armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Աբրազիա

Աբրազիա (լատ.՝ abrasio — քերում), ալեբախման հարվածներից ծովերի, լճերի և խոշոր ջրամբարների ափերի լվացման, քայքայման և տեղափոխման պրոցես։
Աբրազիայի հետևանքով առափնյա լեռնային զանգվածների շրջանում առաջանում է մեղմ անկումով դեպի ջրի հատակ շարունակվող աբրազիոն պլատֆորմ կամ դարավանդ, որն աստիճանաբար վերածվում է մայրցամաքային ծանծաղուտի։ Աբրազիոն պլատֆորմի զգալի մասը ծածկված է գլաքարերի բարակ շերտով, իսկ առափնյա հատվածում լինում են ավազային ալիքներ։ Ափի հողմահարումից առաջացած բեկորային նյութը, տեղափոխվելով պլատֆորմի վրայով, հարթեցնում է նրա մակերևույթը։
Պոլումյանոե (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոլումյանոեՊոլումյանոե (ուկրաիներեն՝ Полумяне), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլումյանոե գյուղում բնակվում էր 87 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դունյա Միյատովիչ

Դունյա Միյատովիչ (բոս․՝ Dunja Mijatović, սեպտեմբերի 8, 1964(1964-09-08), Սարաևո, Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), բոսնիացի իրավապաշտպան, տեղեկատվական իրավունքի մասնագետ։ 2010 թվականից հանդիսանում է ԵԱՀԿ ԶԼՄ-ների ազատության ներկայացուցիչը։ 2018 թվականի հունվարի 24-ին Դունյա Միյատովիչը ընտրվեց Եվրոպայի խորհրդի մարդու իրավունքների հանձնակատար։


== Կենսագրություն ==
Դունյա Միյատովիչը 1987 թվականին ավարտել է Սարաևոյի համալսարանը` բակալավրի աստիճանով։ Այնուհետև շարունակել է ուսումը Բոլոնիայի համալսարանում և Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցում։ Ուսումը ավարտել է 2002 թվականին` պաշտպանելով «Ինտերնետը և խոսքի ազատությունը» (անգլ.՝ The Internet and Freedom of Expression) մագիստրոսական թեզը։ Դունյա Միյատովիչի մայրենի լեզուներն են բոսնիերենը, սերբերենը և խորվաթերենը։ Տիրապետում է նաև անգլերեն և գերմաներեն լեզուներին, կատարելագործում է ֆրանսերենի և ռուսերենի իմացությունը։


== Կարիերա ==
Աշխատելով որպես Բոսնիա և Հերցեգովինայում հաղորդակցության գործակալության ծրագրերի բաժնի տնօրեն՝ Դունյա Միյատովիչը իր թեկնածությունն առաջադրեց ԶԼՄ-ների ազատության հարցերով ԵԱՀԿ ներկայացուցչի պաշտոնում։ Այս պաշտոնին հավակնում էին վեց թեկնածուներ՝ արտակարգ լրագրության կենտրոնի հիմնադիր, Վրաստանի քաղաքացի Օլեգ Պանֆիլովը և մամուլի նախկին նախարար Միխայիլ Ֆեդոտովը, որն իր կամքով, առանց Ռուսաստանի պաշտոնական մարմինների հետ համաձայնեցման, հանեց իր թեկնածությունը։ Դունյա Միյատովիչի թեկնածության շուրջ համաձայնություն եղավ ինչպես արևմտյան պատվիրակությունների կողմից, այնպես էլ հետխորհրդային ճամբարի ներկայացուցիչներից, և նա այդ պաշտոնում նշանակվեց 2010 թվականի մարտի 11-ին՝ փոխարինելով Միկլոշ Հարաստին։ 2013 թվականի մարտի 7-ին նա վերընտրվեց երկրորդ եռամյա ժամկետով։ Զբաղեցրած պաշտոնում նրա գործունեությունը բազմիցս քննադատության է արժանացել Ստրասբուրգում կայացած Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի (ԵԽԽՎ) ձմեռային նստաշրջանին մասնակիցների մեծամասնության կողմից։
2018 թվականի հունվարի 24-ին Դունյա Միյատովիչը դարձավ Եվրոպայի խորհրդի մարդու իրավունքների նոր հանձնակատար։ Ստրասբուրգում կայացած Եվրոպայի Խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի (ԵԽԽՎ) ձմեռային նստաշրջանի ընթացքում Միյատովիչին կողմ էին քվեարկել մասնակիցների մեծամասնությունը։ Միյատովիչը ընտրվել էր ԵԽ Մարդու իրավունքների պաշտպանի պաշտոնում քվեարկության երկրորդ փուլում։ Նրա օգտին քվեարկել էին վեհաժողովի 107 անդամներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==


=== ԵԱՀԿ ԶԼՄ ազատության ներկայացուցիչ ===
The OSCE Representative on Freedom of the Media's website
Representative's Twitter account։ @OSCE_RFoM
Representative's Facebook page
Representative's YouTube channel


=== Մարդու իրավունքների հանձնակատար (Եվրոպայի խորհուրդ) ===
The Commissioner for Human Rights (Council of Europe)
Կիպարիսովո-2

Կիպարիսովո-2 (ռուս.՝ Кипарисово-2), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Նադեժդինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 676 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովոանդրեևկա (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոանդրեևկաՆովոանդրեևկա (ուկրաիներեն՝ Новоандріївка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոանդրեևկա գյուղում բնակվում էր 65 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Hangar 13

Hangar 13, ամերիկյան համակարգչային խաղերի ընկերություն, հիմնադրված 2014 թվականի դեկտեմբերի 4-ին, որպես 2K-ի դուստր ընկերություն։ 


== Պատմություն ==
2014 թվականի դեկտեմբերի 4-ին 2K-ն հայտարարեց, որ հիմնադրվել է նոր ստուդիա՝ Hangar 13, որի տնօրենը դարձավ LucasArts նախկին ղեկավար Հեյդան Բլեքմանը։ Բլեքմանը հայտարարեց, որ ստոդիաին զբաղվելու է խաղային համակարգերի և անհատական համակարգիչների համար նախատեսված խաղերի մշակմամբ։ 
Mafia III-ը դարձավ ստուդիաի առաջին խաղը, որի մասին հայտարարվեց 2015 թվականի հուլիսի 28-ին 2K Games-ի կողմից, առաջին անգամ խաղը ցուցադրվեց 2015 թվականի օգոստոսի 5-ին։ 2K Czech-ը օգնել էր խաղի մշակման հարցում։ Mafia III-ը թողարկվեց 2016 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Windows, PlayStation 4 և Xbox One-ի համար։ 2017 թվականին 2K Czech մտավ Hangar 13-ի կազմի մեջ։ 
2018 թվականի փետրվարի 15-ին տեղի ունեցավ մասային կրճատումներ։ 
Ստուդիան մասնակցել է  Borderlands: The Handsome Collection խաղի մշակմանը։ 
Hangar 13-ը հիմնականում զբաղվում է մտավոր սեփականության հիման վրա ստեղծված խաղերի վրա։ 


== Խաղեր ==


=== Մասնակցությունը այլ նախագծերին ===


== Ծանոթագրություններ ==
Պաուլիկու

Պաուլիկու (էստ․՝ Pauliku), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Յիհվի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 70 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կատարժինա Լյուբնաուեր

Կատարժինա Լյուբնաուեր (լեհ.՝ Katarzyna Anna Lubnauer, հուլիսի 24, 1969(1969-07-24), Լոձ, łódzkie Voivodeship, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն), լեհ մաթեմատիկոս և դասախոս, 8-րդ գումարման Սեյմի պատգամավոր, 2017-2018 թվականներին եղել է «Նովոչեսնա» կուսակցության նախագահ։


== Կենսագրություն ==
Կատաժինա Լիբուձիշը ծնվել է Լոձում 1969 թվականի հուլիսի 24-ին։ Հանրակրթական դպրոցն ավարտելուց հետո Տադեուշ Կոստյուշկոն ընդունվել է Լոձի համալսարան, որտեղ սովորել է մաթեմատիկան։ Կարճ ժամանակ աշխատել է որպես ուսուցիչ ութամյա դպրոցում և վարժարանում՝ ստանալով ասպիրանտուրան դասավանդել է Լոձի համալսարանում։ 2001 թվականին ստացել է մաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի աստիճան հավանականության տեսություն մասնագիտությամբ։ Հավանականության տեսության և վիճակագրության ամբիոնում զբաղեցրել է դասախոսության պաշտոնը։
1993 թվականին եղել է ժողովրդավարական միության անդամ, 1994 թվականից  Ազատության միության անդամ։ 1998-2002 թվականներին նա եղել է Լոձի 3-րդ գումարման քաղաքային խորհրդի անդամ։ 2001 թվականին Կատաժինա Լյուբնաուերը Լոձի Վարշավայի համալսարանի նախագահի թեկնածու էր։ 2001 թվականին նա հաջողությամբ առաջադրվել էր Վարշավայի համալսարանի Սեյմում։ 2002 թվականին անարդյունք մասնակցել է ավագանու ընտրություններին։ 2005 թվականին ընդգրկվել է դեմոկրատական կուսակցության մարմինների կազմում։
Եղել է գիտության, տեխնիկայի և արվեստի փառատոնի համակազմակերպիչը։ Հուլիսին Լեշեկ Յաջևսկու հետ միասին նախաձեռնել էր «Աշխարհիկ դպրոց» ակցիան՝ պետական բյուջեից կրոնի ֆինանսավորումը վերացնելու մասին Քաղաքացիական օրենսդրական նախաձեռնությունը։ Շատ ակտիվ ելույթ է ունեցել ԶԼՄ-ներում։ 2016 թվականին նա դարձել է կուսակցության փոխնախագահ, 2017 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին եղել է մամուլի քարտուղար, իսկ այդ տարվա ապրիլին ստանձնել է պատգամավորական ակումբի նախագահությունը։ 2017 թվականի նոյեմբերի 25-ին ընտրվել է կուսակցության նախագահ՝ քվեարկությունում առաջ անցնելով նրա հիմնադիր Ռիշարդ Պետրուից։ 2018 թվականի հունվարի 9-ին Կուսակցության նախագահի պաշտոնում նրան փոխարինել է Կամիլ Գասյուկ-Պիխովիչը։


== Անձնական կյանք ==
Կատաժինայի մայրը միկրոկենսաբանության պրոֆեսոր Զդիսլավա Լիբուդզիշն է։ Հայրը քիմիկոս Եժի Լիբուձիշն է։ Նրա ընտանիքը 19-րդ դարի երկրորդ կեսից ապրել է Լոձում։
1991 թվականի մարտին Կատաժինան ամուսնացել է ֆինանսիստ Մացեյ Լյուբնաուերի հետ։ 1997 թվականին նրանք դուստր են ունեցել։


== Ծանոթագրություններ ==
Դեսթինի Վաթֆորդ

Դեսթինի Վաթֆորդ, ամերիկացի բնապահպանողական ակտիվիստ։ 2016 թվականին ստացել է Գոլդմանի բնապահպանական մրցանակ։ Այն անվանվել է «100 կանանց աշխատանքի էություն»։


== Կենսագրություն ==
Վաթֆորդը մեծացել է Մերիլենդի Քորթիս Բայում՝ օդի զգալի աղտոտվածությամբ լի տարածքում։ Միջնակարգ դպրոցում սովորելու տարիներին նա քարոզչական արշավ է սկսել աղբայրիչ գործարանի նախագծի դեմ, որը հավանության է արժանացել քաղաքի և նահանգի կողմից և կարող էր օրական 4000 տոննա թափոն այրել։ Չորս տարիների ընթացքում նա բացատրական աշխատանք է տարել Բենջամին Ֆրանկլինի անվան միջնակարգ դպրոցի մյուս աշակերտների հետ՝ հիմնվելով տարածքում ավելի մեծ օդի աղտոտման առողջության վրա ազդելու մտահոգությունների վրա, ներառյալ ասթմայի տարածվածությունը, որն արդեն տեղի է ունենում տեղական համայնքում։ Նրանց աշխատանքը ներառում էր հողօգտագործման և գոտիավորման քաղաքականության հետազոտություններ, ինչպես նաև դպրոցների և կառավարական պաշտոնյաների լոբբինգ։ 2016 թվականին Մերիլենդ նահանգի շրջակա միջավայրի դեպարտամենտը չեղյալ է հայտարարել թափոնների այրման նախագիծը։
Դեսթինի Վաթֆորդը սովորել է Թաուսոն համալսարանում In 2018, she presented at the Facing Race Conference.։ 16 տարեկանում նա հիմնադրել է «Ազատ արտահայտեք Ձեր ձայնը» (անգլ.՝ Free Your Voice) փաստաբանական խումբը,  որը ներկայումս «United Workers» իրավապաշտպան կազմակերպության մի մասն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ինչպես մի ուսանող ակտիվիստ օգնել է իր համայնքին դադարեցնել աղբը աղտոտող գործարանը | TED Talk, 2017
Discord

դիսկորդ, նամակագրության և վիդեոզանգերի անվճար ծրագիր, ի սկզբանե նախատեսված է եղել համակարգչային խաղերի համար։ Ծրագիրը մշակվել է Hammer & Chisel (Discord Inc.) ընկերության կողմից (Սան Ֆրանցիսկո)։ Ծրագիրը ադապտացված է Windows, macOS և Linux օպերացիոն համկարգերի վրա։ Ինչպես նաև Android և iOS օպերացիոն համակարգերի համար կա հավելված։
Համակարգիչների, բջջային և վեբ տարբերակները հասանելի են Electron ֆրեյմվորքի շնորհիվ։ Դիսկորդն ունի 11 սերվերներ, որոնք տեղակայված են աշխարհի տարբեր կետերում։


== Պատմություն ==
Hammer & Chisel-ի ծրագրավորողները կետրոնացել էին MOBA-խաղ՝  Fates Forever խաղի զարգացման համար սկսած 2015 թվականից։ Սկզբնական շրջանում ընկերությունը ֆինանսավորում է ստացել YouWeb’s 9+-ից, հետո արդեն ներդրումներ են կատարել Benchmark և Tencent։ Ծրագրավորողները որոշել էին ստեղծել ծրագիր, որը թույլ կտար կապ հաստատել ցածր հետաձգմամբ և որը իր մեջ կպարունակեր նմանատիպ ծրագրերի առավելությունները։
Սերվիսը սկսեց ճանաչում հավաքել կիբեռսպորստսմենների շրջանում, այդ թվում հայտնի Twitch.tv-ի օգտատերերի և խաղային խմբավորումների, օրինակ՝ Star Citizen։
2016 թվականի սկզբին գրանցված օգտատերերի թիվը սերվիսում հասավ 11 միլիոնի, դրա հետ մեկ տեղ ամենամսյա բաժանորդագրվողների թիվը կազմում էր 2 միլիոն2017 թվականի հոկտեմբերին սերվիսում հայտնվեց տեսազանգի հնարավորություն, ինչպես նաև էկրանի ցուցադրման հնարավորություն, 2018 թվականի տվյալներով տեսազանգին միանգամից կարող էին միանալ 10 մարդ, իսկ արդեն 2020 թվականին այս թիվը հասավ 50-ի։
2020 թվականի տվյալներով հավելվածը տարածվում է անվճար, սակայն 2017 թվականի հունվարի 23-ին սերվիսում ավելացավ վճարովի «Discord Nitro» բաժանորդագրությունը, որը թույլ է տալիս տեղադրել հաշվի համար անհատական պիտակ, անիմացիոն գլխավոր նկար և օգտագործել անիմացիոն էմոջիներ։


== Հնարավորություններ ==
Հավելվածը ունակ է կազմակերպել ձայնային կոնֆերանսներ, կապի կարգավորումների հնարավորությամբ և աշխատում է push-to-talk սկզբմունքով, ստեղծել հրապարակային և գաղտնի նամակագրություններ։
Երբ միացվում է «ստիմերի» ռեժիմը՝ էկարնի պահվում է բոլոր ոչ պետքական տեղեկությունները, անջատվում է գլխավոր էկրանից հայտնվող ձայնը և ծանուցումները։ Ռեժիմը ակտիվանում է ավտոմատ կերպով, սակայն կարելի է միացնել անջատել ռեժիմը մեխանիկորեն։
Ծրագիրը ունի ստեղների համակցման հնարավորություն։
Իրականացվել է ծանուցումների անջատման հնարավորությունը, որը շնորհիվ կարելի է անջատել ծանուցումներ բջջային տարբերակից առանց համակարգչի։ Կա հնարավորություն, որը թույլ է տալիս ձայնարկել ծանուցումները։ Ինչպես նաև ապահհոված է անձնական նամակագրության մեջ, որոնման հնարավորությամբ։
Տեքստային հաղորդագրությունների բաժնում հնարավորություն կա կցել նկարեր, ֆայլեր և հղղումներ, սահմանել տեքստերի ֆորմատները, սկայան տեղադրվող ֆայլը չպետք է գերազանցի 8 ՄԲ-ն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Կիրչուրիչ

Կիրչուրիչ (ռուս.՝ Кирчурич), գետ Կամչատկա թերակղզի, Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 32 կմ։ Թափվում է Պրոտոկա Կրիվայա գետի աջ ափին՝ 26 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19070000112220000017128


=== Վտակներ ===
Ձախ. Կրուտենկայա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մանվել Իսկանդարյան

Իսկանդարյան Մանվել Արշակի, հայ աշխարհագրագետ, դասագրքերի հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1942 թվականին Սյունիքի մարզի Սիսիան ենթաշրջանի Ույծ (Ուզ) գյուղում։
1962թ․ ընդունվել և 1966թ․ գերազանցությամբ ավարտել է Խ․Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետը։ Մշտապես ցուցաբերած գերազանց առաջադիմության համար արժանացել է ուսանողության ամենաբարձր՝ Լենինյան կրթաթոշակի։ Ծառայել է ԽՍՀՄ բանակում։
1973թ․ պաշտպանել է «Զանգեզուրի լանդշաֆտների կենսաարտադրողականության հետազոտությունը» թեկնածուական թեզը և ստացել գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, 1979թ․՝ դոցենտի կոչում։ Գնահատելով Մ․Իսկանդարյանի աշխատասիրությունը և սկզբունքայնությունը, բուհի ղեկավարությունը 1972թ․ նրան վստահեց Պատմության և աշխարհագրության ֆակուլտետի փոխդեկանի պատասխանատու աշխատանքը։ Շուրջ 30 տարի նա նվիրումով և տքնաջան աշխատանքով ծառայեց հարազատ բուհին։
1991թ․  Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանում Մ․Իսկանդարյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրվում է պատմաաշխարհագրության ֆակուլտետը, իսկ 1999թ․-ից ֆակուլտետին զուգահեռ բացվում է տուրիզմի բաժինը, որի դեկանն էր նա։ Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանի ղեկավարությունը բարձր գնահատելով Մ․Իսկանդարյանի ներդրած ջանքերը բուհի կայացման գործում, հաշվի առնելով մանկավարժության մեջ ունեցած մեծ ավանդը 1998թ․ նրան շնորհեց Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանի պրոֆեսորի կոչում։
Մանվել Իսկանդարյանը հեղինակ է գիտական մեկ մենագրության, աշխարհագրության դպրոցական մի քանի դասագրքերի (որոնցով դպրոցում աշակերտները ուսանեցին շուրջ 20 տարի),  ուսուցչի ձեռնարկի և շուրջ քառասուն գիտական հոդվածների ու քարտեզների։
Հատկապես հատկանշական է Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերին նվիրված նրա հոդվածաշարը․

Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Ծոփք
Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Ուտիք
Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Սյունիք
Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Բարձր Հայք 
Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը.Այրարատ
Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը.Շիրակ
Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը.Գեղարքունիք
Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Տայք
Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական մարզերը. Գուգարք
Հայկական բարձրավանդակի ֆիզիկա-աշխարհագրական (բնական) սահմանները և դրան խեղաթյուրումը թուրք աշխարհագրագետների կողմիցԳիտական ու մանկավարժական ողջ գործունեությանը զուգահեռ, Մանվել Իսկանդարյանը գիտահանրամատչելի ստեղծագործությունների միջոցով փորձում էր աշխարհագրությունը դարձնել առավել հանրային՝ օգտագործելով արկածային ժանրին բնորոշ տարրերը։ Այդպես ծնվեցին նրա երեք գիտահանրամատչելի գրքերը․ 
90° միջօրեականը․ Գիրք առաջին․ Եվրասիայում, 
90° միջօրեականը․ Գիրք երկրորդ․ Հյուսիսային Ամերիկայում, 
90° միջօրեականը․ Գիրք երրորդ․ Հարավային Ամերիկայում։
Խ․Աբովյանի անվան ՀՊՄՀ-ի «Մանկավարժական Համալսարան» պաշտոնաթերթը 2014թ․ նոյեմբերին՝ Մ․Իսկանդարյանի մահվանից օրեր անց, ծավալուն հոդված տպագրեց ներկայացնելով իր երախտավոր աշխատակցի անցած ողջ ճանապարհը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Շերեֆ

Շերեֆ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պանսեքսուալություն

Պանսեքսուալություն (հին հունարեն՝ πάν-՝ «ամեն ինչ» և լատ.՝ sexus՝ «սեռ» բառերից), տերմին, որը կիրառվում է նշանակելու մարդկանց հանդեպ ռոմանտիկ և սեքսուալ հակումը՝ անկախ կենսաբանական սեռից և գենդերային ինքնությունից։
Պանսեքսուալ մարդկանց կարող են գրավել ոչ միայն ցիսգենդեր կամ տրանսգենդեր կանայք կամ տղամարդիկ, այլև ոչ-բինար գենդերային ինքնություն ունեցող և ինտերսեքս մարդիկ։ Կողակից ընտրելու ժամանակ նրանց համար սեռը բացարձակապես դեր չի խաղում։ Պանսեքսուալները տարբերակում են իրենց բիսեքսուալներից, քանի որ պանսեքսուալները «գենդերային առումով կույր են» զուգընկերոջ սեռի հետ կապված։


== Պանսեքսուալություն և բիսեքսուալություն ==
Ի տարբերություն «բիսեքսուալություն» տերմինի՝ «պանսեքսուալություն» տերմինը ավելի լայն հասկացություն է նշանակում և ընդգծում է ոչ թե երկակի հակում, այլ դրա անկախ լինելը սեռական պայմանականությունից։
Պատճառները, թե ինչու անհատները, որոնք ըստ էության պանսեքսուալ են, չեն նույնականացնում իրենց պանսեքսուալության հետ, ինչը հավանաբար կապված է տերմինի ոչ տարածվածության և բացասական կոննոտացիայի հետ։ Ֆինլանդիայում երիտասարդների շրջանում տերմինի տարածման համար ֆինն գրող Մագդալենա Հայը գրել է «Երրորդ քույրը» ֆենթզի վեպը։


== Ծանոթագրություններ ==
Դատական ծախսեր

Դատական ծախսեր, վկաներին, տուժողներին, գործի հետ առնչվող այլ անձանց վճարվող, ինչպես նաև տեղազննության կամ այլ գործողությունների հետ կապված ծախսեր։ Քրեական գործևրով գանձվում է դատապարտյալներից, քաղաքացիական գործերով՝ պատասխանողից կամ գործը տանուլ տված հայցվորից։
Դատական ծախսերի մեջ է մտնում նաև պետական տուրքը։ Որոշ դեպքերում, երբ շոշափվում են քաղաքացիների խիստ անհրաժեշտ շահերը (աշխատավարձի վճարման, ալիմենտի գանձման և այլ քաղաքացիական գործեր), կողմերից պետական տուրք չի գանձվում՝ հաշվի առնելով քաղաքացիների նյութական դրությունը։ Դատարանն իրավասու է դատավարության մասնակիցներին ազատևլ դատական ծախսերից։
Լորա Բորդեն

Լորա Բորդեն, Լեդի  Բորդեն (անգլ.՝ Laura Borden, անգլ.՝ Lady Borden, ծննդյամբ` Լորա  Բոնդ (անգլ.՝ Laura Bond, նոյեմբերի 26, 1861(1861-11-26), Հալիֆաքս, Հալիֆաքս, Կանադա - սեպտեմբերի 7, 1940(1940-09-07), Օտտավա, Կանադա), կանադացի հասարակական գործիչ։
1911-1920 թվականներին եղել է Կանադայի վարչապետ Ռոբերտ Լերդ Բորդենի կինը։


== Կենսագրություն ==

Լորա Բոնդը ծնվել է 1861 թվականի նոյեմբերի 26-ին Հալիֆաքսում, որն այդ ժամանակ բրիտանական գաղութ Նոր Շոտլանդիայի կենտրոնն էր. 1867 թվականին մտավ նոր ձևավորված Կանադայի դոմինիոնի մեջ` որպես նահանգ։ Լորայի հայրը տեղական վաճառական Տ. Գ. Բոնդն (անգլ.՝ T.G Bond) էր։ 1889 թվականին նա ամուսնացավ Ռոբերտ Բորդենի հետ,  ամուսնության ժամանակ նա հաջողակ փաստաբան էր։ Լորա Բորդենը ակտիվորեն զբաղվում  էր բարեգործությամբ և Կանադայում կանանց իրավունքների պաշտպանության պայքարի մասնակից էր։ Մինչև 1901 թվականը նա «Հալիֆաքս» կանանց հասարակական կազմակերպության տեղական խորհրդի նախագահն  էր, որը պայքարում էր կանանց իրավունքների համար Նոր Շոտլանդիայի մայրաքաղաքում և հանդիսանում էր Կանադայի առաջին նման կազմակերպություններից մեկը։ Նա ընդգրկված էր նաև մի շարք այլ հասարակական կազմակերպություններում, մասնավորապես, Աբերդինի ասոցիացիայի նախագահն էր, «Հալիֆաքս» կանանց ասոցիացիայի փոխնախագահը և հանդիսանում էր Միացյալ Նահանգների ասոցիացված բարեգործական կազմակերպությունների թղթակից անդամ։ Լորա Բորդենը մահացել է 1940 թվականին Օտտավայում։ Թաղված է Բեչվուդ գերեզմանատանը` ամուսնու կողքին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Statistics Canada (1901) (jpg), Fourth Census of Canada, Ward 3, 33 District, Halifax, NS: Library and Archives Canada, p. 21, http://data2.collectionscanada.ca/1901/z/z001/jpg/z000039875.jpg, վերցված է December 1, 2014 
«Lady Laura Borden Passes in Ottawa»։ Edmonton Journal։ 1940-09-07։ էջ 1։ Վերցված է 2014-12-01 
Brown Robert Craig։ «Borden, Sir Robert Laird» 16։ Վերցված է 2014-12-01
Ավրատին (գյուղ, Լյուբարսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱվրատինԱվրատին (ուկրաիներեն՝ Авратин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ավրատին գյուղում բնակվում էր 407 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14322 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 28,42 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մոնտենե սյուր լ’Անդլո

Մոնտենե սյուր լ’Անդլո (ֆր.՝ Monteignet-sur-l'Andelot), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Գաննա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Վիշի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03182։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 233 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 157 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 122-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 35-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 77,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 68,3 %)։ 122 աշխատունակ բնակիչներից 113-ը աշխատում էին (57 տղամարդ և 56 կին), անաշխատանք էին 9-ը (4 տղամարդ և 5 կին)։ 35 անգործունակ մարդկանցից 4-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 18-ը թոշակառու, 13-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Ֆոնտորտ դղյակ
Իդոն դղյակ՝ XVI դար
Լա Կերի դղյակ՝ XV դար


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Մոնտենե սյուր լ’Անդլո» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-23-ին։ Վերցված է 2012-6-1 
«Մոնտենե սյուր լ’Անդլո» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-29
Մեյսոն շրջան (Միչիգան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեյսոն շրջան (այլ կիրառումներ)Մեյսոն շրջան (անգլ.՝ Mason County), ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3,217 կմ² է, բնակչությունը՝ 28,705 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լուդինգտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1840 թ.։
Վարևան

Վարևան (վրաց.՝ ვარევანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալքալաքի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1640 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ախալքալաքից հեռու է 19 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 570 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուգաբաշևո

Բուգաբաշևո (ռուս.՝ Бугабашево, բաշկիրերեն՝ Буғабаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 202 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մորգան շրջան (Կենտուկի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մորգան շրջան (այլ կիրառումներ)Մորգան շրջան (անգլ.՝ Morgan County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 987 կմ² է, բնակչությունը՝ 13.923 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Վեստ Լիբերթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1822 թ.։
Շիշակի

Շիշակի (ուկրաիներեն՝ Шишаки), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Շիշակիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շիշակի քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 5 252 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Զնյացյովո

Զնյացյովո (ուկրաիներեն՝ Зняцьово), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զնյացյովո գյուղում բնակվում էր 1 707 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3237 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 527,34 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աբուլիանե

Աբուլիանե, երկրամաս Հնագույն Հայաստանում՝ Ուրարտուում, հիշատակվում է մ․ թ․ ա․ 8-րդ դարի արձանագրություններում։ Աշխարհագրական դիրքը՝ անորոշ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կալգալակշա

Կալգալակշա (ռուս.՝ Калгалакша, ֆիններեն՝ Kalkalahti), գյուղ Ռուսաստանի, Կարելիայի հանրապետության Կեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 50 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (224801-224900)

Աստերոիդների ցանկ (224701-224800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (224901-225000)
 Աստերոիդների ցանկ (224701-224800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (224901-225000)
Ամելիա Պելաես

Ամելիա Պելաես դել Կասալ (իսպ.՝ Amelia Peláez del Casal, հունվարի 5, 1896(1896-01-05), Yaguajay, Cuba, Կուբա - ապրիլի 8, 1968(1968-04-08), Հավանա, Կուբա), կուբացի նկարչուհի։


== Կենսագրություն ==
1915 թվականին ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվել է Հավանա, սովորել Գեղարվեստի ազգային դպրոցում, Լեոպոլդո Ռոմանյաչի ղեկավարությամբ։ 1924 թվականին առաջին անգամ ցուցադրում է իր աշխատանքները կոլեկտիվ ցուցահանդեսում։ 1927-1934 թվականներին բնակվել է Փարիզում, հաճախել է Գրանդ Շոմեր ակադեմիա, Գեղարվեստի բարձրագույն դպրոց և Լուվրի դպրոց։ 1931-1934 թվականներին սովորել է Ալեքսանդրա Էկստերի մոտ։
Վերադառնալով Կուբա՝ մտերմանում է Լեսամա Լիմայի շրջապատի հետ, հրատարակվում է նրա կողմից ղեկավարվող ամսագրերում, ներառյալ Orígenes-ը։ 1950 թվականին բացում է սեփական արվեստանոցը Սան-Անտոնիո-դե-լոս- Բանոսում, զբաղվում է կերամիկայով և որմնանկարչությամբ։ Նրա կողմից նկարազարդվել է Հավանայի Հիլթոն հյուրանոցի ճակատային մասը։


== Ակտիվություն և ճանաչում ==
Ընդգրկված է եղել Կուբայի նկարիչների և քանդակագործների միության հիմնադիրների (1949) և Կուբայի գրողների և նկարիչների միության (1961) կազմի մեջ։ Մասնակցել է Սան Պաուլոյի  (1951, 1957)  և Վենետիկյան  (1952) բիենալիեներին։  
Ազգային մրցանակների և պարգևների դափնեկիր է, ինչպես նաև  արժանացել է «Երեսուն տարի արվեստում» (1968) շքանշանի։


== Գրականություն ==
Peláez, A. (1991). Amelia Peláez, exposición retrospectiva 1924-1967: óleos, témperas, dibujos y cerámica. Caracas, Fundación Museo de Bellas Artes.
Pintores Cubanos, Editors Vicente Baez, Virilio Pinera, Calvert Casey, and Anton Arrufat; Ediciones Revolucion, Havana, Cuba 1962.


== Ծանոթագրություններ ==
Ախվախ

Ախվախ, բլուրներ լեռնային Կիլիկիայում, Զեյթունի գավառում, Ջերմուկի դաշտի հարավարևելյան ծայրին։ Մացառապատ բլուրներ են։ 1895 թվականի դեկտեմբերին այստեղ բանակ է դրել թրքական 40000 զորք՝ Զեյթունը գրավելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովայա (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովայաՆովայա (ռուս.՝ Новая), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(2713) Լյուքսեմբուրգ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լյուքսեմբուրգ (այլ կիրառումներ)(2713) Լյուքսեմբուրգ (անգլ.՝ Luxembourg), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի փետրվարի 19-ին Էժեն Դելպորտի կողմից Ուքլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,853635 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7831 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9242 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1760,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204459 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,35° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2713) Լյուքսեմբուրգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տադեուշ Նովակ

Տադեուշ Նովակ (լեհ.՝ Tadeusz Nowak, նոյեմբերի 11, 1930(1930-11-11)[…], Gmina Wietrzychowice, Tarnów County, Lesser Poland Voivodeship, Լեհաստան - օգոստոսի 11, 1991(1991-08-11) կամ օգոստոսի 10, 1991(1991-08-10), Սկերնևիցե, Լեհաստան), լեհ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։ Լեհաստանի գրողների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Տադեուշ Նովակը ծնվել է 1930 թվականի նոյեմբերի 11-ին Սիկոժիցե գյուղում (Լեհաստան)՝ գյուղացիների ընտանիքում։ Սովորել է Կրակովի համալսարանում, դիպլոմը նվիրված է եղել Կոնստանտի Գալչինսկու պոեզիային։ Առաջին անգամ բանաստեղծություններ է գրել 1948 թվականին։ Պատկանել է այսպես կոչված գյուղական ուղղությանը։
Նովակը սրտի երկար տարիների հիվանդության արդյունքում մահացել է ինֆարկտից 1991 թվականի օգոստոսի 11-ին Սկերնևիցե քաղաքում (Լեհաստան)՝ 60 տարեկան հասակում։


== Ստեղծագործություն ==
Թարգմանել է Սերգեյ Եսենինի, Միհայ Վյորյոշմարտիի, Շանդոր Պետեֆիի, Միկլոշ Ռադնոտի և Շանդոր Չոորիի բանաստեղծությունները։


== Երկեր ==


== Ճանաչում ==
Վլադիսլավ Բրոնևսկիի անվան մրցանակ (1964)
Ստանիսլավ Պանտակի անվան մրցանակ (1965, 1969)
Կրակով քաղաքի մրցանակ (1968)
Լեհաստանի մշակույթի նախարարության մրցանակ (1971)
Մշակույթ շաբաթաթերթի մրցանակ (1978)
Լեհ երգիչ և կոմպոզիտոր Մարեկ Գրեհուտան Նովակի բանաստեղծությունների վրա ալբոմ և հրատարակել („Pieśni M. Grechuty do słów Tadeusza Nowaka“)։Նովակի բանաստեղծությունները և արձակ ստեղծագործությունները թարգմանվել են շատ լեզուներով։


== Հրապարակումներ ռուսերենով ==
А как будешь королём, а как будешь палачом. Пророк: Романы. Москва: Прогресс, 1980
Стихи. /Иностранная литература 1977 № 4 Тадеуш Новак, Ежи Харасымович. Вступление и перевод Н.астафьевой
[Стихи] / Пер. Н.Астафьевой // Наталья Астафьева, Владимир Британишский. Польские поэты XX века. Антология. Т. II. Санкт-Петербург: Алетейя, 2000, с.201-210.
[Стихи] /Пер. А.Гелескула// Иностранная литература, 2009, № 4, с.201-208


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Brudnicki J.Z. Tadeusz Nowak. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1978
Sulima R. Tadeusz Nowak: zarys twórczości. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1986
Siwor D. W kręgu mitu, magii i rytuału: o prozie Tadeusza Nowaka. Kraków: Towarzystwo Autorów Prac Naukowych, 2002
Wójcik-Dudek M. (Prze)Trwać w okolicach mitu: funkcje mityzacji w poezji Tadeusza Nowaka. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Ślaskiego, 2007


== Արտաքին հղումներ ==
Strona o Tadeuszu Nowaku Archived 2014-03-05 at the Wayback Machine.(լեհ.)
Վալերի Մուսատով

Վալերի Մուսատով (ռուս.՝ Вале́рий Леони́дович Муса́тов, մարտի 13, 1941(1941-03-13), Ուլյանովսկի մարզ, ԽՍՀՄ), ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
1964 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։ Տիրապետում է արաբերենին, հունգարերենին և անգլերենին։
1964 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։

1973 թվականից մինչև 1984 թվականը Հունգարիայում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանատան խորհրդական-դեսպանորդ։
1989 թվականից մինչև 1991 թվականը եղել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի միջազգային բաժնի վարիչի տեղակալ։
1991-1996 թվականներին գիտական և հրատարակչական գործունեությամբ է զբաղվել Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության Դիվանագիտական ակադեմիայի Եվրոպական հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն։
1996 թվականի ապրիլից մինչև 1998 թվականի նոյեմբերը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների երկրորդ դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
1998 թվականի նոյեմբերից մինչև 1999 թվականի փետրվարը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների երկրորդ դեպարտամենտի տնօրենի պաշտոնակատար։
1999 թվականի փետրվարից մինչև 2000 թվականի մայիսը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների երկրորդ դեպարտամենտի տնօրեն։
1999 թվականի մարտի 29-ից մինչև 2000 թվականի հունիսի 14-ը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության կոլեգիայի անդամ։
2000 թվականի ապրիլի 21-ից մինչև 2006 թվականի հունվարի 17-ը Հունգարիայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2000 թվականի օգոստոսի 31-ից մինչև 2006 թվականի ապրիլի 25-ը Դունայական հանձնաժողովում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության ներկայացուցիչ։
2006 թվականի մայիսի 10-ից աշխատում է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի աշխատակազմում։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և մեկ դուստր։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1999 թվականի ապրիլի 13)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2000 թվականի հունիսի 8)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
МИД России
Նոյի հուշարձան (Երևան)

Նոյի հուշարձան, գտնվում է Երևանում, ՀՀ նախագահի նստավայրի հետնամասում։ Տեղադրվել է 2000 թվականին նստավայրի առջևի մասում, 2011 թվականին ապամոնտաժվել է և տեղափոխվել նստավայրի հետնամաս։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ վաստակավոր նկարիչ Լևոն Թոքմաջյան


== Տվյալներ ==
Հուշարձանը կառուցված է մարմարից և բազալտից, չափսերը՝ 3x1, 2x1 մ։


== Պատմություն ==
Նոյ նահապետի հուշարձանը տեղադրվել է 2000 թվականին ՀՀ նախագահի նստավայրի մոտ՝ ճակատային մասում։
2011 թվականի մայիսի 2-ին հանրապետության գլխավոր ճարտարապետ Նարեկ Սարգսյանի առաջարկով Նոյի և Տիգրան Մեծի արձանները ճակատային մասից ապամոնտաժվել և տեղափոխվել են շենքի հետնամաս։ Ըստ Ն. Սարգսյանի՝ արձաններն իրենց ծավալով և դիրքով նախագահական նստավայրի ճակատին հարիր չեն։


== Ծանոթագրություններ ==
Սապեգինո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Սապեգինո (ռուս.՝ Сапегино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արտեմիս (հանդես)

Արտեմիս, ընտանեկան, գրական հանդես, հայ կանանց առաջին գրական ամսագրերից։ Այն 1902 թվականի հունվարից մինչև 1903 թվականի դեկտեմբերը խմբագրվել և հրատարակվել է Ալեքսանդրապոլում և Եգիպտոսում Մառի Պեյլերյանի կողմից։ Պեյլերյանը շատ էր երազում այդպիսի գրական հանդես ունենալ մասին, որտեղ հայ կանայք կարող էին ազատ արտահայտվել։ Միևնույն ժամանակ, երբ կանայք սկսում էին հասարակության մեջ մտնել։ «Արտեմիսը» տրամադրեց մի հարթակ, որտեղ կանայք կարող էին հրապարակել իրենց հայացքները հայ կանանց ժամանակակից կյանքի մասին։
Նվիրատվություններ ուղարկվում էին «Արտեմիսին» սփյուռքի բոլոր անկյուններից, ներառյալ Կարսը, Նոր Ջուղան (Սպահան), Թբիլիսին, Մոսկվան, Փարիզը և Նյու Յորքը։ Ամսագիրը բարձր գնահատվեց հայ սփյուռքում և գրավեց շատ սփյուռքահայերի ուշադրությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովգորոդ-Սևերսկիի շրջան

Նովգորոդ-Սևերսկիի շրջան (ուկրաիներեն՝ Новгород-Сіверський район), շրջան Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նովգորոդ-Սևերսկի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1804 կմ²։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 32500 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 18,02 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Գուանչժոուի միջազգային ֆինանսական կենտրոն

Գուանչժոուի միջազգային ֆինանսական կենտրոն (չինարեն՝ 广州国际金融中心 廣州國際金融中心), մոդեռնիզմի ոճով կառուցված երկնաքեր,  որը գտնվում է ՉԺՀ Գուանդուն նահանգի Գուանչժոու քաղաքում։ Գուանչժոուի երկվորյակ-աշտարակներից (անգլ.՝ Guangzhou Twin Towers,  չինարեն՝ 广州双子大楼) արևմտյանն է։ Արևելյան երկվորյակը Գուանչժուի ֆինանսական կենտրոնն է (CTF), որը կառուցվել է 2016 թվականին։
Արևմտյան աշտարակը (անգլ.՝  Guangzhou Twin Towers West Tower,  չինարեն՝ 廣州雙子大樓西塔) ունի 437,5 մ բարձրություն և 103 հարկ։ Երկնաքերը գտնվում է Չժուցզյան փողոցի վրա, նրա կառուցվածքի մեջ է մտնում նաև 28 հարկանի շենքը, որը երկնաքերի հետ միացած է քառահարկ գմեթով։ Գուանչժոուի միջազգային ֆինանսական կենտրոնը քաղաքի երկրորդ,   Չինաստանի՝ 6-րդ,  Ասիայի 11-րդ և աշխարհի 15-րդ ամենաբարձր շենքն է։


== Նախագիծ և ճարտարապետություն ==
2005 թվականին հայտարարվեց մրցույթ, որի ընթացքում մասնակիցները պետք է ներկայացնեին քաղաքի այցեքարտ հավակնող երկվորյակ աշտարակների նախագծեր։ Ներկայացված 12 հավակնորդներից հաղթող ճանաչվեց անգլիական ճարտարապետական «Wilkinson Eyre Architects» ընկերության «Crystal» նախագիծը

Շենքն ունի պտտեցված եռանկյունու տեսք, որը դրական ազդեցություն ունի էներգասպառման տեսանկյունից։ Հիմքից դեպի վեր ուղղությամբ շենքը մինչև կենտրոն թեթևակի լայնանում է և մինչև տանիք՝ նեղանում։ Աշտարակի միջուկը կառուցված է երկաթբետոնից, նրա արտաքին կառուցվածքը պայմանավորված է խողովակներով ստեղծված կարկասով, իսկ արտաքինից այն ամբողջովին երեսապատված է ապակիներով։
2006 թվականին Կաննում անցկացված անշարժ գույքի «MIPIM Architectural Review Future Project Awards 2006» մրցույթում արժանացել է հատուկ մրցանակի՝ «Երկնաքեր» անվանակարգում։


== Շենքի կառուցվածք ==
4 ստորգետնյա հարկեր ծառայում են որպես մեքենաների կայանատեղի։ Մինչև 70-րդ հարկը տեղակայված են գրասենյակային տարածքները։ 70-ից 90-րդ հարկերում տեղակայված է հյուրանոցների միջազգային ցանցին պատկանող 5 աստղանի Four Seasons հյուրանոցը։ 99-րդ և 100-րդ հարկերում տեղակայված են սրճարաններ, ռեստորաններ և դիտահարթակ։ 103 հարկը ծառայում է որպես ուղղաթիռների կայանատեղի։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Էջը Skyscrapercenter.com(անգլ.)
Էջը Emporis.com(անգլ.)
Էջը Skyscraperpage.com(անգլ.)
Guangzhou Twin Towers West Tower Archived 2009-05-04 at the Wayback Machine.(չին.)
NangfangDaily(չաշխատող հղում)(չին.)
WilkinsonEyre.Architects(անգլ.)
(8152) 1986 VY

(8152) 1986 VY, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի նոյեմբերի 3-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,358162 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8359 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8804 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1322,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272172 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,99° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8152) 1986 VY աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նովոսեմենովկա (գյուղ, Գաֆուրիյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովոսեմենովկա (այլ կիրառումներ)Նովոսեմենովկա (ռուս.՝ Новосеменовка, բաշկիրերեն՝ Яңы Семеновка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռելինգ (Բավարիա)

Ռելինգ (Բավարիա) (գերմ.՝ Rehling), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Այխախ Ֆրիդբերգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2449 մարդ (ըստ 2009 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 26,26 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 71 158։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
PubMed Identifier

PubMed Identifier կամ PubMed Unique Identifier՝ յուրօրինակ թիվ է, որով համարակալվում են PubMed կայքէջում տեղադրված բնական և կենսաբանա-բժշկական գիտությունների վերաբերյալ ամսագրերում լույս տեսած հոդվածները)։ 2010 թվականի փետրվար ամսվա դրությամբ գոյություն ունի ավելի քան 20.200.000 համարակալված հոդված ։


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
PubMed պաշտոնական կայքէջ
Գատաչկո (դաշտ)

Գատաչկո պոլե (սերբական կիրիլիցա՝ Гатачко поље), կարստային դաշտ Բոսնիա և Հերցեգովինայի անկլավ հանդիսացող Սերբական Հանրապետության Գաչկո համայնքի տարածքում՝ Բելաշնիցա և Լեբրշնիկ լեռնաշղթաների միջև։ Ունի մոտավորապես 24 կիլոմետր երկարություն, 3,6 կիլոմետր լայնություն, մակերեսը՝ 57–60 km2: Ծովի մակերևույթից բարձրությունը 930-ից 1000 մետր է։ Դաշտը հատում են Գրաչանիցա և Մուշնիցա գետերը։ Այնտեղ գտնվող ամենամեծ բնակավայրը Գացկոն է։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 62 մարդ/կմ2։ Բնակիչների հիմնական զբաղմունքը հողագործությունն ու անասնապահությունն է։ Դաշտի մերձակայքում է գտնվում Սուտեսկա ազգային պարկը։ 
Ունի ծովամերձ տարածքներին բնորոշ կլիմա։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը՝ 8 °C: Տարվա ամենաշոգ ամիսը հուլիսն է  (միջին ջերմաստիճանը՝ 20 °C), ամենացուրտը՝ հունվարը  (-5 °C), ամենախոնավը՝ փետրվարը (տեղումների միջին քանակությունը՝ 281 մմ), ամենաչորը՝ օգոստոսը (73 մմ)։
Դաշտում հայտնաբերվել են ածխի մեծ պաշարներ, որոնք օգտագործվում են Գացկոյի ջերմաէլեկտրակայանն աշխատեցնելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«The Karstography of the Dinaric karst in Bosnia and Herzegovina. Part 5.3, Eastern Herzegovina»։ The Devon Karst Research Society։ 10 July 2007։ Արխիվացված է օրիգինալից 14 May 2011-ին։ Վերցված է 26 May 2022 
Safet HadžiMuhamedović (2018) Waiting for Elijah: Time and Encounter in a Bosnian Landscape. New York and Oxford: Berghahn Books.
Բնօգտագործման վճար

Բնօգտագործման վճար, պետական սեփականություն համարվող և տարբեր որակների բնական պաշարների օգտագործման համար պետական բյուջե վճարվող գումար։ 2004 թվականին ՀՀ բնօգտագործման վճար ունեցել է հետևյալ կառուցվածքը. ջրօգտագործման համար 10, 7%, օգտակար հանածոների արդյունահանման համար՝ 85, 6%, կենսապաշարների օգտագործման համար՝ 3, 7%։ ՀՀ-ում ջրօգտագործման համար վճարը հաշվարկվում է հաշվետու ժամանակաշրջանում բնական աղբյուրներից վերցված ջրի ծավալի հիման վրա՝ բացառությամբ ձկնաբուծական ոլորտի, որի վճարի հաշվարկն իրականացվում է օգտագործված ջրի ընդհանուր ծավալի 5%-ի հաշվով։ Օգտակար հանածոների արդյունահանված պաշարների համար վճարը հաշվարկվում է ծավալների հիման վրա։ Կենսապաշարների օգտագործման համար վճարվում է ծառի տեսակի յուրաքանչյուր մ³-ի, արդյունագործական նպատակով բույսերի յուրաքանչյուր միավորի, պտուղների, հատապտուղների յուրաքանչյուր կգ-ի, կենդանիների տեսակների յուրաքանչյուր գլխաքանակի, ձկների տեսակների և խեցգետնի յուրաքանչյուր կգ-ի, խոտհունձի նպատակով անտառային ֆոնդի տարածքների յուրաքանչյուր հա-ի համար։
Lumen

«Lumen»  (լատ.՝ lumen «լույս»), ռուսական ռոք խումբ Ուֆայից։ Հիմնադրվել է 1998 թվականին։


== Անդամներ ==
Ներկայիս անդամները․

Ռուստեմ Բուլետով
Եգոր Մամաև
Եվգենի Տրիշեն
Դենիս Շախենով


== Պատմություն ==


=== 1998 թվական ===
1998 թվականի գարնանը լուծվեց բաս կիթառի հարցը, բաս կիթառահար խմբում դարձավ Եվգենի Ագնեվը, որը ավագ դպրոցում Գարիկի համադասարանցին էր։


=== 2000 թվական ===
2000 թվականի փետրվարի 14–ին Lumen–ը ելույթ ունեցավ մի փառատոնում տեղացի «Մենք միասին ենք» խմբի հետ։


=== 2001 թվական ===
2001 թվականի հունվարի 14–ին ելույթ ունեցավ «Նավիգատոր» ակումբում։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիայի ալբոմներ ===
2003 - Առանց կոնսերվանտների
2004 - Երեք ճանապարհ
2005 - Ազատություն
2007 - Ճիշտ է
2009 - Աշխարհ
2012 - Մասի վրա
2013 - Չկա ժամանակ սիրո համար


=== Կոնցերտների ալբոմներ ===
2002 - Live in Navigator club
2005 - Մեկ արյունով
2006 - Դիշե
2007 - Փոթորիկ
2011 - Լաբիրինտ
2014 - Ակուստիկա
2015 - Միշտ պատերազմ է


=== Սինգլներ ===
2002 - Պասսատիժա (միքս սինգլ)
2008 - TV no more (ինտերներ սինգլ)


=== Սաունտրեկներ ===
Խաղի մեջ


== Նկարահանում ==


=== DVD ===
Շնչի - Live at club Port, Սանկտ Պետերբուրգ (2006)
Փոթորիկ - Live at club B1, Մոսկվա (2007)
Աշխարհի RECORD - Վավերագրական ֆիլմ Կրասնոդար ալբոմի զապիսով (2010)
Ակուստիկա - Մեիեռխոլդա Մոսկվա–ի անունով կոչվող կենտրոն (2014)


== Համերգային տուրեր ==
2005 - Երեք ճանապարհ
2006 - Ազատություն
2007 - Ճիշտ է
2008 - Փոթորիկ (Մաս 1–ին)
2008 - Փոթորիկ (Մաս 2–րդ)
2009 - Աշխարհ (Մաս 1–ին)
2009 - Աշխարհ (Մաս 2–րդ)
2010 - Աշխարհ (Մաս 3–րդ)
2010 - Լաբիրինտ
2011 - Մնալ իրենով
2012 - Մասի վրա (Մաս 1–ին)
2013 - Մասի վրա (Մաս 2–րդ)
2013 - Սիրո համար ժամանակ չկա (Մաս 1–ին)
2014 - Սիրո համար ժամանակ չկա (Մաս 2–րդ)
2014 - Երկինքը կրակի մեջ (Մաս 1–ին)
2015 - Երկինքը կրակի մեջ (Մաս 2–րդ)


== Պարգևատրում և կատեգորիա ==


== Տես նաև ==
Дети Picasso
Ակվարիում (խումբ)
Արիա (խումբ)
Բի-2
Բրիգադնի պոդրյադ
Գրաժդանսկայա օբորոնա
Գրիմ եղբայրներ (խումբ)
ԴԴՏ
Կուկռինիկսի
Կրեմատորի
Մաշինա վրեմենի
Մումիյ Տրոլլ
Ռոգի
Սեվեռնի Ֆլոտ
Սպլին
Օպտիմալնի Վարիանտ


== Արտաքին հղումներ ==
Lumen.ws – խմբի պաշտոնական կայքը
Պաշտոնական կայքը ՎԿ–ում
Lumen Ֆեյսբուքում
Lumen Թվիթթերում


== Ծանոթագրություններ ==
IPhone 12 Pro

iPhone 12 Pro և iPhone 12 Pro Max,  «Apple» ընկերության սմարթֆոնները։ Աշխատում են Apple A14 Bionic պրոցեսորով և iOS 14 օպերացիոն համակարգով։ Ցուցադրվել է 2020 թվականի հոկտեմբերի 13-ին բազային iPhone 12-ի և iPhone 12 mini-ի հետ համատեղ։ Այս մոդելները հաջորդում են iPhone 11 Pro-ին և iPhone 11 Pro Max-ին։


== Ձևավորում ==
iPhone 12 Pro-ի և iPhone 12 Pro Max-ի կորպուսներն ունեն հարթ եզրեր՝ դիզայնի տարր, որը կարելի է տեսնել ընկերության նախորդ սմարթֆոններում՝ սկսած iPhone 4-ից մինչև iPhone 5s-ի և iPhone SE 1-ին սերունդը։ Սմարթֆոնները ներկայացվել են չորս գույնով՝ արծաթագույն, գրաֆիտային, ոսկեգույն, ինչպես նաև նոր՝ «խաղաղօվկանոսյան կապույտ»։


== Նկարագրություն ==


==== Էկրան ====
iPhone 12 Pro-ն և iPhone 12 Pro Max-ը համալրված են Super Retina XDR-ի OLED էկրաններով՝ համապատասխանաբար 6,1 և 6,7 դյույմ անկյունագծով, ինչպես նաև Apple A14 Bionic-ի առաջադեմ պրոցեսորով։ Էկրանները պատված են Corning-ի հետ համատեղ արտադրված նոր դիմացկուն Ceramic Shield ապակիով։ 


==== Տեսախցիկներ ====
Սմարթֆոնները համալրված են երեք մոդուլից բաղկացած տեսախցիկների համակարգով՝ լայնանկյուն, ուլտրալայնանկյուն և քառապատիկ օպտիկական խոշորացմամբ։ Կա նաև օպտիկական պատկերի կայունացում։ Կարևոր նորամուծություն Է դարձել LiDAR-ը, որը թույլ է տալիս իրականացնել օբյեկտների 3D սքանավորում և արդյունավետորեն իրականացնել լրացված իրականության տեխնոլոգիաները։


==== Պրոցեսոր ====
Օգտագործվում է Apple A14 Bionic տասնվեցերորդ պրոցեսորը՝ պատրաստված 5 նմ տեխնոլոգիայով։


==== Կոմպլեկտավորում ====
Կոմպլեկտից հանվել են EarPods ականջակալները և հոսանքի ադապտերները, նրանց փոխարեն iPhone-ին կցված է USB-C/Lightning մալուխը արագ լիցքավորման համար։ Apple-ը պնդում է, որ դա արվել է ածխածնի արտանետումների կրճատման նպատակով։


== Ծրագրային ապահովում ==

Ի սկզբանե iPhone 12 Pro-ն և iPhone 12 Pro Max-ն աշխատում են iOS 14-ով, որը թողարկվել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։


== Անլար կապի արագություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
iPhone Էփլի պաշտոնական կայքում(ռուս.)
Նիսիկացուրա

Նիսիկացուրա (ճապ.՝ 西桂町 Նիսիկացուրա-տե:), ավան Ճապոնիայում։ Գտնվում է Յամանասի պրեֆեկտուրայում։ Ավանի ամբողջ մակերեսը կազմում է 15,18 կմ², բնակչությունը՝ 4346 մարդ, իսկ խտությունը 286,30 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Ավանը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Յամանասի պրեֆեկտուրայում Տյուբու տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից Է Ֆուձիկավագուտիկո ավանին։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը կազմում է 4346 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտություն - 286,30 մարդ/կմ²։

ց


== Սիմվոլիզմ ==
Ավանի ծաղիկը համարվում է նարգես-ը, ծառը՝ սոճի-ն, իսկ թռչունը՝ Parus major - ը։.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[ http://www.town.nishikatsura.yamanashi.jp/ Պաշտոնական կայք](ճապոներեն)
Շեն (Խիզանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շեն (այլ կիրառումներ)Շեն (քրդ.՝ Şîn, թուրքերեն՝ Aladana), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում։


== Բնակչություն ==
1858 թվականին ուներ 80, 1878 թվականին՝ 12, իսկ 1909 թվականին՝ 18 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակիչները հիմնականում զբաղվում էին երկրագործությամբ և խաղողագործությամբ։ Մասամբ նաև զբաղվում էին ծխախոտի և բամբակի մշակությամբ։


== Պատմություն ==
Գյուղը թուրքերի կողմից ավերվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, իսկ բնակիչների մեծ մասին թուրքերը կոտորել են։


== Պատմամշակույթային կառույցներ ==
Շենն ուներ Ս. Մեսրոպ անունով եկեղեցի։ Գյուղի մոտակայքում էր գտնվում Բարակաձորի Ս. Աստվածածին վանքը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (202501-202600)

Աստերոիդների ցանկ (202401-202500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (202601-202700)
 Աստերոիդների ցանկ (202401-202500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (202601-202700)