Շառլ Տետեյան

Շառլ Տետեյան (ֆր.՝ Charles Dédéyan, ապրիլի 4, 1910(1910-04-04), Իզմիր, Զմյուռնիայի սանջակ, Այդինի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - հունիսի 21, 2003(2003-06-21), Փարիզ), հայազգի ֆրանսիական գրականագետ։ 
Քրիստիան Տետեյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
1922 թվականից ապրել է Փարիզում։ Սովորել է Նոյի Ս․ Խաչ քոլեջում, ապա ավարտել Սորբոնի համալսարանի գրականության ֆակուլտետը։ 1949 թվականից՝ նույն համալսարանի համեմատական գրականության ամբիոնի վարիչ, 1979 թվականից՝ պատվավոր պրոֆեսոր։ Ֆրանսիական ակադեմիայի լեզվական և գրական հարցերի միջազգային ընկերության պատասխանատու քարտուղար։ Շառլ Տետեյանի ուսումնասիրություններն ընդգրկում են լայն ժամանակաշրջան՝ անտիկ գրականությունից մինչև ժամանակակից գրականություն․։ Տետեյանը առանձին ուսումնասիրություններ է նվիրել Ժ․ Ռասինի, Ստենդալի, Վ. Հյուգոյի, Ֆ․ Ռ․ Շատոբրիանի, Մադամ դը Լաֆայեթի, Ա․ Լամարթինի և այլոց ստեղծագործություններին։ «Պատերազմ մարդկանց ցավի մեջ» (1971 թ) աշխատությունում Տետեյանը անդրադարձել է Ֆ. Վերֆելի «Մուսա լեռան քառասուն օրը» վեպին և հայկական ցեղասպանությանը։ Շառլ Տետեյանը ֆրանսիական «Կլարտե» («Clarte») հանրագիտարանի գլխավոր խմբագիրն է։ Արժանացել է Ֆրանսիական ակադեմիայի Մեծ մրցանակին, ինչպես նաև «Ֆրանսիական միտք» և «Ֆրանսիական ճառագայթ» մրցանակներին։ 1964 թվականին այցելել է Սովետական Հայաստան, դասախոսություններ կարդացել Երևանի համալսարանում։


== Աշխատություններ ==
(direction d'ouvrage) Jean Mairet, La Sophonisbe, Paris 1945, 1969
(direction d'ouvrage) Montaigne, Journal de voyage en Italie par la Suisse et l'Allemagne en 1580 et 1581, Paris 1946
Le Thème de Faust dans la littérature européenne, 6 Bde., Paris 1954-1967
Madame de Lafayette, Paris 1955, 1965
Stendhal et les "Chroniques italiennes", Paris 1956
Gérard de Nerval et l'Allemagne, 3 tomes, Paris 1957-1959
Dante en Angleterre, 2 tomes, Paris 1961-1966
Rilke et la France, 2 tomes, Paris 1961-1963
Stendhal chroniqueur, Paris 1962
L'Italie dans l'œuvre romanesque de Stendhal, 2 tomes, Paris 1963
Victor Hugo et l'Allemagne, 2 tomes, Paris 1964-1965
Le cosmopolitisme littéraire de Charles du Bos, 6 tomes, Paris 1965-1971
Racine et sa "Phèdre", Paris 1965, 1978
Lesage et "Gil Blas", Paris 1965, 2002
Jean-Jacques Rousseau et la sensibilité littéraire à la fin du XVIIIe siècle, Paris 1966
Le nouveau mal du siècle de Baudelaire à nos jours, 2 tomes, Paris 1968-1972
Une guerre dans le mal des hommes, Paris 1971
Chateaubriand et Rousseau, Paris 1973
Le cosmopolitisme européen sous la Révolution et l'Empire, 2 tomes, Paris 1976
Lamartine et la Toscane, Genève 1981
Le Drame romantique en Europe. France, Angleterre, Allemagne, Italie, Espagne, Russie, Paris 1982
Dante dans le romantisme anglais, Paris 1983
Le Roman comique de Scarron, Paris 1983
Le Critique en voyage ou Esquisse d'une histoire littéraire comparée, Paris 1985, 1998 (italien : Il critico in viaggio. Linee di storia letteraria comparata, Cesena 2000)
Diderot et la pensée anglaise, Florence 1987
Montesquieu ou l'alibi persan, Paris 1988
Le Retour de Salente ou Voltaire et l'Angleterre, Paris 1988
"La nouvelle Héloïse" de Jean-Jacques Rousseau. Étude d'ensemble, Paris 1990
Montesquieu ou Les lumières d'Albion, Paris 1990
"Télémaque" ou La liberté de l'esprit, Paris 1991
"Polyeucte" ou Le cœur et la grâce, Paris 1992
Lorelei ou L'enchanteur enchanté. Chateaubriand et le monde germanique, Paris 1993
Stendhal captivé et captif ou Le mythe de la prison, Paris 1998
Le chevalier berger ou De l'"Amadis" à l'"Astrée". Fortune, critique et création, Paris 2002
J.-J. Rousseau: "La Nouvelle Héloïse" ou l'éternel retour, Saint Genouph 2002


== Մատենագիտություն ==
De Shakespeare à Michel Butor. Mélanges offerts à Monsieur Charles Dédéyan, Paris 1985
International perspectives in comparative literature. Essays in honor of Charles Dédéyan, sous la direction de Virginia M. Shaddy, Lewiston 1991
Hommage à Charles Dédéyan, in: Revue de littérature comparée 336, 2010
Qui est qui. XXe siècle, Levallois-Perret 2005 s.v.


== Ծանոթագրություններ ==