armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կարպիս Հոգտանյան

Կարպիս Մկրտչի Հոգտանյան (մայիսի 1, 1922, Թեքիրդաղ, Թուրքիա), հայ արձակագիր, ՀՀ Գրողների միության անդամ 1958 թ.-ից։


== Կենսագրություն ==
Կարպիս Հոգտանյանն ավարտել է Հունաստանի Դրամա քաղաքի նախակրթարանը։ 1936-1939 թթ. սովորել է Կիպրոսի Մելքոնյան կրթական հաստատությունում։ 1939-1946 թթ. աշխատել է Հունաստանում որպես բանվոր։ 1946 թվականին ներգաղթել է Խորհրդային Հայաստան։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը։ 1953-1957 թթ. աշխատել է Երևանի №1 մշակույթի տանը որպես գեղմասվար։ 1959 թվականից որպես ռեժիսոր աշխատել է ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեում։


== Երկեր ==
Զամպա, 1955 թ.
Միցո, 1956 թ.
Անօթևան մարդիկ (վեպ), 1967 թ.
Արևը ձյան վրա, 1968 թ.


== Աղբյուրներ ==
Հայկ Խաչատրյան «Գրական տեղեկատու», 1986, էջ 334
1400

1400 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1400 թվականն է, 
100-րդ տարին XIV դարի։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ջեֆրի Չոսեր, անգլիացի բանաստեղծ (ծնվ. 1343)
Հոկտեմբերի 25 - Ջեֆրի Չոսեր, անգլիացի բանաստեղծ (ծ. մոտ. 1343)
Մարդանյան

Մարդանյան, հայկական ազգանուն


== Ազգանունը կրողներ ==
Կոստյա Հակոբի Մարդանյան (1916-), մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Սոնա Սմբատի Մարդանյան (ծնվ. 1939), կենսաքիմիկոս։
Սուրեն Հակոբի Մարդանյան (1914-1977), մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից, կուսակցական գործիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պետրիանո

Պետրիանո (իտալերեն՝ Petriano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 2894 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 256 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0722։


== Ժողովրդագրություն ==


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0722 52130
Էլեկտրոնային փոստ։ comune.petriano@provincia.ps.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.petriano.pu.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт населённого пункта (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Կիոդո Ցուսին

«Կիոդո Ցուսին» (ճապ.՝ 共同通信社), ճապոնական լրատվական գործակալություն։ Ստեղծվել է 1945 թվականին, Տոկիոյում։ Համարվում է ճապոնական առաջատար թերթերի և ռադիոհաղորդման կորպորացիայի բաժնետիրական միավորումներից։ Ներքին և միջազգային ինֆորմացիա է մատակարարում թերթերին, ռադիոյին և հեռուստատեսությանը։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(ճապոներեն)
Ալաջաղաջ

Ալաջաղաջ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում, Չավուշլարի գյուղախմբում։
1915 թվականի ուներ 26 տուն հայ բնակիչ։ Բնակիչները խոսում էին Համշենի բարբառով։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի կոտորածներից մի կերպ փրկվածներն ապաստան են գտել Աբխազիայի ծովամերձ շրջաններում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Յոսթ Ամման

Յոսթ Ամման (գերմ.՝ Jost Amman, ոչ ուշ քան հունիսի 13, 1539 կամ 1539, Ցյուրիխ - մարտի 17, 1591(1591-03-17)[…], Նյուրնբերգ, Միջին Ֆրանկոնիա, Բավարիա), տասնվեցերորդ դարի շվեյցարացի նկարիչ և փորագրիչ, գրքի ճանաչված պատկերազարդող և փայտափորագրող։


== Կենսագրություն ==
Յոսթ Ամմանը ծնվել է 1539 թվականի հունիսի 13-ին, Շվեյցարիայի Ցյուրիխ քաղաքում։
Նրա առաջին աշխատանքները եղել են գրքավաճառ Ֆրոշաուերի պատվերով։ Նրա նկարները և կտավները որոշ չափով պահպանվել են, նրա փորագրությունների մեծ մասը, արված պղնձի և փայտի վրա, պատրաստվել են հիմնականում Զիգմունդ Ֆոյերաբենդի համար, Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում։
1560 թվականին Ամմանը տեղափոխվել է գերմանական Նյուրնբերգ քաղաք և համագործակցել է այնտեղ Վիրգիլիոս Սոլիսի և այլ նկարիչների հետ։ Պղնձի վրա նրա փորագրությունների թիվը հասնում է մի քանի հարյուրի, ավելի մեծ է փայտի վրա արված փորագրությունների թիվը, չնայած որ դրանց մեծ մասը նա կատարել է ոչ մենակ։
XVI-րդ դարի երկրորդ կեսին Յոսթ Ամմանի նկարներն ու գրքերը չափազանց տարածված են եղել և վերահրատարակվել են մի քանի անգամ։
Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանում նրա աշխատանքներին տրված է հետևյալ գնահատականը. «Որքան նա հասարակ է աստվածաշնչյան իր պատկերազարդումներում, նույնքան էլ թարմ ու պարզ է, երբ պատկերում է իրեն շրջապատող կերպարները։ Նա գերմանացի ամենաարդյունավետ նկարազարդողներից մեկն է։ Նրա ստեղծագործություններն իրենց ճշմարտացիությամբ և պատկերների խորությամբ լավագույն նյութ են հնագույն գերմանական ազգի կենցաղն ուսումնասիրելու համար։ Նրա լավագույն ստեղծագործողություններից են Հանս Սաքսի, Ծովակալ Կոլինյիի, Յոհան Նոյդյորֆերի և ուրիշների դիմանկարները, փորագրությունները պղնձի և փայտի վրա հագուստի պատկերները, գրքերի պատկերազարդումներ»։
Յոսթ Ամմանը մահացել է Նյուրնբերգ քաղաքում, 1591 թվականի մարտի 17-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Յոսթ Ամման»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Կենսագրություն
Յոզեֆա Իդեմ

Յոեֆա Իդեմ (գերմ.՝ Josefa Idem, ծնվ.՝ 1964 թ. սեպտեմբերի 23 Գերմանիա, Գոխ), Գերմանիայի և Իտալիայի բայդարկա վարող, 2000 թվականի օլիմպիական չեմպիոն և աշխարհի բազմակի չեմպիոն։ Պատմույան մեջ առաջիկ կինն է, որ մասնակցել է 8 Օլիմպիական խաղերի (1984—2012թվականեր)։ «Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիր է։ Կարիերան ավարտել է 2012 թվականին։
2001-2007 թվականներին Ռավեննայի ձախ կենտրոնամետ կոալիցիայի քաղաքային խորհրդի անդամ է եղել։ 2013 թվականից Իտալիայի կոալիցիոն կառավարությունում հավասար հնարավորությունների, սպորտի և երիտասարդական քաղաքականության հարցերով զբաղվող առանց պորտֆելի նախարար էր։ 2013 թվականի հունիսի 24-ին, հարկերի սխալ վճարման պատճառով հարկադրված Է եղել թողնել իր պաշտոնը։


== Սպորտային կենսագրություն ==
Կարիերայի սկզբում հանդես է եկել Գերմանիայի հավաքականում, սակայն 1988 թվականինին տեղափոխվել է Իտալիա՝ գլխավոր մարզիչ Գուլելմո Գուերինիի մոտ։  1990 թվականին ամուսնացել է Գուերինիի հետ և 1992 թվականից (այլ տվյալներով ՝ 1990 թվականից) սկսել է հանդես գալ Իտալիայի հավաքականում։
2000 թվականին Սիդնեյում հաղթել է իր կարիերայի միակ օլիմպիական ոսկին՝ եզրափակիչում շրջանցելով միայնակ-բայդարկաներ վարողներ կանադացի Կարոլին Բրյունեին և ավստրալիացի Քեթրին Բորչերտին։ 2004 թվականին Աթենքում զիջում է միայն հունգարուհի Նատաշա Յանիչին, իսկ 4 տարի անց Պեկինում 44-ամյա Իդեմը 0,004 վայրկյանով պարտվում է 25-ամյա ուկրաինուհի Իննա Օսիպենկո-Ռադոմսկայային։ 2012 թվականին Լոնդոնում առաջին կինն էր, որ մասնակցել է 8 օլիմպիադաների՝ եզրափակիչում 500 մետր վազքի միայնակ բայդարկաների եզրափակչում գրավելով 5-րդ տեղը։
Աշխարհի առաջնություններում Յոզեֆան արժանացել է ավելի քան 20 մրցանակի, այդ թվում ՝ 5 ոսկե մեդալ. Պոզնան — 1990թ.  (500 մ), Փարիզ-1991 թ. (500 մ), Սեգեդ-1998 թ. (1000 մ), Պոզնան-2001 թ. (500 մ և 1000 մ)։


== Պետական պարգևներ ==


== Տես նաև ==
Список спортсменов с наибольшим количеством участий в Олимпийских играх


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сайт Йозефы Идем
Йозефа Идем-Гуэррини – օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
Փիղը և Փրփուրիկը

Փիղը և Փրփուրիկը (ռուս.՝ Слон и Пеночка), խորհրդային կարճամետրաժ տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1986 թվականին, ռեժիսոր Նաթան Լերների կողմից։


== Սյուժե ==
Մուլտֆիլմը պատմում է փոքրիկ Փրփուրիկի և մեծ Փղի հուզիչ բարեկամության մասին, որը տաք վայրերում անհամբեր սպասում է իր սիրելի թռչնի վերադարձին։ Չվող թռչուն Փրփրուրիկն ամեն աշուն չվում է ձմեռելու տաք վայրերում, որպեսզի գարնանը վերադառնա իր հայրենի հողը։ Իսկ զվարճալի փիղը կարծում է, թե Փրփուրիկը վերադառնում է իր մոտ։


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր` Նաթան Լերներ
Սցենարիստ` Մարինա Վիշնևեցկայա
Բեմադրող նկարիչ` Յուրի Իսայկին
Կոմպոզիտոր` Միխայիլ Մեերովիչ
Օպերատոր` Եվգենի Տուրևիչ
Հնչյունային օպերատոր Վիտալի Ազարովսկի
Նկարիչ մուլտիպլիկատորներ` Լ. Աֆրինա, Ա. Գրիշկո, Պ. Պետրով
Տիկնիկները պատրաստել են` Վ. Պետրով, Ն. Լյարսկայա, Ե. Պոկրովսկայա, Ա. Կուզնեցով, Գ. Գնեդինսկի, Լ. Դորոնինա, Ա. Մուլյուկինա
Մոնտաժող` Տ. Մորգունովա
Խմբագիր` Ա. Ֆեոդորիդի
Տնօրեն` Օ. Զաբելինա
Դերերը հնչյունավորել են.
Ալեքսեյ Պետրենկո,
Լարիսա Ուդովիչենկո,
Սվետլաննա Խարլապ,
Լյուդմիլա Սոկոլենկո


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Էկրան» ստեղծագործական միավորում
«Փիղը և Փրփուրիկը» Archived 2015-03-19 at the Wayback Machine.
Энциклопедия отечественной мультипликации (авт. Сергей Капков, «Алгоритм», 2006)
Жужукины дети, или притча о недостойном соседе (авт. Анатолий Кудрявицкий, Новое литературное обозрение, 2000)
Նոյեմբերյան Սուրբ ծնունդ

Նոյեմբերյան Սուրբ Ծնունդ, Նոյեմբերյան Սուրբ ծնունդը 2010 թվականի ամերիկյան ֆիլմ է, որի հիմքում Գրեգ Քոփփայի կողմից գրված կարճ պատմությունն է։ Նրա պրեմիերան կայացել է 28.2010 թվականին CBS-ով։ Ներկայացվել է Հոլմարք Հոլ Ֆեմի միջոցով։ Ռոդ կղզու համայնքը շաբաթներ առաջ ուզում է ստեղծել Հելլոուինի և Ծննդյան տոների պահեր ծանր, անբուժելի հիվանդ Վանեսայի համար, որը ընդամենը ութ տարեկան էր:


== Պատմություն ==
Ֆիլմի սկզբում հայրը(Ջոն Գորբեթ) Վանեսային տալիս է մի թափանցիկ գունդ, որի ներսում փոքրիկ աղջիկն էր՝ նմանատիպ մի գունդ ձեռքում պահած։ Մայրը(Սարա Պաուլսոն), Վանեսային ասում է, որ ինքը կարող է թափահարել ձնագունդը և տեսնել թափվող ձյան փաթիլները։ Վանեսան հիանում է ձյունով(առաջ երբեք չէր տեսել այն) և ցանկություն է հայտնում տեսնել Ծննդյան տոները։ Հայրը, լսելով այդ, մտահոգվում է, որովհետև Վանեսան չէր կարող ապրել մինչև դեկտեմբեր։ Նրանց հարևանը ֆերմեր էր(Սամ էլլիոթթ)։ Հելլոուինի տոնակատարության համար պետք էր ունենալ դդում, իսկ ծննդյան տոնի համար՝ ծառեր։ Գնելիք դդումի և Ծննդյան ծառերի մասին Վանեսային հայրը խոսում է հարևանի հետ, և Ֆերմերը հասկանում է, որ նա փորձում է արագացնել տոների գալուստը, որպեսզի Վանեսան ապրի Ծննդյան տոների պահերը մահվանից առաջ։ Գյուղացին որոնում է դդումներ գտնելու միջոց և, ի զարմանս ընտանիքի, դրանք կարողանում է ձեռք բերել։ Վերականգնվում է հին բարեկամությունը ընկերների միջև, որ կորել էր, երբ մահացել էր ֆերմերի միակ որդին։ Գյուղացին վարձատրվում է նրանով, որ հանձին Վանեսայի հոր ձեռք է բերում լավագույն ընկեր, և հին ընկերությունը վերականգնվում է։


== Ժամանակից շուտ նշված Ծննդյան տոները ==
Հայրը ուզում է աղջկա համար պատրաստել Հելլոունի տոնակատարությունը։ Թեև մայրը կարծում է, որ դեռ շուտ է տոնին, այնուամենայնիվ Վանեսան և եղբայրը սկսում են պատրաստել իրենց զգեստները։ Հայրը հրավիրում է հարևաններին մասնակցելու տոնակատարությանը։ Ֆերմերը նրանց տալիս է Հելլոուինի զարդարանքներ, որպեսզի զարդարեն տունը։ Գալիս են համայնքի բնակիչները, որ օգնեն զարդարելու գործում։ Այսպիսով, Ֆերմերը, նրա ծեր ընկերը և համայնքի մյուս անդամները օգնում են ընտանիքին տոնել Հելլոուինը և մյուս տոնը մի ամիս առաջ, և դա արվում է միասին ամբողջ համայնքի ուժերով և սովորեցնում բոլորին, որ կյանքում ինչքան կարևոր է սերը միմյանց հանդեպ։
Վանեսան հերթական անգամ տարվում է հիվանդանոց, և երբ ընտանիքի մյուս անդամների հետ Վանեսան հիվանդանոցից վերադառնում է տուն, տեսնում է, որ հարևանը զարդարել է իրենց տունը և փողոցները ադամանդյա լույսերով։ Նա մեծ ուրախություն ու հրճվանք է ապրում, երբ մեքենայի միջից դիտում է տոնական զարդարանքներով զարդարված փողոցները(մի ամբողջ ամիս տոնից առաջ)։ Իսկ ֆերմերը, նրա ընկերը, համայնքի մյուս անդամները ողջունելու էին եկել նրանց։ Վանեսան երջանիկ էր։ Նա դուրս է գալիս իր ձնագնդով։ Վերևից թափվում են ձյան փաթիլները։ Ծննդյան տոների տպավորությունը ստեղծված էր։


== Գիրք Վանեսայի կյանքի մասին ==
Հետո Թեմին գրում է երեխաների գիրքը Վանեսայի կյանքի մասին, որտեղ տեղադրված էին նաև այն նկարները, որոնք Վանեսան նկարել էր հիվանդ եղած ժամանակ։ Երեխաները լսում են Վանեսայի մասին գրվածը։ Վերջում նրանց բացատրվում է, որ Վանեսան կարողանում է վաղ Ծննդյան օրերից հետո դիմանալ հիվանդությանը և հետո իր ընտանիքի և ֆերմերի հետ միասին պատրաստվում է զարդարել քաղաքի տոնածառը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ադիթի Շարմա

Ադիթի Շարմա (սեպտեմբերի 4, 1996(1996-09-04), Նյու Դելի, Հնդկաստան), հնդիկ հեռուստատեսային դերասանուհի է, ով առավել հայտնի է իր՝ «Հրաշագործ Ջինը» հեռուսասերիալում Ռոշնի Ահմեդին (Ռոշնի Աման Ջունիադ Կհան) և «Կալիրի» հեռուստասերիալում Միրա Դհինգրային կերտած կերպարներով։


== Վաղ կյանք ==
Ադիթի Շարման ծնվել և մեծացել է Նոր Դելիում։ Միջնակարգ կրթությունն ստանալուց հետո ուսումը շարունակել է Նոր Դելիի Հանսրաջ մոդելային դպրոցում։ Ապա ստացել է լրագրողական դասընթացներ Նյու Դելիի Վիվեկանանդա ինստիտուտի մասնագիտացված ստուդիայում։
Նա իր կարիերան սկսել է որպես մոդել ՝ մասնակցելով Ամազոնի ցուցադրության շաբաթին։


== Կարիերա ==
Ադիթիի մուտքը հեռուստատեսություն եղավ Zee TV- ի Կալիրի հեռուստասերիալով , որտեղ նա կերտում էր Միրա Դհինգրային ՝ Արջիտ Տանեջայի հետ։ 2019 թվականին նա երկրորդական դեր է խաղացել Colors TV-ի Սիրո թույնը 3 (Օձը) սերիալում ՝ կերտելով Շիվլիին։
2019 թվականից Վիկրամ Սինգհ Չոհանի հետ միասին նա նկարահանվում է Star Plus հեռուստաընկերության Հրաշագործ Ջինը հեռուստասերալում՝ մարմնավորելով Ռոշնի Ահմադին։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստատեսություն ===


=== Երաժշտական տեսահոլովակներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին կապեր ==
Ինստագրամ
Թվիթեր
Ֆեյսբուք
Մ.թ.ա. 517


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Գրիգորի Մուրիգին

Գրիգորի Ալեքսանդրովիչ Մուրիգին (ռուս.՝ Григорий Александрович Мурыгин, փետրվարի 18, 1995(1995-02-18), Ուստ-Իշիմսկի շրջան, Օմսկի մարզ, Ռուսաստան), ռուս մարզիկ, դահուկորդ, բիաթլոնիստ։ 2014 թվականի Սոչիի ձմեռային պարալիմպիկ խաղերի պարալիմպիկ չեմպիոն և կրկնակի բրոնզե մրցանակակիր։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։


== Կենսագրություն ==
2011 թվականից զբաղվել է մարզական խաղերով «Ավանգարդ» օլիմպիական ուսումնական կենտրոնի բազայում։ 2012 թվականից մասնագիտացել է դահուկային և բիաթլոնային սպորտում։ Մարզվում է անձնական մարզիչ Ելենա Ալեքսանդրովնա Լովչենկոյի և մարզիչներ Իրինա Գրոմովայի և Ամիր Գումերովի մոտ։ 2012 թվականին Աշխարհի գավաթում մեդալներ է նվաճել և արժանացել Ռուսաստանի սպորտի վարպետի թեկնածուի կոչման։
2014 թվականին եղել է Օմսկի թիվ 79 միջնակարգ դպրոցի  11-րդ դասարանի աշակերտ։


== Սպորտային նվաճումներ ==
Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր

 Ոսկի (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր, 2014 թ.) - դահուկավազք, բաց էստաֆետ 4 x 2.5 կմ
 Արծաթ (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր, 2014 թ.) - բիաթլոն, 15 կմ, տղամարդկանց, նստած
 Արծաթ (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր, 2014 թ.) - դահուկավազք, սպրինտ 1 կմ, տղամարդկանց, նստած
 Բրոնզ (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր, 2014 թ.) - բիաթլոն, 12,5 կմ, տղամարդկանց, նստած
 Բրոնզ (Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր, 2014 թ.) - դահուկավազք 10 կմ, տղամարդկանց, նստածԱշխարհի առաջնություն
Դահուկավազք

 Ոսկի (Սոլեֆտեո, Շվեյցարիա, 2013 թ.) - 4 х 2,5 կմ, բաց էստաֆետ
 Արծաթ (Սոլեֆտեո, Շվեյցարիա, 2013 թ.) - 10 կմ, նստած
 Բրոնզ (Սոլեֆտեո, Շվեյցարիա, 2013 թ.) - 1 կմ, սպրինտ, նստածԲիաթլոն

 Ոսկի (Սոլեֆտեո, Շվեյցարիա, 2013 թ.) - 7,5 կմ, նստած


== Մրցանակներ և սպորտային կոչումներ ==
Բարեկամության շքանշան (2014 թ.)
Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (մարտի 12 2014 թ.)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на сайте Зимних Паралимпийских игр 2014 года в Сочи Archived 2014-07-05 at the Wayback Machine.
Лица → Мурыгин Григорий Александрович Archived 2019-12-19 at the Wayback Machine.
Օփել

Օփել (գերմ.՝ Opel), գերմանական մակնիշի ավտոմեքենա, որը մեծ ճանաչում և տարածում ունի աշխարհում։


== Պատմություն ==
1862 - հունվարի 21 Ադամ Օփելը  հիմնեց կարի մեքենաների արտադրության ֆաբրիկա։
1886 - հիմնվեց հեծանիվների արտադրություն։
1898 - Օփելը պայմանագիր ստորագրեց ավտեինժեներ Ֆրիդրիխ Լուցմաննի հետ Ռյուսելհայմում առաջին ավտոմոբիլն արտադրելու վերաբերյալ։ «Արտոնագրված Օփել Ավտոմոբիլ, Լուցմանի համակարգ»
1899 - սկսվեց «Օփել - Լուցման» մակնիշի ավտոմեքենաների արտադրությունը։
1900 - խզվեց համագործակցությունը Լուցմանի հետ։ Ադամ Օփելի որդին ստորագրեց արտոնագրված համաձայնագիր Ալեքսանդր Դարաքի (Automobiles Darracq S.A.) հետ, որի նպատակն էր արտադրել մեքենաներ «Օփել-Դարաք» մակնիշով։
1906 -  Բեռլինում բացվեց առանձին ֆաբրիկա և արտադրվեց 1000-րդ ավտոմոբիլը։
1907 - դադարեցվեց «Օփել-Դարաք»-ի արտադրությունը։
1912 - արտադրվեց 10000-րդ Օփել մեքենան։
1914 - Օփելը դարձավ Գերմանիայի ամենախոշոր ավտոարտադրողը։
1929 -  մարտին «Ջեներալ Մոթորսը» ձեռք բերեց «Ադամ Օփել» ընկերության բաժնետոմցերի 80%-ը։
1936 - ամենամյա 120923 ավտոմեքենա արտադրելու ցուցանիշով Օփելը դարձավ Եվրոպայի ամենախոշոր ավտոարտադրողը։
1940 - Օփելն արտադրեց մեկմիլիոներորդ մեքենան։
1956 - Օփելն արտադրեց երկումիլիարդերորդ մեքենան։
1962 - Օփելը Բոխումում բացեց երկրորդ գործարանը։
1983 - 20 միլիոներորդ մեքենան դուրս եկավ Ռյուսելհայմի գործարանից։
1994 - Օփելն արտադրեց 30 միլիոներորդ մեքենան և դարձավ ԱՄՆ-ում անցկացվող ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության գլխավոր հովանավորը։
2001 - Օփելը սկսեց երկամյա երաշխիք տալ իր արտադրանքին։
2002 - Օփելը պլանավորեց առաջիկա հնգամյակի համար ամեն վեց ամիսը մեկ թողարկել թարմացված մոդելներ։ Սկսվեց նոր Վեկտրայի արտադրությունը Ռյուսելհայմի գործարանում։
2017 - «Ջեներալ Մոթորսը» հայտարարեցՕփելի և Վաուքսհալլի (Vauxhall) վաճառքի մասին  PSA (միասնական Պեժո և Սիթրոեն) խմբին, բայց կոնցեռնը վաճառելու բանակցությունների ընթացքում համաշխարհային շուկայում վիճակը բարելավվեց և «Ջեներալ Մոթորսը» որոշեց պահել վերահսկողությունը Օփելի նկատմամբ։


== Տարբերանշանի պատմություն ==
Ժամանակակից Օփել ավտոմեքենաների տարբերանիշը կայծակի նշանն է, որն առաջին անգամ հայտնվեց այս ֆիրմայի բեռնատարների վրա -  Օփել Բլից (Opel Blitz), (գերմ․ blitz - կայծակ)։

Օփել կոնցեռնի մարքեթինգի տնօրեն Ալեն Ֆիսսեռի խոսքով ընկերության իմիջն ունի թարմացման կարիգ և անհրաժեշտ է տարբերանշանի կայծակը դարձնել եռաչափ ու դրան ավելացնել Օփել բառը։


== Ծանոթագրություններ ==
Դնեստրովկա (գյուղ, Կելմենցիի շրջան)

Դնեստրովկա (ուկրաիներեն՝ Дністрівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կելմենցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դնեստրովկա գյուղում բնակվում էր 1 208 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Զգար (գյուղ, Դերաժնյայի շրջան)

Զգար (ուկրաիներեն՝ Згар), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զգար գյուղում բնակվում էր 62 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,937 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 66,17 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պալաու Սենտ Ժորդի

«Պալաու Սենտ Ժորդի», բազմաֆունկցիոնալ ծածկված սպորտային մարզադաշտ է, որն գտնվում է՝ Բարսելոնայում, Կատալոնիա, Իսպանիա։ Կառուցվել է 1999 թվականին, որպեսզի անցկացվեն  1992 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերը։


== Պատմություն ==
Մարզադաշտի նախագիծը մշակվել է ճապոնացի ճարտարապետ Իսոդզակի Արատայի կողմից և մարզադաշտը բացվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, երկու տարի առաջ մինչ Ամառային օլիմպիական խաղերի անցկացվելը Բարսելոնայում։ Այն հանդիսանում ժամանակակից ճարտարապետության և տեղնիկայի գլուխգործոցը։ Նրա կառուցվածքը և կառուցելու ժամանակ օգտագործված նյութերը  ավելի ճկունություն են տալիս, ինչը թույլ է տալիս մի շարք միջոցառումներ անցկացնել այնտեղ։


== Մարզական միջոցառումներ ==

Մարզադաշտում են անցկացվել 1995 թվականի թեթև ատլետիկայի աշխարհի առաջնությունը։
Նաև մարզադաշտում են անցկացվել 1997 թվականի բասկետբոլի Եվրոպայի առաջնությունը։
«Պալաու Սենտ Ժորդին» հիմնական վայրն էր, որտեղ 2003 թվականի անցկացվեցին Ջրային սպորտի աշխարհի առաջնությունը։ 
Այս նպատակով տեղադրվեց ժամանակավոր կարգավորող լողավազան ։ 10 տարի անց, 2013 թվականին Բարսելոնան կրկին դարձավ ջրային սպորտի աշխարհի առաջնության անցկացման վայր։
2014 թվականին «Պալաու Սենտ Ժորդին» դարձավ վեց մարզադաշտերից մեկը, որտեղ պետք է անցկացվին 2014 թվականի աշխարհի բասկետբոլի առաջնության հանդիպումները։


== Երաժշտական միջոցառումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Խոսե Մարտիի տուն-թանգարան

Խոսե Մարտիի տուն-թանգարան (իսպ.՝ Casa Natal de José Martí), տուն-թանգարան Հավանայի ծայրամասում, որտեղ 1853 թ. հունվարի 28-ին ծնվել է լատինաամերիկացի պոետ և լրագրող, Կուբայի ազգային հերոս,  Իսպանիայից երկիրը ազատագրելու շարժման ղեկավար՝ Խոսե Մարտին։


== Նախապատմություն ==
Խոսե Մարտին՝ Մարիանո Մարտի Նավարրոյի (Վալենսիա) և Լեոնոր Պերես Կաբրերայի (Տեներիֆե) որդին էր, ծնվել է 1853 թ. հունվարի 28-ին Հավանայի ծայրամասում գտնվող Սան-Ֆրանսիսկո դե Պաուլա փողոց, 41 փոքր երկհարկանի տան, որը ծնողները կարողացել էին վարձակալել 1852 թ. դոնյա Լեոնորի տված օժիտով։ Գաղութային ոճով կառուցված համեստ տունը կառուցվել է  XIX դարի սկզբին Պաուլա թաղամասում, այն տվյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ` հարթ պատերով և թիթեղյա տանիքով կառույց էր։
Շենքը այդ ժամանակաշրջանում գրեթե չվերանորոգվեց և անհայտ մնաց մինչև 1899 թվականը, երբ կուբացի փախստականները, ովքեր ապրում էին Կի-Ուեստում, շենքի պատին փակցրեցին հուշատախտակ։ 1895 թ. Խոսե Մարտիի մահից հետո տանը ապրել է նրա մայրը՝ Լեոնոր Պերեսը։ Նրա մահից հետո տունը մնաց տեղական կաթոլիկ համայնքին, սակայն 1925 թվականին այն հետ վերցրեց քաղաքապետարանը և դարձրեց թանգարան։ Փողոցը, որտեղ գտնվում է թանգարանը, կրում է հերոս-պոետի մոր անունը։


== Թանգարան ==
Թանգարանի հիմնադրման նախաձեռնողը լրագրող Արտուրո Ր. դե Կարրիկարտեինն էր, որին հաջողվեց հավաքել Կուբայի ազգային հերոսին պատկանող իրերը և փաստաթղթերը։ 1925 թ. հունվարի 28-ին կայացավ ցուցահանդեսը։ Միաժամանակ նույն թվականին տեղի ունեցավ նաև թանգարանի առաջին տնօրեն Արտուրո Ր. Կարրիկարտեի «Iconografia del Aposol Jose Marti. Homenaje de la Republica Al Apostol de la Independencia» գրքի հրատարակությունը։ 1949 թ. տուն-թանգարանը համարվեց Կուբայի Հանրապետության ազգային կոթող։
1959 թ. հեղափոխությունից հետո թանգարանը ամբողջովին վերանորոգվեց, ցուցանմուշների հավաքածուն զգալիորեն ընդլայնվեց։ Ցուցահանդեսին ներկայացված էր Մարտիի (1853—1870) մանկության և պատանեկության շրջանի ընտանեկան իրեր, կահույքներ, ինչպես նաև նկարներ  և փաստաթղթեր՝ կապված նրա հայրենասիրական գործունեության, արտաքսման և այլ երկրներում ապաստանելու հետ։
Ծնողների նախկին սենյակում ցուցադրված են իրեր, կապված Խոսե Մատիի մանկության հետ, այդ թվում նաև նրա գլխարկը, որում նրան կնքել են,  և չորսամյա տղայի մազափունջը։ Սենյակներից մեկում կարելի է տեսնել երկաթե շղթաներ, որով նրան բանտարկել էին Հավանայի բանտում, իսկ հարևան սենյակում կարելի է տեսնել ոսկյա ժամացույցի շղթա, որը Մարտիին նվիրել էին իր աշակերտները, որոնց դասավանդել էր Գվատեմալայում։
Թանգարանում է գտնվում նաև փղոսկրե գրիչը, որով Մաքսիմո Գոմեսը Մարտիի հետ ստորագրել էր «Մոտե-Քրիստո հրովարտակը», հիմնավորելով Կուբայի անկախության շարժման ծրագիրը, և այն գրչահատը, որը Խոսե Մարտիի մահվան օրը եղել է իր գրպանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Տեպլոե (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տեպլոե (այլ կիրառումներ)Տեպլոե (ռուս.՝ Теплое), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Երշիչի (գյուղ, Երշիչսկի շրջան)

Երշիչի (ռուս.՝ Ершичи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3444 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալատա (այլ կիրառումներ)

Ալատա, կարող է վերաբերել՝

Ալատա - ավան Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում
Ալատա - համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում
Զնամենկա (ավան, Սնիգիրյովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶնամենկաԶնամենկա (ուկրաիներեն՝ Знамянка), ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զնամենկա ավանում բնակվում էր 481 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վանո Միկոյան

Վանո (Հովհաննես) Անաստասի Միկոյան (սեպտեմբերի 1, 1927(1927-09-01), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 25, 2016(2016-11-25), Մոսկվա, Ռուսաստան), ավիակոնստրուկտոր։
Անաստաս Միկոյանի որդին և Արտեմ Միկոյանի եղբորորդին։


== Կենսագրություն ==
1945 թվականին ավարտել է Դուշանբեի (նախկինում` Ստալիաբադ) ավիացիոն տեխնիկական ուսումնարանը, 1953 թվականին՝ Մոսկվայի Ն. Ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ճարտարագիտական ակադեմիան։ 1953 թվականից աշխատել է Արտեմ Միկոյանի անվան փորձարարական ԿԲ-ում (ՄիԳ) որպես առաջատար ճարտարագետ, կոնստրուկտոր և փորձարկումների ղեկավար, գլխավոր կոնստրուկտորի տեղակալ, գլխավոր կոնստրուկտորի խորհրդական։ Ղեկավարել է ՄԻԳ-21, ՄիԳ-23, ՄիԳ-29 ճակատային կործանիչների ստեղծման և փորձարկման աշխատանքները։


== Պարգևներ ==
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1981, ՄիԳ-21 ինքնաթիռի համար)
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1988, ՄիԳ-23 ինքնաթիռի համար)
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան (1974, ԽՍՀՄ)
«Պատվո նշան» շքանշան (1965, ԽՍՀՄ)
«Հայրենիքի հանդեպ ծառայությունների համար» IV աստիճանի շքանշան (1999, Ռուսաստան)


== Ընտանիք ==
Հայրը՝ Անաստաս Միկոյան, Խորհրդային պետական ու քաղաքական գործիչ։
Մայրը՝ Աշխեն Ղազարի Թումանյան (1896—1962)։Եղբայրները՝

Ստեփան Միկոյան (1922-2017), փորձարկող օդաչու։
Վլադիմիր Միկոյան (1924-1942), ռազմական օդաչու, զոհվել է Ստալինգրադի համար մարտերում։
Ալեքսեյ Միկոյան (1925-1986), ռազմական օդաչու։
Սերգո Միկոյան (1929-2010), միջազգայնագետ-պատմաբան։


== Ծանոթագրություններ ==
Զմեինի (գյուղ, Վսևոլոժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զմեինի (այլ կիրառումներ)Զմեինի (ռուս.՝ Змеиный), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Խաչիկ Մանուկյան (պատգամավոր)

Խաչիկ Վաղինակի Մանուկյան (օգոստոսի 2, 1959(1959-08-02), Թալինի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի Հանրապետության ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
Խաչիկ Մանուկյանը ծնվել է 1959 թվականի օգոստոսի 2-ին Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղում։ 1985 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ Ստացել է ճարտարագետ-մեխանիկի որակավորումը։ 1977-1980 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1985 թվականին եղել է ՀԽՍՀ շինարարական արդյունաբերության նախարարության մեխանիկական գործարանի արտադրամասի պետ, փոխտնօրեն, իսկ 1994 թվականին՝ «Հայջրշին» պետական կոմիտեում առևտրային վարչության պետ, «Մաքս-Գրուպ» կոնցեռնի գլխավոր տնօրեն, նախագահ։ 2003 թվականի մայիսի 25-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել թիվ 19 ընտրատարածքից։ Եղել է Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Խմբակցություններում և պատգամավորական խմբում ընդգրկված չէ ։ Ոչ մի կուսակցության չի պատկանում։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալցևսկոե

Մալցևսկոե (ուկրաիներեն՝ Мальцівське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1916 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մալցևսկոե գյուղում բնակվում էր 305 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,574 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 531,36 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կրոլ օպերա

«Կրոլ օպերա» (կամ «Կրոլ-օպերա», գերմ.՝ Krolloper), չպահպանված օպերային թատրոն Բեռլինում, որը գտնվել է նախկին Քյոնինգսպլաց հրապարակի արևմտյան հատվածում (ներկայումս՝ Հանրապետության հրապարակ)։


== Պատմություն ==
Օպերային թատրոնը կառուցվել է 1844 թվականին՝ որպես Յոզեֆ Կրոլի զվարճանքների վայր։ 1851 թվականին վերակառուցվել է որպես օպերային թատրոն և տարբեր սեփականատերերի ու տնօրենների կողմից օգտագործվել օպերայի, օպերետայի և դրամայի համար։ Կառույցի շինարարությանը մասնակցել են ճարտարապետներ Լյուդվիգ Պերսիուսը, Կառլ Ֆերդինանդ Լանգանսը և Էդուարդ Կնոբլաուխը։ Շենքը կրկին վերակառուցվել է 1895 թվականին, որտեղ սկսել է գործել Նոր թագավորական օպերային թատրոնը։ Վերջինս վերանվանված Օպերայի և թատրոնի պրուսական պետական ընկերությունն էր։ 1924 թվականին կառույցը վերանվանվել է Բեռլինի Հանրապետության հրապարակի պետական օպերային թատրոնի, սակայն լայն հանրության մեջ մշտապես տարածված է եղել Կրոլ օպերա անվանումը։
1933 թվականին Ռեյխստագի շենքում տեղի ունեցած հրդեհից հետո, Կրոլ օպերայի շենքը դարձավ գերմանական կառավարության նիստերի հիմնական վայրը, որի պորտֆելների մեծ մասը պատկանում էր նացիստական կուսակցությանը։ Օպերայի շենքն ընտրվել էր դիրքի և տարողունակության համար։ 1933 թվականի մարտի 23-ին Կրոլ օպերայում տեղի ունեցած նիստի ժամանակ ընդունվում է «Արտակարգ լիազորությունների մասին» օրենքը, որի արդյունքում օրենսդիր իշխանությունը փոխանցվում էր կայսերական կառավարության ձեռքը։ Այսինքն, փաստացիորեն Ադոլֆ Հիտլերին տրվում էր անսահմանափակ իշխանություն։ Կրոլ օպերայի շենքը, մինչև նացիզմի անկումն օգտագործվել է ռեյխստագի նիստերի համար և եղել այն վայրը, որտեղ Հիտլերը կարդացել է իր բազմաթիվ ճառերը, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել համաշխարհային պատմության վրա։ Մասնավորապես, այստեղ, 1939 թվականի հունվարի 30-ին Հիտլերն ասել է իր հայտնի ճառը, որտեղ նշվում էր․

Կրոլ օպերայի շենքում Ռեյխստագի վերջին նիստի ժամանակ, որը տեղի է ունեցել 1942 թվականի ապրիլի 26-ին, ընդունվել է օրենք, համաձայն որի Հիտլերը դարձել է «գերմանական ժողովրդի բարձրագույն դատավորը»։
Կրոլ օպերայի շենքն ավերվել է 1943 թվականի նոյեմբերի 22-ին՝ դաշնակիցների ռմբակոծման արդյունքում։ Կառույցի փլատակները վերացվել են 1951 թվականին։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Edgard Haider: Verlorene Pracht. Geschichten von zerstörten Gebäuden. Gerstenberg, Hildesheim 2006, S. 62ff., ISBN 978-3-8067-2949-8.
Hans Curjel: Experiment Krolloper 1927-31. Prestel, München 1975, ISBN 3-7913-0076-8.
Thomas Wieke: Vom Etablissement zur Oper. Die Geschichte der Kroll-Oper. Haude&Spener, Berlin 1993, ISBN 3-7759-0384-4.


== Արտաքին հղումներ ==
История берлинских оперных театров (գերմ.)
Edition Luisenstadt: Krolloper
Parlamentarische Schauplätze: Kroll-Oper
Krolloper — Der geschichtliche Hintergrund
Die Krolloper: Zeitgeschichtlicher Überblick mit historischem Bildmaterial
Кролль-опера на почтовых открытках
Յանիշևո (գյուղ, Վիտեգորսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅանիշևոՅանիշևո (ռուս.՝ Янишево), գյուղ Ռուսաստանի Վոլոգդայի մարզի Վիտեգորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 430 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կիմի Ռայկկոնեն

Կիմի-Մաթիաս Ռայկկոնեն (ֆիններեն՝ Kimi-Matias Räikkönen, հոկտեմբերի 17, 1979(1979-10-17), Էսպոո, Ուուսիմաա, Ուուսիմաա նահանգ, Ֆինլանդիա երբեմն հանդիպում է ազգանվան արտասանության այլ տարբերակ՝ Ռեյկկյոնեն, որը ավելի մոտ է ֆիներեն հնչողությանը), ֆինն ավտոարշավորդ, Ֆորմուլա 1-ի պիլոտ։ 2007 թվականի չեմպիոն և կրկնակի փոխչեմպիոն (2003 և 2005 թվականներին)։ Համարվում է ներկայիս լավագույն ավտոարշավորդներից մեկը։
Կիմի Ռայկկոնենը ծնվել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Ֆինլանդիայում, Էսպոո քաղաքում։ 10 տարեկանից նա մասնակցել է կարտինգի մրցույթներին, որոնցում բավականին մեծ հաջողությունների է հասել։
Իր կարիերան Ֆորմուլա 1-ում սկսել է 2001 թվականից «Զաուբեր» թիմում։ 2002 թվականին նա տեղափոխվեց «Մերսեդես Մակլարեն» թիմ։ Այս թիմում 5 տարի հանդես գալու ընթացքում երկու անգամ դարձավ փոխչեմպիոն։
2007 թվականին տեղափոխվեց Սկուդերիա Ֆերրարի և նույն թվականին դարձավ չեմպիոն։ Հաջորդ տարի նա զբաղեցրեց երրորդ հորիզոնականը։ Մեկ տարի անց նա ժամանակավորապես լքեց Ֆորմուլա 1-ը, և 2 տարի հանդես եկավ WRC-ում։ 2010 թվականին հանդես եկավ «Citroen Junior» թիմում, իսկ հաջորդ տարի՝ սեփական մասնավոր «ICE 1 Racing» թիմում։
2012 թվականին պայմանագիր կնքեց Ֆորմուլա 1-ի «Լոտուս» թիմի հետ 2 տարի այդ թիմում հանդես գալու վերաբերյալ։
«Լոտուս»-ում նա նույնպես հաջող ելույթ ունեցավ և ավարտեց մրցաշարը երրորդ հորիզոնականում։
2014 թվականից Ռայկկոնենը կրկին սկսեց հանդես գալ Ferarri-ում, որտեղ նրա թիմակիցն է աշխարհի կրկնակի չեմպիոն Ֆեռնանդո Ալոնսոն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Կիմի Ռայկկոնենի պաշտոնական կայքը
Կարդո Տորջա

Կարդո Տորջա (ֆր.՝ Cardo-Torgia), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Տարավո Օրնանո կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Այաչչո շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A064։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 58 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 27 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 18-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 9-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 66,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 52,9 %)։ 18 աշխատունակ բնակիչներից 14-ը աշխատում էին (10 տղամարդ և 4 կին), անաշխատանք էին 4-ը (2 տղամարդ ր 2 կին)։ 9 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 3-ը թոշակառու, 3-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Կարդո Տորջայի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
«Կարդո Տորջա» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-12-ին։ Վերցված է 2013-02-10
Ուիպ

Ուիպ (ռուս.՝ Уип), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Արխանգելսկի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեզեն գետի ձախ ափին՝ 523 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 43 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մեզեն, գետի ենթաավազանը՝ բացակայում է, գետի գետային ավազանը՝ Մեզեն։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03030000112103000044268
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103004426
Ավազանի կոդը — 03.03.00.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Փող (այլ կիրառումներ)

Փող կարող է նշանակել.

փող՝ մետաղյա կամ թղթյա դրամանիշ։
փող (խողովակ)՝ սարքերի խողովակաձև մասը։
փող (հրազենի)՝ հրազենի խողովակաձև մասը։
փող (երաժշտական գործիք)՝ երաժշտական գործիք։
փող (որկոր)՝ մարդու և կենդանիների օրգան։
Քարեն Մարշ Դոլ

Քարեն Մարշ Դոլ ( անգլ.՝ Caren Marsh Doll), ծննդյամբ՝ Մորիս (անգլ.՝ Morris, ապրիլի 6, 1919(1919-04-06), Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, պարուհի և գրող։ Պարարվեստում նա մասնագիտանում է որպես ժամանակակից պարերի և դոփապարի (չեչոտկա) կատարող։ Եղել է Ջուդի Գարլենդի կրկնորդիչը (դուբլյոր) «Օզ երկրի հրաշագործը» (1939) և «Զիգֆիլդի աղջիկները» (1941) ֆիլմերում։ Ավելի քան երկու տասնամյակ նա նկարահանվել է ֆիլմերում` Մետրո-Գոլդուին-Մայեր կինոստուդիայի հետ համատեղ։


== Կենսագրություն ==
Քարեն Մարշ Դոլը (ծննդյամբ Մորիս) ծնվել է 1919 թվականին ապրիլի 6-ին Հոլիվուդում (Կալիֆորնիա նահանգ, ԱՄՆ) ֆոնդային բորսայի բրոքեր Լյու Մորիսի ընտանիքում։ Նրա կրտսեր քույրը հեռուստատեսության և կինոյի դերասանուհի Դորոթի Մորիսն էր (1922-2011): Նա և իր ընտանիքը մեթոդիստական եկեղեցու ակտիվ անդամներ էին։ 1937 թվականին Քարենը  ավարտել է Հոլիվուդի միջնակարգ դպրոցը  և ցանկացել է դառնալ դերասանուհի : Նրա ծնողները հավանություն չէին տալիս այդ ընտրությանը և նախընտրում էին, որ նա սովորի քոլեջում։ Նրանք  Քարենին ասել են, որ եթե նա չկարողանա դերասանական աշխատանք ստանալ, նրան կուղարկեն քոլեջ:1939 թվականին  Քարենը աշխատել է որպես դերասանուհի «Քամուց քշվածները» ֆիլմի մասսայական տեսարաններում։


=== Դժբախտ պատահար ===
1949-ի հուլիսի 12-ին Մարշը գտնվում էր «Ստանդարտ Օդային Ավիաուղիներ» ծառայության 897R երթային ինքնաթիռում, երբ   այն վթարի ենթարկվեց։ Ինքնաթիռը հեռացել է Նյու Մեքսիկոյի Ալբուկերկե քաղաքից ժամը 4։ 43-ին, և ջախջախվել Կալիֆոռնիա նահանգի Չաթսվորթ քաղաքի մոտակայքում, առավոտյան 7։ 40-ին։ Մարշը 13 մարդկանցից մեկն էր, որոնք փրկվեցին աղետից։ Մարշին բեկորների տակից հանել է մի անհայտ կին։ Մարշը մի քանի շաբաթ շարունակ հոսպիտալացվել է  Cedars of Lebanon  հիվանդանոցում, որտեղ նրա ձախ ոտքը գրեթե անդամահատել են։ Բժիշկները Մարշին ասել են, որ նա, ամենայն հավանականությամբ, այլևս երբեք չի պարի, բայց երկարատև ֆիզիկական վարժություններից և բուժումներից հետո նա վերականգնվել է և շարունակել պարել։


=== Անձնական կյանք ===
1957 թվականին նա տեղափոխվել է Փալմ Սփրինգս՝ նահանգ Կալիֆոռնիա  և ամուսնացել Բիլ Դոլի հետ (մահացել 1979 թվականին), որը հանդիսանում էր թատրոնի դերասան և պրոդյուսեր Մայք Թոդի մամուլի գործակալը։ Զույգն ունեցել է որդի՝ Ջոնաթանը։ Նրա քույրը՝ դերասանուհի Դորոթի Մորիսը, դարձավ նրա հարևանուհին, երբ Մարշը 1971 թվականից թողեց իր մասնագիտությունը։ Մինչև  Դորոթիի մահը՝ 2011 թվականի նոյեմբերի 20-ը, քույրերը ապրում էին կողք կողքի ։
Ամսվա յուրաքանչյուր առաջին երկուշաբթի օրը Մարշը պարային թերապիա է դասավանդել Palm Springs Stroke Activity Center- ում, որտեղ ուսուցանված պարային ոճերը տարատեսակվում էին  պարահանդեսային պարերից, կանտրիից, Հավայան պարերից մինչև պորտապար։ Նա համարվում է Փալմ Սփրինգսի  Միացյալ մեթոդիստական ​​համայնքային եկեղեցու ակտիվ անդամ ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Քարեն Մարշ Դոլ Internet Movie Database կայքում
Քառեն Մարշի հարցազրույցները at Western Clippings
Ակսել Վարդանյան

Ակսել Թադևոսի Վարդանյան (հունվարի 8, 1938(1938-01-08), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս ֆուտբոլային լրագրող։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Թբիլիսիի մանկավարժական ինստիտուտի պատմության և բանասիրության ֆակուլտետը։ 1962 թվականից դասավանդել է դպրոցում։ Հայտնի է որպես «Ֆուտբոլ» շաբաթաթերթի և «Սպորտ-Էքսպրես» թերթի լրագրող և արխիվների հետազոտող։ «Էդուարդ Ստրելցով՝ բռնացո՞ղ, թե՞ զոհ» գրքի հեղինակ (Մ., Տերրա-սպորտ, 2001)։ Հատկապես հայտնի է Ակսել Վարդանյանի «Գաղտնի արխիվ» և «Տարեգրություն» վերնագրով հոդվածների շարքը, որը նա սկսել է գրել 1994 թվականից՝ աշխատելով «Ֆուտբոլ» շաբաթաթերթում, այնուհետև իր հրապարակումները շարունակել է «Սպորտ-Էքսպրես»-ում։ Իր նյութերում հեղինակը պատմում է 30-ականների սկզբից ի վեր խորհրդային ֆուտբոլում տեղի ունեցած նշանակալի իրադարձությունների մասին։


== Վիճակագրություն ==
Ստորև բերված ցուցակներում ընդգրկված  են «Սպորտ-Էքսպրես» պորտալում ներկայացված նյութեր (հոդվածներ թերթից)։
«Սպորտ-Էքսպրես-Ֆուտբոլ» անկախ ֆուտբոլային հրատարակությունում տպագրված նյութերը, որոնք հրապարակվել են 1999 թվականից մինչև 2001 թվականի հունվար, ընդգրկված չեն «Սպորտ-Էքսպրես» պորտալում և ստորև նշված չեն։
«Սպորտ-Էքսպրես-Ֆուտբոլ» («Ֆուտբոլը ՍԷ-ից») թերթի հավելվածում  (հիմնականում ուրբաթ օրերին) 2001 թվականի մարտի 16-ից մինչև 2008 թվականի փետրվարի 29-ը հրապարակված նյութերը, նույնպես կարող են մասամբ բացակայել «Սպորտ-Էքսպրես» պորտալում անկանոն հրապարակումների պատճառով (հատկապես ավելի ուշ)։


== Հուշեր ==
10․05․2016 Լիքը մարզադաշտ և լռություն։ Մարդիկ հասկանում էին, որ գուցե այլևս չհանդիպեն (հարցազրույց Վարդանյանի հետ Հայրենական մեծ պատերազմի հուշերի և կյանքի վառ պատմությունների մասին),
17․06․2016 Շնորհակալություն, «ՍԷ»։ (ՍԷ-ում Վարդանյանի կարիերայի մասին),
Ստորև՝ Հուշերի սկզբում (հոդված՝ «Ապագայի բանալին»), ներկայացված է նաև հարցազրույց Վարդանյանի հետ, որտեղ շատ է խոսվում նրա ֆուտբոլային վիճակագրության կարիերայի մասին։


=== Ինչպես սկսվեց խորհրդային ֆուտբոլը ===


=== Գաղտնի արխիվ ===


=== Քրոնիկոն ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Страница Акселя Вартаняна на портале Спорт-Экспресса
Книга «Эдуард Стрельцов — насильник или жертва?»
Տաք ջրամատակարարում

Տաք ջրամատակարարում, զանազան սպառողներին (բնակելի շենքերին, կոմունալ և արդյունաբերական ձեռնարկություններին և այլն) տնտեսական-կենցաղային և արտադրական-տեխնոլոգիական նպատակների համար տաք ջրի մատակարարման միջոցառումների, սարքավորումների և հարմարանքների համակարգ։ Տաք ջրամատակարարման համակարգերը բաղկացած են ջերմության աղբյուրներից, ջուրը նախապատրաստող ապարատուրայից, ջրտաքացուցիչներից, ջուրը տեղափոխող խողովակաշարերից և ջրի ջերմաստիճանը կարգավորող և վերահսկող հարմարանքներից։ Տարբերում են տաք ջրամատակարարման կենտրոնացված և տեղային (ապակենտրոնացված) համակարգեր։ Կենտրոնացված համակարգերում ջերմությունն արտադրվում է ջերմաէլեկտակայաններում, կաթսայատներում․ օգտագործվում են նաև արդյունաբերական ձեռնարկությունների արտանետվող ջերմությունը, ստորգետնյա և այլ աղբյուրներ։ Ջերմությունը սպառողներին է փոխանցվում ջերմային ցանցի խողովակաշարերով։ Տաք ջրի նախապատրաստումը կատարվում է թե ջերմության աղբյուրներում, թե կենտրոնական ջերմային կետերում կամ էլ հենց շենքերում։ Կենտրոնացված տաք ջրամատակարարումն իրականացվում է փակ սխեմայով, երբ ջրմուղի ջուրը տաքացվում է ջերմակրով (ջրով կամ գոլորշիով)։ Տաք ջրամատակարարման համակարգերում ջրի առավելագույն ջերմաստիճանը 75 °C է, իսկ նվազագույնը (ջրաբաժանման կետերում)՝ 60 °C։ Տեղային տաք ջրամատակարարման դեպքում ջրատաքացուցիչները տեղակայվում են անմիջականորեն ջրի սպառման վայրերում (լոգնոցներ, ցնցուղներ, լվացարաններ, արտադրական ագրեգատներ) և տաքացվում այրվող վառելիքով կամ էլեկտրաէներգիայով։
Համամացու

Համամացու (ճապ.՝ 浜松市 Hamamatsu-shi, "Coast Pine Tree"), քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Սիձուոկա պրեֆեկտուրայի արևմուտքում։
2018 թվականի մարտի 1-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 795,350 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 510 մարդ/կմ2։ Քաղաքն զբաղեցնում է 1558,06 կմ2 տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Համամացում գտնվում է Տոկիոյից 260 կմ հեռավորության վրա։


=== Կլիմա ===

Համամացուում կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է՝ մեղմ և զով ձմեռներով և շոգ ամառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2010-05-28 at the Wayback Machine.(անգլ.)
պաշտոնական կայք(չաշխատող հղում)
Համամացուի երաժշտական գործիքների թանգարան Archived 2009-02-03 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Hamamatsu Daisuki Net Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Մանամա

Մանամա (արաբ.՝ المنامة Ալ-Մանամահ), Բահրեյնի մայրաքաղաքը և գլխավոր տնտեսական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ 157 474 մարդ (2010)։ Գտնվում է Պարսից ծոցի Բահրեյն կղզու հյուսիսային ափին, Մանամայի մունիցիպալիտետում։


== Պատմություն ==
Քաղաքի մասին առաջին հիշատակությունը հանդիպում է իսլամական քրոնիկներում 1345 թվականին։ 1521 թվականին քաղաքը գրավվել է պորտուգալացիների, իսկ 1602 թվականին՝ պարսիկների կողմից։ 1783 թվականին սկսվել է Ալ-Խալիֆայի դինաստիայի ղեկավարումը։
Մանաման 1958 թվականին հայտարարվել է ազատ նավահանգիստ, իսկ 1971 թվականին դարձել է անկախ Բահրեյնի մայրաքաղաքը։


== Տնտեսություն ==
Մանամայի, ինչպես և ամբողջ Բահրեյնի տնտեսության հիմք են հանդիսանում ֆինանսական շուկան, առափնյա նավագնացության դոու նավերի շինարարությունը, ձկնորսությունը և մարգարտի արտադրությունը։ Քաղաքի կենտրոնական հրապարակն է համարվում Մարգարտյա հրապարակը։ 
Բահրեյնի մայրաքաղաքում են գտնվում մեծ քանակությամբ երկնաքերեր, որոնցից առանձնանում է Բահրեյնի Համաշխարհային Առևտրի Կենտրոնը։ Քաղաքը Մուհարաք կղզում գտնվող Բահրեյնի միջազգային օդանավակայանի հետ կապված է դամբի վրայով անցնող մայրուղու օգնությամբ։


== Կլիմա ==
Կլիման անցումային է՝ արևադարձայինից մերձարևադարձային։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 16 °C է, օգոստոսի միջին ջերմաստիճանը՝ 31 °C, տեղումների տարեկան քանակը մոտ 90 մմ է։


== Մշակույթ ==
Մանամայում է գտնվում Բահրեյնի համալսարանը, որը հիմնվել է 1986 թվականին։
Քաղաքում խիստ զգացվում է արևմտյան՝ հատկապես բրիտանական մշակույթի ազդեցությունը։ Քաղաքային տաքսիների ավտոմեքենաները լոնդոնյան քեբերի նմանակներն են, հարկերի համարակալումը կատարվում է բրիտանական համակարգով, և բազմաթիվ հանրահայտ բարեր ձևավորված են իռլանդական փաբերի ոճով։ Մասնագիտացված խանութներում առանց խնդիրների կարող եք գնել ալկոհոլ, առկա են մեծ քանակությամբ գիշերային ակումբներ և ժամանակակից կինոթատրոններ։ Դրա շնորհիվ, ինչպես նաև լայն զարգացած առևտրա-ժամանցային համալիրների շնորհիվ Մանաման աստիճանաբար ամրապնդում է իր դիրքերը որպես տարածաշրջանային տուրիստական կենտրոն Պարսից ծոցի երկրների թվում։


== Քույր քաղաքներ ==
 Քուվեյթ Ալ-Քուվեյթ, Քուվեյթ
 Կատար Դոհա, Կատար
 Թունիս Թունիս, Թունիս (1999)
 Լիբանան Բեյրութ, Լիբանան (1977)
 ԱՄՆ Չիկագո, ԱՄՆ (2004)
 ԱՄԷ Դուբայ, ԱՄԷ
 Իսրայել Երուսաղեմ, Իսրայել
 Թաիլանդ Չիանգմայ, Թաիլանդ


== Գրականություն ==
Густерин П. В. Города Арабского Востока. — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 с. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4.
Վաշկինսկի շրջան

Վաշկինսկի շրջան (ռուս.՝ Вашкинский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վոլոգդայի մարզում։
Ստեղծվել է 1927 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Լիպին Բոր։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2884 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 9116 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,16 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ակրոն (Օհայո)

Ակրոն (անգլ.` Akron), քաղաք ԱՄՆ Օհայո նահանգի Սամիթ շրջանում։ Հանդիսանում է Օհայոյի մեծությամբ հինգերորդ բնակավայրը։ Գտնվում է հյուսիսամերիկյան Մեծ լճերի ավազանային տարածքում՝ Էրի լճից մոտ 63 կմ դեպի հարավ, Փոքր Կույահոգա գետի ափին։ 2010 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով Ակրոնի բնակչությունը կազմում է 199 110 մարդ։


== Կլիմա ==


== Քույր քաղաքներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ասավտամակ

Ասավտամակ (ռուս.՝ Асавтамак, բաշկիրերեն՝ Асау), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 135 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Չերետո Սանիտա

Չերետո Սանիտա (իտալերեն՝ Cerreto Sannita), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Բենևենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5000 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 127 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 33 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 82032, հեռախոսային կոդ՝ 82020։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==
Ժանգադա. 800 լյո Ամազոնի վրայով

«Ժանգադա» (ֆր.՝ La Jangada. Huit Cents Lieues sur l’Amazone), ֆրանսիացի գրող Ժյուլ Վեռնի արկածային վեպը, որը մտնում է «Անսովոր ճանապարհորդություններ» շարքի մեջ։ Գրված է 1881 թվականին։


== Հրատարակություն ==
Վեպի առաջին հրատարակությունը կայացել է 1881 թվականի հունվարի 1-ից մինչև դեկտեմբերի 1-ը Էտցելի «Magasin d’Éducation et de Récréation» ամսագրում՝ «Ժանգադա։ Ութ հարյուր լյո Ամազոնի վրայով»։
Վեպի առանձին հրատարակությունը (նույն անվանումով) սկզբնապես հրատարակվել է երկու հատորով, առաջինը 1881 թվականի հունիսի 20-ին, իսկ երկրորդը՝ նույն թվականի նոյեմբերի 10-ին։
Տվյալ վեպը՝ նույն անվանումով (Լեոն Բենետտիի 82 պատկերազարդումներով), Պոլ Վեռնի «Ռոտտերդամից Կոպենհագեն՝ Սեն-Միշել զբոսանավով» ակնարկի հետ, մտել է «Անսովոր ճանապարհորդություններ» շարքի տասնվեցերորդ երկակի հատորի կազմի մեջ՝ այն լույս է տեսել 1881 թվականի նոյեմբերի 17-ին։
1882 թվականին վեպը լույս է տեսել ռուսերեն լեզվով Սանկտ-Պետերբուրգում՝ Ե.Ն. Ախմատովայի հրատարակությունում։


== Սյուժե ==
Ժոամ Գարրալը, որը երկեր ժամանակ թաքնվում էր բրազիլական ոստիկանությունից մտացածին անվան տակ, մեղադրվում է ծանր հանցագործության մեջ, որին նա մասնակից չէր։ Ճակատագրական հանգամանքների բերումով Գարրալը չի կարողանում ապացուցել իր անմեղությունը։


== Բովանդակություն ==
Գիրքը բաժանված է երկու մասի և քառասուն գլուխների։


=== Մաս առաջին ===
Գլուխ առաջին, Անտառային պահակը
Գլուխ երկրորդ, Գողը և տուժողը
Գլուխ երրորդ, Գարրալի ընտանիքը
Գլուխ չորրորդ, Տատանում
Գլուխ հինգերորդ, Ամազոնկա
Գլուխ վեցերորդ, Ամբողջ անտառը հաղթված է
Գլուխ յոթերորդ, Լիաննայի հետքերով
Գլուխ ութերորդ, Ժանգադա
Գլուխ իններորդ, Հունիսի 5-ի երեկոն
Գլուխ տասներորդ, Իկիտոսից մինչ Պևաս
Գլուխ տասնմեկերորդ, Պևասից մինչ սահման
Գլուխ տասներկուերորդ, Ֆրագոզոն աշխատանքում
Գլուխ տասներեքերորդ, Տորրես
Գլուխ տասնչորսերորդ, Գետն ի վար
Գլուխ տասնհինգերորդ, Դեռ գետն ի վար
Գլուխ տասնվեցերորդ, Էգա
Գլուխ տասնյոթերորդ, Հարձակում
Գլուխ տասնութերորդ, Տոնական ճաշ
Գլուխ տասնիններորդ, Հին պատմություն
Գլուխ քսաներորդ, Երես առ երես


=== Մաս երկրորդ ===
Գլուխ առաջին, Մանաուս
Գլուխ երկրորդ, Առաջին րոպեները
Գլուխ երրորդ, Հայացք ապագա
Գլուխ չորրորդ, Բարոյական ապացույցներ
Գլուխ հինգերորդ, Իրական ապացույցներ
Գլուխ վեցերորդ, Վերջին հարված
Գլուխ յոթերորդ, Որոշում
Գլուխ ութերորդ, Որոնումների առաջին օրը
Գլուխ իններորդ, Որոնումների երկրորդ օրը
Գլուխ տասներորդ, Հրանոթային կրակոց
Գլուխ տեսնմեկերորդ, Ինչ գտան Տորրեսի արկղում
Գլուխ տասներկուերորդ, Փաստաթուղթ
Գլուխ տասներեքերորդ, Խոսքը գաղտնագրի մասին է
Գլուխ տասնչորսերորդ, Ի հաջողություն
Գլուխ տասնհինգերորդ, Վերջին փորձերը
Գլուխ տասնվեցերորդ, Նախապատրաստում
Գլուխ տասնյոթերորդ, Վերջին գիշերը
Գլուխ տասնութերորդ, Ֆրագոզո
Գլուխ տասնիներորդ, Հանցագործություն Տիժոկում
Գլուխ քսաներորդ, Ներքին Ամազոնկա


== Աղբյուրներ ==
«Жангада» в Лаборатории Фантастики
«Жангада» на E-reading-lib.org


== Ծանոթագրություններ ==
1583

1583 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1583 թվականն է, 
XVI դարի 83-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
50 (թիվ)

50 (հիսուն), բնական թիվ է


== Ֆիզիկայում ==
Մոգական թվերից մեկն է։


== Աստղագիտության մեջ ==
50 կարգային թիվն է կրում Վիրջինիա աստերոիդը


== Քիմիայում ==
50-ը Անագի ատոմային թիվն է;


== Այլ ==
50-ը Ֆրանսիայի Մանշ դեպարտամենտի կարգային թիվն է


== Տե'ս նաև` ==
50-րդ հարավային զուգահեռական
50-րդ հյուսիսային զուգահեռական