Էլիզաբեթ Ջորդան

Էլիզաբեթ Գարվեր Ջորդան (անգլ.՝ Elizabeth Garver Jordan, մայիսի 9, 1865(1865-05-09), Միլուոքի, Վիսկոնսին, ԱՄՆ - փետրվարի 24, 1947(1947-02-24), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի լրագրող, գրող, խմբագիր, կանանց ընտրության իրավունք շնորհելու շարժման կողմնակից։ Հենրի Ջեյմսի հետ համատեղ խմբագրել են Սինքլեր Լյուիսի առաջին երկու գրքերը, գրել է «The Whole Family» վեպը։ 1900-1913-ական թվականներին «Harper's Bazaar » կանացի ամսագրի խմբագիրն էր։


== Կյանք և գործունեություն ==
Էլիզաբեթ Ջորդանը ծնվել է Միլուոքիում, Վինսկոնսին նահանգ։ Եղել է Ուիլյամ Ֆրենկ Ջորդանի ( William Frank Jordan) և Մարգարետա Գարվերի (Margaretta Garver) ընտանիքի ավագ դուստրը։ 1884 թվականին Էլիզաբեթը ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Բիզնես դպրոցում սղագրություն սովորելուց հետո նա սկսել է աշխատել որպես լրագրողուհի, այնուհետև Պետական դպրոցի գործավարուհի Միլուոքի քաղաքում, համագործակցել է «St. Paul Globe» և  «Չիկագո Տրիբյուն» թերթերի հետ։
1890 թվականին Էլիզաբեթը տեղափոխվել է Նյու Յորք, և սկսել է աշխատել Ժոզեֆ Պուլիցերի «New York World » թերթում: Նրա լրագրողական հաջողությունը  ԱՄՆ-ի 23-րդ նախագահ Բենջամին Հարիսոնի առաջին տիկին ՔերոլայՆ Սքոթ Հարիսոնի հետ հարցազրույցն էր։  Որպես լրագրող նա ճանաչում է ձեռք բերել  «True Stories of the News» պատմվածքների հրատարակմամբ։ Նրա գրչին են պատկանում բազմաթիվ հոդվածներ նվիրված Նյու Յոքի բազմաբնակարան տներին և կյանքի պայմաններին, որոնք հրապարակվել են «The Submerged Tenth» գրքում։
1895 թվականին հրատարակվել էր նրա՝ «Tales of the City Room» պատմվածքների ժողովածուն։ 1897 թվականին Էլիզաբեթը նշանակվել էր «Խաղաղություն» ամսագրի խմբագրի օգնական։
1901- 1913 թվականներին Harper’s Bazaar կանացի նորաձության ամսագրի խմբագիրն էր։ Այդ թվականներին հրապարակել է  մի քանի վեպեր և պատմվածքների ժողովածուներ։ Այդ թվում՝ հայտնի վեպերի հավաքածու, որոնց հերոսուհին Մայա Այվերսոնն էր։ «Օկլահոմայի տիկնայք» (The Lady of Oklahoma) պիեսի պրիմերան կայացել է 1913 թվականի ապրիլին Բրոդվեյում «48-րդ փողոցի թատրոնում»։ Էլիզաբեթ Ջորդանը ճանաչում է ստացել «Ամբողջ ընտանիքը» վեպի ստեղծմանը մասնակցելու շնորհիվ, որը նկարագրում էր Տալբերտ ընտանիքի կյանքը Նոր Անգլիայից։ Նրա համահեղինակների շարքում էին՝ Հենրի Ջեյմսը, Ուիլյամ Դին Խոուելսը և այլք։  Վեպը տպագրվել է 1907-1908-ական թվականներին։
1914 թվականին Էլիզաբեթ Ջորդանը խմբագրել էր սկսնակ գրող Սինքլեր Լյուիսի առաջին վեպը՝ «Our Mr. Wrenn», օգնում էր հրատարակվել կին գրողներին՝ Էլինոր Հ. Պորթեր և Դորոթի Քենֆիլդ Ֆիշեր։
Էլիզաբեթ Ջորդանը սուֆրաժիստների շարժման ակտիվիստ էր, 1917 թվականին նա կազմակերպել է ևս մեկ կանացի վեպի՝ «Ամուր կաղնի» (The Sturdy Oak) համատեղ  ստեղծումը 14 հեղինակի հետ, այդ թվում ՝ Ֆեննի Հերստ (Fannie Hurst), Դորոթի Քենֆիլդ Ֆիշեր (Dorothy Canfield Fisher), Մերի Հիտոն Վորս (Mary Heaton Vorse), Էլիս Դյուեր Միլլեր, Էտել Ուոլդ Մամֆորդ (Ethel Watts Mumford) և Ուիլյամ Ալեն Վայթ (William Allen White): Վեպը տպագրվել էր Collier’s Weekly շաբաթական թերթի մի քանի համարներում։
1918 թվականին Էլիզաբեթ Ջորդանը  «Goldwyn Pictures Corporation »կինոընկերության առաջին խմբագիրն էր։  Այս տարիներին էկրանավորվել են նրա հետևյալ վեպերը. «Հայրիկը և ես» (Daddy and I) (1934), « Տեղ ազատել Տիկնոջ համար» (Make Way for a Lady) (1936) և «Աղջիկը հայելու մեջ» (The Girl in the Mirror) (1919): 1938 թվականին նա հուշագրություններ է հրապարակել Three Rousing Cheers գրքում:
Էլիզաբեթ Ջորդանը մահացել է Նյու Յորքի իր տանը, հուղարկավորվել է Ֆլորենցիայում, Մասսաչուսեթս նահանգ։


== Մատենագիտություն ==
The Submerged Tenth (1893)
Tales of the City Room (1895)
Tales of the Cloister (1901)
Tales of Destiny (1902)
May Iverson, Her Book (1904)
Many Kingdoms (1908)
The Whole Family (collaboration, 1908)
May Iverson Tackles Life (1913)
The Lady from Oklahoma (stage play, 1913)
The Story of a Pioneer (with Anna Howard Shaw, 1915)
Lovers' Knots (1916)
Wings of Youth (1917)
The Sturdy Oak (collaboration, 1917)
The Girl in the Mirror (1919)
The Blue Circle (1920)
Red Riding Hood (1924)
Black Butterflies (1926)
Miss Nobody from Nowhere (1927)
The Devil and the Deep Sea (1928)
The Night Club Mystery (1929)
The Fourflusher (1930)
Playboy (1931)
Young Mr. X (1932)
Daddy and I (1934)
The Life of the Party (1935)
The Trap (1936)
Three Rousing Cheers (memoir, 1938)
First Port of Call (1940)
Faraway Island (1941)
Herself (1943)
Mrs. Warren's Son (1944)
The Real Ruth Arnold (1945)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Говард, Июнь. Издание семья, Университет Дьюка пресс, Дарем и Лондон, 2001.
Ross Ishbel։ Notable American Women: 1607-1950։ Radcliffe College (չաշխատող հղում)
Gale Robert։ «Jordan, Elizabeth Garver»։ American National Biography Online 


== Արտաքին հղումներ ==
Elizabeth Garver Jordanի գործերը Գուտենբերգ նախագծում
Howard, June. "Her Very Handwriting Looks as if She Owned the Earth: Elizabeth Jordan and Editorial Power" in Danky, James P.; and Wiegand, Wayne A. (eds.) Women in Print: Essays on the Print Culture of American Women from the Nineteenth and Twentieth Centuries. University of Wisconsin Press, 2006, pp. 64–76.
Roggenkamp, Karen. "Sympathy and Sensation: Elizabeth Jordan, Lizzie Borden, and the Female Reporter in the Late Nineteenth Century" from American Literary Realism 40.1 (2008) 32-51
'Jordan, Elizabeth Garver' in James, Edward T. et al, Notable American Women, 1607-1950: A Biographical Dictionary, Volume 2, pp. 293-4