Էլեն Շակիրովա

Էլեն Ռաֆայելի Շակիրովա (ռուս.՝ Эле́н Рафаэ́ловна Шаки́рова, օրիորդական ազգանունը՝ Բունիաթյանց, հունիսի 2, 1970(1970-06-02), Մարի, Թուրքմենական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայկական ծագմամբ խորհրդային և ռուսասատանցի բասկետբոլիստուհի, մարզիչ։ Կենտրոնական։ 1992 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի հաղթող։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1992)։ 
Ավարտել է Մոսկվայի մարզի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ինստիտուտը (1993)։


== Կենսագրություն ==
Էլեն Բունիաթյանցը ծնվել է Թուրքմենական ԽՍՀ Մարի քաղաքում։ 1985 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան, որտեղ ավարտել է Երևանի թիվ 20 դպրոցը։ Բասկետբոլիստուհու մայրը ռուս է, հայրը՝ հայ։
15 տարեկանից Բունիաթյանցը սկսել է խաղալ Հայաստանի բասկետբոլային «Հատիս» (Աբովյան) թիմում։ Կենտրոնական Էլենը թիմի առաջատար խաղացողն էր։ Այդ տարիներին հայկական բասկետբոլը վերելք էր ապրում, բայց ԽՍՀՄ փլուզման հետ «Հատիս» թիմը դադարեց գոյություն ունենալուց։
Խաղացել է «Հատիսում» (Աբովյան, Հայաստան, 1985-1987), ԲԿՄԱ-ում (Մոսկվա) (1987-1992, 1994-1997), «Դինամոյում» (Մոսկվա) (1998-2000, 2004/05), «Գամբրինուսում» (Չեխիա) (2004),  «Բալթյան աստղ» ԲԱ-ում (Սանկտ Պետերբուրգ) (2003/04), «Վոլոգդա-Չևակատայում» (Վոլոգդա) (2005/06), «Նադեժդայում» (Օրենբուրգ) (2006-2008), «Էներգիայում» (Իվանովո) (2008/09)։
Մարզական կարիերայի ընթացքում Էլենը մասնակցել է երեք օլիմպիական խաղերի։ 1992 թվականին Բարսելոնայում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերում Միացյալ թիմի (ԱՊՀ) կանանց ազգային հավաքականը մեծ հաջողության հասավ՝ կիսաեզրափակչում հաղթելով ԱՄՆ-ի (79:73) և եզրափակչում՝ Չինաստանի (76:66) ազգային հավաքականներին։ Էլեն Բունիաթյանցը մասնակցել է այդ մրցաշարի հինգ հանդիպման, իսկ եզրափակիչ խաղում թիմին բերել է 15 միավոր։
1997 թվականին ֆրանսիական «Օրշի» ակումբի կազմում նվաճել է Ֆրանսիայի գավաթը և դարձել Ֆրանսիայի առաջնության արծաթե մեդալակիր։
Խաղացել է նաև Բրազիլիայի (1992-1994), Ավստրիայի, Լեհաստանի ակումբներում, կանանց NBA-ի «Հյուսթոն Քոմեթս» և «Շառլոտ Սթինգ» թիմերում։
2003 թվականին Էլեն Շակիրովային վստահվել է Համահայկական երրորդ խաղերի ջահը վառելու պատիվը։


== Անձնական կյանք ==
Ապագա ամուսնու՝ տափօղակով հոկեյի հայտնի մրցավար Շամիլ Շակիրովի հետ Էլեն Բունիաթյանցը ծանոթացել է Սանկտ Պետերբուրգի ԲՄԱ-ի և Մոսկվայի «Դինոմոյի» խաղի ժամանակ։ Նա հոկեյի սիրահար չէր և խաղին գնացել էր իր մեկնաբան ընկերուհու հրավերով, որը Շամիլի հետ աշխատում էր մրցավարների կազմում։ Խաղից հետո նա և Էլենը հանդիպեցին, և շուտով այս ծանոթությունը վերաճեց սիրո։ Հարսանիքից հետո Էլենը վերցրեց ամուսնու ազգանունը և սկսեց հանդես գալ որպես Էլեն Շակիրովա։
1998 թվականի սկզբին լույս աշխարհ եկավ նրանց դուստր Ալինան, որը գնաց մոր հետքերով և դարձավ տաղանդավոր բասկետբոլիստուհի։ Երբ Ալինան երեք տարեկան էր, Էլենն ու Շամիլ Շակիրովը ամուսնալուծվեցին։


== Նվաճումներ ==
Օլիմպիական չեմպիոն ԱՊՀ միավորված թիմի կազմում (1992 թվական)
1996 թվականի (5-րդ տեղ) և 2000 թվականի  (6-րդ տեղ, հանդես է եկել Շակիրովա ազգանվամբ) օլիմպիական խաղերի մասնակից
1998 թվականի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր
Եվրոպայի չեմպիոն (1991 թվական)
1995, 1999 թվականների Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր
ԽՍՀՄ չեմպիոն 1989 թվական
Ռուսաստանի եռակի չեմպիոն
Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր (2005 թվական)
Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր (2004 թվական)
Լիլիան Ռոնկետտիի գավաթակիր (1989 թվական)
ՖԻԲԱ-Եվրոպայի գավաթակիր (2004 թվական)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
100 лет российского баскетбола: история, события, люди: справочник / Автор-составитель В. Б. Квасков. — М.: Советский спорт. — 274 с.: илл. ISBN 5-9718-0175-9


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլ
Հարցազրույց
Էլեն Շակիրովա. «Ամեն ինչ դեռ նոր է սկսվում» Archived 2012-06-01 at the Wayback Machine.
Օլիմպիական խաղերի ելույթների վիճակագրություն www.sports-reference.com կայքում
WNBA-ում ելույթների վիճակագրությունը www.basketball-reference.com կայքում Archived 2018-02-03 at the Wayback Machine.