Մարտին Օ'Նիլ

Մարտին Հյու Մայքլ Օ'Նիլ (անգլ.՝ Martin Hugh Michael O'Neillմարտի 1, 1952(1952-03-01), Kilrea, County Londonderry, Հյուսիսային Իռլանդիա, Միացյալ Թագավորություն) - հյուսիսիռլանդացի ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային մարզիչ։ Խաղացողի կարգավիճակում ավելի հայտնի է եղել երբ խաղացել է «Նոթինգհեմ Ֆորեստի» և Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականից, որտեղ եղել է ավագ։ Գլխավորել է «Ուիկոմ Ուոնդերերսը», «Նորվիչ Սիթին», «Լեսթեր Սիթին» և «Սելտիկը»։ «Սելտիկի» հետ 3 անգամ հաղթել է շոտլանդական Պրեմիեր Լիգան, նաև հասել է 2003 թվականի ՈՒԵՖԱ Գավաթի եզրափակիչ, բայց արդեն որպես մարզիչ։ Մինչև 2010 թվականի օգոստոսի 9-ը գլխավորել է «Աստոն Վիլլան»։ 2011 թվականի վերջից մինչև 2013 թվականի մարտի 31-ը եղել է «Սանդերլենդի» գլխավոր մարզիչը։
2013 թվականի նոյեմբերից գլխավորում է Իռլանդիայի հավաքականը։


== Կարիերայի սկիզբ ==
Մարտին Օ'Նիլը ծնվել է 1952 թվականին իռլանդական աշխատավոր ընտանիքում։ Ընտանիքի 4-րդ երեխան էր և մեծացել է 4 եղբոր և 4 քրոջ շրջապատում։ Ընտանիքի տղամարդիկ զբաղվում էին կելտական ֆուտբոլով. Մարտինի հայրը խաղացել է տեղի «Կիլրիա» (Pádraig Pearse’s Kilrea) ակումբի կազմում, իսկ նրա եղբայրներ Ջերրին և Լեոն խաղացել են «Կիլրիայի» և «Դերիի» կազմում, հատկապես, որ 1958 թվականին հաղթել են Օլստերայի առաջնությունում և հասել էին Իռլանդական առաջնությունում։ Մարտինը նույնպես խաղացել է «Կիլրիայի» և «Դերիի» երիտասարդական ակումբներում։ Դրանից հետո կելատական ֆուտբոլ է խաղացել Բելֆաստի «Սենտ Կոլում քոլեջի» կազմում։ Մալախիայի քոլեջում սովորելու ժամանակ նա սկսել է ֆուտբոլ խաղալ տեղի «Դիստիլերի» կազմում։ Երբ «Սենտ Մալախին» հասավ 1970 թվականի Մակրորիի գավաթի եզրափակիչ, Անտրիմի կոմսության կելտական ֆուտբոլի ասոցացիայի ղեկավարությունը թույլ չտվեց խաղը անցկացնել Բելֆաստի «Կեյսմենտ Պարկում»։ Քոլեջների միջև ընդունված որոշման համաձայն, եզրափակչի անցկացման վայրը տեղափոխվեց Տիրոնի կոմսության տարածք, և «Սենտ Մալախին» հաղթեց եզրափակչում։ Վեճային իրավիճակը բարձրացրեց Օ'Նիլի հեղինակությունը։
«Դիստիլլերիի» կազմում նա 1971 թվականին հաղթել է Հյուսիսային Իռլանդիայի գավաթը, եզրափակչում խփելով 2 գոլ։ 1971 թվականին Օ'Նիլը գավաթ ունեցողների գավաթի շրջանակներում «Բարսելոնային» գոլ խփեց, սակայն ակումբը պարտվեց 3:1 հաշվով։ Այս հաջողություններից հետո 1971 թվականին նրանով սկսեցին հետաքրքրվել «Նոթինգհեմ Ֆորեստի» սկաուտները։


== Ֆուտբոլիստի կարիերա ==
Մինչև իռլանդական լիգայի «Դիստիլլերի» կազմում հանդես գալը Օ՛Նիլը խաղացել Հարավային Բելֆաստի «Ռոսարիա» ակումբում։ «Նոթինգհեմ Ֆորեսթ» տեղափոխվելուց հետո Մարտինը չէր հայտավորվում կարևոր խաղերում։ Այդպես էր մինչև 1975 թվականը, երբ թիմը սկսեց ղեկավարել լեգենդար մարզիչ Բրայան Կլաֆը, դարձնելով Օ'Նիլին «կարմիրների» մեկնարկային կիսապաշտպան։ Օ'Նիլը մեծ դեր խաղաց «Նոթինգհեմ Ֆորեստի» ոսկե ժամանակաշրջանի համար, երբ ակումբը բարձրացավ բարձրագույն առաջնություն՝ 1 անգամ հաղթեց առաջին դիվիզիոնը, 2 անգամ Լիգայի գավաթը և 2 անգամ եվրոպական առաջնությունների չեմպիոնների Գավաթում։
Օ'Նիլը նույնպես հանդես է եկել Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականում։ 1982 թվականին Իսպանիայում կայացած աշխարհի առաջնության ժամանակ թիմի ավագն էր, որը Վալենսիայում հաղթել է դաշտի տերերին։ Հավաքականի կազմում Մարտինը անցկացրել է 62 հանդիպում և խփել է 8 գոլ։


== Ֆուտբոլից դուրս ==
Ֆուտբոլից բացի Օ'Նիլը հետաքրքրվում էր քրեաբանությամբ։ Նա մասնակցել է մի քանի խնդիրների լուծմանը Բրիտանիայում։ Քրեաբանության մեջ Օ'Նիլը սկսել է աչքի ընկնել 1961 թվականից։
Մարտին Օ'Նիլը պարգևատրվել է Բրիտանական կայսրության մեդալով (OBE) 2004 թվականին ցուցաբերած արդյունքի համար։ 2002 թվականին «Նորվիչ Սիթիի» կազմում ընդգրկվել է «Հարգանքի դահլիճ»ի կազմում՝ ակումբի երկրպագուների քվեարկությամբ։


=== Անձնական կյանք ===
Կնոջ՝ Ժերալդինիայի հետ ապրում է Օքսֆորդշիրում։ Ունի երկու աղջիկ՝ Այսլինգն ու Ալանը։


== Նվաճումները ֆուտբոլիստի կարգավիճակում ==
 Հյուսիսային Իռլանդիա

Բրիտանիայի տնային առաջնության հաղթող (2)։ 1980, 1984 Դիստիլերի

Հյուսիսային Իռլանդիայի գավաթի հաղթող։ 1971 Նոթինգհեմ Ֆորեստ

Անգլո-շոտլանդական գավաթի հաղթող։ 1977
Առաջին դիվիզիոնի չեմպիոն։ 1977-78
Լիգայի գավաթի հաղթող (2)։ 1978, 1979
Անգլիայի սուպերգավաթի հաղթող։ 1978
Չեմպիոնների Լիգայի հաղթող։ 1979, 1980
Եվրոպայի սուպերգավաթի հաղթող։ 1980


== Նվաճումները մարզչի կարգավիճակում ==
 Ուիկոմ Ուոնդերս

Ֆուտբոլային Կոնֆերենցիայի չեմպիոն։ 1993
Ֆուտբոլային ասոցացիայի գավաթի հաղթող (2)։ 1991, 1993
Երրորդ դիվիզիոնի փլեյ օֆի հաղթող։ 1994 Լեսթեր Սիթի

Ակումբին անցկացրել է Պրեմիեր Լիգա։ 1995-96
Լիգայի Գավաթի հաղթող (2)։ 1997, 2000 Սելտիկ

Շոտլանդիայի չեմպիոն (3)։ 2000-01, 2001-02, 2003-04
Շոտլանդիայի գավաթի հաղթող (3)։ 2001, 2004, 2005
Շոտլանդական Լիգայի գավաթի հաղթող։ 2000-01
ՈՒԵՖԱ Գավաթի եզրափակչի մասնակից։ 2002-03


=== Մարզչական հաջողություններ ===
 Պրեմիեր Լիգայի ամսվա լավագույն մարզիչ (8)։ 1997 թվականի սեպտեմբեր, 1998 թվականի օգոստոս, 1999 թվականի նոյեմբեր, 2007 թվականի ապրիլ, 2007 թվականի նոյեմբեր, 2008 թվականի դեկտեմբեր, 2010 թվականի ապրիլ, 2011 թվականի դեկտեմբեր
 Շոտլանդական Պրեմիեր Լիգայի ամսվա լավագույն մարզիչ (9)։ 2000 թվականի օգոստոս, 2000 թվականի դեկտեմբեր, 2001 թվականի փետրվար, 2001 թվականի օգոստոս, 2002 թվականի ապրիլ, 2002 թվականի նոյեմբեր, 2003 թվականի հոկտեմբոր, 2003 թվականի նոյեմբեր, 2005 թվականի հունվար
 Շոտլանդական ֆուտբոլային ասոցացիայի լրագրողների վարկածով տարվա լավագույն մարզիչ (3)։ 2000-01, 2001-02, 2003-04


== Մարզչական վիճակագրություն ==
2013 թվականի մարտի 31-ի տվյալներով


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը BBC կայքում (անգլ.)
Էջը «Գրենտեմ Թաունում» (անգլ.)
Էջը էքս-կանարեկում (անգլ.)