Աննա Տեր-Ավետիքյան

Աննա Տիգրանի Տեր-Ավետիքյան (ապրիլի 23, 1908(1908-04-23), Երևան, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 16, 2013(2013-01-16), Երևան, Հայաստան, Երևան), հայ ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1968)։ Հայաստանի առաջին կին ճարտարապետը։
Երևանի նշանավոր Տեր-Ավետիքյանների տոհմից դեղագետ Տիգրան Տեր-Ավետիքյանի դուստրն է և ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Կոստանդին Հովհաննիսյանի կինը։


== Կենսագրություն ==
1915-1924 թվականներին սովորել է Հռիփսիմյան իգական գիմազիայում, որն իր ուսման ժամանակ վերակազմավորվել է որպես Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան դպրոցի։
1924 թվականին ավարտել է դպրոցն ու ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի տեխնիկական ֆակուլտետի ճարտարապետության բաժինը, որի հիման վրա հետագայում ստեղծվել է Պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։
1929 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը:
1926 թվականից աշխատել է Երևանի քաղխորհրդի գործկոմի ճարտարապետական բաժնում, որը ղեկավարում էր Նիկողայոս Բունիաթյանը։ Աշխատել է նաև Ալեքսանդր Թամանյանի արվեստանոցներում, ապա՝ նախագծային կազմակերպություններում։
1935-1951 թվականներին աշխատել է Երևանի քաղխորհրդի (1942 թվականից՝ Գլխավոր ճարտարապետանախագծային վարչություն) ճարտարապետական արհեստանոցում որպես ճարտարապետ-նախագծող։
1941-1943 թվականներին ղեկավարել է ՀԽՍՀ Ճարտարապետական ֆոնդը։
1951 թվականի մայիսի 1-ից մինչև 1951 թվականի հուլիսի 16-ն աշխատել է «Երքաղնախագիծ» նախագծային ընկերությունում որպես ավագ ճարտարապետ։
1963-1966 թվականներին աշխատել է «Գիպրոտորգ» ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղում որպես գլխավոր մասնագետ։
1972 թվականի սեպտեմբերի 1-ից անցել է թոշակի։


== Ընտանիք ==
Աննա Տեր-Ավետիքյանն ու Կոստանդին Հովհաննիսյանն ունեցել են 3 զավակ՝ Եվգենիան, Արան ու Աշոտը։


== Նախագծեր ==
Աննա Տեր-Ավետիքյանի նախագծերով Երևանում կառուցվել է շուրջ 40 շենք՝ բնակելի տներ (1947 թվական, 1948 թվական), հասարակական շենքեր (1953) և դպրոցներ։


=== Բնակելի տներ ===

Բնակելի շենք Աբովյան փողոցում (1931 թվական, առաջին նախագիծը)։
Կորյունի փողոցի և Մաշտոցի պողոտայի անկյունում գտնվող կինեմատոգրաֆիստների բնակելի տունը՝ նշանավոր «Պոնչիկանոցը»։
Աբովյան-Կորյուն փողոցների խաչմերուկում գտնվող (Ուրարտու խանութի) բնակելի շենքը։
Բնակելի շենք Մոսկովյան և Բաղրամյան պողոտայի անկյունում, 1945 թվական։
Բնակելի շենք Օրջոնիկիձե փողոցում (ներկայումս՝ Արշակունյաց պողոտա)։
Բնակելի շենք Ղուկասյան փողոցում


=== Հասարակական շենքեր ===
Ամուսնու՝ Կոստանդին Հովհաննիսյանի հետ նախագծել են ՀՀ Ներքին գործերի նախարարության (ներկայումս՝ ՀՀ Ոստիկանության) շենքը Նալբանդյան և Չարենցի փողոցների անկյունում, 1947։
ՀԽՍՀ ԳԱԱ Լեզվի ինստիտուտի շենքն Աբովյան փողոցում, 1937։
«Սասունցի Դավիթ» կինոթատրոնի շենքը Երևանում (Կոստանդին Հովհաննիսյանի հետ համատեղ), քանդվել է 1970։
Առևտրի նախարարության (հետագայում՝ Սոցապ նախարարություն) շենքը Տերյան փողոցում։
Բաղնիքների և ակումբների նախագծեր Երևանում և Հայաստանի մարզերում։
Հիվանդանոց Նոր-Բայազեթում։


=== Դպրոցներ ===

Մայակովսկու անվան դպրոցը։
Միքայել Նալբանդյանի անվան միջնակարգ դպրոց։
Դպրոցի շենքեր Գյումրիում, Վանաձորում, Կամոյում, Ստեփանավանում և Էջմիածնում։


=== Այլ փոքր նախագծեր ===
Երևանի առաջին կլինիկական հիվանդանոցի ցանկապատն իր ծաղկանոցներովԱննա Տեր-Ավետիքյանը հին երևանցիների հայտնի տոհմից է, որի շնորհիվ ստեղծվել են պատմամշակութային արժեք ունեցող շենքերից շատերը՝ Ֆիլհարմոնիայի փոքր դահլիճը, ԵՊՀ հին շենքը, Աբովյան փողոցում գտնվող առաջին հիվանդանոցը։ Տեր-Ավետիքյանների ջանքերով իրականացվել է նաև Կրբուլաղի աղբյուրներից եկող ջրամատակարարման առաջին ցանցը Երևանում, ինչը երևանցիներին մաքուր խմելու ջուր ունենալու հնարավորություն տվեց։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
1938, 1956 թվականներին՝ կին ճարտարապետների ստեղծագործության համամիութենական ստուգատեսների դափնեկիր
1945 թվականին՝ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգիր
1948 թվականին կին-ճարտարապետների համամիութենական մրցույթին արժանացել է առաջին մրցանակի՝ Երևանում գտնվող կինեմատոգրաֆիստների բնակելի շենքի նախագծի համար։ Նույն թվականին արժանացել է «Կինն արվեստի և ժողովրդական ստեղծագործության ասպարեզներում» Փարիզի միջազգային ցուցահանդեսի դիպլոմին դպրոցի նախագծման համար (հետագայում՝ ՀԽՍՀ ԳԱԱ Լեզվի ինստիտուտ)։
1956 թվականին՝ Կին-ճարտարապետների աշխատանքների համամիութենական ստուգատեսի դափնեկիր
1967 թվականին՝ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգիր
1968 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետի կոչմանը։
2002 թվականին՝ Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ոսկե մեդալ
2008 թվականին՝ Երևանի քաղաքապետարանի «Երևան» ոսկե մեդալ


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պոնչիկանոցը և Կինոգործիչների շենքը` կենդանի պատմություն
ՀՀ ոստիկանության շենքի պատմությունից