Ռեյնհարդ Մոն

Ռեյնհարդ Մոն (գերմ.՝ Reinhard Mohn,  հունիսի 29, 1921(1921-06-29), Gütersloh, Դետմոլդ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիա - հոկտեմբերի 3, 2009(2009-10-03), Steinhagen, Gütersloh, Դետմոլդ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիա), գերմանացի ձեռնարկատեր։


== Կենսագրություն ==
Ռեյնհարդ Մոնը Հենրի Մոնի որդին և Յոհաննես Մոնի թոռն է, որին 1887 թվականին նրա աները՝ Հայնրիխ Բերտելսմանը, փոխանցել է Գյութերսլոյի «Bertelsmann» հրատարակչության և տպարանի ղեկավարությունը։ Այսպիսով, Ռեյնհարդ Մոնը ներկայացրել է «Bertelsmann» ձեռնարկության սեփականատերերի հինգերորդ սերունդը։ 1947 թվականին նա ընդունել է միջին չափի ձեռնարկություն, քանի որ նրա ավագ եղբայր Հայնրիխը մահացել էր պատերազմի ժամանակ, և այն զարգացրել է՝ դարձնելով աշխարհի ամենամեծ մեդիակոնցեռններից մեկը։ Մոների ընտանեկան կարողությունը գնահատվում է 5,7 միլիարդ եվրո, դրանով իսկ «Bertelsmann»-ի սեփականատերը 2008 թվականի «Ֆորբսի» ամենահարուստ գերմանացիների ցուցակում զբաղեցրել է 6-րդ տեղը։
Գյութերսլոյի ավետարանական վարժարանն ավարտելուց հետո Ռեյնհարդ Մոնն աշխատանքի է ընդունվել, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ զինվորական ծառայության։ Լեյտենանտ լյուֆտվաֆեն 1943 թվականին Թունիսում դարձել է ամերիկյան զորքերի ռազմագերի։ Հետագայում Կանզասում գտնվող «Camp Concordia» սպայական ճամբարի համալսարանում նա կարողացավ անգլերենի հետ միասին ուսումնասիրել նաև մենեջմենթ։ Գյութերսլո վերադառնալուց հետո՝ 1946 թվականին, հոր ցանկությամբ ավարտել է գրահրատարակչության մասնագիտությամբ ուսումը։ 1947 թվականին՝ 25 տարեկանում, դարձել է «Bertelsmann» հրատարակչության ղեկավար, այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1981 թվականը։ 1950 թվականին Մոնը հիմնադրել է «Bertelsmann» ընթերցողների շրջանակը, ինչը հիմք է դրել պատերազմից հետո առաջին տասնամյակներում «Bertelsmann»-ի տնտեսական հաջողությանը։
«Bertelsmann AG»-ում Ռեյնհարդ Մոնը ստեղծել է կազմակերպության մշակույթ, որը հիմնված է ապակենտրոնացման, յուրաքանչյուրի անձնական պատասխանատվության և ձեռնարկության ղեկավարության և աշխատակիցների միջև գործընկերության վրա։ Այսպես, 1970 թվականից ի վեր «Bertelsmann»-ի աշխատակիցները դիվիդենտներ են ստանում ձեռնարկության շահույթից, ինչի համար Մոնն ստացել է իրականությանը չհամապատասխանող «կարմիր կակաչ» մականունը (գերմ.՝ „der rote Mohn“; բառախաղ, Mohn բառը գերմաներենից թարգմանվում է որպես «կակաչ»)։ 1977 թվականին հիմնադրել է «Bertelsmann» հիմնադրամը, որին 1993 թվականին փոխանցել է «Bertelsmann AG»-ի բաժնետոմսերի մեծ մասը։
1981 թվականի հունիսի 30-ին, նկատի ունենալով կոնցեռնում ընդունված 60-ամյա աշխատողների նվաճումների, Մոնը վայր է դրել «Bertelsmann AG»-ի Վարչության նախագահի և դիտորդ-խորհրդի նախագահի պարտականությունները։ 2000 թվականից Մոնը եղել է «Bertelsmann հիմնադրամի» նախագահության նախագահը։ Մինչ Մոնը դանդաղ դուրս էր գալիս ընկերության ակտիվ կյանքից, նրա երկրորդ կինը՝ Լիզ Մոնը, ավելի կարևոր դեր էր խաղում «Bertelsmann Verwaltungsgesellschaft»-ում («BVG» - «Bertelsmann»-ի ընդհանուր կառավարություն») և «Bertelsmann հիմնադրամում»։ Ամուսնու մահից հետո «Bertelsmann»-ի դիտորդական խորհրդի ղեկավար Գյունտեր Թիլենի վկայությամբ նա կարողացավ էլ ավելի ընդլայնել իր ազդեցությունը ընկերությունում, քանի որ ամուսնու կտակի համաձայն՝ նա կզբաղեցնի «BVG»-ի նախագահի պաշտոնը մինչև 75 տարեկանը, կմնա ընտանիքի մամուլի քարտուղարը և կժառանգի Ռեյնհարդ Մոնից վետոյի իրավունքը։
Ռեյնհարդ Մոնն առաջին կնոջ՝ Մագդալենի հետ ամուսնացել է 33 տարեկանում։ Այդ ամուսնությունից ծնվել են նրա երեխաները՝ Յոհանեսը, Սուզաննան և Քրիստիանան։ Նա ամուսնալուծվել է իր առաջին կնոջից իր մոր՝ Ագնեսի մահից հետո և ամուսնացել 1982 թվականին Էլիզաբեթի հետ («Լիզ») ։ Այդ ժամանակ Ռեյնհարդի և Լիզի երեխաները՝ Բրիգիտեը (* 1964), Քրիստոֆը (* 1965) և Անդրեասն (* 1968)  արդեն 18, 17 և 14 տարեկան էին։ Նրանք մեծացել են այն համոզվածությամբ, որ իրենց հայրը մանկական գրականության դասախոս Յոահիմ Շոլցն է, որի հետ նրանց մայրը ֆիկտիվ ամուսնություն էր կնքել։ Ավելի ուշ Ռեյնհարդ Մոնը որդեգրել է բոլոր երեք երեխաներին։ Ճիշտ այնպես, ինչպես առաջին ամուսնության երեք երեխաները, նրանք էլ մի փոքր տոկոս ունեին «Bertelsmann AG» բաժնետոմսերից։ Ռեյնհարդի մահվան պահին նրա երեխաներից միակը ընկերության ղեկավարությունում եղել է Բրիգիտտե Մոնը։ «Bertelsmann»-ի դիտորդական խորհրդի ղեկավար Գունտեր Թիլենի խոսքով՝ Քրիստոֆ Մոնը կզբաղեցնի իր հոր տեղը »BVG»-ում և «Bertelsmann» հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդում։
Վերջին շրջանում Մոնն ապրել է Գյոթերսլոյի շրջանի Շտայնհագեն քաղաքում։ Նրա երկրորդ նստավայրը Մալյորկայում գտնվող Ալկուդիան էր։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
Գյութերսլոյի պատվավոր քաղաքացի (1981)
Երուսաղեմ քաղաքի ընկեր (1987)
«Manager Magazin» ամսագրի փառքի սրահ (1992)
«Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» Մեծ խաչի շքանշան (1994)
Մշակույթի բնագավառում բարերարի եվրոպական մշակութային մրցանակ (1996)
Հռոմի ակումբի պատվավոր անդամ (1996)
Շումփեթերի մրցանակ (1997)
Հարյուրամյակի ձեռնարկատեր (1998)
«Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» Մեծ խաչի աստղի շքանշան (1998)
Աստուրիայի արքայազնի մրցանակ, «հաղորդակցություն և հոգևոր գիտություններ» աստիճան (1998)
Գերմանական դաշնային միության հիմնադրամների ոսկե մեդալ (1998)
Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիա (1999)
Հաննս Մարտին Շլայերի մրցանակ 1999
Իսպանիայի Մեծ Խաչ (1999)
Բերնհարդ Հարմսի մեդալ համաշխարհային տնտեսագիտության ինստիտուտում (2000)
Բավարական թերթերի հրատարակիչների միավորման Յաքոբ Ֆուգերի մեդալ (2000)
Վիլհելմ Մյունստերի անվան Վեստֆալի համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի պատվավոր դոկտոր (2001)
Երուսաղեմին մատուցած ծառայությունների համար «Teddy collec» մրցանակ (2003)
«Medalla dOr des Illes Balears» («Balears»-ի ոսկե մեդալ), Ալկուդիայի «Can Torró» գրադարանի շինարարություն և Իսպանիայում ընթերցանության խթանում (2010, հետմահու)Ռեյնհարդ Մոնի անունով կոչվել է Գյոթերսլոյի մասնագիտական քոլեջը և Վիտտենի (Հերդեկի) համալսարանի բիզնեսի կառավարման և կորպորատիվ կառավարման ինստիտուտը։


== Ֆիլմեր ==
Ռեյնհարդ Մոն՝ շատ գլուխներ պետք է սկսեն մտածել (ռեժիսոր՝ Ռոլանդ Սուսո Ռիչթեր), «teamWorx», Մյունխեն 2006


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Saul Friedländer, Norbert Frei, Trutz Rendtorff, Reinhard Wittmann: Bertelsmann im Dritten Reich. C. Bertelsmann, 2002, ISBN 3-570-00713-8.
Thomas Schuler: Die Mohns. Vom Provinzbuchhändler zum Weltkonzern: Die Familie hinter Bertelsmann. Campus Verlag, 2004, ISBN 3-593-37307-6.
Frank Böckelmann, Hersch Fischler: Bertelsmann. Hinter der Fassade des Medienimperiums. Eichborn Verlag, 2004, ISBN 3821-85551-7.
Werner Biermann, Arno Klönne: Agenda Bertelsmann. Ein Konzern stiftet Politik. Papy-Rossa-Verlag, 2007, ISBN 978-389438-372-5.
Ulrich Viehöver: Die EinflussReichen: Henkel, Otto und Co — wer in Deutschland Geld und Macht hat. Kapitel 8 (S. 169—191): Mohn — Die Gutmenschen aus Gütersloh. campus sachbuch 2006. Auszug


== Արտաքին հղումներ ==
Homepage von Reinhard Mohn Archived 2006-04-02 at the Wayback Machine.
Dossier zum Tod von Reinhard Mohn — Neue Westfälische Oktober 2009
Uwe Jean Heuser: «Die Familie kann nichts durchsetzen» — Interview in: Die Zeit Nr. 32 vom 31. Juli 2003
Uwe Jean Heuser: «Man fällt mit Menschen schon mal rein» — Interview in: Die Zeit Nr. 25/2001
Kritische Beiträge zur Person Reinhard Mohn und Bertelmann-Stiftung Nachdenkseiten