armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կտավախոտ բրգաձև

Կտավախոտ բրգաձև (լատ.՝ Linaria pyramidata), խլածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
40-80 սմ բարձրությամբ պարզ ուղիղ ցողուններով բազմամյա գեղազարդային խոտաբույս է։ Կիսացողունագիրկ տերևները թխակապույտ, ձվաձև կամ երկարավուն նշտարաձև են և սուր։ Բոգաձև հասկանման ծաղկաբույլը կոմպակտ է։ Ծաղիկները շատ մեծ են, վառ դեղին։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է միայն Ապարանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արայի լեռ)։ Աճում է նաև Թալիշում, Արևելյան Անատոլիայում, Հյուսիսարևմտյան Իրանում, Թուրքմենիայում (Կոպետդաղի լեռնաշղթա)։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է միջին լեռնային գոտուց մինչև ենթալպյան գոտի` ծովի մակարդակից 1500-2500 մ բարձրությունների վրա, հրաբխային ժայռերի ճեղքվածքներում, քարաթափվածքներին և ենթալպյան բարձրախոտում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։


== Պահպանություն ==
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Արայի լեռում գտնվող միակ պոպուլյացիան մարդածին ուժեղ ճնշման տակ։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին աճելավայրերի փոփոխության պատճառով սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նավաստիները հարցեր չունեն

«Նավաստիները հարցեր չունեն» (ռուս.՝ «У матросов нет вопросов»), խորհրդային կատակերգական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է կինոռեժիսոր Վլադիմիր Ռոգովոյը Արկադի Ինինի սցենարով 1980 թվականին։


== Սյուժե ==
Ուղևորատար ինքնաթիռը վատ եղանակի պատճառով ստիպված վայրէջք է կատարում, և նրա երկու ուղևորները՝ Ալյա Շանինան (Նատալյա Կազնաչեևա) և Սաշա Ֆոկինն (Վադիմ Անդրեև) ստիպված են լինում միասին անցկացնել մի քանի օր, որոնց ընթացքում նրանք շատ զվարճալի արկածներ են ունենում և հասկանում են, որ սիրում են միմյանց։


== Դերերում ==
Այս ֆիլմի շատ դերասաններ նկարահանվել են Վլադիմիր Ռոգովոյի այլ ֆիլմերում։ 


== Նկարահանոմներ ==
Նկարահանումներն անցկացվել են նաև Ղրիմում։ Նախնական լուսագրերը ներկայացվում են Յալթա-Սևաստոպոլ հին ճանապարհով բեռնատարի երթի ժամանակ դեպի Բայդարյան դարպասները։ Հերոսն ինքնաթիռ է նստում Սիմֆերոպոլի օդանավակայանի հին շենքի դիմաց։


== Մշակույթում ==
Ռուսերենում «նավաստիները հարցեր չունեն» կայուն համադրությունը գործածության մեջ է մտել այս ֆիլմի շնորհիվ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Նավաստիները հարցեր չունեն»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Քանան

Քանան, Պաղեստինի, Ասորիքի և Փյունիկիայի տարածքի հնագույն, մինչիսրայելական անվանումը։ «Քանան» անվան ստուգաբանությունը ճշգրտորեն պարզված չէ, ենթադրում են, որ նշանակում է ծիրանի և սկզբնապես վերաբերել է Փյունիկիային, որտեղ արդյունահանել են ծիրանի ներկ։ Ավելի ուշ անվանումը տարածվել է Քանանի ամբողջ տարածքի վրա։ Բնակիչները հիմնականում սեմական քանանացիներն էին։ Ոչ սեմական ժողովուրդներից Քանանում բնակվել են խուռիներ և խեթեր։ Քանանի պատմությունը հայտնի է մեր թվարկությունից առաջ մոտ VIII հազարամյակից։ Մեր թվարկությունից առաջ XVI —XV դարերում Քանանը Եգիպտոսի քաղաքական և տնտեսական տիրապետության ոլորտում էր, մեր թվարկությունից առաջ XIV դարում սկսվել է եգիպտական ազդեցության թուլացումը։ XIII դարում Եգիպտոսը և Խեթական պետությունը Քանանը բաժանել են ազդեցության ոլորտների։ Մեր թվարկությունից առաջ XIII դարից իսրայելական ցեղերը սկսել են Քանանի նվաճումը։ Հետագայում «Քանան» անվանումն օգտագործվել է Փյունիկիայի, իսկ «քանանացիներ»՝ երբեմն սյունիկների (Հյուսիսային Աֆրիկայի փյունիկյան գաղթավայրերի բնակիչներ) վերաբերմամբ։
Նորաշեն (Գեղարքունիքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նորաշեն (այլ կիրառումներ)Նորաշեն,(նախկին անվանումը` Էֆենդի) ,
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Սևանի տարածաշրջանում, Սևան քաղաքից մոտ 7 կմ հարավ-արևելք, Սևան լճի ափին, ծովի մակարդակից 1920-1940 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը մարզկենտրոն Գավառից ճանապարհով կազմում է մոտ 24 կմ։
Նախկինում Էֆենդի անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Նոր Բայազետի գավառի, 1930 թվականից Ախտայի (հետագայում` Հրազդանի), իսկ 1937 թվականից` Սևանի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Գեղարքունիքի մարզի մեջ։ Վերանվանվել է Նորաշեն 1938 թ. հունվարի 4-ին։


== Բնակչություն ==
Նորաշենի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Հայտնի նորաշենցիներ ==
Վաչագան Սարգսյան, գրող, թարգմանիչ, մանկավարժ, հրատարակիչ, խմբագիր, «9-րդ հրաշալիք» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր, դասագրքերի հեղինակ։


== Տես նաև ==
Գեղարքունիքի մարզ


== Արտաքին հղումներ ==
Նորաշեն գյուղի գրադարան
Kiesling, Brady (2005), Rediscovering Armenia: Guide, Yerevan, Armenia: Matit Graphic Design Studio 
Brady Kiesling, Rediscovering Armenia, p. 43, available online at the website of the Internet Archive:2001 թվականի Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները, Հայաստանի վիճակագրական կոմիտե


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուձիյամա

Ֆուձիյամա, Ֆուձի, Ֆուձիսան (富士山 (ճապ.՝ Ֆուջիյամա)), գործող հրաբուխ (ստրատոհրաբուխ) Հոնսյու կղզում, Ճապոնիայի ամենաբարձր լեռնագագաթը (3776 մ)։
Ֆուձիյաման գտնվում է Տոկիոյից 90 կմ արևմուտք-հարավ-արևմուտք։
Ֆուձիյամայի գագաթում կանոնավոր կոն է՝ 700 մ տրամագիծ և մինչև 100 մ խորություն ունեցող խառնարանով։ Լանջերին կան կողային խառնարաններ և խարամային կոներ։ 781 թվականից հետո տեղի է ունեցել 12 ժայթքում, վերջինը՝ 1707-1708 թվականներին։ Լանջերը ծածկված են մշտադալար անտառներով։ Գագաթը ձյունածածկ է (10 ամիս)։
Ֆուձիյաման համարվում է սուրբ լեռ։ Այն կրոնական ուխտագնացության և տուրիզմի վայր է։ Ֆուձիյամայի պատկերը ճապոնական արվեստի սիրված առարկան է (նկարներ, ճենապակի, ասեղնագործություն)։ Ներկայում լեռան գագաթին տեղակայված են սինտոիստական տաճար, փոստի բաժանմունք և օդերևութաբանական կայան։ Լեռան շրջակայքն ընդգրկված է Ֆուձի-Հակոնե-Իձու ազգային պարկի տարածքում։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ է։


== Ստուգաբանություն ==
Ներկայում Ֆուձիյամա լեռան համար օգտագործվում են 富 (հարստություն, առատություն) և 士 (ազնիվ մարդ) կանձիները։ Սակայն հնարավոր է, որ այդ սիմվոլներն ատեձիներ են, այսինքն՝ դրանք ընտրվել են միայն արտասանության հիման վրա և որևէ իմաստ չեն պարունակում։
Ֆուձիյամա անվան առաջացումը պարզված չէ։ X դարով թվագրվող «Տակետորի Մոնոգատարի» պատմվածքում ասվում է, որ անվանումն առաջացել է անմահություն (不死, ֆուսի, ֆուձի}}) բառից, ինչպես նաև բազմություն (富, ֆու) և զինվոր (士, սի, ձի) բառերից (որոնք բարձրանում են լեռան լանջով)։ Ըստ ժողովրդական ստուգաբանության՝ Ֆուձի անունն առաջացել է 不二 (ոչ+երկու) բառից, որ նշանակում է «իրեն հավասարը չունեցող», «անզուգական»։ Ըստ այլ պնդման՝ անվան հիմքը 不尽 (ոչ+սպառել) բառն է, որ նշանակում է «անսպառ»։ Էդո շրջանի ճապոնացի գիտնական Հիրատա Ացուտանեն ենթադրում է, որ լեռան անունն առաջացել է «լեռ, որ կանգնած է ուղիղ, ինչպես բրնձի հասկիկը (穂, հո)» բառից։
Բրիտանացի միսիոներ Ջոն Բաթչելորը (1854-1944) կարծում է, որ Ֆուձիյամա լեռան անունը ծագում է այներեն բառից, որ նշանակում է «կրակի աստծո (Կամույ Ֆուտի) կրակ (ֆուտի)», սակայն ճապոնացի լեզվաբան Կյոսուկե Կինդաիտին հերքել է այդ վարկածը ձևաբանական զարգացման տեսակետից։ Նա նաև նշել է, որ հուտի նշանակում է «ծեր կին», ապե՝ «կրակ», իսկ Ապե հուտի կամույ՝ կրակի աստվածություն։ Տեղանունների տարածվածության վերաբերյալ ուսումնասիրությունների հիման վրա կարելի է ենթադրել, որ «ֆուձի» անունը ծագում է ավելի շուտ Յամատո լեզվից, քան այներենից։ Ճապոնացի տեղանվանագետ Կանձի Կագամին պնդում է, որ բառն ունի նույն արմատը, ինչ «գլիցինիա» (ֆուձի), «ծիածան» (նիձի, կա նաև ֆուձի տարբերակ) բառերը և ծագում է «գեղեցիկ երկար լանջ» արմատից։


== Ծանոթագրություններ ==
Էնդրյու Լիս

Էնդրյու Լիս (անգլ.՝ Andrew Lees, հունիսի 10, 1985(1985-06-10), Մելբուռն, Ավստրալիա), ավստրալիացի դերասան։ Առավել հայտնի է The CW հեռուստաալիքի «Առաջնածինները» հեռուստասերիալում կատարած Լյուսիեն Քեսլի դերակատարմամբ։


== Կենսագրություն և կարիերա ==
Ծնվել է Մելբուռնում։ 2005 թվականին ընդունվել է «NIDA» և ավարտել է 2007 թվականին։ Ֆիլմերում նկարահանվում է դեռ 2008 թվականից։ Հայտնի է H2O։ Պարզապես ավելացրու ջուր ֆիլմում կատարած Ռայանի դերով, որում նա նկարահանվել է 2010 թվականին։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեսսիո Ռոմանյոլի

Ալեսսիո Ռոմանյոլի (իտալերեն՝ Alessio Romagnoli) (հունվարի 12, 1995, Անցիո, Իտալիա), իտալացի ֆուտբոլիստ, Իտալիայի հավաքականի և իտալական Միլան ֆուտբոլային ակումբի պաշտպան։
Ռոմանյոլին սկսել է իր կարիերան Ռոմայում 2012 թ.-ին, այնուհետև 2014 թ.-ից կարիերան վարձավճարով անցկացրել է Սամպդորիայում, իսկ 2015 թ.-ին տեղափոխվել է Միլան։ 2018–19 թթ. Սերիա Ա մրցաշրջանի սկզբում նա ընտրվեց որպես Միլանի ավագ՝ փոխարինելով Յուվենտուս վերադարձած Լեոնարդո Բոնուչիին։


== Կարիերա ==


=== Ռոմա ՖԱ ===
Ալեսսիոն Ռոմա ՖԱ-ի սան է։ 2012 թվականին ակումբի գլխավոր մարզիչ Զդենեկ Զեմանը 17-ամյա Ռոմանյոլիին ընդգրկեց առաջին թիմում, սակայն միևնույն ժամանակ երիտասարդ ֆուտբոլիստը պարբերաբար հանդես էր գալիս նաև ակումբային թիմում։ Ռոմայի կազմում Ալեսսիոն առաջին անգամ հանդես է եկել 2012 թվականի դեկտեմբերի 11-ին՝ բացելով Ատալանտայի հետ խաղը։ Մի քանի օր անց՝ դեկտեմբերի 22-ին, նա առաջին անգամ հանդես եկավ Իտալիայի առաջնությունում՝ դաշտ դուրս գալով Միլանի հետ հանդիպման ժամանակ։ Ռոմայի կազմում առաջին անգամ գոլ է խփել 2013 թվականի մարտի 3-ին Ջենոայի հետ հանդիպման ժամանակ։ 2014 թվականի մայիսի 31-ից երկարացրել է Ռոմայի հետ պայմանագիրը մինչև 2018 թվականը։


=== Սամպդորիա ===
2014 թ.-ի սեպտեմբերի 1-ին Ռոմանյոլին վարձավճարով Ռոմայից տեղափոխվեց Սամպդորիա։ Նա իր մեկնարկային խաղն անցկացրեց Տորինոյի դեմ սեպտեմբերի 14-ին, որում Սամպդորիան հաղթեց 2–0 հաշվով։ Սամպդորիայի կազմում իր առաջին գոլը Ռոմանյոլին խփեց սեպտեմբերի 24-ին, որում սակայն իր թիմը պարտվեց Կիևոյին 2–1 հաշվով։ 2015 թ.ի հուլիսին Ռոմանյոլին վերադարձավ Ռոմա։


=== Միլան ===
2015 թ.-ի օգոստոսի 11-ին Ռոմանյոլին Ռոմայից տեղափոխվեց Միլան՝ €25 միլլիոն տրանսֆերային արժեքով։ Նա Միլանի հետ կնքեց 5 տարվա պայմանագիր։ Իր պաշտոնական մեկնարկային խաղը Միլանի կազմում Ռոմանյոլին անցկացրեց օգոստոսի 18-ին Իտալիայի գավաթի Պերուջայի դեմ խաղում, որում Միլանը հաղթեց մրցակցին 2–0 հաշվով։ Այս խաղից վեց օր անց, Ռոմանյոլին անցկացրեց իր մեկնարկային խաղը նաև Իտալիայի առաջնությունում, որում Միլանը պարտվեց Ֆիորենտինային 2–0 հաշվով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը transfermarkt.co.uk-ում
Պրոֆիլը goal.com-ում
Սխվիտորի

Սխվիտորի (վրաց.՝ სხვიტორი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Սաչխերեի շրջան‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 520 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սաչխերեից հեռու է 3 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 815 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սամսոն Սարգսյան

Սամսոն Կամոյի Սարգսյան (սեպտեմբերի 8, 1968(1968-09-08), Հոկտեմբերյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,


== Կենսագրություն ==
Սամսոն Սարգսյանը ծնվել է 1968 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Հոկտեմբերյանի շրջանի Նորապատ գյուղում։ Ավարտել է Արմավիրի «Արարատ» համալսարանը։ 1988 թվականին եղել է «Արաքս» կոոպերատիվի անդամ, արտադրամասի պետ, փոխտնօրեն, իսկ 1992 թվականին եղել է «Արթուր» ՍՊԸ-ի հիմնադիր տնօրեն։ 1999 թվականի մայիսի 30-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր թիվ 38 ընտրատարածքից։ Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության անդամ, ԺԴԿ վարչության անդամ։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
True Love (երգ, Փինք)

True Love (անգլ. թարգմանաբար՝ «Իրական սեր»), ամերիկացի երգչուհի Փինքի երգը նրա «The Truth About Love» վեցերորդ ստուդիական ալբոմից։ Ձայնագրվել է բրիտանացի երգչուհի Լիլի Ալենի մասնակցությամբ։ Ստեղծագործության հեղինակներն են Փինքը, Լիլի Ալենը և Գրեգ Քերսթինը։ «True Love» երգը եղել է 2013 թվականի սկզբին «Are We All We Are» երգից հետո թողարկված երկրորդ պրոմոսինգլը։ Այն թողարկվել է բացառապես հունգարական ռադիոյի համար։ 2013 թվականի ապրիլի 29-ին հայտարարվել է, որ երգը թողարկվելու է որպես չորրորդ սինգլ։ Երգը ԱՄՆ-ում թողարկվել է 2013 թվականի հուլիսի 15-ին, իսկ Մեծ Բրիտանիայում՝ հուլիսի 22-ին։


== Երգի մասին ==
2012 թվականի փետրվարի վերջին Փինքը Թվիթթերի միջոցով հայտարարել է, որ աշխատում է վեցերորդ ալբոմի վրա։ Հունիսին նա հրապարակել է տեսաուղերձ այն մասին, որ իր նոր սինգլը թողարկվելու է 2012 թվականի հուլիսին։ Դրանից հետո Փինքը հանդես է եկել «Try» և «Just Give Me a Reason» սինգլներով։ Երգչուհին պատմել է, որ «True Love»-ը գրվել է Քերի Հարթի հետ իր հարաբերությունների մասին, և որ երգի բառերը զվարճալի են։ «True Love»-ը դարձել է երրորդ երգը, որը «Here Comes The Weekend» երգի հետ միևնույն օրը տարածվել է համացանցում։
«True Love» երգը պահված է փոփ ռոք ոճում։ Այն գրել են Փինքը, Գրեգ Քերսթինը և Լիլի Ալենը, երգի պրոդյուսերն էր Քերսթինը։ Երգը սկսվում է ստեղնաշարային հնչեղությամբ և տևում երեք րոպե հիսուն վայրկյան։ Երգի պաշտոնական լիրիքս-տեսահոլովակը հրապարակվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 12-ին VEVO-ով։ «The Truth About Love» ստանդարտ արտադրության յուրաքանչյուր երգ թողարկվել է լիրիքս-տեսահոլովակով։ Facebook-ի միջոցով Փինքը հաղորդագրություն է թողել այն մասին, որ երգի տեսահոլովակը թողարկվելու է 2013 թվականի հուլիսի 1-ին։ Սակայն երգի տեսահոլովակը Direct Lyrics կայքում տեղադրվել է հունիսի 30-ին։ Տեսահոլովակի գլխավոր հերոսներն են Փինքը, նրա ամուսին Քերի Հարթը և նրանց երկամյա դուստր Ուիլոուն։ Ի տարբերություն նրա մյուս՝ «Try» և «Just Give Me a Reason» երգերի տեսահոլովակների՝ այստեղ բացակայում է սյուժեն։ Այն կազմված է համերգային ելույթներից, ընտանեկան տեսանյութերից, հանդերձարանում արված նկարահանումներից և անիմացված կադրերից։ Փինքը տեսահոլովակում սյուժեի բացակայությունը բացատրում է ժամանակի սղությամբ, քանի որ ինքը գտնվում էր իր «The Truth About Love Tour» համերգային շրջագայության մեջ։ Տեսահոլովակում ներկա է նաև Լիլի Ալենը, ում հատկացված է փոքրիկ պահ, որտեղ նա բանջարեղեն է կտրատում և լցնում բլենդերի մեջ։


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==
Փինք՝ կոմպոզիտոր, վոկալ
Լիլի Ալեն՝ կոմպոզիտոր, վոկալ
Գրեգ Քերսթին՝ կոմպոզիտոր, պրոդյուսեր, ստեղնաշարային գործիքներ, կիթառ
Jesse Shatkin՝ ինժեներՏեղեկատվությունը վերցված է «The Truth About Love» ալբոմի բուկլետից։


== Մասնակցություն չարթերում ==


== Թողարկում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մոսկալենկի (գյուղ, Բոգոդուխովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄոսկալենկիՄոսկալենկի (ուկրաիներեն՝ Москаленки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1670 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մոսկալենկի գյուղում բնակվում էր 158 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,98 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 161,22 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(4) Վեստա

(4) Վեստա (անգլ.՝ Vesta), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1807 թվականի մարտի 29-ին Հենրիխ Օլբերսի կողմից Բրեմենում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,361912 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1526 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5712 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Վեստա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,1407 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1325,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,271524 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,13° անկյուն։
Վեստա աստերոիդը գլխավորում է Վեստայի աստերոիդների ընտանիքը, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 6051 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,26 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,48 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է V դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
Վեստա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ænima

Ænima — Երկրորդ ստուդիական ալբոմն է ամերիկյան Tool խմբի։ 1996 թվականի սեպտեմբերի 17-ին դուրս է եկել վինիլային ալբոմի տարբերակը, իսկ հոկտեմբերի 1-ին թողարկվել է ձայնասկավառակին։ 2003 թվականի մարտի 4-ին վավերացվել է ինչպես եռակի պլատինե։


== Կոմպոզիցիաների ցանկ ==
Stinkfist — 5:11
Eulogy — 8:29
H. — 6:03
Useful Idiot — 0:39
Forty Six & 2 — 6:03
Message To Harry Manback — 1:53
Hooker With A Penis — 4:34
Intermission — 0:56
jimmy — 5:24
Die Eier Von Satan — 2:17
Pushit — 9:56
Cesaro Summability — 1:26
Ænema — 6:40
(-) Ions — 4:00
Third Eye — 13:47


== Ծանոթագրություններ ==
Կապուտան (լիճ, Սյունիքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կապուտան (այլ կիրառումներ)Կապուտան, Գյոկգյոլ, Կապույտ լիճ, լիճ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռների կատարային հատվածում, Քաջարան քաղաքից 8,5 կմ հարավ–արևմուտք, ծովի մակարդակից 3286 մ բարձրության վրա։ Մակերեսը 10 հա, առավելագույն խորությունը 22 մ, երկարություն 500 մ, լայնություն 200 մ, ջրհավաք ավազանը՝ 2 կմ², ծավալը՝ 1,5 մլն մ³։ Ունի սառցադաշտային ծագում։ Ջրերը զարմանալի կապույտ են, քաղցրահամ ու սառնորակ։ Լճակից սկիզբ է առնում Քաջարանց գետակր։ Հանդիսանում  է  Զանգեզուրի լեռնաշղթայի ամենամեծ սառցադաշտային ծագման լիճը։ Գտնվում է «Կապուտան» (Գոգի) լիճ զրագրական հուշարձանի տարածքում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
"Lake "Kaputan" Gogi , «Կապուտան» (Գոգի) լիճ" ՅուԹյուբում
Ջերմուկի կամավորական ջոկատ

Ջերմուկի կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1989 թվականին Ջերմուկում։ 1991 թվականին համալրվել է տեղի սկաուտներով և կոչվել «Հայ արիներ» (ատենապետ՝ Բ. Վարդանյան)։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը կամ առանձին ազատամարտիկներ այլ ջոկատների կազմում մասնակցել են Ջերմուկի, ՀՀ Եղեգնաձորի հարավարևելյան և Արցախի Հանրապետության տարբեր շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Ջոկատից զոհվել է 21 ազատամարտիկ (18-ը՝ սկաուտ)։
Պիռգու (այլ կիրառումներ)

Պիռգու, կարող է վերաբերել՝

Պիռգու - գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Յուուռու շրջանում
Պիռգու - գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վառա շրջանում
ԵՐԵՎԱՆ ՊԵՐֆ միջազգային փառատոն

ԵՐԵՎԱՆ ՊԵՐֆ (անգլ.՝ Yerevan Perf’ Festival) միջազգային մուլտիմեդիա թատրոնի փառատոնը հայկական թատերական մշակույթի միջազգայնացմանը ուղղված նախաձեռնություն է, որի նպատակն է հայ հանդիսատեսին ներկայացնել Եվրոպայի բարձր վարկանիշ ունեցող առաջատար թատերախմբերին, ռեժիսորներին, պրոդյուսերներին, դրամատուրգներին և նրանց ստեղծած ամենաորակյալ արտադրանքը։ ԵՐԵՎԱՆ ՊԵՐֆ Փառատոնը ստեղծվել է 2019 թվականի հունիսին՝ մնջախաղաց, պարող, ռեժիսոր և խորեգրաֆ, թատերական պրոդյուսեր Վահրամ Զարյանի (անգլ.՝  Vahram Zaryan) կողմից։


== ԵՐԵՎԱՆ ՊԵՐֆ 2020 ==
Yerevan Perf-ի հիմնական նպատակն է հայ հանդիսատեսին ծանոթացնել վեբ ներկայացման ժանրի հետ, քանի որ ինտերնետի ներթափանցումը իզոլացման մեջ հայտնված միլինավոր մարդկանց կյանքի բոլոր ոլորտները հանգեցրեց մուլտիմեդիայի հետ երկխոսելու անհրաժեշտությանը։ Ժամանակակից արևմտյան թատրոնն այս միտումը նկատել էր կանխազգացել էր շատ ավելի վաղ և դերևս 2000-ականներից արձագանքել դրան։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլիշլեյ

Կոլիշլեյ (ռուս.՝ Колышлей), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Կոլիշեյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8313 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
741

741 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 741 թվականն է, 
VIII դարի 41-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Դավիթ Ա Արամոնեցի, Ամենայն հայոց կաթողիկոս 728 թվականից (ծ. անհայտ)
Օռլու

Օռլու (ֆր.՝ Orlu), համայնք Ֆրանսիայում՝ Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Աքս լը Թերմ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնք շրջանը Ֆուան է։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09220։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 194 մարդ։


== Տնտեսություն ==

2007 թվականի տվյալներով 126 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 89-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 37-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 70,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,3 %)։ 89 աշխատունակ բնակիչներից 79-ը աշխատում էին (44 տղամարդ և 35 կին), անաշխատանք էին 10-ը (5 տղամարդ և 5 կին)։ 37 անգործունակ մարդկանցից 9-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 23-ը թոշակառու, 5-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Օռու» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-17-ին։ Վերցված է 2011-12-27 
«Օռլու» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-23
Մեժգորիե (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄեժգորիեՄեժգորիե (ուկրաիներեն՝ Міжгіря), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մեժգորիե գյուղում բնակվում էր 198 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,09 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2200 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նկարչի կղկղանք

Նկարչի կղկղանք (իտալերեն՝ Merda d'artista), կոնցեպտուալիզմի ներկայացուցիչ իտալացի գեղանկարիչ Պիեռո Մանձոնիի արվեստի ստեղծագործություն։
1961 թվականի մայիսին Պիռո Մանձոնին հավաքել է սեփական կղկղանքը 90 համարակալված պահածոների բանկաների մեջ, որոնցից ամեն մեկի մեջ կար 30 գրամ պարունակություն։ Այդ բանից հետո գեղանկարիչը գրել է ամեն բանկայի վրա «գեղանկարչի 100%-անոց բնական կղկղանք» իտալերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն և գերմաներեն և վաճառել է դրանք նույն քաշի ոսկու գնով։ Ընթացիկ գինը հավասար է մոտավորապես 30 500 եվրոյի։ 2007 թվականի մայիսի 23-ին նմուշներից մեկը վաճառվել է 124 000 եվրոյով «Սոթբիս» աճուրդում։
Մանձոնին վստահեցնում էր, որ իր նախագծով նա ուշադրություն է դարձնում արվեստի ստեղծագործությունների գնորդների դյուրահավատությանը։ Նա ասել է, որ «միլանյան այդ բոլոր բուրժուական խոզերին դուր է գալիս միայն կղկղանքը»։
Մանձոնիի հետ աշխատած գեղանկարիչ Ագոստինո Բոնալումիի հավաստիացմամբ, բանկաների մեջ իրականում սովորական գիպս էր։ Այնուամենայնիվ, չնայած բանկաներից շատերը պայթել են, դրանց տերերից ոչ մեկը չէր հայտարարել «խաբեության» մասին։


== Գրականություն ==
Germano Celant, Piero Manzoni, New York 1972
Freddy Battino and Luca Palazzoli, Piero Manzoni: Catalogue raisonné, Milan 1991, pp. 123–8, 472-5, catalogue no. 1053/4, reproduced p. 472
Piero Manzoni, exhibition catalogue, Serpentine Gallery, London 1998, reproduced pp. 201–6 in colour


== Ծանոթագրություններ ==
Դոնսկոե (այլ կիրառումներ)

Դոնսկոե, կարող է վերաբերել՝

Դոնսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի կազմում։
Դոնսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի կազմում։
Դոնսկոե - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Սոետլոգորսկի շրջանի կազմում։
Դոնսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասի Տրունովսկոեի շրջանի կազմում։
Դոնսկոե - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։
Սիրո միություն (արձան, Երևան)

«Սիրո միություն», սիրո միությունը խորհրդանշող արձան Երևանում՝ Սիրահարների այգում։ Տեղադրվել է 2017 թվականին։


== Պատմություն ==
Սիրահարների այգու տարածքում արձանը տեղադրելու որոշումն ընդունել է Երևանի ավագանին։ Արձանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2017 թվականի ապրիլի 19-ին։ Բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը, արձանի հեղինակները, քաղաքական ու մշակութային գործիչներ, երևանցիներ։ Հեղինակները ստեղծագործությունը նվիրել են Երևանին՝ որպես մայրաքաղաքի հանդեպ անսահման սիրո դրսևորում։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Դավիթ Երևանցի
Ճարտարապետ՝ Միքայել Հասրաթյան


== Տվյալներ ==
Քանդակը բրոնզաձույլ է, պատվանդանը՝ տրավերտինե հենքի վրա, բարձրությունը՝ 1,97 մետր, պատվանդանի հաստությունը՝ 20 սմ։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Բերգենի թանգարան

Բերգենի թանգարան (ամբողջական անվանումը՝ Բերգենի համալսարանի թանգարան, նորվ.՝ Universitetsmuseet i Bergen), համալսարանական թանգարան Բերգենում, Նորվեգիա։ Հիմնադրվել է 1825 թվականին նպատակ ունենալով մշակույթի և բնական պատմության բնագավառում ստեղծել խոշոր հավաքածուներ։ Թանգարանը դարձավ քաղաքի ակադեմիական գործունեության հենքը, ավանդույթ, որը շարունակվեց, երբ թանգարանը դարձավ Բերգենի համալսարանի մի մասը։
Բերգենի համալսարանական թանգարանը բաժանված է երկու բաժինների՝ բնական պատմության և մշակութային պատմության հավաքածուներ և հանրային իրազեկում ու ցուցահանդեսներ։ Այն հանդիսանում է նաև թանգարանի այգու խնամակալը (նախկինում՝ բուսաբանական այգի)։


== Պատմություն ==
Բերգենի համալսարանական թանգարանը հիմնադրվել է 1825 թվականին Ստորտինգի նախագահ Վիլհելմ Ֆրիմեն Կորեն Քրիստիի կողմից։ Գործունեության առաջին տարիներին թանգարանն ուներ բազմաթիվ արվեստի հավաքածուներ, այդ թվում նկարիչ Յուհան Քրիստիան Կլաուսեն Դալի մի շարք աշխատանքներ, մշակութային նմուշներ և արհեստագործական իրեր։ 1931 թվականին թանգարանը Seminarium Fredericianum շենքից տեղափոխվել է Բերգենի մայր տաճարի դպրոցի (katedralskole) մոտ գտնվող Lille Lungegårdsvann նոր շենք։ Սա Նորվեգիայում թանգարանի համար նվիրաբերված առաջին շենքն էր։ Ներկայիս Թանգարանի բնագիտական շենքը նախագծել է Յուհան Հենրիկ Նեբելոնգը։ Շենքի կառուցումն ավարտվել է 1865 թվականին։ Բերգենի թանգարանը տեղափոխվել է այստեղ 1866 թվականի ընթացքում։ Շենքի թևային հատվածներն ավելացվել են 1898 թվականին, բուսաբանական այգին ձևավորվել է 1897-1899 թվականներին։ Մշակութային պատմության բաժինը իր սեփական շենքն ունեցել է 1927 թվականին։ Թանգարանի ընդլայնվող հետազոտական գործունեությունը XIX դարի վերջում ուղղակիորեն հանգեցրեց 1948 թվականին Բերգենի համալսարանի հիմնադրմանը։ Այսօր թանգարանը փակվել է, քանի որ Նորվեգիայի իշխանությունները չեն կարողանում ավարտել թանգարանի վերանորոգման աշխատանքները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Universitetsmuseet i Bergen
The Natural History Collections Archived 2013-07-18 at Archive.is
University Museum of Bergen (անգլերեն)
Universitetsmuseet i Bergen blir stengt på ubestemt tid
Ալ-Կուդսայա

Ալ-Կուդսայա (արաբ․՝ قدسيا‎‎ հայտնի է նաև Կուդսայա), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հարավ-արևմուտքում։ Ռիֆ Դիմաշկի մարզում, Ալ-Կուդսայայի գավառ և համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է մայրաքաղաք Դամասկոսից 7 կմ արևմուտք։ Տեղակայված է Կասիուն լեռան արևմտյան մասում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2004 թվականի Սիրիայի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 33,571 մարդ։ Համանուն շրջանի բնակչությունն իր 7 բնակավայրերով կազմում է 64,412 մարդ։


== Տրանսպորտ ==
Քաղաքին ամենամոտ օդանավակայանը Դամասկոսում է։ Այնտեղ է գտնվում նաև երկաթուղային հիմնական հանգույցը։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլոնիա ՖԱ

Բոլոնյա (իտալերեն՝ Bologna Football Club 1909 SpA), իտալական ֆուտբոլային ակումբ Բոլոնյա քաղաքից։ Հիմնադրվել է 1909 թվականին։ 7 անգամ հաղթել է սկուդետտոն, երկու անգամ՝ Իտալիայի գավաթը։ Ակումբը մեկական անգամ հաղթել է Ինտերտոտո և Միտրոպայի գավաթները։
Ակումբն իր տան խաղերն անց է կացնում Ստադիո Ռենատո Դալ Արա մարզադաշտում։


== Նվաճումներ ==
Սերիա A
Հաղթող (7). 1924–25, 1928–29, 1935–36, 1936–37, 1938–39, 1940–41, 1963–64
Երկրորդ տեղ (7). 1920–21, 1923–24, 1925–26, 1926–27, 1931–32, 1939–40, 1965–66
Իտալիայի գավաթ
Հաղթող (2). 1969–70, 1973–74
Միտրոպայի գավաթ
Հաղթող (3). 1932, 1934, 1961
ՈՒԵՖԱ Ինտերտոտո գավաթ
Հաղթող (1). 1998


== Ներկա կազմ ==
2017 թվականի մայիսի 9-ի դրությամբ
Նշում. Դրոշները ցույց են տալիս ազգային հավաքականը ինչպես սահմանված է ՖԻՖԱ-ի իրավասության կանոններում: Խաղացողները կարող են ունենալ 1-ից ավելի ոչ-ՖԻՖԱ-ի քաղաքացիություն:


== Մրցաշրջանների քանակը ըստ դիվիզիոնների ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բոլոնյայի պաշտոնական կայքը
Բոլոնյայի պաշտոնական Տվիտերի էջը
Բոլոնյայի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
Բոլոնյայի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Բոլոնյան transfermarkt-ում
Բոլոնյան futbol24.com-ում
Բոլոնյան soccerway.com կայքում
Բոլոնյան ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Մ.թ.ա. 461


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Էփիալտես, Աթենքի ծայրահեղ դեմոկրատականների առաջնորդ։
Գլիբոկայայի շրջան

Գլիբոկայայի շրջան (ուկրաիներեն՝ Глибоцький район), շրջան Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզում։
Ստեղծվել է 1956 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Գլիբոկայա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 673,2 կմ²։


== Բնակչություն ==
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 73647 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 109,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Պյատայա Սոտնյա (Զերնոգրադի շրջան)

Պյատայա Սոտնյա (ռուս.՝ Пятая Сотня), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում։ Մտնում է Բոլշետալովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
8-րդ դար

8–րդ դար ժամանակաշրջան, որը համաձայն Հուլյան օրացույցի սկսվել է 701 թվականին և ավարտվել է 800 թվականին։ Մերձավոր Արևելքը, Հյուսիսային Աֆրիկայի առափնյա հատվածը և Պիրենեյան թերակղզին արագ անցան արաբների տիրապետության տակ։ Արաբական կայսրության հետագա առաջընթացը դժվարությամբ կանգնեցվեց Կոստանդնուպոլսի պաշարումով Բյուզանդական կայսրության կողմից և Պուատիեի ճակատամարտով ֆրանկների կողմից։ Արաբական արշավանքները ավարտվեցին 8–րդ դարի կեսերին։
Եվրոպայում, դարի վերջերին վիկինգները, որոնք Սկանդինավիայի ժողովուրներն էին, սկսեցին հարձակվել Եվրոպայի և Միջերկրական ծովի առափնյա հատվածների վրա և հիմնեցին մի քանի կարևոր թագավորություններ։
Ասիայում Պալա կայսրությունը հիմնադրեց Բենգալիան։ Թան դինաստիան հասավ իր հզորության գագաթնակետին չինացի Խուանցոնգ կայսրի օրոք։ Ճապոնիայում սկսվեց Նառա ժամանակաշրջանը։


== Իրադարձություններ ==
Համարվում է, որ այս դարում է գրվել Բեովուլֆ պոեմը։
Դասական Մայա քաղաքակրթությունը սկսեց անկում ապրել։
Դարի սկզբին ստեղծվեց առաջին սերբական պետությունը։
Սկսվեց Հայտնի Ինդոնեզիական Բուդդիստական կառույց Բորոբուդուրի շինարարությունը։
Բուդդիստ Ջատակայի պատմությունները թարգմանվեցին սիրիերեն և արաբերեն որպես Պանչատանտրա։
Բուդդայի կյանքի պատմությունը թարգամնվեց հունարեն սուրբ Հովհաննես Դամասկոսցու կողմից և լայն ճանաչում ստացավ քրիստոնյաների մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Փրեյրի շրջան (Մոնտանա)

Փրեյրի շրջան (անգլ.՝ Prairie County), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4.499 կմ² է, բնակչությունը՝ 1.199 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թերի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1915 թ.։
Դրյանկովեց

Դրյանկովեց (բուլղար․՝ Дрянковец), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Այտոսի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Այտոս քաղաքից գտնվում է 9 կմ դեպի արևելք։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 158 մարդ։


== Բնակչություն ==


== Տես նաև ==
Բուլղարիայի համայնքներ
Այտոսի համայնք


== Ծանոթագրություններ ==
Սվետլովկա (գյուղ, Բիժբուլյակսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍվետլովկաՍվետլովկա (ռուս.՝ Светловка, բաշկիրերեն՝ Светловка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ամբերդ (լճակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ամբերդ (այլ կիրառումներ)Ամբերդ, լճակ Հայաստանում, Արագած լեռան մերձկատարային սարավանդի հարավարևմտյան մասում։ Բարձրություն 3220 մ, երկարություն 150 մ, լայնություն 148 մ, մակերեսը՝ 0,17 քար. կմ, ջրի ծավալը՝ 11700 խորանարդ մ, խորությունը՝ 1,7 մ։ Սնումը ձնաանձրևային է։ Ջմռանը ամբողջությամբ սառչում է։ Ջուրը մաքուր է, սառնորակ և անուշահամ։ Ամբերդ լճի ափին են գտնվում Հայաստանի ԱԳԱ ֆիզիկայի ինստիտուտի հետազոտությունների կայանը՝ իր ավանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Օնտարիոյի արքայական թանգարան

Օնտարիոյի արքայական թանգարան (անգլ.՝ Royal Ontario Museum, կրճատ` ROM), թանգարան Կանադայի Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքում։ Սա բնագիտական-պատմական ամենամեծ թանգարանն է Կանադայում և Հյուսիսային Ամերիկայի` մեծությամբ 5-րդ թանգարանը։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է ավելի քան 6 միլիոն ցուցանմուշ և մոտ 40 պատկերասրահ։ Թանգարանը հայտնի է դինոզավրերի, Միջին Արևելքի, Աֆրիկայի, Արևելյան Ասիայի արվեստի, եվրոպական և կանադական պատմության հավաքածուներով։ Թանգարանում հաճախ կազմակերպվում են ցուցահանդեսներ։
Թանգարանը գտնվում է Բլուր-Սթրիթ և Ավենյու-Ռոուդ փողոցների անկյունում՝ Տորոնտոյի համալսարանի Փիլիսոփաների ծառուղուց արևելք։
Թանգարանը հիմնադրվել է 1857 թվականին՝ որպես Տորոնտոյի համալսարանին կից պատմության և գեղարվեստի թանգարան։ 1912 թվականին Օնտարիո նահանգի կառավարության որոշմամբ այն վերանվանել է Օնտարիոյի արքայական թանգարան։ Մինչև 1968 թվականը թանգարանը ղեկավարվել է Տորոնտոյի համալսարանի կողմից։ Դրանից հետո այն հռչակվել է առանձին հաստատություն, չնայած շարունակում է սերտ կապեր պահպահել համալսարանի հետ` հետազոտությունների համար հաճախ մասնագետներ խնդրելով նրանից կամ տրամադրելով իր ռեսուրսները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օնտարիոյի արքայական թանգարան
ROM Crystal Webcam Archived 2009-07-27 at the Wayback Machine.
Emporis Listing
Բարիտոն (լարային նվագարան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բարիտոն (այլ կիրառումներ)
Բարիտոնը (անգլերեն՝ Baryton, իտալերեն՝ Viola di Bardone) բազմալար երաժշտական գործիք է, որը օգտագործվել է Եվրոպայում մինչև 18-րդ դարի վերջը։ Այն մտնում է վիոլաների ընտանիքի մեջ։


== Կառուցվածք ==
Բարիտոնը իր պատմության ընթացքում ենթարկվել է բազմաթիվ փոփոխությունների։
Ամենահայտնի բարիտոնի տեսակներից մեկը ունի մոտավորպես թավջութակի մեծություն։ Այն դրվում է գետնին ի տարբերություն մյուս վիոլաների, որոնք պահվում են ոտքերի արանքում։ Գործիքը ունի վեց լար՝ լա, ռե, ֆա, լա, ռե, ֆա։ Բացի այս լարերից գործիքի ետեվի մասում կան յոթից ինը այլ լարեր, որոնց լարում են դիատոնիկ ակորդով։ Այս լարերը լվագում է ձախ ձեռքի բութ մատը, որը չափազանց դժվարացնում է գործիքի նվագը։
Տարբեր կոմպոզիտորներ ստեղծագործել են այս գործիքի համար։ Բազմաթիվ ստեղծագործություններ է գրել նաև Յոզեֆ Հայդնը՝ տրիոներ, սոլոներ, անսամբլեր։ Իշխան Էստերհազին, որի մոտ աշխատում էր Հայդնը, այս գործիքի մեծ սիրահար էր և իր ամբողջ կյանքի ընթացքում այն նվագել է։
Պատմական բարիտոններ պահպանվել են, բայց քիչ թվաքանակով՝ մոտավորապես 50։ Գործիքը մեծ համբավ այդպես էլ չի վայելել սակայն այն բավական հայտնի է եղել Գերմանիայում և Ավստրիայում։
Ժամանակակից երաժիշտների մեջ կան այնպիսինները ովքեր նվագում են այս գործիքը։


== Ծանոթություններ ==
Fruchtman, Efraim (1962) The baryton։ its history and its music re-examined. Acta Musicologica 34։2-17.
Gartrell, Carol (2003) Towards an inventory of antique barytons. Galpin Society Journal 56։116-131.
Hsu, John (1986) Program notes for his performance of trios #97, 111 87, and 101 with violist David Miller and cellist Fortunato Arico on ASV (GAU 104, 1986).
Pamplin, Terence M. (2009) "Baryton", in David Wyn Jones, ed., Oxford Composer Companions: Haydn. Oxford։ Oxford University Press.


== Արտաքին հղումներ ==
The first modern Baryton, by Ferdinand Wilhelm Jaura Archived 2012-03-02 at the Wayback Machine.
Döbereiner and the Baryton by Ferdinand Wilhelm Jaura
Roland Hutchinson and the Baryton (demonstration video at YouTube)
Burgksteiner: Divertimento for baryton trio (performance on YouTube)
Songs with baryton accompaniment by Prince Pal Esterhazy (performance on YouTube)
International Baryton Society
Այրքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Այրք գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 72 հուշարձան (6 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Սպանություններ Գյումրու կենտրոնական շուկայում

Սպանություններ Գյումրու կենտրոնական շուկայում, 1999 թվականի ապրիլի 14-ին Գյումրի քաղաքի կենտրոնական շուկայի տարածքում Գյումրիում տեղակայված 102-րդ ռուսական ռազմակայանի երկու զինծառայողների կողմից կատարած հանցագործություններ, որոնց հետևանքով զոհվել է 2 և վիրավորվել 7 մարդ։


== Դեպքերի ընթացքը ==
1999 թվականի ապրիլի 14-ին Գյումրի քաղաքում տեղակայված ռուսական 102-րդ կայազորի սահմանապահ ջոկատի զինծառայողներ Դենիս Պոպովին և Ալեքսանդր Կամենևին հաջողվել էր լքել զորամասը։
Քաղաքից զինվորները զորամաս էին վերադարձել արդեն հարբած և զորամասում ինչ-ինչ ճանապարհով ձեռք բերել AKC-74 տեսակի 2 ինքնաձիգ։ Ապա փախչելով զորամասից, ժամը 16։15-ի դրությամբ, քաղաքի կենտրոնական շուկայի տարածքում հրազենային անկանոն կրակահերթեր էին բացել անցորդների ուղղությամբ։ Գյումրիի Տերյան փողոցով մոտ 70 մետր իջնելուց հետո նրանք թեքվել էին Էնգելսի փողոց՝ այդ ընթացքում ևս անկանոն կրակահերթերարձակելով տարբեր ուղղություններով։ Միջադեպի ժամանակ զոհվել էր երկու, վիրավորվել 7 մարդ։


== Տես նաև ==
Ավետիսյանների ընտանիքի սպանություն Գյումրիում


== Ծանոթագրություններ ==
Շադի

Շադի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Այաշ Ելևսա

Այաշ Ելևսա, քաղաք Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում։
Գտնվում էր Կիլիկիայի հարավային մասում, ծովափին, Կոռիկոս քաղաքի մոտ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ա. Պ. Գայդարի անվան մշակույթի և հանգստի այգի

Ա. Պ. Գայդարի անվան մշակույթի և հանգստի այգի (ռուս.՝ Парк культуры и отдыха (ПКиО) имени Гайдара), Արզամաս քաղաքի կենտրոնում գտնվող մեծ այգի։


== Նկարագրություն ==
Այգին գտնվում է Լենինյան պողոտայի, Կալինինի, Ժուկովսկու և Պարկովայայի փողոցների միջև։ Արզամասի կենտրոնում գտնվող գեղեցիկ քաղաքային այգի է։ Երեսուն հեկտար տարածքում ձգվում է կանաչ գոտի ասֆալտապատ ճանապարհներով, կա լճակ, «Փոքրիկ երկիր» մանկական խաղահրապարակ, ատրակցիոններ, շախմատային ակումբ, հուշային գոտի և մի քանի հուշարձաններ։
Այգու հիմնական տեսարժանությունը դենդրարիումն է, որը զբաղեցնում է այգու տարածքի մեկ երրորդ մասը՝ հիմնադրված 1949 թվականին Անտառային տեխնիկումի կողմից կրթական և փորձարարական նպատակներով։ Նշված դենդրարիում գոտու ավելի քան հարյուր տեսակի ծառեր և թփեր են բերվում Ասիայից, Արևմտյան Եվրոպայից, Ավստրալիայից և Հյուսիսային Ամերիկայից։ Դենդրոլոգիական բուսականությունն աճում, ծաղկում է և էկզոտիկ բույսերից շատերը պտուղներ են տալիս։


== Պատմություն ==

Նախկինում ներկայիս այգու տարածքում եղել է քաղաքի ամենաբարձր հատվածի համար նախատեսված Վսեխսվյատսկոե գերեզմանոցը, եկեղեցին այստեղ կառուցվել է 1796-1797 թթ., բարեպաշտ վաճառական Սերգեյ Իվանովիչ Կուրակինի միջոցներով։
1952 թվականի գարնանը Արզամաս քաղաքի քաղաքային գործադիր կոմիտեի հրամանով ստեղծվեց նոր կազմակերպություն` Արզամասի հանգստի և մշակույթի քաղաքային գոտի։ Ծրագրի զարգացմամբ զբաղվել են նախագծային ինստիտուտի աշխատակիցներ Գ. Վլասովը և Ա. Բաժանովը։
1959 թվականի հունիսի 14-ին կայացել է քաղաքային երգի փառատոնը։ Քաղաքի պատմության, Ա. Պ. Գայդարի և նրա ստեղծագործության  նկատմամբ հետաքրքրությունից ելնելով՝ որոշվել է այգին կոչել գրողի անունով և տեղադրել նրա հուշարձանը։ 1960 թվականի հունիսի 19-ին տեղի ունեցավ հուշարձանի բացման արարողությունը, որի հեղինակն է մոսկվացի քանդակագործ Յուրի Ստրուչկովը։ Այդ օրից այգին պաշտոնապես հայտնի դարձավ որպես Ա. Պ. Գայդարի անվան։
Հանգստի գոտու ամենահայտնի վայրը մանկական խաղահրապարակն է։
Այգում գործում են բազմաթիվ ատրակցիոններ։


== Մրցանակներ ==
Արզամասի այգին բազմիցս պարգևատրվել է ԺՏՆՑ մեդալներով երկրում լավագույն զբոսայգիների մրցույթ դիտարկման ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կորմոֆիտներ

Կորմոֆիտներ, ցողուն և տերևներ ունեցող բույսեր։
Կորմոֆիտներ են մամուռների մեծ մասը, պտերանմանները, սերմնավոր բույսերը։ Երբեմն կորմոֆիտ են անվանում այն բույսերը, որոնք ցողունից ու տերևներից բացի ունեն նաև արմատներ։ Այս դեպքում մամուռները դուրս են մնում կորմոֆիտներիի խմբից։
Կորմոֆիտները թալոմային բույսերի պատմական զարգացման արդյունք են, որոնց մարմինը տարանջատված չէ ցողունի ու տերևների։
Վիեմկա (ավան, Արտյոմովսկի շրջան)

Վիեմկա (ուկրաիներեն՝ Виїмка), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Վիեմկա ավանում բնակվում էր 21 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Մոկս (գետ)

Մոկս (պատմ.՝ Որբ), գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արևելյան Տիգրիսի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Հայկական Տավրոսի համակարգի Ռշտունյաց լեռների հարավային լանջերից՝ մոտ 3000 մ բարձրությունից։ Երկարությունը մոտ 52 կմ է։ Հոսում է անտառապատ, անդնդախոր ձորերով՝ հյուսիս-արևելքից հարավ-արևմուտք։ Սնումը ձնաանձրևային է, վարարումը՝ մայիսին։
Շորա (Սուխոդայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շորա (այլ կիրառումներ)Շորա (ռուս.՝ Шора), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Իվանովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուխոդա գետի աջ ափին՝ 23 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է, ավազնաի տարածքը 87,8 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ներկ գետն է։ Գետի ենթաավազանը Օկա և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010300812110000032456
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110003245
Ավազանի կոդը - 09.01.03.008
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սեեռիցա

Սեեռիցա (էստ․՝ Sääritsa), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բրեդիխինո (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)

Բրեդիխինո (ուկրաիներեն՝ Бредихине), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրեդիխինո գյուղում բնակվում էր 132 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1214 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 108,73 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բրոտաս դի Մակաուբաս

Բրոտաս դի Մակաուբաս (պորտ.՝ Brotas de Macaúbas), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Մտնում է Բոկիրա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 11 427 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 372,644 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 4,8 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է հուլիսի 16-ին։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1792 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 19.575.007,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.655,25 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,628 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Միոնեմներ

Միոնեմներ (< միո․․․ և հուն․ թել), նախակենդանիների ցիտոպլազմայում, մարմնի մակերևութային շերտերում գտնվող սպիտակուցային թելիկներ։ Լինում են հարթ կամ լայնակի մանրագծված և մկանաթելիկների նման օժտված են կրկնակի ճառագայթաբեկման հատկությամբ։ Կազմված են մի քանի տասնյակ, հաճախ՝ հարյուրավոր թելիկներից, որոնց տրամագիծը 3-25 նմ է։ Կծկվելիս միոնեմները հաստանում են, որից նախակենդանու մարմինը կամ մասերը (օրինակ, շոշափուկները, ըմպանը) ձևափոխվում են։
Միշա Առաքելյան

Միշա Առաքելյան (8 հունվարի, 1955, Զարդարաշեն, Մարտունու շրջան - 16 ապրիլի, 1993, Ղաջար, Մարտունու շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Միշա Առաքելյանը ծնվել է 1955 թ. հունվարի 8-ին Մարտունու շրջանի Զարդարաշեն գյուղում։ Ութամյա կրթություն ստանալուց հետո հարևան Թաղավարդ գյուղում ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ Զինվորական ծառայությունն անցել է Լվով քաղաքում։ Զորացրվելուց հետո աշխատանքի է ընդունվել Ստեփանակերտի մեքենահավաքակայանում որպես ավտովարորդ, այնուհետև տեղափոխվել է Ստեփանակերտի կոնդենսատորների գործարան։ Կամավորագրվել է Մարտունու գնդում, մասնակցել շրջանի գյուղերի պաշտպանական ու ազատագրական մարտերին։ Զոհվել է 1993 թ. ապրիլի 16-ին Մարտունու շրջանի Ղաջար գյուղում։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ Արիության մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխա։ Հանգչում է Մարտունու շրջանի Զարդանաշեն գյուղի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Տելեվիդենիե ի ռադիովեշչանիե (ամսագիր)

«Տելեվիդենիե ի Ռադիովեշջանիե» (ռուս.՝ Телевидение и радиовещание, «Հեռուստատեսություն և ռադիոհաղորդում»), Խորհրդային գրական-քննադատական և տեսական պատկերազարդ հանրամատչելի ամսագիր, ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեի օրգան։ 
Առաջին անգամ լույս է տեսել 1952 թվականին, Մոսկվայում։ 1952 թվականից 1956 թվականը հանդես էկել «Վ պոմոշչ մեստնոմու ռադիովեշչանիյու» («В помощь местному радиовещанию»), 1957 թվականից 1970 թվականներինին՝ «Սովետսկոյե ռադիո ի տելեվիդենիե» («Советское радио и телевидение»)], 1970 թվականից 1991 թվականը «Տելեվիդենիե ի Ռադիովեշջանիե» անվամբ։
Լուսաբանել է հեռուստատեսության ու ռադիոյի փոխազդեցությունը, դրանց զարգացման ուղիներն ու հիմնահարցերը, արվեստի տարբեր հարցեր։
Պարբերաբար տպագրել է նաև հեռուստադիտողների և ռադիոլսողների նամակներ։
(8326) Պոլկլինգ

(8326) Պոլկլինգ (անգլ.՝ Paulkling), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մայիսի 6-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,393119 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9123 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8739 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1352,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26623 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,14° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8326) Պոլկլինգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թոմաս Մորգան

Թոմաս Հանտ Մորգան (անգլ.՝ Thomas Hunt Morgan, սեպտեմբերի 25, 1866(1866-09-25)[…], Լեքսինգտոն, Կենտուկի, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 4, 1945(1945-12-04)[…], Փասադենա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի կենսաբան, գենետիկայի հիմնադիրներից, ԱՄՆ-ի ազգային ԳԱ պրեզիդենտ (1927-1931)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Կենտուքիի (1886) և Ջ․ Հոփքինսի (1891, Բալթիմոր) համալսարանները։ Եղել է Բրին-Մորի Կանանց կոլեջի (1891-1904) և Նյու Յորքի Կոլումբիայի համալսարանի (1904-1928) պրոֆեսոր, Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի կենսաբանության լաբորատորիայի ղեկավար (1928-1945)։ Սկզբնական աշխատանքները վերաբերում են փորձարարական սաղմնաբանությանը, կենդանիների օրգանիզմի ռեգեներացիայի և սեռի որոշման հարցերին։ 1910 թվականից ուսումնասիրել է մուտացիաների ժառանգումը գենետիկական նոր օբյեկտի՝ դրոզոֆիլ պտղաճանճի մոտ։ Դրա հիման վրա Մորգանը փորձնականորեն հիմնավորել է (աշխատակիցների հետ) ժառանգականության նյութական հիմքի մասին պատկերացումները և վերջնականորեն ապացուցել ու ավարտել ժառանգականության քրոմոսոմային տեսությունը։ Մորգանի և նրա աշխատակիցների կողմից հաստատված գենի շղթայակցման և կրոսինգովերի օրինաչափությունները բացահայտեցին Մենդելի օրենքների բջջաբանական մեխանիզմները և խթան հանդիսացան բնական ընտրության տեսության գենետիկական հիմքերի մշակման համար։ Մորգանը նոբելյան մրցանակի դափնեկիր է (1933), ԽՍՀՄ ԳԱ պատվավոր անդամ 1932 թվականից։


== Ծանոթագրություններ ==
Վախուշտի Բագրատիոնի

Վախուշտի Բագրատիոնի (1696, Թիֆլիս, Քարթլիի թագավորություն - 1757, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն), վրաց աշխարհագրագետ, պատմաբան և քարտեզագիր։ Արքայազն, Վախթանգ 4-րդ թագավորի արտաամուսնական որդին։ Տիրապետել է մի շարք լեզուների, ակտիվորեն մասնակցել Քարթլիի թագավորության քաղաքական կյանքին։ 1724 թվականին Վախթանգ 4-րդի հետ գաղթել է Ռուսաստան, բնակություն հաստատել Մոսկվայում, որտեղ և ավարտել է (1745 թվական) իր «Վրաստանի թագավորության նկարագրություն» երկը։ Աշխատությունը Վրաստանի պատմությունն է սկզբից մինչև 18–րդ դարի 1-ին կեսը, որտեղ հատուկ տեղ է գրավում երկրի քաղաքական և էթնիկական միասնության գաղափարը։ Աշխատության 2-րդ մասում տրվում է Վրաստանի պատմության աշխարհագրությունը՝ պատմական մարզերի քարտեզ-ատլասով։ Նրա աշխատություններում պատմա-աշխարհագրական հարուստ տեղեկություններ կան նաև Հայաստանի հյուսիսային և հյուսիսարևելյան շրջանների վերաբերյալ։
Նովովիրկովսկի գյուղական խորհուրդ (Բելոպոլսկի շրջան)

Նովովիրկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Нововирківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովովիրկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 722 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)