armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Առավոտվա 7:35

«Առավոտվա 7:35» (իսպ.՝ 7:35 de la mañana), 2003 թվականի իսպանական սև-սպիտակ կարճամետրաժ երաժշտական ֆիլմ։ 2005 թվականի «Օսկար»-ի թեկնածու որպես լավագույն խաղարկային կարճամետրաժ ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Երիտասարդ գեղեցիկ աղջիկը առավոտյան մտնում է սրճարան և պատվիրում սովորական համեստ նախաճաշ։ Շրջապատողները չգիտես ինչու նրան արհամարհում են, շատերը դիտավորյալ պտտվում են։ Հանկարծ հաճախորդներից մեկը սկսում է երգել սիրո մասին, կատարելով արտահայտիչ մի պար։ Աստիճանաբար պարին են միանում սրճարանի մի քանի հաճախորդներ, մյուսները ձայնակցում են թղթից բառերը կարդալով։ Շփոթված աղջիկը փորձում է շտապ օգնություն կանչել, իսկ հետո փախչել, դրա հետ մեկտեղ պարզվում է, որ երգիչը կրում է շահիդի գոտի։ Վերջացնելով երգը շահիդ-երգիչը փողոց է դուրս գալիս, որտեղ արդեն սպասում է ոստիկանությունը և այնտեղ պայթեցնում է իրեն։


== Դերերում ==
Մարտա Բլենգեր — սրճարանի աղջիկ
Նաչո Վիգալոնդո — սրճարանի շահիդ-երգիչ
Անտոնիո Տատո — Լուիս, մատուցող
Ալեխանդրո Գարրիդո — Բարրա, սրճարանի հաճախորդ
Էսպերանսա Պալասիոս — սրճարանի հաճախորդ
Մանուել Նեբրեդա — սրճարանի հաճախորդ
Սեբաստյան Էլիսես— սրճարանի հաճախորդ


== Հաղթանակներ և անվանակարգեր ==
Բացի 2005 թվականի «Օսկար»-ի անվանակարգից, ֆիլմը 2004-2005 թվականներին առաջադրվել է 8 տարբեր կատեգորիաներում և հաղթել է դրանցից 6-ում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2012-01-12 at the Wayback Machine.(անգլ.)
[1](անգլ.) shortfilmsblog.blogspot.com կայքում
[2](իսպ.) laoffoffcritica.com կայքում
Ֆոսալտո

Ֆոսալտո (իտալերեն՝ Fossalto), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում՝ Կոմպաբասո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1619 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 58 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 28 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 86020, հեռախոսային կոդ՝ +39 0874։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0874 768134
Էլեկտրոնային փոստ՝ fossalto@tiscali.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.fossalto.cb.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Փիլիպպոս (հակապապ)

Փիլիպպոս (լատ.՝ Philippus, - հուլիսի 31, 769), Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցու հակապապ, որը ծառայել է միայն մեկ օր՝ 768 թվականի հուլիսի 31-ին։


== Կենսագրություն ==
768 թվականին Փիլիպպոսը եղել է քահանա, որը ծառայություն էր մատուցում Էսկվիլին բլրի վրա գտնվող Սբ․ Վիտուս վանքում։ Հռոմն այդ ժամանակ իրարանցման մեջ էր, քանի որ մահացել էր Պողոս I պապը։ Եվ մրցակից խմբակցությունները ձգտում էին ընտրել մի այնպիսի պապ, որը հաջողություն կունենար ինչպես Պողոս I-ը։  Պրիմիցերիոսը, Քրիստափորը և նրա որդին՝ Սարգիսը, որը պապական գանձապետն էր, ձգտում էին օգնել Լանգոբարդներին, որպեսզի հեռացնեին Կոստանդինոս II հակապապին, որը ռազմական խմբակցության թեկնածուն էր։
Լանգոբարդների արքա Դեզիդերիոսը համաձայնվում է զորք տրամադրել, և որպես իր ներկայացուցիչ, ուղարկում է իրենց քահանաներից Վալդիպերտին, որը պետք է օգներ Քրիստափորին և Սարգիսին։ Վերջիններս միասին հարձակվում են Հռոմի վրա և, պարտության մատնելով, վերջ դնում Կոստանդինոսի պապականությանը։ Այնուհետև, հուլիսի 31-ին Վալդիպերտն առանց Սարգսին տեղյակ պահելու և առանց Դեզիդերիոսի ցուցումների, հավաքում է մեծ թվով հռոմեացիներ և մտնում Սբ․ Վիտուս վանք։  Այնտեղ նրանք մոտենում են Փիլիպպոսին ու հայտարարում, թե Սուրբ Պետրոսը նրան ընտրել է որպես պապ, և ուղեկցում են դեպի Լաթերանի բազիլիկ եկեղեցի։
Այստեղ այդ իրադարձության առթիվ եպիսկոպոսը կարդում է ավանդական աղոթքներ, որից հետո Փիլիպպոսն անցկացնում է ավանդական ծեսը, որին մասնակցում էին բարձրաստիճան հոգևորականներ և պետական այրեր։ Այդ ժամանակ Քրիստափորը վերադառնում է Հռոմ և, մոտենալով քաղաքի դարբասներին, տեղեկանում է Փիլիպպոսի ոչ կանոնական ընտրության մասին և իրեն դիմավորող հռոմեացիներին հայտնում, որ, մինչ Փիլիպպոսը չհեռանա, ինքը մուտք չի գործի Հռոմ։ Վերջինիս ընտրությունը չեղյալ է համարվում, նրա դեմ մեղադրանք է ներկայացվում, հայրապետական զգեստները հեռացնում են, և Փիլիպպոսը ստիպված վերադառնում է իր վանք։ Քրիստափորը մտնում է Հռոմ և վերհսկում Ստեփանոս III (IV) պապի ընտրությունները։ Վերջինիս օրոք, մեկ տարի անց Փիլիպպոսը մահապատժի է ենթարկվում։


== Տես նաև ==
Հռոմի պապերի ու հակապապերի ցանկ
Հակապապ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Mann, Horace K., The Lives of the Popes in the Early Middle Ages, Vol. I: The Popes Under the Lombard Rule, Part 2, 657-795 (1903)
http://monarchy.nm.ru/vatican/philippus_antipope.html(չաշխատող հղում)
Բրոկոստելլա

Բրոկոստելլա (իտալերեն՝ Broccostella), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում, պրովինցիա Ֆրոզինոնեում։ Բնակչությունը կազմում է 2646 մարդ, խտությունը կազմում է 241 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 03030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0776։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.italyworldclub.com/lazio/frosinone/broccostella.htm/ Archived 2015-06-30 at the Wayback Machine.
Վերելք կուսակցություն

Վերելք կուսակցություն, հայկական քաղաքական կուսակցություն։ Այն հիմնադրվել է 2021 թվականի մարտի 2-ին և ներկայումս գլխավորում է Ալեքսան Մինասյանը։


== Պատմություն ==
Կուսակցությունը ստեղծվել է 2020-2021 թվականներին Հայաստանում տեղի ունեցած բողոքի ցույցերի ժամանակ ՝ Մոնթե Մելքոնյանի ռազմական քոլեջի հիմնադիր և նախկին տնօրեն Ալեքսան Մինասյանի կողմից։ Ներկայումս կուսակցությունը Ազգային ժողովում որեւէ քաղաքական ներկայացուցչություն չունի եւ գործում է որպես արտախորհրդարանական ուժ։ Կուսակցությունը հաստատել է 2021 թվականի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու իր մտադրությունը։


== Գաղափարախոսություն ==
Կուսակցությունը կոչ է անում ազգային միասնության, կրթության, տնտեսության զարգացման և զինված ուժերի ամրապնդման գործում ներդրումներ կատարել։


== Տես նաև ==
Հայաստանի կուսակցությունների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վերելք կուսակցությունը Facebook-ում
Ֆանտասմագորիա

Ֆանտասմագորիան (ֆրանսերեն՝ Fantasmagorie) մի նախակինոնկարային պրոեկցիացված տեսիլային ցուցադրում էր, որը ստեղծվել էր Ֆրանսիայում 18-րդ դարի վերջերին և հանրաճանաչ դարձել Եվրոպայի մեծ մասում (հատկապես Անգլիայում) 19-րդ դարում։
Այս ցուցադրման համար օգտագործվում էր մի կախարդական լապտեր։ Կերպարները թափանցիկ գույներով ներկվում էին նրա ապակու վրա, իսկ նրա մյուս մասերը ներկվում էին անթափանցիկ սևով։ Էկրանի համար օգտագործվում էին պատեր, ծխածածկույթ կամ կիսաթափանցիկ էկրաններ, որոնք գտնվում էին հանդիսատեսի և լապտերի միջև։ Պրոյեկտորը շարժողական էր, և պատճառ էր դառնում, որ կերպարները շարժվելիս երևան, կամ խառնվեն իրար մեջ: Օգտվում էին կմախքների, դևերի և ուրվականների կերպարներ։


== Աղբյուրներ ==
Գոթֆրիդ Ստրասբուրգցի

Գոթֆրիդ Ստրասբուրգցի (գերմ.՝ Gottfried von Straßburg, 1180, Ստրասբուրգ, Էլզաս - 1215), գերմանացի միջնադարյան նշանավոր բանաստեղծ, ով համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել իր չափածո «Տրիստան» վեպով։


== Կենսագրություն ==
Գոթֆրիդ Ստրասբուրգցու մասին սակավ կենսագրական տվյալներ են պահպանվել։ Հայտնի է, որ նա ծնվել է 1165 կամ 1180 թվականին Ստրասբուրգ քաղաքում, որն այդ ժամանակ գտնվում էր Սրբազան Հռոմեական կայսրության կազմում։ Նրա վերաբերյալ մի քանի կարճ տեղեկություններ է պահպանվել Ռուդոլֆ Էմսացու (գերմ.՝ Rudolf von Ems, 1200-1254) «Լավ Գերհարդը» (գերմ.՝ Der guote Gêrhart) ստեղծագործության մեջ, որտեղ հեղինակը բարձր է գնահատում «Տրիստան» չափածո վեպը և որպես նրա հեղինակ է մատնանշում Գոթֆրիդ Ստրասբուրգցուն։


== Ստեղծագործություններ ==
Գոթֆրիդ Ստրասբուրգցու գրական ժառանգությունը մեծ չէ։ Նրանից պահպանվել են մի քանի բանաստեղծություններ և 12-րդ դարի անգլոնորմանդական բանաստեղծ Թոմաս Բրիտանացու (անգլ.՝ Thomas of Britain) «Տրիստան և Իզոլդա» հանրահայտ երկի հիման վրա ստեղծած անավարտ «Տրիստան» չափածո վեպը։ Այս ստեղծագործությունը կարևոր ազդեցություն է ունեցել հետագայի գերմանական բանաստեղծության զարգացման վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Reinhold Bechstein: Gottfried von Straßburg. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 36, Duncker & Humblot, Leipzig 1893, S. 502–506.
Hugo Kuhn: Gottfried von Straßburg. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 6, Duncker & Humblot, Berlin 1964, ISBN 3-428-00187-7, S. 672–676.
Diem, Albrecht, ‘Nu suln ouch wir gesellen sîn, Über Schönheit, Freundschaft und mann-männliche Liebe im Tristan Gottfrieds von Straßburg’, in: Lev Mordechai Thoma und Sven Limbeck (Hrsg.), “Die sünde, der sich der tuivel schamet in der helle”. Homosexualität in der Kultur des Mittelalters und der frühen Neuzeit, Stuttgart: Thorbecke Verlag 2009, S. 91-121, ISBN 978-3-7995-0223-8.
Christoph Huber: Gottfried von Straßburg. Tristan. Erich Schmidt Verlag, Berlin 2000, ISBN 3-503-04959-2.
Tomas Tomasek: Gottfried von Straßburg. Reclam, Stuttgart 2007, ISBN 978-3-15-017665-8.
Walter Haug: Gottfried von Straßburg. Tristan und Isolde. Deutscher Klassiker Verlag, Berlin 2011, ISBN 978-3-618-66100-9.
Պրեշենս

Պրեշենս  (իսպ.՝ Preixens), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Նոգեռա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 28,90 կմ2։ Բնակչությունը՝ 478 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Ոսպնուկներ

Ոսպնուկներ (անգլ.՝ Carpodacus), ճնճղուկազգիների կարգի, սերինոսազգիների ընտանիքի թռչունների սեռ։


== Նկարագրություն ==
Մարմնի երկարությունը մինչև 22 սմ է։ Արուների գունավորումը վարդագույն-կարմիր է, էգերինը՝ գորշ մոխրագույն։ Հայտնի է ոսպնուկների մոտ 22 տեսակ՝ տարածված գյխավորապես Կենտրոնական Ասիայում։ Ապրում են թփուտներում և անտառի բացատներում։ Դնում են 3-6 ձու, թխսում (միայն էգը) 13-14 օր։ Սնվում են սերմերով, հատապտուղներով, երբեմն՝ միջատներով։ Հայաստանում հանդիպում է սովորական չվող ոսպնուկեր հատկապես հյուսիսային շրջանների անտառների բացատներում, թփուտներով հարուստ լեռնային տափաստաններում և հացահատիկի ցանքատարածություններում։
Սահանդ (հեռուստաալիք)

Սահանդ, իրանական նահանգային հեռուստաալիք։ Հիմնվել է 2000 թվականին Թավրիզում «Իրանի Իսլամական Հանրապետության Ձայն» պետական ընկերության կազմում։ Հեռուստաալիքը ծածկույթը տարածվում է Արևելյան Ադրբեջան նահանգի տարածքում։
な

Հիրագանայում՝ な, կատականայում՝ ナ, ճապոներենի վանկային այբուբենի վանկ։ Օգտագործվում է մեկ մորայի գրելաձևի համար։ Համապատասխանում է հայերեն «նա» տառակապակցությանը և Միջազգային հնչյունական այբուբենի /na/ ձայնին։
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի と(թո) կանայից առաջ։ Իսկ կատականայում՝ ト(թո) կանաից առաջ։
Merzario

Բոլիդ Merzario A1, A1B, A2, A3, A4, A5 (անգլ.՝ Merzario A1, A1B, A2, A3, A4, A5), ի նախագծած մրցարշավային ավտոմեքենան է։ Ստեղծված է Ֆորմուլա 1 դասի աշխարհի չեմպիոնատների մրցավազքերին մասնակցելու համար։
Նախագծվել և ստեղծվել է 1978 թվականի մրցարշավին մասնակցելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Ու Ցզիսյույ

Ու Ցզիսյույ ( չինարեն հեշտ. 伍子胥 , մ. թ. ա. 526, Jianli, Chu - մ. թ. ա. 483, Wu), չինացի պետական ​​գործիչ և ռազմական ղեկավար, որը ապրել է 7-5-րդ դարերում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Չու իշխանությունում։ Գահի ժառանգորդ Ցզյանի դեմ ինտրիգների արդյունքում Ու Ցզիսյույի հայրը՝ Ու Շեն, որը ծառայում էր որպես ժառանգորդի ավագ դաստիարակ, և Ու Ցզիսյույի ավագ եղբայրը՝ Ու Շանը, մահապատժի են ենթարկվել Չուի կառավարիչ Պին վանի (Ք.ա. 526-516) կողմից, իսկ Ու Ցզիսյույը փախել է Սուն իշխանություն (մ.թ.ա. 522 թվական), այնուհետև Ու իշխանություն։
Ու իշխանությունում նա, ըստ երևույթին, անմիջական մասնակցություն  է ունեցել Լյաո վանի տիրակալի դեմ (մ.թ.ա. 526-515) Գուանի գահի ժառանգորդի դավադրությանը։ Ամեն դեպքում, Լյաո վանը սպանվել է Գուանի հրամանով՝ ոմն Չժուան Չժուի կողմից, որին Սիմա Ցյանն անվանում է «Ու Ցզիսյույի մարդ»։ Բացի այդ, այն բանից հետո, երբ Գուանը Հելյույի անվան ներքո զբաղեցրել է գահը, Ու Ցզիսյույն ստացել է սինժենի պաշտոնը  պալատում և եղել է Հելյույի գլխավոր խորհրդականներից մեկը։
Ակնհայտ է, որ մեծապես Ու Ցզիսյույի ազդեցությամբ, որը երազում էր վրեժխնդիր լինել իր հոր և եղբոր մահվան համար, Հելյույի բազմաթիվ պատերազմներ կապված էին Չու իշխանության հետ (չնայած այն բանին, որ Պին վանն արդեն արդեն մահացել էր այդ ժամանակ)։ Մ.թ.ա. 506 թվականին Ուի զորքերը գրավել են Չուի մայրաքաղաքը՝ Ինը։ Չուի տիրակալը՝ Պին վանի որդի Չժաո վանը, փախել է նախ Յուն իշխանություն, ապա՝ Սույ իշխանություն։ Ու Ցզիսյույը, չկարողանալով բռնել Չժաո վանին, գերեզմանից հանել է Պին վանի դիակը և նրան տվել երեք հարյուր մտրակի հարված։
Մ. թ. ա. 495 թվականին Հելյույը մահացու վիրավորվել է Յուե իշխանության վանի` Գոուցզյանի հետ անհաջող մարտում։ Գահը ժառանգել է Ֆուչայը, որն իր թայ ցզայ է նշանակել Բո Պիին։ Բո Պին և Ու Ցզիսյույը պայքարում էին Ֆուչայիի վրա ազդեցության համար, և արդյունքում հաղթում է Բո Պին։ Ֆուչայը Ու Ցզիսյույին ուղարկել է ինքնասպանության հրաման։ Ըստ լեգենդի՝ նախքան ինքնասպանություն գործելը Ու Ցզիսյույը Ֆուչային մեղադրել է երախտամոռության համար և կանխատեսել Ու իշխանության մոտալուտ կործանումը։ Այս խոսքերն իմանալուց հետո զայրացած Ֆուչայը հրամայել է հանել հանգուցյալի մաշկը, դրանից խրտվիլակ պատրաստել և նետել Յանցզին։ Ու Ցզիսյույի մահվան տարեթիվը տարբեր աղբյուրներում տարբեր է։ Սիմա Ցյանը այն թվագրում է մ.թ.ա. 485 թվականով, իսկ «Ցզոչժուանը»` մ.թ.ա. 484:
Ու Ցզիսյույը Հարավային Չինաստանում երկրպագվել է որպես Թաոշեն՝ ալիքների աստված։ Ու Ցզիսյույի հուշարձան է կառուցվել Սուչժոուում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Сыма Цянь. Исторические записки. В 9 т. М.: Наука (Главная редакция восточной литературы)-Восточная литература, 1972—2010. (Серия «Памятники письменности Востока». Вып. XXXII, 1-9). ISBN 5-02-018264-8
Сыма Цянь Избранное. — М.: Государственное издательство художественной литературы, 1955.
Դաչենսկոե

Դաչենսկոե (ուկրաիներեն՝ Даченське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Դաչենսկոե գյուղում բնակվում էր 183 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դոլգով (գյուղ, Գորոխովի շրջան)

Դոլգով (ուկրաիներեն՝ Довгів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1545 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դոլգով գյուղում բնակվում էր 599 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 26,62 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(539) Պամինա

(539) Պամինա (անգլ.՝ Pamina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1904 թվականի օգոստոսի 2-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,740429 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1649 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,316 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1657,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217258 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,81° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(539) Պամինա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բելոգորովկա (Միլլերովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բելոգորովկա (այլ կիրառումներ)Բելոգորովկա (ռուս.՝ Белогоровка), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում։ Մտնում է Դեգտևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
We Belong Together

«We Belong Together», ամերիկացի երգչուհի Մրայա Քերիի երգը, որը թողարկվել է 2005 թվականի մարտի 29-ին՝ որպես The Emancipation of Mimi ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Հեղինակներն ու պրոդյուսերներն են Մրայա Քերին, Ջերմեյն Դյուպրին, Մանուել Սիլն ու Ջոնտա Օսթինը։ Մի քանի տողերի օգտագործման պատճառով համատեղ հեղինակությունում ընդգրկվել են նաև «If You Think You’re Lonely Now»  (Բոբի Ուոմակ, Պատրիկ Մոտեն, Սանդրա Սալլի) և «Two Occasions» (Քենեթ Էդմոնդս, Դերնել Բրիստոլ) երգերի ստեղծողները։ Երաժշտական գործիքավորումը բաղկացած է դաշնամուրի պարզ ակորդներից և խլացված ֆոնային ռիթմից։ Երգի տեքստը պատմում է սիրեցյալից բաժանվելուց հետո մենակության և անելանելիության հուսահատ զգացմունքների մասին։
2001 թվականից 2005 թվականներին ժողովրդականության անկումից հետո շատ երաժշտական քննադատներ կարծում էին, որ Մրայայի կարիերան ավարտված է։ Սակայն ավելի ուշ քննադատները երգը բնութագրել են «ձայնի վերադարձ», քանի որ այն դարձել է երգչուհու տասնվեցերորդ հիթը, որը գլխավորել է ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ-շքերթը։ «We Belong Together»-ը տասնամյակի լավագույն երգերի ցանկում զբաղեցնում է առաջին հորիզոնականը, Billboard ամսագրի վարկածով, ինչպես նաև տասնմեկերորդ երգը՝ Hot 100 հիթ-շքերթի ողջ պատմության լավագույն երգերի ցանկում։ Կոմպոզիցիան ԱՄՆ-ում մի քանի ռեկորդ է սահմանել, այդ թվում՝ մեկ օրում և մեկ շաբաթվա ընթացքում երկրի ռադիոկայաններում ամենաշատ ունկնդրումների քանակով։ «We Belong Together»-ը գլխավորել է Ավստրալիայի հիթ-շքերթը և ընդգրկվել Կանադայի, Դանիայի, Հունգարիայի, Իռլանդիայի, Նիդեռլանդների, Նոր Զելանդիայի, Շոտլանդիայի, Իսպանիայի և Մեծ Բրիտանիայի լավագույն սինգլների հնգյակում։
Երաժշտական տեսահոլովակը  «It’s Like That» առաջին սինգլի պատմության շարունակությունն է, որում երգչուհին ուրախանում է իր հարսանիքի նախօրեին։ «We Belong Together» տեսահոլովակում ցուցադրված է նախապատրաստությունը, հարսանեկան արարողությունը հասուն, ազդեցիկ մարդու հետ և հարսնացուի փախուստը իր նախկին սիրեցյալի հետ։ Երաժշտական տեսահոլովակում ցուցադրված պատմությունը հաճախ համարվել է երգչուհու և Թոմի Մոտոլայի ամուսնության արտացոլում։
Մրայա Քերին երգով հանդես է եկել ամերիկյան տարբեր միջոցառումների և հեռուստատեսային շոուների ժամանակ, ինչպիսիք են MTV Movie Awards-ը, MTV Video Music Awards-ը, Macy's-ի երախտագիտության օրվա շքերթը, Օփրա Ուինֆրիի շոուն և 48-րդ «Գրեմմի» մրցանակաբաշխությունը, ինչպես նաև Լոնդոնի Live 8 բարեգործական համերգներում, Մոնակոյի Fashion Rocks փառատոնում և Bambi Awards հեռուստատեսային մրցանակաբաշխության ժամանակ։


== Երգացանկ ==


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Բաղչաջուղ (գետակ)

Բաղչաջուղ, գետակ Արածանիի ավազանում, հոսում է Ալաշկերտի դաշտով։ Երբեմն սխալմամբ վերագրում են Արաքսի ավազանին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիսակյան

Սիսակյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Ալեքսեյ Նորայրի Սիսակյան (1944-2010), ֆիզիկոս-տեսաբան։
Իոսիֆ Նորայրի Սիսակյան (1938-1995), ֆիզիկոս։
Հմայակ Սոսի Սիսակյան (1969), սրտաբան։
Նորայր Մարտիրոսի Սիսակյան (1907-1966), կենսաքիմիկոս, տիեզերական կենսաբանության հիմնադիրներից։
Սոս Հմայակի Սիսակյան (1936-2014), բժիշկ-կենսաբան։


== Գրական հերոսներ ==
Վարդան Սիսակյան, Ստաֆֆիի «Արմեն» պատմվածքի հերոսներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Շառավիղ

Շառավիղ, հատված, որը միացնում է շրջանագծի (կամ գնդի) կենտրոնը այդ շրջանագծի (կամ գնդի մակերևույթի) վրա գտնվող ցանկացած կետի հետ, ինչպես նաև այդ հատվածի երկարությունը։ Շառավիղը կազմում է տրամագծի ճիշտ կեսը։


== Հատկություններ ==
Շրջանագծի որևէ կետին իջեցված շառավիղը ուղղահայաց է այդ կետով անցնող շոշափողին։
Լարին ուղղահայաց շառավիղը կիսում է այն։


== Կապված սահմանումներ ==
Շրջանի կենտրոնական անկյուն է հանդիսանում այն անկյունը, որը ձևավորվում է երկու շառավիղներով։


== Տես նաև ==
Ատոմային շառավիղ
Բորյան շառավիղ
Ձգողական շառավիղ
Իոնային շառավիղ
Իներցիայի շառավիղ
Գործողության շառավիղ
Շրջադարձի շառավիղ
Պտույտի շառավիղ
Վիտալի Զակրուտկինի կիսանդրի (Սեմիկարակորսկ)

Վիտալի Զակրուտկինի կիսանդրի (ռուս.՝ Бюст Закруткина), գրող, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1982), Ստալինյան մրցանակի երրորդ աստիճանի (1951) դափնեկիր Վիտալի Ալեքսանդրովիչ Զակրուտկինի կիսանդրին Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկ քաղաքում։ Կիսանդրու հեղինակն է Իվան Մասլիչենկոն։ 


== Պատմություն ==
Սեմիկարակորսկ քաղաքում տեղադրված է քաղաքի և շրջանի անվանի մարդկանց մի քանի կիսանդրի՝ գրող Վ. Ա. Զակրուտկինի, գրող Բ. Ն. Կուլիկովի, շինարար Ա. Ա. Արականցևի, ձկնաբուծական տնտեսության ղեկավար Ի. Վ. Աբրամովի։ Այդ կիսանդրիների հեղինակը սեմիկարակորսկցի քանդակագործ, նկարիչ Իվան Իվանովիչ Մասլիչենկոն է։
Քաղաքում Զակրուտկինի պողոտայի և Լենինի փողոցի խաչմերուկում տեղադրված է գրող Վ. Ա. Զակրուտկինի կիսանդրին։
Վիտալի Ալեքսանդրովիչ Զակրուտկինը ծնվել է 1908 թվականի մարտի 14-ին Ղրիմի Թեոդոսիա քաղաքում` ուսուցչի ընտանիքում։ Տասը տարեկանում տղան արդեն յուրացնում էր գյուղացու աշխատանքը։ 1929 թվականին նրա ընտանիքը գնաց բնակվելու հեռավորարևլյան Զավիտայա կայան։
1932 թվականին Վիտալի Զակրուտկինն ավարտել է Բլագովեշչենսկի Մ. Ի. Կալինինի անվան մանկավարժական ինստիտուտը։ 1933 թվականից զբաղվել է գրական գործունեությամբ։ 1936 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Ա. Ի. Գերցենի անվան մանկավարժական ինստիտուտի ասպիրանտուրան, պաշտպանել է թեկնածուական թեզ։
Աշխատել է Դոնի Ռոստովի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ռուս գրականության ամբիոնի վարիչ։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ծառայել է բանակում որպես բանակային և ռազմաճակատային թերթերի թղթակից։ Պատերազմից հետո աշխատել է որպես դոցենտ Ռոստովի Վ. Մ. Մոլոտովի անվան պետական համալսարանում և Ռոստովի պետական մանկավարժական ինստիտուտում։ Գրել է գեղարվեստական ստեղծագործություններ. «Ակադեմիկոս Պլյուշչև», «Աշխարհի ստեղծումը», «Մայր մարդկային» վիպակը, «Անհայտ կորածը» և այլն։
Մահացել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։ Թաղված է Ռոստովի մարզի Կոչետովսկայա գյուղում։ Գրողի անունով են կոչվում պողոտա Սեմիկարակորսկ քաղաքում, փողոց Կոչետովսկայա գյուղում։


== Նկարագրություն ==
Գրող Վիտալի Ալեքսանդրովիչ Զակրուտկինի կիսանդրին տեղադրված է անհավասար գրքերի տեսքով բետոնե պատվանդանին։ Պատվանդանն իր հերթին կանգնած է երեք աստիճաններից կազմված և անկյուններում սյունիկներով բետոնե բարձրության վրա։ Պատվանդանի ստորին մասում գունավոր ոսկեգույն ներկով ներկված հարթաքանդակ է գրողի ստեղծագործությունների թեմաներով։
Հուշարձանի տարածքը բարեկարգված է։


== Հղումներ ==
Семикаракорск. Бюсты известных земляков
Семикаракорск. Известные люди. Archived 2018-03-26 at the Wayback Machine.
Известные земляки
Выставка художника И. И. Масличенко Archived 2017-03-28 at the Wayback Machine.
Бюст В.А. Закруткину - писателю-земляку Archived 2017-09-12 at the Wayback Machine.
Ժողովածու (1144)

Ժողովածու (1144), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1144 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1388 թվականին Հովհաննես գրիչի կողմից, Սպատկերտ գավառում։ Ստացողները եղել են Հովհաննեսը և Կիրակոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26,3x17 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 433 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը գրված է մագաղաթի վրա, ուղղագիծ և բոլորագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարան գրչի՝ 293ա, 379բ, 431բ, հետագայի՝ 470ա (15-րդ դար)։


== Բովանդակություն ==
Ներս․ Լամբրոնացւոյ Մեկնութիւն Առակաց։
Վարդ․ Արևելցւոյ Մեկնութիւն Երգոց երդոյն։


== Ծանոթագրություններ ==
Հյուրը (ֆիլմ, 1939)

«Հյուրը» (ռուս.՝ «Гость»), խորհրդային ֆիլմ, Լև Կանտորովիչի Ֆիլմի հարմարեցումը պատմությունը Լև Կանտորովիչի «թշնամիները»։ Բեմադրվել է ռեժիսորներ Ադոլֆ Մինկինի և Հերբերտ Ռապապորտը 1939 թվականին։ Ֆիլմն էկրան չի բարձրացել և չի պահպանվել։


== Սյուժե ==
Հյուսիսային հեռավոր խուլ վայրեր ուղարկված երիտասարդ չուկչա որսորդ Ավոկի չում է մտնում չսպասված հյուր։ Նա ներկայանում է որպես մոլորված բժիշկ, որը կորցրել է կոլտնտեսության ճանապարհը և խնդրում է օգնել իրեն ու խոստանում է բուժել որսորդի հիվանդ կնոջը։ Ավոկն իր կնոջ հետ ջերմորեն ընդունում է հյուրին։ Ավոկը հյուրի հետ կիսում է այն ամենը, ինչ իր համար թանկ է, նույնիսկ նրան պատմում է իր գլխավոր գաղտնիքը. նա սովորել է կարդալ և որպես ապացույց հյուրի համար բարձրաձայն կարդում է «Ձկնորսի ու ձկան հեքիաթը»՝ առաջին գիրքը, որը կարդացել է առանց ուսուցչի օգնության, պատմում է իր քաղաքում սովորելու գնալու իր նվիրական երազանքի մասին, հպարտությամբ խոսում է կոմսոմոլական համագումարին մեկնելու մասին։ Սական պարզվում է, որ այդ հյուրը թշնամու դիվերսանտ է, և դյուրահավատ Ավոկը դառնում է նրա ակամա օգնականը, իսկ հետո նաև նրա պատանդը։


== Դերերում ==
Պյոտր Արժանով – հյուր
Իվան Կուզնեցով – Ավոկ, չուկչա-որսորդ
Յուլի Ցայ – Յուլյա, նրա կինը
Սերյոժա Դալիկով – նրա որդին
Սերգեյ Վասիլև – սահմանապահ
Զուլա Նախաշկիև – ծերունի
Վալենտինա Տելեգինա
Վասիլի Մերկուրև – Վասիլի Վասիլևիչ


== Ֆիլմի մասին ==
Ֆիլմի սցենարի հիմքում Լև Կանտորովիչի պատմվածքն է, և նա էլ դարձել է ֆիլմի սցենարի հեղինակը։ Նկարահանումներն սկսվել են 1938 թվականին։

— Ռաիսա Մեսեր, «Լև Կանտորովիչի կյանքն ու գրքերը» 1983
Ինչպես նշել են ժամանակակից կինոգետները, աչալրջության կոչ անող ֆիլմը «ժանրով մոտենում է թրիլլերի»։


== Ֆիլմի ճակատագիրը ==
Ֆիլմն ավարտվել է 1939 թվականի վերջին, սակայն էկրաններին չի հայտնվել «թեմատիկ նկատառումներով»։ 1941 թվականի մայիսին ելույթ ունենալով կինեմատոգրաֆիայի հարցերով կոմիտեում՝ ՀամԿ(բ)Կ  կենտկոմի քարտուղար Ա. Ա. Ժդանովը «Հյուրը» ֆիլմը հիշատակել է որպես «բավական ցածր մակարդակով՝ գաղափարական բովանդակության տեսանկյունից» և «մեզ խորթ գաղափարական միտումների առաջքաշում»։
Կինոգետ Վալերի Ֆոմինը կարծում է, որ ֆիլմն արգելվել է, քանի որ դրանում «սխալ են պատկերված խորհրդային մարդիկ՝ որպես պարզունակ մարդիկ, որոնց հեշտությամբ խաբում են ճապոնացի ճարպիկ լրտեսները»։ Հավանական պատճառ է նաև այն, որ ֆիլմը կորցրել է արդիականությունը․ այն նկարահանվել է Հալխին-Գոլի ռազմական հակամարտության ժամանակ, սակայն հակամարտությունն ավարտվել է 1939 թվականի սեպտեմբերին՝ Եվրոպայում ապագայում լինելիք հակամարտություններին չմիջամտելու մասին Ճապոնիայի հայտարարությամբ՝ հետագայում ԽՍՀՄ-ի և Ճապոնիայի միջև չեզոքության մասին պակտի ստորագրմամբ, և նոր իրավիճակում ֆիլմը կորցրել է իր կարևորությունը։
Ֆիլմը պահպանվել է, 2014 թվականին ցուցադրվել է «Կուլտուրա» հեռուստաալիքով։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Марголит Е. Я., Шмыров В. Ю. (Из'ятое кино). 1924—1953. — М.: Дубль-Д, 1995. — 132 с. — ISBN 5-900902-02-1
История киноотрасли в России: управление, кинопроизводство, прокат. Отчёт о научно-исследовательской работе / сост. В. И. Фомин, И. Н. Гращенкова, М. Р. Косинова, О. П. Зиборова. — М.: ВГИК, 2012. — 2759 с.
Պտտախտ

Պտտախտ, ցևնուրոզ, կճղակավորների (գերազանցապես ոչխարների), որոշ կրծողների, հազվադեպ նաև մարդկանց ճիճվային հիվանդություն, որը բնորոշվում է տարբեր հյուսվածքներում երիզորդի թրթուրների՝ ցենուրների զարգացմամբ։ Վերջիններս տեղակայվում են գլխուղեղում (ուղեղային Պտտախտ), ենթամաշկային բջջանքում, միջմկանային շարակցական հյուսվածքում։ Հարուցիչների աղբյուրը մսակեր կենդանիներն են (հիմնականում շները), որոնց աղիքներում մակաբուծվում են սեռահասուն ցեստոդները։


== Ախտահարում ==
Կենդանիները պտտախտով հիվանդանում են մակաբույծների ձվերով վարակված խոտի և ջրի միջոցով։ Ոչխարների համար առավել վտանգավոր է Պտտախտի ուղեղային ձևը, որի ժամանակ կենդանիները կատարում են շրջանաձև շարժումներ, գլուխը ետ են գցում կամ հակում, նկատվում են ջղաձգություններ, տեսողության կորուստ։ Հիվանդ կենդանիները խիստ հյուծվում են և մի քանի նոպաներից հետ սովորաբար սատկում են։


== Բուժում ==
Բուժումը․ վիրաբուժական (միայն արժեքավոր կենդանիներին)։ Մնացած դեպքերում կենդանիներին մորթում են, իսկ մսեղենը (բացի ախտահարված մասից) օգտագործում սննդի մեջ։ Կանխարգելիչ միջոցառումները․ ծառայողական շների ճիճվաթափում, թափառողների՝ ոչնչացում։ Պտտական շար պինդ մարմնի, 1․ պտտական շարժում առանցքի շուրջը, պինդ մարմնի շարժում, որի դեպքում այդ մարմնի որևէ երկու կետ միշտ մնում են անշարժ։ Այդ կետերով անցնող ուղիղը կոչվում է պտտման առանցք։ Պտտախտ շարժման ժամանակ մարմնի բոլոր կետերը գծում են շրջանագծեր պտտման առանցքին ուղղահայաց հարթություններում (շրջանագծերի կենտրոնները գտնվում են առանցքի վրա)։
Պտտախտ շարժում կատարող մարմինն ունի ազատության մեկ ․աստիճան, և նրա դիրքը որոշվում է պտտման առանցքով տարված անշարժ կիսահարթության և մարմնի հետ պտտվող ու նրա հետ կոշտ կապված կիսահարթության կազմած անկյունով։ Մարմնի Պտտախտ շարժման հիմնական կինեմատիկական բնութագրերն են անկյունային արագությունը որտեղ պտտման անկյան փոփոխությունն է ժամանակամիջոցում) և անկյունային արագացումը որտեղ անկյունային արագության փոփոխությունն է ժամանակամիջոցում)։ Մարմնի՝ առանցքից հ հեռավորության վրա գտնվող ցանկացած կետի համար գծային արագությունը՝ շոշափող արագացումը՝ նորմալ արագացումը՝ իսկ լրիվ արագացումը։ Մարմնի Պտտախտ շարժման հիմնական դինամիկական բնութագրերն են պտտման առանցքի նկատմամբ մարմնի կինետիկ մոմենտը՝ (տես Շարժման քանակի մոմենտ) և կինետիկ էներգիան՝ որտեղ 12-ը մարմնի իներցիայի մոմենւոն է պտտման առանցքի նկատմամբ։
Պտտման օրենքը որոշվում է հիմնական հավասարումից, որտեղ պտտող մոմենտն է (տես Ուժի մոմենտ)։ Պտտական շարժ ու կետի շուրջը, պինդ մարմնի շարժում, որի դեպքում մարմնի որևէ O կետ մնում է անշարժ, իսկ մնացած բոլոր կետերը շարժվում են գնդային մակերևույթներով (գնդի կենտրոնը համընկնում է O կետի հետ)։ Մարմնի այդպիսի Պտտախտ շարժման դեպքում ցանկացած տարրական տեղաշարժ՝ տարրական պտույտ է մի առանցքի շուրջ, որն անցնում է O կետով և կոչվում պտտման ակնթարթային առանցք։ ժամանակի ընթացքում այդ առանցքն անընդհատ փոխում է իր ուղղությունը։ Այսպիսով, մարմնի Պտտախտ շարժումը կազմվում է ուղղությունն անընդհատ փովւոխալ ակնթարթային առանցքների շուրջը կատարող տարրական պտույտներից։ Այդպիսի Պտտախտ շարժման օրինակ է գիրոսկոպի շարժումը։
Կոնդինսկի շրջան

Կոնդինսկի շրջան (ռուս.՝ Кондинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Խանտի-Մանսիական ինքնավար օկրուգում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մեժդուրեչենսկիյ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 55170 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 34644 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Paris Première

Paris Première, Ֆրանսիական ժամանցային ուղղվածության հեռուստաալիք, հեռարձակվում է կաբելային, արբանյակային և թվային ցանցերում։ Եթեր է հեռարձակվում 1986 թվականի դեկտեմբերի 15-ից։ Պատկանում է M6 մեդիախմբին։ Ներկայացնում է թոկ-շոուներ, ռեալիթի-շոուներ, ժամանցային և մանկական հաղորդումներ, հեռուստասերիալներ։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (Ֆրանսերեն)
Գակուգսա (գետ)

Գակուգսա (ռուս.՝ Гакугса), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Մուրոմսկոե լիճ։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Հոսում է Գակուգսա գյուղի մոտ, որը անցնում է Վոլոգդա Մեդվեժևորսկի ճանապարհով։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի լճի ավազան, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040100612102000017154
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001715
Ավազանի կոդը - 01.04.01.006
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ջեյմս Բրաուն

Ջեյմս Ջոզեֆ Բրաուն կրտսեր (անգլ.՝ James Joseph Brown, Jr., մայիսի 3, 1933(1933-05-03)[…], Barnwell, Հարավային Կարոլինա, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 25, 2006(2006-12-25)[…], Ատլանտա), ամերիկացի սոուլ, ֆանկ և առ ընդ բի երգիչ, երաժիշտ, պարող։ Հանդիսանում է ֆանկ երաժշտության համահիմնադիրներից և 20-րդ դարի դարի հանրամատչելի երաժշտության առանցքային կերպարներից մեկը։ Սոուլ երաժշտության զարգացման մեջ ունեցած նշանակալի ավանդի համար Բրաունին անվանում են «Սոուլի կնքահայր» (The Godfather of Soul): Բրաունի երաժշտական կարիերան ձգվել է շուրջ վեց տասնամյակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջեյմս Բրաուն․ Սոուլի կնքահայրը(չաշխատող հղում)
Ջեյմս Բրաունի շիրիմը «Find-a-Grave» կայքում
Էջը IMDb կայքում
Չողշար

Չողշար, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 92 հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արևելյան գայլ

Արևելյան գայլը (լատ.՝ Canis lupus lycaon) գորշ գայլի տարատեսակ է, որը ապրում է Հյուսիսային Ամերիկայի արևելյան հավածում։
Այս տարատեսակը տարածաշրջանում հաստատվել է դեռ պլեիստոցենի դարաշրջանից։ Հայտնի են արևելյան գայլի և կոյոտների խառնուրդներ, որոնք հայտնի են կոյոտագայլ անվանմամբ։


== Բնութագիր ==


=== Չափսերը ===
Արևելյան գայլը չափսերով ավելի փոքր է սովորական գորշ գայլից։ Ժամանակի ընթացքում կենդանիները խառնվել են իրար։ Համարվում է, որ կարմիր գայլը իր առանձնահատկություններով շատ նման է արևելյան գայլին։ Սակայն կարմիր գայլի ԴՆԹ անալիզները ցույց են տալիս, որ այն մոտ 80 տոկոսով կոյոտ է և մոտ 24 տոկոսով գորշ գայլ, իսկ արևելյան գայլը՝ 58 տոկոս գորշ գայլ և 42 կոտոս կոյոտ։
Անվտանգության նպատակներով սովորաբար գայլերի ոհմակները քշում են կոյոտներին, սակայն գրանցվել են շատ դեպքեր, երբ արու գայլելը բազմացման շրջանում զույգավորվել են էգ կոյոտների հետ։ Էգ գայլերը չեն զույգավորվում արու կոյոտների հետ, քանի որ այս վերջին կենդանին իր չափսերով բավական փոքր է։


=== Մորթին ===
Արևելյան գայլի մորթին համեմատաբար բաց է։ Այն ունի բաց մոխրագույն-շագանակագույն երանգ։ Ականջների ետևի մասը ունի կարմրավուն երանգ։ Մեջքը և կողքերը ունեն երկար, սև մազեր։
Կարող են հանդիպել նաև ավելի մուգ մորթի ունեցող գայլեր։


== Սնունդը ==
Արևելյան գայլերը սնվում են տարբեր կենդանիներով՝ տարբեր տեսակի եղջրավորներ, կրծողներ և նույնիսկ փոքր մկներ։
Որոշ հատվածներում այս գայլերը կարող են մտնել նաև բնակելի տարածքներ։
Ձմռան ամիսներին այս գայլերը հիմնականում սնվում են սպիտակապոչ եղնիկներով։


== Բնակության վայրը ==
Արևելյան գայլերը հիմնականում հանդիպում են կանադական Օնտարիո նախանգում, կարող են հանդիպել նաև Քվեբեքում։ Միացյալ Նահանգներում նրանք առկա են Միննեսոտա և Մանիտոբա նահանգներում։ Մինչև Ամերիկայի գաղութացումը եվրոպացիների կողմից, այս գայլերը առկա են համարյա ողջ Հյուսիսային Ամերիկայում, սակայն թիվը կտրուկ կրճատվել է, քանի որ նորեկները գայլերի մորթին օգտագործում էին առևտրական նպատակներով։


== Պաշտպանությունը ==
Տարբեր պաշտպանական գործընթացներ են կիրառվել այս գայլերի թիվը շատացնելու և նրանց կյանքը ապահովելու համար։ Արևելյան գայլերը համարվում են վերացող ցեղատեսակ, սակայն շատերը այս փաստին համաձայն չեն դրա պատճառով այս գայլերին պաշտոնապես վերացող ցեղատեսակ հնարավոր չէ համարել։


== Արտաքին հղումներ ==
The Wolves of Algonquin Park PHVA Final Report, PDF includes the final recommendation on how to proceed with the Eastern Canadian Wolf.
The Wolves of Algonquin Provincial Park ? A Report by the Algonquin Wolf Advisory Group PDF
Status of the Eastern Wolf A PDF document outlining genetic research concerning the Eastern Canadian Wolf.
Ջորի

Ջորի (լատ.՝ mūlus), էշի և զամբիկի խաչասերման արդյունք։ «Ջորի» տերմինը ի սկզբանե կիրառվել է որպես երկու տարբեր տեսակի ցանկացած կենդանիների սերունդ, որն այժմ կոչվում է «հիբրիդ»։
Ըստ արտաքին տեսքի՝ ջորին ձիու և էշի միջև միջին մի բան է. մեծությամբ գրեթե հավասար է ձիուն և նրան նման է մարմնի կառուցվածքով, սակայն տարբերվում է գլխի, ազդրերի, սմբակների ձևով, ականջների երկարությամբ և պոչի վրայի կարճ մազերով։ Բրդի գույնով նման է մորը, իսկ ձայնով՝ հորը (ավանակ)։ Ջորու առավելությունը կայանում է նրա դիմացկունության և ուժի մեջ։
Ջորուն անհրաժեշտ է տարբերել հովատակի և էգ էշի սերնդից, որը նույնպես կոչվում է ջորի։ Ջորիները մասնակցում են ձիարշավների։ Նրանց հեշտ է պահելը և նրանք, ընդհանրապես, ավելի խոշոր են, քան հովատակի և էգ էշի հիբրիդը։ Արու ջորիները և հովատակի և էգ էշի հիբրիդները անպտուղ են, ինչպես էգերի մեծամասնությունը (հայտնի են մի քան դեպքեր, երբ էգ ջորու և հովատակի կամ էշի զուգավորումից ստացվել է ծնաճ)։ Դա տեղի է ունենում քրոմոսոմի թվաքանակի տարբերության պատճառով. ձիերն ունեն 64 քրոմոսոմ, իսկ էշերը՝ 62: Ջորու մաշկի հիմնական գույնը որոշվում է զամբիկի գույնով։
Ցուցաբերում են ավելի երկար կյանքի տևողություն, քան ձիերը (ապրում են մինչև 40 տարի), անասնակերի և խնամքի նկատմամբ ոչ պահանջկոտություն, քիչ են տրամադիր հիվանդությունների։ Աշխատունակությամբ տարբերում են 2 տեսակի ջորի՝ բեռնատար և լծկան։ Բեռնատար ջորու հետնաբաշի բարձրությունը 110-140 սմ է, լծկաններինը՝ մինչև 160 սմ։ Բեռնատար ջորին կշռում է 300-400 կգ, իսկ լծկանը՝ 400-600 կգ։ Ուժային քաշը, կախված աշխատանքի բնույթից և անհատական առանձնահատկություններից, կազմում է իրենց մարմնի զանգվածի 18-20 %-ը։ Որպես կանոն՝ բոլոր արու ջորիներին կրտում են 1,5-2 տարեկան հասակում։ Աշխատանքին սովորեցնում են 2 տարեկանից, լրիվ բեռնվածությամբ սկսում են աշխատել 4 տարեկանից։ Ջորաբուծության մեջ հասուն և երիտասարդ կենդանիներին պահելու մեթոդները նույնն են, ինչ ձիաբուծության մեջ։
Ջորի են պահում Ասիայի, Աֆրիկայի, Եվրոպայի արևելքի, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի երկրներում։ Ամբողջ աշխարհում ջորու գլխաքանակը 1960-1965 թվականներին կազմում էր 13,8 մլն գլուխ, 1971-ին՝ 14,7 մլն։ ԽՍՀՄ-ում ջորի էին պահում Հարավային Կովկասում և Միջին Ասիայում։ 1941 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ ԽՍՀՄ-ում կար 6,3 հազար գլուխ ջորի, 1965-ին՝ 3,4 հազար, 1971-ին 3,2 հազար։


== Տես նաև ==

Հիբրիդ
Ձի


== Ծանոթագրություններ ==
Տամիստու (գյուղ, Կուուսալու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏամիստուՏամիստու (էստ․՝ Tammistu), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աստերոիդների դաս G

Աստերոիդների դաս G, իրենցից ներկայացնում են ածխածնային աստերոիդների բավականին հազվագյուտ տեսակ, որոնք մտնում են ածխածնային աստերոիդների խմբի մեջ, և ընդհանուր առմամբ իրենց հատկանիշներով մոտ են C դասին։
Այս դասի փոքր մոլորակների մոտ ալբեդոն բավականին ցածր է և համարյա հարթ (կամ անգույն) սպեկտր արտացոլման տեսանելի տիրույթում, որը կտրուկ անկում է ապրում կարճ ալիքի երկարություններում 0,5 մկմ և 0,7 մկմ, որը վկայում է ուժեղ ուլտրամանուշակագույն կլանման մասին։ Այդ պատճառով համարվում է, որ այս աստերոիդները հիմնականում կազմված են ցածր ջերմաստճանային հիդրատացված սիլիկատներից, այնպիսիք ինչպիսին են թերթաքարը և կավը (որոնք կարող են քայքայվել կամ հալվել 500-1500° С ջերմաստիճանների դեպքում) ածխածնի կամ օրգանական միացությունների հավելումներով, որոնք ունեն նման սպեկտրալ հատկանիշներ։
ՍՄԱՍՍ դասակարգումով այս աստերոիդների դասին համապատասխանում են Cgh և Cg դասերը, կախված 0,7 մկմ ալիքի երկարության ժամանակ կլանման առկայությունից։
Հենց այս սպեկտրալ դասին է պատկանում հիմնական գոտու միակ գաճաճ մոլորակը՝ Սերեսը։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների արդյունաբերական օգտագործում
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների գոտի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աստերոիդների տեսակներ Archived 2012-06-23 at the Wayback Machine.
Աբրահամ Չելեպի

Աբրահամ Չելեպի (Ապրո Չելեբի, 1621, Բելգրադ, Օսմանյան կայսրություն - 1676), հայ հասարակական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Աբրահամ Չելեպին ծնվել է 1621 թվականին Բելգրադում։ Եղել է մեծահարուստ վաճառական, որը կապված է եղել օսմանյան պալատական շրջանների հետ։ 1671 թվականին թուրքական կառավարությունից ձեռք է բերել Մակեդոնիայում հայերի բնակության և սեփական եկեղեցի ունենալու վերաբերյալ արտոնագիր։
Թողել է հայերեն և հայատառ թուրքերեն նամակներ, թղթեր, որոնք կարևոր տեղեկություններ են պարունակում ժամանակաշրջանի հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի վերաբերյալ։


== Ծանոթագրություններ ==
Օրլյանկա (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օրլյանկա (այլ կիրառումներ)Օրլյանկա (ռուս.՝ Орлянка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կուբանի կազակության հուշարձան

Կուբանի կազակության հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Кубанскому казачеству), հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդար քաղաքում, որը նվիրված է Կուբանի կազակությանը։ Եկատերինոդարը (Կրասնոդար) հիմնադրել են կազակները 1792 թվականին, այն երկար ժամանակ եղել է Կուբանի կազակակական զորքի հենարանը։
Հուշարձանը գտնվում է ք. Կրասնոդար, Կրասնայա փողոց, 35 հասցեով։


== Պատմություն ==
Կուբանի կազակության հուշարձանը գտնվում է Կրասնոդարում, Կրասնոդարի երկրամասի վարչակազմի շենքի մոտ, Կրասնայա փողոցում։
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2005 թվականի ապրիլի 7-ին։  Բացմանը ներկա են եղել երկրամասի նահանգապետ Ալեքսանդր Տկաչովը, Օրենսդիր ժողովի նախագահ Վլադիմիր Բեկետովը, Կուբանի և Եկատերինոդարի մետրոպոլիտ Իսիդորը, ատաման Վլադիմիր Գրոմովը։ Մետրոպոլիտ Իսիդորը հանդիսավորությամբ օծել է հուշարձանը։
Հուշարձանի հեղինակներն են կրասնոդարցի քանդակագործ Ալեքսանդր Ապոլոնովը, ճարտարապետ Վիկտոր Սիրմոլոտովը, Ռոստովի գեղարվեստական ստուդիայի ղեկավար Վալերի Տարանենկոն։
2003 թվականին կազմակերպվել է հուշարձանի լավագույն նախագծի մրցույթ։ Դրան մասնակցել է յոթ ստեղծագործական կոլեկտիվ։ Քանդակը ձուլվել է Դոնի Ռոստովում։ Կրասնոդար տեղափոխվել է Կա-32 ուղղաթիռով։
Հուշարձանը պատկերում է Կուբանի կազակի քանդակը  ձիու վրա։ Կազակը զինվորական համազգեստով է, փափախով, դաշույնով և չորս շքանշանով։ Ձիարձանը տեղադրված է պատվանդանի վրա։ Կազակի պատմական նախատիպն է կազակական ատաման, բանակային դատավոր և ռուսական բանակի բրիգադիր Անտոն Գոլովատին։ Հուշարձանի տարածքը բարեկարգվել է։


== Տեխնիկական տվյալներ ==
Քանդակի բարձրությունը մոտ 4 մետր է, բարձրությունը պատվանդանի հետ՝ 7,2 մետր։ Հուշարձանը ձուլված է բրոնզից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Памятник Кубанскому казачеству Archived 2018-10-31 at the Wayback Machine.
Памятник Кубанскому казачеству
Памятники Краснодара
Չինգիզ Այթմատով

Չինգիզ Այթմատով (ղրղզ.՝ Чыңгыз Төрөкулович Айтматов, դեկտեմբերի 12, 1928(1928-12-12)[…], Sheker, Ղրղզական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 10, 2008(2008-06-10)[…], Նյուրնբերգ, Բավարիա), ղրղըզ արձակագիր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ղրղզստանի Շեքրիր աուլում։ 1937 թ.-ին հայրը, որը ղեկավար պաշտոն էր զբաղեցնում, աքսորվեց, և Չենգիզը ստիպված էր տասը տարեկանից աշխատել։ 14 տարեկանում արդեն քարտուղար էր աշխատում գյուղխորհրդում (դա Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներն էին, երբ տղամարդկանց մեծ մասը ռազմաճակատում էր)՝ լուծելով գյուղի ամենածանր խնդիրները։
Ութերորդ դասարանն ավարտելով՝ Չինգիզն ընդունվում է Ջամբուլի կենդանաբանական տեխնիկումը։ 1952 թվականին հրատարակում է առաջին պատմվածքները, որոնք գրված էին ղրղզերեն։ 1953 թվականին Ֆրունզեում ավարտում է Ղրղզստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը, իսկ 1958 թվականին գրականության բարձրագույն դասընթացներ է անցնում Մոսկվայի գրականության ինստիտուտում։ Նրա պատմվածքներն ու վիպակները թարգմանվում են ռուսերեն և տպագրվում «Օկտյաբր» և «Նովիյ միր» ամսագրերում։ Վերադառնալով հայրենիք՝ ստանձնում է «Գրական Ղրղզստան» ամսագրի խմբագրի պարտականությունները, այդ տարի հինգ տարի շարունակ լինում է նաև իր հանրապետությունում «Պրավդա»-ի սեփական թղթակիցը։
1963 թվականին տպագրվում է Այթմատովի առաջին ժողովածուն՝ երեք վիպակով։ Այս ժողովածուի համար Այթմատովն արժանանում է Լենինյան մրցանակի։
Մինչև 1965 թվականը Այթմատովը գրում է ղրղզերեն։ Ռուսերեն գրած առաջին վիպակը «Մնաս բարով, Գյուլսարի» վիպակն է։ Չինգիզ Այթմատովի առաջին վեպը՝ «Եվ դարից երկար ձգվում է օրը», հրատարակվել է 1980 թվականին, իսկ 1988 թվականին լույս է տեսնում նրա հանրահայտ «Կառափնարան» վեպը։
1988-1991 թվականներին եղել է «Иностранная литература» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։
1990-1994 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ, այնուհետև՝ Ռուսաստանի դեսպանը Լյուքսեմբուրգում։ 1994 թվականից մինչև 2008 թվականի մարտը եղել է Ղրղզստանի դեսպանը Բելգիայում, Նիդերլանդներում և Լյուքսեմբուրգ։ Մահացել է Նյուրնբերգում։


== Հայերեն հրատարակումներ ==

Երեք վիպակ, Երևան, «Հայաստան», 1965, 284 էջ։
Մնաս բարով, Գյուլսարի (վիպակ), Երևան, «Հայաստան», 1968, 252 էջ (թարգմանությունը՝ Բագրատ Ուլուբաբյանի)։
Սպիտակ շոգենավը (վիպակ), Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 176 էջ (թարգմանությունը՝ Անահիտ Սահինյանի)։
Ջամիլյա (վիպակներ), «Սովետական գրող», 1980, 168 էջ (թարգմանությունը՝ Վ. Եսայանի)։
Եվ դարից երկար ձգվում է օրը (վեպ)։ Չալիկ շուն, որ վազում էր ծովի եզրով (վիպակ), Երևան, «Սովետական գրող», 1983, 448 էջ (թարգմանությունը՝ Սոֆի Ավագյանի)։
Կառափնարան (վեպ), Երևան, «Խորհրդային գրող», 1989, 400 էջ (թարգմանությունը՝ Դորա Եսայանի)։


=== Մամուլ ===
«…Աշխարհը գեղեցիկ է իր բազմազանությամբ»։ «Գարուն», 1982, թիվ 10, էջ 26։
Մանկուրտ։ «Գարուն», 1983, թիվ 2, էջ 23։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Աշոտ Գաբրիելյան, Չինգիզ Այթմատով. մարդեղենության Քրիստոսը, «Ազատամտություն» օրաթերթ, 2009, թիվ 15, էջ 7։
Որդանխոտ սողացող

Որդանխոտ սողացող (լատ.՝ Aeluropus lagopoides), հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Շատ ճյուղավորված, գետնատարած և հանգույցներում արմատակալվող ընձյուղներով բազմամյա խոտաբույս է։ 30 սմ բարձրությամբ ցողունները վեր բարձրացող են, իսկ 5-16 մմ երկարությամբ և 4-9 մմ լայնությամբ ծաղկաբույլերը շատ խիտ են, երկարավուն։ 4-5 ծաղիկներով հասկիկները սպիտակ–խավոտ են, տերևապատյանները և տերևաթիթեղները՝ խիտ խավամազոտ։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արմաշի և Երասխի շրջակայք)։ Աճում է նաև Ադրբեջանում, միջերկրածովյան ավազանի երկրներում, Ասիայում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։


== Էկոլոգիա ==
Բույսը աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 700-800 մ բարձրությունների վրա, աղակալված հողերում, աղուտներում։ Ծաղկում է հունիս–օգոստոս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս–օգոստոսին։


== Պահպանություն ==
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Գտնվում է ինտենսիվ տնտեսական գործունեության գոտում։ Տեսակին, բնակության միջավայրի պայմանների փոփոխության հոտ կապված, սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պահպանություն չի իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիվեզ

Վիվեզ (ֆր.՝ Vivaise), կոմունա Ֆրանսիայում։ Մտնում է Պիկարդիա մարզի կազմի մեջ։ Գավառը՝ Էնա։ Մտնում է Լան շրջանի կազմի մեջ։
Կոմունայի INSEE կոդ՝ 02821:


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 768 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիք (15-64 տարեկան) ունեցող 485 մարդկանցից 334-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 151-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 68,9% է, 1999 թվականին՝ 71,5%)։ 334 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 301-ը (159 տղամարդ, 142 կին), գործազուրկ է եղել 33 մարդ (14 տղամարդ և 19 կին)։ 151 պասիվներից 47 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 62-ը՝ թոշակառու, 42-ը պասիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Վիվեզ (ֆր.)
Ոսկե ամրոց

Ոսկե ամրոց  (վրաց.՝ ოქროს ციხე, անգլ.՝ Okros Tsikhe)`  միջնադարյան ամրոց Վրաստանի հարավային Սամցխե-Ջավախքի մարզի Ադիգենի շրջանի  Շոկա գյուղի հյուսիսում։ Գտնվում է պատմական Քվաբլիանի հովտում`  անմատչելի, ժայռոտ լեռան վրա։
Ամրոցն ակնառու կերպով աչքի է ընկել 16-րդ դարում վրաց-օսմանյան բախումների ժամանակ և հայտնի է եղել նաև Altunkal'a թուրքական անվամբ։
2007 թվականին այն գրանցվել է  Վրաստանի ազգային նշանակության մշակութային հուշարձանների ցանկում։


== Ճարտարապետություն ==
Ոսկե ամրոցը  միջնադարյան ամենամեծ ամրոցներից մեկն է Վրաստանում։ Նրա հաստ պարիսպները կառուցված են խոշոր, կոպտատաշ  քարերով և վեր են խոյանում 10 մետր։ Միջնաբերդի գագաթնային մասերը ժայռոտ լեռան մի գագաթ է, իսկ դրա բերդապատնեշն ամրացված է խոշոր աշտարակներով` ուղղաձիգ իջնելով  թե' հարավային, և թե' հյուսիսային լանջերով։ Աշտարակի հատակագիծը բարդ է, մի շարք հարթ չափերով իրար հաջորդող անհամաչափ ժայռոտ մակերես և արհեստական պատեր, որոնք միանում են  ժայռապատ պատին։


== Պատմություն ==
Ոսկե ամրոցը  կառուցվել է 13-րդ դարի վերջին կամ 14-րդ դարի սկզբներին,  եղել է Սամցխեի իշխանության Ջաքելիի դինաստիայի սեփականության գլխավոր ամրոցներից մեկը։ Քվաբլիանի հովտում իր գերիշխող դիրքի շնորհիվ ամրոցը մեծ դերակատարություն է ունեցել 1578 թվականի  Սամցխեի՝ օսմանյան բանակի դեմ պաշտպանության ընթացքում,  Լալա Մուստաֆա Պաշայի կովկասյան արշավի ժամանակ։ Այդտեղ Դեդիսիմեդին արքայադուստրն օսմանյան հրամանատարի հետ խաղաղ պայմանագիր է կնքել, իսկ այնուհետև վայրը օսմանյան նվաճումից հետո ստացել է իր թուրքական անվանումը (Ալթունկալա) և ծառայել է որպես շրջանի կենտրոն։


== Ծանոթագրություններ ==
Տարասովկա (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏարասովկաՏարասովկա (ուկրաիներեն՝ Тарасівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կոլոմեյցով։ Հիմնադրվել է 1850 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տարասովկա գյուղում բնակվում էր 220 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,98 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 224,49 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)