Նիկոլայ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկի

Նիկոլայ Դմիտրիևիչ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկի (ռուս.՝ Николай Дмитриевич Дмитриев-Оренбургский, 1 (13) ապրիլի, 1837, Նիժնի Նովգորոդ, Նիժնի Նովգորոդի նահանգ, Ռուսական կայսրություն – 21 ապրիլի (3 մայիսի), 1898, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս ժանրային գեղանկարիչ, մարտանկարիչ, գրաֆիկ, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս և մարտանկարչության պրոֆեսոր, «տասնչորսի խռովության» մասնակից, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների արտելի հիմնադիրներից մեկը։
Դմիտրիև ազգանունով մյուս նկարիչներից տարբերվելու համար ազգանվանն ավելացրել է «Օրենբուրգսկի» էպիտետը։


== Կենսագրություն ==

Նիկոլայ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկին ծնվել է 1838 թվականի ապրիլի 1-ին (նոր տոմարով՝ ապրիլի 13)։ Սովորել է Ուֆայի նահանգային գիմնազիայում և իր հարազատների՝ Սանկտ Պետերբուրգ տեղափոխվելուց հետո պատրաստվել է դառնալ յունկեր, սակայն հայտնի գեղանկարիչ Վասիլի Շեբուևի խորհրդով սկսել է հաճախել դասերի Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայում։
Այնտեղ նա համարվել է Ֆեոդոր Բրունիի աշակերտը և նկարչության բնագավառում իր ունեցած հաջողությունների համար նրանից ստացել է չորս փոքր ու մեկ մեծ արծաթե մեդալներ։ 1860 թվականին արժանացել է փոքր ոսկե մեդալի ծրագրի համաձայն ստեղծված «Օլիմպիական խաղեր» նկարի համար։ Դրան հաջորդող երկու տարիների ընթացքում նա նկարել է «Մեծ իշխանուհի Սոֆյա Վիտովիտովնան մեծ իշխան Վասիլի Տյոմնու հարսանիքին» (ռուս.՝ «Великая княгиня София Витовитовна на свадьбе великого князя Василия Темного») և «Ստրելեցյան խռովություն» (ռուս.՝ «Стрелецкий бунт») նկարները, բայց դրանց համար չի արժանացել ցանկալի պարգևին։
1863 թվականին մեծ ոսկե մեդալի մրցույթի մյուս մասնակիցների՝ տասներկու երիտասարդ նկարիչների հետ հրաժարվել է կատարել ներկայացված ծրագիրը և հեռացել է Ակադեմիայից՝ ստանալով երկրորդ աստիճանի նկարչի կոչում։ Մասնակցել է Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների արտելի հիմնադրմանը, որին անդամակցել է մինչև 1871 թվականը։
1868 թվականին «Ջրահեղձը գյուղում» (ռուս.՝ «Утопленник в деревне», գտնվում է Ռուսական պետական թանգարանում) նկարի համար Նիկոլայ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկուն շնորհվել է ակադեմիկոսի կոչում։ 1869 թվականին նա ուղեկցել է մեծ իշխան Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Ավագին Կովկասում և Խորկովի ու Վորոնեժի նահանգներում ուղևորության ընթացքում. այդ ճանապարհորդության արդյունքում նա ստեղծել է 42 նկար։
1871 թվականին Նիկոլայ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկին՝ որպես կրթաթոշակառու, երեք տարով մեկնել է արտասահման, հիմնականում ապրել Դյուսելդորֆում, որտեղ խորհուրդներ է ստացել հայտնի նկարիչներ Բենյամին Վոտյեից ու Լյուդվիգ Կնաուսից։ Հետագայում նա մի կարճ ժամանակ բնակվել է Փարիզում, որտեղ մասնակցել է տեղի «Ռուս նկարիչների միության» հիմնադրմանը, ներկայացրել է իր նկարները տարեկան սալոններում՝ դրանք միայն հազվադեպ ուղարկելով Սանկտ Պետերբուրգ, ստեղծել նկարներ ռուսական ու ֆրանսիական նկարազարդ պարբերականների համար։
Փարիզում նա ժանրային գեղանկարչությունից անցում է կատարել մարտանկարչության, քանի որ պատվեր է ստացել ստեղծել մի քանի նկար 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի սյուժեներով։ Դրանցից երկուսի՝ «Ալեքսանդր II կայսեր պահակախմբի մարտը Սիստովոյի բարձունքներում (ռուս.՝ «Бой на Систовских высотах конвоя императора Александра II») և «Կայսեր մուտքը Պլոեշտի քաղաք» (ռուս.՝ «Въезд императора в город Плоэшты») նկարների համար Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիան նրան շնորհել է պրոֆեսորի կոչում։ Նույն շարքի հետագա նկարների ստեղծման համար նա 1885 թվականին մշտական բնակության համար վերադարձել է Սանկտ Պետերբուրգ։
Նկարչի ժանրային աշխատանքներից նշանակալի են «Ջրահեղձը գյուղում», «Երկու րոպեի կանգառ» (ռուս.՝ «Две минуты остановки», 1878) և «Հրդեհ գյուղում» (1885, Ռուսական պետական թանգարան) նկարները։ Նրա մի շարք աշխատանքներ, որ ներկայացնում են տեսարաններ ռուս-թուրքական պատերազմից, ցուցադրվում են Ձմեռային պալատի Պոմպեյի ցուցասրահում։
Նիկոլայ Դմիտրիև-Օրենբուրգսկին մահացել է 1898 թվականի ապրիլի 21-ին (նոր տոմարով՝ մայիսի 3) Սանկտ Պետերբուրգում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Дмитриев // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона ։ в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Матафонов В. С. Н. Д. Дмитриев-Оренбургский // Русское искусство. Очерки о жизни и творчестве художников второй половины XIX века. — М: Издательство «Искусство», 1962. — Т. 1. — С. 496. — 692 с.


== Արտաքին հղումներ ==
«Дмитриев-Оренбургский Николай Дмитриевич в музее портала «Воскресный день»» (ռուսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-04-20-ին։ Վերցված է 2010-09-05 
«Дмитриев-Оренбургский Николай Дмитриевич на сайте Art-каталог» (ռուսերեն)։ Վերցված է 2010-09-05 
Священник Батурин, Александр «Бунташный» век в живописи(ռուս.) // Общественно-политическая газета «Факт». — МО: «Информационное агентство Балашихинского района МО», 2008. — В. от 11 апреля. — № 28 (114130). — С. 12.
«Письма Н. Д .Дмитриева-Оренбургского к [[Шишкин, Иван Иванович|И. И. Шишкину]]»։ Сайт «Художник Иван Шишкин» (ռուսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-03-21-ին։ Վերցված է 2010-09-06  
Произведения Н. Д. Дмитриева-Оренбургского. Одесский художественный музей.
Автопортрет с женой и младенцем Archived 2016-06-05 at the Wayback Machine.