Հյու Ջոն Լոֆթինգ

Հյու Ջոն Լոֆթինգ (անգլ.՝ Hugh John Lofting, հունվարի 14, 1886(1886-01-14)[…], Մեյդենհեդ, Բերկշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - սեպտեմբերի 26, 1947(1947-09-26)[…], Topanga, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), անգլիացի մանկական գրող, շինարար ինժեներ, ստեղծել է դասական մանկական գրականության բժիշկ Դուլիթի կերպարը, որը բժիշկ Այբոլիտի նախատիպն է։ Նրա ստեղծած բժիշկ Դուլիթի կերպարը հայտնվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին բրիտանական բանակի խրամատից իր երեխաներին գրված նկարազարդ նամակներում ։


== Կենսագրություն ==
Լոֆթինգը ծնվել է 1886 թվականի հունվարին Մեյդնհեդում (անգլ.՝ Maidenhead), Բերքշիրում (անգլ.՝ Berkshire), Ելիզավետ Ագնեսի (Գաննոն) (անգլ.՝ Elizabeth Agnes (Gannon)) և Ջոն Բրիեն Լոֆթինգի (անգլ.՝ John Brien Lofting) ընտանիքում։  ։ Նա ունի անգլիական և իռլանդական արմատներ։ Նրա ծնողներն ունեցել են վեց երեխա։ 1915 թվականին Ավստրալիա արտագաղթած նրա մեծ եղբայր Հիլարի Լոֆթինգը (անգլ.՝ Hilary Lofting) հետագայում դարձել է վիպասան։ 
Լոֆթինգը կրթությունը ստացել է Mount St Mary's College-ում, Սփինքհիլ (անգլ.՝ Spinkhill), Դերբիշիր (անգլ.՝ Derbyshire)։ 1905-1906 թվականներին նա սովորել է քաղաքաշինություն Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում (անգլ.՝ Massachusetts Institute of Technology), Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս ։
1907 թվականին ավարտել և ստացել է ինժեների որակավորում։ 1908-1912 թվականներին որպես ինժեներ աշխատել է Կանադայում, Հարավային Աֆրիկայում  և Կուբայում գտնվող Հավանայի երկաթուղում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին Լոֆթինգը, որպես բրիտանական հպատակ, աշխատել է Միացյալ Նահանգներում Բրիտանիայի տեղեկատվության նախարարության համար։ 1916 թվականին լեյտենանտի կոչումով զորակոչվել է Իռլանդիայի գվարդիա։ 1917-1918 թվականներին մասնակցել է մարտերին, ծանր վիրավորվել և հաշմանդամության  պատճառով բանակից ազատվել։ 1919 թվականին Լոֆթինգը ընտանիքի հետ տեղափոխվել է  Քլինգվորթ (անգլ.՝ Killingworth), Կոնեկտիկուտ (անգլ.՝ Connecticut)  և վերսկսել  գրական գործունեությունը։
Նախքան Բրիտանական բանակում ընդգրկվելը Լոֆթինգը շատ է ճանապարհորդել որպես շինարար ինժեներ։ Նա ամուսնացել է երեք անգամ։ Առաջին անգամ ամուսնացել է 1912 թվականին ԱՄՆ-ում Ֆլորա Սմոլի հետ, որը նրան պարգևել է երկու երեխա։ 1927 թվականին  կինը մահացել է և Լոֆթինգը ամուսնանացել է երկրորդ անգամ։ Նույն թվականին հիվանդացել  և մահացել է երկրորդ կինը։ 1935 թվականին  ամուսնացել է երրորդ անգամ, և մեկ տարի հետո ծնվել է նրանց որդին` Քրիստոֆերը, ով հետագայում դարձել է նրա գրական ժաոանգորդը։


== Բժիշկ Դուլիթլ ==
Հյու Լոֆթինգի ստեղծած կերպարը՝ անգլիացի բժիշկ Ջոն Դուլիթլն էր (անգլ.՝ Doctor John Dolittle), ով կարողանում  էր խոսել կենդանինրի հետ։ Առաջին անգամ պատմվածքը  գրվել է հեղինակի երեխաներին ուղարկված նկարազարդ նամակներում, որոնք նա գրել է 1914-1918 թվականների պատերազմի ժամանակ։ Չցանկանալով գրել իր երախաներին պատերազմի դաժանության մասին՝ նա իր նամակներում գրել է երևակայական պատմություններ։ Նրա պատմությունները նկարագրել են 1820–1840-ականների Վիկտորյական Անգլիայի վաղ շրջանը (բժիշկ Դուլիթլի (անգլ.՝ Doctor Dolittle) ճանապարհորդությունները սկսվել են 1830-ականներին)։ Լոֆթինգը պատմվածքների մեծ մասը գրել է Կոնեկտիկուտ (անգլ.՝ Connecticut) նահանգում ապրելու տարիների ընթացքում։
Բժիշկ Դուլիթլի  յուրօրինակ կյանքի և զարմանալի արկածների պատմվածքը 1958 թվականին շահել է Լուիս Քերոլի մրցանակը։ Պատմվածքի շարունակությունը՝ «Բժիշկ Դուլիթլի ճանապարհորդությունները», նվաճլ է  հեղինակավոր Նյուբերի (անգլ.՝ Newbery) մեդալը։ Այնուհետև տպագրվել է ութից ավելի գիրք, և Լոֆթինգի մահից հետո նախկինում չհրապարակված ևս երկու կարճ գործ։
Տպագրված գրքերն են՝

Բժիշկ Դուլիթլի ճանապարհորդությունը (1922)
Բժիշկ Դուլիթլի փոստային բաժանմունքը (1923) (անգլ.՝ Doctor Dolittle's Post Office)
Բժիշկ Դուլիթլի կրկեսը (1924) (անգլ.՝ Doctor Dolittle's Circus)
Բժիշկ Դուլիթլի օպերան (1926) (անգլ.՝ Doctor Dolittle's Caravan)
Բժիշկ Դուլիթլի գազանանոցը (1925) (անգլ.՝ Doctor Dolittle's Zoo)
Բժիշկ Դուլիթլի այգին (1927) (անգլ.՝ Doctor Dolittle's Garden)
Բժիշկ Դուլիթլը լուսնի վրա (1928) (անգլ.՝ Doctor Dolittle in the Moon )
Բժիշկ Դուլիթլի վերադարձը (1933) (անգլ.՝ Doctor Dolittle's Return)
Բժիշկ Դուլիթլը և գաղտնի լիճը (1948) (անգլ.՝ Doctor Dolittle and the Secret Lake )
		
		
		


== Այլ գործեր երեխաների համար ==
Տիկին Թաբսի (1923) և Թոմիի, Թիլիի և Տիկին Թաբսի (1936) պատմությունը նկարազարդ գրքեր են ավելի փոքր տարիքի ընթերցողների համար, քան բժիշկ Դուլիթլի գրքերը։ Դրանք ծեր կնոջ և նրա ընտանի կենդանիների մասին են, ով կարողանում է խոսել իր կենդանիների հետ, և որոնք օգնում են նրան խուսափել անախորժություններից։
Porridge Poetry-ին (1924) Լոֆթինգի միակ գործերից է, որը մինչև հիմա տպագրվում է։ Այն ուրախ և նկարազարդ մանկական բանաստեղծությունների գիրք է։ Noisy Nora-ն (1929) հեքիաթ է մի աղջկա մասին, ով ուտելիս չփչփացնում էր։ Գիրքը տպագրված է ձեռագիր և բազմաթիվ նկարազարդումներ հաճախ միաձուլվում են տեքստի հետ։
Մոգության մթնշաղը (1930) նախատեսված է տարիքով ընթերցողների համար։ Այն տարիքի, երբ կախարդանքը վերանում է, և սկսում է գիտությունը։ Այս աշխատանքը Լոֆթինգի գրքերից միակն է, որը նկարազարդել է մեկ այլ անձ՝ Լոիս Լենսկին։


== Հաղթանակ սպանվածների համար ==
Լոֆթինգի «Հաղթանակ սպանվածների համար» (1942) գործը միակն է մեծահասակների համար։ Այն յոթ մասից բաղկացած մեկ երկար բանաստեղծություն է, որը պատմում է պատերազմի վնասակարոթյան մասին։ Բանաստեղծության մեջ կրկնվում է, որ «պատերազմում միակ հաղթողները սպանվածներն են»։ Այն հրատարակվել է միայն Միացյալ Թագավորությունում։


== Ծանոթագրություններ ==