Վարուժան Սուքիասյան

Վարուժան Գարսևանի Սուքիասյան (օգոստոսի 5, 1956(1956-08-05), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի ֆուտբոլային մարզիչ, նախկին ֆուտբոլիստ։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ից- 2016 թվականը եղել է Հայաստանի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ։ 
1978-1987 թվականներին խաղացել է «Կոտայք» ֆուտբոլային ակումբում, 2015 թվականի ապրիլի 28-ից եղել է «Արարատ» ֆուտբոլային ակումբի մարզիչ։ Ֆուտբոլիստ Երվանդ Սուքիասյանի եղբայրն է։


== Ակումբային կարիերա ==
1978 թվականից մինչև 1987 թվականը Վարուժան Սուքիասյանը խաղացել է «Կոտայք» ֆուտբոլային ակումբում։ Թիմի հետ նա երկրորդ լիգայից անցել է առաջին լիգա, որտեղ անցկացրել է մի քանի մրցաշրջան։
Հանդես է եկել հարձակվողի դիրքում։ 1983 թվականին 21 գոլով ճանաչվել է թիմի լավագույն ռմբարկու։


== Մարզչական կարիերա ==
1988 թվականին Վարուժան Սուքիասյանն անցել է մարզչական գործունեության։ Սկզբում գլխավորել է «Կոտայքը», ապա «Լոռին», որը հանդես էր գալիս ԽՍՀՄ երկրորդ լիգայում։
1992 թվականին դարձել է նորաստեղծ «Բանանց» ակումբի գլխավոր մարզիչ։ Թիմի հետ միասին նա առաջին իսկ մրցաշրջանում նվաճել է արծաթե մեդալ առաջնությունում և դարձել Հայաստանի գավաթակիր։ Հաջորդ մրցաշրջանում թիմը վաստակել է բրոնզե մեդալ։ Մեկ տարի անց՝ առաջնության ավարտից հետո, որում ակումբն զբաղեցրել է 5-րդ տեղը, «Բանանցը» դադարեցրել է իր գոյությունը՝ ձուլվելով «Կոտայքին», իսկ Սուքիասյանը մնացել է առանց աշխատանքի։
Շուտով Վարուժան Սուքիասյանն ընդունել է Երևանի «Վան» ակումբի հրավերը, որտեղ աշխատել է մեկ տարի։ Բաց թողնելով մեկ մրցաշրջան՝ Սուքիասյանը վերադարձել է Աբովյան, որտեղ զբաղեցրել է մարզիչ-խորհրդատուի պաշտոն տեղի «Կոտայք» ակումբում։ Նույն թվականին նա մեկնել է Լիբանան՝ մարզելու հայկական սփյուռքի «Օմենմեն» ակումբը։
1998 թվականին Վարուժան Սուքիասյանը գլխավորել է «Ցեմենտ» ֆուտբոլային ակումբը, որի հետ կատարել է դուբլ։ Միաժամանակ նա դարձել է Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի գլխավոր մարզիչ։ Հավաքականի հեը նա բարձր արդյունքների չի հասել, փոխարենը ակումբը խաղացել է շատ հաջող։ «Ցեմենտ» ակումբի հետ Սուքիասյանը նվաճել է նախ Գավաթը, ապա Հայաստանի առաջնության ոսկե մեդալներ, ինչն առաջինն էր և՛ ակումբի, և՛ մարզչի համար։ Հաջորդ տարի ակումբը կատարվել է հերթական դուբլը՝ հաղթելով Հայաստանի գավաթի խաղարկությունում և Սուպերգավաթի եզրափակչում առաջ անցնելով «Շիրակից» հետխաղյա 11 մետրանոցների շնորհիվ։ Առաջնությունում թիմը հանդես է եկել պակաս հաջողությամբ՝ նվաճելով բրոնզե մեդալ։ Սակայն Սուքիասյանը հեռացել է թիմից մրցաշրջանի ավարտից երկու ամիս առաջ։
Վարուժան Սուքիասյանը վերադարձել է 2000 թվականին։ Նրա գլխավորությամբ թիմը, որն արդեն կոչվում էր «Արաքս», կրկին նվաճել է ոսկե մեդալ Հայաստանի առաջնությունում։ Նույն թվականին Սուքիասյանը դարձել է Հայաստանի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ՝ այդ պաշտոնն զբաղեցնելով գրեթե երկու տարի։ Սակայն հավաքականի հետ նա առանձին ձեռքբերումներ չի ունեցել և 2001 թվականի հոկտեմբերին Նորվեգիայի հավաքականի դեմ տնային խաղում կրած պարտությունից հետո հեռացել է պաշտոնից։
2001 թվականի ապրիլին Վարուժան Սուքիասյանը վերադարձել է ակումբ, որն այդ ժամանակ արդեն կոչվում էր «Սպարտակ», և որի հետ նվաճել էր իր մարզչական կարիերայի հիմնական տիտղոսներն։ Չորս ամիս գլխավոր մարզչի պաշտոնն զբաղեցնելուց հետո Սուքիասյանը հեռացել է ակումբից։ 2003 թվականին նա կրկին գլխավորել է լիբանանյան «Օմենմենը»։
2006 թվականին Սուքիասյանը դարձել է Երևանի «Արարատ» ակումբի գլխավոր մարզիչ։ Սուքիասյանի գալուց հետո ակումբի խաղը փեխվել է, դարձել տեխնիկական, գրագետ։ Թիմը հասել է երկար սպասված հաջողությունների։ 2007 թվականին ակումբը հասել է Հայաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակիչ, որտեղ ավելացված ժամանակում պարտվել է «Բանանցին»։ Ամռանը, երբ «Արարատը» Հայաստանի առաջնությունում զբաղեցնում էր երկրորդ տեղը, Սուքիասյանը հեռացել է ակումբից ղեկավարության հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով։ Դրանով նա իր դժգոհությունն է հայտնել ղեկավարության գործողություններից, որն ակումբ էր հրավիրել սերբ Դուշան Միյիչին։ Վերջինս էլ արդյունքում փոխարինել է Սուքիասյանին։
Մեկ տարուց քիչ ժամանակում գլխավորել է Հայաստանի երիտասարդական հավաքականը։ 2008 թվականի մարտին վերադարձել է «Արարատ»։ Նրա գլխավորությամբ ակումբը դարձել է Հայաստանի գավաթակիր, իսկ առաջնության եզրափակչում պարտվել է ավելացված ժամանակում։ Հանդիպումից հետո մամուլում տպագրվել է Սուքիասյանի խոսքը, որում նա խղի գլխավոր մարզիչ մեղադրել է հանդիպումից հետո իր նկատմամբ ֆիզիկական ուժ կիրառելու մեջ։ Տարվա վերջին Սուքիասյանը հեռացել է «Արարարտից» ղեկավարության հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով։
2009 թվականի փետրվարի 3-ին հայկական մարզական մամուլում լուրեր են տարածվել «Իմպուլս» ակումբի վերստեղծման վերաբերյալ։ Ակումբի փոխնախագահ և մարզչական շտաբի ղեկավար է դարձել Վարուժան Սուքիասյանը, որը հետագայում դարձել է նաև ակումբի սելեկցիոներ։ Նրա օգնությամբ Դիլիջանի ակումբը նվաճել է փոքր ոսկե մեդալներ Հայաաստանի առաջին լիգայի առաջնությունում։ 2010 թվականի սկզբին Սուքիասյանը դարձել է «Իմպուլսի» գլխավոր մարզիչ։ Նրա գլխավորությամբ ակումբը կատարել է իր նորամուտը Հայաստանի գավաթի խաղարկությունում և Պրեմիեր լիգայում։ Սակայն գավաթի խաղարկությունում երկու անգամ նվազագույն հաշվով պարտվել է «Փյունիկին», որը շարունակել է պայքարը, իսկ առաջնությունում կրել է երկու խոշոր պարտություն։ Առաջնության սկզբում կրած անհաջողությունից հետո ակումբը շտկել է դրությունը, սակայն ընդհանուր առմամբ եղել են բազմաթիվ խնդիրներ։ Առաջատարների դեմ խաղերում ակումբի հաջողություն չի ունեցել։ Ակումբի ղեկավարությունը որոշել է Վարուժան Սուքիասյանին հեռացնել գլխավոր մարզչի պաշտոնից և նրա փոխարեն նշանակել Արմեն Գյուլբուդաղյանցին։ Հուլիսի վերջին հայտնի է դարձել, որ Սուքիասյանը հեռանում է ֆուտբոլից։ Նա աշխատանքի է անցել Երևանի քաղաքապետարանում։
2014 թվականի հունիսի 10-ին Վարուժան Սուքիասյանը նշանակվել է «Ալաշկերտ» ֆուտբոլային ակումբի փոխնախագահ։
2015 թվականի ապրիլի 28-ին դարձել է «Արարատ» (Երևան) ակումբի գլխավոր մարզիչ։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 10-ին դարձել է Հայաստանի հավաքականի գլխավոր մարզիչ։


== Ձեռքբերումներ ==
 Հայաստան
Հայաստանի չեմպիոն – 1998, 2000
Հայաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր – 1992, 2008
Հայաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր – 1993, 1999
Հայաստանի գավաթակիր – 1992, 1998, 1999, 2008
Հայաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից – 2007
Հայաստանի սուպերգավաթակիր – 1998


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը armfootball.tripod.com կայքում (անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում (անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)