Վիտոլդ Բյալնիցկի-Բիրուլյա

Վիտոլդ Կաետանովիչ Բյալնիցկի-Բիրուլյա (բելառուսերեն՝ Віто́льд Каэта́навіч Бялы́ніцкі-Біру́ля, փետրվարի 12, 1872(1872-02-12), Mogilyovsky Uyezd, Մոգիլյովյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 18, 1957(1957-06-18)[…], Մոսկվա, ԽՍՀՄ},), բելառուս անվանի նկարիչ, ով լայն ճանաչման է հասել հատկապես իր տպավորիչ բնանկարներով։ Եղել է Շրջիկ գեղարվեստական ցուցահանդեսների ընկերության՝ պերեդվիժնիկների, գեղարվեստի ռուսական կայսերական ակադեմիայի, ռուս նկարիչների միության, հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ, արժանացել է Բելառուսական ԽՍՀ ժողովրդական նկարչի, ՌԽՖՍՀ ժողովրդական նկարչի, Բելառուսական ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամի, ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամի կոչումների։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1872 թվականի հունվարի 31-ին (նոր տոմարով՝ փետրվարի 12-ին) ռուսական կայսրության Մոգիլյովի նահանգի Բյալինիչիի շրջանի Կռինկի գյուղում։ 1885 թվականին ավարտել է Կիևի կադետական ուսումնարանը, 1885-1889 թվականներին Կիևում ուսանառությունը շարունակել Ն. Ի. Մուրաշկոյի նկարչական դպրոցում, ապա մեկնել է Մոսկվա, ընդունվել նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանը, որտեղ աշակերտել է համբավավոր նկարիչներ Սերգեյ Կորովինին, Վասիլի Պոլենովին, Իլարիոն Պրյանիշնիկովին։ Մտերմացել է անվանի բնանկարիչ Իսահակ Լևիտանի հետ, աշխատել նրա արվեստանոցում։ Ցուցահանդեսներում իր նկարչական աշխատանքները սկսել է ներկայացնել 1891 թվականից։ Նրա ստեղծագործությունները բազմիցս արժանացել են մրցանակների։ 1899 թվականին նրան շնորհվել է Վ. Բոտկինի անվան առաջին կարգի մրցանակ, 1909 թվականին՝ Մյունխենի միջազգային գեղարվեստական ցուցահանդեսի ոսկե մեդալ, 1912-ին՝ Բարսելոնի միջազգային գեղարվեստական ցուցահանդեսի բրոնզե մեդալ ...
Անվանի նկարիչը, ստեղծագործելուն զուգընթաց, զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով. նկարչություն է դասավանդել Մոսկվայի և Տվերի մարզի մի շարք դպրոցներում։ Բացի այդ, 1918 թվականին եղել է «Իզոգրաֆ» ընկերակցության հիմնադիրներց մեկը։ Այս ամենի հետ մեկտեղ՝ կյանքի վերջին տարիներին գրել է իր հուշերի գիրքը, որը հրատարակվել է 1958 թվականին, Մոսկվայում։
Իր ստեղծագործություններում Վիտոլդ Բյալնիցկի-Բիրուլյան զարգացրել է 19-րդ դարավերջի ռուսական քնարական բնանկարի ավանդույթները և դարձել բելառուս մեծագույն բնանկարիչը, որը բելառուսական կերպարվեստում այդ ժանրը բարձրացրել, հասցրել է եվրոպական դասական բնանկարչության մակարդակին։


== Հիշատակը ==
Անվանի նկարչի մահվանից հետո նրա անունով են կոչել Բյալնիչիի գեղարվեստական թանգարանը, Մոգիլյովում բացվել  և գործում է Բելառուսի ազգային թանգարանի մասնաճյուղը համարվող Բյալնիցկի-Բիրուլյայի թանգարանը, որտեղ լայնորեն ներկայացված է նկարչի ստեղծագործությունը։ Բյալնիչիում և Մոգիլյովում Բյալնիցկի-Բիրուլյայի անունով են կոչվել մեկական փողոց։ Բացի այդ, Բելառուսում դրոշմանիշեր են թողարկվել նկարչի դիմապատկերով և նրա նրա լավագույն գործերից մեկի վերատպությամբ։


== Գրականություն ==
Знаменитые россияне в истории Удомельского края / Подушков Д. Л. (составитель), Воробьев В. М. (научный редактор). — Тверь: СФК-офис, 2009. — 416 с.
История русского искусства / под ред. М. Г. Неклюдовой. — М.: Изобразительное искусство, 1980. — Т. 2, Книга 2. Искусство второй половины XIX века. — С. 53. — 306 с.
Кондаков С. Н. Юбилейный справочник Императорской Академии художеств. 1764—1914. — СПб.: Товарищество Р. Голике и А. Вильборг, 1915. — Т. 2. — С. 29. — 454 с.
Подушков Д. Л. (автор-составитель) Художник В. К. Бялыницкий-Бируля в Удомельском крае. Дача «Чайка». — Вышний Волочёк: «Ирида-прос», 2016. — 256 с.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Бялыницкий-Бируля Витольд Каэтанович в базе данных «История белорусской науки в лицах» Центральной научной библиотеки им. Я.Коласа НАН Беларуси
Официальный сайт Центра Культуры и Искусства "Дача «Чайка» В. К. Бялыницкого-Бирули