Փեթեր Շոլցե

Փեթեր Շոլցե (գերմ.՝ Peter Scholze, դեկտեմբերի 11, 1987(1987-12-11), Դրեզդեն, Արևելյան Գերմանիա), գերմանացի մաթեմատիկոս, հայտնի է հանրահաշվական երկրաչափության մեջ իր կատարած աշխատանքներով։ Նա 2012 թվականից Բոննի համալսարանի պրոֆեսոր է եղել, իսկ 2018 թվականից` Մաքս Պլանկի մաթեմատիկայի ինստիտուտի տնօրեն։ Նրան անվանել են աշխարհի առաջատար մաթեմատիկոսներից մեկը։ 2018 թվականին ստացել է Ֆիլդսի մեդալ, որը համարվում է մաթեմատիկայի բարձրագույն մասնագիտական պատիվ։


== Վաղ կյանք և կրթություն ==
Սքոլզը ծնվել է Դրեզդենում և մեծացել Բեռլինում։ Նրա հայրը ֆիզիկոս է, մայրը՝ համակարգչային գիտնական, իսկ քույրը սովորել է քիմիա։ Նա հաճախել է Բեռլին-Ֆրիդրիխշեյն նահանգի Հայնրիխ-Հերց գիմնազիա, որը նվիրված էր մաթեմատիկային և բնական գիտություններին։ Որպես ուսանող՝ Սքոլզը մասնակցել է մաթեմատիկական միջազգային օլիմպիադայի՝ նվաճելով երեք ոսկե և մեկ արծաթե մեդալ։
Նա սովորել է Բոննի համալսարանում և ավարտել իր բակալավրի աստիճանը երեք կիսամյակի ընթացքում, իսկ մագիստրոսի աստիճանը՝ հետագա երկու կիսամյակի ընթացքում։  Նա ասպիրանտի աստիճան է ստացել 2012 թվականին՝ Մայքլ Ռապոպորտի ղեկավարության ներքո։


== Կարիերա ==
2011 թվականի հուլիսից մինչև 2016 թվականը Սքոլզը Նյու Հեմփշիրի Քլեյի մաթեմատիկական ինստիտուտի գիտաշխատող էր։ 2012 թվականին՝ դոկտորական աստիճան ստանալուց անմիջապես հետո, նա դարձել է Բոննի համալսարանի լիիրավ պրոֆեսոր՝ 24 տարեկանում դառնալով Գերմանիայի ամենաերիտասարդ լիիրավ պրոֆեսորը։ 2014 թվականի աշնանը Սքոլզը նշանակվել է ռեկտորային պրոֆեսոր Բերկլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում, որտեղ նա դասավանդում էր երկրաչափություն։ 2018 թվականին Սքոլզը նշանակվել է Բոննում գտնվող Մաքս Պլանկի մաթեմատիկայի ինստիտուտի տնօրեն։


== Աշխատանք ==
Սքոլզի աշխատանքը կենտրոնացած է թվաբանական երկրաչափության զուտ տեղական ասպեկտների վրա, ինչպիսիք են p-adic երկրաչափությունը և դրա կիրառությունները։ Նա ավելի հակիրճ ձևով ներկայացրել է նախորդ հիմնարար տեսություններից մի քանիսը, որոնց ռահվիրաները Գերդ Ֆալթինգսը, Ժան-Մարկ Ֆոնտեյնը և ավելի ուշ` Կիրան Քեդլայան էին։ Կատարյալ տարածությունների վերաբերյալ նրա թեկնածուական թեզը լուծում է քաշի-մոնոդրոմի վարկածի հատուկ դեպքի համար։


== Մրցանակներ ==
2012 թվականին նա արժանացել է Փրիքս և Քոուրս պեկոտ մրցանակների։ 2013 թվականին նա արժանացել է «ՍԱՍՏՐԱ Ռամուանջան» մրցանակին։ 2014-ին նա ստացել է Քլեյ Ռիսըրչ մրցանակ։ 2015 թվականին նա հանրահաշվի բնագավառում արժանացել է Ֆրենկ Նելսոն Քոուլի մրցանակի, և Օստրովսկու մրցանակի։
2015 թվականին նա ստացել է Ֆարմատի մրցանակ։ 2016-ին նա գերմանական հետազոտական հիմնադրամի կողմից պարգևատրվել է Լեյբնիզի մրցանակով։ 2016 թվականին նա հրաժարվել է 100 հազար դոլարի չափով «Մաթեմատիկայի նոր հորիզոններ» մրցանակից։ Մրցանակից հրաժարվելը մամուլի հատուկ ուշադրությանը չի արժանացել։
2018 թվականին նա պարգևատրվել է Ֆիլդսի մեդալով՝ «p-adic ոլորտներում թվաբանական հանրահաշվական երկրաչափությունը վերափոխելու համար՝ կատարյալ տարածությունների ներմուծման միջոցով, Գալոզի ներկայացուցչություններին դիմելու և կոհոմոլոգիայի նոր տեսությունների զարգացման համար»։
2019-ին Սքոլզը ստացել է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար մեծ խաչի շքանշան։


== Անձնական կյանք ==
Սքոլզն ամուսնացած է մաթեմատիկոսի հետ և ունի մեկ դուստր։


== Ծանոթագրություններր ==


== Արտաքին հղումներ ==
Prof. Dr. Peter Scholze
Prof. Dr. Peter Scholze
Prof. Dr. Peter Scholze Archived 2018-08-07 at the Wayback Machine.
Klarreich, Erica (28 June 2016), «The Oracle of Arithmetic», Quanta Magazine, https://www.quantamagazine.org/20160628-peter-scholze-arithmetic-geometry-profile/ 
Hesse, Michael (16 August 2018), «Interview mit Peter Scholze "Mathematiker brauchen eine hohe Frustrationstoleranz"», Berliner Zeitung, https://www.berliner-zeitung.de/wissen/interview-mit-peter-scholze--mathematiker-brauchen-eine-hohe-frustrationstoleranz--31114698 
 Annual Report 2012: Interview with Research Fellow Peter Scholze, Clay Mathematics Institute, 2012, p. 12–14, http://www.claymath.org/library/annual_report/ar2012/ar2012.pdf