armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կուլես

Կուլես ամրոց (հուն․՝ Κουλές το κάστρο, իտալերեն՝ Rocca al Mare), միջնադարյան ծովային ամրոց Հունաստանի Կրետե  կղզու Հերակլիոն քաղաքում։
Ընդհանուր զբաղեցնում է 3600 մ² տարածք։


== Պատմություն ==
Կուլես ամրոցի անունը առաջին անգամ հիշատակվել է 14-րդ դարի սկզբին։ Հայտնի է նաև, որ ամրոցի կառուցողը եղել է Միքելե Սանմիքելին։ Ամրոցի առաջին պատկերը հեղինակել է ֆլորենտինացի միաբան Քրիստոֆերո Բուոնդելմոնտին 1429 թվականին։
Շինությունը իր վերջնական տեսքը ձեռք է բերել 1523-1540 թվականներին, երբ նորաշեն միջնաբերդը փոխարինեց երկրաշարժի արդյունքում ավերակի վերածված հին ամրոցին։
Վենետիկցիները բերդը անվանում են Ռոկկո ալ Մարե։ Ամրոցի գլխավոր պարիսպներին պատկերված է առյուծ, որը խորհրդանշում է սուրբ Մարկ ավետարանչին։ Միաժամանակ նաև հանդիսանում է Հերակլիոն և հովանավոր Վենետիկ քաղաքների խորհրդանիշները։ Ամեն տարի վենետիկցիները օգտագործում են հին նավատորմը շրջակա Դիա և Ֆրանսկի կղզիներից քարեր տեղափոխելու համար։
Թուրքական իշխանության տարիներին (1669-1898) ամրոցը կոչվել է Կուլես (թուրքերեն՝ su kulesi` ծովային ամրոց)։ Նույն ժամանակահատվածում թուրքերը վերանորոգել են ամրոցը վերին մակարդակի՝ ավելացրել են միջնաբերդը, թնդանոթների տեղեր, ինչպես նաև փոքրիկ մզկիթ։
Ամրոցի ստորին հարկը կազմում է կամարակապ առաստաղ՝ մեծ անցքով, որը ծառայում է լույս ստանալու նպատակներին։ Ստորին հարկի 26 սենյակները ծառայում են որպես սննդի և զինամթերքի պահեստ։
Ե՛վ վենետիկյան, և՛ թուրքական ժամանակներում, այստեղ գործել է բանտ։ Թուրքական տիրապետության շրջանում ամրոցը վերակառուցվել և հզորացվել է, իսկ նավատորմը՝ վերազինվել։


== Ծանոթագրություններ ==
Գալինա Վոդյանիցկայա

Գալինա Վոդյանիցկայա (ռուս.՝ Водяницкая, Галина Владимировна, օգոստոսի 26, 1918(1918-08-26), Խարկով, Ուկրաինա - հուլիսի 13, 2007(2007-07-13) կամ հունիսի 13, 2007(2007-06-13), Մոսկվա, Ռուսաստան), թատրոնի և կինոյի խորհրդային դերասանուհի։ Առաջին աստիճանի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1918 թվականի օգոստոսի 26-ին, Խարկովում։ Հայտնի գիտնական-կենսաբաններ Վլադիմիր Վոդյանցիկու և Նինա Մորոզովա-Վոդյանցիկայայի դուստրն է։
1936-1939 թվականներին սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանում։
1944 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի դերասանական բաժինը։
«Զոյա» ֆիլմի հաջողությունից հետո, որտեղ Վոդյանիցկայան դեռ ուսանողուհի լինելով, խաղացել է կոմերիտուհի Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի դերը, նա եղել է Կաննի կինոփառատոնում խորհրդային առաջին պատվիրակության կազմում։ Միխայիլ Կալատոզովը, որը եղել է Կաննում խորհրդային պատվիրակության ղեկավարը, կինոֆորումի արդյունքների մասին ԽՍՀՄ Կենտրոնական կոմիտեին տված իր հաշվետվությունում 1946 թվականի հոկտեմբերին դերասանուհու մասին գրել է. «Ի դեմս նրա օտարերկրացիներն առաջին անգամ տեսել են կենդանի խորհրդային «կինոաստղի», և դա դարձել է թեժ քննարկումների առարկա, իսկապես սենսացիա»։         
1946-1947 թվականներին եղել է Լենկոմ թատրոնի դերասանուհի։  
1950-1951 թվականներին եղել է Սանկտ Պետերբուրգի Ն․ Ակիմովի անվան կոմեդիայի ակադեմիական թատրոնի դերասանուհի, դրանից հետո աշխատել է Կինոդերասանի թատրոն-ստուդիայում։ 
1964 թվականից եղել է արտասահմնայան ֆիլմերի` ռուսերենով կրկնօրինակման հնչյունային ռեժիսոր։ 
Առաջին ամուսինը (1943-1946 թվականներին) կինոռեժիսոր Իլյա Ֆրեզն էր, երկրորդ ամուսինը` կինոռեժիսոր Ս. Վասիլևը, երրորդ ամուսինը կինոռեժիսոր Լեո Արնշտամն էր։ 
Գ. Վոդյանիցկայան մահացել է 2007 թվականի հուլիսի 13-ին։ Թաղված է Մոսկվային Նովոդևիչյան գերեզմանատանը (№ 8 հատվածում)։


== Ֆիլմագրություն ==
1944 թվական` Զոյա` Զոյա Կոսմոդեմյանսկայա
1956 թվական` Մեծ բլուրներ` Աննա
1958 թվական` Հոկտեմբերի օրերին` ամերիկացի լրագրող Լուիզա Բրայանտ
1964 թվական` Թեթև կյանք` դասավանդող
1971 թվական` Լաուտարներ` գնչուհի Լյանկան ծեր ժամանակ


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
Ստալինյան առաջին աստիճանի մրցանակ (1946 թվականին)` «Զոյա» ֆիլմում գլխավոր դերի կատարման համար (1944 թվականին)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գալինա Վոդյանիցկայա (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Բեդմանլու

Բեդմանլու, կայարան Ղափանում։ Հիշատակված է «Խորհրդային Հայաստան» օրաթերթի համարներից մեկում, բայց այդպիսի կայան չկա։ Հավանաբար վրիպակ է։ Իսկ լինել ընդհանրապես չէր կարող, որովհետև Ղափան-Մինջևան երկաթուղին կառուցվել է դրանից ուշ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալագյոլլար (գոգավորություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալագյոլլար (այլ կիրառումներ)Ալագյոլլար, գոգավորություն Ղարաբաղի բարձրավանդակում, նրա հյուսիսարևմտյան կողմում։ Երկարությունը՝ 20 կմ, լայնությունը՝ 8 կմ, տարածքը՝ 140 կմ²։ Կազմված է հրաբխային ապարներից։ Լավային հոսքերով բաժանված է արևելյան և արևմտյան մասերի։ Ռելիեֆը ալիքավոր է, բլրապատ։ Հյուսիսից եզերված է Վարդենիսի 12 լանջերով։ Հարուստ է սառնորակ աղբյուրներով, ալպյան բուսականությամբ։ Այստեղ են գտնվում Մեծ և Փոքր Այագյոլ լճերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Երեք միապետների դաշինք

Երեք միապետների դաշինք (գերմ.՝ Dreikaiserbund), Ռուսաստանի, Գերմանիայի և Ավստրո-Հունգարիայի՝ 19-րդ դարի 1870-1880-ական թվականների դաշինք։ Սկզբում կնքվել է երկկողմ համաձայնություն, 1873 թվականի մայիսի 25 (հունիսի 6-ին), Շյոնբրունում (Ավստրո-Հունգարիա)՝ Ալեքսանդր II-ի և Ֆրանց-Իոսիֆի միջև։ 1873 թվականի հոկտեմբերի 11-ին նրանց միացել է Վիլհելմ I-ը։ Միապետները պարտավորվել են խորհրդակցել տարաձայնությունների, չորրորդ պետության հարձակման սպառնալիքի դեպքում, պաշտպանել խաղաղությունը Եվրոպայում։ Պայմանավորվող երկրների քաղաքական նպատակները տարբեր էին․ Գերմանիան խոչընդոտում էր Ռուսաստանի մերձեցմաևը Ֆրանսիային, Ռուսաստանը արևմտյան սահմանների անվտանգության որոշ երաշխիք էր ստանում և ջանում խանգարել Գերմանիայի մերձեցմանը Ավստրո-Հունգարիային, վերջինս էլ հույս ուներ կանգնեցնել ցարիզմի թափանցումը Բալկաններ։ Դաշինքը չվերացրեց նրանց հակասությունները և 1880-ական թվականներին վերջերին փաստորեն կազմալուծվեց։
Քվեդա Սալիբաուրի

Քվեդա Սալիբաուրի (վրաց.՝ ქვედა სალიბაური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խելվաչաուրի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 405 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ղրուբելա

Ղրուբելա (վրաց.՝ ღრუბელა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1100 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 6 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քարացած մեղեդի

«Քարացած մեղեդին» մեծանուն նկարիչ և քանդակագործ Երվանդ Քոչարի մասին պատմող վավերագրական կինոնկար է, որ նկարահանվել է նրա 110-ամյակի կապակցությամբ։ Կինոնկարը «Արվեստակիրներ» ֆիլմաշարից է։ Եթեր է հեռարձակվել 2011 թվականին։


== Ստեղծագործական անձնակազմ ==
Ռեժիսոր - Գարիկ Մաշկարյան
Պրոդյուսեր - Ռուբեն Ջաղինյան
Սցենարիստ - Սոնա Ալեքսանյան
Նախագիծն իրականացվել է «Հայկական վեկտոր» մշակութային հիմնադրամի մասնակցությամբ և AGBA բանկի աջակցությամբ


== Արտաքին հղումներ ==
«Արվեստակիրներ» ֆիլմաշարը Շարմ Հոլդինգի պաշտոնական կայքում Archived 2012-06-16 at the Wayback Machine.
Դիտել «Քարացած մեղեդի» ֆիլմը Sharm Pictures կայքում(չաշխատող հղում)
Լուարի երկիր

Լուարի երկիր (ֆր.՝ Pays-de-la-Loire, հայերեն հնչողությամբ՝ Պեի դը լա Լուար), Ֆրանսիայի 18 երկրամասերից մեկը; Գտնվում է այդ երկրի մայրցամաքային մասի արևմուտքում, Ատլանտյան օվկիանոսի Բիսկայան ծոցի ափին։ Զբաղեցնում է 32 082 կմ² տարածք։ 2011 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 3 601 113 (այդ ցուցանիշով հինգերորդ տեղն է զբաղեցնում Ֆրանսիային երկրամասերի շարքում)։ Վարչական կենտրոնը Նանտն է՝ Ֆրանսիայի խոշոր քաղաքներից մեկը, և երկրամասը 1950-ական թվականներին կազմավորվել է, որ ծառայի որպես նրա ազդեցության գոտի։ Երկրամասի կազմի մեջ մտնում են Մայեն, Ատլանտյան Լուար, Մեն և Լուար, Սարթ և Վանդեա դեպարտամենտները։ Նրա տարածքով հոսում են Լուարա, Լուար, Սարթ և Մայեն գետերը։ Մասամբ այս երկրամասում է ընկած Լուարի հովիտը, որը հայտնի է իր պատմական դղյակներով ու խաղողի այգիներով և 2000 թվականին ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Pays de la Loire: a place with a thousand and one faces—Պաշտոնական կայքէջը (անգլ.)
Պաշտոնական կայքէջը
Զբոսաշրջային կայքը Archived 2018-12-19 at the Wayback Machine.
Նանտի զբոսաշրջային կայքը
Լը Մանի զբոսաշրջային կայքը
Երկրամասի տեղեկատվական էջը
Ատլանտյան Լուարի տեղեկատվական էջը
Maine et Loire Information Page
Mayenne Information Page
Sarthe Information Page
Vendee Information Page
National Institute of Statistics and Economic Studies of France
France Census Search Engine
Վարզեա դա Ռոսա

Վարզեա դա Ռոսա (պորտ.՝  Várzea da Roça), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահանգի Բաիա մարզում։ Մտնում է Իտաբերաբա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 479 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 549,339 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 26,3 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 71.501.587,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.475,23 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,557 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարկեղիանոս (Հռոմի պապ)

Հռոմի պապ Մարկեղիանոս (մահացել է 304 թ.) hռոմի պապ է դարձել 296 թ. հունիսի 30-ից մինչև մահը` 304 թ.-ին։ Լիբերիայի կատալոգի համաձայն` նա Պրոջեքտուսի որդին է։ Նրա նախորդը Պապ Գայիոսն էր։


== Կենսագրություն ==
Մարկեղիանոսի պոնտիֆիկատը սկսվել է այն ժամանակ, երբ Դիոկլետյանը հռոմեական կայսր էր, բայց դեռ չէր սկսել հալածել քրիստոնյաներին։ Նա այս ժամանակ հանգիստ հեռացավ քրիստոնեությունից, այդ պատճառով էլ քրիստոնյաների թիվը աճեց։ Կեսար Գալյեոսը ղեկավարում էր հեթանոսական շարժումը քրիստոնեության դեմ և 302 թվականին Դիոկլետյանին հանեց քրիստոնեության դեմ. առաջին քրիստոնյա զինվորները ստիպված էին դուրս գալ բանակից, այնուհետև եկեղեցու գույքը բռնագրավվել, իսկ քրիստոնեական գրքերը ոչնչացնել։ Դիոկլետյանի պալատում երկու հրդեհից հետո նա ավելի խիստ միջոցներ ձեռնարկեց քրիստոնյաների դեմ, նրանք ստիպված եղան կամ հալածվել կամ դատապարտվել մահվան։
Մարկեղիանոսը հիշատակվեց «Գլխավոր Հռոմեական Օրացույց»-ում։ Նրա տոնը նշվում էր ապրիլի 26-ին։ Երկու տոների անորոշության պատճառով այս համատեղ տոնը հեռացվեց օրացույցից 1969 թվականին։
Մարկեղիանոսի հովանու ներքո Հայաստանը դարձավ առաջին քրիստոնեությունը պաշտոնական ընդունած պետությունը 301 թ.-ին, Տրդատ III-ի գահակալության ժամանակ։


== Տես նաև ==
Հռոմի պապերի ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Colonnade Statue in St Peter's Square
Դեբեդ ՖԱ

«Դեբեդ» ֆուտբոլային Ակումբ (անգլ.՝ Debed FC), հայկական ֆուտբոլային ակումբ Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքում։


== Պատմություն ==
Ակումբը հիմնադրվել է 1938 թվականին՝ Ալավերդիում։ «Դեբեդ»-ը հայկական ամենահին ֆուտբոլայիյն ակումբներից մեկն է։
Թիմը կազմալուծվել է 1993 թվականին և այլևս գործունեություն չի ծավալել պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում։


== Անվանումներ ==
«Լոկոմոտիվ Ալավերդի» - 1938-1993
«Դեբեդ Ալավերդի» - 1990-1993


== Հայտնի մարզիչներ ==
 Գիորգի Հովհաննիսյան


== Անվանումներ ==
«Լոկոմոտիվ Ալավերդի» - 1938-1993
«Դեբեդ Ալավերդի» - 1990-1993


== Հայտնի մարզիչներ ==
 Գիորգի Հովհաննիսյան


== Վիճակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը klisf.info կայքում (ռուս.)
Էջը www.weltfussballarchiv.com կայքում Archived 2012-11-27 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Էջը rsssf.com կայքում (ռուս.)
Դենիս Դավիդովի տուն

Դենիս Դավիդովի տուն (ռուս.՝ Дом Дениса Давыдова), XIX դարի սկզբի առանձնատուն Մոսկվայի կենտրոնում (Բոլշոյ Զնամենսկի նրբանցք, տուն 17)։ Այդ տանը 1826 - 1830 թվականներին ապրել է բանաստեղծ, 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի հերոս, գեներալ-մայոր Դենիս Դավիդովը։ Ներկայումս առանձնատունը պատկանում է Ռուսաստանի Դաշնության պաշտպանության նախարարությանը։ Դենիս Դավիդովի տունն ունի մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։


== Պատմություն ==
Բոլշոյ Զնամենսկի նրբանցքում այս ոչ մեծ առանձնատունը կառուցվել է 1812 թվականի հրդեհից  անմիջապես հետո։ 1826 թվականին այն ձեռք է բերել Դենիս Դավիդովը իր կնոջ անունով, և այնտեղ ապրել է մինչև 1830 թվականը։ Ըստ խոստովանական ցուցակի՝ այս տանն ապրել են «գեներալ-մայոր Դիոնիսի Վասիլևիչ Դավիդովը, նրա կինը՝ Սոֆյա Նիկոլաևնան և երեխաները՝ Վասիլին, Նիկոլայը, Դիոնիսին և Ախիլին»։ Ենթադրաբար այդ տանը Դենիս Դավիդովին այցելել է Ա. Ս. Պուշկինը։ 1830 թվականին Դավիդովները հեռացել են այս տնից, իսկ 1833 թվականին վաճառել են այն։ 1835 թվականին Դավիդովները ձեռք են բերել Պրեչիստենկա փողոց, 17 հասցեի տուն-պալատը։


== Ճարտարապետություն ==
Երկհարկանի առանձնատունը գրեթե չի վերակառուցվել XIX դարի սկզբից։ Կենտրոնական մասն ավարտվում է ցածր եռանկյունաձև ճակտոն ունեցող ոչ մեծ կիսահարկով։ Կողային մասերը առաջին հարկի մակարդակով սկզբնապես երեսպատված էին կոպտատաշ քարով։ Երկրորդ հարկի երեք պատուհաններն ունեն զարդաքիվեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Նեյտրոնային ֆիզիկա

Նեյտրոնային ֆիզիկա, միջուկային ֆիզիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է տարբեր էներգիայի նեյտրոնների հատկությունները, ստացման եղանակները, միջավայրի միջուկների հետ դրանց առաձգական և ոչ առաձգական փոխազդեցությունները, վերջիններիս լրիվ էֆեկտիվ կտրվածքի կախումը նեյտրոնների էներգիայից, նեյտրոնների գրանցման մեթոդներն ու սարքերը։ Նեյտրոնային ֆիզիկայում ուսումնասիրվում են, մասնավորապես, նեյտրոնների ալիքային հատկությունները, դիֆրակցիան (կառուցվածքային նեյտրոնոգրաֆիա), ցրումը նյութի ատոմների մագնիսական մոմենտներից (մագնիսական նեյտրոնոգրաֆիա), ինչպես նաև նեյտրոնների ազդեցությամբ ծանր միջուկների, տրոհման պրոցեսները, միջուկային էներգետիկայի խնդիրները։


== Տես նաև ==
1 Նեյտրոնային սպեկարոսկոպիա
2 Նեյտրոնային դետեկտորներ
Անանիկյան

Անանիկյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Հակոբ Հարությունի Անանիկյան (1919-1977), նկարիչ։
Մարտիրոս Հարությունի Անանիկյան (1875-1924), բանասեր, հրապարակախոս։
Նարինե Անանիկյան (1976), օպերային երգչուհի (մեցցո-սոպրանո)։
Պավել Պետրոսի Անանիկյան (1930-2018), վիրաբույժ։
Պետրոս Պավելի Անանիկյան (1956), վիրաբույժ։


== Ծանոթագրություններ ==
Չոմեթ

Չոմեթ (վրաց.՝ ჩომეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Չոխատաուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 280 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 174 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Չոխատաուրի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Հարևան Լանչխութի շրջանով անցնում է Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Չոքդամ

Չոքդամ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Ռադյանսկայա Ուկրաինա

Ռադյանսկայա Ուկրաինա (ուկրաիներեն՝ Радянська Україна), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Պերշոտրավնևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռադյանսկայա Ուկրաինա գյուղում բնակվում էր 354 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հարավային մարզ (այլ կիրառումներ)

Հարավային մարզ, կարող է վերաբերել՝

Հարավային մարզ - Իսրայելի վարչական մարզերից մեկը
Հարավային մարզ - մարզ Լիբանանի Հանրապետության հարավային մասում
Twenty One Pilots խմբի սկավառակագրություն

Ամերիկյան Twenty One Pilots խումբը թողարկել է 5 ստուդիական ալբոմ, 1 համերգային և 10 մինի-ալբոմ, 18 սինգլ և 25 երաժշտական տեսահոլովակ։ Խումբը ստեղծվել է 2009 թվականին և ներկա պահին խմբի անդամներն են Թայլեր Ջոզեֆը և Ջոշ Դանը։ Ինքնուրույն թողարկված` Twenty One Pilots (2009) և Regional at Best (2011) ալբոմներից հետո խումբը 2012 թվականին համաձայնագիր կնքեց Fueled By Ramen լեյբի հետ։
Խումբը մեծ հաջողության հասավ իրենց չորրորդ` Blurryface ալբոմով 2015 թվականին, որի մեջ էին մտնում Stressed Out և Ride հաջողված սինգլերը։ Դուետի հինգերորդ՝ Trench ստուդիական ալբոմը թողարկվեց 2018 թվականի հոկտեմբերի 5-ին։ Խումբը ստացավ Գրեմմիի` «Լավագույն փոփ-ելույթ՝ խմբով կամ դուետով» մրցանակը, իսկ ֆրոնտմեն Թայլեր Ջոզեֆը առաջադրվեց Գրեմմիի 6 անվանակարգի։


== Ալբոմներ ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===


=== Համերգային ալբոմ ===


== Ընդլայնված նվագարկում ==


== Սինգլեր ==


=== Գովազդային սինգլեր ===


== Քավերներ ==


== Երաժշտական ռեսահոլովակներ ==


=== Մեկնաբանություններ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆորսետի

Ֆորսետի (հին սկանդ. Forseti - նախագահ), գերմանա-սկանդինավյան դիցաբանությունում Բալդրի և Նաննայի որդին, արդարության և արդարադատության աստվածը, ով լուծում է ծագած վեճերը և հաշտեցնում վիճաբանողներին։ Ֆորսետին ամենաիմաստուն և ամենապերճախոս ասերից էր։

Ասգարդում՝ խորհրդի դահլիճում, նրան գահ շնորհվեց, ընդ որում՝ աստվածները որոշեցին, որ նա արդարության և արդարադատության հովանավորը պետք է լինի։ Ֆորսետին իշխում էր Գլիտնիրում (հին սկանդ. Glitnir - փայլող)։ Այստեղ էլ նստած նա լուծում էր մարդկանց և աստվածների վեճերը` համբերատար կերպով հարցեր տալով նրանց և լսելով երկու կողմերին էլ, և այնպիսի որոշումներ էր կայացնում, որ ոչ ոք երբեք կասկածի տակ չէր դնում դրանց արդարացիությունը։ Ֆորսետիի պերճախոսությունն ու համոզելու ընդունակությունն այնքան մեծ էին, որ նրա խոսքերը միշտ հասնում էին լսողների սրտերին, և նրան միշտ հաջողվում էր հաշտեցնել նույնիսկ ամենաանհաշտ թշնամիներին։ Բոլոր նրանք, ովքեր հեռանում էին նրա դղյակից, ապրում էին խաղաղությամբ և չէին համարձակվում դրժել նրան տրված երդումը, քանի որ վախենում էին նրա բարկությունից, ինչին անմիջապես հետևելու էր մահը։
Որպես արդարության աստված՝ Ֆորսետին պարտավոր էր նախագահել յուրաքանչյուր դատական նիստի ժամանակ։ Նրան դիմում էին բոլորը, ովքեր պետք է ենթարկվեին դատաքննության և ասում էին, որ նա միշտ օգնում էր նրանց, ովքեր արժանի էին դրան։ Նա այնպիսի սիրով էր լուծում բոլոր վեճերը, որ վիճաբանողներն անպայման հաշտվում էին։
Նա ասում է.


== Գրականություն ==
Régis Boyer, L'Edda Poétique, Fayard,‎ 1992, 685 p. (ISBN 2-213-02725-0)
Rudolf Simek, Dictionary of Northern Mythology (trans։ Angela Hall), Cambridge,‎ 2007, 424 p. (ISBN 978-0-85991-513-7)
Snorri Sturluson, L'Edda ։ traduit, introduit et annoté par François-Xavier Dillmann, Gallimard,‎ 1991, 319 p. (ISBN 2-07-072114-0)


== Արտաքին հղումներ ==
Հին Սկանդինավիային նվիրված կայք
Վլադիմիր Յակովլև (դիվանագետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վլադիմիր Յակովլև (այլ կիրառումներ)Վլադիմիր Յակովլև (ռուս.՝ Влади́мир Гео́ргиевич Я́ковлев, 1908), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Կենսագրություն ==
1938 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։

1938-1939 թվականներին՝ ԽՍՀՄ դիվանագիտական ներկայացուցչության աշխատակից Չեխոսլովակիայում։
1938 թվականին՝ Չեխոսլովակիայում ԽՍՀՄ գործերի հավատարմատար։
1939-1940 թվականներին՝ Պրահայում ԽՍՀՄ գլխավոր հյուպատոս։
1940-1944 թվականներին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կենտրոնական համակարգի աշխատակից։
1944 թվականին՝ ԽՍՀՄ ներքին գործերի նախարարության Եվրոպական չորրորդ բաժնի վարիչի տեղակալ։
1945-1948 թվականներին՝ Լեհաստանում ԽՍՀՄ դեսպանության խորհրդական։
1948-1957 թվականներին՝ արտերկրում մշակութային կապի համամիութենական ընկերության վարչության նախագահի առաջին տեղակալ։
1957 թվականի փետրվարի 19-ից մինչև 1960 թվականի սեպտեմբերի 8-ը Ցեյլոնում եղել է ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1961-1970 թվականներին՝ ԽՄԿԿ կենտրոնական կոմիտեի կենտրոնական համակարգի աշխատակից։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
Արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Дипломатический словарь» под ред. А. А. Громыко, А. Г. Ковалева, П. П. Севостьянова, С. Л. Тихвинского в 3-х томах, М., «Наука», 1985—1986. — Т. 3, с. 614.


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրություն Կոմունիստական կուսակցության և Խորհրդային Միության պատմության մասին տեղեկագրում 1898-1991
Նարին ամրոց

Նարին ամրոց (պարսկերենում՝  نارین قلعه), Իրանի Մեյբոդ քաղաքում գտնվող կավե ամրոց։ Նման կառույցները եղել են Կենտրոնական Իրանի կառավարության հենարանը։ Այդ ամրոցներից մի քանիսը կառուցվել են Աքեմենյան և Սասանյան հարստության ժամանակ։
Կառույցն ունի 40 մետր բարձրություն։ Չնայած նրան, որ կառուցվել է 2000 տարի առաջ, իր պատերի մեջ մեծ մշակությաին արժեք է պարունակում։ Նարին ամրոցը նման է Սպահանի Ալի Կապուի պալատին, որն առանձնանում է իր բարձր տանիքով։ Շենքում կա նաև ստրգետնյա սենյակ, հնարավոր է նաև սենյակ, որը, սակայն, լցված է բեկորներով։ Համալիրը շրջապատում են չորս աշտարակներ, որոնք կապ են ստեղծում համալիրի ներսում գտնվող բակերի հետ։
Շենքը կառուցվել է 3 հարկով և նախատեսված է եղել հասրակության տարբեր դասերի համար։
Չնայած արտաքին դարպասները քանդվել են, բայց ներքին ամրոցը դեռևս պահպանվում է։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==

Պարսկական ճարտարապետություն


== Ծանոթագրություն ==
Էլվինը և բուրունդուկները 4

Էլվինը և բուրունդուկները 4 (Անգլ.` Alvin and the Chipmunks: The Road Chip), անիմացիոն ֆիլմ, «Էլվինը և բուրունդուկները», «Էլվինը և բուրունդուկները 2», «Էլվինը և բուրունդուկները 3» ֆիլմերի շարունակությունը։ Համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի դեկտեմբեր 6-ին։


== Սյուժե ==
Բուրունդուկները տեսնում են, որ Դեյվը իր մոտ է պահում մատանի և կարծում են, որ դա Դեյվի ընկերուհու` Սամանտայի համար է։ Դեյվը հայտնում է նրանց, որ պատրաստվում է երգի պրեմիերայի համար Սամանտայի հետ մեկնել Մայամի։ Բուրունդուկները կարծում են, որ Դեյվը պատրաստվում է առաջարկություն անել Սամանտային և հասկանում են, որ նրանց ամուսնության դեպքում նրանք ապրելու են Սամանտայի տղայի՝ Մայլսի հետ, որին նրանք չէին համակրում։
Մայլսի հետ համաձայնության գալով՝ բուրունդուկները որոշում են մեկնել Մայամի։ Առջևում նրանց սպասվում են բազմաթիվ փորձություններ։
Դա դառնում է Մայլի կյանքի ամենակարևոր ճանապահորդությունը։


== Դերերում ==
Ֆիրդուսի

Ֆիրդուսի (պարսկերեն՝ فردوسی, կարդ.՝ Ֆերդոսի, 940, Թուս, Իրան - 1020, Թուս, Իրան), պարսիկ նշանավոր բանաստեղծ։ Հռչակավոր «Շահնամե» պոեմի հեղինակը։


== Ծննդյան թվականի հարցը ==
Ֆիրդուսու ծննդյան թիվը որոշելուն հիմք են հանդիսացել իր իսկ բանաստեղծի տվյալները։ «Շահնամե»-ի մեջ զանազան տեղերում հեղինակը խոսում է իր տարիքի մասին։ Օրինակ մի տեղ գրում է. «Երբ ես հասա 71 տարեկանիս, երկինքը թեքվեց իմ պոեմի առջև (պոեմի վերջին մոտեցավ)։ Իմ աշխատությանը ես հատկացրել եմ 35 տարի՝ այս անցավոր աշխարհում գանձ վաստակելու համար, բայց որովհետև իմ ջանքերը քամուն մատնեցին, այդ 35 տարիներս արդյունք չունեցան։ Իմ հասակն այժմ մոտենում է 80-ին, և իմ բոլոր հույսերը հօդս ցնդեցին։ Ես վերջացրի Հազկերտի պատմությունը Սեֆոնդարմոդ ամսի Արադ օրը։ Երբ հիջրից անցել էր արդեն հինգ անգամ 80 տարի, ես վերջացրի արքաներին վայել այս գիրքը»։
Այս տողերի վրա հիմնվելով՝ ֆրանսիացի արևելագետ Մոհլը Ֆիրդուսու ծննդյան թիվ է համարել 939 թվականը, որ և երկար ժամանակ ընդունված էր արևելագիտության մեջ։ Բայց հետագայում այլևայլ տվյալներ համեմատելով, Ֆիրդուսու ծննդյան թվականը համարեցին 934 թվականը։ 1934 թ.-ին էլ Իրանում նշվեց բանաստեղծի 1000-ամյա հոբելյանը։ Հետագայում այս տարեթիվն էլ կասկածելի համարվեց և ընդունվեցին տարբեր կարծիքներ։


== Ֆիրդուսու մանկությունը ==
Մանկությունից գրեթե ոչինչ հայտնի չէ։ Հայրը եղել է մոլլա՝ Մավլան Ահմադ, մի բավական կիրթ մարդ, որ որդուն լավ դաստիարակություն է տվել։ Հատկապես նշում են, որ նա որդուն սովորեցրել է պահլավերեն ու արաբերեն, որ հետագայում օգնել է բանաստեղծին հին աղբյուրներ օգտագործելու գործում։ Ֆիրդուսին հորից ժառանգել է մի փոքրիկ կալվածք, որ, ինչպես երևում է «Շահնամե»-ում տեղ գտած ակնարկներից, բավական չի եղել իր կարիքները հոգալու համար։ Վկայում են, որ մանուկ հասակում եղել է ժրաջան ու համեստ։


== Աշխատանքը «Շահնամե»-ի վրա ==
Մոտավորապես 36-37 տարեկանից սկսում է աշխատել «Շահնամե»-ի վրա։ Նա արդեն վաղ հասակից ուզում էր պարսից էպոսը չափածոյի վերածել, բայց երբ լսեց Դաղիղիի մասին, որը ձեռնարկել էր էպոսի մշակումը, բայց գործը կիսատ էր մնացել նրա մահվան պատճառով, ավելի բուռն եռանդով ձեռնամուխ եղավ դրան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հատվածներ Ֆիրդուսիի «Շահնամե»-ից(չաշխատող հղում)
Կոլյու Ֆիչետո

Նիկոլա Իվանով Ֆիչև (բուլղար․՝ Никола Иванов Фичев, հայտնի է որպես Կոլյու Ֆիչետո (Кольо Фичето) կամ Ուստա Կոլյու Ֆիչետո (Уста Колю Фичето), 1800, Դրյանովո - 1881, Վելիկո Տիռնովո), բուլղարացի ճարտարապետ, 19-րդ դարի Բուլղարական վերածննդի նշանավոր ներկայացուցիչ, շինարար և քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
Նիկոլա Ֆիչևը ծՆվել է 1800 թվականին Բուլղարիայի Դրյանովո քաղաքում Երեք տարեկան հասակում կորցնելով հորը՝ մնացել է որբ։ 10 տարեկան հասակում սկսել է սովորել Տրյավնայում։ 17 տարեկանում նա քարտաշի արհեստ է սովորել արևմտյան Բուլղարիայի վարպետների մոտ՝ Գորիցա քաղաքի (Կորչա, ժամանակակից Ալբանիայում) շինարարական դպրոցում։ Դրանից հետո նա աշխատել է Բրացիգովոյում՝ մասնակցելով եկեղեցիների, զանգակատների ու կամուրջների շինարարությանը։ Նիկոլա Ֆիչևը 23 տարեկան հասակում դարձել է ենթավարպետ, իսկ 36 տարեկան հասակում եղել է շինարարական գիլդիայի լիիրավ անդամ։
Մայրենի բուլղարերենից բացի Կոլյու Ֆիչետոն տիրապետել է թուրքերենին և որոշակի չափով իմացել է հունարեն ու ռումիներեն, սակայն գրագետ չի եղել, չի կարողացել կարդալ ու գրել։
Ըստ լեգենդի՝ Կոլյու Ֆիչետոն հանձն է առել կամուրջ կառուցել Յանտրա գետի վրա՝ թուրք փաշային խոստանալով, որ շինարարության վրա կծախսի միայն նրա հատկացրած գումարը, որ երեք անգամ ավելի քիչ էր, քան մյուս վարպետների պահանջածը, հակառակ դեպքում փաշան կարող է գլխատել իրեն։ Նրա այս խոսքերը քանդակված են իր հուշարձանի վրա, որ տեղադրված է Վելիկո Տիռնովոյում։ Մի անգամ Կոլյու Ֆիչետոն կամրջի փորձարկման ժամանակ պառկել է նրա տակ՝ ցույց տալու համար, որ վստահ է իր սարքած կամրջի ամրության մեջ։
Կոլյու Ֆիչետոն մահացել է 1881 թվականին Վելիկո Տիռնովոյում, որտեղ էլ թաղված է։
Կալյու Ֆիչետոյի անունով է կոչվել Անտարկտիկայի հյուսիսարևելյան կողմում գտնվող սառույցով չծածկված վայրը։


== Կառույցներ ==
Բելենսկի կամուրջ Յանտրա գետի վրա (1865-1867)
ծածկած կամուրջ Լովեչում՝ Օսիմ գետի վրա (1872-1874)
կամուրջ Ռոսիցա գետի վրա՝ Սևլիևոյի մոտ
Հաջի Նիկոլին խան (իջևանատուն կրպակներով) Վելիկո Տիռնովոյի Սամովոդսկա փողոցում
թուրքական կոնակ (վարչության շենք) Վելիկո Տիռնովոյում
Աստվածամոր ծննդյան տաճար Վելիկո Տիռնովոյում
Սուրբ Կոնստանտինի և Ելենայի եկեղեցի Վելիկո Տիռնովոյում
եկեղեցիներ հայրենի Դրյանովոյում
Սուրբ Երրորդության եկեղեցին Սվիշտովում, 1867


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրագան

Ուրագան (ռուս.՝ Ураган), խորհրդային արտադրության համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգ։


== Ընդհանուր բնութագիր ==
Ուրագան համակարգերը նախատեսված է հակառակորդի կենդանի ուժի, զրահապատ տեխնիկայի, կայանած ինքնաթիռների և ուղղաթիռների, կապի հանգույցների և շինությունների ոչնչացման համար։ Ուրագան համակարգերի արտադրությունը սկսվել է 1975 թվականին։


== Տեխնիկական տվյալներ ==
Ուրագան համակարգի մեքենան բավականին թեթև է նրա մարտական քաշը կազմում է ընդամենը 20 տոննա։ Ուրագան համակարգը հավաքված է Զիլ-135ԼՄ բեռնատարի շասսի վրա և ունի 8X8 կոնֆիգուռացիա։ Մեքենայի երկարությունը կազմում է 9.63 մ, լայնությունը 2.8 մ, իսկ բարձրությունը 3.23 մ։ Մեքենան սնուցվում է երկու դիզելային շարժիչներով, որոնցից յուրաքանչյուրը զարգացնում է 182 ձիաուժ հզորություն։ Մեքենան զարգացնում է առավելագույնը 65 կմ/ժ արագություն։ Ուրագան համակարգերի վառելիքի պաշարը կազմում է շուրջ 500 կմ։


== Մարտվարական տվյալներ ==
Ուրագան համակարգը ղեկավարվում է անձնակազմի 4 անդամների կողմից։ Ուրագան համակարգի հրթիռների քանակը 15-ն է՝ տրամաչափը ստանդարտ 220 միլիմետր։ Հրթիռների մեկնարկային քաշը կազմում է 280 կգ, իսկ մարտագլխիկների քաշը 90-100 կգ։ Համակարգի ռեակտիվ արկերը կարող են համալրվել բեկորաֆուգասային, թերմոբարիկ, կասետային և քիմիական մարտական մասով։ Ուրագան համակարգի կրակի առավելագույն հեռահարությունը հասնում է 34-35 կիլոմետրի։ Ուրագան համակարգերի հրթիռները վերալիցքավորվում են 15-20 րոպեների ընթացքում։


== Ռազմական գործողություններ ==
Ուրագան համակարգերը մասնակցել են մի շարք ռազմական հակամարտությունների՝ Աֆղանստանում, Հարավային Օսեթիայում, Ուկրաինայի արևելյան հատվածներում և այլուր։ Ուրագան համակարգերը մասնակցել են նաև առաջին և երկրորդ չեչենական պատերազմներին։


== Համեմատություն Սմերչ, ԱՌ1Ա, PHL-03, ՎՄ-80, HIMARS, M270, Աստրոս II և Պինակա ՀԿՌՀ-երի հետ ==


== Սպառազինություն ==
 Աֆղանստան 18 հատ
 Բելառուս 84 հատ
 Գվինեա 3 հատ
 Իրան որոշ քանակությամբ
 Ղազախստան 180 հատ
 Մոլդովա 11 հատ
 Մյանմա 35 հատ
 Ռուսաստան 500-800 հատ
 Սիրիա 36 հատ
 Տաջիկստան 12 հատ
 Տանզանիա 48 հատ
 Թուրքմենստան 54 հատ
 Ուկրաինա 139 հատ
 Ուզբեկստան 49 հատ
 Եմեն 13 հատ
 Վիետնամ որոշ քանակությամբ


== Տես նաև ==
Սմերչ
ՎՄ-80
ԲՄ 21 Գրադ
HIMARS
Աստրոս II
Պինակա
ՌՄ-70
ՎՌ-40 Լանգուստա


== Աղբյուրներ ==
BM-27 Uragan Multiple launch rocket system(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Բանդուրի (գյուղ, Ախտիրկայի շրջան)

Բանդուրի (ուկրաիներեն՝ Бандури), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բանդուրի գյուղում բնակվում էր 168 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մատեյ

Մատեյ (ռուս.՝ Матей), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Շապկինա գետի աջ ափին՝ 55 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 36 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300212103000082509
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103008250
Ավազանի կոդը — 03.05.03.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ձմեռ պապի ամանորյա երգը

«Ձմեռ պապի ամանորյա երգը» (ռուս.՝ «Новогодняя песенка Деда Мороза»), «Էկրան» ստեղծագործական միավորման արտադրության խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը թողարկվել է 1982 թվականին, ռեժիսոր՝ Ալեքսանդր Տատարսկի, սցենարիստ՝ Էդուարդ Ուսպենսկի։ Ստեղծվել է պլաստիլինային անիմացիայի տեխնիկայի օգնությամբ։
Մուլտֆիլմը ցուցադրվել է ԽՍՀՄ-ի կենտրոնական հեռուստատեսությամբ։ 1990-ական թվականներին Նոր տարվա օրերին ցուցադրվել է РТР-ով և այլ ալիքներով։


== В ролях ==
Владимир Басов — Дед Мороз
Станислав Содальский — Снеговик
Авторы  сценария: — Эдуард Успенский
Режиссёры: — Александр Татарский
Художники-постановщики: — Людмила Танасенко
Операторы: — Иосиф Голомб
Композиторы: — Александр Журбин
Звукооператоры: — Нелли Кудрина


== Թողարկում ==
Մուլտֆիլմը բազմիցս թողարկվել է  VHS և DVD հավաքածուներում։ 

«Մանկական կինոթատրոն։ Հետաքննությունը վարում են բոքոնիկները» («Էկրան» ստուդիայի մուլտֆիլմերի հավաքածու), «Մաստեր Տեյպ», VHS, 2000 թվական։
«Անտառում ծնվել է տոնածառը» («Էկրան» ստուդիայի մուլտֆիլմերի հավաքածու), DVD, սկավառակի մուլտֆիլմերն էին՝ «Անտառում ծնվել է տոնածառը» (1972), «Ամանորյա արկածներ» (1980), «Ով կգա Ամանորին» (1982), «Ձմեռ պապի ամանորյա երգը» (1982), «Թափվեց անցած տարվա ձյունը» (1983), «Դեկտեմբերի 32» (1988)։


== Ցուցադրում ==
Ալեքսանդր Տատարսկու Ձմեռ պապիկների ցուցադրումը «Բաց աշխարհ» մշակութային կենտրոնում թույլ է տալիս հաղորդակցվել Ա. Տատարսկու ստեղծած ևս մեկ հրաշքի հետ։ Ցուցահանդեսում ներկայացված են Ռուսաստանից և ամբողջ աշխարհից ավելի քան 70 Ձմեռ պապիկներ։ Տատարսկու հավաքածուում միայն կախարդական պապիկներ են։ Նրանք շատ տարբեր են, բայց բոլորը «կենդանի» են։ Տատարսկին, որը յուրաքանչյուրի մեջ ներդրել է իր ողջ ջանքը, ուղղել է, վերականգնել, նրանց մարդիկ է անվանել. «Ես այնքան մարդիկ ունեմ»,- ասել է նա՝ պատմելով իր գանձերի մասին։
Ցուցահանդեսը կրկնել են 2009, 2010 և 2011 թվականներին Տատարսկու ծննդյան օրը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Мультфильм на сайте «Энциклопедия отечественного кино»(չաշխատող հղում)
«Новогодняя песенка Деда Мороза» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Творческое объединение «ЭКРАН» Archived 2013-09-30 at the Wayback Machine.
Շավարշ Սիմոնյան

Շավարշ Ստեփանի Սիմոնյան (հունվարի 25 (փետրվարի 7), 1912, Ղազախ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1974, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ակադեմիկոս, մանկավարժ, հասարակական և պետական գործիչ։


== Կենսագրություն և գործունեություն ==
1933-1937 թթ. սովորել է Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում, ապա ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1941 թ. Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է բանակ, ծառայելով սպայական կազմում։ Պատերազմի ավարտից հետո նշանակվում է հանրապետության կառավարությանն առընթեր կուլտուր–լուսավորական հիմնարկների կենտրոնական մեթոդական կաբինետի վարիչի տեղակալ, ապա՝ վարիչ։ Աշխատել է «Սովետական դպրոց» թերթի խմբագիր, Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի դպրոցական բաժնի վարիչ։
1955-1973 թթ. նշանակվում է հանրապետության լուսավորության մինիստր։ 1973 թվականին նշանակվում է մանկավարժական գիտությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով, երկու Կարմիր դրոշի շքանշանով և այլ պարգևներով։


== Երկեր ==
«Սովետական Հայաստանի ժողովրդական կրթության նվաճումները 40 տարում», Հայպետուսմանկհրատ, 1961 թ. 175 էջ
«Միքայել Նալբանդյանի հոգեբանական հայացքները», Լույս հրատարակչություն, 1969 թ., 227 էջ


== Հիշատակ ==
Նրա անունով է կոչվում Երևանի №112 փորձարարական ավագ դպրոցը, իսկ 2012 թ. ապրիլի 18-ին Երևանի ավագանու որոշմամբ համաձայնություն է տրվել Երևան քաղաքի Թումանյան փողոց 39 շենք հասցեում տեղադրելու նրա հուշատախտակը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շավարշ Սիմոնյանի մասին Սովետական Մեծ Հանրագիտարանում
Արտակ Իգիթյան

Արտակ Յուրիի Իգիթյան (1975, Երևան, Հայկական ԽՍՀ), հայ ռեժիսոր, օպերատոր, սցենարիստ։


== Կենսագրություն ==
Արտակ Իգիթյանը ծնվել է 1975 թվականին Երևանում։ Հայրը ջավախեցի է, գրող, մայրը` հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի։ Երկու տարեկանում ընտանիքը տեղափոխվել է Մոսկվա։ 1995 թվականին ընդունվել է Կինոյի համառուսաստանյան պետական ինստիտուտի (ՎԳԻԿ) օպերատորական ֆակուլտետը, որն ավարտել է 2000 թվականին։ Դիպլոմային աշխատանքը՝ «Ձախլիկը» (ֆիլմը Ադոլֆ Հիտլերի մանկության մասին է), ներկայացվել է Կաննի փառատոնում։ 7 տարի է՝ ապրում և ստեղծագործում է Ֆրանսիայում։
Եվրոնյուզ հեռուստաընկերության համար Հայաստանի մասին պատմող գովազդային հոլովակի հեղինակն է (1 ր 35 վրկ, արտադրությունը՝ Ֆրանսիա-Հայաստան)։


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
2000 թվականին լավագույն օպերատոր է ճանաչվել ԿՀՊԻ-ի միջազգային կինոփառատոնում։
Սանկտ Պետերբուրգի միջազգային փառատոնում զբաղեցրել է առաջին տեղը և ստացել «Ոսկե կենտավրոս» մրցանակ։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր ===


=== Սցենարիստ ===


=== Օպերատոր ===


=== Պրոդյուսեր ===


== Ծանոթագրություններ ==
Միռվո

Միռվո (ֆր.՝  Mirvaux), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 161 մարդ, բնակչության խտությունը` 70.31 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.29 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 130 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 14 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 101 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 73-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 28։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,3 %։ 73 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 67 անձ (35 տղամարդ և 32 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (2 տղամարդ և 4 կին)։ 28 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 14-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հոգեբանական ծառայությունը դպրոցում

Հոգեբանական ծառայությունը դպրոցում դպրոցական կառույց, որը նպատակ ունի աջակցել աշակերտների առողջ հոգեբանական զարգացմանը և անձի կայացմանը,
ստեղծել և պահպանել ապահով, աջակցող և ուսուցման համար բարենպաստ մթնոլորտ։ Այդ նպատակով դպրոցի հոգեբանն աշխատում է դպրոցի աշակերտների, ուսուցիչների, ծնողների և վարչակազմի հետ։ Իրենց աշխատանքի ընթացքում հոգեբաններն առաջնորդվում են հոգեբանի էթիկական սկզբունքներով։ Դպրոցի հոգեբանի պաշտոնային պարտականություններն ամրագրվում են ՀՀ կառավարության 14 հոկտեմբերի 2010 թվականի N 1391-որոշմամբ։
Դպրոցում աշխատող հոգեբանը ուսումնական տարվա ընթացքում կատարում է մի շարք աշխատանքներ, որոնք կարող են դասակարգվել՝
1. Ըստ շահառուների՝

Աշխատանք սովորողների հետ
Աշխատանք ուսուցիչների հետ
Աշխատանք ծնողների հետ
Աշխատանք վարչակազմի հետ2. Ըստ հոգեբանի դերի՝

Որպես խորհրդատու
Որպես մեթոդիստ
Որպես կուրատոր (պատասխանատու)3. Ըստ գործունեության նպատակի՝

Ախտորոշիչ աշխատանքներ
Կանխարգելող աշխատանքներ
Զարգացնող աշխատանքներ
Շտկող աշխատանքներ
Խորհրդատվական աշխատանքներ
Ուսուցանող, լուսավորական աշխատանքներ
Փորձագիտական աշխատանքներ4. Ըստ պլանավորման՝

Պլանավորված աշխատանքներ
Չպլանավորված աշխատանքներ5. Ըստ աշխատանքի ձևի՝

Անհատական աշխատանքներ
Խմբային աշխատանքներ։


== Ծանոթագրություններ ==
(4581) Ասկլեպիուս

(4581) Ասկլեպիուս (անգլ.՝ Asclepius), աստերոիդ ապոլոնի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի մարտի 31-ին Հենրի Հոլտի և Նորման Թոմասի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,022185 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 0,6572 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 1,3872 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ասկլեպիուս աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,0031 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 377,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,953696 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,92° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4581) Ասկլեպիուս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սանտա Թերեզինիա դու Տոկանտինս

Սանտա Թերեզինիա դու Տոկանտինս (պորտ.՝ Santa Terezinha do TocantinsPugmil), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Բիկու դու Պապագայուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2847 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 269,676 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 10,6 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 4.536.108,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.700,83 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,585 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Սանտա Թերեզինիա դու Տոկանտինսի մասին
Ֆորադադա

Ֆորադադա (իսպ.՝ Foradada), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Նոգերա շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 28,6 կմ2։ Բնակչությունը՝ 188 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Datos estadísticos
Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակ

Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակ (նաև՝ Արցախի Հանրապետության զինված ուժեր, Արցախի ՊԲ, նախկինում՝ Արցախի ինքնապաշտպանական ուժեր), Արցախի Հանրապետության զինված ուժեր, որի սահմանադրական նպատակն է Արցախի պաշտպանությունը, անվտանգությունը, տարածքային ամբողջականությունը և սահմանների անձեռնմխելիությունը։ Այն ձևավորվել է Արցախի Ինքնապաշտպանական ուժերի վերակազմավորմամբ։
Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակը գործում է Հայաստանի զինված ուժերի աջակցությամբ և սերտ համագործակցությամբ։


== Կառուցվածք ==


== Հիմնադրում ==


== Պատերազմներ և ռազմական գործողություններ ==
Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակը ձևավորվել է լայնածավալ պատերազմի ընթացքում և մշտապես եղել է պատերազմական վիճակում։ Այն մասնակցել է Արցախի Հանրապետության դեմ կազմակերպված բազմաթիվ պատերազմների և պատերազմական գործողությունների։ 


=== Արցախյան պատերազմ, 1988-1994 ===


=== Ռազմական բախումներ ===


=== Քառօրյա պատերազմ, 2016 ===


=== Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020) ===


== Ծանոթագրություններ ==
Ոսկե ճյուղը

Ոսկե ճյուղը. մոգության և կրոնի ուսումնասիրություն (անգլ.՝ The Golden Bough: A Study in Magic and Religion), շոտլանդացի գիտնական սեր Ջեյմս Ջորջ Ֆրեզերի (1854-1941 թթ.) կողմից գրված առասպելների և կրոնի հետազոտություն։ Համարվում է մարդաբանության կարևորագույն փուլանիշ։
Գրքի առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 1890 թվականին Լոնդոնում երկու հատորով, երկրորդ հրատարակությունը՝ եռահատոր, լույս է տեսել 1900 թվականին, իսկ երրորդ 12 հատորից կազմված հրատարակությունը տպվել է 1906-1915 թվականներին։ Հետագայում Ֆրեզերը կազմել է գրքի համառոտ տարբերակը, այն ընթերցողների ավելի լայն շրջանակներին մատչելի դարձնելու համար։
«Ոսկե ճյուղը» խթանել է աշխարհի աստվածաբանական պատկերացման նվազեցմանը։ Այն ակնհայտորեն մարմնավորել է գիտության տեսանկյունից բոլոր ժողովուրդների համար ընդհանուր երևույթի՝ կրոնի քննարկման ժամանակակից գիտական մոտեցումը։
Գիրքը թարգմանվել է բազմաթիվ լեզուների։ Հայերեն հրատարակությունը լույս է տեսել 1989 թվականին «Հայաստան» հրատարակչությունում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ոսկե ճյուղը գրապահարանում1922 թվականի հրատարակության տեքստի պատճենները՝

HTML version of The Golden Bough on the Internet Sacred Text Archive
The Golden Bough audiobook on LibriVox
The Golden Bough Archived 2015-09-05 at the Wayback Machine. on eBooks@Adelaide
Ջոնաթան

Ջոնաթան(անգլերեն Jonathan)` եբրայական ծագումով Հովնաթան անվան անգլերեն համարժեքն է, եբրայերենից թարգմանաբար նշանակում է "Եհովայի տված"։


== Կրողները ==
Ջոնաթան Ուայլդ (1683-1725 թթ.) •Jonathan Wild• 18-րդ դարի անգլիացի հայտնի հանցագործ
Ջոնաթան Սվիֆթ (1667 թ.-1745 թ.Դուբլին) •Jonathan Swift• անգլիացի երգիծաբան գրող
Ջոնաթան Սաֆրան Ֆոեր (*1977 թ.) •Jonathan Safran Foer• ամերիկացի գրող
Ջոնաթան Վուդգեյթ (*1980 թ.) •Jonathan Woodgate• անգլիացի ֆուտբոլիստ


== Տե'ս նաև` ==
(2392) Ջոնաթան Մյուրեյ


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Ժուլյեն դը Տուրսակ

Սեն Ժուլյեն դը Տուրսակ (ֆր.՝ Saint-Julien-de-Toursac), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 141 մարդ, բնակչության խտությունը` 14.94 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.44 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 460 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 135 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 25 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 86 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 67-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 19։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,9 %։ 67 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 65 անձ (36 տղամարդ և 29 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին)։ 19 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հյու Դեյվիդ Փոլիտցեր

Հյու Դեյվիդ Փոլիտցեր (անգլ.՝ Hugh David Politzer, օգոստոսի 31, 1949(1949-08-31), Նյու Յորք, Նյու Յորք), ամերիկացի ֆիզիկոս-տեսաբան, աշխատել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ 2004 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է համատեղ Դեյվիդ Գրոսի և Ֆրենկ Վիլչեկի հետ, «ուժեղ փոխազդեցությունների տեսության մեջ ասիմպտոտիկ ազատության հայտնագործման համար»։
Ծնվել է հրեա բժիշկների ընտանիքում, ծնողները ԱՄՆ են տեղափոխվել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Ավարտել է Բրոնքսի գիտական բարձրագույն դպրոցը 1966 թվականին։ Բակալավրի աստիճան ստացել է Միչիգանի համալսարանում 1969 թվականին։ Գիտությունների դոկտորի կոչում ստացել է Հարվարդի համալսարանում 1974 թվականին, որտեղ նրա գիտական ղեկավարն է եղել Սիդնի Կոուլմանը։ Իր առաջին հրապարակված աշխատությունում, որը լույս է տեսել 1973 թվականին, Փոլիտցերը նկարագրել է ասիմպտոտիկ ազատության երևույթը - քվարկերի միմյանց մոտենալու դեպքում ուժեղ փոխազդեցությունը թուլանում է։ Երբ քվարկերը գտնվում են միմյանց չափազանց մոտ նրանց փոխազդեցության ուժերը այնքան են փոքրանում, որ նրանք սկսում են իրենց պահել որպես ազատ մասնիկներ։ Այս երևույթը, որը նրանից անկախ հայտնաբերել են նաև Գրոսը և Վիլչեկը Փրինսթոնի համալսարանում, կարևորագույն դեր ունեցավ քվանտային քրոմոդինամիկայի զարգացման մեջ։
Դեյվիդ Փոլիտցերը և Թոմաս Ապելկվիստը կարևոր դեր ունեցան նաև չորմոնիումի հայտնաբերման կանխագուշակման մեջ — տարրական մասնիկի, որը բաղկացած է հմայված քվարկից և նրա հակամասնիկից։ Փորձարարները անվանեցին այս մասնիկը J/ψ-մեզոն։
1974-ից 1977 թվականները Փոլիտցերը եղել է Հարվարդի միության կրթաթոշակի դափնեկիր։ Դրանից հետո նա անցավ աշխատանքի Կալտեխ, որտեղ և մինչ այսօր աշխատում է տեսական ֆիզիկայի պրոֆեսոր։ 1989 թվականին նա հանդես եկավ ֆիզիկոս Ռոբերտ Սերբերի (Մանհեթենյան նախագծի մասնակից) դերում «Գեր մարդը և փոքրիկ տղան» ֆիլմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հ. Դ. Փոլիտցեր։ «Հեղինակության պարզման բարդ խնդիրը»։ Նոբելյան դասախոսություն, Ֆիզիկական գիտությունների հաջողություններ, հատոր 175, թողարկում 12, դեկտեմբեր 2005
Տեղեկություններ Նոբելյան կոմիտեի կայքում (անգլ.)
Դեյվիդ Փոլիտցերի էջը Կալտեխի կայքում Archived 2019-08-27 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Օսլոյի համալսարանի գրադարան

Օսլոյի համալսարանի գրադարան (նորվ.՝ Universitetsbiblioteket i Oslo, UBO), Օսլոյի համալսարանի գլխավոր գիտական գրադարանն է:


== Պատմություն ==

Ինչպես Օսլոյի համալսարանը, Օսլոյի համալսարանի գրադարանը նույնպես հիմնադրվել է 1811 թվականին: Առաջին տնօրենն է եղել Գեորգ Սվերդրուպը: Ի սկզբանե եղել է Նորվեգիայի ազգային գրադարան և գտնվել է Օսլոյի համալսարանի հին կամպուսում:
1913 թվականին Henrik Ibsens gate մասնաշենքում ավարտվել է ներկայիս գրադարանի շենքի կառուցումը: 1876-1922 թվականներին գրադարանի տնօրեն է եղել Աքսել Դրոսլումը:
1989 թվականին հիմնադրվել է Նորվեգիայի ազգային գրադարանը, և համալսարանական գրադարանից վերցրել է իր պարտավորությունները՝ վերջինիս թողնելով զբաղվելու համալսարանական հարցերով: Նույն տարում համալսարանի գրադարանը Henrik Ibsens gate մասնաշենքից տեղափոխվել է նորակառույց Օսլոյի համալսարանի Բլինդերնի կամպուսում գտնվող Գեորգ Սվերդրուպի տուն շենք:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Կարմրապոչ ամազոն

Կարմրապոչ ամազոն (լատ.՝ Amazona brasiliensis), թութակների ընտանիքի թռչուն։
Նախկինում դիտարկվել է որպես Կապտաթուշ ամազոնների (Amazona dufresniana) տարատեսակ։


== Արտաքին տեսք ==
Կարրապոչ ամազոնի մարմնի երկարությունը 36 սմ է, իսկ պոչինը՝ 12 սմ։ Փետուրների հիմնական գույնը կանաչն է։ Միայն վերին հատվածի որոոշ փոտուրներ ունեն սև գունավորում։
Թևերի վրա ունեն թույլ ընդգծված նարնջագույն բծեր։ Թշերի և կոկորդի վրա կան կապույտ, իսկ ճակատին՝ նարնջագույն (երբեմն՝ դեղին) կետեր։ Կտուցը սև գույնի է, ոտքերը՝ մոխրագույն։


== Տարածվածություն ==
Տարածված են Վենեսուելայի հարավ-արևելքում, Բրազիլիայի հյուսիսում և արևելքում, ինչպես նաև Սուրինամում և Հայիթիում։
Բնակության ամենամեծ արեալները գտնվում են Բրազիլիայում։


== Կենսակերպ ==
Ապրում են գետերի ափամերձ հատվածներում գտնվող արևադարձային անտառներում, գետահովիտներում, ինչպես նաև ծովի մակարդակից 800-1700 մետր բարձրության վրա գտնվող բարձրավայրերում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Иерусалимский И. Попугаи и певчие птицы: виды, содержание, обучение. — Ростов-на-Дону: Владис, 2001. — 320 с. — ISBN 5-94194-073-4


== Աղբյուրներ ==
«Синещёкий амазон»։ Всё о попугаях։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-02-19-ին։ Վերցված է 2009-03-08
Երնջակ (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Երնջակ (այլ կիրառումներ)Երնջակ, Դամիրդաղ, Դամիրլի, Դամուրլի, Դեմուր, Դեմուրիդաղ, Դեմուրլիդաղ, Դեմուրրիդաղ, Երկաթասար, Տեմիրլի, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Ադրբեջանի Նախիջեվանի Ջուղայի շրջանի սահմանագլխին, Զանգեզուրի լեռների կենտրոնական մասում։ Կիցք գյուղից 16 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրությունը 3364 մետր է։ Կազմված է հրաբխածին նստվածքային ապարներից։ Լանջերը խիստ զառիթափ ու բուսածածկ են, գագաթը՝ ժայռոտ, մասնատված։ Հողաբուսական ծածկույթը գրեթե բացակայում է։ Տիրապետում են ծանրահակ պրոցեսները և սառնամանիքային հողմնահարումը։ Երնջակից սկիզբ են առնում Այրի և Երնջակ գետերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Շևան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շևան (այլ կիրառումներ)Շևան (ֆր.՝ Chevagnes), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Շևան կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մուլեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03074։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 696 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 410 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 303-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 107-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 66,1 %)։ 303 աշխատունակ բնակիչներից 281-ը աշխատում էին (161 տղամարդ և 120 կին), անաշխատանք էին 22-ը (8 տղամարդ և 14 կին)։ 107 անգործունակ մարդկանցից 26-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 51-ը թոշակառու, 30-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Շևան» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-29-ին։ Վերցված է 2012-7-22 
«Շևան» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Նովոգորսկոե

Նովոգորսկոե (ռուս.՝ Новогорское), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 625 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լորիկ

Լորիկ, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է համանուն թռչնի անունից, ինչպես որ կան Արծվիկ, Աղավնի, Սիրամարգ անձնանունները։ Գործածվել է 13-րդ դարում։


== Գործածություններ ==
Լորիկ, կին Գրիգորի, 1271 թվականին երկուսով մի խաչքար են կանգնեցրել Լոր գյուղում։
Լավրիկ, հիշատակված է անթվական մի հիշատակարանում, որը գրված է 1343 թվականից ուշ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիսլյակի (այլ կիրառումներ)

Կիսլյակի, կարող է վերաբերել՝

Կիսլյակի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Կիսլյակի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։