Պաուլ Աշերսոն

Պաուլ Ֆրիդրիխ Ավգուստ Աշերսոն կամ Պավել Ֆրիդրիխ Ավգուստ Աշերզոն (գերմ.՝ Paul Friedrich August Ascherson, հունիսի 4, 1834(1834-06-04), Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն - մարտի 6, 1913(1913-03-06), Բեռլին, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի բուսաբան, բուսաբանության պրոֆեսոր, սնկաբան, բժիշկ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, աշխարհագրագետ, պատմաբան, ազգագրագետ և լեզվաբան։


== Կենսագրություն ==
Պաուլ Ֆրիդրիխ Ավգուստ Աշերսոնը ծնվել է 1834 թվականի հունիսի 4-ին Գերմանիայի մայրաքաղաք Բեռլինում։
1850-1855 թվականներին նա ուսումնասիրել է բժշկություն և բնական գիտություններ Բեռլինի Հումբոլդտի անվան համալսարանում։ Որոշ ժամանակ Պաուլ Ֆրիդրիխ Ավգուստ Աշերսոնը պրակտիկա է անցել նաև որպես բժիշկ։
1860-1876 թվականներին Պաուլը դարձավ Բեռլինի բուսաբանական այգու ասիստենտը։ 1863 թվականին վերջինս պաշտպանեց դոկտորական ատենախոսություն բուսաբանության և բույսերի աշխարհագրության ոլորտում։ 1873 թվականին Աշերսոնը նշանակվեց Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանի բուսաբանության պրոֆեսոր։ 1876 թվականից հետո նա ղեկավարեց դեպի Աֆրիկա էքսպեդիցիան և արդյունքում հրապարակեց մայրցամաքի ֆլորայի մասին հիմնարար տեղեկություններ։ 1877 թվականին Պաուլ Աշերսոնը ընտրվեց գերմանական «Լեոպոլդինա» բնախույզների հասարակության անդամ։ Նա մեծ ավանդ թողեց բուսաբանության համար՝ նկարագրելով բազմազան բույսերի։
Պաուլ Ֆրիդրիխ Ավգուստ Աշերսոնը իր մահկանացուն կնքել է Բեռլինում, 1913 թվականի մարտի 6-ին։


== Գիտական գործունեություն ==
Պաուլ Ֆրիդրիխ Ավգուստ Աշերսոնը մասնագիտացել է պտերանմանների, սերմնավոր բույսերի և սնկաբանության մեջ։


== Գիտական աշխատանքներ ==
Studiorum phytogeographicorum de Marchia Brandenburgensis specimen. Dissertation, Берлин 1855.
Flora der Provinz Brandenburg, der Altmark und des Herzogthums Magdeburg. 1864.
P. Ascherson: Der Berg Orjen an der Bocche di Cattaro. In: Zeitschrift der Gesellschaft für Erdkunde zu Berlin. Band 3, Բեռլին 1868, S. 319—336.
P. Ascherson: Beitrag zur Flora Dalmatiens. In: Österreichische botanische Zeitschrift. Band 19, 1869, S. 65—70.
zusammen mit Paul Graebner: Synopsis der mitteleuropäischen Flora. 1896—1939 (unvollendet).
zusammen mit Paul Graebner: Das Pflanzenreich Potamogetonaceae. 1907.
zusammen mit Paul Graebner: Flora des nordostdeutschen Flachlandes (außer Ostpreußen). 1898—1899.
zusammen mit Agost Kanitz: Catalogus Cormophytorum et Anthophytorum Serbiae. 1877.
zusammen mit Georg August Schweinfurth: Illustration de la flore d'Egypte. 1887, Supplement 1889.


== Մեծարում ==
Անկատար սնկերի կարգի «Aschersonia» տեսակը կոչվել է ի պատիվ գիտնականի։ Նրա պատվին են անվանակոչվել նաև Aschersoniodoxa բույսերի Gilg և Muschl տեսակները խաչածաղկավորների ընտանիքից։
Ի երախտավորումն Աշերսոնի ներքոհիշյալ բույսեը անվանվել են հենց նրա պատվին.

Bosea aschersonii Bolle ex Pit. & Proust
Eremurus aschersonii Kuntze
Cirsium aschersonii Celak.
Betula aschersoniana Hayek
Amphilophium aschersonii Ule in Urb. & Graebn.
Arabis aschersonii Gand.
Tillandsia aschersoniana Wittm.
Cleome aschersoniana Pfund
Abelia aschersoniana Rehder
Cobaea aschersoniana Brand
Manotes aschersoniana Gilg
Convolvulus aschersonii Engl.
Carex aschersonii H.Lev.
Collaea aschersoniana (Taub.) Burkart
Halophila aschersonii Ostenf.
Scleranthus aschersonii Rchb.
Iris aschersonii Foster
Marrubium aschersonii P.Magnus
Cryptocarya aschersoniana Mez
Elaphoglossum aschersonii Hieron.
Huperzia aschersonii (Herter) Holub
Pavonia aschersoniana Gurke
Eugenia aschersoniana F.Hoffm.
Ochna aschersoniana Schinz
Olax aschersoniana Buttner
Angraecum aschersonii Kraenzl.
Plantago aschersonii Bolle
Melica aschersonii M.Schulze
Rosenbergia aschersoniana (Brand) House
Potamogeton aschersonii A.Benn.
Ranunculus aschersonii Freyn
Rubus aschersonii Sprib.
Psychotria aschersoniana K.Schum. & K.Krause
Salix aschersoniana Seemen
Chaenorhinum aschersonii Simonk.
Verbascum aschersonii Boiss. & Sint. ex Murb.
Lycium aschersonii Dammer
Valeriana aschersoniana Graebn.
Vleisia aschersoniana (Graebn.) Toml. & Posl.


== Գրականություն ==
Малый энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона/ В современной орфографии. — Петербург: Издательское общество «Ф.А. Брокгауз — И.А. Ефрон», 1907—1909.
Robert Zander; Fritz Encke, Günther Buchheim, Siegmund Seybold (Hrsg.): Handwörterbuch der Pflanzennamen. 13. Auflage. Ulmer Verlag, Stuttgart 1984, ISBN 3-8001-5042-5.(գերմ.)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
DNB, Katalog der Deutschen Nationalbibliothek: Paul Friedrich August Ascherson(գերմ.)
«Ашерзон»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Allgemeine deutsche Biographie & Neue deutsche Biographie (Digitale Register). Duncker & Humblot, Berlin 1953: Paul Friedrich August Ascherson(գերմ.)
Magdeburger Biographisches Lexikon: Paul Friedrich August Ascherson(գերմ.)