armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մորիոկա

Մորիոկա (ճապ.՝ 盛岡市 Morioka-shi), քաղաք Ճապոնիայում, Իվատե պրեֆեկտուրայի մայրաքաղաքը։
2016 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն, քաղաքի բնակչությունը կազմում է 296 739, իսկ բնակչության խտությունը՝ 335 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 886,47 կմ2 տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Մորիոկան գտնվում է Իվատե պրեֆեկտուրայի կենտրոնում՝ Կիտակամի ծովածոցում, երեք գետերի հանդիպման վայրում։ Կիտակամին Ճապոնիայի Խաղաղ օվկիանոսի ավազանին պատկանող երկրորդ ամենախոշոր գետն է (զիջում է միայն Տոնե գետին) և ամենաերկարնը Տոհոկու տարածաշրջանում։ Այն հոսում է քաղաքի միջով՝ հյուսիսից հարավ։ Գետի վրա կառուցվել են մի շարք ջրամբարներ, որոնցից են «Սիձուսիդան» և «Գանդոն»։ Իվատե գործող հրաբխի գագաթից տեսարան է բացվում դեպի քաղաքի հյուսիսարևմտյան հատվածը։


=== Հարևան բնակավայրեր ===
Իվատե պրեֆեկտուրա
Հանամակի
Հատիմանտաի
Տակիձավա
Միյակո
Սիձուկուիսի
Կուձումակի
Սիվա
Յահաբա
Իվաիձումի


== Բնակչություն ==
Քաղաքի բնակչության շարժը ներկայացված է աղյուսակում․


== Կլիմա ==
Մորիոկայի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում)։


== Կրթություն ==


=== Համալսարաններ ===
Իվատեի համալսարան
Իվատեի բժշկական համալսարան


=== Ավագ դպրոցներ ===
Մորիոկայում կա 8 ավագ դպրոց․

Մորիոկայի առաջին ավագ դպրոց
Մորիոկայի երկրորդ ավագ դպրոց
Մորիոկայի երրորդ ավագ դպրոց
Մորիոկայի չորրորդ ավագ դպրոց
Մորիոկայի հարավային ավագ դպրոց
Մորիոկայի ագրարային ավագ դպրոց
Մորիոկայի արդյունաբերական ավագ դպրոց
Մորիոկայի տնտեսագիտական ավագ դպրոց


== Քույր քաղաքներ ==
 Կանադա Վիկտորիա, Կանադա (քույր քաղաքներ 1985 թվականից)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 Morioka travel guide from Wikivoyage
Մորիոկայի պաշտոնական կայք (ճապոներեն)
Սինորա (հովիտ)

Սինորա, Ալշկայի հովիտ, հովիտ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Եփրատ և Ճորոխ գետերի ավազանների ջրբաժանում՝ Կապույտ լեռնանցքի մոտակայքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հուկեր շրջան (Նեբրասկա)

Հուկեր շրջան (անգլ.՝ Hooker County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.867 կմ² է, բնակչությունը՝ 783 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մուլեն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1889 թ.։
Բրոզդանի

Բրոզդանի (ռուս.՝ Брозданы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժիբերվիլ

Ժիբերվիլ (ֆր.՝ Giberville), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 4771 մարդ, բնակչության խտությունը` 954.20 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.00 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 7 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 3172 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 2365-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 807։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,6 %։ 2365 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 2144 անձ (1114 տղամարդ և 1030 կին)։ Գործազուրկ են եղել 221 անձ (102 տղամարդ և 119 կին)։ 807 անաշխատունակներից 288-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 285-ը` թոշակառուներ, իսկ 234-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Խաչիկ Ռաֆի Գազեր

Խաչիկ Ռաֆի Գազեր (գերմ.՝ Hacik Rafi Gazer, սեպտեմբերի 15, 1963(1963-09-15), Ստամբուլ, Թուրքիա), հայազգի գերմանական աստվածաբան, պատմաբան։


== Կենսագրություն ==
Խաչիկ Ռաֆի Գազերը ծնվել է 1963 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում՝ Հայոց ցեղասպանությունը վերապրած ընտանիքում։ Նախնական կրթությունն ավարտելուց հետո մեկնում է Գերմանիա, որտեղ 1983-1986 թվականներին բողոքական աստվածաբանություն է ուսանում Բեթել եկեղեցական բարձրագույն դպրոցում (Kirchliche Hochschule Bethel), իսկ 1986-1989 թվականներին բողոքական և ուղղափառ աստվածաբանություն, ինչպես նաև գրաբար է ուսանում Մյունխենի համալսարանում։


== Կարևոր գիտական աշխատություններ ==
Die armenische Kirche in Sowjetarmenien zwischen den Weltkriegen : Anatomie einer Vernichtung, Münster ; Hamburg ; Berlin ; London : Lit-Verlag 2001 (Studien zur orientalischen Kirchengeschichte ; Bd. 14), zugleich Habilitations-Schrift Universität Halle, 2000, ISBN 3-8258-5555-4.
Die Reformbestrebungen in der Armenisch-Apostolischen Kirche im ausgehenden 19. und im ersten Drittel des 20. Jahrhunderts, Göttingen : Vandenhoeck und Ruprecht 1996, Kirche im Osten, Monographienreihe ; Bd. 24, zugl.: Tübingen, Univ., Diss., 1992/93, ISBN 3-525-56442-2.


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդրիա (գյուղ, Կիվերցիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդրիա (այլ կիրառումներ)Ալեքսանդրիա (ուկրաիներեն՝ Олександрія), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրիա գյուղում բնակվում էր 112 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,665 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 168,42 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դիդի Օփեթ

Դիդի Օփեթ (վրաց.՝ დიდი ოფეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Սամտրեդիայի շրջան‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 240 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սամտրեդիայից հեռու է 15 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 144 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուսանկարչության ռուսական թանգարան

Լուսանկարչության ռուսական թանգարան (ռուս.՝ Ру́сский музе́й фотогра́фии), Նիժնի Նովգորոդի մշակութային  հաստատություն։ Թանգարանն ունի 19-20-րդ դարերի լուսանկարչական սարքավորումների, լուսանկարչական գրականության, լուսանկարների մեծ հավաքածու։ Լուսանկարչության ռուսական թանգարանի նյութերի հիման վրա կազմակերպվում են ռուսական և միջազգային մասշտաբով այնպիսի լուսանկարչական իրադարձություններ, ինչպիսիք են «Վոլժյան բիենալե», «Լուսագրություն» փառատոնը, ինչպես նաև Նիժնի Նովգորոդի տարածաշրջանային լուսանկարչական փառատոնը։ 2007-2010 թվականներին այստեղ տեղի է ունեցել երիտասարդական ամենամյա լուսանկարչական փառատոնը։


== Թանգարանի շենք ==
Լուսանկարչության ռուսական թանգարանը գտնվում է 19-րդ դարում կառուցված շենքում։ Այս շենքում են աշխատել միջազգայնորեն ճանաչված լուսանկարիչներ, այդ թվում գեղարվեստական ​​լուսանկարչության հիմնադիր Անդրեյ Օսիպովիչ Կարելինը (1837-1906 թթ.) և լրագրողական լուսանկարչության հիմնադիր Մաքսիմ Պետրովիչ Դմիտրիևը (1858-1948 թթ.): Նրանց համար հատուկ նախագծված և կառուցված ֆոտո տաղավարները գտնվել են շենքի երկրորդ հարկում։ Որպեսզի ավելի շատ լույս լինի, տաղավարի դեպի փողոց նայող պատերից մեկն ամբողջությամբ ապակեպատ է եղել։ Երրորդ հարկում բնակվել է Մ. Պ. Դմիտրիևի ընտանիքը, առաջին հարկում՝ նրա լուսատպագրատունը։ Օսիպնոյ (հետագայում՝ Մալայա Պեչյորսկայա, այժմ՝ Պիսկունովի) փողոցի № 9 տանը 19-րդ դարի վերջում այցելել են տարբեր մասնագիտությունների տեր բազմաթիվ հայտնի մարդիկ։ Այս մասին հիշողություններ է պահպանել հայտնի նկարիչ Ֆեոդոր Բոգորոդսկին։


== Ցուցանմուշներ ==
Թանգարանն ունի շուրջ 175 հազար ցուցանմուշ՝

Լուսանկարներ
Դագեռոտպություն
Նեգատիվ
Լուսանկարներ ապակու և ճենապակու վրա
Ֆոտոխցիկներ
Լուսանկարը մեծացնող ապարատներ
Ֆոտոալբոմներ
Մեդալներ, նամակներ, հայտնի լուսանկարիչների անձնական իրեր (1870-ական թվականներից մինչև մեր օրեր)


=== Առաջին հարկ ===
Առաջին հարկում է գտնվում պատմական ցուցադրությունը։ Այստեղ ներկայացված են ոչ միայն Կարելինի և Դմիտրիևի լուսանկարները, այլև նրանց ժամանակակիցների՝ Մ. Խրիպլովի, Մ. Գագաևի, Ի. Իվանովի, Դ. Լեյբովսկու և այլոց։ ներկայացված լուսանկարներից կարող եք պատկերացում կազմել Նիժնի Նովգորոդի 19-20-րդ դդ. սահմանների պատկերի, Նիժնի Նովգորոդի տոնավաճառի և 1896 թվականի 16-րդ համառուսական գեղարվեստական ​​և արդյունաբերական ցուցահանդեսի  մասին։  Հին տեսախցիկները ներկայացված են փայտե արկղերի տեսքով օբյեկտիվով, նախատեսված են նաև Agfa, Zeiss Ikon, Goerz, Voigtländer ավելի ժամանակակից ֆիրմաների, լեգենդար Kodak ապարատները, հայտնի Leica-ն։
Այստեղ կան 20-րդ դարի խորհրդային տեսախցիկներ, որոնք արդեն պատմություն են դարձել։ Ուշադրություն է գրավում փայտյա ճանապարհային տեսախցիկը, որը պատկանել է Մ. Պ. Դմիտրիևին։ Այս տեսախցիկի շրջանակը 45x55 սմ է, իսկ քաշը օբյեկտիվի հետ միասին կազմում է մոտ 100 կգ։
Ցուցասրահում կա կարմիր լույսով մուգ սենյակ։ Լուսանկարի լույսի ներքո լուսանկարչի ձեռքերում, «խորհրդավոր» պատկերներ են հայտնվում լուսանկարչական թղթի սպիտակ թերթերին։


=== Երկրորդ հարկ ===
Թանգարանի երկրորդ հարկում կա ցուցասրահ, որտեղ տեղի են ունենում ժամանակակից ռուս և օտարերկրյա լուսանկարիչների ժամանակավոր ցուցադրություններ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Страница РМФ на сайте «Музеи России»


== Աղբյուրներ ==
Нижегородская фотография. – ННг.: Деком, 2007.
(2643) Բերնհարդ

(2643) Բերնհարդ (անգլ.՝ Bernhard), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,378362 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,725 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0317 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1339,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268712 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,94° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2643) Բերնհարդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բախմաչ (գյուղ, Բախմաչի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲախմաչԲախմաչ (ուկրաիներեն՝ Бахмач), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Բախմաչ գյուղում բնակվում էր 3 009 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 400 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իստոկ (այլ կիրառումներ)

Իստոկ, կարող է վերաբերել՝

Իստոկ - գետ Ռուսաստանում, Կլյազմայի վտակը
Իստոկ - գետ Ռուսաստանում, Չարիշի վտակը
Իստոկ - գետ Ռուսաստանում, Սովետսկի շրջանը
Իստոկ - գետ Ռուսաստանում, Վաենգայի վտակը
Իստոկ - գետ Ռուսաստանում, թափվում է Բայկալ
Ռեեգու (գյուղ, Աբյա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌեեգուՌեեգու (էստ․՝ Räägu), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Աբյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 53 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կոլոմբիես

Կոլոմբիես (ֆր.՝ Colombiès), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 952 մարդ, բնակչության խտությունը` 17.24 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 55.23 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 110 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 19 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 545 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 389-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 156։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,4 %։ 389 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 371 անձ (208 տղամարդ և 163 կին)։ Գործազուրկ են եղել 18 անձ (7 տղամարդ և 11 կին)։ 156 անաշխատունակներից 42-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 80-ը` թոշակառուներ, իսկ 34-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Պրիբրամի շրջան

Պրիբրամի շրջան (չեխ․՝ okres Příbram), շրջան Չեխիայի Կենտրոնական Բոհեմիայի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Պրիբրամ քաղաքը։ Տարածքը 886,63 կմ² է։ Բնակչությունը 2020 թ. տվյալներով կազմում է 80 045 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 120 համայնք։


== Ծանոթագրություններ ==
Բազար-Էրեն

Բազար-Էրեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարտունիի պաշտպանական շրջան

Մարտունիի պաշտպանական շրջան (ՄՊՇ), Պաշտպանության բանակի ստորաբաժանում։


== Պատմություն ==
Կազմավորվել է 1991 թվականի սեպտեմբերին՝ Արցախի Հանրապետության ԻՊԿ նախագահի 1988 թվականի օգոստոսի 14-ի հրամանազրով՝ շրջանում գործող ինքնապաշտպանական ջոկատների, վաշտերի հիմքի վրա։ Կազմավորվել են 21-րդ (Կարմիր Շուկա, հրամանատար՝ Ն. Բաբայան), 22-րդ (Մաճկալաշեն՝ Ա. Մելքումյան), 23-րդ (ճարտար՝ Մ. Հակոբյան), 24-րդ (ճարտար՝ Կ. Թովմասյան), 25-րդ (Մարտունի՝ Մ. Օհանյան), 26-րդ (Մարտունի՝ Մ. Մոսիյան) մոտոհրաձգային գումարտակները։
1992-1994 թվականներին Մարտունիի պաշտպանական շրջան մասնակցել է Արցախի Հանրապետության Մարտունիի (Ղարադաղլու, Վերին Վեյսալու, Մոսլանլու, Ամիրանլար, Կորոոպատկինո և այլն), Մարտակերտի («Պուշկենյալ» բարձունք, Ձարեքտար, Նարեշտար, Արմոպլու, Յարմջա, Կարմիրավան), Աղդամի (Ավդալ-Գյուլափլու, Մարղիլու, Բաղմանլար, Աայբալու), Ֆիզուլիի («Խազազ» բարձունք, Ներրին Վեյսալու, Վերին ու Ներքին Դիլղարդա, Զագյուր, Ղարվենդ), Քելբաջարի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Ռազմական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Մոնթե Մելքոնյանը (հետմահու արժանացել է Հայաստանի Ազգային հերոս, Արցախի հերոս բարձրագույն կոչումների, պարգևատրվել «Հայրենիք», «Ոսկե արծիվ» և Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշաններով), Մ. Հակոբյանը (արժանացել է Արցախի հերոս բարձոսգույն կոչման, պարգևատրվել «Ոսկե արծիվ» և Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին և 2-րդ աստիճանի շքանշաններով)։
Մարտունիի պաշտպանական շրջանից Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրվել են Հ. Հակոբջանյանը, է. Դադայանը, Գ. Կարապետյանը, Ա. Մելքոնյանը, Կ. Ավետիսյանը, Ս. Գասպարյանը, Հ. Հարությունյանը, Ա. Ղահոոմանյանը, Ա. Պողոսյանը, Մ. Հովհաննիսյանը, Կ. Ավանեսյանը և ուրիշներ։ Մարտունիի պաշտպանական շրջանից զոհվել է 350 ազատամարտիկ։
Հավսիկ Վերին

Հավսիկ Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում։ Գտնվում էր Մնձուր գետի աջ կողմում, Մեծկերտ գյուղաքաղաքից հարավ-արևմուտք։


== Պատմություն ==
Հայ բնակիչների մեծ մասը զոհվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 40 տուն բնակիչ, որից՝ 25-ը՝ հայ, իսկ 15—ը՝ քուրդ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Հավսիկ Վերինն ուներ Ս. Մինաս անունով եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ վարժարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վորոբյով (Կրասնոդարի երկրամաս)

Վորոբյով (ռուս.՝ Воробьёв), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Աբինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 45 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ադելկինո

Ադելկինո (ռուս.՝ Аделькино, բաշկիրերեն՝ Аделькин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 321 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կապելլա Մաջորե

Կապելլա Մաջորե (իտալերեն՝ Cappella Maggiore), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 8592 մարդ, խտությունը՝ 401 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31012, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0438։


== Ծանոթագրություններ ==
Պակշա

Պակշա (ռուս.՝ Пакша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուֆտյուգա գետի աջ ափին՝ 142 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000025766
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002576
Ավազանի կոդը - 03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Լարեդո

Լարեդո (իսպ.՝ Laredo), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Կանտաբրիա պրոնվիցիայի մեջ՝ Կանտաբրիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոստա Օրիենտալ շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 13 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 12 378 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։


== Դեմոգրաֆիա ==


== Հեռավորությունը Լաերդոյից ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղում ==
Պաշտոնական կայք
Ayuntamiento de Laredo
Պուպաստվեռե

Պուպաստվեռե (էստ․՝ Pupastvere), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 52 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ալեքսանդր Արտյոմ

Ալեքսանդր Արտյոմ (ռուս.՝ Артём, Александр Родионович, 1842, Ռյազանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 16, 1914(1914-05-16), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն), ռուս դերասան։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդր Արտյոմը եղել է ճորտ գյուղացու որդի։ 1878 թվականին Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանն ավարտելուց հետո, աշխատել է որպես նկարչության և վայելչագրության ուսուցիչ։ 1880-ական թվականներին մասնակցել է սիրողական բեմադրությունների։ 1888 թվականին ընդունվել է Արվեստի և գրականության համայնք։ Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնում է դրա հիմնադրումից ի վեր։
Եղել է Անտոն Չեխովի սիրելի դերասանը, ով Չեբուտիկինի և Ֆրիսի դերերը գրել է հատուկ Արտյոմի համար։
Դրվագների վարպետ լինելով, նա, ըստ Ստանիսլավսկու, «համեստության չափանիշ էր, որը երբեք չէր ցուցադրում իրեն, մշտապես նախընտրելով լինել ետնաբեմում»։ Արտյոմի խարիզմատիկ բեմական կերպարի առեղծվածը շարունակել է հետաքրքրել թատրոնի պատմաբաններին նաև նրա մահից հետո դեռ երկար ժամանակ։


== Դերեր Մոսկովայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնում ==
1898` «Ֆյոդր Իոանովիչ ցարը» (Ալեքսեյ Տոլստոյ)` Բոգդան Կրյուկով
1898` «Ճայը (պիես)» (Ա. Չեխով)` Շամրաև
1899` «Քեռի Վանյա (պիես)» (Ա. Չեխով)` Վաֆլյա
1901` «Երեք քույր» (Ա. Չեխով)` Չեբուտիկին
1901` «Վայրենի բադ» (Հենրիկ Իբսեն)` ծերուկ Էկդալ
1902` «Քաղքենիները» (Մաքսիմ Գորկի)` Պերչիխին
1902` «Մթի իշխանություն» (Լև Տոլստոյ)` Ակիմ
1904` «Բալի այգին (պիես)» (Ա. Չեխով)` Ֆիրս
1912` «Կենվոր» (Իվան Տուրգենև)` Կուզովկին
«Կամայական անձ» (Ալեքսեյ Պիսեմսկի)` Դևոչկին
«Հատակում» (Մաքսիմ Գորկի)` Դերասան
«Խելքից պատուհաս» (Ա. Գրիբոեդով)` Պետրուշկա
«Կենդանի դիակ» (Լև Տոլստոյ)` սուրհանդակ
«Ռևիզոր» (Ն. Վ. Գոգոլ)` Վաճառական Աբդուլին


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Дурылин С. Н. Артем, Станиславский. Чехов // Станиславский К. С. Материалы. Письма. Исследования. Том 1. — М.: Изд-во Академии наук СССР, 1955. — 598 с. — (Театральное наследство). — С. 408—443.
Любимый актёр Чехова… // Театр и драматургия. — М., 1935. — № 2. — С. 17—25.
Զվեդրու

Զվեդրու (անգլերեն՝ Zwedru), Լիբերիայի հարավ-արևելքում գտնվող Րիվր Գիի երկրամասի ամենամեծ քաղաքն է և վարչկենտրոնը։ Բնակչությունը կազմում է 23,903 մարդ՝ 2008 թվականի տվյալներով։ Քաղաքը մտնում է Լիբերիայի 10 ամենամեծ քաղաքների մեջ։ Քաղաքում բնակվում են Կրան մարդիկ։ Տեղակայված է մայրաքաղաք Մոնրովիայից 350 մղոն դեպի հարավ-արևելք։
(4393) Դավե

(4393) Դավե (անգլ.՝ Dawe), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 7-ին Էլեանորա Հելինի և Շելտ Բասի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,22051 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8138 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6272 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2110,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,170536 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,2° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4393) Դավե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թարթառի հովտի հուշարձաններ

Թարթառի հովտի հուշարձաններ, Թարթառի հովտում գտնվող բազմաթիվ և բազմաբնույթ արժեքավոր պատմաճարտարապետական հուշարձաններ։ 


== Նկարագրություն ==
Թարթառի հովտի հուշարձաններից են Ծար իշխանանիստ կենտրոնը՝ 16-րդ դարի պատմագիր Հովհաննես Ծարեցու հայրենի գյուղաքաղաքը՝ իր սուրբ Սարգիս, սուրբ Գրիգոր, սուրբ Աստվածածին եկեղեցիներով, Գետամեջի վանքով (12-13-րդ դարեր), ինչպես նաև Դադի կամ Խոթա վանքը, որը հիշատակվում է վաղ միջնադարյան աղբյուներում։
Խութավանքի դիմաց՝ Թարթառի աջ ափին, բարձր լեռան կատարին Լեռնաբերդն է (հնում՝ Հավքախաղաց), որը միջնադարում վերակառուցվել է Կիլիկյան թագավոր Լևոն Ա-ի ծախքերով, այդ պատճառով էլ նրա անունն է կրում։ 
Խութավանքից բավականին ներքև՝ գետի աջ ափին, ծառապատ հրվանդանի վրա, տարածվում են Խաթրվանքի կիսավեր շենքերը (13-րդ դար)։ Դրանցից դեպի աջ Կարմիր վանքն է, ավելի հեռու՝ Ամենափրկիչ վանքը, իսկ ձախ կողմում՝ Չարեքտարի վանքը (7-13-րդ դարեր)։
Թարթառի ձախ ափին՝ Մռովասարի փեշերին են գտնվում Վերին Խաչենի Վախտանգյան մեծ իշխանների «Ականոյ, Հանդաբերդոյ» բերդավանները (12-13-րդ դարեր), իշխանանիստ Հաթերքը, նրա շրջապատում՝ Ղլեն քոլեն վանքը, Կարմի քարեն վանքը, Իծըքարա վանքը, Մասիս կամ Մեսիս վանքը, Շուքավանքը, Ծոս, Խոտորաշեն, Մթնաձոր բնակատեղիները, Մռովի օջախ, Սուրբ Սարգիս սրբավայրերը։ Դրանք բոլորն էլ 5-7-րդ և հետագա դարերի հուշարձաններ են, որոնք դարեր շարունակ գտնվում են Թարթառի հովտում։
Սարսանգի պատմական կամրջի (13-րդ դար) մոտ կառուցված խոշոր ամբարտակից ներքև, այնտեղ, որտեղ Թրղին խառնվում է Թարթառին, անմատչելի ժայռածերպի վրա կառուցված է Ջրաբերդը։ Դրանից ներքև՝ գետահովտի տարբեր կետերում, գտնվում են հայ ճարտարապետության այնպիսի նշանավոր կոթողներ, որոնք աղբյուրագիտական տեղեկությունների համաձայն կառուցվել են 5-7-րդ դարերում և հանդիսացել են երկրամասի առաջին կրթօջախներ։ Մեսրոպ Մաշտոցը դպրոցներ է բացել Գլխո կամ Հոռեկա, Եղիշ Առաքյալ կամջրվշտիկ վանքերում։
Թարթառի ափերին են գտնվում Ջրաբերդի վարչական կենտրոնը՝ Քաղաքատեղը, Երիցմանկանց վանքը, Կաթողիկասարի վանքը, Տիրամայր վանքը և մի շարք եկեղեցիներ, կամուրջներ, գյուղատեղիներ, մահարձաններ, ջրանցքներ, բերդեր ու այլ հնություններ։
Պատմաճարտարապետական խոշոր կառույցներից բացի, Թարթառի հովտում պահպանվել են նաև մեծ քանակությամբ խաչքարեր։ Հիշատակության արժանի են Ծարս գյուղաքաղաքի և Դադիվանքի խոշոր խաչքարերը և Խոթավանքի որմնանկարները։


== Ծանոթագրություններ ==
Սպարկերտի գավառակ

Սպարկերտ, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում, Մոկս գետի ստորին հոսանքի շրջանում։
Համապատասխանել է պատմական Մոկք աշխարհի Իշայր գավառին։ Առաջին անգամ Սպարկերտ ձևով հիշատակվել է XIV դարում։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Ըստ ավանդության Բարդուղեմեոս առաքյալը այստեղ է բերել սուրբ Աստվածամոր պատկերը, որի պատճառով տարածքը կոչվել է Սուրբ Պատկեր և այն հնչյունափոխվելով դարձել է Սպարկերտ։
Ըստ մեկ այլ ավանդապատումի Հիսուս Քրիստոսը հասել է այստեղ և իր պատկերն ուղարկել է մոտակա շրջան։ Դրա պատճառով տարածքը կոչվել է Պատկերք, իսկ ապա Սպարկերտ։


== Աշխարհագրություն ==
Սպարկերտն ունի խիստ լեռնային և անտառապատ ռելիեֆ։ Մշակելի հողերը քիչ են։


== Պատմություն ==
1555 թվականին Ամասիայի պայմանագրով Սպարկերտն անցել է Օսմանյան կայսրությանը՝ մինչև XIX դարի կեսը համարվելով Վանի վիլայեթի գավառներից մեկը։
XIX դարի 80-ական թթ., որպես գյուղախումբ, միացվել է Բիթլիսի նահանգի Խիզանի գավառակին։ Աղթամարի կաթողիկոսության թեմերից էր։
Սպարկերտը Արևմտյան Հայաստանի առավել հայաշատ գավառներից է եղել։ XIII-XIV դարերում, չնայած որ Սպարկերտում հաստատվել էին քրդեր, հայերը կազմել են գավառի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը։
1877-1878 թ թվականին շեյխ Ջալալեդդինը, իսկ 1895 թվականին համիդեական հրոսակները Սպարկերտում կազմակերպել են ջարդեր, որոնց զոհ են դարձել շատ հայեր, իսկ ոմանք հարկադրաբար գաղթել են այլ վայրեր։
XX դարի սկզբին Սպարկերտում բնակվել է 4 000 - 4 500 հայ։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին Սպարկերտի գավառակն ուներ 4 000 բնակիչ, որոնց ճնշող մեծամասնությունը հայեր էին։
Հայ բնակչության մեծ մասը թուրքերի ձեռքով կոտորվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են Արևելյան Հայաստանում։


== Տնտեսություն ==
Բնակիչները հիմնականում զբաղվել են անասնապահությամբ և շալագործությամբ, մասամբ՝ այգեգործությամբ։


== Վարչական բաժանում ==
XIX դարի վերջին ուներ 29-30 գյուղ։ Գլխավոր գյուղերն էին Բաստը և Մեծ Հյուրաքը։ Սպարկերտի խոշոր գյուղերից էին նաև Կոտենցը, Ճաժվանը և Տվաղուսը։


== Հայկական հուշարձաններ ==
Սպարկերտի տարածքում նշանավոր վանքերից էին Բազենից (Բազմենից), Սբ. Աստվածածին, Գեղիսի, Սբ. Կիրակոս, Շիրինից Սբ. Գևորգ (Սբ. Սկավառակ), Սորվա, Սբ. Աստվածածին (Նզար) վանքերը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Չեբենլի

Չեբենլի (ռուս.՝ Чебенли, բաշկիրերեն՝ Себенле), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 377 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գյոքթեփե

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյոքթեփե (այլ կիրառումներ)Գյոքթեփե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լոնպրե լը Սեկ

Լոնպրե լը Սեկ (ֆր.՝ Longpré-le-Sec), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 85 մարդ, բնակչության խտությունը` 5.41 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.71 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 180 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 90 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 36 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 43 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 36-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 7։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 83,7 %։ 36 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 36 անձ (21 տղամարդ և 15 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 7 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 1-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ալտավիլլա Սիլենտինա

Ալտավիլլա Սիլենտինա (իտալերեն՝ Altavilla Silentina), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալերի կազմում է 6 724 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 129 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 52 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84045, հեռախոսային կոդ՝ 00828։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Շիշբովիլ

Շիշբովիլ (ֆր.՝ Chicheboville), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 512 մարդ, բնակչության խտությունը` 67.90 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.54 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Մուլ համայնքի հետ միասին հանդիսանում է Մուլ Շիշբովիլ համայնքի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 190 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 14 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 331 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 246-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 85։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,3 %։ 246 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 224 անձ (122 տղամարդ և 102 կին)։ Գործազուրկ են եղել 22 անձ (13 տղամարդ և 9 կին)։ 85 անաշխատունակներից 24-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 38-ը` թոշակառուներ, իսկ 23-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Շնաձկներ (ֆիլմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շնաձկներ (այլ կիրառումներ)«Շնաձկներ» (անգլ.՝ Shark Attack), 1999 թվականի ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Սթիվեն Մաքրայ (Կասպեր Վան Դյեն), ով ծովային կենսաբան է, ուղևորվում է աֆրիկյան մի ձկնորսական գյուղ, որպեսզի ուսումնասիրի շնաձկների հարձակման շարքը։


== Դերերում ==
Կասպեր Վան Դյեն - Սթիվեն Մակրայ
Էնրի Հադսոն - Լոուրենս Ռոդես
Ջեննի ՄակՇեյն - Կորինն Դեսանտիս
Բենթլի Միտչում - Բժիշկ Մայլզ Քրեյվեն
Թոնի Կապարի - Մանի
Պոլ Դիտչֆիլդ - Բժիշկ Բուկման
Սիմո Մավազ - Տանկա
Քորդելլ ՄակԿվին - Մարկ Դեսանտիս
Ուիլլի - Նավի ղեկավար
Անտոն Դեկկեր - Յան
Ջեյքոբ Մակգոբա - Ոստիկանական
Դեյվ Ռիդլի - Պարոն Հեկեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Query’s Corner Feature Review Archived 2012-05-25 at the Wayback Machine.
Black Horror Movies: Shark Attack feature
Qwipster’s: review by Vince Leo
Շնաձկներ ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Տորևեքիա Տեատինա

Տորևեկիա Տեատինա  (իտալերեն՝  Torrevecchia Teatina), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3746 մարդ։ Խտությունը՝ 268 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 14 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66010։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0871։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Չիլիի զինանշան

Չիլիի զինանշան, Չիլիի պետական խորհրդանիշներից մեկը։ Զինանշանն ընդունվել է 1834 թվականին, հեղինակը անգլիացի Չարլզ Վուդ Թեյլորն է (անգլ.՝ Charles Wood Taylor)։
Չիլիի ազգային գույներով աստղով զինանշանային վահանը պահում են աջ կողմում գտնվող Անդյերյան կոնդորը (Vultur gryphus), իսկ ձախ կողմում՝ հարավային անդերյան եղնիկը (Hippocamelus bisulcus), որոնք Անդերի խորհրդանիշներից են, որոնց երկայնքով ձգվում է երկիրը։ Զինանշանի ներքևում կա նշանաբանով ժապավեն «Por la Razón o la Fuerza» («Իրավունքով կամ ուժով»)։


== Պատմություն ==

Չիլիի առաջին զինանշանն ընդունվել է 1812 թվականին։ Զինանշանի հիմնական տարրը ազատության ծառը ներկայացնող սյունն է։ Այս սյունը լրացնելու համար գտնվում է երկրագնդի գլոբուսը, երկրագնդի վերևում կան խաչված նիզակ և արմավենու ճյուղ, որի վերևում գտնվում է աստղը։
Վահանը կրողներն են տղամարդը և կինը, բնիկները։ Վերևում և ներքևում կան լատիներեն կարգախոսներ՝ «Post Tenebras Lux »վերևից և «Aut Consilio Aut Ense» ներքևից։
1817 թվականին հայտնվեցին զինանշանի 2 նոր նախագծերը։
1818 թվականին հայտնվեց զինանշանի նոր նախագիծ, որը հաստատվեց 1819 թվականի սեպտեմբերի 23-ին։ Վահանի օվալաձև կապույտ դաշտում սյուն կար, որը կանգնած էր սպիտակ մարմարե պատվանդանի վրա։ Սյան վերևում «Լիբերտադ» (Ազատություն) կարգախոսն է, որից վեր 3 աստղ է, որոնցից վերևը ներկայացնում է Սանտյագոն։
Վահանը կողքերից շրջապատված է դափնու երկու փոքր ճյուղերով, որոնք փաթաթված են եռագույն ժապավենով և զենքի տարբեր տեսակի հերալդիկ խորհրդանիշներով, որոնք ներկայացնում են՝ հեծելազոր, հետևակ, հրետանի։


== Տես նաև ==
Չիլիի դրոշ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Sobre los verdaderos simbolos patrios de Chile simbolospatrios.cl
Gallery of Chilean coats of arms
Տոնածառեր (ֆիլմ)

«Տոնածառեր», 8 նովելից բաղկացած ֆիլմ, որոնք կապված են իրար հետ, իրար հետ կապված, որը կատարվում էր Ռուսաստանի 11 տարբեր քաղաքներում դեկտեմբերի 31-ին։
Ֆիլմը դուրս եկավ DVD վրա 2011 թվականի հունվարի 13-ին։


== Սյուժե ==
Կատակերգությունը կատարվում էր Ռուսաստանի 11 քաղաքներում՝ Յակուտսկում, Մոսկվայում, Կալինինգրադում, Պերմ, Ուֆայում, Բավլիում, Կազանում, Եկատերինբուրգում, Կրասնոյարսկում, Նովոսիբիրսկում և Սանկտ Պետերբուրգում։ Ֆիլմի հերոսներն են՝ տակսիստ և փոփ-աղջիկ, բիզնեսմեն և դերասան, դահուկավոր և սնոուբորդիստ, ուսանող և թոշակառու, հրշեջ և տնօրեն, գող և ոստիկան, գաստարբայտոր և Ռուսաստանի նախագահ։ Նրանք բոլորը նոր տարվա նախօրյակ ընկնում են շատ դժվար դրության մեջ, որից դուրս գալու համար կօգնի միայն հրաշքը կամ վեց ձեռքսեղմումների տեսությունը։
Ամեն ինչ սկսեց նրանից, որ Կալինինգրադի մի որբ աղջիկ, ասում էր, որ նա նախագահի աղջիկն է և նրա «հայրը» կշնորհավորի նոր տարին ծածկագրական նախադասությամբ։ Իհարկե այդպիսի դժվար առաջադրանք նա չի կարող կատարել, դրա համար նա մտածում է փախչել։ Իր ընկեր Վովան, որը նույնպես որբ է, պատմում է աղջկանը վեց ձեռքսեղմումների տեսության մասին և սկիզբ է դնում մի շղթայի՝  զանգահարելով իրենց ընկերին, որը ապրում է Կուբայում։


== Արտաքին Հղումներ ==
«Տոնածառեր» ֆիլմի պաշտոնական էջ
Տոնածառեր(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Տոնածառեր» ֆիլմը «ruskino» կայքում Archived 2016-12-18 at the Wayback Machine.
Անթեմ կովկասյան

Անթեմ կովկասյան (լատ.՝ Anthemis caucasica), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Բազմամյա, սպիտակավուն կամ շիկավուն մազիկների խիտ թավոտությամբ ծածկված, գեղազարդային բույս է, որն ունի 20-25 (30) սմ բարձրություն։ Տերևները փետրաձև հատված են՝ կազմված (6) 8-12 զույգ սեգմենտներից։ Ցողուները  գագաթնային են, մեկ զամբյուղով, դեղին միաշարք լեզվակավոր եզրային ծաղիկներով։ Ծաղկոցի թերթերը լայնթաղանթային են, բաց գույնի ալիքավոր եզրով։ Սերմիկները ունեն երկայնակի կողեր։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում աճում է միայն Վերին Ախուրյանի ֆլորիստիկական շրջանում (լեռնագագատները՝ Ղուկայսան Մեծ և Օքսյուզ, բնակավայր Չիվինլի)։ Աճում է նաև Արևմտյան Կովկասում, Արևմտյան, Հարավարևմտյան Անդրկովկասում և Անատոլիայի հյուսիսարևելյան հատվածներում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է վերին և ենթալպյան լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1700-2600 մ բարձրությունների վրա, քարաթափվածքներին, խճաքարոտ և քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Տեսակի ընդհանուր տարածման ծայրարևելյան հատվածը գտնվում է Հայաստանի հյուսիսարևմտյան մասում։ Տարածման և բնակության շրջաների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների ցուցակներում բացակայում է։
Հայաստանում տեսակի աճելավայրերը պահպանվում են «Արփի լիճ» ազգային պարկի տարածքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մյուրոլ (պանիր)

Մյուրոլ (ֆր.՝ Murol), Գրան Մյուրոլ (ֆր.՝ Le Grand Murols), ֆրանսիական պանրի տեսակ, որը պատրաստվում է կովի կաթից։ Ունի յուրահատուկ տեսք.  շրջանաձև է, որի կենտրոնում անցք կա։


== Պատմություն ==
Պանիրը մարդկությանը հայտնի է 20-րդ դարի սկզբից։ Պանրատեսակի առաջացման մասին կա մի տարածված լեգենդ։ Օվերն շրջանի Մյուրոլ բնակավայրի կյուրեն (քահանան) որոշում է այնպես անել, որ «Սեն Նեկտեր» պանիրները ավելի շուտ հասունանան, ուստի դրանց կենտրոնում անցքեր է բացում։ Հետայդու կյուրեն իր այդ գաղափարը վաճառում է ոմն Ժաք Բերիուին (ֆր.՝ Jacques Bérioux): Վերջինս ձեռնամուխ եղավ ու առավել մեծ քանակով սկսեց արտադրել այդ պանիրները, որոնք կոչվեցին մյուրոլ։ Երբեմն պանիրն արտադրում են նաև «Մյուրոլ դը Գրան Բերիո» անվան ներքո՝ ի պատիվ արտադրողի (ֆր.՝ Murol du Grand Bérioux):


== Պատրաստում ==
Մյուրոլ պանրատեսակը պատրաստում են պաստերիզացված կովի կաթից։ Կաթը մամլում են բնական թանձրացման, այսինքն առանց տաքացման եղանակով։ Արտադրվում է այն ամբողջ տարվա ընթացքում, այսինք չունի սեզոնային խոչընդոտներ։  Այս պանիրները հասունանում են խոնավ  նկուղներում ամսվա ընթացքում։ Ձևավորված կեղևը պարբերաբար լվացման է ենթարկվում։ Պանրի գլխի չափերը.

տրամագիծ՝ 15 սմ
հաստություն՝ 3,5 սմ
անցքի տրամագիծ՝ Պանրից կտրված ու հեռացված գլանաձև հատվածը նույնպես օգտագործվում է։ 4 սմ տրամագծով, 3,5 սմ երկարությամբ և 50 գրամ զանգվածով պանիրը պատում են կամիր պարաֆինով և վաճառում «մյուրոլե» (ֆր.՝ Murolait) անվանումով, կամ էլ պարզապես անվանում են «փոքրիկ մյուրոլ»։


== Բնութագիր ==

Հասունացած մյուրոլը ունի պինդ առաձգական դեղին միջուկ։ Կեղևը նարնջագույն է, որի վրա պարզորոշ երևում են գործվածքի հետքերը։ Սրանք առաջացել են, երբ հասունացման նպատակով փաթաթված են եղել այդ գործվածքներով։ Պանիրն առանձնանում է փափուկ հոտով և համով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Масуи К., Ямада Т. Французские сыры. Иллюстрированная энциклопедия = DK French Cheeses. — СПб: Издательский Дом «Нева», 2003. — С. 161. — 240 с. — ISBN 5-7654-2333-7
Le Grand Larousse gastronomique / Isabelle Jeuge-Maynart. — Larousse, 2007. — С. 563. — 992 с. — ISBN 978-2-03-582360-1


== Արտաքին հղումներ ==
«Պաշտոնական կայք» (ֆրանսերեն)։ Վերցված է 2015-12-13 
«Մյուրոլ պանիրը Гастроном.ru կայքում» (ֆրանսերեն)։ Վերցված է 2015-12-13
Կովիկ (կոնֆետ)

«Կովիկ» ռուս.՝ «Коровка» (լեհ.՝ Krówka), իրիս կոնֆետ հեղուկ պոմադկայով, կաթի և կարագի հավելումով։
Անվանումն ստացել է կոնֆետի թղթի վրա նկարված կովիկից։
1920 ականներին։ Ֆելիքս Պոմորսկին սկսեց Պոզնանում արտադրել հեղուկ խորիզով իրիս, որի թղթի վրա պատկերված էր հոլշտինյան ցեղի կովիկ։ Բաղադրությունը նա իմացել էր իր քեռուց, ով ապրում էր Ժիտոմիրում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Պոմորսկին ստիպված էր տեղափոխել նրա արտադրանքը Միլյանուվեկ, իսկ պատերազմից հետո «Կովիկ»ը սկսեց արտադրվել ուրիշ երկրներում էլ սոցալիստական ճամբարում- ԳԴՌ,Չեխոսլովակիայի, Բելառուսիայի ԽՍՀ։
Այդ Կոնֆետների բաղադրությունը ինչպես նաև այլ իրիսների։ կաթ, շաքար, կարագ, վանիլ։ Մեկ-մեկ բաղադրության մեջ 
մտնում է նաև կոֆեինի, շոկոլադի  բուրահաղորդիչ։ 
Կոնֆետները կարոզ են պատրաստված լինեն տնական պայմմաններում օգտագործելով վերը նշված բաղադրությունը։
Վրթանես Ասկերյան

Վրթանես Ասկերյան (1720, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1810), հայ բանասեր, Մխիթարյան միաբանության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Փոքր հասակից ուղարկվել է Վենետիկի Մխիթարյանների Սուրբ Ղազար վանքը, որտեղ ստացել է կրթությունը, հմտանալով հատկապես լատիներենի մեջ։ Ունեցել է գրական-բանասիրական գործունեություն։ Կազմել է լատիներեն-հայերեն բառարաններ։ 1782 թվականին Վենետիկում լույս է տեսել նրա կազմած «Մշտնջենավոր պարզատոմարը»։
Ունի բազմաթիվ թարգմանություններ, որոնցից հիշատակության արժանի են Թեսավրոսի «Իմաստասիրությունը» (Վենետիկ, 1825), Ռոլենի «Պատմություն հռոմեական» բազմահատոր աշխատությունը (1816-1817), Ա. Գովդինի եռահատոր փիլիսոփայությունը (1750) և այլն։


== Աշխատություններ ==
Վրթանէս Ասկերեան, Մշտնջենաւոր պարզատօմար, Վենետիկ, 1782։ Archived 2020-11-24 at the Wayback Machine.
Հ. Ղեւոնդ Տայեան, Մայր դիւան Մխիթարեանց Վենետկոյ ի Ս. Ղազար 1707-1773 ի ծագմանէ ուխտիս մինչեւ ցբաժանումն Թրեստեան հարց, Վենետիկ-Ս.Ղազար, 1930։


== Թարգմանություններ ==
Անտոն Կովդին, Փիլիսոփայութիւն։ Թարգմ.՝ Վրթանէս Ասկէրեանի։ Չորս հատորով։ Հտ. Ա, Վենէտիկ, 1750։ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Անտոն Կովդին, Փիլիսոփայութիւն։ Թարգմ.՝ Վրթանէս Ասկէրեանի։ Չորս հատորով։ Հտ. Բ, Վենէտիկ, 1750։ Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Անտոն Կովդին, Փիլիսոփայութիւն։ Թարգմ.՝ Վրթանէս Ասկէրեանի։ Չորս հատորով։ Հտ. Գ, Վենէտիկ, 1750։ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչև ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչև ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 1, Վենէտիկ, 1816։
Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչև ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչև ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 2, Վենէտիկ, 1816։
Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչև ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչև ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 3, Վենէտիկ, 1816։
Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչև ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչև ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 4, Վենէտիկ, 1817։
Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչև ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչև ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 5, Վենէտիկ, 1817։
Ռօլէն, Պատմութիւն Հռովմէական ի հիմնարկութենէ Հռովմայ մինչև ի պատերազմն Ակտիոնի, այսինքն մինչև ի վախճան հասարակապետութեան։ Թարգմանեալ յԻտալական բարբառոյ՝ Հ. Վրթանէս Վարդապետի Ասկէրեան, Հտ. 6, Վենէտիկ, 1817։


== Գրականություն ==
Հ. Բարսեղ Սարգիսեան, Երկհարւրամեայ գրականական գործունէութիւն և նշանաւոր գործիչներ Վենետկոյ Մխիթարեան Միաբանութեան, Վենետիկ-Ս. Ղազար, 1905, էջ 19-29։
Փաշայան Ասատուր, Վրթանես Ասկերյանը և նրա թարգմանական ժառանգությունը.- «Պատմա-բանասիրական հանդես», 2005, № 3, էջ 96-102։ Archived 2020-11-25 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Պրելա

Պրելա  (իտալերեն՝ Prelà), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Իմպերիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 510 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 33 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 15 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0196։
Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ San Giovanni Battista-ն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ՝


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0183 282000
Էլեկտրոնային հասցեն՝ comune.prela@libero.it
Պաշտոնական կայք՝ հայտնի չէ


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Բարանտա

Բարանտա, բարմտա (թուրք, ավազակային հարձակում), հանցակազմ քրեական իրավունքում։ Հանցագործը ինքնագլուխ զավթում է տուժողի անասունը կամ որևէ այլ գույք՝ բացառապես նպատակ ունենալով հարկադրել նրան կամ նրա ազգականներին քավելու նախկինում հասցրած վիրավորանքը կամ հատուցելու պատճառած նյութական վնասը։ 
Համարվում է տոհմային կենցաղից մնացած սովորույթ։ Տարածված էր քոչվոր ժողովուրդների (օր․՝ Ռուսաստանի կայսրության ծայրամասերի որոշ ժողովուրդների) մեջ։ 
Չնայած իր սակավ դրսևորումներին, խորհրդային շրջանի որոշ միութենական հանրապետություններ (ՌԽՍՖՀ, ՈւզԽՍՀ) այնուհանդերձ իրենց քրեական օրենսգրքում նախատեսում էին հանցագործության այս տեսակը, չնայած ԽՍՀՄ օրենսդրությունը բարանտաի հանցակազմը չէր նախատեսում։
Նովոսելկի (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոսելկիՆովոսելկի (ռուս.՝ Новоселки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վեռներ Վինտեր

Յոհան Կառլ Վեռներ Վինտեր (անգլ.՝ Johann Karl Werner Winter, հոկտեմբերի 25, 1923(1923-10-25), Հազելաու, Պինեբերգ, Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Գերմանիա - օգոստոսի 7, 2010(2010-08-07), Պտեց, Plön District, Շլեզվիգ-Հոլշտայն, Գերմանիա), գերմանացի լեզվաբան, հայագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր 1949 թվականից, 1953 թվականից՝ պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Համբուրգի և Բեռնի համալսարաններում, որտեղ հետևել է հունարենի, սլավոնական և հնդեվրոպական լեզուների ուսումնասիրման դասընթացներին։ Դասախոսել է Կանզասի (1953-1957 թվականներին), Տեխասի (1957-1965 թվականներին) համալսարաններում, ինչպես նաև Համբուրգի (1963 թվականին), Կոպենհագենի (1966 թվականին), Ցեյլի (1967 թվականին), Կալիֆորնիայի Բերկլի (1969 թվականին), Ստանֆորդի (1979-1980 թվականներին) և այլ բուհերում։ 1964 թվականից՝ Քիլի (ԳՖՀ) համալսարանի պրոֆեսոր և ընդհանուր լեզվաբանության ամբիոնի վարիչ։


== Աշխատություններ ==
Հրատարակվել է Վինտերի շուրջ 130 աշխատություն, որոնցում հետազոտել է ընդհանուր և հնդեվրոպական լեզվաբանությանը, Ամերիկայի հնդկացիական և չին-տիբեթական լեզուներին վերաբերող մի շարք խնդիրներ։ Հայերենի հետ առնչվող ուսումնասիրություններում քննել է հայերենի հնչույթաբանությունը, գրաբարի բարբառային տարբերակվածությունը, անկատարի և անցյալ կատարյալի դեմքի արտահայտման միջոցները, կատարել ստուգաբանություններ «Հայկական հնչույթաբանության խնդիրներ» հատորներ 1-3 (1954-1962), «Ակնարկներ հայերենի ստուգաբանության» (1957), «Վաղ բարբառային տարբերակվածության հետքերը հին հայերենում» (1975)։
«Հայկական ձեռագրեր» և «Հայկական վիմագրություն» (երկուսն էլ՝ 1955) ուսումնասիրություններում անդրադարձել է նաև հայ գրչության արվեստին։ 1963 թվականին և 1978 թվականին այցելել է Հայաստան, կարդացել դասախոսություններ։ 1982 թվականին մասնակցել է հայերենագետների միջազգային գիտաժողովին Երևանում, հանդես եկել «Հայերենի թվարկման համակարգը» զեկուցումով։
Եվրոպայի լեզվաբանական ընկերության գիտական քարտուղարն էր (1983 թվականից)։


== Ծանոթագրություններ ==
Տանյա Առստամյան

Տանյա Սեպեյի Առստամյան ( ծնվել է 1967 թ.-ի սեպտեմբերի 29-ին, Ավետարանոց գյուղում ( Լեռնային Ղարաբաղի Ասկերանի շրջան)), բուժքույր, ազատամարտիկ։ Պաշտպանության Բանակի բժշկական ծառայության ենթասպա (1993 թ.)։ Ավարտել է Ստեփանակերտի բժշկական ուսումնարանը (1986 թ.)։
1991 թ.-ից ծառայում է Պաշտպանության Բանակի Ասկերանի, Մարտակերտի զորամասերում, Կենտրոնական, Ասկերանի Պաշտպանության Շտաբներում։ 2003 թ.-ից՝ 14-րդ զորամասի առաջին հրաձգային գումարտակի բուժկետի պետ։
Առստամյանը մասնակցել է Շուշիի, Լաչինի, Աղդամի, Մարտակերտի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, վիրավոր ազատամարտիկների բուժսպասարկման ու տարհանման աշխատանքներին։
Պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով։
Անտոնիո Ազարա

Անտոնիո Ազարա (իտալերեն՝ Antonio Azara, հունվարի 18, 1883(1883-01-18), Տեմպիո Պաուզանիա, Սասսարի, Սարդինիա, Իտալիա - փետրվարի 20, 1967(1967-02-20), Հռոմ, Իտալիա), իտալացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ, արդարադատության նախարար (1953-1954)։


== Կենսագրություն ==
Անտոնիոն ծնվել է 1883 թվականի հունվարի 18-ին Սարդինիայում։ 1906 թվականին ստանում է իրավաբանական բարձրագույն կրթություն, իսկ 1908 թվականին Սարդինիայում սկսում աշխատել Կուարտու Սանտ Էլենայի դատարանում։ 1909 թվականին նա դարձավ Ջենովայի դատարաններից մեկի դատավոր՝ զբաղվելով քաղաքացիական և քրեական իրավունքի ոլորտով։ 1919 թվականին Անտոնիոն ստանում է արդարադատության նախարարությունում աշխատելու հրավեր։
1943 թվականին հրաժարվեց անդամակցել Իտալիական սոցիալական հանրապետության Գերագույն դատական մարմին և 1944 թվականի հունիսին վերադարձավ ակտիվ աշխատանքի՝ ամերիկական և բրիտանական զորքերի Հռոմ ներխուժումից հետո։
1948 թվականի ապրիլի 18-ին համամասնական կարգով ընտրվում է Իտալիայի խորհրդարանի պատգամավոր՝ Սարդինիայի ընտրատարածքից։ Դրանից հետո երեք անգամ վերաընտրվեց պատգամավորի պաշտոնում։
1952 թվականի նոյեմբերի 12-ին դարձավ գերագույն վճռաբեկության դատարանի դատավոր։
1953 թվականի օգոստոսի 17-ից մինչև 1954 թվականի հունվարի 18-ը Ազարան Ջուզեպե Պեանոյի կառավարությունում ընտրվում է արդարադատության նախարար։


== Ընտրված աշխատանքներ ==
Il patrimonio familiare nel progetto di codice civile e i beni di famiglia nella legislazione straniera, Roma 1930;
Il giudice tutelare (in Studî in onore di Mariano D’Amelio), Roma 1933;
Diritto delle persone e diritto di famiglia, Roma 1935;
L’elaborazione del diritto agrario nei varî paesi, Firenze 1935.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«AZARA, Antonio»։ Enciclopedie on line (իտալերեն)։ Treccani։ Վերցված է 2017-02-04 
«Antonio Azara»։ Incarichi di governo (իտալերեն)։ Camera dei Deputati (Portale storico)։ Վերցված է 2017-02-04 
«Antonio Azara»։ I Legislatura 1948-1953 (իտալերեն)։ Senato della Repubblica։ Վերցված է 2017-02-04 
«Antonio Azara»։ II Legislatura 1953-1958 (իտալերեն)։ Senato della Repubblica։ Վերցված է 2017-02-04 
«Antonio Azara»։ III Legislatura 1958-1963 (իտալերեն)։ Senato della Repubblica։ Վերցված է 2017-02-04 
«Antonio Azara»։ IV Legislatura 1963-1968 (իտալերեն)։ Senato della Repubblica։ Վերցված է 2017-02-04
Վարզեշ

Վարզեշ (պարսկերեն՝ شبکه‌ی ورزش‎ , Մարզակայ ալիք), իրանական կաբելային և արբանյակային սպորտային հեռուստաալիք, հիմնվել է 2012 թվականին «Իրանի Իսլամական Հանրապետության Ձայն» պետական հեռուստառադիոընկերության կազմում։ Թվային ֆորմատով հեռարձակվող Իրանի հինգերորդ և երկրորդը՝ բարձր պարզությամբ (HD) ալիքն է։ Հեռուստաալիքը հեռարձակվում է «Badr» և «AsiaSat» արբանյակներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիչանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Մարտակերտի շրջան)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետություն Մարտակերտի շրջանի Կիչան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 78 հուշարձան։

 


== Տես նաև ==
Արցախի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==