armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էրուվիլեթ

Էրուվիլեթ (ֆր.՝ Hérouvillette), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1098 մարդ, բնակչության խտությունը` 274.50 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.00 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 195 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 11 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 728 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 545-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 183։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,9 %։ 545 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 501 անձ (252 տղամարդ և 249 կին)։ Գործազուրկ են եղել 44 անձ (24 տղամարդ և 20 կին)։ 183 անաշխատունակներից 76-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 75-ը` թոշակառուներ, իսկ 32-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ուղղահոս կաթսա

Ուղղահոս կաթսա, շոգեկաթսա՝ միակի հարկադրական շրջանառությամբ, հաջորդաբար միացված և դրսից տաքացվող խողովակների համակարգ է, որում միևնույն ուղղությամբ շարժվող ջուրը հաջորդաբար տաքանում է (Էկոնոմայզերային գոտի), գոլորշանում (ռադիացիոն գոտի),ապա գերտաքանում կոնվեկտիվ և ռադիացիոն շոգեգերտաքացուցիչներում։ Ուղղահոս կաթսայում բացակայում են թմբուկը և իջուցիկ խողովակները, որն էապես էժանացնում և պարզեցնում է կաթսայի կառուցվածքը։ Թմբուկի, հետևաբար և շոգեջրային խառնուրդի շրջանառության բացակայության պատճառով անհրաժեշտ է դառնում Ուղղահոս կաթսան սնել խիստ մաքուր ջրով։ Տուրբինի օգտակար գործողության գործակիցը մեծացնելու համար աշխատում են սնող ջրի աղերի մեծ մասը նստեցնել կաթսայի անցման գոտում, որը գտնվում է համեմատաբար ցածր ջերմաստիճանի ծխագազերի միջավայրում և կարող է պարբերաբար մաքրվել (լվացվել)։ Ուղղահոս կաթսաները տեղակայվում են, հիմնականում, կոնդենսացիոն էչեկտրակայաններում։ Ուղղահոս կաթսաները առավել արդյունավետ են գերկրիտիկական (22Մն/մ2) ճնշումների համար, երբ այլ տիպի կաթսաների կիրառությունն անհնարին է։ ԽՍՀՄ–ում լայն տարածում է ստացել Լ․ Ռամզինի նախագծած Ուղղահոս կաթսա (1932)՝ 3,6 տ/ժ արտադրողականությամբ և 14,1 Մն/մ2 ճնշմամբ։ Արդի ուղղահոս կաթսաների ճնշումը հասնում է 25 Մպա, արտադրողականությունը՝ 900 կիլոգրամ/վայրկյան։
Զաբոլոտիե (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶաբոլոտիեԶաբոլոտիե (ուկրաիներեն՝ Заболоття), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զաբոլոտիե գյուղում բնակվում էր 80 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,706 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 113,31 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պողոս Գոլոլյան

Պողոս Գոլոլյան (1870, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1949), հայ մշակութային գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ 1888 թվականին ավարտել է Պերպերյան վարժարանը և մեկնել Ֆրանսիա, ստացել բժշկական կրթություն։ Առողջապահական, բժշկական հոդվածներով աշխատակցել է «Արևելք», «Մասիս», «Ծաղիկ» և այլ պարբերականների։ Նրա բժշկական հոդվածները հրատարակվել են առանձին հատորով՝ «Սալոնի գիրք» վերնագրով։ Գրել է նաև ֆրանսերեն երկեր։ Աշխատակցել է ֆրանսիական բազմաթիվ տեղեկագրերի, հանդեսների և օրաթերթերի։ Եղել է անդամ Փարիզի բժշկահոգեբանական ընկերության։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո շարունակել է հոդվածներ գրել հայկական մամուլում։ («Անահիտ», Ապագա և այլն)։


== Աղբյուրներ ==
Կախտուն

Կախտուն (ռուս.՝ Кахтун), գետ Կամչատկա թերակղզու հյուսիսարևելյան մասում։ Թափվում է Կամչատկա գետ, գետաբերանից ձախ՝ 254 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 40 կմ է։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 19070000112120000015769


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ռոբերտ Բոլթ

Ռոբերտ Օքստոն Բոլթ (անգլ.՝ Robert Oxton Bolt, օգոստոսի 15, 1924(1924-08-15)[…], Sale, Թրաֆորդ, Մեծ Մանչեսթեր, Միացյալ Թագավորություն - փետրվարի 20, 1995(1995-02-20), Petersfield, Հեմփշիր, Հեմփշիր, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի (անգլիացի) թատերագիր, կինոսցենարիստ, ռեժիսոր և դերասան, ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկար» և բրիտանական կինոակադեմիայի BAFTA (1963 և 1968) մրցանակների կրկնակի, «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի եռակի (1966, 1967, 1987) դափնեկիր, Բրիտանական կայսրության շքանշանի կոմանդոր (1972)։ Արժանացել է նաև Նյու Յորքի կինոքննադատների ընկերակցության և «Թոնի» մրցանակների։ Եվս մեկական անգամ առաջադրվել է «Օսկար» և «Էմմի» մրցանակների։ Լավագույն գործերն են համարվում «Լոուրենս Արաբացի», «Դոկտոր Ժիվագո», «Ահա դավաճանի գլուխը» և «Մարդ՝ բոլոր ժամանակներում» կինոսցենարները։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Որպես սցենարիստ ===
1962 — Լոուրենս Արաբացի (Lawrence of Arabia, 1962)
1965 — Դոկտոր Ժիվագո (Doctor Zhivago, 1965)
1966 — Մարդ՝ բոլոր ժամանակներում (A Man for All Seasons, 1966)
1969 — Կարմիր վրանը
1970 — Ռայանի դուստրը
1972 — Լեդի Քերոլայն Լեմ
1984 — Բաունթի
1986 — Առաքելություն (The Mission, 1986)


=== Որպես ռեժիսոր ===
1972 — Լեդի Քերոլայն Լեմ


=== Որպես դերասան ===
1962 — Լոուրենս Արաբացի ֆիլմի դրվագներից մեկում հանդես է եկել ծխամորճով սպայի դերում։


== Մատենագրություն ==
Болт Р. Человек для любой поры. Пер. М. Лорие //Семь английских пьес. М., «Искусство», 1968.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Prüfer, Sabine. The Individual at the Crossroads: The Works of Robert Bolt, Novelist, Dramatist, Screenwriter. Frankfurt am Main; New York։ Peter Lang, 1998
Turner, Adrian. Robert Bolt: Scenes from Two Lives. London։ Hutchinson, 1998. ISBN 0-09-180176-1.


== Արտաքին հղումներ ==
Obituary in The Independent
Correction to obituary in The Independent
Robert Bolt Internet Movie Database կայքում
Producția filmului Lawrence of Arabia Archived 2011-05-25 at the Wayback Machine., Jurnal digitalizat BAFTA, iarna 1962-63, inclusiv un articol de Robert Bolt
http://www.cinemagia.ro/actori/robert-bolt-5626/
The Making of Lawrence of Arabia, Digitised BAFTA Journal, Winter 1962–63, including article by Robert Bolt
Կեգել

Կեգել (գերմ.՝ Kegel), տպագրական տառատեսակի չափս։ Կեգելի մեջ մտնում են բարձրությունը (կետ) և, այսպես կոչված, ուսիկները (կետի վերևի և ներքևի ազատ տարածությունը, որը կազմում է տպագրված գրքի, թերթի և այլ տեքստի տողերի միջակայքը)։ Կեգելը չափվում է տպագրական պունկտերով (պունկտը հավասար է 0, 376 մմ) կամ կվադրատներով (48 պունկտ)։ ՀՍՀ հոդվածների հիմնական տեքստերը շարված են 7 Կեգել տպատառով (Մնացականյանի հանրագիտական գարնիտուր)։
Արեգունիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Արեգունի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (224001-224100)

Աստերոիդների ցանկ (223901-224000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (224101-224200)
 Աստերոիդների ցանկ (223901-224000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (224101-224200)
Սալվորի

Սալվորի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառակում։ Գտնվում էր Խնուս քաղաքից 37 կմ արևելք, Խնուս գետի ձախակողմյան վտակի աջ կողմում, դեպի հարավ ձգվող հարթավայրի սահմանին։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել, իսկ հայերը կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1914-1915 թվականներին ուներ 30 տուն՝ 140 հայ բնակչով և մի քանի տուն քուրդ բնակիչ։ Բնակիչները քաջ և խիզախ մարդիկ էին։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հացահատկի, կանեփի մշակությամբ, անասնապահությամբ և առևտրով։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Սալվորին ուներ քարաշեն եկեղեցի և փոքրիկ մատուռ։ Մատուռը ըստ տեղացիների բուժում էր ջերմախտը։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր վարժարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պատրակովկա

Պատրակովկա (ռուս.՝ Патраковка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պեչորա գետի ձախ ափին՝ 1582 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 27 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000058006
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103005800
Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Սրեդնեե Վոդյանոե

Սրեդնեե Վոդյանոե (ուկրաիներեն՝ Середнє Водяне), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ռախովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սրեդնեե Վոդյանոե գյուղում բնակվում էր 5 689 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,26 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1340 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դեղձերով աղջիկը

Դեղձերով աղջիկը (ռուս.՝ Девочка с персиками), Վալենտին Սերովի 1887 թվականին ստեղծած կտավը։ Գտնվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում։


== Պատմություն ==
Կտավը ստեղծվել է Աբրամցևում, Սավա Մամոնտովի կալվածքում։ Կտավում պատկերված է 12-ամյա Վերա Մամոնտովան։ Աղջիկը նստած է սեղանի մոտ՝ հագին մուգ թանաքագույն ժապավենով վարդագույն բլուզ, սեղանին դրված է դանակ, դեղձեր և տերևներ։
Կտավում պատկերված է Աբրամցևում Մամոնտովների կալվածքի հյուրասենյակը։ 1871 թվականին Մամոնտովները գնել էին դեղձերով կալվածքը։ Աբրամցևում Սերովն առաջին անգամ եղել է 1875 թվականին, ուր նա այցելել էր իր կոմպոզիտոր մոր հետ։
1887 թվականի օգոստոսին 11-ամյա Վերա Մամոնտովան, տուն մտնելով վերցնում է դեղձը և նստում սեղանի մոտ։ Սերովը, ով այդ պահին այդտեղ էր, առաջարկում է նկարել աղջկան։ 22-ամյա Սերովը շուրջ երկու ամիս ամեն օր նկարել է Վերային։ Սերովը նկարը նվիրում է Վերա Մամոնտովայի մորը՝ Ելիզավետա Մամոնտովային։ Կտավը երկար ժամանակ պահպանվել է Աբրամցևում՝ այն սենյակում, որտեղ ստեղծվել էր, հետագայում տեղափոխվել է Տրետյակովյան պատկերասրահ, իսկ Աբրամցևում կախված է նկարի կրկնօրինակը։
1888 թվականին «Դեղձերով աղջիկը» կտավի համար Վալենտին Սերովն արժանացել է Մոսկվայի արվեստասեր հասարակության մրցանակի։


== Մոդելը ==
Կտավում պատկերված է Վերա Սավվայի Մամոնտովան (1875, հոկտեմբերի 20 - 1907, դեկտեմբերի 27)։
1903 թվականի նոյեմբերին Մոսկվայում ամուսնացել է Ալեքսանդր Սամարինի հետ։ Իտալիա կատարած ուղևորությունից հետո հաստատվել են Բոգորոդսկում։ Ունեցել են երեք երեխա.

Որդին՝ Յուրի (1904-1965)
Դուստրը՝ Ելիզավետա, ամուսնական ազգանունը՝ Չերնիշևա (1905-1985)
Որդին՝ Սերգեյ (1907-1913)Ամուսնությունից հինգ տարի անց, 1907 թվականի դեկտեմբերին 32 տարեկանում հիվանդացել է թոքաբորբով և երեք օր անց մահացել։ Թաղված է Աբրամցևի Սուրբ Փրկիչ եկեղեցու մոտ։


== Գրականություն ==
Митрофанова Е. Н. Вера Саввишна Мамонтова - «Девочка с персиками» /Е. Н. Митрофанова//Отчина - 2002 .-№ 1.- С.31-33
Митрофанова Е. Н. История продажи и покупки портрета Веры Саввишны Мамонтовой, написанного В. А. Серовым /Е. Н. Митрофанова//Отчина - 2002 .-№ 1.- С.34-35
Орлова Л.Три поколения фабрикантов Сапожниковых/Л.Орлова.-//Подмосковный летописец.-2008.-№ 4(12).- С.74-81
[1]


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տրետյակովյան պատկերասրահի կայքում Archived 2017-05-16 at the Wayback Machine.
Յաննիկ Ֆեռեյրա Կառասկո

Յաննիկ Ֆեռեյրա Կառասկո (անգլ.՝ Yannick Ferreira Carrasco, ծնվ. սեպտեմբերի 4, 1993, Բրյուսել), բելգիացի ֆուտբոլիստ, «Ատլետիկո Մադրիդ» ֆուտբոլային ակումբի և Բելգիայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։


== Կարիերա ==
Բելգիական «Բեերսհոտ» ֆուտբոլային ակումբի սան։ Արդյունքում՝ Քևին դե Բրույնեի հետ մեկտեղ սովորել է «Գենկ» ֆուտբոլային ակումբի ակադեմիայում։ 2010 թվականին 17 տարեկանում միացել է «Մոնակո (ֆուտբոլային ակումբ)» ակումբի երիտասարդական համակարգին։
2012 թվականի հունիսի 30-ին կայացել է նրա պրոֆեսիոնալ դեբյուտը՝ որպես «Մոնակոյի» ֆուտբոլիստ։ Ակումբի հետ միասին Յաննիկը հասել է մեծ հաջողությունների՝ հաղթելով Երկրորդ ֆրանսիական լիգայում։
2013 թվականի օգոստոսի 10-ին Ֆերեիրան դեբյուտել է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի առաջնությունում՝ «Բորդո» ակումբի դեմ ընկերական հանդիպման ժամանակ, որն ավարտվել հօգուտ «մոնեգացիների» (0-2)։
2015 թվականի հուլիսի 10-ին տեղափոխվել է Ատլետիկո Մադրիդ (20 միլիոն եվրոյի դիմաց)։


== Վիճակագրություն ==


=== Ակումբային ===
2015 թվականի փետրվարի 28 -ի դրությամբ


=== Միջազգային ===
2015 թվականի նոյեմբերի 13 -ի դրությամբ


== Նվաճումներ ==
 Ֆրանսիա «Մոնակո (ֆուտբոլային ակումբ)»

Հաղթող։ 2012-2013 Ֆրանսիայի ֆուտբոլի առաջնություն (1)
Արդյունքում՝ 1 հաղթանակ


== Արտաքին հղումներ ==
Ելույթների վիճակագրությունը Topforward կայքում
sports.ru|151385445(չաշխատող հղում)
transfermarkt|yannick-ferreira-carrasco|140776(չաշխատող հղում)
Профиль Карраско на официальном сайте ФК «Монако»(չաշխատող հղում) (ռուս.)
Բունդեսլիգա 2010-11


== Ռմբարկուներ ==
(4119) Մայլս

(4119) Մայլս (անգլ.՝ Miles), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հունվարի 16-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,882578 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5103 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2548 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1787,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,201388 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,01° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4119) Մայլս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սադաֆլի

Սադաֆլի, գյուղական բնակավայր Ադրբեջանի հանրապետության Եվլախի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==

Սադաֆլի բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։


== Արտաքին հղումներ ==
Փոքր Ծարասար

Փոքր Ծարասար, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի և Արցախի սահմանագլխին, Արևելյան Սևանի և Վարդենիսի լեռների հանգուցակետը։ Բարձրությունը 3424 մ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուսկի Մոչար

Ռուսկի Մոչար (ուկրաիներեն՝ Руський Мочар), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վելիկոբերեզնյայի շրջանում։
Չճշտված տվյալներով Ռուսկի Մոչար գյուղում բնակվում էր 137 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21,71 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6,31 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սևծովյան նեղուցներ

Սևծովյան (կամ թուրքական) նեղուցներ (թուրքերեն՝ Türk Boğazları, հունարեն՝ τα Στενά του Βοσπόρου или το Στενό), Նեղուցների զոնա կամ ուղղակի Նեղուցներ (հաճախ մեծատառերով), ծովային նեղուցների հավաքական անվանում, որը տրվում է Բոսֆորին և Դարդանելի նեղուցին, որոնք տեղակայված են Թուրքիայի տարածքում՝ Մարմարածովյան տարածաշրջանի հյուսիսարևմտյան մասում։ Այս հավաքական անվանման տակ նկատի է առնվում նաև Մարմարա ծովը` իր շրջակայքով։


== Նկարագրություն ==
Սևծովյան նեղուցները միացնում են Սև ծովը Մարմարա ծովի հետ, իսկ Մարմարա ծովը` Էգեյան ծովի հետ, որը հանդիսանում է Միջերկրական ծովի մի մասը։ Նեղուցները բաժանում են նաև Եվրոպան (Թրակիա) Փոքր Ասիայից (Անատոլիա)։ Նեղուցները ապահովում են կապը Միջերկրական ծովի հետ և ապահովում է մուտքը դեպի համաշխարհային օվկիանոս Ռուսաստանի, Ուկրաինայի, Կովկասի և Եվրոպայի հարավարևելյան երկրների համար։


=== Բոսֆոր ===
Բոսֆոր (թուրքերեն՝ İstanbul Boğazı, հուն․՝ Βόσπορος) — նեղուց, որը իրար է միացնում Սև և Մարմարա ծովերը։ Երկարությունը մոտ 30 կմ է։ Մաքսիմալ լայնությունը 3700 մ՝ հյուսիսում, իսկ մինիմալ լայնությունը՝ 700 մ։ Բոսֆորի երկու ափերին էլ տեղակայված է Ստամբուլը։
Բոսֆորի ափերը իրար կապում են՝ Բոսֆորի կամուրջը, որի երկարությունը 1074 մետր է (կառուցումը ավարտվել է 1973 թվականին) և Սուլթան Մեհմեդ Ֆաթիհի կամուրջը, որի երկարությունը 1090 մետր է (կառուցումը ավարտվել է 1988 թվականին)` գտնվում է նախորդից 5 կմ դեպի հյուսիս։ Ծրագրվում է կառուցել երրորդ ավտոմոբիլային կամուրջը, սակայն Թուրքիայի կառավարությունը կառուցման վայրը դեռևս գաղտնի է պահում, որպեսզի խուսափի հողի համար նախատեսված գների բարձրացումից։ 2013 թվականին բացվել է Մարմարայ երկաթուղային թունելը, որը միավորեց Ստամբուլի տրանսպորտային համակարգերը, որոնք գտնվում էին քաղաքի եվրոպական և ասիական հատվածներում։


=== Դարդանելի նեղուց ===
Դարդանելի (թուրքերեն՝ Çanakkale Boğazı, հունարեն՝ Δαρδανέλλια), հին հունական անվանումը — Հելլեսպոնտ։ Նեղուց է Եվրոպայի կազմում գտնվող Գալիպոլիի և Փոքր Ասիայի հյուսիսարևմտյան մասերի միջև։ Այն միացնում է Մարմարա ծովը Էգեյան ծովի հետ։ Դարդանելի նեղուցի կոորդինատներն են` հյուսիսային լայնության 40°15' և արևելյան երկայնության 26°31': Նեղուցի երկարությունը կազմում է 61 կմ, իսկ լայնությունը՝ 1,2 կմ-ից մինչ 6 կմ։


== Տես նաև ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Lewis, A. The role of choke points in the ocean context(չաշխատող հղում). — GeoJournal, Vol. 26, #4. — апрель 1992. — С. 503—509.(անգլ.) ISSN 03432521
«Проливы преткновения — от Византии до наших дней»(չաշխատող հղում) Широкорад А. Б. статья из «Независимой газеты» от 12.11.2010 года
Овладение Дарданеллами в 1783 г. / Грейг С. Представление адмирала Самуила Грейга; Грейг С. Размышления ко овладению Дарданелльскими крепостями; Потемкин Г. А. Мнение кн. Потемкина об овладении Дарданеллами / Сообщ. И. Ан-ский // Русская старина, 1878. — Т. 22. — № 7. — С. 449—454. Archived 2016-03-09 at the Wayback Machine.
(2003) Հարդինգ

(2003) Հարդինգ (անգլ.՝ Harding), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,062023 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6807 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4434 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1957,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,183946 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,87° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2003) Հարդինգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սամվել Թադևոսյան (պետական գործիչ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամվել Թադևոսյան (այլ կիրառումներ)Սամվել Գեորգիի Թադևոսյան (հուլիսի 9, 1959(1959-07-09), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ քաղաքաշինության նախարար (2012-2014)։


== Կրթություն ==
1978-1984 թթ. – սովորել և ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի զոոինժեներական ֆակուլտետը։
1979-1981 թթ. - զինվորական ծառայություն ԽՍՀՄ զինված ուժերում։
1986-1988 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի, տնտեսագիտության ֆակուլտետ։
1986-1988 թթ. – Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի ֆինանսներ և վարկ ֆակուլտետի հայցորդ։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1984-1990 թթ. - ՀՀ գյուղատնտեսության նախարարության «Հայթռչնարդ» ԱԱԿ առաջատար հաշվապահ, ապա՝ վերահսկողության բաժնի ավագ վերստուգիչ։
1990-1993 թթ. - Հայագրոարդի «Հայանասնահամալիր» ԱԱԿ վերահսկողության-վերստուգման ծառայության պետ, ապա՝ կոմերցիոն կենտրոնի տնօրեն։
1993-1998 թթ. - ՀՀ հարկային պետական տեսչության տեսչական վարչության գլխավոր պետական հարկային տեսուչ, ապա Շահումյանի հարկային տեսչության պետի տեղակալ, ապա Էջմիածնի հարկային տեսչության պետ, ապա Շենգավիթի հարկային տեսչության պետ։
1999 թ. - ՀՀ սոցիալական ապահովության պետական հիմնադրամի կազմտեսչական վարչության պետ։
1999–2001 թթ. - ՀՀ պետական եկամուտների նախարարության վերահսկողության վարչության պետ։
2001-2004 թթ. – ՀՀ ԿԱ մաքսային պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալ։
2004 թ. նոյեմբերի 22-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր մաքսային պետական կոմիտեի նախագահի տեղակալի պաշտոնից։
2004-2007 թթ. - ՀՀ ԿԱ մաքսային պետական կոմիտեի նախագահի խորհրդական։
2008-2012 թթ. - Հայաստանի Հանրապետության վերահսկիչ պալատի առաջին վարչության պետ։
2012 թ. մայիսի 6-ին ՀՀ Ազգային Ժողովի 5-րդ գումարման պատգամավոր է ընտրվել «Օրինաց Երկիր» կուսակցության համամասնական ընտրացուցակով։
2012 թ. հունիսի 16-ին նշանակվել է ՀՀ քաղաքաշինության նախարար։
2013 թ. մայիսի 8-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով վերանշանակվել է ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի պաշտոնում՝ պաշտոնավարելով մինչև 2014 թ. ապրիլի 23-ը։


== Կոչումներ ==
Ունի լեյտենանտի կոչում։ Հարկային ծառայության 3-րդ դասի ավագ խորհրդական, մաքսային ծառայության գնդապետ։


== Քաղաքական գործունեությունը ==
«Օրինաց Երկիր» կուսակցության անդամ, ՕԵԿ քաղխորհրդի անդամ էր։
2014 թ. ապրիլի 16-ին իր դիմումի համաձայն դուրս է եկել կուսակցությունից այն բանից հետո, երբ կուսակցության քաղաքական խորհուրդը որոշում կայացրեց կառավարող կոալիցիայում չընդգրկվելու վերաբերյալ։
Չորս գիտական հոդվածի հեղինակ է։ Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (282501-282600)

Աստերոիդների ցանկ (282401-282500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (282601-282700)
 Աստերոիդների ցանկ (282401-282500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (282601-282700)
Աշինսկի

Աշինսկի (ռուս.՝ Ашинский, բաշկիրերեն՝ Әшә), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 147 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սրկղունք

Սրկղունք կամ Սրկղոնք, ավան Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Վայոց ձոր գավառում, համանուն լեռների ստորոտին։ Ղևոնդ Ալիշանը նույնացնում է հետագայի Վերնաշեն գյուղին։
Ստեփանոս Օրբելյանը Սրկղունքը հիշատակում է 5-րդ դարի դեպքերի կապակցությամբ։ 13-րդ դարի սկզբին Խաղբակյանները վերաշինել և ամրացրել են Սրկղունքը՝ այն դարձնելով իշխանանիստ։ Սրկղունքի մասին հետագայում այլ տեղեկություններ չեն հանդիպում։
Լոտոշինսկի շրջան

Լոտոշինսկի շրջան (ռուս.՝ Лотошинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Լոտոշինո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1000 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 17329 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Սան Ռոման դե լոս Մոնտես

Սան Ռոման դե լոս Մոնտես(իսպ.՝  San Román de los Montes), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Կաստիլիա-Լա Մանչ ինքնավար համայնքի Տոլեդո պրովինցիայի Սիեռա դե Սան Վիսենտե շրջանում։ Տարածքը՝ 45 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1782 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք(չաշխատող հղում)
Սաքի

Սաքի, հայաբնակ գյուղ Իրանում, Արաքսի շրջանի Քյամարա գավառում։ XX դարի սկզբին ուներ 230 հայ բնակիչ։ Զբաղվում Էին այգեգործությամբ, պարտիզպանությամբ, հացահատիկի մշակությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով, առևտրով։ Գյուղում կար եկեղեցի՝ կից դպրոցով։ Սաքին այժմ դատարկվել է հայ բնակիչներից, որոնք տեղափոխվել են Իրանի տարբեր շրջաններ (հիմնականում՝ Թեհրան)։
Լիեպայայի միջազգային օդանավակայան

Լիեպայայի միջազգային օդանավակայան (IATA: LPX, ICAO: EVLA), տարածաշրջանային օդանավակայան արևմտյան Լատվիայում, որը հավաստագրվել է միջազգային օդային երթևեկության համար։ Ռիգայի միջազգային օդանավակայանի և Վենտսպիլս օդանավակայանի հետ միասին այն Լատվիայի երեք խոշոր օդանավակայաններից մեկն է։


== Նկարագրություն ==
Լիեպայայի միջազգային օդանավակայանը գտնվում է Լիեպայայից արևելք 2.7 ծովային մղոն (5.0 կմ, 3.1 մղոն), Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայից 210 մղոն (130 մղոն) և Լիտվայի սահմանից 60 կմ հեռավորության վրա։ Օդանավակայանի տարածքը կազմում է 2.2 կմ² (0.85 մ²) և ինտեգրված է Լիապայի հատուկ տնտեսական գոտում։
2016 թվականիի սեպտեմբերի 20-ին, ութ տարի տևողությամբ ընդմիջումից հետո, օդանավակայանը նորից հավաստագրվել է առևտրային թռիչքներ իրականացնելու համար։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Air Baltic-ը Ռիգայից մինչև Լիեպայա փորձարկում է անցկացրել` օգտագործելով իրենց Bombardier CS300 ինքնաթիռները։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 6-ին հայտարարվեց, որ 2017 թվականի գարնանը կանցկացնեն թեստային թռիչքների հերթական շարքը։ 2019 թվականի դրությամբ AirBaltic-ը թռիչք է իրականացնում Ռիգայի և Լիեպայայի միջև շաբաթական երեք անգամ ձմռան ամիսներին և ամռանը` շաբաթական հինգ անգամ Bombardier Dash 8 Q400 -ով։


== Պատմություն ==
Սառը պատերազմի ժամանակ օդանավակայանը խորհրդային հակաօդային պաշտպանության բազա էր։ Նրա օդանավը 1950 թվականի ապրիլի 8-ին կրակելով վայրէջք է պարտադրել ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի PB4Y-2 BuNo 59645 ինքնաթիռին։
Օդանավակայանը փակվել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 20-ից ենթակառուցվածքների վերակառուցման աշխատանքների համար, վերաբացումը` 2016 թվականի մայիսի 25-ին էր, լիարժեք գործառնական կարգավիճակը` 2016 թվականի սեպտեմբերից։


=== Լիեպայա օդանավակայանի ուղևորների տարեկան թիվ ===


== Ավիաուղիներ և ուղղություններ ==


== Վիճակագրություն ==

See source Wikidata query and sources.


== Հիմնական տրանսպորտ ==
Ավտոբուսային #2 երթուղին անցնում է Լիեպայա միջազգային օդանավակայանի և քաղաքի կենտրոնի միջև։


== Տես նաև ==
Լատվիայի օդանավակայանների ցանկը
Տրանսպորտը Լատվիայում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Liepāja International Airport (անգլերեն)
Ակիմ Յոլ

Ակիմ Յոլ (ռուս.՝ Аким-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Իժմա գետի աջ ափին՝ 294 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ ավազանի վտակ Պեչորա։ Գետի ավազանը՝ Պեչորա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03050300112103000076868
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103007686
Ավազանի կոդը - 03.05.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պալեստրինա

Պալեստրինա (իտալերեն՝ Palestrina), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Հռոմ գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 19 484 մարդ 2005 թվականին, խտությունը կազմում է 416 մարդ/քկմ։ Զբաղեցնում է 47 քկմ տարածք։ Փոստային ինդեքսը - 36։ Հեռախոսային կոդը - 06։


== Ժողովրդագրությունը ==
Բնակչության դինամիկան ՝


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
874

874 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 874 թվականն է, 
IX դարի 74-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Լիխոսլավլի շրջան

Լիխոսլավլի շրջան (ռուս.՝ Лихославльский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տվերի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Լիխոսլավլ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1781 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 27201 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,27 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Էռնեստ Լոուրենս

Էռնեստ Օռլանդո Լոուրենս  (անգլ.՝ Ernest Orlando Lawrence) (օգոստոսի 8, 1901(1901-08-08)[…], Կանտոն, Հարավային Դակոթա, ԱՄՆ - օգոստոսի 27, 1958(1958-08-27)[…], Պալո Ալտո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[…]), ամերիկացի ֆիզիկոս, ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1942 թ.)։ Կալիֆոռնիայի համալսարանի պրոֆեսոր (1930 թ.), 1936 թվականից՝ այդ համալսարանի ռադիացիոն լաբորատորիայի տնօրեն։ 1930 թվականին առաջարկել, իսկ այնուհետև կառուցել է (Ն. Էդլեֆսոնի հետ) ցիկլատրոնի առաջին մոդելը։ Հետագայում Լոուրենսի ղեկավարությամբ ԱՄՆ-ում կառուցվել են մի շարք արագացուցիչներ։ Զբաղվել է միջուկային ռեակցիաների և արհեստական ռադիոակտիվության ուսումնասիրությամբ, ռադիոկենսաբանության և ռադիոթերապիայի պրոբլեմներով։ Մասնակցել է ատոմային ռումբի ստեղծմանը։ Արժանացել է ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի (1939 թ.)։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (141601-141700)

Աստերոիդների ցանկ (141501-141600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (141701-141800)
 Աստերոիդների ցանկ (141501-141600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (141701-141800)
Խոսե Մարիա Սիսոն

Խոսե Մարիա Կանլաս Սիսոն (իսպ.՝ José María Canlás Sison, փետրվարի 8, 1939(1939-02-08), Cabugao, Ilocos Sur, Ilocos Region, Ֆիլիպիններ - դեկտեմբերի 16, 2022(2022-12-16), Ուտրեխտ, Ուտրեխտ, Նիդերլանդներ), ֆիլիպինցի բանաստեղծ և գրող, Ֆիլիպինների Կոմունիստական կուսակցության Մաոյի և Նոր ժողովրդական բանակի գաղափարների ղեկավարն ու գլխավոր տեսաբանը։


== Կենսագրություն ==
1962 թվականին երիտասարդ Խոսե Մարիա Սիսոնը զբաղեցնում էր «Ֆիլիպիններ-Ինդոնեզիա» համայնքի գործադիր քարտուղարի պաշտոնը։ Գտնվելով այդ պաշտոնում, այցելել է Ինդոնեզիա, որտեղ ծանոթացել է տեղական մաոիստական Ինդոնեզիայի կոմունիստական կուսակցության գործունեությանը։ 1966 թվականին Խոսե Մարիա Սիսոնը եղել է Պեկինում, որտեղ վերջապես համակվել է մաոիզմի գաղափարներով, և վերադառնալով հայրենիք, զբաղվել է Ֆիլիպինների կոմունիստական կուսակցության մաոիստական ուղղության ստեղծումով։ 1967-ին մաոիստ ակտիվիստների խումբը հեռացվել է Կոմունիստական կուսակցությունից։
ՖԿԿ (մաոիստական) պաշտոնական պատմությունը հաշվվում է 1968 թվականից և հատկապես կապված է Խոսե Մարիա Սիսոնի գործունեության հետ։ 1969 թվականին Սիսոնի նախաձեռնությամբ ստեղծվեց Ֆիլիպինների Նոր ժողովրդական բանակը որպես մաոսիստական Կոմունիստական կուսակցության զինված թև։ Ինքը՝ Խոսե Մարիա Սիսոնը, ստիպված էր լքել երկիրը և հիմնավորվել Նիդերլանդներում, որը չէր խանգարում նրան գրեթե 50 տարիների ընթացքում իրականացնել Ֆիլիպինների կոմունիստական կուսակցության և Նոր ժողովրդական բանակի գործունեության ընդհանուր ղեկավարմանը «Արմանդո Լիվանագ» և «Ամադո Գերերո» կեղծանուներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Խոսե Մարիա Սիսոնի անձնական կայքը Archived 2018-08-13 at the Wayback Machine.
Դոբրովոլիե (այլ կիրառումներ)

Դոբրովոլիե, կարող է վերաբերել՝

Դոբրովոլիե - գյուղ, Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Վասիլկովի շրջանում
Դոբրովոլիե - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում
Դոբրովոլիե - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում
Համազասպ Բաբաջանյանի հուշարձան (Երևան)

Համազասպ Բաբաջանյանի հուշարձան, Խորհրդային Միության զրահատանկային զորքերի գլխավոր մարշալ Համազասպ Բաբաջանյանին նվիրված հուշարձան Երևանում։ Գտնվում է Ավան վարչական շրջանի Բաբաջանյան փողոցին կից այգում։ Տեղադրվել է 2016 թվականի մայիսի 23-ին։


== Պատմություն ==
Հուշարձանն ստեղծվել է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 1999 թվականի
օգոստոսի 31-ի «Հայաստանի Հանրապետությունում պետական և հասարակական նշանավոր գործիչներին նվիրված հուշարձանների իրականացման կարգը հաստատելու մասին» N 551 որոշմամբ հաստատված կարգի 2-րդ կետի համաձայն։
Հուշարձանի բացման արարողությանը մասնակցել են ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը, ՀՀ պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը, Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերաններ, Եվրոպայում ԱՄՆ ցամաքային ուժերի հրամանատար, գեներալ-գնդապետ Ֆրեդերիկ Բեն Հոջեսը, ԱՄՆ Կանզաս նահանգի ադյուտանտ-գեներալ, ազգային գվարդիայի նահանգի հրամանատար, գեներալ-մայոր Լի Տաֆֆանելլին և օտարերկրյա պետությունների ռազմական կցորդներ, Երևանի պատվավոր քաղաքացի, գրոսմայստեր Ռաֆայել Վահանյանը, Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիայի փոխնախագահ Հովիկ Խալիկյանը, երևանաբնակ չարդախլեցիներ (խաչիսարցիներ), «Գարդման» հայրենակցական միության անդամներ։
Համազասպ Բաբաջանյանին նվիրված հուշարձան կա նաև Տավուշի մարզի Զորական գյուղում։


== Մեջբերումներ Համլետ Մատինյանից ==


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Համլետ Մատինյան
Ճարտարապետ՝ Միքայել Միսակյան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հուշարձանի բացման տեսանյութը
Յուրկովկա (գյուղ, Սլավյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅուրկովկաՅուրկովկա (ուկրաիներեն՝ Юрківка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Յուրկովկա գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հայաստանի Հանրապետության ֆիզիկական կուլտուրայի վաստակավոր աշխատողների ցանկը

Ստորև ներկայացված է Հայաստանի Հանրապետության ֆիզիկական կուլտուրայի վաստակավոր աշխատողների ցանկը։ Կոչումը սահմանվել է 2008 թ. մայիսի 5-ին ուժի մեջ մտած և 2014 թ. օգոստոսի 9ին ուժը կորցրած ««Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումների մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքով։ Իր գոյության ողջ ընթացքում (2008 թ. մայիսի 24-ից 2014 թ. օգոստոսի 9-ը) կոչումը ոչ ոքի չի շնորհվել։
Անոթային համակարգ

Անոթային համակարգ, օրգանիզմում առկա անոթների ամբողջությունը։ Անոթներն ունեն տոնուսավորում։ Արյան անոթների տոնուսը և նրանց ադապտացիոն փոփոխություններն օրգանիզմի փոփոխվող պահանջների հանդեպ ունեն կարևոր նշանակություն արյան շրջանառության գործընթացում։ Անոթային տոնուսը պայմանավորում է նաև զարկերակային ճնշումը։ Վերջինս պայմանավորված է 2 գործոնով՝

արյան քանակով, որը միավոր ժամանակամիջոցում սիրտը մղում է զարկերակներ
դիմադրողականությամբ, որն առաջանում է արյան հոսքի ժամանակ անոթների պատերի կողմից։Արյունատար անոթները միանման չեն դրանք բաժանվում են 4 խմբի՝

կոմպենսատոր
ռեզիստիվ
նյութութափոխանակության պրոցեսներն ապահովող
տարողական։


== Կոմպենսատոր անոթներ ==
Կոմպենսատոր անոթները աորտան և էլաստիկ բնույթի անոթներն են։ Այս անոթների հիմնական ֆունկցիան այն է, որ սրտից հրոցանման արյան հոսքը դարձնում է համաչափ։


== Ռեզիստիվ անոթներ ==
Ռեզիստիվ կամ դիմադրողական անոթներ, դրանց թվին են պատկանում արտերիոլները և վելուլները, որոնք տեղակայված են անոթային ցանցի նախամազանոթային և հետմազանոթային հատվածում։ Արյան հոսքի նկատմամբ այս անոթների դիմադրողականությունը պայմանավորված է դրանց կառուցվածքային առանձնահատկություններով, որոնք մշտապես գտնվում են տոնուսի մեջ և կարող են այլ ազդակների ազդեցությամբ ակտիվորեն փոխել լուսանցքի մեծությունը։


== Նյութութափոխանակության պրոցեսներն ապահովող անոթներ ==
Այդ անոթների մակարդակի շրջանում է տեղի ունենում երկկողմանի նյութափոխանակութուն՝ արյան և հյուսվածքային հեղուկի միջև։


== Տարողական անոթներ ==
Տարողական անոթները հիմնականում փոքր երակներն են։ Արյան հիմնական զանգվածը՝ 75–80% տեղակայված ն այդ անոթներում։
Նշված անոթներն իրենց կառուցվածային առանձնահատկութնուններով պայմանավորում են օրգանիզմի այս կամ այն հիվանդության հանդեպ նախատրամադրվածությունը։
Էլաստիկ անոթներում զարգանում են աթերոսկլերոտիկ խանգարումներ, ռեզիստիվ անոթներում հանդիպում են հիպերթենզիվ և հիպոթենզիվ վիճակների առաջացման օղակներ, իսկ նյութափոխանակութան պրոցեսն ապահովող անոթներում զարգանում են անոթի պատի թափանցելիության խանգարումներ։


== Գրականություն ==
Ս. Հ. Խաչատրյան– Պաթոլոգիական ֆիզիոլոգիա, Երևան, 2003, 570
Արկանովի բաճկոնակի հուշարձան

Արկադի Արկանովի բաճկոնակի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник жилетке Аркадия Арканова), հումորային հուշարձան Ղրիմի Յալթա քաղաքի Հումորի ծառուղում, որը գտնվում է Առափնյա փողոցում՝ «Յուբիլեյնի» համերգասրահի մոտակայքում։


== Պատմություն ==
Հումորի ծառուղին հիմնադրվել է 2004 թվականին՝ Յալթայի հումորի ու երգիծանքի փառատոնի և նրա կազմակերպիչներ Վլադիմիր Դանիլեցի և Վլադիմիր Մոիսեենկոյի շնորհիվ։
Տարբեր տարիների ծառուղում հայտնվել են նաև Միխայիլ Ժվանեցկու պորտֆելը (2004), Ալեքսանդր Շիրվինդտի ծխամորճը (2006), Իոսիֆ Կոբզոնի խոսափողը (2007), Սոնյա մորաքրոջ հայելին ու գլխարկը՝ Կլարա Նովիկովայի պատվին (2014), «Հարմոն և կիթառ» քանդակը՝ քառյակասացներ Միխայիլ Վաշուկովի և Նիկոլայ Բանդուրինի պատվին (2015)։
Գրող-երգիծաբան Արկադի Արկանովի բաճկոնակի հուշարձանը բացվել է երկրորդ փառատոնի օրերին՝ 2005 թվականի օգոստոսին։ Արարողությունը տեղի է ունեցել հազարավոր քաղաքացիների ներկայությամբ, մասնակցել են նաև փառատոնի մասնակիցները, որոնք նաև գրողի ընկերներն են՝ Ռոման Կարցևը, Յան Առլազորովը, Ալեքսանդր Շիրվինդտը, Կլարա Նովիկովան, Վլադիմիր Վիշնևսկին, Պոնոմարենկո եղբայրները, Արկադի Ինինը, Վլադիմիր Դանիլեցը, Միխայիլ Աշումովը, Գեորգի Դելիևը և նրա «դիմակները», ինչպես նաև վրացի երգչուհի Թամարա Գվերդծիթելին։
Արկադի Արկանովը ներկա է եղել իր հագուստի պարագայի հուշարձանի բացմանը։ Երբ նա տեսել է քանդակը, զարմացել է, քանի որ մինչ այդ ասվել էր, որ պետք է տեղադրվի Արկանովի ֆրակի հուշարձանը։


== Նկարագրություն ==
Թիթեռնիկ փողկապով բաճկոնակը տեղադրված է 1:1,5 մասշտաբով գրքի վրա (Արկանովի ստեղծագործությունների հատորն է)։ Այդ հորինվածքն էլ ամրացված է դիորիտե պատվանդանին Քանդակը Ժվանեցկու պորտֆելից 4 մետր հեռավորության վրա է։ Քանդակագործ Իգոր Լիսենկոն քանդակը ստեղծել է երեք ամսում՝ ծախսելով 100 կիլոգրամ բրոնզ։ Նախագծի հեղինակն առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձրել քանդակի ամրացմանը սյանը, քանի որ նախորդ տարի Ժվանեցկու 67-կիլոգրամանոց բրոնզե պայուսակը բացումից մեկ շաբաթ անց գողացվել էր։


== Տես նաև ==
Հումորի ծառուղի (Յալթա)
Ժվանեցկու պորտֆելի հուշարձան
Շիրվինդտի ծխամորճի հուշարձան
Կոբզոնի խոսափողի հուշարձան
Կլարա Նովիկովայի գլխարկի հուշարձան
Հարմոն և կիթառ (քանդակ)


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծաղբյուր (գետ)

Մեծաղբյուր, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զոհաջուր գետի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Աղիլեռան հարավային լանջերից և Սալվարդ գյուղի մոտ միանում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 2 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Շլի շրջան (Ջորջիա)

Շլի շրջան (անգլ.՝ Schley County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 435 կմ² է, բնակչությունը՝ 3.766 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Էլավիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1857 թ.։
Թրայն

Թրայն (գերմ.՝ Train), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Կելհայմ շրջանի մեջ։ Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ կազմում է 1802 մարդ։ Զբաղեցնում է 10,15 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 73 177։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք
Հակապապ

Հակապապ, եզրույթ, որով Կաթոլիկ եկեղեցում ընդունված է անվանել այն մարդուն, ով ապօրինի կրել է Պապի կոչում։ Սովորաբար այն հարցը, թե ովքեր են հավակնորդները, որոնք միաժամանակ վիճարկել են հայրապետական սանը, ո՞վ է եղել օրինական պապ, իսկ ո՞վ՝ հակապապ, վճռվել է արդեն հավակնորդներից մեկի պատմական «հաղթանակի» արդյունքում։ Պապության որոշ հավակնորդների վերաբերյալ խնդիրը մինչ օրս չի լուծվել։
Ավանդաբար համարվում է, որ առաջին հակապապն էր սուրբ Հիպպոլիտոսը (3-րդ դար), իսկ վերջինը՝ Փելիքս V-ը (1440-1449)։ Եկեղեցու առավել լուրջ պառակտում լինում էր, երբ միաժամանակ իշխում էին տարբեր երկրների կողմից ճանաչված երկու պապեր (ապա և երեք՝ Հռոմում, Ավինյոնում և Պիզայում). դա 14-րդ դարի վերջերի և 15-րդ դարի սկզբերի Արևելյան մեծ երկպառակությունն էր։  Միանգամից մի քանի հակամարտող պապերի առկայությունը, ինչպես նաև պապական ընտրությունների ժամանակ կոռուպցիայի մասին խոսակցությունները էապես քայքայել էին եկեղեցու հեղինակությունը։
Պապերի կողմից հերթական համարն ընդունելիս սովորաբար հակապապ ճանաչված պապի համարը հաշվի չի առնվում։ Բայց այսպես լինում է ոչ միշտ. օրինակ՝ Ալեքսանդր VI-ը ընդունել է վեցերորդ համարը, թեև Ալեքսանդր V-ը եղել հակապապ։
Հակապապերը (մինչ Ֆելիքս V-ը) ներառվում են Հռոմի պապերի պաշտոնական ցանկում (Annuario pontifico)՝ համապատասխան նշումով։


== Հակապապերի ցանկ ==


== 20-րդ դարի հակապապեր ==
Սեդեվականտիստների որոշ խմբեր, ովքեր հայտարարեցին հայրապետական աթոռը թափուր (sede vacante) Վատիկանի երկրորդ խորհրդից հետո, ընտրեցին իրենց սեփական «Հռոմի պապերին», որոնց հաճախ անվանում են հակապապեր։ Ի դեպ, դրանք անհամեմատ ավելի քիչ հետևորդներ ունեին, քան միջնադարյան հակապապերը։ Վատիկանի կողմից հրապարակվող պապերի պաշտոնական ցանկերում նրանք չեն ընդգրկվում։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Антипапа»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Սյորռեիսա

Սյորռեիսա (նորվ.՝ Sørreisa), կոմունա Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Սետերմուեն քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 362.98 կմ² տարածք։
Սյորռեիսա կոմունան ստեղծվել է 1886 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, երբ այդ տարածքը առանձնացվել է Թրանյո կոմունայից։ Այն իր անվանումը ստացել է Ռեիսելվա գետից։


== Սյորռեիսայի զինանշանը ==
Սյորռեիսա կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 7-ին և իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է 3 հատ դեղին գույնի աստղ։ Զինանշանի վրա աստղերի առկայությունը պայմանավորված է 1715-1748 թվականներին բնակավայրում որպես ոստիկան աշխատած անձին պատկանող կնիքի հայտնաբերումով, որի վրա պատկերված էին երեք աստղ։


== Բնակչություն ==
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սյորռեիսա կոմունայում բնակվում է 3312 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ վերջին 15 տարում փոքր-ինչ աճ արձանագրելով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Աղբյուրներ ==
Store norske leksikon. (նորվեգերեն)


== Արտաքին հղումներ ==
Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Archived 2011-05-14 at the Wayback Machine. (նորվեգերեն)


== Ծանոթագրություններ ==
Կլոր Թառ (լեռ)

Կլոր Թառ, լեռ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Գեղամա լեռների արևմտյան լանջերին, Լեռնանիստ գյուղից 8 կմ հյուսիս–արևելք։ Բարձրությունը 2358 մ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Hotline Bling

«Hotline Bling», կանադացի ռեփեր Դրեյքի երգը։ Այն որպես սինգլ թողարկվել է 2015 թվականի հուլիսի 31-ին Cash Money Records և Republic Records լեյբլների կողմից։ Երգի հեղինակներն են Դրեյքը և Nineteen85-ը, ով նաև երգի պրոդյուսերն է։ Ամերիկացի երաժիշտ Թիմի Թոմասի անունը նույնպես նշվել է որպես հեղինակ, քանի որ երգում օգտագործվել է նրա «Why Can't We Live Together» (1972) երգի երաժշտությունը։


== Տեսահոլովակ ==

Երգի համար նկարահանվել է տեսահոլովակ, որի ռեժիսորն է Director X-ը։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Դրեյքն իր Ինստագրամի էջում գրեց, որ երգի տեսահոլովակի պրեմիերան կայանալու է «շուտով»։ Տեսահոլովակը ներկայացվեց հոկտեմբերի 19-ին Apple Music կայքում։ Տեսահոլովակում Դրեյքը կատարում է պարային շարժումներ գույնզգույն ֆոնի առջև։
«Hollywood Life» կայքը գրել է, որ տեսահոլովակը «մեր պատկերացրածից ավելի սեքսուալ է», ինչպես նաև ավելացրել է, որ Դրեյքի պարային շարուժմները ուշաթափեցնող են։ «Spin» թերթը նույնպես դրական կարծիք է հայտնել տեսահոլովակի մասին՝ գրելով, որ այս տեսահոլովակն օգնում է հանդիսատեսին երբեք չմոռանալ ռեփերի սահուն և գրավիչ պարային շարժումները։ «Bustle» օնլայն ամսագիրն տեսահոլովակն անվանել է «բավականին լավ», սակայն նաև գրել է, որ սա միանշանակ այն չէ, ինչ հանդիսատեսը կակնկալեր այս երգի տեսահոլովակի համար։ «Cosmopolitan» ամսագիրը ռեփերի պարային շարժումներն անվանել է «շատ յուրահատուկ»։


=== Շաբաթական հիթ-շքերթներ ===


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹյուբ վիդեոհոսթինգում
Երգի տեքստը Archived 2015-10-23 at the Wayback Machine. MetroLyrics կայքում
Նիկոլայ Բոնդարենկո

Նիկոլայ Բոնդարենկո (ռուս.՝ Николай Петрович Бондаренко, հուլիսի 26, 1948(1948-07-26), Դոնեցկի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս դիվանագետ։ 2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1998)։


== Կենսագրություն ==
1976 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին, բուլղարերենին, ուկրաիներենին և անգլերենին։
1976 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
1988-1993 թվականներ՝ Բուլղարիայում ԽՍՀՄ, իսկ 1991 թվականից հետո՝ Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանատան խորհրդական։
1993-1994 թվականներ՝ Եվրոպայի դեպարտամենտի խորհրդական։
1994-1997 թվականներ՝ եվրոպական երրորդ դեպարտամենտի բաժնի վարիչ, բաժնի պետ։
1997-1998 թվականներ՝ Պլովդիվում Ռուսաստանի Դաշնության գլխավոր հյուպատոս։
1999-2002 թվականներ՝ Դաուգավպիլսում Ռուսաստանի Դաշնության գլխավոր հյուպատոս։
2005 - 2010 թվականներ՝ Նառվայում Ռուսաստանի Դաշնության գլխավոր հյուպատոս։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1998)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նիկոլայ Բոնդարենկոն Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտների ցուցակում
Նարվայում Ռուսաստանի գլխավոր հյուպատոս Նիկոլայ Բոնդարենկոն մոտ 2,5 հազար գիրք է նվիրել Կոխտլա Յարվային
ՌԴ գլխավոր հյուպատոս Նիկոլայ Բոնդարենկոն լքում է Նարվա Archived 2019-12-17 at the Wayback Machine.
Դիվանագիտության լեզուն. Հոդված «Էստոնիայի երիտասարդություն» թերթում
Կամենկա (Կատունի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կամենկա (այլ կիրառումներ)Կամենկա (ռուս.՝ Каменка), գետ Ալթայի երկրամասում, Կատուն գետի ձախ ակունք։ 
Երկարությունը՝ 110 կմ, ավազանի տարածքը՝ 2030 կմ²։
Հիմնական վտակներից. Սասնովկա (երկարությունը՝ 25 կմ), Սարասա (երկարությունը 37 կմ), Բիրյուկսա (երկարությունը՝ 43 կմ), Սետովկա (երկարությունը՝ 45 կմ)։


== Արտաքին հղումներ ==
[1](չաշխատող հղում)
«Ռուսաստանի Դաշնության Պետական գրանցամատյանի տվյալները։»։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-21-ին։ Վերցված է 2015-03-19
Ակնդաշտ (այլ կիրառումներ)

Ակնդաշտ, կարող է վերաբերել՝

Ակնդաշտ - կամ Ակնդաշտա, գետակ Արևմտյան Հայաստանում, Տիգրիսի ավազանում, Վանա լճից հարավ
Ակնդաշտ - դաշտ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի նահանգի Մոկս գավառում, Մոկս քաղաքից հյուսիս, Մոկս գետի աջակողմյա մասում
Ուվելսկի շրջան

Ուվելսկի շրջան (ռուս.՝ Увельский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չելյաբինսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուվելսկի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2330 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 31601 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 13,56 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Մեխանիկական ժամացույց

Մեխանիկական ժամացույց, ժամացույցների տեսակ, որոնք օգտագործում են էներգիայի կշռաքարային կամ զսպանակային աղբյուրը։ Որպես տատանողական համակարգ կիրառվում է ճոճանակավոր կամ բալանսային կարգավորիչը։ Վարպետները, ովքեր արտադրում կամ վերանորոգում են ժամացույցները, կոչվում են ժամագործներ։ Արվեստում մեխանիկական ժամացույցը համարվում է ժամանակի խորհրդանիշ։
Մեխանիկական ժամացույցները ընթացքի ճշգրտությամբ զիջում են էլեկտրոնային և կվարցային ժամացույցներին։ Այդ պատճառով ներկայումս մեխանիկական ժամացույցները անփոխարինելի գործիքից վերածվում են հեղինակության խորհրդանիշի։Ամենաճշգրիտ մեխանիկական ժամացույցը պատրաստվել է 1955 թ. Կոպենհագենի քաղաքապետարանի համար։ Ժամացույցի սխալը 300 տարում կարող է կազմել ընդամենը 0,5 վայրկյան։


== Պատմություն ==
Առաջին մեխանիկական ժամացույցի նախատիպը կարելի է համարել Անտիկիթերայի սարքը, որը հնագետների կողմից հայտնաբերվել է 20-րդ դարի սկզբին խորտակված անթիկ առևտրային նավի բեկորների թվում և թվագրվում է մ.թ.ա. 2-րդ դարին։
Անկերային մեխանիզմով առաջին մեխանիկական ժամացույցները արտադրվել են չինական Թան դինաստիայի ժամանակներում մ.թ. 725 թվականին Ի Սին և Լյան Լինցզան վարպետների կողմից։ Չինաստանից ժամացույցի արտադրման գաղտնիքը, հավանաբար, հայտնվել է արաբների մոտ։
Առաջին ճոճանակային ժամացույցները հայտնագործվել են Գերմանիայում մոտ 1000 թվականին աբբատ Գերբերտի՝ ապագա պապ Սիլվեստեր II-ի կողմից, սակայն լայն տարածում չեն ստացել։ Առաջին աշտարակի ժամացույցները Արևմտյան Եվրոպայում կառուցվել են 1288 թվականին Վեսթմինսթերում անգլիացի վարպետների կողմից։
Ներկա դրությամբ Եվրոպայի ամենահին աշտարակի ժամացույցները գտնվում են Գրոդնոյում, Բելառուսում։ Դրանք աշխատող վիճակում են գտնվում ավելի քան 500 տարի անընդմեջ։


== Մեխանիկական ժամացույցների կառուցվածքը ==
Մեխանիկական ժամացույցները բաղկացած են մի քանի հիմնական մասերից՝

Էներգիայի աղբյուր՝ լարված զսպանակը կամ բարձրացված կշռաքարը։
Ձգանի մեխանիզմ՝ սարք, որը շարունակական պտտվող շարժումը փոխակերպում է տատանվող կամ վերադարձվող առաջընթաց շարժմանը։ Ձգանի մեխանիզմը որոշում է ժամացույցի ընթացքի ճշգրտությունը։
Տատանողական համակարգ՝ ճոճանակ կամ կարգավորիչ լծակ (հավասարակշռություն)։
Ոլորում մեխանիզմ և սլաքները տեղափոխող մեխանիզմ։
Ժանանվակային համակարգ, որը միացնում է զսպանակը և ձգանի մեխանիզմը՝ անգրենաժ։
Ժամացույցի թվահարթակը սլաքներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիբե (Խելվաչաուրի շրջան)

Կիբե (վրաց.՝ კიბე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խելվաչաուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 240 մետր բարձրության վրա։ Բաթումից 25 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 251 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրմաևո (այլ կիրառումներ)

Ուրմաևո, կարող է վերաբերել՝

Ուրմաևո - գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում։
Ուրմաևո - գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Կոմսոմոլսկի շրջանի կազմում։