Վարդի ասպետը

Վարդի ասպետը(գերմ.՝ Der Rosenkavalier, թարգմանության այլ  տարբերակներ  «Վարդերի ասպետ»,«Վարդով ասպետը»)՝ Ռիխարդ Շտրաուսի կատակերգական օպերան , որը ստեղծվել է 1909-1910 թվականներին Հուգո ֆոն Հոֆմանթսանի լիբրետտոյի հիման վրա։ Օպերայի պրեմիերան ռեժիսոր Մաքս Ռայնհարդի բեմադրմամբ կայացավ 1911 թվականին Դրեզդենի թագավորական օպերային թատրոնում(երաժշտավարում էր Էրնեստ ֆոն Շուհը)։


== Ստեղծման պատմություն ==
Օպերան ստեղծվել է Ռիխարդ Շտրաուսի կողմից 1909-1910 թվականներին թատերագիր Հուգո ֆոն Հոֆմանթսանի հետ գործակցելով, ով ավելի վաղ արդեն գրել էր լիբրետտո Շտրաուսի այլ օպերայի՝ «Էլեկտրայի», համար։ Հետագայում այդ ստեղծագործական միությունը շարունակվեց, և ստեղծվեցին «Արիադնան Նաքսոսում», «Կինը առանց ստվերի», «Եգիպտական Ելենան» և «Արաբելլան»։
Լիբրետտոյի ստեղծման ժամանակ Հոֆմանթսանը ձգտում էր հստակ ոճավորել այն 18-րդ դարի ստեղծագործություններին համապատասխան, մասնավորապես Մոցարտի օպերաներին համապատասխան։ 
Միաժամանակ կոմպոզիտորը ստեղծագործման ժամանակ ցուցաբերում է ավելի ազատություն, գիտակցաբար թույլ տալով անոխրոնիզմներ և, ինչպես նշում են երաժշտագետները, «համադրելով մելոդիկան, որը բնորոշ է հին ժամանականերին (վարդի մատուցման տեսարանը, իտալացի երգչի կանցոնետտան), վալսերով՝ ներկայացնելով նույնիսկ ոչ թե 19-րդ դարը, այլև 20-րդ դարը »։
«Վարդի ասպետում» զետեղված են ծաղերգության տարրեր։ Օրինակ՝ Մարալշայի և Օքտավիանոսի միջև տեսարանում՝ օպերայի առաջին ակտից, ներկա է հղում սիրային տեսարանին Ռիխարդ Վագների՝ «Տրիստան և Իզոլդայի» երկրորդ ակտից ։
Ռուս հանդիսատեսին օպերան գրեթե հայտնի չէ։ Առաջին անգամ այն բեմադրել է 1928 թվականին Լենինգրադում Սերգեյ Ռադլովը։
Ժամանակի ընթացքում մյուս բեմադրումը իրականացավ 2012 թվականին Մեծ թատրոնի թատերախմբով։


== Գործող անձինք ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Jefferson, Alan (1985). Richard Strauss: Der Rosenkavalier. Cambridge: Cambridge Opera Handbooks. 0-521-27811-2.
Kennedy, Michael (1999). Richard Strauss: Man, Musician, Enigma. Cambridge: Cambridge University Press. 9780521581738.
Kennedy, Michael (2001). «Richard Strauss», pp. 886–905, in The New Penguin Opera Guide, edited by Amanda Holden. New York and London: Penguin Books. 0-14-029312-4.
Murray, David (1992). «Rosenkavalier, Der», vol. 4, pp. 43–47, in The New Grove Dictionary of Opera, edited by Stanley Sadie. London: Macmillan. 0-333-73432-7.
Strauss, Richard (1912). Der Rosenkavalier (The Rose-Bearer), Comedy for Music in three Acts by Hugo von Hofmannsthal, English Version by Alfred Kalisch, vocal score in English and German. London: Boosey & Hawkes. . See also file #117568 at IMSLP.
Boyden, Matthew (1999). Richard Strauss. Boston: Northeastern University. 1-55553-418-X
Del Mar, Norman (2000). Richard Strauss: A Critical Commentary on His Life and Works. Cornell University Press. 978-0-8014-9318-8 0801493188
Reynolds, Michael. Creating 'Der Rosenkavalier': From Chevalier to Cavalier. The Boydell Press. 978-1-78327-049-1


== Արտաքին հղումներ ==
Действующие лица и либретто оперы Archived 2019-03-29 at the Wayback Machine.
Recording of «Da geht er hin» Archived 2011-07-09 at the Wayback Machine. by Lotte Lehmann in MP3 format
Marie Theres'! ... Hab' mir's gelobt" ՅուԹյուբում, sung by the original cast (Siems, von der Osten, Nast)
Piano-vocal score of Der Rosenkavalier from the Indiana University School of Music
German libretto of Der Rosenkavalier Archived 2009-05-12 at the Wayback Machine. from opera-guide.ch
Synopsis of Der Rosenkavalier Archived 2012-08-13 at the Wayback Machine. (Metropolitan Opera)