Վիլհելմ Լեմբրուկ

Վիլհելմ Լեմբրուկ (գերմ.՝ Wilhelm Lehmbruck, հունվարի 4, 1881(1881-01-04)[…], Դույսբուրգ, Դյուսելդորֆ, Հռենոսի պրովինցիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն - մարտի 25, 1919(1919-03-25)[…], Բեռլին, Վայմարյան Հանրապետություն), գերմանացի քանդակագործ, նկարիչ և գրաֆիկ։


== Կյանք և ստեղծագործական գործունեություն ==
Վիլհելմ Լեմբրուկը ծնվել է հանքագործի ընտանիքում։ Ավարտել է Դյուսելդորֆի գեղարվեստի ակադեմիան։ 1910 թվականին Փարիզյան սալոնում ներկայացված «Կանգուն կնոջ կերպար» քանդակը հեղինակին միջազգային ճանաչում է բերել։ Նրա այս աշխատանքում զգացվում է քանդակագործության հնագույն վարպետների ավանդույթների ազդեցությունը։ Մարմինի ազատ, կենսունակ կառուցվածքն ավարտուն ուրվագծերով և ծավալով, կատարյալ և համամասնական պլաստիկայով, իր քանդակները բարձրացնում են մշտնջենության աստիճանի, այն դասելով քանդակագործության ժամանակից դուրս գտնվող գլուխգործոցների շարքին։
Վիլհելմ Լեմբրուկի վրա գեղարվեստական զգալի ​​ազդեցություն է ունեցել Արիստիդ Մայոլի և Ժորժ Միննեի ստեղծագործությունները, սակայն, արդեն 1911 թվականին վարպետը զարգացրել է իր անձնական ոճը։ Բրոնզե քանդակներում և բարձրաքանդակներում, Լեմբրուկը կերտել է հանքագործների՝ աշխատանքի և հանգստի ժամանակ։ Քանդակագործը, գեղարվեստական ​​ներդաշնակության իր պատկերացումների մասին գրել է. «Արվեստում ամեն ինչ ենթակա է չափման։ Չափը՝ չափով նշանակում է ամեն ինչ։ Չափելը կամ կազմվածքների համար համամասնությունները՝ որոշում են տպավորությունը, որոշում են գործողությունները, որոշում են քանդակի ուրվագիծը և մնացած ամեն ինչ։ Հետևաբար, լավ քանդակը պետք է ստեղծվի՝ ինչպես լավ կոմպոզիցիան, ինչպես նախագծված շենքը, որտեղ նույնպես յուրաքանչյուր մեծություն որոշվում է ողջամիտ չափով»։
Այս կարծիքի հիման վրա ստեղծելով իր քանդակները, Վիլհելմ Լեմբրուկը հիմնականում կենտրոնացել է համամասնությունների դասական համակարգի վրա։ Էրնստ Բարլախի հետ միասին նա մշակել է 19-րդ դարի քանդակագործության լճացումից հետո Ադոլֆ Հիլդենբրանդի արտահայտած նոր քանդակագործական գաղափարները, որոնք նախևառաջ նախանշել են ոչ թե սյուժեի և արտաքին շքեղության խնդիրները, այլ պլաստիկ ձևը և նրա օրինաչափությունները։
Լեմբրուկն ապրել է Փարիզում մինչև 1914 թվականը, որտեղ ծանոթացել է գեղանկարչության նոր ուղղությունների հետ, ուսումնասիրել է Արիստիդ Մայոլի քանդակները։ Ինչպես և Մայոլը, պատկերել է մարդու կառուցվածքը, որի միջոցով տվել է իր զգացմունքների և մտքերի խորհրդանշական արտահայտությունը։ Բնորոշ են կանանց կազմվածքների երկարացրած համաչափությունները, պլաստիկ ձևերը գծագրվում են, ընդգծվում է արտահայտչականությունը, ուրվագծերի գծերի ռիթմը, ձգված ցամաքած մարմինը, որը հոգևոր ուժի կրողն է։ Պլաստիկ ձևերի սրված արտահայտվածությունը, անկյունայնությունը, սրածայրությունը կապվում է այդ ժամանակ Գերմանիայում մեծ տարածվածություն գտած էքսպրեսսիոնիզմի հետ։ Հատկանշական են նաև նկարչի ժառանգություն թողած նկարները և փորագրությունները։
1919 թվականին Լեմբրուկն ինքնասպանություն է գործել դերասանուհի Էլիզաբեթ Բերգների հանդեպ ունեցած զգացմունքների պատճառով։
Վիլհելմ Լեմբրուկի ստեղծագործությունները ցուցադրվում են Դույսբուրգի արվեստի թանգարանում, որը կրում է իր անունը և գտնվում է մի շենքում, որը կառուցել է իր որդին՝ Մանֆրեդ Լեմբրուկը, որն էլ ճանաչվել է թանգարանային ճարտարապետության վարպետ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Enzyklopädie des Wissens», Bd.6, Köln 1990
«Ausgaben von der Heydt Museum Wuppertal.Skulpturen I» o.J.
August Hoff. Wilhelm Lehmbruck, Berlin: Klinkhardt & Biermann, 1933 (German).
Werner Hofmann, Wilhelm Lehmbruck. London: Zwemmer 1958
August Hoff, Wilhelm Lehmbruck: life and work. New York: Praeger 1969
Reinhold Heller (ed.), The art of Wilhelm Lehmbruck, Washington, National Gallery of Art, 1972
Marion Bornscheuer; Raimund Stecker (eds.); Kneeling woman 100 years. Wilhelm Lehmbruck with Matisse, Brancusi, Debussy, Archipenko, Rodin, Nijinsky in Paris 1911. Lehmbruck  Museum Duisburg. Cologne: DuMont Buchverlag, 2011, 978-3-83219-427-7
Hans-Peter Wipplinger (ed.); Wilhelm Lehmbruck. Retrospektive/Retrospective.  Leopold Museum Vienna, Cologne: Walther König 2016, 978-3-86335-902-7


== Արտաքին հղումներ ==
Դույսբուրգի արվեստի թանգարան