armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Իտարուման

Իտարուման (պորտ.՝ Itarumã) համայնք Բրազիլիայում, մտնում է Գոյաս նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Գոյաս նահանգի հարավային մարզը։ Մտնում է տնտեսական կարգավիճակ ունեցող Կիրինոպոլիսի գավառի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5 141 մարդ, ըստ 2006 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 3 433,619 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 1,5 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 81 320 437,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 15 398,68 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,735
Տրիլոբիտներ

Տրիլոբիտներ (լատ.՝ Trilobita), պալեոզոյան ծովային հոդվածոտանիների դաս։ Ունեն կարծրացած ձվաձև ձգված, սեգմենտավոր մարմին, որը կազմված է 3 մասից, առջևի՝ գլխից (ցեֆալոն), շարժուն հոդավորված միջին մասից՝ իրանից և հետին մասից՝ պոչից (պիգիդիից)։ Մարմինն ունի արտաքին կմախք, որը լավ զարգացած է միայն մեջքի կողմից։ Խոշոր ձևերը հասել են մինչև 75 սմ։ Տրիլոբիտների ստորաբաժանումը ենթակարգերի հիմնված է իրանի սեգմենտների թվի վրա։ Ներկայումս առանձնացվում են երկու ենթակարգեր՝ Miomera (միաչափ) և Polymera (բազմա չափ)։ Ծանծաղ ծովերի բնակիչներ են։ Ապրել են քեմբրիպերմ ժամանակաշրջաններում։ Տրիլոբիտները կարևոր նշանակություն ունեն ստորին պալեոզոյի շերտագրության համար։
Պոնտե Նոսա

Պոնտե Նոսա  (իտալերեն՝ Ponte Nossa), կումունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
2008 թվականի դրությամբ ապրում է 2042 մարդ բնակչության խտությունը 408 մարդ/կմ²։ Փոստային կոդ՝ 24028։ Հեռախոսային կոդ 035։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==
5 կանալ

«5 կանալ», Ուկրաինական ազգային լրատվական հեռուստաալիք։ Հիմնվել է 2003 թվականին բրիտանական BBC հեռուստաալիքի հեռարձակման չափանիշներով, լիցենզավորվել Ուկրաինայի հեռուստառադիոյի ազգային խորհրդի կողմից։ Տարբերվում է ամենժամյա լրատվական թողարկումներով և հյուրերի մասնակցությամբ։ Իր պահանջարկությամբ զբաղեցնում է երրորդ տեղը, զիջելով միայն Ինտեր և 1+1 հեռուստաալիքներին։ Հեռուստաալիքը մեծ համբավ ձեռք բերեց 2004 թվականին անցկացվող նախագահական ընտրությունների ժամանակ, միակ հեռուստաալիքն էր, որը նախընտրական եթերաժամ էր հատկացրել ընդիմադիր թեկնածուներին։ Այդ ժամանակ սկսեց շուրջօրյա հեռարձակումը։ 2005 թվականին «5 կանալ»-ը իրեն հայտարարեց որպես «առաջին տեղեկատվական ալիք»` եթերից հանվեցին ֆիլմերը և զվարճալի հաղորդումները, սկսեց ցուցադրել միայն լուրերի թողարկումներ, վերլուծական և հասարակական հաղորդումներ, վավերագրական ֆիլմեր։
Հեռուստաալիքը վերահսկվում է «Էքսպրեսսինֆորմ Ստուդիա», «Cacao and Sugar International» (Բելգիա) և «Տրանսատ-Բրոկ» ընկերությունների կողմից։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ուկր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Պրոգրես (գյուղ, Կրոլևեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊրոգրեսՊրոգրես (ուկրաիներեն՝ Прогрес), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրոգրես գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի անմահացված համարների ցանկ

Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի ակումբները՝ որպես խաղացողների կամ մարզիչների վաստակի ճանաչման նշան, հեռացումից հետո անմահացնում են նրանց համարները։ Համարի անմահացման դեպքում տվյալ ակումբում այդ համարը այլևս չեն օգտոգործում։

Ամենից շատ համարներ անմահացրել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը (23)։ «Շառլոթ Բոբքեթս», «Տորոնտո Ռեպտորս», «Մեմֆիս Գրիզլիս» և «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբները ոչ մի համար չեն անմահացրել։ Ուիլթ Չեմբեռլենի համարը անմահացված է «Լոս Անջելես Լեյքերս», «Ֆիլադելֆիա 76» և «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս» ակումբներում։ Երկու տարբեր ակումբներում անմահացված է Օսկար Ռոբերտսոնի, Քարիմ Աբդուլ-Ջաբարի, Չարլզ Բարքլիի, Մայքլ Ջորդանի, Քլայդ Դրեկսլերի, Ջուլիուս Իրվինգի, Բոբ Լենյեի, Փիթ Մարավիչի, Էռլ Մոնրոյի, Նեյթ Թերմոնդի և Ջերի Սլոունի համարները։ 32 համարի մարզաշապիկը անմահացվել է ինը ակումբում։


== Ցանկի լեգենդա ==


== Ցանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Hanging From the Rafters(անգլ.)
Անդրեևկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱնդրեևկաԱնդրեևկա (ուկրաիներեն՝ Андріївка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Անդրեևկա գյուղում բնակվում էր 74 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Թևքածալ

Թևքածալ (նաև մանժետ), վերնաշապիկի կամ վերարկուի թևքի վերջավորությունը։ Ձևվում է առանձին կտորից։ Պտտվում է թևքի շուրջը և ամրանում կոճակով կամ ճարմանդով։ Հիմնականում լինում է երկու ձևի.

Սովորական թևքածալ, ամենատարածված թևքածալն է։
Կրկնակի թևքածալ, որը ծալվում է և կոճվում։Սովորաբար ունի 5-10 սմ լայնություն։
(8040) Ուցումիկազուհիկո

(8040) Ուցումիկազուհիկո (անգլ.՝ Utsumikazuhiko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,549349 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1124 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9863 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1486,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,242136 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,89° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8040) Ուցումիկազուհիկո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Multi Theft Auto

Multi Theft Auto կրճատ (MTA) կամ (հայերեն՜ Բազմա Գող Ավտո կրճատ ԲԳԱ), բազմակառավարելի խաղի մոդիֆիկացիա է Rockstar North խաղերի Microsoft Windows տարբերակի համար՝ Grand Theft Auto III, Grand Theft Auto: Vice City և Grand Theft Auto: San Andreas, որն ավելացնում է առցանց բազմախաղացող ֆունկցիոնալությունը։ Grand Theft Auto: San Andreas-ի համար ռեժիմը նաև ծառայում է որպես Rockstar-ի մեկնաբանության ածանցյալ RenderWare-ի շարժիչ։


== Պատմություն ==


=== Նախապատմություն ===
Grand Theft Auto III-ի թողարկումը՝ քննադատների կողմից ճանաչված Sandbox ոճի էքշն-արկածային համակարգչային և տեսախաղ, որը մշակվել է DMA Design-ի (այժմ՝ Rockstar North) կողմից, ներկայացնում է Grand Theft Auto (GTA) շարքի առաջին 3D անվանումը։ Չնայած իր հաջողությանը, դա առաջին Grand Theft Auto խաղն էր, որը թողարկվեց առանց ցանցային բազմախաղացող խաղային հնարավորությունների, որոնք առկա էին ավելի վաղ վերնագրերում, ինչը թույլ էր տալիս խաղացողներին միանալ համակարգչային ցանցի միջոցով և խաղ խաղալ ուրիշների հետ։
Multi Theft Auto-ի առաջին տարբերակը, որը կոչվում է Grand Theft Auto III. Alternative Multiplayer, փորձեց լրացնել այս բացը` ընդլայնելով արդեն գոյություն ունեցող խաբեության գործիքը ֆունկցիոնալությամբ, որը թույլ էր տալիս խաղը խաղալ երկու խաղացողների մրցավազքի շատ կոպիտ ձևով։ Համակարգչային ցանց՝ զուտ որպես հայեցակարգի ապացույց , որը նման է այն բանին, թե ինչպես էր այժմ չգործող XBAND ծառայությունը՝ շահարկելով խաղի հիշողությունը՝ առցանց բազմախաղացող ֆունկցիոնալությունը ավելացնելու համար։ Multi Theft Auto-ի ավելի նոր տարբերակները՝ ավելի ու ավելի լավ խաղախաղով և այլ բարելավումներով, թողարկվել են խաղի մանիպուլյացիայի նույն հայեցակարգի հիման վրա՝ մշակողների փոքր թիմի կողմից։
Հետնորդ Grand Theft Auto: Vice City-ի ներդրմամբ պարզ դարձավ, որ համակարգչային խաղի այս վերնագրում բացակայում է նաև ցանցային խաղի որևէ ձև։ Multi Theft Auto ծրագրակազմը հետագայում ընդլայնվեց՝ ներառելով այս վերնագրի աջակցությունը և, ի վերջո, իր ամբողջ ուշադրությունը տեղափոխեց դեպի այս անվանումը և նոր ծրագրային շրջանակի գաղափարը, որը կոչվում էր Կապույտ ։ Քանի որ սկզբնական հայեցակարգը (խաղի մանիպուլյացիա հիշողության միջոցով) հակված էր աշխատանքի և կայունության հետ կապված տարբեր խնդիրների, որոնք հաճախ հանգեցնում էին հավելվածի խափանումների, այս նոր շրջանակը ստեղծվեց որպես իրավահաջորդ և դրեց ապագա Multi Theft Auto ծրագրակազմի հիմքը։


== Ծանոթագրություններ ==
(9005) Սիդորովա

(9005) Սիդորովա (անգլ.՝ Sidorova), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,595309 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2701 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9205 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1527,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,235733 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,16° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9005) Սիդորովա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Խոյի բարբառ

Խոյի բարբառ, Սալմաստ-Խոյի բարբառ, Ուրմիայի բարբառ, հայերենի բարբառ։ Ըստ հայերենի բարբառների ձևաբանական դասակարգման պատկանում է «լիս» կամ «էլ» ճյուղին, ըստ բազմահատկանիշ վիճակագրական դասակարգման՝ արևելյան խմբակցության հարավարևելյան բարբառախմբին։ Խոսվել է Խոյի, Սալմաստի, Մակուի, Իգդիրի և Նախիջևանի գավառներում, այժմ խոսվում է Արտաշատի, Արարատի, Վայքի (նախկինում՝ Ազիզբեկով), Եղեգնաձորի, մասամբ՝ Էջմիածնի, Սիսիանի, Կոտայքի, Ապարանի շրջաններում։ Խոյի բարբառի հնչյունական համակարգով նման է Վանի բարբառին, իսկ քերականությամբ՝ Մարաղայի բարբառին։ Հնչյունական համակարգում առկա են ա, օ, ու, է, ի, ը, ա̈, օ̈, ո̈ւ ձայնավորները (բան >պա̈ն, բով>պօ̈վ, ուլ>ո̈ւլ) և երկբարբառակերպ ո͡ւօ հնչույթը (խոտ>խո͡ւօտ, ձոր>ծո͡ւօր)։ Որոշ խոսվածքներում կա նաև կոշտ ի (կընըիկ)։ Գրաբարյան երկբարբառները վերածվել են պարզ ձայնավորների (հայր>խէր, սեաւ>սէվ, արիւն>արուն)։
Խոյի բարբառի բաղաձայնական համակարգը ենթարկվում է առաջին տեղաշարժին՝ գրաբարյան ձայնեղ պայթականները, սովորաբար, վերածվում են խուլերի (բերել>պէրէլ, գայլ>կյէլ, դաշտ-տաշտ, ձայն>ծէն, ջուր>ճուր), իսկ պարզ խուլերը և շնչեղ խուլերը մնում են անփոփոխ։ Բարդ կիսաշփական ձ, ծ, ց, ջ, ճ, չ բաղաձայնից առաջ կորցնում են իրենց պայթական բաղադրիչները՝ վերածվելով պարզ շփականների (իջանել>էջնէլ, միջնակ >մջնէկ, կծկել-ըսկէլ, աչք>աշկ և այլն)։ Կան քմային գյ, կյ, քյ հնչյունները (ընկեր >ինգյէր, սկեսուր >կյըսուր, քեռի>քյէռի) և պայթական ղ̊ հնչույթը՝ առավելապես փոխառյալ բառերում (ղարիբ>ղ̊արիբ, ղափաղ>ղ̊ափաղ)։ Գրաբարյան հ-ն, որպես կանոն, վերածվում է խ-ի (հաց>խաց, հանել>խանէլ, հայր>խէր)։ Խոյի բարբառն ունի 4 հոլովաձև, բացակայում է ներգոյականը։ Սեռականը հոդ չի ստանում, բացառականը կազմվում է է(ն), իսկ առանձին դեպքերում նաև՝ մէ(ն) վերջավորությամբ։ Հատկանշական է հոդերի կիրառությունը դիմավոր բայերի հետ (թըփէլիս, «ծեծում է ինձ», օրօխկէլիտ, «ուղարկում է քեզ»)։
Խոյի բարբառի սահմանական եղանակի ներկա ժամանակը կազմվում է ս վերջավորվող դերբայով, իսկ առանձին խոսվածքներ՝ լ վերջավորվող դերբայով (կյիրէս էմ, կյիրէս էս, կյիրէլի կամ կյիրել էմ, կյիրէլ էս, կյիրէլի), վաղակատար դերբայը կազմվում է իր, հարակատարը՝ ած և ուկ մասնիկներով։ Ե խոնարհման պարզ բայերի կատարյալի հիմքը արմատական է (կյիրիմ, կյիրիր, կյիրէց)։ Հարկադրական եղանակը կազմվում է տի կամ տիկյը= կյըտը մասնիկներով։ Անցյալ ժամանակաձևերը կազմվում են ներկա ժամանակաձևերից՝ էր բառ-մասնիկի հավելմամբ (կյիրէս էմ-կյիրէս էմ էր, կյիրիր էմ-կյիրիր էմ էր, կյիրէմ֊կյիրէմ էր, տի կյիրէմ-տի կյիրէմ էր և այլն)։
Լիենդո

Լիենդո (իսպ.՝ Liendo), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Կանտաբրիա պրովինցիայում (Կանտաբրիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոստա Օրենտալ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 25.96 կմ² Բնակչությունը՝ 1135 մարդ (2007 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ Archived 2009-02-08 at the Wayback Machine.
Cantabria Joven Archived 2008-03-22 at the Wayback Machine.
Դիվիզինոե

Դիվիզինոե (ուկրաիներեն՝ Дивізійне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1823 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դիվիզինոե գյուղում բնակվում էր 18 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,227 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 79,3 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կալաջուկ-Խոջա-Մուսակլու

Կալաջուկ-Խոջա-Մուսակլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 108, իսկ 1908 թվականին՝ 282 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ասալ ալ-Վարդ

Ասալ ալ-Վարդ (արաբ․՝ عسال الورد‎‎), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հարավարևելյան հատվածում՝ Ռիֆ Դիմաշկի մարզի Ալ-Յաբրուդի գավառում։ Համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։


== Տնտեսություն ==
Ասալ ալ-Վարդը հայտնի է ծաղիկների աճեցմամբ։ Քաղաքում աճեցվող ծաղիկները Դամասկոսում արտադրվող եթերային յուղի արտադրության հումքն են։


=== Ներկա կարգավիճակ ===
Ռազմական բախումների ընթացքում քաղաքը գրավվել էր Ջեբաթ ալ-Նուսրա ահաբեկչական խմբավորման կողմից, սակայն 2014 թվականի հոկտեմբերի 8-9-ի ընթացքում այն ազատագրվեց Սիրիայի զինված ուժերի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Արումաշա

Արումաշա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Յայոի Կուսամայի թանգարան

Յայոի Կուսամայի թանգարան (ճապոներեն՝ 草間彌生美術館), ճապոնացի բազմաժանր նկարչուհի Յայոի Կուսամայի ստեղծագործությունների արտացոլմանն ու լուսանանմանը նվիրված ժամանակակից արվեստի թանգարան Ճապոնիայի մայրաքաղաք Տոկիոյում։ Գտնվում է Տոկիոյի արևմտյան արվարձանում՝ Շինջուկու Ուորդում։ Թանգարանի հինգհարկանի շենքը կառուցվել է ճարտարապետական Կումե Սեկկեյ ֆիրմայի նախագծով։ Շինարարությունն ավարտվել է 2014 թվականին, իսկ բացման հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել 2017 թվականին։ Ընդ որում՝ այդ հանդիսությունը զուգակցվել է նկարչուհու վեց հարյուր աշխատանքներ ընդգրկող ցուցահանդեսի բացման հետ։ Թանգարանի հարկաբաժիններից մեկը նվիրված է հավերժության թեմաներով Կուսամայի ստեղծած ինստալյացիաների ցուցադրությանը, որը վերնագրված է՝ «Դդումները հավերժությունից այն կողմ ճչում են սիրո մասին»։
Թանգարանն օրական ընդունում է 200 այցելու, որոնց տրվում են կոնկրետ ժամ նշված տոմսեր։ Բացվելուց ընդամենը մեկ տարի անց՝ 2018 թվականին թանգարանն առաջին տեղն է զբաղեցրել  Time Out ամսագրի պատրաստած «Աշխարհի լավագույն թանգարաններ» ցանկում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքէջը (անգլերեն)
Ներքին Փշափ

Ներքին Փշափ ( վրաց.` ქვემო ფშაფი), գյուղ Աբխազիայի Գուլրիփշի շրջանում, Գուլրիփշից 10 կմ հարավ։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 70 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
1959 թվականի տվյալներով Ներքին Փշափում բնակվում էր 2013 մարդ, հիմնականում վրացիներ և հայեր, իսկ 1989 թվականի տվյալներով, գյուղն ուներ 3396 բնակիչ, հիմնականում կրկին վրացիներ և հայեր։
Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի, թեյի, եգիպտացորենի և ցիտրուսային կուլտուրաների մշակությամբ։ Գյուղն ուներ ութամյա դպրոց, ակումբ և բուժկայան։
Հայերը եկել են շրջակայքի գյուղերից` 1930 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիհուլա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիհուլա (այլ կիրառումներ)Վիհուլա (էստ․՝ Vihula), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Գադսդենի դրոշ

Գադսդենի դրոշ (անգլ.՝  Gadsden flag), ԱՄՆ պատմական դրոշ, ամերիկյան հեղափոխության խորհրդանիշերից մեկը։ Դեղին կտավի վրա պատկերված է գալարված բոժոժավոր օձը, որը պատրաստվում է խայթել։ Պատկերի տակ տեղակայվում է անգլերեն «Չկանգնես ինձ վրա» (անգլ.՝  Dont tread on me) զգուշացնող գրառումը։ Դրոշը կրում է գնդապետ Քրիստոֆեր Գադսդենի անունը, ով պատերազմի տարիներին ընտրել էր այն որպես ամերիկյան նավատորմի խորհրդանիշ։ Ներկայումս Գադսդենի դրոշն ասոցիացվում է ամերիկյան «Թեյախմություն» շարժման և լիբերտարիանիստական կուսակցության հետ։


== Պատմություն ==

Յոթնամյա պատերազմի տարիներին ամերիկացի հայտնի հասարակական գործիչ Բենջամին Ֆրանկլինը հեղինակում է «Միացի՛ր կամ մահացի՛ր» (անգլ.՝ “Join, or Die”) նկարը։ Նկարի վրա պատկերված էր մասնատված օձի մարմին։ Օձի մարմնի մասերը խորհրդանշում էին ամերիկյան գաղութների տարբեր նահանգները։ Ֆրանկլինի նկարը լայն տարածում է ստանում գաղութաբնակների շրջանում։
Հեղափոխական իրադարձությունների նախաշեմին օձի խորհդրանիշը կրկին սկսում է հրապարակվել թերթերում։ Այն տարածվում է անգլիական գաղութներով՝ հայտվելով թղթադրամների, համազգեստների, վահանակների և դրոշների վրա։
Արագ տարածման հետ մեկտեղ օձի խորհրդանիշը որոշակի ձևափոխությունների է ենթարկվում։ Այն սկսվում է պատկերվել ամբողջական մարմնով, իսկ սովորական օձը փոխարինվում է գալարված բոժոժավոր օձով։
Հայտնի չէ, թե երբ է առաջին անգամ գալարված բոժոժավոր օձը պատկերվել «Չկանգնես ինձ վրա» զգուշացնող գրառման հետ մեկտեղ։ Քրիստոֆեր Գադսդենը ընտրել է այն որպես ամերիկյան նորաստեղծ նավատորմի խորհրդանիշ։ Այդ պահից Գադսդենի դրոշը դառնում է հեղափոխության ամենավառ խորհրդանիշերից մեկը։


== Ներկայիս նշանակությունը ==
Մեր օրերում Գադսդենի դրոշը տարածված է ամերիկյան պահպանողական ուժերի շարքերում։ Այն օգտագործվում է որպես պահպանողական, լիբերտարիանիստական և հայրենասիրական շարժումների խորհրդանիշ։ «Թեյախմություն» շարժումը օգտագործում էր Գադսդենի դրոշը նախագահ Օբամայի հեղինակած առողջապահական նախագծի դեմ անցկացվող ցույցների ժամանակ։ Երբեմն Գադսդենի դրոշը դիտարկվում է որպես ծայրահեղ աջ ուժերի խորհրդանիշ։ Հայտնի են դեպքեր, երբ մարդկանց մեղադրանքներ են առաջադրվել «Չկանգնես իմ վրա» գրառումը մեքենաների, կամ վերնաշապիկների վրա վերարտադրելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Չերեշենկա (գյուղ, Վիժնիցայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՉերեշենկաՉերեշենկա (ուկրաիներեն՝ Черешенька), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերեշենկա գյուղում բնակվում էր 1 084 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քյոնիգսդորֆ (Բավարիա)

Քյոնիգսդորֆ (Բավարիա)  (գերմ.՝ Königsdorf (Bayern)), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Բադ Տյոլց Վոլֆրատսհաուզենի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1936 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). Տարածքը կազմում է 45,69 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 73 134։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Զանավ (Ադիգենի շրջան)

Զանավ (վրաց.՝ დიდი ზანავი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ադիգենի մունիցիպալիտետում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1480 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ադիգենից հեռու է 3 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 297 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆումարոլ

Ֆումարոլ (իտալերեն՝ fumarola - հրաբխի ծխացող ճեղք, լատ.՝ fuma - ծուխ), փոքր ճեղքեր և ճեղքվածքներ, որոնցով բարձրանում են մագմայից (առաջնային ֆումարոլ) և դեռևս չսառած լավային հոսքերից ու պիրոկլաստիկ նստվածքներից (երկրորդային ֆումարոլ) անջատվող տաք գազերը։
Ֆումարոլները հանդիպում են հրաբխի խառնարանում, լանջերին և ստորոտին։ Ֆումարոլից գազի անջատումը հաճախ ընթանում է ճնշման ազդեցությամբ և ուղեկցվում աղմուկով։


== Տես նաև ==
Ջրաբուխ
Սելիա Սանչես Մանդուլեյ

Սելիա Սանչես Մանդուլեյ (իսպ.՝ Celia Sánchez Manduley, մայիսի 9, 1920(1920-05-09), Media Luna, Granma Province, Կուբա - հունվարի 11, 1980(1980-01-11), Հավանա, Կուբա), կուբացի հեղափոխական։ Երկար տարիներ սերտ հարաբերություններ է ունեցել Ֆիդել Կաստրոյի հետ, ում հետ էլ սիրային կապի մեջ է եղել։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1920 թվականի մայիսի 9–ին՝ բժշկի ընտանիքում։ Ավարտել է Հավանայի համալսարանը։ 1950–ական թվականների սկզբից քաղաքական պայքարի մեջ է մտել Ֆուլխենսիո Բատիստայի ռեժիմի դեմ, եղել է Մանսանիլո քաղաքի հուլիսի 26 շարժման հիմնադիրը։ 1957 թվականի մարտի 19 –ին մտել է Ապստամբական բանակի կազմի մեջ, մասնակցել Ուվերոյի զորանոցի հարձակմանը։ Օրյենտեի նահանգում մի խումբ հեղափոխականների հետ՝ Ֆ. Կաստրոյի ղեկավարությամբ, անցել է վերապատրաստում։ Այնուհետև ֆրանկ Պաիսի հետ կազմակերպում է առաջին զորացումը, որն ուղարկվում է պարտիզանների մոտ՝ Սիերա Մաեստրա։ Մարտնչել է Սիերա–Մաեստրայի լեռներում, կատարել է կապավորի գործառույթներ, եղել է Ապստամբական բանակի գլխավոր շտաբի քարտուղար։

Կուբայական հեղափոխությունից հետո աշխատել է Կուբայի նախարարների խորհրդի նախագահության քարտուղարությունում, Կուբայի Պետական խորհրդի կառույցներում։ Կուբայի Կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ է։ 1980 թվականին մահացել է թոքի քաղցկեղից։


== Հիշատակ ==
Սանտյագո դե Կուբայի տեքստիլ կոմբինատը կոչվել է Սելիա Սանչես Մանդուլեյի անունով։
1990 թվականին Սելիա Սանչեսը Մանսանիլոյում տեղադրել է մոնումենտ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Celia Sanchez en ECURED
Че Гевара Э. Կուբայում հեղափոխական պատերազմի դրվագներ։Эпизоды революционной войны на Кубе
Սեն Սիմոն (կանտոն)

Սեն Սիմոն (ֆր.՝ Saint-Simon), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պիկարդիա շրջանում։ Էնա դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Սեն Կանտեն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 11247 մարդ էր։Կանտոնի համարը 229 է։ Սեն Սիմոն կանտոնում կա 23 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Սեն Սիմոն կոմունան է։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Պիկ Սեգեդ (ընկերություն)

Պիկ Սեգեդ (հունգ.՝ Pick Szeged), հունգարական ընկերություն, որն արտադրում է տարատեսակ մսամթերք, այդ թվում՝ երշիկի ձմեռային սալյամի հայտնի տեսակը (հունգ.՝ téliszalámi): Ընկերությունը հիմնադրվել է 1869 թվականին և գտնվում է Սեգեդ քաղաքում։ Հունգարիայի Պիկ Սեգեդ ձեռքի գնդակի ակումբի հովանավորն է։


== Պատմություն ==
Հունգարիայում սալյամիի արտադրությունը կազմակերպել է հրեա մսագործ Մարկ Պիկը, որը 1869 թվականին Սեգեդում հիմնել է սալյամիի գործարանը և այնուհետև սկսել է զարգացնել երշիկեղենի արտադրությունն ամբողջ երկրում։ 1883 թվականին նա հրավիրել է իտալացի աշխատողների, իսկ 1885 թվականից սկսել է երշիկի զանգվածային արտադրությունը։ 1892 թվականին Պիկի մահից հետո նրա այրին և նրա եղբայրը ստանձնեցին ղեկավարման պարտականությունները։ Ավագ որդին՝ Ենյոն, սկսել է գործարանում աշխատել 1906 թվականին և ձեռք է բերել ավերված Տիան գործարանը, թույլ տալով ընտանիքին տիրել մի մեծ հողակտորի։ Ենյո Պիկը ինքը կատարել է արտադրության տեխնոլոգիաների փոփոխություններ, սկսելով արտադրվող արտադրանքի ակտիվ գովազդ և դարձնելով սալյամին առաջատար արտադրանք։ Ենյո Պիկը գործարանը ղեկավարել է 1934 թվականից մինչև նրա ազգայնացումը։


== Արտադրանք ==
Սեզեգի շրջակայքը հարմար է գյուղատնտեսության և մասնավորապես անասնապահության համար. աշխարհագրական դիրքը և համապատասխան փորձերը ցույց են տալիս, որ այստեղ հնարավոր է խոշոր խոզեր բուծել, որոնց մսից և պատրաստվում է սալյամին։ Սպիտակ սալյամին պատրաստվում է անճարպ խոզի մսից և խոզի փորի ճարպից, համեմունքներով ըստ գաղտնի բաղադրատոմսի։ Խառնուրդը լցվում է թաղանթի մեջ, այնուհետև ենթարկվում է սառը ծխահարման, չորացման և հասունացման։ Վերջում սալյամին ծածկվում է ազնիվ բորբոսով։ Սկզբում ձմեռային սալյամին պատրաստվում էր ոչ թե խոզի, այլ էշի մսից, բայց այն պատճառով, որ Հունգարայում գրեթե բոլոր էշերը օգտագործվել էին երշիկի պատրաստման համար, սկսել են երշիկը պատրաստել խոզի մսից, որի համը ոչնչով չէր զիջում էշի մսից պատրաստված սալյամիին։
Պիկի սալամիի հիմնական առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ չորացման և հասունացման ժամանակ հայտնվում է բորբոսի շերտ։ Բորբոսը պահանջում է սառը ջերմաստիճան և բավականաչափ խոնավություն հանգստանալու համար, այդ պատճառով երշիկ արտադրող գործարանները կառուցվել են գետերի ափին (օրինակ, Տիսայի ափին)։ 1950-ականների վերջերին ներկայացված սառեցման տեխնոլոգիան թույլ է տվել ապահովել պահպանման երկարատև ժամկետ, ուստի ձմեռային սալյամին «սեզոնային» բնույից պահպանել է միայն անունը։ Ներկայումս Սեգեդի սալյամին հայտնի է դարձել յուրօրինակ նյութերի, ավանդական տեխնոլոգիայի և պահպանված գիտելիքների շնորհիվ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (հունգարերեն) (անգլ.)
Pick Szeged ընկերության թանգարանի պաշտոնական կայք Archived 2012-02-23 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Շվենինգեն (Դանուբ)

Շվենինգեն  (գերմ.՝ Schwenningen), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Դանուբի Դիլինգենի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 416 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 25.02կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 73 164։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 10 գյուղական շրջանների։


== Պատկերասրահ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (գերմ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Բիհարի օրենսդիր ժողով

Բիհարի օրենսդիր ժողով, նաև հայտնի է որպես Բիհար Վիդհան Սաբհա (հինդի՝ बिहार विधान सभा), Հնդկաստանի Բիհար նահանգի օրենսդրական ժողով։


== Պատմություն ==
Բիհարի օրենսդիր ժողովը ստեղծվել է 1937 թվականին։ Ժողովն այն ժամանակ ունեցել է 152 անդամ։ Հնդկաստանի սահմանադրության դրույթների համաձայն՝ նահանգում առաջին համընդհանուր ընտրություններն անցկացվել են 1952 թվականին։ Ժողովի անդամների ընդհանուր թիվը կազմել է 331 մարդ, ներառյալ մեկ նշանակված անդամ։ Շրի Կրիշնա Սինգհը դարձել է Պալատի առաջին առաջնորդ և նահանգի գլխավոր նախարար, Անուգրա Նարայան Սինգհը ընտրվել է ժողովի առաջնորդի առաջին տեղակալ և դարձել նահանգի գլխավոր նախարարի առաջին տեղակալ։ Օրենսդիր ժողովի երկրորդ համընդհանուր ընտրությունների ժամանակ անդամների թիվը կրճատվել է մինչև 318 մարդ։ Բիհարի օրենսդիր ժողովի ընտրված անդամների ընդհանուր թիվը 1977 թվականին 318-ից հասել է 324-ի։ Ջարկհանդ առանձին նահանգի ստեղծմամբ՝ «Բիհարի վերակազմակերպման մասին օրենք» անվանմամբ խորհրդարանական ակտով Բիհարի օրենսդիր ժողով թվաքանակը 324-ից կրճատվել է մինչև 243 անդամ։ Ներկայիս Ազգային-ժողովրդական դաշինքի կառավարությունը, որը ձևավորվել է 2017 թվականի հուլիսի 27-ին, բաղկացած է Ջանատա Դալ կուսակցության 73 ներկայացուցիչներից, Բհարատիա Ջանատա Փարթիի 53 անդամներից, Լոկ Ջանշակտիի 2 անդամներից և 4 անկախ գործիչներից։


== Տես նաև ==
Բիհարի գլխավոր նախարարների ցանկ
Բիհարի գլխավոր նախարարի տեղակալների ցանկ
Հնդկաստանի խորհրդարան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2011-06-15 at the Wayback Machine., Բիհարի կառավարություն
Դավիթիանի (Լագոդեխի շրջան)

Դավիթիանի (վրաց.՝ დავითიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 291 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նեստերենկի (գյուղ, Խարկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆեստերենկիՆեստերենկի (ուկրաիներեն՝ Нестеренки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նեստերենկի գյուղում բնակվում էր 200 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,83 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 240,96 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դեղին բաճկոն

Դեղին բաճկոն (անգլ.՝ Yellowjacket), «Marvel Comics» ընկերության կոմիքսների մի քանի հերոսների անունը։


== Կերպարներ ==


=== Հենք Փիմ ===
Բժիշկ Հենրի Հենք Փիմը Մարվել տիեզերքի առաջին կերպարն է, որն օգտագործում է «Դեղին բաճկոն» անունը։ Հայտնի է նաև որպես Մարդ-մրջյուն, Հսկա և Գոլիաֆ։ Ընդգրկված է մի քանի խմբում, այդ թվում՝ Վրիժառուների և Պաշտպանների խմբերում։ Իր անձերից մեկը տվել է Սքոթ Լենգին՝ նրան դարձնելով նոր Մարդ-մրջյուն։


=== Ռիտա ԴեՄարա ===
Ռիտա ԴեՄարան երկրորդ կերպարն է, որն օգտագործում է «Դեղին բաճկոն» անունը։ Դեբյուտն արել է որպես սուպերչարագործ, ով ընդգրկված էր Չարի վարպետների թիմում, հետագայում դարձել է սուպերհերոսուհի՝ հանդիսանալով Գալակտիկայի Վրիժառուների և Պահակների անդամ։ Սպանվել է սուպերչարագործ Իմմորտուսի կողմից։ Ավելի ուշ հարություն է առել «Քաոսի Պատերազմը» սյուժետային մասում։


=== Դարեն Կրոս ===
Երրորդ կերպարն է, որը կրում է «Դեղին բաճկոն» անունը և դա անում է ժամանակակից կոմիքսներում։ Դեբյուտն արել է որպես չարագործ 1979 թվականին։ 2016 թվականին վերցրել է Դեղին ձիաբոռի կերպարը և ստացել սուպերչարագործ Ձվագլխի ստեղծած կոստյումը։


== Այլընտրանքային տարբերակներ ==


=== Ultimate Marvel ===
Նախքան Հենք Փիմը Ultimate տիեզերքի բնօրինակ Դեղին բաճկոնը Ալտրոնն էր՝ ռոբոտ, որը վերամշակված էր իբրև սուպերզինվոր։ Սպանվել է Հենք Փիմի կողմից, որը հանդես էր գալիս որպես Մարդ-մրջյուն։ Ուլտիմատումի ժամանակ Փիմն ինքն է դարձել Դեղին բաճկոն՝ ցանկանալով փոխհատուցել այն, ինչը պայմանավորել էր իր ստեղծումը։


== Հայտնություն կոմիքսներից դուրս ==


=== Հեռուստատեսություն ===
Դեղին բաճկոնը հայտնվել է «Վրիժառուներ․ Երկրի հզորագույն հերոսները» մուլտսերիալի երկու եթերաշրջանում, երբ Հենք Փիմը (հնչյունավորել է Ուոլլի Վինգերտը), որն ուներ հոգեկան խանգարում, դառնում է նոր անվախ ինքնադատաստանի ենթարկված կերպար։
Դեղին բաճկոնը հայտնվել է «Lego Marvel Super Heroes:Avengers Reassembled» հեռուստատեսությամբ, որտեղ նրան հնչյունավորել է Թրեվիս Ուիլինհեմը։


=== Ֆիլմ ===

Մարվել կինեմատոգրաֆիական տիեզերքի մասը համարվող «Մրջյուն-մարդ» ֆիլմում (2015) հիմնական հակառակորդ Դարեն Քրոսը, ում դերակատարը Սթոլ Քորին է, ձեռք է բերել Դեղին բաճկոնի կոստյումը, փորձել այն վաճառել Հիդրայի անդամներին։ Վերջում Քրոսն ինքն է այն կրում, դրանով պայքարում է Սքոթ Լենգի դեմ, որն իրեն խանգարում էր իրականացնել գործարքը, և պարտվում է։


=== Վիդեոխաղեր ===
Հենք Փիմը Դեղին բաճկոնի կերպարով հանդես է գալիս «Marvel․ Ultimate Alliance 2» խաղում՝ որպես հզոր կերպար։ Այստեղ նրան հնչյունավորել է Ուոլլի Վինգերտը։
Մարվել կինեմատոգրաֆիական տիեզերքից Դեղին բաճկոնի մի տարբերակը հայտնվել է «Marvel: Avengers Alliance», «Marvel: Contest of Champions» և «Marvel: Future Fight» խաղերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Էսկոս (Արյեժի գավառ)

Էսկոս (ֆր.՝ Escosse), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Արևմտյան Պամիե կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Պամե շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09116։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 400 մարդ։


== Տնտեսություն ==

2007 թվականի տվյալներով 228 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 175-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 53-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 76,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,9 %)։ 175 աշխատունակ բնակիչներից 160-ը աշխատում էին (88 տղամարդ և 72 կին), անաշխատանք էին 15-ը (3 տղամարդ և 12 կին)։ 53 անգործ մարդկանցից 19-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 16-ը թոշակառու, 18-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Էսկոս» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-1-10 
«Էսկոս» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-23
Էպիե (Էնայի գավառ)

Էպիե (ֆր.՝ Épieds), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Շատո Տիերի կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Շատո Տերրի։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02280:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 389 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 265 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 192-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 73-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 72,5%, 1999 թվականին եղել է 72,1%)։ 192 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 176 -ը (91 տղամարդ և 85 կին), գործազուրկ էին 16 մարդ (6 տղամարդ և 10 կին)։ 73 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 24-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 26-ը՝ թոշակառուներ, 23-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Էպիե (ֆր.)
Լեռնահայաստանի հանրապետություն

Լեռնահայաստանի հանրապետություն (առավել հաճախ՝ Լեռնահայաստան), հայկական պետություն Հայկական լեռնաշխարհի հարավ-արևելքում։


== Պատմություն ==

1920 թ.- դեկտեմբերի 25-ին Տաթևի վանքում հրավիրվեց համազանգեզուրյան առաջին համագումարը։ Որոշվեց Զանգեզուրը ժամանակավորապես հռչակել անկախ պետություն, մինչև պարզ կդառնար Հայաստանի Հանրապետությանը միանալու հնարավորությունը։ Նորաստեղծ հանրապետության սպարապետ դարձավ Գարեգին Նժդեհը։
1921 թ.-ի ապրիլի 27-ին դարձյալ Տաթևի վանքում կայացավ համազանգեզուրյան երկրորդ համագումարը, որը երկրամասը կոչեց Լեռնահայաստան։ Սպարապետ Նժդեհը դարձավ վարչապետ և պարգևատրվեց «Խուստուփյան արծիվ» շքանշանով։ Համագումարի կազմը (95 մարդ) հայտարարվեց Լեռնահայաստանի պառլամենտ։ Լեռնահայաստանը վերանվանվեց Հայաստանի Հանրապետություն՝ Սիմոն Վրացյանի վարչապետությամբ։ Նման անվանումն ուղղակի հակադրվում էր Խորհրդային Հայաստանին և մարտահրավեր էր նետում նրան։
Նորանոր դիմումներ էին արվում Նժդեհին և շարունակվում բանակցությունները նրա հետ՝ կռվին վերջ տալու պայմանների շուրջը։ Այդ պայմանների բավարարման նպատակ ուներ ՌԿ(բ) կ Կովկասյան բյուրոյի պլենումի 1921 թ. հունիսի 3-ի որոշումը, որով Հայաստանին հանձնարարվում էր հայտարարություն անել այն մասին, որ Արցախը պատկանում էր Խորհրդային Հայաստանին։
Այդ ժամանակ Զանգեզուրի գոյամարտը Խորհրդային Անդրկովկասում «հակահեղափոխական» պայքարի վերջին օջախն էր, որի մարումը կարևոր նշանակություն ուներ Խորհրդային Ռուսաստանի համար՝ Անդրկովկասի վրա իր ազդեցությունը ամրապնդելու տեսակետից։
Հաշտության խաղաղ միջոցներ գտնելու հետ մեկտեղ խորհրդային ուժերը պատրաստվում էին վճռական մարտական գործողությունների։ Այդ ուժերը (Կովկասյան առանձին բանակը արևելքից՝ Ադրբեջանից, և կարմիր բանակի Երևանյան խմբավորումը արևմուտքից) 1921 թվականի հունիս-հուլիսին զարգացրին ռազմական գործողությունները Զանգեզուրի պաշտպանների դեմ։ Հուլիսի կեսերին Գարեգին Նժդեհը փոքրաթիվ մասնակիցներով թողեց Սյունիքի և Հայաստանի սահմանները, հայտարարելով, որ եթե Սյունիքը չմնա Հայաստանին, ինքը կվերադառնա պայքարը շարունակելու համար։
Հայերի համար, Զանգեզուրի գոյամարտը ազգային-ազատագրական պայքարի դրսևորում էր, որը մղվում էր երկրամասը Ադրբեջանի մաս կազմելու վտանգից պաշտպանելու համար։
Պատմաբանների կարծիքով, Գարեգին Նժդեհի ղեկավարությամբ Զանգեզուրի գյուղացիության մղած գոյամարտն ունի պատմական նշանակություն։ Ըստ նրանց, այս գոյամարտի շնորհիվ է, որ այսօր Զանգեզուրը մաս է կազմում այսօրվան Հայաստանի Հանրապետությանը։


== Վարչական բաժանում ==
Լեռնահայաստանը բաժանված էր 6 շրջանների։

Բուն-Զանգեզուրի շրջան
Տաթևի ձոր
Ղափանի շրջան
Դարաբասի ձոր
Սիսիանի շրջան
Գենվազի շրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Ալմուզքեբիր

Ալմուզքեբիր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։ Գտնվում էր Թոկատ քաղաքից արևելք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեն Մարգարյան (գրող)

Ալեն Մարգարյան (մայիսի 27, 1966(1966-05-27), Ստամբուլ, Թուրքիա), հայ գործարար, գրող, սպորտային հոդվածագիր և ակտիվիստ Թուրքիայում։ Նա հայտնի է նաև որպես «Բեշիկթաշ» ակումբի կողմնակիցների «Չարշի» խմբի նշանավոր դեմք։


== Կյանք ==
Մարգարյանը ծնվել է 1966 թվականի հունիսի 30-ին Ստամբուլում։ Նա ծագումով հայ է։ Մարգարյանը հայերեն հասկանում է, սակայն չի կարողանում խոսել։ Նա ղեկավարում է «Aleni Kebap» անունով ռեստորանը, որը գտնվում է Ստամբուլի Փանգալթը թաղամասում։
12 տարեկան հասակից Մարգարյանը պարբերաբար ներկա է եղել «Բեշիկթաշի» խաղերին։ Նա կազմակերպում է ֆուտբոլային խաղերի նախախաղային խորեոգրաֆիաներ։
Մարգարյանն աշխատել է թուրքական «Fotomaç» օրաթերթում, իսկ «Աքշամ»-ում եղել է որպես սպորտային սյունակագիր։


== Գրքեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Group Çarşı Պաշտոնական կայք
Նորդվեյկ (համայնք)

Նորդվեյկ (հոլ.՝ Noordwijk ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 35,41 կմ² է, բնակչությունը՝ 24.831 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 15.000 եվրո է։
Հայկ Անդրիասյան

Հայկ Արշակի Անդրիասյան (Անդրիասով) (ապրիլի 18, 1914(1914-04-18), Բաքու, Ռուսական կայսրություն - 1976, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ֆուտբոլիստ (հարձակվող) և մարզիչ։


== Խաղացողի կարիերան ==
Անդրեասյանը իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Բաքվի «Դինամոյի» հետ, որի կազմում անցկացրել է չորս տարի։ 1933 թվականին նա տեղափոխվել է Բաքվի մեկ այլ ակումբ՝ «Լոկոմոտիվ», որի կազմում խաղացել է հինգ մրցաշրջան։ Այնուհետև Անդրիասյանը տեղափոխվել է Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ», որի հետ իր նորամուտը նշեց ԽՍՀՄ բարձրագույն լիգայում։ 1937 թվականին «երկաթուղայինների» հետ նա խաղացել է Բասկոնիայի հավաքականի դեմ ԽՍՀՄ-ում վերջին շրջագայության շրջանակներում։ Նրա թիմը 5։1 հաշվով ջախջախվել է հյուրերի կողմից։ Անդրիասյանը 1939 թվականին տեղափոխվել է «Սպարտակ Երևան», որտեղ խաղացել է մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի սկիզբը։ Պատերազմի ավարտից հետո նա միացավ «Դինամոյին», որտեղ խաղում էր մինչև կարիերայի ավարտը։ Վերջին տարիներին Անդրիասյանը եղել է ակումբի թիմի ավագ, իսկ «Դինամոն» ճանաչվել է ԽՍՀՄ բարձրագույն լիգա։


== Մարզչի կարիերան ==
Վերջին մրցաշրջանում (1949) Անդրիասյանը Երևանի «Դինամոյում» խաղացող մարզիչ էր։ Բայց առաջնության կեսին նրան անսպասելիորեն  (10.06.1949) հեռացրին մարզչական պաշտոնից և հրավիրեցին Բորիս Ապուխտինին։ Խաղացողները դեմ էին, քանի որ Հայկին համարում էին գերազանց մասնագետ, որը լավ հասկանում էր ոչ միայն ֆուտբոլի մարտավարությունից, այլ նաև հայկական հոգեբանությունից։ Ակումբի պաշտոնյաները չլսեցին ֆուտբոլիստների կարծիքը, ինչի պատճառով հետագայում, նրանց խոստովանությամբ, զղջացել են։ Մարզիչների հետագա փոփոխությունները կործանարար ազդեցություն ունեցան թիմի վրա, և հաջորդ տարի նա լքեց ԽՍՀՄ բարձրագույն դիվիզիոնը։ 1952 թվականին Անդրիասյանին խնդրել են վերադառնալ ակումբ, սակայն երկար ժամանակ նա այնտեղ չի մնացել։
1954 թվականին նա մարզել է Երևանի «Սպարտակը», այնուհետև 1955 թվականի հունիսից մինչև 1956 թվականի հոկտեմբերը եղել է Օդեսայի «Պիշչևիկայի» մարզիչը, որից հետո կրկին վերադարձել է Երևան և 1957 թվականին եղել է տեղի «Սպարտակի» ավագ մարզիչը։ Մեկ տարվա ընդմիջումից հետո կրկին վերադարձել է մարզչական աշխատանքին։ Հայկ Անդրիասյանը «Շիրակ» (Լենինական)՝ 1959/60, 1965/66, 1969, «Լեռնագործ »(Կապանի)՝ 1964, «Սևան» (Հոկտեմբերյան)՝ 1967/68 թիմերի ավագ մարզիչն էր։ Կարճ ժամանակ (1961 թ. հունվար-հուլիս) մարզել է բարձրագույն խմբում (այն ժամանակ «Ա» դասի առաջին խմբում) հանդես եկող «Սպարտակը» (Երևան)։ 1962 թվականի օգոստոսի 15-ին նշանակվել է Վիննիցայի «Լոկոմոտիվի» ավագ մարզիչ, որտեղ նույնպես երկար չաշխատեց։ Նույն թվականին նա արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր մարզչի կոչման։ Մարզչական կարիերան ավարտել է 1969 թվականի վերջին։


== Ֆուտբոլից դուրս ==
Հայկի զարմիկը՝ Արկադի Անդրիասյանը, նույնպես ֆուտբոլիստ էր և մարզիչ։ 1972 թվականին ԽՍՀՄ հավաքականի հետ նա բրոնզե մեդալ նվաճեց Օլիմպիական խաղերում, մեկ տարի անց «Արարատի» կազմում դարձավ ԽՍՀՄ չեմպիոն և գավաթակիր, իսկ 1976 թվականին, հանդես գալով «Արարատում», դարձավ ԽՍՀՄ առաջնության լավագույն ռմբարկուն (գարուն)։
Հայկ Անդրիասյանը մահացել է 1971 թվականին Երևանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
1 мая. Этот день в истории клуба
Профиль на сайте Одесский футбол]
Լևոն Կարախան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարախանյան (այլ կիրառումներ)Լևոն Միքայելի Կարախան (Կարախանյան) (հունվարի 20 (փետրվարի 1), 1889, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 20, 1937(1937-09-20), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), բոլշևիկյան հեղափոխական գործիչ, դիվանագետ, ԽՄԿԿ անդամ (1904)։


== Ուսում ==
1910-1915 թվականներին սովորել և ավարտել է Պետրոգրադի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Հեղափոխական գործունեության համար ձերբակալվել է և աքսորվել Տոմսկ (1915 թ.)։


== Աշխատանքային գործունեություն ==

Փետրվարյան հեղափոխությունից (1917 թ.) հետո ակտիվորեն մասնակցել է խորհրդների կազմակերպմանը Իրկուտսկում։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության օրերին եղել է Պետրոգրադի ռազմահեղափոխական կոմիտեի անդամ։ 1917 թվականից անցել է դիվանագիտական ծառայության։ 1917 թվականի նոյեմբերին և 1918 թվականի սկզբին Բրեստ-Լիտովսկում Գերմանիայի հետ բանակցությունների ժամանակ խորհրդային պատվիրակության քարտուղարն էր։ 1918 թվականի մարտից՝ Արտաքին գործերի ժողկոմի տեղակալ, ղեկավարում էր արևելյան քաղաքականությունը։ Խորհրդային կառավարության հանձնարարությամբ բանակցություններ է վարել Պարսկաստանի, Աֆղանստանի, Բուխարայի ու Ւփվայի հետ և կնքել դիվանագիտական հարաբերությունները վերականգնելու պայմանագրեր։ 1918 թվականի հոկտեմբերի 18, Լենինի հետ ստորագրել է ժողկոմխորհի դեկրետը հյուպատոսություններ հիմնելու մասին, ինչպես նաև ՌՍՖՍՀ և Հայաստանի միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու ու խորհրդային Ռուսաստանից դիվանագիտական առաքելություն Հայաստան ուղարկելու վերաբերյալ փաստաթղթերը։ 1919 թվականին մասնակցել է Կոմինտերնի I կոնգրեսի կազմակերպմանը, ընտրվել նրա գործադիր կոմիտեի անդամ։ 1921 թվականին նշանակվել է ՌՍՖՍՀ լիազոր ներկայացուցիչ Լեհաստանում, 1923-1927 թվականներին՝ Չինաստանում։ 1927-1934 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի ժողկոմի տեղակալ, 1934-1937 թվականներին՝ ԽՍՀՄ դեսպան Թուրքիայում։
Քանիցս ընտրվել է ԽՍՀՄ ԿԳԿ-ի անդամ, ինչպես նաև ԽՄԿԿ 15-րդ, 16-րդ, 17-րդ համագումարների պատգամավոր։


== Գրականություն ==
Капица М. С., Л. Карахан (1889—1937), в кн.: Видные советские коммунисты — участники китайской революции, М., 1970.
Ф. Ф. Раскольников На боевых постах. М. 1964.
Լիլոյան Հ. Ց., Սովետական ականավոր դիվանագետը, Երևան, 1978։
Деятели СССР и революционного движения России. Энциклопедический словарь Гранат. М., Советская энциклопедия, 1989


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография на www.hrono.ru
Биография, БСЭ
Биография на www.biografija.ru
Encyclopædia Britannica
Հոգեդեղ

Հոգեդեղ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն հոգի և դեղ բառերից։ Նշանակում է «ծնողների համար հոգու դեղ կամ ճար»։ Հազվագյուտ անուն է։


== Գործածություններ ==
Հոգեդեղ, որդի Ատեսի, ում հիշատակին 1281 թվականին Շնհերի Կուսանաց անապատում մի խաչքար է կանգնեցվել։
Հոգեդեղ, հիշատակված է նաև Նետողաց ազգի ժամանակ (13-14-րդ դար)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մուռատի

Մուռատի (էստ․՝ Murati), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ազան

Ազան (արաբ․՝ أذان‎‎‎ — "հրավեր"‎), Մուսուլմանների հերթական աղոթքի հրավեր։ Ազանն ազդարարում է նամազի սկիզբը։ Ազան կարդացողին անվանում են մոազեն։ Համապատասխան ժամին,  մոազենը կանգնում է Քաաբայի (Ղեբլե) դիմաց և մուսուլմաններին հրավիրում նամազի։ Ազանից մի քանի րոպե անց, աղոթքից առաջ, կարդացվում է էղամեն։ Ազանը որպես կանոն, հայտարարվում է մզկիթի մինարեթից։


=== Պատմություն ===
Պատմության համաձայն, Ազանը սահմանել է Մուհամմադ մարգարեն  622-623 թթ։ Տեղափոխվելով Մեքքա, նա հավաքում է իր աջակիցներին, որպեսզի որոշի աղոթքի հրավիրելու համապատասխան ձև։ Հավաքվածների մի մասը առաջարկում է հնչեցնել զանգերը, մյուսները` վառել խարույկներ, երրորդները` փչել փողերը։ Մարգարեն մերժում է  այս առաջարկները։ Սուննիներն ասում են, որ   Աբդուլլահ Էբն Զեյդը երազում տեսել է ազանի տեքստը։ Առավոտյան նա գնում է Մուհամմադ մարգարեի մոտ և պատմում երազի մասին։ Հետո պարզվում է, որ նմանօրինակ երազներ տեսել են նաև մյուսները։ Նրանց լսելուց հետո Մուհամմադը  հավանություն է տալիս ազանին և Աբդուլլահ Իբն Զիիդին հանձնարարում, Բիլալ բեն Ռաբային, որն ուներ շատ գեղեցիկ ձայն, սովորեցնել ազանի խոսքերը։ Այսպիսով, Բիլալը դարձավ իսլամի պատմության մեջ առաջին մոազենը։ Շիաները սակայն համոզված են, որ ազանը մարգարեին ներշնչվել է Գաբրիել հրեշտակի կողմից։
Մուհամմադն ասել է. «Եթե եկել է աղոթքի ժամանակը, թող ձեզանից մեկը կարդա ազան, իսկ ամենաարժանավորը լինի ձեր իմամը»։


=== Հայերեն թարգմանություն ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
http://islam-today.ru/veroucenie/nacinausim/kibla-simvol-duhovnogo-edinstva-musulman/
https://armislam.livejournal.com/
https://quran.com/
http://tadeebulquran.com/adhan-azan-in-arabic-text/
Պոդյամնոե

Պոդյամնոե (ռուս.՝ Подъямное), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 50 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սելիշչի (գյուղ, Չուդովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍելիշչիՍելիշչի (ռուս.՝ Селищи), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Չուդովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սվղըն

Սվղըն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում։


== Պատմություն ==
Բնակիչները տեղահանվել են 1915 թվականին, Մեծ Եղեռնի ժամանակ։ Սեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։


== Բնակչություն ==
1915 թվականի նախօրեին ուներ 250 տուն՝ 2000 հայ բնակչով։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին այգեգործությամբ, պարտիզպանությամբ, հացահատիկի մշակությամբ, մեղվաբուծությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Սվղընն ուներ հայկական եկեղեցի։ Մոտակայքում գտնվում էր Խնձորի Ս. Աստվածածին վանքի ավերակները։


== Կրթություն ==
Սվղընում եկեցեղուն կից գործում էր դպրոց։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Չոնուկ

Չոնուկ, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում։ Գտնվում էր Շապին Գարահիսար քաղաքից 7 կմ հյուսիս։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պիիումեցա

Պիիումեցա (էստ․՝ Piiumetsa), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Վեետսա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աշոտ Մանուկյան (մանկավարժ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշոտ Մանուկյան (այլ կիրառումներ)Աշոտ Բադալի Մանուկյան (1916, Լծեն, Հայաստան - անհայտ), հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Աշոտ Մանուկյանը ծնվել է 1916 թվականին Սիսիանի շրջանի Լծեն գյուղում։ 1936 թվականին ավարտել է Գորիսի մանկավարժական ուսումնարանը, ընդունվել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը, միաժամանակ աշխատել որպես Լծենի յոթնամյա դպրոցի տնօրեն։
1939 թվականին զորակոչվել է զինվորական ծառայության։ Սկզբում ծառայել է Արևմտյան Ուկրաինայում, 175-րդ գնդում, որի հրամանատարն էր փառաբանված գեներալ Նվեր Սաֆարյանը։ Այնուհետև սովորել է գնդի դպրոցում, ստացել սերժանտի կոչում՝ տեղափոխվել է 154-րդ գունդը։ 
Գերմանական ֆաշիստների դեմ կռվել է 1941 թվականի հունիսի 22-ից, Լուցկ քաղաքի շրջանում։ 1941 թվականի հուլիսի 17-ին Ժիտոմիրի պաշտպանության համար մղված մարտերի ժամանակ Աշոտը կատարել է հրամանատարության առաջադրանքը, կենդանի «լեզու»՝ ֆաշիստ սպա է գերեվարել, որի համար արժանացել է Կարմիր աստղի շքանշանի։ 1941 թվականի սեպտեմբերին նրանց զորամասը կռվել է Կիևից ոչ հեռու Բորիսպոլ քաղաքի մերձակայքում։ Ջոկատը նահանջելով ընկել է շրջապատման մեջ։ Խրամատում ծանոթացել է ռուս գրող Արկադի Գայդարի հետ։ Ջոկատ են կազմել և ազատագրել են Բերեզան քաղաքը, այնուհետև սեպտեմբերի 26-ին շարժվել են Պերեյասլավ-Յագոտինի ուղղությամբ, որտեղ հանդիպելով հիտլերականների հարձակմանը, ետ են նահանջել։ Աշոտը վիրավորվել է, Գայդարը կապել է նրա վերքը և որպես հիշատակ նրան նվիրել է ածելի, որը երեսուն տարի որպես սուրբ մասունք պահելուց հետո 1972 թվականին նվիրել է Գայդարի անվան գրադարան-թանգարանին։ Մանուկյանը ապաքինվելուց հետո վերադարձել է ռազմաճակատ, ծառայել 795-րդ Բոգդան Խմելնիցկու անվան գնդում, մասնակցել Կոտովսկ և այլ քաղաքների ու բնակավայրերի ազատագրմանը, իր զորամասի կազմում մարտերով հասել Բուխարեստ, Բուդապեշտ, Պրագա։ Արժանացել է «Խիզախության համար» երեք մեդալների և այլ պարգևների։ 
Մասնակցել է հաղթանակի տոնահանդեսին Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում։ Մանուկյանը անցել է կենսաթոշակի։ Ապրելով Ղափանում նամակագրական սերտ կապեր է պահպանել հանրապետության, երկրի շատ պիոներ-դպրոցականների հետ, նրանց պատմել պատերազմական տարիների իր մարտական ընկերների և Արկադի Գայդարի սխրագործությունների մասին։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան
«Խիզախության համար» եռակի մեդալակիր


== Ծանոթագրություններ ==