Էպինեֆելուս

Էպինեֆելուս (լատ.՝ Epinephelus), քարե պերկեսների (Serranidae) ընտանիքին պատկանող ձկների տեսակ։ Գոյություն ունի ընդհանուր 100 տեսակ, որոնք տարածված են հիմնականում Հնդկական և Խաղաղօվկիանոսյան շրջաններում. 8 տեսակ հանդիպում ենք Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան հատվածում, 11 տեսակ արևմտյան Ատլանտիկայում և 9 տեսակ արևելյան Ատլանտիկայում և Միջերկրական ծովում։ Ունեն վառ և զանազան երանգավորում՝ սև ֆոնի վրա մեծ թվով վառ խալեր, գծեր և կետեր։ Էպինեֆելուսների երանգավորումը շատ փոփոխական է, այն կարող է փոխվել որոշակի իրավիճակներից և շրջակա պայմաններից։
Էպինեֆելուսը գիշատիչ է ամենաշարժ վերին ծնոտով, որը խողովակի ձև է ստանում բերանը բացելուց։ Բերանի նման կառուցվածքն էպինեֆելուսներին թույլ է տալիս ուժով ներքաշել որսը։ Սնվում են փոքր շնաձկներով, ձկներով, օմարներով, կատվաձկներով, ծովային երիտասարդ կրիաներով։
Ձկների երկարությունը տատանվում է 20 սմ-ից մինչև 2,5 մետր, մարմնի քաշը՝ 100 գ-ից մինչև 450 կգ։ Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսների արևադարձային հատվածներում բնակվում է հսկայական Epinephelus lanceolatus, որի երկարությունը 270 սմ է, իսկ քաշը՝ 400 կգ։ Ատլանտյան օվկիանոսում բնակվում է Epinephelus itajara, 250 սմ երկարությամբ և 455 կգ քաշով։
Որոշ տեսակներ ունեն արդյունաբերական նշանակություն։ Որոշ երկրներում դրանք բուծվում են ակվամշակույթում։


== Դասակարգում ==
Ցեղատեսակի մեջ մտնում են 99 տեսակ՝

Epinephelus adscensionis (Osbeck, 1765)
Epinephelus aeneus (É. Geoffroy Saint-Hilaire, 1817) (White grouper)
Epinephelus akaara (Temminck & Schlegel, 1843) (Hong Kong grouper)
Epinephelus albomarginatus Boulenger, 1903 (White-edged grouper)
Epinephelus amblycephalus (Bleeker, 1857) (Banded grouper)
Epinephelus analogus T. N. Gill, 1863 (Spotted grouper)
Epinephelus andersoni Boulenger, 1903 (Cat-face grouper)
Epinephelus areolatus (Forsskål, 1775) (Areolate grouper)
Epinephelus awoara (Temminck & Schlegel, 1843) (Yellow grouper)
Epinephelus bilobatus J. E. Randall & G. R. Allen, 1987 (Twin-spot grouper)
Epinephelus bleekeri (Vaillant, 1878) (Dusky-tail grouper)
Epinephelus bontoides (Bleeker, 1855) (Pale-margin grouper)
Epinephelus bruneus Bloch, 1793 (Long-tooth grouper)
Epinephelus caninus (Valenciennes, 1843) (Dog-tooth grouper)
Epinephelus chabaudi (Castelnau, 1861) (Moustache grouper)
Epinephelus chlorocephalus (Valenciennes, 1830) (Tonga grouper)
Epinephelus chlorostigma (Valenciennes, 1828) (Brown-spotted grouper)
Epinephelus cifuentesi Lavenberg & Grove, 1993 (Olive grouper)
Epinephelus clippertonensis G. R. Allen & D. R. Robertson, 1999
Epinephelus coeruleopunctatus (Bloch, 1790) (White-spotted grouper)
Epinephelus coioides (F. Hamilton, 1822) (Orange-spotted grouper)
Epinephelus corallicola (Valenciennes, 1828) (Coral grouper)
Epinephelus costae (Steindachner, 1878) (Gold-blotch grouper)
Epinephelus cyanopodus (J. Richardson, 1846) (Speckled blue grouper)
Epinephelus daemelii (Günther, 1876) (Saddle-tail grouper)
Epinephelus darwinensis J. E. Randall & Heemstra, 1991 (Darwin grouper)
Epinephelus diacanthus (Valenciennes, 1828) (Spiny-cheek grouper)
Epinephelus drummondhayi Goode & T. H. Bean, 1878
Epinephelus epistictus (Temminck & Schlegel, 1843) (Dotted grouper)
Epinephelus erythrurus (Valenciennes, 1828) (Cloudy grouper)
Epinephelus fasciatomaculosus (W. K. H. Peters, 1865) (Rock grouper)
Epinephelus fasciatus (Forsskål, 1775) (Black-tip grouper)
Epinephelus faveatus (Valenciennes, 1828) (Barred-chest grouper)
Epinephelus flavocaeruleus (Lacépède, 1802) (Blue-and-yellow grouper)
Epinephelus fuscoguttatus (Forsskål, 1775) (Brown-marbled grouper)
Epinephelus gabriellae J. E. Randall & Heemstra, 1991 (Multi-spotted grouper)
Epinephelus geoffroyi (Klunzinger, 1870) (Red Sea spotted grouper)
Epinephelus goreensis (Valenciennes, 1830) (Dungat grouper)
Epinephelus guttatus (Linnaeus, 1758) (Red grouper)
Epinephelus heniochus Fowler, 1904 (Bridled grouper)
Epinephelus hexagonatus (Bloch & J. G. Schneider, 1801) (Star-spotted grouper)
Epinephelus howlandi (Günther, 1873) (Black-saddle grouper)
Epinephelus indistinctus J. E. Randall & Heemstra, 1991 (Somali grouper)
Epinephelus irroratus (Forster, 1801) (Marquesan grouper)
Epinephelus itajara (Lichtenstein, 1822) (Atlantic goliath grouper)
Epinephelus kupangensis Tucker, Kurniasih & Craig, 2016
Epinephelus labriformis (L. Jenyns, 1840) (Starry grouper)
Epinephelus lanceolatus (Bloch, 1790) (Giant grouper)
Epinephelus latifasciatus (Temminck & Schlegel, 1843) (Striped grouper)
Epinephelus lebretonianus (Hombron & Jacquinot, 1853) (Mystery grouper)
Epinephelus longispinis (Kner, 1864) (Long-spine grouper)
Epinephelus macrospilos (Bleeker, 1855) (Snub-nose grouper)
Epinephelus maculatus (Bloch, 1790) (High-fin grouper)
Epinephelus magniscuttis Postel, Fourmanoir & Guézé, 1963 (Speckled grouper)
Epinephelus malabaricus (Bloch & J. G. Schneider, 1801) (Malabar grouper)
Epinephelus marginatus (R. T. Lowe, 1834) (Dusky grouper)
Epinephelus melanostigma Schultz, 1953 (One-blotch grouper)
Epinephelus merra Bloch, 1793 (Honeycomb grouper)
Epinephelus miliaris (Valenciennes, 1830) (Net-fin grouper)
Epinephelus morio (Valenciennes, 1828)
Epinephelus morrhua (Valenciennes, 1833) (Comet grouper)
Epinephelus multinotatus (W. K. H. Peters, 1876) (White-blotched grouper)
Epinephelus ongus (Bloch, 1790) (White-streaked grouper)
Epinephelus poecilonotus (Temminck & Schlegel, 1843) (Dot-dash grouper)
Epinephelus polylepis J. E. Randall & Heemstra, 1991 (Small-scaled grouper)
Epinephelus polyphekadion (Bleeker, 1849) (Camouflage grouper)
Epinephelus polystigma (Bleeker, 1853) (White-dotted grouper)
Epinephelus posteli Fourmanoir & Crosnier, 1964 (Striped-fin grouper)
Epinephelus quinquefasciatus (Bocourt, 1868) (Pacific goliath grouper)
Epinephelus quoyanus (Valenciennes, 1830) (Long-fin grouper)
Epinephelus radiatus (F. Day, 1868) (Oblique-banded grouper)
Epinephelus retouti Bleeker, 1868 (Red-tipped grouper)
Epinephelus rivulatus (Valenciennes, 1830) (Halfmoon grouper)
Epinephelus sexfasciatus (Valenciennes, 1828) (Six-bar grouper)
Epinephelus socialis (Günther, 1873) (Surge grouper)
Epinephelus spilotoceps Schultz, 1953 (Four-saddle grouper)
Epinephelus stictus J. E. Randall & G. R. Allen, 1987 (Black-dotted grouper)
Epinephelus stoliczkae (F. Day, 1875) (Epaulet grouper)
Epinephelus striatus (Bloch, 1792) (Nassau grouper)
Epinephelus suborbitalis Amaoka & J. E. Randall, 1990 (Seamount grouper)
Epinephelus summana (Forsskål, 1775) (Summan grouper)
Epinephelus tauvina (Forsskål, 1775) (Greasy grouper)
Epinephelus timorensis J. E. Randall & G. R. Allen, 1987 (Yellow-spotted grouper)
Epinephelus trimaculatus (Valenciennes, 1828) (Three-spot grouper)
Epinephelus trophis J. E. Randall & G. R. Allen, 1987 (Plump grouper)
Epinephelus tuamotuensis Fourmanoir, 1971 (Reticulate grouper)
Epinephelus tukula Morgans, 1959 (Potato grouper)
Epinephelus undulatostriatus (W. K. H. Peters, 1867) (Maori grouper)
Epinephelus undulosus (Quoy & Gaimard, 1824) (Wavy-lined grouper)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ա. Չերնիցկի, «Էփինեֆելուս» Archived 2009-07-13 at the Wayback Machine.