Վինթոն Գրեյ Սերֆ

Վինթոն Գրեյ Սերֆ (անգլ.՝ Vinton Gray “Vint” Cerf, հունիսի 23, 1943(1943-06-23), Նյու Հեյվեն, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), համակարգչային համակարգերի տեսության բնագավառի ամերիկացի գիտնական, TCP/IP հաղորդակարգերի հավաքածուի ծրագրավորողներից մեկը, ում հաճախ անվանում են «համացանցի հայր» (անգլ.՝ the Father of the Internet) (այդ տիտղոսը կիսում է Ռոբերտ Քան հետ)։
ԱՄՆ ճարտարագիտական ​​ազգային ակադեմիայի(1995), ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի (2020), Ամերիկյան փիլիսոփայական միության (2008) անդամ է, Լոնդոնի թագավորական ընկերության արտասահմանյան անդամ (2016)։ Արժանացել է Թյուրինգի մրցանակի (2004), ԱՄՆ Նախագահական Ազատության մեդալի  և այլ հեղինակավոր պարգևների։


== Կենսագրություն ==
Վինթոն Սերֆը ծնվել է 1943 թվականի հունիսի 23-ին Նյու Հեյվենում, Մյուրիել և Վինթոն Թերստոն Սերֆերի ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտել է Լոս Անջելեսում, ընդունվել է Սթենֆորդի համալսարան, որտեղ 1965 թվականին ստացել է մաթեմատիկայի բակալավրի աստիճան ։ Բարձրագույն կրթությունն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել IBM ընկերությունում, որտեղ իր ներդրումն է ունեցել QUIKTRAN ծրագրավորման լեզվի զարգացման գործում։ Սակայն երկու տարի անց  հեռացել է ընկերությունից, վերադարձել և ընդունվել է Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարան, որտեղ էլ ստացել է մագիստրոսի, իսկ 1972 թվականին՝ համակարգչային գիտության դոկտորի աստիճան։ Ուսումնառության ընթացքում աշխատել է պրոֆեսոր Լեոնարդ Քլեյնռոքի ղեկավարությամբ, որը հայտնի էր նրանով, որ համալսարանը միացրել էր ARPANET ցանցին՝ Համացանցի նախատիպին։ Այնտեղ ծանոթացել է Ռոբերտ Քանի հետ։ Ուսումն ավարտելուց հետո որպես դոցենտ չորս տարի աշխատել է Սթենֆորդի համալսարանում։
Վինթոն Սերֆը 1976 թվականից մինչև 1982 թվականը աշխատել է ԱՄՆ պաշտպանական  գիտահետազոտական ​​հեռանկարային մշակումների գործակալությունում:(DARPA), որից հետո չորս տարի աշխատել է MCI Inc.-ում, ապա մինչև 1994 թվականի դեկտեմբերը՝ Ազգային հետազոտական ​​նախաձեռնությունների կորպորացիայում (CNRI):
1997 թվականին Սերֆը, որը տառապում էր լսողական ֆունկցիայի թուլացմամբ, դառնում է Գալլաուդեթի համալսարանի՝ խուլ և լսողության խնդիրներ ունեցող անձանց սովորելու համար նախատեսված համալսարանի ղեկավարներից մեկը։
1999 թվականից մինչև 2007 թվականը ղեկավարել է ICANN կազմակերպությունը։
2005 թվականի սեպտեմբերին Վինթոն Սերֆը դարձել է Google ընկերության փոխնախագահ և «համացանցի գլխավոր քարոզիչը» («գերագույն առաքյալ») Google ընկերությունում։
2008 թվականին դոկտոր Սերֆը ղեկավարել է միջազգայնացված դոմեյնային անունների մշակման և իրականացման IETF կոմիտեն։
Սերֆը Էլ Գորի և Թիմոն Բերներսոն-Լիի հետ համատեղ եղել է Campus Party Silicon Valley՝ աշխարհի խոշորագույն տեխնոլոգիական փառատոններից մեկի ամերիկյան հրատարակչության համանախագահը։ 2009-2011 թվականներին Սերֆը ընտրվել է Smart Grid Interoperability Panel (SGIP)-ի կառավարման խորհրդի անդամ։ SGIP-ը պետական-մասնավոր կոնսորցիում է՝ հիմնադրված 2009 թվականին NIST-ի կողմից, որը ֆորում է զարգացող Smart Grid-ի համար չափանիշների մշակմանը և արագացմանը ձեռնարկությունների և շահագրգիռ այլ խմբերի մասնակցելու համար։ 2012 թվականի հուլիսի 1-ից Սերֆը երկու տարի ժամկետով ընտրվել է  որպես Հաշվողական տեխնիկայի միության (ACM) նախագահ։
2013 թվականի հունվարի 16-ին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման հայտարարել է Դոկտոր Սերֆին Գիտությունների ազգային խորհրդի կառավարման պատասխանատու պաշտոնում նշանակելու իր մտադրության մասին։ Սերֆը նաև Հայդերաբադի Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների միջազգային ինստիտուտի կառավարման խորհրդի 15 անդամներից մեկն է։
2020 թվականի մարտին Սերֆը հաստատել է, որ COVID-19-ի իր թեստը դրական արդյունք է ունեցել, իսկ նույն թվականի ապրիլի 3-ին հայտարարել է, որ ինքն ու իր կինը բուժվել են։


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
1993 — EFF Pioneer Award
1996 — Yuri Rubinsky Memorial Award
1996 — C&C Prize
1996 — SIGCOMM Award
1997 — Տեխնոլոգիաների և նորարարության համար ԱՄՆ ազգային մեդալ
1997 — Ալեքսանդր Գրեմ Բելլի անվան ոսկե մեդալ
1998 — Մակրոնի մրցանակ
2000 — Library of Congress Living Legend
2002 — Աստուրիայի արքայադստեր մրցանակ տեխնիկական և գիտական ​​հետազոտությունների համար
2004 — Թյուրինգի մրցանակ Ռոբերտ Քանի հետ համատեղ՝ «միջցանցային փոխանցման (անգլ.՝ internetworking) խնդրի վերաբերյալ աշխատանքի, ներառյալ հիմնական ցանցային հաղորդակարգերի, TCP/IP մշակման ու իրացաման և համակարգչային ցանցերի ոլորտում առաջատար դերի համար
2005 — Նախագահի Ազատության մեդալ
2006 — Սուրբ Կիրիլի և Մեֆոդիի շքանշանի շղթա
2006 — Ռոբերտ Քանի հետ համատեղ ընդգրկվել է Գյուտարարների ազգային փառքի սրահում (անգլ.՝ National Inventors Hall of Fame)
2008 — Ճապոնիայի մրցանակ
2008 — Freedom of the City (Լոնդոն)
2010 — Հարոլդ Պենդերի մրցանակ
2010 — Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի պատվավոր դոկտոր
2012 — Համացանցի փառքի սրահ
2013 — Եղիսաբեթ II թագուհու մրցանակ ինժեներական գործի ոլորտում
2015 — Սենթ Էնդրյուսի համալսարանի պատվավոր դոկտոր
2018 — Բենջամին Ֆրանկլինի մեդալ2018 – Կատալոնիայի միջազգային մրցանակ


== Տես նաև ==
Ռոբերտ Քան
TCP/IP


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վինթոն Սերֆի կենսագրությունը ICANN կայքում, 8 փետրվարի, 2001 թվական (անգլ.)
Վինտ Սերֆ. «Ինտերնետը դեռևս շատ երիտասարդ է»