Երազողը (վեպ)

Երազողը (անգլ.՝ The Daydreamer), 1994 թվականի մանկական վեպ, որի հեղինակը Իեն Մաքյուենն է։ Պատկերազարդվել է Էնթնի Բրոունի կողմից։ Վեպն առաջին անգամ հրատարակել է Ջոնաթան Քեյփը։ Այն հիմնված է «Երազողը» (1966) ֆիլմի վրա, որտեղ երիտասարդ տղան արթմնին երազ է տեսնում և մտնում Հանս Քրիստիան Անդերսենի պատմությունների աշխարհը։ Վեպը համարվում է ՄքԷվանի առաջին կամ երկրորդ գիրքը երեխաների համար, եթե հաշվենք Ռոզ Բլենչի նկարների գիրքը (1985)։ Քննադատները բարձր են գնահատել ՄքԷվանի երևակայությունը, բայց նշել են, որ գիրքն ունի «քաղցր և թեթև» շատ բարձր մակարդակներ։


== Բովանդակություն ==
Գիրքը պարունակում է յոթ փոխկապակցված պատմվածքներ մի երիտասարդ տղայի՝ Փիթեր Ֆորչնի մասին, որի արթմնին երազները տանում են նրան տարբեր երևակայական իրավիճակներ։ Նա հայտնաբերում է մի քսուք, որը քսելուց հետո մարդիկ չքանում են, և որի օգնությամբ անհետացնում է իր ընտանիքը։ Չարաճճի տղան հանգում է այն եզրակացության, որ կյանքը երազ է, և ինքը կորցնելու բան չունի և իրեն մնում է միայն արթնանալ։ Նա կերպարանափոխվում է կատվի և կռվում մի թափառաշրջիկի հետ, վերափոխվում է իր փոքրիկ զարմիկին և վայելում երեխա լինելու հաճույքը, պոկում խաղալիքի ոտքերը և ձեռքերը։ Եվ վերջին պատմության մեջ կերպարանափոխվում է հասուն մարդու, որտեղ և հասկանում է, թե որքան անհետաքրքիր է մեծահասակների կյանքը` համեմատած երեխաների հետ։ Նա պատմության սկզբում 10 տարեկան է, իսկ վերջում՝ 12:


== Հրատարակում ==
Վեպն առաջին անգամ հրատարակել է Ջոնաթան Քեյփը և այն թարգմանվել է մի շարք լեզուներով։ Այն վերահրատարակվել է Վինտաժի կողմից և համարվում է նրա առաջին կամ երկրորդ գիրքը երեխաների համար, կախված նրանից, թե արդյոք Ռոզ Բլենչի (1985) նկարազարդ գիրքը համարվում է մանկական գիրք։ Նշված երկու գրքերն էլ պատկերազարդել է Էնթնի Բրոուը։
ՄքԷվանն իր երեխաների համար կարդում է իր գրած պատմություններն այնպես, ինչպես ինքը գրել է։ Հարցազրույցում նա իր երեխային համեմատել է Փիթերի հետ, ասելով, որ նա «հանգիստ է, գունատ, երազկոտ» և նախընտրում է ունենալ մոտիկ ընկերներ։


== Վերլուծություն ==
Էվա Մարիա Մոութերն իր մագիստրոսական թեզում գրել է, որ «Երազողը» ՄքԷվանի այլ ստեղծագործությունների համեմատ անտեսվել է, քանի որ այն երեխաների համար նախատեսված վեպ է։
Դեյվիդ Մալքոլնը Հասկանալով Իեն Մաքյուենին (2002) աշխատության մեջ գրել է, որ վեպում Փիթերն իր ազատ և անկաշկանդ աշխարհում տեղաշարժվում է հասարակ և ֆանտաստիկ իրադարձությունների մեջ։ Նա դա համեմատում է First Love, Last Rites (1975)-ի հետ, որը ՄքԷվանի կարճ պատմությունների առաջին ժողովածուն էր։ Երկուսն էլ պարունակում են հուզմունք, վախ և ազատ աշխարհներ։


== Ընդունելիություն ==
Ամերիկացի վիպասան Դեյվիդ Լիվիթը Նյու Յորք Թայմսում գնահատում է ՄքԷվանի երևակայությունը, բայց միևնույն ժամանակ գրում է, որ «երևակայական հատվածներ» հազվադեպ են հանդիպում, իսկ մեծ մասը նվիրված է «Փիթերի արվարձանային կյանքի ամենօրյա ձախողությունների» նկարագրությանը։ Ավարտելով այս ակնարկը՝ Լիվիթը գալիս է այն եզրահանգման, որ ՄքԷվանը լավագույնս է դրսևորվում, երբ գրում է բոլորի համար, այլ ոչ թե՝ երեխաների։
Փաուլ Թեյլորն The Independentում գրել էր, որ ՄքԷվանի վաղ վեպերը ընդգրկում են «սև և սատանայական» նյութեր, և որ նա «բավականին լրջորեն էր պատրաստվել պահպանելու օգտակարի և հաճելիի բարձր մակարդակը»։
Ռոբերտ Ուինդերը New Statesman-ում վեպը անվանում է «հիանալի մանկական գիրք... որտեղ ծնողների և երեխաների միջև անդունդը ավելի վառ է պատկերված, քան Քավարանում»։ Թոմ Շոնը The New York Times-ում գրել է, որ «գիրքը լավ էր իր Ռոալդ Դահլիին նմանվող չար տեսքով»։
Գիրքն Իտալիաում վաճառքի է հանվել որպես մեծահասակների գիրք, որտեղ այն շատ լավ է վաճառվել։
literacymatters.com-ը գիրքը ներառում է տարրական դպրոցի ուսուցիչների ծրագրի մեջ։
Գիրքը 2008 թվականին Իվան Ջոնսի կողմից ադապտացվել է BBC ռադիոյի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Page on McEwan's websiteArchived 2010-12-08 at the Wayback Machine.
Page on WorldCat