Հարթֆորդշիր

Հարթֆորդշիր (անգլ.՝ Hertfordshire [ˈhɑːtfədʃɪə] կամ [ˈhɑːtfədʃə]), կոմսություն Անգլիայի հարավ-արևմուտքում։ Մտնում է Արևելյան Անգլիայի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Հարթֆորդշիր քաղաքն է։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 1,107 միլիոն մարդ։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքի ընդհանուր մակերես 1643 կմ² է։ Վարչական շրջանում առանձնացվել է հատուկ գիտական նշանակության 43 վայր։ Դրանցից 29-ը իրենցից առանձնահատուկ կենսաբանական հետաքրքրություն են ներկայացնում, 6-ը՝ երկրաբանական, 8-ը՝ երկուսն էլ միաժամանակ։


== Պատմություն ==
Տարածաշրջանում հողերի յուրացումը սկսվել է դեռևս քարի դարի կեսերից։ Հողի մշակումը սկսվել է նեոլիթում, իսկ մշտական բնակչությունը հայտնվել է բրոնզե դարում։ Կելտական ցեղերը կոմսության տարածքում բնակություն են հաստատել երկաթե դարից։ Արդյունաբերական հեղափոխության տարիներին կոմսությունը էլ ավելի արագ է զարգացել, մեծացել է բնակչության թիվը։ 1903 թվականին Հարթֆորդշիրի Լետչֆորթ քաղաքը դարձել է առաջին պարտեզային քաղաքը։ 1965 թվականին Բարնետի և Արևելյան Բարնետի շրջանները անցել են Լոնդոնին, իսկ Փոփերս Բարը՝ Հարթֆորդշիրին։ 1920-1980-ական թվականներին Բորեմվուդ քաղաքում էր գտնվում կինոստուդիայի խոշոր համալիր։ Այստեղ նկարահանվել են «Աստղային պատերազմներ» և Ինդիանա Ջոնս ֆիլմերը։ Ներկայումս աշխատում են միայն երկու ստուդիաները, որոնցից մեկում էլ նկարահանվել են Հարի Փոթերի մասին պատմող բոլոր ֆիլմերը։  


== Վարչական բաժանում ==
Կոմսության տարածքը բաժանված է 10 վարչական շրջանների։ Դրանք են՝


== Տնտեսություն ==
Կոմսությունը մասնագիտացված է մեքենաների, թղթի, կահույքի, դեղանյութերի արտադրությամբ։ Այստեղ են տեղակայված բրիտանական մի շարք խոշոր կորպորացիաներ։ Չնայած Մեծ Բրիտանիայի տնտեսական կառուցվածքում առաջատար է համարվում ծառայությունների ոլորտը, սակայն կոմսության տարածքում արտադրվում են արբանյակներ, չոր նախաճաշեր, մշակում են հրթիռներ։ Պատմականորեն տարածաշրջանը կապված է ինքնաթիռների արտադրության հետ։ Այստեղ է գտնվում de Havilland կազմակերպությունը, որը մասնագիտացված է ուղևորատար ինքնաթիռների արտադրությամբ։ Հողի գների բարձրացման հետևանքով որոշ կազմակերպություններ տեղափոխվել են այլ շրջաններ։
Հարմար դիրք ունենալու շնորհիվ կոմսության տարածքում տեղական տրանսպորտային համակարգը միշտ էլ զարգացած է եղել։ Ներկայումս շատ խոշոր մայրուղիներ և երկաթուղիներ կապված են մայրաքաղաքի և հարակից շրջանների հետ։ Լոնդոնի մետրոյի ճյուղերից մեկը անցնում է Ուոթֆորդ քաղաքով։


== Մշակույթ ==

Հարթֆորդշիրյան դպրոցները հիմնականում հանրակրթական են։ Կոմսությունը ունի 73 պետական և 26 մասնավոր դպրոց, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի նախապատրաստական դասարան։ Վարչաշրջանում կա միայն մեկ համալսարան՝ Հարթֆորդշիրի համալսարանը, որը գտնվում է Հարթֆիլդ քաղաքում։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Այդ շրջանում են ապրում բրիտանացի հայտնի դերասաններ Էմմա Ուոթսոնը և Ռուպերտ Գրինթ։ Այդտեղ են ծնվել հայտնի ֆուտբոլիստ Դևիդ Բեքհեմի կինը՝ «Spice Girls» խմբի երգչուհի Վիկտորյա Բեքհեմը, գրող Էնթոնի Փրայսը, հայտնի դերասան Ալեքս Պետիֆերը և ռեժիսոր Գայ Ռիչին։ Բացի դրանից, Հարթֆորդշիրում է ստեղծվել լեգենդար Դիփ Փարփլ  ռոք-խումբը։
Հերթֆորդշիրում կան բազմաթիվ տեսարժան վայրեր, այդ թվում հռոմեական Վեռուլամիում քաղաքի, Բեռնարդ Շոուի կեցավայրի ավերակները, բնակավայրերի ավերակները, Դե Հևիլենդ ավիացիայի թանգարանը և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Հարթֆորդշիր հոդվածը Սովետական մեծ հանրագիտարանում .


== Արտաքին հղումներ ==
Հարթֆորդշիր հոդվածը Curlie-ում (ըստ DMOZ-ի)(անգլ.)
«2011 Census - Nomis - Official Labour Market Statistics»։ www.nomisweb.co.uk։ Վերցված է 2021-08-26  (անգլ.)