Ավետիս Սուլթան Զադե

Ավետիս Սուլթան Զադե (պարսկերեն՝ آوتيس سلطانزاده, իրական ազգանունը՝ Միքայելյան, 1888, Մարաղա, Արևելյան Ադրբեջան, Իրան - հուլիսի 16, 1938(1938-07-16), ԽՍՀՄ), իրանական կոմունիստական կուսակցության շարժման գործիչ, տեսաբան և հրապարակախոս։


== Կենսագրություն ==
Ավետիս Սուլթան Զադեն՝ Ավետիս Միքայելյանը, ծնվել է 1889 թվականին Իրանի Արևելյան Ադրբեջան նահանգի Մարաղա քաղաքում, չքավոր հայ ընտանիքում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է հայրենի քաղաքում, ապա մեկնել Հայաստան և սովորել Երևանին կից սեմինարիայում։ Դպրոցն ավարտելուն պես միացել է կովկասյան հեղափոխական շարժմանը։ 1912 թվականից Ռուսական սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցության անդամ է եղել։ 1919 թվականին, Հայդար Ամուօղլու պես, Կոմունիստական ինտերնացիոնալ կազմակերպության կողմից գործուղվել է Տաշքենդ, որտեղ աշխատել է Արևելքի միջազգային քարոզչության խորհրդում։ Մյուս համախոհների հետ միասին ուղարկվել է Գիլանական Հանրապետություն, որտեղ և դարձել է Իրանական կոմունիստական կուսակցության հիմնադիրներից մեկը և դրա Կենտրոնական հանձնաժողովի անդամ։ Գլխավորել է կուսակցության ձախ թևը, որն անմիջապես պահանջում էր հողային բարեփոխումներ իրականացնել, և դեմ է հանդես եկել Կուչեկ-խանի հետ համագործակցության վերաբերյալ։ Միաժամանակ, 1920-1923 թվականներին Իրանի Կոմունիստական ինտերնացիոնալ կազմակերպության անդամ է եղել։ 1925 թվականից «Տնտեսական կառուցում» ամսագրի գլխավոր խմբագիրն էր և մինչև 1927 թվականը մասնակցել է խորհրդային բանկային համակարգի աշխատանքին։ Մի շարք ուսումնասիրությունների հեղինակ է։ 1935 թվականին բոլոր պաշտոններից հեռացվել է, գնդակահարվել է 1938 թվականին։ Որդին քանդակագործ Լեոնիդ Բեռլինն է։


== Աշխատանքներ ==
Экономика и проблемы национальных революций в странах Ближнего и Дальнего Востока. 1921 г.
Современная Персия. М., 1922.
Мировая нефтяная промышленность // Делези. Нефть. Перевод с французского И. Маркельс и X. Рыт, с приложением статьи А. Султан-Заде. М. 1923 г.
Колониальный Восток. Социально-экономические очерки, под редакцией Султан-Заде. 1924 г.
Английский империализм и социально-экономическая природа монархии Реза-шаха Пехлеви // Революционный восток. №3 Журнал Научно-исследовательской ассоциации при Коммунистическом университете трудящихся Востока им. И. В. Сталина. М. 1928 г.
Экономическое развитие Персии и английский империализм. /Труды Научно-исследовательской Ассоциации при Коммунистическом Университете Трудящихся Востока имени И.В. Сталина. - М: Издание Коммунистического Университета Трудящихся Востока имени И.В. Сталина, 1930. - 140 с.


== Գրականություն ==
Cosroe Chaqueri (ed.), A. Sultanzade: Escrits Economiques. Florence: 1980. —In French.
Cosroe Chaqueri, "Sultanzade: The Forgotten Revolutionary Theoretician of Iran: A Biographical Sketch," Iranian Studies, vol. 17 no. 2/3 (Spring-Summer 1984), pp. 215–235. In JSTOR.
Cosroe Chaqueri [Khosrow Shakeri] (ed.), Avetis Sultanzade: The Forgotten Revolutionary Theoretician: Life and Works. Tehran: Antidote Publications/Washington, DC: Graphic Print, 1985.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
آرشيو آوتيس سلطانزاده (պարս.)
(آرشيو: آوتيس ميکائيليان (سلطان زاده Archived 2008-11-05 at the Wayback Machine. (պարս.)
Дёмин Юрий Александрович. Коммунистическая партия Ирана, её деятельность и взаимоотношения с Коминтерном (1917—1937 годы)(չաշխատող հղում) Дис. канд. ист. наук. Иркутск, 2006