armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Առաջադեմ սկանավորում

Առաջադեմ սկանավորում կամ Պրոգրեսիվ սկանավորում, շարժվող պատկերների ցուցադրման, պահպանման կամ փոխանցման ձևաչափ է, որտեղ յուրաքանչյուր կադրի բոլոր գծերը գծված են հաջորդականությամբ։ Սա ի տարբերություն ավանդական անալոգային հեռուստատեսային համակարգերում օգտագործվող միահյուսված տեսանյութի, որտեղ միայն կենտ գծերը, այնուհետև յուրաքանչյուր կադրի զույգ գծերը (յուրաքանչյուր նկար կոչվում է տեսադաշտ) հերթով գծվում են, այնպես որ օգտագործվում է իրական պատկերի կադրերի միայն կեսը։ տեսանյութ արտադրելու համար։  Համակարգն ի սկզբանե հայտնի էր որպես «հաջորդական սկանավորում», երբ այն օգտագործվում էր 1936 թվականին Ալեքսանդրա Պալասից, Միացյալ Թագավորություն, Բեյրդ 240 գծի հեռուստատեսային հաղորդումներում։ Այն նաև օգտագործվել է Բեյրդի փորձարարական փոխանցումներում՝ օգտագործելով 30 գծեր 1920-ականներին։ Պրոգրեսիվ սկանավորումը համընդհանուր կիրառություն գտավ համակարգչային էկրաններում՝ սկսած 21-րդ դարի սկզբից։


== Դիմում ցուցադրման սարքերում ==
Պրոգրեսիվ սկանավորումը լայն տարածում գտավ անհատական համակարգիչների հայտնվելով։ Մոնիտորի էկրանից փոքր տեքստի հարմարավետ ընթերցման համար ավանդական հեռուստատեսությունում օգտագործվող միահյուսումը քիչ օգտակար էր, քանի որ տողերի թարթումը առաջացնում էր աչքերի արագ հոգնածություն։ Եվ քանի որ համակարգչային վիդեո համակարգի կողմից ստեղծված պատկերը կարիք չուներ փոխանցվելու զգալի հեռավորությունների վրա, հնարավոր եղավ մեծացնել փոխանցվող վիդեո ազդանշանի թողունակությունը և դրանով իսկ հրաժարվել հնացած հեռուստատեսային ստանդարտներում լայնորեն կիրառվող «անհարմար» միահյուսումից։
Առաջին պրոգրեսիվ սկան ցուցադրող սարքերը կաթոդային ճառագայթային խողովակի մոնիտորներն էին։ 1990-ականների վերջին հեղուկ բյուրեղային էկրանների հայտնվելը թվային վիդեո ազդանշանի միջոցով պատկերի ձևավորման բոլորովին այլ սկզբունք ուներ։ Շրջանակը ձևավորվում է ամբողջությամբ, և ոչ թե տող առ տող, ինչպես CRT էկրանում։ Տողերի և սյունակների հասցեավորումն օգտագործվում է յուրաքանչյուր տարրի պայծառությունը փոխելու համար։ Մուտքային վիդեո ազդանշանը մշակվում է չիպի կողմից և մասշտաբվում՝ ըստ ցուցադրման լուծաչափի։
ՀԲ տեխնոլոգիաների զարգացումը հանգեցրել է ոչ միայն մոնիտորների, այլ նաև պրոյեկտորների, հեռուստացույցների, տեսախցիկների, հեռախոսների առաջացմանը, որոնք օգտագործում են պրոգրեսիվ սկանավորման ՀԲ էկրաններ։
Հայտնվել են նաև պլազմային վահանակներ, լուսադիոդային էկրաններ և օրգանական լուսարձակող դիոդներով դիսփլեյներ, որոնցում թվային ձևով վիդեո ազդանշանի ձևավորման բնույթի պատճառով անհնար է օգտագործել միահյուսում առանց դեմիահյուսման։


== Թվային հեռուստատեսության տարրալուծման ստանդարտներ ==
Թվային հեռուստատեսության և տեսաերիզում տարրալուծման ստանդարտներ նշանակելու համար օգտագործվում է կարճ նշում, որը ցույց է տալիս վիդեո ազդանշանի գծերի քանակը և սկանավորման ռեժիմը։ «P» տառը նշանակում է առաջադեմ սկանավորում (անգլերեն՝ progressive scan): (Միահյուսվածը, իր հերթին, նշվում է «i» տառով անգլերեն՝ interlaced):
Ընդհանուր ձևաչափեր.

480ա
576ա
720ա
1080ա


== Ծանոթագրություններ ==
(1584) Ֆուձի

(1584) Ֆուձի (անգլ.՝ Fuji), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1927 թվականի փետրվարի 7-ին Օկուրո Օիկավայի կողմից Տոկիոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,376963 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,916 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,838 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ֆուձի աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,9344 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1338,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268949 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 26,62° անկյուն։
Ֆուձի աստերոիդը պատկանում է Ֆոկեայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդների ուղեծրերը ունեն մեծ կիսաառանցքներ, ընկած 2,25-ից մինչև 2,5 ա. մ. միջակայքում և 0,1-ից ոչ մեծ էքսցենտրիսիտետ։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1584) Ֆուձի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իկիկե

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իկիկե (այլ կիրառումներ)Իկիկե (իսպ.՝ Iquique), քաղաք նավահանգիստ Չիլիում։ Տարածքը՝ 2262 կմ²։ Բնակչությունը՝ 226 000 (2006 թ), բնակչության խտությունը՝ 100 մարդ/կմ²։


== Քույր քաղաքներ ==
 Օրուրո, Բոլիվիա
 Մայամի, ԱՄՆ
 Աբու Դաբի, ՄԱԷ
 Տակնա, Պերու
 Արեկիպա, Պերու
 Ասունսյոն, Պարագվայ
 Աշկելոն, Իսրայել
 Տայչժոու, Չինաստան
 Սևիլյա, Իսպանիա
 Զագրեբ, Խորվաթիա
 Կամպո Գրանդե, Բրազիլիա
 Տուլկան, Էկվադոր
 Սանտա Ֆե, Արգենտինա
 Ռապալլո, Իտալիա


== Պատմություն ==
Նիկոնովկա (գյուղ, Բերդիչևի շրջան)

Նիկոնովկա (ուկրաիներեն՝ Никонівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1794 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոնովկա գյուղում բնակվում էր 581 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1915 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 303,39 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բոլշոե Լյովինո

Բոլշոե Լյովինո (ռուս.՝ Большое Лёвино), գյուղ Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Լունինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գուրեև (Դուբովսկի շրջան)

Գուրեև (ռուս.՝ Гуреев), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Դուբովսկի շրջանում։ Գուրեևսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Ադրբեջանի նախագահ

Ադրբեջանի նախագահ (ադրբ.՝ Azərbaycan prezidenti), Ադրբեջանական Հանրապետության բարձրագույն պետական պաշտոնը։ Համաձայն Ադրբեջանական Հանրապետության Սահմանադրության, նախագահը ներկայացնում է պետությունը ներքին և արտաքին հարաբերություններում, մարմնավորում է ազգի միասնությունը։ Ադրբեջանը նախագահական հանրապետություն է։ Նախագահը ղեկավարում պետությունը, իսկ վարչապետը հանդես է գալիս որպես կառավարության ղեկավար։ Ներկայում Ադրբեջանի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնում Իլհամ Ալիևը։


== Նախագահների ցանկ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ադրբեջանի Նախագահի պաշտոնական կայքը
Սլոբոդա (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍլոբոդաՍլոբոդա (ռուս.՝ Слобода), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Monkey’s Audio

Monkey's Audio, հայտնի ձևաչափ առանց կորուստի ձայնը թվային ալյագրման համար։ Կոդեկը տարածվում է անվճար միանուն ծրագրային պաշտպանության ներքո Microsoft Windows-ի համար։ Ձայնագրությունը օգտագործվում է հետևյալ ընդլայնմամբ. «.ape» ձայնագրության պահպանման և «.apl» մետատվյալների պահպանման համար։ Չնայած նրան, որ կոդեկը տարածվում է անվճար այլագրի հետ՝ Monkeys Audio-ն չի հանդիսանում ազատ, քանի որ նրա հավաստագիրը ներառում է մի քանի սահմանափակումներ։ Առաջին կետը այն է, որ Monkey’s Audio SDK-ի մուտքագրման կոդը կարող է լինել ազատ օգտագործվող թողարկման որակի, այլագրման կամ փոփոխման ավելացման համար։
Ձևաչափի մշակողը Մետյու Էշանդն է։ Վերջին տարբերակը 4.16-ն է, որ թողարկվել է 2015 թվականի մարտի 24-ին։


== Հասանելիություն ==
Monkeys' Audio-ի պաշտոնական կոդեկը թողարկվում է միայն Microsoft Windows հարթակի վրա՝ չնայած կան ոչ պաշտոնական կոդեկների շարք Linux, BeOS, Mac OS X-ի համար։ FFmpeg-ում այս ձևաչափը հասանելի է։


=== Ծրագրային անվտանգություն ===
MPlayer
VLC
Winamp
AIMP
JetAudio
foobar2000
VOX (OS X)
Sound Normalizer


== Ծանոթագրություններ ==
Ակսակովո (գյուղ, Կարմասկալինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱկսակովոԱկսակովո (ռուս.՝ Аксаково, բաշկիրերեն՝ Аксаков), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հունգարա-թուրքական բարեկամության զբոսայգի

Հունգարա-թուրքական բարեկամության զբոսայգի (հունգ.՝ Magyar-Török Barátság Park, թուրքերեն՝ Macar-Türk Dostluk Parkı), Հունգարիայի հարավ-արևմուտքում գտնվող զբոսայգի։ Նվիրված է Սիգետվարի ճակատամարտի հիշատակին, որի ժամանակ Օսմանյան կայսրությունը նվաճել է Սիգետվարի՝ խորվատների և հունգարացիների կողմից պաշտպանվող ամրությունը։ Այգին բացվել է 1994 թվականին հունգարա-թուրքական պաշտանյաների համատեղ ջանքերով։


== Պատմություն ==

1566 թվականի ամռանը օսմանյան մոտ 80 հազարանոց բանակը, որը առաջնորդում էր անձամբ սուլթան Սուլեյմանը, պաշարում է Սիգենտվար ամրոցը՝ փակելով Հաբսբուրգյան միապետություն խոշորագույն քաղաքներից մեկի Վիեննայի ճանապարհը, որի պաշարումը արշավի գլխավոր նպատակն էր։ Ամրոցը պաշտպանում էին 2,500 զինվոր, որոնց հրամանատարն էր Միկրոշ Զրինին։ Պաշարումը տևել է օգոստոսի 6-ից մինչև սեպտեմբերի 8-ը։
Սեպտեմբերի 6-ին Սուլեյման I սուլթանը 72 տարեկան հասակում բնական պատճառներով վախճանվում է իր վրանում։ Նրա մահը թաքցնում են, իսկ զորքերին առաջնորդում է Սակալու Մեհմեդ փաշան։ Դրանից որոշ ժամանակ անց սպանվում է ամրոցի պաշտպանության հրամանատարը՝ Միկլոշ Զրինին և ամրոցը ընկնում է։ Չնայած դրան, Վիեննայի դեմ արշավը դադարեցվում է և վերադառնում են հետ՝ այդպես էլ չիմանալով սուլթան Սուլեյմանի մահվան մասին։
Սիգետարը 122 թվականին եղել է Օսմանյան կայսրության մի մասը։ 1596-1600 թվականներին այն եղել է Կանիջա էյալեթի մայրաքաղաք, ապա դարձել է Կանիջա էյալեթի մաս։
«Օսմանյան շրջանում» քաղաքում կառուցվել են մզկիթներ, թուրքական բաղնիքներ և դպրոցներ։ Այդ ժամանակ կառուցված շինությունների մի մասը պահպանվել են մինչ օրս, բայց մի մասը ավերվել է Համբուրգների՝ քաղաք վերադառնալուց անմիջապես հետո։


== Բարեկամության զբոսայգի ==

Ըստ լեգենդի՝ Սուլեյման սուլթանի մահից հետո նրա ներքին օրգանները թաղվել են Սիգետվարի շրջակայքում ինչ-որ տեղ, իսկ մարմինը զմռսվել և տեղափոխվել է կայսրության մայրաքաղաք։
Սուլթան Սուլեյմանի ծննդյան 500-րդ տարելիցին թուրքական կառավարության նախաձեռնությամբ և նրա փողերով, այն վայրում, որտեղ ենթադրաբար թաղված էր սուլթանի սիրտը, կառուցվել է Բարեկամության պուրակը։ Բացման արարողությանը, որը տեղի է ունեցել է 1994 թվականի սեպտեմբերին, ներկա են եղել Հունգարիայի կրթության նախարար Գաբոր Ֆոդորը և Թուրքիայի նախագահ Սուլեյման Դեմիրելը։
Պուրակը գտնվում է քաղաքից 2-3 կմ հյուսիս-արևելք և այնտեղ կարելի հասնել ավտոբուսով։ Պուրակը բաց է ողջ տարին։
1996 թվականին պուրակում կառուցվել է օսմանյան ճարտարապետական ոճով խմելու շատրվան, աղյուսները և մարմարը բերվել են Թուրքիայից։


== Քննադատություն ==
Երբ այգին նոր էր բացվել հունգարական ԶԼՄ-ներում այն  քննադատվում էր այն բանի համար, որ այգում սուլթան Սուլեյմանի դեմքի հսկայական պատկերն էր տեղադրված։ 1997 թվականին դրա կողքին ստեղծվել է Միկլոշ Զրինիի դեմքի համանման պատկերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վաքիր

Վաքիր (վրաց.՝ ვაქირი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Սիղնաղի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1950 մարդ։


== Տարածք ==
Կենտրոնի բարձրությունը 420 մետր է։


== Հայտնի մարդիկ ==
Իոնա Խելաշվիլի


== Աղբյուրներ ==
Վրացական սովետական հանրագիտարան


== Ծանոթագրություններ ==
Սամվել Թադևոսյան (իրավաբան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սամվել Թադևոսյան (այլ կիրառումներ)Սամվել Եփրեմի Թադևոսյան (ծնվ. 15 հուլիսի 1971 թ., ք. Ալչյովսկ, Լուգանսկի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ), հայ իրավաբան, Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր։:


== Կրթություն ==
1989-1994 թթ. սովորել և ավարտել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետը։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1996-2000 թթ. - ՀՀ Արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման վարչության գլխավոր խորհրդատու։
2000-2003 թթ. - ՀՀ Արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման վարչության պետ։
2003-2006 թթ. - ՀՀ Արդարադատության նախարարության քաղաքացիական կացության ակտերի գրանցման գործակալության պետ։
2006-2008 թթ. - Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ համայնքների առաջին ատյանի դատարանի դատավոր։
2008-2009 թթ. - Երևանի քաղաքացիական դատարանի դատավոր։
2009 թ. փետրվարի 27-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր՝ դադարեցնելով Երևանի քաղաքացիական դատարանի դատավորի լիազորությունները։
2014 թ. փետրվարի 13-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավոր՝ դադարեցնելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավորի լիազորությունները։
Բազմիցս որպես դատավոր է հանդես եկել հեռուստադատարանի թողարկումներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Խոշաբ (այլ կիրառումներ)

Խոշաբ, վերաբերվում է։

Խոշաբ (Բասենի գավառ), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։
Խոշաբ (գետ), գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Վանա լճի ավազանում։
Խոշաբ (բերդ), բերդ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Խոշաբի գավառի կենտրոնում, համանուն գետի ափին։
(1450) Ռայմոնդա

(1450) Ռայմոնդա (անգլ.՝ Raimonda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի փետրվարի 20-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,610724 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1616 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0598 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1540,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,233648 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,87° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1450) Ռայմոնդա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գորնո Տոպոլովայա

Գորնո Տոպոլովայա (ռուս.՝ Горно-Тополовая), գետ Կամչատկա թերակղզի՝ Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 54 կմ է։ Թափվում է Մեծ Խապիցա գետի ձախ ափին՝ 68 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19070000112120000017619


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գործարանային (մետրոյի կայարան)

«Գործարանային», Երևանի մետրոպոլիտենի կայարան, որը բացվել է 1983 թ. հուլիսի 11-ին։ Գտնվում է «Սասունցի Դավիթ» և «Շենգավիթ» կայարանների միջև։ Կայարանը գտնվում է Երևանի Շենգավիթ համայնքում և դուրս է գալիս Շիրակի, Արարատյան, Թամանցիների փողոցներ՝ հարավային արդյունաբերական գոտու հարևանությամբ։ Ունի ելք դեպի Բագրատունյաց փողոց և Արշակունյաց պողոտա։ Սկզբնական շրջանում վերջին կայարանն էր։


== Կառամատույց ==
Կառամատույցը բացօթյա է՝ տանիքով։ Պատերը երեսպատված են մոխրագույն մարմարով, պատերի ու տանիքի արանքում կան բացվածքներ՝ արևի լույսի ներթափանցման համար։ Պատերը նախշազարդված են քառանկյունի հարթ դեկորատիվ ուղղահայաց, մեկը մյուսին չկրկնող որմասյուներով (ընդամենը մոտ 20 հատ)։
Կառամատույցի ելքի դիմացի պատը զարդարված է քանդակագործ Լևոն Վարդանյանի «Աշխատանքի երգ» հարթաքանդակով։
Կայարանի գլխավոր կոնստրուկտորներն են Ջոն Հովակիմյանը և Ալբերտ Շաքարյանը։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Տես նաև ==
Երևանի մետրոպոլիտեն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նյութ կայարանի մասին metroworld.ruz.net կայքում
Փիթեր Լաքս

Փիթեր Դևիդ Լաքս (հունգ.՝ Lax Péter Dávid, անգլ.՝ Peter David Lax, մայիսի 1, 1926(1926-05-01), Բուդապեշտ, Հունգարիայի Թագավորություն), ամերիկացի մաթեմատիկոս, 1987 թվականի Վոլֆի մրցանակի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Փիթեր Լաքսը ծնվել է 1926 թվականին Բուդապեշտում հրեաների ընտանիքում։ Ծնողները՝ Հենրի Լաքսն ու Կլարա Քորնֆելդը, եղել են բժիշկներ։ 1941 թվականին ամբողջ ընտանիքը երկրից փախել է Նյու Յորք։ 19 տարեկանից մասնակցել է Մանհեթենյան նախագծին՝ միջուկային զենքի մշակման ծրագրին։ 1949 թվականին ստացել է Նյու Յորքի համալսարանի փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ Լաքսը եղել է Լոս Ալամոսի ազգային լաբորատորիայի աշխատակից, ինչպես նաև աշխատել է Կուրանտի մաթեմատիկական գիտությունների ինստիտուտում։
Լաքսի գործունեության դաշտը բազմակողմանի է. մասնավորապես այն ներառում էր ինտեգրվող համակարգերի, հարվածային ալիքի, հիդրոդինամիկայի ուսումնասիրությունը։ Նա նաև զգալի ներդրում է ունեցել սոլիտոնների տեսության զարգացման գործում։  Նրա անվան հետ են կապված այնպիսի մաթեմատիկական ձեռքբերումներ և թվային մեթոդներ, ինչպիսիք են Լաքս-Միլգրամի թեորեմը, Լաքսի համարժեքության թեորեմը, Լաքս-Ֆրիդրիխսի սխեման և Լաքս-Վենդրոֆի սխեման, Լաքսի էնտրոպիայի պայմանը և Լաքս-Լևերմորի տեսությունը, Լաքսի հավասարումը։


== Ընտանիք ==
Առաջին կինը (1948 թվականից) մաթեմատիկոս Անելի Կան Լաքսն է (1922, 1999 Կատովիցե, Նյու Յորք)՝ Ռիխարդ Կուրանտի աշակերտը,
Որդիներ՝ Ջեյմս և Ջոն։
Երկրորդ կինը՝ ջութակահար Լեոնորա Կուրանտ (1928-2015), մաթեմատիկոս, Կուրանտի մաթեմատիկական գիտությունների ինստիտուտի հիմնադիր Ռիխարդ Կուրանտի դուստրը և ֆիզիկոս, միջուկաբան Էռնեստ Կուրանտի քույրը։


== Մրցանակներ և ճանաչում ==
Իր գործունեության համար Լաքսն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների և պարգևների։ 1970 թվականից նա եղել է ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ։ 1975 թվականին նրան շնորհվել է Նորբերտ Վիների մրցանակ։ 1986 թվականին պարգևատրվել է ԱՄՆ ազգային գիտական մեդալով, 1987 թվականին՝ Վոլֆի մրցանակով, 1992 թվականին՝ Ստիլի մրցանակով։ 2005 թվականին մաթեմատիկոսը դարձել է Աբելի մրցանակի դափնեկիր։ Լաքսն աշխարհի բազմաթիվ համալսարանների պատվավոր դոկտոր է, այդ թվում՝ Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի (1990 թվականից)։ 2012 թվականից ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերության իսկական անդամ է, 1979-1980 թվականներին եղել է նրա նախագահը։ Փիթեր Լաքսին շնորհվել է նաև 2013 թվականի Լոմոնոսովի անվան Մեծ ոսկե մեդալը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փիթեր Լաքսի կենսագրությունը (անգլ.) — MacTutor History of Mathematics archive.
Martin Raussen, Christian Skau (2006)։ «Интервью с Питером Лаксом» (անգլերեն)։ Notices of the American Mathematical Society։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-08-27-ին։ Վերցված է 2013-08-07
Ռոբերտ Մենենդես

Ռոբերտ Մենենդես (անգլ.՝ Robert Menendez, հունվարի 1, 1954(1954-01-01), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Նյու Ջերսիից ընտրված սենատոր, դեմոկրատ, իրավաբան։ ԱՄՆ բարձրագույն օրենսդիր մարմնում պաշտոնավարում է 2006-ից։ Դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ է։ 2013-2016թթ. նախագահել և 2021-ից ի վեր դարձյալ նախագահում է ԱՄՆ Սենատի Արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովը. նաև ԱՄՆ Կոնգրեսի Հայկական հարցերով հանձնախմբի անդամ է։  


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է ծագումով կուբացի ամերիկացու ընտանիքում, որն ԱՄՆ է գաղթել 1953 թվականին։ Ռոբերտը մանկուց զբաղվել է ֆուտբոլով, նրա դաստիարակությամբ զբաղվել է իրենց հարևանուհին՝ հայազգի տիկին Անուշը։ Հայրը՝ Մարիոն եղել է հյուսն, իսկ մայրը՝ Էվանջելինը՝ դերձակ։
Ռոբերտն ավարտել է Սենթ Պիտերս քոլեջը (1976թ․) և Ռատգերսի համալսարանի իրավաբանական բաժինը (1979 թ.)։ 1986—1992 թվականներին եղել է Յունիոն Սիթիի քաղաքապետը։ 1987 թվականին ընտրվել է Նյու Ջերսիի ներկայացուցիչների պալատի անդամ։ 1991 թվականին ընտրվել է Նյու Ջերսիի Սենատի անդամ, իսկ հաջորդ տարին՝ ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ։
2006 թվականի հունվարին Մենենդեսը նշանակվել է ԱՄՆ Սենատում՝ սենատոր Ջոն Կորզայնի հրաժարականից հետո, որն ընտրվել էր Նյու Ջերսիի նահանգապետ։ 2006 թվականի նոյեմբերին վերընտրվել է։ 2013 թվականի փետրվարի 1-ից մինչև 2015 թվականի հունվարի 3-ը սենատի միջազգային հարաբերությունների հանձնաժողովի ներկայացուցիչ է եղել։
Մենենդենսը երբեմն գործել է հայկական լոբիի շահերի շրջանակներում և 1995 թվականից մտել է ԱՄՆ Կոնգրեսի հայկական հարցով հանձնախմբի մեջ։
Մենենդեսը Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ թիվ 150 բանաձևի համահեղինակն է, որը 2019 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ընդունել է ԱՄՆ Սենատը։

Նա արգելափակել է այն բանաձևը, համաձայն որի ԱՄՆ-ին թույլատրվում է ուղղաթիռներ վաճառել Ադրբեջանին, ինչպես նաև Մեթյու Բրայզային Ադրբեջանում ԱՄՆ դեսպան նշանակելը։
2014 թվականի մարտին ՌԴ արտաքին գործերի նախարարության կողմից ներառվել է այնպիսի անձանց շրջանակներում, որոնց նկատմամբ պատժամիջոցներ են կիրառվել։ Նրան արգելվում է այցելել ՌԴ՝ ի պատասխան ԱՄՆ-ի կողմից ՌԴ-ի նկատմամբ իրականացվող արգելափակումների՝ Ուկրաինայի և Ղրիմի հարցի պատճառով։
2014 թվականի հուլիսի 22-ին նախագահ Օբամային ուղղված նամակում նա կոչ է արել Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետությունը ճանաչել որպես ահաբեկչական կազմակերպություն և ՌԴ-ի նկատմամբ լայնածավալ արգելանքներ իրականացնել։
In 2015, Menendez was indicted on federal corruption charges; the jury was unable to reach a verdict and charges were dropped in 2018. The United States Senate Select Committee on Ethics "severely admonished" him. 2015-ին Մենենդեսին մեղադրանք է առաջադրվել կոռուպցիայի համար, սակայն 2018-ին այն չեղարկվել է, քանի որ ատենակալներն այդպես էլ չեն կարողացել վճիռ կայացնել։ Նա խիստ նկատողության է արժանացել Էթիկայի հարցերով Սենատի հատուկ հանձնաժողովի կողմից։ 


== Անձնական կյանք ==
1976 թվականին ամուսնացել է ուսուցչուհի Ջեյն Յակոբսենի հետ, ունեցել են երկու երեխա՝ դուստր Ալիսիան (որն այժմ հեռուստատեսության մեկնաբան է), և որդին՝ Ռոբերտը։ 2005 թվականին Ռոբերտն ու Ջեյնն ամուսնալուծվել են։


== Պարգևներ ==
Իզաբելլա Կաթոլիկի շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ (Իսպանիա, 2014 թվականի հունվար)։
Էլիս կղզու Պատվավոր մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Կենսագրություն(անգլ.)
Աբբաս Միրզայի մզկիթ

Աբբաս Միրզայի մզկիթ (պարսկերեն՝ مسجد عباس میرزا), շիա իսլամական մզկիթ, որը գտնվել է Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում։ Հայտնի է եղել նաև Շահ Աբբասի մզկիթ ու Սարդարի մզկիթ անվանումներով։
Կառուցվել է 1606 թվականին Շահ Աբբասի հրամանով։ Վերակառուցվել է Երևանի մեծ երկրաշարժից հետո։ Կրկին անգամ վերակառուցվել է 1807-1817 թվականներին, երբ Երևանի խանը Հուսեին Քաջարն էր, Պարսից թագաժառանգ ազգությամբ թուրք-քաջար Աբբաս Միրզայի հրամանով ու սրացել նրա անունը։
Մզկիթի գմբեթները արտաքինից պատված են կապտականաչավուն ապակով։ Նման ճարտարապետական ոճը բնորոշ է միայն պարսկական ճարտարապետությանը։ Ռուսների կողմից Երևանի գրավումից հետո Աբբաս Միրզայի մզկիթը ռուս զինվորների համար ծառայել է որպես զինանոց։ 1901 թվականին կանգուն էր, սակայն ծայրահեղ խարխլված։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Տե՛ս նաև ==
Երևանի խանություն
Կապույտ մզկիթ (Երևան)


== Ծանոթագրություններ ==
Թոմա Ժուանե

Թոմա Ժուանե (ֆր.՝ Thomas Jouannet, սեպտեմբերի 30, 1970(1970-09-30), Ժնև, Շվեյցարիա), ֆրանսիացի կինոդերասան։


== Կենսագրություն ==
Թոմա Ժուանը ծնվել է 1970 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Ժնևում՝ ֆրանսիացիների ընտանիքում։ 18 տարեկանում նա տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ ընդունվել է դրամատիկական դպրոց։ Վաղ տարիներին Թոմայի կարիերայում կար աննկատելի դերեր թատրոնում և հեռուստատեսությունում, մինչև որ 1988 նա խաղում է իր առաջին էական դերը Արնո Սելինյակի «Ուիք-էնդ» ֆիլմում՝ Միշել Լարոկի և Պերա Արդիտիի ընկերությունում։ 2001 թվականին դերասանը նկարահանվել է աղմկալից «Յամակասի, նոր սամուրայներ» մարտաֆիլմում։
Ներկայումս Թոման նկարահանված է 70 ֆիլմերում, հեռուստատեսությունում և թատրոնում։


== Անձնական կյանքը ==
8 տարվա ընթացքում հարաբերությունների մեջ է եղել Ալեքսանդր Լեմիի հետ։ Այդ ամուսնությունից նա ունի մեկ աղջիկ՝ Կլոեն։ Այժմ ամուսնացած է դերասանուհի Արմել Դոյչի հետ (1979)։


== Արտաքին հղումներ ==
CV/Fiche artiste (French/English)
CC.Communication - Book de Photos
Interview of Thomas Jouannet (English) Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine.
La Cité de Thomas Jouannet  on La Cité des Artistes (French)
Վիլ Սավուա

Վիլ Սավուա (ֆր.՝ Ville-Savoye), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, որը մտնում է Պիկարդիա երկրամասի և Էնա գավառի կազմի մեջ։ Համայնքը մտնում է նաև Ֆեր ան Տարդենուա կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է հանդիսանում Սուասոնը։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02817։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 277 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին 33 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 27-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 6-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 81,8 %, 1999 թվականին եղել է 77,8 %)։ 27 ակտիվ քաղաքացիներից 24-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (13 տղամարդ և 11 կին), անաշխատունակների թիվը կազմել է 3 մարդ (2 տղամարդ և 1 կին)։ 6 ոչ ակտիվ մարդկանցից 4-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 1-ը եղել է թոշակառու, 1-ը եղել է ոչ ակտիվ այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Աղբյուրներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Վիլ Սավուա (ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Պուիստա

Պուիստա (էստ․՝ Puista), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մեռեմյաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բող

Բող (լատ.՝ Caucalis), ջամջամ, նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 4-5, ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ բող տափակապտուղ (C. platycarpos)։


== Նկարագրություն ==
Ցողունը ճյուղավորվող է, ակոսավոր, բարձրությունը՝ մինչև 35 սմ. Տերևները կրկնակի-եռակի փետրաբաժան են։ Ցողունը և տերևները ծածկված են կոշտ մազիկներով։ Ծաղիկները սպիտակ են կամ կարմրավուն։ Պտուղը մերկ է, ամուր, հիմքում՝ կարթաձև։ Պարունակում է ֆլավոնոիդ, եթերայուղ, ճարպ, պոլիացելինային միացություններ։ Երիտասարդ ընձյուղներն ուտելի են։


== Տարածումը Հայաստանում ==
Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Աճում է քարքարոտ լանջերին, ճամփեզրերին, երբեմն աղբոտում ցանքերը։
Իվանովկա (գյուղ, Պետրովի գյուղական խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանովկաԻվանովկա (ուկրաիներեն՝ Іванівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բուկսկի։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Իվանովկա գյուղում բնակվում էր 91 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 75,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գրիգոր Տողանյան

Գրիգոր Տողանյան (հունվարի 12, 1928(1928-01-12), Ստամբուլ, Թուրքիա), հայ անասնաբույծ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1974), պրոֆեսոր (1978)։


== Կենսագրություն ==
Գրիգոր Տողանյանը ծնվել է 1928 թվականի հունվարի 12-ին Ստամբուլում։ Ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը (1949)։ 1954 թվականից աշխատել է նույն ինստիտուտում, 1978 թվականից՝ մանր անասնաբուծության ամբիոնի պրոֆեսոր։ Գիտական աշխատանքները վերաբերում են ՀԽՍՀ-ում ոչխարաբուծության, խոզաբուծության բարելավման և կենդանիների մթերատվության բարձրացման խնդիրներին։ ԽՄԿԿ անդամ 1968 թվականից։


== Երկեր ==
Արդյունաբերական հիմունքներով մսի արտադրության տեխնոլոգիան, Երևան, 1986 (համահեղինակ)։
Խոզի մսի արտադրության ավելացման ուղիները,  Երևան։ Հայաստան, 1984, 102 էջ (համահեղինակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուչերովսկի գյուղական խորհուրդ (Գլուխովսկի շրջան)

Կուչերովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Кучерівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուչերովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 834 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Անկախության բանակ

Անկախության բանակ, կամավորական աշխարհազորային ռազմաքաղաքական միավորում։ Կազմավորվել է 1989 թվականի հոկտեմբեր-դեկտեմբերին՝ Ազգային ինքնորոշում միավորում (ԱԻՄ) կազմակերպության խորհրդի անդամների (Աշոտ Նավասարդյան, Մովսես Գորգիսյան, Լ. Հակոբյան, Ազատ Արշակյան, Ռազմիկ Մարկոսյան, Ա. Հակոբյան, Ն. Զուրաբյան, Գ. Միրզոյան, Դ. Հակոբյան) նախաձեռնությամբ։
«Անկախության բանակի» գաղափարական, կազմակերպչական սկզբունքները և նպատակները շարադրված են Հռչակագրում, ուր մասնավորապես ասված է.

Նպատակները և առաքելությունները չէին սահմանափակվում Հայաստանի ինքնապաշտպանական խնդիրներով և ունեին ազգային հիմնախնդիրների ավելի լայն ընդգրկում։ 1990 թվականի մարտի 23-ին «Անկախության բանակը» հայտարարությամբ դուրս է եկել ԱԻՄ կազմից, դարձել ինքնուրույն միավոր, պահպանել անվանումը և նպատակները։ «Անկախության բանակի» մի քանի ղեկավարներ (Ա. Նավասարդյան, Լ. Հակոբյան, Ն. Զուրաբյան, Ա. Հակոբյան) 1990 թվականի ապրիլի 2-ին հիմնադրաված Հայաստանի հանրապետական կուսակցության շարքերում ներգրավվել և ստեղծել են նոր ռազմական խորհուրդ (գերագույն հրամանատար՝ Ա. Նավասարդյան, առաջին տեղակալ՝ Լ. Հակոբյան, անդամներ՝ Ա. Հակոբյան, Վ. Ավետյան, Հ. Գևորգյան, Ա. Մալխասյան, Ա. Աղաբեկյան, Կ. Կարապետյան, ընդհանուր հրամանատար՝ Լ. Ազգալդյան, շտաբի պետ՝ Ա. Աղաբաբյան, հրամանատարներ՝ Ա. Թովմասյան, Ա. Մալխասյան, Ա. Աղաբեկյան, Վ. Ավետյան, Ս. Մարգարյան, Ա. Ավետիսյան)։ 1989 թվականի դեկտեմբերից «Անկախության բանակը» ստորաբաժանումներ է ունեցել Երևանում, Էջմիածնում, Արտաշատում, Արմավիրում, Արարատում, Մասիսում, Չարենցավանում, Կամոյում, Վարդենիսում, Վանաձորում, Իջևանում, Տաշիրում, Արցախում։
1990 թվականի փետրվարին մի շարք աշխարհազորային միավորումների և «Անկախության բանակի» նախաձեռնությամբ ստեղծվել է Հայաստանի աշխարհազորային ուժերի Պաշտպանության համակարգիչ խորհուրդը, որի շրջանակներում պետք է գործեին ՀՀ բոլոր ինքնապաշտպանական կազմավորումները։
1989-1990 թվականներին «Անկախության բանակը» մասնակցել է ՀՀ սահմանների և Արցախի Հանրապետության ինքնապաշտպանական ու ազատագրական մարտերին։ 1990 թվականի մայիսի 27-ին «Անկախության բանակի» ակտիվ գործունեության շնորհիվ կանխվել է Երևանի երկաթուղային կայարանում ԽՍՀՄ Զինված ուժերի և պետական անվտանգության կոմիտեի կողմից կազմակերպված սադրիչ գործունեությունը։
1990 թվականի օգոստոսի 23-ին «Անկախության բանակը» կազմալուծվել է, հրամանատարները և ազատամարտիկներն անցել են քաղաքական գործունեության, զինվորական և քաղաքացիական ծառայության։
Դավիթ Ա

Դավիթ Ա Արծրունի (անհայտ - մոտ 1165, Աղթամար, Ամյուկի իշխանություն), Աղթամարի կաթողիկոս (1113-1165)։ Աղթամարի և Ամյուկի տեր, պրոտոկյուրոպաղատ Աբդլմսեհ Արծրունու որդին, Արծրունիների իշխանական տոհմից։ 


== Աղթամարի կաթողիկոսության հիմնադրում ==
Դավիթը նախապես եղել է Աղթամարի եպիսկոպոսը։ Հրաժարվել է հնազանդվել Գրիգոր Գ Պահլավունուն վերջինիս մանկահասակության պատճառով և իրեն հռչակել է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս։ 1113 թվականին Կիլիկիայի Սև լեռների վանքերից մեկում՝ Կարմիր Վանքում գումարված ժողովը դատապարտել է Դավիթ Ա-ին։ Սակայն նա չի ենթարկվել ժողովին և շարունակել է մինչև մահ գահակալել Աղթամարում՝ այն հռչակելով առանձին կաթողիկոսական աթոռ։


== Տես նաև ==
Աղթամարի կաթողիկոսություն
Սև Լեռան ժողով
Կարմիր վանք


== Ծանոթագրություններ ==
Նավարատրի

Նավարատրի (սանսկրիտ՝ नवरात्रि navarātri IAST, բենգալերեն՝ নবরাত্রি), հինդուական կրոնական տոն։ Սանսկրիտից թարգմանված՝ «նավարատրի» բառը նշանակում է «ինը գիշերներ»։ Տասն օր և ինը գիշեր տևող այս տոնի ընթացքում հինդուիստները պաշտում են հինդուիզմի մեջ Աստծո ինը կանացի ձևերը՝ Շակտի/Դեվի։

Տոնը նշվում է տարին երկու անգամ. գարնանային լուսավոր ամսվա՝ Չայտրայի (ապրիլ - մայիս) կեսին և Աշվինա աշնանային ամիսներին (սեպտեմբեր - հոկտեմբեր)։ Տոնակատարությունը սկսվում է նորալուսնից հետո առաջին օրը:
Նավարատրիի ընթացքում անցկացվում են տաճարային տոներ, կատարվում են աղոթքներ, կազմակերպվում են հանդիսավոր երթեր և տոնավաճառներ։ Հաճախ փառատոնի առաջին երեք օրերը նվիրված են Լակշմի աստվածուհուն, հաջորդ երեքը՝ Դուրգային, իսկ վերջինը՝ Սարասվատիին։ Փառատոնի ամենակարևոր տարրերից մեկը Դուրգա Պուջան է. երկրպագուները երկրպագում են Դուրգայի տեսքով Դեվիին՝ նրա հովանավորչությունն ստանալու համար։ Նավարատրիի հետ կապված առասպելներից մեկը պատմում է ասուրա Մահիշայի նկատմամբ Դուրգայի հաղթանակի մասին։
Տարբեր շրջաններում կան նաև Նավարատրիի տոնակատարությունների տեղական ավանդույթներ։ Օրինակ՝ Գուջարաթում անցկացվում են կանանց հատուկ պարեր, Բենգալիայում՝ Կալի պատկերներով երթեր, Թամիլնադում՝ տիկնիկային բլուրներ. աստվածուհիների և հինդուական պանթեոնի աստվածների ֆիգուրներով հատուկ հարթակներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
ռուսերեն լեզվովКраснодембская Н. Г. Дурга // Индуизм. Джайнизм. Сикхизм: словарь / под общ. ред. М. Ф. Альбедиль и А. М. Дубянского. — М.: Республика, 1996a. — С. 179—180. — 576 с. — ISBN 5-250-02557-9
Краснодембская Н. Г. Наваратри/Наваратра // Индуизм. Джайнизм. Сикхизм: словарь / под общ. ред. М. Ф. Альбедиль и А. М. Дубянского. — М.: Республика, 1996b. — С. 297—298. — 576 с. — ISBN 5-250-02557-9այլ լեզուներով


== Արտաքին հղումներ ==
Նավարատրիի նշանակությունը
Նավարատրի. «Ինը գիշերներ» փառատոնում ամբողջ աշխարհում հինդուները երկրպագում են Գերագույն կանացի ձևին Archived 2020-02-28 at the Wayback Machine.
Ինչու՞ է տոնվում Նավարատրին
Նավարատրի՝ Աստվածուհու խորհրդանշական տեսլականի տոնումը Article of the Month - October 2007
Vaishno Devi and Navratri Story
Օրտաչեզուս

Օրտաչեզուս (իտալերեն՝  Ortacesus), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Կալիարի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1009 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 43 մարդ/կմ², զբաղեցնում է 24 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 9040։ Հեռախոսային կոդ՝ 070:


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==
Կին դատավորների միջազգային միություն

Կին դատավորների միջազգային միություն (անգլ.՝ International Association of Women Judges (IAWJ)), 1991 թվականին հիմնադրված ֆեմինիստական հասարակական կազմակերպություն, որի անդամները աշխարհի տարբեր կողմերից դատավորներ են, որոնք պաշտպանում են կանանց հավասար իրավունքները։


== Պատմություն ==
Կին դատավորների միջազգային միությունն ստեղծվել է 1991 թվականին, երբ ամբողջ աշխարհից 50 կին դատավորներ հրավիրվել են մասնակցելու Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Կին դատավորների ազգային միության տասներորդ հոբելյանական միջոցառմանը։ Որոշվել է, որ դատական համակարգում սեռային խտրականության դեմ պայքարը հեշտացնելու համար ստեղծել միջազգային միություն։ 1991 թվականի հոկտեմբերին 15 երկրներից կին դատավորներ հանդիսավոր կերպով ընդունել են Կին դատավորների միջազգային միության սահմանադրությունը։ Նրանց առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 1992 թվականի հոկտեմբերին․ Սան Դիեգոյում իրար են հանդիպել 42 տարբեր երկրներից 82 կին դատավորներ։ Նրանց ամենահետաքրքրող խնդիրը եղել է ընտանեկան բռնությունը։ Կին դատավորները ամբողջ աշխարհում հովանավորել են աշխատաժողովներ և կոնֆերանսներ՝ սովորեցնելու ընտանեկան բռնության տարածման, այն խոչընդոտելու մասին, ինչպես գործադրել օրենքները՝ սահմանելու այդ հանցագործությունը տույժերով։ Կին դատավորների միջազգային միությունը նաև նախագիծ է ունեցել՝ կրթելու դատավորներին, թե ինչպես կիրառել մարդու միջազգային իրավունքի գործիքները առանձին դատարաններում կանանց հետ կապված դեպքերում։ 
Կին դատավորների միջազգային միության առաջին դատավորը եղել է Առլին Փաչը։ 1994 թվականի մայիսին Հռոմում ընտանեկան բռնության հետ կապված կոնֆերանս է տեղի ունեցել։
2010 թվականին, երբ Միացյալ Թագավորությունից բարոնուհի Հեյլն ընտրվել է Կին դատավորների միջազգային միության նախագահ, այն արդեն ուներ 90 երկրներից 4 000 անդամներ։ 2017 թվականին անդամների թիվը հասել է 5 000-ի, իսկ 2019 թվականին՝ 6 000-ի։


== Նախագահներ ==
Առլին Փաչ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, 1992-1994
Պացիտա Կանիզարես-Նիե, Ֆիլիպիններ, 1996-1998
Սյուզան Դևայն, Կանադա,
Կարմեն Արգիբեյ, Արգենտինա, 1998-2000
Մելլա Քերոլ, Իռլանդիա, 2000-2002
Լետիցիա Կիկոնյոգո, Ուգանդա, 2002-2004
Ջեյն Մեթյու, Ավստրալիա, 2004-2006
Գրասիելա Դիքսոն,Պանամա, 2006-2008
Լեսլի Ալդեն, ԱՄՆ, 2008-2010
Բրենդա Հեյլ, Միացյալ Թագավորություն, 2010-2012
Էվսեբիա Մունուո, Տանզանիա, 2012-2014
Թերեզիտա դե Կաստրո, Ֆիլիպիններ, 2014-2016
Սյուզանա Մեդինա դե Ռիցո, Արգենտինա, 2016-2018
Վանես Ռուիզ, ԱՄՆ, 2018-2020


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքէջ
Ռոբ Յանով

Ռոբ Յանով  (անգլ.՝ Rob Janoff, 20-րդ դար, Քալվեր Սիթի, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերկացի գրաֆիկական դիզայներ, Apple Inc ընկերության պատկերանիշի հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է  Կալիֆոռնիա նահանգի Քալվեր-Սիթի քաղաքում։ Սովորել է նույն նահանգի Սան Խոսեի պետական համալսարանի գրաֆիկական դիզայն բաժնում, որից հետո  աշխատել է  Սիլիկոնային հովտի մի շարք փոքր գործակալությունների հետ, որոնք աշխատում էին շատ հեղինակավոր հաճախորդների համար։ 1977 թվականին  աշխատանքի է անցել Պալո-Ալտո քաղաքում գտնվող «Regis McKenna» առևտրով զբաղվող կազմակերպությունում, որտեղ ստեղծագործական հարցերով տնօրենի կողմից  ընտրվել է Apple Computer-ի համար որպես կորպորատիվ ինքնության համար գրաֆիկական ձևավորման դիզայներ։ Շուտով Apple-ի համար նա մշակում է պատկերանիշ։ 
Apple-ի առաջին ոչ պաշտոնական պատկերանիշի հեղինակը Ռոն Ուայնն էր։ Այդ պատկերանիշում պատկերված էր խնձորի ծառի տակ նստած Իսահակ Նյուտոնը։ Պատկերանիշը թողարկվել է 1976 թվականի ապիլի 1-ին։
Կարճ ժամանակ անց պատկերանիշը փոխարինվեց Ռոբ Յանովի «ծիածանագույն խնձոր» (անգլ.՝ rainbow) պատկերանիշով։ Այն հրապարակվել է 1977 թվականի օգոստոսի 4-ի Macintosh Classic 2 թողարկման հետ։ Յանովը ներկայացրել էր պատկերանիշի երկու տարբերակ՝ նորմալ և կծած, որոնցից Ջոբսը ընտրել է երկրորդ տարբերակը։ Յանովի ստեղծած պատկերանիշի մեջ կարևոր է խնձորի ձևը։

Խնձորը, որն ընկել է Նյուտոնի գլխին ընտրվել է որպես գիտելիքների խորհրդանիշ։ 2009 թվականին հարցազրույցներից մեկի ժամանակ Ռոբ Յանովը բացատրել է, թե ինչու է պատկերանիշում  խնձորը կծած․ ըստ նրա նորմալ խնձորը ավելի շատ նման էր  բալի։
Ռոբ Յանովի բացատրությամբ գունավոր պատկերանիշը կապված է նրա հետ, որ Apple-ը թողարկում է գունավոր մոնիտորներով համակարգիչներ։ Այն ժամանակ Էփլ Մակինտոշ ընկերության համակարգիչների էկրանը կարող էր արտացոլել 6 գույն։ Հենց այդ գույներն էլ նշված են պատկերանիշում։ Յանովը գույները դասավորել է պատահական կարգով, միայն կանաչ գույնը տեղակայված է եղել առաջին տեղում։
Կա ևս մի լեգենդ, որ պատկերանշանի վրա գունավոր շերտերն ավելացվել է պատիվ  Ալան Թյուրինգի։
Ռոբ Յանովի ձևավորած գունավոր կծած խնձորի տեսքով պատկերանիծը մնաց մինչև 1999 թվականը։
Դրանից հետո Ռոբն աշխատել է Նյու Յորքի և Չիկագոյի առաջատար գործակալություններում, մշակել  դիզայն հայտնի ապրանքանիշերի համար։ Եղել է խոսքի վարպետ, Կիպրոսի Արևելյան Միջերկրական համալսարանում հանդես է եկել դասախոսություններով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Легендарное яблоко: как появился логотип Apple
The story behind the Apple logo
https://robjanoff.com/ Ռոբ Յանով. պաշտոնական կայք
Պավլովո (գյուղ, Ուրենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊավլովոՊավլովո (ռուս.՝ Павлово), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Ուրենսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տենկինսկի շրջան

Տենկինսկի շրջան (ռուս.՝ Тенькинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Մագադանի մարզում։
Ստեղծվել է 1953 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուստ-Օմչուգ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 35600 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 5568 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,16 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ապեյրոն

Ապեյրոն, (հունարեն՝ ἄπειρον, անվերջ), հասկացություն Անաքսիմանդրոսի փիլիսոփայության մեջ, որ նշանակում Է հավերժ շարժման մեջ գտնվող անսահման, անվերջ, անորոշ, որակազուրկ սկզբնանյութ։
Ըստ Անաքսիմանդրոսի ամեն ինչ սկիզբն ապեյրոնն է։ Այս բառը թարգմանվում է երեք տարբեր իմաստներով՝ սկզբնապատճառ, անորոշ, անսահման, որոնք հանդես են գալիս միասին։ Ապեյրոնը գիտական վերացարկում է. մտային, հորինված, արհեստական էություն, որն իր բնույթով զգայական չէ։ Անաքսիմանդրոսն զգում էր, որ նյութական երևույթից այն կողմ պետք է լինի մի ուրիշ էություն, որն էլ հենց պետք է լինի այդ նյութականի պատճառը։ Ըստ նրա՝ ապեյրոնը ծերանալ չունի, այն անմահ է ու անոչնչանալի, ապեյրոնն ինքն է ստեղծում ամեն ինչ։ Ապեյրոնից են առաջանում նախ հակադրությունները՝ տաքն ու սառը, չորն ու թացը, ծանր ու թեթևը և այլն, որոնցից հավերժական շարժման ու անհրաժեշտության միջոցով առաջանում է զգայական աշխարհի բոլոր ձևերը. Աշխարհն առաջանում է ապեյրոնից և պարբերաբար ապեյրոնի է վերածվում. այսինքն՝ աշխարհը պարբերաբար կործանվում է և նորից առաջանում։
Էդգար Իլտներս

Էդգար Իլտներս (լատիշ․՝ Edgars Iltners, 1926 կամ մարտի 3, 1925(1925-03-03), Աիզկրաուկլյան շրջան, Լատվիա - փետրվարի 9, 1983(1983-02-09)), խորհրդային և լատվիացի նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1925 թվականի մարտի 13-ին, Բուրնի խուտորում (այժմ` Լատվիայի Այիզպուտեի շրջան)։
Սովորել է Ձերվսկու վեցամյա հիմնական դպրոցում, Լիեպայսկի միջնակարգ 1-ին դպրոցում (1941-1944), Լիեպայսկի մանկավարժական համալսարանում (1945-1946), գեղարվեստի դպրոցում (1946-1948)։ Ավարտել է Ռիգայի Յա. Ռոզենտալի անվան գեղարվեստական դպրոցը (1949) և Լատվիայի գեղարվեստի ակադեմիայի գեղանկարչություն բաժինը (Օտո Սկուլմեի արվեստանոցը) (1956)։
Դասավանդել է Ռիգայի Յա. Ռոզոնտալի անվան գեղարվեստի դպրոցում (1956-1961), Լատվիայի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի գեղանկարչության ամբիոնում (1976-1983) նկարչության ամբիոնում (1960-1973), եղել է հուշարձանային գեղանկարչության արհեստանոցի ղեկավար (1978 թվականից)։ Եղել է նույն ակադեմիայի ռեկտոր (1974-1976), պրոֆեսոր (1974)։ Եղել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ։
Լատվիայի նկարիչների միության անդամ (1957 թվականից), 1968-1982 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Լատվիայի նկարիչների միության խորհրդի նախագահ, ԽՍՀՄ նկարիչների միության խորհրդի քարտուղար։ Եղել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհուրդի 10-րդ գումարման պատգամավոր (1979-1983)։
Մահացել է 1983 թվականին փետրվարի 9-ին։ Թաղված է Ռիգայի Լենս գերեզմանատանը։


== Մրցանակներ և կոչումներ ==
Լատվիական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1963)
Լատվիական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1973)
ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1977)
Լատվիայի ԽՍՀ պետական մրցանակակիր` (1965) «Հողի տերեր» և «Կոշտուկավոր ձեռքեր» նկարների համար։


== Ստեղծագործություններ ==
Ցուցահանդեսների սկսել է մասնակցել 1955 թվականից։ Լատվիայի ամենանշանավոր նկարիչներից մեկն է, «խիստ ոճի» ներկայացուցիչներից։ Աշխատանքների մեծ մասը առարկայական կոմպոզիցիաներ են և բնապատկերներ։ 1960-ական թվականներին փորձարկել է այդ ժամանակլատվիական գեղանկարչության համար նորարարական համարվող ֆակտուրային էֆեկտներով։
Առավել հայտնի աշխատանքներից են` «Ամուսինները վերադառնում են» (1957), «Հողի տերերը» (1960), «Կոշտուկավոր ձեռքեր» (1962), «Ռիգայի աշտարակները» (1965), «Անմահություն» (1968), «Հուլիս» (1970), «Կարտոֆիլի դաշտ» (1974), «Մոնտաժողները» (1977), «Վենետիկի գիշերով» (1981), «Էրիկա» (1975), «Եկաբ Կազակի դիմանկարը» (1982)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Нефёдова И. Эдгар Илтнер (Альбом из серии Мастера советского искусства). М. Советский художник, 1988
Māksla un arhitektūra biogrāfijās. Atb. red. A. Vanaga — Rīga, 2000


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը և աշխատանքները irliepaja.lv կայքում
Ալադաղի լեռնաշղթա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալադաղ (այլ կիրառումներ)Ալադաղ, Ալադաղլար, Ալլադաղ, Ալլահ-դաղ, լեռնաշղթա Կիլիկիան Տավրոս լեռնահամակարգում։ Ձգվում է Սարոս գետից արևելք և կազմում է Բուլղար լեռնաշղթայի շարունակություն։ Ալադաղի ամենաբարձր գագաթը Ափիշքարն է։ Ոմանք նույնացնում են Խեթական աղբյուրներում Կիցուվատնա երկրում հիշատակվող Ծապարասնայի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանվել Ազատիկյան

Մանվել Ազատիկյան (1903, Մալաթիա, Թուրքիա - 1925, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծննդավայրում նախնական կրթությունն ստանալուց հետո, 1912 թվականին մեկնել է ԱՄՆ, սովորել Ֆիլադելֆիայի դպրոցներից մեկում, հետևել նկարչական արվեստին։ 1918 թվականին ընդունվել է Փենսիլվանիայի Գեղարվեստների ակադեմիա։ 1921 թվականին մեկնել է Փարիզ, ուսումնասիրել Լուվրի թանգարանը։
Ստեղծել է մի շարք կտավներ, որոնք բարձր են գնահատվել օտար արվեստագետների կողմից, հատկապես «Ռուս բանաստեղծը», «Վաղահաս գարունը», «Մերկը», «Իսպանացի աղջիկը» և այլն, որոնք ցուցադրվել են Փարիզի նկարիչների սալոնում։ 1923 թվականին վերադարձել է ԱՄՆ, գործերը ցուցադրել Ուոլդորֆ Աստորիայի և Փենսիլվանիայի Ակադեմիայի ցուցահանդեսներում։ Մահացել է Նյու-Յորքում 1925 թվականին 22 տարեկանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1970)

Ժողովածու (1970), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1970 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1722 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21X13.7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 106 թերթից։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 2բ։


== Բովանդակություն ==
Վասն խաւարման արեգական և լուսնի։
Ասարայ Սեբաստացւոյ Տոմար արեգական և լուսնի։
Վասն գիտութեան տարւոյն, որ խթայո իմաստասէրքն են շինել։
Համեմատութիւնք թուականաց և տարեմտից հրէից և հռոմայեցւոցն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժամանակակից ֆիզիկա

Ժամանակակից ֆիզիկա տերմինը վերաբերում է ֆիզիկայի հետ-Նյուտոնյան կոնցեպցիային։ Այն նկատի ունի որ դասական երևույթները նկարագրելու համար դասական ֆիզիկան բավարար չէ, իրականությունը ճշգրիտ նկարագրելու համար անհրաժեշտ է տեսություն, որ ներառի քվանտային մեխանիկան և հարաբերականության ընդհանուր տեսությունը։
Ընդհանուր առմամբ ժամանակակից ֆիզիկա տերմինը ներառում է ֆիզիկայի բոլոր ճյուղերը, որոնք մշակվել են 20-րդ դարում կամ ավելի ուշ։
Աշդոդ

Աշդոդ (եբրայերեն՝ אַשְׁדּוֹד‎), մեծությամբ Իսրայելի վեցերորդ քաղաքը, որը գտնվում է երկրի Հարավային մարզում Միջերկրական ծովի ափին, Թել Ավիվից դեպի հարավ 30 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքը կարևոր տարածաշրջանային արդյունաբերական կենտրոն է։ Աշդոդի նավահանգիստը Իսրայելի ամենամեծն է, դրանով անցնում է ներմուծվող ապրանքների 60%-ը։ Բնակչությունը՝ ▲225 939 մարդ (2020)։
Ժամանակակից Աշդոդի տեղում գտնվող առաջին փաստագրված բնակավայրը վերագրվում է մթա 17-րդ դարին, ինչով Աշդոդը դառնում է աշխարհի հնագույն քաղաքներից մեկը։ Աշդոդը 13 անգամ հիշատակավում է Աստվածաշնչում։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում քաղաքը բնակեցված է եղել փղշտացիներով, հրեաներով, բյուզանդացիներով, խաչակիրներով և արաբներով։


== Տես նաև ==
Իսրայելի քաղաքներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==


=== Պաշտոնական ===
Աշդոդի մունիցիպալիտետը Archived 2006-04-07 at the Wayback Machine.
Աշդոդի նավահանգիստը Archived 2006-05-11 at the Wayback Machine.


=== Այլ ===
Տեսագրություն Աշդոդի մասին
Տեսագրություններ Աշդոդի մշակութայն կյանքի մասին(չաշխատող հղում)
Ֆոտորեպորտաժ Աշդոդի մասին
Ալեքսանդր Շչուկին

Ալեքսանդր Նիկոլաևիչ Շչուկին (ռուս.՝ Александр Николаевич Щукин, հուլիսի 9 (22), 1900, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 11, 1990(1990-06-11), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռադիոտեխնիկայի և ռադիոֆիզիկայի բնագավառի խորհրդային գիտնական։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1953 թվական), ինժեներական ծառայության գեներալ-լեյտենանտ, սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1956 թվական, 1975 թվական)։ 
1927 թվականին ավարտել է Լենինգրադի էլեկտրատեխնիկական ինստիտուտը։ Աշխատանքները վերաբերում են տարբեր միջավայրերում էլեկտրամագնիսական տատանումների տարածմանը, երկրային մթնոլորտի իոնացման պրոցեսներին և ռադիոալիքների տարածման վրա դրանց ազդեցությանը, ռադիոկապի, ավտոմատ կառավարման հարցերին և այդ բնագավառներում հավանականության տեսության կիրառմանը։ Լենինյան և պետական մրցանակներ։
Պարգևատրվել է Լենինի 5 և Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուսկիե Տիշկի

Ռուսկիե Տիշկի (ուկրաիներեն՝ Руські Тишки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1663 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռուսկիե Տիշկի գյուղում բնակվում էր 1 908 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,08 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 619,48 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էլբա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էլբա (այլ կիրառումներ)Էլբա (չեխ․՝ Labe, գերմ.՝ Elbe), գետ Չեխիայում և Գերմանիայում։ Սկիզբ է առնում Կրկոնոշե լեռների (Սուդետների համակարգում) հարավարևմտյան լանջերից, հոսում հյուսիսգերմանական դաշտավայրով, թափվում Հյուսիսային ծովը՝ առաջացնելով էստուարիա։ Ջրանցքներով միացված է Հռենոսի, Վեզերի, Էմսի և Օդերի ավազանների գետերին։ Երկարությունը 1165 կմ է, նավարկելի է 950 կմ։
Էլբայի ափին են Ուստի, Դրեզդեն, Մագդեբուրգ քաղաքները․ գետաբերանի մոտ է Համբուրգ ծովային նավահանգիստը։


== Անվանում ==
Գետի գերմանական անվանումը Elbe է։ Անվանման առաջացումը ոմանք կապում են հնդեվրոպական alb «գնալ, հոսել» հիմքի, ոմանք էլ՝ հնդեվրոպական alb «սպիտակ, ջինջ» բառի հետ։ Գետի չեխերեն անվանումն է Լաբա (չեխ․՝ Labe), որը համարվում է ձայնավորների օրինաչափ դրափոխություն։


== Ծանոթագրություններ ==