armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
F-22 Raptor

F-22 Raptor ամերիկյան արտադրության հինգերորդ սերնդի բազմաֆունկցիոնալ կործանիչ։


== Ընդհանուր բնութագիր ==
F-22 կործանիչը ստեղծվել է կործանիչների կատարելացման ATF (Advanced Tactical Fighter) ծրագրի շրջանակներում։ F-22-ը հինգերորդ սերնդի կործանիչն է աշխարհում և մինչև օրս միակ խմբաքանակով արտադրվածը։ F-22 կործանիչները համալրված են նոր, երկու տուրբոռեակտիվ երկկոնտուրային շարժիչներով, որոնք ունեն թվային կառավարում և ամենահզորն են իրենց տեսակի մեջ։


== Տեխնիկական տվյալներ ==

Չնայած նրան որ F-22 կործանիչների արտադրությունը սկսվել է 2003 թվականին, սակայն մինչև հիմա ոչ մի մարտավարատեխնիկական փոփոխությունների չի ենթարկվել։ Այս կործանիչների երկարությունը կազմում է 18.92 մ, թևերի բացվածքը շուրջ 13.56 մ, իսկ բարձրությունը ավելի քան 5.9 մ։ Այս կործանիչների մարտական քաշը կազմում է 11000 կգ (11 տ),իսկ մարտական բեռնվածքով մարտական քաշը 28000 կգ (28 տ)։ Այս կործանիչների հիմնական առավելություններից է նաև նրա թռիչքի առավելագույն բարձրությունը, որը կազմում է շուրջ 19800 մ։


== Հիմնական առանձնահատկություններ ==
Այս կործանիչի հիմնական հատկանիշներն են` գերձայնային, հիմնական (կրեյսերական) արագություն, քիչ նկատելիություն` հակառակորդի ՌՏԿ-ների տեսադաշտում, հիանալի մանևրելու ունակություն (այդ թվում` նաև գերձայնային արագության պայմաններում), բարձր արդյունավետությունը` օդային մարտի բոլոր տեսակներում, առանձնակի հնարավորություններ` ոչ մոտակա օդային մարտում։ F-22 կործանիչները փայլուն են գործում նաև խմբային գործողությունների ժամանակ։ F-22 կործանիչների նոր ռադիոլոկացիոն համակարգը ընդունակ է ոչ միայն տեղեկություն տալ օդաչուին` օդում հայտնաբերված ինքնաթիռի մասին, այլև նշել նրանում գտնվող թերություններն ու վառելիքի եղած պաշարը և այլ տվյալներ, ինչը բացառիկ է և շատ կարևոր օդաչուի համար `օդային մարտը կազմակերպելու գործում։


== Օդային մարտերում արձանագրած հաջողություններ ==

F-22 կործանիչները համարվում են բոլոր ժամանակների ամենաահեղ, ամենաթանկ կործանիչներն աշխարհում։ Այս կործանիչները բոլոր համեմատություններից դուրս են։ Ահա այս բոլոր հատկանիշների շնորհիվ` F-22 Raptor կործանիչները լավագույն տասնյակում գրավում է առաջին հորիզոնականը։ Հետաքրքիր է այն փաստը, որ սպառազինությունում գտնվող միակ, լիարժեք, հինգերորդ սերնդի կործանիչը նախորդ սերնդի` ամերիկյան F-15E, F-16, F-18 կործանիչների հետ ուսումնական օդային մարտերում արձանագրել է հաղթանակներ` 144:0 փոխհարաբերությամբ։ Օդային մարտերն ընթացել են մեկը չորսի հարաբերությամբ` հօգուտ վերջիններիս, իսկ հաղթանակները հիմնականում արձանագրվել են հեռակա մարտերում։ Խառը մարտակարգով օդային մարտերում F-22 կործանիչներ հաղթել են 241:2 փոխհարաբերությամբ։ Երկու պարտությունները կրել են F-22 կործանիչների կողմից ղեկավարվող F-15E կործանիչները, որոնց օդաչուները համեմատաբար անփորձ են եղել։


== Տես նաև ==
ՄիԳ-29
ՄիԳ-31
Սու-30
F-18E
F-16
F-15E
Dassault Rafale


== Աղբյուրներ ==
F-22 Raptor(անգլ.)
Ֆ-22


== Ծանոթագրություններ ==
Սանասուն

Սանասուն, Սասուն, Դավթի բերդ, Քաղկիկ, բերդ Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգի Սասուն գավառում, Կուս (Բոզրկան) և Կապաս գետերի միախառնման մոտ, Ծովասարի հարավային ստորոտին գտնվող ապառաժոտ բլրի գագաթին։ Շուրջ 20—25 մ բարձրությամբ ամրակուռ բերդապարիսպները եռանկյունաձև ձգվում են բլրի գագաթի շուրջը։ Պատերը շարված են կարմրագույն խոշոր քարերով։ Բերդի հիմքը միակտոր ժայռ է, որի մեջ փորված խոր անձավները ծառայել են որպես ախոռ և մթերանոցներ։ Արաբ նվաճողների դեմ ազատագրական կռիվների ժամանակ Սանասունը եղել է սասունցիների կարևոր և անառիկ ռազմակայաններից։ XII—IV դարերում բերդը գրավել և ավերել են թաթար-մոնղոլական նվաճողները։ Այնուհետև գրավոր աղբյուրներում Սանասունի մասին տեղեկություններ չեն հանդիպում։ Ենթադրվում է, որ այն վերջնականապես ավերել են օսմանյան նվաճողները։
Կենովո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿենովոԿենովո (ռուս.՝ Кеново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռոտա Գրեկա

Ռոտա Գրեկա (իտալերեն՝ Rota Greca) կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1287 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 107 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0984։


== Ծանոթագրություններ ==
Կաստելո Մոլինա դի Ֆիեմե

Կաստելո Մոլինա դի Ֆիեմե (իտալերեն՝ Castello-Molina di Fiemme), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2064 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 38 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 54 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0462։
Կոմունայի հովանավորներն են՝ Սուրբ Գևորգը, տոնը նշվում է ապրիլի 23-ին Կաստելլոյում և Սուրբ Անտոնիո դա Պադովան, տոնը նշվում է հունիսի 13-ին Մոլինայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Զոհասեղան (համաստեղություն)

Զոհասեղան (լատիներեն՝ Аrа), համաստեղություն երկնքի հարավային կիսագնդում։ Գտնվում է Անկյունակապ, Կարիճ, Հարավային թագ, Հեռադիտակ, Սիրամարգ, Դրախտային թռչուն, Հարավային Եռանկյունի համաստեղությունների միջև։ Ամենապայծառ աստղը երրորդ աստղային մեծության է։ Հարավային երկնքում, որը գտնվում է Կարիճ և Հարավային Եռանկյունի համաստեղությունների միջև։ Դա 2-րդ դարում Պտղոմեոսի նշած 48 համաստեղություններից մեկը, և ժամանակակից 88 համաստեղություններից մեկն է։
Վիսրամիանի

Վիսրամիանի (վրաց.՝ ვისრამიანი), XI դ․ պարսիկ բանաստեղծ Գուրգանիի (հայ․՝ Վրկանացի) «Վիս ու Ռամին» սիրավեպի վրացական արձակ թարգմանությունը։ «Վիս ու Րամին»-ի սյուժեն արկածախնդրական է գեղեցկուհի Վիսը ծնվելուց առաջ արդեն խոստացված է եղել Մոաբադ շահին, սակայն բազմաթիվ փորձություններից հետո նրան տիրացել է Րամինը։ Վեպում հոգեբանական իրապատում անցումներ ու․ պատճառաբանվածություն գրեթե չկան, իշխողը մարմնական վայելքն է, խրախճանքն ու խարդավանքը։ Ըստ ամենայնի ազնվականական միջավայրում ծնունդ առած և տարածում գտած պատմություն է, որը վրաց իրականությանը (ինչպես նաև՝ հայ) կարող էր ծանոթ լինել դեռևս այլ տարբերակով։ Սիրավեպի վրացական թարգմանությունը կատարված է 12-րդ դարում և ավանդաբար վերագրվում է Վահրամ Երկայնաբազուկի որդի Սարգիս Թմոգվեցուն (տես Սարգիս Ա Վահրամյան)։ Վիսրամիանին հիմնականում համապատասխանում է բնագրին, թեև կան տեղայնացման որոշ նմուշներ, արձակի վերածելու հետ կապված հավելում-պակասումներ։ Գեղարվեստական առումով նշանակալի հուշարձան է, կարևոր՝ 12-րդ դարի պարսկական բնագիրը վերականգնելիս։ Հայագիտության համարկան ուշագրավ իրողություններ, առասպելական Արտավազդն այստեղ կախարդության հոմանիշ է, իսկ դրվագներից մեկում հանդիպում է շուշպար (հիմա շուրջպար) տերմինը։
214

214 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 214 թվականն է, 
III դարի 14-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Սեպտեմբերի 9 - Ավրելիանոս, Հռոմի կայսր 270-ից առ 275 թթ.


== Մահեր ==
Լարժանթեր (շրջան)

Լարժանթեր (ֆր.՝ Largentière), շրջան (ֆր.՝ Arrondissement) Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Արդեշ։ Սուպերֆեկտուրա՝ Լարժանտեր։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 92.267 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 48 մարդ/կմ2։ Շրջանի տարածքը կազմում է 1928 կմ2։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Լարժանտերի շրջան (ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Փոլեթ Գոդար

Փոլեթ Գոդար (անգլ.՝ Paulette Goddard), ծնված Մարիոն Փոլի Լեվի (անգլ.՝ Pauline Marion Levy), Գոդար - Փոլեթի մոր ազգանունն է, 3.6.1910, Քվինս, ԱՄՆ - 23.4.1990, Տիչինո, Շվեյցարիա), ամերիկացի դերասանուհի։
Փոլեթը եղել է Չարլի Չապլինի երրորդ կինը։ Չարլիից բաժանվելուց հետո 1958 թ-ին տեղափոխվել է Շվեյցարիա և ամուսնացել է Էրիխ Մարիա Ռեմարկի հետ։ Նկարահանվել է Չարլիի «Նոր Ժամանակներ» և «Մեծ բռնապետը» ֆիլմերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերխնեմանչարովո

Վերխնեմանչարովո (ռուս.՝ Верхнеманчарово, բաշկիրերեն՝ Үрге Маншыр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 556 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(4194) Սվեյտզեր

(4194) Սվեյտզեր (անգլ.՝ Sweitzer), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,698214 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5785 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8179 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1618,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222377 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4194) Սվեյտզեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(5212) Սելիակռուզ

(5212) Սելիակռուզ (անգլ.՝ Celiacruz), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,027525 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7928 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2622 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1924,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187099 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,4° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5212) Սելիակռուզ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վոտչինա (գյուղ, Սանչուրսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վոտչինա (այլ կիրառումներ)Վոտչինա (ռուս.՝ Вотчина), գյուղ Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Սանչուրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 250 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բելայա (գյուղ, Յամպոլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲելայաԲելայա (ուկրաիներեն՝ Біла), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Յամպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1500 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բելայա գյուղում բնակվում էր 890 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2966 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 300,07 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դելավեր (Կարսի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դելավեր (այլ կիրառումներ)Դելավեր, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Միզինովո (գյուղ, Շչոլկովսկի շրջան)

Միզինովո (ռուս.՝ Мизиново), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Շչոլկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1194 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռաֆայել Քոթանջյան

Ռաֆայել Արտյոմի Քոթանջյան (սեպտեմբերի 9, 1942(1942-09-09), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 13, 2022(2022-06-13)), հայ դերասան, ՀՀ ժողովրդական արտիստ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Թբիլիսիում։ 1946 թվականին տեղափոխվել է Երևան։
1960-1964 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետում։
1964-1966 թվականներին որպես դերասան և ռեժիսոր աշխատել է Զանգեզուրի Շիրվանզադեի անվան թատրոնում։ 1966-1968 թվականներին եղել է «Արշալույս» երիտասարդական թատրոնի դերասան։ 1968-1970 թվականներին հաճախել է հեռուստատեսային ռեժիսուրայի բարձրագույն կուրսերի Մոսկվայում։ 1970-1993 թվականներին աշխատել է Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնում՝ որպես դերասան և ռեժիսոր։


== Դերեր թատրոնում ==
Խաղացել է բազմաթիվ ներկայացումներում՝ 

«Սատանայի ջրաղացը»
«Մոռանալ Հերոստրատին»
«Մերկ թագավորը»
«Մեծ լռություն» և այլն


== Դերեր կինոյում ==
Նկարահանվել է բազմաթիվ տեղական և արտասահմանյան ֆիլմերում՝  

1968 - «Ադամանդե ձեռքը» - ռեստորանի այցելու
1972 - «Տղամարդիկ» - Լևոն
1974 - «Մաքսանենգություն» - մաքսանենգ «Չեռնյավի»
1974 - «Բաղդասարը բաժանվում է կնոջից» - Օգսեն
1974 - «Հավերժության նշան» - դրվագ
1986 - «Օտար խաղեր» - Գոլուբչիկ
1991 - «Ձայն բարբառոյ...»
1992 - «Երեքի սրտերը» - սենյոր Ալվարես Տորես
1992 - «Սպանություն Սանշայն-Մենորում» - Ռոբերտ Հաստինգս
1992 - «Երեքի սրտերը 2» - սենյոր Ալվարես Տորես
1994 - «Զվարճալի ուղևորություն»
1994 - «Ծովահենների թագավորությունը» - Դ՛Արգուա
1997 - «Մեր բակը»
1997 - «Կոմսուհի դը Մոնսորո» - հերցոգ Մայենացի Շառլ դը Գիզ
1997-2003 - «Ռոքսոլանա» - Պարգալի Իբրահիմ փաշա
1998 - «Կախարդուհու յոթերորդ մատանին» - Բոսարգուն
1999 - «Սերը չար է» - գուրու
2003 - «Ռոքսոլանա. Կայսրության տիրուհին» - Մարինո Սանուտո, վենետիկյան դեսպան (բալյի)
2006 - «Մեր բակը 3»
2009 - «Մի նայիր հայելուն»
2018 - «11:41»
2019 - «Քաոս» - Մարկոս աղա Ալիմյան


== Պարգևներ, կոչումներ ==
1980 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստի կոչմանը
2003 թվականին արժանացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստի կոչմանը, ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալի և ՀՀ Մովսես Խորենացու մեդալի
2008 թվականից Բնության և հասարակական գիտությունների միջազգային ակադեմիայի իսկական անդամ է
2009 թվականին ստացել է Գյումրու պատվո և նվիրվածության շքանշան։
2016 թվականից Երևանի պատվավոր քաղաքացի
2017 թվականին «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշանՄասնագիտական գործունեության ընթացքում Ռ. Քոթանջյանը բազմիցս արժանացել է Խորհրդային Միության և ԱՊՀ երկրների մրցանակների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռաֆայել Քոթանջյան. «Իմ բնավորությունն էլ հայկական է, պարզապես տեսակս է մի քիչ ուրիշ»
Ժողովածու (1132)

Ժողովածու (1132), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1132 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է XVI դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14,7×10 չափս։ Գրված է միաասյուն բոլորգիրով։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագիրով (անընթեռնելի)։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ զարդահյուս մեատքս։


== Բովանդակություն ==
Սարգսի Կունտի Մեկնութիւն Եսայեայ։
Վասն Եգիպտոսի (հարց և պատասխանի)։
Գրիգոր Տաթևացւոյ Բաղգատութիւն Դ կենդանեացն և աւետարանչացն, Վասն աւետարանչացն, Ի Մատթէի մեկնութենէ։
Հարցումն՝ Զի՞նչ է էութիւն և բնութիւն։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիա Ֆոլտին

Մարիա Ֆոլտին (լեհ.՝ Maria Fołtyn, հունվարի 28, 1924(1924-01-28), Ռադոմ, Լեհաստան - դեկտեմբերի 2, 2012(2012-12-02), Վարշավա, Լեհաստան), լեհ օպերային երգչուհի (սոպրանո), ռեժիսոր, մանկավարժ, Մոնյոշկո երաժշտասերների միության կազմակերպիչ և նախագահ։ Լեհաստանի ժողովրդկան հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1989)։ Լեհական օպերայի աստղ, Վարշավայի Մեծ թատրոնի պրիմադոննա,  Լոձի, Լյուբեկի, Լայպցիգի, Համբուրգի և այլ օպերային թատրոնների մենակատար։


== Կենսագրություն ==
Մարիա Ֆոլտինը ծնվել է 1924 թվականին Ռադոմ քաղաքում։ 1948 թվականին ավարտել է Գդանսկի միջնակարգ երաժշտական դպրոցը։ Երաժշտական կրթությունը շարունակել է Կատովիցեում Ադամ Դիդուրի ղեկավարությամբ, այնուհետև՝ Սոպոտում։ 1950-1957 թթ. Վարշավայում եղել է Ադա Սարիի ուսանողը։
1950-ական թվականների վերջին սովորել է Իտալիայում պրոֆեսոր Ջուլիո Թեսսայի մոտ Վերչելիում, այնուհետև՝ 1960-ական թվականներին՝ Լայպցիգում (Գերմանիա)։ 1973 թվականին ավարտել է Վարշավայի Ալեքսանդր Զելվերովիչի անվան թատերական ակադեմիան։


== Ստեղծագործական ուղի ==
1949 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել Բալթյան օպերայի բեմում Ստ. Մոնյուշկոյի «Գալկա» օպերայում։ Հաջող ելույթից հետո նրա համար բացվել են մայրաքաղաքային թատրոնների դռները։ Վլադիսլավ Զելենսկու «Goplanie» օպերայում և Լև Շիլլերի «Գալկա» նոր բեմադրությունից հետո օպերայում հանդես է եկել որպես մենակատար։
Բացի Մոնյոշկոյի ռեպերտուարը,  կատարել է տասնյակ այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ, այդ թվում հանդես է եկել Վերդիի, Վագների և Չայկովսկու օպերաներում։ Համերգներով հանդես է եկել Բոննում, Համբուրգում, Հռոմում, Միլանում, Մոսկվայում, Լենինգրադում, Պրահայում, Նյու Յորքում, Տորոնտոյում, Օտտավայում և շատ այլ քաղաքներում։
Երկու միջազգային մրցույթների դափնեկիր է՝ Վերչելիի (1956) և Չարարտեի (1957)։ 1978-1998 թթ. եղել է Մոնյոշկոյի անվան միջազգային երաժշտական փառատոնի գեղարվեստական ղեկավարը։
Որպես ռեժիսոր՝ նրա առաջին գործը եղել է «Գալկան», որը բեմադրվել է Կուբայում 1971 թվականին, այնուհետև՝ Թուրքիայում, Մեքսիկայում, Բրազիլիայում, Ճապոնիայում։  Բուդապեշտում եղել է «Սոսկալի բակ» օպերայի բեմադրիչը։
Կրթել ու դաստիարակել է մի շարք օպերային երգիչների։


== Պարգևներ ==
Լեհաստանի վերածննդի շքանշանի Հրամանատարական խաչ աստղով
Լեհաստանի վերածննդի շքանշանի ասպետական խաչ, 1953 թ.
Վաստակի ոսկե խաչ (Լեհաստան)
Վաստակի արծաթե խաչ (Լեհաստան)
«Ժողովրդական Լեհաստանի 40- ամյակի» հոբելյանական մեդալ, 1984 թ.
«Polonia» միության պատվո շքանշան, 1988 թ.
Մոնյուշկո մեդալ, 1996 թ.
«400-ամյա Վարշավայի» մեդալ, 1998 թ.
Վրոցլավի երաժշտական ակադեմիայի պատվավոր դոկտոր, 2000 թ.
Լեհաստանի մշակույթի հիմնադրամի «Złote Berło» մրցանակ և Հազարամյակի բանկի «Ոսկե գավազան»`գեղարվեստական նվաճումների, վոկալային, ռեժիսուրային և մանկավարժական գործունեության  համար, ինչպես նաև աշխարհում լեհական երաժշտության տարածման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար, 2007 թ.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Maria Fołtyn(լեհ.)
Լանշեր

Լանշեր (ֆր.՝  Lanchères), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 981 մարդ, բնակչության խտությունը` 59.85 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.39 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 160 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 65 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 704 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 512-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 192։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,7 %։ 512 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 454 անձ (253 տղամարդ և 201 կին)։ Գործազուրկ են եղել 58 անձ (28 տղամարդ և 30 կին)։ 192 անաշխատունակներից 44-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 80-ը` թոշակառուներ, իսկ 68-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ալիժո

Ալիժո (պորտ.՝ Alijó; [ɐli'ʒɔ]), քաղաքատիպ ավան Պորտուգալիայում, համանուն մունիցիպալիտետի կենտրոնը Վիլա Ռեալ շրջանի կազմում։ Հին վարչական բաժանմամբ մտնում է Տրազ ուժ Մոնտիշ և Ալտու Դորու նահանգների կազմի մեջ։ Մտնում է տնտեսա-վիճակագրական Դորու ենթաշրջանի մեջ, որն էլ մտնում է Հյուսիսային շրջանի մեջ։ 2006 թվականի տվյալներով ավանի բնակչության թվաքանակը կազմում է 2800 մարդ, իսկ մունիցիպալիտետի բնակչությունը՝ 13700 մարդ։ Զբաղեցնում է 298 կմ² տարածք ։
Ավանի հովանավորը համարվում է Մարիամ Աստվածածինը (պորտ.՝ Maria):
Ավանի տոնը նոյեմբերի 11-ին է։


== Դիրք ==
Ավանը գտնվում է Վիլա Ռեալ քաղաքից 24 կմ դեպի արևելք։
Մունիցիպալիտետը սահմանակից է.

հյուսիսում՝ Վիլա Պոկա դե Ագիար, Մուրսա մունիցիպալիտետին,
արևելքում՝ Կարրազեդա-դե Անսյանշ մունիցիպալիտետին,
հարավում՝ Սան Ժուան դա Պեշկեյրա մունիցիպալիտետին,
արևմուտքում՝ Սաբրոզա մունիցիպալիտետին։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1226 թվականին։


== Բնակչություն ==


== Մունիցիպալիտետի կազմը ==
Մունիցիպալտետի մեջ մտնում են հետևյալ շրջանները.

Ալիժո
Ամիյեիրո
Կարլան
Կազալ դե Լոյվուշ
Կաշտեդու
Կոտաշ
Ֆավայուշ
Պեգարինյուշ
Պինյան
Պոպուլու
Ռիբալոնգա
Սանֆինշ դու Դորու
Սանտա Էուժենիա
Սան Մամեդե դե Ռիբատուա
Վալե դե Մենդիշ
Վիլա Շան
Վիլա Վերդե
Վիլար դե Մասադա
Վիլարինյու դե Կոտաշ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Պոմոշնայա (գյուղ, Նովոուկրաինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոմոշնայաՊոմոշնայա (ուկրաիներեն՝ Помічна), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոմոշնայա գյուղում բնակվում էր 1 303 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ակադեմիական թիավարությունն ամառային II օլիմպիական խաղերում. քառյակ ղեկորդով

Ամառային II օլիմպիական խաղերում ղեկորդով քառյակների մրցումներն ակադեմիական թիավարությունում անցկացվել են օգոստոսի 25-ին և 26-ին։ Մասնակցել են 4 երկրներից 5 հոգանոց 10 անձնակազմ։
Ըստ մրցումների կանոնների միայն կիսաեզրափակչում հաղթողներն են մասնակցում եզրափակչին, սակայն կիսաեզրափակչում պարտված երեք քառյակ դուրս եկան մրցավազքի, որն էլ համարվում երկրորդ եզրափակիչ։


== Մեդալակիրներ ==


== Մրցումներ ==


=== Կիսաեզրափակիչ ===


=== Եզրափակիչ Ա ===


=== Եզրափակիչ Բ ===


== Արտաքին հղումներ ==
Խաղերի պաշտոնական արձանագրություն Archived 2004-08-30 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Մրցումների արդյունքներ Archived 2011-07-19 at the Wayback Machine. (լեհ.)
Ամբրոջո Կոնտարինի

Ամբրոջո Կոնտարինի (Contarini) (1429[…], Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն - 1499[…], Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն), Վենետիկի հանրապետության դիվանագետ և ճանապարհորդ։ 1474 թվականի փետրվարին ուղարկվել է Թավրիզ՝ ակկոյունլուների տիրակալ Ուզուն-Հասանի մոտ՝ Վենետիկի հետ Թուրքիայի դեմ պատերազմ սկսելու առաջարկությամբ։ 1474 թվականին անցել է Հայաստանով։ Թավրիզից վերադառնալիս այցելել է Մոսկվա (1475 թվականի սեպտեմբեր-1476 թվականի հունվար), ուր նրան ընդունել է Իվան III Վասիլևիչ ցարը։ 1487 թվականին Ամբրոջո Կոնտարինին հրատարակել է ուղեգրություն, որն արժեքավոր տեղեկություններ է պարունակում Պարսկաստանի, Անդրկովկասի, Ռուսաստանի, Լեհաստանի, Ղրիմի և Աստրախանի խանության մասին։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոպերեչնի (Շապինայի վտակ)

Շապինայի (ռուս.՝ Поперечный), գետ Ռուսաստանում, հոսում է, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 20կմ է։ Այն հոսում է Շապինա գետի ձախ մասում 117 կմ հեռավորության վրա;


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  19070000112220000014073


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[1]
(3579) Ռոկհոլտ

(3579) Ռոկհոլտ (անգլ.՝ Rockholt), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Միկլոշ Լովասի կողմից Պիսկեշտետոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,732802 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7572 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7084 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1650,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,218168 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 31,06° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3579) Ռոկհոլտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գինու թանգարան (Փարիզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գինու թանգարան (այլ կիրառումներ)Գինու փարիզյան թանգարան (ֆր.՝ Musee du Vin), տեղակայված է Փարիզի 16-րդ թաղամասի Վոդ փողոց, Դիքենս զբոսապուրակում, ներկայացված է գինեգործության պատմությունը և գործընթացի ողջ ընթացքը գործիքներով և դեմքերով։ Թանգարանն ստեղծվել է գինեգործական ավանդույթների և գինու որակի ստանդարտի պահպանման նկատառումով։
Թանգարանի հասցեն է՝ Փարիզ 75016, փողոց Վոդ (Դիքենս զբոսապուրակ), տուն 5, մետրոյի կայարան Պասսի։


== Պատմություն ==
Միջին դարերում մայրաքաղաք Փարիզը շրջապատված էր խաղողի սքանչելի այգիներով։ 15-րդ դարում ոչ հեռու այն վայրից, որտեղ այժմ գտնվում է Գինու թանգարանը, որն այն ժամանակ չէր մտնում Փարիզի տարածքի մեջ, աճում էր խաղող (որի մասին մինչ այժմ հիշատակում է Խաղողի այգի փողոցը) և կանգուն էր ֆրանսիական մենաստանը։ Այդ վանքը կամ այլ կերպ ասած՝ Պասսի աբբայությունը, հայտնի էր իր գինով՝ պատրաստված տեղի կրտսեր վանականների ձեռքով, ինչը համտեսում էր անգամ Լյուդովիկոս 13-րդը՝ Բուլոնյան անտառում որսից հետո մեկ բաժակ գինի ըմպելով վանքում։ Մեկ դար անց նույն վայրում հայտնաբերվեցին տաք աղբյուրներ, որոնք, համաձայն լուրերի, բուժում էին կանացի անպտղությունը։ Այդ պատճառով էլ փողոցը կրում է Վոդ անվանումը։
Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ մենաստանը թալանվում է, իսկ գինեգործական մառանի մասին որոշ ժամանակ մոռացվեց։ Եվ արդեն 20-րդ դարում փարիզյան մի ռեստորանի սեփականատեր որոշեց վանքի գինու պահեստարանը դարձնել ստորգետնյա թանգարան՝ վերաբերվող գինուն ու նրա հետ առնչվող ամեն ինչին։ 1984 թվականին կայացել է թանգարանի հանդիսավոր բացումը։


== Տես նաև ==
Կոնյակի պատմության թանգարան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թանգարանի պաշտոնական կայք
Թանգարանի գովազդային հոլովակ
Լառնակա միջազգային օդանավակայան

Լառնակա միջազգային օդանավակայան (հուն․՝ Διεθνής Aερολιμένας Λάρνακας; թուրքերեն՝ Larnaka Uluslararası Havaalanı) (IATA: LCA, ICAO: LCLK), միջազգային օդանավակայան Լառնակայի հարավարևմտյան մասում։ Լառնակայի միջազգային օդանավակայանը Կիպրոսի գլխավոր միջազգային դարպասն է և հանդիսանում է երկրի երկու ամենամեծ կոմերցիոն օդանավակայաններից մեկը, մյուսը՝ Պաֆոսի միջազգային օդանավակայանն է։
Օդանավակայանն ունի մեկ հիմնական ուղևորատար տերմինալ։ Մեկնումները կարգավորվում են վերևի հարթակում, ժամանումները՝ ներքևի։ Գործում է նաև երկրորդ «VIP տերմինալը», որը օգտագործվում է պետության ղեկավարների այցերի, մասնավոր ընկերությունների և բեռների համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուենդի Կոպ

Ուենդի Սյու Կոպ (անգլ.՝  Wendy Syu Kopp, հունիսի 29, 1967(1967-06-29), Օստին, ԱՄՆ), Դասավանդիր Ամերիկայի հիմնադիր և խորհրդի նախագահ։ «Դասավանդիր Ամերիկան» շահ չհետապնդող կազմակերպություն է, որը կյանքի է կոչվել ապահովելու կրթական հավասար իրավունքներ բոլոր երեխաների համար անկախ սոցիալական կարգավիճակից։ Ուենդի Կոպը համարվում է նաև անկախ, շահույթ չհետապնդող Teach For All կազմակերպությունների համաշխարհային ցանցի գործադիր տնօրեն և համահիմնադիր։ Teach For All ցանցը կիրառվում է տարբեր երկրներում, սակայն նույն Դասավանդիր Ամերիկայի մոդելով։
2014 թվականին, ըստ Fortune֊ի, Ուենդի Կոպը «Աշխարհի 50 ամենաազդեցիկ առաջնորդներ» ցուցակում 25֊րդն է ճանաչվել։


== Կենսագրություն ==
Ուենդի Կոպն ավարտել է Դալլասի Highland Park High School միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև սովորել է Փրինսթոնի համալսարանին կից Վուդրո Վիլսոնի անվան հասարակական և միջազգային հարաբերությունների դպրոցը։ 1989 թվականին Փրիսթոնում ստացել է մշակույթի գծով բակալավրի աստիճան։ Համալսարանում սովորելու ընթացքում եղել է Business Today ուսանողական ամսագրի և Համալսարանի մամուլի ակումբի անդամ։


== Teach For America ==
1989 թվականին Ուենդի Կոպն իր ատենախոսական աշխատանքի մեջ առաջարկում է ստեղծել Teach For America կազմակերպությունը։ Այս թեզը գրելիս Ուենդի Կոպը խորհրդակցել էր հասարակագիտության ավագ պրոֆեսոր Մարվին Բրեսլերի հետ։ Նախագծի նպատակն էր ներգրավել երիտասարդ մասնագետների, որոնք մի քանի տարի կդասավանդեին սոցիալապես անապահով ամերիկացի երեխաներին։ Փրինսթոնն ավարտելուց որոշ ժամանակ անց Կոպը հիմնադրում է Teach For America կազմակերպությունը։ 1990 թվականին 500 շրջանավարտներ միանում են Teach For America֊ին, որպես դասավանդողներ։
Սոցիալական ձեռնարկատիրությունը խթանող Echoing Green կազմակերպությունը 1991 թվականին Teach For America կազմակերպության զարգացման նպատակով Դրամաշնորհ է տրամադրում վերջինիս։ 2012 թվականին Teach For America֊ի մաքուր տարեկան ակտիվները կազմում էին $419,098,314։
2007 թվականին Ուենդի Կոպը ստեղծում է շահույթ չհետապնդող անկախ կազմակերպությունների համաշխարհային ցանցը, որը հիմնված էր նույն Դասավանդիր Ամերիկայի կառուցվածքի վրա։ 2013 թվականին Ուենդին լքում է գործադիր տնօրենի պաշտոնը և ստանձնում է կազմակերպության խորհրդի նախագահի պաշտոնը։


== Անձնական կյանք ==
Կոպն ամուսնացած է Ռիչարդ Բորտի հետ, ով KIPP ֆոնդի նախագահն է։ Ապրում են Նյու Յորքում, ունեն չորս երեխա։


== Ճանաչում ==
2011 թվականի ապրիլին Washington Post-ը Ուենդի Կոպի «Պատմություն կերտելու հնարավորություն» գիրքը ամենավաճառվող ոչ գեղարվեստական կոշտ կազմով գրքերի ցանկում տասներորդն է ճանաչել։
2014 թվականին Ուենդի Կոպը «Աշխարհի 50 ամենաազդեցիկ առաջնորդներ» Fortune֊ի ցուցակում 25֊րդն է ճանաչվել։


== Պատվավոր դոկտորի կոչում ==


== Գրքեր ==
  Wendy Kopp. One Day, All Children: The Unlikely Triumph of Teach For America and What I Learned Along the Way (2001)
  Wendy Kopp. A Chance to Make History: What Works and What Doesn't in Providing an Excellent Education for All Hardcover – January 25, 2011


== Ծանոթագրություններ ==
Արտյոմկա (քանդակ, Տագանրոգ)

«Արտյոմկա» (ռուս.՝ «Артёмка»), քանդակագործական կոմպոզիցիա ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում, որը ստեղծել է հայազգի քանդակագործ Դավիթ Բեգալովը ի պատիվ գրող Իվան Վասիլենկոյի գրական հերոսի։


== Նկարագրություն ==
Գդակով բոկոտն տղայի բրոնզե քանդակը տեղադրված է գրանիտե չմշակված գլաքարի տեսքով պատվանդանի վրա։ Աջ ձեռքում Արտյոմկան սեղմում է զարդատուփ, որը նկարագրված է Իվան Վասիլենկոյի առաջին՝ «Կախարդական արկղիկ» հեքիաթում (1937)։


== Ստեղծման պատմություն ==
Իվան Վասիլենկոյի գրական հերոսի հուշարձանը բացվել է Տագանրոգում 2010 թվականի մայիսին՝ գրողի տուն-թանգարանի առջև (հասցեն՝ Չեխովի փող., 88)։ Բացումը կայացել է գրողի 115-ամյակի տոնակատարությունների օրերին։ Մանկական արվեստի դպրոցի և Բլոնսկայայի անվան մանկական գեղարվեստի դպրոցի սաները պատրաստվել էին նկարների ցուցահանդես ըստ գրողի ստեղծագործությունների, և լավագույն նկարիչներին վստահվել էր քանդակը բացելու պատիվը։


== Վանդալություն ==
2010 թվականի սեպտեմբերի 13-ի գիշերը անհայտ անձինք հուշարձանը պատվանդանով տապալել են գետնին, և կոտրվել է արձանի գլուխը։ Վանդալներն ակնհայտորեն չեն հետապնդել նյութական շահ, քանի որ բրոնզե տղայի կոտրված գլուխը նրանք թողել են շրջված արձանի կողքին։
2012 թվականի օգոստոսի 27-ի գիշերը Արտյոմկայի քանդակը պոկվել է պատվանդանից։ Անհայտ անձինք փորձել են տանել արձանը, բայց նրանց, ըստ ամենայնի, ինչ-որ բան խանգարել է։ Ոստիկանությունն արձանը հայտնաբերել է տեղադրման վայրից քիչ հեռու։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրազբախտի (գյուղ, Չիշմինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւրազբախտիՈւրազբախտի (ռուս.՝ Уразбахты, բաշկիրերեն՝ Ураҙбахты), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 498 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մաի

Մաի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանիի ձախ կողմի վտակ Չամեբուբուի վերին հոսանքի աջ ափին, Դիադին քաղաքից 8-9 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 15 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(9425) Մարկոնչինի

(9425) Մարկոնչինի (անգլ.՝ Marconcini), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի փետրվարի 14-ին Մաուրա Տոմբելիի և Ուլիսե Մունարիի կողմից Սիմա Էկարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,320537 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7961 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,845 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1291,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,278818 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,23° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9425) Մարկոնչինի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ադել (այլ կիրառումներ)

Ադել, կարող է վերաբերել՝

Ադել - անգլիացի երգչուհի, երգահան, Գրեմմիի բազմակի մրցանակակիր
Ադել - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում
Ադել - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի կազմում
Աբանի շրջան (Կրասնոյարսկի երկրամաս)

Աբանի շրջան (ռուս.՝ Абанский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոյարսկի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Աբան։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 9512 կմ²։


== Բնակչություն ==
2011 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 21951 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2,31 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Less than Zero

«Less than Zero» (հայերեն՝ Զրոյից պակաս), կանադացի երգիչ The Weeknd-ի երգը։ Այն թողարկվել է ֆրանսիական հիթերի ժամանակակից ռադիոյում 2022 թվականի հուլիսի 7-ին՝ որպես «Dawn FM» (2022) ալբոմի չորրորդ սինգլ։ Երգը գրել են The Weeknd-ը, Մաքս Մարտինը և Օսկար Հոլթերը, իսկ վերջիններս և Oneohtrix Point Never-ը զբաղվել են երգի արտադրությամբ։


== Նախապատմություն և առաջխաղացում ==
Երգի անվանումը առաջին անգամ հայտնի դարձավ 2022 թվականի հունվարի 5-ին, երբ երգիչը թողարկել է իր՝ «Dawn FM» (2022) հինգերորդ ստուդիական ալբոմի երգացանկը։ Երգի տեքստի հոլովակը թողարկվել է 2022 թվականի հունվարի 9-ին։ Սա նաև այն երգերից է, որով երգիչը ելույթ է ունեցել «The Dawn FM Experience» հեռուստատեսային հատուկ երաժշտական նախագծում։
2022 թվականի հուլիսի 7-ին երգը թողարկվել է որպես սինգլ ֆրանսիական ժամանակակից հիթերի ռադիոյում։
«Less than Zero»-ն նաև հանդիսանում է WWE-ի «WrestleMania 39» շոուի պաշտոնական թեմատիկ երգը։ Սա նշում է, որ չորրորդ տարին անընդմեջ The Weeknd-ի երգը հանդիսնում է ամենամյա իրադարձության թեմատիկ երգը։


== Տեքստ և ստեղծագործություն ==
«Less Than Zero»-ն նկարագրվել է որպես դանդաղ պարային երգ նոր ալիք ժանրում, որտեղ The Weeknd-ը երգում է հարաբերությունների ավարտից հետո մնացած ափսոսանքների մասին և թե ինչպես է նա այդ ամենում մեղադրում ինքն իրեն։


== Չարթեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական աուդիոն ՅուԹյուբում
Տեքստի պաշտոնական հոլովակը ՅուԹյուբում
«The Dawn FM Experience Performance»-ը ՅուԹյուբում
Ակաին

Ակաին (ռուս.՝ Аккаин, բաշկիրերեն՝ Аҡҡайын), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 150 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թենզին Ռաբջի

Թենզին Ռաբջի (անգլ.՝ Gyalse Tenzin Rabgye, 1638 - 1696 կամ 1698), Բութանի չորրորդ աշխարհիկ կառավարիչ (Դրուկ Դեսին), որը ղեկավարել է 1680 թվականից մինչև 1694 թվականը։ 
Գյալցե Թենզին Ռաբջին համարվել է Բութանի բուդդիզմի առանցքային դեմքերից մեկը՝ Շաբդրունգ Նգավանգ Նամգյալի հետ։ Որպես Բութանի կառավարիչ՝ Թենզին Ռաջին շարունակել է Բութանի Շաբդրունգ Նգավանգ Նամգիալի ամրապնդումը, վանքերի և Բութանի ժողովրդական ինքնության ստեղծումը։ Ենթադրվել է, որ նա առաջին անգամ կարգավորել է zorig chusum-ը (Բութանի 13 ավանդական արվեստ)։
1683 թվականին նա ավարտել է Wangdi-Khodrang-Dzong-ի շինարարությունը, որը 1638 թվականին սկսել էր Շաբդրունգ Նգավանգ Նամագյալը ։ 1688 թվականին վերակառուցել է Տանգոյի վանքը (Տանգոյի վանքը ներկայումս հանդիսացում է Թենզին Ռաբջիի Ռեինկարնացիայի նստավայրը, վանքում պահպանվել է Թենզին Ռաբջիի սենյակը, որը հրաշալի կերպով զարդարված է եղել նրա պատվերով և համարվել Բութանի ամենագեղեցիկ ու Սուրբ վայրերից մեկը)։ 1692 թվականին՝ Ցեչու տոնի ժամանակ, այցելել է Taktsang Pelphug սրբազան քարանձավ  և հիմնել Պադմասամբհավային նվիրված տաճարը։ 1694 թվականին ավարտել է տաճարի կառուցումը (Այս տաճարի կառուցումը 1646 թվականին նրան հանձնարարել է Շաբդրունգ Նգավանգ Նամգիալը) և հայտնի է որպես Թաքցանգ-լակխանգ (Գուրու տաճարը ութ անուններով)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Rje Mkhan-po VI Ngag-dbang-lhun-grub [1673-1730] (1720). Mtshungs med chos kyi rgyal po rje rin po che’i rnam par thar pa bskal bzang legs bris ’dod pa’i re skong dpag bsam gyi snye ma. 383 folios. Biography of the 4th Druk Desi Tenzin Rabgye (1638—1696). Woodblock print.
Drungchen Sangay Dorji, ed. 2004. Se ba la chos rje sprul sku ngag dbang pad dkar gyis mdzad pa’i rgyal sras gdung ’dzin sprul sku’i rnam thar sa bon tsam bkod pa. Thimphu, Centre for Bhutan Studies, Monograph 8.
John A. Ardussi: Gyalse Tenzin Rabgye and the Founding of Taktsang Lhakhang. Journal of Bhutan Studies, 1999, Vol. 1, No. 1, 36-63.
John A. Ardussi: Gyalse Tenzin Rabgye and the Celebration of Tshechu in Bhutan in «Written Treasures: A mirror of the past, a bridge to the future» National Library of Bhutan, Thimphu, 2007.
Ռուսա (գյուղ, Հաանյա շրջան)

Ռուսա (էստ․՝ Rusa), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ռոսիտա Մելո

Ռոսիտա Մելո (իրական անունը և ազգանունը՝ Կլոտիլդա Մելե Ռոսա Լուչանո, իսպ.՝ Rosita Melo, հուլիսի 9, 1897(1897-07-09), Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ - օգոստոսի 12, 1981(1981-08-12), Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինաուրուգվայցի երաժիշտ, դաշնակահարուհի, երգահան և բանաստեղծուհի։
Ամենահայտնի տանգո-վալսերից մեկի՝ «Desde el alma»-ի (1911) հեղինակն է։ Նա նաև հայտնի է որպես աշխարհում առաջին լայնորեն ճանաչված լատինաամերիկացի կին երգահանը և բանաստեղծուհին։


== Կենսագրություն ==
Ռոսիտա Մելոն ծնվել է 1897 թվականի հուլիսի 9-ին Ուրուգվայի Մոնտեվիդեո քաղաքում՝ իտալացի ներգաղթյալների ընտանիքում։ 1900 թվականին ծնողների հետ տեղափոխվել է Արգենտինայի Բուենոս Այրես քաղաք։
Մանկուց նա ունեցել է երաժշտական ​​մեծ տաղանդ։ 4 տարեկանում կարողանում էր դաշնամուր նվագել։ Դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է երաժշտություն։ Հետագայում նա Բուենոս Այրեսում դաշնամուր նվագել է սովորել։ Ժամանակի ընթացքում նա դարձել է երաժշտության ուսուցչուհի, դաշնամուրի պրոֆեսոր։
Արգենտինայի հեղինակավոր դահլիճներում և կոնսերվատորիաներում հանդես է եկել դասական և հանրաճանաչ երաժշտության համերգներով, արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների։


== Անձնական կյանք ==
1922 թվականին ամուսնացել է բանաստեղծ և գրող Վիկտոր Պյում Վելեսի հետ։


== Ստեղծագործություն ==
Հեղինակ է տանգո երաժշտության, տանգո-վալսի, դասական և կրեոլական վալսի, պասադոբլի, պոլկաների և մարշերի։ Դրանցից են՝ «Oración», «Tatita» և «Aquel entonces», ինչպես նաև «Yo te adoro», «Por el camino», «Una lágrima para papá», «Cuando de ti ya lejos» և «Aquellos catorce años»։
Ռոսիտա Մելոյի բանաստեղծությունները տպագրվել են թերթերում և ամսագրերում։ Նրա մի շարք բանաստեղծություններ ներառվել են «Antología de poetas jóvenes»-ում («Երիտասարդ բանաստեղծների անթոլոգիա») այնպիսի հեղինակների կողքին, ինչպես, օրինակ՝ Ալֆոնսիսա Ստորնին և այլ ժամանակակից բանաստեղծներ։
Ռոսիտա Մելոն 14 տարեկանում ստեղծել է կրեոլական երաժշտության ոճով ամենահայտնի տանգո-վալսներից մեկը՝ «Desde el alma» (Բոստոնյան վալս, 1911 թվական)։


== Մահ ==
Ռոսիտա Մելոն մահացել է 1981 թվականի օգոստոսի 12-ին։Թաղված է Բուենոս Այրեսի Լա Չակարիտա գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Desde el Alma»(իսպ.)
Rosita Melo(անգլ.)
(6608) Դեյվիդկրեսպի

(6608) Դեյվիդկրեսպի (անգլ.՝ Davidecrespi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 2-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,451209 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9794 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9231 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1401,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,256823 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,12° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6608) Դեյվիդկրեսպի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մագնուս Պոուլսոն

Մագնուս Պոուլսոն (նորվ.՝ Magnus Poulsson, հուլիսի 14, 1881(1881-07-14)[…], Դրամեն, Նորվեգիա - մարտի 18, 1958(1958-03-18)[…], Ասքեր, Ակերսհուս, Նորվեգիա), նորվեգացի ճարտարապետ։


== Կենսագրություն ==
Մագնուս Պոուլսոնը ծնվել է Նորվեգիայի Դրամեն քաղաքում, Սյորեն Անտոն Պոուլսոնի (1847-1934) և Ինա Բոլետ Յորգենսենի (1851-1922) ընտանիքում։ 1900-1903 թվականներին սովորել է Քրիստիանիայի Den kongelige Tegne- og Kunstskole (այժմ՝ Օսլոյի Արհեստի և արվեստի արդյունաբերության Նորվեգիայի ազգային ակադեմիա), 1903-1905 թվականներին՝ Ստոկհոլմի Թագավորական տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ Ճարտարապետական գործունեությունն սկսել է 1909 թվականին։ Սերտորեն համագործակցել է Արնսթեյն Արնեբերգի հետ։ Միասին նախագծել են Օսլոյի քաղաքապետարանի շենքը։ Հայտնի է նաև Սանվիկայում Բերումի քաղաքապետարանի (Bærum rådhus) աշխատանքներով (1925, 1958), KNA հյուրանոցը Օսլոյում (1931), Էյսթեյն եկեղեցին Երշինում, Հասլումի  մատուռը Բերումում։ Պոուլսոնը կառուցել է նաև մասնավոր առանձնատներ, գրասենյակային շենքեր, եկեղեցիներ, կատարել կառույցների ներքին հարդարանքեր։ Մագնուս Պոուլսոնը հատկապես հայտնի է նորվեգական ժողովրդական փայտի ճարտարապետության ավանդույթի վերակերտման համար։
Պոուլսոնը 1917-1930 թվականներին եղել է Հին հուշարձանների ընկերության նախագահը, 1931-1958 թվականներին՝ Նիդարոսի Մայր Տաճարի վերակառուցման աշխատանքների վերահսկիչ կոմիտեի նախագահը։ Եղել է Դանիական ակադեմիայի պատվավոր անդամ, Շվեդիայի Fria Art Erna թագավորական ակադեմիայի անդամ։


== Պարգևներ ==
Houens հիմնադրամի մրցանակ - Det Forenede Dampskibs-Selskab, Karl Johans gate 1, Օսլո (1925)
Houens հիմնադրամի մրցանակ - Bærum Rådhus, Sandvika (1930)
Սուրբ Օլաֆի շքանշանի ասպետ (1950)
Սուրբ Հալվարդի մեդալ  (1956)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Kay One

Քեննեթ Գլյոքլեր (գերմ.՝ Kenneth Glöckler, Ֆրիդրիխսհաֆեն, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն, առավել հայտնի է, որպես Kay One), գերմանացի ռեփեր։


== Կենսագրություն ==
Քեննեթ Գլյոքլերը ծնվել է 1984 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Բադեն-Վյուրթեմբերգի երկրամասի Ֆրիդրիխսհաֆեն քաղաքում։ Նրա հայրը զտարյուն գերմանացի է, իսկ մայրը՝ ֆիլիպինուհի։ Ապագա երաժշտի մանկությունն անցել է Ռավենսբուրգում։ Երաժշտության բնագավառում իր առաջին քայլերը Քեննեթը կատարել է տասներեք տարեկան հասակում, երբ անտառում գտնվելու ժամանակ նա իր ընկերոջ հետ փորձել է երգել։  Երկու երիտասարդներն ամբողջ օրն անցկացրել են երգելով։
2001 թվականին՝ տասնվեց տարեկան հասակում, մասնակցել է Շտուտգարտում ընթացող գերմանացի ռեփերների ամենամեծ մրցաշարին և հաղթել է։ Այդ հաղթանակից հետո Քեննեթ Գլյոքլերը իր ընկերոջ՝ Ջեյսուսի հետ ձեռնամուխ եղավ երաժշտական խմբի ձևավորման։ Մեկ տարի հետո երաժշտական խումբը կոչվեց «Royal Bunker» (այդ ժամանակ Քեննեթն ընդամենը տասնյոթ տարեկան էր)։ 
Չնայած խմբում ունեցած հաջողություններին՝ 2005 թվականին Kay One-ը լքեց խումբը և տեղափոխվեց Քյոլն։ Նոր քաղաքում նա դուետ կազմեց Էկո Ֆրեշի հետ, ում հետ էլ հետագայում ստեղծեց «Dream Entertainment» խումբը։ Սակայն կարճ ժամանակ անց ֆինանսական խնդիրների պատճառով  Kay One-ը ստիպված է լինում թողնել Քյոլնը և վերադառնալ հայրենի քաղաք։ 2006 թվականին նա հանդիպում ունեցավ գերմանացի նշանավոր ռեփեր Բուշիդոյի հետ։ Երգչի հեղինակության բարձրացմանը նպաստեց Բուշիդոյի հետ համագործակցությունները։ Կարճ ժամանակահատվածում նա դարձավ Գերմանիայի և Ավստրիայի ամենահեղինակավոր ռեփերներից մեկը։
2010 թվականին լույս տեսավ Kay One-ի դեբյուտային ալբոմը։ 2012 թվականին Kaye One-ը Red Café-ի հետ համատեղ թողարկել է նոր տեսահոլովակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գյոյգյոլ (այլ կիրառումներ)

Գյոյգյոլ անվանումը կարող է վերաբերել՝

Գյոյգյոլ - քաղաք Ադրբեջանում, մինչև 1991 թվականը՝ Խանլար
Գյոյգյոլ - լիճ Ադրբեջանում՝ Մռավ լեռան հյուսիսային լանջին
Գյոյգյոլ - ազգային պարկ Ադրբեջանում՝ Գյոյգյոլ լճի ավազան
Գյոյգյոլ - վարչաքաղաքական միավոր Ադրբեջանում, մինչև 1991 թվականը՝ Խանլարի շրջան
Քաղաքային ռոմանս

«Քաղաքային ռոմանս» (ռուս.՝ «Городской романс»), խորհրդային ​​գեղարվեստական ​​սև-սպիտակ ֆիլմ սիրո մասին, որը նկարահանել է Պյոտր Տոդորովսկին 1970 թվականին։


== Սյուժե ==
Բժիշկ-ռենտգենոլոգը ծանոթանում է բժշկական ուսումնարանի երիտասարդ ուսանողի հետ։ Մաշան անմիջապես հասկանում է, որ դա իսկական սեր է։ Իսկ Եվգենիի համար համատեղ կյանքը անսովոր ու տհաճ է։ Մաշան, տեսնելով նրա շփոթվածությունը, հեռանում է։ Բայց մի անգամ նա տեսնում է, որ թաղում են այն հիվանդին, որին վերջերս բուժում էր Եվգենին։ Տեղի է ունենում նրանց հարաբերությունների վերագնահատում։


== Դերերում ==
Մարիա Սոլոմինա – Մաշա, ուսանող (լուսագրերում՝ Մարինա Լեոնիդովա)
Եվգենի Կինդինով – Եվգենի, բժիշկ-ռենտգենոլոգ
Զինովի Գերդտ – վետերան
Գենադի Սեյֆուլին – Կոստյա, Եվգենիի ընկերը
Լեոնիդ Դիչկով – Անեչկայի հայրը
Սվետլանա Խարիտոնովա – Զինա, պատերազմի մասնակցի կին
Ա. Ցոֆնաս
Իրինա Կորոտկովա – Լյուբա, Մաշայի ընկերուհին
Օլգա Սոշնիկովա – Վալյա, Մաշայի ընկերուհին
Անյա Ստեպանովա-Մոլոդովա – Անեչկա, աղջիկ մանկապարտեզից (հնչյունավորել է Կլարա Ռումյանովան)
Նինա Կոռնիենկո – Լենա, Եվգենիի սիրուհին
Ալեքսանդր Պաշուտին – Եվգենիի ընկերը
Անտոնինա Պիլաս – Իննա
Մարսելա Չեբոտարենկո – հիվանդ
Անտոնինա Դմիտրիևա – Վերա Իվանովնա, ուսուցիչ


== Նկարահանող խումբ ==
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Պյոտր Տոդորովսկի
Սցենարի հեղինակներ՝ Պյոտր Տոդորովսկի, Ֆելիքս Միրոներ
Բեմադրող օպերատոր՝ Ալեքսանդր Պոլիննիկով
Բեմադրող նկարիչ՝ Վալենտին Կոնովալով
Կոմպոզիտոր՝ Օլեգ Կարավայչուկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Քաղաքային ռոմանս» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
 «Քաղաքային ռոմանս» ֆիլմը  Օդեսայի կինոստուդիայի պաշտոնական կայքում
Ֆրանչեսկո Սալվիատի

Ֆրանչեսկո Սալվիատի (իրական անունը՝ Ֆրանչեսկո դե Ռոսսի, իտալերեն՝ Francesco Salviati, 1510, Ֆլորենցիա - նոյեմբերի 11, 1563(1563-11-11)[…], Հռոմ, Պապական մարզ), իտալացի նկարիչ, մաներիզմի ներկայացուցիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ֆլորենցիայում, ջուլհակի ընտանիքում։ Սովորել է Անդրեա դել Սարտոյի արվեստանոցում։ Երիտասարդ տարիներին վայելել է կարդինալ Ջովանի Սալվիատիի հովանավորությունը, ում հրավերով 1530 թվականին ժամանել է  Հռոմ։ 1538 թվականին ընդունում է իր ղեկավարի պատվերը՝ մասնակցելու Սան Ջովաննի Դեկոլատոյի եկեղեցու որմնանկարի ստեղծմանը։ «Մարիամի և Եղիսաբեթի հանդիպումը» որմնանկարը, որը կատարվել է նրա կողմից, կրում է Ռաֆայելի վատիկանյան որմնանկարների ազդեցությունը։ Այս առաջին մեծ աշխատանքը արվեստագետին հռչակ է բերել։ Ի նշան երախտագիտության, նա վերցրել է իր հովանավորի ազգանունը։ 1539 թվականին Սալվիատին ձեռնամուխ է եղել Վենետիկ ուղևորությանը, 1540-ականներին ապրել և աշխատել է հիմնականում Ֆլորենցիայում և Հռոմում։  1556-1557 թվականներին նկարիչն այցելել է Ֆոնտենբլո, որտեղ նրա ոճը ճանաչում է բերել նրան։  Սալվիատին իր ժամանակի ամենահայտնի որմնանկարիչներից էր։ Նրա ոճը նուրբ է, և ստեղծագործությունները, որոնք ներառում են բազմաթիվ ֆիգուրներ, բարդ և խնամքով են կառուցված։ Այս բնագավառում նկարչի լավագույն աշխատանքների թվին կարելի է դասել Ֆլորենցիայում Պալացո Վեկկիո աուդիենցիաների սրահի (1543-1544) որմնանկարը, որը նվիրված է հռոմեական զորավար և բռնապետ Ֆուրի Կամիլի կյանքի պատմությանը և հանդիսանում է Կոզիմո Մեդիչիի կառավարման այլաբանություն։ Սալվիատին նաև հրաշալի դիմանկարիչ էր։ Այս ժանրում նրա աշխատանքները տարբերվում են մոդելի հոգեբանական բնութագրերի ճշգրտությամբ և գունային ներկապնակի հարստությամբ, որը հիշեցնում է Հյուսիսային Իտալիայի գեղանկարչական ավանդույթի մասին։ Նրա բազմաթիվ դիմանկարները երբեմն սխալմամբ վերագրվում են Անյոլո Բրոնձինոյին։ Նկարիչը մահացել է Հռոմում 1563 թվականին։


== Հիմնական աշխատանքներ ==
Կամիլլի հաղթահանդեսը, 1543—1545 թվականներ, Ֆլորենցիա, Պալացցո Վեկկիո,
Ողորմություն, 1554-1558 թվականներ, Ֆլորենցիա, Ուֆֆիցի պատկերասրահ,
Տղամարդու դիմանկար, 1550-1555 թվականներ, Լոս Անջելես, Փոլ Գեթի թանգարանի,
Երիտասարդ տղամարդու դիմանկար, 1550 թվական, Հոնոլուլուի արվեստի ակադեմիա,
Երիտասարդ տղամարդու դիմանկար, 1548 թվական, Վիեննա, Լիխտենշտեյնի թանգարան,
Սուրբ Թովմասի անհավատությունը, 1543-1547 թվականներ, Փարիզ, Լուվր,
Բրուտուսը, Մյուցիո Սցեվոլան և Կամիլը, Ֆլորենցիա, Պալացցո Վեկկիո,
Մարիամի և Էլիզաբեթի հանդիպումը, 1538 թվական, Հռոմ, Սան Ջիովանի Դեկոլատո եկեղեցի։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Картины Франческо Сальвиати