Մեսոլոնգիոն

Մեսոլոնգիոն (հուն․՝ Μεσολόγγιον), քաղաք Հունաստանում, Էտոլիա և Ակարնանիա վարչական կենտրոնի ծայրամասային միավոր Արևմտյան Հունաստանի ծայրամասում։ Գտնվում է Ախելոս և Էվինոս գետերի միջև՝ Մեսոլոնգոն ծովալճակի ափի (հուն․՝ Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου) Պատրաիկոս ծովածոցում՝ Ագրինիոնից 35 կմ և Անդիրիոնից 37 կմ հեռավորության վրա։ Մեսոլոնգիոնի հյուսիս-արևմուտքում է գտնվում Էտոլիկիոն քաղաքը։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմում է 12785 մարդ։
Քաղաքում տեղի են ունեցել Հունաստանի անկախության պատերազմի շատ դրամատիկական իրադարձություններ։ Սա Հունաստանի միակ Սուրբ քաղաքն է (Ιερά πόλις)։ 1824 թվականին քաղաքում մահացել է անգլիացի բանաստեղծ լորդ Բայրոնը։ Մեսալոնգիոնում կա դամբարան, որտեղ գտնվում է Բայրոնի սիրտը և 1881 թվականին տեղադրված Բայրոնի արձանը։


== Պատմություն ==

Քաղաքի հյուսիս-արևմուտքում են գտնվում Հոմերոսի կողմից «Իլիականում» հիշատակված և Դեմետրիոս II Էտոլիացու կողմից ավերված հին Պլևրոնի քաղաքի փլատակները։ Նոր քաղաքը Էտոլիայում կարևոր դեր էր խաղում։ Մեսոլոնգիոնն առաջին անգամ հիշատակվել է 1571 թվականին Նավպակտոսի մոտակայքում տեղի ունեցած  Լեպանտոնի ծովամարտի նկարագրությունում։ 1726 թվականին Մեսոլոնգիոնում բացվել է Վենետիկի փոխհյուպատոսարանը։ 1770 թվականին Մեսոլոնգիոնը օժանդակել է Պելոպոնեսյան ապստամբությանը։ Հունական հեղափոխության ժամանակ քաղաքը եղել է Ալեքսանդրա Մավրոկարդատոսի հրամանատարության ներքո Արևմտյան Հունաստանում գլխավոր գործողությունների կայան. 1822 թվականի հոկտեմբերին թուրքերը հարձակվում են նրա վրա, սկսվում է Մեսոլոնգիոնի առաջին պաշարումը, 1823 թվականի վերջին տեղի է ունեցել երկրորդ պաշարումը, իսկ 1825 թվականին՝ երրորդը։


=== Ելք Մեսոլոնգիոնից ===

1825 թվականի Մեսոլոնգիոնի դեմ է ուղարկվել 35 հազարանոց զորամիավորում՝ սերասկյար Մեհմեդ փաշայի հրամանատարությամբ, որին սուլթանը մահապատժի սպառնալիքով ուղարկել էր նվաճելու անհնազանդ քաղաքը։ Միևնույն ժամանակ Թոփալ փաշան պաշարում է կղզին ծովի կողմից։ Չնայած քաղաքը պաշտպանում էին 4 հազար պաշտպան՝ Նոտիս Բոցարիսի ղեկավարությամբ, թուրքերի բոլոր հարձակումները հետ են մղվում։ Ծովի կողմից պաշարվածներին օգնության է հասնում Անդրեաս Միաուլիսի հունական նավատորմը, որը քշում է թշնամական նավերը, բայց պաշարողներին էլ օգնության է հասնում Իբրահիմ փաշան՝ եգիպտական զորքերով։ Կայազորի ռազմական և կենսական պաշարները այնքան են նվազում, որ որոշում է կայացվում ճեղքել պաշարումը։ 1826 թվականի ապրիլի 22-ի այդ փորձը ձախողվում է, և թուրքերը ներխուժում են քաղաք։ Այդ ժամանակ հույները պայթեցնում են վառոդի նկուղը և իրենց, ներխուժած հակառակորդների հետ միասին, թաղում են ավերակների տակ։
Մեսոլոնգիոնի ողբերգությունը մեծ ազդեցություն ունեցավ եվրոպական երկրների վրա և Հեղափոխության լայն աջակցությունը առաջացրեց։


== Տրանսպորտ ==
1890 թվականին բացվել է Ագրինիոն-Կրիոներիոն երկաթուղային կայանը, որը անցնում է Մեսոլոնգիոնոնի և Էտոլիկոնի միջով։ 1972 թվականին բացվել է Էտոլիկիոն-Կատոխի երկաթուղին, որը փակվել է 1943 թվականին, իսկ Արգինիոն-Կրիոներիոնը՝ 1972 թվականին։


== Մեսոլոնգիոնի համայնքային միություն ==
Մեսոլոնգիոնի համայնքային միության մեջ մտնում է 21 բնակավայր և կղզիներ։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 14386 մարդ։ Մակերեսը 151,889 կմ² է։


== Բնակչություն ==


== Հայտնի բնիկներ ==
Կոնստանտինոս Նիդեր  (1865-1943) գեներալ, Բալկանյան և Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից, 1919 թվականի Անտանտի, Ուկրաինական արշավախմբի,  փոքրասիական արշավի անդամ
Անաստասիոս Պապուլաս (1857-1935) գեներալ, Մակեդոնիայի համար մարտերի մասնակից, բալկանյան մարտիկ և փոքրասիական արշավի անդամ, որտեղ արշավի առաջին հաղթական շրջանում եղել է բանակի հրամանատար
Սպիրիդոն Պապուլաս (Σπυριδωνας Παπουλας, 1796-?) 19-րդ դարի խոշորագույն նավատեր, 1821-1829 ազատագրական պատերազմի մասնակից, գեներալ Անաստասիոս Պապուլասի հայրը։
Վալտինոս Վլասիոս (1825-1896) հույն գեներալ և 19-րդ դարի երկրորդ կեսի նախարար
Կոնստանտինոս Ցակալոս (1882-1922) հունական բանակի փոքրասիական արշավի գեներալ


== Քույր քաղաքներ ==
Մեծ Բրիտանիա՝  Ջեդլինգ
ԱՄՆ՝ Կանզաս, Լորենս
Ռումինիա՝ Ֆոկաշինի
Շվեյցարիա՝ Շյոֆլիսդոս


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Augustin Fabre Histoire du siège de Misselonghi. — Paris, 1826.