Վայնբերգի անկյուն

Վայնբերգի անկյուն, թույլ խառնող անկյուն (անգլ. weak mixing angle), թույլ փոխազդեցության Վայնբերգ-Սալամի տեսության պարամետր, սովորաբար նշանակվում է θW։ Դա այն անկյունն է, որով սիմետրիայի ինքնակամ խախտումը պտտվում է սկզբնական W0 և B0 վեկտորական հարթությունը՝ արդյունքում առաջացնելով Z0 բոզոն և ֆոտոն՝

  
    
      
        
          
            (
            
              
                
                  γ
                
              
              
                
                  
                    Z
                    
                      0
                    
                  
                
              
            
            )
          
        
        =
        
          
            (
            
              
                
                  cos
                  ⁡
                  
                    θ
                    
                      W
                    
                  
                
                
                  sin
                  ⁡
                  
                    θ
                    
                      W
                    
                  
                
              
              
                
                  −
                  sin
                  ⁡
                  
                    θ
                    
                      W
                    
                  
                
                
                  cos
                  ⁡
                  
                    θ
                    
                      W
                    
                  
                
              
            
            )
          
        
        
          
            (
            
              
                
                  
                    B
                    
                      0
                    
                  
                
              
              
                
                  
                    W
                    
                      0
                    
                  
                
              
            
            )
          
        
      
    
    {\displaystyle {\begin{pmatrix}\gamma \\Z^{0}\end{pmatrix}}={\begin{pmatrix}\cos \theta _{W}&\sin \theta _{W}\\-\sin \theta _{W}&\cos \theta _{W}\end{pmatrix}}{\begin{pmatrix}B^{0}\\W^{0}\end{pmatrix}}}
  ։Այն նաև տալիս է W և Z բոզոնների զանգվածների միջև կապը (նշանակվում են որպես mW և mZ).

  
    
      
        
          m
          
            Z
          
        
        =
        
          
            
              m
              
                W
              
            
            
              cos
              ⁡
              
                θ
                
                  W
                
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle m_{Z}={\frac {m_{W}}{\cos \theta _{W}}}}
  Վայնբերգի անկյունը կարող է արտահայտվել 
  
    
      
        S
        U
        (
        2
        
          )
          
            L
          
        
      
    
    {\displaystyle SU(2)_{L}}
  -ի և 
  
    
      
        U
        (
        1
        
          )
          
            Y
          
        
      
    
    {\displaystyle U(1)_{Y}}
  -ի կապի գործակիցներով (g և g' համապատասխանաբար).

  
    
      
        cos
        ⁡
        
          θ
          
            W
          
        
        =
        
          
            g
            
              
                g
                
                  2
                
              
              +
              
                g
                
                  ′
                  
                    2
                  
                
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle \cos \theta _{W}={\frac {g}{\sqrt {g^{2}+g'^{2}}}}}
   և 
  
    
      
        sin
        ⁡
        
          θ
          
            W
          
        
        =
        
          
            
              g
              ′
            
            
              
                g
                
                  2
                
              
              +
              
                g
                
                  ′
                  
                    2
                  
                
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle \sin \theta _{W}={\frac {g'}{\sqrt {g^{2}+g'^{2}}}}}
  ։Քանի որ խառնող անկյունների արժեքը որոշվում է փորձնականորեն, այն մաթեմատիկորեն սահմանվում է որպես

  
    
      
        cos
        ⁡
        
          θ
          
            W
          
        
        =
        
          
            
              m
              
                W
              
            
            
              m
              
                Z
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle \cos \theta _{W}={\frac {m_{W}}{m_{Z}}}}
  θW-ի արժեքը փոխվում է իմպուլսի տեղափոխության Q ֆունկցիա։ Այս փոփոխությունը էլեկտրաթույլ փոխազդեցության առանցքային կանխատեսումներից է։ Ավելի ճշգրիտ չափումներ են արվել էլեկտրոն-պոզիտրոնային բախիչի փորձերում, որոնք Z բոզոնի mZ զանգվածին համապատասխան տվել են 91,2 ԳէՎ/c արժեքը։
Գործնականում ավելի հաճախ կիրառվում է sin2θW մեծությունը։ 2004-ի լավագույն գնահատականը sin2θW-ի համար 91,2 ԳէՎ/c արժեքն է։ Զույգության խախտման փորձերը sin2θW-ի համար ավելի փոքր Q-ի արժեքներ՝ 0,01 ԳէՎ/c-ից պակաս, սակայն ավելի պակաս ճշտությամբ։ թվականին զույգության խախտման հետազոտությունների արդյունքների վերաբերյալ Մյուլլերի ցրման փորձերից sin2θW = 0,2397 ± 0.0013 դեպքում ստացվել է Q = 0,16 ԳէՎ/c։ Այս արդյուքները համապատասխանում են ~30° Վայնբերգի անկյանը։
Նշենք սակայն, որ Վայնբերգի անկյան որոշակի արժեքը ստանդարտ մոդելի կանխատեսում չէ. այն բաց, չֆիքսված պարամետր է։ Ներկայումս համընդհանուր ընդունված տեսություն չկա, որը բացատրի, թե ինչու է չափված արժեքը հենց այդ ստացվում։


== Ծանոթագրություններ ==

C. Amsler et al. (Particle Data Group) (2008)։ «Review of Particle Physics –  Electroweak model and constraints on new physics»։ Physics Letters B 667 (1): 1։ Bibcode:2008PhLB..667....1P։ doi:10.1016/j.physletb.2008.07.018 
E158: A Precision Measurement of the Weak Mixing Angle in Møller Scattering
Q-weak: A Precision Test of the Standard Model and Determination of the Weak Charges of the Quarks through Parity-Violating Electron Scattering