Նատրիումի պոլիսուլֆիդներ

Նատրիումի պոլիսուլֆիդներ, նատրիումի և ծծմբի անօրգանական միացություն, դեղնաշագանակագույն բյուրեղ, Na2Sn քիմիական բանաձևով, որտեղ n=2-5։


== Ստացում ==
Նատրիումի սուլֆատի և ծծմբի փոխազդեցությունից ստացվում է պոլիսուլֆիդի խառնուրդը.
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                2
              
            
            S
            +
            
              
                n
              
            
            S
             
            
              
                →
                
                  
                    τ
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                2
              
            
            
              S
              
                
                  
                    n
                  
                
                +
                1
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{2}S+{\mathit {n}}S\ {\xrightarrow {\tau ^{o}C}}\ Na_{2}S_{{\mathit {n}}+1}}}}
  արդյունքը կարելի է վերահսկել ծծմբով և ջերմաստիճանով, 600 °С-ում ստացվում է Na2S2, իսկ 400 °С-ում՝ Na2S4, 200°С-ում՝ Na2S5։

Ինչպես նաև կարելի է ստանալ սինթեզի միջոցով հեղուկ ամոնիակից.
  
    
      
        
          
            2
            N
            a
            +
            
              
                n
              
            
            S
             
            
              
                →
                
                  −
                  
                    30
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                2
              
            
            
              S
              
                
                  n
                
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2Na+{\mathit {n}}S\ {\xrightarrow {-30^{o}C}}\ Na_{2}S_{\mathit {n}}}}}
  


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Նատրիումի պոլիսուլֆիդը պինդ, դեղինից մինչև դեղնանարնջագույն գույնի նյութ է։ Լավ լուծվում է ջրում, բարձր պոլիսուլֆիդները լուծվում են էթանոլում։


== Քիմիական հատկություններ ==
Բյուրեղացումը ջրային լուծույթներում փոխվում է բյուրեղահալոգիդների. Na2S2•5H2O, Na2S3•3H2O, Na2S3•8H2O։
Բարձր ջերմաստիճանում քայքայվում է անջատելով ծծումբ.

  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                2
              
            
            
              S
              
                
                  n
                
              
            
             
            
              
                →
                
                  >
                  
                    600
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                2
              
            
            S
            +
            (
            
              
                
                  n
                
              
              −
              1
            
            )
            S
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{2}S_{\mathit {n}}\ {\xrightarrow {>600^{o}C}}\ Na_{2}S+({{\mathit {n}}-1})S}}}
  Ջրային լուծույթներում ունեն ալկալիական ռեակցիաներ անիոնի հիդրոլիզի պատճառով.
  
    
      
        
          
            
              S
              
                
                  n
                
              
              
                2
                −
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            ⇄
             
            H
            
              S
              
                
                  n
                
              
              
                −
              
            
            +
            O
            
              H
              
                −
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {S_{\mathit {n}}^{2-}+H_{2}O\ \rightleftarrows \ HS_{\mathit {n}}^{-}+OH^{-}}}}
  Սենյակային ջերմաստիճանում նոսր թթուների հետ առաջացնում է ծծումբ.
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                2
              
            
            
              S
              
                
                  n
                
              
            
            +
            2
            H
            C
            l
             
            
              
                →
                
                  
                    20
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            2
            N
            a
            C
            l
            +
            
              H
              
                2
              
            
            S
            ↑
            +
            (
            
              
                
                  n
                
              
              −
              1
            
            )
            S
            ↓
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{2}S_{\mathit {n}}+2HCl\ {\xrightarrow {20^{o}C}}\ 2NaCl+H_{2}S\uparrow +({{\mathit {n}}-1})S\downarrow }}}
  Ցածր ջերմաստիճանում կոնցենտրացված թթվից կարելի է ստանալ պոլիսուլֆիդներ.
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                2
              
            
            
              S
              
                
                  n
                
              
            
            +
            2
            H
            C
            l
             
            
              
                →
                
                  −
                  
                    15
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            2
            N
            a
            C
            l
            +
            
              H
              
                2
              
            
            
              S
              
                
                  n
                
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{2}S_{\mathit {n}}+2HCl\ {\xrightarrow {-15^{o}C}}\ 2NaCl+H_{2}S_{\mathit {n}}}}}
  


== Կիրառություն ==
Պողպատի և երկաթի արտադրությունում,
Ծծմբական թթուների ստացման համար,
Պոլիսուլֆիդե ռետիների սինթեզի համար,
Բժշկության մեջ,
Վերլուծական քիմիայում


== Գրականություն ==
Химическая энциклопедия / Редкол.: Кнунянц И.Л. и др.. — М.: Советская энциклопедия, 1992. — Т. 3. — 639 с. — ISBN 5-82270-039-8
Лидин Р.А. и др. Химические свойства неорганических веществ: Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.: Химия, 2000. — 480 с. — ISBN 5-7245-1163-0
Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
Рипан Р., Четяну И. Неорганическая химия. Химия металлов. — М.: Мир, 1971. — Т. 1. — 561 с.