Տրգու Մուրեշ

Տրգու Մուրեշ (ռումիներեն՝ Târgu Mureș. tɨrɡu ˈmureʃ, գերմաներեն անվանումը՝ Neumarkt am Mieresch, հունգ.՝ Marosvásárhely [ˈmɒroʃvaːʃaːrhɛj] ( )՝ Մարոշվաշարհեյ. ,), քաղաք Ռումինիայում՝ Տրանսիլվանիա պատմա-աշխարհագրական մարզում, Մուրեշ գետի ափին, որը մեծությամբ երկրորդ գետն է Ռումինիայում (Դանուբից հետո)։ Մուրեշ Ժուդեցի (շրջանի) վարչական կենտրոնն է։ Զբաղեցնում է 66,96 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով եղել է 134.290 (այդ ցուցանիշով Ռումինիայի քաղաքների ցանկում գրավում է 16-րդ տեղը)։


== Անվանումը ==
Քաղաքի ռումիներեն ու հունգարերեն անվանումները թարգմանաբար նշանակում են շուկա Մուրեշի ափին, գերմաներեն անվանումը՝ նոր շուկա Մուրեշի ափին։


== Պատմություն ==
Քաղաքի ներկայիս տարածքում նախկինում սկյութական բնակավայր է եղել։ Ճիզվիտ քահանա Մարտին Շենտիվանին (1633-1708) 1699 թվականին գրած Dissertatio Paralipomenonica Rerum Memorabilium Hungariae աշխատության մեջ նշել է, որ բնակավայրը հիմնադրվել է 1230 թվականին և կրել է Asserculis անվանումը (Asserculis, hoc est Szekely Vasarhely, ինչը նշանակում է՝ Ասերկուլիս, այստեղ է շուկայի հրապարակը)։ Նրա ավելի ուշ՝ 1702 թվականին գրված Curiesiera et Selectiera Variarum Scienetiomm Miscellanea աշխատության մեջ դարձյալ հիշատակվել է բնակավայրը՝ Ասերկուլիս անվանումով։ 1616 թվականին Գաբրիել Բեթլենը թագավորական ազատ քաղաքի կարգավիճակ ստացած բնակավայրը հիշատակել է Marosvásárhely անվանումով։ Քաղաքի ռումիներեն Oșorhei անվանումն առաջացել է հունգարերեն Vásárhely-ից։ 
Գոյություն ունի բնակավայրի միջնադարյան պատմությանը կատարված ևս մեկ հին անդրադարձ. դա 1332 թվականի պապական գրանցամատյան է, որտեղ բնակավայրը լատիներեն հիշատակված է Novum Forum Siculorum, ավելի ուշ՝ 1349 թվականին՝  Sekulvasarhel (ժամանակակից հունգարերենով՝ Székelyvásárhely) անվանումով, որ նշանակում է  Székelys-ի շուկա։ Հույն առևտրականներն այն անվանել են Ագրոպոլիս։  
Տրանսիլվանիայի շատ քաղաքների պես՝ այս բնակավայրն էլ է հիմնականում ծառայել պաշտպանական նպատակների։ Առաջին եկեղեցին, որ կանգնած է եղել ներկայիս բերդի եկեղեցու տեղում, ավերվել է մոնղոլների արշավանքի ժամանակ։ Հետագայում՝ 200 տարուց ավելի ժամանակամիջոցում  (1260-1446 թթ.) ֆրանցիսկյանները վերակառուցել են այն, բայց արդեն գոթիկա ոճով։ 
1405 թվականին Հունգարիայի Սիգիզմունդ Լյուքսեմբուրգցի թագավորը տոնավաճառներ կազմակերպելու իրավունք է շնորհել քաղաքին։ 1470 թվականին Մատիաշ Կորվի արքան Մարոշ Վաշարհեյլի (Marosvásárhely) քաղաքը հռչակել է թագավորական կեցավայր (ռեզիդենցիա)։ 1492 թվականին վոյեվոդա Իշտվան Բատորին այստեղ բերդ ու վանք է հիմնադրել։ 1600–1601 թվականներին Ջորջո Բաստայի զորքը պաշարել, գրավել ու ավերել է բերդը։


== Ժողովրդագրություն ==
2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 127,8 հազար։
Երկար տարիներ բնակչության մեջ մեծամասնություն են կազմել հունգարները։ Ներկայումս նրանց ու ռումինների թվաքանակները մոտավորապես հավասար են։ 1952—1968 թվականներին քաղաքը եղել է Մուրեշ հունգարական ինքնավար մարզի մայրաքաղաքը։


=== Ազգային կազմը ===
Ստորև բերված են քաղաքի բնակչության ազգային կազմի կրած փոփոխությունները 1850-ից մինչև 2011 թվականն ընկած ժամանակաշրջանում.


== Կլիմա ==


== Քույր քաղաքներ ==
Տրգու Մուրեշի քույր քաղաքներն են՝


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայքէջը (ռումիներեն)
City guide (անգլերեն)
BC Mureș Official Website (ռումիներեն)
Interactive 360° panoramas of Târgu Mureș and its surroundings
Târgu Mureș photo gallery
Photo gallery and collection of links (անգլերեն)
Photos taken at the Palace of Culture in Târgu Mureș
Images taken at the Week-End Holiday Complex in Târgu Mureș by photographer Zsolt Suto
Local news on Mureș/Maros TV (ռումիներեն)
Local news provided by Erdélyi Magyar Televízió