Էլիզաբեթ Քլոզ

Էլիզաբեթ Քլոզ (անգլ.՝ Elizabeth "Lisl" Close, հունիսի 4, 1912(1912-06-04), Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա - նոյեմբերի 29, 2011(2011-11-29), Մինեապոլիս, Մինեսոտա, ԱՄՆ, ծննդյան անունը՝ Շոյ), լիցենզավորված առաջին կին ճարտարապետը Մինեսոտայում։ Երկար տարիներ համագործակցել է ամուսնու՝ ճարտարապետ Ուինսթոն "Ուին" Քլոզի (1906-1997) հետ և նախագծել է բազմաթիվ նշանավոր հասարակական շենքեր և մասնավոր տներ, միաժամանակ կառավարելով ընտանեկան ֆիրման։


== Վաղ կյանք ==
Էլիզաբեթը ծնվել է 1912 թվականին Վիեննայում, Գուստավ Շոյի և Հելեն Շոյի (ծննդյան անունը՝ Ռիզ) ընտանիքում։ Մեծացել է Ադոլֆ Լոոսի 1913 թվականին նախագծած տանը, որտեղ հաճախ են հյուրընկալել արվեստագետների, այդ թվում՝  Էզրա Փաունդին և Ջոն Գանթերին։ Էլիզաբեթը սկսել է հետաքրքրվել ճարտարապետությամբ և ավարտել է Վիեննայի տեխնիկական համալսարանը։ Էլիզաբեթի մայրը հրեա էր, և նա Ավստրիայից հեռացավ 1932 թվականի օգոստոսին, նախքան նացիստների ժամանելը American Merchant նավով հեռանալով Լոնդոնից 1932 թվականի օգոստոսի 29-ին ժամանեց Նյու Յորք։ Կրթությունը շարունակեց Բոստոնում և 1935 թվականին ճարտարագիտության մագիստրոսի կոչում ստացավ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտից։


== Գործունեություն և ամուսնություն ==

Բոստոնում ուսանելու տարիներին Էլիզաբեթը հանդիպեց իր ապագա ամուսնուն՝ Ուինսթոն Քլոզին, որը նույնպես շարունակում էր հետբուհական կրթությունը։  Այդ ժամանակաշրջանում կանանց համար հեշտ չէր ճարտարապետական մասնագիտության մեջ ներգրավվելը. երկու ընկերությունների կողմից մերժվում ստանալուց հետո, նա աշխատանքի անցավ Ֆիլադելֆիայում՝ աշխատելով ճարտարապետ Օսկար Ստոնորովի մոտ։ 1936 թվականին նա աշխատանքի անցավ Մինեապոլիս քաղաքում գտնվող Magney and Tusler ընկերությունում, որտեղ Ուինսթոնն էր աշխատել։ 1938 թվականին նրանք ստեղծեցին իրենց սեփական Close and Scheu Architects ընկերությունը՝ կառուցելով հարթ տանիքներով հարմարավետ տներ։
Ուինսթոնն ու Էլիզաբեթն ամուսնացան 1938 թվականին։ Էլիզաբեթի պրոֆեսիոնալ կարգավիճակն այնքան անսովոր էր, որ տեղական թերթն իր հոդվածը վերնագրել էր «Ճարտարապետն ամուսնանում է ճարտարապետի հետ»։ Էլիզաբեթն իր օրիորդական ազգանունը պահեց այնքան, մինչև 1940 թվականին հղիացավ և սովորույթի պահանջով վերցրեց ամուսնու ազգանունը։ Էլիզաբեթը ղեկավարեց ընտանիքի ֆիրման, երբ ամուսինը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ մեկնեց, ինչպես նաև 1950-1971 թվականների ընթացքում, երբ Ուինսթոնը Մինեսոտայի համալսարանի գլխավոր ճարտարապետն էր։ Քլոզի մասին ճարտարապետության պատմաբան Ջեյն Քինգ Հեսիոնն ասում է. «Իր օրինակով նա ճարտարապետության բնագավառում շատ կանանց ոգեշնչեց, այդ թվում նաև ինձ, բայց նա չէր ուզում ճանաչվել որպես կին ճարտարապետ, այլ պարզապես ճարտարապետ, որը կին է»։ Քլոզը հայտնի է հարթ տանիքներով շենքերի նախագծման համար, որոնք ունեն չներկված կարմրափայտի կամ մայրենու տախտակներով և մեծ պատուհաններով։


== Պարգևներ ==
2002 թվականին Քլոզն արժանացել է Մինեսոտայի ոսկե մեդալի (Ճարտարապետների ամերիկյան ինստիտուտի մրցանակ)։


== Մահ, ժառանգություն ==
Էլիզաբեթ Քլոզը մահացել է 2011 թվականի նոյեմբերի 29-ին Մինեապոլիսում։ Առանցաքային է եղել նրա դերը ճարտարապետության բնագավառն ընտրած ապագա կին ճարտարապետների համար։


== Հիմնական ստեղծագործություններ ==
Մինեսոտայի համալսարանի երաժշտության շենքի Ֆերգյուսոն սրահ
Gray Freshwater կենսաբանական ինստիտուտ, Մինետոնկա լճի վրա
1848 Ռուդ հաուզ, նախագծել է քանդակագործ Ջոն Ռուդի համար, Մինեապոլիսի Քենվուդ շրջան
Դաֆ հաուզ, Ուայզետա, Մինեսոտա
Մինեսոտայի համալսարանի հարևանությամբ գտնվող Գրով համալսարանում տասնչորս տներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Close Associates website
The Residential Architecture of Winston and Elizabeth Close