Վլադիմիր Կորոտկևիչ

Վլադիմիր Սեմյոնովիչ Կորոտկևիչ (բելառուս․՝ Уладзімір Сямёнавіч Караткевіч, նոյեմբերի 26, 1930(1930-11-26), Օրշա, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 25, 1984(1984-07-25), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս խորհրդային գրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ, սցենարիստ և հրապարակախոս, բելառուսական գրականության դասական, 20-րդ դարի բելառուսական գրականության ամենավառ կերպարներից մեկը։ Առաջին բելառուս գրողն է, որ դիմել է պատմական դետեկտիվի ժանրին։
Վլադիմիր Կորոտկևիչի ստեղծագործությունն առանձնանում է ռոմանտիկական ուղղվածությամբ, գեղարվեստական բարձր մշակույթով, հայրենասիրական պաթոսով ու հումանիստական հնչեղությամբ։ Նա զգալիորեն հարստացրել է բելառուսական գրականությունը թեմատիկ ու ժանրային տեսանկյուններից, լրացրել է այն ինտելեկտուալ ու փիլիսոփայական բովանդակությամբ։ Առավել հայտնի են Կորոտկևիչի «Ստախ թագավորի վայրի որսը», «Հնամյա լեգենդ» (բելառուս․՝ Сівая легенда), «Հասկեր քո մանգաղի տակ» վիպակները, «Քրիստոսն իջել է Գրոդնոյում», «Սև ամրոց Օլշանսկի» վեպերը, «Հողը սպիտակ թևերի ներքո» էսսեն։


== Ճանաչում ==
1957 թվականին Վլադիմիր Կորոտկևիչը դարձել է Բելառուսի գրողների միության անդամ։


=== Պարգևներ ===
Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (1980),
Բելառուսի գրողների միության Իվան Մելեժի անվան մրցանակ (1983) – «Չի կարելի մոռանալ» վեպի համար,
Բելառուսական ԽՍՀ Յակուբ Կոլասի անվան մրցանակ (1984 – հետմահու) – «Սև ամրոց Օլշանսկի» վեպի համար։


== Հիշատակ ==


=== Գրադարաններ ===
Վիտեբսկ – Վ. Կորոտկևիչի անվան № 14 գրադարան-մասնաճյուղ,
Նովոպոլոցկ – Վ. Կորոտկևիչի անվան № 6 գրադարան-մասնաճյուղ,
Օրշա – Վ. Կորոտկևիչի անվան մանկական գրադարան,
Տալլին (Էստոնիա) – Վ. Կորոտկևիչի անվան հանրային գրադարան։


=== Թանգարան ===
Օրշայում բացվել է Վլադիմիր Կորոտկևիչի թանգարան (Լենինի փողոց, 26) 2002 թվականին։ Այն կազմված է երկու սրահից, որոնցից մեկը նվիրված է գրողի կենսագրությանը, մյուսը՝ ստեղծագործությանը։ Թանգարանում ցուցադրվում է Օրշայի Տիեզերագնացների փողոցում գտնվող տան ներսը՝ գրողի կահույքով ու սեփականությամբ։ Վերստեղծվել է նաև Կորոտկևիչի՝ Միսնկում գտնվող տան գրասենյակի մի հատվածը։


=== Հուշարձաններ ===
Վիտեբսկում տեղադրվել է Վլադիմիր Կորոտկևիչի հուշարձանը 1994 թվականին (քանդակագործ՝ Ի. Կազակ, ճարտարապետ՝ Վ. Ռիբակով),
Կիևում (Բելառուսի դեսպանատան մոտ) Վլադիմիր Կորոտկևիչի հուշարձանը բացվել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ին։ Այն ստեղծվել է բելառուս քանդակագործներ Կոնստանտին Սելիխանովի ու Օլեգ Վարվաշենյայի և ճարտարապետ Ալեքսանդր Կորբուտի կողմից,
Օրշայում տեղադրված հուշարձանը, որի հեղինակն է բելառուս քանդակագործ Ի. Գոլուբևը, հանդիսավորությամբ բացվել է Օրշայի 925-ամյակի տոնակատարության օրերին՝ 1992 թվականի հունիսի 27-ին։ 1939 թվականին Վլադիմիր Կորոտկևիչի ընտանիքը տեղափոխվել է Դնեպրի ափին կառուցված իր տունը, որը պատերազմի ժամանակ տունն այրվել է։ Հուշարձանը նախապես տեղադրվել է հենց այդ տան տեղում, սակայն հետագայում տեղափոխվել է Օրշայի կենտրոնական քաղաքային այգի։


=== Փողոցներ ===
Վլադիմիր Կորոտկևիչի անունով կոչվել են փողոցներ Մինսկում, Վիտեբսկում, Օրշայում, Գրոդնոյում և Ռոգաչյովում։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Литература ==
Верабей А. Л. Абуджаная памяць: нарыс жыцця i творчасцi Уладзiмiра Караткевiча. — Мн., 1997. — 256 с.
Верабей А. Л. Жывая повязь часоў. — Мн., 1985.
Верабей А. Л. Караткевіч Уладзімір Сямёнавіч // Беларуская энцыклапедыя / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн, 1999. — Т. 8. — С. 57 — 58.
Верабей А. Л. Уладзімір Караткевіч. Жыццё і творчасць / Пад рэд. Гарбачэўскай Т. А.. — 2-е. — Мн.: Беларуская навука, 2005. — 271 с. — ISBN 985-08-0666-4
Верабей А. Л. Караткевіч Уладзімір Сямёнавіч // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі / Рэдкал.; Г.П.Пашкоў (галоўны рэд.) і інш. — Мн.: БелЭн, 1997. — Т. 4. — С. 111 — 112.
Гардзіцкі А. К. Караткевіч Уладзімір // Беларускія пісьменнікі: 1917—1990. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — ISBN 5-340-00709-X
{Грушэцкі А. Л. Беларускі дэтэктыў. Міфы і рэальнасць(բելառուս.) // Літаратура і мастацтва : газета. — Мн.: Издательский дом «Звязда», 2014-07-18. — В. 4777. — № 28. — С. 6. Архивировано из первоисточника 22 Հուլիսի 2014.
Грушэцкі А. Л. Душа і сэрца Беларусі. Уладзімір Караткевіч (1930—1984) // Настаўніцкая газета : газета. — Мн.: Міністэрства адукацыі РБ, 29 ліпеня 2014. — В. 7537. — № 89. — С. 24. Архивировано из первоисточника 21 Օգոստոսի 2014.
Лойка А. А. Караткевіч Уладзімір Сямёнавіч // Беларуская савецкая энцыклапедыя. — Мн.: Беларуская савецкая энцыклапедыя, 1972. — Т. V.
Мальдзіс А. Жыцце і ўзнясенне Уладзіміра Караткевіча: партрэт пісьменніка і чалавека. — Мн., 1990. — 230 с.
Макарэвіч А. М., Яфімава М. Б., і інш. Уладзімір Караткевіч // Беларуская дзіцячая літаратура / Пад рэд. А. М. Макарэвіча, М. Б. Яфімавай. — Мн.: Вышэйшая школа, 2008. — С. 459—481. — 688 с. — 3500 экз. — ISBN 978-985-06-1440-7
Марціновіч Д. «Донжуанскі спіс» Караткевіча: Літаратуразнаўчыя даследаванні і артыкулы. — Мн.: Чатыры чвэрці, 2012. — 114 с. (Мінскае гарадское аддзяленне Саюза пісьменнікаў Беларусі. Серыя «Мінскія маладыя галасы»). — ISBN 978-985-7026-43-2
Марціновіч Д. Жанчыны ў жыцці Уладзіміра Караткевіча. — Мн.: Чатыры чвэрці, 2014. — 178 с.: іл.; [2] л. укл. — ISBN 978-985-7058-53-2
Русецкі А. Уладзімір Караткевіч: праз гісторыю ў сучаснасць. — Мн., 2000. − 300 с.
Уладзімір Караткевіч. Быў. Ёсць. Буду! : успаміны, інтэрв’ю, эсэ / уклад. Г. В. Шаблінскай. — Мн., 2005. — 518 с. — (Жыццё знакамітых людзей Беларусі).
Уладзімір Караткевіч: вядомы і невядомы / Уклад.: А. Верабей, М. Мінзер, С. Панізнік. — Мн.: Літаратура і мастацтва, 2010.
Штэйнер І. Свет шчодры. Свет мяне паўторыць…: паэзія У. Караткевіча і класічныя традыцыі. — Мн., 2008. — 120 с.
Шынкарэнка В. Пад ветразем дабра і прыгажосці. — Мн., 1995.
Яршоў І. Зямля Караткевіча / І. Яршоў, В. Сіднякова. — Орша, 1997. — 238 с.
Гринчик Н. М. Короткевич, Владимир Семёнович // Краткая литературная энциклопедия / Под ред. А. А. Суркова. — М.: Советская энциклопедия, 1966. — Т. 3.
Рублевская Л. И. (2005-11-26)։ «Гений, странник, комета, или Портрет писателя в стиле коллаж...»։ Советская Белоруссия։ Արխիվացված է օրիգինալից 2014-05-04-ին։ Վերցված է 2014-05-04 


== Արտաքին հղումներ ==
Да 80-годдзя з дня нараджэння | Архивы Беларуси
Уладзімір Караткевіч: асоба і творчасць Archived 2017-04-06 at the Wayback Machine. // Белорусский научно-исследовательский центр электронной документации
Karatkevich.ru