253 Northwest Airlines չվերթ

A330-ի պայթյունի փորձ Ատլանտյան օվկիանոսում, ավիավթար 2009 թվականի դեկտեմբերի 25-ին տեղի ունեցած ահաբեկչության հետևանքով։ Northwest Airlines ավիաընկերության Airbus A330-323E օդանավը (պատկանում էր Delta Air Lines-ին) NW253 ամենօրյա տրանսատլանտյան չվերթն իրականացնում էր Ամստերդամ-Դեթրոյթ երթուղով, բայց վայրէջքից առաջ ահաբեկիչն անհաջող փորձել էր գործի դնել պայթուցիկ սարքը, սակայն այն չաշխատեց և վերքեր ստացավ ահաբեկիչ Ումար Ֆարուք Աբդուլմութալլաբը և ևս 2 ուղևոր։ Ենթադրվում է, որ որպես պայթուցիկ նյութ օգտագործվել է պենտաէտրիտետրանիտրատը։ Հաղորդվում է, որ հարցաքննության ժամանակ նա խոստովանել է, որ գործել Է Ալ Կաիդայի առաջադրանքով։
2012 թվականի փետրվարի 16-ին Միչիգան նահանգի Գերագույն դատարանի կողմից 25-ամյա Ումար Ֆարուք Աբդուլմուտալլաբը մեղավոր էր ճանաչվել զանգվածային ոչնչացման զենքի օգտագործմամբ ահաբեկչական գործողություն կատարելու փորձի մեջ և դատապարտվել էր ցմահ ազատազրկման՝ առանց պայմանական վաղաժամկետ ազատման իրավունքի։


== Միջադեպ ==
NW253 չվերթի ուղևոր Ումար Ֆարուք Աբդուլմութալլաբն իր ներքնազգեստում կարված պարկ է ունեցել 80 գ պենտաերիտետրանիտրատ պարունակող պայթուցիկ նյութ, որն օգտագործվում է ռազմական և արդյունաբերական նպատակներով։ Ինչպես ցույց են տվել ամերիկացի զինվորականների փորձարկումները, այդ նյութից ընդամենը 50 գրամ բավարար կլիներ ինքնաթիռի կորպուսում անցք կոտրելու համար։ Որպես դետոնատոր Մութալաբն օգտագործել է ներարկիչ՝ թթվով։ Ամերիկյան իրավապահ մարմիններում ենթադրում են, որ հենց այդ դետալն է եղել ահաբեկչի մտահղացման թույլ օղակը, երբ նա գործողության մեջ է դրել ռումբ, թթուն չի հասել պայթուցիկ նյութի, ինչի պատճառով սարքը չի պայթել, այլ միայն այրվել է՝ վախեցնելով ինքնաթիռի ուղևորներին և ծանր այրվածքներ պատճառելով ահաբեկչին։
Միջադեպի ընթացքը ԶԼՄ-ներում նկարագրվում է հետևյալ կերպ։


== Ումար Ֆարուկ Աբդուլմութալաբ ==

01Ումար Ֆարուկ Աբդուլմութալաբը (ծնվել է 1986 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Լագոսում, Նիգերիա) նիգերիացի ազդեցիկ բանկիր Ումարու Մութալաբի որդին է, որը ավելի վաղ բազմիցս տեղեկացրել էր ԱՄՆ իշխանություններին երիտասարդի ծայրահեղական հակումների մասին։ Հարցաքննության ժամանակ ձերբակալվածը խոստովանել է, որ գործել է Ալ Կաիդա ահաբեկչական կազմակերպության ցուցումով, իսկ հրահանգն անցել Է Եմենում։ Ավելի ուշ ԶԼՄ-ներում տեղեկություններ էին հայտնվել, որ Ալ Կաիդան ստանձնել է ինքնաթիռում ձախողված ահաբեկչության կազմակերպման պատասխանատվությունը։
Մութալաբը միջնակարգ կրթություն է ստացել Լոմայի (Տոգոյի) Բրիտանական դպրոցում։
2004-2005 թվականներին նա արաբերեն է սովորել Սանայում (Եմեն) և դասախոսությունների է մասնակցել Իման համալսարանում (անգլ.՝ Iman University, արաբ․՝ جامعة الإيمان‎‎), կրոնական դպրոցում, որի հիմնադիրն ու ղեկավարն էր Շեյխ Աբդուլ Մաջիդ ազ Զինդանին, որը 2004 թվականին ԱՄՆ-ի իշխանությունների կողմից ներառվել է գլոբալ ահաբեկչության հետ կապված անձանց ցանկում, իսկ ՄԱԿ-ը՝ ահաբեկչական ցանկում։

Ահաբեկչության փորձից հետո ԶԼՄ-ներում հայտնի են դարձել Facebook-ի և իսլամական ֆորումի կենդանի ամսագրերում (gawaher.com) Farouk1986 մականունով օգտատիրոջ գրառումները, որի կենսագրությունը մանրամասնորեն համընկնում էր Ումար Ֆարուք Աբդուլմուտալլաբի կենսագրությանը, ինչը հաստատել է նաև ԱՄՆ կառավարության ներկայացուցիչը։ Համացանցում հրապարակված նամակագրությունից երևում է միայնակ, սեքսուալ և կրոնական մտահոգ երիտասարդի կերպարը։ 2005-2007 թվականներին նա խոսել է իր գրառումներում մենակության և ամուսնության մասին։ Օրինակ՝ 2005 թվականի հունվարի 28-ին գրել է․

ինչպես նաև․ 

2005 թվականի փետրվարի 20-ի գրառման մեջ նա գրել է․

Աբդուլմուտալաբը բարձրագույն կրթություն է ստացել Մեծ Բրիտանիայում, որտեղ նա սովորել է 2005 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2008 թվականի հունիսը Լոնդոնի համալսարանական քոլեջում (UCL) և ստացել ինժեների դիպլոմ։ Դրանից հետո Աբդուլմուտալաբը լքել Է բրիտանական կղզիները, սակայն 2009 թվականի մայիսին կրկին հայտնվել Է Լոնդոնում և ամերիկյան դեսպանատանը տուրիստական վիզա է ձևակերպել։ Այս վիզայով նա Լոգասից Դեթրոյթ Սուրբ Ծննդի մեկնեց՝ Ամստերդամում վայրէջք կատարելով։


== Ավիաանվտանգության ձեռնարկված միջոցառումներ ==
2009 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման կարգադրել է ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները օդային փոխադրումների անվտանգության բարձրացման համար։ Ազգային անվտանգության նախարարությունը ԱՄՆ-ի զինված ուժերում մեկնարկել է ստուգման  լրացուցիչ միջոցները։ Նախարար Ջանեթ Նապոլիտանոն ասել է, որ այդ միջոցառումները նախատեսված են այնպես, որ անկանխատեսելի լինեն, ուստի դրանք ամենուրեք տարբեր կլինեն։ Air Canada ավիաընկերությունը հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ի օդանավակայաններ մեկնող չվերթներով վերջին մեկ ժամվա ընթացքում ուղևորներին կարգելվի բարձրանալ տեղերից և ձեռքի ուղեբեռ հասցնել։
Հետագայում պարզվել է, որ դեռևս 2009 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ԱՄՆ-ի ազգային անվտանգության նախարարությունը ավիաընկերությունների համար հրահանգ է հրապարակել SD 1544-09-06 համարով, որում ասվում է, որ այսուհետև ուղևորներին վայրէջք կատարելիս անվտանգության ծառայության աշխատակիցները պետք է կատարեն պարտադիր անձնական զննություն՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով աճուկի և իրանի հատվածին։
Զննման ենթակա են նաև առանց բացառության ուղևորների բոլոր անձնական իրերը, հատկապես ներարկիչները՝ փոշիների և/կամ հեղուկների հետ միասին։ Մեկ ժամ առաջ վայրէջք կատարելուց առաջ ուղևորները չեն կարող բարձրանալ իրենց տեղերից, իրավունք չունեն վերցնել իրենց ձեռքի ուղեբեռը և պահել ծնկների վրա։ Նույնիսկ նախքան ինքնաթիռ նստելը, նրանք պետք է անջատեն ամբողջ թռիչքի ժամանակ բոլոր հատուկ կապի միջոցները (հեռախոսներ, ինտերնետ կապի մոդուլներ, արբանյակային նավիգացիոն համակարգեր)։ Քանի դեռ ինքնաթիռը գտնվում է ԱՄՆ օդային տարածքում, անձնակազմը չպետք է հայտարարություններ անի և ուղևորներին պարզաբանումներ տա այս կամ այն վերգետնյա օբյեկտի մոտ գտնվելու վերաբերյալ։


== Ծանոթագրություններ ==