Սվետլանա Կրյուչկովա

Սվետլանա Նիկոլաևնա Կրյուչկովա (ռուս.՝ Светлана Николаевна Крючкова, հունիսի 22, 1950(1950-06-22), Քիշնև, Մոլդովական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), կինոյի և թատրոնի ռուս դերասանուհի։ ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1991), «Նիկա» մրցանակի դափնեկիր (1990, 2010)։


== Կենսագրություն ==
Սվետլանա Կրյուչկովան ծնվել է 1950 թվականի հունիսի 22-ին Քիշնևում, զինվորականի ընտանիքում։ Հայրը ծնունդով եղել է Բելառուսական ԽՍՀ Ստրեշինի շրջանի Էրշտերմայ գյուղից (ներկայում՝ Բելառուսի Գոմելի մարզի Շլոբինի շրջանի Վոզռոժդենիե գյուղ)։
Նախքան Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիան ընդունվելը (1969) Սվետլանա Կրյուչկովան աշխատել է տարբեր տեղերում։ 1967 թվականին նա աշխատել է Մոլդովական ԽՍՀ Կենտրոնական վիճակագրական վարչությանը կից հաշվողական կենտրոնում որպես օպերատոր։ 1968 թվականին եղել է փականագործ-հավաքորդ Լիխաչյովի անվան գործարանում։ 1969 թվականին Սվետլանա Կրյուչկովան եղել է ավագ դասախոս Քիշնևի գյուղատնտեսական ինստիտուտում։ 1967 թվականից փորձել է ընդունվել թատերական որևէ բուհ, սակայն դա նրան հաջողվել է միայն երկու տարի անց։
1969 թվականին Սվետլանա Կրյուչկովան ընդունվել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիա, որտեղ սովորել է պրոֆեսոր Վասիլի Մարկովի կուրսում։ Նրա դասախոսների շարքում են եղել Ե. Մորեսը, Վ. Բոգոմոլովը, Եվգենի Ռադոմիսլենսկին։
1973 թվականին Սվետլանա Կրյուչկովան ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիան և դարձել Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դերասանուհի։ Սկզբում նրան տալիս էին ճակատագրական կնոջ դերեր. ուսանողական տարիներին նա մարմնավորում էր ուժեղ կամքի տեր, կրքոտ, ուժեղ կանանց։ Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնում նա կատարում է Ալեքսանդրինա Գոնչարովայի դերը Միխայիլ Բուլգակովի «Վերջին օրերը» բեմադրությունում։ Նաև էկրան է բարձրանում «Մեծ դասամիջոց» ֆիլմը, որում Սվետլանա Կրյուչկովան կատարում է միամիտ ու սենտիմենտալ Նելլի Լեդնյովայի դերը։
1975 թվականին Սվետլանա Կրյուչկովան ամուսնացել է Յուրի Վեկսլերի հետ և տեղափոխվել Լենինգրադ։ 1975 թվականի հոկտեմբերից եղել է Դրամատիկական մեծ թատրոնի դերասանուհի։
Սվետլանա Կրյուչկովան նկարահանվել է «Ералаш» կինոամսագրում։
Սվետլանա Կրյուչկովան Սանկտ Պետերբուրգում անցկացվող «Виват кино России!» կինոփառատոնի նախագահն է։


== Ընտանիք ==
Առաջին ամուսին՝ Միխայիլ Ստարոդուբ, բանաստեղծ և դերասան։ 1971 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիան,
Երկրորդ ամուսին (1975-1991)՝ Յուրի Վեկսլեր, կինոօպերատոր. նկարահանել է «Եֆրեյտոր Զբրուևի յոթ հարսնացուները» (ռուս.՝ «Семь невест ефрейтора Збруева»), «Ձմեռային բալ» («Зимняя вишня»), «Շերլոկ Հոլմսի ու բժիշկ Վաթսոնի արկածները» ֆիլմերը,
Որդի՝ Դմիտրի Յուրևիչ Վեկսլեր (ծնվել է 1981 թվականի օգոստոսի 14-ին), ապրում է Ֆրանսիայում,
Երրորդ ամուսին՝ Ալեքսանդր Մոլոդցով, նկարիչ-ձևավորող,
Որդի՝ Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Կրյուչկով (ծնվել է 1990 թվականին)։


== Ճանաչում և պարգևներ ==
Կիևի միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ «Կնոջ լավագույն դերակատարում» անվանակարգում «Լուսինը զենիթում» ֆիլմի համար,
«Նիկա-1990» մրցանակ երկրորդ պլանի լավագույն դերակատարման համար «Թագավորական որս», «Оно», «СВ. Спальный вагон» ֆիլմերի համար,
ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստուհի (4 հոկտեմբերի, 1983),
ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (20 մայիսի, 1991),
«Созвездие» կինոփառատոնի մրցանակ կնոջ լավագույն էպիզոդիկ դերի համար «Արևից կիզվածները» ֆիլմի համար (1995),
Պուշկինի մեդալ (5 փետրվարի, 2009) − հայրենական թատերական արվեստի զարգացման գործում ունեցած մեծ ներդրման և երկարամյա բեղմնավոր գործունեության համար,
«Նիկա-2010» մրցանակ կնոջ լավագույն դերակատարաման համար «Թաղեք ինձ շրիշակի հետևում» (ռուս.՝ «Похороните меня за плинтусом») ֆիլմում,
Ցարսկոե Սելոյի Գեղարվեստական մրցանակի (Царскосельской Художественной премии) դափնեկիր (2010),
Ռուսաստանի Անդրեյ Միրոնովի անվան «Ֆիգարո» դերասանական ազգային մրցանակի դափնեկիր (2011),
Սանկտ Պետերբուրգի «Виват кино России!» կինոփառատոնի մրցանակ «Մշակույթում հոգևորի համար» (2016)։


== Արվեստ ==


=== Դերեր թատրոնում ===


==== Մոսկվայի Գորկու անվան գեղարվեստական թատրոն ====
1974 – «Կապույտ թռչուն», Մորիս Մետերլինկ – Մայր
1974 – «Վերջին օրերը», Միխայիլ Բուլգակով, ռեժիսոր՝ Վիկտոր Ստանիցին – Ալեքսանդրինա Գոնչարովա


==== Դրամատիկական մեծ թատրոն ====
«Կատուներ-մկներ», Իշտվան Էրկեն, բեմադրությունը՝ Յուրի Ակսյոնովի – Իլուշ
1976 – «Ֆերյատևի ֆանտազիաները», Ալլա Սոկոլովա, բեմադրությունը՝ Սերգեյ Յուրսկու – Լյուբա
1976 – «Տուն ավազի վրա», Ռ. Իբրահիմբեկով, բեմադրությունը՝ Յուրի Ակսյոնովի – քույր
«Թագավոր Հենրիխ IV», Վիլյամ Շեքսպիր, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – Մոլվա
1977 – «Խաղաղ Դոն», Միխայիլ Շոլոխով, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – Աքսինյա
1977 – «Դաժան խաղեր», Ա. Արբուզով, բեմադրությունը՝ Յուրի Ակսյոնովի – Մաշա
1980 – «Գայլեր ու ոչխարներ», Ալեքսանդր Օստրովսկի, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – Կուպավինա
1983 – «Տարելկինի մահը», Ա. Կոլկեր, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – Բրանդախլիստովա
1983 – «Քույրեր», Լյուդմիլա Ռազումովսկայա, բեմադրությունը՝ Գենադի Եգորովի – Օլգա
1985 – «Ամեն իմաստունի մեջ պարզություն կա», Ալեքսանդր Օստրովսկի, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – Մամաևա
1987 – «Հատակում», Մաքսիմ Գորկի, բեմադրությունը՝ Գեորգի Տովստոգանովի – Վասիլիսա
«Բալենու այգի», Անտոն Չեխով – Ռանևսկայա
«Մայրիկ Կուրաժն ու իր երեխաները», Բերտոլդ Բրեխտ – Աննա Ֆիրլինգ


=== Ֆիլմագրություն ===


=== Մուտֆիլմի հնչյունավորում ===
1979 - Дядюшка Ау - հարևան


=== Հեռուստաներկայացումներ ===
Վերջին այլընտրանքը (ռուս.՝ Последняя альтернатива, 1978) – Այզեկ Ազիմովի «Մերկ արևը» վեպի մոտիվներով


=== Հեռուստատեսություն ===
2005-2009 թվականներին Սվետլանա Կրյուչկովան վարել է «Գրատախտակի մոտ» (ռուս.՝ «К доске!») հեռուստատեսային ինտելեկտուալ խաղը ВГТРК «Петербург—5-й канал» ալիքով։ Խաղը նախատեսված էր չափահասների ու երեխաների համար։


=== Աուդիոգրքեր ===
Նիկոլայ Լեսկով, «Կին ռազմիկը» (ռուս.՝ Воительница), Радио России, Սանկտ Պետերբուրգ, տևողությունը՝ 01:49:37: Կարդում են Սվետլանա Կրյուչկովան ու Սերգեյ Դրեյդենը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սվետլանա Կրյուչկովայի թատրոն-ստուդիա Archived 2013-05-22 at the Wayback Machine.
Светлана Крючкова. Кадры из фильма «Не может быть»! Archived 2016-10-02 at the Wayback Machine.
Интервью С. Крючковой на сайте «Звёздный журнал»
Интервью в программе "Разбор полёта" на "Эхо Москвы"