Ուիլյամ Վիքրի

Ուիլյամ Վիքրի (անգլ.՝ William Spencer Vickrey, հունիսի 21, 1914(1914-06-21)[…], Վիկտորիա, Կանադա - հոկտեմբերի 11, 1996(1996-10-11)[…], Harrison, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ և Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ ասիմետրիկ տեղեկատվության ստացման ժամանակ խթանների տեսության բնագավառում կատարած մշակումների համար (1996)։ ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ էր (1996)։ 


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Յեյլի համալսարանը։ 1947 թվականին Կոլումբիայի համալսարանում ստացել է դոկտորի աստիճան։ Աշխատել է տարբեր պետական հաստատություններում, այդ թվում՝ Գանձապետարանում։ 1958 թվականին դարձել է Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր, իսկ 1964 թվականին՝ նույն համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի դեկանը։
Խորհրդատվություններ է կատարել պետական կազմակերպություններին, 1973-1977 թվականներին եղել է Տնտեսագիտական հետազոտությունների ազգային բյուրոյի տնօրենը։ 1979 թվականից՝ Կոլումբիայի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր։
Վիքրին մահացել է Հարիսոնում (Նյու Յորք նահանգ) 1996 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ մի քանի ամիս անց այն բանից հետո, երբ հայտարարվեց նրան Նոբելյան մրցանակ շնորհելու մասին։


== Գիտական նվաճումներ ==
Ուիլյամ Վիքրին ուսումնասիրության առարկա է դարձրել այն հարցը, թե ինչպես կարող են վարչա-կառավարման որոշումներ ընդունվել ասիմետրիկ, ոչ լրիվ տեղեկատվության հիման վրա։ Ուսումնասիրություններ է կատարել հարկման տեսության ոլորտում։ 1940-ական թվականներին նրա իրականացրած հետազոտությունները ժխտել են եկամուտների տարբերությունը հարկերի հաշվին հավասարեցնելու՝ լայն տարածում գտած տեսությունը։ Գիտնականը բազմիցս հայտարարել է, որ իր աշխատանքների գլխավոր նպատակն է՝ գտնել հարկման առավել օպտիմալ մակարդակը, որը ոչ միայն չի ընկճի մարդկանց աշխատելու ձգտումը, այլև, ընդհակառակը, կխթանի այդ ձգտումը։ Վիքրին կտրուկ կերպով ընդդիմացել է քաղաքական գործիչների՝ բյուջեն հավասարակշռելու անդիմադրելի տենչին. նա պնդել է, որ հարկավոր է ձգտել ոչ թե բյուջեի հավասարակշռման, այլ՝ աշխատանքի շուկայի հավասարակշռման։ Այդ մոտեցումով է առաջնորդվել գեներալ Դուգլաս Մաքարթուրի ենթակայությամբ աշխատելու ընթացքում և օգնել է նրան արմատական բարեփոխումներ իրականացնելու Ճապոնիայում։ 
Անվանի տնտեսագետը, նորարարական մեթոդներով ու գաղափարներով զինված, իր աշխատություններում խորությամբ ուսումնասիրել է նաև գնագոյացման, ռեսուրսների բաշխման, տնտեսական խթանների կիրառման ոլորտների բազմաթիվ հիմնահարցեր։ Նա դարձել է «Վիքրիի աճուրդների» մոդելի ստեղծողը՝ աճուրդների դինամիկան պարզաբանելու նպատակով այդ բնագավառում առաջին անգամ կիրառելով խաղերի տեսության գործիքակազմը։
Վիքրիի տնտեսագիտական փիլիսոփայության վրա որոշակի ազդեցություն են գործել Ջոն Մեյնարդ Քեյնսը և Հենրի Ջորջը, որոնց ուսումնասիրություններն արժանացել են նրա բարձր գնահատականին։ Մինչդեռ Չիկագոյի տնտեսագիտական դպրոցը սուր քննադատության է ենթարկվել նրա կողմից։ 
Վիքրին՝ լինելով Կոլումբիայի համալսարանի երկարամյա պրոֆեսոր, դասախոս, ունեցել է շնորհալի սաներ, ովքեր հետագայում դարձել են անվանի տնտեսագետներ։ Վերջիններիս շարքում են Ժակ Դրեզը, Հարվի Լևինը,, Լին Թուրջոնը։


== Աշխատությունների ընտրանի ==
Agenda for progressive taxation (1947, 1971)
Metastatics and macroeconomics (1964)
Public economics (1994, 1997)
"Counterspeculation, Auctions, and Competitive Sealed Tenders", Journal of Finance,  1961. The paper originated auction theory, a subfield of game theory.
«Fifteen Fatal Fallacies of Financial Fundamentalism: A Disquisition on Demand Side Economics»։ October 5, 1996 
Arrow, Kenneth Joseph, Arnott, Richard J., Atkinson, Anthony A. և այլք:, eds. (1997)։ Public Economics: Selected Papers by William Vickrey։ Cambridge, UK: Cambridge University Press։ ISBN 978-0-521-59763-0  
Warner, Aaron W., Forstater, Mathew, Rosen, Sumner M., eds. (2000)։ Commitment to Full Employment: The Economics and Social Policy of William S. Vickrey։ Armonk, N.Y: M.E. Sharpe։ ISBN 978-0-7656-0633-4  
Pavlina R. Tcherneva; Forstater, Mathew (2004)։ Full Employment and Price Stability: The Macroeconomic Vision of William S. Vickrey։ Edward Elgar Publishing։ ISBN 978-1-84376-409-0 


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն Ուիլյամ Վիքրիի և նրա ուսումնասիրությունների մասին ==


== Արտաքին հղումներ ==

Կենսագրությունը Նոբելյան մրցանակի կայքում
Nobelpricewinner Prof. William Vickrey: 15 fatal fallacies of financial fundamentalism-A Disquisition on Demand Side Economics
IDEAS/RePEc
«William S. Vickrey (1914–1996)»։ The Concise Encyclopedia of Economics։ Library of Economics and Liberty (2nd ed.)։ Liberty Fund։ 2008 
«William Vickrey»։ JSTOR