armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գաղթականի երգը

«Գաղթականի երգը», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից, գրվել է 1896 թվականին։ Բանաստեղծության ինքնագիրը պահպանված չէ։ Հայտնի է նաև «Կռունկն երկընքում ճամփա կըհանի․․․» վերնագրով։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի №1355-ում պահվում է Բաքվի 1908 թվականի բանաստեղծությունների՝ հեղինակի սեփական օրինակը, որտեղ ուղղումներ է կատարվել Թումանյանի կողմից։ Գրված է միջին դարերից եկող «Կռունկի» և պանդխտության երգերի վարպետ միահյուսմանբ՝ որպես հիմք ընունելով կռունկի միջնադարյան բնագիրը։ Այս բանաստեղծությունը, որը գրել է Թումանյանը, շատ մոտ է «Տաղ կըռնկի» տարբերակին։


== Հրատարակում ==
1906 թվականի հոկտենբերի 15-ին, առաջին անգամ տպագրվել է «Երկիր» օրաթերթի13-րդ համարում, Բաքվում 1908 թվականին տպագրված բանաստեղծությունների 60-րդ էջում, և Թիֆլիսում 1916 թվականին հրատարակված «Հայրենիքիս հետ» շարքի 37-38-րդ էջերում, ապա որոշ ժամանակ անց Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորի 124-րդ էջում, որը գրվել է Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին։ Դրանից որոշ ժամանակ անց բանաստեղծությունը հանվել է «Հայրենիքիս հետ» շարքից ։


== Վարկածներ ==
Ենթադրվում է, որ ստեղծագործության  հիմքը արևմտահայության՝ 1895-1896 թվականների կոտորածներն էին։


== Բովանդակություն ==
Հայ թարգմանիչ, հրապարակախոս Լևոն Հախվերդյանը գրել է․ «Այն պարզ հակադրությունը, որ արվում է կռունկի և պանդխտի միջև՝ կռունկը գիտե իր ճամբան, պանդուխտը մոլորել է, կռունկը գարնանը ետ կգա իր բույնը, բնավեր գաղթականն էլ ետ գալ չունի՝ ներդաշնակ է տարագիր գեղջուկի պարզ հոգեբանությունը։ Այնքան խորն է այդ ներդաշնակությունը, այնպես բնական ինտուիցիան, որ նկատել չի տալիս բանաստեղծության խայտաբղետ հյուսվածքը։ Ուրիշ ոչ մի տեղ Թումանյանն այնքան չի ջանացել խոսքը երանգավորել արևմտահայերենով։ Սա Արևմտյան Հայաստանից քշված գաղթականն է, բայց նրա մենախոսության մեջ հաշտ հարևանություն են անում արևմտահայ ու արևելահայ խոսվածքները»։


== Ծանոթագրություններ ==
Ղուռիգետ

Ղուռիգետը Որոտան գետի ավազանի գետերից է։ Սկիզբ է առնում Սյունիքի բարձրավանդակից և Ծղուկ գյուղի սահմաններում ձախից թափվում Սպանդարյանի ջրամբարը։ Երկարությունը 17 կմ է։
Մեծ Կակշա

Մեծ Կակշա (ռուս.՝ Большая Какша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Շաբալինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետի երկարությունը 138 կմ է։ Ավազանի տարածքը 2250 կմ²


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վետլուգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։ Գետի ավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010400112110000042124
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110004212
Ավազանի կոդը - 08.01.04.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գևորգ Օլքինյան

Գևորգ Սամսոնի Օլքինյան (մայիսի 1, 1920(1920-05-01) - դեկտեմբերի 21, 1974(1974-12-21), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1965 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Աղքյորփի գյուղում։ Նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի գյուղում, ապա ավարտել է Թբիլիսիի 86-րդ միջնակարգ դպրոցը։ 1939 թվականին ընդունվել է Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը։ 1941 թվականին կիսատ է թողել ուսումը, մեկնել գյուղ և զբաղվել մանկավարժական աշխատանքով։ 1945 թվականին վերընդունվել է երրորդ կուրս և համալսարանն ավարտել 1948 թվականին։ 1948-1958 թվականներին ուսուցիչ էր հայրենի գյուղում։ 1958 թվականից մինչև կյանքի վերջն աշխատել է Թբիլիսիում, սկզբում որպես «Սովետական Վրաստան» թերթի գրական աշխատող, ապա Վրաստանի ռադիոյի հայկական հաղորդումների խմբագրության ավագ խմբագիր։ Մահացել է Մոսկվայում, թաղվել է ծննդավայրում։


== Գ. Օլքինյանի երկերի մատենագրությունը ==
Կարոտի կաթիլներ (բանաստեղծություններ), Թբիլիսի, «Մերանի», 1978, 68 էջ։


== Գ. Օլքինյանի կատարած թարգմանությունները (ռուսերենից և վրացերենից) ==
Արմեն Զուրաբով, Տաք հոսանք, Երևան, «Հայաստան», 1967, 192 էջ։
Սրտի ձայն։ Վրաց բանաստեղծները Հայաստանին և հայերին (ժողովածուի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Գ. Օլքինյանը), Երևան-Թբիլիսի, «Հայաստան-Սաբճոթա Սաքարթվելո», 1970, 182 էջ։
Ֆոտուլա Յաննակոպուլա, Հելլադայի դուստրը (բանաստեղծություններ, մի մասը թարգմանել է Գ. Օլքինյանը), Երևան, «Հայաստան», 1974, 42 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դերջան

Դերջան, նախկինում հայտնի էր նաև որպես Մամախաթուն, գյուղաքաղաք (ավան, քաղաք, գյուղ) Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում։ Գտնվում էր Էրզրում-Երզնկա ճանապարհի վրա, Արևմտյան Եփրատի Դերջան (Թուզլու) վտակի աջ ափին։ Հանդիսանում էր գավառակի կենտրոն։
Մամախաթունն ուներ մեծ կայազոր իր զորանոցներով։ Քաղաքում կար նաև առաջնորդարան։


== Աշխարհագրություն ==
Բնակավայրն ուներ լավ կլիմա։ Հարուստ էր արոտավայրերով, բամբակով, հացահատիկով, խաղողով և պտուղներով։


== Բնակչություն ==
1877-1878 թվականներին ուներ 430 տուն հայ և թուրք բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Մամախաթունն ուներ հայկական եկեղեցի։ Գյուղաքաղաքի մոտակայքում կար արաբական և այլ կառուցվածքների ավերակներ և գերեզմանոց։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր հայակական դպրոց


== Անվանի մարդիկ ==
Մամախաթունում է ծնվել գրականագետ, արվեստաբանության դոկտոր Գ. Տեր-Ստեփանյանը (1909–1989 թվականներ)։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մեդինի շրջան (Կալուգայի մարզ)

Մեդինի շրջան (ռուս.՝ Медынский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կալուգայի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մեդին։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1148 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 13081 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11,39 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Գոռ Հակոբյան

Գոռ Գագիկի Հակոբյան (1972, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ իրավաբան, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի դատավոր։


== Կրթություն ==
1990-1995 թթ. սովորել և ավարտել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետը։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1995-1999 թթ. - աշխատել է ՀՀ Ազգային ժողովի իրավաբանական վարչությունում։
1999-2006 թթ. - Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների առաջին ատյանի դատարանի դատավոր։
1999-2006 թթ. - Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի դատավոր։
2008-2009 թթ. - Երևանի քաղաքացիական դատարանի դատավոր։
2009 թ. փետրվարի 27-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր՝ դադարեցնելով Երևանի քրեական դատարանի դատավորի լիազորությունները։
2010 թվականի հոկտեմբերի 11-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի դատավոր՝ դադարեցնելով Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավորի լիազորությունները։


== Ծանոթագրություններ ==
Աղջաղալա (ձմեռանոց)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղջաղալա (այլ կիրառումներ)Աղջաղալա, ձմեռանոց Հայաստանի Տավուշի մարզում, Դիլիջան քաղաքի շրջակայքում։ 1926 թվականին ուներ 7 ադրբեջանցի բնակիչ, իսկ հետագայում՝ 1930 թվականին լքվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Համադան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Աստվածածին, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Համադան քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Թեհրանի թեմին։ Գտնվում է Էքբատան փողոցի վրա։


== Պատմություն ==
Համադանում առաջին հայերի հաստատման մասին տեղեկությունները 7-րդ դարի են. Հայաստանի երկրորդ բաժանումից (591) տասներկու տարի անց Սասանյան Պարսկաստանի շահ Խոսրով Բ Փարվեզի զորքերը գրավում են հայկական Կարին (Էրզրում) քաղաքը և հայ բնակիչների մի մասին գաղթեցնում Համադան։ Դրանից ուղիղ մեկ հազարամյակ անց՝ 1603 թվականին, Սեֆյան Պարսկաստանի շահ Աբբաս I Սեֆին Արևելյան Հայաստանի հայերին բռնագաղթեցնում է Իրանի կենտրոնական քաղաքներ, այդ թվում՝ Համադան։ Նրանք հաստատվում են քաղաքի պատմական կենտրոնում՝ մարա-պարսկական երեքհազարամյա Էքբատան քաղաքում։ 1676 թվականին կառուցվում է քաղաքի առաջին եկեղեցին՝ սուրբ Աստվածածինը։ Այն կառուցվել է ոչ միայն քաղաքի, այլև շրջակա հայկական գյուղերի՝ Անուջի (Անվաջ), Դեհզունայի, Դասումաբադի, Շավարինի (Շահվերան) բնակիչների համար։ Այս քաղաքում են ծնվել Աստվածատուր Ա կաթողիկոսը, Հովսեփ Էմինը, Հովսեփ Միրզայանը և ուրիշներ։
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին 19-րդ դարում վերանորոգվել է։ Դա կապված էր հայ բնակչության աճի հետ. 20-րդ դարի սկզբին հայերի թիվը հասնում է 820-ի, բացվում է առաջին հայկական դպրոցը։ Հայերն ունեցել են ևս մեկ՝ ավետարանական սուրբ Ստեփանոս-Գրիգոր եկեղեցին։ Դա կապված էր տեղի մի քանի ավետարանական ընտանիքների հետ։ Վերջին հայկական գյուղի բնակիչները 1946 թվականին գաղթել են Հայաստան, իսկ Համադան քաղաքում նախքան իսլամական հեղափոխությունը մնացել էր 16 ընտանիք։ Այսօր Համադանում հայեր չկան։ 1998 թվականին եկեղեցին գրանցվել է Համադանի մշակութային հուշարձանների ցանկում՝ 2237 թվի տակ։


== Ճարտարապետություն ==
Եկեղեցին բազիլիկ կառույց է, վերակառուցվել է 19-րդ դարում՝ Ղաջարիների դարաշրջանում, վերանորոգվել 1936 թվականին։ Արտաքինից պատերը աղյուսով են կառուցվել, ներսից շինությունը գաջված է։ Սուրբ Աստվածածինը եզակիներից է, որի խորանում դրված է Հիսուս Քրիստոսի՝ խաչով նկարը։ Հյուսիսային ու հարավային պատերին կա 5-ական պատուհան, ևս երկուսը և գլխավոր մուտքը արևմուտքում են։ Գմբեթավոր զանգակատունը մուտքի վերևում է կառուցված։


== Տես նաև ==
Սուրբ Մեսրոպ եկեղեցի, Ռաշթ


== Ծանոթագրություններ ==
Տուկսանբաևո

Տուկսանբաևո (ռուս.՝ Туксанбаево, բաշկիրերեն՝ Туҡһанбай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 172 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տանյա Հովհաննիսյան

Տանյա Տաճատի Հովհաննիսյան (մայիսի 20, 1947(1947-05-20), Այգաբաց, Ախուրյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 7, 1988(1988-12-07), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, Սպիտակի երկրաշարժի զոհ), հայ բանաստեղծուհի։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժինը (1975)։ Ուսուցչություն է արել Հրազդան քաղաքում, աշխատել Գյումրու մանկական պատկերասրահում, «Բանվոր» (հետագայում՝ «Կումայրի») թերթի խմբագրությունում։
Լույս են տեսել նրա «Հրաբուխի ծաղիկ» (1986) և «Բաց հրապարակ» (1990) ժողովածուները։
Հովհաննիսյանի ստեղծագործությունները շնչում են մեղմ քնարականությամբ, հայրենի հողի հանդեպ տածած ջերմ սիրով։ ՀԳՄ Ավետիք Իսահակյանի անվան մրցանակի դափնեկիր (1990, հետմահու)։
Զոհվել է 1988 թ. Սպիտակի ավերիչ երկրաշարժի ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տանյա Հովհաննիսյանի բանաստեղծությունների ընտրանին «Գրանիշ» կայքում
Ահաբեկչություն Փեշավարում (2023)

Ահաբեկչական գործողություն Փեշավարում, 2023 թվականի հունվարի 30-ին մահապարտի կատարած ահաբեկչություն Պակիստանի Փեշավար քաղաքի շիա մզկիթում երկուշաբթի կեսօրվա աղոթքի ժամանակ։ Առնվազն 100 մարդ զոհվել է ավելի քան 220 մարդ վիրավորվել։


== Նախապատմություն ==
20-րդ դարի վերջին և 21-րդ դարի սկզբին հյուսիսարևմտյան Պակիստանը հաճախ ենթարկվել է իսլամիստների հարձակմանը։ 2004 թվականին նրանց հարձակումները վերաճել են ապստամբության։ Փեշավարը նախկինում ենթարկվել է ահաբեկչական հարձակումների, այդ թվում շիա մզկիթներում՝ 2013, 2015 և 2022 թվականներին։


== Իրադարձթւթյուն ==
Պայթուցիկ սարքը գործի է դրել առաջին շարքում նստած մահապարտ-ահաբեկիչը։ Քանդվել է մզկիթի պատի մի մասը և փլատակների տակ թողնելով հավատացյալների մի մասին։
Ծանր վիճակում գտնվող 10 վիրավորներ տեղափոխվել են Փեշավարի «Լեդի Ռիդինգ»«» հիվանդանոց


== Պատասխանատվություն ==
Ոչ մի խմբավորում չի ստանձնել հարձակման պատասխանատվությունը, սակայն ենթադրվում է, որ այն կարող է իրականացրած լինեն պակիստանի թալիբները։


== Տես նաև ==
Ահաբեկչություն Փեշավարում (2022)


== Ծանոթագրություններ ==
Թևան Պողոսյան

Թևան Ժիրայրի Պողոսյան (դեկտեմբերի 2, 1972(1972-12-02), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր (անկուսակցական), գինեգործ։ 
Հայաստանի Նախագահ Արմեն Սարգսյանի խորհրդական։


== Կենսագրություն ==
Թևան Պողոսյանը ծնվել է 1972 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Հայկական ԽՍՀ-ի մայրաքաղաք Երևանում։ Միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո 1996 թվականին ավարտել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի (ներկայումս՝ Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան) համակարգչային տեխնոլոգիաների ֆակուլտետը։
Ստացել է ճարտարագետ-սիստեմատեխնիկի որակավորում, ունի Ճարտարագիտության մագիստրոսի գիտական աստիճան։ 1996 թվականին ավարտել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։
1996-1997 թվականներին եղել է Հայաստանի կենտրոնական բանկի վաճառքի և պահուստների վարչության մասնագետ, իսկ 1997 թվականից՝ Հայաստանի կենտրոնական բանկի հաշվեկշռի վերլուծության եւ մեթոդաբանության բաժնի պետը։
1997-1999 թվականներին Թևան Պողոսյանը աշխատել է Արցախի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարությունում՝ Վաշինգտոնում տեղակայված Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ԼՂՀ հանրային գործերի գրասենյակի տնօրեն։
1999-2000 թվականներին՝ «Հովնանյան ինտերնեյշնլ» ՍՊԸ մարկետինգի և վաճառքի բաժնի ղեկավար։ 2000-2012 թվականներին եղել է Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի գործադիր տնօրենը։
2001-2012 թվականներին Թևան Պողոսյանը եղել է Հայկական ատլանտյան ասոցիացիայի գործադիր տնօրենը։ Սրան զուգահեռ՝ 2002 թվականից դասավանդում է Հայ-ռուսական համալսարանում։
2012 թվականի հոկտեմբերի 5-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով «Ժառանգություն» կուսակցությունից։
2018 թվականից Հայաստանի Նախագահ Արմեն Սարգսյանի խորհրդականն է։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է «ՀՀ զինված ուժեր. 20 տարի» հոբելյանական մեդալով (2012 թվական, Պաշտպանության Նախարարություն)։
2020 թվականի սեպտեմբերի 1-ին պարգևատրվել է «Մխիթար Գոշ» մեդալով ։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի հինգ զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նախնադարյան Հայաստան

Նախնադարյան Հայաստան, եզրույթ, որն օգտագործվում է բնութագրելու Հայաստանը (Հայկական լեռնաշխարհ) նախնադարում։


== Մարդու ձևավորում ==
Երկրաբանական և հնագիտական հետազոտություններով ապացուցվել է, որ Չորրորդական դարաշրջանում (0, 6-3, 5 միլիոն տարի առաջ) Հայկական լեռնաշխարհում նախամարդու բնակության և մարդկային հասարակության զարգացման համար առկա են եղել բարենպաստ բոլոր պայմանները։ Այստեղ է ձևավորվել հայ ժողովուրդը ու անցել պատմական զարգացման բոլոր փուլերը։


== Քարի դար ==
Նախնադարյան հասարակության պատմությունն ընդգրկել է նախամարդու տարածումից մինչև վաղ դասակարգային հասարակության ձևավորման ժամանակաշրջանը (մոտ 2 միլիոն տարի առաջ - մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի վերջ), որը համընկել է քարի դարաշրջանին։ Հնագիտական պարբերացմամբ՝ քարի դարաշրջանը բաժանվել է հնաքարի (հունարեն` պալեոլիթ), միջնաքարի (հունարեն` մեզոլիթ) և նորաքարի (հունարեն` նեոլիթ) ենթաշրջանների։ Նորաքարի ենթաշրջանի եզրափակիչ փուլում Հայկական լեռնաշխարհի բնակչությունը յուրացրել է պղնձի մշակությունը և աստիճանաբար անցել մետաղի դարաշրջանին։ Անցման այդ ժամանակաշրջանը (մ.թ.ա. 5-4-րդ հազարամյակներ) անվանում ենք պղնձաքարի (հունարեն` էնեոլիթ) դարաշրջան։


== Բրոնզի դարաշրջան ==
Նախնադարյան համայնական հասարակարգի քայքայումը, ցեղային միությունների և վաղ պետականության սաղմերի ձևավորումը։ Մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի վերջին Հայկական լեռնաշխարհում սկզբնավորվել է բրոնզի դարաշրջանը (մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի վերջ - մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի վերջ), որը հատկանշվել է տոհմատիրական հասարակարգի քայքայմամբ, վաղ քաղաքային կյանքի և քաղաքացիական հասարակության ձևավորմամբ, նշանագրերի գյուտով։


== Ցեղեր և ցեղային միություններ ==
Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակի վերջին և հատկապես մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի 1-ին կեսին ձևավորվել են ցեղերն ու ցեղամիությունները։ Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակում Հայկական լեռնաշխարհում այդ ցեղամիություններն առաջին քաղաքական կազմավորումներն էին, որոնք բովանդակել են վաղ պետականության սաղմեր՝ կիսանահապետական, կիսաավատապետական ձևի մեջ։ Խեթական և ասորեստանյան սկզբնաղբյուրների հավաստմամբ, մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի կեսին Հայկական լեռնաշխարհի ցեղերն արդեն համախմբված էին խոշոր ու մանր քաղ. կազմավորումների մեջ, որոնցից յուրաքանչյուրն ուներ դրացիներից սահմանազատված իր տարածքը՝ «երկիրը» կամ «աշխարհը», ինքնանվանումը, զինված ուժերն ու պաշտպանական կառույցները, ներքին վարչաբաժանումները, պաշտամունքը և կրոնական ընդհանուր տաճարը, ցեղաբարբառը և հոգևոր մշակույթի ինքնահատուկ գծերը, շերտավորված հասարակությունը, կառավարման մարմինները՝ ժառանգական մենաշնորհով օժտված իշխանատան գլխավորությամբ։


== Քաղաքական կազմավորումներ ==
Մ.թ.ա. XV-XIII դդ. խեթական արքունի արձանագրություններում Հայկական լեռնաշխարհի քաղ. կազմավորումներից առանձնապես հիշատակվում են Ալշե, Իշուվա և Բարձր «երկրները», որոնք համապատասխանաբար նույնանում են հին հայկական Աղձնիք, Ծոփք և Բարձր Հայք «աշխարհներին»։
Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն քաղաքական կազմավորումներից է համարվում խեթական արձանագրություններում հիշատակվող Խայաշա-Ացցի (Հայասա-Ազզի) ցեղամիությունը։
Պոնիզովե (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոնիզովեՊոնիզովե (ռուս.՝ Понизовье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 114 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լոնգ շրջան (Ջորջիա)

Լոնգ շրջան (անգլ.՝ Long County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.039 կմ² է, բնակչությունը՝ 10.304 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լադովիսի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1920 թ.։
Ուրարտու (մարզադաշտ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բանանց (այլ կիրառումներ)Ուրարտու (նախկինում՝ Բանանց), ֆուտբոլային մարզադաշտ Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանում։


== Պատմություն ==
«Ուրարտու» մարզադաշտի կառուցման աշխատանքները սկսվել են 2006 թ. ՖԻՖԱ-ի աջակցությամբ։ Պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2008 թ., և մարզադաշտն ունեցել է 3600 նստատեղ։ 2011 թ. իրականացվել են բարեփոխումներ, և մարզադաշտի նստատեղերի թիվը դարձել է 4,860 (2,760՝ հյուսիսային, 1,500՝ հարավային և 600՝ արևմտյան տրիբունայում)։ Ունի լավագույն խոտածածկերից մեկը Հայաստանում։
«Ուրարտուն» ունի ժամանակակից մարզաբազա և մանկապատանեկան դպրոց։


== Տես նաև ==
Բանանց (ֆուտբոլային ակումբ)


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆերարայի մայր տաճար

Ֆերարայի մայր տաճար (իտալերեն՝ basilica Cattedrale di San Giorgio Martire), Իտալիայի Ֆերարա քաղաքի մայր տաճար, Ֆերարայի և Կոմակյոյի կաթոլիկ արքեպիսկոպոսության նստավայր: Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում՝ Ֆերարայի քաղաքապետարանի դիմաց, որը նախկինում եղել է դ’Էստե հերցոգների նստավայրը և բակով միացած է արքեպիսկոպոսական պալատին: Նվիրված է Ֆերարայի հովանավոր համարվող Սուրբ Գևորգին:


== Կառուցման պատմություն ==
Ներկայիս տեղում տաճարը կառուցվել է 12-րդ դարում, երբ Ֆերարայի կենտրոնը տեղափոխվել է Պո գետի ձախ ափ: Օծվել է 1135 թվականին: Տաճարի սկզբնական վայրում Ֆերարայի նախկին հին կենտրոնում մինչ օրս գտնվում է Սուրբ Գևորգի թեմական եկեղեցին (իտալերեն՝ Basilica di San Giorgio fuori le mura):
Տաճարը  ռոմանական ոճով կառուցված եռանավ բազիլիկ է: Գլխավոր (արևմտյան) ճակատամասը պատված է սպիտակ մարմարի սալիկներով: Այն ունի կլոր պատուհաններ, բազմաթիվ բարձրաքանդակներ: Ճակատամասի գլխավոր տարրը երկու սյուների վրա հենված փոքր պորտալն է, որը բնորոշ է իտալական միջնադարյան ճարտարապետությանը: Պորտալը եզրափակվում է Տիրամոր քանդակով՝ գրկին մանուկ Քրիստոսը, իսկ Տիրամոր քանդակից վեր բարձրաքանդակներ միջոցով ներկայացվում է Ահեղ դատաստանը: Գլխավոր պորտալը, որը գտնվում է փոքր պորտալի ներքևի հատվածում, զարդարված է բարձրաքանդակներով, որոնք ներկայացնում են երևակայական էակների: Այն պսակում է Սուրբ Գևորգի պատկերով տիմպանը:
Տաճարի հարավային պատին կան երկհարկ լոջաներ: Այստեղ է տեղակայված նաև տաճարի երկրորդ պորտալը, որը 18-րդ դարում ավելացվել է տաճարին կից առևտրական շարքերի կառուցման ժամանակ: Այս պորտալի շուրջը եղել են տարվա եղանակների թեմայով սալիկներ, որոնք ներկայումս գտնվում են տաճարի թանգարանում: Այս սալիկների վրա պատկերված են եղել հեթանոս աստվածներ, օրինակ՝ հունվարը ներկայացված է երկդեմ Յանուսի կերպարանքով:
Հարավային պատի մոտ զանգակատան կառուցումը սկսվել է դասական վերածննդի շրջանում՝ 1451-1493 թվականներին: Այն կառուցվել է Լեոն Բատիստա Ալբերտիի նախագծով և սալիկապատվել սպիտակ և վարդագույն մարմարով: Ավարտին է հասցվել 16-րդ դարում:
Աբսիդները, որոնք կառուցվել են Ռոսսետտիի նախագծով, զարդարված են աղյուսե կամարներով և մարմարյա սյուներով:
Տաճարի ներքին հարդարանքը ոչնչացել է 17-րդ դարի հրդեհից և վերականգնվել Ֆերարայի համար ոչ այնքան բարենպաստ ժամանակաշրջանում բարոկկո ոճով: Հին ինտերիերից պահպանված առարկաներից առավել հետաքրքրություն են ներկայացնում հին երգեհոնի փեղկերը, որոնք նկարազարդել է Կոզիմո Տուրան: Դրանք ներկայումս գտնվում են տաճարի թանգարանում:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Ֆերարա
Իտալիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տաճարի հատակագիծ
Museo della Cattedrale — Il percorso iniziatico delle formelle
Ջենտիլե դա Ֆաբրիանոյի անվան թատրոն

Ջենտիլե դա Ֆաբրիանոյի անվան թատրոն (իտալերեն՝ Teatro Gentile da Fabriano), թատրոն իտալական Ֆաբրիանո քաղաքում, առաջին անգամ բացվել է 1692 թվականին՝ «Ավռորա» անվան ներքո, տեղի երեք ազնվականների ֆինանսական աջակցությամբ, առաջին շենքը կառուցվել է վենետիկյան ճարտարապետ Պյետրո Մաուրոյի կողմից, ներկայիս շենքը թատրոնի համար համարվում է երրորդը. այն ավարտվել է 1884 թվականին։


== Պատմություն և նկարագրում ==
Թատրոնը տեղակայված է Պալացո Կոմունալեի հրապարակում։ Այն հասանելի է քաղաքային կառավարության նստավայրի կենտրոնական ներքին բակից, և նրա ներկայիս կառուցվածքը երկու վերակառուցումների արդյունք է, որոնք հաջորդել են 1692 թվականին բացված «Ավռորա»-ին։ Այն կառուցվել է վենետիկյան ճարտարապետ Պյետրո Մաուրոյի կողմից՝ տեղի երեք ազնվականների ֆինանսական աջակցությամբ։
1852 թվականին թատրոնը վերանվանվել է Կամուրիո թատրոնի և հանձնել ճարտարապետ Սենիգալե Վինչենցո Ջինելիին։ Հիմքը մնացել է նույնը, սակայն թատրոնը զարդարվել է Ֆերրեզա Ֆրանչեսկո Միլյարիի դեկորացիաներով։ Տեսարանները և վարագույրը հյուպատոս Քվինթ Կամուրիոյի պատկերներով եղել են Ջիրոլամո Դոմենիկինիի աշխատանքը։ Այս թատրոնի կյանքը կարճ էր, այն ողբերգական ավերվել է 1863 թվականի հրդեհից հետո։
1869 թվականին շինարարական աշխատանքները երրորդ անգամ սկսվել են՝ ինժեներ Կլեոմեն Լուիջի Պետրինիի ղեկավարությամբ, որը Ջինելլիի զարմիկն էր, որը չէր կարողանում կատարել աշխատանքները՝ իր առողջական վիճակի պատճառով։ Թատրոնն ավարտվել է Դոմենիկո Ռոսիի ղեկավարությամբ, և 1884 թվականին տեղի է ունեցել նրա երդմնակալության արարողությունը՝ «Աիդա»-ի բեմադրությամբ։ Գաջը և ոսկեզօծումը կատարվել են Ֆրանչեսկո Մաննուչիի և Ֆրանչեսկո Բատալիայի կողմից, իսկ վարագույրը և պահեստը եղել են Լուիջի Սերայի և Լուիջի Սամուջիայի աշխատանքները։ Բեմն արվել է Լուիջի Բացանիի կողմից։
Թատրոնի մուտքն արվել է նեոդասական ոճով և բաժանվել է երկու հարկերի։ Ներքևի մասում եղել է երեք կամարներով պորտիկ՝ զարդարված որմնասյուններով, իսկ վերևում՝ լոջիա՝ շրջապատված պատուհաններով և նեոդասական որմնասյուններով։ The նախասրահ է թատրոնի ուղղանկյուն, եւ թաղամասը դահլիճում գտնվում է հետեւի պատին պատշգամբում պատկերասրահում. Վարագույրը բաղկացած է հեթանոս Ֆաբրիանոյի "Տրիումֆ" խորհրդանշական նկարից ՝ հետևի լուսավորության էֆեկտով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Gabriele Bernardini Fire Safety of Historical Buildings: Traditional Versus Innovative “Behavioural Design” Solutions by Using Wayfinding Systems. — Springer, 2017. — С. 83. — 117 с. — ISBN 9783319557441


== Արտաքին հղումներ ==
«Teatro Gentile»։ fabrianoturismo.it (իտալերեն)։ Centro I.A.T. di Fabriano, Ufficio Informazioni e Accoglienza Turistica։ Վերցված է 2019-05-21
Սմիչ

Սմիչ (ռուս.՝ Смыч), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բատեցկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Nara Dreamland


== Պատմությունը ==

1950-ականների վերջին, ճապոնացի գործարար Կունիզո Մացուոն, Matsuo Entertainment Company (MEC) ընկերության նախագահ, այցելեց Միացյալ Նահանգներ ։ Իր ճանապարհորդության շրջանակներում նա այցելեց Անահեյմի այն ժամանակվա նոր Դիսնեյլենդ և բավականին տպավորված էր ՝ ոգեշնչելով նրան Դիսնեյլենդը բերել Ճապոնիա։ Նա հանդիպեց Ուոլթ Դիսնեյի հետ Դիսնեյլենդը Ճապոնիա բերելու համար, մասնավորապես դեպի Ճապոնիայի հին մայրաքաղաք Նառա ։ Մացուոն նաև ինժեներների հետ խոսեց Դիսնեյլենդի ճապոնական տարբերակը ստեղծելու մասին։ Այնուամենայնիվ, շինարարության փուլի ավարտին Մացուոն և Դիսնեյը տարաձայնություններ ունեին Դիսնեյի հերոսների լիցենզավորման վճարների հետ կապված (նրանք հետագայում կարգավորվեցին, երբ Մացուոն վճարեց Դիսնեյի օգնության համար), և MEC- ը հրաժարվեց Նառա Դիսնեյլենդի գաղափարից և ստեղծեց իրենց թալիսմաններն ու ապրանքային նշանները:,


== Այգու շահագործման ավարտը ==

Պուրակն ի սկզբանե հայտնի էր, քանի որ այն Դիսնեյլենդին ամենամոտ բանն էր Ճապոնիայում։ Իր զարգացվածության ամենաբարձր փուլում՝ այգին տարեկան ունենում էր 1,7 միլիոն այցելու։
1979 թ.-ին The Oriental Land Company- ը կապ հաստատեց The Walt Disney Company- ի հետ `Տոկիոյում Դիսնեյի զվարճանքի պարկ ստեղծելու համար։
1983 թ.-ին Տոկիոյի Դիսնեյլենդի բացումից հետո Նառա Դրիմլանդի այցելուների թիվը դանդաղորեն սկսեց նվազել, քանի որ ավելի շատ մարդիկ էին հետաքրքրվում այցելել Դիսնեյի պաշտոնական այգի։ Սա սկիզբ է դնում Dreamland- ի անկմանը, տարեկան հաճախումների թիվը հասնում էր շուրջ մեկ միլիոն այցելուի։ MEC- ը, ներառյալ Nara Dreamland- ը, գնել է Daiei սուպերմարկետների ցանցը 1993 թ.-ին։
2001-ին Տոկիոյի DisneySea- ն բացվեց Տոկիոյի Դիսնեյլենդի հարևանությամբ, ինչպես նաև բացվեց Universal Studios Japan- ը, որի վերջին մասը գտնվում է Նառա Դրիմլենդից մոտ 40 կմ հեռավորության վրա։ Այդ երկու զբոսայգիների բացումից հետո Dreamland- ի հաճախումների թիվը վատթարանում էր ՝ տարեկան կտրուկ ընկնելով 400,000 այցելու։
2004-ին այգում սկսեց որակի անկում, որոշ խանութներ փակվեցին, իսկ որոշ տեսարժան վայրեր սկսեցին ժանգոտվել։
2006 թվականի օգոստոսի 31-ին այգին ընդմիշտ փակվեց։ 2016-ի հոկտեմբերին քանդելուց առաջ այն մնացել էր 10 տարի լքված 


== Վաճառքը ==
Նարա Սիթիի կառավարությունը ձեռք բերեց այգու սեփականությունը այն բանից հետո, երբ այգու սեփականատերը հետ մնաց գույքային հարկերից։ 2013 թ.-ին քաղաքը կայքը աճուրդի հանեց, բայց աճուրդը հայտ չստացավ։  2015 թվականին քաղաքը գույքը կրկին աճուրդի էր հանվել։ Այս անգամ մրցույթը շահեց Օսակա քաղաքում գտնվող SK Housing անունով անշարժ գույքի ընկերությունը ՝ վճարելով 730 միլիոն իեն (կամ 6 միլիոն դոլար ԱՄՆ դոլար )։
2016-ի հոկտեմբերին ճապոնական թերթերից մեկը տեղեկացրեց, որ SK Housing- ը սկսել է քանդման գործընթացը։  2016-ի հոկտեմբերի 14-ին քաղաքային հետազոտողն այցելեց Նառա Դրիմլենդ և հայտնեց, որ տեսել է քանդման տրանսպորտային միջոցներ, որոնք քանդում են Գլխավոր փողոցի տարածքը։  Ավելի ուշ պարբերական այցելուների կողմից առցանց հաստատվեց, որ քանդման գործընթացը պաշտոնապես ընթանում էր 2016 թվականի հոկտեմբերի 10-ից, և որ այն պետք է տևեր 14 ամիս։  Այգու քանդումը սկսվել է 2016-ի հոկտեմբերին և ավարտվել է 2017-ի դեկտեմբերի 21-ին։
Բուլղարիայի խորհրդարան

Բուլղարիայի խորհրդարան, առավել հայտնի է, որպես Բուլղարիայի ազգային ժողով (բուլղար․՝ Народно събрание), միապալատ օրենսդիր մարմին Բուլղարիայի Հանրապետությունում, որը բաղկացած է 240 պատգամավորներից։ Բուլղարիայի ազգային ժողովը, որպես երկրի բարձրագույն իշխանական մարմին, արտահայտում է բուլղարացիների հանրային կամքը և ներկայացնում իր ինքնիշխանությունը։
Ազգային ժողովի 100 պատգամավորներն ընտրվում են մեծամասնական ընտրակարգով՝ ըստ թաղամասերի (ընտրությունները կատարվում են երկու փուլով), իսկ մնացած 40-ը՝ ըստ կուսակցությունների կամ կուսակցական դաշինքների ներկայացրած ցուցակների։ Յուրաքանչյուր պատգամավոր ընտրվում է 4 տարի ժամկետով։ Բուլղարիան, որպես Խորհրդարանական Հանրապետություն, մի շարք լիազորություններ է վստահում ազգային ժողովին։
Բուլղարիայի ազգային ժողովը որոշում է երկրի ներքին և արտաքին քաղաքականությունը, իրավունք ունի հաստատել և փոխել երկրի սահմանադրությունը, պատերազմ հայտարարել և խաղաղության պայմանագիր կնքել, վավերացնել և չեղյալ համարել միջպետական համաձայնություններ, ընտրել Բուլղարիայի գործադիր իշխանության ղեկավարին՝ նախագահին, գլխավոր դատախազին և գերագույն դատարանի կազմին։
Բուլղարիայի ազգային ժողովի լիազորությունների շրջանակը սահմանում է երկրի սահմանադրությունը (հոդված 62 գլուխ 91)։ Օրենքների և այլ իրավական ակտերի համապատասխանությունը որոշում է Բուլղարիայի Հանրապետության սահմանադրական դատարանը։ 
Բուլղարիայի նախագահը վետոյի իրավունք ունի օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունված երկրորդ ընթերցմամբ օրենքների նախագծերի նկատմամբ։ Եթե ազգային ժողովն ընդունում է նույն որոշումը չորս և ավելի անգամ, դա համարվում է վավեր՝ առանց նախագահի կարծիքի։
Պատգամավորը չի կարող զբաղեցնել պետական որևէ այլ պաշտոն՝ բացառությամբ կարող է դառնալ միայն Բուլղարիայի ԱԳ նախարարների խորհրդի անդամ։ Ներկայումս Բուլղարիայի խորհրդարանի խոսնակն է Դիմիտար Գլավչևը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 668


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Նարիբեկ Ավետիսյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Ավետիսյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Նարիբեկ Աղաբեկի Ավետիսյան (մայիսի 15, 1921(1921-05-15), Քասախ, Երևանի գավառ, Հայկական ԽՍՀ - սեպտեմբերի 2, 1995(1995-09-02), Քասախ, Հայաստան), Փառքի երեք աստիճանի շքանշանների ասպետ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է մայիսի 15-ին, Ապարանի շրջանի Քասախ գյուղում (Հայկական ԽՍՀ)։
Փառքի շքանշանների արժանացել է Հայրենական մեծ պատերազմի գործողությունների ժամանակ Օրյոլ ու Դիսնա քաղաքների և Լատվիայի վերագրավման մարտերում «ցուցաբերած խիզախության» համար։
Ետպատերազմյան տարիներին եղել է Քասախ գյուղի կոլտնտեսության անասնաբուծական ֆերմայի վարիչ։ 1965 թվականից աշխատում էր Աշտարակի շրջանի 40-րդ այգեգործականխորհրդային տնտեսությունում։  ԽՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։


== Ծանոթագրություններ ==
Արամազդ (խումբ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արամազդ (այլ կիրառումներ)Արամազդ, հայկական ռոք-խումբ, հանդես են գալիս ֆոլկ/ինդաստրիալ մետալ ոճով։ Կազմավորվել է 2000 թվականին Երևանում։ Խումբը ունի երկու մշտական անդամ՝ Արտաշես Մկրտչյան՝ Արամազդ մականունով, և Սերգ՝ DJ Թաիրոֆ մականունով։


== Կազմը ==
Արտաշես Մկրտչյան (Արամազդ) - կիթառ, ստեղնաշար, ծրագրավորում
Սերգ (DJ Tairoff) - ծրագրավորում


== Սկավառակագրություն ==
2000 «Արամազդ» (դեմո)
2001 «Հովերն ընկան» (մինիալբոմ)
2007 «Beginning of the...AR» (մինիալբոմ)


== Ծանոթագրություններ ==
Էսկալ

Էսկալ (ֆր.՝ Escales), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 360 մարդ, բնակչության խտությունը` 35.36 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.18 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 630 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 105 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 28 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 229 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 155-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 74։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,7 %։ 155 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 131 անձ (77 տղամարդ և 54 կին)։ Գործազուրկ են եղել 24 անձ (10 տղամարդ և 14 կին)։ 74 անաշխատունակներից 16-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 25-ը` թոշակառուներ, իսկ 33-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Դովերթի շրջան (Ջորջիա)

Դովերթի շրջան (անգլ.՝ Dougherty County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 855 կմ² է, բնակչությունը՝ 96.065 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ալբանի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1853 թ.։
Աղալուքար (Սյունյաց լեռնահամակարգ)

Աղալուքար, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի սահմաններում, Սյունիքի բարձրավանդակում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կալկապեն

Կալկապեն (գերմ.՝ Kalkalpen), ազգային պարկ Ավստրիայում, գտնվում է Վերին Ավստրիայի տարածքում։ Կալկապեն ազգային պարկի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 21 000 հեկտար։ Հիմնադրվել է 1997 թվականին։
Կալկապեն ազգային պարկը գտնվում է Շտայր քաղաքից դեպի հարավ։ Պարկի տարածքը գտնվում է ալպյան ստորոտներում և տարածվում է մինչև բարձրագագաթ ալպիական պիկեր։ Ազգային պարկի պահպանվող անտառային տարածքները համարվում են երկրի ամենամեծ և լավ պահպանված արգելոցներից մեկը։ Ազգային պարկի 4/5-ը անտառածածկ է։ Կալկապենում կան ավելի քան 30 տեսակ անտառներ, որոնց առավել բնորոշ են եղևնիները, հաճարենիները և սոճիները։
Կալկապեն ազգային պարկի տարածքում կան բազմաթիվ լեռնային վտակներ, աղբյուրներ, ալպյան մարգագետիններ և արոտավայրեր։ Կալկապենը ունի ավելի քան 800 աղբյուր, վտակների և գետերի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 200 կմ։ Ջրի քայքայիչ ազդեցության հետևանքով պարկում առաջացել են կարստային քարանձավներ։
Կալկապեն ազգային պարկում ապրում են բազմաթիվ կենդանիներ, այդ թվում հազվագյուտ և անհետացող տեսակներ։ Կան ավելի քան 100 տեսակ թռչուններ և 1600 տեսակ թիթեռներ։ Այստեղ ապրում են բազմաթիվ բվեր։ Բուն դարձել է ազգային պարկի խորհրդանիշներից մեկը։ Հազվագյուտ հանդիպող կենդանիներից կարելի է առանձնացնել լուսաններին և գորշ արջերին։ Ֆլորան շատ բազմազան է։ Կան ավելի քան 850 տեսակ բույսեր, որոնցից 102-ը հազվագյուտ են կամ անհետացող, իսկ 59-ը գրանցված են բնության պահպանության ավստրիական դաշնային ցանկի մեջ։
Կալկապեն ազգային պարկի տնօրենությունը կատարում է աշխատանքներ մի շարք ավանդական անասունների վերստեղծման համար, ինչպիսին են ձիերը և մուրբոդեներ ցեղատեսակի կովերը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Ազգային պարկի պաշտոնական վեբ-կայքը (գերմ.), (անգլ.)
Դալար (Հալեպի նահանգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դալար (այլ կիրառումներ)Դալար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Նովոբակաևո (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոբակաևոՆովոբակաևո (ռուս.՝ Новобакаево, բաշկիրերեն՝ Яңы Баҡай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 51 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մաքսուտովի աստղադիտակ

Մաքսուտովի աստղադիտակ, մենիսկային համակարգերի սխեմաներով պատրաստված հայելա-ոսպնյակային աստղադիտակների ընդհանուր անվանումը։ Ստեղծել է Դմիտրի Մաքսուտովը 1941 թվականին։ Մաքսուտովի աստղադիտակում վերացված են գնդկային քրոմատիկ աբեռացիաները, կոման (տես Օպտիկական համակարգերի թերություններ), իսկ այսպես կոչված Պիացի-Սմիթի ոսպնյակների Մաքսուտովի առաջարկած վերափոխված տեսակները շտկում են նաև պատկերի դաշտի կորությունը և դիստորսիան։ Շմիդ հայելա-ոսպնյակային աստղադիտակների (տես Շմիդի աստղադիտակ) համեմատությամբ Մաքսուտովի աստղադիտակներն ավելի դյուրին են պատրաստվում և ունեն մոտ երկու անգամ ավելի կարճ խողովակ։
Սարիդավուդ

Սարիդավուդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում։ Գտնվում է Մանազկերտ գյուղաքաղաքից 12 կմ հարավ Արծկե տանող ճանապարհին։
Գյուղի արևելյան մասը սարահարթային է, իսկ արևմտյանում ոչ բարձրադիր լեռներ են։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սերշ

Սերշ  (ֆր.՝ Serches), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Սուասոն–2 կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն։
INSEE կոդը՝ 02711:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 313 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 210 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 175-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 35-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 83,3 %, 1999 թվականին եղել է 71,1 %)։ 175 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 147-ը (74 տղամարդ և 73 կին), գործազուրկ էին 28 մարդ (17 տղամարդ և 11 կին)։ 35 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 16-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 11-ը՝ թոշակառուներ, 8 -ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Սերշ  (ֆր.)
Ժաննա Իլյինա

Իլյինա Ժաննա (ռուս.՝ Жанна Ильина ), խորհրդային գեղասահորդուհի, 1978 թվականի ԽՍՀՄ առաջնության կանանց մենասահքի բրոնզե մեդալակիր։ Հանդես է եկել մենասահքում, ապա զուգասահքում՝ Ալեքսանդր Վլասովի հետ։
1979 թվականին Իլյինա-Վլասով պարազույգը հանդես եկավ աշխարհի մակարդակով ամենադժվար էլեմենտներով՝ եռակի լուց պտույտ և երկու ու կես պտույտ ակսել, հատկապես նետումները՝ եռակի ռիտբերգեր և երկու ու կես պտույտ ակսել։  Սակայն միջխորհրդային մրցույթների ուժեղ մրցակցությունը հնարավորություն չտվեց նրանց ընդգրկվել ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում։


== Սպորտային ձեռքբերումներ ==
ՄենասահքԱլեքսանդր Վլասովի հետ


== Տե՛ս նաև ==
Ալեքսանդր Վլասով


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на FSkate.ru
photo.qip.ru(չաշխատող հղում)
Բախտիբաևո

Բախտիբաևո (ռուս.՝ Бахтыбаево, բաշկիրերեն՝ Бахтыбай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 975 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իվան Սոլտանովսկի

Իվան Սոլտանովսկի (ռուս.՝ Иван Дмитриевич Солтановский, ապրիլի 6, 1955(1955-04-06), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
1977 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և 1990 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին, գերմաներենին, ուրդուին և անգլերենին։
1977 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

1977-1993 թվականներ՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Հարավային Ասիայի դեպարտամենտի, Պակիստանում և Հնդկաստանում Խորհրդային Միության և Ռուսաստանի գլխավոր հյուպատոսարանների և դեսպանությունների աշխատակից։
1993-1996 թվականներ՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության անվտանգության և սպառազինության հարցերով վարչության խորհրդական
1996-2000 թվականներ՝ ԵԱՀԿ-ի Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցչության խորհրդական։
2000-2003 թվականներ՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության անվտանգության և սպառազինության հարցերով դեպարտամենտի բաժնի պետ, տնօրենի տեղակալ։
2003-2009 թվականներ՝ Բրյուսելում ՆԱՏՕ-ի Ռուսաստանի մշտական ներկայացուցչի տեղակալ։
2009-2011 թվականներ՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության Համաեվրոպական համագործակցության դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
2011-2015 թվականներ՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության hամաեվրոպական համագործակցության դեպարտամենտի տնօրեն։
2015 թվականի հոկտեմբերի 1-ից հանդիսանում է Եվրոպայի Խորհրդի Ռուսաստանի Դաշնության մշտական ներկայացուցիչ։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2005 թվականի հունիսի 6)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2008 թվականի հուլիսի 31)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2016 թվականի հոկտեմբերի 17)


== Ծանոթագրություններ ==
Կամմեռի

Կամմեռի (էստ․՝ Kammeri), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 57 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Խոնարհվիր վաղվա օրվան

Խոնարհվիր վաղվա օրվան, 1977 թվականին «Երևան» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է ավագ և երիտասարդ սերունդների փոխհարաբերությունների, ավանդույթների մասին, որոնց շնորհիվ նոր օրը անցյալին արժանի է դառնում։


== Դերերում ==
Արմեն Այվազյան - Արտավազդ
Գեղամ Հարությունյան - Գարե
Ազատ Շերենց - Մակար
Լաուրա Վարդանյան - Հեղինե
Ֆրունզե Դովլաթյան - պրոֆեսոր
Ալիս Կապլանջյան - Գայանե
Էդգար Էլբակյան - Արամյան
Գառնիկ Արազյան - Ժիրայր
Ժենյա Գևորգյան - Արուս
Կարինե Գրիգորյան - Երանուհի
Վյաչեսլավ Անգարով - Հարություն
Նոնա Պետրոսյան
Արմեն Էլբակյան
Միքայել Պողոսյան
Աշոտ Ադամյան


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Հովհաննես Մելքոնյան
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վիլեն Զախարյան
Բեմադրող օպերատոր՝ Էդմոնդ Հակոբյան, Ա. Մովսիսյան
Բեմադրող նկարիչ՝ Ռաֆայել Պ. Բաբայան
Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսանդր Աճեմյան
Հնչյունային օպերատոր՝ Ն. Ջափարիձե, Հ. Հակոբյան
Խմբագիր՝ Ս. Առուստամյան
Տնօրեն՝ Գ. Մարկոսյան


== Ծանոթագրություններ ==
Գորբունի (այլ կիրառումներ)

Գորբունի, կարող է վերաբերել՝

Գորբունի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Գորբունի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Սորխունլի

Սորխունլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
1830

1830 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1830 թվականն է, 
XIX դարի 30-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Սերբիան դարձավ ինքնավար իշխանուրյուն Օսմանյան կայսրության կազմում։
Ֆրանսիայում հաստատվեց սահմանադրական միապետություն։


== Ծնունդներ ==
Փետրվարի 16 - Լարս Հերտերվիգ, նորվեգացի նկարիչ, բնապատկերների վարպետ
Մարտի 21 - Ֆրիդրիխ ֆոն Բեկ Ռժիկովսկի, ավստրո-հունգարական պետական գործիչ և զորահրամանատար, Ավստրո-Հունգարիայի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ (1881-1906 թթ.), կոմս
Հուլիսի 27 - Ադել Հյուգո, Վիկտոր Հյուգոյի և Ադելի դուստրը
Սեպտեմբերի 8 - Ֆրեդերիկ Միստրալ, պրովանսացի բանաստեղծ, գրականության գծով Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1904)
Աղամալ Մելիք-Աղամալյան, հայ թառահար
Հոկտեմբեր 17 - Մաթեոս Մամուրյան, մանկավարժ, գրող և հրապարակախոս (վ.1901)
Նոյեմբեր 8 - Ռափայել Պատկանյան, հայ գրող, մտավորական (վ.1892)


== Մահեր ==
Եփրեմ Ա Ձորագեղցի, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1809-ից։ Հաջորդել է Դանիել Ա Սուրմառեցուն
Օստրովա (գյուղ, Շիմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕստրովաՕստրովա (ռուս.՝ Острова), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Շիմսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օպոչկայի շրջան

Օպոչկայի շրջան (ռուս.՝ Опочецкий район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պսկովի մարզում։
Ստեղծվել է 1927 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Օպոչկա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2028,9 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 18673 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9,2 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Մ.թ.ա. 741


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Տարերքի գրկում (ֆիլմ)

«Տարերքի գրկում» (անգլ.՝ Adrift), ամերիկական ֆիլմ սիրո մասին, ռեժիսոր՝ Բալտազար Կորմակուր (Էվերեստ)։ Գլխավոր դերերում Շեյլին Վուդլին ու Սեմ Կլաֆլինն են։
Ֆիլմի պրեմիերան ԱՄՆ-ում տեղի է ունեցել 2018 թվականի հունիսի 1-ին, իսկ Ռուսաստանում՝ 2018 թվականի հունիսի 28-ին։


== Սյուժե ==
Նկարահանված է իրական դեպքերի հիման վրա։ Թամիի ու Ռիչարդի` Թաիթիում տեղի ունեցած հանդիպումը մեծ սիրո սկիզբ դարձավ։ Նրանք երիտասարդ ու ազատ են, որոշում են շքեղ զբոսանավով ուղևորվել ծովային ճանապարհորդության՝ Խաղաղ օվկիանոս։ Թվում էր, թե դա հետաքրքիր արկած է լինելու, բայց հանկարծ բարձրանում է պատմության ամեահզոր փոթորիկներց մեկը։ Այժմ նրանց կյանքը գտնվում է տարերքի գրկում։


== Դերերում ==
Շեյլին Վուդլի- Թամի Օլդհեմ
Սեմ Կլաֆլին- Ռիչարդ Շարփ


== Արտադրություն ==
2017 թվականին ֆիլմի համար պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել STX Entertainment ընկերության հետ։ Այդ ժամանակ որոշվեց, որ Թամի Օլդհեմի դերը կկատարի Շեյլին Վուդլին, իսկ նախագծի տնօրենը կլինի Բալտազար Կորմակուրը։ Սցենարն արդեն գրված էր Քանդել եղբայրների կողմից, նրանք Կարմակուրի հետ միասին պրոդյուսերավորեցին ֆիլմը։ 2017 թվականի ապրիլին Մայլզ Թելերը ֆիլմին մասնակցելու համար բանակցություններ է վարել Շեյլին Վուդլիի հետ, ում հետ նա աշխատել էր միայն մեկ անգամ։ 2017 թվականի մայիսին նկարահանումներին միացավ նաև Սեմ Կլաֆլինը` փոխարինելով Թելլերին, ով հրաժարվել էր դերից որոշակի կոնֆլիկտ ունենալուց հետո։
«Տարերքի գրկում» ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցելլ 2017 թվականին Ֆիջի կղզում։


== Երաժշտություն ==
SYML երաժշտական խմբի «Where's My Love» երգն ընդունվել է «Տարերքի գրկում» ֆիլմի պաշտոնական սաունդթրեք, որը թողարկվել է 2018 թվականի մարտի 14-ին։ Phosphorescent երաժշտական խմբի «Song For Zula» երգն ընտրվել է ֆիլմի պաշտոնական թրեիլերի համար, որը թողարկվել է 2018 թվականի մայիսի 7-ին։


== Քննադատություններ ==
Ֆիլմը ջերմորեն ընդունվեց քննադատների կողմից։
«Գերազանց խաղ է Շեյլին Վուդլի ևՍեմ Կլաֆլինի կողմից» (CNN):
«Բալտազար Կորմակուրը հմտորեն փոխանցում է տարերքի ուժը դեպի էկրաններ… «Օսկարի» մրցանակակիր օպերատոր Ռոբերտ Ռիչարդսոնը աշխարհի յուրօրինակ պատկեր է տալիս ձեզ» (Rolling Ston):
«Շեյլին Վուդլին ֆիզիկապես և հոգեպես տրվել է յուրաքանչյուր վայրին… նրան անհնար է դուրս բերել այնտեղից» ( Variety)։


== Ծանոթագրություններ ==
(7361) Էնդրես

(7361) Էնդրես (անգլ.՝ Endres), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի փետրվարի 16-ին NEAT ծրագրի կողմից Հալեկալայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,67358 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4374 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9098 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1596,75 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225457 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,77° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7361) Էնդրես աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լորենցո Մեդիչի

Լորենցո Մեդիչի (իտալերեն՝ Lorenzo de' Medici, ծնվել է 1449 թ. հունվարի 1-ին Ֆլորենցիայում, մահացել 1492 թ. ապրիլի 9-ին՝ 43 տարեկանում), իտալացի պետական, քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, գիտնականների, արվեստագետների, բանաստեղծների հովանավոր, Ֆլորենցիայի Հանրապետության փաստացի ղեկավար իտալական վերածննդի տարիներին։ Հայտնի է որպես Լորենցո Հոյակապ (Լորենցո Հրաշալի)։
Թերևս ամենից շատ հայտնի է արվեստում ունեցած իր մեծ ավանդով։ Նա հովանավորել է ժամանակի նկարիչներին՝ մեծ գումարներ հատկացրել, որպեսզի վերջիններս կարողանային ստեղծել իրենց գլուխգործոցները։
Լորենցո Մեդիչի կյանքը համընկավ հասուն իտալական Վերածննդի կիզակետին, իսկ մահը՝Ֆլորենցիայի ոսկեդարի ավարտին։ Նրա մահվան հետ փլուզվեց իտալական պետական կազմավորումների միջև ստեղծված խաղաղ դրությունը։
Մահացել է Ֆլորենցիայում և թաղված է Ֆլորենցիայի Մեդիչների Մատուռում (իտալ. Cappelle medicee)։


== Ծանոթագրություններ ==
Շչերբանևսկի գյուղական խորհուրդ (Պոլտավսկի շրջան)

Շչերբանևսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Щербанівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջան ում։
2001 թվականի տվյալներով Շչերբանևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 11011 մարդ։ Խորհրդում կա 7 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ալմենո Սան Սալվատորե

Ալմենո Սան Սալվատորե (իտալերեն՝ Almenno San Salvatore), քաղաք Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալներով կազմում է 5679 մարդ։ Խտությունը կազմում է 1196 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4,75 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24031։ Հեռախոսային կոդ՝ 00035։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Ծանոթագրություններ ==