Հենրիկ Կասպերչակ

Հենրիկ Վոյցեխ Կասպերչակ (լեհ.՝ Henryk Wojciech Kasperczak, հուլիսի 10, 1946(1946-07-10), Զաբժե, Սիլեզիայի վոյեվոդություն), լեհ ֆուտբոլիստ, պարգևատրվել է Լեհաստանի սպորտի վարպետի պարգևով, ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո դարձել է ֆուտբոլային մարզիչ։
Նվաճել է 1974 թվականի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալը, նաև 1976 թվականին անցկացվող Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալը, մասկացել է 1978 թվականի աշխարհի առաջնության խաղերին։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
Հենրիկ Կասպերչակը եղել է Ստալ (Զաբժե) ակումբի սան։ Ցանկանում էր կարիերան շարունակել տեղային «Գուրնիկ» ակումբում, բայց անվանական ակումբ չտեղափոխվեց։ Դրա փոխարեն տեղափոխվեց «Ստալ» (Մելեց), որը այդ տարիներին խաղում էր երկրորդ լիգայում։ Շուտով Կասպերչակին հրավիրեցին ռազմական ծառայության, որտեղ նա ավելի քան երկու տարի խաղաց վարշավյան «Լեգիայի» ակումբում, որից հետո վերադարձավ Մելեց։ «Ստալիի» կազմում կրկնակի անգամ դարձել է Լեհաստանի չեմպիոն, խաղացել է եվրոգավաթներում, 1976 թվականին դարձել է Piłka Nożna ամսագրի կարծիքով Լեհաստանի լավագույն ֆուտբոլիստ։ 1978 թվականին Կասպերչակը տեղափոխվեց ֆրանսիական «Մեց» ակումբ, որտեղ էլ սկսեց մարզչական կարիերան։


=== Հավաքականում ===
Լեհաստանի հավաքականում Հենրիկ Կասպերչակը իր դեբյուտը նշել է 1973 թվականի մարտի 20-ին, խաղալով տնային ընկերական խաղ ԱՄՆ-ի հավաքականի դեմ։ Խաղացել է լեգենդային խաղ ընդդեմ Անգլիայի հավաքականի դեմ, «Ուեմբլիում», զգացել է լեհերի գոլային կոմբինացիան։
Հենրիկ Կասպերչակը եղել է հավաքականի առանցքային խաղացողներից մեկը՝ Մոնրեալում անցկացվող Օլիմպիական խաղերի ժամանակ, որտեղ Լեհաստանի հավաքականը նվաճեց արծաթե մեդալներ։ Մասնակցել է նաև 1974 թվականի և 1978 թվականի աշխարհի առաջնության խաղերին։ Արգենտինյան մունդիալից հետո վերջակետ է դրել ազգային հավաքականում մասնակցելուն։
Լեհաստանի հավաքականի կազմում Հենրիկ Կասպերչակը անցկացրել է 61 հանդիպում և խփել 5 գոլ։


=== Մարզչական ===
Մարզչական կարիերայի առաջին 15 տարիները Հենրիկ Կասպերչակը անցկացրել է Ֆրանսիայում։ Աշխատել է «Մեցում», «Սենտ Ետիենում», «Ստրասբուրում», «Ռասինգում» (Փարիզ), «Մոնպելիեում» և «Լիլում»։ Ավելի շատ հաջողությունների հասավ «Մեցում», 1983/84 թվականների մրցաշարում հաղթել է Ֆրանսիայի գավաթը, և «Ստրաստբուրում», որտեղ Կասպերչակի ղեկավարությամբ թիմը դուրս եկավ Լիգա 1։
1993 թվականին Կասպերչակը գլխավորեց Կոտ դ’Իվուարի հավաքականը և նրա հետ հաջողությամբ մասնակցեց 1994 թվականին անցկացվող Աֆրիկայի Գավաթին, որից հետո հրավիրվեց Թունիսի հավաքական, որտեղ էլ նվաճեց 1996 թվականի Աֆրիկայի Գավաթի արծաթե մեդալը և հնարավորություն ստացավ մասնակցել 1998 թվականի աշխարհի առաջնությանը։ Այդ մրցաշարում թունեսցիները հանդես եկան ոչ շատ հաջող, պարտվեցին առաջին երկու հանդիպումներում և ձեռքներից բաց թողեցին 1/8 եզրափակիչ դուրս գալու հնարավորությունը։ Կասպերչակը երկրորդ պարտությունից հետո լքեց իր զբաղեցրած պաշտոնը, իսկ նրան փոխարինելու եկավ Ալի Սելմին։
Առաջին լեհական ակումբը, որտեղ Կասպերչիկին հաջողվեց աշխատել, եղավ կրակովյան «Վիսլան», որը նա գլխավորեց 2002 թվականին։ «Վիսլան» Հենրիկ Կասպերչակի ղեկավարության տարիներին կրկնակի անգամ հաղթել է Լեհաստանի առաջնությունը, իսկ 2002/03 թվականների մրցաշարում նրան հաջողվեց կատարել Ոսկե դուբլ։ 2004 թվականի դեկտեմբերին Կասպերչակը հրաժարվեց ակումբի հետ ստորագրել նոր պայմանագիր և լքեց «Վիսլան»։
2006 թվականից մինչև 2008 թվականը ընկած ժամանակահատվածում Հենրիկ Կասպերչակը մարզեց Սենեգալի հավաքականը, որտեղից էլ հեռացվեց հենց 2008 թվականի Աֆրիկայի Գավաթի խաղարկության ժամանակ, քանի որ թիմը խմբային փուլից դուրս գալ չկարողացավ։ 2008/09 թվականների մրցաշարում նա աշխատել է «Գուրնիկ» (Զաբժե) ակումբում, որտեղ չկարողացավ նրան պահել Էկստրակլասում։ Մրցաշարի ավարտվելուց հետո նրա պայմանագիրը ակումբի հետ չեղարկվեց։ Անհաջող ընթացավ նաև Կասպերչակի վերադարձը «Վիսլա»։ Թիմը գլխավորեց 2010 թվականի մարտից, իսկ օգոստոսից տվեց իր հրաժարականը, Եվրոպայի Լիգայի 2010/11 թվականների երրորդ նախընտրական փուլում կայացած ադրբեջանական «Կարաբախ» ակումբից կրած անսպասելի պարտությունից հետո։ 2010 թվականի նոյեմբերին գլխավորել է հունական «Կավալա» ակումբը։


== Պարգևներ ==


=== Խաղացող ===
Լեհաստանի տարվա ֆուտբոլիստ (Piłka Nożna ամսագրի կարծիքով). 1976
Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր. 1974
Ամառային Օլիմպիական խաղեր. 1976
Լեհաստանի Չեմպիոն (2)։ 1972/73, 1975/76
Լեհաստանի Գավաթի եզրափակչի մասնակից. 1975/76


=== Մարզիչ ===
Լեհաստանի տարվա մարզիչ. 2002
Ֆրանսիայի Գավաթի հաղթող. 1983/84
Ֆրանսիական 2-րդ դիվիզիոնի հաղթող. 1987/88
Ամաային գավաթի հաղթող. 1992
Աֆրիկական թիմերի Գավաթի բրոնզե մեդալանակիր. 1994
Աֆրիկական թիմերի Գավաթի արծաթե մեդալանակիր. 1996
Լեհաստանի չեմպիոն (2). 2002/03, 2003/04
Լեհաստանի Գավաթի հաղթող. 2002/03


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Հենրիկը 90minut.pl կայքում
Ֆուտբոլիստի վիճակագրություննը ՖԻՖԱ-յի պաշտոնական կայքում Archived 2013-01-22 at Archive.is (անգլ.)
Ֆուտբոլիստը national-football-teams.com կայքում
Հենրիկ Կասպերչակը sports-reference.com կայքում Archived 2012-12-16 at the Wayback Machine.