armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պրոստագլանդին E2

Պրոստագլանդին E2 (PGE2), հայտնի որպես դինոպրոստոն, բնության մեջ հանդիպող պրոսագլանդին,որը օգտագործվում է որպես դեղորայք։ Որպես դեղամիջոց այն օգտագործվում է ծնունդը խթանելու,հետծննդյան արյունահոսության,հղիության ընդհատման ժամանակ և երեխաների մոտ զարկերակային ծորանը բաց պահելու համար։ Երեխաների մոտ օգտագործվում է սրտի բնածին արատների ժամանակ, մինչև վիրահատության իրականացումը։ Այն կարող է օգտագործվել ներհեշտոցային կամ ներերակային ներարկման ճանապարհով։
Ընդհանուր կողմնակի ազդեցություններից են փսխումը, տենդը, լուծը և արգանդի գերկծկումը։ Երեխաների մոտ կարող է առաջացնել բրադիպնոե և թերճնշում։ Ասթմայով և գլաուկոմայով հիվանդները պետք է զգուշությամբ օգտագործեն, ինչպես նաև նրանք ովքեր նախկինում ունեցել են կեսարյան հատումով ծննդաբերություն։ Պրոստագլանդին E2-ը օքսիտոցինային խմբի պրեպարատներին է պատկանում։ Այն միանում է E2 պրոստագլանդինային ընկալիչների հետ բերելով արգանդի վզիկի բացմանը և թուլացմանը, ինչպես նաև արյունատար անոթների լայնացմանը։
Պրոստագլանդին E2-ը առաջին անգամ սինթեզվել է 1970թ և բժշկական կիրառություն է գտել ԱՄՆ-ում 1977թ։ Այն մտնում է ԱՀԿ-ի հիմնական դեղերի ցանկում, որպես առողջապահության մեջ օգտագործվող ամենաէֆեկտիվ և անվնաս դեղերից մեկը։ Միացյալ թագավորությունում մեկ դեղաչափը արժի 8,5-30 ֆունտ։ ԱՄՆ-ում բուժման կուրսը 200 դոլարից ավել արժի։ Պրոստագլանդին E2-ը երեխաների մոտ ազդում է նույնքան լավ, որքան պրոստագլանդին E1, միայն թե ավելի էժան։


== Ֆիզիոլոգիական ազդեցություններ ==
Այն կարևոր ազդեցություն ունի ծննդաբերության մեջ (արգանդի վզիկի թուլացում և արգանդի կրճատում), ինչպես նաև խթանում է օստեոբլաստներին, որոնց կողմից ձերբազատմվում են գործոններ, որոնք խթանում են օստեոկլաստների կողմից ոսկրերի ռեսորբցիան։ PGE2-ը այն պրոստագլանդինն է, որը ի վերջո առաջացնում է տենդ։ Այն նաև օգտագործվում է Բոտալյան ծորանը բաց պահելու համար, սակայն PGE1-ը ավելի հաճախ է օգտագործվում։
Սա ուղղակի անոթալայնիչ է, թուլացնում է հարթ մկանները և խոչընդոտում է նորադրենալինի ձերբազատումը սիմպատիկ նյարդային վերջույթներից։ Այն չի արգելակում թրոմբոցիտների ագրեգացիան, ի տարբերություն PGI2-ի։
PGE2-ը ճնշում է T-բջջային ընկալիչների ազդանշանումը և կարող է դեր խաղալ բորբոքման առաջացման գործում։ PGE2-ի վերկարգավորումը թմբկափայտի մատների առաջացման հնարավոր պատճառներից մեկն է։ Բացի այդ, PGE2-ի հետծննդյան սինթեզը նորածինների մոտ հանդիսանում է բաց զարկերակային ծորանի պատճառ։


== Կողմնակի ազդեցություններ ==
Ընդհանուր կողմնակի ազդեցություններից են փսխումը, տենդը, լուծը և արգանդի գերկծկումը։ Երեխաների մոտ կարող է առաջացնել բրադիպնոե և թերճնշում։ Ասթմայով և գլաուկոմայով հիվանդները պետք է զգուշությամբ օգտագործեն, ինչպես նաև նրանք ովքեր նախկինում ունեցել են կեսարյան հատումով ծննդաբերություն։


== Ազդեցության մեխանիզմ ==
PGE2-ը հանդիսանում է Wnt ազդակային ուղու հզոր ակտիվատոր։ Նա ներգրավված էր հեմոպոետիկ բջիջների զարգացման և վերականգնման առանձնահատկությունները կարգավորելու մեջ cAMP/PKA-ն ակտիվացնելու ճանապարհով։


== Պատմություն ==
Այն հայտնաբերվել է Բունտինգի, Գրիգլեվսկու, Մոնկադայի և Վեյնի կողմից 1976 թվականին։


== Հասարակություն և մշակույթ ==
Նրա վաճառքային անվանումն է Ցերվիդիլ (ԱՄՆ) և Պրոպեսս (Ֆերինգի դեղագործական կազմակերպության կողմից)։ Պրոստին E2-ը և Գլանդինը հեշտոցային մոմիկներ են, որոնք արգանդի վզիկը նախապատրաստում են ծննդաբերության։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաբիչի (գյուղ, Մուկաչևոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲաբիչիԲաբիչի (ուկրաիներեն՝ Бабичі), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բաբիչի գյուղում բնակվում էր 962 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2104 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 457,22 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վանյա Առաքելյան

Վանյա Արամայիսի Առաքելյան (5 հոկտեմբերի, 1961, Ներքին Հոռաթաղ, Մարտակերտի շրջան - 15 մարտի, 1993, Ծաղկաշեն, Մարտակերտի շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Վանյա Առաքելյանը ծնվել է 1961 թ. հոկտեմբերի 5-ին Մարտակերտի շրջանի Ներքին Հոռաթաղ գյուղում։ Ավարտել է հայրենի գյուղի դպրոցի 8-րդ դասարանը։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է տեղի թիվ 120 պրոֆտեխուսումնարանում։ 1991-93 թթ. ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է գյուղում՝ որպես եռակցող։ Մասնակցել է Սրխավենդ, Լենինավան, Մատաղիս, Կուսապատ, Ներքին Հոռաթաղ, Դրմբոն, Գետավան, Չլդրան և Առաջաձոր գյուղերի պաշտպանական մարտերին։ Զոհվել է 1993 թ. մարտի 15-ին Ծաղկաշենի համար մղված մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է Արիության մեդալով։ Աուսնացած էր, ունի մեկ երեխա։ Հանգչում է Ստեփանակերտի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սմոլյանինովո

Սմոլյանինովո (ռուս.՝ Смоляниново), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Շկոտովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6663 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովոլակսկի շրջան

Նովոլակսկի շրջան (ռուս.՝ Новолакский район, լակ.՝ ЦӀуссалакрал район, չեչեներեն՝ Аух кIошт), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Դաղստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1944 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նովոլակսկոե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 218,2 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 27367 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 125,42 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Կաիու (այլ կիրառումներ)

Կաիու, կարող է վերաբերել՝

Կաիու - գյուղական ավան Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կաիու շրջանում
Կաիու - շրջան Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգում
Ժամացույց (այլ կիրառումներ)

Ժամացույց, կարող է վերաբերել՝

Ժամացույց - փոքր և նվաղ համաստեղություն հարավային երկնքում
Ժամացույց - սարք օրվա ընթացիկ ժամանակը որոշելու և մեկ օրվա ժամանակային ինտերվալներների տևողությունը միավորներով չափելու համար
Ժողովածու (932)

Ժողովածու (932), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 932 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1732 թվականին Տէր Մաղաքիայ գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,4×15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 132 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 129:


== Բովանդակություն ==
Յաղագս եկեղեցական խորհրդոց։
Համառօտ հաւաքումն Յաղագս հրեշտակաց (թրգմ. Ստ. Լեհացի)։
Ի գրոց պատճառաց Արիստոտէլի կամ Պրոկղի։
Գրառաջք։
Սիմ. Ջուղայեցւոյ Մեկնութիւն Պրոկղի։
Ձօնք առ Սիմ. Ջուղայեցի, Առ Մխ. Սեբաստացի (տունք՝ Մշակ)։
Աղերս առ Աստուածածինն (տունք՝ Աբրահամէ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (232701-232800)

Աստերոիդների ցանկ (232601-232700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (232801-232900)
 Աստերոիդների ցանկ (232601-232700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (232801-232900)
Մոշենի սովորական

Մոշենի սովորական (լատ.՝ Rubus caesius), վարդազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա բույս։


== Նկարագրություն ==

Ունի 0,5-1,5 մ բարձրություն, լայն նշտարաձև տերևակիցներ և բաց կանաչ սրածայր տերևներ։ Միջին տերևիկի երկարությունը 5-12 սմ է։ Սպիտակ ծաղիկներն ունեն 3 սմ տրամագիծ։ Ձվաձև և սև պտուղը ծաղկում է հունիս-օգոստոսին, հասունանում՝ օգոստոսից։ Հաճախ ճյուղավորվող և արմատակալող ցողունները ծածկված են բազմաթիվ փշերով և գեղձիկներով։ Միամյա ընձյուղները վեգետատիվ են, իսկ երկամյա ընձյուղները ծաղկում և պտղաբերում են, որից հետո վերանում են և աճում են նոր ընձյուղներ։ Բաժակաթերթիկները կանաչ են, երբեմն գորշաթաղիք։ Պտուղը պտղակալի հետ միասին առանձնանում է պտղակոթից։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում, Արևմտյան Սիբիրում, Միջին Ասիայում, Արևմտյան Եվրոպայում և Իրանում։ Հանդիպում է նաև Սևանի ավազանում, Զանգեզուրում։ Աճում է ծովի մակարդակից 2000 մ բարձրության վրա, լեռնային գոտիների անտառներում, թփուտներում, ճանապարհների եզրերին, գետերի քարքարոտ ափերին, որպես մոլախոտ՝ այգիներում։ Ամբողջ ամռան ընթացքում մեղուների կողմից օգտագործվող մեղրատու բույս է։ Լուսասեր է և խորհուրդ է տրվում մշակել միջին և ստորին գոտիներում։


== Նշանակություն ==
Պտուղներն իրենց մեջ պարունակում են 7-7,5 % շաքար և լիմոնաթթու, 15 մգ % C վիտամին և ունեն բուժիչ հատկություն։ Հասուն պտուղներն ունեն հաճելի քաղցրաթթու համ և որպես սնունդ (մուրաբա, ջեմ, հյութ) օգտագործվում են թարմ և վերամշակված վիճակում։ Հանգստացնող և կազդուրիչ բազմավիտամինային պտուղները կարգավորում են աղիքների աշխատանքը։ Տերևները պարունակում են ֆլավոնոիդներ, դաբաղանյութեր (մոտ 14 %), կարոտինոիդներ, С վիտամին, խնձորաթթու, գինեթթու, ինոզիտ, ֆիտոնցիդներ և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
Մուստյալա (այլ կիրառումներ)

Մուստյալա, կարող է վերաբերել՝

Մուստյալա - գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուստյալա շրջանում
Մուստյալա - շրջան Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգում
Անդրաշ Ալֆյոլդի

Անդրաշ Ալֆյոլդի (հունգ.՝ Alföldi András, օգոստոսի 27, 1895(1895-08-27), Պոմազ, Szentendre District, Պեշտ, Հունգարիա - փետրվարի 12, 1981(1981-02-12)[…], Փրինսթոն, Մերսեր շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), հունգարացի պատմաբան, արվեստագետ, վիմագիր, դրամագետ և հնագետ, մասնագիտացել է վաղ անտիկ շրջանի պատմության մեջ։ Դոկտոր, պրոֆեսոր։ Երբեմն նրան կոչում են 20-րդ դարի Հին աշխարհի խոշորագույն մասնագետներից, չնայած որոշ դեպքերում նրա ուսումնասիրությունների արդյունքները կասկած են հարուցում գիտական հասարակությունում։


== Կենսագրություն ==
Անդրաշ Ալֆյոլդին ծնվել է բժշկի ընտանիքում, 1910 թվականին կորցրել է հորը։ Սովորել է Բուդապեշտի գիմնազիայում։ Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո զբաղվել է անտիկ պատմության ուսումնասիրությամբ, նախապես մասնագիտացել է անտիկ դրամագիտության բնագավառում։ Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին։
Ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանը, 1923 թվականին ղեկավարել է Դեբրեցենի համալսարանի հին պատմության ամբիոնը, 1930 թվականին Բուդապեշտի համալսարանի նույն ամբիոնը։ Հաջորդ 15 տարիներին առավելապես զբաղվել է հին պատմությամբ և Հունգարիայի հնագիտությամբ, առանձին մասնագիտանալով Կարպատների և Դանուբի ավազանի պատմությամբ, դրանց Հռոմեական կայսրության կազմի մեջ մտնելու ժամանակահատվածով։
1947 թվականին լինելով Հունգարիայում ստեղծված ժողովրդական դեմոկրատիայի թշնամիներից՝ արտագաղթել է Շվեյցարիա, որտեղ պրոֆեսորություն է արել Բեռնում և Բազելում։ 1956 թվականին փոխադրվել է Պրինստոնի Հեռանկարային ուսումնասիրությունների ինստիտուտ, որտեղ աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։ Այդ ժամանակվանից հիմնականում զբաղվել է հին հռոմեական պատմությամբ, որի ուսումնասիրության կարևորագույն գործիքներից է համարվում դրամագիտությունը։ Նրա կողմից առաջ քաշված այն տեսական վարկածը, որ Հուլիոս Կեսարը Հռոմի հանրապետության անկումից հետո ցանկացել է վերականգնել կայսերական ռեժիմը Լուկիոս Տարքվինիոս Գոռոզի գոյության ժամանակների օրինակով, ինչպես նաև 4-րդ-5-րդ դարերի հռոմեական դրամների նոր դասակարգմամբ։
Հրապարակել է շուրջ 300 գիտական աշխատանքներ, այդ թվում 10 մենագրություն։ Մասնակցել է «Քեմբրիջյան հնագույն պատմություն» աշխատության ստեղծմանը։
Ունեցել է մի շարք պետությունների գիտական պարգևներ, եղել է Բավարական (1936) և Բրիտանական ակադեմիաների (1947) թղթակից անդամ, Pour le Mérite (1972) շքանշանի ասպետ։


== Մատենագիտություն ==
Institute for Advanced Study։ Andrew Alföldi 1895—1981. Princeton 1982 (hier auch das umfassende Schriftenverzeichnis).
Martin Dennert։ Andreas Alföldi. In։ Stefan Heid, Martin Dennert (Hrsg.)։ Personenlexikon zur Christlichen Archäologie. Forscher und Persönlichkeiten vom 16. bis zum 21. Jahrhundert. Schnell & Steiner, Regensburg 2012, ISBN 978-3-7954-2620-0, Bd. 1, S. 63 f.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://rogueclassicism.com/2011/06/05/conf-andreas-alfoeldi-in-the-twenty-first-century/
Հանքանյութի ստրուկտուրա և տեքստուրա

Հանքանյութի ստրուկտուրա և տեքստուրա, հանքանյութում միներալային հատիկների ու նրանց ագրեգատների ձևի, չափերի և փոխադարձ տեղաբաշխման առանձնահատկությունները։ Հանքանյութերը սովորաբար կազմված են միներալների տարբեր բյուրեղներից կամ հատիկներից բաղկացած միներալային ագրեգատներից։ Առանձին ագրեգատների կառուցվածքը (ձևը, չափերը և նրանց մեջ միներալների բյուրեղային հատիկների զուգակցման եղանակները) բնորոշում են հանքանյութի սարուկտուրան, իսկ միներալային ագրեգատների զուգակցումը, փոխադարձ տարածական տեղաբաշխումը և յուրահատկությունները՝ նրա տեքստուրան։ Հանքանյութի ստրուկտուրայի և տեքստուրայի ուսումնասիրությունը տեսական մեծ նշանակություն ունի միներալների, հանքանյութերի ու հանքավայրերի առաջացման պայմանների և պրոցեսների հաջորդականության բացահայտման համար։ Այն կարևոր է նաև գործնական աոումով, քանի որ նպաստում է հանքավայրերի նմուշարկման, մշակման և հատկապես հանքանյութերի տեխնոլոգիական վերամշակման մեթոդների ընտրմանը։
Վաշինգտոն շրջան (Ջորջիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վաշինգտոն շրջան (այլ կիրառումներ)Վաշինգտոն շրջան (անգլ.՝ Washington County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.761 կմ² է, բնակչությունը՝ 21.176 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սանդերսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1784 թ.։
Տոջինսկի կոժուն

Տոջինսկի կոժուն (ռուս.՝ Тоджинский кожуун, տուվ. Тожу кожуун), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տիվա հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1975 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տոորա-Խեմ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 44100 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 6170 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,14 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Սնիգիրյովկա

Սնիգիրյովկա (ուկրաիներեն՝ Снігурівка), քաղաք Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1812 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Սնիգիրյովկա քաղաքում բնակվում էր 13 454 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,58 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2021-02-05 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Գայլասար (լեռ, Արարատի մարզ)

Գայլասար, լեռ Հայաստանի Արարատի մարզում, Արածոգետի ձախափնյակում, Զանգակատուն գյուղից 2 կմ հարավ–արևմուտք։ Բարձրություն 1841 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գագիկ Դավթյան (այլ կիրառումներ)

Գագիկ Դավթյան կարող է վերաբերել՝

Գագիկ Տիգրանի Դավթյան (ծ. 1947), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։
Գագիկ Ստեփանի Դավթյան (1909-1980), հայ ագրոքիմիկոս։
Գագիկ Գաբրիելի Դավթյան  (1910, Դիլիջան, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - անհայտ), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Պորտիա Դաբլդեյ

Պորտիա Էն Դաբլդեյ (անգլ.՝ Portia Ann Doubleday, հունիսի 22, 1988(1988-06-22), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկյան դերասանուհի։ 2009 թվականին նա նկարահանվել է «Երիտասարդները հեղափոխության մեջ» ֆիլմում Շինի Սանունդերսի դերում, 2011 թվականին «Մեծ Մայրիկները» ֆիլմում Ժասմին Լիի դերում և 2013 թվականին «Քերրի» ֆիլմում Քրիս Հարգինսոնի դերում։ 2015 թվականի սկզբերին մարմնավորել է Անժելային, «Պարոն Ռոբոտ» հեռուստասերիալում։


== Վաղ կյանք ==
Դաբլդեյը ծնվել և մեծացել է Լոս Անջելեսում՝ Քրիսթինա Հարթի և Ֆրենկ Դաբլդեյի ընտանիքում։ Նրա ծնողները պրոֆեսիոնալ դերասաններ են, նրա մեծ քույրը՝ Քեյթլինը նույնպես դերասանուհի է։ Դաբլդեյը 12 տարի ֆուտբոլով է զբաղվել և վաստակել է «տղայի շարժուձև ունեցող չարաճճի աղջիկ» մականունը։
2010 թվականին Դաբլդեյը քելեջում սովորել է հոգեբանություն։


== Կարիերա ==
Դաբլդեյը առաջին անգամ նկարահանվել է 8 տարեկանում և ունեցել է փոքր դեր «Մայրիկի Լեգենդը» (1997) ֆիլմում։ Դաբլդեյը նկարահանվել է «Տարայի Միացյալ Նահանգներ» հեռուստասերիալում և մարմնավորել 15 ամյա Քեյթին։
2010-2011 թվականներին նկարահանվել է «Պարոն Սանշայն» հեռուստասսերիալում։
2013 թվականին նկարահանվել է Քերրի ֆիլմում և մարմնավորել Քրիս Հարգենսենին։ 2014 թվականին նկարահանվել է Պարոն Ռոբոտ հեռուստասերիալում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստասերիալներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Ժոզեֆ Լուի Գեյ-Լյուսակ

Ժոզեֆ Լուի Գեյ-Լյուսակ (ֆր.՝ Joseph Louis Gay-Lussac, դեկտեմբերի 6, 1778(1778-12-06), Սեն Լեոնարդ դե Նոբլատ - մայիսի 9, 1850(1850-05-09)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի ֆիզիկոս և քիմիկոս, 1806 թվականից Փարիզի ԳԱ անդամ, 1826 թվականից Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան պատվավոր անդամ։ Հիմնականում զբաղվել է գազերի ուսումնասիրությամբ։ Հայտնի է Գեյ-Լյուսակի՝ ջրային լուծույթներում ալկոհոլի պարունակության չափման մեթոդը։
1800 թվականին ավարտել է Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցը։ 1809 թվականից այդ դպրոցի քիմիայի և Սորբոնի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր։ 1802 թվականին, Ջոն Դալթոնից անկախ, հայտնագործել է գազերի ջերմային ընդարձակման օրենքը։ 1804 թվականին, ժ․ Բիոյի հետ միասին, ուսումնասիրել է մթնոլորտի վերին շերտերը և պարզել, որ 7000 մ բարձրության վրա Երկրի մագնիսականության ինտենսիվության փոփոխությունը զգալի չէ, և այդ բարձրության վրա օդն ունի նույն կազմությունը, ինչ որ Երկրի մակերևույթին։ 1808 թվականին հայտնաբերել է գազերի ծավալային հարաբերությունների օրենքը։ Նույն թվականին Լ․ Թենարի հետ մշակել է նատրիումի և կալիումի ստացման եղանակ, անջատել նաև ազատ (ոչ մաքուր) բոր։ 1813-1814 թվականներին, Գ․ Դևիի հետ միաժամանակ, ցույց է տվել, որ յոդը քլորին շատ նման քիմիական տարր է և ստացել յոդի միացությունները, մասնավորապես յոդաջրածինը։ 1811 թվականին ստացել է մաքուր կապտաթթու, իսկ 1815 թվականին՝ ցիան (դիցիան)։ Ի․ Բերցելիուսի և Ի․ Դյոբերայների հետ Գեյ-Լյուսակը կատարելագործել է օրգանական տարրական անալիզը (1815), իսկ 1824-1832 թվականներին՝ տիտրման մեթոդները։


== Կենսագրություն ==


=== Մանկություն և պատանեկություն ===
Ժոզեֆ Լուի Գեյ-Լյուսակը ծնվել է 1778 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Սեն Լեոնար դե Նոբլա վայրում (Լիմուզեն պրովինցիայում, այժմ՝ Վերին Վիեն դեպարտամենտում)։ Պապը բժիշկ էր, իսկ հայրը՝ արքայական դատախազ և դատավոր Սեն դե Նոբլյակում։
1789 թվականին, երբ Գեյ-Լյուսակը 11 տարեկան էր, տեղի ունեցավ հեղափոխություն, որը կտրուկ փոխեց ընտանիքի կյանքը։ 1793 թվականին Գեյ-Լյուսակի հայրը ձերբակալվեց «կասկածյալների վերաբերյալ օրենքի» հիման վրա և ուղարկվեց Փարիզ։ Այնտեղ ուղևորվեց նաև Գեյ-Լյուսակը՝ հոր համար բարեխոսելու։ Այնտեղ փորձեցին Ժոզեֆին բանակ ուղարկել, սակայն իրավաբանական կրթության շնորհիվ նրան հաջողվեց խուսափել բանակում ծառայելուց։
1794 թվականի հուլիսի 27-ին պետական հեղաշրջումից հետո, որը տապալեց յակոբինյան բռնապետությունը, Գեյ-Լյուսակի հայրն ազատ արձակվեց։ 1795 թվականին նա որդուն ուղարկեց Փարիզի Սավուրե պանսիոն, որը շուտով փակվեց սովի պատճառով, իսկ Գեյ-Լյուսակը տեղափոխվեց Փարիզի մոտակայքում գտմվող Սանսիե պանսիոն։
1798 թվականի դեկտեմբերի 26-ին գերազանց հանձնելով քննությունները՝ Գեյ-Լյուսակը դարձավ Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցի ուսանող՝ 30 ֆրանկ թոշակով։ 1800 թվականին որպես լավագույն ուսանողներից մեկը հայտնի քիմիկոս Կլոդ Լուի Բերտոլլեի լաբորատորիայում տեղ ստացավ։ Միևնույն ժամանակ դարձավ նաև հայտնի քիմիկոս Անտուան Ֆուրկրուայի օգնականը և, դասախոսություններ կարդալով, հայտնի դարձավ որպես Պոլիտեխնիկական դպրոցի լավագույն դասավանդողներից մեկը։


== Գրականություն ==
Араго Ф., Биографии знаменитых астрономов, физиков и геометров, пер. с франц., т. 2, Спб, 1860;
Джуа М., История химии, пер. с итал., М., 1966;
Blanc Е. et Delhoume L., La vie émouvante et noble de Gay-Lussac, Limoges, 1950.


== Ծանոթագրություններ ==
Ռազդորի (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌազդորիՌազդորի (ուկրաիներեն՝ Роздори), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Սինելնիկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1778 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռազդորի քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 1 842 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3642 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ֆրոգն

Ֆրոգն (նորվ.՝ Frogn), կոմունա Նորվեգիայի Ակերսհուս ֆյուլքեյում: Կոմունայի վարչական կենտրոնը Դրյոբաք քաղաքն է: Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է: Զբաղեցնում է 85.66 կմ² տարածք։
Ֆրոգն կոմունան կազմավորվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին:


== Ֆրոգնի զինանշանը ==
Ֆրոգն կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1988 թվականի մայիսի 20-ին և իրենից ներկայացնում է երկնագույն վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է մոխրագույն պարիսպ: Պարիսպը խորհրդանշում է Օսլոֆյորդի մոտ գտնվող ամրոցը, որը մեծ դեր է կատարել ոչ միայն շրջանի, այլև Նորվեգիայի պաշտպանության գործում:


== Բնակչություն ==
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ֆրոգն կոմունայում բնակվում է 14245 մարդ: Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում կրկնակի աճ է գրանցել:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Աղբյուրներ ==
Store norske leksikon. (նորվեգերեն)


== Արտաքին հղումներ ==
Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Archived 2007-09-30 at the Wayback Machine. (նորվեգերեն)


== Ծանոթագրություններ ==
Նեստերիխա (այլ կիրառումներ)

Նեստերիխա, կարող է վերաբերել՝

Նեստերիխա - գետ Ռուսաստանում, Լետկայի վտակը
Նեստերիխա - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վետլուժսկի շրջանի կազմում
Նովայա Վոդոլագա

Նովայա Վոդոլագա (ուկրաիներեն՝ Нова Водолага), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1675 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Վոդոլագա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 13 538 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10,68 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1267,6 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==

== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
(3494) Պարփլ Մաունթին

(3494) Պարփլ Մաունթին (անգլ.՝ Purple Mountain), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,349722 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0456 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6539 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1315,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27364 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,84° անկյուն։
Պարփլ Մաունթին աստերոիդը պատկանում է Վեստայի աստերոիդների ընտանիքը, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 6051 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,26 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,48 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է V դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3494) Պարփլ Մաունթին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վարխան

Վարխան (վրաց.՝ ვარხანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ադիգենի մունիցիպալիտետում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1130 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ադիգենից հեռու է 22 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 671 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնստանս Բեննեթ

Կոնստանս Կեմպբելլ Բեննեթ (անգլ.՝ Constance Campbell Bennett, հոկտեմբերի 22, 1904(1904-10-22)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք - հուլիսի 24, 1965(1965-07-24)[…], Fort Dix, New Hanover Township, Բերլինգտոն շրջան, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկյան դերասանուհի և պրոդյուսեր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Նյու Յորքում, դերասաններ Ռիչարդ Բեննեթի և Էդրիեն Մորրիսոնի որդին է։ Բացի իրենից, ընտանիքում ևս երկու դուստր է եղել, նրա քույրերը դերասաններ են եղել՝ Բարբարա և Ջոան Բեննեթներ։
Պատանեկության ժամանակ նա ցանկացել է գնալ մենաստան, բայց ձգտումը դեպի դերասանական արվեստը նրան վեր է բարձրացրել և գնացել ծնողների հետքերով։ Նրա առաջին ելույթը կայացել է 1916 թվականին՝ համր ֆիլմերից մեկում։ Հետագա մի քանի տարիներին Բեննեթը շարունակել է նկարահանվել, մինչև 1925 թվականը ամուսնացած չի եղել և կինեմատոգրաֆը չի թողել։ Նրա վերադարձը կինոյում կայացել է 1929 թվականին՝ ամուսնալուծությունից հետո և արդեն ձայնային ֆիլմում։ Կոնստանս Բեննեթը կարճ ժամանակում մեծ էկրանին մեծ հաջողությունների է հասել, շնորհիվ «Ամենապարզ ճանապարհը» (1931) և «Ինչ արժե՞ Հոլիվուդը» (1932) կինոնկարների դերերի։
1940ական թվականներին դերասանուհին արդեն պակաս պահաջված է եղել մեծ էկրանին, բայց շարունակել է շատ աշխատել թատրոնում և ռադիոյում։ Միևնույն ժամանակ նա վաստակել է իր մեծ ունեցվածքը, բուն ընկերության կոսմետիկա և հագուստ արտադրելու շնորհիվ։ Նրա վերջին դերը կինոյում դարձել է «Մադամ X» դրամայում Լանա Թըրներ հերոսուհու սկեսուրի դերը, էկրանին է դուրս եկել 1966 թվականին, արդեն Կոնստանս Բեննեթի մահից հետո. մահացել է 1965 թվականի հուլիսին՝ ներուղեղային արյունազեղումներից։ Լինելով բրիգադայի գեներալի կինը, դերասանուհին թաղվել է Արլինգտոնյան գերեզմանատանը՝ Վաշինգտոնում։ Նրա ավանդի համար ամերիկյան կինոստուդիան Հոլիվուդյան փառքի ծառուղիում նրան հատկացել է աստղ, որը գտնվում է մոտ իր քրոջ՝ Ջոան Բեննեթի աստղին։


== Ընտրված ֆիլմագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նեա Սալամիս Ֆամագուստա ՖԱ

Նեա Սալամիս Ֆամագուստա ՖԱ կամ Նեա Սալամինա Ֆամագուստա ՖԱ (հուն․՝ Νέα Σαλαμίνα Αμμοχώστου), ֆուտբոլային ակումբ Կիպրոսի Ֆամագուստա (Ամմոխոստոս) քաղաքից։ Սկսած 1974 թվականի թուրքական ներխուժումից հյուսիսային Կիպրոս, իրենից ներկայացնում է փախստական ակումբ և ժամանակավորապես գտնվում է կիպրական Լարնակա քաղաքում։
Կարևորագույն նվաճումներից են հաղթանակները կիպրական գավաթում և սուպերգավաթում 1990 թվականին։ Կիպրական առաջին դիվիզիոնում ամենաբարձր տեղը եղել է 3-րդ տեղը։ Առաջին դիվիզիոնում խաղացել է ավելի քան 50 մրցաշրջան։
Անունը ստացել է, Ֆամագուստայի մոտ գտնվող, Կիպրոսի հնագույն Սալամիս կամ Սալամինա քաղաքի անունից։
Այստեղ է խաղացել հայազգի հարձակվող Արմեն Շահգելդյանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ինդի-խաղ

Ինդի-խաղ (անգլ.՝ Indie game, անգլ.՝ independent video game-ից թարգմանվում է ինչպես «անկախ համակարգչային խաղ»), համակարգչային խաղ ստեղծված առանձին ծրագարվորողի կամ փոքր կոլեկտիվի կողմից առանց ֆինանսական հովանավորման։ Ինդի-խաղերը մեծ աճ գրանցեցին մասնավորապես 2000-ական թվականների երկրորդ կեսից։
Ինդի խաղերի շարքին են պատկանում այնպիսի խաղեր, ինչպիսք են Braid, World of Goo, Super Meat Boy և Minecraft-ը։ Այդ թվում վերջինը ստեղծվել է մի ծրագրավորողի կողմից, և վաճառվել է տասնյակ միլլիոնավոր օրինականերով։ Այդ խաղը սահմանել է ռեկորդ, դառնալով ամենաշատ վաճառված ինդի-խաղը։


== Ընդհանուր բնութագիր ==
Ինդի-խաղերի համար չկա համընդհանուր սահմանում, սակայն կան որոշ յուրահատկությունները, որը ունեն այս տիպի խաղերը։  Որպես կանոն ինդի-խաղերը ստեղծվում են անհատի, ոչ մեծ կոլեկտիվի կամ փոքր անկախ ընկերության կողմից։ Ինչպես նաև խաղերը այնքան մասշտաբային չեն, ինչպես ֆինանսական հովանավորմամբ ստեղծվածները։ Ինդի-խաղեր մշակողները չեն ունենում ֆինանսական ապահովածություն հրատարակության կողմից, և սովորաբար ունենում են փոքր բյուջե կամ ընդհանրապես չեն ունենում ֆինանսական միջոցներ։ Անկախ ինդի-մշակողները չունեն գործառական կամ ստեղծագործական սահմանափակումներ և հրատարակողի համաձայնության կարիքը չունեն, նույնը չենք կարող ասել մասշտաբային խաղերի մասին։ Նույն կերպ խաղային դիզայներների որոշումները նույնպես չեն սահմանափակվում նախագծի բյուջեով։ Բացի դա, որքան փոքր է կոլեկտիվը, այնքան ավելի վառ է արտահայտվում կոնկրետ մշակողի ինքնությունը։ Ոչ մեծ կոլեկտիվը, լայն հնարավորությունները և սահմանափակումների բացակայությունը հիանալի պայմաններ են ստեղծում ինդի խաղերի համար ref name="GameTunnelInnovation"/>։


== Մշակում ==
Ֆինանսական աղբյուր գտնելու նպատակով, մշակողնեը կարող են դիմել քրաուդֆանդինգի, հրատարակչի փնտրմանը  կամ ստեղծել խաղի մշակմանը օգնող համայնք։ Եթե նախագիծը չի ունենում հրատարակիչ, մշակողները օգտագործում են համացանցով առաջարկվող թվային դիստրիբուտացիան։
Չի կարելի ինդի-ծրագրավորողներին շփոթել սիրողական-մշակողների հետ քանի-որ, եթե վերջինիս համար սա հոբբի է ապա ինդի-մշակողները նպատակաուղղված են նոր ապրանքի թողարկմանը։ Բազմաթիվ սիրողական մշակողները ստեղծում են հավելյալ ֆայլեր արդեն իսկ ստեղծված խաղի համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆեսկամ

Ֆեսկամ (ֆր.՝  Fescamps), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում:
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 149 մարդ, բնակչության խտությունը` 29.33 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.08 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 95 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 40 կմ հարավ-արևելք:


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 92 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 69-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 23: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,0 %: 69 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 58 անձ (34 տղամարդ և 24 կին): Գործազուրկ են եղել 11 անձ (4 տղամարդ և 7 կին): 23 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Շասնոն

Շասնոն (ֆր.՝ Chassenon), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 895 մարդ, բնակչության խտությունը` 38.12 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23.48 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 360 կմ հարավ, Պուատիե քաղաքից` 90 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 55 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 524 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 337-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 187։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,3 %։ 337 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 312 անձ (166 տղամարդ և 146 կին)։ Գործազուրկ են եղել 25 անձ (14 տղամարդ և 11 կին)։ 187 անաշխատունակներից 27-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 94-ը` թոշակառուներ, իսկ 66-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆոն համալսարան

Ֆոն համալսարան (մակեդոներեն՝ ФОН Универзитет), Մակեդոնիայում հիմնադրված երկրորդ մասնավոր համալսարանը (Հարավ-արևելյան եվրոպական համալսարանից հետո)։


== Պատմություն ==
Ֆոն համալսարանի հիմնադրումից հետո Ss. Cyril և Սկոպյեի Methodius համալսարանից մեծ թվով դասախոսներ տեղափոխվեցին նոր համալսարան՝ շարունակելով Մակեդոնիայի հանրապետությունում կառուցել լավագույն կրթական համակարգը։ Համալսարանն արդեն ունի 10 ֆակուլտետ և 250 ակադեմիական կազմ, 80 տեխնիկական աշխատակից։ Սա Մակեդոնիայի միակ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունն է, որը լիովին իրականացրել է Բոլոնյան պահանջները և ներդրել է Եվրոպական կրեդիատային փոխանցման համակարգը։ Համալսարանում սովորում են 5300 ուսանողներ։ Համալսարանն ունի երկու համալսարանական տարածք՝ Սկոպյեում և Ստրուգում։


== Ֆակուլտետներ և բաժիններ ==
Իրավաբանության ֆակուլտետ
Քաղաքագիտության, դիվանագիտության և ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ
Օտար լեզուների ֆակուլտետ
Հետախույզների և անվտանգության ֆակուլտետ
Տնտեսագիտության ֆակուլտետ
Ինֆորմացիոն և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ֆակուլտետ
Սպորտի ֆակուլտետ
Նախագծման և մուլտիմեդիայի ֆակուլտետ
Ճարտարապետության ֆակուլտետ


== Ուսանողական կյանքը ==
Համալսարանն ունի ակտիվ ուսանողական խորհուրդ, որը զբաղվում է ուսանողների գործունեությամբ, ծրագրերի, պրակտիկաների կազմակերպմամբ, իրականացնում է ուսանողների աշխատանքների գնահատում և ներկայացնում առաջարկություններ նրանց առաջխաղացման համար։ Կազմակերպվում են ուսանողական մրցույթներ, սպորտային, հասարակական ակտիվություններ։ Ուսանողական խորհուրդը հրատարակում է ամսագիր, որտեղ ներգրավված են ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի ուսանողներ և ներառում է ուսանողներին հետաքրքրող թեմաներ։ Ծրագրերի իրականացման համար ուսանողական խորհուրդը համագործակցում է Կարիերայի զարգացման կենտրոնի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
FON University (մակեդոներեն, անգլերեն, ալբաներեն, թուրքերեն)
ՀՀ Ազգային ժողովի ընտրություններ (այլ կիրառումներ)

Հայաստանի Հանրապետությունում տեղի են ունեցել Ազգային ժողովի հետևյալ ընտրությունները.

1-ին գումարման – 1995 թ. հուլիսի 5 և 25
2-րդ գումարման – 1999 թ. մայիսի 30
3-րդ գումարման – 2003 թ. մայիսի 25
4-րդ գումարման – 2007 թ. մայիսի 12
5-րդ գումարման – 2012 թ. մայիսի 6
Աբովյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբովյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Աբովյան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Էռնեստ Միլս Պարսել

Էրնեստ Միլս Պարսել (անգլ.՝ Edward Mills Purcell, օգոստոսի 30, 1912(1912-08-30)[…], Թեյլորվիլ, Իլինոյս, ԱՄՆ - մարտի 7, 1997(1997-03-07)[…], Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆիզիկոս, ով Ֆելիքս Բլոխի հետ 1952 թվականին կիսել է ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակը։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Պերդյուի և Հարվարդի համալսարաններում։ 1941-1945 թվականներին աշխատել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ռադիոլոկացիոն լաբորատորիայում։ 1938 թվականից դասավանդել է Հարվարդի համալսարանում (1949 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Պինդ մարմիններում միջուկային մագնիսական ռեզոնանսի (ՄՄՌ) հայտնագործման (1946) համար 1952 թվականին արժանացել է նոբելյան մրցանակի (ամերիկացի ֆիզիկոս Ֆ․ Բլոխ-ի հետ)։ Պարսելը ցույց է տվել, որ ՄՄՌ-ի օգնությամբ կարելի է հայտնաբերել միջուկային մագնիսական մոմենտը։ 1951 թվականին Հ․ Յուենի հետ հայտնաբերել է միջաստղային չեզոք ջրածնի ճառագայթումը 21 սմ երկարության ալիքով։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (186201-186300)

Աստերոիդների ցանկ (186101-186200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (186301-186400)
 Աստերոիդների ցանկ (186101-186200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (186301-186400)
1334

1334 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1334 թվականն է, 
XIV դարի 34-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Օրագ

Օրագ, բերդ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի նահանգի Մարդինի գավառում, Ջեգիրեի զավառակում։ Անառիկ րերդ է եղել (Հ. Ղադարյան, Արևմտահայերի սոցիալական կացությունը 1800-1870 թթ., էջ 242)։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերխտեսգադեն (շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերխտեսգադեն (այլ կիրառումներ)Բերխտեսգադեն  (գերմ.՝ Landkreis Berchtesgadener Land), շրջան Գերմանիայում։ Շրջանի կենտրոնն է Բադ Ռայխենհալ քաղաքը։ Զբաղեցնում է 839,97 կմ2։ Բնակչությունը 102 541 մարդ է։ Բնակչության խտությունը 122 մարդ/կմ2։
Շրջանի պաշտոնական կոդը 09 1 72 է։ Շրջանում 15 համայնք կա։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստավրիդներ

Ստավրիդներ (Trachurus), պերկեսազգիների կարգի ձկների սեռ։ Մարմնի երկարությունը մինչև 50 սմ է, զանգվածը՝ մինչև 500 գ։ Սարմինն իլիկաձև է․ կողագիծը երկար է՝ ծածկված ոսկրե վահանիկներով։ Հայտնի է Ստավրիդների 10 տեսակ՝ տարածված գլխավորապես Համաշխարհային օվկիանոսի մերձարևադարձային և բարեխառն ջրերում։
Պելա՝գիկ (խորքային և մակերևութային), վտառային ձկներ են։ Սեզոնային գաղթեր են կատարում։ Սնվում են պլանկտոնային խեցգետնակերպերով և մանր ձկներով։
Կարեն Ասրյան

Կարեն Ասրյանը (1980, Ապրիլի 24 – 2008, Հունիսի 9 Երևան), հայ շախմատիստ, միջազգային գրոսմայստեր (1998), ԽՍՀՄ մինչև 10 տարեկանների չեմպիոն (1990), Հայաստանի չեմպիոն (1999), Եվրոպայի չեմպիոն (թիմային, 1999)։ Համաշխարհային շախմատային օլիմպիադայի բրոնզե մեդալակիր (2002), չեմպիոն (2006), աշխարհի թիմային առաջնության մրցանակակիր (2005)։
Առաջին կարգային դարձել է 6 տարեկանում, ինչը շախմատային աշխարհում համարվում է բացառիկ ցուցանիշ։ Նա աշխարհի պատանեկան առաջնությունների արծաթե և կրկնակի բրոնզե մեդալակիր էր։ 1990 թ. ԽՍՀՄ Լենինգրադ քաղաքում անցկացվող պատանիների աշխարհի առաջնության ընտրական մրցաշարում Կարենը լրացրեց վարպետության թեկնածուի նորման։ Եթե աշխարհի չեմպիոններ Կարպովը վարպետության թեկնածու է դարձել 11 տարեկանում, Կասպարովը՝ 13, ապա Կարենը վարպետության թեկնածուի կոչմանն արժանացավ 9 տարեկանում։ 1996-ի սեպտեմբերին Կարենի անհատական գործակիցը 2310 էր, իսկ ոչ լրիվ 2 տարի անց նա այն հասցրել էր 2600-ի, այսինքն վաստակել էր 290 կետ, որն արժանի էր Գինեսի ռեկորդի։ 1996 թ. Կարենը շախմատի աշխարհի չեմպիոն Գարրի Կասպարովի նախաձեռնած միջազգային մրցաշարում նվաճեց «Կասպարովի Գավաթը»։ 1998 թ․-ից նա կրում էր գրոսմայստերի տիտղոսը։ Երեք անգամ (1999, 2007, 2008) նվաճել է Հայաստանի չեմպիոնի տիտղոսը։ Հաղթել է Դուբայի «Շեյխի գավաթը» (2001), «Տիգրան Պետրոսյանի» (1996, 1997, 2004) անվան և այլ միջազգային մրցաշարերում։ Հայաստանի հավաքականի կազմում 2006 թ․-ին Թուրինում նվաճել է շախմատի համաշխարհային օլիմպիադայի չեմպիոնի տիտղոսը։ Ասրյանը համաշխարհային օլիմպիադաների (2002, 2004), աշխարհի թիմային առաջնությունների (2001, 2005) բրոնզե մեդալակիր էր, Եվրոպայի թիմային առաջնության (2007) արծաթե մեդալակիր։ 1996 թ․-ի երևանյան օլիմպիադայում 16 ամյա Կարենը իր խաղատախտակի վրա ցույց տված լավագույն արդյունքի համար արժանացել էր ոսկե մեդալի։ Կարենը բազմիցս տեղ էր զբաղեցրել աշխարհի հարյուր լավագույն շախմատիստների ցուցակում։ Այդպիսի տեղ նա ուներ նաև իր մահվան պահին, երբ նրա միջազգային վարկանիշը 2630 էր։ Կարենն իր ամենաբարձր էլոյին՝ 2646 հասել էր 2006 թ․-ին։ 2005 թ․-ին Իսրայելի Բեերշեվա քաղաքում անցկացված աշխարհի թիմային առաջնությունում իր խաղատախտակի վրա գրավել էր առաջին տեղը և արժանացել ոսկե մեդալի։ Իր մարզական ակնառու հաջողությունների համար Կարենը պարգևատրվել էր «Մովսես Խորենացի» և բազմաթիվ այլ մեդալներով։ Գործնականում լինելով անպարտելի՝ Կարենը փնտրված շախմատիստ էր թիմային մրցաշարերում։ Հայաստան, Ֆրանսիա, Ռուսաստան, Իրան․․․ ահա ոչ լրիվ ցանկն այն երկրների, որոնց ակումբները մեծագույն սիրով հրավիրում էին Կարենին խաղալու իրենց շարքերում և, որպես կանոն, այդ ելույթներն ավարտվում էին հաջողությամբ։ Չնայած իր երիտասարդ տարիքին, Կարենը արդեն նաև հմուտ մարզիչ էր։ Կյանքի վերջին ամիսներին նա կատարում էր Իրանի ազգային հավաքականի մարզչի պարտականությունները։
2008 թ․ հունիսի 9-ին Կարեն Ասրյանը հանկարծամահ եղավ ուղեղի կաթվածից։ Նա կյանքից հեռացավ որպես համաշխարհային օլիմպիադայի և Հայաստանի գործող չեմպիոն։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կարեն Ասրյանի հիշատակին նվիրված կայք Archived 2016-01-09 at the Wayback Machine.
Շախմատային պարտիաներ «ChessGames» կայքում (անգլ.)
Ֆիվիցանո

Ֆիվիցանո (իտալերեն՝ Fivizzano), կոմունա Իտալիայի Տոսկանա մարզի Մասսա Կարարա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 8815 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 49 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 180 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 54013։ Հեռախոսային կոդ՝ 0585։


== Ժողովրադգրություն ==
Բնակչության աճը


== Կոմունային վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0585 94211
Էլեկտրոնային հասցե՝ sindaco@comune.fivizzano.ms.it
Գլխավոր կայք՝ http://www.comune.fivizzano.ms.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Սուրբ Մարկոսի քառաձի (քանդակ)

Սուրբ Մարկոսի քառաձի (իտալերեն՝ Cavalli di San Marco, հուն․՝ Άλογα του Αγίου Μάρκου), ոսկեջրած բրոնզից ձիերի չորս քանդակ, որոնք իրենցից ներկայացնում են քառաձի մարտակառք։ Քանդակները գտնվում են Վենետիկի Սուրբ Մարկոսի հրապարակի համանուն տաճարի վրա։ Համարվում է յուրօրինակ քանդակային կոմպոզիցիա. այն ձիերի անտիկ միակ պահպանված կոմպոզիցիան է, որն ամբողջության հասել է մինչև մեր օրերը։ Քառաձին ստեղծել է հին հույն քանդակագործ Լիսիպոսը։ Ստեղծվել է մեր թվարկությունից առաջ 4-րդ դարում։


== Պատմություն ==


=== 13-րդ դար ===
Սկզբնական շրջանում քառաձին զարդարում էր Կոստանդնուպոլսի հիպոդրոմը, որը ներկայումս Ստամբուլի Սուլթանահմեդ հրապարակն է՝ Ֆաթիհ շրջանում։ Այն բերվեց Վենետիկ 1204 թվականին Խաչակրաց չորրորդ արշավանքի ժամանակ՝ Վենետիկի հանրապետության դոժ Էնրիկո Դանդոլոյի կողմից։
Քառաձին տեղադրվեց Սուրբ Մարկոսի տաճարի լոջիայում՝ Ռենիերո Ձենոյի կառավարության տարիներին (1252-1268 թվականներ)։ Առաջին փաստագրական նյութը, որը պատմում է քառաձիու Վենետիկում հայտնվելու մասին, համարվում է Սանտ Ալիպիոյի կլոր նիշայի պորտալի խճանկարը՝ թվագրված 1265 թվականին։ Քառաձին հիացրել է ժամանակակիցներին իր կատարելության հասնող վարպետությամբ։ 1364 թվականին իտալացի պոետ, հումանիստ Ֆրանչեսկո Պետրարկան արձանների մասին գրել է.

Քառաձին դարձել է Վենետիկի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը։ 1370 թվականին վենետիկցիները առաջարկեցին խաղաղություն կնքել Ջենովայի հետ։ Ջենովացի ծովակալ Դորիա Պիետրոն պատասխանեց, որ նրանք «չեն տա խաղաղություն, մինչև Սուրբ Մարկոսի ձիերին չսանձեն...»:


=== 18-19-րդ դարեր ===
Նապոլեոն Բոնապարտը իր արշավանքների ժամանակ նվաճեց վենետիկը։ Դրանից հետո, 1797 թվականին, կայսեր հրամանով քառաձին տեղահանվեց տաճարի վրայից և տեղափոխվեց Փարիզ։ Այնտեղ տեղադրվեց Կարուզել հրապարակի հաղթական կամարի վրա։ Քանդակը վերադարձավ իր նախկին տեղը 1815 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Անտոնիո Կանովայի օժանդակությամբ։


=== 20-րդ դար ===
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Սուրբ Մարկոսի քառաձին տեղահանվեց և պահվեց Դոլո քաղաքում։ 1970-ական թվականներին կատարվեցին վերականգնողական-ռեստավրացիոն աշխատանքներ։ Դրանից հետո որոշում կայացվեց, որ տաճարի լոջիայի վրա տեղադրվի նույն քառաձիու կրկնօրինակը, որպեսզի փրկվի անգին բնօրինակը աճող էկոլոգիական հիմնախնդիրներից ու շրջակա միջավայրի աղտոտումից։ 1982 թվականին բնօրինակ քառաձին տեղափոխվեց Սուրբ Մարկոս տաճարի թանգարան, որը գտնվում է եկեղեցու նարտեքսում։


== Տե՛ս նաև ==
Լիսիպոս
Սուրբ Մարկոսի տաճար
Սուրբ Մարկոսի հրապարակ


== Գրականություն ==
Мария Да Вилла Урбани. Собор Сан Марко. Венеция, 2006. ISBN 88-7666-590-0


== Արտաքին հղումներ ==
Byzantium 1200 Hippodrome Boxes
Սուրբ Մարկոսի քառաձիArchived 2009-04-26 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Կոնստանդնուպոլսում քառաձիու տեղադրիրքի վերականգնումը(անգլ.)
Նովոսելիցա (քաղաք, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոսելիցաՆովոսելիցա (ուկրաիներեն՝ Новоселиця), քաղաք Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Նովոսելիցայի շրջանում, շրջկենտրոն։
2007 թվականի տվյալներով Նովոսելիցա քաղաքում բնակվում էր 8 166 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6,47 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ալեքսանդրետի սանջակ

Ալեքսանդրետի սանջակ, Ալեքսանդրետ, Ալեքսանդրեկ (թուրքերեն՝ Իսկենդերուն), Ալեքսանդրետ քաղաքին հարող մարզի նախկին անվանումը (այժմ Թուրքիայի Հաթայի մարզը)։
XI-XIV դարերում Ալեքսանդրետի սանջակի տարածքի զգալի մասը մտել է Կիլիկիայի հայկական պետության կազմի մեջ։ Տարածությունը՝ 5 հազար կմ2։ Որպես Սիրիայի մի մասը, Ալեքսանդրետի սանջակը 1915-1918 թվականներինին Օսմանյան կայսրության կազմում էր։
1918 թվականի նոյեմբերին օկուպացրել են անգլիացիները, հետո՝ ֆրանսիացիները։ Այստեղ է գտնվում Մուսա լեռը, ուր 1915 թվականի հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին տեղի է ունեցել հայերի ինքնապաշտպանական հերոսամարտը։ 1920 թվականին Ալեքսանդրետի սանջակը մտցվել է Ֆրանսիայի մանդատին հանձնված Սիրիայի կազմի մեջ։
1937 թվականից, ձևականորեն մնալով Սիրիայի կազմում, Ալեքսանդրետի սանջակը անցել է Ֆրանսիայի և Թուրքիայի համատեղ հսկողության տակ։ 1938 թվականին այստեղ ստեղծվել է Հաթայի ինքնավար պետությունը։ 1939-ի հունիսին վերջինս միացվել Է Թուրքիային։ Տեղի հայ բնակչությունը (մոտ 40 հազար) հուլիսի 16-23-ը հեռացել է և հաստատվել Սիրիայում, Լիբանանում։ Հեռացել է նաև 20 հազար արաբ։ Սիրիան չի ճանաչել այդ անեքսիան։


== Ծանոթագրություններ ==
Homunculus Loxodontus

Homunculus Loxodontus, նիդերլանդացի քանդակագործուհի Մարգրիտ վան Բրիֆորտի ստեղծագործությունը։ Ստեղծել է 2016 թվականի գարնանը։ 2017 թվականի սկզբից կերպարը մեծ ժողովրդականություն է ստացել ռուսական սոցիալական ցանցերում և Ֆեյսբուքում։


== Քանդակը ==
Քանդակի երևակայական կերպարը ստեղծելուց հեղինակին՝ Մարգրիտ վան Բրիֆորտին ոգեշնչել են կայարաններում, հիվանդանոցներում համբերատար իրենց հերթին սպասող մարդիկ։ Կերպարը միաժամանակ նման է և՛ ծովաշան, և՛ փղի։ Այժմ Հոմունկուլուսը տեղադրված է LUMC մանկական հիվանդանոցի բակում, իսկ նախկինում գտնվել է Լեյդենի համալսարանի մասնաշենքերից մեկի մոտ՝ նստարանի վրա։ Յուրատեսակ արձանը  2016 թվականին Լեյդենի ամենաշատ լուսանկարվող օբյեկտն է եղել։


== Կերպարը որպես մեմ ==
2017 թվականի սկզբից քանդակի կերպարը ռուսական սոցիալական ցանցերում և Ֆեյսբուքում հայտնվել է, որպես մեմ՝ «Ժդուն» (ռուս.՝ Ждун՝ սպասող) անունով։ Սկզբում արձանի նկարի տակ հայտնվել են բազմաթիվ հետաքրքիր մակագրություններ, իսկ հետո նկարը սկսել են մոնտաժել հայտնի գեղանկարչական աշխատանքների հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոշլանի

Կոշլանի (ուկրաիներեն՝ Кошлани), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1620 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոշլանի գյուղում բնակվում էր 455 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2649 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 171,76 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հայկաշեն (Արմավիրի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայկաշեն (այլ կիրառումներ)Հայկաշեն (նախկին անվանումը` Ղարղաբազար),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Վաղարշապատի տարածաշրջանում, Վաղարշապատ (Էջմիածին) քաղաքից մոտ 8 կմ հարավ։


== Աշխարհագրություն ==
Հեռավորությունը Վաղարշապատից՝ 8 կմ, մարզկենտրոնից՝ 40 կմ հեռավորության վրա։ Նախկինում ունեցել է Կարաշիրին, Կարգաբազար, Ղարլապազար, Ղարղաբազար անվանումները։ Հայկաշեն է վերանվանվել 1967 թ-ին։ 
Գյուղը տեղակայված է Միջինարաքսյան հարթավայրում՝ ծովի մակարդակից 830 մ բարձրության վրա։
Կլիման չոր խիստ ցամաքային է։ Ձմեռներն սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5 °C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24 °C-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։
Ըստ Ղևոնդ Ալիշանի այս գյուղի մոտ է գտնվել Աղզիվար Կալեսի բերդը։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Հայկաշենի գյուղի մշտական բնակչությունը կազմել է 1115, առկա բնակչությունը` 1065 մարդ։ Մինչև 1930-ական թվականները եղել է ադրբեջանաբնակ։
Հայկաշենի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև

Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ 2005 թ-ին համայնքն ունեցել է 1457 առկա բնակիչ, որից տղամարդիկ կազմում են 48%, կանայք՝ 52%։ Ըստ տարիքային կազմի բնակչությունը բաշխված է հետևյալ կերպ. մինչաշխատունակներ՝ 26%, աշխատունակներ՝ 62%, հետաշխատունակներ՝ 12%։ Գյուղն ունի 396 առկա տնտեսություն։ Ունի դպրոց, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։


== Տնտեսություն ==
Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (214 հա), կան պտղատու այգիներ (2 հա)։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր, արոտավայրեր՝ կազմելով համապատասխանաբար 16 և 191 հեկտար։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, բանջարաբոստանային և հացահատիկային կուլտուրաների մշակությամբ, անասնապահությամբ։


== Համայնքի հիմանխնդիրներ ==
Համայնքի հիմնախնդիրների մեջ գլխավորը ոռոգման ջրի հարցն է և ոռոգման, խմելու ջրի ջրագծերի, գյուղամիջյան ճանապարհների վերանորոգումը, դպրոցաշինության հարցը։ Կարևորվում է նաև գյուղատնտեսական մթերքների իրացումը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
Համայնքի ղեկավարի Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
Մովսեսի կամուրջ

Մովսեսի կամուրջ (հոլ.՝ Mozesbrug), Նիդերլանդների Բերխեն օպ Զոմ համայնքում գտնվող Ֆորտ դե Ռուվեր բաստիոնի խրամը հատող «սուզված» հետիոտն 
կամուրջ է։


== Պատմություն ==
17-րդ դարում Արևմտյան Բրաբանտում Իսպանիայի և Ֆրանսիայի հարձակումներից պաշտպանվելու համար կառուցվել են մի շարք ամրոցներ և խրամներ։ Նրանցից մեկի՝ Ֆորտ դե Ռուվերի խրամի խորությունը այնքան էր, որ հետևակը չկարողանար անցնել, և այնքան ծանծաղ էր, որ նավարկելի չլիներ։ Նապոլեոնյան պատերազմներից հետո ամրոցը լքվել է։ Մինչև 2010 թվականի վերականգնումը խրամում ջուր չի եղել, իսկ ափերը ծառերով են պատվել։


== Վերականգնում ==
Ֆորտ դե Ռուվերի պաշտպանության և վերականգնման համար ստեղծվել է «Ֆորտ դե Ռուվերի բարեկամներ» հիմնադրամը։ Նրա պատվերով RO & AD Architecten ճարտարապետական գրասենյակի ճարտարապետներ Էո Կոստերը և Ադ Կիլը 2010 թվականին նախագծել են այմպիսի կամուրջ, որը չէր խաթարի ամրոցի խրամի անմատչելիության պատրանքը։ Քանի որ, կամուրջը կիսաընկղմված է ջրում և հեռվից նայողին չի երևում, դիտողի մոտ պատրանք է ստեղծվում, որ մարդիկ անցնում են ջրի միջով։ Նմանեցնելով Աստվածաշնչի Մովսեսի Կարմիր ծովն անցնելուն, կամուրջն անվանել են «Մովսեսի կամուրջ»։


== Կամուրջի կազմությունն ու նյութերը ==
Կամուրջը պատրաստված է սաղարթավոր ծառի Accoya ապրանքանիշի փայտից, որը սովորաբար օգտագործվում է նավերի տախտակամածների համար և մշակված է հատուկ հակասնկային նյութով։ Անջրաթափանցիկության համար, արտաքինից պատված է նրբաթիթեղով։ Ջուրը երբեք չի բարձրանում և լցվում կամրջից ներս, քանի որ նրա մշտական մակարդակը ապահովում են խրամի երկու ծայրերում գտնվող ամբարտակները։ Տեղումների ժամանակ կամրջի մեջ լցված ջուրը դուրս է մղվում այնտեղ տեղադրված պոմպի միջոցով։


== Ծանոթագրություններ ==
Թորան բերդ

Թորան բերդ (նաև՝ Թորան կալասի), ավերակ բերդ Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Ուրծաձոր գավառում, գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզում, Վեդի գետի աջակողմյան վտակ Խոսրով գետի վերին հոսանքի շրջաններում, ներկայիս Խոսրովի անտառ պետական արգելոցի տարածքում։


== Պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կիիվու

Կիիվու (էստ․՝ Kõivu), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Լուունյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)