armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մատեուս Ուրիբե

Անդրեաս Մատեուս Ուրիբե Վիլյա (իսպ.՝ Andrés Mateus Uribe Villa, մարտի 21, 1991(1991-03-21), Մեդելյին, Կոլումբիա), կոլումբիացի ֆուտբոլիստ, «Ամերիկա» ակումբի և Կոլումբիայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։ 2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։


== Ակումբային կարիերա ==
Մատեուսն իր ֆոիտբոլային կարիերան սկսել է արգենտինական «Դեպորտիվո Էսպանյոլ» ակումբի  կազմում։ 2012 թվականին վերադարձել է հայրենիք և միացել «Էնվիգադո» ակումբին։ 2012 թվականի փետրվարի 5-ին «Ինդեպենդենտե Մեդելին» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Մուստանգի գավաթի խաղարկությունում։ Մայիսի 27-ին «Դեպորտես Տոլիմա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Մատեուսը խփել է իր առաջին գոլը «Էնվիգադո» ակումբի կազմում։
2015 թվականի սկզբին Մատեուսը վարձավճարային հիմունքներուվ տեղափոխվել է «Դեպորտես Տոլիմա» ակումբի կազմ։ Հունվարի 31-ին «Բոյկա Չիկո» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը նոր ակումբի կազմում։ Փետրվարի 28-ին «Լա Էկիդադ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը «Դեպորտես Տոլիմա» ակումբի կազմում։
2016 թվականի ամռանը Մատեուսը պայմանագիր է կնքել  «Ատլետիկո Նասիոնալ» ակումբի հետ։ Հուլիսի 11-ին Խագուարես դե Կորդոբա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Մատեոսը կատարել է իր  նորամուտը  նոր ակումբի կազմում։ Օգոստոսի 12-ին Հարավամերիկյան գավաթի խաղարկության՝ պերուական «Դեպորտիվո Մյունիսիպալ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը նոր ակումբի կազմում։ Իր նորամուտային մրցաշրջանում նա նվաճել է Լիբերտադորեսի գավաթի, Կոլումբիայի գավաթի և և դուրս եկել Հարավամերիկյան գավաթի խաղարկության եզրափակիչ։ 2017 թվականին Մատեուսն օգնել է թիմին հաղթել առաջնությունում։ Մայիսի 3-ին Լիբերտադորեսի գավաթի խաղարկության շրջանակներում «Էսուդիանտես» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա գոլ է խփել։
2017 թվականի ամռանը Մատեուսը տեղափոխվել է մեքսիկական «Ամերիկա» ակումբ։ Օգոստոսի 9-ին  Մեքսիկայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում «Պոտրոս ՈՒԱԵՄ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը նոր ակումբի կազմում։ Սեպտեմբերի 16-ին «Տիխուանա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Մեքսիկայի առաջնությունում։ Հոկտեմբերի 1-ին «Տոլուկի» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը «Ամերիկայի» կազմում։


== Միջազգային կարիերա ==
2017 թվականի հունվարի 26-ին Բրազիլիայի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական խաղի ժամանակ Մատեուսը կատարել է իր նորամուտը Կոլումբիայի ազգային հավաքականի կազմում։
2018 թվականին Մատեուսը հավաքականի կազմում մասնակցել է Ռուսաստանում անցկացված աշխարհի առաջնությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Սենեգալի, Հունաստանի և Անգլիայի հավաքականների դեմ խաղերին։


== Ձեռքբերումներ ==
 Թիմային 
 «Ատլետիկո Նասիոնալ»

 Կոլումբիայի ֆուտբոլի առաջնություն — Ապերտուրա 2017
Կոլումբիայի գավաթի դափնեկիր — 2016
Լիբերտադորեսի գավաթի դափնեկիր —2016
Հարավային Ամերիկայի Ռեկոպայի դափնեկիր — 2017


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուրիբեի պաշտոնական Տվիտերի էջը
Ուրիբեի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Ուրիբեն transfermarkt-ում
Ուրիբեն soccerbase.com-ում
Ուրիբեն WhoScored.com կայքում
Ուրիբեն Կլուբ Ամերիկայի պաշտոնական կայքում Archived 2019-05-03 at the Wayback Machine.
Ֆրանսիայի բաց առաջնության կանանց զուգախաղ 2015

Ֆրանսիայի բաց առաջնության կանանց զուգախաղ 2015, թենիսի կանանց զուգախաղի մրցաշար, թենիսի հիմնական՝ Մեծ Սաղավարտի, մրցաշարերից մեկը։ Անց է կացվել 2015 թվականի մայիսի 24-ից մինչև հունիսի 7-ը, Փարիզի  «Stade Roland Garros» («Ռոլան Գարրոս մարզադաշտ») համալիրում, Ֆրանսիա։
Մրցաշարի գործող չեմպիոններն էին Սե Շուվեյը և Պեն Շուայը, սակայն Պեն Շուայը չէր մասնակցում մրցաշարին և Սե Շուվեյը համագործակցում էր իտալուհի Ֆլավիա Պենետայի հետ։ Քառորդ եզրափակիչում 4-րդ դասակարգված Շուվեյ-Պենետա զույգը զիջել է 2011 թվականի Ֆրանսիայի բաց առաջնության կանանց զուգախաղի մրցաշարի հաղթողներ Անդրեա Հլավաչկովա-Լյուսիա Հրադեցկա զույգին։
Մրցաշարի հաղթողներ են դարձել 7-րդ դասակարգված զույգ Բեթանի Մատեկ Սանդսը և Լյուսիա Շաֆարժովան, ովքեր եզրափակիչում 3-6, 6-4, 6-2 հաշվով հաղթանակ են տարել 12-րդ դասկարգված Քեյսի Դելակուա-Յարոսլավա Շվեդովա զույգի նկատմամբ։ Այդպիսով Բեթանի Մատեկ Սանդսը 2015 թվականի Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում շահել է իր երկրորդ տիտղոսը, քանի որ երեք օր առաջ նա հաղթանակ էր տարել նաև խառը զուգախաղի մրցաշարում (Մայք Բրայանի հետ միասին)։ Այդ տիտղոսը ընդհանուր առմամբ նրա 4-րդ տիտղոսն էր Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում։ Լյուսիա Շաֆարժովայի համար դա երկրորդ տիտղոսն էր Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում։ Առաջինը նա նույնպես շահել էր Մատեկ Սանդսի հետ միասին չորս ամիս առաջ 2015 թվականի Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, այդպիսով հաղթանակ տանելով Մեծ Սաղավարտի կանանց զուգախաղի երկու անընդմեջ մրցաշարերում։ Այդպիսով, նրանք դարձել են յոթերորդ զույգը Բաց դարաշրջանում, ում հաջողվել է մրցաշրջանի ընթացքում հաղթանակ տանել Մեծ Սաղավարտի առաջին երկու մրցաշարում։ Այդ հաղթանակի շնորհիվ երկու թենիսիտուհիներն էլ տեղ զբաղեցրեցին կանանց զուգախաղի թենիսիստուհիների վարկանիշի առաջին տասնյակում՝ Շաֆարժովան 5-րդ, իսկ Մատեկ Սանդսը 6-րդ հորիզոնականներում։


== Դասակարգում ==


== Հատուկ հրավիրվածներ (WC) ==


== Հիմնական ցանց ==
Հապավումներ
Q - Որակավորված
WC - Wild card, Ջոկեր
LL - Երջանիկ անհաջողակ
PR - Պաշտպանված վարկանիշ


=== Քառորդ եզրափակիչ ===


=== Կիսաեզրափակիչ ===


=== Եզրափակիչ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Պաշտոնական կայք
Լուսանկարներ Ռոլան Գարոսից
Կանանց զուգախաղի մրցաշարի արդյունքներ
Մրցաշարի պրոֆիլը ATP կայքում
Ֆրանսիայի բաց առաջնության կանանց զուգախաղի մրցաշարի հաղթողներն ու եզրափակիչի մասնակիցները
Ռեպնայա (Կամենսկի շրջան)

Ռեպնայա (ռուս.՝ Репная), կայարան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում։ Մտնում է Բոգդանովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Take Over Control

«Take Over Control», հոլանդացի դիջեյ Afrojack-ի երգն է, համագործակցությամբ հոլանդացի երգչուհի Եվա Սիմոնսի հետ։ Երգը թողարկվել է 2010 թվականի օգոստոսի 12-ին։ Երգի հեղինականերն են Afrojack-ը, Եվա Սիմոնսը, Ինգրիդ Սիմոնսը և Մայք Հեմիլթոնը։
Եգիպտոս (հռոմեական նահանգ)

Հռոմեական Եգիպտոս (լատ.՝ Aegyptus, հուն․՝ Αἴγυπτος), պրովինցիա Հռոմեական կայսրությունում։ Հիմնադրվել է մ․թ․ա․ 30 թվականին, երբ Օկտավիանոսը (ապագա հռոմեական Օգոստոս կայսրը)  պարտության մատնեց Մարկոս Անտոնիոսին, գահընկեց արեց Կլեոպատրային և բռնակցեց նախկին Պտղոմեոսյան թագավորությունը Հռոմեական կայսրությանը։ Պրովինցիան զբաղեցնում էր ներկայիս Եգիպտոսի մեծ մասը՝ բացառությամբ Սինայի թերակղզու, որը հետագայում նվաճվեց Տրայանոսի կողմից։ Եգիպտոսը արևմուտքում սահմանակցում էր Կրետե և Կիրենաիկա պրովինցիաներին, իսկ արևելքում՝ Հուդեային (ապա՝ Արաբիա Պետրեա)։
Նահանգը ծառայում էր որպես կայսրության հացահատիկի կարևոր արտադրող և ուներ բավականին զարգացած քաղաքային տնտեսություն։ Եգիպտոսը Հռոմի արևելյան ամենահարուստ պրովինցիան էր և ամենահարուստ նահանգը Իտալիայից դուրս։ Նրա մայրաքաղաք Ալեքսանդրիայում էր գտնվում ամենամեծ նավահանգիստը, որը մեծությամբ երկրորդ քաղաքն էր Հռոմեական կայսրությունում։
Հռոմեական Եգիպտոսի բնակչության թիվը հայտնի չէ․ մոտավոր հաշվարկներով՝ այն տատանվում էր 4-8 միլիոնի միջև։


=== Հռոմեական կառավարման համակարգը Եգիպտոսում ===
Գրավելով Պտղոմեոսյան թագավորությունը՝ Հռոմեական կայսրությունը զգալի փոփոխություններ կատարեց նրա կառավարման համակարգում։ Հռոմեական նվաճումից հետո նախևառաջ սկսեց ամրապնդվել հույների ու հելլենիզմի կարգավիճակը եգիպտական ազդեցությունների նկատմամբ։ Պահպանվեցին նախկին պտղոմեոսյան որոշ պաշտոններ, մի մասը ենթարկվեց փոփոխությունների, իսկ որոշ պաշտոնների դեպքում պահպանվեցին անվանումները, սակայն փոփոխվեցին ֆունկցիաները։
Հռոմեացիները Եգիպտոսում ներդրեցին կառավարման այնպիսի համակարգ, որի նպատակն էր՝ հասնել բարձր արդյունավետության ու մեծ եկամտի։ Եգիպտոսի պրեֆեկտը միաժամանակ պատասխանատու էր  լեգեոնների ու կոհորտների նկատմամբռազմական վերահսկողության, ֆինանսական հարցերի ու հարկահանության կազմակերպման և արդարադատության համակարգի կառավարման համար։
4-րդ դարի սկզբին կատարված ռեֆորմները հիմքեր ստեղծեցին Եգիպտոսի՝ ևս 250 տարվա հարաբերական բարգավաճման համար։ Ավելի արդյունավետ կառավարման համար Եգիպտոսը բաժանվեց մի քանի մանր պրովինցիաների, ի հայտ եկան քաղաքացիական ու ռազմական առանձին պաշտոնյաներ՝ պրեզեսը և դուքսը։ Պրովինցիան Արևելքի կոմսի վերահսկողության տակ էր և ենթարկվում էր այն դիոցեզին, որի կենտրոնը Անտիոքն էր Սիրայում։
Հուստինիանոս կայսրը 538 թ․ վերացրեց Եգիպտոս դիոցեզը և վերամիավորեց քաղաքացիական ու ռազմական գերատեսչությունները դուքսի պաշտոնում (քաղաքացիական հարցերով տեղակալը՝ պրեզես)՝ ի հակակշիռ եկեղեցու մեծացող ազդեցության։ Մինչ այդ տեղական ինքնավարության բոլոր մնացուկներն արդեն վերացել էին։ Զինվորականության ներկայությունն ավելի նկատելի էր, նրա ուժն ու ազդեցությունը՝ ավելի մեծ քաղաքների ու գյուղերի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Կենի

Կենի, կարմրածառ, գեղձի, բզենի (լատ.՝ Taxus), կենազգիների ընտանիքի ասեղնատերև, մշտադալար ծառերի ցեղ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Բարձրությունը՝ 10-20 (25) մ է։ Տերևները հերթադիր են՝ խիտ դասավորված երկու շարքով, մուգ կանաչ։ Կոները միայնակ են, կարմիր, հյութալի, հատապտղանման։ Սաղարթը խիտ է։ Ապրում է 2-3 հազար տարի։ Բազմանում է սերմերով և կտրոններով։ Ասեղնատերևները հերթադիր են, խիտ, 2 շարքով դասավորված, մուգ կանաչ գույնի։ Արական հասկիկները (միկրոստրոբիլները) միայնակ են, գնդաձև։ Կոները (մեգաստրոբիլները) միայնակ են, կարմիր, հյութալի, հատապտուղների տեսքով։ Բույսը թունավոր է, պարունակում է տաքսին ալկալոիդ։


== Տեսակներ ==
Հայտնի է մոտ 10 (այլ տվյալներով՝ 8), Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ 

Կենի սովորական կամ հատապտղային (T. baccata)


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Եվրոպայում, Ազորյան կղզիներում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Փոքր Ասիայում, Կովկասում։ Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի, Շամշադինի շրջաններում, Զանգեզուրում (մոտ 60 հա), ամենամեծ ծառուտը գտնվում է Ախնաբադի ձորում (Մալախ գյուղի մոտ, 25 հա)։ Հայաստանում տարածված է սովորական կամ հատապտղային կենին (Taxus baccata), որին բնափայտի գույնի, ամրության և գեղեցկության համար կոչում են նաև գեղձի, բզենի, նետածառ, մահեկ։ Ստվերադիմացկուն է, անտառում զբաղեցնում է երկրորդ շարահարկը։ Աճում է դանդաղ, ապրում 2-3 հազար տարի։ Հազվադեպ՝ ստորին և միջին լեռնային գոտիներում (1000-1800 մ բարձրություններում), առաջացնում մաքուր ծառուտներ։ Ամենամեծը (25 սմ) գտնվում է Տավուշի մարզի Աղավնավանք գյուղի մոտակայքում։


== Նշանակություն ==
Բազմանում է սերմերով, կտրոններով։ Բնափայտը արժեքավոր է, ամուր, գորշակարմրավուն, կիրառվում է կահույքի արտադրության, ատաղձագործության մեջ։ Բազմաթիվ պարտեզային ձևեր աճեցվում են դեկորատիվ նպատակով։ Օգտագործվում է կահույքի արտադրության, ատաղձագործության մեջ։
Ասեղնատերևները, կոները և ընձյուղները պարունակում են տաքսին ալկալոիդ, տերևները՝ նաև եթերայուղեր։ Բույսն ամբողջովին թունավոր է։ 
Մեղրատու է։ Երրորդային դարաշրջանի մնացորդ է. գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Սրբոց Ավետարանչաց մատուռ (Կարմիր գյուղ)

Սրբոց Ավետարանչաց մատուռ, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի, Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանի հայավնակ Կարմիր գյուղում, կառուցվել է 2012 թվականին։
Սրբոց Ավետարանչաց մատուռը միակ գործող սրբավայրն է Մառնեուլի շրջանի հայկական 8 համայնքների համար, այն կառուցվել է 2012 թվականին տեղացի Վիլիխան (Վիլիկ) Խաչատուրյանի և համայնքի այլ անդամների նախաձեռնությամբ, որին նարև իր մեծ աջակցություն է  ցուցաբերվել Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Վիրահայոց թեմի Առաջնորդարանը։
Իսկ 2012 թվականի հունիսի 2-ին,  ձեռամբ Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Վազգեն եպիսկո­պոս Միրզախանյանի կողմից մատուռ օծվել է։
Մատուռը ուղղանկյունաձև կառույց է, նրա չափսերն են (6.17 x 4.43) մետր։ Մատուռի պատերը սվաղված են, ունի մեկ մուտք՝  արևմտյան կողմից, տանիքը երկաթե թիթողներով երեսպատված է։ Մատուռի արևելյան կողմում կա Սուրբ սեղան, որի մեջ քանդակված է խաչ, իսկ հյուսիսաին կողմում մկրտության ավազանն է։
2015 թվականին ծնունդով Կարմիր գյուղից, ռուսաստանաբնակ Դավիթ Դավթյանի, Գրիգորի Էլոյանի և այլ տեղաբնակների նախաձեռնությամբ, Կարմիր գյուղում կանգնեցվեց խաչքար, որը նվիրված էր Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին։


== Արտաքին հղումներ ==
Օծվեց Վրաստանի Մառնեուլիի շրջանի Կարմիր գյուղի «Սրբոց Ավետարանչաց» նորակառույց մատուռը:
Ուխտագնացություն Կարմիր գյուղի «Սրբոց Ավետարանչաց» մատուռ


== Ծանոթագրություններ ==
Մարդուկ

Մարդուկ (սեպագիր՝ 𒀭𒀫𒌓), սկզբում Բաբելոն քաղաքի հովանի աստվածը, մ.թ.ա. XVIII դարից՝ Բաբելոնիայի թագավորության գլխավոր աստվածը։)
Միջագետքի սեմական ցեղերն ու ժողովուրդները Մարդուկ կամ Բել («տեր») են անվանել Շումերի Էնլիլ աստծուն։ Ըստ առասպելի՝ Մարդուկը եղել է իմաստության աստծո՝ Հայայի որդին։ Աստվածների խորհրդում իբր ճանաչվելով «գերագույն»՝ Մարդուկը պայքարել է հրեշների ու քաոսի աստվածների դեմ, մենամարտում սպանել նրանց առաջնորդ Տիամատին՝ նրա վիթխարի դիակից կերտելով երկինքն ու երկիրը, իսկ մատնիչ ու խռովարար Կինգո աստծո արյունը խառնելով կավին, ստեղծել է մարդկանց՝ ի ծառայություն աստվածների։ Նոր Բաբելոնյան թագավորության հիմնադրումից (մ.թ.ա. VII դ. վերջին քառորդ) հետո, երբ նրա միապետները Միջագետքում ստեղծել են կենտրոնացված հզոր տիրակալություն, Մարդուկի պաշտամունքում դրսևորվել է միաստվածության միտում։ Տեղական բոլոր հին աստվածությունները հռչակվել են Մարդուկի տարբեր մարմնավորումների դրսևորումներ (նա կրել է շուրջ 50 աստվածների անվանում)։ Այսպես, Նինուրտան խորհրդանշել է Մարդուկի հզորությունը, Ներգալը՝ մարտը, Էնլիլը՝ իշխանությունը։ Մարդուկի սրբազան կենդանին համարվել է Բաբելոնի վիշապը, երկնային լուսատուն՝ Յուպիտերոս մոլորակը, շաբաթվա օրը՝ հինգշաբթին, կինը՝ սիրո և գեղեցկության դիցուհի Իշտարը։ Մարդուկի աշխարհի արարչագործության հիշատակը մեծահանդես արարողություններով տոնվել է յուրաքանչյուր նոր տարվա սկզբին, Բաբելոն քաղաքում, Մարդուկի գլխավոր մեհյանում՝ Էսագիլու տաճարում։
Կորսուն (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Կորսուն (ուկրաիներեն՝ Корсунь), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդում։
2012 թվականի տվյալներով Կորսուն քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 670 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վրաստանի խորհրդարանական ընտրություններ (1919)

Վրաստանի խորհրդարանական ընտրություններ, արտահերթ ընտրություններ, որը տեղի է ունեցել 1919 թվականի փետրվարի 14-ից 16-ը Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։ Արդյունքում հաղթել է Վրաստանի Սոցիալ-դեմոկրատական լիբերալ կուսակցությունը ձայների մեծամասնությամբ։
Այդ կուսակցությունը հավաքել է ամբողջ ձայների 81%-ը։ Դրանից հետո նրանք իրենց իշխանությունը զիջեցին Վրաստանում գործող Հայ հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցությանը։


== Արդյունքներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մյուրիել Քենեթ Ուելս

Մյուրիել Քենեթ Ուելս (անգլ.՝ Muriel Kennett Wales, հունիսի 9, 1913(1913-06-09), Բելֆասթ, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - օգոստոսի 8, 2009(2009-08-08), Վանկուվեր, Մետրո Վանկուվեր, Բրիտանական Կոլումբիա, Կանադա), իռլանդացի-կանադացի մաթեմատիկոս։ Համարվում է Իռլանդիայում ծնված առաջին կինը, որը մաքուր մաթեմատիկայի մագիստրոսի կոչում է ստացել։


== Կենսագրություն ==
Մյուրիել Քենեթը ծնվել է 1913 թվականի հունիսի 9-ին Բելֆաստում։ 1914 թվականին նրա մայրը տեղափոխվել է Վանկուվեր և կրկին ամուսնացել, ուստի Մյուրելը հայտնի է իր մոր նոր ազգանվամբ՝ Ուելս։
Մյուրիել Քենեթը նախ սովորել է Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանում (բակալավրի աստիճան՝ 1934 թվականին, մագիստրոսի աստիճան՝ 1937 թվականին, պաշտպանելով Determination of Bases for Certain Quartic Number Fields ատենախոսությունը)։ 1941 թվականին գիտությունների դոկտորի աստիճան ստացել է Տորոնտոյի համալսարանից Theory Of Algebraic Functions Based On The Use Of Cycles (Ցիկլերի օգտագործման վրա հիմնված հանրահաշվական գործառույթների տեսություն) ատենախոսության համար (գիտական ղեկավարն է եղել Սամուել Բիթին) (նա ինքը առաջին մարդն է, որը 1915 թվականին Կանադայում ստացել է մաթեմատիկայի դոկտորի կոչում)։
1940-ական թվականների մեծ մասն աշխատել է Տորոնտոյում և Մոնրեալում ատոմային էներգիայի բնագավառում, սակայն 1949 թվականին վերադարձել է Վանկուվեր, որտեղ աշխատել է խորթ հոր բեռնափոխադրման կազմակերպությունում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուղղանկյունություն

Ուղղանկյունություն կամ օրթոգոնալություն (հուն․՝ ὀρθογώνιος - ուղղանկյուն, հուն․՝ ὀρθός - «ուղիղ» + հուն․՝ γωνία - անկյուն), եռաչափ էվկլիդեսյան տարածության երկու վեկտորների ուղղահայացության գաղափարի ընդհանրացումը։
Օրթոգոնալանության առավել բնական սահմանումը տրվում է հիլբերտյան տարածությունների տեսության մեջ։ H հիլբերտյան տարածության x և у տարրերը կոչվում են օրթոգոնալ 
  
    
      
        x
        
        ⊥
        
        y
      
    
    {\displaystyle x\,\bot \,y}
  , եթե նրանց սկալյար արտադրյալը զրո է (х,у) = 0։
Երբ H-իրական հիլբերտյան տարածությունը համընկնում է եռաչափ էվկլիդեսյան տարածության հետ, օրթոգոնալության վերը բերված սահմանումը համընկնում է վերջինիս երկու վեկտորների ուղղահայացության սահմանման հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Chapter 4 – Compactness and Orthogonality (անգլ.)Archived 2018-01-13 at the Wayback Machine. in The Art of Unix Programming
Բիրյուլյա (այլ կիրառումներ)

Բիրյուլյա, կարող է վերաբերել՝

Բիրյուլյա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում
Բիրյուլյա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում և Նովոսիբիրսկի մարզում
Դիաթերմիա

Դիաթերմիա (հուն․՝ διά - միջով և νέρμη - տաքություն), էնդոթերմիա, թերմոպենետրացիա, էլեկտրաբուժության մեթոդ, հյուսվածքների և օրգանների տաքացումը բարձր հաճախականություն (1,6 Մհց) և 3 Ա ուժ ունեցող հոսանքով։ Մեթոդն առաջարկել է չեխ բժիշկ Ռ․ Ցեյնեկը, 1905 թվականին, իսկ «դիթերմիա» տերմինը՝ գերմանացի բժիշկ Ֆ․ Նահելշմիդը։ Մարմնի օրգաններն ու հյուսվածքներն օժտված են տարբեր էլեկտրահաղորդականությամբ․ ամենամեծ դիմադրությունն ունեն մաշկային, ճարպային, ոսկրային ու մկանային հյուսվածքները (սրանք ավելի ուժեղ են տաքանում), ամենափոքրը՝ արյունով և ավիշով հարուստ օրգանները՝ թոքեր, լյարդ, ավշային հանգույցներ (ավելի թույլ են տաքանում)։ Ջերմային ազդեցություններից բացի բարձր հաճախականության հոսանքը օրգանիզմում առաջացնում է առանձնահատուկ պրոցեսներ, որոնց էությունը բացահայտված չէ։ Ենթադրվում է, որ հոսանքի ներգործմամբ բջջային իոնները տեղաշարժվում են, իոնների սահմանային որոշ կոնցենտրացիաների դեպքում կոլոիդները քայքայվում են, և բջիջն անցնում է գրգռված վիճակի։ Դիաթերմիայի հիմնական ազդեցությունը արտահայտվում է ֆիզիոլոգիական ռեակցիաներով, բարձրանում է վեգետատիվ նյարդային համակարգի ակտիվությունը (ավիշի, արյան շրջանառության, նյութափոխանակության արագացում, լեյկոցիտների ակտիվության ուժեղացում), զգացող նյարդերի գրգռման շեմքը, թուլանում են կմախքային և ներքին օրգանների մկանները։ Այդ պատճառով դիաթերմիան կիրառում են միզածորանի, լեղուղիների, լեղապարկի և արյան անոթների կծկումներից առաջացող այլ հիվանդությունների, ինչպես նաև նյարդերի, նյարդարմատների ոչ թարախային բորբոքումների, մկանների և հոդերի ցավերի դեպքում։
Կամարջիկ

Կամարջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում։ Գտնվում էր Բայազետ քաղաքից հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Եղել է հայաբնակ գյուղ մինչև XIX դարավերջ։ XX դարի սկզբին ուներ 80 քուրդ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Holy Grail

«Holy Grail», ամերիկացի ռեփեր Ջեյ Զիի երգն է, համագործակցությամբ ամերիկացի երգիչ Ջասթին Թիմբերլեյքի հետ։ Երգը թողարկվել է 2013 թվականի հուլիսի 10-ին, որպես Ջեյ Զիի «Magna Carta Holy Grail» կոչվող թվով տասներկուերորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ։ Երգը գրվել է Ջասթին Թիմբերլեյքի, Շոն Քարթերի, The-Dream-ի, Թիմբալենդի, Ջերոմ Հարմոնի, Էռնեստ Վիլսոնի, Կուրտ Կոբեյնի, Դեյվ Գրոլի և Կրիստ Նովոսելիչի կողմից։
Երգը Գրեմմիի 56-րդ մրցանակաբաշխությունում ստացել է «Լավագույն ռեփ/երգող համագործակցություն» մրցանակը։ 2014 թվականի մարտին ամերիկյան «Billboard» ամսագրի կազմած բոլոր ժամանակների թոփ 100 ռեփ երգերի ցանկում «Holy Grail» երգը զբաղեցրել է 25-րդ հորիզոնականը։


== Նախապատմություն ==
«Holy Grail» երգը ձայնագրվել է 2011 թվականին, երբ Ջեյ Զին և ամերիկացի ռեփեր Քանյե Ուեսթը համագործակցում էին իրենց համատեղ՝ «Watch the Throne» ալբոմի շրջանակներում։ Քանյե Ուեսթը ի սկզբանե ուզեցել է այդ երգը ներառել իրենց համատեղ ալբոմում, սակայն Ջեյ Զին որոշում է պահել այն իր առաջիկա ստուդիական ալբոմի համար։ Երգի երաժշտության սկզբնական տարբերակը մշակվել է The-Dream-ի կողմից, սակայն վերջնական տարբերակը ստանալու համար նրա հետ նաև աշխատել են Թիմբալենդը և Ջերոմ Հարմոնը։
Երգի խոսքերի մի փոքր հատված վերցված է ամերիկյան Nirvana ռոք խմբի «Smells Like Teen Spirit» սինգլից, սակայն այդ ամենը կատարվել է Քորթնի Լավի թույլատվությամբ, ում պատկանում են այդ սինգլի հեղինակային իրավունքները։ BBC Radio 1-ի հետ հարցազրույցում, Ջեյ Զին համարել է «Holy Grail» երգը որպես «քարտեզ ալբոմի համար»։


== Տեսահոլովակ ==
2013 թվականի օգոստոսի 3-ին Ջեյ Զին KPWR ռադիոկայանի հետ հարցազույցում հայտարարում է որ նա և Ջասթին Թիմբերլեյքը արդեն սկսել են երգի տեսահոլովակի նկարահանումները։ Օգոստոսի 9-ին տեսահոլովակը պաշտոնապես ներկայացվում է Ֆեյսբուքում։ Տեսահոլովակի ռեժիսորն է Էնթոնի Մանդլերը։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Մրցանակներ և առաջադրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
Կաառմիսե

Կաառմիսե (էստ․՝ Kaarmise), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Խողովակաշար

Խողովակաշար, միմյանց կիպ միացված խողովակներից կազմված կառույց, որը նախատեսվում է գազերի, հեղուկների և սորուն նյութերի տեղափոխման համար։
Ըստ տեղափոխվող նյութի տեսակի խողովակաշարն անվանում են՝ գազամուղ, նավթամուղ, ջրմուղ և այլն։ Խողովակաշարում շարժումը կատարվում է նրա հատվածների ծայրակետերում ճնշումների տարբերության շնորհիվ։ Կախված տեղափոխվող նյութերի ֆիզիկական և քիմիական հատկանիշներից՝ խողովակաշարում օգտագործում են տարբեր մակնիշների պողպատե, թուջե, փայտե, երկաթբետոնե, ապակե, խեցե և պլաստիկ նյութերի տարբեր խառնուրդներից պատրաստված խողովակներ։ Քիմիական նյութերի տեղափոխման համար կիրառվում են նաև ներսից պոլիվինիլքլորով, լաքով, ռետինով և այլ նյութերով պատած խողովակներ։
(936) Կունիգունդե

(936) Կունիգունդե (անգլ.՝ Kunigunde), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1920 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,129937 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,573 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6869 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2022,56 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177992 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,37° անկյուն։
Կունիգունդե աստերոիդը պատկանում է Ֆեմիսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 535 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,08 ա. մ., իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,24 ա. մ. հեռավորության վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(936) Կունիգունդե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Էսթելի

Էսթելի (իսպ.՝ Estelí), քաղաք և համայնք Նիկարագուայի հյուսիս արևմտյան մասում, Էսթելի դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Մանագուա քաղաքից մոտ 150 կմ հյուսիս։ Պանամերիկյան մայրուղին անցնում է Էսթելիով։ Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 856 մետր է։ Համայնքի տարածքը 795,7 կմ² է։
Իր աշխարհագրական դիրքի պատճառով քաղաքում կլիմայական պայմանները ամբողջ տարվա ընթացքում մնում են մեղմ և բարենպաստ մարդկանց համար։


== Պատմություն ==

1978 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Սանդինիստական ​​ազգային ազատագրական ճակատը կոչ արեց երկրի բնակչությանը ընդվզել Սոմոսա ընտանիքի բռնապետության դեմ, ընդվզման կենտրոններից մեկը Էսթելի քաղաքն էր։
Սանդինիստական ​​հեղափոխության հաղթանակից հետո, 1981 թվականի օգոստոսի 25-ին, երկրի կառավարման խորհրդի հրամանով, քաղաքին շնորհվեց «Հերոս քաղաք» պատվավոր կոչումը։
Անգրագիտությունն արմատախիլ անելու և կրթությունը զարգացնելու ծրագրի իրականացման ընթացքում այստեղ բացվեցին նոր դպրոցներ, իսկ 1982 թվականին բացվեց գյուղատնտեսական և անասնաբուծական դպրոց (Escuela Internacional de Agricultora y Ganadería «ALAG-Rivas»)։
Ավելի ուշ, ԽՍՀՄ-ի, ԳԴՀ-ի և Չեխոսլովակիայի օժանդակությամբ, Էսթելիում կառուցվեց տեքստիլ գործարան։ Բացի այդ, 1987 թվականին, ԽՍՀՄ-ի օժանդակությամբ, այստեղ սկսվեց միջին ալիքային ռադիոկայանի կառուցումը։


== Բնակչություն ==
2013 թվականի դրությամբ քաղաքի բնակչությունը կազմել է 104 625 մարդ։
Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.


== Տնտեսություն և ենթակառուցվածքներ ==
Քաղաքի տնտեսությունը հիմնված է սիգարի արտադրության համար ծխախոտի մշակության վրա. բացի այդ քաղաքում կա զբոսաշրջություն։
Էսթելին ունի երկրում սանտեխնիկայի և կոյուղու լավագույն համակարգերը, որոնք ընդգրկում են քաղաքի գրեթե ամբողջ բնակչության տները։ Պատմության ընթացքում Էսթելին կառուցել է 3 թռիչքուղի, բայց այսօր դրանք չկան։


== Քույր քաղաքներ ==
 Բիլեֆելդ, Գերմանիա
 Դելֆտ, Նիդեռլանդներ
 Էվրի, Ֆրանսիա
 Շեֆիլդ, Մեծ Բրիտանիա
 Սթավանգեր, Նորվեգիա
 Լինչոպինգ, Շվեդիա
 Սթիվենս Փոյնթ, ԱՄՆ
 Լա Աբրա, ԱՄՆ
 Սան Ֆելիու դե Լյոբրեգատ, Իսպանիա


== Ծանոթագրություններ ==
Լունաչարսկու փողոց (Եկատերինբուրգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լունաչարսկու փողոց (այլ կիրառումներ)Լունաչարսկու փողոց (ռուս.՝ Улица Луначарского, մինչև 1929 թվականը՝ Վասնեցովսկայա), գտնվում է Եկատերինբուրգ քաղաքի կենտրոնում, Չելյուսկինցիների փողոցի և Իսետ գետի ձախ ափի միջև, Ջուլհակների փողոցի մոտակայքում։ Հատում է քաղաքի Երկաթուղայինների, Կիրովի, Հոկտեմբերյան վարչական շրջանների տարածքը։ Փողոցը հյուսիսից հարավ ձգվում է շուրջ 4620 մետր։ Փողոցին  ներկայիս անվանումը տրվել է ի պատիվ Անատոլի Վասիլևիչ Լունաչարսկու։


== Պատմություն և տեսարժան վայրեր ==
Վասնեցովսկայա փողոցի շինարարությունը սկսվել է 19-րդ դարի առաջին քարորդում (քաղաքի նախագծում նշվում է 1804 թվականը)։  Մինչև 19-րդ դարի կեսերը փողոցը համարվում էր քաղաքամերձ։ Նախահեղափոխական Եկատերինբուրգում փողոցը անցնում էր Սեննայա և Նոչլեժնայա հրապարակների մերձակայքով։ Փողոցի կառուցապատման մեջ առանձնանում էին Եկատերինբուրգի բարեգործական ընկերության մանկատան շենքը (ճարտարապետ՝ Ս. Ս. Կոզլով), Սուրբ Խաչ եկեղեցին, Օրովայսկի զորանոցների համալիրը (ճարտարապետ՝ Միխայիլ Մալախով), Կ. Ա. Բատանոգովի առանձնատունը (ճարտարապետ  Մ. Լ. Ռեուտով), ժողովրդական դպրոցի շենքը  (ճարտարապետ` Չապլից)։ Փողոցում տեղակայված էին նաև  Պ. Ի. Լիպատովի փայտավերամշակման գործարանը և Մ. Ն. Գուշչինի ներկարարական արվեստանոցը։
Լունաչարսկու փողոցի ճարտարապետական տեսքի վրա էական ազդեցություն են թողնում Սպաների շրջանային տունը, չեկիստների քաղաքի բնակելի շենքերի արևմտյան ճակատը, Արդյունաբերողների տան արևելյան ճակատը, Եկատերինբուրգի կենդանաբանական այգու նոր համալիրի արևելյան ճակատը, ճարտարապետ Մ. Պ. Մալախովի տունը։ 2010 թվականին փողոցում տեղակայված են Օկտյաբրսկի վարչական շրջանի վարչակազմի շենքը, ՍՊՌՀԸ-ը,  ֆինանսա-իրավաբանական քոլեջը, ՃՇՌԱ-ի Ուրալյան բաժանմունքը, Կինոյի տունը, «Ուրալսիստեմ»  ձեռնարկությունը, Առևտրի և իրավունքի ուրալյան ինստիտուտը, Լ. Պաշևիչի նորաձևության ստուդիան, Համայնքային հանրակրթական հաստատության « Ս. Պ. Դյագիլևի անվան № 8 լիցեյը»։
2011 թվականի հոկտեմբերի 17-ին վերակառուցումից հետո բացվեց Լունաչարսկու և Լենինի փողոցների խաչմերուկը։ Լունաչարսկու փողոցն անցնում է օղակաձև մայրուղու ներքին տարածքով։ Խաչմերուկում ավտոմոբիլային և հետիոտնային երթևեկությունը կարգավորելու նպատակով տեղադրված են լուսանշաններ, որոնք նախկինում չկային։ Այս դեպքում խաչմերուկում պահպանվել է տրամվայի գծի օղակաձև հատվածը։


== Գրականություն ==
Зорина Л. И., Слукин В. М. Улицы и площади старого Екатеринбурга. — Екатеринбург: «Баско», 2005. — 256 с. — ISBN отсутствует
Рабинович Р. И., Шерстобитов С. Л. Улицы Свердловска. — 2-е издание. — Свердловск: Средне-Уральское книжное издательство, 1965. — 25 000 экз.
Худякова М. Ф. Улицы Екатеринбурга. — Екатеринбург: Средне-Уральское книжное издательство, 2003. — 336 с. — ISBN 5-7529-0048-4


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնտվիլ

Կոնտվիլ (ֆր.՝  Conteville), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 194 մարդ, բնակչության խտությունը` 30.03 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.46 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 35 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 115 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 84-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 31։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,0 %։ 84 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 74 անձ (42 տղամարդ և 32 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (5 տղամարդ և 5 կին)։ 31 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 11-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կրեմենոե

Կրեմենոե (ուկրաիներեն՝ Кремінне), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1456 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրեմենոե գյուղում բնակվում էր 623 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 346,11 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մոսպինո

Մոսպինո (ուկրաիներեն՝ Мо́спине), քաղաք Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոնեցկի քաղաքային խորհուրդում, շրջանային նշանակության քաղաք։ Հիմնադրվել է 1800 թվականին։
2012 թվականի տվյալներով Մոսպինո քաղաքում բնակվում էր 10 741 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14,7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 798 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վելիկայա Գորբաշա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վելիկայա ԳորբաշաՎելիկայա Գորբաշա (ուկրաիներեն՝ Велика Горбаша), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1610 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկայա Գորբաշա գյուղում բնակվում էր 489 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1871 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 261,36 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ներկայացնում է Հունաստանը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Հունաստանի ազգային մարզադաշտը գտնվում է Պիրեոսում։ Գլխավոր մարզիչն է՝ Կլաուդիո Դանիերին։ Հունաստանը միջին մակարդակի զարգացած ֆուտբոլ ունի։ 1 տիտղոս ունի Եվրոպայի խաղերում և ոչ մի տիտղոս Աշխարհի խաղերում։ Առաջին խոշոր մրցարշարին մասնակցել է 1980 թվականի Եվրոպայի խաղերին։ Սակայն Հունաստանին չհաջողվեց շրջանցել խմբային փուլը։ Եվրոպայի խաղեր - 1980 թ.։
1980 թ. առաջնությանը մասնակցում էին քիչ քանակությամբ Եվրոպական երկրներ՝ Բելգիա, Չեխոսլովակիա, Անգլիա, Հունաստան, Իտալիա, Նիդերլանդներ, Իսպանիա և Արևմտյան Գերմանիա։ Առաջնությունում հաղթեց Արևմտյան Գերմանիան, երկրորդ տեղում էր Բելգիան, երրորդ տեղում՝ Չեխոսլովակիան և չորրորդ տեղում Իտալիան։ Ինչ վերաբերվում է Հունաստանին, Հունաստանը լավ արդյունք չունեցավ և նույնիսկ չկարողացավ հաղթահարել խմբային փուլի արգելքը։ Առաջին խաղը տեղի ունեցավ Նապլեսի, Սան Պաոլ արենայում։ Այստեղ Հունաստանը պարտվեց նվազագույն հաշվով Նիդերլանդներին։ Գոլի հեղինակ դարձավ Կարլեն-Հենց Ռումենիգը։ Երկրորդ խաղը տեղի ունեցավ Հռոմի Օլիմպիկ արենայում։ Չեխոսլովակիան հաղթեց Հունաստանին մեկ-երեք հաշվով։ Գոլեր խփեցին Չեխոսլովակիայից՝ Պենենկան, Վիզեկը, Դզենեկ Նեհոդան։ Հունաստանի միակ գոլը հեղինակեց Նիկոս Անաստոպուլոսը։ Վերջին խաղում միայն Հունաստանը ոչ ոքի խաղաց Արևմտյան Գերմանիայի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հունաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիա (հուն.) (անգլ.)
Հունաստանը FIFA.com-ում Archived 2018-11-17 at the Wayback Machine.
Հունաստանը UEFA.com-ում
Օսիկովո (գյուղ, Բերդիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕսիկովոՕսիկովո (ուկրաիներեն՝ Осикове), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1900 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օսիկովո գյուղում բնակվում էր 766 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1669 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 458,96 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տանյա (ֆիլմ)

«Տանյա» (ռուս.՝ «Таня»),  1974 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ​​հեռուստաֆիլմ, ոչւ նկարահանել է ռեժիսոր Անատոլի Էֆրոսը Ալեքսեյ Արբուզովի համանուն պիեսի հիման վրա։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1974 թվականի նոյեմբերի 14-ին ԿՀ առաջին ծրագրով։


== Սյուժե ==
Տանյան տաղանդավոր ինժեներ Գերման Բալաշովի կինն է։ Ամուսնուն գյուտարարական գործերում օգնելու համար նա հրաժարվել է բժշկական դպրոցից, կորցրել ընկերներին։ Պատահաբար նա պարզում է, որ իր ամուսինը տարվել է մեկ այլ կնոջով՝ իր գործընկերոջով։ Չնայած ամուսնու հանդեպ ունեցած սիրուն՝ նա լքում է նրան՝ չբացատրելով հեռանալու պատճառները։ Տանյան ստիպված է լինում բազում փորձությունների միջով անցնել։ Մահանում է նրա երեխան՝ Գերմանի որդին, աշխատանքում ամեն ինչ չէ, որ հարթ է ընթանում։ Բայց նա ուժ է գտնում և մնում է որպես բժիշկ աշխատելու Սիբիրի ծանր պայմաններում։


== Դերերում ==
Օլգա Յակովլևա – Տանյա
Վալենտին Գաֆտ – Գերման
Նիկոլայ Վոլկով – Իգնատով
Նատալյա Արխանգելսկայա – Շամանովա
Լիյա Ախեձակովա – Դուսյա
Լեոնիդ Բրոնևոյ – Վասին
Յուրի Բոգատիրյով – Անդրեյ Տարասովիչ Գրիշչենկո, երիտասարդ ինժեներ
Մարգարիտա Լիֆանովա – ձմեռանոցի տանտիրուհի


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ ՝ Ալեքսեյ Արբուզով, Անատոլի Էֆրոս
Ռեժիսոր՝ Անատոլի Էֆրոս
Օպերատոր՝ Գ. Կրինիցկի
Նկարիչ՝ Ի. Տարտինսկի
Երաժշտություն՝ Ալֆրեդ Շնիտկե


== Այլ տեղեկություններ ==
ԳԴՀ-ում համանուն կինոնկարի ադապտացիան թողարկվել է չորս տարի շուտ՝ 1970 թվականին։ Գլխավոր դերում նկարահանվել է Ռենատա Բլումը։ Կա նաև 1969 թվականի պիեսի ավելի վաղ ստեղծված հարավսլավական հարմարեցում։


== Ծանոթագրություններ ==
Եվգենի Դրագունով

Եվգենի Ֆյոդորի Դրագունով (ռուս.՝ Евге́ний Фёдорович Драгуно́в, փետրվարի 20, 1920(1920-02-20), Իժևսկ, Սարապուլսկի նրբանցք, Վյատկայի գավառ, Խորհրդային Ռուսաստան - օգոստոսի 4, 1991(1991-08-04), Իժևսկ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային կոնստրուկտոր-զինագործ, հրաձգային մարզական և մարտական բազմաթիվ զինատեսակների ստեղծող։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Իժևսկում, զինագործների ընտանիքում։ Հայրն այդ ժամանակ կուսակցական աշխատող էր, իսկ մայրը՝ ուսուցչուհի։
1934 թվականին միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է արդյունաբերական տեխնիկում։
1938 թվականին ավարտել է այն տեխնիկ-տեխնոլոգի որակավորմամբ, տեխնիկումն ավարտելուց հետո աշխատել է գործարանում։
1939 թվականին զորակոչվել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ (ԲԳԿԲ) և ուղարկվել է կրտսեր հրամանատարական կազմի դպրոց, իսկ ավելի ուշ՝ զինական վարպետության դպրոց։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ավագ զինագործ Դրագունովը, որը ծառայում էր Հեռավոր Արևելքում, ռազմաճակատոմ չի հայտնվել։ Հետագայում, մինչև 1945 թվականի զորացրումը, աշխատել է որպես ավագ զինագործ։
1945 թվականի դեկտեմբերին Եվգենի Դրագունովը հրետանու ավագ սերժանտի կոչումով վերադարձել է Իժևսկի մեքենաշինական գործարան, որտեղ կրկին շարունակել է աշխատանքը գլխավոր կոնստրուկտորի բաժնում որպես ավագ զինագործ։ Արդեն մեկ տարի անց աշխատել է ինքնուրույն՝ զբաղվելով երեք գծանի Մոսինի հրացանի արդիականացմամբ։ 1949 թվականին արտադրության մեջ է դրվել նրա առաջին սպորտային «Սպարտակ-49» հրացանը։
Համաշխարհային հայտնիություն է ձեռքբերել հրաձգային մարզական և մարտական զենքի տարբեր տեսակների ստեղծման, մասնավորապես՝ Դրագունովի դիպուկահար հրացանի շնորհիվ։
Եվգենի Դրագունովը մահացել է 1991 թվականի օգոստոսի 4-ին։ Հողին է հանձնվել Իժևսկ քաղաքի Խոխրյակովսկոե գերեզմանոցում։


== Մշակումներ ==

Եվգենի Դրագունովի կողմից ընդհանուր առմամբ ստեղծվել է հրաձգային համակարգերի մոտ 27 տարբեր կոնստրուկցիաներ։ Դրանցից են՝

Դրագունովի դիպուկահար հրացան
Արդիականացված Դիպուկահար-74
Սպարտակ-49
Մարզական Դիպուկահար Հրացան-1
Զենիթ
Զենիթ-2
Փոքր տրամաչափի նշանային հրացան «Ստրելա»
Փոքր տրամաչափի նշանային հրացան «Տայգա»
Փոքր տրամաչափի նշանային հրացան «Ստրելա-3»
Բիաթլոն-7-2
Ատրճանակ-գնդացիր-91


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով, ինչպես նաև հուշամեդալներով։
Լենինյան մրցանակի դափնեկիր
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի 1998 թվականի հունիսի 6-ի № 657 հրամանով Դրագունովին շնորհվել է Պետական մրցանակ մարզական և որսորդական զենքի ստեղծման համար։
Իժևսկի պատվավոր քաղաքացի (2011, հետմահու)։


== Տես նաև ==
Դրագունովի դիպուկահար հրացան


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Драгунов М. Следуя принципам // журнал «Калашников». — 2015. — № 3. — С. 8—11.
Лови А. Три Драгунова // Оружие : журнал. — 2000. — № 07. — С. 2-11. — ISSN 1728-9203.


== Արտաքին հղումներ ==
Եվգենի Ֆյոդորի Դրագունով
Ե.Ֆ. Դրագունովի կենսագրությունը Archived 2011-08-24 at the Wayback Machine.
Եվգենի Ֆյոդորի Դրագունով, սպառազինության հանրագիտարան Archived 2011-05-23 at the Wayback Machine.
Իժևսկի փողոցներ, զինագործ Դրագունովի փողոցը Archived 2016-03-06 at the Wayback Machine.
Օսկար Դոմինգես

Օսկար Դոմինգես (իսպ.՝ Óscar Domínguez, հունվարի 3, 1906(1906-01-03)[…], Սան Կրիստոբալ դե լա Լագունա, Սանտա Կրուս դե Տեներիֆե, Կանարյան կղզիներ, Իսպանիա - դեկտեմբերի 31, 1957(1957-12-31)[…], Փարիզ), իսպանացի նկարիչ և քանդակագործ, մեկը իսպանական սյուռեալիզմի ներկայացուցիչներից մեկը` Սալվադոր Դալիի ու Խոան Միրոյի հետ մեկտեղ:


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1906 թվականի հունվարի 7-ին, Սան Կրիստոբալ դե լա Լագունայում (Իսպանիա): Մանկության տարիներին հիվանդացել է ծանր հիվանդությամբ, որի արդյունքում վնասվել են դեմքի ոսկորներն ու վերջույթները: 1926 թվականից ապրել է Փարիզում` զբաղվելով ընտանեկան բիզնեսով (բանանի արտահանում Ֆրանսիա): 1929 թվականից վերջնականապես հաստատվել է Փարիզում, որտեղ ծանոթացել է  տարբեր ավանգարդիստական խմբերի  և սյուրռեալիստների հետ:
1931 թվականին նկարել է իր դիմանկարը, որտեղ իրեն պատկերվել է կտրված երակներով: Վաղ շրջանի հեքիաթային և սեքսուալ մոտիվներով աշխատանքները նկարիչը ներկայացրել է իր առաջին անհատական ցուցահանդեսում (1933 թվական, մայիս, Գեղեցիկ արվեստների պատկերասրահ, Տեներիֆե): Այդ ցուցահանդեսի բնորոշ աշխատանք է համարվում  «Սյուրռեալիստական բնանկարը» (1933 թվական, Տեներիֆե):
1934 թվականին միացել է Անդրե Բրետոնի խմբին, որի անդամ է եղել մինչև դրա լուծարումը 1948 թվականին: 1936 թվականին Դոմինգեսը սկսել է փոխել սյուրռեալիստների կողմից «թարգմանված նկարներ» կոչվող մեթոդը: «Թարգմանված նկարներ» տերմինը Բրետոնի կողմից ներառվել է «Սյուրռեալիզմի կրճատ բառարան»-ում:
1947 թվականին լույս է տեսնում Դոմինգեսի «Նրանք նայում են միմյանց» բանաստեղծությունների գիրքը: Դոմինգեսը համարվում է նաև սյուռեալիզմի տեխնիկային վերաբերվող շատ հոդվածների հեղինակ: 
1952 թվականին սկսել է շփվել Մարիա Լաուրա դե Նուալի հետ, ում նա անվանում էր «աստծո պարգև»:
Օսկար Դոմինգեսն ինքնասպան է եղել` կտրելով իր երակները (1957 թվական, դեկտեմբերի 31, Փարիզ):


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օսկար Դոմինգեսի նկարները «Ciudad de la Pintura» կայքում
Օսկար Դոմինգեսի ինքնանկարները Archived 2008-02-12 at the Wayback Machine.
Դոմինգեսը www.if-art.com կայքում
Սյուրռեալիզմը գեղանկարչության, քանդակագործության և լուսանկարչության մեջ
Օռիկյուլա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օռիկյուլա (այլ կիրառումներ)Օռիկյուլա (էստ․՝ Oriküla), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սփենսեր Սիլվեր

Սփենսեր Ֆերգյուսոն Սիլվեր III (անգլ.՝ Spencer Ferguson Silver III, փետրվարի 6, 1941(1941-02-06), Սան Անտոնիո, Տեխաս, ԱՄՆ - մայիսի 8, 2021(2021-05-08), Սեյնթ Փոլ, ԱՄՆ), ամերիկացի քիմիկոս և գյուտարար, որը մասնագիտացել է սոսինձների մեջ։ Հնարել է այն սոսինձը, որն Արթուր Ֆրայն օգտագործել է 3M Post-it կպչուն պիտակներ ստեղծելու համար։


== Կենսագրություն ==
Սփենսեր Ֆերգյուսոն Սիլվեր III-ը ծնվել է Տեխաս նահանգի Սան Անտոնիո քաղաքում 1941 թվականի փետրվարի 6-ին։ Նրա հայրը՝ Սփենսեր Սիլվեր կրտսեր հաշվապահ է եղել, իսկ մայրը՝ քարտուղարուհի։
Սիլվերը քիմիա է ուսումնասիրել Արիզոնայի պետական ​​համալսարանում, 1962 թվականին ստացել է բակալավրի կոչում, որին հաջորդել է 1966 թվականին Կոլորադոյի համալսարանում  օրգանական քիմիայի դոկտորի կոչումը, որից հետո նա զբաղեցրել է ավագ քիմիկոսի պաշտոնը 3M Central Research-ի հետազոտական լաբորատորիայումում։


== Կարիերա ==
Սփենսերը մասնագիտացել է ճնշմանը զգայուն սոսինձների մշակման մեջ։ 1968 թվականին նա սկսել է ամուր սոսինձ ստանալու փորձերը,ինչը կարող էր օգտագործվել օդանավաշինության մեջ։ Այնուամենայնիվ, նա չի հասել հասնել այդ նպատակին, և ի վերջո ստեղծեց ցածր կպչունությամբ սոսինձ, որը բաղկացած էր փոքրիկ ակրիլային գնդերից, որոնք կպչում էին միայն այնտեղ, որտեղ նրանք դիպչում էին տվյալ մակերեսին։ Սոսինձի կապը բավական ամուր էր թղթերը միմյանց հետ պահելու համար, բայց բավական թույլ էր, և դրանք կարող էին առանձնանալ իրարից առանց պատռվելու։ Այն կարող է օգտագործվել նաև կրկին ու կրկին։ Սոսինձը, ակրիլային համապոլիմերային միկրոսֆերաները, արտոնագրվել են1972 թվականին և նկարագրվել է որպես սփրեյ օգտագործելու համար պիտանի։
1974 թվականին 3M-ի քիմիական ինժեներ Արթուր Ֆրայը, մասնակցել է ներքին սեմինարի, որտեղ Սիլվերը գովազդել է իր սոսնձի հատկությունները։ Ֆրայը սա տեսել է որպես պոտենցիալ լուծում այն ​​գործնական խնդրին, որը թույլ չէր տալիս թղթի էջանիշները դուրս չընկնել գրքից թերթելու ժամանակ։ Ֆրայը մշակել է պիտակներ օգտագործելով Սիլվերի սոսինձը, ինչը հետաքրքրել է 3M-ի մյուս աշխատակիցներին.։ Կպչուն պիտակները ի սկզբանե 1977 թվականից վաճառվել են չորս քաղաքներում անգլերեն՝ Post 'n Peel անվանումով։  Իսկ 1980 թվականից ամբողջ Միացյալ Նահանգներում՝ Post-it Notes անվանումով։ Կպչուն պիտակը արտոնագրել է Արթուր Ֆրայը 1993 թվականին որպես «շարժական, ճնշման նկատմամբ զգայուն սոսնձվող թերթ»։
Սիլվերն ավելի քան 30 տարի աշխատել է 3M-ում՝ նախքան 1996 թվականին թոշակի անցնելը հասնելով կորպորացիայի առաջատար գիտնականի պաշտոնին։ Նրա անունը հիշատակվում է ԱՄՆ ավելի քան 20 արտոնագրերում։
Սիլվերն իր աշխատանքի համար ստացել է մի քանի մրցանակներ, այդ թվում՝ 1998 թվականին American Chemical Society Creative Invention մրցանակը։ 2011 թվականին նա ընդունվել է ԱՄՆ Ազգային գյուտարարների փառքի սրահ։ Կպչուն պիտակների փաթեթը գտնվում է Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանի մշտական ​​հավաքածուում, ուստի Սփենսեր Սիլվերը և Արթուր Ֆրայը ճանաչվել են որպես նկարիչներ։


== Անձնական կյանք ==
Սիլվերը սիրողական նկարիչ է եղել և թոշակի անցնելուց հետո լրջորեն զբաղվել է արվեստով՝ աշխատել է կտավի վրա ակրիլային ներկերով, յուղաներկով  և պաստելով։ Ստեղծել է աբստրակտ նկարներ։
Սիլվերին սրտի փոխպատվաստում են կատարել 1994 թվականին։ Նա մահացել է Մինեսոտա նահանգի Սեն Պոլում գտնվող իր տանը 2021 թվականի մայիսի 8-ին սրտի հիվանդությունից։ Մահվան պահին Սիլվերը 80 տարեկան է եղել։


== Ծանոթագրություններ ==
Ասգարդ (նավթագազային հանքավայր)

Ասգարդ, տեղամաս 6507/11 և 6407/2, Նորվեգիայի մայրցամաքային տարածքների խութում տեղակայված նավթագազային հանքավայրերի խումբ։ Հայտնաբերվել է 1981թ.-ին, շահագործման է հանձնվել 1999թ.-ի մայիսի 19-ին։
Ասգարդի նավթը մշակվում է Åsgard A, գազը Åsgard В, գազային խառնուրդը Åsgard С հարթկներում։ Ասգարդ հանքավայրը բաղկացած է երեք ենթակառուցվածքներից՝ Միդգարդ (Midgard), Սմորբյուկ (Smørbukk) և Հարավային Սմորբյուկ (Smørbukk South): Սագա Փետրոլյումը հայտնաբերել է Միդգարդը 1981թ.-ին, Ստատօիլը հայտնաբերել է Սմորբյուկը և Հարավային Սմորբյուկը համապատասխանաբար 1984 և 1985 թվականներին։
Հանքավայրի պաշարները գնահատվում են 250 մլն. տոննա նավթ, 50 միլրդ մ³ գազ։ Նավթի խտությունը կազմում է 0,7923 գ/սմ³ կամ 47.1° API: Ծծմբի պարունակությունը կազմում է 0,19%, նիկելինը 0,2 մգ/գ և վանանդինը՝ 1,5 մգ/գ։ Feltet ligger på 240–300 meters havdyp og er bygd ut med utvinningsutstyr på havbunnen. Utvinningsbrønnen
Հանքավայրը ներկայումս շահագործվում է նորվեգական նավթային ընկերության Statoil կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կեսարիա

Կեսարիա կամ Կայսերի (թուրքերեն՝ Kayseri, լատ.՝ Caesarea in Cappadocia, նախկին անվանումը Փոքր Հայքի՝ Մաժաք), քաղաք ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում, որը նախկինում պատկանում էր Բյուզանդական կայսրությանը։ Մ.թ. 4-րդ դարի առաջին կեսին, մինչև Պապ թագավորը, այնտեղ էին օծվում և օրհնություն ստանում բոլոր հայոց կաթողիկոսները։


== Անվանում ==
Մովսես Խորենացու վկայությամբ՝ հայոց ավանդական թագավոր Արամը Կապադովկիայում կուսակալ է նշանակել Մշակին։ Վերջինս այստեղ՝ հետագա Կեսարիայի տեղում կառուցել է դաստակերտ, պատել պարիսպներով և այն անվանել իր անունով, որը հետագայում աղավաղվելով դարձել է Մաժաք։ Մ․ թ․ 17 թվականից Կապադովկիան դարձել է Հռոմեական նահանգ, իսկ Մաժաքը՝ ի պատիվ Գայոս Հուլիոս Օկտավիանոս կայսեր, վերանվանվել է Կեսարիա։
Քաղաքը թուրքերենում կոչվում է Կայսերի, որը թուրքերենի հնչյունաբանությանը հարմարեցվաց «Կեսարիա» անվանումն է։
Քաղաքի մոտ գտնվում է Այվասիլ լեռնագագաթը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Աղբյուրներ և գրականություն ==
Հիմնական կանոնք և ծրագիր ուսմանց ժառանգաւորաց վարժարանի Ս. Կարապետի վանուց ի Կեսարիա, Գ. տիպ, Զմիւռնիա, տպ. Մատթէոս Մամուրեանի, 1897, 44 էջ։
Սենեքերիմ Խըտրեան, Համառօտ պատմութիւն Կեսարիոյ Նիրզէ գիւղի, Ուոթրթաո՞ւն, 1918, 146, 2 էջ։
Արշակ Ալպօյաճեան, Պատմութիւն հայ Կեսարոյ. Տեղագրական, պատմական և ազգագրական ուսումնասիրութիւն, հտ. Ա, Գահիրէ, 1937, ԼԴ+1-1295 էջ։
Արշակ Ալպօյաճեան, Պատմութիւն հայ Կեսարոյ. Տեղագրական, պատմական և ազգագրական ուսումնասիրութիւն, հտ. Բ, Գահիրէ, 1937, 1295-2479 էջ։
Տրդատ եպս. Պալեան, Հայ վանորայք, հրատարակութեան պատրաստեց Կարինէ Աւետեանը, Ս. Էջմիածին, 2008։ Archived 2016-03-22 at the Wayback Machine.
Արիս Տ. Կ. Գալֆայեան, Չօմախլու (Կեսարիա), Նիւ Եորք, Տպ. Կոչնակ, 1930, 168 էջ։
Ալէքս Գրիգորեան և Սեդրաք Գարակէօզեան, Յիշատակարան Էվէրէկ-Ֆէնէսէի, Փարիզ, տպ. Տէր Յակոբեան, 1963, 967 էջ։
Aleksan Krikorian, Evereg-Fenesse. Its Armenian history and traditions, Detroit, 1990, 186 p..
Garabed Kalfayan, Chomaklou. The history of an Armenian village, trans. Krikor Asadourian, New York, 1982։
Raymond H. Kevorkian, Paul B. Paboudjian, Les Arméniens dans l'Empire ottoman à la veille du génocide, Paris։ Arhis, 1992.


== Տես նաև ==
Կեսարիայի բարբառ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կեսարեա. Հայրենագիտական կայք։
Գոխնարի

Գոխնարի (վրաց.՝ გოხნარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Թեթրի Ծղարոյի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1620 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թեթրի Ծղարոյից հեռու է 60 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 25 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Amazon Alexa

Amazon Alexa, կամ Alexa, խոսակցական ագենտ, մշակված Amazon ընկերության կողմից և առաջին անգամ հայտնվել է Amazon Echo և Amazon Echo Dot ձայնարկիչներում։ Ագենտը ապահովում է ձայնային հաղորդագրություն, երաժշտության ձայնարկում, աուդիոգրքեր, կազմում է գործողությունների ցուցակ, զարթուցիչի կարգավորում, ակտուալ տեղեկության ՝ եղանակի, երթևեկության, սպորտի և նորությունների տրամադրում։ Օգտատերերը կարող են բարելավել Alexa-ի հնարավորությունները, տեղադրելով «հմտություններ», որոնք մշակված են այլ ծրագրավորողների կողմից։
Alexa-ով հագեցած սարքերի մեծամասնություն խոսակցության մեջ են մտնում ակտիվացնող ձայնի շնորհիվ (օրինակ՝ Alexa), այն դեպքում, երբ սմարթֆոների համար պետք է սեղմել կոճակը։ Alexa-ն հասանելի է անգլերենով, գերմաներենով, ֆրանսերենով, իտալերենով, իսպաներենով և ճապոներենով։ Կանադայում Alexa-ն հասանելի է անգլերենով և ֆրանսերենով ։
2017 թվականի սեպտեմբերին Amazon-ում հայտարարվեց, որ Alexa-ն մշակող խմբում կար 5000-ից ավելի մարդ ։ 2019 թվականի հունվարին Amazon-ի հաշվումներով, վաճառվել էր ավելի քան 100 միլլիոն սարք Alexa հավելումով։


== Պատմություն ==
2014 թվականի նոյեմբերին Amazon-ը ներկայացրեց Echо ձայնարկչի մեջ տեղադրված Alexa-ն։
Amazon-ի ծրագրավորողները ընտրել են Alexa անունը քանի-որ այն ունի X հնչյունը, որը թույլ է տալիս ավելի հստակ արտահայտել կանչման հրամանը։ Բացի դրա Alexa-ի անունը կապվում է Ալեքսանդրիայի գրադարանի հետ։  2015 թվականի հունիսին, Amazon-ը ներկայացրեց Alexa Fund ծրագիրը, որը նախատեսված էր նոր ձայնային հմտություններ ավելացնելու համար։ Ավելի քան 200 մլն դոլլարի ներդրումներ կատարեցին այնպիսի ընկերություններ ինչպիսիք են՝ Jargon, ecobee, Orange Chef, Scout Alarm, Garageio, Toymail, MARA, և Mojio-ն։  2017 թվականի հունվարին, Նաշվիլում կայացավ առաջին Alexa կոնֆերանսը, որին մասնակցում էին Alexa-ի բոլոր մշակողները։
Լաս Վեգասում կայացած Amazon Web Services Re։Invent կոնֆերանսի ժամանակ, Amazon-ը ցուցադրեց Alexa-ն, որը մշակված էր բիզնեսի համար և ծրագիրը ծրագրավորողների համար, որի միջոցով նրանք կարող էին ավելացնել հավելյալ ծրագրեր։
2018 թվականի մայիսին Amazon-ը հայտարարեց, որ Alexa-ն կլինի Lennar-ի կողմից թողարկված 35,000 նոր տներում։
2018 թվականի նոյեմբերին Amazon-ը Տորոնտոյում բացեց առաջին խանութը, որտեղ ցուցադրվում էր Alexa ինտելեկտուալ ձայնարկչի արսենալը, ինչպես նաև տների ավտոմատացումը Alexa-ի շնորհիվ։ Amazon-ը Alexa-ն վաճառում է նաև Amazon Books-ում և Whole Foods Market-ում։
2019 ապրիլին, Amazon-ը հայտարարեց Alexa-ի ընդլայնման մասին նաև Բրազիլիայում պորտուգալերենով։


== Տես նաև ==
Google Assistant
Siri
Ալիսա


== Ծանոթագրություններ ==