Լյուդվիգ Տուիլե

Լյուդվիգ Վիլհելմ Անդրեաս Մարիա Տյույե (հանդիպում են նաև գրված` Տյուիլե կամ Տուիլե, գերմ.՝ Ludwig Wilhelm Andreas Maria Thuille, նոյեմբերի 30, 1861(1861-11-30), Բոլցանո, County of Tyrol, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա - փետրվարի 5, 1907(1907-02-05), Մյունխեն, Գերմանական կայսրություն) — ավստրիական ծագումով գերմանացի կոմպոզիտոր և երաժշտական մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Տուիլեն ծնվել է Բոզեն, հետագայում Տիրոլի մաս, այժմ` Իտալիայում։
1872 թվականին կորցրել է իր ծնողներին, երբ 11 տարեկան էր, և տեղափոխվել է Կրեմսմյունստեր, Ավստրիա, իր քեռու հետ։ Այնտեղ նա երգել է բենեդիկտյան երգչախմբում և սովորել է նվագել երգեհոն, դաշնամուր և ջութակ։ Նրա երաժշտական ​​ունակությունները բացառիկ էին, ուստի 1876 թվականին կոմպոզիտոր-դիրիժոր Մեթյուս Նագիլերի այրին նրան տարել էր Ինսբրուք` ավելի առաջադեմ երաժշտական ​​վերապատրաստում ստանալու համար։ Այնտեղ, 1877 թվականի ամռանը, նա հանդիպել է երիտասարդ Ռիխարդ Շտրաուսին, որի ընտանիքը այցելել էր քաղաք, և նրանք երկուսն էլ դարձան երկար տարիների ընկերներ։ Նրա երգեհոնի և տեսության Ինսբրուքի ուսուցիչը նրան խորհուրդ է տվել Մյունխենում ճանաչված կոմպոզիտոր Յոզեֆ Ռայնբերգերին, որը նրան վերցրեց որպես Մյունխենի երաժշտության և թատրոնի բարձրագույն դպրոցի աշակերտ։ Մեկ տարի անց նա դարձավ ուսուցիչ, իսկ դրանից մի քանի տարի անց, տեսության և կոմպոզիցիայի պրոֆեսոր։ Նրա մի շարք աշակերտների թվում էին Հերման Աբենդրոթը, [[Էռնեստ Բլոխը, Էրնստ Բոհեն, Ռիխարդ Վետցը, Պաուլ ֆոն Կլենաուն, Ռուդի Շտեֆանը, Վալտեր Բրաունֆելսը, Հենրի Քիմբալ Հեդլին և Վալտեր Ռ. Սպալդինգը, որը դարձել է Հարվարդի համալսարանի երաժշտության բաժնի ղեկավարը և հետագայում  ուսուցանել է Լեռոյ Անդերսոնին։
Չնայած որպես կոմպոզիտոր անտեսված լինելուն, Տուիլեի հետմահու հրատարակած Harmonielehre -ն (գրել է Ռուդոլֆ Լուիսի հետ համատեղ) բազմաթիվ հրատարակությունների միջով է անցել և մեծ ազդեցություն է ունեցել։ 1960-ական թվականների ընթացքում  լայնորեն կիրառվելով որպես գերմանախոս երկրներում կոնսերվատորիայի ուսումնական ծրագրերի մաս` Harmonielehre -ն երկու ծավալով կարևորագույն տեսական ձևակերպում է, որը նորարարական է Մյունխենի կոմպոզիտորական դպրոցի գործունեության համար և պահպանվում է այս երաժշտության մի քանի գոյություն ունեցող տարածված օրինակների ձայնագրություններից մեկը։


== Ընտիր ստեղծագործությունների ցանկ ==
ՕպերաներTheuerdank
Lobetanz, Op.10Երգչախմբային ստեղծագործություններRomantic Overture, Op.16 (Prelude to Act I of Theuerdank)
Symphonicher Festmarsch, Op.38
Symphony in F
Piano Concerto in DՍտեղնաշարային ստեղծագործություններOrgan sonata in A minor, Op. 2
3 Piano Pieces, Op.3
3 Piano Pieces, Op.33
3 Piano Pieces, Op.34
2 Piano Pieces, Op.37Կամերային ստեղծագործություններViolin Sonata No.1, Op.1
Sextet for piano and wind quintet, Op.6
Piano Quintet No.2, Op.20
Cello Sonata, Op.22
Violin Sonata No.2, Op.30
Allegro Giusto, Op.39, for violin and piano
Piano Trio in E-flat
String Quartet in G major, WoOԵրգեցողական ստեղծագործություններ78 solo songs, including:

5 Lieder, Op.4
3 Lieder for female voice, Op. 5
Song-cycle, Von Lieb' und Leid, Op. 7
3 Lieder Op. 12
3 Lieder, Op.15
3 Lieder, Op.26
4 Lieder, Op.27
Urschlamm-Idyll, song for bass voice and piano (1908)13 երգչախմբային գործեր, inայդ թվում`

Weihnacht im Walde, Op. 14 for men's chorus
Traumsommernacht, Op. 25, for women's chorus with harp and violin
Rosenlied, Op. 29, for three-part women's chorus with piano


== Ծանոթագրություններ ==


== Լրացուցիչ ընթերցանություն ==
Munter, Friedrich. Ludwig Thuille: Ein enter Versuch. Munich: Drei Masken Verlag, 1923.


== Արտաքին հղումներ ==
Կաղապար:Internet Archive author
Կաղապար:IMSLP
Texts of songs by Ludwig Thuille at The LiederNet Archive Archived 2015-06-22 at the Wayback Machine.