armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մարիա Վասիլևա

Մարիա Վասիլևա (ռուս.՝ Мария Ивановна Васильева, փետրվարի 12, 1884(1884-02-12)[…], Սմոլենսկ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 14, 1957(1957-05-14), Նոժան սյուր Մարն, Ֆրանսիա), ռուս նկարչուհի։ 23 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Փարիզ և դարձել Մոնպառնասի գեղարվեստական համայնքի անբաժանելի մասը։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Պետերբուրգի մասնավոր գեղարվեստական դպրոցում։ Թոշակի շնորհիվ 1907 թվականին մեկնում է Փարիզ, որտեղ հաճախում է Անրի Մատիսի ստուդիա, հաճախում է նաև «La Palette» ակադեմիա։ 1912 թվականին Մոնպարնասի իր արվեստանոցում կազմակերպում է  «Ազատ  ռուսական  ակադեմիան», այնուհետև «Academie Vassilieff»-ը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբում եղել է բուժքույր ֆրանսիական Կարմիր խաչում։ 1915-1918 թվականներին Վասիլևան իր արվեստանոցում հիմնել էր էժան ճաշարան («Cantine des artistes»), որտեղ 1998 թվականին ստեղծվել է Մոնպարնասի թանգարանը։ 1916 թվականից սկսել է ստեղծել  գրոտեսկային տիկնիկներ Գեզա Բլատտների թատրոնի համար։ Պատերազմից հետո  ստեղծել է Ռ. Դե Մարեի շվեդական բալետի բեմական սցենարը։ Մարիա Վասիլևայի ստեղծագործությունները ցուցադրվում էին Փարիզյան աշնանային ցուցասրահներում և Անկախների ցուցասրահում։ Ստեղծել է որմնանկարներ «Café de la Coupole»-ում։
1930 թվականին փոխադրվում է Ֆրանսիայի հարավ։ 1938 թվականից բնակվել է Կան-սյուր-Մերում։ 1946 թվականին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Վասիլևան վերադառնում է Փարիզ։ Կյանքի վերջին տարիներն անց է կացրել է Նոժան-սյուր-Մարնի նկարիչների ծերանոցում։


== Հիշատակ ==
Նրա մահից հետո Մարիա Վասիլևայի նախկին արվեստանոցում ստեղծվում է Մոնպարնասի թանգարանը։  


== Հետաքրքիր փաստեր ==
1917 թվականին Մարիան և Մաքս Ժակոբը Վասիլևայի արվեստանոցում կազմակերպում են երեկո Ժորժ Բրակի պատվին, որը նոր էր վերադարձել պատերազմից (նա վիրավորվել էր և զորացրվել)։  Մոդիլիանին, ով ներկայացել էր երկոյին առանց հրավերի, գտնում է իր նախկին ընկերուհուն` գրող Բեատրիս Հաստինգսին (որից նա բաժանվել էր 1916 թվականին) ընկերախմբում, հանդիպում է նրա սիրեցյալ Ալֆրեդո Պինին։ Մոդելյանին (ով, ինչպես հայտնի է, խիստ հարբում էր) վիճաբանություն է հրահրում և Պինը հանում է ատրճանակը։ Վասիլևան այդ ժամանակ Մոդելյանին դուրս է հրավիրում, բայց այդ տեսարանը նկարում է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Васильева Мария Ивановна Archived 2010-01-14 at the Wayback Machine.
Васильева Мария Ивановна Archived 2017-05-27 at the Wayback Machine.
Marie Vassilieff
Մգար

Մգար (ուկրաիներեն՝ Мгар), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մգար գյուղում բնակվում էր 458 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կամբոջի (ցեղ)

Կամբոջի, հին հնդկական քշատրիա ցեղ, որը հաճախ հիշատակվում է սանսկրիտական և պալի գրականության մեջ։ «Կամբոջի» անվան ամենավաղ հիշատակումը կարելի է գտնել Բրահմաներից մեկում՝ «Վամշա-բրահմանայից», գիտնականների կողմից թվագրված մ.թ.ա 7-րդ դարում։ Կամբոջիների ցեղը և թագավորությունը հիշատակվում է Մահաբհարաթայում և Վեդանգներում։
Կամբոջիի թագավորությունը գտնվում էր ժամանակակից Աֆղանստանի հյուսիս-արևելքում և սահմանակից էր Գանդարային։ Որոշ գիտնականներ հին կամբոջացիներին վերագրում են հնդիրանական ծագում, իսկ որոշ գիտնականներ պնդում են, որ նրանց մոտ առկա են իրանական և հնդկական հատկանիշներ։ Ժամանակակից գիտնականների մեծամասնության կարծիքով կամբոջացիները սերել են հին իրանացիներից և ունեին հնդկասկյութական ծագում։ Գիտնականները կամբոջիներին համարում են որպես սակերի և սկյութների թագավորական տոհմ։ Նկարագրում են հնդկական  ներխուժման ժամանակ, որը տեղի է ունեցել մինչքուշանական շրջանում, Կամբոջին սկսել է գաղթը հարավից դեպի Գուջարաթ, Հարավային Հնդկաստան և Շրի Լանկա, ավելի ուշ նաև՝ Բենգալիան և Կամբոջին։ Գաղթը շարունակվել է գրեթե յոթ դար՝ մ.թ.ա. II դարից 5-րդ դարում։ Կամբոջացիների հետնորդները կառավարում էին միջնադարյան Հնդկաստանի փոքր իշխանությունները։
Հին կամբոջացիների հետնորդները համարվում են կամբոջիական ցեղը Փենջաբում և որոշ ցեղեր Աֆղանստանի Նուրիստան նահանգում։


== Ծանոթագրություններ ==
(5870) Բալթիմոր

(5870) Բալթիմոր (անգլ.՝ Baltimore), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի փետրվարի 11-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,790929 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6185 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,9634 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1703,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211388 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 28,96° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5870) Բալթիմոր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գվիանական սարահարթ

Գվինական սարահարթ, գտնվում է Հարավային Ամերիկայի հյուսիս-արևելքում, Օրինոկոյի և Ամազոնի դաշտավայրերի միջև։ Կազմված է տեղ-տեղ պրոտերոզոյան նստվածքներով ծածկված՝ արխեյան մետամորֆային ապարներից։ Հարուստ է երկաթի, ոսկու, ալմաստի, բոքսիտի, մանգանի պաշարներով։ Կլիման մերձհասարակածային և հասարակածային է շոգ ու խոնավ (տարեկան 1200—3500 մմ տեղումներ)։ Գետային ցանցը խիտ է, գետերը՝ սահանքավոր, առաջացնում են ջրվեժներ։ Տարածված են խոնավ մշտականաչ անտառները։ Կենդանական աշխարհը պատկանում է նեոտրոպիկական կենդանաաշխարհագրական մարզին (լայնաքիթ կապիկ, մրջնակեր, զրահակիր, ամերիկյան հովազ)։
Ֆրանսիայի թագավորություն

Ֆրանսիայի թագավորություն (ֆր.՝ Royaume de France), միջնադարյան և վաղ ժամանակակից միապետություն Արևմտյան Եվրոպայում։ Այն Եվրոպայի հզորագույն տերություններից մեկն էր և մեծ տերություն էր Ուշ միջնադար։ Այն նաև վաղ գաղութատիրական կայսրություն էր՝ գաղութներ ունենալով ամբողջ աշխարհում։
Ֆրանսիան սկիզբ

է առել Արևմտյան Ֆրանկիայից (Francia Occidentalis), որը Կարոլինգյան կայսրության մի մասն էր ըստ Վերդենի պայմանագրի (843)։ Կարոլինգյան հարստության ճյուղը շարունակեց կառավարել մինչև 987 թվականը, երբ Հուգո Կապեն ընտրվեց թագավոր և հիմնեց Կապեան հարստությունը։ Տարածքը շարունակեց հայտնի լինել որպես Ֆրանկիա և նրա ռեղակավրը՝ rex Francorum («ֆրանկների թագավոր») մինչև Բարձր միջնադար։ Առաջին արքան, ով իրեն կոչեց Roi de France («Ֆրանսիայի թագավոր») Ֆիլիպ II-ն էր 1190 թվականից։ Ֆրանսիան շարունակեցին ղեկավարել կապեանները և նրանց դուստր ճյուղեր Վալուաներն ու Բուրբոնները մինչև միապետությունը տապալվեց 1792 թվականը Ֆրանսիական հեղափոխության ընթացքում։

Ֆրանսիան միջնադարում ապակենտրոնացված ավատատիրական միապետություն էր։ Բրիտանի դքսությունում և Կատալոնիայի իշխանությունում (այժմ Իսպանիայի մաս) Ֆրանսիայի ազդեցությունը աստիճանաբար ընկավ։ Լոթարինգիան և Պրովանսը  Սրբազան Հռոմեական կայսրության կազմում պատություններ էին և Ֆրանսիայի մաս չէին կազմում։ Սկզբում Արևմտյան Ֆրանկիայի թագավորները ընտրվում էին մագնատների կողմից, սակայն հետագայում հիմնվեց թագավորի մեծ տղային ժառանգական մեխանիզմը, որը հաստատվեց Սալիական իրավունքով։ Ուշ միջնադարում Անգլիայի թագավորները պահանջներ ներկայացրին Ֆրանսիական գահին, արդյունքում տեղի ունեցան մի շարք հակամարտություններ, հայտնի որպես Հարյուրամյա պատերազմ (1337–1453)։ Հասնելով հաղթանակւ՝ ՖՐանսիան արագորեն մեծացրեց իր ազդեցությունը Իտալիայում, սակայն պարտություն կրեց Իսպանիայից Իտալական պատերազմներում (1494–1559)։
Վաղ ժամանակակից Ֆրանսիայում իշխանությունը կենտրոնացված էր, ֆրանսերենը սկսեց փոխարինել այլ լեզուներում պաշտոնական գործածման մեջ և միապետը հասավ բացարձակ իշխանության։ Կրոնական առումով ՖՐանսիան բաժանվեց կաթոլիկ մեծամասնության և բողոքական փոքրամասնության միջև ի դեմս Հուգենոտների, որոնք կազմակերպեցին մի շարք քաղաքացիական պատերազմներ և կրոնական պատերազմներ (1562–1598)։


== Պատմություն ==
Ֆրանսիան քաղաքական քարտեզի վրա հայտնվեց այն ժամանակ երբ Ֆրանկական պետության կայսր Կարլոս Մեծի մահից հետո նրա տերությունը պառակտվեց։
843 թվականին կնքվեց Վերդենի դաշնագիրը, որի համաձայն առաջացան Ֆրանսիա, Գերմանիա և Իտալիա պետությունները։
Չնայած նրան, որ Ֆրանկական պետությունը վաղուց կործանվել էր, սակայն իշխանության նախկին տերերը՝ Կարոլինգները, շարունակում էին կառավարել Ֆրանսիայում մինչև 987 թվականը։
Ֆրանսիայի թագավորությունը միջնադարյան ժամանակահատվածում եղել է ավատատիրական պետություն։
Նոր շրջանը Ֆրանսիայի թագավորության պատմության մեջ նշանավորվում է նրանով, որ 1791 թվականին ընդունվեց համաֆրանսիական առաջին սահմանադրությունը։
Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունից հետո երկիրը գնաց դեպի կործանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Էռնեստ Շեփարդ

Էռնեստ Շեփարդ (անգլ.՝ Ernest Howard Shepard, դեկտեմբերի 10, 1879(1879-12-10)[…], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մարտի 24, 1976(1976-03-24)[…], Միդհյորստ, Չիչեսթեր, Արևմտյան Սասեքս, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի նկարիչ և գրքերի պատկերազարդող։ Հայտնի է Քենեթ Գրեհեմի «Քամին ուռիների մեջ» և հատկապես` Ալան Միլնի «Վինի Թուխ» գրքերի նկարազարդումների համար։ Հատուկ շարքերում պատկերել է մարդակերպ կենդանիների։


== Կյանք և ստեղծագործություն ==
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից է, 1907 թվականից աշխատել է «Պանչ» ամսագրում՝ երգիծական կերպով լուսաբանելով պատերազմը (միևնույն ժամանակ արժանացել է Մարմական խաչ շքանշանի` պատերազմում իր քաջության համար)։ 1921 թվականից սկսել է աշխատել որպես հաստիքային ծաղրանկարիչ. «Պանչ» ամսագրում աշխատել է մինչև 1953 թվականը։
Միլնին Շեփարդին առաջարկել է «Պանչի» մեկ այլ հաստիքային նկարիչ՝ Է. Լուկասը (1868-1938)։ Սկզբում Միլնը թերահավատորեն էր վերաբերվում իրենց համագործակցության հեռանկարին և Շեփարդին խնդրում է նկարազարդել մանկական բանաստեղծությունների «Երբ մենք շատ երիտասարդ էինք» (անգլ.՝ When We Were Very Young) ժողովածուն։ Նկարները շատ հաջող համարելով՝ Միլնը պնդում է, որ Շեփարդը նկարազարդի «Վինի Թուխը»։ Արդյունքում Շեփարդը (ինչպես և ինքը՝ Միլնը, և նրա որդին՝ Քրիստոֆեր Ռոբինը) որոշակի հակակրանք ունեին Թուխի հանդեպ՝ համարելով, որ այս պատկերն անարժանորեն ստվերում է նրա մյուս բոլոր գործերը։
Շեփարդի համար որպես Թուխի մոդել ծառայել է ոչ թե Քրիստոֆեր Ռոբինի իրական Վինի Թուխը, այլ իր որդու` Փնթփնթան (անգլ.՝ Growler) անունով արջուկ (ի տարբերություն Վինիի, Փնթփնթանը չի պահպանվել. դրան ոչնչացրել է Շեփարդի շունը)։ 1969 թվականին, Շեփարդի կենդանության ժամանակ, Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանում կազմակերպվել է «Թուխի» համար նրա նկարազարդումների 300 ուրվագնկարների ցուցահանդես։
Շեփարդը Թուխին նկարել է յուղաներկով։ Այս եզակի նկարը վաճառվել է 2000 թվականին 285 հազար դոլարով և այժմ ցուցադրվում է կանադական Վինիպեգ քաղաքում (Վիննի արջի հայրենիքում, որի պատվին Թուխն ստացել է իր անունը)։
Շեփարդը գրել է երկու ինքնակենսագրական գիրք. Drawn from Memory (1957) և Drawn From Life (1962): Նրա որդի Գրեմը մահացել է 1943 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ, երբ նրա նավը խորտակվել է գերմանական սուզանավի կողմից։ Նրա դուստրը՝ Մերին, նույնպես պատկերազարդող է դարձել և նկարազարդել է Պամելա Թրևերսի «Մերի Փոփինսը»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը classicpooh.net կայքում
«Մարդը, որ ատում էր Վինի Թուխին», BBC, 6 մարտի, 2006
Դանիիլ Զաբոլոտնի

Դանիիլ Զաբոլոտնի (դեկտեմբերի 16 (28), 1866, Զաբոլոտնոե, Olgopolsky Uyezd, Պոդոլսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 15, 1929(1929-12-15), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), սովետական մանրէաբան և համաճարակագետ։


== Կյանք և գործունեություն ==
1922 թվականին եղել է ուկրաինական ՍՍՏ ԳԱ ակադեմիկոս և պրեզիդենտ (1928—1929 թվականներ)։ Գիտական համաճարակագիտության հիմնադիրը ՍՍՀՄ-ում։ Ավարտել է Կիևի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1893 թվականին Զաբոլոտնին իր վրա փորձելով ապացուցել է, որ խոլերայի վակցինայի ներընդունումը կանխում է խոլերայով հիվանդացումը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեներալ էլեկտրիկ

«Ջեներալ էլեկտրիկ» (անգլ.՝ General Electric, GE), ամերիկյան անդրազգային կոնգլոմերատ։
2011 թվականին ընկերությունը «Ֆորչըն» հանդեսի 500 ամենաեկամտաբեր ընկերությունների կազմում գրավել է 26-րդ տեղը, ինչպես նաև 14-րդը՝ ամենաշահութաբերների ցուցակում։ Համարվում է նաև աշխարհի 4-րդ ամենախոշոր ձեռնարկությունը «Ֆորբս» հանդեսի աշխարհի 2000 խոշորագույն ընկերությունների ցուցակում։
Ընկերությունը զբաղվում է լոկոմոտիվների, էներգետիկ կառույցների (այդ թվում՝ ատոմային էներգաբլոկների), գազային տուրբինների, օդանավային շարժիչների, դեղորայքի, կենցաղային և լուսավորման տեխնիկայի, պլաստմասայի, հողմաշարժիչների և բազմաթիվ այլ սարքավորումների արտադրությամբ։
Ընկերության գլխամասը տեղակայված է ԱՄՆ Կոնեկտիկուտ նահանգի Ֆեյրֆիլդ քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Բժիշկներն Արցախյան ազատամարտում

Բժիշկներն Արցախյան ազատագրական պատերազմում։ Պատերազմի սկզբին Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի առողջապահության ծառայությունների ուշադրության կենտրոնում է եղել կարևորագույն հարցը. ժամանակին մարտադաշտից տարհանել վիրավոր ազատամարտիկներին, կազմակերպել նրանց առաջին բուժօգնությունը, ինչպես նաև խաղաղ բնակչության բուժսպասարկման աշխատանքները։


== Մինչև ռազմական բժշկական ծառայության ստեղծումը ==
Մինչև ռազմական բժշկական ծառայության ստեղծումը, 1988-1990 թվականներին. Շահումյանի շրջանում և ԼՂ-ում հիվանդ և վիրավոր ազատամարտիկների բժշկական սպասարկումը իրականացվել է ինքնօգնությամբ և փոխօգնությամբ՝ բուժօգնության անհատական միջոցներով, կամավոր մեկնած բժիշկների, բուժքույրերի, տեղական հիվանդանոցների, բժշկական կետերի քաղաքացիական բուժանձնակազմի օգնությամբ։


== 1992 թվականից հետո ==
1992 թվականից, պաշտպանական բանակի կազմավորմանը զուգընթաց, ձևավորվել են ռազմական բժշկական ծառայությունները. ստեղծվել են հոսպիտալներ, մշակվել և իրականացվել մարտական գործողությունների բժշկական ապահովման միասնական համակարգ, զորակոչվել են բժիշկներ, ստեղծվել արագ արձագանքման բժշկական ջոկատներ, ձևավորվել զորամասերի բժշկական ծառայություններ։
1988-1994 թվականներին Հայաստանի Հանրապետությունից կամավոր և գործուղումով Շահումյանի շրջան և Լեռնային Ղարաբաղ մեկնել են վնասվածքաբաններ, օրթոպեդներ, վիրաբույժներ, անեսթեզիոլոգներ, մանկաբույժներ, համաճարակաբաններ, որոնք իրագործել են բացառապես բարդ և լրացուցիչ խնդիրներ, ցույց են տվել անհրաժեշտ բուժօգնություն վիրավոր և հիվանդ ազատամարտիկներին (նաև խաղաղ բնակիչներին), ապահովել նրանց վերադարձը մարտադաշտ, կանխել համաճարակները և վարակիչ հիվանդությունները։
Լճկաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Տավուշի մարզի Լճկաձոր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 11 հուշարձան (8 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ալբեր (Սոմի գավառ)

Ալբեր (ֆր.՝ Albert), Սոմ դեպարտամենտում Պիկարդիայի երկրամաս հյուսիսային Ֆրանսիա։


== Տեսարժան վայրեր ==
Նոտր Դամ տաճար Գոտիկների վերածնունդի ոճով
Ալբերի Քաղաքապետարանը
Սոմեի ճակատամարտի թանգարան 1916 թ։


== Տնտեսություն ==
Կառուցվածքը զբաղվածության։

Գյուղատնտեսությունը 0.8%
Արդյունաբերություն - 23.3%
Շինարարության 4.7%
Առևտրի, տրանսպորտի և ծառայություններ - 37.4%
Պետական և համայնքային ծառայություններ - 33.9%


== Հայտնի մարդիկ ==
Օլիվեր Շարլիեր (* 1961), ջութակահար


== Բնակչություն ==


== Քույր քաղաքներ ==
 Մեծ Բրիտանիա, Ուլվերստոն
 Գերմանիա, Ալդենհովեն
 Գերմանիա, Նիսկի


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2009-10-02 at the Wayback Machine.
Թանգարանի կայք
Ալբերի տաճարի լուսանկարներ
Դուբինինո (գյուղ, Ակատովսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴուբինինոԴուբինինո (ռուս.՝ Дубинино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(9075) 1994 GD9

(9075) 1994 GD9, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի ապրիլի 14-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,448774 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6778 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2198 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1399,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,257206 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,56° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9075) 1994 GD9 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բերնաու

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերնաու (այլ կիրառումներ)Բերնաու (գերմ.՝ Bärnau), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Մտնում է Տիրշենրոյտ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3228 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 74.42 կմ2։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 77 112։
Բերնաու համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 3227 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Թերթաքարեր

Թերթաքարեր, տարբեր կազմի ձևափոխված ապարների մի խոշոր խմբի ընդհանուր անվանումը, որոնց բնորոշ է թերթայնությունը, այսինքն՝ նուրբ շերտիկների բաժանվելու հատկությունը։ Խիստ ձևափոխված թերթաքարերը կոչվում են բյուրեղային։ Ըստ կազմության լինում են քլորիտային, քվարց-սերիցիտային, տալկային, փայլարային։ Բնության մեջ լայնորեն տարածված են բիտումային կամ այրվող թերթաքարերը, որոնք ունեն մեծ գործնական նշանակություն։ Այրվող թերթաքարերը նուրբ թերթավոր, շագանակագույն, մոխրագույն կամ դեղին երանգներով նստվածքային ապարներ են, որոնք պարունակում են 10-80% օրգանական նյութ։ Թերթաքարերի բարակ շերտիկը վառվում է լուցկով՝ արձակելով այրվող ռետինի յուրահատուկ հոտ։ Այրվող թերթաքարերի օրգանական բաղադրամասն առաջանում է ջրում, օդի համարյա լրիվ բացակայության պայմաններում և բուսական ու կենդանական պլանկտոնի նեխման պրոցեսում, ծովային ավազանների մերձափնյա ծանծաղուտներում կամ լճերում։ Որոշ թերթաքարերում հանդիպում են ջրիմուռների կուտակումներ, որոնք վկայում են նստվածքի սապրոպելիտային տիղմին պատկանելու մասին։ Բարձրակարգ բույսերի մնացորդները, որոնք առկա են համարյա բոլոր այրվող թերթաքարերում, առաջացնում են վերջիններիս հումուսային բաղադրամասը։ Այրվող թերթաքարերի խոշորագույն հանքավայրեր հայտնի են Մերձբալթիկայում (կուկերսիտներ), Բելառուսիայում, Ուկրաինայում, Ուզբեկիստանում, Ցակուտիայում, արտասահմանում՝ Շվեդիայում, Շոտլանդիայում, ԱՄՆում, Կանադայում, Ավստրալիայում և այլուր։


== Հայաստանում ==
Հայաստանում կավային թերթաքարեր տարածված է Ուրծի, Վայքի ու Մեղրու լեռնաշղթաներում, Տավուշի մարզում, փոխակերպային բյուրեղային թերթաքարեր՝ Ծաղկունյաց լեռնաշղթայում։ Օգտագործվում է որպես շինանյութ, օրգանական նյութերով հարուստ տեսակները (այրվող թերթաքար)՝ վառելանյութ, բյուրեղային թերթաքարեր՝ գրաֆիտի ու փայլարի հումք։
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Մոնտեվիդեո)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշարձան Ուրուգվայի Մոնտեվիդեոյի հայկական եկեղեցու բակում։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 1975 թվականի ապրիլի 24-ին։ 
Հուշարձանը կառուցվել է Մոնտեվիդեոյի հայ համայնքի միջոցներով։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Ներսես Ունանյան
Ճարտարապետ՝ Խ. Վարդանյան


== Տես նաև ==
Հայերն Ուրուգվայում


== Ծանոթագրություններ ==
Էստոնիայի գետեր

Էստոնիայի գետերը երկար չեն և հիմնականում ջրառատ են։ Նրանցից միայն 10-ն են ավելի երկար քան 100 կմ։ Ամենամեծ գետը Նառվան (երկարությունը 77 կմ) է, հոսում է Էստոնա-Ռուսաստանյան սահմանի երկայնքով, նրա միջին ջրի ծավալը ավելին է քան բոլոր մյուս գետերինը միասին։


== Ամենաերկար գետերը ==


== Բոլոր գետերը այբբենական կարգով ==


=== Ա ===
Ահերու
Անգերիա (գետ)


=== Գ ===
Գաույա


=== Է ===
Էմայիգի


=== Ի ===
Իհնե (գետ)


=== Հ ===
Հալիստե (գետ)


=== Յ ===
Յանիհգի (գետ)


=== Ն ===
Նառվա (գետ)
Նավեստի (գետ)


=== Պ ===
Պյառնու գետ


=== Ռ ===
Ռաուդնա (գետ)


=== Վ ===
Վիգալա (գետ)


== Ծանոթագրություններ ==
Էստոնիկա. Հիդրոգրաֆիկ ցանցը Archived 2002-09-03 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Arold Ivar (2005)։ Eesti maastikud (Estonian)։ Tartu: Tartu University Press։ էջ 52։ ISBN 9949-11-028-9
Էմին Օզդիլեք

Էմին Ֆահրեթին Օզդիլեք (թուրքերեն՝ Emin Fahrettin Özdilek, 1898, Բուրսա, Հյուդավենդիգար, Օսմանյան կայսրություն - մարտի 13, 1989(1989-03-13), Անկարա, Թուրքիա), թուրք ռազմական և պետական գործիչ։ 1960 թվականի պետական հեղաշրջման առանցքային դեմքերից մեկը։ Ազգային միասնության կոմիտեի անդամ, Թուրքիայում հեղաշրջումից հետո իշխանությունը վերցրած խունտին ԱՄԿ-ի կառավարությունում մի շարք նախարարական պաշտոններ է զբաղեցրել։ 1961 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին աշխատել է Թուրքիայի վարչապետի պաշտոնակատար (1961)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1898 թվականին Բուրսայում։ Ավարտել է Էդիրնի ռազմական թեքումով միջնակարգ դպրոցը։ 1916 թվականին ծառայության է անցել բանակում, հաջորդ տարի ստացել է լեյտենանտի կոչում։ Կովկասում կռվել է Կովկասի իսլամական բանակի շարքերում, մասնակցել է Թուրքիայի անկախության համար մղվող պատերազմին և, մասնավորապես, նրա արևմտյան ճակատում։
1936  թվականին ավարտել է ռազմական ակադեմիան։ 1958-1960  թվականներին եղել է 1-ին բանակի հրամանատար։ 1959 թվականին նրան շնորհվել է բանակի գեներալի կոչում։
Մասնակցել է 1960 թվականի պետական հեղաշրջմանը։ Հեղաշրջումից հետո մտել է Ազգային միասնության կոմիտեի կազմի մեջ, միաժամանակ դարձել պաշտպանության նախարար և փոխվարչապետ (Թուրքիայի վարչապետ և նախագահ դարձավ ԱՄԿ-ի նախագահ Ջեմալ Գյուրսելը)։ Շուտով տեղափոխվել է ներքին գործերի նախարարություն՝ միաժամանակ մնալով վարչապետի տեղակալ։ Դեմ է հանդես եկել Գյուրսելի կողմից Ջելալ Բայարի, Ադնան Մենդերեսի և դեմոկրատական կուսակցության տապալված վարչախմբի մյուս անդամների նկատմամբ կազմակերպված դատավարություններին։
1961 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Թուրքիայում ուժի մեջ է մտել նոր սահմանադրությունը, որով Գյուրսելը դարձել է նախագահ, իսկ Օզդիլեքը՝ կառավարության ղեկավարի պաշտոնակատար մինչև նոր խորհրդարանական ընտրությունները։ 1961 թվականի նոյեմբերին Օզդիլեքը իշխանությունը փոխանցել է ընտրություններում հաղթած Ժողովրդահանրապետական կուսակցության առաջնորդ Իսմեթ Ինյոնյույին և հրաժարական տվել։
Կառավարությունից հեռանալուց հետո դարձել է Հանրապետության Սենատի ցմահ անդամ։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1980 թվականի պետական հեղաշրջումը, որը վերացրել է Սենատը։ 1983 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի պատգամավոր Քոնյայի մարզից, ներկայացրել է Ժողովրդական կուսակցությունը։  Առաջին նիստը նախագահում էր որպես ամենատարեց պատգամավոր։ Մահացել է 1989 թվականի մարտի 13-ին Անկարայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Թաիրխոջա Վերին

Թաիրխոջա Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։


== Բնակչություն ==
1877-1878 թվականներին ուներ 10 տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(1008) Լա Պաս

(1008) Լա Պաս (անգլ.՝ La Paz), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1923 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում։ Անվանվել է Բոլիվիայի մեծությամբ երրորդ քաղաք, Լա Պասի անունով։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,09005 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8438 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3363 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1984,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18145 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,94° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1008) Լա Պաս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վահան Բալյան

Վահան Մկրտչի Բալյան (1898, Թիֆլիս - 1945), կուսակցական, ռազմական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Թիֆլիսում։ Հայրը Թիֆլիսի երկաթուղային արհեստանոցների ճանաչված վարպետ էր։
Վահան Բալյանը կրթությունն ստացել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում, որն ավարտել է 1916 թվականին։ 1914 թվականին Բաքվում եղած ժամանակ, Մելիք Մելիքյանի երաշխավորությամբ ընդունվում է Բալախանիե բոլշևիկյան բջիջի մեջ, իսկ Թիֆլիսում 1915 թվականին նա դառնում է կուսակցության անդամ։
Որոշ ժամանակ աշխատելով «Պայքար» թերթում, 1917 թվականին կանչվում է զինվորական ծառայության հրետանային դիվիզիոնում, որտեղ և ընտրվում է նրա կուսակցական կոմիտեի անդամ։ Նույն տարվա վերջին, ավարտելով հրետանային դպրոցը, ստանում է սպայի աստիճան և աշխատանքի անցնում հայկական կորպուսում։ 1918 թվականին սկզբին Բալյանին իր մարտկոցով տեղափոխում են Երևան։
1919-1920 թթ, ընդհատակյա աշխատանքի համար Թիֆլիսից Երևան են գալիս Հ. Կոստանյանը, Ասքանազ Մռավյանը, Սարգիս Կասյանը, Սերգո Մարտիկյանը, Ստեփան Ալավերդյանը, Դրաստամատ Տեր-Սիմոնյանը և ուրիշներ, որոնց հետ Բալյանը սերտ կապ է հաստատում և օժանդակում կոմկուսի աշխատանքներին՝ հատկապես ռազմական հարցերի գծով։ Նա ակտիվ մասնակցություն է ունենում Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատմանը, իսկ խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Բալյանը նշանակվում է սկզբում հրետանու, ապա գլխավոր շտաբի զինկոմ։ Քաղաքացիական կռիվներին ակտիվորեն մասնակցում է Ղամարլուի ռազմաճակատում, որպես «Ազատամարտ» զրահագնացքի հրետանու հրահանգիչ և գնացքի առջևի հարթակի պետ։
1921 թվականի աշնանից մինչև 1923 թվականը Բալյանը Հայաստանի ռազմածովային ժողկոմն էր, որից հետո փոխադրվում է Դոնի Ռոստով՝ կուսակցական աշխատանքի։ Երբ 1924 թվականին Անաստաս Միկոյանին տեղափոխում են Մոսկվա, Բալյանը նրան փոխարինում է որպես Դոնի Ռոստովի պարտիական կոմիտեի քարտուղար և այդ աշխատանքը կատարում մինչև 1929 թվականը։ Ապա Բալյանը նշանակվում է Մոսկվա-Միջին Ասիա երկաթուղու քաղբաժնի պետ։
Հետագայում աշխատել է ԽՄԿԿ Կենտկոմում որպես կազմբաժնի վարիչի տեղակալ։


== Ծանոթագրություններ ==
(6988) 1994 WE3

(6988) 1994 WE3, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի նոյեմբերի 28-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,47557 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3928 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5584 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1422,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,253041 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,2° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6988) 1994 WE3 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աթաբեկի խաչքար (Անգեղակոթ)

Աթաբեկի խաչքար, որը գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի Անգեղակոթ գյուղի հյուսիսային եզրին, բարձունքի վրայի գերեզմանոցում։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (9.13/4.20)։


== Տեղադրություն ==
Խաչքարը կանգնեցված է անմշակ պատվանդանին։


== Վիմական արձանագրություն ==
Խաչքարը ունի 4 տող վիմական արձանագրություն
ԿԱՄԱԻՆ ԱՅ ԵՍ ՍՏԵՓԱՆՈՍ
ԿԱՆԿ[Ն]ԵՑԻ ԶԽԱԶՍ ՅԻՇԱՏ[ԱԿ]
ՀԱԻՐ ԻՄՈՅ ԱԹԱԲԱԿԻՍ ՅԻՇԵ
ՑԵՔ. Ի ԹՎ. :ՊՁ։


== Տես նաև ==
Անգեղակոթ


== Ծանոթագրություններ ==
Մաքսմիլիան Գարդեն

Մաքսմիլիան Գարդեն (հոկտեմբերի 20, 1861(1861-10-20)[…], Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն - հոկտեմբերի 30, 1927(1927-10-30)[…], Montana, Վալե, Շվեյցարիա), (գերմ.՝ Maximilian Harden), իրական անունը՝ Ֆելիքս Էռնեստ Վիտկովսկի, (գերմ.՝ Felix Ernst Witkowski), կեղծանունը՝ «Ապոստատ», գերմանացի լրագրող, դերասան, հրապարակախոս։ 1907 թվականին հայտնի է դարձել Գերմանիայում՝ գերմանացի կայսեր՝ Վիլհելմ 2-րդի մերձավորների արատավոր հակումները բացահայտելով։


== Կենսագրություն ==
Մաքսմիլիան Գարդենը ծնվել է հրեական ընտանիքում, որտեղ ապրում էին հայրը՝ Առնոլդ Վիտկովսկին, որը զբաղվում էր մետաքսի վաճառքով, եղբայրը՝ Ռիխարդ Վիտտինգը, որը դարձել է բանկիր և քաղաքական գործիչ։ Մաքսիմիլիանը սովորել է Բեռլինի ֆրանսիական գիմնազիայում և, ստանալով դերասանի կոչում, հյուրախաղերի է մեկնել Գերմանիայի թատերական խմբերի հետ։ 1878 թվականին անցել է բողոքականների շարքերը։  1884 թվականից սկսել է գրել թատրոնի մասին քննադատական հոդվածներ տարբեր թերթերում։ «Ապոստատ» կեղծանունով հրապարակել է մի շարք քաղաքական թեմաներով հոդվածներ։
1892 թվականին Գարդենը հիմնադրել է "Die Zukunft" շաբաթաթերթը, որում հոդվածներ է գրել։ Գարդենը, որը սկզբում միապետական հայացքներ ուներ Բիսմարկի հանդեպ, հետագայում թերահավատորեն էր վերաբերվում Վիլհելմ 2-րդի  կառավարությանը։ 1906 թվականից Գարդենը հանդես է եկել կայսեր մասին հոդվածների մի ամբողջ շարքով, այսպես կոչված Լիբենբերգյան խմբակով՝ բացահայտելով համասեռամոլությունը։ Գարդենի հոդվածների հրապարակումը հանգեցրել է երեք սենսացիաների՝ էյլենբուրգի դեմ դատավարությունների, որոնք, չնայած արդարացման դատավճիռներին, զգալի վնաս են հասցրել կայսերական տան հեղինակությանը։ Սկանդալ է առաջացել նաև Գարդենի դեմ, որը նախաձեռնել էր Կոմսը՝ Կունո ֆոն Մոլտկեն։
Սկզբում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Գարդենն աստիճանաբար պատերազմի կուսակցությունից անցել է գերմանական ռազմական քաղաքականության քննադատների կողմը։ Նոյեմբերյան հեղափոխության ժամանակ Գարդենը հանդես է եկել հեղափոխականների կողմից։ Ընդունել է Վերսալի պայմանագիրը, մեղադրանք ներկայացնելով Գերմանիային պատերազմին։ Նրա՝ «Die Zukunf» թերթի ընթերցողների շրջանակը կրճատվել է։ Գարդենի ընկերոջ սպանությունից որոշ ժամանակ անց, 1922 թվականին հուլիսի 3-ին իր տանը մահափորձ է կատարվել նաև իր հանդեպ, որից հետո Գարդենը շատ դժվարությամբ է ապաքինվել։ 1923 թվականին Գարդենը տեղափոխվել է Շվեյցարիա, որտեղ էլ մահացել է 1927 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Гарден, Максимилиан»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Исторический справочник русского марксиста
Газета Die Zukunft(գերմ.)
Չորրորդ շրջադիտակը

«Չորրորդ շրջադիտակը» (ռուս.՝ «Четвёртый перископ»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վիկտոր Էյսիմոնտը 1939 թվականին «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում։
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1939 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում նախապատերազմյան տարիներին։ Ռազմածովային զորավարժությունների ընթացքում պայմանական հակառակորդի երեք սուզանավերը պետք է «գրոհեն»  խորհրդային բանակի դեմ։ «Մարտի»  թեժ պահին անսպասելիորեն հայտնվում է չորրորդ շրջադիտակը, որը վկայում է անհայտ չորրորդ սուզանավի հայտնվելու մասին։ Հայտնի չէ՝ սեփական է այն, թե հակառակորդինը։ Այս հարցը պետք է լուծի «խիզախ» ականակրի հրամանատարը։ Գծանավին իրական վտանգ է սպառնում, եթե անհայտ սուզանավը լինի թշնամական։ Սակայն չորրորդ շրջադիտակը կարող է պատկանել կուրսից շեղված խորհրդային «Սպրուտի» նավակին, որը չպետք է գտնվի այդ վայրում։ «Отважный» էսմինեցը կոչ է ուղարկում, բայց պատասխան չի ստանում։ Բայց այդ տարիներին գործում է «սադրանքների չենթարկվելու» սկզբունքը։ Ինչպե՞ս կվարվի խորհրդային հրամանատարը։


== Դերերում ==
Բորիս Բլինով – Վլադիմիր Կրայնև, «Отважный» Էսկադրային ականակրի հրամանատար
Վլադիմիր Չեստնոկով – Գրիգորի Կրայնև, «Սպրուտ» սուզանավի հրամանատար, Վլադիմիր Կրայնևի եղբայրը
Մարիա Դոմաշյովա – Կրայնև  եղբայրների մայրը
Կոնստանտին Նասսոնով – Զոտով, «Отважный» Էսկադրային ականակրի հրամանատար
Վալենտին Արխիպենկո – Ստրունկո, «Սպրուտ» սուզանավի հրամանատար 
Վլադիմիր Լուկին – Լյոշա Դեմիչև, ազդանշանորդ
Սերգեյ Մորշչիխին – հրամանատար, ֆլագման-ծովակալ 
Պավել Վոլկով – Ռազմական խորհրդի անդամ, բրիգադի կոմիսար
Լև Շոստակ – Շնեերսոն, «Отважный» ականակրի հրամանատարի ավագ օգնական, լեյտենանտ 
Գեորգի Կրաներտ – Կուրոնտ, «Հիլդա» զբոսանավի սեփականատեր 
Ալեքսանդր Նեժդանով – «Հիլդայի» նավապետ
Իվան Դմիտրիև – ՀՆՍԱԱների հրամանատար
Վլադիմիր Չոբուր – նավաստի (լուսագրերում նշված չէ)
Նիկոլայ Կրյուկով – նավաստի (լուսագրերում նշված չէ)
Միխայիլ Դուբրավա – էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)
Յուրի Ֆոմիչև – էպիզոդ (լուսագրերում նշված չէ)


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Գեորգի Վենեցիանով, Գ. Բլաուշտեյն
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վիկտոր Էյսիմոնտ
Ռեժիսորի օգնական՝ Միխայիլ Ռոզենբերգ
Գլխավոր օպերատոր՝ Վլադիմիր Ռապոպորտ
Նկարիչներ՝ Աբրամ Վեքսլեր, Իվան Զնոյնով
Կոմպոզիտորներ՝ Բորիս Գոլց, Վենեդիկտ Պուշկով
Հնչյունային օպերատոր՝ Ն. Բուտակով
Օպերատորներ՝ Ա. Տիխոնով, Գ. Շուրկին
Խորհրդատու՝ Պ. Կ. Իվանով
Տնօրեն՝ Ի. ՊրովոտորովՖիլմի նկարահանումներին մասնակցել է Բալթիական նավատորմի Щ-323 խորհրդային սուզանավը՝ առաջին խորտակված նավը խորհրդա-ֆիննական պատերազմի ընթացքում։ Կինոֆիլմում նա պատկերել է «Սպրուտ» սուզանավը։ Խորտակվել է 1943 թվականի մայիսի 1-ին՝ ոչ կոնտակտային ականի պայթյունից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Չորրորդ շրջադիտակը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Չորրորդ շրջադիտակը»
Ֆաներ

Ֆաներ (գերմ.՝ Furnier, ֆր.՝ fournir - դարսել), նրբատախտակ, թերթավոր փայտանյութ, որն ստացվում է առավելապես ծլեպված շպոնի կենտ թվով (3-ից 9-ը և ավելի) շերտերի սոսնձումով (փայտաթելքի նկատմամբ շպոնի թերթերի խաչաձև տեղադրումով)։ Ֆաները ստանում են կեչուց, լաստենուց, սոճուց, հացենուց, հաճարենուց և այլն։
Տարատեսակները լինում են մետաղապատ, ամրանավորված, հրակայուն։ Կախված խոնավության ազդեցության նկատմամբ ունեցած դիմադրությունից՝ տարբերում են ջրակայուն, միջին և սահմանափակ ջրակայունության ֆաներներ։
Գոռ Հակոբյան (երգիչ)

Գոռ Հակոբյան (հունվարի 14, 1988, Ղափան, Հայկական ՍՍՀ, ՍՍՀՄ, ), հայ երգիչ, դերասան և հաղորդավար։ Նրա առաջին տեսահոլովակը թողարկվել է 2014 թվականին  («Տոնածառ ջան, տոնածառ»)։ Հայտնի է «Ֆուլ հաուս» սիթքոմից՝ Ֆելոյի դերակատարմամբ։ 2012-2014թթ. հեղինակել և նկարահանել է ԱնտիՎիրուս նախագիծը, որտեղ հանդիսացել է որպես հաղորդավար, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ 2015 թվականի նոյեմբերի 5-ին եղել է «Սպիտակ անկյան», 2015 թվականի դեկտեմբերի 9-ին՝ «Գուշակիր մեղեդի»-ի հյուրը։


== Կենսագրություն ==
Գոռ Հակոբյանը ծնվել է 1988 թվականի հունվարի 14-ին՝ ՀՍՍՀ Ղափան քաղաքում, 3 տարեկան հասակում՝ 1991թ., ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Գյումրի։ 2004 թվականին ավարտել է Գյումրու թիվ 37 միջնակարգ դպրոցը։ 2010 թվականին՝ ԵԹԿՊԻ Վանաձորի մասնաճյուղի դերասանական բաժինը։ 2018 թվականին հիմնադրել է Gor Hakobyan Music production ձայնագրման ստուդիան։ Ամուսնացած է, ունի երեք որդի։


== Ֆիլմագրություն ==


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
2021 Փետրվար – Ինադու


=== Սինգլեր ու Երգեր ===
2013 Մարտ – Պետրոս Պետրոսյան
2013 Սեպտեմբեր– «Լոքշ» (ցուցադրում Արմենի հետ)
2013 Փետրվար – «Հիպ հոպ» (ցուցադրում Սենչոյի հետ)
2014 Դեկտեմբեր – «Տոնածառ ջան, Տոնածառ» (My Christmas Tree Christmas Tree)
2014 Ապրիլ – «Վերջերս»
2014 Դեկտեմբեր – «Նոր տարի» (ցուցադրում Ֆուլլ Հաուս բենդի հետ` Արփի Գաբրիելյան, Միհրան Ծառուկյան, Անի Երանյան, Գրիգոր Դանիելյան)
2014 Հունիս – «Սելֆի» (Selfie)
2015 Դեկտեմբեր – «Նոր տարի» (ցուցադրում Ֆուլլ Հաուս բենդի հետ` Միհրան Ծառուկյան, Գրիգոր Դանիելյան, Մարջան Ավետիսյան, Անի Երանյան, Արփի Գաբրիելյան)
2016 Օգոստոս -Նա է
2016 Դեկտեմբեր - Իմ աղջիկ
2017 Ապրիլ - Սիրտն իմ
2017 Հուլիս - Սիրելու համար ա
2017 Նոյեմբեր - Սիրտդ սրտիս
2018 Ապրիլ - Ուշ լինի, նուշ լինի
2018 Հուլիս - Ամառ ա
2018 Դեկտեմբեր - Միլիոնից 1 նես
2019 Հուլիս -  Չեմուչում
2019 Սեպտեմբեր - Գիշեր է
2020 Մարտ - Փնջերով
2020 Ապրիլ - Կներես
2020 Օգոստոս - Ինադու
2020 Օգոստոս - Իմանամ
2021 Փետրվար - Զացեպիլա
2021 Մարտ - Համոյա


== Հղումներ ==
Gor Hakobyan Internet Movie Database կայքում
Պաշտոնական էջը ՅուԹյուբ 
Պաշտոնական էջը Ինստագրամ 
Անձնական էջը Ֆեյսբուք
Պաշտոնական էջը Ֆեյսբուք
Գոռ Հակոբյանի ալբոմը Apple Music-ում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Gor Hakobyan – Na e (2016) (Russian)
Ֆրանչեսկո Բիսսոլո

Ֆրանչեսկո Բիսոլոն, որը հայտնի է նաև որպես Պիետրո Ֆրանչեսկո Բիսսոլո (իտալերեն՝ Francesco Bissolo, 1470[…], Տրևիզո, Վենետո, Իտալիա - ապրիլի 20, 1554(1554-04-20), Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն), իտալացի նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Եղել է նկարչի որդի։ Եղել է Ջովաննի Բելլինիի աշակերտը։ 1490 թվականից տեղափոխվել է Բելլինիի արհեստանոց։ 1492-1530 թվականներին աշխատել է Վենետիկում։ Օգնել է ուսուցչին Դոժերի պալատի Մեծ Խորհրդի դահլիճը զարդարելիս (Վենետիկ)։ Մասնակցել է Վենետիկի Իլ Ռեդենտորե եկեղեցու զարդարանքների ստեղծմանը։
Վերածննդի դարաշրջանի նկարիչ է։
Իր ստեղծագործության մեջ ընդօրինակել է Ջորջոնեին։
Նկարչի աշխատանքներն այժմ պահվում են աշխարհի բազմաթիվ թանգարաններում։ Սանկտ Պետերբուրգի Էրմիտաժում տեղադրված է նրա «Աստծո մայրը մանկան Քրիստոսի հետ» կտավը։ Բրիտանական ազգային պատկերասրահում`« Մադոննան և երեխան սրբերի հետ» աշխատանքը։ Նրա մի շարք կտավներ գտնվում են Վարշավայի, Լոս Անջելեսի թանգարաններում (Նորթոն Սիմոնի թանգարան և Լոս Անջելեսի շրջանի արվեստի թանգարան), Դեյթոնի արվեստի ինստիտուտում (Օհայո, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ) և այլն։ 
Մահացել է 1554 թվականի ապրիլի 20-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Պիետրո Ֆրանչեսկո Բիսսոլո»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Pier Francesco Bissolo(անգլ.)
Առնջիկ (այլ կիրառումներ)

Առնջիկ, կարող է վերաբերել՝

Առնջիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սպարկերտի գավառակում
Առնջիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում
Առնջիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Վադիմ Կուզմին

Վադիմ Կուզմին, նաև՝ Չյորնի Լուկիչ (Вади́м Петро́вич Кузьми́н, մարտի 19, 1964(1964-03-19), Նովոսիբիրսկ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 19, 2012(2012-11-19), Վորոնեժ, Ռուսաստան), ռուս ռոք-երաժիշտ, «Չյորնի Լուկիչ» խմբի հիմնադիր և ղեկավար։ Սիբիրյան ռոքի վառ ներկայացուցիչներից էր։
Ստեղծագործական ուղին սկսել է 1986 թ.՝ Նովոսիբիրսկում հիմնելով «Սպինկի մենտա» խումբը, որը մտնում է քաղաքի ռոք-ակումբի կազմը։ Առաջին ալբոմները ձայնագրել է 1988 թ.: Համագործակցել է Եգոր Լետովի, Յանկա Դյագիլևայի և այլոց հետ։
2006 թվականից մինչ մահը ապրել է Վորոնեժում։ Վերջին ամուսնությունից ուներ երեք երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ռուսերեն)
Տեքստեր (ռուսերեն)
Լուսավոր Լուկիչը (ռուսերեն)
Ծաղկավոր բույսերի ցեղեր (T)

Այստեղ ներկայացված են The Plant List տվյալների բազայում 2010 թ. դեկտեմբերի դրությամբ ներառված 904 649 անվանում ծաղկավոր բույսերի 14 038 ցեղերից T տառով սկսվող 1 459-ը։
Աղյուսակի առաջին սյունակում տեղակայված են 1 459 ցեղերի լատիներեն անվանումները (The Plant List տվյալների բազայի վիճակագրության մեջ ասվում է 14 038 ցեղերի մասին)։
Երկրորդ սյունակում նշված է ընտանիքը, որտեղ ներառված է տվյալ ցեղը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Angiosperms (Flowering plants) — all genera // The Plant List
The Plant List (2010). Version 1. Published on the Internet; http://www.theplantlist.org/ (accessed 1st January)(անգլ.)
Վոլոկոնովսկի շրջան

Վոլոկոնովսկի շրջան (ռուս.՝ Волоконовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Բելգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վոլոկոնովկա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1287,7 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 32998 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
66-րդ հարավային զուգահեռական

66-րդ հարավային զուգահեռականը հասարակածից 66° դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Զուգահեռականն անցնում է Անտարկտիդայով և Հարավային օվկիանոսով։
Հեռավորությունը հարավային բևեռից 2679 կմ է, երկարությունը՝ 16 436 կմ, ինչը կազմում է հասարակածի երկարության 40.5%-ը։


=== Հարավային բևեռային շրջան ===
66-րդ և 67-րդ հարավային զուգահեռականների միջև է գտնվում Հարավային բևեռային շրջանը (66°33՛44՛՛)։


== Տես նաև` ==
67-րդ հարավային զուգահեռական
65-րդ հարավային զուգահեռական
66-րդ հյուսիսային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==
Գրոսետո (գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրոսետո (այլ կիրառումներ)Գրոսետո (իտալերեն՝ Provincia di Grosseto), գավառ Իտալիայում, գտնվում է Տոսկանա մարզի Հարավում, հանդիսանում է մարզի ամենամեծ գավառներից մեկը։ Գավառի բնակչությունը կազմում է 211 հազար մարդ բնակչության խտությամբ Գավառը ամենաքիչ բնակեցվածն է Իտալիայի տարածքում։ Գավառը ղեկավարում է 28 մունիցիպալիտետները, այդ թվում վարչական կենտրոն Գրոսետո քաղաքը, որի կենտրոնում՝ Ալդոբրանդեսկի պալատում, որը հայտնի է որպես գավառի պալատ, տեղի են ունենում գավառի ղեկավարների հանդիպումը։


== Աշխարհագրություն ==
Գրոսետոի տարածքը կազմում է 4500 կմ2։ Տարածքը հիմնականում բլրապատ է, սակայն կան նաև հարթ տարածքներ, ծովային կլիմա ունեցող շրջաններ և ճահճապատ տարածքներ։ Այստեղ է գտնվում Ֆիումե գետի ակունքը։


== Պատմություն ==
Գավառն ինքնավայր է դարձել 1766 թվականին, երբ հերցոգ Պետրո Լեոպոլդոն մարզի վարչական բարեփոխուների ժամանակ հաստատեց Ներքին Սիենա գավառի տարածքը։ Ներքին Սիենա գավառն ստացավ Գրոսետոյի շրջան անունը։


== Տնտեսություն ==
Գրոսետոն ճանաչվել է Իտալիայի գյուղական առաջին շրջանը, որովհետև այստեղ գերակշռում է գյուղատնտեսական արդյունաբերությունը։ Արդյունաբերության մեջ գերակշռում են փոքր և միջին արդյունաբերությունը, որոնք գործում են գավառի պահանջմունքների բավարարման համար։ Խոշոր արդյունաբերական գործարաններ աշխատում են միայն Կասոնե շրջանում, որտեղ գործում են երկու քիմիական գործարաններ։
Մոլիտվինո (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)

Մոլիտվինո (ռուս.՝ Молитвино), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 73 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լորշի վանք

Կայսերական աբբայություն Լորշում(գերմ.՝ Reichsabtei Lorsch), Վորմսի իշխանության տակ պատմության մեջ հայտնի է որպես Կարոլինգյան վերածննդի գլխավոր կենտրոններից մեկը։


== Պատմություն ==
Սուրբ Պետրոսի Բենեդիկտյան վանքը հիմնադրվել է Լորշում 764 թվականին` Քանքոր կոմսի կողմից (հավանաբար Ռոբերտիններից մեկը)։ Առաջին երկու տարիներին նոր վանքը կառավարել է էր կոմսի զարմիկը՝ մեցցի եպիսկոպոս Քրոդեգանգը։ Հետո կառավարումը փոխանցվել է նրա եղբորը։ Ի նշան առանձնահատուկ բարեհաճության՝ Հռոմի պապն աբբայություն ուէ ուղարկել Սուրբ Նազարիայի մասունքները, որոնք դեպի Լորշ պետք է գրավեին ուխտագնացներին։ Ի պատիվ Սուրբ Նազարիայի՝ 774 թվականին օծվել է գլխավոր տաճարը․ ծիսակարգին ներկա է եղել Կառլոս Մեծը։
Մինչև 1231 թվականը, երբ Ֆրիդրիխ II Լորշը հանձնել է Մայցի արքեպիսկոպոսին, կայսերական աբբայությունն իրենից ներկայացնում էր ինքնուրույն իշխանություն Սրբազան Հռոմեական կայսրության կազմում։ Հենց այստեղ են թաղվել Կառլոս Մեծի Ժառանգները՝ Լյուդովիկոս Գերմանացին և Լյուիդովիկոս III Կրտսերը։ Լայն հռչակ են ձեռք բերել վանական սկրիպտորիան․ գրադարանը պարունակել է հին հեղինակների ձեռագրերի մեծամասնությունը։ 1248 թվականին վանքը հանձնվել է պրեմոնստրատների կառավարմանը։
Վերածննդի դարաշրջանում միաբանությունը վերացվել է, իսկ վանքի ձեռագրերի անգին հավաքածուն միապետ Օտո Հենրին բերել է Հայդելբերգի համալսարան։ Հազվագյուտ իրերի շարքում են Ոսկե օրենսգիրքը Լորշից, Կառլոս Մեծի ժամանակի մանրանկարներով և Լորշական տարեգրությամբ, հասցված տեղի քրիստոնյաների կողմից մինչև 1170-ական թվականները։ Վանական կառույցների մեծ մասը ոչնչացել է 17-րդ դարում, Երեսնամյա պատերազմի ժամանակ և Լյուդովիկոս XIV-ի բանակի ներխուժման ժամանակ։ «Մարզպանական գրադարանը» Հայդելբերգից տարվել է Վատիկան։
Լորշում պահպանված կառույցներից ավելի մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում դարպասային մատուռը (Torhalle)՝ կառուցված Լյուդովիկոս III-ի կողմից։ Պահպանման աստիճանով սա կարոլինգյան ճարտարապետության առավել ամբողջական ստեղծագործություն է։ 1991 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։


== Տես նաև ==
Գերմանիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լորշի աբբայության կայք
Պասեչնոե (գյուղ, Ալեքսանդրովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊասեչնոեՊասեչնոե (ուկրաիներեն՝ Пасічне), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում։
2001 թվականի տվյալներով Պասեչնոե գյուղում բնակվում էր 54 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գերբինի

Գերբինի (ֆր.՝  Guerbigny), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 262 մարդ, բնակչության խտությունը` 31.68 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.27 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 100 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 35 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 161 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 123-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 38։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,4 %։ 123 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 114 անձ (66 տղամարդ և 48 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (6 տղամարդ և 3 կին)։ 38 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 15-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Տեգերնհայմ

Տեգերնհայմ (գերմ.՝ Tegernheim), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալցի վարչական կենտրոնին։ Մտնում է Ռեգենսբուրգ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4930 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական)։ Զբաղեցնում է 11,43 կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 75 204։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Մարտին Դրեյեր

Մարտին Փոլ Դրեյեր (անգլ.՝ Martin Paul Dreyer, հուլիսի 1, 1966(1966-07-01), Նոր Զելանդիա), նորզելանդացի շախմատիստ, ՖԻԴԵ-ի վարպետ (1992), շախմատային ֆունկցիոներ, սպորտային գրող։
Շախմատի Նոր Զելանդիայի առաջնության կրկնակի հաղթող՝ 1991/92 և 1995/96 (1–3 Ռասել Դայվի և Ռոբերտ Ուեյն Սմիթի հետ)։ 1995 թվականի Նոր Զելանդիայի արագ շախմատի չեմպիոն։
Նոր Զելանդիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է երեք շախմատային օլիմպիադայի՝ 1990, 1992 և  1996 թվականներ։
1990 թվականի կեսերից հեռացել է ակտիվ պրակտիկայից։ Այդ ժամանակից ի վեր հանդես է գալիս միայն տեղական մրցույթներում։
Որոշ ժամանակ զբաղեցրել է Նոր Զելանդիայի շախմատի ֆեդերացիայի խորհրդականի պաշտոնը։
Ապրում է Օքլենդում։ «Howick Pakuranga Chess Club» շախմատային ակումբի անդամ է։
Ամուսնացած է։ Ունի երկու երեխա։
2017 թվականին հրատարակել է «The 100 Greatest Sportspeople of All Time» («Բոլոր ժամանակների հարյուր մեծագույն մարզիկներ») վերնագրով գիրքը։


== Սպորտային արդյունքներ ==


== Վարկանիշի փոփոխություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Партии М. Дрейера в базе Chessgames
Личная карточка М. Дрейера на сайте 365Chess
Լաստենի

Լաստենի (լատ.՝ Alnus) կեչազգիների ընտանիքին պատկանող բույսերի ցեղ։ Հաշվում են մոտ 23 - 40 տեսակ։


== Անվան ծագում ==
Ռուսերեն «ольха» - լաստենի բառը ծագել է սլովեն.՝ *olьxa/elьxa-ից (այստեղից են եկել նաև ուկրաիներեն՝ вільха, բելառուս․՝ вольха, բուլղար․՝ елша́, սերբ.՝ jóвa, սլովեն.՝ jélša, չեխ․՝ оlšе, սլովակ.՝ jеlšа, սերբ.՝ wólša), նաև *ălĭsā/ĕlĭsā *haéliso/eha- (ср. գերմ.՝ Erle, անգլ.՝ alder, անգլ.՝ aller < հին անգլերեն՝ alor)։
Հնդեվրոպական բառերում ծագում է *el-, ol- արմատնեիրց, որը կապ ունի լուսավոր բառի  կամ կարմրաշագանակագույնի հետ։


== Նկարագիր ==
Ծառեր և թփեր են։ Տերևակիցները վաղ թավոտ են։ Արական կատվիկները մի քանիսը միասին են, հիմնադրվում և զարգանում են աշնանից, բացվում են գարնանը։ Իգական կատվիկները մեկական են կամ ողկույզով խմբված, հիմնադրվում են աշնանից։


== Տեսակներ ==
Տեսակներից են՝

լաստենի սև (Alnus glutinosa)
լաստենի գորշ (Alnus incana)


== Ծանոթագրություններ ==
Սպենսեր շրջան (այլ կիրառումներ)

Սպենսեր շրջան, կարող է վերաբերել՝

Սպենսեր շրջան - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը
Սպենսեր շրջան - ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
(8311) Ժանգդանինգ

(8311) Ժանգդանինգ (անգլ.՝ Zhangdaning), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից Քսիլոնգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,30327 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1169 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4896 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1276,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,28196 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,98° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8311) Ժանգդանինգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կատելա

Կատելա (էստ․՝ Katela), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Սիմեռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ժողովածու (1574)

Ժողովածու (1574), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է A թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1717 թվականին Սարգիս գրիչի կողմից, Բերդատակ գյուղում։ Ստացողը եղել է Մծիթար Աղճուղալեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15X9.4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 232 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 230բ։


== Բովանդակություն ==
Գր․ Նարեկացւոյ Մատեան ողբերգութեան
Տեսիլ Բենկայ
Աղօթք (Բենիկ, Յովհ․ Սարկաւագ, Եփրեմ)


== Ծանոթագրություններ ==