armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սոմչայ Վոնգսավատ

Սոմչայ Վոնգսավատ  (թաի.՝ สมชาย วงศ์สวัสดิ์, օգոստոսի 31, 1947(1947-08-31), Nakhon Si Thammarat, Թաիլանդ), 2008 թվականի սեպտեմբերի 18-ից մինչև դեկտեմբերի 2-ը եղել է Թաիլանդի վարչապետը։  


== Ընտանիք ==
Սոմչայ Վոնգսավատի կինը Թաիլանդի նախկին վարչապետ Թաքսին Չիննավատի քույրն է։ 


== Կարիերա ==
Սոմչայ Վոնգսավատն իրավաբանական կրթություն է ստացել, երկար ժամանակ աշխատել է Թաիլանդի դատական համակարգում, ավելի ուշ զբաղվել է Արդարադատության նախարարության և Աշխատանքի նախարարության մշտական քարտուղարի պաշտոնով։ 2006 թվականին հեռացել է պետական ծառայությունից` տարիքի պատճառով և նվիրվել է հանրային գործունեությանը։ Սակայն, շուտով նա վերադարձել է մեծ քաղաքականությանը, 2007 թվականին զբաղվել է Ժողովրդական իշխանության կուսակցության առաջնորդի տեղակալի պաշտոնով, իսկ հաջորդ տարի նա զբաղեցրել է կառավարության առաջին փոխվարչապետի պաշտոնը։    
Թաիլանդում տեղի ունեցած լուրջ քաղաքական ճգնաժամի ընթացքում վարչապետ Սամակ Սունթհարավետի հարկադրական պաշտոնաթողությունից հետո, 2008 թվականի սեպտեմբերի սեպտեմբերի 2-ից նա կատարել է Թաիլանդի վարչապետի պարտականությունները։ 2008 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Ազգային ժողովի կողմից ընտրվել է երկրի նոր վարչապետ։ 2008 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Թաիլանդի արքա Ադուլյադեդ Պումիպոնը հրամանագիր է հրատարակել Սոմչայ Վոնգսավատի այդ պաշտոնի նշանակման մասին։ 
2008 թվականի հոկտեմբերին հակակառավարական ցուցարարները փորձել են բռնությամբ պահել 320 խորհրդարանականների և սենատորների Խորհրդարանի շենքում։ Սոմչայ Վոնգստավատը փախել է` բարձրանալով ցանկապատի վրա։ Այլ օրենսդիրներ բանտարկված են մնացել ներսում։ Սոմչայն արտոնել է ոստիկանությանը զենք կիրառել ընդդիմադիրների ուղղությամբ։ Հազարավոր մարդիկ լրջորեն վնասվել են, երկու ցուցարար, որոնցից մեկը` երիտասարդ կին, մահացել են. նրանց դեմ ոստիկանությունը նռնակներ է կիրառել, ինչի արդյուքնում շատ ցուցարարներ զրկվել են վերջույթներից։
Ընդդիմության չդադարող զանգվածային բողոքի պայմաններում, Սոմչայ Վոնգսավատի` հինգ տարի կառավարական պաշտոններ զբաղեցնելու անհնարինության մասին Թաիլանդի սահմանադրական դատարանի որոշման մասին հայտարարությունից և Ժողովրդական իշխանության կուսակցության գործունեության արգելքից հետո, 2008 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Սոմչայ Վոնգսավատը ստիպված էր հրաժարական տալ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մետակրիլաթթու

Մետակրիլաթթու, a-մեթիլակրիլաթթու, СН2= С (СН3)—СООН, չհագեցած միահիմն կարբոնաթթու։ Սուր հոտով, անգույն հեղուկ է, հալման ջերմաստի ճանը՝ 16°С, եռմանը՝ 160, 5°С, խտությունը՝ 1015, 3 կգ/մ³ (20°С-ում)։ Լուծվում է ջրում և օրգանական լուծիչներում։ Մետակրիլաթթուն նատրիումի ամալգամով վերականգնվում է իզոկարագաթթվի, հիմքերի և սպիրտների հետ առաջացնում է մետակրիլատներ [CH2= C (CH3)—COOR]։ Հեշտությամբ պոլիմերվում է՝ առաջացնելով պոլիմետակրիլաթթու, որն անգույն, փխրուն, խիստ խոնավածուծ նյութ է։ Արդյունաբերության մեջ մետակրիլաթթու ստանում են ացետոնից և կապտաթթվից։ Մետակրիլաթթու և նրա ածանցյալներն օգտագործվում են պոլիմերային նյութեր ստանալու համար։ Առավել նշանակություն ունի մեթիիմետակրիլատը, որն օգտագործվում է օրգանական ապակու, կարբօքսիլատային կաուչուկների, անբեկոր ապակու, սոսինձների, իոնափոխանակային խեժերի արտադրության մեջ։ Պոլիմետակրիլաթթվի աղերն օգտագործվում են որպես էմուլգատորներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Եվգենի Տառլե

Եվգենի Վիկտորովիչ Տառլե (ռուս.՝ Евгений Викторович Тарле, հոկտեմբերի 27 (նոյեմբերի 8), 1875, Կիև, Կիևի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 5, 1955(1955-01-05), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային պատմաբան, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1927)։ Լինելով եվրոպական երկրների նոր և նորագույն պատմության մասնագետ՝ հեղինակել է բազմաթիվ ուսումնասիրություններ, որոնք այսօր էլ չեն կորցրել իրենց գիտական արժեքը։ Հիշատակության արժանի են 1953-1956 թթ. Ղրիմի պատերազմի մասին գրված աշխատությունը (2 հատոր, Крымская война։ в 2-х т. - М.-Л.։ 1941-1944.), Նապոլեոն Բոնապարտի (Наполеон, 1936) և Շառլ-Մորիս Թալեյրանի (Талейран, 1939) կենսագրությունները։
Իր «Եվրոպան իմպերիալիզմի դարաշրջանում» աշխատության մեջ (Европа в эпоху империализма, 1927) անդրադարձել է նաև 1915-1916 թթ. Հայոց ցեղասպանության պատմությանը. նշել է, որ իրականացնելով այդ չարագործությունը, Օսմանյան կայսրության ղեկավար շրջանակները ձգտում էին «վերջնականորեն և առհավետ պաշտպանել իրենց Կովկասի կողմից եկող վտանգից ու ռուսական նկրտումներից։ Այն, ինչ կատարվել է Թուրքիայում, այդ իմաստով հանդիսանում է (իր չափերով) չափազանց արտառոց մի բան համաշխարհային պատմության մեջ՝ Չինգիզ խանի ժամանակներից ի վեր»։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրաչի Դեսայի

Պրաչի Դեսայի (անգլ.՝ Prachi Desai, գուջարաթի՝ પ્રાચી દેસાઇ, սեպտեմբերի 12, 1988(1988-09-12), Սուրհաթ, Գուջարաթ, Հնդկաստան), հնդիկ դերասանուհին, որը նկարահանվել է հինդկական կինոնկարներում և առավել հայտնի է «Խոստում» հեռուստասերիալում խաղացած Բանի Դիքշիթի/Վալիա դերերի շնորհիվ։


== Կենսագրություն ==
Պրաչին ծնվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Հնդկաստանի Ռաջաստան քաղաքում։ Ընտանիքի միակ երեխան է։ Հայրը՝ Բայրոնը, հնդիկ է, իսկ մայրը՝ Դուրգան, հինդուս։
2005 թվականին սովորել է Մումբայի Ֆրուզ քոլեջում (Schauspielstudio Frooz): Հետո հրավեր է ստացել «Խոստումը» ֆիլմում նկարահանվելու համար։
Նրա առաջին աշխատանքը հերոս Ֆարհան Ախթարի կնոջ դերն էր «Խաղալ ռոք» ֆիլմում, որի համար նա առաջադրվել է Filmfare Award մրցանակի՝ որպես լավագույն առաջնաելույթային դերասանուհի։ Նա իր երկրորդ՝ Filmfare անվանակարգը, ստացել է «Մի անգամ Մումբայում» ֆիլմում հակառակորդի սիրուհու դերի համար։ Նա իր առաջին գլխավոր դերը խաղացել է «Խաբեբա» կատակերգությունում, որը ստացել է «սուպեր հիթ» կարգավիճակ՝ դրամարկղային հավաքների հանրագումարում։ Նրա հաջորդ երկու ֆիլմերը, որոնք թողարկվել են 2013 թվականին ձախողվել են վարձույթում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրաչի Դեսայի Internet Movie Database կայքում
Գագվա (գետ)

Գագվա, գետ Վրաստանում Կուրի ավազանում, հոսում է Ախալցխայի շրջանով, համանուն գյուղի մոտով։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։


== Ծանոթագրություններ ==
Վայմուգա

Վայմուգա, գետ Արխանգելսկի մարզում, Եմցա գետի (Հյուսիսային Դվինայի ավազան) ձախ վտակը։ Պատկանում է Սպիտակ ծովի ավազանին։
Այս գետը սկիզբ է առնում Աբոզերո լճից, որը գտնվում է Մալիե Օզերկի գյուղում։ Լցվում է Եմցայի մեջ M8 ավտոճանապարհից 1 կմ հեռավորության վրա։ Երկարությունը մոտ 150 կմ է, իսկ ավազանի մակերեսը՝ 4210 կմ²։


== Բնակավայրային կետեր ==
Վայմուգայի ափերին տեղակայված են 13 բնակավայրային կետեր (ակունքից գետաբերան)՝ Մալիե Օզերկի, Օբոզերսկիյ, Րեկա Վայմուգա, Սամոդեդ, Նովայա Իլմա, Վայմուժսկի, Վերխնյայա, Պրիլուկ, Կալաժմա, Գոռա, Օսերյոդոկ (Վայմուգա), Լոխտա, Պոգոստ։


== Հիմնական վտակները ==
Հիմնական վտակներն են՝

Ձախ վտակներ՝ Վերշինկա, Կիմա, Կենգա, Լեվաշկա, Պուրտոմկա
Աջ վտակներ՝ Վարզուչեյ, Կալաժմա


== Արտաքին հղումներ ==
Государственный водный реестр: река Ваймуга (ռուս.)


== Տեղագրական քարտեզներ ==
Ваймуга. Публичная кадастровая карта Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Սլավկո Բրեզոսկի

Սլավկո Բրեզոսկի (մակեդոներեն՝ Slavko Brezoski, հունիսի 10, 1922(1922-06-10), Գալիչնիկ, Vardar Banovina, Հարավսլավիայի Թագավորություն - մարտի 8, 2017(2017-03-08), Սկոպիե, Հյուսիսային Մակեդոնիա), մակեդոնացի ճարտարապետ։


== Կենսագրություն ==
Սլավկո Բրեզոսկին ծնվել է 1922 թվականի հունիսի 10-ին Գալիչնիկում։ 1950 թվականին ավարտել է Բելգրադի Տեխնիկական բարձրագույն դպրոցի ճարտարապետական ֆակուլտետը (պրոֆեսոր Միլան Զլոկովիկի դասարանը)։ 1969-1987 թվականներին աշխատել է որպես պրոֆեսոր ճարտարապետության ֆակուլտետի հանրային շենքերի նախագծման ամբիոնում։
Նախագծել և կառուցել է սոցիալիստական Հարավսլավիայի մի շարք ժամանակակից շենքեր։ Նախագծել է Սկոպյեի Սուրբ Կլիմենտ Օքրիդացու եկեղեցին։ 1961 թվականին նախագծել է Բրազիլիայում Հարավսլավիայի դեսպանատունը։ Շենքեր է նախագծել նաև Բրազիլիայում և Լիբիայում։
1963 թվականի Սկոպյեի երկրաշարժից հետո քաղաքը նախագծելիս նրա վրա մեծապես ազդել են բրազիլացի և ճապոնացի ճարտարապետներ Օսկար Նիմեյերը և Կենձո Տանգեն։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
(7970) Լիխտենբերգ

(7970) Լիխտենբերգ (անգլ.՝ Lichtenberg), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,575671 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9485 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2029 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1509,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,238434 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,16° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7970) Լիխտենբերգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սանտա Բարբարա շրջան (Կալիֆոռնիա)

Սանտա Բարբարա շրջան (անգլ.՝ Santa Barbara County), ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 7091 կմ² է, բնակչությունը՝ 423895 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սանտա Բարբարա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1850 թ.։
Գուլբեգ Ինալով

Գուլբեգ Ինալով (օսերեն՝ Иналаты Гульбег (ծնվ.՝ Ցխինվալ, Վրացական ԽՍՀ), ազգությամբ օս հայ ազատամարտիկ։ Եղել է հատուկջոկատային։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ցխինվալ քաղաքում, Վրացական ԽՍՀ։
Կամավոր մեկնել է Հայաստան՝ մասնակցելու Արցախյան պատերազմին։ Օլեգ Գուսովի հետ միասին Կովսական-Սանասար շրջանում գերի են վերցրել շուրջ 90 ադրբեջանցի և այդպես քշել նրանց մինչև Ստեփանակերտ։ Երկուսն էլ պարգևատրվել է արցախյան «Արիության համար» մեդալով։
Սեբոլիատի

Սեբոլիատի (իսպ.՝ Cebollatí), բնակավայր Ուրուգվայի հարավարևելյան մասում, Ռոչա դեպարտամենտում։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է՝ 1609 մարդ.

Աղբյուր։ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
INE map of Cebollatí Archived 2012-10-10 at the Wayback Machine.
Պառիլա (գյուղ, Կաառմա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊառիլաՊառիլա (էստ․՝ Parila), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Քոչար (այլ կիրառումներ)

Քոչար ստեղծագործական կեղծանունը կրում են՝

Երվանդ Քոչար - հայ նկարիչ-քանդակագործ, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ։
Հրաչյա Քոչար - հայ գրող, հրապարակախոս։
Գևորգ Քոչար - հայ ճարտարապետ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ։
Ռուբեն Քոչար ֊ ռեժիսոր
Պիեռ Ռոնսար

Ռոնսար Պիեռ (սեպտեմբերի 11, 1524, Couture-sur-Loir - դեկտեմբերի 27, 1585(1585-12-27)[…], Լա Ռիշ), ֆրանսիացի բանաստեղծ։ «Պեադայի» պարագլուխը։


== Ստեղծագործություններ ==
1550—1552-թվականներին լույս է ընծայել «Ներբողներ»-ի հինգ ժողովածու, որտեղ անտիկ գրականության փորձը յուրացրած բանաստեղծը երգել է լինելության, բնության, սիրո բերկրանքը, հաստատել գրականության հասարակական խոշոր նշանակությունը, մշակել ուսմունք բանաստեղծական ոգեշնչման մասին։ «Սիրային բանաստեղծություններ» (1552 – 1553) ժողովածուի սոնետներն ու սիրերգերը գրված են պետրարկիզմի ոգով։ Սակայն հաջորդ տարիների ժողովածուներում Ռոնսարը հաղթահարել է այդ ազդեցությունը։ «Հիմներ» (1555 – 1556) գրքում արտացոլել է կյանքի ու մահվան մասին իր փիլիսոփայական խորհրդածությունները, «Դատողություններ այդ ժամանակի աղետների մասին» (1560 – 1562) և քաղաքական այլ բանաստեղծություններում զարգացրել է կրոն, մոտիվներ, տեսական հայացքներն ամփոփել է «Քերթողական արվեստի համառոտ շարադրանք» (1565) գրկում։ Նրա տեղծագործության վերջին շրջանի առավել նշանակալի երկը «Սոնետներ Էլենին» (1578) շարքն է։ Ռոնսարը ստեղծագործել է ժամանակի գրեթե բոլոր քնարական ու էպիկական ժանրերով։ 14–րդ դարի 2-րդ կեսի ֆրանսերեն բանաստեղծության զարգացումն ընթացել է Ռոնսարի ներգործությամբ։ Նրա բարերար ազդեցությունն են կրել նաև ուշ միջնադարի եվրոպացի մի շարք գրողներ։


== Ծանոթագրություններ ==
382

382 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 382 թվականն է, 
IV դարի 82-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ասպարեզ (չափման միավոր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ասպարեզ (այլ կիրառումներ)Ասպարեզ (հուն․՝ στάδιον), հին աշխարհի բազմաթիվ ժողովուրդների մոտ երկարության չափ, Իրենից ներկայացնում է այն տարածությունը, որը մարդն անցնում է հանգիստ քայլքով այն ժամանակի ընթացքում, երբ արևը հատում է իր տրամագծին հավասար տարածություն (շուրջ 2 րոպե)։ Տարբեր ժամանակներում ու տարբեր ժողովուրդների մոտ ասպարեզի երկարությունը տարբերվում էր։ Ասպարեզը հավասար է 160 մետրի։ Հունաստանում ասպարեզը հավասար էր 240 քայլի՝ 177,6 մետր, Պտղոմեոսյան Եգիպտոսում և Հռոմում՝ 185 մետր էր։


== Ծանոթագրություններ ==
(6538) Մուրավյով

(6538) Մուրավյով (անգլ.՝ Muraviov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,858097 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6028 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1133 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1764,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,203981 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,49° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6538) Մուրավյով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
F (այլ կիրառումներ)

F, կարող է վերաբերել՝

F - լատինական այբուբենի վեցերորդ տառը
F - տարրերի պայբերական համակարգի 2-րդ պարբերության 7-րդ խմբի տարր
Վուկոսավլե (այլ կիրառումներ)

Վուկոսավլե կարող է վերաբերվել.

Վուկոսավլե, գյուղ Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման համանուն համայնքում։
Վուկոսավլե, համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորմում։
Ժողովածու (115)

Ժողովածու (115), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 115 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1463, 1688 թվականներին Ստեփանոս աբեղա, Ալեքսանդր Ջուղայեցի գրիչների կողմից, Ավագ վանքում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18X13,4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 404 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով և նոտրգիրով։ Ունի նկար՝ Կյուրեղ և Աղեք Ջուղայեցի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 172ա, 402ա։


== Բովանդակություն ==
Գր. Աստուածարանի Առ որս ճառք։
Կիւրդի Աղէսանդրացւոյ Գիրք պարապմանց։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարանովսկի (գյուղ, Նադեժդինսկի շրջան)

Բարանովսկի (ռուս.՝ Барановский), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Նադեժդինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 438 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դեննիս Միդոուս

Դեննիս Միդոուս (անգլ.՝ Dennis L. Meadows, հունիսի 7, 1942(1942-06-07), Մոնտանա, ԱՄՆ), ամերիկացի գիտնական, ղեկավարման համակարգի պրոֆեսոր և քաղաքական և սոցիալական ուսումնասիրությունների ինստիտուտի (Նյու-Գեմպշիր համալսարանին կից) նախկին տնօրեն։ Հանդիսանում է ինտերակտիվ ուսուցման լաբորատորիայի տնօրեն և հայտնի է որպես «Սահմանային աճի» հեղինակ։
Դեննիս Լուգան ստացել է բակալավրի աստիճան Կարլտոն քոլեջում, մասնագիտական դոկտորություն Կառավարությունում և ունի 4 դոկտորական աստիճան։
Նա սկսել է աշխատել Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում 1960-ական թթ. վերջերին։ 1970-1972 թթ. նա Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի «Հռոմի ակումբի նախագծի Predicament մարդկության» տնօրենն է եղել։ Այնուհետև նա եղել է կառավարման ֆակուլտետի նահանգային պրոֆեսոր ինժեներային և սոցիալական գիտությունների գծով։ Երկար տարիներ եղել է հեռարձակման ծրագրերի տնօրեն՝ հիմնականում բիզնեսի և տեխնիկայի ոլորտներում։ Նա անցկացնում էր սեմինարներ և մշակում էր նոր և բարդ խաղեր ամբողջ աշխարհի տասնամյա երեխաների համար։ Բացի այդ Միդոուսը կարդացել է լեկցիաներ աշխարհի ավելի քան 50 երկրներում։ Նա եղել է 3 համալսարանների գիտական ուսումնասիրությունների ինստիտուտների տնօրեն՝ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի, Դարտմուտսկու քոլեջի և Նյու-Գեմպշիր նահանգի համալսարանի։ Նա եղել է Միջազգային հասարակական շարժի համակարգի և Միջազգային մոդելավորման ու Games Association-ի նախկին նախագահը։ Նա ստացել է բազմաթիվ միջազգային պարգևներ իր աշխատանքի համար, դրանցից է 2009 թ. Ճապոնիայի հանձնած պարգևը։


== Սահմանային աճ ==
Սահմանային աճի մասին 1972 թ.-ին գրված գիրքը Հռոմի ակումբի պատվերով արագ աճող բնակչության և ռեսուրսների սահմանափակության վերաբերյալ է։ Միդոուսը գրել է Դոնելլա Հ. Միդոուս, Յորգեն Ռանդերս, Ուիլյամ Ու. Բերենս 3-րդ գրքերը։
Սահմանային աճի նպատակը նախագուշակություններ անելը չէ, հետազոտությունները պարզել են, որ նա գործ ունի վերջացող, սպառվող ռեսուրսների հետ։ Միդոուսը ասում էր, որ մենք մարդկանց պետք է ասենք, թե ինչպես պետք է կառավարեն մեթոդական կրճատումները՝ իրենց գործունեության ընթացում փոքր-ինչ հետ կանգնելով Երկրի ռեսուրսների սահմանից։


== Ծանոթագրություններ ==
Էշլիի շրջան (Արկանզաս)

Էշլ (անգլ.՝ Ashley County), ԱՄՆ Արկանզասի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.385 կմ² է, բնակչությունը՝ 21.853 մարդ (2007 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Համբուրգ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1848 թ.։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղում ==
Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքումArchived 2011-06-07 at the Wayback Machine.
Համաշխարհային ցուցահանդես (այլ կիրառումներ)

Համաշխարհային ցուցահանդես կարող է վերաբերել.

Համաշխարհային ցուցահանդես (1889), ցուցահանդես, որը կազմակերպվել է 1889 թվականի մայիսի 6-ից հոկտեմբերի 31-ը Փարիզում Բաստիլի գրավման 100-ամյակի առթիվ։
Համաշխարհային ցուցահանդես (1906), համաշխարհային ցուցահանդես, որը կազմակերպվել է Իտալիայի Միլան քաղաքում 1906 թվականի ապրիլի 28-ից հոկտեմբերի 31-ը` նվիրված Փարիզ-Միլան երկաթգծի շահագործմանն ու 1906 թվականի մայիսին Ալպերում Սիմպլոն թունելի բացմանը։
Համաշխարհային ցուցահանդես (2015), համաշխարհային ցուցահանդես, որը կազմակերպվել է Իտալիայի Միլան քաղաքում 2015 թվականի մայիսի 1-ից հոկտեմբերի 31-ը։
Համաշխարհային ցուցահանդես (1851), համաշխարհային առաջին ցուցահանդեսը, որը կազմակերպվել է Լոնդոնի Հայդ պարկում 1851 թվականի մայիսի 1-ից հոկտեմբերի 15-ը։
(9062) Օնիշի

(9062) Օնիշի (անգլ.՝ Ohnishi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 27-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,3329 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2533 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4124 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1301,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,276605 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,12° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9062) Օնիշի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռեցինա

Ռեցինա (հուն․՝ Ρετσίνα), 11,5 % թնդությամբ խեժի սպիտակ հունական գինի։ Համեմատաբար ավելի քիչ տարածված վարդագույն գինին, որը պատրաստվում է նույն տեխնոլոգիայով, կոչվում է «կոկինելի» (հուն․՝ κοκκινέλι)։


== Պատմություն և արտադրություն ==
Նմանատիպ «խեժային» գինիները հայտնի են ամենաքիչը 2700 տարի։ «ρετσίνα» բառը հունարենից թարգմանած նշանակում է «խեժ», ռուսերեն անվանումը ևս առաջացել է հունական «ռեզինա» բառից (հուն․՝ ρετσίνα→լատ.՝ resina→ռուս.՝ резина)։
Այս գինու յուրահատուկ համն առաջանում է այն բանի շնորհիվ, որ գինու անոթները, մասնավորապես ամֆորաները, օդի հետ շփումը կանխելու համար կնքվում Էին սոճու խեժով։
Հռոմեացիները տակառներ սկսել են օգտագործել մ.թ.ա. 3-րդ դարում`չեղարկելով խեժի անհրաժեշտությունը, բայց ռեցինայի բույրն ու համն այնքան հայտնի էին, որ հասել են մինչ մեր օրեր։ Ներկայումս խեժը հատուկ ավելացվում է խմորման փուլում` գինուն բնորոշ բույր տալու համար, խմորման գործընթացը ավարտվելուց հետո խեժը հեռացվում է։ Վերամշակումը թույլատրվում է միայն Հունաստանում։ Ժամանակակից ռեցինայի պատրաստման համար օգտագործվում է միայն հալեպական սոճու խեժը (այն ավելացվում է խմորման փուլում), դրա քանակը չպետք է գերազանցի 10 գ/լիտրը, սակայն լավագույն արդյունքի հասնելու համար խեժի թույլատրելի քանակը չպետք է գերազանցի 5-15 %-ը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ գինու զանգվածի 7 %-ը կազմել է խեժը։ Ընդհանրապես խեժի շատ ուժեղ հոտը համարվում է անորակության նշան։
Այս գինին Հունաստանում, չնայած տարբեր շրջաններում ունեցած տարբեր հանրամատչելիությանը, համրվում է ամենատարածվածը։ Իրականում գինիները առանց խեժի օգտագործման Հունաստանում չունեն բավականին հին պատմություն՝ թուրքերի դարավոր տիրապետության պատճառով։ Միայն անկախությունից հետո՝ XIX դարի սկզբին, գինեգործությունը սկսել է վերադառնալ հույների առօրյա կյանք։
Իր ուժեղ համի շնորհիվ Ռեցինան նախընտրելի է մատուցել հունական և միջերկրածովյան խոհանոցներին բնորոշ առատորեն համեմված ուտեստների հետ միասին։ Նույն էկզոտիկ համի շնորհիվ այն գրեթե անհնար է համատեղել սեղանին մատուցվող այլ գինիների հետ և ավելի լավ է այն թողնել որպես ճաշին մատուցվող միակ գինի։
Ռեցինան մատուցվում է ավանդական գլանաձև պղնձե 0,25, 0,5 կամ 1 լիտր ծավալով սկահակներով, 7-9 °C սառեցված վիճակում, այնուամենայնիվ սովորական գինու երկարավուն գավաթների օգտագործումը թույլ է տալիս ավելի լավ գնահատել էկզոտիկ փունջը։
Ռեցինան անվանում են «Սեր երրորդ կումից»․ առաջինը զգում ես խեժի հոտը, երկրորդը` գինու տտիպ համը, երրորդը՝ կամ կսիրես նրան և ընդմիշտ կհիշես համը, կամ էլ երբեք չես խմի։


== Ծանոթագրություններ ==
Աուգուստո Սանդինո

Աուգուստո Սեսար Սանդինո (իսպ.՝ Augusto César Sandino, մայիսի 18, 1895(1895-05-18), Նիկինոհոմո, Masaya Department, Նիկարագուա - փետրվարի 21, 1934(1934-02-21), Մանագուա, Managua Department, Նիկարագուա), լրիվ անունը՝ Աուգուստո Նիկոլաս Կալդերոն դե Սանդինո ի Խոսե դե Մարիա Սանդոնո (Augusto Nicolás Calderón de Sandino y José de María Sandino), նիկարագուացի հեղափոխական, Նիկարագուայի ազգային հերոս, գեներալ (1926)։
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ Աշխատել է Հոնդուրասում, Գվատեմալայում, Մեքսիկայում։ 1926 թվականին վերադառնալով հայրենիք, ներգրավվել է Միացյալ Նահանգների օկուպացիայի դեմ ազգային-ազատագրական պայքարի մեջ։ 1927 թվականին գլխավորել է Նիկարագուայի տարածքը զավթած ԱՄՆ զորքերի դեմ պարտիզանական շարժումը, որը վերածվել է քաղաքացիական պատերազմի։ Պատերազմի հետևանքով երկիրն ազատագրվել է (1933) ամերիկյան զորքերի տիրապետությունից։ 1934 թվականի փետրվարին Սանդինոն կանչվել է Մանագուա՝ քաղաքացիական պատերազմը դադարեցնելու վերաբերյալ կառավարության հետ պաշտոնական բանակցությունների համայնք և ուխտադրժորեն սպանվել։
Սանդինոյի անունով է կոչվել Նիկարագուայի ազգային-ազատագրության ճակատը։


== Ծանոթագրություններ ==
Միտյաևո (այլ կիրառումներ)

Միտյաևո, կարող է վերաբերել՝

Միտյաևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում
Միտյաևո - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում
Ուրմիա (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

Ուրմիա, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ընդգրկված է Սուս համայնքի մեջ։


== Պատմություն ==
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի համատեղ ստորագրված համաձայնագրով Քաշաթաղի շրջանի Սուս համայնքի Ուրմիա, Սուս, Գիհուտ բնակավայրերը հանձնվել են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողությանը։


== Բնակչություն ==
2015 թվականին Ուրմիա համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում էր 2 մարդ, կար 2 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Ծանոթագրություններ ==
Կուկլասի

Կուկլասի (էստ․՝ Kuklasõ), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Արկտոուս

Արնիկա (լատ.՝   Arctous), պատկանում է հավամրգազգիների ընտանիքին։ Տարածված է հյուսիսային շրջաններում Եվրոպայում, Ասիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Այս տեսակ ըստ որոշ հեղինակների ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն ընդգրկված է Արչահատիկ (Arctostaphylos Adans) տեսակի մեջ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Թփերը թափող կամ սողացող են։ Սաղմը բազմաթիվ ծավալներով։ Էլիպսաձև կամ հակաձվաձև է, աստիճանաբար նեղանում է կոթունի մեջ։ Ծաղիկները քանակապես փոքր են, կարճ ողկույզում։ Բաժակի նման, աստիճանաբար վեր տանող, ինչպես 5 շեղբեր, թեքում դեպի դուրս։ Առէջները, երկարավուն-ձվաձև, իջնող է վերևում լայն բացված, փոքր խիտ հավելումների կամ հազվադեպ, առանց նրանց։ Մրգային հատապտուղ է, սերմերը 4-5 հատ։


== Դասակարգում ==


===== Տաքսոնոմիա =====
Արկտոուս դասը մտնում է (Arbutoideae ) ենթաընտանիքի, ծաղկավոր բույսեր (Ericaceae) ընտանիքի (Ericales) կարգի մեջ։
Մի շարք բուսաբաններ համարում են այս տեսակ հոմանիշ Արչահատիկի (Arctostaphylos):


== Տեսակներ ==
Arctous alpina (L.) Nied. — Արկտոուս ալպիական [ = Arctostaphylos alpina (L.) Spreng. — Толокнянка альпийская ]
Arctous erythrocarpa Small — Արկտոուս կարմրավուն
Arctous rubra (Rehder & E.H.Wilson) Nakai


== Գրականություն ==
Род 1107. Арктоус — Arctous // Флора СССР. В 30 т. / Начато при руководстве и под главной редакцией акад. В. Л. Комарова; Ред. тома Б. К. Шишкин и Е. Г. Бобров. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1952. — Т. XVIII. — С. 84—88. — 802 с. — 3000 экз.
Род 25. Арктоус — Arctous // Деревья и кустарники СССР. Дикорастущие, культивируемые и перспективные для интродукции. / Ред. тома С. Я. Соколов. — М.—Л.։ Изд-во АН СССР, 1960. — Т. V. Покрытосеменные. Семейства Миртовые — Маслиновые. — С. 345—347. — 544 с. — 2200 экз.
Мазуренко М. Т. Арктоус красноплодный. Арктоус альпийский // Вересковые кустарнички Дальнего Востока (структура и морфогенез) / Отв. ред. А. П. Хохряков. — М.։ Наука, 1982. — С. 107—119. — 184 с. — 1200 экз. — УДК 582.912.42


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (2244)

Ժողովածու (2244), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2244 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1668 թվականին Մարաշում։ Ծաղկող՝ Սողոմոն դպիր։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21,5x16 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 196 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրgրով, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ թուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 150բ և այլուր, ծաղկողի՝ 81բ, հետագայի՝ 57բ։


== Բովանդակություն ==
Զաքարիայի կթղ-ի ճառ
Յաղագս ԺԲ կենդանակերպից
Գր. Տաթևացւոյ Քարոզք
Պատմութիւնք և վարք զանազանք
Ի Հարցմանց գրոց Գր. Տաթեացւոյ
Սահմանադրութիւն դաստիարակուրեան
Վարդանայ Առակք
Յովհ. Մայրավանցւոյ Վերլուծութիւն կաթողիկէ եկեղեցւոյ
Տաղք (Առ. Սիւնեցի, Սարգիս Գեղամեցի)


== Ծանոթագրություններ ==
Կազալռոմանո

Կազալռոմանո  (իտալերեն՝ Casalromano), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Մանտուա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1467 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 133 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 11 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 46040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0376։
Կազալռոմանոն սահմանակից է Ազոլա, Կանետո սուլ'Օլիո, Ֆիեսե, Իզոլա Դովարեզե, Վոլոնգո համայնքներին։
Բնակավայրի հովանավորն է Հովհաննես առաքյալը։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 27-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0376 714311
Էլեկտրոնային հասցե՝ info@netaltomantovano.it
Գլխավոր կայք՝ http://www.comune.casalromano.mn.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Արգավանդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արմավիրի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արգավանդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Արմավիրի մարզի Արգավանդ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Բավլենկուր

Բավլենկուր (ֆր.՝  Bavelincourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 125 մարդ, բնակչության խտությունը` 16.13 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.75 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 130 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին կար 72 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 56-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 16։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,8 %։ 56 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 47 անձ (28 տղամարդ և 19 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (2 տղամարդ և 7 կին)։ 16 անաշխատունակներից 8 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ռաուդլա

Ռաուդլա (էստ․՝ Raudla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տապա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Չիֆթլիկ (Եվդոկիայի գավառ)

Չիֆթլիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։ Գտնվում էր Եվդոկիա քաղաքից 27 կմ հարավ, Եվդոկիա-Սեբաստիա ճանապարհի ձախ կողմում։


== Բնակչություն ==
XIX դարի 70-ական թվականներ ուներ 326 հայ բնակիչ։ Գյուղում ապրում էին նաև թուրքեր և քրդեր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Չիֆթլիկն ուներ Ս. Հակոբ անունով եկեղեցի, որը կառուցված էր 1247 թվականին։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր հայկական դպրոց։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոդեվիչե (գյուղ, Շիգոնսկի շրջան)

Նովոդեվիչե (ռուս.՝ Новоде́вичье), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Շիգոնսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1567 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրկին կատվի մասին

Կրկին կատվի մասին (ռուս.՝ Ещё раз про кота), ռուսական նկարված կարճամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 2001 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։
«Ուրախ կարուսել» № 33 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երկու սյուժեներից առաջինն է։


== Սյուժե ==
Մուլտֆիլմը զվարճալի պատմություն է, որը պատմում է սիրելի կատվի և հենց նոր նվեր բերած թռչնակի հարաբերությունների մասին։ 
Շիկակարմիր կատուն հիանալի ապրում էր իր տիրուհու հետ. նրան շատ էին սիրում և լավ կերակրում։ Հանկարծ տանտիրուհուն նվիրում են թութակ` վանդակի մեջ։ Թութակը կամ գոռում էր, կամ խռմփացնում էր։ Կատուն չէր կարողանում քնել և ի վերջո այլևս չի դիմանում դրան։ Նա գաղտնագողի բացում է վանդակի դուռը և դուրս է թողնում թութակին բաց պատուհանից։ Այնուհետև նա գոհ պառկում է պատուհանագոգին և քնում է։


== Հեղինակներ ==
Հեղինակներն ներկայացված են ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Մուլտֆիլմը մասնակցել է «Սուզդալ-2002» փառատոնի մրցութային ծրագրին։


== Տես նաև ==
«Ուրախ կարուսել»


== Արտաքին հղումներ ==
Կրկին կատվի մասին (YouTube)
Մուլտֆիլմը kinopoisk.ru կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Բույուրուլթ (լեռնագագաթ)

Բույուրուլթ, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Խաղտյաց լեռներում, Ճորոխի աջակողմյան վտակ Իմերխևի ձախ կողմում։ Բույուրուլթ լեռնա հյուսիսայինկողմում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոսոստ

Բոսոստ  (իսպ.՝ Bossòst, բասկ.՝ Bossost), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Խիռոնա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։
Տարածքը կազմում է 28, 17 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1184 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalidad de Cataluña Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Instituto de Estadística de Cataluña
Օնոկ

Օնոկ (ուկրաիներեն՝ Онок), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օնոկ գյուղում բնակվում էր 3 094 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7222 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 429 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Միջուկային արվեստ

Միջուկային արվեստ, ժամանակակից արվեստի ուղղություն, որը ծագել է որպես միջուկային զենքի և միջուկային էներգիայի օգտագործման ռեակցիա, առաջացել է 1950-ական թվականներին Եվրոպայում։


== Պատմություն ==
Այսպես կոչված միջուկային արվեստի համար շարժումը սկիզբ է առել Միլանում 1950 թվականին, երբ նկարիչ Էնրիկո Բայը և Սերխիո Դանժելոն Սան Ֆիդելի պատկերասրահում կազմակերպել են ցուցահանդես խորհրդանշական «Միջուկային գեղանկարչություն» վերնագրով։ 1952 թվականի փետրվարին Բրյուսելում Ապոլոն պատկերասրահի ցուցահանդեսի առիթով Էնրիկո Բայը և Սերխիո Դանժելոն պաշտոնական հիմնադրել են շարժումը և հրատարակել են «Միջուկային գեղանկարչության տեխնիկական մանիֆեստը»։ Շարժմանը շուտով միացել են նկարիչներ Ջոյ Կոլոմբոն, Լեոնարդո Մարիանին, Անտոնիո Տուլեն, Էնցո Պրեդան, Էտորե Սորդինին, Անջելո Բերգան և Միլանի նկարիչության բնագավառի այլ նկարիչներ։ Հաջորդող տարիներին կարևոր ներդրում են ունեցել նաև նեոպոլիտանական Խումբ 58-ը, որը ձևավորվել էր Գվիդո Բիասի, Ֆրանկո Պալամբոյի, Մարիո Կալուչի և Լուսիո Դել Պեցոյի շուրջ։
Միջազգային մակարդակով միջուկային շարժմանը աջակցել են Արմանը, Իվ Քլեյնը, Անտոնիո Սաուրան, Ասկեր Հորնը և այլ գեղանկարիչներ։
Աշխատանքները, որոնք ստեղծվել են այս շրջանում, գտնվել են Երկրորդ աշխարհամարտի ողբերգական իրադարձությունների և առաջին հերթին միջուկային ռումբի Հերոսիմայի և Նագասակիի վրա ունեցած կործանիչ ազդեցության ներքո։
Միջուկային շարժմանը նախորդել է իտալական գեղարվեստական Eaisti միությունը, որը իրենից ներկայացնում էր Լիվոռնոյից գեղանկարիչների և պոետների խումբ՝ Վոլտոլինո Ֆոնտանի գլխավորությամբ։ Ֆոնտանի աշխատանքը՝ «Վերաբնակեցման և լճացման բացակայության դինամիկան» (1948 թվական), որում միջուկային ռադիոակտիվ ճառագայթումը պատկերված է միջուկային պայթյունից հետո, վկայում են այս և միլանական շարժման համընկնումը, բայց չի թաքցնում մտածողության զգալի տարբերությունները։
Eaisti շարժման ներկայացուցիչները մասամբ ուղիղ հղում են կատարել «Ատոմային դարաշրջան» (Atomic Era) տերմինին, որի կրճատումը և դարձել է նրանց անվանումը։ Տերմինը առաջին անգամ հնչել է ԱՄՆ-ում, որտեղ հորինվել է լրագրող Ուլյամ Լ․ Լոուրենսի կողմից, ապա գործածել է տնտեսագետ Վիրջիլ Ջորդանը, նաև գրող Ուիլբուր Մ․ Սմիթը իր «Այս ատոմային դարը և փառք Աստծո» (1948 թվական) գրքում։
Միջուկային շարժման և Eaisti-ի աշխատանքին զուգահեռ զարգացել է իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի՝ թեմայի արտացոլման մեկուսացված մոտեցումը, որը 1951 թվականին ծնունդ է տվել «Միստիկական մանիֆեստին», որը շուտով ունեցել է իր հետևորդները։ Ավելին, 1945 թվականին իսպանացի նկարիչը արդեն ստեղծել է միջուկային նկար, որին տվել է «Ատոմային հովվերգություն» անվանումը, իսկ 1949 թվականին՝ «Ատոմային Լեդան» կտավը։
Երեք խմբերի միջև պայքարը իրենց սեփական շարժումների առաջնության համար դարձել է այն աստիճան լարված, որ Էնրիկո Բայը և Սերխիո Դանջելոն դատի են տվել Սալվադոր Դալիին գրագողության համար։ Նույն բանը հայտարարել Վոլտոլինո Ֆոնտանին Միջուկային շարժման իտալական ուղղության հետ կապված։


== Ծանոթագրություններ ==
Դուխլատա

Դուխլատա (բուլղար․՝ Духлата), քարանձավ արևմտյան Բուլղարիայում, Վիտոշա լեռան կարստային գոյացություն է։ Կազմված է դոլոմիտներից։ Ուղիների ընդհանուր երկարությունը կազմում է 18.200մ. երկրի ամենաընդարձակ քարանձավն է։ 1962 թվականին հռչակվել է ազգային հուշարձան։ Քարանձավում ապրում է չղջիկների վեց տեսակ։
Քարանձավը գտնվում է Ստրումա գետի ձախ ափին՝ Վիտոշա լեռան հարավարևմտյան լանջին, Պերնիկի մարզի Բոսնեկ գյուղից հյուսիս-արևմուտք։ Մուտքը գտնվում է Բոսնեկ և Չույպետլովո գյուղերի ճանապարհների միջև։Քարանձավի խորությունը 53մ է. այն ձևավորվել է Ստրումա գետի ստորերկրյա հոսքից։ Քարանձավը լավ է ուսումնասիրված։ Միջանցքները կազմում են բարդ լաբիրինթոս, որոնցում առանձնացվում են մի քանի մակարդակներ։ Ստորին մակարդակներում հոսում են առվակներ։ Քարանձավի անունը անվանումն է ձայնի, որ քարանձավի մուտքի մոտ առաջանում է քամուց (բուլղար․՝ духам` սուլել)։
Քարանձավում ապրում են 22 տեսակի ներկայացուցիչներ։ Դրանք հիմնականում խեցգետնանմաններ են (Copepoda), որից երկու տեսակ բարձրակարգ խեցգետնանման (Amphipoda); Կան նաև կեղծ խեցգետնանմաններ (Neobisium kwartirnikovi)։ Վիտոշա պարկի տարածքում հանդիպող 30 տեսակ չղջիկներից քարանձավում ապրում է 6 տեսակ։
Քարանձավի մուտքը սահմանափակված է էկոհամակարգը չվնասելու նկատառումներով։ Քարանձավ կարող են մտնել միայն հետազոտողները և փորձառու քարանձավագետները ազգային պարկի տնօրինության թույլտվությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լյուբա Գասպարյան

Լյուբա Մուշեղի Գասպարյան (մարտի 29, 1952(1952-03-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարապետ։ Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1985) ։


== Կենսագրություն ==
Լյուբա Գասպարյանը ծնվել է 1952 թվականին, Երևանում։ 1970-1975 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետի քաղաքաշինության բաժնում։ 1975-1989 թվականներին եղել է Հայաստանի ճարտարապետության և շինարարության գիտահետազոտական ինստիտուտի ճարտարապետ, գիտաշխատող, 1989-2011 թվականներին՝ «Քաղաքաշինության ԳՀՆԻ» գիտաշխատող, ավագ գիտաշխատող, բաժնի վարիչ, արվեստանոցի վարիչ։ 2007 թվականից դասավանդում է Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարանի «Ճարտարապետական նախագծման և ճարտարապետական միջավայրի դիզայինի» ամբիոնում։


== Ստեղծագործական ուղի ==
Գյուղական տների նախագծերի հաշվացուցակ կառուցողական և ինժեներական լուծումների ընտրության առաջարկներով
Բնակարանների մի շարք տիպային նախագծեր գյուղական շինարարության հեռանկարային շրջանի համար
Երևանում առաջին սերնդի ստանդարտ նախագծերի վրա հիմնված խոշոր բնակելի շենքերի վերակառուցման և արդիականացման ծրագրեր


=== Նախագծային աշխատանքներ ===
Գավառ, Ալավերդի, Մերձավան, Փարաքար, Վարդենիկ և Բյուրեղավան բնակավայրերի գլխավոր հատակագծերի, Գորիսի մարզադպրոցի, Վայոց Ձորի մանկապատանեկան մարզադպրոցի, Ջերմուկի պատկերասրահի վերակառուցման, ՀՀ ՊՆ N զորամասի (Գյումրի ԱԲ) ինքնաթիռի ուսումնական վարժասարքի, շտաբի կառուցման, Աբովյանի և Իջևանի ՀՔԲ-ի կապիտալ շինարարության նախագծերի մշակման աշխատանքներ։


=== Գիտական աշխատանքներ ===
Առաջին սերնդի տիպային բնակելի շենքերի վերակառուցման և արդիականացման հանձնարարականներ, բնակելի տարածության հատկացման սոցիալական նվազագույն նորմը, բնակելի շենքերի նախագծման ընթացքում ինսոլյացիայի գնահատման համար ինսոմետր-գործիքի մշակում, 400 հյուսիսային լայնության համար։


== Երկեր ==
Плановая структура жилищного строительства и средняя сметная стои¬мость 1м2 общей площади жилых домов в Арм.ССР на 1976-1980гг., Ереван, 1977.
Рекомендации по выбору типов квартир при планировании строительства и заселению жилых домов в городах Арм.ССР., Ереван, 1978.
Плановая структура жилищного строительства и средняя сметная стоимость 1м2 общей площади жилых домов Арм.ССР на 1981-1985гг., Ереван, 1983.


== Ծանոթագրություններ ==
Նոհիպալո

Նոհիպալո (էստ․՝ Nohipalo), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բաշքյոյ (Կաղզվանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաշքյոյ (այլ կիրառումներ)Բաշքյոյ (թուրքերեն՝ Başköy), Բաշ, Պաշ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, նախկին Կարսի մարզի Կաղզվանի գավառում, Կաղզվանից 40 կմ արևմուտք։  Գտնվում էր Նախիջևանի տեղամասում։


== Պատմություն ==
Բնակիչները տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ։ Նրանց մի մասը զոհվել է, փրկվածները գաղթել են և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջերին ուներ 803 հայ բնակիչ (126 տուն), իսկ 1913 թվականին՝ 2393 (228 ընտանիք) հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով։ Տեղական ճանապարհներով կապված էր Կաղզվանի և Կարսի հետ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ուներ եկեղեցի (Ս․ Աստվածածին՝ կառուցված 1842 թվականին)։ Շրջակայքում (Մաչիթլու) կային վանքի ավերակներ։ Եկեղեցում պահվում էր ձեռագիր մի Հայսմավուրք՝ գրված 1667 թվականին։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ հայկական վարժարան։


== Ծանոթագրություններ ==
Հեյդարաբադ

Հեյդարաբադ (ադրբ.՝ Heydarabad), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Սադարակի շրջանում։ Հանդիսանում է շրջանի վարչական կենտրոնը։


== Ծանոթագրություններ ==
Իսակու

Իսակու (էստ․՝ Issaku), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վիննու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 37 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Խոլոդնի Կլյուչ (գյուղ, Կույուրգազինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խոլոդնիյ ԿլյուչԽոլոդնի Կլյուչ (ռուս.՝ Холодный Ключ, բաշկիրերեն՝ Холодный Ключ), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Կույուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 357 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լեյլի Խաչատրյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Խաչատրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Լեյլի Խաչատրյան (մայիսի 2, 1930(1930-05-02), Կրասնոդար, Հյուսիսկովկասյան երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 30, 2015(2015-04-30), Երևան, Հայաստան), հայ դերասան, ՀՀ ժողովրդական արտիստ (2003 թվական)։
Կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի եղբոր դուստրն է։ Առաջին ամուսինը եղել է նկարիչ Ռաֆայել Բաբայանը։


== Կենսագրություն ==
Լեյլի Խաչատրյանը ծնվել է 1930 թվականի մայիսի 2-ին, Ռուսաստանի Կրասնոդարի մարզում։ Երաժշտական կրթություն ստանալուց հետո ուսումը շարունակել է Մոսկվայի Վախթանգովի թատրոնին կից ուսումնարանում։ Սովորել է նաև Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում` Վաղարշ Վաղարշյանի արվեստանոցում։
Կյանքի վերջին տարիներին Լեյլի Խաչատրյանը հրատարակել է իր դիտումների ու ապրումների մասին պատմող գիրք։


== Դերեր ==
Խաղում է Երևանի Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնում։ Նրա հերոսուհիները չեն կորցնում հումորի զգացումը, հոգու քնքշությունը, լիրիզմը, կյանքի ընկալման գեղեցկությունը, որը բնորոշ է նրան նաև որպես անձնավորության։

Բարտարա` «Հեքիաթ սիրո մասին»
Փեփրոն՝ «Արտասահմանցի փեսացուն»
Աֆրոդիտե՝ «Հերակլեսի 13-րդ սխրանքը»
Լիդիա Վասիլևնա՝ «Հնաոճ կատակերգություն»
Գոլդա՝ «Հիշատակման աղոթքը»


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՀՀ ժողովրդական արտիստ, 2003
Առաջինն է արժանացել ՀԹԳՄ «Արտավազդ» ամենամյա թատերական մրցանակին՝ թատերական արվեստում ունեցած մեծ ավանդի համար, 2000
Մովսես Խորենացու մեդալ
«Պատվո նշան» շքանշան, 1976


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Հայուհիներ. հանրագիտարան 2 հատորով. Եր.: Ամարաս, 2011, Հ II/ էջ 92 ISBN 978-99930-1-133-0
Շեմային ազդանշան

Շեմային ազդանշան, ընդունիչ սարքի ելքի ազդանշան՝ նվազագույն արժեքով, որի դեպքում ապահովվում է ազդանշանի գրանցման հավանականությունը՝ դրա կեղծ գրանցման տրված հավանականության դեպքում։ «Շեմային ազդանշան» հասկացությունը կիրառվում է կապի, հիդրո և ռադիոլոկացիայի, ռադիոպելենգացիայի, օպտիկական լոկացիայի և այլ համակարգերի որակի վերլուծության ժամանակ։ Գնահատվում է անտենայի (ռադիոընդունիչ սարքավորումներում) բացվածքի դաշտի լարվածությամբ կամ հզորությամբ էներգիայով, լույսի (օպտիկական ընդունիչների համար) քվանտների թվով, հոսանքով կամ լարումով, ճնշումով կամ ջերմաստիճանով (ռելեային համակարգերի մուտքում)։
Աստերոիդների ցանկ (207401-207500)

Աստերոիդների ցանկ (207301-207400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (207501-207600)
 Աստերոիդների ցանկ (207301-207400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (207501-207600)
Էռլբախի Բուխ

Էրլբախի Բուխ (գերմ.՝ Buch am Erlbach), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լանդսհութ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 3499 մարդ (2010 թվականի համաձայն), տարածքը՝ 26,71 կմ² (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 2 74 121։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Լաիմյալա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լաիմյալա (այլ կիրառումներ)Լաիմյալա (էստ․՝ Laimjala), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լաիմյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 108 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ալեքսանդր Վասիլևսկի

Ալեքսանդր Միխայլովիչ Վասիլևսկի (ռուս.՝ Александр Михайлович Василевский, սեպտեմբերի 18 (30), 1895 կամ սեպտեմբերի 30, 1895(1895-09-30), Vichuga, Kineshemsky Uyezd, Կոստրոմայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 5, 1977(1977-12-05), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային ռազմական գործիչ, Խորհրդային Միության մարշալ (1943), Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս (1944, 1945)
Մասնակցել է Առաջին համաշխարհային պատերազմին (1914-1918)։ Խորհրդային բանակում ծառայել է 1918 թվականից։ Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմից հետո վարել է ռազմական, մի շարք ղեկավար պաշտոններ։ 1937 թվականին ավարտել է Գլխավոր շտաբի ռազմական, ակադեմիան։ Ծառայել է Գլխավոր շտաբում, 1942-1945 թվականներին եղել է Գլխավոր շտաբի պետը և պաշտպանության ժողկոմի տեղակալը։ 
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 1942-1943 թվականներին կոորդինացրել է Հարավ-Արևմտյան, Դոնի և Ստալինգրադի (Ստալինգրադի ճակատամարտում), Վորոնեժի և Տափաստանային (1943 թվականին Կուրսկի աղեղի մարտերում), Հարավ-Արևմտյան և Հարավային (Դոնբասի ազատագրման ժամանակ), 4-րդ ուկրաինական, Սևծովյան նավատորմի հետ (Ղրիմի համար մարտերում), 3-րդ և 4-րդ Ուկրաինական (Առափնյա Ուկրաինայում մղված օպերացիաներում), 3-րդ Բելառուսական, 1-ին և 2-րդ Մերձբալթյան (Բելառուսիայի ազատագրման, Լատվիայի և Լիտվայի վերագրավման ժամանակ) ռազմաճակատների գործողությունները։ 1945 թվականի փետրվարին նշանակվել է 3-րդ Բելառուսական ռազմաճակատի հրամանատար։ Հաջողությամբ իրականացրել է Արևելյան Պրուսիայի և Քյոնիգսբերգի գրավման օպերացիաները։ 1945 թվականի հունիսին նշանակվել է Հեռավոր Արևելքում խորհրդային զորքերի գլխավոր հրամանատար և դրանք ղեկավարել 1945 թվականի խորհրդա-ճապոնական պատերազմում։ 1946-1948 թվականներին եղել է Գլխավոր շտաբի պետ և պաշտպանության մինիստրի առաջին տեղակալ, 1949-1953 թվականներին՝ պաշտպանության մինիստր, 1953-1957 թվականներին՝ պաշտպանության մինիստրի առաջին տեղակալ և տեղակալ։ 1959 թվականի հունվարից մինչև 1977 թվականի դեկտեմբերը ղեկավար աշխատանք է կատարել ԽՍՀՄ պաշտպանության մինիստրությունում։ 
Եղել է նաև ԽՍՀՄ 2-4-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, 1952-1961 թվականներին՝ ԽՄԿԿ ԿԿ անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Arrows A10

Բոլիդ Arrows A10 / A10B (անգլ.՝ Arrows A10 / A10B), մրցարշավային ավտոմեքենա։ Ստեղծված է Ֆորմուլա 1 դասի աշխարհի չեմպիոնատների մրցավազքերին մասնակցելու համար։ Նախագծվել և ստեղծվել է 1978 թվականի մրցարշավին մասնակցելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Եղցուջուր (գետ)

Եղցուջուր, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Խաչիջուր գետի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Արծվաշեն գյուղից 2,5 կմ հյուսիս և հոսելով գյուղի միջով հարավում միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաժենովկա (գյուղ, Սեչենովսկի շրջան)

Բաժենովկա (ռուս.՝ Баженовка), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեչենովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լուն (կոմունա)

Լուն (նորվ.՝ Lund), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ռուգլան ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Կլեպե քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 408.51 կմ² տարածք։


== Լունի զինանշանը ==
Լուն կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կանաչ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա դեղին գույնով պատկերված են իրար միացված 3 լիմոն։


== Բնակչություն ==
Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Լուն կոմունայում բնակվում է 3243 մարդ։ Վերջին 60 տարում բնակչության թվաքանակը արձանագրել է աճ։ Վերջին 10 տարում աճի տեմպերը փոքր-ինչ նվազել են։


== Արտաքին հղումներ ==
Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: (նորվեգերեն)


== Ծանոթագրություններ ==