Վիլյամ Բլեքսթոն

Վիլյլամ Բլեքսթոն, (անգլ.՝ William Blackstone, [wiljəm 'blækstən], հուլիսի 10, 1723(1723-07-10)[…], Լոնդոնյան Սիթի, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - փետրվարի 14, 1780(1780-02-14)[…], Ուոլինգֆորդ, Հարավային Օքսֆորդշիր, Օքսֆորդշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն), անգլիացի քաղաքական գործիչ, իրավաբան, փաստաբան և իրավունքների պատմաբան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1723 թվականի հուլիսի 10-ին Լոնդոնում՝ առևտրականի ընտանիքում։
Նախնական կրթությունը ստացել է Լոնդոնի Չարտերխաուս-Սքուլ դպրոցում։ 1738 թվականից Օքսֆորդի համալսարանում ուսումնասիրել է իրավագիտություն, տրամաբանություն և մաթեմատիկա։
1741 թվականին Բլեքսթոնը ընդունվել է Middle Temple, նվիրելով հետևյալ բանաստեղծությունը՝ «Իրավաբանի հրաժեշտը իր մուսայի հետ»։ 1744 թվականին նա դառնում է Օքսֆորդի Օլ-Սոուլ վարժարանի խորհրդի անդամ։
1746 թվականին դարձել է փաստաբան, բայց հետո կրկին վերադարձել է համալսարան։
1750 թվականին նա ստացել է իրավունքի դոկտորի աստիճան և 1753 թվականին Օքսֆորդի համալսարանում սկսել է դասախոսություններ անել անգլիական օրենսդրության մասին, որն ունեցել է մեծ հաջողություն, քանի որ մինչ այդ անգլիական համալսարաններում Անգլիայի օրենքների մասին դասընթացներ չեն անցկացվել։ Անգլիացի գիտաիրավաբան Վիները նույնիսկ կատարել է խոշոր նվիրաբերություններ հօգուտ անգլիական ընդհանուր իրավունքի (անգլ.՝ Common Law) ամբիոնի հիմնադրման, որը 1758 թվականին գլխավորել է Վիյլամ Բլեքսթոնը։
1759 թվականին Բլեքսթոնը կրկին զբաղվել է փաստաբանական գործունեությամբ, ինչպես նաև իրեն նվիրել է քաղաքականությանը։ 1763 թվականին նա զբաղեցրել է արքունի գեներալի պաշտոնը և միաժամանակ ընտրվում է Միդդլ-Թեմփլ խորհրդի փաստաբանների անդամ։
Ամուսնանալով Բլեքսթոնը ստիպված էր հեռանալ Օլ-Սոուլզ քոլեջից, այնուհետև նա Նյու-Ին-հոլ քոլեջում նշանակվել է ռեկտոր մինչև 1766 թվականին։ 
1765 թվականին նա հրապարակեց իր  «Մեկնաբանություններ Անգլիական օրենքների վերաբերյալ » գրքի առաջին հատորը, իսկ հաջորդ չորս տարիների ընթացքում նա հրատարակեց երեք հատորները։
1768 թվականին Վիյլամ Բլեքսթոնը վերադառնում է խորհրդարան որպես Ուեստբերի պատգամավոր։ Իսկ 1770 թվականին Բլեքսթոնը հրաժարվում է արքայական գեներալ-սոլիթորի պաշտոնը և ստանձնում է դատավորի պաշտոնը, սակայն նա վարում էր այն դատերը, որոնք բողոքարկվել էին։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև  1780 թվականի փետրվարի 14-ը։


== Աշխատանքներ ==

Բլեքսթոնի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը «Մեկնաբանություններ Անգլիական օրենքների վերաբերյալ» է՝ չորս հատորներով, առաջին անգամ տպագրվել է Օքսֆորդում՝ 1765-1769 թվականներին։ Իր կյանքի ընթացքում հրատարակվել է այս գրքի 8 հրատարակություններ։
Իր հիմնարար աշխատանքում Բլեքսթոնը տվել է մանրամասն մեկնաբանություններ իրավական նորմերի և Անգլիայի նախադեպերի վերաբերյալ։ Այս աշխատանքի ազդեցությունը շատ մեծ էր, այն դարձել է հեղինակություն անգլիական և ամերիկյան իրավաբանների համար, և դեռ  պահպանում է իր նշանակությունը անգլո-սաքսոնական իրավական ընտանիքում։ 
Բլեքսթոնի մյուս աշխատություններից հայտնի է նաև «Law tracts»-ը երկու հատորով (Լոնդոն, 1762) և «Analysis of the Laws of England»-ը (Օքսֆորդ, 1754; Լոնդոն, 1880)՝ անգլերեն իրավագիտության հանրագիտարան։


== Մահ ==
Բլեքսթոնը վաղուց տառապում էր հոդատապով, 1779 թվականին ունեցել է նյարդային խանգարում, որը առաջացրել է գլխապտույտ, գիրություն, արյան բարձր ճնշում և շաքարախտ։ 1780 թվականի փետրվարի 3-ին նա չափազանց թույլ էր և մի քանի օրվա ընթացքում դարձել էր անտարբեր, նա մահացավ փետրվարի 14-ին։ Փետրվարի 22-ին Եպիսկոպոս Բարրինգթոնի կողմից կատարված ծառայությունից հետո Բլեքսթոսը թաղվել է Սուրբ Պետրոս եկեղեցու Վալինգֆորդի տանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Prest W. William Blackstone: Law and Letters in the Eighteenth Century : [англ.]. — Oxford University Press, 2008. — 284 p. — ISBN 978-0-19-955029-6.


== Արտաքին հղումներ ==
«Блэкстон»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Блэкстон Уильям // Энциклопедия Кольера на dic.academic.ru
Sir William Blackstone’s Commentaries on the Laws of England, from the Avalon Project at Yale Law School
A Biography of William Blackstone (1723—1780) Archived 2006-08-05 at the Wayback Machine.
Royal Berkshire History: Sir William Blackstone