Ռոմուալդաս Մարցինկուս

Ռոմուալդաս Մարցինկուս (լիտ.՝ Romualdas Marcinkus, հուլիսի 22, 1907(1907-07-22), Յուրբարկաս - մարտի 29, 1944(1944-03-29), Պրուսցե, Gmina Rogoźno, Oborniki County, Greater Poland Voivodeship, Լեհաստան), լիտվացի օդաչու և ֆուտբոլիստ։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Ռոմուալդաս Մարցինկուսը ծնվել է 1907 թվականին 22-ին Լիտվիայի Յուրբուրգ (ներկայում՝ Յուրբարկաս) փոքրիկ քաղաքում։Դաստիարակվել է հիմնականում մոր կողմից, քանի որ հայրը ծառայել է ոստիկանությունում և իր ժամանակի մեծ մասը անցկացրել է ընտանիքից հեռու։ Քանի որ Ռոմուալդաս Մարցինկուսը հասակ է առել բազմազգ միջավայրում, մայրենի լեզվից բացի նա իմացել է նաև գերմաներեն, ռուսերեն և լեհերեն։


=== Ռազմական կարիեռա ===

1926 թվականին Ռոմուալդաս Մարցինկուսը դարձել է սպայական ազգային ակադեմիայի կուրսանտ։ Երեք տարի անց նա ավարտել է ակադեմիան՝ ստանալով ցամաքային զորքերի երկրորդ լեյտենանտի աստիճան։ 1932 թվականին Մարցինկուսը սկսել է սովորել սպայական օդաչուական ուսումնարանում, որն ավարտելուց հետո ստացել է երկրորդ օդաչուի պաշտոն։ Երկու տարի անց նա մասնակցել է Եվրոպայի վրայով կատարված թռիչքին, որի ժամանակ լիտվացի օդաչուները այցելել են եվրոպական 12 մայրաքաղաքներ։
Ռոմուալդաս Մարցինկուսը չի ընդունել Լիտվիայի միացումը ԽՍՀՄ-ին և 1939 թվականին մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղ շարունակել է ռազմական օդաչուի իր կարիերան։ Ֆրանսիայի կապիտուլյացիայից հետո Ռոմուալդաս մրցինկուս ոչ մեծ նավակով հեռացել է Մալթա և ծառայության անցել Մեծ Բրիտանիայի թագավորական ռզամաօդյին ուժերում՝ դառնալով այդ ուժերում ծառայող միակ լիտվացին։
Հայտնի է որ գիշերային ռմբարկուների դեմ մարտեր մղելիս Մարցինկուսը խփել է առնվազն մեկ գերմանական ինքնաթիռ։ 1942 թվականի փետրվարի 12-ին Մարցինկուսի ինքնաթիռը խփվել է, և նա գերի է ընկել։ Ռազմագերիների «Շտալագ Լուֆթ III» ճամբարում գտնվելու ժամանակ Մարցինկուսը դարձել է գաղտնի կազմակերպության ակտիվ անդամ։ Այդ կազմակերպությունը 1944 թվականին մարտի 24-ի լույս 25-ի գիշերը կազմակերպել է փախուստ ճանբարից։ Մի քանի օր անց լիտվացի օդաչուն բռնվել է և փախուստի մասնակից 49 այլ անձանց հետ, գնդակահարվել Ադոլֆ Հիտլերի հրամանով։ Ռազմագերիների զանգվածային փախուստը, որին մասնակցել է Մարցինկուսը, ընկած է 1963 թվականին նկարահանված «Մեծ փախուստ» ամերիկյան ֆիլմի սյուժեի հիմքում։


=== Մարզական կարիեռա ===
Որպես ֆուտբոլիստ Ռոմուալդաս Մարցինկուսը խաղացել է «ԼՖԼՍ Կաունաս» ակումբում։ 1927 թվականի հուլիսի 27-ին նա առաջին անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել Լիտվայի հավաքականի կազմում (ընկերական խաղ Լատվիայի դեմ)։ Այդ հանդիպման ժամանակ Մարցինկուսը խփել է իր առաջին գոլը հօգուտ Լատվայի հավաքականի, սակայն նրա թիմը պարտվել է 3։6 հաշվով։
1931 թվականի հունիսի 9-ին Ռոմուալդաս Մարցինկուսը առաջին անգամ խաղին մասնակցել է ավագի թևկապով։
Հետագայում նա ևս 29 անգամ եղել է հավաքականի ավագ, իսկ հավաքականի կազմում անցկացրել է ընդհանուր առմամբ 41 խաղ (ռեկորդ մինչպատերազմական Լիտվայում) և խփել երկու գոլ։ 1932 թվականից մինչև 1938 թվականը (ընդմիջումներով) Ռոմուալդաս Մարցինկուսը եղել է ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ։ Հավաքական կազմում ֆուտբոլիստը վերջին անգամ խաղացել է 1938 թվականի մարտի 17-ին Լատվայի դեմ խաղում։


==== Ձեռքբերումներ ====
Բալթիկայի գավաթակիր (2) -1930, 1935


==== Վիճակագրություն ====
Ընդհանուր՝ 41 խաղ, 2 գոլ, 9 հաղթանակ, 8 ոչ-ոքի, 24 պարտություն.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը Eu-football.info կայքում (անգլ.)
22 հուլիսի. Կենսագրությունը Championat.com կայքում Archived 2014-08-08 at the Wayback Machine.
Կենսագրությունը Allfutbolist.ru կայքում Archived 2014-08-10 at the Wayback Machine.