Դելֆին Զանգա Ցոգո

Դելֆին Զանգա Ցոգո (ֆր՝. Delphine Zanga Tsogo, ամուսնական ազգանունը՝ Ցանգա (ֆր՝. Tsanga), դեկտեմբերի 21, 1935(1935-12-21), Lomié, Օ-Նյոնգ, Արևելյան շրջան, Կամերուն - հուլիսի 16, 2020(2020-07-16), Յաունդե, Կամերուն), կամերունցի գրող, ֆեմինիստ, քաղաքական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Դելֆին Զանգա Ցոգոն ծնվել է 1935 թվականի դեկտեմբերի 21-2020ին, Կամերունի Հանրապետության Լոմե քաղաքում։ Միջնակարգ կրթություն ստացել է Դուալայում, ապա ուսումը շարունակելու և մասնագիտություն ձեռք բերելու նպատակով մեկնել է ֆրանսիական Թուլուզ քաղաքը։ Այստեղ նա 1955-1960 թվականներին բուժքույրություն է սովորել և ստանալով համապատասխան որակավորում՝ վերադարձել է հայրենի երկիր, իր մասնագիտական գիտելիքներն ու հմտությունները գործի դրել՝ աշխատելով հաջորդաբար Յաունդեի, Գառուայի, Դշանգի (գործածվում են նաև այս քաղաքի Ջանգ, Չանգ անվանումները) բուժհաստատություններում։
1964 թվականին ընտրվել է կամերունցի կանանց ազգային խորհրդի նախագահ, հաջորդ տարում՝ Կամերունի Ազգային ժողովի պատգամավոր։ 1970 թվականին նշանակվել է Կամերունի առողջապահության փոխնախարար, 1972 թ.-ին՝ հանրային բարեկեցության փոխնախարար, 1975 թ.-ին՝ սոցիալական հարցերի նախարար. ընդ որում՝ նախարարի պաշտոնը վարել է ուղիղ տասը տարի։
1966-1986 թվականներին համատեղությամբ պաշտոնավարել է նաև մի շարք միջազգային կազմակերպություններում (CIF, MULPOC, CEA, UNESCO և այլն), եղել է Միավորված ազգերի կազմակերպության կանանց առաջխաղացման միջազգային գիտահետազոտական և ուսումնավարժական ինստիտուտի կառավարման խորհրդի, ինչպես նաև Զարգացման ոլորտում կանանց ներգրավման համաաֆրիկյան տարածաշրջանային համակարգող կոմիտեի նախագահը, 
ընտրվել Կանանց միջազգային խորհրդի ցմահ նախագահ։
Նա մշտապես իր տեսադաշտում է պահում նաև հայրենի երկրի անտառների և ընդհանրապես շրջակա միջավայրի պահպանության հիմնախնդիրները, իսկ 2011 թվականի մայիսից առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում ընտրությունների թափանցիկ ու արդարացի անցկացման հարցերին՝ լինելով Կամերունի՝ ընտրությունների կազմակերպման համար պատասխանատու բարձրագույն մարմնի անդամ։
Դելֆին Ցոգոն մեր դարաշրջանի աֆրիկացի կանանց շարքում առաջիններից մեկն է, ով քաղաքական բարձր պաշտոններ է զբաղեցրել և զբաղեցնում։ 
Քաղաքական ակտիվ, եռանդուն գործունեության հետ մեկտեղ նա ժամանակ է գտնում զբաղվելու գրական աշխատանքով։ 1983 թվականին լույս է ընծայել իր առաջին վեպը՝ Vies de Femmes («Կանանց կյանքերը») խորագրով , իսկ հաջորդ տարում հրատարակել է L'Oiseau en cage («Թռչունը վանդակում») վեպը։
Դելֆին Ցոգոն ներկայացվել է Ֆրանսիայի ազգային «Վաստակի համար» շքանշանով պարգևատրման։


== Ստեղծագործություններ ==
Ekobo ou l’Oiseau en cage, éditions Edicef, Paris, 1983 2-85069-316-2 ;
Vie de femmes, éditions Clé, Yaoundé, 1985.


== Պարգևներ ==
Վաստակի համար շքանշան (Ֆրանսիա)
Isabelle la Catholique շքանշան (Իսպանիա)
Վաստակի համար 1-ին աստիճանի շքանշան (Քաթար)
Վաստակի համար շքանշան (Կամերուն)
Արիության համար շքանշան (Կամերուն)
Commandeur de la Valeur Camerounaise
Officier de la Valeur Camerounaise


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Biographie de Delphine Zanga Tsogo
Fiche biographique de l'Assemblée nationale camerounaise Archived 2013-09-01 at the Wayback Machine.
Entretien avec Mme Delphine Zanga Tsogo
(անգլերեն)Simon Gikandi, Encyclopedia of African Literature, Delphine Zanga Tsogo, éditions Routledge, Londres, 2003, rééditions New York, 2005, pp.815/816


== Աղբյուրներ ==
Site officiel de Elections Cameroon [archive]