Աջհամբույր

Աջհամբույրը բարեկրթության, քաղաքավարության, հարգանքի, հիացմունքի և նույնիսկ նվիրվածության ժեստ է։ 
Աջհամբույրը նախաձեռնում է բարևը ստացող անձը` ձեռքը ափի մեջ թեքելով դեպի ներքև կամ ողջույնը փոխանցող անձը՝ ձեռքը երկարելով դեպի դիմացինի ձեռքը։ Այն անձը, ով համբուրվում է, խոնարհվում դեպի մատուցվող ձեռքը և (հաճախ խորհրդանշականորեն) շրթունքներով հպվում նրա ձեռքին, միևնույն ժամանակ թեթևակի բռնելով առաջարկվող ձեռքը։ Այնուամենայնիվ, շրթունքները իրականում չեն դիպչում ձեռքին ժամանակակից ավանդույթի մեջ, հատկապես այն ֆորմալ միջավայրում, որտեղ կարող է լինել անհամապատասխան ցանկացած ինտիմ կամ ռոմանտիկ նախաձեռնությանը։ Ժեստը կարճ է, տևում է մեկ վայրկյանից էլ քիչ։
Աջհամբույրը ներկայումս հազվադեպ է դարձել և հիմնականում սահմանափակված է պահպանողական վերին խավի կամ դիվանագետների կողմից։
Թուրքիայում, Մալայզիայում, Ինդոնեզիայում, Սոմալիում և Բրունեյում ձեռքով համբուրելը և՛ իգական, և՛ արական սեռի տարեց մարդկանց՝ հիմնականում մերձավոր հարազատներին (ինչպես ծնողներին, պապիկներին, պապիկներին, այնպես էլ հորեղբայրներին կամ մորաքույրներին) և ուսուցիչներին ողջունելու ընդունված ձև է։ Երբեմն ողջունողը ձեռքը տանում է դեպի ճակատը։
Հարավային Իտալիայում, հատկապես Սիցիլիայում, «Ես համբուրում եմ Ձեր ձեռքերը» բանավոր ողջույնի ձևը  (իտալ. ՝ «Bacio le mani») առաջացել է աջհամբույրի օգտագործումից։
Աջհամբույրը բավականին ակնհայտորեն օգտագործվում է «Կնքահայր» ֆիլմերի շարքում, որպես Դոնին մատնանշելու միջոց։ Այն նաև ցուցադրվում է պատմական ժամանակաշրջանի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Վտանգավոր կապերը»։


== Ասպետական ժեստ ==
Աջհամբույրը համարվում էր ջենտլմենի կողմից օրիորդին ողջունելու հարգալից ձև։ Այդ սովորությունն առաջացել էր հոլանդա-լիտվական արքայատոհմում և Իսպանիայում 17-րդ և 18-րդ դարերում։ Այս ժեստը դեռ երբեմն կիրառվում է կենտրոնական և արևելյան Եվրոպայում՝ Հոլանդիայում, Ավստրալիայում, Հունգարիայում, Սլովակիայում, Ռումինիայում և Ռուսաստանում։
Ավանդաբար, աջհամբույրը նախաձեռնում էր կինը, ով տղամարդուն առաջարկում էր իր ձեռքը, որպեսզի նա համբուրեր այն։ Այդ կինը պետք է լիներ միևնույն կամ ավելի բարձր սոցիալական դիրքի, քան տղամարդը։ 
Դա քաղաքավարության և խիստ բարեկրթության ժեստ էր և անքաղաքավարություն և  նույնիսկ կոպտություն էր համարվում մեկնած ձեռքը մերժելը։ Այսօր այդ պրակտիկան շատ հազվադեպ է հանդիպում հյուսիսային Եվրոպայում և փոխարինվել է այտի համբույրով կամ ձեռքսեղմումով։
Այսօր աջհամբույրը կիրառվում է որպես ռոմանտիկ ժեստ, սովորաբար հրաժեշտ տալիս, և հաճախ նախաձեռնողը տղամարդն է։  Այն կարող էր օգտագործվել ավելի ավանդական և հուզական գրավչության զգացողություն փոխանցելու համար, քան մակերեսային, որը դարձել է 21-րդ դարի կարծրատիպը։ Ժեստը կարող է սխալ մեկնաբանվել որպես բնօրինակ ժեստի պարոդիա կամ ծաղր, և իսկապես երբեմն այն կարող է օգտագործվել որպես այդպիսին, բայց սա միշտ չէ, որ միակ նպատակն է։ Օրինակ ՝ ծիծաղելի չի լինի այն տղամարդը, ով իր ընկերուհուն բարի գիշեր ասելիս, համբուրում է ձեռքը,  բայց այն մարդը, ով մեծապես չարաշահում է այս գործելակերպը, ծիծաղելի կդիտվի,  ինչպես նաև այն մարդու համար, ում ձեռքը նա համբուրում է։

		
		
		
		


== Մատանին համբուրելը ==
Ձեռքը համբուրելը կամ մասնավորապես մատանին ձեռքին համբուրելը նաև պաշտոնական անձին ողջունելու ձև էր կամ  դիվանագիտական ​​ժեստ։ Ժեստը նշանակում էր հպանցիկ համբուրել խորհրդանշական մատանին՝ որպես անձի հեղինակության խորհրդանիշ։ Ժեստը տարածված էր եվրոպական վերին խավում 18-րդ և 19-րդ դարերի ընթացքում։ Այն սկսեց անհետանալ 20-րդ դարում՝ փոխարինվելով ձեռքսեղմամբ։ Այնուամենայնիվ, Ֆրանսիայի նախկին նախագահ Ժակ Շիրակը իր ապրանքային նշանն էր դարձրել, և այդ ժեստը դեռ հանդիպում է դիվանագիտական ​​իրավիճակներում։


== Կրոնական կիրառություն ==

Կաթոլիկ եկեղեցում կաթոլիկ հավատացյալը, հանդիպելով Պապին կամ կարդինալին կամ նույնիսկ ավելի ցածր աստիճանի հոգևորականին, համբուրում է նրա ձեռքի մատանին։ Սա հազվադեպ է դարձել պաշտոնական արարողակարգերում։ Երբեմն, բարեպաշտ կաթոլիկը համատեղում է ձեռքի համբույրը ձախ ծնկի վրա ծնկի իջնելու հետ՝ որպես հոգևոր բարձրաստիճան հոր համար ֆիզիկական հարգանքի նույնիսկ ավելի ուժեղ արտահայտություն։ Այնուհետև հոգևորականը հայրական ձևով կարող է իր մյուս ձեռքը դնել համբուրողի գլխին կամ նույնիսկ օրհնել նրան ձեռքով խաչակնքելով։ Կաթոլիկ եկեղեցում ավանդական է նաև համբուրել նորընծա քահանայի ձեռքերը նրա երդման արարողությունից հետո՝ ի պատիվ Քրիստոսի մարմնի, որը պահվում է քահանայի ձեռքերում՝՝ խաչի տեսքով, Սուրբ արարողության ժամանակ։
Արևելյան Ուղղափառ եկեղեցում տեղին է և սովորական, որ հավատացյալները հոգևորականներին ՝ քահանաներին կամ եպիսկոպոսներին, ողջունելը առավել պատշաճ դարձնելու համար , խոնարհվում էին՝ ասելով. «Հա՛յր, օրհնի՛ր» (քահանային) կամ «Վարդապե՛տ, օրհնի՛ր» (եպիսկոպոսին)։ Այնուհետև քահանան օրհնում է նրանց խաչի նշանի միջոցով, իսկ հետո ձեռքը դնում է ափի մեջ՝  հնարավորություն ընձեռնելով համբուրել աջը։ Ուղղափառ քրիստոնյաները համբուրում են իրենց քահանայի ձեռքերը ոչ միայն հարգելու իրենց հոգևոր խոստովանահորը, այլև հարգանքի տուրք մատուցելու  Քրիստոսի մարմնին, որը քահանան որպես խորհրդանիշ ուղղորդում է պատարագի ժամանակ, երբ նա պատրաստում է Սուրբ հաղորդություն։ Նաև սովորական պրակտիկա է, երբ քահանային նամակ  գրելիս սկսում ենք «Հա՜յր, օրհնի՛ր» բառերով, այլ ոչ թե «Հարգելի՛ հայր» և նամակը ավարտում «Որդիական խոնարհութեամբ մատչիմ ի համբոյր Ձերդ Սուրբ Աջոյն» բառերով, այլ ոչ թե «Անկեղծորեն»։
Պատարագի ժամանակ ստորին հոգևորականները համբուրում են քահանայի ձեռքը, երբ նա իրենց պարտականությունների ընթացքում ինչ-որ բան հանձնի իր աջ ձեռքով, օրինակ՝ գրիչ, և եպիսկոպոսի երկու ձեռքերն էլ,  երբ նա ինչ-որ բան է տալիս, քանի որ եպիսկոպոսը օրհնություններ է տալիս երկու ձեռքերով։
7-րդ դարի սկզբին Իսլամական խալիֆայությունում աջհամբույրի մասին արձանագրություններ կան։
Բահայի հավատն արգելում է աջհամբույրը։


== Տես նաև ==
Կենաց


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Catholics kissing prelate's hands on a church watching blog