Լամու

Լամու (անգլ.՝ Lamu), փոքր քաղաք Լամու կղզում, որն իր հերթին Քենիայի Լամու կղզեխմբի մաս է կազմում։ Լամու քաղաքը Լամու շրջանի մայրաքաղաքն է և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։


== Պատմություն ==
Լամուն մշտական բնակչություն ունեցող ամենահին քաղաքն է Քենիայում։ Այն եղել է սուահիլի ժողովրդի առաջին բնակավայրերից մեկն Արևելյան Աֆրիկայի ափին։ Ենթադրվում է, որ քաղաքը հիմնադրվել է 1370 թվականին։
Որոշ աղբյուրներ նշում են չինացի ծովագնաց Չժենգ Հեի նավերի պատմությունը, որոնք 1415 թվականին խորտակվել են Քենիայի ափերի մոտ։ Փրկված նավաստիները հաստատվել են կղզում և ամուսնացել տեղացի կանանց հետ։  Կղզու որոշ բնակիչների ԴՆԹ-թեստավորումը ցույց է տվել, որ նրանք չինացի նախնիներ ունեն։
Քաղաքն առաջին անգամ հիշատակվել է արաբ ճանապարհորդ Աբու ալ-Մահասինիի գրավոր աղբյուրներում, որը հանդիպել է Լամուի դատավորին, ով Մեքքա էր այցելել 1441 թվականին։
Քաղաքի պատմությունը նշանավորվել է 1506 թվականին պորտուգալացիների ներխուժմամբ, որին հաջորդել է Օմանի գերիշխանությունը։ Պորտուգալացիների արշավանքը պայմանավորված է եղել Հնդկական օվկիանոսի ափին առևտուրը վերահսկելու Պորտուգալիայի ձգտումով։ Երկար ժամանակ Պորտուգալիան ունեցել է գերիշխող դիրք Արևելյան Աֆրիկայի ափերի մոտով բեռնափոխադրումներում, և սահմանել է տուրքեր։ 1580-ական թվականներին Լամուում տեղի է ունեցել ապստամբություն պորտուգալացիների դեմ։ 1652 թվականին Օմանն օգնել է կղզու բնակիչներին պորտուգալիայի տիրապետության դեմ պայքարում։ Օմանի պրոտեկտորատի (XVII դարի վերջ — XIX դարի սկիզբ) ներքո անցկացրած տարիները Լամուի համար դարձել են «Ոսկեդար»։  Այդ ժամանակ Լամուն դարձել է պոեզիայի, քաղաքականության, արվեստի, արհեստների և առևտրի կենտրոն։ Քաղաքի շատ շենքեր կառուցվել են այս ժամանակահատվածում՝ բնորոշ զուսպ դասական ոճով։
19-րդ դարի կեսերին Լամուն ընկել է Զանզիբարի սուլթանի քաղաքական ազդեցության տակ, իսկ 1885 թվականին դարձել է Վիտու սուլթանության մի մասը՝ Գերմանական կայսրության պրոտեկտորատի ներքո։ 1890 թվականին Լամուն, ինչպես Քենիայի մնացած մասը, դարձել է բրիտանական գաղութի մի մասը և այդպես մնացել մինչև 1963 թվականին Քենիայի անկախացումը։
Այն բանի շնորհիվ, որ Լամուն գտնվել է արաբական կարևոր առևտրային ուղիների վրա և սերտորեն համագործակցել արաբական աշխարհի հետ, ներկայում քաղաքի բնակչության մեծ մասը մահմեդական է։


== Տնտեսություն ==
Լամուի տնտեսությունը հիմնված է եղել ստրկավաճառության վրա ընդհուպ մինչև 1907 թվականին դրա վերացումը։ Արտահանվող այլ ապրանքներն իրենց մեջ ներառել են փղոսկր, կրիայի պատյան և ռնգեղջյուրների եղջյուրներ, որոնք նավերով Հնդկական օվկիանոսով տեղափոխվել են Մերձավոր Արևելք և Հնդկաստան։ 1901 թվականին Ուգանդայի երկաթուղու կառուցումը, որն սկիզբ է առել Մոմբասա նավահանգստից, քայքայել է Լամուի տնտեսությունը։
21-րդ դարում քաղաքի եկամուտների հիմնական աղբյուրը զբոսաշրջությունն է։  Լամուն հայտնի վայր է անհատ զբոսաշրջիկների համար, որոնք փնտրում են «վավերական» տպավորություններ։ Այնուամենայնիվ, 2011 թվականին զբոսաշրջիկների առևանգման և ավազակախմբերի հարձակման դեպքերը, որոնք կապված են սոմալիական «Ջամաաթ Աշ Շաբաաբ» կազմակերպության հետ, լուրջ սպառնալիքի տակ են դրել Լամուի զբոսաշրջության զարգացումը։


== Տեսարժան վայրեր ==
Լամուն ունի սուահիլի ավանդական ճարտարապետության մի քանի տասնյակ օրինակ։ Հին Լամու քաղաքն ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ որպես «Արևելյան Աֆրիկայի ամենահին և ամենալավ պահպանված սուահիլիների բնակավայրը»։ Քաղաքում կան մի քանի թանգարաններ, այդ թվում՝ Լամուի թանգարանը, Սուահիլի ժողովրդի մշակույթի թանգարանը և տեղի փոստի թանգարանը։ Քաղաքի ամենահետաքրքիր տեսարժան վայրերը ներառում են նաև 1820-ական թվականներին կառուցված Լամու ամրոցը և 1900 թվականին կառուցված Ռիյադհա մզկիթը։


== Մշակույթում ==
Լամուն այն վայրն է, որտեղ ծավալվում են ամերիկացի գրող Էնթոնի Դորի «The Shell Collector» պատմվածքի գործողությունները։
Ռուս գրող Անդրեյ Գուսևի «Our Wild Sex in Malindi» վեպի իրադարձությունների մի մասը տեղի է ունենում Լամուում և հարևան Մանդա կղզում։
Ամերիկացի երգիչ և երաժիշտ Մայքլ Ուիթաքեր Սմիթի ներկայացրած «Lamu» երաժշտական ​​կոմպոզիցիայում ասվում է, որ կղզում կարելի է հանգստանալ կյանքի խնդիրներից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==