armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Շիզանդրա չինական

Շիզանդրա չինական (լատ.՝ Schizandra  chinensis), մագնոլիազգիների ընտանիքի, շիզանդրա ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
8-10 մ երկարությամբ տերևաթափ լիան է, դարչնագույն կեղևով։ Տերևները հերթադիր են, առանց տերևակիցների, կլոր էլիպսաձև, մանր-սղոցաեզր, սրածայր, 6-10 սմ երկարությամբ և 3-4 սմ լայնությամբ, ծաղիկները կազմված են 3 բաժակաթերթիկներից։ Պսակաթերթիկները 6-9 հատ են, սպիտակ, հաճելի բուրմունքով։ Առէջքային ծաղիկները կազմված են 5-30 առէջներից։ Վարսանդայիններն ունեն բազմաթիվ սերմնարաններ։ Պտղաբույլը կոնաձև է, կազմված կարմիր, հատապտղանման պտուղներից։ Սերմերը դեղնավուն են, դաղող համով (եթերային յուղերի պարունակության հետևանքով)։ Երիտասարդ տարիքում չափազանց ստվերատար է, ձմեռնադիմացկուն։


== Տարածվածություն ==
Բնական պայմաններում աճում է Հեռավոր Արևելքում (Պրիմորիեի երկրամաս, Ամուրի միջին հոսանքներ, Սախալին), Ճապոնիա, Հյուսիսային Չինաստան։ Հանդիպում է խառը, փշատերև-լայնատերև և լայնատերև անտառներում, գերազանցապես լավ ջրաթափանց ալյուվիալ հողերում, գետերի և գետակների ափերի երկարությամբ։ Մշակվում է Երևան բուսաբանական այգում և Վանաձորում։ Երևանում խիստ տուժում է օդի չորությունից և անկանոն ոռոգման դեպքում, խիստ չորային տարիներին տերևները վաղաժամ թափվում են։ Ծաղկում և պտղաբերում է։ Անհամեմատ լավ է աճում Վանաձորում։ Հեռանկարային է Հայաստանի անտառային շրջանների համար։ Չինաստանում մշակվում է անհիշելի ժամանակներից։ Բազմանում է սերմերով (գարնանային ցանքերի դեպքում ստրատիֆիկացիա է պահանջում), անդալիսով, թփի բաժանմամբ և կտրոնավորմամբ։


== Բուժական ազդեցություն ==
Ունի տեսողությունը սրող, տեսողական նյարդի հոգնածությունը վերացնող, գիշերային տեսողությունը նշանակալիորեն խթանող ազդեցություններ։ Բույսը հրաշալի միջոց է մտավոր և ֆիզիկական հոգնածությունը վերացնելու, սրտի գործունեությունը, և շնչառությունը, կենտրոնական նյարդային գործունեությունը կարգավորելու հարցերում։
Կիրառվում է ասթենիայի, ացթենոդեպրեսիվ վիճակների, դյուրագռգռության, անքնության, արյան ցածր ճնշման, շնչառական ուղիների, մարսողական օրգանների, երիկամների, իմպոտենցիայի, արյան հիվանդությունների դեպքում։ Օգտակար է նաև սակավարյունության, բրոնխիտների, բրոնխիալ ասթմայի, պալարախտի ժամանակ։


== Կիրառություն ==
Ցողունը, արմատները և հատկապես պտուղները բուրումնավետ են և թթվաշ։ Բժշկության մեջ օգտագործվում է որպես առույգացնող միջոց, սակայն մեծ քանակությամբ օգտագործելու դեպքում թունավոր է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոբոզևո (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոբոզևոԿոբոզևո (ռուս.՝ Кобозево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դե Մոյն շրջան (Այովա)

Դե Մոյն շրջան (անգլ.՝ Des Moines County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.077 կմ² է, բնակչությունը՝ 40.325 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բառլինգտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1834 թ.։
Ուիլյամ Շենքս

Ուիլյամ Շենքս (հունվարի 25, 1812(1812-01-25), Corsenside, Նորթամբերլենդ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հունիս 1882, Houghton-le-Spring, Սանդերլենդ, Միացյալ Թագավորություն) բրիտանացի սիրողական մաթեմատիկոս։
Շենքսը հայտնի է իր π թվի հաշվարկով մինչև 707-րդ նիշը, որը կատարվել է 1873 թվականին, ինչը ճիշտ էր միայն առաջին 527 նիշի դեպքում։ Այս սխալը ուղղվել է 1944 թվականին Դ. Ֆ. Ֆերգյուսոնի կողմից (մեխանիկական սեղանի հաշվիչի օգտագործմամբ)։
Շենքսը ապրուստ էր վաստակում Հոութոն լե Սփրինգ դպրոցը ղեկավարելիս, ինչը նրան բավական ժամանակ էր թողնում իր նախասարության՝ մաթեմատիկական հաստատունները հաշվելու վրա։ Նրա առօրյան հետևյալն էր. նա ամբողջ առավոտ նոր թվեր էր հաշվում, իսկ հետո ամբողջ օրն անցկացնում էր առավոտը կատարած աշխատանքը ստուգելով։ Շենքսը օգտագործեց Մակինի բանաձևը՝ π-ն հաշվարկելու համար ։

  
    
      
        
          
            π
            4
          
        
        =
        4
        arctan
        ⁡
        
          (
          
            
              1
              5
            
          
          )
        
        −
        arctan
        ⁡
        
          (
          
            
              1
              239
            
          
          )
        
      
    
    {\displaystyle {\frac {\pi }{4}}=4\arctan \left({\frac {1}{5}}\right)-\arctan \left({\frac {1}{239}}\right)}
  Շենքսի հաշվարկները պարունակում էին π թվի ամենաշատ նիշերը մինչև թվային էլեկտրոնային համակարգչի հայտնվելը մոտ մեկ դար անց։
Շենքսը նաև հաշվարկել է e-ն և Էյլեր-Մասկերոնի γ հաստատունը շատ տասնորդական թվանշանների համար։ Նա հրապարակեց մինչև 60000 պարզ թվերի աղյուսակ և գտավ բնական լոգարիթմներ 2, 3, 5 և 10-ից մինչև 137 նիշերը ։
Շենքսը մահացել է Հոութոն լե Սփրինգում, Դուրհամ կոմսություն, Անգլիա, 1882 թվականի հունիսին, 70 տարեկան հասակում, և թաղվել է 1882 թվականի հունիսի 17-ին տեղի բլրի լանջին գտնվող գերեզմանատանը։


== Տես նաև ==
Պի թիվ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շենքսի կենսագրությունը Սենտ Էնդրյուսի համալսարանում Archived 2019-03-25 at the Wayback Machine.
Հոդված Շանքսի մասին Հոութոն լե Սփրինգում
Նիկոնորովկա (այլ կիրառումներ)

Նիկոնորովկա, կարող է վերաբերել՝

Նիկոնորովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկիում
Նիկոնորովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում
Մեեբե (գյուղ, Տոռգու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄեեբեՄեեբե (էստ․՝ Mäebe), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Տոռգու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
One Thing I Should Have Done

«One Thing I Should Have Done» (հայերեն՝ Մի բան, որ պետք է արած լինեի, հուն․՝ Ένα πράγμα έπρεπε να είχα κάνει), հույն կիպրացի երգիչ Յաննիս Կարայաննիս-ի երգն է։ Երգը կներկայացնի Կիպրոսը Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթին։ Երգի տևողությունը 3։08 է։


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը YouTube-ում


== Ծանոթագրություններ ==
Կենևենի հիվանդություն

Կենևենի հիվանդություն, հայտնի է նաև որպես Կանավան-վան Բոգերտի, գլխուղեղի սպիտակ նյութի նորածնային սպոնգիոզ դեգեներացիա (այլասերում), գլխուղեղի սպիտակ նյութի սպոնգիոզ դեգեներացիա, Կենևեն-վան Բոգարտի-Բերտրանի հիվանդություն, ԿՆՀ-ի սպունգաձև դեգեներացիա-ժառանգական հիվանդություն, որը բնութագրվում է գլխուղեղի նյարդային բջիջների զարգացող ախտահարումով։ Այս հիվանդությունը պատկանում է գենետիկորեն պայմանավորված լեյկոդիստրոֆիաներին։ Լեյկոդիստրոֆիաների ժամանակ տեղի է ունենում նյարդաթելերի միելինային շերտի քայքայում։ Հիվանդությունը հիմնականում տարածված է հրեա-աշկենազների մոտ։ Հիվանդության բացահայտողը համարվում ՝ ամերիկացի կին նյարդաբան Միրտել Մեյ Կենևինը:.


== Հիվանդության պատճառը ==
Կենևենի հիվանդության զարգացումը պայմանավորված է 17-րդ քրոմոսոմի կարճ թևի (լոկուս 17р13.2) վրա գտնվող ASPA գենի արատով (փոփոխությամբ), որը պատասխանատու է ասպարտոացիլազ ֆերմենտի սինթեզի համար, իսկ վերջինս ապահովում է թունավոր N-ացետիլ ասպարատի քայքայումը։


== Հիվանդության ախտանշանները ==
Կենևենի հիվանդության ախտանշանները երեխաների մոտ ի հայտ են գալիս 3-ից 6 ամսականում։ Ախտանշանները ներառում են երեխայի զարգացման դանդաղումը, գլխի չափերի մեծացումը(մակրոցեֆալիա), մկանային տոնուսի կորուստ(հիպոտոնիա), երեխայի կերակրման հետ կապված լուրջ խնդիրներ, ցնցումներ, հիպերկինեզ, գանգուղեղային նյարդերի ախտահարման ախտանշաններ, ադինամիա։


== Հիվանդության ընթացքը ==
Հիվանդության զարգացմանը զուգընթաց առաջանում են ջղակծկումներ, աչքի նյարդի վնասումներ(որը հաճախ դառնում է կուրության պատճառ), այրոցի զգացողություն, դժվարություններ կլլման ժամանակ:Երեխաները մահանում են 10 տարին չբոլորած։


== Հիվանդության ախտորոշումը ==
Կենևենի հիվանդությունը ախտորոշվում է մեզի թթվայնության անալիզի ժամանակ N-ացետիլ-ասպարագինաթթու հայտնաբերելիս։
Եթե երկու ծնողներն էլ հանդիսանում են Կենևենի հիվանդության գենի կրողներ, անհրաժեշտ է խորիոնի թավիկների բիոպսիայի կամ ամնիոցինտեզի օգնությամբ ԴՆԹ-ի թեստավորման միջոցով պրենատալ ուսումնասիրություն և բաղադրության մեջ թթվի ավելացումը վկայում է այն մասին, որ պտուղը ախտահարված է։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստղագիտական սիմվոլներ

Աստղագիտական սիմվոլները պայմանական նշաններ են, որոնցով նշանակվում են տարբեր երկնային մարմիններն ու տիեզերական երևույթները։ Ժամանակակից սիմվոլները հետևյալներն են՝


== Տարբեր ==


== Լուսնի սիմվոլներ ==


== Մոլորակների սիմվոլներ ==


== Գաճաճ մոլորակների սիմվոլներ ==


== Աստերոիդների սիմվոլներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Չիգորակ (գետ)

Չիգորակ (ռուս.՝ Чигорак), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։


== Աշխարհագրություն ==
Գետաբերանը տեղակայված է Վորոնա գետի ձախ ափում՝ 17 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է, ավազանի տարածքը 222 կմ2 է։ Չիգորակի ակունքը գտնվում է հարավում Միրոլյուբիե։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010200212107000006946
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107000694
Ավազանի կոդը - 05.01.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Շուպֆնուդել

Շուպֆնուդել (գերմ.՝ Schupfnudel ՝ «գլորված արիշտա», ինչպես նաև գերմ.՝ Fingernudel՝ «մատնաձև արիշտա»), հարավգերմանական և ավստրիական ուտեստ, որը նման է իտալական նյոկիին և հայտնի է տարբեր տարածաշրջանային տարբերակներով։ Հատկապես հայտնի է Բադենի և Շվաբիայի խոհանոցներում։ Շուպֆնուդելը պատրաստվում է տարեկանի և ցորենի ալյուրից կամ կարտոֆիլով ու ձվով և գրտնակվում է ձեռքով։ Նրանք երկարավուն ձև ունեն՝ սուր ծայրերով։ Շուպֆնուդելը մի քանի րոպե եփում են աղաջրում, ապա տապակում։ Եփած շուպֆնուդելը տապակվում է թավայի մեջ թթու կաղամբով և ապխտած բեկոնով և մատուցվում որպես անկախ ուտեստ կամ կողմնակի ճաշատեսակ, կան նաև աղանդերի տարբերակներ, որոնք մատուցում են կակաչի սերմերով կամ շաքարավազով և դարչինով, որը կոչվում է «մերկ Մարիելա» (գերմ.՝ Nackete Mariele):


== Զարգացում ==
Ալյուրի շուպֆնուդելը հայտնի են եղել որպես երեսնամյա պատերազմի ժամանակ լենդսկնեխտների սնունդ։ Զինվորներն իրենց ամենօրյա ալյուրի և ջրից պատրաստել են երկար արիշտա։ Այն բանից հետո, երբ 17-րդ դարում կարտոֆիլը ներմուծվել է Գերմանիա և մշակվել Գերմանիայում, բաղադրատոմսը փոփոխվել է և ի հայտ են եկել տարբեր բաղադրատոմսեր՝ ըստ տարբեր շրջանների։


== Մատուցում ==
Այս կերակուրները մատուցվում են տարբեր ձևերով՝ համեմելով եղեսպակի կարագով կամ թթու կաղամբով կամ քաղցր կակաչի սերմերով, շաքարավազով և դարչինով։ Բոլոր դեպքերում անհրաժեշտ է, որ մյուս բաղադրիչների համը  համեմատաբար նուրբ զգացվի արիշտայի մեջ։  Շուպֆնուդելը կարելի է մատուցել կամ որպես կողմնակի ճաշատեսակ, կամ որպես հիմնական ուտեստ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Erhard Gorys. Schupfnudeln // Das neue Küchenlexikon. Von Aachener Printen bis Zwischenrippenstück. — München: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1997. — S. 486. — 599 S. — ISBN 3-423-36008-9.
Charles Sinclair. Schupfnudeln // Dictionary of Food: International Food and Cooking Terms from A to Z. — Second Edition. — London: A & C Black, 2004. — P. 516. — 632 p. — ISBN 978-1-4081-0218-3.


== Արտաքին հղումներ ==
deutsche-delikatessen.de: ՇուպֆնուդելArchived 2021-03-01 at the Wayback Machine.(գերմ.)
Տապակած շուպֆնուդելների բաղադրատոմսերArchived 2020-02-19 at the Wayback Machine.(գերմ.)
Մոնաստիրյոկ (գյուղ, Նեմիրովի շրջան)

Մոնաստիրյոկ (ուկրաիներեն՝ Монастирок), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մոնաստիրյոկ գյուղում բնակվում էր 268 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,19 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 225,21 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ծավալի չափման միավորներ

Ծավալի չափման միավորներ, պինդ, հեղուկ և հատիկային նյութերի զբաղեցրած տարածության չափման միավորներ։ ՄՀ-ում ծավալը չափվում է խորանարդ մետրերով (մ³)։ Օգտագործվում են նաև բազմապատիկ նախածանցներ, որոնք մեծացնում կամ փոքրացնում են ստանդարտ մեծության չափերը։


== Հեղուկների, գազերի ոչ համակարգային ծավալի միավորներ ==
Լիտր՝ գազային և հեղուկ նյութերի արտահամակարգային ծավալի միավոր։ Թույլատրվում է օգտագործման ՄՀ համակարգի միավորների հետ մեկտեղ։ Հավասար է 1 դեցիմետր խորանարդ (10−3մ3)։ Օգտագործվում է նաև միլիլիտրը (1մլ=10−3լ=1սմ3)։
Աամ՝ Հոլանդիայում, Բելգիայում և Բալթյան երկրներում հին չափման միավոր, որը հիմնականում օգտագործվում էր գինու և ալկոհոլի ծավալը չափելու համար (140-220 լիտր)։
Անկեր՝ գինու, կոնյակի և յուղի համար տարբեր երկրներում օգտագործվող հին չափման միավոր։
Կա՝ ծավալի չափման բաբելոնյան միավոր (0,84 լ կամ 0,42 լ)։
Արբատա։
Վիլենյան տակառ՝ Լիտվական մեծ իշխանության չափման միավոր։
Շոպպեն՝ Հարավային Գերմանիայում, այնուհետև մի շարք այլ գերմանական, շվեյցարական և ֆրանսիական շրջաններում հեղուկների (այդ թվում՝ խմիչքների) չափման միավոր։


== Տարբեր միավորների կապի աղյուսակ ==


== Չափերի անգլիական  համակարգ ==
Բարել, անգլիական միավորների համակարգ(ԱՄՀ), նավթի ծավալի չափման միավոր (= 158,983 լ)։
Գալլոն, ԱՄՀ միավոր, հեղուկների չափման միավոր(≈ 4 լ), չափը կախված է երկրից և գալլոնի տեսակից։
Պինտա, ԱՄՀ միավոր(=1/8 գալլոն,կամ≈ 1/2լ)
Կվարտա, ԱՄՀ միավոր,(1/4 գալլոն, ≈1լ)
Խորոնարդ դյույմ( մատնաչափ), ԱՄՀ միավոր,( 1,64·10−5մ³)
Խորոնորդ ֆուտ(ոտնաչափ)


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
https://www.fourmilab.ch/hackdiet/www/subsection1_4_2_0_1.html
Բելունո

Բելունո (իտալերեն՝ Belluno, վեն.՝ Bełun), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում։ Հանդիսանում է, Բելունո գավառի կենտրոնը։
Բնակչությունը կազմում է մոտ 35000 մարդ, Բնակչության խտությունը 238 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 147,18 կմ² տարածք։
Քաղաքի հովանավորն է համարվում Մարտինուս Թուրինացին։ Քաղաքի տոնը նոյեմբերի 11-ին է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==
Կոտյոլ (Օսկոլի վտակ)

Կոտյոլ (ռուս.՝ Котёл), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բելորեցկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օսկոլ գետի ձախ ափին 373 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 41 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010400312107000011837
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107001183
Ավազանի կոդը - 05.01.04.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գեղամ Խուդավերդյան

Գեղամ Մանասի Խուդավերդյան (սեպտեմբերի 27, 1957(1957-09-27), Մրգավան, Արտաշատի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 26, 1992(1992-05-26), Երասխ, Արարատի շրջան, Հայաստան), հայ ազատամարտիկ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել և ավարտել է Մրգավանի միջնակարգ դպրոցը։ Ուսումը շարունակել է Երևանի թիվ 42 պրոֆ․ ուսումնարանում և ստացել է որակյալ դերձակի կրթություն։ 1975-1977 թթ․ ծառայել է սովետական բանակում։ Աշխատել է Արտաշատ քաղաքի թիվ 2 շինվարչությունում, գալանտերեա-տրիկոտաժի ֆաբրիկայում։ 1980թ․ ամուսնացել է, ունի երեք երեխա՝ մեկ աղջիկ՝ Անի, երկու տղա՝ Վահե, Դավիթ։ Մասնակցել է Գորիսի, Կապանի, Երասխավանի, Քարակերտի ինքնապաշտպանական մարտերին։ 1992թ․ մայիսի 26-ին Երասխավանում, մարտադաշտում վիրավոր ընկերներին օգնելիս, թշնամու գնդակից վիրավորվում և մահանում է։
Թաղված է Մրգավան գյուղի գերեզմանատանը։ Մրգավանի փողոցներից մեկը կոչել են Գեղամ Խուդավերդյանի անունով։ Գյուղի կենտրոնում՝ մշակույթի տան դիմաց կանգնեցված է Գեղամ Խուդավերդյանի կիսանդրին, որի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2009 թվականի մայիսի 7-ին։


== Գրականություն ==
Երևան-Արտաշատ, «Անահիտ» հրատարակչություն, «Մեր քարեղեն ոգին» (խմբ․ Յուրա Պետրոսյան), 1996, էջ 67-68
Կիրճ

Կիրճ (շատ լեզուներում՝ Կոնյոն, իսպ.` cañón բառից - «խողովակ», «կիրճ»), խորը տեղաբաշխված գետի հովիտ շատ զառիվեր, հաճախ ուղղահայաց լանջերով և նեղ հատակով, սովորաբար ամբողջությամբ զբաղված է լինում գետի հունով։
Ամենամեծ կիրճը խորությամբ հայտնի Կոլորադո գետի Մեծ Կանիոնն է (անգլ.՝ Grand Canyon) ԱՄՆ-ում (երկարությունը ավելին քան 446 կմ, խորությունը մինչև 1600 մ)։
Ամենաերկար կիրճը Գրենլանդիայի Մեծ Կանիոնն է, այս մասին ասվել է 2013 թվականի օգոստոսին։
Երկրորդը խորությամբ աշխարհում և ամենամեծը Եվրոպայում, Տարայի կիրճն է Չերնոգորիայում (երկարությունը 82 կմ, խորությունը մինչև 1300 մ)։
Աշխարհում երկրորդ կիրճը և երկարությամբ և լայնությամբ, դա Ֆիշ-Ռիվեր գետի կիրճն է (Նամիբիա, երկարությունը՝ 161 կմ, լայնությունը՝ 27 կմ, խորությունը՝ 550 մ)։ Ամենախորը կիրճը աշխարհում համարվում է Կոտուասի կիրճը (Պերու), նրա խորությունը կազմում է 3 535 մետր։
Հայաստանում կանիոններ կան Հրազդան, Դեբեդ, Արփա, Ազատ, Քասաղ, Որոտան գետերի միջին հոսանքների շրջանում։


== Տես նաև ==
Մեծ կիրճ
Սատանայի կիրճ
Տինայանիի կիրճ
Գունավոր կիրճ
Սուլու-Թերեք
Չարին (կիրճ)
Ձորակ
Ձոր
Կոլկա (կիրճ)
Ֆյորդ
Այծքաղի կիրճ
Բրայս-կիրճ
Դիվեևո

Դիվեևո (ռուս.՝ Дивеево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Դիվեևսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պլինիոս Կրտսեր

Պլինիոս Կրտսեր (լրիվ անունը՝ Գայոս Պլինիոս Ցեցիլիոս Սեկունդոս, լատ.՝ Gaius Plinius Caecilius Secundus, մոտ 61, Կոմո, Միլանի դքսություն - ոչ վաղ քան 113 և ոչ ուշ քան 114, Բյութանիա), հռոմեական քաղաքական գործիչ, գրող և փաստաբան։ Զբաղեցրել է հյուպատոսի, այնուհետև Բյութանիա հռոմեական նահանգի կառավարիչի պաշտոնը։ Մեզ են հասել Պլինիոսի նամակների ժողովածուն (9 գիրք) և «Տրայանոս կայսեր ներբողը», որոնք կարևոր աղբյուր են Հին Հռոմի I-II դարերի պատմության ուսումնասիրության համար։ Տրայանոս կայսերը հասցեագրված նամակներից մեկում Պլինիոս Կրտսերը տեղեկություններ է հաղորդում Բյութանիայում քրիստոնեական համայնքի մասին։


== Ծանոթագրություններ ==
(9999) Վիլես

(9999) Վիլես (անգլ.՝ Wiles), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,843118 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6517 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0345 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1751,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,205595 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,2° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9999) Վիլես աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(2252) ՍԵՐԳԱ

(2252) ՍԵՐԳԱ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 1-ին Կոիտիրո Տոմիտայի կողմից Կոսոլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,617644 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4266 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8087 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1546,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232722 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,22° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2252) ՍԵՐԳԱ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պերշոտրավնևիյ գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Պերշոտրավնևիյգյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Першотравнева сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովսկի շրջան ում։
2001 թվականի տվյալներով Պերշոտրավնևիյգյուղական խորհրդում բնակվում էր 1612 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 109.64 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14.7 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Միրի

Միրի (մալայերեն՝ Bandar Miri), քաղաք Մալայզիայում, Կալիմանտան կղզում։ Համանուն շրջանի կենտրոնն է։ Ունի «մեծ քաղաքի» կարգավիճակ, որը շնորհվել է 2005 թվականին։ Բնակչությունը՝ 228 212 մարդ (2006 թվականի տվյալներով)։


== Պատմություն ==
Քաղաքի առաջացումը կապված է 1910 թվականին այս տարածքում նավթի հանքերի հայտնաբերման հետ։ Քաղաքը հիմնադրվել է հաջորդ տարի՝ 1911 թվականին։ Նավթից ստացված եկամուտների շնորհիվ քաղաքը սկսեց արագ զարգանալ. 1920-ականների սկզբին արդեն կար ավելի քան 40 խանութ, մեկ անգլիական դպրոց և մեկ չինական դպրոց։ 1929 թվականին Միրին դարձել է Բարամի շրջանի վարչական կենտրոնը։ Նավթային արդյունաբերությունը ծաղկեց 1930-ական թվականներին։ Շուտով հումքի պաշարները սկսեցին սպառվել, բայց հայտնաբերվեցին նավթի նոր հանքեր։ 1965 թվականին այստեղ օրական 95000 բարել էր արտադրվում։ Մալայական Petronas նավթային ընկերությունը Լուտոնգ քաղաքում հատուկ նավահանգիստ է կառուցել արտադրված ածխաջրածինների արտահանման համար (այժմ Միրիի արվարձան)։
1980-ականներին - 90-ականների սկզբին տեղի ունեցավ քաղաքի զարգացման նոր փուլ՝ կառուցվել են քաղաքային նոր տարածքներ, հյուրանոցներ, առևտրի կենտրոններ։ Նաև այս ժամանակաշրջանում սկսվեց զբոսաշրջության արդյունաբերության վերելքը։


== Կլիմա ==
Միրին ունի հասարակածային կլիմա։ Գոյություն ունի մուսոնների երկու եղանակ՝  հարավ-արևմտյան մուսոնը, որը չոր սեզոնն է ապրիլից սեպտեմբեր, և հյուսիս-արևելյան մուսոնը, որը խոնավ սեզոնն է հոկտեմբերից մարտ; Տարեկան տեղումների քանակը կազմում է մոտ 250-ից 380 սմ (100-ից 150 դյույմ)։


== Բնակչություն ==
Քաղաքի էթնիկ կազմը շատ բազմազան է։ Այստեղ ապրում են իբաններ, չինացիներ, մալայացիներ, մելանաուներ, կայաններ, կելաբիթներ, բիդայուներ, պունաններ և մի շարք այլ ժողովուրդներ ու ազգություններ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Miri Port Authority» (անգլերեն)։ Official Website of Miri Port Authority։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-12-ին։ Վերցված է 2011-01-19
Ֆտորաջրածին

Ֆտորաջրածինը (HF) անգույն, սուր հոտով գազ է, լավ լուծվում է ջրում, tհալ=-83,4 °C, tեռ=19,5 °C:(պլավիկյան թթու)։
HF → H + + F-
Միակ  թթուն է, որը լուծում է ապակին, շնորհիվ հետևյալ ռեակցիայի.
SiO2 + 4HF → SiF4 + 2H2O կամ SiO2 + 6HF → H2(SiF6) + 2H2O
Այդ պատճառով պլավիկյան թթուն պահում են պլաստմասսայե կամ մոմապատ ամաններում։
Օքսիդը (F2O) անգույն, բնորոշ հոտով գազ է, tհալ=-224 °C, tեռ=19,5 °C։ Ստանում են ֆտորի և ալկալիների փոխազդեցությունից.
2F2 + 2NaOH → 2NaF + H2O + F2O
Ֆտորն օգտագործում են հատուկ պլաստմասսաների (տեֆլոն), ֆրեոնների և հեղուկ հրթիռային վառելիքի օքսիդիչի ստացման համար։

իեիոօքկքօ
Հավի և ձվի խնդիր

Հավի և ձվի խնդիր (երբեմն՝ հավի և ձվի երկընտրանք), տրամաբանական պարադոքս հասկացությունների ծավալի ոչ հստակ կիրառմամբ։ Պարադոքսը հետևյալն է․ «Ի՞նչն է եղել ավելի շուտ՝ հավը, թե՞ ձուն»։ Մի կողմից հավի առաջացման համար անհրաժեշտ է ձու, մյուս կողմից՝ ձվի առաջացման համար անհրաժեշտ է հավ։ Անհրաժեշտ է ստեղծել պատճառահետևանքային կապ։


== Պարադոքսի պատմություն ==
Խնդրի վերաբերյալ կարծիքներ կարելի է գտնել Հին Հունաստանի դասական փիլիսոփաների աշխատություններում։ Նրանց աշխատանքները ցույց են տալիս, որ այս խնդիրը լայն քննարկում է ստացել։
Արիստոտելը կարծում էր, որ դրանցից ոչ մեկը նախապես չի եղել. դրանք ի հայտ են եկել միաժամանակ։ Նա մտածում էր, որ եթե լիներ առաջին մարդը, նա պետք է ծնվեր առանց հոր և մոր, իսկ դա հակառակ է բնությանը։ Ձուն չէր կարող լինել առաջինը, որպեսզի սկիզբ դներ հավերին, որովհետև այն առաջանում է հավից, և հավն էլ չէր կարող լինել առաջինը, քանզի ինքն էլ առաջանում է ձվից։
Խնդիրը վերլուծել է նաև Պլուտարքոսը («Խրատներ» գրքի 8-րդ հատոր), այնուհետև՝ Մակրոբիուսը։


== Խնդրի վերաբերյալ ժամանակակից հայացքներ էվոլյուցիոն կենսաբանության տեսանկյունից ==
Ձուն՝ որպես բազմացման միջոց, ի հայտ է եկել հավից ավելի շուտ։ Համաձայն ժամանակակից տեսակետների՝ թռչունները սողունների (դինոզավրերի) «ժառանգներն են», որոնք ձվադրմամբ էին բազմանում դեռ դինոզավրերի որոշ տեսակների՝ թռչունների վերափոխվելու էվոլյուցիոն պրոցեսը սկսվելուց առաջ։ Թռչունների դասի ի հայտ գալու պատմական հարաբերական պահին եղել է ձուն, որից ավելի ուշ դուրս է եկել «թռչունը»։ Միևնույն ժամանակ ավելի լայն առումով «ձու» են համարվում նաև կառուցվածքով ու գործառույթներով նրան նման կենսաբանական այլ օբյեկտներ (ձկների, երկկենցղների ձկնկիթները, սողունների ձվերը, որոնք ունեն նաև կոշտ կեղև)։ Սակայն լայն քննարկումները ենթադրում են, որ ավելի վաղ պիտի եղած լինի կենդանի օրգանիզմը, որը էվոլյուցիայի ընթացքում ձեռք է բերել ձվադրմամբ բազմանալու հատկություն։
Սակայն իրականում «հավ թե հավի ձու» խնդիրը լուծում չունի։ Էվոլյուցիան այնքան դանդաղ է ընթացել, որ անհնար է հստակ որոշել սահմանը «հավի» ու «նախահավի» միջև։
Եթե առաջարկվի արհեստական երկիմաստ չափանիշ, ապա խնդրի լուծումը կախված է նրանից, թե ինչ է ենթադրվում «հավի ձու» հասկացության տակ։ Որևէ պահի հայտնվել է թռչունը, որ համապատասխանում է չափանիշներին։ Եթե «հավի ձուն» այն ձուն է, որ ածել է հավը, ապա առաջինը եղել է հավը, որ դուրս է եկել ոչ հավի ձվից։ Եթե «հավի ձուն» այն ձուն է, որից դուրս է եկել հավը, ապա առաջինը եղել է ձուն, որը հավը չի ածել։


== Զանգվածային մշակույթում ==
Հայտնի է հումոր, որը դիսոնանսի դեր է խաղում փիլիսոփայական հարցերի և կենսական դժվարությունների միջև․

– Ի՞նչն է եղել բոլորից առաջ՝ հա՞վը, թե՞ ձուն։
– Առաջ եղել է ամեն ինչ՝ և՛ հավ, և՛ ձու։
2006 թվականին Դիսնեյ ընկերությունը «Փոքրիկ ճուտիկը» մուլտֆիլմի պատվին կազմակերպել է քննարկում «Հավ թե ձու» թեմայով։
Դեղին մամուլը նախընտրում է «Բրիտանացի գիտնականները խնդիրը լուծել են հավի (ձու) օգտին» խորագիրը։ Գիտնականները պարզել են, որ հավի ձվի կեղևի ձևավորման գործում կարևոր դեր է խաղում օվոկլեդինին-17 սպիտակուցը, որը չունեն մյուս թռչունները։


== Տես նաև ==
Պարադոքսների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գիտնականները պարզել են, թե ինչն է եղել ավելի շուտ՝ հա՞վը, թե՞ ձուն utro.ru
Բրիտանացի գիտնականները լուծել են հավի և ձվի վեճը korrespondent.net
Ավնյաշ

Ավնյաշ (ռուս.՝ Авняш, բաշկիրերեն՝ Әүнәш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 354 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մասադա

Միսադա (արաբ․՝ مسعدة‎‎, եբրայերեն՝ מַסְעַדֶה‎), լքված քաղաք Սիրայի Արաբական Հանրապետության հարավում՝ Ալ-Կունայտրայի մարզում։ Հանդիսանում է Միսադայի շրջանի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքի գտնվում է ՄԱԿ-ի խաղաղապահ առաքելության հսկողության տակ գտնվող տարածքի անմիջական հարևանությամբ։ Բնակչությունը՝ 3520 մարդ (2015)։
1960 թվականին՝ նախքան Վեցօրյա պատերազմը (1967), շրջանն ուներ 26 գյուղ և 39 ագարակ։ Գոլանի բարձունքներում կլիման թույլ էր տալիս գյուղատնտեսության զարգացմանը։ Այժմ բնակչության մասին տեղեկություններ չկան։ Քաղաքն ամբողջովին ավերված է։


== Ծանոթագրություններ ==
Summer (երգ)

«Summer», շոտլանդացի դիջեյ, երգիչ-երգահան և երաժշտական պրոդյուսեր Քելվին Հարիսի երգն։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի մարտի 14-ին որպես նրա չորրորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ։ Երգը հեղինակը և պրոդյուսերն է Քելվին Հարիսը։


== Նախապատմություն և թողարկում ==
2014 թվականի մարտի 11-ին Քելվին Հարիսը Ինստագրամի իր էջում տեղադրում է երգից 15 վայրկյան, իսկ երեք օր անց՝ մարտի 14-ին, երգի ամբողջական տարբերակը թվային ներբեռնման ֆորմատով թողարկվում է որպես Քելվին Հարիսի թվով չորրորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ։
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Էմիլ Նավան, թողարկվել է 2014 թվականի ապրիլի 6-ին։ Տեսահոլովակի մի փոքր հատվածում նկարահանվել է անգլիացի դերասան Ջեյսոն Սթեթհեմը։


== Երգացանկ ==


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրեր ==
 2013 թվականի մայիսից սկսած, RIAA-ի հավաստագրերը թվային երաժշտությունների համար բացի աուդիո/վիդեո տարբերակներից ներառել են նաև ներբեռնումները, արդյունքում երգը եռակի անգամ ստացել է պլատինե։


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
Հանգուցալուծում

Հանգուցալուծում, գրական երկի սյուժեի բաղադրամասերից մեկը։ Գեղարվեստական ստեղծագործության մեջ կերպարների փոխհարաբերության զարգացման գագաթնակետին հաջորդող փուլը, երբ պատկերվող դեպքերն ու գործողությունները հանգում են իրենց ավարտին (Շիրվանզադեի «Քաոս» վեպում Հ. Միքայելի ճիշտ ուղու վրա կանգնելու և Սմբատի բարոյական վերջնական անկման փաստը)։ Թատերական երկերում ու նորավեպերում հանգուցալուծումը սովորաբար լինում է ավելի սուր և ցայտուն. «Պատվի համար» դրամայում հանգուցալուծումը (Մարգարիտի ինքնասպանությունը) անմիջապես հաջորդում Է գագաթնակետին (փաստաթղթերը այրելու տեսարանին)։ Պարտադիր չէ, որ երկն ավարտվի կոնֆլիկտի հստակ հանգուցալուծումով. Դ. Դեմիրճյանի «Վարդանանք» գագաթնակետից (Ավարայրի ճակատամարտ-ից) հետո էլ չի պարզվում, թե պարսիկ նվաճողների և հայ ժողովրդի պայքարում որ կողմը շահեց։ Երբեմն երկը կարող է սկսվել հանգուցալուծումով։
Անդրոմեդա (այլ կիրառումներ)

Անդրոմեդա, կարող է վերաբերել՝

Անդրոմեդա - Sb տիպի պարուրաձև գալակտիկա։ Մեծ գալակտիկա է, ամենամոտը Ծիր Կաթինին, գտնվում է Անդրոմեդայի համաստեղությունում, Երկրից 2.54 միլիոն լուսատարի (կամ 772 000 պարսեկ) հեռավորության վրա։ Գալակտիկայի հարթությունը թեքված է դեպի մեզ 15° անկյան տակ, տեսանելի չափը 3, 2 × 1, 0°, տեսանելի աստղային մեծությունը՝ +3, 4m։ Ունի 1 տրիլիոն աստղ՝ 2, 5-5 անգամ ավելի Ծիր Կաթինից։
Անդրոմեդա - հյուսիսային կիսագնդի համաստեղություններից՝ Կասիոպեա, Պերսեոս, Եռանկյուն, Ձկներ, Պեգաս և Մողես համաստեղությունների միջև։ Անդրոմեդան երկնքում գտնվող աստղերի մեջ իր չափերով 19-րդն է։ Հարևան համաստեղություններն են Կասիոպեան, Մողեսը, Պեգասը, Ձկները, Եռանկյունին, Պերսևսը։
Շիրի Մայմոն

Շիրի Մայմոն (եբրայերեն՝ שירי מימון‎, մայիսի 17, 1981(1981-05-17), Հայֆա, Իսրայել), իսրայելցի երգչուհի և դերասանուհի, որի կարիերան սկսվեց այն բանից հետո, երբ նա գրավեց երկրորդ տեղը Իսրայելական «Կոխավ Նոլադ» հեռուստաշոուի ժամանակ («Ծնվեց  աստղը» -ռուսական Աստղերի ֆաբրիկայի իսրայելական տարբերակը), որից հետո Շիրի Մայմոնը ներկայացրեց Իսրայելը Կիևում` Եվրատեսիլ 2005 մրցույթում։ 


== Կենսագրություն ==
Շիրին ծնվել է Իսրայելի Հայֆա քաղաքում, բայց մեծացել է  Կիրյաթ Խայիմ ավանում։ Նրա մայրը մարոկկացի հրեա է, հայրը` թունիսցի հրեա։ Շիրին առաջին անգամ բեմ է դուրս եկել 10 տարեկանում` մանկական մրցույթներից մեկում։ Ավելի ուշ նա մասնակցել է «Տիպեկս» խմբի երաժշտական տեսահոլովակի նկարահանումներին, որից հետո մեկ ու կես տարի աշխատել է երգչուհի և բարմեն Էյլաթի գիշերային ակումբներից մեկում։


== Եվրատեսիլ ==
2005 թվականին Շիրին մասնակցեց եվրատեսիլի իսրայելական ընտրական մրցաշարին, որտեղ հաղթեց 120 հնարավորից` հավաքելով 116 միավոր, որից հետո մեկնեց Կիև «Հաշկետ Շե-նիշ’ար» երգով, այն կատարելով կեսը եբրայերենով, կեսը` անգլերենով։ Քվեարկությունից հետո երգչուհին հավաքեց 154 միավոր` գրավելով 4-րդ տեղը, երրորդ տեղից ետ մնալով ընդամենը 4 միավորով։  
2005 թվականի սեպտեմբերին Շիրին թողարկեց իր առաջին ալբոմը, որի վաճառքը հասավ 20000 օրինակի։  2006 թվականի մարտից Շիրին  սկսեց նկարահանվել Իսրայելական 24-րդ երաժշտական ալիքի Ելադոմ Ռաոմ   (Վատ  աղջիկներ)  հեռուստասերիալում, որտեղ նա խաղում է տաղանդավոր երգչուհու դերը, որը փորձում է զբաղվել ստեղծագործական գործունեությամբ և միաժամանակ օգնել թմրամոլ եղբորը։


== Երաժշտություն ==
2006 թվականի դեկտեմբերին  Շիրին սկսեց աշխատել երկու նոր ալբոմների վրա անգլալեզու միջազգային լսարանի համար, երկրորդը  եբրայերեն լեզվով։  2007 թվականի վերջին ,  2008 թվականի սկզբին երգչուհին շրջագայության է մեկնում ռուսախոս Բրուքլին, որտեղ ելույթ է ունենում հրեական լսարանի առաջ ։
2008 թվականի նոյեմբերի սկզբին  ելույթ է ունենում   MTV EMA 2008 արարողության բեմում, Now That You’re Gone կոմպոզիցիայով։ 
Շիրին եղել է X Factor Israel ծրագրի դաստիարակներից մեկը, ծրագրի իսրայելական տարբերակում, Ֆակտոր Ա և Գլխավոր բեմ նախագծում հաղթեց նրա սաներից Ռոուզ Ֆոստանեզը ։


== Ստեղծագործություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official website/ Պաշտոնական կայք
Israeli website/ Պաշտոնական իսրայելական կայք
Ռիկի Բերրի

Ռիկի Ալան Բերրի (անգլ.՝ Ricky Alan Berry, հոկտեմբերի 6, 1964 - օգոստոսի 14, 1989), ամերիկացի բասկետբոլիստ, թեթև հարձակվող։ Հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Սակրամենտո Քինգս» ակումբում։


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում Archived 2006-05-01 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Հոդված Բերրիի ինքնասպանության մասին (տպագրված 1989թ. օգոստոսի 15-ին)(անգլ.)
Սլավյանսկոե (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍլավյանսկոեՍլավյանսկոե (ուկրաիներեն՝ Словянське, Ղրիմի թաթարերեն՝ Slavân Şirin), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Շիրին Նովիյ։
2001 թվականի տվյալներով Սլավյանսկոե գյուղում բնակվում էր 66 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
HammAli & Navai

HammAli & Navai, ռուսական երաժշտական ռեփ-դուետ, որի կազմում ընդգրկված են Ալեքսանդր Ալիևը և Նավաի Բակիրովը։


== Պատմություն ==
Դուետը կազմավորվել է 2016 թվականի հունիսի 29-ին, երբ գրվեց նրանց առաջին համատեղ երգը՝ «День в календаре»։
2017 թվականի հունվարին գրվեց երկու համատեղ թրեք՝ «Летать не хочу» և «Любовь-простуда»։ Մոտ մեկ ամիս անց դուետը թողարկեց նոր երգ՝ «Ты моя химия», մեկ ամիս անց կայացավ «Память не разрушить» սինգլի պրեմիերան։
2017 թվականի ապրիլի 19-ին կայացավ «Вместе летать» թրեքի թողարկումը, որը գրվել էր Bahh Tee-ի հետ միասին։ Նույն թվականի մայիսին դուետը թողարկեց «Привет, ну как ты там вообще?» երգը։ 2017 թվականի հունիսի 16-ին հրապարակվեց «Фары-Туманы» թրեքը։
2018 թվականին ներկայացվեց «Хочешь, я к тебе приеду» թրեքը, որի հիման վրա ավելի ուշ նկարահանվեց տեսահոլովակ։ Հոլովակի գլխավոր հերոսուհին Անաստասիա Իվլեևան էր։ 2018 թվականի մարտի 9-ին կայացավ JANAVI դեբյուտային ստուդիական ալբոմի պրեմիերան, որը BOOM-ի տարբերակով դարձավ 2018 թվականի ամենալսելի ալբոմը։ «Пустите меня на танцпол» երգը դարձավ հիթ (ընդգրկվել է տարբեր շքերթներում՝ Звук (2-րդ տեղ), Mooscle (2-րդ տեղ), Youtube (5-րդ տեղ) և այլն), որի հիման վրա նկարահանվեց տեսահոլովակ ռեպեր Կիևսթոների և մոդել Մաշա Մինոգորովայի մասնակցությամբ։ 2018 թվականի նոյեմբերի 26-ին թողարկվեց «JANAVI: Аутотомия» ալբոմը։
2019 թվականի հունվարի 18-ին դուետը թողարկեց նոր սինգլ՝ «Как тебя забыть», իսկ երեք ամիս անց կայացավ jony-ի հետ համատեղ ներկայացրած «Без тебя я не я» երգի պրեմիերան։
2021 Մարտի 4-ին խմբի մենակատարները հայտարարեցին կոլեկտիվի փլուզման և մենակատար աշխատանքի մեկնարկի։


== Սկավառակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջը «ВКонтакте» սոցիալական ցանցում
HammAli & Navai Ինստագրամում
HammAli & Navai Ինստագրամում
Եվա Էնսլեր

Էվ Էնսլեր (անգլ. Eve Ensler, մայիսի 25, 1953(1953-05-25), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), հրեա է իր հոր կողմից։ Նա աշխարհահռչակ ֆեմինիստ գրող և թատերագիր է, որի ամենաճանաչված աշխատանքը՝ Հեշտոցի Մենախոսություններ (The Vagina Monologues) թատերախաղը, թարգմանվել Է ավելի, քան 45 լեզվով և բեմադրվել ավելի, քան 119 երկրում։ Էնսլերի ուղությունը դեպի այսպես ասած «ռադիկալ ֆեմինիզմ» սկսվում է իր երիտասարդ տարիներին։ Տուժել է ընտանեկան բռնությունից, հայրն իրեն չարաշահել է, նա հաճախակի հավաստել է իր վիրավորված մանկության մասին։
1975 թ. նա ավարտեց Middlebury վարժարանը։ Ամուսնացավ Ռիչարդ Մակդերմոթի հետ 1978 թ և տասը տարի հետո լքեց նրան՝ միաժամանակ որդեգրելով Դիլանին, իր ամուսնու 15 տարեկան տղային։


== Հղումներ ==
Բրուք Գրինբերգ

Բրուք Մեգան Գրինբերգ (անգլ.՝ Brooke Megan Greenberg, հունվարի 8, 1993(1993-01-08), Բալթիմոր, Մերիլենդ, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 24, 2013(2013-10-24), Բալթիմոր, Մերիլենդ, ԱՄՆ), «աղջիկ, որը չի մեծանում»։ Ծնվել է 1993 թվականի հունվարի 8-ին Մերիլենդ նահանգի Ռեյսթերթաուն քաղաքում կեսարյան հատման եղանակով հղիության 36-րդ շաբաթում։ Տառապել է գիտությանն անհայտ հազվագյուտ հիվանդությամբ, որն արտահայտվում է օրգանների և համակարգերի զարգացման կազմալուծմամբ և անսինխրոն դանդաղեցմամբ։
Ծնվելիս աղջկա մարմնի զանգվածը կազմել է 1840 գրամ, 10 ամսական հասակում՝ 3400 գրամ։ Մարմնի մաքսիմալ զանգվածը գրանցվել է 14 տարեկան հասակում և կազմել է 7250 գրամ։ Հասակը հաստատուն 76 սմ էր։ 2009 թվականին նրա ատամնային տարիքը կազմում էր 8 տարի, ոսկրայինը՝ 10։
Ներարգանդային զարգացման շրջանում գրանցվել են ֆիզիոլոգիական աճի դանդաղեցման դեպքեր։ Ծնունդից հետո հայտնաբերվել են բնածին արատների մի շարք նշաններ, այդ թվում՝ կոշտուկավոր մարմնի ագենեզիա, որը զարգացել է ավելի ուշ՝ 14 տարեկանում, բացառությամբ թմբիկը միացնող հետնամասից։ Պահպանվել է ընդհանուր հիպոմիելինիզացիան։ Գենոտիպի մանրակրկիտ ուսումնասիրությունը ցույց է տվել արատների բացակայություն։ Ռիչարդ Ուոլկերի ղեկավարության տակ գտնվող մասնագետների խմբի միակ հայտնագործությունը դարձել է քրոմոսոմների ծայրամասերի զգալի կրճատումը (քայքայումը)։
Չորս տարեկան հասակում Բրուքը 14-օրյա քուն է մտել։ Բժիշկներն ասել են, որ նա ունի գլխուղեղի ուռուցք և կապրի ևս 48 ժամ։ Ուռուցքն ավելի ուշ նահանջել է առանց բուժման։ Բրուքը արթնացել է 14-րդ օրը։ Անցկացվել է մագնիսառեզոնանսային շերտագրություն և պարզվել է, որ ուռուցքն ինքն իրեն հետ է ներծծվել։ Մի քանի անգամ տարել է պեպտիկ խոցի պատռման դիպված, էպիլեպսիկ նոպայով ուղեկցվող ինսուլտ։ Տառապել է դիսֆագիայով․ սնումն իրականացվել է ստամոքսային զոնդի միջոցով։ Հորմոնալ թերապիան (աճի հորմոն) արդյունք չի տվել։
Տարբեր շեղումների պատճառով աղջկա հոգեբանաֆիզիկական զարգացումը դժվար է գնահատել։
Բրուքն ունի 3 քույր, որոնց զարգացումն ընթանում է առանց շեղումների։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Պատմության մեջ Բրուքը միակ մարդը չէ, ով «չի մեծանում»։ Հայտնի են նման ևս երկու դեպք՝  վեցամյա Գաբրիել Քեյը Մոնտանա նահանգից և 40-ամյա Նիկի Ֆրիմենը Ավստրալիայից, ով արտաքնապես նման է 10-ամյա երեխայի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Репортаж о Брук Гринберг, Рен-тв ՅուԹյուբում
«16-летняя девочка, похожая на младенца, может раскрыть секрет вечной молодости»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-03-ին 
«Doctors Baffled, Intrigued by Girl Who Doesn’t Age»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-03-ին (անգլ.)
«Brooke Greenberg: No Need To Stop Aging»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-03-ին (անգլ.)
«A child frozen in time»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-03-ին (անգլ.)
Սեր և ընկերություն (ֆիլմ)

«Սեր և ընկերություն» (անգլ.՝ Love & Friendship), անգլիացի գրող Ջեյն Օսթինի «Լեդի Սյուզան» վեպի մոտիվներով ռեժիսոր Ուիթ Սթիլմենի կողմից 2016 թվականին նկարահանված պատմական կատակերգություն։ Անվանումը վերցված է գրողի՝ «Սեր և ընկերություն» ստեղծագործությունից։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի հունվարի 23-ին ԱՄՆ-ում «Սանդենս» փառատոնի ժամանակ, Ռուսաստանում՝ օգոստոսի 18-ին։


== Սյուժե ==
1790-ական թվականներին ոչ վաղուց այրիացած լեդի Սյուզան Վերտոնը ձգտում է իր և իր դստեր՝ Ֆրեդերիկայի համար կյանքի հարուստ ուղեկից գտնել։ Նրա ընտրությունը կանգ է առնում երիտասարդ Ռեջինալդ դե Կուրսիի վրա։


== Դերերում ==


== Պարգևներ և անվանակարգեր ==
Անվանակարգեր2016 թվական՝ Rotterdam International Film Festival, Big Screen Award (Ուիթ Սթիլման)
2016 թվական՝ Seattle International Film Festival, Best Actress (Քեյթ Բեքինսեյլ)


== Գնահատականներ ==
Ֆիլմը դրական գնահատանքի է արժանացել կինոքննադատների կողմից։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմը 167 գրախոսությունից 98 % -ը դրական են եղել։ Metacritic կայքում 36 գրախոսության հիման վրա գնահատվել է 87 բալ (100 բալի դեպքում)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Любовь и дружба(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Любовь и дружба»(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
Աչեշբոկ

Աչեշբոկ (ռուս.՝ Ачешбок), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում և Բելորեչենսկի շրջանում։


== Աշխարհագրություն ==
Գետաբերանը տեղակայված է Բուգունժ գետի ձախ ափին՝ 16 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է, ավազանի տարածքը 94,2 կմ2։ Գետի ակունքը սկսվում է եղեևնու անտառներում։ Հոսում հյուսիս-արևելքում լեռան հովտում.։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Լաբա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 06020000712108100003588
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 108100358
Ավազանի կոդը - 06.02.00.007
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Զարեչիե (գյուղ, Ռուժինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶարեչիեԶարեչիե (ուկրաիներեն՝ Заріччя), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռուժինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զարեչիե գյուղում բնակվում էր 2 178 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3756 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 579,87 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռոմանովկա (քաղաքատիպ ավան, Ռոմանովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոմանովկաՌոմանովկա (ռուս.՝ Романовка), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Ռոմանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7271 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(1686) Դե Սիտեր

(1686) Դե Սիտեր (անգլ.՝ De Sitter), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1935 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Հենրիկ վան Գենտի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,161639 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6438 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6795 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2053,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175322 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,62° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1686) Դե Սիտեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գևորգ Վարդան

Գևորգ Վարդան (պարսկերեն՝ گئورک وارطان, 1969, Թեհրան, Իրան), իրանահայ քաղաքական գործիչ։ Թեհրանի և Հյուսիսային իրանահայության պատգամավոր ԻԻ խորհրդարանի 7-րդ և 8-րդ նստաշրջաններում։


== Կենսագրություն ==
Գևորգ Վարդանը ծնվել է 1969 թվականին Թեհրանում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Քուշեշ-Վաչե Հովսեփյան, Ալիշան և Քուշեշ-Մարիամ դպրոցներում։ 1991 թվականին ճարտարագետի որակավորում է ստացել Գիտության և արդյունաբերության համալսարանից, նյութաբանական ճարտարագիտության մագիստրոսի աստիճան ստացել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանից։ Ուսանողական տարիներին աշխատակցել է գիտակահետազոտական կենտրոնների հետ, հեղինակել է բազմաթիվ հոդվածներ։
Աշխատել է ավտոշինության բնագավառում, եղել է Իրանի «Անսխալ արտադրության» իրագործման առանցքային ձեռնարկությունների մատակարարման շղթայի տնօրեն, վերահսկել է 60 իրանական և արտասահմանյան արտադրական միավորումների աշխատանքների գործընթացը։ 1981 թվականից անդամակցել է հայկական մշակութային «Արարատ» կազմակերպության մարմնակրթական և երեցների միություններին, եղել է հայկական հարցերի ուսումնասիրության «ՀՈւՍԿ» վարչության անդամ։
1999 թվականին, որպես իրանահայ համայնքի պատվիրականության անդամ, մեկնել է Հայաստան և Արցախ, մասնակցել է Արցախյան ազատամարտի տասնամյակի հանդիսություններին։ Իրանահայ պատվիրակության կազմում Երևանում մասնակցել է Հայաստան-Սփյուռք խորհրդաժողովներին։ 2000 թվականին ընտրվել է Թեհրանի Հայոց թեմի 12-րդ շրջանի պատգամավորական ժողովի անդամ, որի կազմում 2003 թվականից ծառայել է ժողովի 2-րդ ատենապետի պաշտոնում։


== Ծանոթագրություններ ==
Չեչնիայի պետական դրամատիկական թատրոն

Խանփաշա Նուրադիլովի անվան Չեչնիայի պետական դրամատիկական թատրոն (ռուս.՝ Чеченский драматический театр имени Ханпаши Нурадилова), չեչենական ազգային թատրոն Գրոզնիում։ 
Չեչենների և ինգուշների թատերարվեստի ակունքները հնագույն անցյալում են, որի մասին են վկայում թափառաշրջիկ երաժիշտների երգերն ու ասքերը, հարսանեկան ու թաղման ծեսերը։ Ազգային դրամատուրգիան ստեղծվել է գլխավորապես սիրողական խմբերի մասնակիցների ջանքերով (Ի․ էլդարխանովի «Ծերունու երիտասարդ կինը», Դ․ Շարիպովի «Ալիբեկ-հաջի Զանդակսկի», Զ․ Մալսագովի «Աղջկա առևանգումը», «Վրեժ»)։ 
Պրոֆեսիոնալ թատերարվեստի զարգացումն սկսվել է Գրոզնու Չեչենական թատրոն-ստուդիայի (1931) ստեղծումով (1933-ից՝ Չեչենական դրամատիկական թատրոն)։ 1933 թվականին Օրջոնիկիձեում բացվել է ինգուշական թատրոն-ստուդիան, որը, 1934 թվականին միավորվելով Չեչենական դրամատիկական թատրոնին, կոչվել է Չեչենա-ինգուշական դրամատիկական թատրոն։ 
Պրոֆեսիոնալ կադրերը կրթվել են նաև Ռուսթավելու անվան վրացական թատրոնում, Մոսկվայի թատերարվեստի, Լենինգրադի թատրոնի, երաժշտության և կինոյի ինստիտուտներին կից ստուդիաներում, դարձել առաջատար դերասաններ (ՌՍՖՍՀ վաստակավոր արտիստ Ցա․ Զուբայրաև, Չեչենների, ԻԽՍՀ Ժողովորդական և ՌԱՖԱՀ վաստակավոր արտիստ Շ․ Ալիևա, Չեչենիայի, ԻԽՍՀ Ժողովորդական արտիստներ Ա․ Իսաևա, Խ․ Խակիշևա, Ա․ Համիդով, Վ․ Տատան և ուրիշներ)։ 
Առաջին պրոֆեսիոնալ ռեժիսորներն են՝ Դ․ Բաթուկաևը, Մ․ Աոլցաևը և Ռ․ Խակիշևը։ 1942-ին թատրոնը կոչվել է Խանփաշա Նուրադիլովի անունով։ Թատրոնի առաջընթացում մեծ դեր ունեն ռեժիսորներ Ա․ Տուգանովը, Մ․ Ալիլին, Ա․ ճխարտաշվիլին, Դ․ Բաթուկաևը, Մ․ Մինաևը, Լ․ Դորկայան, կոմպոզիտորներ՝ Դ․ Մեպուռնովը, Ա․ Ալեքսանդրովը, նկարիչներ՝ Մ․ Աաղյանը, Ի․ Դամրեկելին, Մ․ Մագոմաեը և ուրիշներ։
Գուրուլա

Գուրուլա, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Եփրատի ավազանում, սրա աջ վտակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սանր

Սանր, կենցաղային անհատական օգտագործման առարկա մազերը սանրելու և գլխի մերսման համար։ Կան նաև սանրեր կենդանիների բրդի համար։


== Տեսակները ==
Կան սանրերի երկու հիմնական տեսակներ` ատամնավոր և խոզանակե։ Ատամնավորը լինում է բռնակով և առանց բռնակի։


== Պատմություն ==
Ամենահին սանրը հայտնաբերվել է Հին Հռոմի տարածքի պեղումների ժամանակ։ Այն պատրաստված է եղել կենդանու ոսկորից և ունեցել է 8 ատամիկ։


== Սանրի դերը ==
Սանրերն օգտագործվում են տարբեր նպատակներով, այն է `

Երկար մազերը կարգի բերելու համար։
Մազերի հարդարման համար։
Թափված մազերը հեռացնելու համար։
Մակաբույծների հեռացման համար (ոջիլ, անիծ և այլն)։Սանրերը հաճախ օգտագործվում են դետեկտիվների կողմից հանցագործի ճանաչման գործում մազերի տեսակը ստանալու համար։


== Սանրերի նյութը ==

Սանրերը կարող են պատրաստված լինել տարբեր նյութերից, սովորաբար լինում են փայտյա կամ պլաստիկե։ Երբեմն սանրերը պատրասատում էին փղոսկրից, հիմա ոչ, քանի որ վտանգ կա այդ կենդանիների պահպանման համար։ Եթե սանրերը փայտից են, ապա որպես կանոն պատրաստում են բալենու կամ սոճու բնափայտից։ Փայտյա սանրերը լաքապատվում են։
Սանրերը լինում են`

ոսկորե,
փայտյա,
մետաղական,
պլաստիկե,
համակցված (պլաստիկե` մետաղյա բռնիչով, մետաղյա` պլաստիկե բռնիչով և այլն)։


== Սանրերը դիցաբանության մեջ ==
Դիցաբանության մեջ սանրերը կանացիության խորհրդանիշն են։ Անտիկ ժամանակներում սանրերի հետ կապված էին ջրային երևույթները։ Սանրվում էին, օրինակ, ջրահարսերը, ծովահարսերը։ Սանրերը շատ աստվածուհիների, նամանավանդ սիրո և ջրի աստվածուհիներ Վեներայի, Աֆրոդիտեի, ատրիբուտներից էին։
Սանրվելը որպես մոգական գործողություն և հենց սանրը ունեցել են տարբեր նշանակություններ. մի կողմից այն գեղեցկության և կանացի գրավչության խորհրդանիշ է, մյուս կողմից` խորհրդավորության խորհրդանիշ։ Շատ երկրների հեքիաթներում հանդիպում են հերոսներ, որոնք փախուստի ժամանակ իրենց հետևից շպրտում են սանրեր, որից աճում է հետապնդողներին խանգարող խիտ անտառ։
Կախարդների մասին ասում էին, որ նրանք իրենց մազերը սանրելով կարող էին ազդել եղանակի վրա և փոթորիկ առաջացնել։


== Ձևերը ==
Սանրերը լինում են սահուն, տուփով, տարբեր ձևերի, օրինակ` հրացանի, դանակի, ձկան և այլ տեսքերով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==