armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նվիրվածություն

«Նվիրվածություն» (անգլ.՝ Devotion),  Բրոնտե քույրերի մասին ֆիլմ-կենսագրություն` հորինված իրադարձությունների ավելացմամբ։ Կինոնկարում իր վերջին դերն է խաղացել Մոնթեգյու Լավը։ Դերասանը մահացել է ֆիլմի թողարկումից երեք տարի առաջ։
Բրոնտե քույրերի կյանքի մասին ֆիլմը նկարահանվել է 1946 թվականին։ Գլխավոր դերերը կատարել են Այդա Լուպինոն (Էմիլի Բրոնտե), Փոլ Հենրեյդը (Արթուր Բել Նիքոլս) և Օլիվիա դե Հևիլլենդը (Շառլոթ Բրոնտե)։


== Սյուժե ==
1800-ականների սկզբին Շառլոթի և Էնն Բրոնտե քույրերը պատրաստվում են հեռանալ իրենց ընտանիքից, որտեղ ապրում էին Էմիլիի քույրը, Բրենուելլի եղբայրը, հորաքույրն ու հայրը, որպեսզի աշխատեն որպես տնային դաստիարակչուհիներ։ Շառլոթն ու Էննը ցանկանում են իմանալ, թե ինչպիսին է կյանքը տնից դուրս, որպեսզի գրեն դրա մասին։ Նրանց եղբայրը՝ Բրենուելլը, տաղանդավոր նկարիչ է, նրան խնամում է Էմիլին, իսկ Շառլոթն ու Էննը մտադիր են գումար վաստակել՝ աշխատելով որպես տնային դաստիարակչուհիներ, որպեսզի եղբայրը Լոնդոնում արվեստ սովորելու հնարավորություն ունենա։ Մի գիշեր, երբ Բրենուելլը հարբում է տեղական պանդոկում, գալիս է իր հոր նոր վիկարիոսը՝ Արթուր Նիքոլսը։ Բրենուելլը պահանջում է, որ Արթուրն իրեն ուղեկցի քահանայի տուն։ Սկզբում Արթուրը հրաժարվում է՝ մտածելով, թե արդեն շատ ուշ է, բայց հետո տեսնելով, որ Բրենուելլը շատ հարբած է, համաձայնում է։ Էմիլին բացում է դուռը և կարծում է, թե Արթուրն իր եղբոր բաժակի ընկերներից է։ Հաջորդ օրը, երբ Բրենուելլը մեկնում է Լոնդոն, Արթուրը նորից է հայտնվում։ Երբ նա ողջունում է ընտանիքի ղեկավար Պատրիկ Բրոնտեին, Էմիլիի սխալը պարզվում է, և նա և Արթուրը դառնում են ընկերներ։ Մի օր Էմիլին Արթուրին ցույց է տալիս այն միայնակ տունը, որը ոգեշնչել է իրեն գրելու «Մոլեգին հողմերի դարավանդ» վեպը։ Որոշ ժամանակ անց տուն է վերադառնում հիասթափված Բրենուելը՝ քույրերին հանդիմանելով իր անվճարունակության համար։ Շառլոթն ու Էննը նույնպես վերադառնում են հայրական տուն։ Թորնթոնի հարևանությամբ պարահանդեսի ժամանակ Արթուրը հմայվում է Շառլոթի գեղեցկությամբ։ Երբ Շառլոթը հասկանում է, որ Էմիլին հետաքրքրվում է վիկարիոսով, ավագ քույրը նույնպես սկսում է հետաքրքրվել նրանով։


== Դերերում ==
Օլիվիա դե Հևիլլենդ - Շառլոթ Բրոնտե
Այդա Լուպինո - Էմիլի Բրոնտե
Նենսի Քոուլմեն - Էնն Բրոնտե
Արթուր Քենեդի - Բրենուելլ Բրոնտե
Մոնտեգյու Լավ - Պատրիկ Բրոնտե
Էթել Գրիֆիս - հորաքույր Բրենուելլ
Վիկտոր Ֆրանսեն - Կոնստանտին Էժե
Օդետա Միրտիլ - մադամ Էժե
Պոլ Հենրեյդ - վիկարիոս Արթուր Նիքոլս
Սիդնի Գրինսթրիթ - Ուիլյամ Թեքերեյ
Ռեջինալդ Շեֆիլդ - Չարլզ Դիքենս
Էդմունդ Բրեոն - սըր Ջոն Թորնթոն
Մեյ Ուիթի - Լեդի Թորնթոն
Էյլի Մելիոն - Լեդի Թորնթոնի ընկերուհին պարահանդեսու
Դորիս Լլոյդ - տիկին Ինգրեհեմ
Ուոլիս Քլարկ - պարոն Ջորջ Սմիթ
Հարի Քորդինգ - վախեցած ձիերի կառապան (լուսագրերում նշված չէ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի մասին(անգլ.) bronteana.wordpress.com կայքում
Կանգվար (ամրոց)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կանգվար (այլ կիրառումներ)Կանգվար, Ագռավաց քար, Ագռավաքար, Դարբնացքար, Դարբնաքար, Կանգվառ, Կանգուառ, Կանգուար, Կանգումար, Կանգուր, Կինիկվար, Քինիվար, ամրոց Մեծ Հայքի Վասպուրականի Անձևացյաց գավառում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հուսակ

Հուսակ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն հույս բառից։ Հիշատակվել է մեկ անգամ։


== Գործածություններ ==
Հուսակ, նահապետ Հայկազն, հաջորդեց Հոյին մ․ թ․ ա․ 941 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սերգեյ Բիրյուկով

Սերգեյ Բիրյուկով (ռուս.՝ Серге́й Евге́ньевич Бирюко́в, մայիսի 19, 1950(1950-05-19), Q21854140?, Q23897881?, Իժավինսկի շրջան, Տամբովի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս բանաստեղծ, գրականագետ, մշակութաբանության դոկտոր (2007), միջազգային և համառուսաստանյան գրական մրցանակների դափնեկիր։
Ավարտել է Տամբովի մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրության ֆակուլտետը։ Հրատարակման է պատրաստել 19-րդ և 20-րդ դարերի ռուս մի շարք պոետների ստեղծագործությունների ընտրանին։ Թարգմանվել է մոտ 20 լեզուներով։ Բիրյուկովը Տամբովի համալսարանում ժամանակին դասախոսություն է կարդացել Պարույր Սևակի պոեզիայի մասին։
1998-ից ընտանյոք ապրում է Գերմանիայի Հալլե քաղաքում, դասավանդում տեղի «Մարտին Լյութեր» համալսարանում։


== Սերգեյ Բիրյուկովը հայերեն ==
Կոնցեպտուալ; Սկյութները; Դինոզավրերի թռիչքը; Մագրիտտի տանը; Նոր փաստեր Պետրարկայի և Լաուրայի մասին; Գիյոմ Ապոլիներ; Անտիկ սյուժե; Խլեբնիկովի թանգարանը; Ժամացույցը; Նոտայով։ Արդի ռուսական վերլիբռ, Ստեփանակերտ, «Ոգի-Նաիրի», 2015, էջ 63-75։ Թարգմ.՝ Շանթ Մկրտչյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (231201-231300)

Աստերոիդների ցանկ (231101-231200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (231301-231400)
 Աստերոիդների ցանկ (231101-231200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (231301-231400)
Մեն Ցզի

Մեն Ցզի (մ.թ.ա. 372 թ. – մ.թ.ա. 289 թ. կամ մ.թ.ա. 385 թ. – մ.թ.ա. 303/302 թ.), չինացի փիլիսոփա, կոնֆուցիոսական ուսմունքի հետևորդ։ Հաճախ բնութագրվել է որպես «երկրորդ իմաստուն», այսինքն` իմաստությամբ Կոնֆուցիոսից երկրորդը։ Կոնֆուցիոսի աշակերտների չորրորդ սերնդի ներկայացուցիչ է։ Մենց Ցզին ժառանգել և զարգացրել է Կոնֆուցիոսի փիլիսոփայական ուսմունքը։ Ապրելով «Պատերազմող պետությունների ժամանակաշրջան»–ում` նա իր կյանքի մեծ մասն անց է կացրել ճանապարհորդելով պետությունների միջև և խորհուրդներ տալով տարբեր իշխաններին։ Այդ իշխանների հետ զրույցները կազմում են «Մեն Ցզի» երկի հիմքը, որը հետագայում ընդգրկվել է կոնֆուցիոսական գրականության կանոնի մեջ։ 
Մեն Ցզիի ուսմունքի հիմնական համոզմունքն այն էր, որ մարդիկ իրենց բնությամբ լավն ու բարի են, բայց մարդկանց այդ բնատուր որակը պահանջում է մշակման և զարգացման պատշաճ միջավայր։ Նա նաև սովորեցնում էր, որ կառավարիչները պետք է արդարացնեն իրենց իշխանական դիրքը՝ արդար կառավարելով իրենց հպատակներին, և այս իմաստով նրանք ստորադաս են զանգվածներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրոդի (գյուղ, Ռատնովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲրոդիԲրոդի (ուկրաիներեն՝ Броди), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրոդի գյուղում բնակվում էր 1 255 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,87 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 257,7 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էրենքյոյ

Էրենքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դաշօլուգ

Դաշօլուգ, լեռնագագաթ Լեռնային Կիլիկիայում՝ Կիլիկյան Տավրոսյան լեռնահամակարգում, Բուլղար լեռներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ղուկաս եպիսկոպոսի խաչքար (1501, Մասրուց անապատ)

Ղուկաս եպիսկոպոսի խաչքար, գտնվում է Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Ձորագյուղ գյուղի մեջ՝ Մասրուց անապատում։ Հաշվառված է ՀՀ պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.60/10.5.40)։


== Տեղադրություն ==
Խաչքարը կանգնեցված է անապատի արևելյան պատի դիմաց, խաչքարերի շարքում։


== Վիմական արձանագրություն ==
Խաչքարը ունի 1 տող վիմական արձանագրություն, խաչքարի կանգնեցման թվականը՝ ՋԾ-ն, քաղյաքյվել է։

ԿԱՆԿՆԵՑԱՒ ԽԱՉՍ ՂՈՒԿԱՍ ԵՊԻՍԿՈՊՈՍԻՆՀամաձայան արձանագրության՝ խաչքարը նվիրված է Ղուկաս եպիսկոպոսին։ Կանգնեցվել է 1501 թվականին։


== Տես նաև ==
Մասրուց անապատ


== Ծանոթագրություններ ==
Գվարգվալե

Գվարգվալե  (ֆր.՝ Guargualé), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Տարավո Օրնանո կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A132։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 118 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 69 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 38-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 31-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 55,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 43,1 %)։ 38 աշխատունակ բնակիչներից 26-ը աշխատում էին (15 տղամարդ և 11 կին), անաշխատանք էին 12-ը (8 տղամարդ և 4 կին)։ 31 անգործունակ մարդկանցից 1-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 13-ը թոշակառու, 17-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։
2008 թվականին կոմունայում հաշվվել են 44 հարկատու տնտեսություններ, որտեղ ապրել է 71 մարդ։ Միջին եկամուտը մեկ մարդու հաշվով կազմել է 15 144 եվրո։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Գվարգվալեի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
«Գվարգվալե» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-12-ին։ Վերցված է 2013-02-10
Պրասթիոս

Պրասթիոս, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գորնյա Զլեգինյա

Գորնյա Զլեգինյա (սերբ.՝ Горња Злегиња), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում՝ Շումադիայի մարզի Ալեքսանդրովացի շրջանում։
Ըստ 2002 թվականին Սերբիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 457 մարդ։ Գյուղի ժամային գոտին՝ UTC+1, իսկ ամառը՝ UTC+2:


== Ծանոթագրություններ ==
Շանտալ Բիյա

Շանտալ Բիյա (ծննդյան անունը՝ Chantal Pulchérie Vigouroux, դեկտեմբերի 4, 1970(1970-12-04), Դիմակո, Օ-Նյոնգ, Արևելյան շրջան, Կամերուն), Կամերունի առաջին տիկինը։


== Կենսագրություն ==
Շանտալ Բիյան ծնվել է Կամերունի Արևելյան շրջանի Դիմակո համայնքում, ֆրանսիացի վտարանդի Ժորժ Վիգուրուի և Միս Դումե դիմակահանդեսի հաղթող Ռոզետ Նդոնգո Մենգոլոյի ընտանիքում։ 2007 թվականի հուլիսին Կամերունում խորհրդարանական ընտրություններից հետո նրա մայրն ընտրվել է Բանգու գյուղի ղեկավար։
Շանտալ Բիյայի պատանեկությունն անցել է Յաունդեում։


=== Անձնական կյանք ===
1994 թվականի ապրիլի 23-ին ամուսնացել է Պոլ Բիյայի հետ, նրա կնոջ՝ Ժան-Իրեն Բիյայի մահից հետո։
Շանտալ Բիյան հայտնի է իր սանրվածքներով։ Նրա առանձնահատուկ ոճը կոչվում է the banane, որը կիրառվում է պաշտոնական առիթների դեպքում։ Բիյայի սանրվածքի մյուս ոճերը հայտնի են Շանտալ Բիյա անվանումով։ Բիյան հայտնի է նաև իր էկզոտիկ հանդերձանքով։ Նրա սիրված դիզայներների շարքում են բարձրորակ արևմտյան ապրանքանիշեր, ինչպիսիք են Շանելն ու Դիորը։


=== Բարեգործություն ===
1994 թվականին հիմնել է Շանտալ Բիյա հիմնադրամը և 1996 թվականին Յաունդեում հյուրընկալել է Առաջին տիկնանց գագաթնաժողովը։ Jeunesse active pour Chantal Biya (Ակտիվ երիտասարդներ Շանտալ Բիյաի համար) Կամերունի ժողովրդա-դեմոկրատական շարժում կուսակցության մարմինն է։


== Բերտրան Տեյու ==
2010 թվականի նոյեմբերին կամերունցի գրող Բերտրան Տեյուն հրատարակել է La belle de la république bananière : Chantal Biya, de la rue au palais (Ադամաթզենու հանրապետության գեղեցկուհին. փողոցից պալատ), որտեղ անդրադարձել է Բիյայի հասարակ ծագումից մինչև Առաջին տիկին դառնալը։ Տեյուն երկու տարի ազատազրկվել է «վիրավորական բնույթի» մեղադրանքով և հանրային ընթերցման փորձ կատարելու անօրինական ցույց կազմակերպելու համար։ Amnesty International-ը և PEN International-ի գրողները  բողոքարկեցին նրա ձերբակալությունը և նրա անունից բողոքի հայց ներկայացրեցին. Amnesty International-ը նույնիսկ Տեյուին անվանեց խղճի բանտարկյալ։ Տեյուն ազատ արձակվեց 2011 թվականի ապրիլին, երբ բարի կամեցող մի անձ համաձայնեց վճարել տուգանքը, որպեսզի նա կարողանա բուժել իր վատթարացող առողջությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գարիկղուլա

Գարիկղուլա (վրաց.՝ გარიყულა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Կասպի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 700 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Կասպից հեռու է 13 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 435 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սկեջա է Պաշելուպո

Սկեջա է Պաշելուպո (իտալերեն՝ Scheggia e Pascelupo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա մարզի Պերուջա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1507 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 24 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 64 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 6027։ Հեռախոսային կոդ՝ 075։
Կոմունայի հովանավորն է համարվում Սուրբ Պատերնիանոսը։ Տոնը նշվում է հուլիսի 12-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս․ 075 9259722
Էլեկտրոնային փոստ․ info@comunescheggiaepascelupo.it
Պաշտոնական կայք․ http://www.comunescheggiaepascelupo.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Էստոնիկա

Էստոնիկա (էստ․՝ Estonica), ընդգրկուն առցանց հանրագիտարան Էստոնիայի հետ կապված թեմաների վերաբերյալ, մասնավորապես՝ պատմության, հասարակության, մշակույթի, պետության, տնտեսության, բնության, գիտության և կրթության մասին։
Նախագիծը իրականացվել է հիմնականում Էստոնիայի ինստիտուտի կողմից։ Սկսած 2000 թվականից «Էստոնիկա» առցանց հանրագիտարանի ստեղծումը և զարգացումը ֆինանսավորվել է Tiigrihüppe Sihtasutus («Վագրի թռիչք» հիմնադրամ) հիմնադրամի, Գործարարության զարգացման հիմնադրամի, Մոլախաղերի հարկման խորհրդի և Էստոնիայում Շվեդիայի դեսպանատան (դեսպանատան «Բալթիական երկրների տարի» նախագծի շրջանակներում) կողմից։
Ի սկզբանե հանրագիտարանի նյութերը հասանելի էին էստոներենով և անգլերենով, իսկ 2010 թվականից նաև գործարկվեց ռուսերեն տարբերակը։
«Էստոնիկայի» նյութերը կարող են ազատ օգտագործվել Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike License արտոնագրով։


== Տես նաև ==
Հանրագիտարանի կայքը Archived 2010-04-13 at the Wayback Machine. (էստոներեն)(անգլ.)(ռուս.)
Էստոնիայի ինստիտուտ (էստոներեն)(ռուս.)
Սրապիոն Էմինյան

Էմինյան Սրապիոն (23.7.1823, Կ. Պոլիս – 12.12.1854, Վիեննա), հայ բառարանագիր։ 
Թարգմանել է կրոնական բնույթի գործեր, գրել «Երեքլեզվյան բառագիրք. այսինքն՝ գաղիերեն–հայերեն– տաճկերեն» (1853) աշխատությունը, որի մեջ նախ տվել է ֆրանսերեն գլխաբառը, ապա ֆրանսերեն արտասանությունը՝ հայերեն տառերով, հայերեն թարգմանության բոլոր առումները և նույնը՝ հայատառ թուրքերենով։ Թարգմանությունն ունի բացատրական բնույթ։ 


== Աշխատություններ ==
Երեքլեզուեան բառագիրք գաղղիերէն-հայերէն-տաճկերէն
Այգուամուրսիա

Այգուամուրսիա (կատ.՝ Aiguamúrcia), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալտ Կամպ շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 73,1 կմ2։ Բնակչությունը՝ 914 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 68 կմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(չաշխատող հղում)
Página web del Ayuntamiento
Información sobre Aiguamurcia y Santes Creus
Información sobre el municipio de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Informació del Institut d’Estadística de Catalunya
Mapa de Aiguamúrcia en Google Maps
Like a Rolling Stone

«Like a Rolling Stone», Բոբ Դիլանի երգը իր «Highway 61 Revisited» ալբոմից։ «Rolling Stone» ամսագրի 500 լավագույն երգերի ցանկում գրավել է առաջին հորիզոնականը։
Առաջին անգամ, որպես սինգլ թողարկվել է 1965 թվականի հուլիսի 20-ին։ Երգը շուրջ 3 ամիս գլխավորել է ամերիկյան չարթերը։ «Like a Rolling Stone» երգի առաջին կենդանի կատարումը եղել է Նյուպորտի ֆոլկ փառատոնի ժամանակ։


== Քավեր տարբերակներ ==
Ջոնի Սանդերս —  Born Too Loose: The Best of Johnny Thunders
The Four Seasons — The 4 Seasons Sing Big Hits by Burt Bacharach/Hal David/Bob Dylan, 1965
The Turtles — It Ain't Me Babe, 1965
The Young Rascals — The Young Rascals, 1966
Շեր — The Sonny Side of Cher, 1966
The Creation — We Are the Paintermen, 1967
The Jimi Hendrix Experience — The Jimi Hendrix Experience (The Jimi Hendrix Experience, կենդանի կատարումը Մոնտերեյան փառատոնի ժամանակ, 1967 (վիդեո)
Rotary Connection — Rotary Connection , 1967
Spirit — Spirit of '76, 1975
Նիլ Յանգ — «Spirit»-ի հետ Սանտա Մոնիկայում, օգոստոսի 29, 1976
Ջոն Մելենկամպ — կատարել է 1987—1988 թվականների համերգների ժամանակ
Ջուդի Քոլինզ — Judy Sings Dylan… Just Like a Woman, 1993
Բոբ Մառլի and The Wailers — The Wailing Wailers at Studio One, 1994
Միկ Ռոնսոն — Heaven and Hull, վոկալ — Դեյվիդ Բոուի, 1994
The Rolling Stones — Stripped, 1995
Մայքլ Բոլտոն — Timeless։ The Classics, Vol. 2, 1999
Phil Lesh and Friends — կենդանի կատարումը Սան Ֆրանցիսկոյում, ապրիլի 15, 1999
Anberlin — Listen to Bob Dylan։ A Tribute Album, 2005
Drive-By Truckers — Highway 61 Revisited, Revisited, 2005
Green Day — 21st Century Breakdown, 2009
Eddie Berman և Laura Marling, 2014


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի բառերը bobdylan.com կայքում
Թերթաբեղիկավորներ

Թերթաբեղիկավորներ (լատ.՝ Scarabaeidae), բզեզների մեծ ընտանիք։ Հայտնի է մոտ 20 հազար, Հայաստանում՝ 23 տեսակ՝ եգիպտացորենի հնգատամը (Pentodon idiota), անդրկովկասյան ռնգեղջյուրը (Oryctes latipennis), կովկասյան մայիսյան բզեզը (լատ.՝ Melolontha pectoralis) և այլն։ Տարածված են ամենուրեք, հատկապես՝ արևադարձերում։ 


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմինը հաստ է, խոշոր, երկարությունը՝ 2-150 մմ, մերկ կամ ծածկված մազիկներով, խոզաններով, թեփուկներով։ Բեղիկները ծնկաձև են, հատվածավոր, վերջին 3-7 հոդերը մի կողմից թիթեղաձև լայնացած են և կազմում են անհամաչափ գուրզ, որը կարող է բացվել հովանոցի նման։ Գլուխն ազատ է, ակնառու՝ վերևից, առջևի ոտքերը փորող են (այդպիսին կարող են լինել նաև միջին և հետևի ոտքերը), թաթերը կազմված են 5 գլանաձև հոդերից։ 


== Թրթուր ==
Թրթուրը C-աձև է, սպիտակ, մազոտ, գլուխը՝ մեծ, մուգ դեղին, վարը՝ առանց հավելուկների։ Ոտքերը երկար են, քայլելու համար ոչ պիտանի, ծառայում են կերը բռնելուն։ Թաքնված կյանք են վարում։ Զարգանում են հողում, բուսական մնացորդների կուտակումներում, փտած բնափայտում։ 


== Սննդառություն ==
Սնվում են բույսերի վերգետնյա մասերով, գոմաղբով, բուսական մնացորդներով։ 


== Տնտեսական նշանակություն ==
Որոշ տեսակներ (օրինակ՝ կովկասյան մայիսյան բզեզը) մեծ վնաս են հասցնում տնկարկներին, անտառներին, մյուսները հողում զարգացող արմատակերներ են՝ գյուղատնտեսության լուրջ վնասատուներ։ Առանձին տեսակներ հաճախ ընկնում են ջրամբարները, կեղտոտում ջուրը և կարող են տարածել զանազան հիվանդություններ, որոշները որդերի (հելմինթներ) միջանկյալ տերեր են։
Ռիշար Ժերանյան

Ռիշար (Խաչատուր) Անդրանիկի Ժերանյան (ֆր.՝ Richard Jeranian, հուլիսի 17, 1921(1921-07-17) կամ հուլիսի 17, 1923(1923-07-17), Սեբաստիա - հոկտեմբերի 10, 2019(2019-10-10), Փարիզի 13-րդ շրջան, Փարիզ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ռիշար (Խաչատուր) Անդրանիկի Ժերանյանը ծնվել է Սեբաստիա քաղաքում 1921 թվականի հուլիսի 17-ին, 7 տարեկանից ապրել է Ֆրանսիայում։
1938-1942 թվականներին սովորել է Մարսելի գեղարվեստի դպրոցում, 1946-1948 թվականներին` Փարիզի Գրան-Շոմիեր և Ժյուլիան ակադեմիաներում։


== Ստեղծագործական գործունեություն ==

Ժերանյանը ստեղծել է հիմնականում ռեալիստական բնապատկերներ, նատյուրմորտներ, գրաֆիկական կոմպոզիցիաներ, կանանց մարմնապատկերներ։

Ինքնադիմանկար, 73x60 սմ, 1953 թ.
Ընկերները, 100x81 սմ, 1967 թ.
Մարմարաշենի վանքը, 92x73 սմ, 1992 թ.
Քրիստոսի մուտքը Անի, 92x73 սմ, 1973 թ.
Աղթամար, 60x50, 2003 թ.
Տաթևի վանքը, 60x55 սմ, 2002 թ.
Հաղպատի վանքը, 60x55, 2001 թ.
Անիի ավերակները, 60x55 սմ, 1965 թ.
Նորավանք, 60x55 սմ, 1995 թ.
Լենինականի երկրաշարժը, 1988 թ.
Տրոյական ձի, 60x55 սմ, 2002 թ.Բնապատկերներ

«Օնֆլյորի նավահանգիստը», 1958 թ., ՀԱՊ
«Փարիզի կամուրջները», 1963 թ.
«Տաթևի վանքը», 1967 թ.
«Անիի ավերակները», 1968 թ.
«Նորմանդական բնապատկեր», 1982 թ.
Աշնանային բնապատկեր, 81x65 սմ, 1958 թ.
Նոտր-Դամի կամուրջները, 92x73 սմ, 1963 թ.
Փարիզի Նոտր-Դամը ձմռանը, 92x73 սմ, 1956 թ.Նատյուրմորտներ՝

«Արևելյան ծաղկեփունջ», 1966 թ.
«Իսպանական նատյուրմորտ», 1972 թ.Ժերանյանի արվեստում որոշակի տեղ ունեն հայրենի բնությունն ու հուշարձանները։ Բազմիցս այցելել Է Հայաստան։


== Անհատական ցուցահանդեսներ ==
Ցուցադրվել Է Փարիզի Անկախների, Աշնանային և այլ սալոններում, «Արվեստները Եվրոպայում» (Բրյուսել), «Եվրոպայի գրաֆիկան» (Մոնակո) և այլ ցուցահանդեսներում։ Ունեցել է շուրջ 50 անհատական ցուցահանդեսներ (Ֆրանսիա, ԱՄՆ, Շվեյցարիա, Իտալիա, Իրան, Լիբանան, Մոսկվա, Նովոսիբիրսկ, Երևան (1964, 1969, 1979), Գյումրի, Դիլիջան, արժանացել մի շարք միջազգային մրցանակների։ Երիտասարդության և ուսանողների համաշխարհային I (1947, Պրահա) և VI (1957, Մոսկվա) փառատոների դափնեկիր է։

1953 թ. Փարիզ, Ռոմեո Ջուլիետ պատկերասրահ
1957 թ. Փարիզ, Ror Vomar պատկերասրահ
1958 թ. Բեյրութ, Arcades պատկերասրահ
1958 թ. Մարսել, Ժուվեն պատկերասրահ
1959 թ. Մարսել, Ռեբուլ պատկերասրահ
1959 թ. Փարիզ, Gerard Mourgue պատկերասրահ
1960 թ. Թեհրան, Ակումբ պատկերասրահ
1960 թ. Բեյրութ, Des Arcades պատկերասրահ
1961 թ. Ժնև, Գանզոնի պատկերասրահ
1961 թ. Փարիզ, Framond պատկերասրահ
1963 թ. Ժնև, Գանզոնի պատկերասրահ
1963 թ. Փարիզ, Մոնտե Կառլո պատկերասրահ
1964 թ. Բեյրութ, Պատկերասրահ մեկ
1964 թ. Երևան, Հայաստանի նկարիչների միություն
1964 թ. Լենինական
1965 թ. Վաշինգտոն, Ջեյսոն պատկերասրահ
1965 թ. Բեյրութ, Կասիա պատկերասրահ
1966 թ. Դեպ
1967 թ. Ռեն, Ռադիոտուն
1967 թ. Մյունխեն
1967 թ. Բեյրութ, Կասիա պատկերասրահ
1968 թ. Դիլիջան


== Մրցանակներ ==
Մովսես Խորենացու մեդալ (2011)
Եվրոպայի 1-ին մրցանակ, Մոնակո (1966)
Հայաստանի նկարիչների միության Մարտիրոս Սարյանի անվան մրցանակ (1987)


== Երկեր ==
Jeranian, Paris, 1983


== Գրականություն ==
Խաչատրյան Շահեն, Ֆրանսահայ կերպարվեստ, Ե., 1981, Էջ 102-103։
Richard Jeranian, 60 ans de peinture ecolutive


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռիշար Ժերանյանի պաշտոնական կայքը
Վաթսուն տարի գույների աշխարհում
Ռիշար Ժերանյան
Էմիլ Տարասյան

Էմիլ Սամվելի Տարասյան (մարտի 3, 1976(1976-03-03), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ։


== Կրթություն ==
1992-1997 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետը՝ մաթեմատիկոսի որակավորմամբ։
1999-2001 թթ. - սովորել և ավարտել է ՀՀ կառավարման դպրոցը՝ «պետական կառավարում և տեղական ինքնակառավարում» մասնագիտությամբ։
2004-2007 թթ. - սովորել և ավարտել է ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ասպիրանտուրան։ 10 գիտական աշխատությունների հեղինակ։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1997-1998 թթ. - ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։
1999-2000 թթ. - ՀՀ սեփականաշնորհման նախարարության լուծարման բաժնի առաջատար մասնագետ։
2000-2002 թթ. - ՀՀ պետական գույքի կառավարման նախարարության պետական գույքի կառավարման քաղաքականության վարչության գլխավոր մասնագետ։
2002-2008 թթ. - ՀՀ քաղաքացիական ծառայության խորհրդի անվանացանկի և գրանցամատյանի վարման վարչության պետ։
2008 թ. փետրվարի 22-ին ՀՀ կառավարության որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ առևտրի և տնտեսական զարգացման նախարարության աշխատակազմի ղեկավար։
2008 թ. հունիսի 26-ից՝ նախարարության վերանվանման կապակցությամբ, ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարության աշխատակազմի ղեկավար։
2012 թ. հունվարի 19-ին ՀՀ կառավարության որոշմամբ 2012 թ. փետրվարի 22-ից պաշտոնավարման ժամկետը երկարաձգվել է չորս տարի ժամկետով՝ մինչև 2016 թվականի փետրվարի 22-ը։
2014 թ. հուլիսի 10-ին ՀՀ կառավարության որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարության աշխատակազմի ղեկավարի պաշտոնից՝ այլ պաշտոնի նշանակվելու կապակցությամբ։
2014 թ. հուլիսի 9-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի պետական խորհրդական (2012)։
Երախտագիտության մեդալ (2015)Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։ Անկուսակցական է։ Տիրապետում է ռուսերեն և անգլերեն լեզուներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Քոլուլու

Քոլուլու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կոհտռու

Կոհտռու (էստ․՝ Kohtru), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պեչետո Տորինեզե

Պեչետո Տորինեզե (իտալերեն՝ Pecetto Torinese), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 3.687 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 410 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 9 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10020։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 011 8609218
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.pecetto.to.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Սերգեյ Մկրտչյան

Սերգեյ Սեդրակի Մկրտչյան (օգոստոսի 24 (սեպտեմբերի 6), 1911, Աշխաբադ, Անդրկասպյան մարզ, Թուրքեստան, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 26, 1974(1974-08-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային երկրաբան, ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1956), պրոֆեսոր (1955), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961)։


== Կենսագրություն ==
1932 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պոլիտեխնիկական (հետագայում՝ նավթի) ինստիտուտը։ 1932-1942 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդի երկրաբանական վարչությունում որպես երկրաբանա-հետախուզական ջոկատների պետ և տեխնիկական ղեկավար, իսկ 1943-1947 թվականներին՝ գլխավոր ինժեներ և պետի տեղակալ։ 1947 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ համակարգում, նախ՝ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտի սեկտորի վարիչ, 1950-1963 թվականներին և 1971-1974 թվականներին՝ տնօրեն։ 1961 - 1967 թվականներին ընտրվել է ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս քարտուղար, 1967-1971 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ փոխնախագահ։ Մկրտչյանը աշխատանքային գործունեությանը զուգընթաց դասախոսել է Երևանի համալսարանում։ Աշխատություններում լուսաբանել է օգտակար հանածոների առաջացման ու տեղաբաշխման օրինաչափություններին՝ մագմատիզմին և երկրաբանական պատմությանը վերաբերող մի շարք պրոբլեմներ։ Նրա ղեկավարությամբ և ակտիվ մասնակցությամբ կատարված երկրաբանական հետազոտությունները հնարավորություն ընձեռեցին հիմնավորել և ՀԽՍՀ ընդերքում բացահայտել հարուստ բնական ռեսուրսներ։ Մկրտչյանը մասնակցել է «Հայկական ԽՍՀ երկրաբանություն» բազմահատոր հիմնարար հրատարակության կազմման աշխատանքներին և խմբագրել այն։ Մասնակցել է Միջազգային երկրաբանական կոնգրեսի XXII (Հնդկաստան, 1964 թ.), XXIII (Չեխոսլովակիա, 1968 թ.) և XXIV (Կանադա, 1972 թ.) նստաշրջանների աշխատանքներին։


== Պարգևներ ==
ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1950 թ.)։
Պարգևատրվել է Լենինի և այլ շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կլանապետ

Կլանապետ (անգլ.՝ Scottish clan chief), շոտլանդական կլանի ղեկավարը։ Հնագույն ժամանակներից սկսած մինչև մեր օրերը շոտլանդական կլանի անդամները հավատում են, որ նրանք ծագում են նույն նախահայրից, կլանի հիմնադրից։ Կլանապետը ներկայացնում է կլանի հիմնադրին և ամբողջ կլանը։
Լենինսկիե Գորկի

Լենինսկիե Գորկի, ավան Մոսկվայի մարզի Լենինյան շրջանում, Մոսկվայից 35 կմ հարավ-արևելք, Պախրա գետի ափին։
Լենինսկիե Գորկիի հետ է կապված Վլադիմիր Լենինի գործունեության վերջին շրջանը։ Առաջին անգամ նա այդտեղ առողջությունը վերականգնելու է եկել 1918 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ նրա դեմ մահափորձից հետո։ Այնուհետն նա հաճախ հանգստացել է Գորկիում, իսկ 1923 թվականի մայիսի 15-ից՝ մշտապես բնակվել։ Վլադիմիր Լենինը Լենինսկիե Գորկիում գրել է կյանքի վերջին շրջանի աշխատությունների մեծ մասը, նախապատրաստվել կուսակցության 10, Սովետների 8 և 9 համագումարներին, Կոմինտերնի 3 կոնգրեսին։ Լենինսկիե Գորկիում 1924 թվականի հունվարի 21-ին, ժամը 18 անց 50 րոպեին վախճանվել է Վլադիմիր Լենինը։ ԽՄԿԿ ԿԿ-ի որոշմամբ, Լենինսկիե Գորկիում 1949 թ.-ին բացվել է Վլադիմիր Լենինի տուն-թանգարանը, որի առջև 1958 թվականին դրվել է «Առաջնորդի մահը»։
Զալյուտիե (գյուղ, Ռատնովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶալյուտիեԶալյուտիե (ուկրաիներեն՝ Залюття), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1828 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զալյուտիե գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1037 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 101,25 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կարեն Դուրինյան

Կարեն Վաղինակի Դուրինյան (մարտի 3, 1970, Կապան, Սյունիքի մարզ, ՀԽՍՀ-ապրիլի 25, 1992, Կապան, Սյունիքի մարզ, Հայաստան), Արցախյան ազատամարտի առաջին զոհերից։


== Կենսագրություն ==
Կարեն Դուրինյանը ծնվել է 1970 թվականին։ 1987 թվականին ավարտել է Կապանի թիվ 2  միջնակարգ դպրոցը։ Սովորել է Կապանի գեղարվեստի դպրոցում։ Մանկական տարիներից շատ էր սիրում ստեղծագործել , մեծ ձգտում ուներ ուսման։ Սակայն գրչին ու վրձնին փոխարինեց զենքը։
Ծառայել է խորհրդային բանակում, այնուհետև՝ կամավոր ընդգրկվել Հայաստանի Հանրապետության Ներքին գործերի հատուկ գնդի Կապանի վաշտում և 1992 թվականին քաղաքի արվարձանում զոհվել զրահամեքենայի մեջ՝ ուղիղ նշանառության թշնամու կրակից։
Կարենի շիրիմն ամփոփված է Բաղաբուրջի հուշահամալիրում՝ իր մարտական ընկերների կողքին։
1992 թվականին հետմահու լույս է տեսել Կարեն Դուրինյանի բանաստեղծությունների ժողովածուն՝ «Անավարտ երգ» խորագրով։
Պարգևատրվել է Արիության շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Կարեն Դուրինյան «Անավարտ երգ», էջ 2
Արտեմ Վարդանյան «Գիրք անմահաց», էջ 13
Ավազան (ճարտարապետություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ավազան (այլ կիրառումներ)Ավազան ճարտարապետության մեջ, արհեստական ջրամբար, արհեստական լճակ, գուռ, սովորաբար պարտեզի կամ պուրակի ճարտարապետական կոմպլեքսի մաս։ Հին Արևելքի երկրների, ավելի ուշ՝ Հին Հունաստանի և Հին Հռոմի հայտնի առաջին ավազանները ուղղանկյուն էին և գլխավորապես ծառայում էին լվացվելու, լողանալու համար։ XVI դ. երկրորդ կեսից Իտալիայում ի հայտ են գալիս դեկորատիվ ավազաններ, իսկ XVIII դ. շատրվաններով կամ ջրի հայելու տեսքով ուղղանկյուն կամ բարդ ձևի ավազանները դառնում են պուրակների (գլխավորապես կանոնավոր) ճարտարապետության կարևոր կոմպոզիցիոն տարր (Պետերհոֆի, այժմ՝ Պետրոդվորեց, Վերսալի և այլ ավազաններ)։ Ժամանակակից ճարտարապետության մեջ ավազանները մեծ տեղ են գրավում։ Երևանում վերջին տասնամյակում կառուցվել են բազմաթիվ դեկորատիվ ավազաններ («Կարապի լիճ», «Արևիկ», «Էրեբունի» ևն), որոնք ճարտարապետական անսամբլները լրացնելուց զատ նպաստում են քաղաքի կլիմայի բարելավմանը։ Արհեստական ավազաններ են կառուցվել նաև Լենինականում և Կիրովականում։ Ավազաններ են կոչվում նաև լողալու համար կառուցված բաց և ծածկված շինությունները՝ լողավազանները, եկեղեցու ներսում, հյուսիսային պատի մեջ զտնվող կամ առանձին մկրտարանների փոքրիկ գուռերը, որտեղ կատարվում է մկրտությունը։
Ժան-Պիեր Նշանյան

Ժան-Պիեր Արմենակի Նշանյան (հուլիսի 25, 1953(1953-07-25), Եգիպտոս), հայ դերասան, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2014)։
Օպերային երգչուհի Աննա Նշանյանի որդին է, դերասանուհի Շաքե Թուխմանյանի ամուսինը, դերասան, օպերային երգիչ, տենոր Արման Նշանյանի հայրը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1953 թվականին Եգիպտոսում։ 1971 թվականին ընդունվել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի երաժշտական կոմեդիայի բաժին։ 1976-1980 թվականներին աշխատել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում։
1980 թվականից բնակվում է Լոս Անջելեսում, որտեղ 1983 թվականին կնոջ՝ դերասանուհի Շաքե Թուխմանյանի հետ հիմնել է Վարդան Աճեմյանի անվան թատրոնը։ Բեմադրել և խաղացել է շուրջ 30 ներկայացումներ։


== Դերեր ==
Ֆեդերիկո՝ «Շաբաթ, կիրակի, երկուշաբթի»
Արտակ՝ «Հարսնացուն հյուսիսից»
Գագիկ՝ «Ծանր է Հիպոկրատի գլխարկը»
Դիկոն՝ «Անտառի զավակները»


==== Հոլիվուդյան ֆիլմեր ====
«Սթափ եղիր»
«Աչքեր»
«Զենքի արքան»
«Օպերացիա»


==== Ֆիլմագրություն ====
«Ժանո»
«Մի նայիր հայելուն»
«Փուշ»
«Լռության սիմֆոնիա»
«Հերոստրատ»
«Մետամորֆոզ»
«Սողանք»
«30 տարի, 3 օր»
«Վանա ծովու արշալույսը»
«Քայլ ձիով»
«Հին արքաներ»


== Ծանոթագրություններ ==
Վերխնեե Օլգովո

Վերխնեե Օլգովո (ռուս.՝ Верхнее Ольгово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 54 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայերը Նորվեգիայում

Հայերը Նորվեգիայում, Սկանդինավյան թերակղզու արևմուտքում գտնվող երկրի՝ Նորվեգիայի հայ համայնք։ 2003 թվականի դրությամբ նրանց քանակը հասնում էր 1000 մարդու։


== Պատմություն ==
Հայերը Նորվեգիայի տարածքում առաջին անգամ սկսել են հաստատվել 1970-ական, իսկ երկրորդ ալիքը՝ 1990-ական թվականներից։ Ներգաղթյալների առաջին խումբը Իրանից ու Լիբանանից էին։ Կենտրոնացած են մայրաքաղաք Օսլոյում, որտեղ գործում է կիրակնօրյա հայկական դպրոց՝ հայոց լեզվի և պատմության դասավանդմամբ, և հայ-նորվեգական միությունը։
Հայերի երկրորդ ալիքը Նորվեգիա պայմանավորված էր 1990-ականներին Հայաստանում տեղի ունեցող ճգնաժամով։ Նորվեգիան առաջիններից էր, որ ճանաչեց Հայաստանի անկախությունը և 1992 թվականից սկսեց դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել Հայաստանի հետ։
2007 թվականի ապրիլի 21-ին Բերգեն քաղաքում դրվել է հայկական խաչքար, որը նվիրված էր հայասեր Ֆրիտյոֆ Նանսենին։ Ի երախտագիտություն վերջինիս՝ ցեղասպանությունից տուժած հայ ժողովրդին մեծ օգնություն ցույց տալու, Երևանում բացվել է իր անունը կրող թանգարան, որի առջև դրված է նրա կիսանդրին։


== Քաղաքականություն ==
Հայ-նորվեգական միությունը հանդիսանում է հայ համայնքի ներկայացուցիչը պետության առջև։ Այն ղեկավարում է Ֆրեդ Սահակյանը։
2001 և 2012 թվականներին միությունը պաշտոնապես դիմել է Նորվեգիայի կառավարությանը՝ ճանաչելու Հայոց ցեղասպանությունը, մինչդեռ Նորվեգիան պաշտոնապես չի ճանաչել այն։


== Կրոն ==
Նորվեգիայում հայկական եկեղեցի չկա, և համայնքի հոգևոր կարիքները հոգում է հայ առաքելական եկեղեցու Կենտրոնական Եվրոպայի հայրապետական պատվիրակությունը, որի կենտրոնը տեղակայված է Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։
Նորվեգիայում որոշակի թիվ են կազմում նաև հայ կաթոլիկները, որոնք հիմնականում Լիբանանից ներգաղթած հայերի սերունդներն են։


== Ծանոթագրություններ ==
Կենսաբազմազանության խախտում

Կենսաբազմազանության խախտում, բուսական և կենդանական աշխարհների տեսակների աղքատացումը շրջակա միջավայրի վրա մարդահարույց ազդեցության հետևանքով։
Վերջին հազարամյակների ընթացքում մարդահարույց ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա անհամեմատ աճել Է՝ հիմնականում անտառային պաշարների և կերահանդակների անխնա օգտագործման հետևանքով։ 1920 թվականից հիմնախնդիրն ավելի Է սրվել՝ կապված բնակչության աճի և բնակավայրերի ու արդյունաբերական ձեռնարկությունների ընդլայնման հետ, որն իր հերթին ուժեղացրել Է մարդահարույց ազդեցությունն ամբողջ էկոհամակարգի վրա։


== Կենսաբազմազանության խախտումը Հայաստանում ==
Ներկայումս ՀՀ-ում կենսաբազմազանության խախտումը հասել Է տագնապալի ծավալների, վտանգված են նույնիսկ ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված շատ բուսատեսակներ և կենդանատեսակներ (կենի, սոսի, հովազ, իշխան և այլն)։ Սննդի բնական պաշարների կրճատման և բնադրավայրերի ոչնչացման հետևանքով խիստ աղքատացել Է թռչնաշխարհը։ Գիլլիի և այլ ճահճուտների (մոտ 10 հզ. հյուսիսում) չորացման, Սևանա լճի մակարդակի իջեցման հետևանքով խոր ու անդառնալի փոփոխություններ են տեղի ունեցել։ Բնակմիջավայրի կորստի և կերային պաշարների նվազման պատճառով խիստ կրճատվել Է չվող թռչունների քանակությունը, վտանգավոր եզրագծի Է հասել նաև լճի ձկնաշխարհը, նվազել են ավազանի կաթնասունների և սողունների տեսակային կազմն ու քանակը։
Անասնապահության սխալ կազմակերպումը էական ազդեցություն է թողել բնական կենսաբազմազանության վրա։ Անասունների ջրման կենտրոնացված տեղերում արոտավայրերի բուսածածկույթը տրորվել ու դեգրադացվել է։ Մարդու անհեռատես գործունեության և կլիմայի չորացման հետևանքով ՀՀ-ում անտառածածկ տարածքների կրճատումից բացի, փոխվել են ծառատեսակային կազմը և տարածքները, ծառուտները կորցրել են իրենց բնական վերականգնման ունակությունը, իջել Է արտադրողականությունը, ակտիվացել են էրոզային երևույթները, խախտվել է անտառի ջրային ռեժիմը։ Անտառազուրկ լեռնալանջերում ակտիվ էրոզային շարժընթացների հետևանքով մեծացել է սելավների և սողանքների առաջացման հավանականությունը։
Կենսաբազմազանության խախտման վրա բացասաբար է ազդում նաև արդյունաբերության բուռն զարգացումը, որը պատճառ է դարձել նոր հողատարածքների օտարման, բնական լանդշաֆտների խախտման, հողերի, օդային և ջրային ավազանների աղտոտման։
Զբոսաշրջության տարածքային ոչ արդյունավետ կազմակերպման հետևանքով շրջակա միջավայրում տրորվել է հողածածկը՝ փոխվել են հողագրունտի ֆիզմեխանիկական կառուցվածքը, քիմիական բաղադրությունը, ջրաջերմային ռեժիմը։ Տարածքների օգտագործման, կառուցապատման և աղտոտման հետևանքով մասամբ վերացել են բազմաթիվ կենդանիների բնակմիջավայրերն ու բույսերի աճելավայրերը։ Ծաղկաձորի, Մարմարիկի հովտի, Դիլիջանի, Բյուրականի անտառային լանդշաֆտների վերին և ստորին սահմանները կրճատվել են, ծառուտները նոսրացել, սկսվել են ակտիվ էրոզային շարժընթացներ։


== Տես նաև ==
Կենսաբանական բազմազանություն
Գրիգորի Պոնոմարենկոյի հուշարձան

Գրիգորի Պոնոմարենկոյի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Григорию Пономаренко), հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդար քաղաքում, որը նվիրված է կոմպոզիտոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1990) Գրիգորի Ֆեոդորովիչ Պոնոմարենկոյին։
Հուշարձանը գտնվում է ք. Կրասնոդար, Կրասնայա փողոց, 55 հասցեով։


== Պատմություն ==
Կոմպոզիտոր Գրիգորի Ֆեոդորովիչ Պոնոմարենկոն (1921-1996) 1972 թվականից ապրել է Կրասնոդար քաղաքի Կրասնայա փողոց, տուն 204, բն. 80. հասցեում։ Կոմպոզիտորը գրել է հինգ օպերետ, «Գիշերային հսկում» հոգևոր երաժշտությունը, համերգներ բայանի և նվագախմբի համար, բազմաթիվ երգեր («Օրենբուրգյան փետուրե գլխաշոր», «Ուռենին», «Չեմ զղջում, չեմ կանչում, չեմ լալիս») և այլն. ընդամենը մոտ 970 ստեղծագործություն։
1996 թվականի հունվարի 7-ին Գրիգորի Ֆեոդորովիչը զոհվել է ավտովթարից։ Թաղված է Կրասնոդարի Սլավոնական գերեզմանատանը։
Կրասնոդարում որոշվել է տեղադրել կոմպոզիտորի հուշարձանը։ Հայտարարվել է բաց մրցույթ, որին մասնակցել է 12 ստեղծագործական կոլեկտիվ։ Հաղթող են դարձել կրասնոդարցի վարպետներ քանդակագործ Օլգա Յակովլևան և ճարտարապետ Յուրի Սուբոտինը։
Հուշարձանը գիպսից քանդակվել է մոտ երկու տարի, իսկ հաստատումից հետո ձուլվել է բրոնզից Մինսկում։
2002 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Կրասնայա փողոցի պուրակում, որտեղ ապրել է կոմպոզիտորը, տեղի է ունեցել հուշարձանի բացումը։ Բացմանը ներկա են եղել Պոնոմարենկոյի ընկերները, հարազատներն ու ստեղծագործության երկրպագուները։ Հուշարձանը բացել են նրա երգերի կատարող երգչուհի Լյուդմիլա Զիկինան և կոմպոզիտորի կինը՝ Վերոնիկա Ժուրավլյովան։


== Տեխնիկական տվյալներ ==
Հուշարձանը պատկերում է քարի վրա կոստյումով նստած կոմպոզիտոր Գրիգորի Ֆեոդորովիչ Պոնոմարենկոյին։ Քարի վրա արված է հետևյալ գրությունը. «ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Պոնոմարենկո Գրիգորի Ֆեոդորովիչ»։
Նրա կողքին բայան է, որի վրա կոմպոզիտորը դրել է իր ձախ ձեռքը։ Հուշարձանը պատրաստված է բրոնզից։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Օլգա Յակովլևան և ճարտարապետ Յուրի Սուբոտինը։
2005 թվականին քաղաքի օրվա առթիվ Պոնոմարենկոյի հուշարձանը տեղափոխվել է Կրասնոդարի Գրիգորի Պոնոմարենկոյի անվան ֆիլհարմոնիայի մուտքի մոտ։ Հուշարձանը գտնվում է փողոցի հետիոտնային մասում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Памятники Краснодара
Памятник Г. Ф. Пономаренко
Մանիխի (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)

Մանիխի (ռուս.՝ Манихи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժովտնևոե (գյուղ, Բարվենկովոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԺովտնևոեԺովտնևոե (ուկրաիներեն՝ Жовтневе), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1923 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ժովտնևոե գյուղում բնակվում էր 178 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,131 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լոնդոն Բրիդ

Լոնդոն Բրիդ (անգլ.՝ London Nicole Breed, օգոստոսի 11, 1974(1974-08-11), Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական և պետական գործիչ, Սան Ֆրանցիսկոյի ներկայիս քաղաքապետ։


== Կենսագրություն ==
Բրիդը ծնվել և մեծացել է Սան Ֆրանցիսկոյում։ Ծագում է ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքից։ Նրա քույրը 2006 թվականին մահացել է թմրանյութերի գերդոզայից, եղբայրը նրա քաղաքապետ ընտրվելու պահին գտնվել է բանտում։ Բրիդը գերազանցությամբ ավարտել է Գալիլեոյի ավագ դպրոցը, 1997 թվականին ավարտել է Դեյվիսի Կալիֆորնիական համալսարանը քաղաքագիտության բակալավրի աստիճանով, 2012 թվականին  Սան Ֆրանցիսկոյի համալսարանում ստացել է մունիցիպալ կառավարման մագիստրոսի աստիճան։ 1999 թվականին Բրիդը, որպես սկսնակ աշխատել է քաղաքապետ Ուիլի Բրաունի աշխատակազմում։ 2002 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյի քաղաքապետ Բրաունը Բրիդին նշանակել է աֆրոամերիկյան մշակույթի և արվեստի կենտրոնի գործադիր տնօրեն։
Հինգ տարվա ընթացքում Բրիդը զբաղեցրել է Վերակառուցման քաղաքային գործակալության հանձնաժողովի անդամի պաշտոնը, 2010 թվականին քաղաքապետ Գևին Նյուսոմի աջակցությամբ ընդգրկվել է հրդեհային անվտանգության հանձնաժողով։ Բրիդն ընտրվել է Սան Ֆրանցիսկոյի 5-րդ շրջանի դիտորդական խորհրդի անդամ։ 2015 թվականին ընտրվել է խորհրդի առաջնորդ։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 12-ին սրտի կաթվածից մահացել է քաղաքապետ Էդ Լին, որից հետո Բրիդը ժամականավոր կատարել քաղաքապետի պարտականությունները։ 2018 թվականի հունվարի 23-ին դիտորդական խորհուրդը Բրիդի փոխարեն քաղաքապետի պաշտոնակատար է նշանակել Մարկ Ֆարելին՝ այդ պաշտոնում Բրիդի որպեսքաղաքապետի թեկնածու մասնակցության կապակցությամբ։ Լոնդոն Բրիդը հաղթել է քաղաքապետի հատուկ ընտրություններում, որը տեղի է ունեցել նույն տարվա հունիսի 5-ին, և հուլիսի 11-ին պաշտոնապես դարձել է Սան Ֆրանցիսկոյի 45-րդ քաղաքապետը։ Նա այդ պաշտոնում առաջին աֆրոամերիկուհին է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Meet London Breed, San Francisco’s first black woman mayor(անգլ.) / Newsweek
Սանդի (գյուղ, Միսսո շրջան)

Սանդի (էստ․՝ Sandi), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Միսսո շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բելեցկոե (գյուղ, Լետիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲելեցկոեԲելեցկոե (ուկրաիներեն՝ Білецьке), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բելեցկոե գյուղում բնակվում էր 170 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,874 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 194,51 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Համաշխարհային ահաբեկչության դեմ պայքարի հուշարձան

Համաշխարհային ահաբեկչության դեմ պայքարի հուշարձան (անգլ.՝ To the Struggle Against World Terrorism, հայտնի է նաև որպես Վշտի արցունք, Արցունքի կաթիլի հուշարձան), 100 ֆուտ բարձրությամբ Զուրաբ Ծերեթելիի ստեղծած հուշարձանը, որը Ռուսաստանի կառավարության պաշտոնական նվերն է ԱՄՆ-ին՝ ի հիշատակ Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումների և 1993 թվականին առևտրի համաշխարհային կենտրոնի ահաբեկչության զոհերի։ Հուշարձանը գտնվում է Նյու Ջերսի նահանգի Բեյոն քաղաքի ռազմական օվկիանոսային տերմինալում։ Հուշարձանի հիմնարկեքի արարողությունը տեղի է ունեցել 2005 թվականի սեպտեմբերի 16-ին, որին մասնակցել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, բացումը՝ 2006 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, որին ներկա է գտնվել ԱՄՆ նախագահ Բիլ Քլինթոնը։


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանը կազմված է 100 ֆուտ բարձրության բրոնզածածկ աշտարակից, որը մեջտեղից ճեղքված է, և այդ ճեղքում կախված է 12 մետր բարձրությամբ նիկելե արցունքի մի մեծ կաթիլ։ Հուշարձանի պատվանդանի 11 կողմերին փակցված են գրանիտե  հուշատախտակներ, որոնց վրա գրված են Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչության և 1993 թվականի առևտրի համաշխարհային կենտրոնի ահաբեկչության ժամանակ զոհվածների անունները։ Սակայն, ինչպես Սեպտեմբերի 11-ին նվիրված այլ հուշարձաններում, այստեղ նույնպես հիշատակվածների տվյալները հին են, և նշված է միայն 40 մարդու անուն։
Ծերեթելին չի նշել հուշարձանի արժեքը, միայն ասել է, որ վճարել է աշխատանքների և նյութերի համար։ Հուշարձանը դիտարկող իրավաբանն այն գնահատել է 12 միլիոն դոլար։ Ծերեթելին նշել է, որ քանդակի համար մետաղները բերվել են Ռուսաստանի Ձերժինսկ քաղաքի ինքնաթիռներ արտադրող ռազմական գործարանից։
Սկզբում հուշարձանը տվել են Նյու Ջերսիի տեղական կառավարությանը, որը մերժել է այն։ Այնուհետև հուշարձանը տեղափոխվել է ներկայիս վայր՝ Նյու Ջերսիի Բեյոն քաղաք։ 2010 թվականի օգոստոսին Նյու Յորքի և Նյու Ջերսիի նավահանգստի ղեկավարությունը հայտարարել է, որ այդ վայրում կոնտեյներային հաստատություն կառուցելու ծրագիր ունի, և ամենայն հավանականությամբ, հուշարձանը պետք է տեղափոխվի։ Ինչևէ, նավահանգստի ղեկավարությունը, չի հաստատել այս ծրագիրը։ Բեյոն քաղաքից տաքսու մի վարորդ՝ Ռոբերտ "Captain Bob" Տերցին, հուշարձանի տեղահանման կանխման առցանց խնդրագիր է սկսել։
Հուշարձանի մասին կան տարբեր արձագանքներ։ Foreign Policy ամսագիրն այն ներառել է աշխարհի ամենատգեղ հուշարձանների ցանկում, մինչդեռ The New Yorker ամսագիրը նշում է, որ հուշարձանը հեռվից դիտելիս կարծես չոր թխվածք լինի։ Ըստ հասարակական արձագանքների՝ հուշարձանը տպավորիչ է։
2011 թվականի սեպտեմբերին հուշարձանին կից տեղադրվել է առևտրի համաշխարհային կենտրոնից բերված 1.2 մետր բարձրությամբ պողպատե տարր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
WebSite for the The Teardrop Memorial — Info & Facts
PDF Brochure for The Teardrop Memorial — Info & Facts
Press Release: Teardrop Memorial to be placed at the Peninsula at Bayonne Harbor at the Wayback Machine (archived March 13, 2012)
Bayonne Local Redevelopment Authority - Monument “To the Struggle Against World Terrorism” at the Wayback Machine (archived January 14, 2012)
(5252) Վիկրիմով

(5252) Վիկրիմով (անգլ.՝ Vikrymov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի օգոստոսի 13-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,372888 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0197 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,726 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1335,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,269642 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,6° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5252) Վիկրիմով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իրբիտի ժողովրդական կենցաղի թանգարան

Իրբիտի ժողովրդական կենցաղի թանգարան, մասնավոր պատմագավառագիտական թանգարանային համալիր, որը գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Սվերդլովսկի մարզի Իրբիտ քաղաքում։


== Պատմություն ==
Թանգարանը բացվել է 2011 թվականի մայիսի 23-ին քաղաքի գործարար և հասարակական գործիչ Միխայիլ Իվանովիչ Սմերդովի հավաքած` XIX դարի վերջի - XX դարի առաջին կեսի ժողովրդական կենցաղի առարկաների մասնավոր հավաքածուի հիման վրա։
Թանգարանը բացվել է նախկին օղու գործարանի լքված շենքում։
2017 թվականի հունվարի 17-ին թանգարանի հավաքածուն մասամբ վնասվել է հարևանությամբ գտնվող ճարտարապետության հուշարձանի` XIX դարի առանձնատան (որը գտնվում էր վթարային վիճակում) տանիքի փլուզման հետևանքով։


== Հավաքածու ==
Թանգարանի հավաքածուն ներառում է ավելի քան 10 000 ցուցանմուշ, այդ թվում` ինքնաեռների խոշոր հավաքածու (ավելի քան 300 հատ)։ Յուրահատուկ ցուցանմուշ է 415 լիտր ծավալով ինքնագնաց ինքնաեռը, որը գրանցվել է Ռուսաստանի ռեկորդների գրքում։
Թանգարանում ներկայացված են ռուսական վառարաններ, կավե կճուճներ, բռնելիքներ, վերնաշապիկներ, սարաֆաններ, իլիկներ, թուջե կճուճներ, ճախարակներ, արդուկներ, աթոռներ, պատի ժամացույցներ, սրբապատկերներ, այնպիսի կենդանիների խրտվիլակներ, ինչպիսիք են կզաքիսները, նապաստակները, աղվեսները, գորշուկները և վարազները։ Զբոսաշրջիկների համար առանձնակի հետաքրքրություն է ներկայացնում «Ռուսական խոհանոց» ցուցասրահը, որտեղ մատուցվում են սլավոնական ուտեստներ` բլիթներ, թթվասեր, կաթնաշոռ, կարկանդակներ, շիլաներ, տարբեր մսային ապուրներ, և «Վոգուլներ (մանսիներ)» ցուցադրությունը, որը պատմում է հյուսիսային այդ ժողովրդի մասին։ Թանգարանի տարածքում պարբերաբար անցկացվում են որոնողական խաղեր (քվեստներ) և էքսկուրսիաներ ինչպես զբոսաշրջիկների, այնպես էլ դպրոցականների և մանկապարտեզների սաների համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
http://irbit-imnb.ru . պաշտոնական կայք
Մալայա Սալիխա

Մալայա Սալիխա (ուկրաիներեն՝ Мала Салиха), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Սալիխա գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,338 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 310,65 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
195 (թիվ)

195 (հարյուր իննսունհինգ), բնական թիվ է։


== Աստղագիտության մեջ ==
(195) Եվրիկլեան Աստերոիդների գլխավոր գոտու S դասի աստերոիդ է։


== Այլ ոլորտներում ==
Յունիկոդում 00C316-ը «Ã» (Latin Capital Letter A With Tilde) նշանի կոդն է։
Տարվա 195-րդ օրը հուլիսի 14-ն է (նահանջ տարիներին՝ հուլիսի 13-ը)


== Տես նաև ==
195 թ.,
Մ.թ.ա. 195 թ.