Էլասոն

Էլասոն (հուն․՝ Ελασσών ή Ελασσόνα), փոքր քաղաք Հունաստանում, Օլոոսոն հին քաղաքի վայրում։ Կառուցվել է որպես ամֆիթատրոն ծովի մակարդակից 308 մետր բարձրության վրա, ներքին Օլիմպոսի (Κάτω Όλυμπος) արևմտյան նախալեռնային շրջանի թմբերի վրա, Լարիսայից 35 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք, Կատերինիից 51 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք, Կոզանիից 56 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք, Սալոնիկից 105 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք և Աթենքից 251 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Համայնքի տնտեսական կենտրոնը։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը Լարիսա ծայրամասային միավորումում՝ Թեսալիա պերիֆերիայում։ Բնակչությունը 7338 բնկաիչ է՝ ըստ 2011 թվականի մարդահամարի։
Էլասոնը զբաղեցնում է ռազմագիտական երկու ուղղություններից մեկը, որը Ֆեսալիայից տանում է դեպի Մակեդոնիա։ Էլասոնն այսօր էլ է համարվում կարևոր խճուղային հանգույցը. կենտրոնական Հունաստանից Հյուսիսային Հունաստանի ճանապարհին՝ միացնելով Լարիսա, Պիերիա, Կոզանի և Գրևեն ծայրամասային միավորումների ճանապարհները։ Քաղաքով անցնում է եվրոպական E65 երթուղու մաս համարվող Լարիսա-Կոզանի 3 ազգային ճանապարհը։ 26 ազգային ճանապարհը կապում է Էլասոնը Դեսկատիին։


== Պատմություն ==
Հին քաղաք Օլոոսոնը  (հին հունարեն՝ Ὀλοοσσών) գտնվել է ժամանակակից Էլասոնի վայրում, պահպանվել են փլատակներ։ Պոլիպետ կայսրը ընդունեց մասնակցել է Տրոյական պատերազմում։ Հոմերոսը քաղաքը անվանում է Օլոոսոն-Լեֆկի (Ὀλοοσσών λευκή, «սպիտակ»)։ Ըստ Ստրաբոնի՝ «սպիտակ» է կոչվել իր բնահողի պատճառով, որը կազմված էր սպիտակ կավից։ Էլասոն անվանումը ստացել է բյուզանդական դարաշրջանում։ Հուստինիանոս I-ի կառավարման ժամանակ այստեղ եղել է ամրոց, և քաղաքը եղել է կրոնական կենտրոն։ Քաղաքի կողքին գտնվում է Աստվածածնի Օլիմպիական տաճարը՝ կառուցված 1336 թվականին, Անդրոնիկ III Պելեոլոգի կողմից և գրանցված է հազվագյուտ գրքերի գրադարանում և 230 հին ձեռագրերում։ Թուրքերը նվաճեցին Էլասոնը XIV դարում։ Օսմանական տիրապետության ժամանակաշրջանում Էլասոնը կարևոր կրթական կենտրոն էր։ Տաճարից պահպանվել է գլխավոր եկեղեցին, զարդարված որմնանկարներով և փայտե դռնով։ Պահպանվել է նաև 1897 թվականի Էլասոնի մզկիթը՝ ներկայացված որպես նկարչական և պատմական արժեք։


== Էլասոնյան թեմ ==

Քաղաքը համարվում է Էլասոնյան թեմի եկեղեցիների աթոռանիստը, որի տարածքը բացի Էլասոն համայնքից ընդգրկում է Դեսկատի համայնքը Արևմտյան Մակեդոնիայի պերիֆերիայում, որը մինչև 1964 թվականը գտնվում էր Էլասոնի աշխարիկ թեմի սահմանում՝ Լարիսայում։ Էլասոնի եկեղեցական թեմը ձևականորեն գտնվում է Կոստանդնուպոլսի պատրիարքի իրավասության ներքո, Էլլադական ուղղափառ եկեղեցու «Նոր հողեր» թեմի կազմում։ 

Քաղաքի հովանավորը համարվում է Սուրբ Դիմիտրիոս Սոլունսկին, ում հիշատակը հարգվում է հոկտեմբերի 26-ին։ Այդ օրը Էլասոնում համարվում է տոնական։ Քաղաքի կենտրոնական տարածքի գլխավոր եկեղեցին կրում է Սուրբ Դմիտրիոսի անունը։
Ի տարբերություն մնացած Թեսալիայի՝ 1881 թվականին Հունաստանի հետ վերամիավորվելով, Էլասոնի թեմը մնաց Օսմանական կայսրության սահմաններում մինչև 1912 թվականի Բալկանյան պատերազմը, երբ ազատագրվեց հունական բանակի կողմից։

1912 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, լինելով ազատագրված, պատերազմի առաջին օրերին քաղաքը դարձավ բանակի հենարանը Սարանտապորոյի դեմ հունական զորքերի հաղթանակում և Մակեդոնիայի ճեղքմանը։
Քաղաքում ամենակարևոր տոնակատարություններից մեկը համարվում է «Էլեֆտերիան» (Ελευθέρια), որի ժամանակ նշում են քաղաքի ազատումը թուրքերից։
Քաղաքի կենտրոնական փողոցներից մեկը կոչվում է «Փողոց հոկտեմբերի 6»։
Համահունական հայտնիություն ստացավ ֆետայի տոնը, որը Էլասոն համայնքը կազմակերպում է յուրաքանչյուր երկու տարին մեկ սեպտեմբերի վերջին։


== Բնական միջավայրը ==

Էլասոնով հոսում է Էլասոնիտիս գետը, որը թափվում է Տիտարիսիոս գետի մեջ, որն իր հերթին թափվում է Թեսալիայի ամենամեծ գետը՝ Պինյոս։

Գետը քաղաքը բաժանում է երկու մասի՝ հին քաղաքի՝ կառուցված Օլիմպիացի Աստվածամոր տաճարի բլրի ստորոտին, և նոր քաղաքի՝ կառուցված գետի աջ ափին։ Քաղաքի երկու մասերը կապվում են երեք կամուրջներով և հին կամարե կամուրջով։ Վերջինս համարվում է քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը։ Քաղաքից ոչ հեռու տեղակայված է Կեֆալովրիսո լիճը, որը լցվում է համանուն աղբյուրի ջրով, որը սկիզբ է առնում լճի հատակից։ Օլիմպիացի Աստվածամոր տաճարից դեպի Դրիմոս անտառային ճանապարհը համարվում է զբոսաշրջային երթուղի։


== Հուշարձաններ ==

Օլիմպիացի Աստվածամոր տաճարը համարվում է քաղաքի ամենահայտնի և, միաժամանակ, տեղի ամենանշանակալի հուշարձանը։ Գլխավոր եկեղեցին համարվում է XIII դարի կառույց։ Տաճարը կառուցված է թմբի վրա, որտեղ հնում գտնվում էր Օլոսոն քաղաքի միջնաբերդը։ Բացի տաճարից, տեսարժան վայրեր են համարվում տաճարի թմբի ստորոտի հին կամարաձև կամուրջը, բնական պատմության թանգարանի ցուցանմուշները և Ընդդիմության Ազգային թանգարանը։


== Էլասոն համայնք ==
Էլասոն համայնքն իր մեջ ներառում է 52 բնակավայրեր, ընդհանուր բնակչությունը 32 121 բնակիչ է՝ ըստ 2011 թվականի մարդահամարի։
Էլասոն միությունը ստեղծվել է 1919 թվականին։ 1964 թվականին Էլասոն միությունը ճանաչվեց որպես համայնք։ Բարեփոխում իրականացումից և ամբողջ երկրում համայնքի խոշորացումից հետո, համաձայն 1998 թվականի «Կապոդիստրի ծրագրի», հարևան Ցարիցանի փոքր քաղաքը ներգրավվեց Էլասոն համայնքի կազմի մեջ և մնաց այնտեղ մինչև 2006 թվականի մարտի 15-ը։ Ցարիցանիի բնակիչների բողոքից և քաղաքի՝ պատմական նշանակություն ունենալուց հետո, ըստ 3448/15-3-2006 օրենքի Ցրիցանին կրկին դարձավ անկախ համայնք։ Սակայն վերափոխման երկրորդ շրջանի սկզբում և համայնքի խոշորացման ժամանակ, համաձայն «Կալիկրատիսի» ծրագրի, 2010 թվականին Ցարիցանի համայնքը վերացվեց և Ցարիցանի քաղաքը մտավ Էլասոն համայնքի կազմի մեջ։ 2011 թվականի հունվարի 1-ից Էլասոնի ամբողջ աշխարհիկ թեմը ներգրավվեց միավորված համայնքում, այդ եղանակով նա տարածքի մեծությամբ դարձավ երկրի ամենամեծ համայնքը։


== Էլասոն միություն ==
Էլասոն համայնքային միավորման մեջ են մտնում 4 բնակավայրեր։ Բնակչությունը 7750 բնակիչ է՝ ըստ 2011 թվականի մարդահամարի, տարածքը՝ 102,515 քառակուսի կիլոմետր։


== Բնակչություն ==


=== Էլասոն համայնքի բնակչությունը ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
http://www.dimoselassonas.gr Էլասոն համայնքի. պաշտոնական կայք
http://www.elassonalib.gr Էլասոնի հասարակական գրադարանի. պաշտոնական կայք
«Ελασσόνα» (հունարեն)։ Վերցված է 2017-08-10