Էլեֆանտա

Էլեֆանտայի քարանձավներ (մարաթհի՝ घारापुरीच्या लेण्या), ճարտարապետական-քարանձավային համալիր Հնդկաստանի Մահարաշտրա նահանգում, Մումբայ քաղաքի մերձակայքում, Արաբական ծովի Գհարապուրի կղզու կենտրոնական մասում։ Կղզին ընկած է Մումբայից մոտավորապես տասը կիլոմետր դեպի արևելք, Ջավահառլալ Ներուի անվան նավահանգստից 2 կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Այսպես կոչված՝ «Քարանձավների քաղաքը» բաղկացած է հինդուիստական դիցերին (հիմնականում՝ Շիվային) նվիրված տաճարներ պարունակող հինգ քարանձավից, մեր թվականությունից առաջ 2-րդ դարով թվագրվող բուդդայական պաշտամունքային կառույցներ, օբյեկտներ պարունակող մի շարք քարանձավներից։ Համալիրում ամփոփված է ժայռափոր և ժայռակոփ արվեստի հարուստ և մեծարժեք հավաքածու, որտեղ դրսևորված է հինդուիստական և բուդդայական գաղափարների ու սրբապատկերագրության սինկրեիզմը։ Արվեստի գործերի զգալի մասը վնասված է։ Փորագրաքանդակները հինդուիստական դիցաբանության թեմաներով են։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանացել միակտոր բազալտից կերտված բարձր (շուրջ 20 ոտնաչափ) այն քանդակները, որ պատկերում են եռադեմ Շիվային (Trimurti Sadashiva), պարի աստված Նաթարաջային և յոգայի աստված Յոգիշվարային։ Դրանք թվագրվում են 5-ից 9-րդ դարերով։ Ուսումնասիրողներից շատերը գտնում են, որ այդ քանդակներն ստեղծվել են մոտավորապես 550 թվականին։
1987 թվականին Էլեֆանտայի քարանձավային տաճարներն ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։


== Գրականության մեջ ==
Էլեֆանտայի քարանձավային տաճարները հիշատակվել են 19-րդ դարի անգլիացի բանաստեղծուհի և արձակագիր Լետիցիա Լենդոնի՝ 1834 թվականին գրած The Caves of Elephanta պոեմում
, ամերիկացի գրող Հերման Մելվիլի «Մոբի Դիք», Սոմերսեթ Մոեմի «Ածելու սայրը» (The Razor's Edge, 1944 թ.) վեպերում։


== Տես նաև ==
Աջանտա
Էլլորա


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Элефанта»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Prasanna Kumar Acharya (2010)։ An encyclopaedia of Hindu architecture։ Oxford University Press (Republished by Motilal Banarsidass)։ ISBN 978-81-7536-534-6 
Prasanna Kumar Acharya (1997)։ A Dictionary of Hindu Architecture: Treating of Sanskrit Architectural Terms with Illustrative Quotations։ Oxford University Press (Reprinted in 1997 by Motilal Banarsidass)։ ISBN 978-81-7536-113-3 
Carmel Berkson (1999)։ Elephanta: the cave of Shiva։ Motilal Banarsidass։ ISBN 978-81-208-1284-0 
Vinayak Bharne, Krupali Krusche (2014)։ Rediscovering the Hindu Temple: The Sacred Architecture and Urbanism of India։ Cambridge Scholars Publishing։ ISBN 978-1-4438-6734-4 
Alice Boner (1990)։ Principles of Composition in Hindu Sculpture: Cave Temple Period։ Motilal Banarsidass։ ISBN 978-81-208-0705-1 
Alice Boner, Sadāśiva Rath Śarmā (2005)։ Silpa Prakasa։ Brill Academic (Reprinted by Motilal Banarsidass)։ ISBN 978-8120820524 
Charles Dillard Collins (1 January 1988)։ The iconography and ritual of Śiva at Elephanta։ SUNY Press.։ ISBN 978-0-88706-773-0 
A.K. Coomaraswamy, Michael W. Meister (1995)։ Essays in Architectural Theory։ Indira Gandhi National Centre for the Arts։ ISBN 978-0-19-563805-9 
Dehejia, V. (1997). Indian Art. Phaidon: London. 0-7148-3496-3.
Adam Hardy (1995)։ Indian Temple Architecture: Form and Transformation։ Abhinav Publications։ ISBN 978-81-7017-312-0 
Adam Hardy (2007)։ The Temple Architecture of India։ Wiley։ ISBN 978-0470028278 
Adam Hardy (2015)։ Theory and Practice of Temple Architecture in Medieval India: Bhoja's Samarāṅgaṇasūtradhāra and the Bhojpur Line Drawings։ Indira Gandhi National Centre for the Arts։ ISBN 978-93-81406-41-0 
Harle, J.C., The Art and Architecture of the Indian Subcontinent, 2nd edn. 1994, Yale University Press Pelican History of Art, 0300062176
Monica Juneja (2001)։ Architecture in Medieval India: Forms, Contexts, Histories։ Orient Blackswan։ ISBN 978-8178242286 
Stella Kramrisch (1976)։ The Hindu Temple Volume 1։ Motilal Banarsidass (Reprinted 1946 Princeton University Press)։ ISBN 978-81-208-0223-0 
Stella Kramrisch (1979)։ The Hindu Temple Volume 2։ Motilal Banarsidass (Reprinted 1946 Princeton University Press)։ ISBN 978-81-208-0224-7 
Michael W. Meister, Madhusudan Dhaky (1986)։ Encyclopaedia of Indian temple architecture։ American Institute of Indian Studies։ ISBN 978-0-8122-7992-4 
George Michell (1988)։ The Hindu Temple: An Introduction to Its Meaning and Forms։ University of Chicago Press։ ISBN 978-0-226-53230-1 
George Michell (2000)։ Hindu Art and Architecture։ Thames & Hudson։ ISBN 978-0-500-20337-8  
T. A. Gopinatha Rao (1993)։ Elements of Hindu iconography։ Motilal Banarsidass։ ISBN 978-81-208-0878-2 
Ajay J. Sinha (2000)։ Imagining Architects: Creativity in the Religious Monuments of India։ University of Delaware Press։ ISBN 978-0-87413-684-5 
Burton Stein (1978)։ South Indian Temples։ Vikas։ ISBN 978-0706904499 
Burton Stein (1989)։ The New Cambridge History of India: Vijayanagara։ Cambridge University Press։ ISBN 978-0-521-26693-2 
Burton Stein, David Arnold (2010)։ A History of India։ John Wiley & Sons։ ISBN 978-1-4443-2351-1 
Kapila Vatsyayan (1997)։ The Square and the Circle of the Indian Arts։ Abhinav Publications։ ISBN 978-81-7017-362-5 


== Արտաքին հղումներ ==

World Heritage Sites - Elephanta Caves, Archaeological Survey of India
Elephanta Caves, Abhijna Museum
Archive of historic Elephanta Caves ruins photographs, British Library
Archive of historic Elephanta Caves sketches and paintings, V&A Museum
 Էլեֆանտա travel guide from Wikivoyage
Elephanta Caves Timings & Ferry Timetable