armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Քիրսի Քլեմոնս

Քիրսի Նիքոլ Քլեմոնս (անգլ.՝ Kiersey Nicole Clemons, դեկտեմբերի 17, 1993(1993-12-17), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկյան դերասանուհի և երգչուհի։ Հայտնի է իր Քասանդրա «Դիգի» Էնդրյուս դերով 2015 թվականի կատակերգություն դրամա «Թմրանյութ» ֆիլմում։ Նա նաև հայտնի է Amazon Studios-ի «Թափանցիկ» և CBS-ի «Պահպանված» հեռուստասերիլներում իր կատարած դերերով։ Նա մարմնավորում է Այրիս Ուեսթին DC-ի ընդարձակ տիեզերքում։


== Կյանք և կարիերա ==
Քլեմոնսի հայրը աֆրոամերիկացի է, իսկ մայրը եվրոպացի։
Իր կարիերայի վաղ տարիներում մարմնավորել է Կիռա Սթառին Disney Channel-ի «Օսթին և Էլի» սիթքոմում։ Նա նաև խաղացել է Disney Channel-ի «Ամպ 9» ֆիլմում։ Քլեմոնսը կատարել է հրավիրված դեր «CSI։ Հանցանքի վայր» հեռուստասերիալում։ 2014 թվականին նա նկարահանվել է Թրեյ Սոնգզի «SmartPhones» տեսահոլովակում, որտեղ նա երգչի սիրային հետաքրքրությունն է, ով հեռախոսի միջոցով բռացնում է նրան դավաճանեոլու պահին։
2014 թվականից Քլեմոնսը մարմնավորում է Բիանկային կատակերգական «Թափանցիկ» հեռուստասերիալում։ Մարմնավորել է Սոֆիային MTV  հեռուստաալիքի «Աչքի կոնֆետ» հեռուստասերիալում։ Հեռուստասերիալը ունեցավ ընդամենը մեկ եթերաշրջան։ Նա կատարել է հրավիրված դեր «Նորեկը» հեռուստասերիալում , որտեղ մարմնավորում էր Ուիթսոնի սիրային հետաքրքրություն՝ Քեյ Սիին։
Քլեմոնսը կարահանվել է Լեդի Գագայի «Til It Happens to You» երգի տեսահոլովակում։ Ջոշ Հաթչերսոնի հետ միասին նկարահանվել է DJ Snake-ի «Middle» երգի տեսահոլովակում։ 2016 թվականին նա մարմավորել է Չեյսին Netflix հեռուստաալիքի «Հեշտ» հեռուստասերիալում։ Նա պետք է մարմնավորի Այրիս Ուեսթին 2018 թվականին սպասվող «Ֆլեշ» ֆիլմում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստասերիալ ===


=== Վեբ ===


=== Տեսահոլովակ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քիրսի Քլեմոնս Internet Movie Database կայքում
Մեղեդի երևակայական ջութակի համար

Մեղեդի երևակայական ջութակի համար՝ պատմվածքների ժողովածու, գիրք Ռաֆայել Նահապետյանի հեղինակությամբ։ Այն հեղինակի երրորդ գիրքն է և հրատարակվել է 1994 թ. «Ազգ» օրաթերթի հրատարակչությունում՝ ՀԲԸՄ Ալեք Մանուկյան Մշակութային Հիմնադրամի հովհանավորության տակ։


== Բովանդակություն ==
Ժողովածուի մեջ տեղ են գտել հետևյալ պատմվածքները.

Երազանք
Հեռախոսը
Օրերիս ջերմ կապույտը
Դեղին ու կեղտոտ լուսավորություն
Ոչինչ, ամեն ինչ հրաշալի է
Մեղեդի երևակայական ջութակի համար
Հայելու մեջ չարտացոլված ինչ որ բան
Ժամանակի դեմքին նետված ապրանքափոխանակություն՝ զանազան մանրամասնություններով
Հեռախոսահամարներից այն կողմ
Սարդը
Շաքեի կիրակիները
Վարկած
Հաշվեհարդար


== Տես նաև ==
Ռաֆայել Նահապետյան
Հրաշեկ նժույգներ
Ագռավի աղջիկը
...Եվ ծագեց խավարը
Խոզանափուշ Ֆյոդորովի

Խոզանափուշ Ֆյոդորովի  (լատ.՝ Cousinia fedorovii), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
20-30 սմ բարձրությամբ կիսաթփիկ բույս է։ Տերևները հերթադիր են, փետրաձև հատվածներով, հիմնական ջղերի վերջում կան սուր կոշտ փշեր։ Զամբյուղերը գնդաձև են, հավաքված ողկույզանման ծաղկաբույլում։ Ծածկոցի թերթերը թեթևակի հետ են թեքված, ունեն փշոտ սրածայրեր։ Ծաղիկները վարդագույն–մանուշակագույն են։


== Տարածվածություն ==
Հանդիպում է միայն Սևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արեգունու լեռնաշղթա, Նորադուզի հրվանդան)։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է վերին լեռնային գոտում, ծովի մակարդակից 1900–2000 մ բարձրությունների վրա, տափաստանային թփերի մեջ, տափաստաններում, չոր լանջերին։ Ծաղկում է հունիս–հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս–օգոստոսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²–ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²– ից պակաս։ Տեսակը կարող է տուժել «Սևան» ազգային պարկի ռեկրեացիայի գոտու ընդլայման պատճառով։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պոպուլյացիան պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկի տարածքում, մեկ լոկալիտետ գտնվում է արգելոցային գոտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Միխայլովկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիխայլովկաՄիխայլովկա (ուկրաիներեն՝ Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դվինի եկեղեցական ժողով (այլ կիրառումներ)

Դվինի եկեղեցական ժողովներ, գումարվել են Մարզպանական Հայաստանի, ապա՝ Արմինիա կուսակալության մայրաքաղաք, հայոց կաթողիկոսության աթոռանիստ Դվին քաղաքում, 6-8-րդ դարերում։ Քննարկվել են դավանական, ծիսական, ինչպես նաև եկեղեցական կարգ ու կանոնին վերաբերող կարևոր խնդիրներ։ Դվինի եկեղեցական ժողովում ընդունված որոշումները մեծ նշանակություն են ունեցել Հայ եկեղեցու դավանական դիրքորոշման հստակեցման գործում։ Ժողովների մի մասը եղել է կանոնադիր։ Ընդունված կանոնախմբերը տեղ են գտել «Կանոնագիրք Հայոց»-ում։

Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 506 թվականին
Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 554 թվականին
Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 609 կամ 610 թվականներին
Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 645 թվականին
Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 648 թվականին
Դվինի եկեղեցական ժողով - տեղի է ունեցել 719 կամ 720 թվականներին
Դյուբոյս շրջան (Ինդիանա)

Դյուբոյս շրջան (անգլ.՝ Dubois County), ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.114 կմ² է, բնակչությունը՝ 39.674 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջասպեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1817 թ.։
Հին դաշնագիր

Հին դաշնագիր (իսլ.՝ Gamli sáttmáli), համաձայնագիր, ըստ որի Իսլանդիան անցնում է Նորվեգական թագավորության իշխանության տակ։ Այն կնքվել է 1262-1264 թվականներին իսլանդացիների և Նորվեգիայի թագավոր Հակոն IV Ծերի միջև։
13-րդ դարի առաջին կեսին՝ հայտնի որպես Ստուրլունգների դարաշրջան, իսլանդական ժողովրդական իշխանությունը ճգնաժամի մեջ էր, և  քաղաքացիական հակամարտությունների պատճառով երկիրը մասնատված էր։ Չկարողանալով հաղթել միմյանց իշխանության համար պայքարում, իսլանդացի գոդիները դիմեցին Նորվեգիայի թագավորին, և 1258 թվականին նա նշանակեց նրանցից մեկին՝ Գիցուր Թորվալդսոնին որպես Իսլանդայի յարլ և կղզում նրա ներկայացուցիչ։ Գիցուրին չհաջողվեց գրավել ամբողջ կղզին, բայց դիմադրության հանդիպեց, իսկ Հակոն Ծերը, չվստահելով այդ մարդուն, 1260-ականների սկզբին ուղարկեց իր էմիսարներին Իսլանդիա։
1262-1264 թվականներին տեղի ունեցած տեղական պետական ժողովների ժամանակ Նորվեգիայի ներկայացուցիչները իսլանդացիներին որպես անվերջանալի քաղաքացիական պատերազմի ելք առաջարկեցին անցնել իրենց թագավորի իշխանության ներքո։ Կղզու հարավային և հյուսիսային մասերի բնակիչները երդում տվեցին Հակոնին, որը հետագայում կոչվեց «Հին դաշնագիր»։ Շուտով նմանատիպ պայմանագրեր կնքվեցին մնացած բնակիչների հետ։
Այդ առաջարկով իսլանդացիները թագավորին ճանաչում էին որպես իրենց ինքնշխանի, պարտավորվում էին վճարել հարկերը, իսկ թագավորը պատասխանատու էր կղզում խաղաղության և կարգուկանոնի համար։ Նա անմիջապես վերացրեց գոդորդներին, յարլի պաշտոնը կորցրեց իր կարևորությունը, իսկ Գիցուրի մահից հետո նրան իրավահաջորդ չնշանակեցին։ Առանձին հոդվածներ սահմանում էին Նորվեգիայում իսլանդացիների սեփականության և ժառանգության իրավունքները, ինչպես նաև առևտրի պայմանները, քանի որ Իսլանդիան մեծապես կախված էր ներմուծումից։
Իսլանդիան դարձավ Նորվեգական թագավորության ինքնավար մասը, և առաջին տասնամյակներում թագավորները փորձում էին հարգել այս ինքնավարությունը։ Մագնուս VI Լագաբեթեն 1271 թվականին  ներկայացրեց «Երկաթե կողմը» (իսլ.՝ Járnsíða) օրենքների նորվեգական ժողովածուն, սակայն բնակչության դժգոհության պատճառով համաձայնվեց հետ վերցնել այն։ 1280 թվականին իսլանդացիներին առաջարկվեց «Ջոնի գիրքը», որի մեջ պահպանվել էին հին իսլանդական օրենքների դրույթներից շատերը՝ «Գորշ սագը», և որոշ դիմադրությունից հետո 1281 թվականի Ալտինգում բնակիչները ընդունեցին այն։
Հին դաշնագրի պայմաններից մեկը այն էր, որ իսլանդացիները օրինական իրավունք ունեին այն լուծարելու, եթե Նորվեգիան խախտի իր պարտավորությունները։ Հետագայում՝ մինչև 19-րդ դարը, Իսլանդիայի անկախության կողմնակիցները վկայակոչում էին պայմանագրի այս հոդվածը՝ հակասություններ ունենալով դանիական իշխանությունների հետ, որոնք կղզին համարում էին իրենց գաղութ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Байок Дж. Л. 1262—1264։ Договор с норвежским конунгом и конец эпохи народовластия / Исландия эпохи викингов. — М.։ Corpus, Астрель, 2012. — ISBN 978-5-271-41157-1
Хьяульмарссон Й. Р. История Исландии. — М.։ Весь мир, 2003. — ISBN 5-7777-0201-5
Զոլոտարևկա (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶոլոտարևկաԶոլոտարևկա (ուկրաիներեն՝ Золотарівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զոլոտարևկա գյուղում բնակվում էր 122 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հեսան

Հեսան (կոր.՝ 혜산시, 惠山市), քաղաք Հյուսիսային Կորեայում, Յանգանդո նահանգի վարչական կենտրոնը։ 


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Յալուցզյան գետի վերին հոսանքի հովտում՝ Չինաստանի հետ սահմանին (չինական կողմի սահմանից մոտակա քաղաքը, որը գտնվում է գետի վրա Գիրին նահանգի Չանբայ քաղաքն է)։
Քաղաքին մոտ կա ածուխի և երկաթի հանքաքարերի հանքավայրեր։


=== Կլիմա ===
Քաղաքը գտնվում է Կորեայի ամենացուրտ մասում, 1915 թվականին այստեղ գրանցվել են Կորեայի համար ռեկորդային ցածր −42 °C ջերմաստիճան։
Հեսան քաղաքում չափավոր ցուրտ կլիմա է․ անձրևային ամառ (տեղումների ամենամեծ քանակը դիտվում է հուլիսին) և չոր ձմեռ։ Ըստ Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման՝ խոնավ ցամաքային կլիմա՝ տաք ամառով և ձմեռային չորային եղանակով (Dwb ինդեքս)։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը – 3,7 °C է, տարեկան տեղումների միջին նորման՝ 679 մմ։


== Պատմություն ==
1954 թվականին քաղաքը դարձել է Ռյանգան նահանգի վարչական կենտրոն։
1956 թվականին բնակչության թիվը կազմել է 20 հազար մարդ, այստեղ կային փայտանյութի արդյունաբերության մի քանի ձեռնարկություն։
1977-ին բնակչությունը կազմում էր ավելի քան 50 հազար մարդ, գործում էին տեքստիլ (կտավատի վերամշակման գործարան և այլն), փայտամշակման (կահույքի և թղթի արտադրություն), մեքենաշինության և սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ։
1990 թվականին բնակչությունը կազմում էր ավելի քան 50 հազար մարդ, այստեղ գործում էին տեքստիլ, փայտամշակման և մեքենաշինական արդյունաբերության ձեռնարկություններ։


== Տրանսպորտ ==
Տրանսպորտային հանգույց, երկաթուղային կայարան։


== Ծանոթագրություններ ==
(8433) Բրաչիրինքուս

(8433) Բրաչիրինքուս (անգլ.՝ Brachyrhynchus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,711848 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5328 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8909 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1631,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,220702 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,14° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8433) Բրաչիրինքուս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մարզական ֆեդերացիա

Մարզական ֆեդերացիա, սպորտային ֆեդերացիա, ֆիզկուլտուրայի ու սպորտի միջազգային (աշխարհամասային) և ազգային (որևէ երկրի) պետական կազմակերպություն, որն ունի տվյալ երկրում անցկացվող կոնկրետ մարզաձևի անցկացումը կարգավորող գործառույթներ։ Աշխարհի տարբեր երկրներում գործում են բազմաթիվ մարզական ֆեդերացիաներ։
Հայաստանում գործում են ֆուտբոլի, բասկետբոլի, մարմնամարզության, շախմատի, ժամանակակից հնգամարտի, բռնցքամարտի, ծանրամարտի, ջրային, տեխնիկական ու պաշտպանական մարզաձևերի, թեթև աթլետիկայի, թենիսի, սեղանի թենիսի, դասական ըմբշամարտի, պաուերլիֆտինգի և այլ մարզական ֆեդերացիաներ։
Լա Պլատա շրջան (Կոլորադո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լա Պլատա (այլ կիրառումներ)Լա Պլատա շրջան (անգլ.՝ La Plata County), ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4404 կմ² է, բնակչությունը՝ 51334 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Դուրանգո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1874 թ.։
Ալուե

Ալուե (իսպ.՝ Alhué), կոմունա Չիլիում։ Վարչական կենտրոնը Մելիպիլյա քաղաքն է։ Բնակչությունը՝ 2593 մարդ (2002)։ Քաղաքը և կոմունան մտնում են Այսեն պրովինցիայի և Այսեն դել Խեներալ Կարլոս Իբանիես դել Կամպո մարզի մեջ։
Կոմունայի տարածքը՝ 845,2 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 5,45 մարդ/կմ2։


== Ժողովրդագրություն ==
Ըստ մարդահամարի տվյալների, որն անց է կացվել Վիճակագրության ազգային ինստիտուտի կողմից, կոմունայի բնակչությունը կազմում է 4606 մարդ, որոնցից 2416 -ը՝ տղամարդ և 2190 -ը՝ կին։
Կոմունայի բնակչությունը կազմում է Մայրաքաղաքային մարզի ընդհանուր բնակչության 0,07 %-ը, ընդ որում՝ 34,92 %-ը՝ ապրում է գյուղական, իսկ 65,08 %-ը՝ քաղաքային բնակավայրերում։


== Արտաքին հղումներ ==
Կոմունայի պաշտոնական կայք
Սուկկո

Սուկկո (ռուս.` Сукко), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Անապա քաղաքի մունիցիպալ կազմավորման մեջ, Սուկկո գետի ափին։ Գտնվում է Անապայից 14 կմ հարավ-արևելք, ծովի մակարդակից 27 մ բարձրության վրա։ Ծովափնյա բուժավայր է և զբոսաշրջության կենտրոն` Սև ծովի ափին։


== Բնակչություն և տնտեսություն ==
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 2278 բնակիչ, իսկ 2010 թվականին այնտեղ արդեն ապրում էր 3156 մարդ, հիմնականում հայեր և ռուսներ, ովքեր զբաղվում են պտղաբուծությամբ, խաղողագործությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։
Գյուղն ունի դպրոց, գրադարան, ակումբ, մանկապարտեզ, հանգստյան տներ և առողջարաններ։ Սուկկոյում է գտնվում «Սմենա» մանկական կրթական առողջարանային կենտրոնը։ Զբոսաշրջիկներն հնարավորություն ունեն իրենց ժամանակն անց կացնել զանազան զվարճանքների և ժամանցի կենտրոններում (պարապլաներիզմ, դայվինգ և այլն)։


== Պատմությունը ==
Հյուսիս-Արևմտյան Կովկասի տարածքները գրավելու գործում ունեցած մեծ ներդրումների համար, 1869 թվականին, Սուկկո գյուղի մոտակա տարածքները շնորհվել էին կոմս Միքայել Լոռիս-Մելիքովին։ 19-րդ դարի վերջերին, Օսմանյան կայսրությունից գաղթած հայերը սկսեցին բնակություն հաստատել այս վայրերում։
Սուկկո գյուղը հիմնադրել են Սամսունի և Տրապիզոնի շրջակայքի գյուղերից եկած հայերը` 1870 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սուկկո գյուղը
Ծաղկարի (լիճ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ծաղկարի (այլ կիրառումներ)Ծաղկարի, Ծաղքարի, Սագքար, Սախկար, Սախկարսու, Սակկար, լիճ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռների կատարային հատվածում, Քաջարան քաղաքից 8 կմ հարավ-արևմուտք, ծովի մակարդակից 3270 մ բարձրության վրա։ Մակերեսը՝ 3 հա։


== Ծանոթագրություններ ==
(7474) 1992 TC

(7474) 1992 TC, աստերոիդ ամուրի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,565618 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,108 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0232 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,1674 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 715,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,503124 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7474) 1992 TC աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արթուր Նիլս Լունդքվիստ

Արթուր Նիլս Լունդքվիստ (շվեդերեն՝ Artur Nils Lundkvist, մարտի 3, 1906(1906-03-03)[…], Q10606843?, Շվեդիա - դեկտեմբերի 11, 1991(1991-12-11)[…], Råsunda church parish, Սոլնա, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ գրող, հասարակական գործիչ։ Շվեդական ակադեմիայի անդամ (1968)։
Անդրանիկ գործը «Տոթ» (1928) բանաստեղծությունների ժողովածուն է։ «Կյանքը որպես խոտ» (1954) բանաստեղծական ժողովածուի, «Վալս Վինդինգում» (1955), «Կատակերգություն Հեգերսկուգում» (1959) վեպերի, «Ագադիր» (1961) պոեմի, «Կողք կողքի» (1962) նովելների ժողովածուի և այլ գործերի համար բնորոշ է ռեալիստական միտումների ուժեղացումը։ «Ագատ հրաձիգի կյանքն ու մահը» (1970) վեպում Լունդքվիստը դիմել է ազգային պատմությանը, «Երկնքի կամքը» (1970) վեպում պատկերել մոնղոլական նվաճումների շրջանը։ 
Գրել է ակնարկներ Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի և Լատինական Ամերիկայի գրականության մասին։ Հեղինակ է ուղեգրությունների «Հնդկական հրդեհ» (1950), «Տաշքենդի կակաչները» (1952)։ 1950 թվականին նշանակվել է խաղաղության համաշխարհային խորհրդի փոխպնախագահ։


== Ծանոթագրություններ ==
Անիծած հարսը

«Անիծած հարսը», բալլադ, որի հեղինակը հայ գրող Հովհաննես Թումանյանն է։ Բալլադի սյուժեն վերցված է ժողովրդական բանահյուսությունից։


== Պատմություն ==
Ենթադրվում է, որ Թումանյանը նյութը ստեղծել է ըստ բանավոր զրույցների, որովհետև հայտնի երկու տարբերակները լույս են տեսել բալլադի ստեղծումից հետո` 1900 և 1908 թվականներին։
Բալլադը գրվել է 1898 թվականին։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 39 ֆոնդում պահվում է մեկ ինքնագիր` «Ժողովրդական լեգենդա» ենթավերնագրով։
Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում են սևագրության տարբերակներ, որոնք հրապարակել է Ա. Ինճիկյանը։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 1354 և համար 1355 ֆոնդերում պահվում են Թիֆլիսում տպագրված բանաստեղծությունների և Բաքվում տպագրված բանաստեղծությունների` գրողի սեփական օրինակները, որոնց վրա Թումանյանը աշխատել է։
«Ժողովրդական լեգենդա» ենթավերնագրով առաջին անգամ տպագրվել է «Մուրճ» ամսագրում, 1901, համար 3, էջ 65-68, այնուհետև` Թիֆլիսում տպագրված բանաստեղծությունների ժողովածուում, էջ 58-60 և Թիֆլիսում տպագրված լեգենդների ժողովածուում, էջ 15-17, Բաքվում տպագրված բանաստեղծությունների ժողովածուում, էջ 78-80, 1909, էջ 165-167, Կ. Պոլսում տպագրված բանաստեղծությունների ժողովածուում, էջ 81-83, ապա` Երկերի ժողովածուի առաջին հատորում, 282-284։


== Սյուժե ==
Մի հայ շենում լինում է մի գեղեցիկ հարս։ Մի անգամ նա դուրսը նստած իր շքեղ մազերի հետ էր խաղում և երգ ասում, այդ ժամանակ նրա ծեր սկեսուրը հոպոպ կանչելով մտնում է ներս ու անիծում է հարսին։ Հարսը հոպոպ է դառնում և դուրս է թռչում պատուհանից։ Եվ մինչև այսօր դաշտերի մեջ թափառելով` հիշում է, թե ինչպես է սկեսուրն անիծել իրեն։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլկա-Պոդգորոդնենսկայա

Վիլկա-Պոդգորոդնենսկայա (ուկրաիներեն՝ Вілька-Підгородненська), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիլկա-Պոդգորոդնենսկայա գյուղում բնակվում էր 67 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,37 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 181,08 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մորատա դե Խալոն

Մորատա դե Խալոն  (իսպ.՝ Morata de Jalón), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Սառագոսա պրովինցիայի Առագոն ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալդեհալոն շրջանում։ Տարածքը կազմում է 45,9 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1352 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 65 կմ հեռավորության վրա։
Փամբիջուր

Փամբիջուր, գետ Հայաստանի Լոռու մարզում, Որդնավ գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Փամբակի լեռների հյուսիսային լանջից և Ջրաշեն գյուղից 1,5 կմ արևելք աջից միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 11 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Բնդխներ

Բնդխներ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 15 կմ հարավ-արևելք՝ Մուշ-Բիթլիս ճանապարհի աջ կողմում։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Գյուղն իր անվանումը հավանաբար ստացել է վայրի կաղնու անունից, քանի որ բնակավայրը շրջափակված է վայրի կաղնու ծառերով։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղը շրջափակված է Գոմշամուտ լեռան անտառապատ լանջերով։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 50 տուն, XX դարի սկզբին՝ 18 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Բնդխներն ուներ հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լյամցա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լյամցա (այլ կիրառումներ)Լյամցա (ռուս.՝ Лямца), գյուղ Ռուսաստանի, Արխանգելսկի մարզի Օբեժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 115 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օրտո (կոմունա)

Օրտո (ֆր.՝ Orto), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Սևի Սորու Չինարկա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A196։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 58 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 15 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 11-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 4-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 29,6 %)։ 78 աշխատունակ բնակիչներից 10-ը աշխատում էին (7 տղամարդ և 3 կին), անաշխատանք էր 1-ը (տղամարդ)։ 4 անգործունակ մարդկանցից 1-ը թոշակառու, 3-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Օրտո» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-16-ին։ Վերցված է 2011-10-6 
«Օրտո» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-02-12-ին։ Վերցված է 2013-02-08
Գրալյա

Գրալյա (իտալերեն՝ Graglia), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 1609 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 80 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 20 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13895։ Հեռախոսային կոդ՝ 015։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Մարիամ Աստվածածինը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս. 015 63665
Էլեկտրոնային փոստ. graglia@ptb.provincia.biella.it
Պաշտոնական կայք. http://www.comune.graglia.bi.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Զանգովիկ

Զանգովիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Հազզո-Խաբլջոզի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
ՎՊՀ հենակետային վարժարան

ՎՊՀ հենակետային վարժարան (լրիվ անվանումը՝ Վանաձորի Հովհաննես Թումանյանի անվան պետական համալսարանի Զորիկ Գևորգյանի անվան հենակետային վարժարան), հիմնադրվել է 1997 թվականին ինստիտուտի գիտխորհրդի որոշմամբ։ Վարժարանի առաջին տնօրենն է եղել մանկավարժական գիտությունների թեկնածու դոցենտ Հ. Սարգսյանը։ Վերջինս աշխատել է մինչև 2006 թ.: 1997-1998 թվականների ուստարին հենակետային վարժարանը ունեցել է շուրջ 100 աշակերտ, 3 հոսքերով` հումանիտար (հայոց լեզու, անգլերեն, հայոց լեզու և պատմություն), ֆիզմաթ (ֆիզիկա և մաթեմատիկա), բնագիտական (քիմիա և կենսաբանություն)։ 2006 թ. ինստիտուտի ռեկտոր, բ.գ.դ, պրոֆեսոր Գ. Կ. Խաչատրյանի նախաձեռնությամբ բացվել է հումանիտար հոսքի ռուսաց լեզվի և ռուս գրականության խորացված ուսուցմամբ դասարանը։ Իր գոյության ավելի քան 10 տարիների ընթացքում վարժարանն ունեցել է 6 ոսկե և 1 արծաթե մեդալակիր։ 
Այժմ ՎՊՀ հենակետային վարժարանի տնօրենն է պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Սամվել Աղաջանյանը։


== Հոսքեր ==
Հումանիտար-պատմական (հայոց լեզու, հայ գրականություն, հայոց պատմություն, համաշխարհային պատմություն)
Հումանիտար-անգլիական (անգլերեն, հայոց լեզու, հայ գարակնություն)
Հումանիտար-ռուսական (ռուսաց լեզու և գրականություն, հայոց լեզու, հայ գրականություն)
Բնագիտական (կենսբանություն, քիմիա)
Ֆիզմաթ (ֆիզիկա, հանրահաշիվ, երկրաչափություն)
Տնտեսագիտություն


== Աղբյուրներ ==
http://www.vsu.am/index.php/hy/ Archived 2016-09-07 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.vsu.am/index.php/hy/krtutyun-menu/henaket-varj-menu Archived 2016-09-12 at the Wayback Machine.
Ժողովածու (1843)

Ձեռագրի անվանումը (1843), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1843 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում, 1711 թվականին Ալէքսան գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21 × 15,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 245 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կիսախորան, լուսանցազարդ, աստառը՝ սև մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 222ա։


== Բովանդակություն ==
Առ. Սիւնեցւոյ Մեկնութիւնք Սահմանաց գրոց, Ամենայն չար տանջելի-ի։
Ի Սահմանացն Դաւթի։
Դաւթի Վասն բաժանման։
Լուծմունք Փիլոնի։
Յովհ. Որոտնեցւոյ Հաւաքեալ ի բանից իմաստասիրաց, Քարոզք։
Նախերգանք և վերջաբանք քարոզից։
Գր․ Տաթևացւոյ Քարոզք, Համառօտ տեսութիւն ի գիրս Պորփիւրի։
Առածք հինգ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ավտարկիա

Ավտարկիա (հունարեն՝ autarkeia ինքնաբավություն), երկրի տնտեսական ինքնաապահովման քաղաքականություն, կամավոր կամ ստիպողական մեկուսացում համաշխարհային շուկայից, որի հետևան­քով տնտեսությունը ձեռք է բերում բնատնտեսական բնույթ։

Ավտարկիա հակադրվում է տնտեսական կյանքի միջա զգայնաց­ման հիմնարար միտումներին ել պայմա­նավորված է տվյալ երկրի քաղաքական իրավիճակի կամ նրա միջազգային դրության առանձնահատկությամբ։ Ավտարկիայի վերջո երկրին անխուսափելիորեն դատապարտում է տնտեսապես հետ ընկնելու և այդ առու­մով ոչ միայն չի ապահովում տնտեսական ան­կախությունը, այլև երկիրը դարձնում է խոցելի, և նվազեցնում բնակչության կենսաապահովման մակարդակը։ Ավտարկիա իրականացնալ պետություններից են գերմա­նական նացիստական իտալական ֆաշիստական վարչակարգերը, Սաբան, Հյուսիսային Կորեան և այլն։ Ավտարկիա քադաքականություն է վարել նաև Խորհրդային Միությունը, ինչը բացասաբար է ազդել նրա զարգացման վրա և այլ գործոննե­րի հետ մեկտեղ հանգեցրել տնտեսական ճգնա­ժամի։ Ավտարկիա բացասական դրսևորումներր բացահայավում են հատկապես տնտեսական կյանքի գլոբալացման և միջազգայնաց­ման արդի պայմաններում։ Ավտարկիա տարբեր­վում է արտաքին տնտեսական կապերի սահմանափակման հովանավորչական քաղա­քականությունը և մյուս միջոցները, որ կիրառում են աոանձին պետություններ և ինտեզրացիոն խմբավորումներ իրենց արտաքին տնտեսական քաղաքականության որոշակի հիմնախնդիրները լուծելու նպատակով։
Այնպիսի քաղաքական միջոցների ու միջոցառումների ամբողջություն, որն օգտագոր­ծում են տվյալ պետության ներսում պե­տական և ոչ պետական սուբյեկտները քաղաքական ինստիտուտների առանձնացման, կագմակերսլչական կառուցվածքներ ձևավորելու նպատակով։ Արդյունքում ստացվում է փակ քաղաքական համակարգ։ Ավտարկիա արտահայտվում է կենտրոնի և տարածաշրջանների միջև գոյության ունեցող հակասություններում ստանալով տարածաշրջանային Ավտարկիա ձև։ Տարածաշրջանային Ավտարկիա հանգեցնում է ազգային-տարածքային և վարչատարածքային կազ­մավորումների հակադրությանը, բոլոր հասարակական հիմնախնդիրները լուծելու համար սեփական հնարավորությունների և ունակությունների բացարձակեցմանը, տվյալ պետության (սովո­րաբար, դաշնային պետության) սուբ­յեկտների միջև տնտեսական, քաղաքական ու հոգևոր կապերի խզմանը, «սեփական ուժերի վրա հենվելու» քաղաքականության իրականացմանը. անտեսելով անհրաժեշտ ինտեգրացիոն գործընթացները։


== Աղբյուրներ ==
Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 1-12, 1974-1986 թթ, Երևան
Է․ Աղայան «Արդի հայերենի բացատրական բառարան», հատոր 1-2, 1976 թ, Երևան
А․ Б. Барихин "Большой юридический словарь", 2002 թ, Москва
Կամենիստայա (Կատլիչի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կամենիստայա (այլ կիրառումներ)Կամենիստայա (ռուս.՝ Каменистая), գետ Կամչատկա թերակղզի, Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 29 կմ։ Թափվում է Կատլիչ գետի ձախ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19070000112120000017299


=== Վտակներ ===
Աջ. Գլուբոկայա (Կամենիստայայի վտակ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կենդանազարդ

Կենդանազարդ, կենդանակերպ զարդապատկեր։ Կենդանական աշխարհը իր ձևերի անսպառ հարստությամբ ծառայում է զարդապատկերային հորինվածքի աշխուժացմանն ու բազմազանությանը։ Որպես կենդանազարդ կարող են լինել կաթնասունները, թռչունները, ձկները, զեռունները, միջատները, կակղամորթները և նույնիսկ մարդկային կերպարանքներ։ Նրանց նատուրալիստական վերարտադրումը ընդունելի է, երբ վերջինս չի խախտում ողջ հորինվածքի բաղադրիչ մասերը։ Իսկ մեծ մասամբ կենդանիների կերպարանքը պարզեցվում է, տրվում հիմնական գծերով և առավել կամ պակաս ֆանտաստիկ։ Թռչնապատկերով կենդանազարդեր կան Սևանի Առաքելոց եկեղեցու գավթի խոյակին և այլուր։ 
Այսպես տարբեր դարաշրջանների և մշակույթների զարդարվեստում տեղ են գտել վիշապներ, թևավոր ոգիներ, հուշկապարիկներ, գրիֆոններ, տրիտոններ և այլ երևակայական արարածներ։ Հայ մշակույթի արշալույսից կենդանազարը հիմնական զարդամոտիվներից է, երբեմն ունեցել է այլաբանական իմաստ։ Կենդանազարերը կիրառվել են ճարտարապետական հարդարանքներում, կոթողների, խաչքարերի վրա, մանրանկարչության մեջ ևն։ Ժամանակակից արվեստում շարունակվում են ավանդույթները՝ հիմնականում կենդանազարին տեղ տալով կիրառական արվեստում, պրոֆեսիոնալ գրքազարդման և ժողովրդական արհեստագործության մեջ։
Տելթով

Տելթով  (գերմ.՝ Teltow), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։
Գտնվում է Պոտսդամ Միթելմարկ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 22 538 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 21,54 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 069 616։
Կոմունան ներառում է 1 քաղաքային շրջան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Հարություն Աբելյան

Հարություն Տիգրանի Աբելյան (ապրիլի 13 (25), 1849, Վարդաբլուր, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Թիֆլիսի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 11, 1921(1921-11-11), Ցյուրիխ), հայ քիմիկոս։ Ցյուրիխի համալսարանի պրոֆեսոր։ Հայ գաղութի պատվավոր նախագահ։


== Կենսագրություն ==
Հարություն Աբելյանը ծնվել է ապրիլի 25-ին, Վարդաբլուր գյուղում (այժմ՝ Լոռու մարզ)։ Պատանեկության հասակում կորցրել է հորը։ Նախնական կրթությունը ստացել է գյուղի դպրոցում։ Սովորել է Ներսիսյան դպրոցում և որպես առաջավոր շրջանավարտ 1865 թվականին ուղարկվել Եվրոպա` ուսումը շարունակելու։ 1865 թվականի հոկտեմբերի 21-ին դառնում է Հայդելբերգի համալսարանի ուսանող։ Համալսարանի բնագիտական ֆակուլտետում աշակերտել է Ռ. Բանզենին, Գ. Կիրխհոֆին, Հ. Հելմհոլցին, միաժամանակ դասախոսություններ լսել փիլիսոփայության, տրամաբանության և հոգեբանության բաժիններում։ Առանց Հայդելբերգի համալսարանն ավարտելու Աբելյանն անցնում է Շվեյցարիա՝ շարունակելով հետևել բնագիտության դասընթացներին։
1872 թվականին ավարտել է Ցյուրիխի համալսարանը` ներկայացնելով դոկտորական ատենախոսության թեզերը։ 1884 թվականին ընդունում է Շվեյցարիայի քաղաքացիություն։
Եղել է Ցյուրիխի նահանգային քիմիկոս (1877-1884), համալսարանի պրոֆեսոր (1884-1921), Գերմանական քիմիական ընկերության անդամ։ Զբաղվել է բարձր ածխաջրածինների, դիքլորեթերների և սննդանյութերի վերլուծական քիմիայով։ Հետազոտել է նավթի բոցավառման պրոցեսը, ստեղծել նրա ջերմությունը չափող սարք, որ կոչվել է իր անունով։ Աբելյանի «Առաջնորդ որակական անալիզի» գերմաներեն լեզվով գրված գիրքը ունեցել է բազմաթիվ հրատարակություններ։ 1896 թ. գիտական նպատակներով եկել է Հայաստան, բարձրացել Արարատի գագաթը, իր տպավորությունները գրել եվրոպական թերթերում։ Աբելյանը եղել է Ցյուրիխի հայ գաղութի պատվավոր նախագահ։
Մահացել է հոկտեմբերի 11-ին, Ցյուրիխում։


== Ընտանիք ==
Կինն ազգությամբ ռուս էր, ունեցել է երկու աղջիկ և մեկ տղա։ Տղան քանդակագործ, նկարիչ էր։


== Երկեր ==
Հովակիմյան Բ. Մ. Հայոց ծածկանունների բառարան, 2005, էջ 547 (Աբելյան Հարություն Տիգրանի [հրատ. նյութերում օգտագործած գրական անունները])։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանխառես

Մանխառես  (իսպ.՝ Manjarrés), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Նախերա շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 6,16 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 152 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 26 կմ հեռավորության վրա։
Ծատուրյան

Ծատուրյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Ալեքսանդր Հովսեփի Ծատուրյան (1865-1917), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։
Աշոտ Արտավազդի Ծատուրյան (ծ. 1955), հայ ուրոլոգ։
Արտաշես Իսահակի Ծատուրյան (1940-1998), հայ ճարտարագետ-էլեկտրամեխանիկ։
Գրիգոր Վարդանի Ծատուրյան (1925-1999), թատերական նկարիչ։
Ենոք Ադիլի Ծատուրյան (1911-1942), մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Էմմա Աղաբեկի Ծատուրյան (1920-1996), հայ խմբավար, մանկավարժ։
Իգոր Գուրգենի Ծատուրյան (1939-1998), հայ ճարտարագետ-շինարար։
Մեխակ Զաքարի Ծատուրյան (ծ. 1923), Փառքի 3 աստիճանների շքանշանների ասպետ։
Նիկոլայ Երվանդի Ծատուրյան (ծ. 1945), ռեժիսոր։
Ֆենյա Ալեքսանդրի Ծատուրյան (1910-1980), հայ համաճարակաբան։


== Ծանոթագրություններ ==
Յան Բահիլ

Յան Բահիլ (սլովեն.՝ Ján Bahýľ, մայիսի 25, 1856(1856-05-25), Զվոլենսկա Սլատինա, Zvolen District, Սլովակիա - մարտի 13, 1916(1916-03-13), Բրատիսլավա, Ավստրո-Հունգարիա), սլովակ գյուտարար, ինժեներ։ Մասնագիտացել է ռազմական գիտության, ռազմական շինարարության և ճարտարագիտության մեջ։ Հետաքրքրվել է թռչող սարքերով։ 1895 թվականին նրան շնորհվել է արտոնագիր ուղղաթիռի համար։


== Կենսագրություն ==
Յան Բահիլը ծնվել է 1856 թվականին Զվոլենսկա Սլատինայում, Հունգարիայի թագավորություն (այժմ՝ Սլովակիա)։ 1869 թվականին ավարտել է Բանսկա Շտյավնիցայի հանքարդյունաբերության ակադեմիան։ Ավարտելուց հետո համալրել է հունգարական բանակի շարքերը, որտեղ նրա վերադաս սպայական գումարտակի աշխատակիցները նկատել են Բահիլի տեխնիկական կարողությունները և նրան տեղափոխել են տեխնիկական անձնակազմ։ Նոր նշանակումը Բահիլին հնարավորություն է ընձեռել սովորելու Վիեննայի ռազմական ակադեմիայում, որը նա ավարտել է 1879 թվականին և ստացել լեյտենանտի կոչում։ Բանակում անցկացրած ժամանակահատվածում Բահիլը մշակել է մի շարք գյուտեր (հիդրավլիկա)։
Իր առաջին գյուտը Բահիլն ինքն է ֆինանսավորել։ Այն կոչվում էր Steam Tank, որը ձեռք է բերվել ռուսական բանակի կողմից։ Բահիլին շնորհվել է տասնյոթ արտոնագրեր, այդ թվում արտոնագրեր տանկի պոմպի, օդային տուրբինի հետ զուգորդված տաք օդապարիկի, Սլովակիայում առաջին բենզինային շարժիչով մեքենայի (Անտոն Մարշալի հետ համատեղ) և Բրատիսլավայի ամրոցի վերելակի համար։ Նա ղեկավարեց ամենավաղ ուղղաթիռային մոդելներից մեկը, որը նա ստեղծեց՝ ներքին այրման շարժիչը օգտագործելով որպես էներգիայի աղբյուր։ 1905 թվականի մայիսի 5-ին տարբերակներից մեկը հասավ 4.3 մետր բարձրության՝ սլանալով 1615 մետր։


== Տես նաև ==
Ուղղաթիռ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Jan Bahýľ
Քելուշաղի

Քելուշաղի (թուրքերեն՝ Sancaklı), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դոզմերա (Հյուսիսային Կելտմայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դոզմերա (այլ կիրառումներ)Դոզմերա (ռուս.՝ Дозмера), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Հյուսիսային Կելտմա գետի աջ ափին 132 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 20 կմ, ջրհավաք ավազանը՝ 64 կմ2։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը 
Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000015241


== Ծանոթագրություններ ==
Գազպրոմ ավիա

Gazprom avia՝ ռուսական ավիաընկերություն, որի գրասենյակը գտնվում է Մոսկվայում։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1995 թվականին, և սկսել է գործունեությունը 1996 թվականի ապրիլի 16-ին։ Ավիաընկերությունը ունի մասնաճյուղեր, որոնք գտնվում են՝ Կալուգայում, Պերմում, Սամարայում, Սոչիում և Համբուրգում։


== Գործունեության ոլորտները ==
Ավիաընկերությունը իրականացնում է չվերթներ «Գազպրոմ»-ի և նրա դուստր ընկերությունների հետ միասին։ Բացի դա, ընկերությունը իրականացնում է առևտրային չվերթներ։


== Ավիաընկերության երթուղին ==
Ընկերությունը իրականացնում է բեռնափոխադրումներ և մարդատար թռիչքներ ողջ երկրում, ինչպես նաև Եվրոպայում, Ավստրալիայում, Ասիայում, Ամերիկայում և Աֆրիկայում։ Ավիաընկերությունը ունի աշխատանքային փորձ, որով կարող է բևեռային լայնություններում թռիչքներ իրականացնել։


== Չվերթը ==
Ավիաընկերությունը ունի
30 ինքնաթիռ։101 ուղղաթիռ։


== Ցուցանիշները ==
Տեղափոխված ուղևորների քանակը

2012 թվական — 389 652 ուղևոր (24-րդ տեղը Ռուսաստանում)։
2013 թվականին — 386 548 ուղևոր (23-րդ տեղը Ռուսաստանում)։
2014 թվականին (առաջին կիսամյակում) — 180 626 ուղևոր (26-րդ տեղը Ռուսաստանում)։


== Պատահարներ ==
2009 թվականի հունվարի 9-ին վթարի է ենթարկվել Մի-171 ինքնաթիռը։ Ինքնաթիռի մեջ գտնվել են 11 ուղևոր, որից 7-ը զոհվել են։
2009 թվականի հուլիսի 22-ին Վոլգոգրադի մարզում վթարի է ենթարկվել Մի-8 ուղղաթիռը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Պուլոնգա (գետ, թափվում է Սպիտակ ծով)

Պուլոնգա (ռուս.՝ Пулонга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Լոուխսկի շրջանում։ Թափվում է Սպիտակ ծով։ Գետի երկարությունը 5,4 կմ է, ավազանի տարածքը 630 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սպիտակ ծով, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020000712102000001523
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000152
Ավազանի կոդը - 02.02.00.007
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ժողովածու (1385)

ժողովածու (1385), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1385 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1615 թվականին Զատիք Պողտանի գրչի կողմից։ Ստացողը եղել է Գրիգոր աբեղան։ Ունի 19,3×15,4սմ չափս։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 42 բ, 85բ, 130բ, 201բ։ Ձեռագիրը կազմված է 228 թերթից։


== Բովանդակություն ==
Իգնատիոսի Մեկնութիւն Ղուկասու։
Գր․ Նիւսացւոյ Խօսք յինն երանութիւնսն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրախ բանջարանոց (մուլտֆիլմ)

«Ուրախ Բանջարանոց» (ռուս.՝ Весёлый огород) խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, ստեղծվել է 1947 թվականին Սոյուզմուլտֆիլմի կողմից, որի ռեժիսորն է Վլադիմիր Սուտեևը։


== Սյուժե ==
Վանյա և Մաշենկա Կնոպոչկինները որոշեցին հետևել իրենց բանջարանոցին։ Նրանք համերաշխ տնկում էին բանջարեղենները, մրգերը, պատրաստել էին խրտվիլակ, որպեսզի վախեցնեն ագռավներին, բայց, երևում է, որ բանջարանոցին հետևելն այնքան էլ հեշտ չէ։ Մի խրտվիլակը ոչ միշտ էր կարողանում դիմակայել ագռավներին, իսկ բանջարանոցում կային ուրիշ վնասատուներ. մեկ խոզն էր իր խոճկորների հետ այնտեղ վազում, մեկ էլ թրթուրներն էին ներխուժում։  Բացի այդ, եթե երկար ժամանակ անձրև չէր գալիս, բանջարանոցը ջրելու կարիք ուներ։ Բայց համերաշխ եղբայրն ու քույրը հաստատակամորեն ամեն ինչում գլուխ էին հանում։ Հերոսներին օգնում էր սարյակը, որը ֆիլմի վերջում ընտանիքի հետ  թռչում է հարավ։
Այս տաս րոպեանոց երաժշտական ֆիլմը ցույց է տալիս բանջարանոցային աշխատանքների ամբողջական մի շարք, նշելով, բերքի բոլոր բնական թշնամիներին և այլ խնդիրներ, որոնց հետ բախվում է հողագործը, դրանով իսկ ծանոթացնելով քաղաքի երեխաներին գյուղատնտեսական աշխատանքների հետ։


== Ստեղծողներ ==


== Ստեղծագործություններ ==
Մուլտֆիլմը DVD տարբերակով բազմիցս հրատարակվել է «Ուրախ ընտանիք» մուլտֆիլմերի ժողովածուում։


== Մուլտֆիլմի մասին ==
Բանակից վերադառնալուց հետո մուլտֆիլմը դարցավ Սուտեևի առաջին աշխատանքը։ Մուլտֆիլմի հերոսները՝ Վանյա և Մաշա Կնոպոչկիննեը, ավելի վաղ էին հայտնվել 1940 թվականին նրա կողմից նկարված «Եվ մենք օլիմպիադայում» մուլտֆիլմում։ Նկարիչ Եվգենի Միգունովը նշում է, որ Սուտեևը իր այս և այլ սցենարներում խուսափում էր կոնկրետ արդիականությունից, իսկ ֆիլմերն իրենք աչքի էին ընկնում բարությամբ և մանկական հավատով, որը ցուցադրվում էր էկրանիմ։ Ամփոփ ձևով նա զարմանալիորեն հստակ կարողացել է երեխայի համար  բացահայտել կարևոր միտք և այդ միտքը չստիպելով, առանց դիդակտիկայի մատուցել նրան, հիշում է Միգունովը («Ուրախ բանջարանոցը» մեր օրերում ևս օգտագործվում է Ռուսաստանի շատ մանկապարտեզների կրթական ծրագրում, Մոսկվայի պետական հոգեբանամանկավարժական համալսարանին կից խաղերի և խաղալիքների փորձաքննության Մոսկվայի քաղաքային կենտրոնը խորհուրդ է տալիս դիտել այս մուլտֆիլմը 4-5 տարեկան երեխաներին)։ Միգունովը պատմում է նաև ֆիլմի նկարահանման սկզբնական աշխատանքների մասին, երբ Սուտեևը վերցրեց վատմանը, նստեց և սկսեց նկարել կադր առ կադր դասավորելով, գրեթե մի ժամում ավարտելով ամբողջ դասավորությունը, տիպաժը և էսքիզը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Весёлый огород» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
«Весёлый огород» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Весёлый огород» на сайте myltik.ru
Մանսուրիե (Ջեզիրեի գավառ)

Մանսուրիե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Ջեզիրեի գավառակում։ Գտնվում էր Տիգրիսի ձախ ափին, Ջեզիրե քաղաքից 3-4 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արամ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արամ (այլ կիրառումներ)Արամ՝ տարածված հայկական արական անուն է։


== Հայտնի անձինք Արամ անունով ==
Արամ Ա (1947 - )
Արամ Ասատրյան (1953-2006)
Արամ Ենգոյան (ծ. 1936)
Արամ Խաչատրյան (1903-1978)
Արամ Մանուկյան (1879-1919)
Արամ Պետրոսյան (ծ.1972)
Արամ Ռամազյան (ծ. 1978)
Արամ Սարոյան (ծ. 1943)


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (126101-126200)

Աստերոիդների ցանկ (126001-126100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (126201-126300)
 Աստերոիդների ցանկ (126001-126100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (126201-126300)
Բարվինկի

Բարվինկի (ուկրաիներեն՝ Барвінки), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1700 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բարվինկի գյուղում բնակվում էր 735 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5041 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 145,8 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ակնկիկ

Ակնկիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խոզաթի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կադակա (գյուղ, Կոհիլա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿադակաԿադակա (էստ․՝ Kadaka), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կոհիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Համբստթոն և Սանտա Լաուրա կալիումի սելիտրայի արտադրամասեր

Համբստթոն և Սանտա Լաուրա կալիումի սելիտրայի արտադրամասեր, ներկայումս չգործող արտադրամասեր, տեղակայված են Չիլիի հյուսիսում։ 2005 թվականին ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Չիլիում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Համբերսթոնը և Սանտա Լաուրան գտնվում են Իկիկեից 48 կմ արևելք ՝ Ատակամա անապատում՝ Հյուսիսային Չիլիի Տարապակա շրջանում։
Կալիումի սելիտրայի մշակման արտադրամասերից են նաև Չակաբուկոն, Մարիա Ելենան և այն։


== Պատմություն ==
1872 թվականին, երբ տարածքը դեռ պատկանում էր Պերուին, Guillermo Wendell Nitrate Extraction Company հանքարդյունաբերական ընկերությունը կազմակերպել է նիտրատի արդյունահանումը Սանտա Լաուրեյ։ Նույն թվականին Ջեյմ Թոմաս Հումբերթոնը հիմնադրել է «Peru Nitrate Company» ընկերությունը և կազմակերպել է աշխատանքները Լա Պալմայում։ Երկու ձեռնարկություններն արագ թափ են հավաքել։ Գործարանների շուրջ ձևավորվել են անգլիական ոճի շենքեր ունեցող քաղաքներ։ Այս քաղաքներում պամպայի անբարենպաստ պայմաններում ապրում էին Չիլիի, Պերուի և Բոլիվիայի աշխատողները, որոնք իրենց մեջ ձևավորել էին հատուկ մշակույթ, որն առանձնանում էր իր հարուստ լեզվով, ստեղծագործական ոգով և համերաշխությամբ, սոցիալական արդարության համար պայքարով, որոնք նաև ազդում էին պատմական իրադարձությունների ընթացքի վրա։
Մինչ Լա Պալմանն դառնում էր ամբողջ տարածաշրջանի կալիումի սելիտրայի խոշոր ձեռնարկություններից մեկը, Սանտա Լաուրայում ամեն ինչ ավելի վատ էր արտադրության ցածր մակարդակի պատճառով։ 1902 թվականին «Tamarugal Nitrate» ընկերությունը ձեռք բերել է Սանտա Լաուրան։ 1913 թվականին Սանտա Լաուրայում արտադրությունը դադարեցվել է նախքան Շենկսի հանքարդյունաբերության ներդրումը, որը բարձրացրել է արտադրության մակարդակը։
Այնուամենայնիվ երկու ընկերություններն էլ սնանկացան 1929-ի համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի ժամանակ՝ գերմանացիների կողմից Ֆրանսիացի Ֆրից Հաբերի և Կարլ Բոշի կողմից ամոնիակի սինթեզի զարգացման շնորհիվ, ինչը հանգեցրել է պարարտանյութերի արդյունաբերական արտադրությանը։ 1934 թվականին Երկու գործարաններն էլ ձեռք են բերվել COSATAN- ի կողմից (Compañía Salitrera de Tarapacá y Antofagasta): (COSATAN) ԿՈՍԱՏԱՆ-ը վերանվանվել է Լա Պալմա  «Oficina Santiago Humberstone» «Օֆիսինա Սանտյագո Հումբերթոն»՝ ի պատիվ արտադրության հիմնադրի։ Ընկերությունը փորձել է ստեղծել բնական նիտրատի մրցակցային արտադրություն՝ արդիականացնելով Հումբերթոնը, ինչը հանգեցրել է նրան, որ 1940 թվականին Համբերսթոնը դարձավ նիտրատի ամենահաջող զարգացումներից մեկը։
1958 թվականին փակվել է COSATAN ընկերությունը, իսկ 1960 աշխատանքը դադարեցվել է երկու գործարաններում։ 1970 թվականին քաղաքները անվանվել են «ուրվական քաղաքներ» և դարձել են ազգային հուշարձաններ, որոնք բաց էին զբոսաշրջության համար։ 2005 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն դրանք ներառել է Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Կամպոգալիանո

Կամպոգալիանո  (իտալերեն՝ Campogalliano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Մոդենա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2004 թվականի տվյալների կազմում է 8044 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 221 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 35 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 41011։ Հեռախոսային կոդը՝ 059։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Կայսարան

Կայսարան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==