armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վալերիա Բարսովա

Վալերիա Վլադիմիրովնա Բարսովա (իսկական ազգանունը՝ Վլադիմիրովա, հունիսի 1 (13), 1892, Աստրախան, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 13, 1967(1967-12-13), Սոչի, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային երգչուհի (քնարա–կոլորատուրային սոպրանո)։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի (1937 թվական)։ 


== Կենսագրություն ==
1920–1948 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ Մեծ թատրոնում։ Լավագույն դերերգերից են՝ Լյուդմիլա, Անտոնիդա (Գլինկայի «Ռուսլան և Լյուդմիլա»,«Իվան Սուսանին»), Ռոզինա (Ռոսինիի «Աևիլյան սափրիչ»)։ Կատարել է մոտ 600 կամերային ստեղծագործություն։Ելույթներ է ունեցել Հայաստանում, հանդես եկել նաև հայկական ժողովրդական երգերի կատարումով։ Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1941 թվականին)։


== Տես նաև ==
Վալերիա Բարսովայի տուն-թանգարան


== Ծանոթագրություններ ==
Սալամեա դե լա Սերենա

Սալամեա դե լա Սերենա (իսպ.՝ Zalamea de la Serena), մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Էստրեմադուրա ինքնավար համայնքի Բադախոս նահանգի Լա Սերենա շրջանում։ Զբաղեցնում է 245,7 կմ² մակերես։ Բնակությունը կազմում է 3917 մարդ (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 163 կմ հեռավորության վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Պալյու (գետ)

Պալյու (ռուս.՝ Палью), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իլիչ գետի ձախ ափին՝ 9 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 61 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000059508
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103005950
Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ռո (տառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռո (այլ կիրառումներ)
Ռոն (հունարեն` ρω), հունական այբուբենի տասնյոթերորդ տառն է։ Թվային արժեքն է` 100։ Այս տառից են առաջացել կիրիլիցայի և լատինական այբուբենի Ρ տառերը։


== Համագրություններ ==
Հայկական` Ռ
Կիրիլիցայի` Р
Լատինական` R
Թամիլական` ர்
Վրացական` რ
Եբրայական` ר


== Տես նաև ==
Հունական այբուբեն
Բյուրակն (այլ կիրառումներ)

Բյուրակն, կարող է վերաբերել՝

Բյուրակն - լեռ Արևմտյան Հայաստանում
Բյուրակն - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Քոչհիսարի գավառակում
Բյուրակն - գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում
Քեմի Ադեթիբա

Քեմի Ադեթիբա (անգլ.՝ Kemi Adetiba, հունվարի 8, 1980(1980-01-08), Լագոս, Նիգերիա), կինոյի, հեռուստատեսության, տեսահոլովակների (վիդեոների) նիգերիացի կին ռեժիսոր, ում աշխատանքները ցուցադրվել են Channel O, MTV Base, Soundcity TV, BET, Netflix հեռուստաալիքներով։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1980 թվականի հունվարի 8-ին, Լագոսում։ Մայրը ճարտարագետ և դերասանուհի Մայեն Ադեթիբան է։ Գնալով իր հոր՝ գովազդային տեսանյութերում բազմիցս հանդես եկած Դելե Ադեթիբայի ոտնահետքերով, զանգվածային լրատվամիջոցներում աղջիկն իր ուղին սկսել է պատանեկան հասակից՝ նկարահանվելով ազգային հեռուստատեսության գովազդային երկու տեսահոլովակներում։
Քեմին ավարտել է Լագոսի համալսարանը՝ ստանալով իրավունքի բակալավրի աստիճան։


== Մրցանակներ և առաջադրումներ ==
Քեմի Ադեթիբայի մի շարք աշխատանքներ արժանացել են մրցանակների։ TY Bello-ի «Ekundayo» երգի հոլովակի համար նրան Soundcity TV Music Video Awards մրցանակաբաշխությունում շնորհվել է Best Female Video մրցանակ։ Այդ նույն անվանակարգում մրցանակ է շահել նաև Omawumi-ի «Today na Today»  երգի հոլովակի համար՝ Nigeria Entertainment Awards-2010 մրցանակաբաշխությունում։ 
2015 թվականին կայացած City People Entertainment Award մրցանակաբաշխությունում Քեմին ստացել է Best Music Video Director Of The Year («Տարվա լավագույն երաժշտական տեսահոլովակի ռեժիսոր») մրցանակ, 2017 թվականին անցկացված Film and Television մրցանակաբաշխությունում՝ HNWOTY մրցանակ՝ ճանաչվելով որպես «Տարվա կին»։ 2014 թվականին նա The Headies մրցանակաբաշխությունում առաջադրվել է   
«Տարվա լավագույն երաժշտական տեսահոլովակի ռեժիսոր» մրցանակի։


== Ֆիլմագրություն ==
The Wedding Party (2016)
King of Boys (2018)
King of Boys: The Return of the King (2021)


== Ընտրյալ տեսահոլովակներ ==
2017: King Women
2015: "Last Bus-Stop" (Niyola-ի երգի հոլովակը)
2015: "Dance Go (Eau de Vie)"
2015: "Out A Magazine" (Lindsey Abudei-ի երգի հոլովակը)
2014: "My Darlin" (Tiwa Savage-ի երգի հոլովակը)
2014: "My Place" (Lynxxx-ի երգի հոլովակը)
2014: "Love to Love You" (Niyola-ի երգի հոլովակը)
2014: "Sitting on the Throne" (Olamide-ի երգի հոլովակը)
2014: "Anifowose" (Olamide-ի երգի հոլովակը)
2014: "Onye" (Waje-ի երգի հոլովակը)
2013: "Toh Bad" (Niyola-ի երգի հոլովակը)
2013: "Say" (Bez-ի երգի հոլովակը)
2012: "If I Die" (Da Grin-ի երգի հոլովակը)
2012: "Tease Me/Bad Guys" (Wizkid-ի երգի հոլովակը)
2011: "I Believe" (Ego-ի երգի հոլովակը)
2011: "Follow You Go" (Banky W.-ի երգի հոլովակը)
2011: "The Future" (TY Bello-ի երգի հոլովակը)
2010: "Fall in Love" (Ego-ի երգի հոլովակը)
2010: "Lagos Party" (Banky W.-ի երգի հոլովակը)
2010: "More You" (Banky W.-ի երգի հոլովակը)
2011: "Today Na Today" (Omawumi-ի երգի հոլովակը)
2008: "Ekundayo" (TY Bello-ի երգի հոլովակը)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.kemiadetiba.com Քեմի Ադեթիբա. պաշտոնական կայք
Sitio oficial
Բահրեյնի վարչական բաժանում

Բահրեյնը բաժանվում է 5 մուհաֆազների (արաբ․՝ محافظة‎‎)։


== Նախկին մունիցիպալիտետներ ==
Մինչև 2002 թվականի հուլիսի 3-ը, երբ Բահրեյնում վարչական ռեֆորմ է անցկացվել, Բահրեյնը բաժանվում էր 12 տարածաշրջանների, որոնք կառավարվում էին երկրի մայրաքաղաք Մանամայից։
Հետևյալ քարտեզը ցույց չի տալիս Համադ քաղաքը, որը անջատված է եղել Ռիֆա և Հարավային տարածաշրջանից 1991 թվականին։


== Տես նաև ==
ISO 3166-2:BH


== Արտաքին հղումներ ==
Decree-Law establishing governorates
Divisions of Bahrain
Ցոդնիսկարի

Ցոդնիսկարի կամ Փխիստա (աբխազ.` Пхыста, վրաց.՝ ცოდნისკარი), գյուղ Աբխազիայի Գագրայի շրջանում։ Գտնվում է Գագրայից 50 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 550 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 1959 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղում բնակվում էր 195 մարդ, հիմնականում հայեր և վրացիներ 1989 թվականին գյուղն ուներ 116 բնակիչ, հիմնականում միայն հայեր։
1992 թվականին, Աբխազիայի կառավարության որոշմամբ, գյուղը վերանվանվել է Փխիստա։


== Ծանոթագրություններ ==
Խաապալամպի

Խաապալամպի (ռուս.՝ Хаапалампи, ֆիններեն՝ Haapalampi), գյուղ Ռուսաստանի, Կարելիայի հանրապետության Սորտավալսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆենելլա Ֆիլդինգ

Ֆենելլա Ֆիլդինգ (անգլ.՝ Fenella Fielding, ծննդյան անունը՝ Ֆենելլա Մերիոն Ֆելդման (անգլ.՝ Fenella Marion Feldman), նոյեմբերի 17, 1927(1927-11-17), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն - սեպտեմբերի 11, 2018(2018-09-11), Համմերսմիթ, Համերսմիթ և Ֆուլեմ, Մեծ Լոնդոն), բրիտանացի դերասանուհի։ Մեծ ժողովրդականության է արժանացել «Այդպես շարունակել» կատակերգական ֆիլմերի շարքում (1958-1992), «Պիկվիկյան ակումբի գրառումները» (1985) սերիալում և «Կաթնակերներ» երիտասարդական սերիալում (2007-2013) կատարած իր դերերի շնորհիվ։ Նրա ֆիլմագրության մեջ տեղ են գտել նաև «Շափյուղա», «Ամենամռայլ տունը», «Պարոն Փիթկինն էստրադայում» ֆիլմերը, ինչպես նաև «Բանտարկյալը», «Ռոբին Հուդի խենթ արկածները» սերիալները և այլն։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Ծնվել է 1927 թվականի նոյեմբերի 17-ին Լոնդոնում։ Ընտանիքում, որտեղ Ֆենելլան եղել է կրտսեր դուստրը, եղել է երկու երեխա՝ Բեզիլ Ֆելդմանը և Բարոն Ֆելդմանը: Նրանց մայրը՝ Թիլլին, ունեցել է ռումինա-հրեական արմատներ, իսկ հայրը՝ Ֆիլիպ Ֆելդմանը, եղել է լիտվացի հրեա։ Հայրը որոշ ժամանակ աշխատել է որպես Արևելյան Լոնդոնում գտնվող Սիլվերթաունի կինոթատրոնի կառավարիչ։ Ֆանելլան մեծացել է ստորին Քլեփթոնում, իսկ ավելի ուշ տեղափոխվել է Էջվար, որտեղ սովորել է Հյուսիսային Լոնդոնի Կոլեգիալ դպրոցում։


=== Կարիերա ===
Ֆենելլան իր դերասանական կարիերան սկսել է 1952 թվականին՝ մասնակցելով թատերական բեմադրությունների։ Առաջին անգամ նա ստեղծագործական ընդմիջում է արել այն ժամանակ, երբ դեռ անհայտ դերասան Ռոն Մոոդիին ուղեկցել է լսումների, ում հետ ծանոթացել է Լոնդոնի տնտեսական դպրոցում բեմադրության ժամանակ: Նա հայտնի է դարձել 1958 թվականին Վալմուտի երաժշտական տարբերակում իր դերի շնորհիվ։ 1958-1992 թվականներին նկարահանվել է «Այդպես շարունակել» կատակերգական ֆիլմերի շարքում։
1966 թվականին Ֆանելլա Ֆելդմանը նկարահանվել է իր սեփական «Izeena» հեռուստահաղորդումում։ 1985 թվականին նկարահանվել է «Պիկվիկյան ակումբի գրառումները» սերիալում։
2007-2013 թվականներին Ֆանելլա Ֆելդմանը նկարահանվել է «Կաթնակերները» սերիալում։


=== Մահ ===
Ֆիլդինգը կաթված է տարել 2018 թվականի օգոստոսին և մահացել երկու շաբաթ անց՝ սեպտեմբերի 11-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Մարյանովսկի շրջան

Մարյանովսկի շրջան (ռուս.՝ Марьяновский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օմսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1935 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մարյանովկա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1700 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 27500 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 16,18 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Հակինթ արևելյան

Հակինթ արևելյան (լատ.՝ Hyacínthus orientális), շուշանազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա սոխուկավոր ծաղկաբույս։ Պատկանում է հակինթների ցեղին։ Տվյալ ցեղը բնորոշող բուսատեսակ։ Ներկայումս ինտենսիվորեն աճեցվում է դեկորատիվ ձևավորումների համար։ Բազմանում են մանրասոխերով (հիմնական սոխուկի ներքևի հատվածի փոքր սոխուկներ)։ Սերմերով աճեցնում են միայն սելեկցիոն նպատակներով։
Ծաղկաթփից որոշ ժամանակ հետո բույսի տերևները դեղնում և չորանում են։ Անհրաժեշտ է մի քանի տարին մեկ անգամ օգոստոսին փորել, հանել սոխուկները, երբ տերևները 50-60 %-ով դեղնում են։ Հետո չորացնել դրանք, մանրասոխերն անջատել հիմնականից և սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին տնկել հողում՝ խոշոր սոխերը 12-15 սմ խորության վրա և 20-25 սմ հեռավորությամբ։ Հակինթը ցրտադիմացկուն է, լուսասեր։ Նպատակահարմար է աճեցնել թեթև, ավազային, լավ դրենաժի ենթարկվող, սննդանյութերով հարուստ փուխր հողում։


== Կենսաբանական նկարագիր ==

Հանդիպում են այս ծաղկի բազմազան գունատեսակներ՝ սպիտակ, դեղին, վարդագույն, կարմիր, երկնագույն, կապույտ, մանուշակագույն, սև։
Սոխուկը ունենում է մինչև 8 սմ տրամագիծ։ Անմիջապես սոխուկից աճում է ծաղկակիր ցողունը։ Ցողունը 5 մմ տրամագծով և 20—50 սմ բարձրությամբ է, գլանաձև, առանց տերևների։ Տերևները արմատամերձ են, հյութալի, երկարավուն, փայլուն, բաց կամ մուգ կանաչ, 5-8 հատ։ Ծաղիկները զանգականման են, յուրահատուկ անուշաբույր հոտով։ Ծաղիկները հավաքված են գլանաձև ծաղկաբույլում։ Ծաղկաբույլն ուղիղ է, սնամեջ։ Պտուղը կլոր տուփիկաձև է։


== Տարածվածություն ==
Տարածում է գտել Մերձավոր Արևելքից։ Հայրենիքը Փոքր Ասիան է և Միջերկրական ծովի մերձափնյա տարածքները։ Աճում է նաև Հայաստանում։ Արարատյան դաշտի պայմաններում ծաղկում է ապրիլին։
Առաջին անգամ Եվրոպայում հայտնվել է 18-րդ դարում։ Այդ ժամանակ ծաղի մշակմամբ սկեսել են հետաքրքրվել հոլանդացիները,ովքեր աճեցրել են նոր տեսակներ։


== Դասակարգում ==


== Որոշ ենթատեսակներ ==


== Առասպել ==
Ըստ Հին Հունաստանի առասպելների Հակինթը եղել է Սպարտայի թագավորի որդին, Ապոլլոնի ընկերը։ Նրանք հաճախ էին մրցում տարբեր սպորտաձևերում։ Մի օր Մրցում են սկավառակ նետոլով։ Մրցության ընթացքում Ապոլլոն այքան ուժեղ է հարվածում, որ սկավառակը դիպչում է Հակինթի գլխին և մահացու վիրավորանք հասցնում։
Ապոլլոնը մեղքը քավելու համար ընկերոջ ընկած վայրում ծաղիներ է աճեցնում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Լևոն Վ. Հարությունյան - «Քո շրջապատի ծաղիկները», Երևան, 1987, «Արևիկ» հրատարակչություն
Ն.Ա.Կուն - «Հին հունաստանի լեգենդներն ու առասպելները», Երևան, 1989, «Լույս» հրատարակչություն, 305-307 էջեր


== Արտաքին հղումներ ==
Ծաղկի ընդհանուր նկարագիր, պատկերներ (ռուս.)
Ծաղկի բազմացում (ռուս.)
Պատկերներ Archived 2014-05-12 at the Wayback Machine.
Ծաղկում, բազմացում, աճեցման պայմաններ (ռուս.)
Ենթատեսակներ
Զամոշչե (գյուղ, Երշիչսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶամոշչեԶամոշչե (ռուս.՝ Замощье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դիսնոմիա

Դիսնոմիա ― պաշտոնական նշանակումը (136199) Eris I Dysnomia , գաճաճ մոլորակ Էրիսի արբանյակն է, սկզբում այն անվանվել էր՝ S/2005 (2003 UB313) 1: Հայտնաբերվել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Մայք Բրաունի և Կեկա աստղադիտարանի (Հավայի) աշխատակիցների կողմից։
Ֆրենսիս Էլիզա Բարնեթ

Ֆրենսիս Էլիզա Բարնեթ (անգլ.՝ Frances Eliza Hodgson Burnett, նոյեմբերի 24, 1849(1849-11-24)[…], Մանչեսթեր, Լանկաշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հոկտեմբերի 29, 1924(1924-10-29)[…], Plandome Manor, Նասաու շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), անգլիացի գրող և դրամատուրգ։


== Գրքեր ==


=== Վեպեր ===
«Մեր հարևանը դեմ է»
«Լուիզիանա» (1880)
«Փոքրիկ լորդ Ֆաունթլերոյ» (1886)
«Սարա Քրու» (1888)
Փոքրիկ արքայադուստրը (1905)
«Կապույտ ծաղկի երկիրը» (1909)
«Խորհրդավոր պարտեզը» (1909)
«Մաքուր սիրտը»


=== Վիպակ ===
«Կորած արքայազնը» (1915)


=== Պատմվածքներ ===
«Երկու օր Պիչինոյի կյանքից» (1894)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆրենսիս Հոջսոն Բրնեթը Զանգակ հրատարակչությունում
Ֆրենսիս Էլիզա Բարնեթը Գուտենբերգի նախագծում
Շպոկալկա (գյուղ, Բուրինի շրջան)

Շպոկալկա (ուկրաիներեն՝ Шпокалка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շպոկալկա գյուղում բնակվում էր 130 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աստերոիդների ցանկ (159901-160000)

Աստերոիդների ցանկ (159801-159900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (160001-160100)
 Աստերոիդների ցանկ (159801-159900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (160001-160100)
Քեյփ Ռեյնջ (ազգային պարկ)

Քեյփ Ռեյնջ (անգլ.՝ Cape Range National Park), ազգային պարկ Ավստրալիայի արևմտյան մասում։
Քեյփ Ռեյնջը հիմնադրվել է 1965 թվականին Նորտ Ուեստ Քեյփ թերակղզու վրա արևմտյան Ավստրալիայի հյուսիսարևմտյան մասում։ Տարածքը քիչ բնակեցված է, մոտակա խոշոր բնակեցված վայրը Էկսմուտ քաղաքն է (1844 բնակիչ)։ Մոտակայքում է գտնվում Նինգալու կորալային խութը։
Պարկի մակերեսը 506 կմ2 է։ Ափը ավազե է, կիսաանապատ։ Սակայն ֆաունան և ֆլորան շատ հարուստ են։ Թռչունների տեսակների քանակը հասնում է 100-ի, իսկ սողուններինը՝ 80։

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Պասեչնայա (գյուղ, Յարմոլինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊասեչնայաՊասեչնայա (ուկրաիներեն՝ Пасічна), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Յարմոլինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պասեչնայա գյուղում բնակվում էր 314 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,863 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 363,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սուրբ Հակոբ-Հայրապետ եկեղեցի (Վերին Ագուլիս)

Սուրբ Հակոբ-Հայրապետ եկեղեցի, հայ առաքելական ավերված եկեղեցի, որը գտնվում էր Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Վերին Ագուլիս գյուղի ստորին թաղամասում։ Այն դեռևս կանգուն հուշարձան էր 1980-ականներին և ավերվել է մինչև 2000 թվականը։ Գտնվում էր նույն գյուղի Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցուց մոտավորապես 240 մ հյուսիս-արևելք։


== Պատմություն ==
Եկեղեցին կառուցվել է 11-12-րդ դարում և վերանորոգվել 17-րդ դարում։ Ըստ գմբեթի հայերեն արձանագրության՝ եկեղեցին վեց ամսվա ընթացքում կրկին վերանորոգվել է 1901 թվականին ։


== Ճարտարապետական բնութագրեր ==
Եկեղեցին ունի միանավ թաղածածկ գմբեթավոր դահլիճի հորինվածք՝ կառուցված կիսամշակ որձաքարով և աղյուսով։ Մուտքը արևմտյան և հարավային ճակատներում էր, ուներ ուղղանկյուն, երկհարկանի աբսիդ, աղյուսաշեն, 6 նիստերով գմբեթ։ Եկեղեցու գմբեթատակ շրջանագծի վրա և արևմտյան ճակատին կային հայերեն արձանագրություններ։
Եկեղեցու պարիսպներից ներս նկատելի էին 2-3 շինությունների հետքեր։


== Ոչնչացում ==
Սուրբ Հակոբ-Հայրապետ եկեղեցին կանգուն էր 1980-ականներին և եղել է լավ պահպանված հուշարձան, սակայն ավերվել է մինչև 2000 թվականի փետրվարի 3-ն ընկած ժամանակահատվածը։ Այդ մասին փաստում է Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննությունը։


== Տես նաև ==
Սուրբ Քրիստափոր եկեղեցի (Ագուլիս)
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Վերին Ագուլիս)
Ագուլիսի Սուրբ Թովմա վանք
Սուրբ Շմավոն եկեղեցի (Վերին Ագուլիս)


== Ծանոթագրություններ ==
Կապրանիկա

Կապրանիկա (իտալերեն՝ Capranica), վարչաշրջան Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 6505 մարդ (ըստ 2008 թվականի), բնակչության խտությունը 157 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 41 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 1012։ Հեռախոսային կոդ՝ 0761։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Բլիժնեե (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲլիժնեեԲլիժնեե (ուկրաիներեն՝ Ближнє, Ղրիմի թաթարերեն՝ Bereket), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բերեկետ։
2001 թվականի տվյալներով Բլիժնեե գյուղում բնակվում էր 409 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արթուր Սոբյեխ

Արթուր Սոբյեխ  (լեհ.՝ Artur Sobiech, հունիսի 12, 1990(1990-06-12), Ռուդա Սլյոնսկայա, Սիլեզիայի վոյեվոդություն), լեհ ֆուտբոլիստ, գերմանական ակումբ «Հաննովեր 96»–ի և Լեհաստանի հավաքականի հարձակվող։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
«Ռուհ» ակումբում խաղալով չորս տարի նա տեղափոխվեց «Պոլոնիյա»։
2011 թվականի հունիսի 30–ին «Հաննովեր 96»–ի հետ պայմանագիր կնքեց։


=== Հավաքականում ===
2010 թվականի մայիսին առաջին անգամ կանչել են հավաքական։
Հավաքականում խաղացել է ընդամենը երեք խաղ և ոչ մի անգամ չի կարողացել գոլ խփել։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ
Տողեկություններ


== Ծանոթագրություններ ==
Ռադուժնի (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)

Ռադուժնի (ռուս.՝ Радужный), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2779 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իսրայելի վարչապետների ցանկ

Իսրայելի վարչապետը Իսրայել պետության կառավարության ղեկավարն է, երկրի թիվ մեկ պաշտոնյան։ Խորհրդարանական ընտրություններից հետո երկրի նախագահը Քնեսեթի պատգամավորներից մեկին, ում աջակցում են կուսակցական առաջնորդները, առաջարկում է ստանձնել վարչապետի պաշտոնը։ Վարչապետը նշանակվում է խորհրդարանում քվեարկության միջոցով։ Սովորաբար վարչապետ է դառնում ընտրություններում առաջին տեղը զբաղեցրած կուսակցության առաջատարը։


== Պատմություն ==
Վարչապետի գրասենյակը հիմնադրվել է 1948 թվականի մայիսի 14-ին` Իսրայել պետության հիմնադրման հռչակագրի ընդունման օրը։ Մապաի կուսակցության առաջնորդ և Հրեական գործակալության ղեկավար Դավիթ Բեն Գուրիոնը դարձավ երկրի առաջին վարչապետը։


== Հաջորդականություն ==
Եթե գործող վարչապետը մահանում է, նրան փոխարինում է միջանկյալ վարչապետը և կառավարում է մինչև նոր կառավարության ձևավորումը։ Եթե գործող վարչապետը ժամանակավոր չի կարող կատարել պարտականությունները, իշխանությունն առավելագույնը 100 օրով փոխանցվում է վարչապետի պաշտոնակատարին մինչև գործող վարչապետը կարողանա վերադառնալ իր պարտականությունների կատարմանը։ Եթե 100 օրվա ընթացքում վարչապետը չի կարողանում վերադառնալ պարտականությունների կատարմանը, Իսրայելի նախագահը հանձնարարում է նոր կոալիցիա ձևավորել, իսկ պաշտոնակատարը կամ էլ նախարարներից մեկը նշանակվում է միջանկյալ վարչապետ։


== Իսրայելի վարչապետներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Սաատչի թանգարան

Սաատչի թանգարան, Ժամանակակից արվեստի թանգարան Լոնդոնում, հիմնադրվել է 1985 թվականին Չարլզ Սաատչիի կողմից։ Համարվում է Լոնդոնի ամենահայտնի թանգարաններից մեկը։


== Պատմություն ==
Սաատչիի թանգարանը բացվել է 1985 թվականին Սանտ Ջոնս Վուդ թաղամասում, Բսունդարի Ռոուդում։ Առաջին ցուցահանդեսի ժամանակ, որ անցկացվել է 1985 թվականի մարտից մինչև հոկտեմբեր, ցուցադրվել են մինիմալիստ Դոնալդ Ջադդի, աբստարակցիոնիստներ՝ Մարդան Բրայսի և Թամբլի Սայի, ինչպես նաև Էնդի Ուորհոլի աշխատանքները։
Պատկերասրահը մի քանի անգամ փոխել է իր գտնվելու վայրը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Virtual tour of the gallery Archived 2012-01-28 at the Wayback Machine.
Sunday Times Q&A with Charles Saatchi, 2008 Archived 2009-12-27 at the Wayback Machine.
BBC video coverage of The Revolution Continues
Video review of The Revolution Continues from The Daily Telegraph Archived 2008-12-07 at the Wayback Machine.
The Revolution Continues in pictures, from the BBC
Pictures of the gallery at County Hall highlights of the collection
Charles Saatchi, Readers Q&A, The Art Newspaper Archived 2005-06-15 at the Wayback Machine.
Charles Saatchi, Readers Q&A, The Independent Archived 2009-05-25 at the Wayback Machine.
The Stuckists' criticisms
STUART in The Independent 30 November 2006 
STUART in The Sunday Times 24 December 2006
STUART in New York Times 18 December 2006  Archived 29 June 2010 at the Wayback Machine.
Վիսլի (Ռոստովի մարզ)

Վիսլի (ռուս.՝ Вислый), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկի շրջանում։ Մտնում է Բոլշեմեչետնովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 
Բնակչությունը կազմում է 3500 մարդ։
Ռորայմա

Ռորայմա (պորտ.՝ Roraima), նահանգ Բրազիլիայի հյուսիսում, մտնում է Հյուսիսային տարածաշրջանի մեջ։ Սահմանակից է Բրազիլիայի Ամազոնաս նահանգի հետ հարավում և Պարա նահանգի հետ արևելքում, ինչպես նաև հյուսիսում Վենեսուելայի և արևելքում Գայանայի հետ։ Վարչական կենտրոնն է Բոա Վիստա քաղաքը։ Բրազիլիայի ամենահյուսիային նահանքն է։
Նահանգի անվանումը առաջացել է Ռորայմա լեռան անունից, որը տեղացի հնդկացիների լեզվից թարգմանվում է որպես «կանաչ լեռ»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նահանգի պաշտոնական կայք
Morena (երգ)

Morena (Իմ սեր), ռումինացի երգչուհի Անտոնիայի և էլեկտրոհաուս ոճի դիջեյ Թոմ Բոքսերի երգն է։ Երգը ձայնագրվել է 2009 թվականին և թողարկվել է 2010 թվականի հունվարի 6-ին։


== Չարթեր ==
Մկրտիչ Բառլատյան

Մկրտիչ Բառլատյան (նաև՝ Փառլադյան, Փըռլադյան Մկրտիչ, Բառլատի բեյ, իսկական ազգանունը՝ Բռլանթիյան (Բրիլիանդյան, Ադամանդյան), 1823, Կ. Պոլիս - 1873, Մծբին), հայ զինվորական բժիշկ, բեյ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1823 թվականին Կ. Պոլսում՝ արհեստավոր Գրիգորի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է թաղային վարժարանում։ 1839 թվականին Վենետիկում ավարտել է միջնակարգ կրթությունը և նույն տարում վերադարձել ծննդավայր։
1841-1849 թվականներին սովորել է Կ. Պոլսի Կալաթա թաղամասի զինվորական բժշկական վարժարանում և ավարտել դեր-հազարապետ բժիշկ Մկրտիչ Գրիգոր էֆենդի անունով։ Հանդիսանում է Կ. Պոլսի Կայսերական զինվորական բժշկական վարժարանի առաջին պսակավորներից մեկը՝ Բարունակ Ֆերուհ խանի, Ստեփան Արսլանյանի, Հակոբ Հովհաննեսյանի և Գաբրիել Սևյանի հետ։ Ամուսնացած է եղել Հովհաննես Գանթարյանի դուստր Սուրբիկի հետ, սակայն զավակ չեն ունեցել։
1849 թվականին Կ. Պոլսի զինվորական հիվանդանոցում ծառայել է որպես զինվորական բժիշկ՝ կապիտանի աստիճանով։ Համարվել է օսմանյան արքունիքի պատվավոր բժիշկներից մեկը։ Հետագայում ծառայել է գավառներում գտնվող զինվորական հիվանդանոցներում։
Մկրտիչ Բառլատյանը 1864 թվականին ստացել է կայմակամի (փոխգնդապետի) զինվորական աստիճան։ 1864 թվականին նշանակվել է Օսմանյան կայսրության Բաղդադի կայազորի կայմակամ (պարետ)։
1864-1873 թվականներին եղել է Օսմանյան կայսրության Բաղդադի զորագնդի զինվորական հիվանդանոցի բժշկապետը։ 1873 թվականին ծանր հիվանդացել է և ստիպված է եղել վերադառնալ Կ. Պոլիս։ Մահացել է 1873 թվականին Բաղդադից Կ. Պոլիս վերադառնալիս՝ Մծբին (Նիսիբին) քաղաքում, հիվանդությունից՝ 50 տարեկանում։


== Գրականություն ==
Մեզպուրեան Ա., Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ, Իսթանպուլ, 1950։
Յարման Արսեն, Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի (թուրքերեն), Ստամբուլ, 2001։


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Դասըիթ Գյոլ

Դասըիթ-Գյոլ, լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Բայազետի գոգոավորությունում, Սարա-Գյոլ լճակից 2 կմ հյուսիս, գեղատեսիլ վայրում։ Վերջինիս հետ միացած ե գետակով։ Լիճը արևելյան մասից ընդունում է մի գետակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վարազդուխտ Սյունի

Վարազդուխտ Սյունի (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ, 6-րդ դար), իշխանուհի Սյունիքի իշխանությունում, Սյունիքի գահերեց-իշխան՝ Հովհան Սյունու (536-554) կինը, գահերեց-իշխաններ Վասդուղ Սյունու և Գրիգոր Սյունու մայրը։


== Սյունի վանքի կառուցում ==
Ըստ պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի, հայոց թվականությունից առաջ («յառաջ քան զհայ թուականն», 551 թ.) Վարազդուխտ իշխանուհին է հիմնադրել Սյունյաց վանքը կամ Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին (հետագայում վերանվանվել է Սուրբ Հովհաննես)։ Վանքի առջև Սյունյաց իշխանները կառուցում են արքունական տուն և իշխանանիստ ապարանք։ Վարազդուխտ իշխանուհու և նրա ամուսնու Սյունյաց գահերեց իշխան Հովհան Սյունու դիմաքանդակները տեղադրված են Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու արևմտյան ճակատի եռանկյունաձև խորշերի վերևում։ Նույն ճակատի հարավային լուսամուտի մոտ տեղադրված բարձրաքադակում ամբողջ հասակով և վեղարը գլխին պատկերված է տաճարի ճարտարապետ Հովհաննեսը։
Ստեփանոս Օրբելյանը գրում է՝.

«Սիւնի վանք որոյ եկեղեցին չքնաղ և նորակերտ ձևով կանգնեալ գնբեթայարկ խորան երկնանման ի մեծ բարեպաշտուհւոյն Վարազդխտոյ` Սիւնեաց տիկնոջէ յառաջ քան զհայ թուականն, յանուն սրբոյ Լուսավորչին։ Եվ առաջև վանացն ի մէջ քաղցրահայեաց մէյդանին դնեն իշխանքն տուն արքունի և ապարանք իշխանանիստ, և յամենայն աւուր ասեն գային ի ժամ պատարագին...»:


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Հայոց անձնանունների բառարան, Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. Հատոր 5, Ցուցակ 1, Էջ 64
«Ստեփաննոսի Սիւնեաց եպիսկոպոսի պատմութիւն տանն Սիսական», Մկրտիչ Էմին, 1861 թ. Մոսկվա, Գլուխ Կա (էջ 248)
«Սիւնիքի պատմութիւն», Ստեփանոս Օրբելյան, Գլուխ Կբ
«Պատմութիւն նահանգին Սիսական արարեալ Ստեփաննոսի Օրբէլեան արքեպիսկոպոսի Սիւնեաց», Կարապետ Շահնազարյան, 1859, Փարիզ, Գլուխ Կբ (էջ 82)
«Ստորագրութիւն հին Հայաստանեայց», Ղուկաս Ինճինճյան, 1822, Վենետիկ, Սուրբ Ղազար, Նահանգ Թ, էջ 260
«Սիսական. Տեղագրութիւն Սիւնեաց աշխարհի», Ղևոնդ Ալիշան, Վենետիկ, 1893, էջ 13, 113, 212
«Սյունյաց իշխանական տունը 6-7-րդ դարում», Ժիրայր Միրումյան, Գորիս, 2017
«Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, գլխ. խմբ. Հովհ. Այվազյան, Հայկական հանրագիտարան հրատ., Երևան 2002, էջ 912 (Սյունի վանք)


== Արտաքին հղումներ ==
«Հայ կանանց դերը միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձանների կառուցման գործում (IX-XII դդ.), Ռիմա Բոյաջյան(չաշխատող հղում)
Սլինֆայի շրջան

Սլինֆայի շրջան (արաբ․՝ ناحية صلنفة‎‎), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Լաթակիայի մարզում։ Հանդիսանում է Ալ-Հաֆֆայի գավառի հինգ շրջաններից մեկը։ Կենտրոնն է Սլինֆա քաղաքը։
2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 19,518 մարդ։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 140.18 քառ.կմ տարածք։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիշապածառ

Վիշապածառ, վիշապենի, (լատ.՝ Dracaena), շուշանազգիների ընտանիքի բազմամյա ծառանման բույսերի կամ թփերի ցեղ։ Հայտնի է վիշապածառի մոտ 150 տեսակ, տարածված արևելյան կիսագնդի մերձարևադարձային և արևադարձային շրջաններում։ Բունը ճյուղավոր է, տերևները՝ գծային կամ նշտարաձև, ծաղիկները սովորաբար հուրաններում են․ պարզ, վեցանդամ, սպիտակ կամ դեղնավուն ծաղկապատյանով։ Պտուղը՝ հատապտուղ է։ Վիշապային վիշապածառը (լատ.՝  D․ draco), մինչև 20 մ բարձրությամբ և 4 մ բնի տրամագծով ծառ է։ Աճում է Կանարյան և Սոկոտրա կղզիներում։ Ապրում է մինչև 2-3 հազար տարի։ Կեղևից արտադրվում է կարմիր խեժանման նյութ՝ «վիշապի արյուն», որն օգտագործվում է ներկանյութեր պատրաստելու համար։ Հարավային վիշապածառը (լատ.՝  D․ australis), կաշեկերպ տերևներով, կարճաբուն ծառ է։ Աճում է Նոր Զելանդիայում։ 2 տեսակն էլ օգտագործվում են կանաչապատման մեջ։ Վիշապածառի բազմաթիվ տեսակներ (լատ.՝  D․ godseffiana, D․deremensis և այլն) մշակվում են ջերմատներում և սենյակային պայմաններում։
Արմավենիները հարավի, արևադարձային երկրների խորհրդանիշն են։ Այս բույսերի սաղարթը աչքի է ընկնում գեղեցիկ ցողունով, ճյուղազուրկ է և ունի սքանչելի տերևներ։ Հանդիպում են այնպիսի տեսակներ, որոնց բունը, ճյուղավորվելով, երկգլխանի կամ եռագլխանի, հաճախ նաև չորսգլխանի վիշապ է հիշեցնում:Դրանք վիշապածառեր են, որոնց լատիներեն անվանում են դրացենա (Dracaena): Հանդիպում են Արգենտինայում, Կենտրոնական Ամերիկայում, Պուերտո Ռիկոյում և արևադարձային այլ երկրներում։ Արմավենիները շատ են տարածված երկրագնդի վրա։ Ունեն հովարաձև կամ փետրաձև տերևներ, բազմանում են սերմերի միջոցով, և յուրաքանչյուր սերմ տալիս է միայն մեկ ընձյուղ, քանի որ պատկանում են միաշաքիլավոների դասին, մշտադալար են, թունավոր չեն, աճում են արևադարձային երկրներում, այնպես են ամրանում գետնին, որ քամիները և փոթորիկները նրանց պոկել չեն կարող։ Միշտ աճում են ուղղաձիգ, ունեն միայն մեկ ցողուն, որը երբեք չի ճյուղավորվում։ Եթե արմավենու աճող գագաթնային բողբոջը վնասվի, ապա, որպես կանոն, բույսը կոչնչանա։ Լինում են սակայն բացառություններ, երբ նման դեպքերում բույսը չի ոչնչանում, այլ բունը նորից ճյուղավորվում է։ Գվինեական յուղատու արմավենին (Elaeis guineensis), որից ստանում են արմավենու յուղը, այն արմավենիների թվին է պատկանում, որոնք ճյուղավորվում են։ Բուսաբան Էնուինն այդ առիթով գրում է, որ Նիգերիայում, 11 կիլոմետր Իբանդանից հեռու, տեսել է երկգլխանի արմավենի, որը իրենց չի հանդիպել իր քսանամյա ճամփորդությունների ընթացքում։
Երկշաքիլավոր բույսերին բնորոշ է միասաղմ սերմ։ Բայց մանգոյի ծառը (Mangifera indica) և մեխակածառը (Eugenia jambos) բնորոշ են բազմասաղմությամբ (պոլիէմբրոնիա)։ Արմավենիներին նման երևույթը հատուկ չէ։ Երկու ծիլ տվող կոկոսյան արմավենին հազվագյուտ երևույթ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Նավամատույց

Նավամատույց, կառույցների և սարքերի համախումբ, որը նախատեսված է նավերը կայանելու և սպասարկելու, ուղևորների նավ բարձրանալու և ափ իջնելու, բեռնելու-բեռնաթափելու և այլ գործողություններ կատարելու համար։ Նավամատույցները լինում են ստացիոնար և լողացող։ Ըստ նշանակման տարբերում են ուղևորների, բեռների, նավանորոգման, ռազմական և այլ նավամատույցներ։ Կառանման կառույցները սարքավորվում են նավամատույց և նավի կողնոցը վնասվածքներից պաշտպանող կառանասյուներով (նավակառանների ամրացման համար) և հետահար հարմարանքներով (պաշտպանական չորսուներով, ալեմեղմիչներով և այլն)։
Բուգացա

Բուգացա (հուն․՝ μπουγάτσα [buɣatsa]), հունական նախաճաշ է, որը բաղկացած է կաթնաշոռից, պանրից կամ աղացած մսից՝ ֆիլոի շերտերի միջև։


== Ծագում ==
Բուգացան ծագում է Սերես քաղաքում, թխելու արվեստը եկել է Կոստանդնուպոլսի ներգաղթածներից և առավել հայտնի է Սալոնիկում՝ Հյուսիսային Հունաստանի կենտրոնական Մակեդոնիայի շրջանում։ Բուգացան հայտնի է նաև Վերեայում և Խալկիդիկիում (նաև Հյուսիսային Հունաստանում) և Կրետե կղզու վրա գտնվող Հանիայում և Հերակլիոնում։ Հանիայում այն կոչվում է «bougatsa Chanion» 7 պատրաստվում է հատուկ հրուշակեղենի խանութներում, որոնք սովորաբար բացվում են վաղ առավոտից մինչև կեսօր։ Ամենատարածված քաղցր լցոնումն է։ Սովորաբար լցոնումները ներառում են պանիր միզիտրա կամ աղացած միս։ Հերակլիոնում ամենահայտնիներն են Մորոզինի հրապարակում գտնվող խանութները, Փոքր Ասիայի հայ փախստականների ժառանգները։ Բուգացայի համը տարբերվում է Հունաստանի շրջաններում։ Օրինակ Վերեայի բուգացան շատ քաղցր է և լի կրեմով, իսկ Սալոնիկում դա փխրուն է և ոչ թե քաղցր։ Անունը գալիս է բյուզանդական հունական πογάτσα, հին հռոմեական panis focacius, Իտալական focaccia, թուրքական poğaça և այլն։


== Պատրաստում ==

Հունական բուգացան պատրաստվում է լցոնման շուրջ փաթաթված ֆիլոյի խմորից։ Թխելուց հետո այն կտրված մատուցվում է տաք։ Եթե այն լցոնված է սպիտակաձավարով, ապա կարելի է մի փոքր փոշոտել շաքարավազով կամ դարչինով։
Ժամանակակից բուգացաների մեծ մասը պատրաստվում է ֆիլոյից՝ մեքենայով արտադրված, բայց որոշ սրճարաններ և հացթուխներ, ովքեր շարունակում են վաճառել ձեռագործ բուգացաներ, հատկապես Հունաստանի փոքր քաղաքներում և գյուղերում։


== Մանրուք ==
2008 թվականի օգոստոսի 1-ին Սերես քաղաքը հասել է ռեկորդային մակարդակի ամենամեծ աղվափնջիկ խմորի համար։ Այն կշռում էր 182,2 կգ, ուներ 20 մետր երկարություն և պատրատվել է ավելի քան 40 հացթուխներով։ Բուգացաների ձեռքի ստեղծման գործընթացը ցուցադրվեց Էնթոնի Բուրջի ֆիլմում՝ «Հունաստանում վերապահումներ չկան»։


== Տես նաև ==
Պոգաչա


== Ծանոթագրություններ ==
Թենթենի արկածները

Թենթենի արկածները (ֆրանսերեն՝ Les Aventures de Tintin) բելգիացի արվեստաբան Ժորժ Ռեմիի (1907–1983), գրական անվամբ՝ Էրժեի ստեղծած պատկերապատումների շարք են։ Պատկերաշարը 20-րդ դարի ամենահանրաճանաչ եվրոպական պատկերապատումներից է, որի թարգմանությունների հրատարակվել են ավելի քան 80 լեզվում և ավելի քան 350 միլիոն գիրք է վաճառվել։
Պատկերապատումների շարքը պարունակում է 24 գիրք, որոնցից չորսը մինչ այժմ թարգմանվել են արևմտահայերեն, ֆրանսահայ Ռուզան և Ժան-Վարուժան Կյուրեղյանի միջոցով։


== Հայերեն թարգմանված գրքերը ==
Փարավոնի սիգարները
Կապույտ լոտուսը
Յոթ բյուրեղապակյա գնդերը
Արևի տաճարը


== Աղբյուրներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Թենթենը հայերենով
Լեռների հովիվը

«Լեռների հովիվը», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից։


== Պատմություն ==
Պատմվածքի ինքնագիրը չի պահպանվել։ Ստեղծագործության գրվելու ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ։
Պատմվածքն առաջին անգամ տպագրվել է Թիֆլիսում՝ 1894 թվականին լույս տեսած «Հորիզոն» հանդեսի առաջին գրքում  (էջ 109-110), այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 23-24)։
Տպագրվել է Թիֆլիսում՝ 1894 թվականին լույս տեսած «Հորիզոն» հանդեսի առաջին գրքից։


== Ծանոթագրություններ ==
(4078) Պոլակիս

(4078) Պոլակիս (անգլ.՝ Polakis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հունվարի 9-ին Բրայան Սկիֆի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,016651 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7029 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3304 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1913,75 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188112 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,64° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4078) Պոլակիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գեզա Կերտես

Գեզա Կերտես (հունգ.՝ Géza Kertész, նոյեմբերի 18, 1894(1894-11-18), Բուդապեշտ, Ավստրո-Հունգարիա - 1945, Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգար նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, որի մարզչական կարիերայի մեծ մասն անցել է Իտալիայում։ Հաճախ նրա անունը գրում են Կերտես 4-րդ (հունգ.՝ Kertész IV), որպեսզի չփոթեն Կերտես 3 եղբայրների՝ Դյուլիի (Կերտես 1-ին), Վիլմոշի (Կերտես 2-րդ), Ադոլֆի հետ, ովքեր նույնպես ֆուտբոլիստներ են, բայց բարեկամական ոչ մի կապ չունեն Գեզայի հետ։
Գեզա Կերտեսի կարիերան սկսվել է «Ֆերենցվարոշ» ակումբում, որտեղից նա 1925 թվականին մեկնում է Իտալիա։


== Ծանոթագրություններ ==
Էֆթե

Էֆթե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Միապետ

Միապետ (ծագել է հուն․՝  μόναρχος բացարձակ կառավարիչ, տեր) ժառանգաբար փոխանցվող, իսկ հազվադեպ դեպքում նաև ընտրվող պաշտոն՝ օժտված ինքնուրույնությամբ  

. Միապետը տարբեր անվանումներ ունի, մասնավորապես՝ թագավոր, կայսր, փարավոն, շեյխ, սուլթան, ամիրա, շահ, կրոնապետ, խան, բեյ և այլն։ Եվրոպական որոշ երկրներում միապետը կոչվում է իշխան (Մոնակո), մեկ այլ դեպքում՝ դուքս (Լյուքսեմբուրգ)։ Միապետը միշտ հանդես է գալիս որպես վերադաս։ Բացառվում է նրա ենթակայությումը որևէ մեկին։

Միապետի ձեռքում է կենտրոնացված պետական, ռազմական, դատական իշխանությունը։ Բացարձակ միապետություն առկա է միայն Ասիայի երկրներում, իսկ Վատիկանը համարվում է աստվածապետական միապետություն։ Միապետի իշխանությունը միայն սահմանափակ է օրենսդիր ոլորտում (այս դեպքում խոսքը խորհրդարանական կամ սահմանադրական միապետության մասին է)։
Ըստ այդմ՝ սահմանադրական է կոչվում այն միապետությունը, որի դեպքում վերջինիս իշխանությունը սահմանափակված է միայն սահմանադրությամբ։ Օրենսդիր իշխանությունը պատկանում է պառլամենտին, իսկ գործադիրը՝ կառավարությանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Միապետություն
ՄՌ-155

ՄՌ-155 (ռուս.՝ МР-155), «Բայկալ» ապրանքանիշի կիսավտոմատ (ինքնալիցքավորվող) հրացան է՝ արտադրված Իժևսկի մեխանիկական գործարանում։ Նախատեսված է որսորդության, ինչպես նաև ստենդային և պրակտիկ հրաձգության համար։ Իր նախորդի՝ ՄՌ-153֊ի զարգացումն է։


== Կառուցվածք ==
ՄՌ-155 հրացանի հիմնական մասերն են. կոթը, փողատուփը, փողը, զարկաձգանային մեխանիզմը, գլանաձև պահեստատուփը, փակաղակը, փակաղակի շրջանակը, գազամխոցը (գազային շարժիչ), հետադարձի զսպանակը, փողակալը։
ՄՌ-155֊ը թողարկվում է 12 տրամաչափի 76 մմ և 89 մմ փամփշտանոցներով (փողը և փամփշտանոցը քրոմապատ են և նախատեսված են նաև «մագնում» տիպի փամփուշտների օգտագործման համար)։ Փողը պատրաստված է բարձրորակ զինագործական պողպատից, և իր վրա կրում է նշանոցային ձողիկ։ Հրացանը թողարկվում է 610, 660, 710 և 750 միլիմետր փողերով։ Պահեստատուփի տարողությունը 4 փամփուշտ է (հնարավորություն կա ընդլայնելու մինչև 8)։
ՄՌ-155֊ը ինքնալիցքավորվող հրացան է, որի փամփուշտները մատակաարվում են ենթափողային գլանաձև պահեստատուփից։ Վերալիցքավորումն իրականացվում է վառոդի այրման արդյունքում առաջացած գազերի հոսքի միջոցով։ Կրակոցից հետո փողին ամրացված գազախցիկով գազերը դուրս են գալիս և շարժման մեջ են դնում գազային շարժիչը, որն էլ իր հերթին հետ է շարժում փակաղակը՝ դուրս նետելով պարկուճը։ Զսպանակի օգնությամբ հետ վերադառնալով՝ փակաղակը փողի մեջ է հրում պահեստատուփից տրված փամփուշը և փակում է փողը։ Կրակոցից հետո նույնը կրկնվում է։ Վերջին կրակոցից հետո փակաղակը մնում է ետին դիրքում։
Փողատուփի ձախ կողմում տեղադրված լծակը հնարավորություն է տալիս անջատել փամփուշտների՝ պահեստատուփից մատակարարվելը, դրանով իսկ կրակողին թույլ տալով փոխարինել արդեն փողում գտնվող փամփուշտը։


== Ոչ լրիվ քանդելը ==
Քանդվում է պահեստատուփի պնդօղակը, և անջատվում է փողակալը։
Փակաղակը հետ տանելով մոտ 2 սմ՝ անջատվում է փողը։
Դուրս է քաշվում փակաղակի բռնակը, որից հետո դուրս է բերվում փակաղակի շրջանակը, գազային շարժիչը և փակաղակը։


== Աղբյուրներ ==


== Հղումներ ==
МР-155 ― նկարագրությունը «Կալաշնիկով կոնցեռն»֊ի կայքում։
Բենադ

Բենադ, լեռնագագաթ Ծաղկանց լեռներում, Մեծ Մասիսից հարավ-արևմուտք, Դիադինի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Զապսելսկոե (գյուղ, Գադյաչի շրջան)

Զապսելսկոե (ուկրաիներեն՝ Запсільське), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1802 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զապսելսկոե գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,327 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 256,88 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օբոդովկա (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕբոդովկաՕբոդովկա (ուկրաիներեն՝ Ободівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օբոդովկա գյուղում բնակվում էր 3 506 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,35 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 805,98 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լյուդվիգշթաթ

Լյուդվիգշթաթ  (գերմ.՝ Ludwigsstadt), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Կրոնախ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 3494 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 58,72 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 76 152։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Գոլենկա (այլ կիրառումներ)

Գոլենկա, կարող է վերաբերել՝

Գոլենկա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում
Գոլենկա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում
Ռոմանովկա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոմանովկաՌոմանովկա (ուկրաիներեն՝ Романівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոմանովկա գյուղում բնակվում էր 421 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3245 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 129,74 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Tampermonkey

Tampermonkey, օգտատիրոջ սկրիպտները ազատ տարածվող մենեջեր, որն ունի ավելի քան 10 միլիոն օգտատեր։
Tampermonkey օգտագործվում է օգտատիրոջ կողմից գրված սկրիպտների օգտագործման համար։ Այս հավելվածը շատ հայտնի է քանի, որ թույլ է տալիս ղեկավարել կայքերի արտաքին տեսքը և կայքերում հանդիպող սխալները, որոնց հանդիպում է օգտատերը։
Օգտատիրական սկրիպտը իրենից ներկայացնում է ոչ մեծ չափի JavaScript ծրագիր, որը կարող է օրինակ YouTube-ում ավելացնել ներբեռնման կոճակը կամ օգնել օնլայն խաղերի և այլն։


== Համատեղելիություն ==
Համարվում է Greasemonkey-ի անվճար անալոգը։ Tampermonkey հասանելի է Chrome, Firefox, Safari, Microsoft Edge, Opera, Dolphin, Brave Shields, UC բրաուզերների համար։
Նոր տարբերակների հետ մեկտեղ, փոփոխվեց Chrome Manifest V3 անվտագության քաղաքականությունը և այն սկսեց կասկածի տակ դնել այլ հավելվածի աշխատունակությունը, իսկ Chrome-ը կատարեց, որոշակի սահմանափակումներ։


== Հնարավորություններ ==
Tampermonkey-ի ֆունկցիաները ․

սկրիպտների գրում և խմբագրում
սկրիպտների համաժամեցում
բոլոր GM_ ֆունկցիաների աջակցում
աջակցում է Greasemonkey և Scriptish թեգերը
ամբողջությամբ համապատասխանեսված է Greasemonkey-ի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Jan Biniok։ «Tampermonkey»։ Վերցված է 2019-03-13 
«Tampermonkey»։ chrome.google.com։ Վերցված է 2019-03-13
Մաթեմատիկական տրամաբանություն

Մաթեմատիկական տրամաբանությունը (հայտնի նաև որպես ֆորմալ տրամաբանություն) մաթեմատիկայի ենթաբաժին է, որը խստորեն կապված է մաթեմատիկայի հիմնադրույթների, տեսական ինֆորմատիկայի և փիլիսոփայական տրամաբանության հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Միլիոն դոլարանոց աղջիկը

Միլիոն դոլարանոց աղջիկը (անգլ.Million Dollar Baby), Քլինթ Իսթվուդի սպորտային դրաման է։ Գլխավոր դերասաններն են Քլինթ Իսթվուդը և Հիլարի Սուենկը։ Ֆիլմը ստացել է 4 «Օսկար» մրցանակ (լավագույն ֆիլմ, ռեժիսուրական աշխատանք, դերասանուհի՝ Հիլարի Սուենկ, երկրորդական դերասան՝ Մորգան Ֆրիման)։


== Սյուժե ==

31-ամյա մատուցողուհի Մեգի Ֆիցջերալդը (Հիլարի Սուենկ) գալիս է բռնցքամարտի մարզասրահ, որը պատկանում էր ավագ մարզիչ Ֆրենկ Դանին (Քլինթ Իսթվուդ)։ Դանը, ով տաղանդավոր մարզիչ էր, հրաժարվում է մարզել աղջկան, քանի որ նա «չի մարզում աղջիկներին»։ Չնայած դրան, Մեգին սկսում է մարզվել ինքնուրույն, ու արժանանում մարզիկների հարգանքին, այդ թվում՝ Դաննի ընկերոջ՝ փորձառու բռնցքամատիկ Էդի Դյուփրիի (Մորգան Ֆրիման), ում մականունն էր «Մետաղի ջարդոն» (անգլ. Scrap-Iron)։ Դյուփրին սկսում է մարզել աղջկան ու պարզում, որ նա շատ ընդունակ աշակերտուհի է։
Այդ ընթացքում, Դանի լավագույն աշակերտը՝ Ուիլլի Լիթիլը, ով աշխարհի լավագույն բռնցքամարտիկ տիտղոսի հավակնորդ էր, լքում է նրան։ Դանը, ով երկար ժամանակ չէր ընդունում Լիթլին աշխարհի առաջնության խաղերին ուղարկելու ոչ մի առաջարկ, զարմացած էր, որ աշակերտը լքեց իրեն։


== Ծանոթագրություններ ==
Տատյանա Գևորգյան (այլ կիրառումներ)

Տատյանա Գևորգյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

Տատյանա Գրիգորի Գևորգյան (1974), հեռուստահաղորդավարուհի, լրագրողուհի, դերասանուհի։
Տատյանա Միքայելի Գևորգյան (1952), գրականագետ։
Չմենի Մեյերի

Չմենի Մեյերի (լատ.՝ Cotoneaster meyeri ), վարդազգիների ընտանիքի, չմենի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ թուփ է՝ մինչեւ 1 մ բարձրությամբ։ Տերևները միշտ մերկ են։ Տերևակոթունները ունեն մինչեւ 1 սմ երկարություն, տերևները էլիպսաձև են, բութ գագաթով և կլորավուն կամ սեպաձև հիմքով, 1,5—4 սմ երկարությամբ և 1,2—3,5 սմ լայնությամբ։	 Ծաղիկները խմբված են եղանաձև ճյուղավորված բազմածաղիկվահաններում։ Հիպանթիումը թեթևակի աղվամազով է ծածկված։ Պտուղները վառ կարմիր են։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում և Արևմտյան Հայաստանում, Ադրբեջանում։ Հայաստանում աճում է Սևանի ավազանում, Զանգեզուրում, որտեղ հանդիպում է միջին լեռնային գոտում, ծովի մակերևույթից մինչեւ 2200 մ բարձրության վրա, Նոսրանտառներում և թփուտներում, սովորաբար քարքարոտ վայրերում։ Կենսաբանական և էկոլոգիական առանձնահատկություններով նման է ամբողջաեզր չմենուն։


== Կիրառություններ ==
Էկոլոգիական խումբը՝ XIII: Մշակության հավանական շրջանները՝ 1-32:


== Ծանոթագրություններ ==
Կիսելևո (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿիսելևոԿիսելևո (ռուս.՝ Киселево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կուզնեցկոե (գյուղ, Չեռնոմորսկոեի շրջան)

Կուզնեցկոե (ուկրաիներեն՝ Кузнецьке, Ղրիմի թաթարերեն՝ Çegelek), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Չեռնոմորսկոեի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Չայկովսկի։
2001 թվականի տվյալներով Կուզնեցկոե գյուղում բնակվում էր 448 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռայնհաուզեն (Բրայսգաու)

Ռայնհաուզեն (գերմ.՝ Rheinhausen), կոմունա Գերմանիայի Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում։
Ենթարկվում է Ֆրաիբուրգ շրջանին։ Մտնում է Էմենդինգենի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3443 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 21,99 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 3 16 053։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Սոֆպորոգ

Սոֆպորոգ (ռուս.՝ Софпорог), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Լոուխսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 500 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռաֆիկ Հայրապետյան (ազատամարտիկ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռաֆիկ Հայրապետյան (այլ կիրառումներ)Ռաֆիկ Հայրապետյան (16 փետրվարի, 1959, Գյունե Ճարտար - 28 հունիսի, 1992), Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ռաֆիկ Հայրապետյանը ծնվել է 1959 թ. փետրվարի 16-ին Գյունե Ճարտար գյուղում։ Ստացել է միջնակարգ կրթություն, ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է որպես այգեգործ։ Ակտիվորեն մասնակցել է Վերին Վեյսալուի կրակակետի վերացման մարտական գործողություններին։ Զոհվել է 1992 թ. հունիսի 28-ին, Ալիբալիի թիվ 11 դիրքում։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխա։ Հանգչում է Ճարտարի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Հարություն Շամշինյան

Հարություն Իսահակի Շամշինյան (փետրվարի 9, 1856(1856-02-09), Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 1, 1914(1914-02-01), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1874-1877 թվականներին սովորել է Գեղարվեստը խրախուսող կովկասյան ընկերության նկարչական դպրոցում, 1877-1882 թվականներին՝ Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1883 թվականին կատարելագործվել է Փարիզում, Մյունխենում, Վենետիկում։
1884 թվականից հաստատվել է Թիֆլիսում, դասավանդել Ներսիսյան, Գայանյան և Սուրբ Նշան դպրոցներում, մշակել նկարչության դասավանդման ծրագրեր, կազմել և հրատարակել գծագրության ու հեռանկարի ձեռնարկ։
Շամշինյանի արվեստին (կենցաղային ժանրի կտավ, բնանկար, դիմանկար) բնորոշ է իրականության հավաստի վերարտադրումը («Հին Թիֆլիս», 1887, «Շեյթան բազար», 1890, «Սանահինի կամուրջը», 1899, «Լեռնցիների դադարը», 1902, «Նկարչի մոր դիմանկարը» և այլն։ Շամշինյանի հայ իրականության մեջ առաջիններից է, որ ստեղծել է օֆորտի տեխնիկայով գրաֆիկ, թերթեր (Պ. Պ. Չիստյակովի, Խ. Աբովյանի դիմանկարները, «Փոստատան բակում» բնանկարը)։
Անհատական ցուցահանդեսներ՝ Թիֆլիսում (1913), մահվան 40-րդ տարելիցին՝ Երևանում (1954)։ Շամշինյանի գործերից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում (նաև Շամշինյանի դիմանկարը, գործ՝ Մ. Վռուբելի, 1883), Թբիլիսիի պատմաազգագրական և թատերական թանգարաններում։


== Գրականություն ==
Շիշմանյան Ռ., Բնանկարն ու հայ նկարիչները, Երևան, 1958։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հարություն Շամշինյան
Մետաֆազ

Մետաֆազը (հունարեն՝ μετά (միջին) և φάσις (փուլ) բառերից) կորիզավորների կորիզակիսման փուլերից է։
Մետաֆազն ավարտվում է բաժանման իլիկի ձևավորմամբ, քրոմոսոմները դասավորվում են իլիկի հասարակածային հարթության վրա, առաջանում է մետաֆազային թիթեղ։