Scream (երգ, Մայքլ Ջեքսոն)

Scream (անգլ. թարգմանաբար՝ «Ճիչ»), ամերիկացի հեղինակ-կատարող Մայքլ Ջեքսոնի երգը, որը դուետով կատարել է իր քրոջ՝ Ջանեթ Ջեքսոնի հետ։ Երաժշտի «HIStory: Past, Present and Future, Book I» իններորդ ստուդիական ալբոմի առաջատար սինգլը։ Երգի հեղինակը և պրոդյուսերները Ջեքսոններն են՝ Ջիմի Ջեմի և Թերի Լյուիսի հետ համատեղ։
Ամերիկական Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում երգը զբաղեցրել է հինգերորդ, իսկ Hot R&B/Hip-Hop Songs հիթ-շքերթում՝ երկրորդ հորիզոնականը։ «Scream» երգը գլխավորել է աշխարհի մի քանի երկրների հիթ-շքերթները, այդ թվում՝ համաեվրոպական European Hot 100 հիթ-շքերթը։ Երգը «Լավագույն վոկալային համագործակցություն» կատեգորիայում առաջադրվել է «Գրեմմի» մրցանակի։
Մարկ Ռոմանեկի նկարահանած տեսահոլովակի բյուջեն կազմել է 7 միլիոն ԱՄՆ դոլլար։ «Scream»ը աշխարհում ամենաթանկ երաժշտական տեսահոլովակն է։ Հոլովակն արժանացել է երեք «MTV Video Music Awards» և մեկ «Գրեմմի» մրցանակի։


== Ստեղծման պատմություն և երգի առանձնահատկություններ ==
«Scream» երգը ի սկզբանե պլանավորվել է որպես Մայքլի և Ջանեթի դուետ, նրանք այս երգը գրել են Ջիմի Ջեմի և Թերի Լյուիսի հետ միասին։ Ջեմը հիշում էր, թե ինչպես էՋանեթին  առաջարկել ընտրել մի քանի երգ, որոնցից մեկը «Scream» երգի ուրվագիրն էր։ Լսելով այն՝ Ջանեթն ասել է․ «Այն պիտի դուր գա Մայքլին, ես գիտեմ իմ եղբորը»։ Ջանեթը ճիշտ էր, երգիչը ընտրել է հենց այդ երգը՝ ցանկություն հայտնելով աշխատել նրա տեքստի և հնչողության վրա։ Երկու պարտիաների ձայնագրությունը պիտի կայանար Նյու Յորքի «The Hit Factory» ստուդիայում։ Ջանեթը ցանկացել էր իր մասը ձայնագրել Մայքլից հետո։ Ջեմը հիշում էր, որ դա բավականին հապճեպ որոշում էր։ Երգիչը մտել է ստուդիա և հարգալից կերպով խնդրել ավելացնել երաժշտության ուժգնությունը ականջակալներում։ «Հետո սկսվեց ձայնագրությունը և հենց հնչեց երաժշտությունը նա սկսեց պարել ամբողջ սենյակով մեկ՝ ցուցադրելով իր բոլոր առավելությունները,- հիշում էր Ջիմի Ջեմը,- Երբ երաժիշտն ավարտեց իր պարտիան ստուդիայում կրկին տիրեց մեռելային լռություն»։ Ջանեթը որոշել է ձայնագրել իր  վոկալը ավելի ուշ Մինեապոլիսում, Ջեմն ու Լյուիսը հետո ուղարկել են երգչուհու պատրաստի ձայնագրությունը Մայքլին։ Երգիչը զանգահարել է պրոդյուսերներին․ «Նա հիանալի է հնչում։ Որտե՞ղ է նա ձայնագրվել», - «Մինեապոլիսում», - «Ես գնում եմ Մինեապոլիս»։ Ջեքսոնը քրոջ հետ մրցակցության զգացումից վերաձայնագրել է իր պարտիան ուրիշ ստուդիայում, բայց ըստ Ջեմի, «Scream» երգի վերջնական տարբերակում երգչի վոկալի 90 %-ը նա ձայնագրել էր Նյու Յորքում։
«Scream» երգը բողոք է երաժշտի անհատական տարածքում զանգվածային լրատվամիջոցների միջամտության, զրպարտության և ստերեոտիպերի դեմ։ Երգը սկսվում է Ջեքսոնի ճիչով և ակուստիկ էֆեկտների միջոցով լսողի մոտ ստեղծվում է տպավորություն, որ երգիչը փակված է ապակե արկղում։ ««Scream» երգի հենց առաջին տողը՝ «Հոգնել եմ անարդարությունից»  (անգլ․ «Tired of injustice») հիշեցնում է այն մասին, թե ինչպիսի բավականությամբ են սպիտակ լրագրողները ամեն ինչ անում Ջեքսոնին խայտառակելու համար»,- գրել է կինոքննադատ Արմոնդ Ուայթը,- «ԶԼՄ-ի նման ճնշման տակ ցանկացած աֆրոամերիկացու ստեղծագործություն անմիջապես անտեսվում է»։ Այս երգը չափավոր դանդաղ տեմպ ունի և ձայնագրված է սոլ մաժոր տոնայնությունում։ Այն իր մեջ տարրեր է համադրում տեխնոյից, ֆանկից և ռոքից։


== Սինգլի թողարկում և քննադատների արձագանք ==
Սինգլի պաշտոնական թողարկումից գրեթե երկու շաբաթ առաջ երգը տարածվել է ամերիկական ռադիոկայաններում։ Epic Records-ի ներկայացուցիչները կատաղության մեջ էին և իրավիճակին ծանոթացրել են իրենց իրավաբաններին, չնայած երգի արտահոսքը չի վնասել սինգլի վաճառքին։ «Scream»-ը թողարկվել է 1995 թվականի մայիսիս 29-ին որպես Մայքլ Ջեքսոնի «HIStory: Past, Present and Future, Book I» ապագա աբոմի լիդ-սինգլ։ Վաճառքի են հանվել CD-ներով և 7 և 12 դյույմանոց վինիլային սկավառակներով։ Ամերիկական Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում երգը զբաղեցրել է հինգերորդ, իսկ Hot R&B/Hip-Hop Songs հիթ-շքերթում՝ երկրորդ հորիզոնականը։ «Scream» երգը գլխավորել է Հունգարիայի, Ֆինլանդիայի և Նոր Զելանդիայի հիթ-շքերթները, այդ թվում՝ համաեվրոպական European Hot 100 հիթ-շքերթը։ Մեծ Բրիտանիայում երգը զբաղեցրել է երրորդ հորիզոնականը։
Ըստ Rolling Stone-ի և Ebony-ի լրագրողների՝ երգը «հիանալի» և «եռանդուն» առաջատար սինգլ է։ Առմոնդ Ուայթը գրել է, որ նման երգերի օգնությամբ Ջեքսոնը հասարակությանն է հասցնում ԱՄՆ-ում կյանքի անհարմարության թեմատիկան։ «Քույրն ու եղբայրը ատամների արանքից դուրս են թքում տողեր քաղքենի հանրության մասին, ինդուստրիալ բիթերն ու զրնգացող հարվածային գործիքները լրացնում են հիանալի վոկալային պարտիաները։ Սա Ջեքսոնի այն երգերից է, որը դիմացել է ժամանակի փորձություններին»,- գրում է Dazed հրատարակչության լրագրողը։ The Washington Post-ի գրախոսին երգը թվացել է «ձանձրալի և երաժշտական անհետաքրքիր»։ Allmusic-ը լուսաբանողը նշել է, որ համեմատած Ջեքսոնի ավելի վաղ սինգլի՝ «Jam»-ի հետ՝ «Scream» երգը ավելի լավ է հնչում ։ The Seattle Times-ի քննադատները ստեղծագործությունն անվանել են «HIStory: Past, Present and Future, Book I» ալբոմի նոր նյութերից լավագույնը․ ««Դադարեք ճնշել ինձ» (անգլ.՝ «Stop pressurin' me!») կրկնվող տողը համոզիչ է հնչում, Ջեքսոնը դրամատիկ է կատարում «Scream»-ը։ Նրանում կա սրություն և վարակիչ էներգետիկա»։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
«Scream» երգի տեսահոլովակը նկարահանել է ռեժիսոր Մարկ Ռոմանեկը, նկարահանումների բյուջեն կազմել է 7 միլիոն ԱՄՆ դոլլար․ սա աշխարհի ամենաթանկ երաժշտական տեսահոլովակն է։ Ռեժիսորը հիշում էր․ «Մենք չունեինք իսկական տիեզերանավ․․․ Այդ պատճառով մենք պարզապես կառուցեցինք այն»։ Դեկորացիայի տեղադրումը զբաղեցրել է երկու շաբաթ։ Սյուժեն հիմնված էր Ռոմանեկի սիրելի ֆիլմի՝ «2001 թվականի տիեզերական ոդիսականը»-ի և «Les Enfants Terrible» վեպի վրա։ Գիտական ֆանտաստիկայի ոճում պահվող սև սպիտակ տեսահոլովակում Մայքլն ու Ջանեթը զվարճանում են իրենց սեփական ֆուտուրիստական տիեզերանավում՝ արտաքին աշխարհից ամբողջովին մեկուսացած։ Նրանք մեդիտացիայի համար ունեն իրենց սեփական քարերի այգին, ինչպես նաև հեռահար կառավարման վահանակով արվեստի ստեղծագործությունների պատկերասրահ և սքվոշի համար ֆուտուրիստական թենիսահարթակ։ «Նրանց մեկուսացումը ուղեկցվում է դուրս գալու ձգտումով,- գրում է Արմոնդ Ուայթը,- Ռոմանեկը փոխանցել է հայտնիների ինքնադատաստանի ժամանակակից մեթոդ՝ բարդացնելով հոլովակը Էնդի Ուորհոլին, համացանցին և ժամանակակից արվեստին ուղղված հղումներով»։
Տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 1995 թվականի հուլիսի 14-ին ABC հեռուստաալիքով։ «Scream»-ը մտել է Ջեքսոնի «HIStory on Film», «Volume II» և «Michael Jackson’s Vision » տեսահոլովակների հավաքածուների մեջ։


== Ազդեցություն ==
Պրոդյուսերներ Բոբ և Հարվի Վայնշթեյնները «Սարսափ ֆիլմի» նկարահանումների վերջնական փուլում որոշել են այն վերանվանել «Ճիչ»՝ ոգեշնչվելով Ջեքսոնի երգով։
«Scream»-ի վիզուալ ազդեցությունը կարելի է նկատել TLC խմբի՝ «No Scrubs», Lil Mama-յի՝ «Shawty Get Loose» և Սիարայի՝ «I'm Out» տեսհոլովակներում։


== Ստեղծագործությունների ցանկ ==
 CD (Համար Epic Records կատալոգում՝ 34K 78000).
 CS (Համար Epic Records կատալոգում՝ 662022 4).


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==
Մայքլ Ջեքսոն՝ տեքստ, երաժշտություն, վոկալ, բեք վոկալ
Ջանեթ Ջեքսոն՝ տեքստ, երաժշտություն, վոկալ, բեք վոկալ
Ջիմի Ջեմ և Թերի Լյուիս՝ երաժշտություն, ստեղնաշարային գործիքներ, սինթեզ


== Դիրք հիթ-շքերթներում և հավաստագրեր ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Халстед К., Кадман К. Майкл Джексон. Энциклопедия творчества. — ИП Зайцева Е. В., 2010. — 308 с. — ISBN 978-5-9902359-1-5
White A. Keep Moving: The Michael Jackson Chronicles. — Resistance Works, WDC, 2009. — 117 с. — ISBN 9780984215904
Вогель Дж. Майкл Джексон: Человек в музыке. — Энас-книга, 2013. — 352 с. — ISBN 978-5-91921-185-3


== Արտաքին հղումներ ==
«Scream»-ը(անգլ.) Discogs կայքում