Էննի Սմիթ Պեկ

Էննի Սմիթ Պեկ (անգլ.՝ Annie Smith Peck,հոկտեմբերի 19, 1850(1850-10-19), Փրովիդենս, ԱՄՆ - հուլիսի 18, 1935(1935-07-18), Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի լեռնագնաց և գրող, ճամփորդության և հետազոտությունների մասին 4 գրքի հեղինակ։


== Կենսագրություն ==


=== Մանկություն և երիտասարդություն, կրթություն ===
Պեկը ծնվել է 1850 թվականի հոկտեմբերի 19-ին, Պրովիդենս քաղաքում։ Սովորել է գիմնազիայում, այնուհետև՝ Ստոկբրիջի օրիորդների դպրոցում (անգլ.՝ Dr. Stockbridge’s School for Young Ladies), Պրովիդենս քաղաքի միջնակարգ դպրոցում (անգլ.՝ Providence High School), և «Ռոդ Այլենդի նորմալ դպրոցում» (անգլ.՝ Rhode Island Normal School), որտեղ մանկավարժներ էին պատրաստում։
Այնուհետև Պեկը լատիներեն է դասավանդել Պրովիդենս քաղաքի միջնակարգ դպրոցում, բայց այնտեղ երկար չի մնացել, տեղափոխվել է Միչիգան նահանգ, որպեսզի ինքնուրույն կյանք վարի, այնտեղ նա որպես մաթեմատիկայի և լեզուների ուսուցիչ աշխատել է  Սագինոյի միջնակարգ դպրոցում (Saginaw High School), մինչև 1874 թվականը։ Պեկը ցանկանում էր ընդունվել Բրաունովսկու համալսարան, որտեղ սովորել էին նրա հայրն ու եղբայրները, բայց այդ ժամանակ կանանց այնտեղ չէին ընդունում։
Պեկը այնուամենայնիվ որոշել էր շարունակել կրթությունը և ստանալ ամբողջական աստիճան։ Երբ նա դրա մասին հայտնում է ընտանիքին, նրա հարազատները այդ որոշումը համարում են «կատարյալ հիմարություն»՝ քոլեջ ընդունվել 27 տարեկանում։ Սակայն Պեկը պնդում էր, և հայրը որոշեց օգնել նրան ստանալ այնպիսի կրթություն, ինչպիսին ստացել էին նրա եղբայրները։ Էննի Պեկը ընդունվեց Միչիգանի համալսարան, որը 1871 թվականին իր դռները բացեց կանանց առջև։ 1878 թվականին նա գերազանցությամբ ավարտեց համալսարանը՝ «հուներեն և անտիկ լեզուներ» (անգլ.՝ Greek and Classical Languages) մասնագիտացմամբ։ 1881 թվականին Միչիգան նահանգի համալսարանում նա ստացավ հունարենի մագիստրոսի աստիճան։ Այնուհետև նա մեկնեց Եվրոպա, որտեղ շարունակեց իր կրթությունը    Հաննովերում և Աթենքում։ Պեկը առաջին կինն էր, ով կրթություն է ստացել Աթենքի Հին հետազոտությունների ամերիկյան դպրոցում։ Այնտեղ նա ուսումնասիրել է հնագիտություն, ինչպես նաև՝ ֆրանսերեն, իսպաներեն, և պորտուգալերեն։


=== Հաջորդող կյանք ===
Էննի Պեկը երբեք չի ամուսնացել և մինչև ծերություն շարունակում էր զբաղվել լեռնագնացությամբ։ 1911 թվականին 65 տարեկանում Պերուում մագլցել է Կորոպունա սարի 5 գագաթներից մեկը, և այնտեղ պաստառ է տեղադրել, հետևյալ կարգախոսով. «Women’s Vote», աջակցելու «Ժաննա Դ՚ Արկի անվան կանանց ընտրության իրավունքների պայքարի լիգա»-ին (անգլ.՝ Joan of Arc Suffrage League), որի նախագահը ցանկանում էր դառնալ 1914 թվականին։
1929-1930-ական թվականներին Պեկը շրջապտույտ  է կատարել Հարավային Ամերիկայի շուրջը, որպեսզի զբոսաշրջիկներին ցուցադրեր ավիաթռիչքների հասանելիությունն ու անվտանգությունը։ Այդ թռիչքը տվյալ ժամանակահատվածում ամենաերկարն էր Հյուսիսային Ամերիկայում։ Այնուհետև նա հրատարակել է իր չորրորդ` վերջին գիրքը. «Թռչելով Հարավային Ամերիկայի վրա. 20 հազար մղոն երկնքով» (անգլ.՝ Flying Over South America: Twenty Thousand Miles by Air): Այդ նախաձեռնության համար Էննի Սմիթը պարգևատրվել էր Չիլլիի կառավարության կողմից։ 1930 թվականին Չիլիի դեսպան Լուիս Ե. Ֆելիուն (իսպ.՝ Luis E. Feliú) ունեցած վաստակի համար նրան շնորհեց «Decoration al Merito»:
Վերջին գագաթը, որը մագլցել էր Էննի Պեկը 85 տարեկանում Մեդիսոն սարի գագաթն էր, Նյու Հեմպշիր նահանգում։


=== Մահ ===
Պեկը համաշխարհային շրջագայությունը սկսել է 1935 թվականին, 84 տարեկանում, բայց հիվանդացել է Աթենքի Ակրոպոլիս ելնելու ժամանակ։ Նա վերադարձել է Նյու Յորքում գտնվող Մոնտերեյ հյուրանոց, որտեղ 1935 թվականի հուլիսի 18-ին մահացել է բրոնխային թոքաբորբից։ Նրա մարմինը դիալիզել են, աճյունը թաղել են Ռոդ Այլենդում։
Էննի Սմիթի անձնական փաստաթղթերը, այդ թվում՝ օրագրերը, նամակներն ու նկարները պահվում են «Հատուկ հավաքածուների և արխիվների գրադարանում» (անգլ.՝ Library Archives and Special Collections):


== Մատենագիտություն ==
The Search for the Apex of America: High Mountain Climbing in Peru and Bolivia, including the Conquest of Huascaran, with Some Observations on the Country and People Below։ New York: Dodd, Mead and Co.։ 1911։ էջ 370։ OCLC 1742248 
The South American tour։ New York: George H. Doran Co.։ 1913։ էջ 398։ OCLC 1712844 
Industrial and commercial South America։ New York: Thomas Y. Crowell։ 1927։ էջ 489։ OCLC 2097863 
Flying over South America : twenty thousand miles by air։ New York: Houghton Mifflin Co.։ 1932։ էջ 256։ OCLC 1700039 


== Գրականություն ==
Giffuni, Cathy. "Annie Peck Smith: A Bibliography, " Bulletin: Geography and Map Division, Special Libraries Association, No. 149, September 1987.
Kimberley, Hannah Scialdone. (2012). Woman at the Top: Rhetoric, Politics, and Feminism in the Texts and Life of Annie Smith Peck (Doctoral dissertation). Retrieved from ProQuest Dissertations and Theses Database. (AAT 3510626).ISBN 9781267349033.
Lamar, Christine. Annie Smith Peck, 1850—1935. Providence: Rhode Island Historical Society, 1985.
Magnus, Marilyn. Annie Smith Peck: Queen of the climbers. Macmillan: 1997. ISBN 0-02-182169-0.
Olds, Elizabeth Fagg. Women of the Four Winds: The Adventures of Four of America’s First Women Explorers. Mariner Books: 1999. ISBN 0-395-95784-2.


== Ծանոթագրություններ ==