Ահաբեկչություն «Պարկ» հյուրանոցում

Ահաբեկչություն «Պարկ» հյուրանոցում («Park Hotel») (եբրայերեն՝ הפיגוע במלון פארק‎), ահաբեկչական գործողություն, «Համաս» կազմակերպության մահապարտ ահաբեկչի իրականացրած գործողությունը, պայթեցրել է իրեն 2002 թվականի մարտի 27-ին Նեթանիայի հյուրանոցի բանկետային դահլիճում։ Ահաբեկչության հետևանքով 30 մարդ Է զոհվել, 140-ը՝ վիրավորվել։


== Հյուրանոցի մասին ==
«Պարկ» հյուրանոցը փոքր է (90 սենյակ), որը գտնվում է Նեթանիա քաղաքում։ Հյուրանոցի երկու բանկետների սենյակները հաճախ օգտագործվում են հատուկ առիթների համար։


== Ահաբեկչություն ==
2002 թվականի մարտի 27-ին, ժամը 19:30-ին (տեղական ժամանակ), արաբական մահապարտ ահաբեկիչը Ալ Աքսա նահատակաց բրիգադ կազմակերպությունից, Աբդել-Բասսեթ Աուդան (25 տարեկան, Թուլքարմ քաղաքի բնակիչ, 10 կմ արևելք Նետանիայից), մտել է «Պարկ» հյուրանոցի նախասրահ։ Ահաբեկչի տրամադրության տակ եղել է պայթուցիկի հզոր լիցք, որը տեղադրված է եղել ճամպրուկի մեջ։
Նրա վրա եղել է թեթև կոստյում, գլխարկ և ակնոց։ Պահպանությունը հյուրանոցի ուշադրություն է նրա ուշադրության կենտրոնում, ակնհայտ է, ընդունելով համար սովորական զբոսաշրջիկ։ Ահաբեկիչը մտել է մոտակայքում գտնվող բանկետային սրահ, որտեղ այդ երեկո հավաքվել է շուրջ 250 մարդ, որպեսզի նշի Փեսախ տոնի սկիզբը։ Այս տոնը ընտանեկան է, դահլիճում տարբեր տարիքի մարդիկ են եղել՝ իննսունամյա նախապապերից մինչև երեք տարեկան ծոռներ։ Մահապարտը գործի է դրել պայթուցիկ սարքը։ Արդյունքում 30 մարդ զոհվել է, 140-ը՝ վիրավորվել։
Ահաբեկչության նախապատրաստման և անցկացման պատասխանատվությունը ստանձնել են երկու ահաբեկչական կազմակերպություններ՝ «Համաս»-ը և «Ալ Աքսայի նահատակների բրիգադները» (ՖԱԹՀ-ի ռազմականացված թևը)։


== Տուժածները տարիներ անց ==
Ուկրաինայի հայրենադարձ Աննա Վայշբեյնը, որը ահաբեկչության պահին հյուրանոցում մատուցողուհի էր և հաշմանդամ է դարձել, մրցանակային տեղեր է զբաղեցրել հաշմանդամների պարերի աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում։


== Մասնակիցների ձերբակալություններ և դատապարտում ==
2006 թվականի հունվարի 10-ին Տուլ-Կարեմում Համաս ահաբեկչական կազմակերպության ռազմականացված խմբավորման պարագլուխ 39-ամյա Աբաս աս-Սաիդը Թել Ավիվի շրջանային դատարանի կողմից դատապարտվել էր 35 ցմահ ազատազրկման և ևս 50 տարվա ազատազրկման՝ «Պարկ» հյուրանոցում և Նեթանիայի «հա-Շարոն» առևտրի կենտրոնում ինքնասպանությունների կազմակերպման համար։ Մեղադրյալը հերքել է այն փաստը, որ ինքը գլխավորել Է Համասի մարտական թևը և մերժել է ահաբեկչություններին իր մասնակցությունը։ Հետաքննության տվյալներով՝ ինքնասպանությունների կազմակերպումից բացի, Աբաս աս-Սաիդը պլանավորում էր ահաբեկչություն իրականացնել ցիանիդի օգտագործմամբ։
2008 թվականի մարտի 26-ին սեփական տան մոտ ձերբակալվել է այդ հանցագործության ևս մեկ մասնակից՝ «Իզադին ալ Քասամի բրիգադի» (Համասի զինյալներ) ահաբեկչական կազմակերպության տուլար կարեմի բաժանմունքի առաջնորդ Ումար Աբու Ջաբերը։ Ահաբեկիչը փորձել է թաքնվել, սակայն ընկել է տան մատույցներում տեղադրված դղյակի մեջ։
2009 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Իսրայելի պաշտպանության բանակի հատուկ ստորաբաժանումները Կֆար Ցուրիֆ գյուղում՝ Բեթղեհեմի մերձակայքում, ձերբակալվել էին Մուհամեդ Հարուիշը, որը ծրագրել էր ահաբեկչություն «Պարկ» հյուրանոցում։ Նրա հետ ձերբակալվել է նրա օգնական Ադեն Սմարան, որը նույնպես մասնակից է եղել ահաբեկչության պլանավորմանը։
Իսրայելի բանտերում գտնվում են 2002-2009 թվականներին ձերբակալված վեց անձինք, որոնք պատասխանատու են հյուրանոցում տեղի ունեցած սպանդի համար։ Նրանք կրում են 35 ցմահ ազատազրկում՝ ի լրումն յուրաքանչյուր 150 տարվա ազատազրկման։
Պաղեստինյան MAAN գործակալությունը 2010 թվականի հուլիսի 20-ին հաղորդել էր իսրայելական ռազմական տրիբունալի որոշման մասին, որը պաղեստինցի գրոհայիններին պարտավորեցրել էր հյուրանոցին 18 մլն դոլար վճարել իրենց պատճառած վնասի համար։
Այս մասին հայտարարել է աս-Սաիդ բողոքարկել է դատավճիռը։ Նրա պնդմամբ՝ դատարանն ի գիտություն չի ընդունել քննության ժամանակ իրենից ստացված կարևոր տեղեկատվությունը։ 2011 թվականի սեպտեմբերին Իսրայելի Գերագույն դատարանը մերժել էր Աբաս աս-Սաիդի բողոքը։ «Դիմումատուն ոչնչի առաջ կանգ չի առել՝ իրականացնելով իր մտադրությունը։ Մենք բոլորս լսում ենք սարսափելի ահաբեկչության զոհերի բղավոցը, նրանց արյունը մեզ աղաղակում է երկրից»,- ասված է ահաբեկչի բողոքարկմանը դատավորի պատասխանում։


== Պաղեստինյան ազգային վարչություն և ահաբեկչություն ==
Ահաբեկչությունից հետո ՊԱՎ-ի անվտանգության ծառայությունների ներկայացուցիչները պնդում էին, որ ահաբեկչությունը կատարած Աբդել Բասսեթ-Օդեհը նրանց կողմից հետախուզում էր հայտարարվել դեռևս 1998 թվականին։
2011 թվականի ապրիլին Մահմուդ Աբբասի վարչակազմը պարգևատրել է Աբաս աս-Սայիդին, որին Իսրայելի իշխանությունները համարում են ահաբեկչության կազմակերպիչ, պաշտոնական տոնական նշան։ ԲՀԿ-ի վարչակազմից նա ամսական 12 000 շեկելի չափով «խղճահարություն» է ստանում (ավելի քան 3000 դոլար)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Passover suicide bombing at Park Hotel in Netanya. Сайт Министерства иностранных дел Израиля
טבח ליל הסדר. פיגוע מלון «פארק» בנתניה
Фото с места трагедии Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Фото с места трагедии
«My mother was killed by a suicide bomber», Bernt Hermele Part1, Part2, Part3, Part4 youtube(անգլ.)