Կապկան

Կապկան (չուվաշերեն՝ Капкӑн), սատիրայի և հումորի գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ ամսագիր, որը լույս է տեսնում Չեբոքսարիում (Չուվաշիայի Հանրապետություն)։


== Պատմություն ==
Սկսել է հրատարակվել 1925 թվականի մարտից (մինչև տարվա վերջ թողարկվել է 10 համար)։ Ամսագիրն սկսել է չուվաշերենով լույս տեսնել որպես «Կանաշ» թերթի անվճար հավելված։ Այն խմբագրել է Ա. Զոլոտովը, որը թերթի պատասխանատու քարտուղարն էր։ 1926-1931 թվականների ընթացքում հրատարակվել է մեկ ամսում 2 անգամ, 1932 թվականից սկսել է լույս տեսնել ամիսը մեկ անգամ, իսկ 1938 թվականից` առանց որոշակի պարբերականության։
1933-34 թվականներին տպագրվել են հատուկ հավելված-համարներ, որոնք նվիրված էիր տնտեսական կարևոր աշխատանքներին։ Մինչպատերազմական շրջանում տպաքանակը տատանվում էր 3-10.000 տպաքանակի սահմաններում։ 1940 թվականին թերթի տպագրությունը դադարեցվել է։
1956 թվականի օգոստոսին վերսկսել է հրատարակությունը` ամիսը 2 անգամ պարբերականությամբ։ Ամսագրի ստեղծման և նախապատերազմյան տարիներին դրա շուրջ Չուվաշիայի երգիծաբանների և հումորիստների հավաքման կազմակերպչական գործում մեծ դեր է խաղացել Չուվաշիայի երգիծաբան-գրող Իվան Մուչին (Ի. Իլլարիոնով)։
1966-92 թվականներին թողարկվել է «Կապկան գրադարան» գրական հավելվածը։
1992 թվականի մարտին ամսագիրը սկսում է լույս տեսնել չուվաշերեն և ռուսերեն լեզուներով։
2004 թվականին «Կապկան»-ը լույս է ընծայվել «Խիպար» հրատարակչության կողմից, 2007 թվականից` «Խրեսչեն սասի» հրատարակչության կողմից։


== Ամսագրի խմբագիրներ ==
Պարբերականի խմբագիրներն են եղել Ն. Զոլոտովը, Ա. Զոլոտովը, Գ. Տիտովը, Ա. Վասիլևը, Ի. Պավլով-Պիոները, Ռ. Մալյուտինը, Պ. Ալեքսանդրովը, Վ. Յակովլևը (Տոյմակ), Գ. Լուչը, Վ. Նիկոլաևը, Յու. Միխայլովը, Պ. Իվանովը և այլք։
Խմբագիրների խմբի կազմում տարբեր ժամանակներում եղել են Լ. Ագակովը, Ի. Ալտին-Բաշը, Ֆ. Աֆանսևը, Ի. Իլլարիոնովը (Իվան Մուչի), Ն. Նիկիտինը, Ն. Սվերչկովը, Ս. Շավլին և այլք։ 1963 թվականին խմբագիրների խմբում են եղել Ն. Վոլկովը, Ա. Կանյուկովը, Մ. Ուխսայը, Օ. Ֆիլիպովը, Ա. Էսխելը, Գ. Յակովլևը։


== Հրապարակման հեղինակներ ==
Առաջին համարներից ամսագրի հետ ակտիվորեն համագործակցում էին չուվաշ գրողներ Մ. Աթթայը, Ն. Վասյանկան, Ն. Եվդոկիմովը, Ի. Եֆիմով-Տխտին, Ս. Լաշմանը, Ֆ. Պավլովը, Ի. Տուկտաշը, Ս. Ֆոմինը, Ս. Շանտակը, Ա. Էտմենը և այլն։ Ամսագրին առանձնահատուկ արտահայտչություն էին տալիս Վ. Մակարովի, Ն. Մյասնիկովի, Վ. Ֆիլիպովի, Գ. Խարլամպիևի երգիծանկարները, ծաղրանկարները և զվարճալի էսքիզները։
Բացի նշված հեղինակներից, ամսագրում ակտիվ մասնակցություն են ցուցաբերել երգիծաբաններ Ն. Այզաման, Վ. Ալագերը, Վ. Ալենդեյը, Վ. Գրիբանովը, Տ. Իվանով-Տազյուկը, Ա. Կալգան, Պ. Կրիսին, Վ. Միխաիլովը, Յ. Միշշին, Ն. Պուշկինը, Մ. Ուխսայը, Պ. Յալգիրը, Լ. Յանգան և մյուսները։ Գեղարվեստական բաժնի հետ համագործակցել են Վ. Ագեևը, Ա. Բիկովը, Պ. Դմիտրևը, Վ. Եմելյանովը, Վ. Երմոլաեվը, Մ. Ժոլոբովը, Գ. Պետուխովը, Պ. Սիզովը, Ի. Սկվորցովը, Գ. Յակովլևը, Ն. Յակովլևը։


== Տես նաև ==
Կրոկոդիլ (հանդես)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Стыкилин С., Кременская И. Сатира советской эпохи 1917—1963։ Справочник.
Виталий Енӗш: Шӑл йӗрмесӗр кулма вӗренесчӗ /Привыкнуть бы смеяться без зубоскальства
«Капкӑн» журнала сыхласа хӑварасчӗ, хупма парас марччӗ! / Сохранить бы журнал Капкан, не дать бы закрыть Archived 2017-04-04 at the Wayback Machine.
Аçтахар Плотников: «Капкӑн» журнал 100 ҫула пурӑнса ҫитӗ-и? / Доживёт ли Капкан до 100-летия?
«Капкӑн» журнала кап! кӑна хупса лартмалла-ши?/ Закрыть ли журнал «Капкан»?