Քրիս Օֆիլի

Քրիս Օֆիլի (անգլ.՝ Chris Ofili, հոկտեմբերի 10, 1968(1968-10-10), Մանչեսթեր, Լանկաշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), նիգերիական ծագմամբ ժամանակակից բրիտանացի նկարիչ (Օֆիլիի ծնողները եկել են Նիգերիայից), վերջին ժամանակներում ապրում է Տրինիդադում։ Պատկանում է բրիտանական նկարիչների (հայտնի որպես «Երիտասարդ բրիտանական նկարիչներ») սերնդին։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Էշթոն-Անդեր-Լայնի Թեյմսայդ քոլեջը, այնուհետև սովորել է Չելսիի արվեստի դպրոցում (1988-1991) և Թագավորական արվեստի քոլեջում (1991-1993)։ 1992 թվականին ստացել է Բրիտանական խորհրդի կրթաթոշակ արտասահմանյան ստաժավորման համար և այդ ուղևորության համար ընտրեց Զիմբաբվե։
Հայտնի է դարձել Սաաթչի պատկերասրահում ցուցահանդեսի շնորհիվ և, մասնավորապես, «Սենսացիա» շարժական ցուցահանդեսի շնորհիվ, որը Լոնդոնում կայացել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 18-ից դեկտեմբերի 28-ը՝ Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, իսկ հետո ցուցադրվել է Բեռլինում ( 1998 թվականի սեպտեմբերի 30-ից մինչև 1999 թվականի հունվարի 30-ը, Համբուրգյան կայարանի թանգարանում.  ելնելով ծայրահեղ հանրաճանաչությունից ցուցահանդեսի ժամկետը երկարաձգվել է մեկ ամիս) և Նյու Յորքում (1999 թվականի հոկտեմբերի 2-ից մինչև 2000 թվականի հունվարի 9-ը, Բրուքլինի արվեստի թանգարանում)։ Ցուցահանդեսում ցուցադրվել է Օֆիլի «Կույս Մարիա» հսկայական (2,5 մետր բարձրությամբ) կտավը, որի ստեղծման ժամանակ Օֆիլին օգտագործել էր փղերի գոմաղբ (չնայած մամուլի բազմաթիվ հաղորդագրություններին, այդ թվում՝ ռուսական, այն մասին, որ նկարն ամբողջությամբ գրված է գոմաղբով, այս էկզոտիկ գեղարվեստական նյութն օգտագործվել է աշխատանքի արտաքին ձևավորման մեջ. դիմանկարը շրջապատված էր գոմաղբից մոդայիկ կերպարներով՝ հեռավոր հրեշտակների արտաքին ձև հիշեցնող. փղերի գոմաղբի մշտական օգտագործումը Օֆիլի համար նրա խոսքով հանդիսանում էր Աֆրիկան իր աշխատանքներում ընդգրկելու միջոց )։ Նյու Յորքի ցուցադրության ընթացքում Օֆիլիի աշխատանքը երկարատև սկանդալ է առաջացրել, որի ընթացքում, մասնավորապես, նման կարգի արվեստի դեմ՝ Նյու Յորքի քաղաքապետ Ռուդոլֆ Ջուլիանին հանդես է եկել կտրուկ, իսկ ԱՄՆ Կոնգրեսի ներկայացուցիչների պալատը հոկտեմբերի 3-ին՝ ցուցահանդեսի բացման հաջորդ օրը, ընդունել է բանաձև, ըստ որի պահանջում է Բրուքլինին զրկել արվեստի թանգարանին մունիցիպալ ֆինանսավորումից, Նյու Յորքի քաղաքային խորհուրդը հետևեց այդ բանաձևին և չեղարկեց թանգարանի ֆինանսական աջակցությունը, սակայն, արդեն 1999 թվականի նոյեմբերի 1-ին այդ որոշումը բողոքարկվել է Նյու Յորքի հայտնի դատավոր Նինա Գերշոնի կողմից։
Քրիս Օֆիլին 1998 թվականին հաղթել է Թըրների մրցանակը և անցած տասնամյակում ցուցադրվել է բազմաթիվ միջազգային հաստատություններում։ 2003 թվականին նա ընտրվել է ներկայացնել Մեծ Բրիտանիան 50-րդ Վենետիկի բիենալեում, որտեղ նկարիչը ներկայացրել է իր Within Reach հավակնոտ նախագիծը։


== Ստեղծագործություն ==
Օֆիլիի աշխատանքների մեջ հյուսվում են պատկերային և մշակութաբանական տարբեր տարրեր՝ սրբազան և աշխարհիկ, անձնական և քաղաքական, բարձր և ցածր մշակույթի, կապված է սև մշակույթի պատմության և էկզոտիկայի հետ։ Նրա գրավիչ արվեստը գործում է բազմաթիվ մակարդակներում, ֆիզիկապես և փոխաբերաբար։ Գրաֆիկությունը միշտ ցուցադրելով ավելորդ մասերի հետ միասին, Օֆիլիի վերջին աշխատանքները պարզ ձևեր են ընդունում, շարունակելով լինել ընդլայնողական, դրամատիկ, զգայական և կապված մշտական նկարչի ուսումնասիրության աստվածաշնչյան թեմաների հետ։ Քանդակը Քրիս Օֆիլի աշխատանքում դառնում է ավելի կարևոր տարր, ինչը  հետագայում թույլ է տալիս գնալ ձևի և բովանդակության փորձերի։ Դրա հետ մեկտեղ Օֆիլին հավատարիմ է մնում իր գեղանկարչական ոճին ՝ գիտակցաբար կլանված պատկերային պլանով, շերտավոր մակերևույթով, նյութերի հարստությամբ և ոգեշնչման բազմազան աղբյուրներով։


== Անհատական ցուցահանդեսներ ==
2007 Devil’s Pie, David Zwirner Gallery, Նյու Յորք
2006 The Blue Rider Extended Remix, Kestnergesellschaft, Գանովեր
2005 The Upper Room, Tate Britain, Լոնդոն
2005 The Blue Rider, Contemporary Fine Arts, Բեռլին
2005 Afro Muses, The Studio Museum in Harlem, Նյու Յորք
2003 Within Reach, Բրիտանական տաղավար Վենետիկի Բիենալեում
2002 Freedom One Day, Victoria Miro Gallery, Լոնդոն
2001 Chris Ofili Watercolours, Gallery Side 2, Ճապոնիա
2000 New works on paper, Victoria Miro Gallery, Լոնդոն
1999 Afrobiotics, Gavin Brown’s Enterprise, Նյու Յորք
1999 Watercolours, Le Case d' Arte, Միլան
1998 Chris Ofili, Whitworth Art Gallery, Մանչեստր
1998 Chris Ofili, Serpentine Gallery, Լոնդոն, Southamton City Art Gallery, Սաութհեմփթոն
1997 Pimpin Ain’t Easy But It Sure Is Fun, Contemporary Fine Arts, Բեռլին
1996 Afrodizzia, Victoria Miro Gallery, Լոնդոն
1995 Chris Ofili, Gavin Brown’s Enterprise, Նյու Յորք


== Աշխատանքներ ==
2007 Douen’s Dance, գեղանկարչություն
2007 Christmas Eve (palms), գեղանկարչություն
2007 Christmas Eve, գրաֆիկա
2007 Black Milky Way, գրաֆիկա
2007 Afrotranslinear, գրաֆիկա
2007 Lover’s rock — guilt, գեղանկարչություն
2007 The Raising of Lazarus, գեղանկարչություն
2006 Belmont Guru, գրաֆիկա
2006 Untitled, գրաֆիկա
2006 Untitled, գրաֆիկա
2006 Thirty Pieces of Silver, գեղանկարչություն
2006 Her Gift Two & His Gift Two, գրաֆիկա
2004 Damascus (диптих), գրաֆիկա
2003 Within Reach, Վենետիկի 50-րդ բիենալեում Քրիս Օֆիլի աշխատանքների ցուցադրություն
2002—2003 Afro Apparition, գեղանկարչություն
2002 The Kiss, գեղանկարչություն
2001—2002 Triple Beam Dreamer, գեղանկարչություն
2001 Monkey Magic — Sex, Drugs & Money — flip side, գեղանկարչություն
1999—2002 The Upper Room, ցուցահանդեսի տեսակը Victoria Miro Gallery
1999 Princess and the Posse, գեղանկարչություն
1998 No Woman No Cry, գեղանկարչություն
1998 The Adoration of Captain Shit and the Legend of the Black Stars, գեղանկարչություն
1996 The Holy Virgin Mary, գեղանկարչություն
1996 Afrodizzia (2nd version), գեղանկարչություն
1995—2005 Afro Muses: The Gardener, գեղանկարչություն
1995—2005 Afro Muses: Harem 2, գրաֆիկաՔանդակագործություն

2007 The Almighty Shadow,, բրոնզ, չժանգոտվող պողպատ, 106.7 x 114.3 x 27.9 սմ
2007 Saint Sebastian, բրոնզ
2006 Annunciation, բրոնզ, 200.7 x 213.4 x 119.4 սմ
2006 Mary Magdalene (Infinity), բրոնզ, 109.2 x 73.7 x 68.6 սմ
2005 Blue Moon, բրոնզ, 205 x 120 x 166 սմ
2005 Silver Moon, բրոնզ, 201 x 137 x 175 սմ


== Մրցանակներ ==
2004 Honorary Fellowship University of the Arts, London
2004 South Bank Award: Visual Arts, London
Թըրների մրցանակ, 1998, Լոնդոն
1992 British Council Travel Scholarship, Zimbabwe, Africa


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Within Reach, Քրիս Օֆիլի աշխատանքների ցուցադրությունը 2003-ին՝ Վենետիկի 50-րդ բիենալեում։
Նկարչի աշխատանքները, կենսագրությունը, տեղեկություններ ցուցահանդեսներից David Zwirner պատկերասրայի կայքից
Նկարչի աշխատանքները, կենսագրությունը, տեղեկություններ ցուցահանդեսներից Victoria Miro պատկերասրահի կայքից
Նկարչի մասին տեղեկատվություն artfacts.net կայքում Archived 2007-11-20 at the Wayback Machine.
Համառոտ կենսագրություն Գալերի Թեյտ կայքում
Carnegie Museum of Art: Chris Ofili Archived 2013-03-05 at the Wayback Machine.
Օֆիլի աշխատանքները Artnet.Com կայքում
Walker Art Center: Chris Ofili
«Elephant Dung Artist Scoops Up 1998 Turner Prize» հոդված Archived 2020-05-21 at the Wayback Machine.
«Modern art is a load of bullshit» հոդված
Հոդված Guardian-ում
Հոդված New York Magazine «The Elephant in the Room»-ում
Հոդված Օֆելիի «Devil’s Pie» ցուցահանդեսի մասին Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.