armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(3762) Ամարավելա

(3762) Ամարավելա (անգլ.՝ Amaravella), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի օգոստոսի 26-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,273641 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0939 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4534 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1252,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,287489 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,46° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3762) Ամարավելա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(6200) Հաչինոհե

(6200) Հաչինոհե (անգլ.՝ Hachinohe), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի ապրիլի 16-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,250684 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8127 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6887 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1233,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291899 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,62° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6200) Հաչինոհե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աշոտ Բայաթյան

Աշոտ Նահապետի Բայաթյան (1922, Խաչիկ, Շարուր-Դարալագյազի գավառ - անհայտ), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Աշոտ Բայաթյանը ծնվել է 1922 թվականին, Եղեգնաձորի շրջանի Խաչիկ գյուղում։ 1939 թվականին, Արտաշատի մանկավարժական ուսումնարանը դեռ չավարտած, աշխատանքի է անցել նույն շրջանի Լուսակերտ գյուղի յոթնամյա դպրոցում, մեկ տարի ֆիզիկա դասավանդելուց հետո նշանակվել է Նշավանի դպրոցի ուսմասվար։
1941 թվականի դեկտեմբերին կամավոր մեկնել է Կարմիր բանակ։ Ֆաշիստական զավթիչների դեմ մղված մարտերին մասնակցել է 1942 թվականի նոյեմբերից։ Բայաթյանը մասնակցել է  Հյուսիսային Կովկասի ռազմաճակատում Նալչիկի, Մոզդոկի, Բեսլանի մոտ տեղի ունեցած մարտերին։ 1943 թվականի հունվարին վիրավորվել է և Մախաչկալա քաղաքում բուժվելուց հետո, վերադարձել գործող բանակ և 89-րդ հայկական Թամանյան դիվիզիայում մասնակցել է մարտերին, 1943 թվականի օգոստոսի 15-ին Կրիմսկ քաղաքի շրջակայքում գրոհներից մեկում վիրավորվել է։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ 1944 թվականի փետրվարին Կերչի համար մղվող կատաղի մարտերում կրկին վիրավորվել է։ Պարգևատրվել է «Խիզախության համար», «Կովկասի պաշտպանության համար» և այլ մեդալներով։
Բայաթյանը զորացրվելուց հետո ավարտել է Երևանի մանկավարժական ու պոլիտեխնիկական ինստիտուտները, ֆիզիկա ու մաթեմատիկա է դասավանդել Արարատի շրջանի Շիրազլու (Ոսկետափ), Մեծ Վեդի, Ավշար գյուղերի դպրոցներում։ 1961 թվականին տեղափոխվել է Երևան, դասավանդել Պռոշյանի, Նար-Դոսի անվան դպրոցներում։ 1962 թվականին աշխատանքի է անցել պրոֆտեխնիկական կրթության պետական կոմիտեում, որպես տեսուչ։ Բայաթյանը պրոֆտեխկրթության սիստեմի ճանաչված մասնագետներից էր, զգալի ներդրում է ունեցել որակյալ բանվորական կադրերի պատրաստման գործում։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան
«Խիզախության համար» մեդալ
«Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Բայե (Ալյեի գավառ)

Բայե (ֆր.՝ Bayet), համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Սեն Պուրսեն սյուր Սյուլ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Մուլենն է։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03018։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 668 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 407 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 341-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 66-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 83,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,8 %)։ 341 աշխատունակ բնակիչներից 308-ը աշխատում էին (167 տղամարդ և 141 կին), անաշխատանք էին 33-ը (17 տղամարդ և 16 կին)։ 66 անգործունակ մարդկանցից 14-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 25-ը թոշակառու, 27-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Ռոմանական եկեղեցի Սեն Մարսել


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Բայե» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-07-ին։ Վերցված է 2012-7-7 
«Բայե» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Ֆելտեն (այլ կիրառումներ)

Ֆելտեն, կարող է վերաբերել՝

Ֆելտեն – կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի հողատարածքում
Ֆելտեն – Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լիմուզան շրջանում
Թետա-ռիթմ

Թետա ռիթմը (θ-ռիթմ) ունի 4-8 Հց հաճախություն և 20-ից մինչև 100 մկՎ տատանասահման։ Առավել արտահայտված է ջրաձիու գալարում (հիպոկամպ)։ Հասուն մարդու մոտ գրանցվում է գլխուղեղի առաջնային շրջաններում՝ հուզական երկար լարվածության, որոնողական վարքի ժամանակ և դանդաղ քնի շրջանում։ Որոշակիորեն գրանցվում է երեխաների մոտ, երբ նրանք գտնվում են հուզականորեն անբավարարված իրավիճակում։


== Գլխուղեղի մյուս ռիթմերը ==


== Գրականություն ==
Brazier, M. A. B. (1970), The Electrical Activity of the Nervous System, London: Pitman
Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 1964-65

Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 1964-65 (անգլ.՝ 196-6 FA Cup), Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի 84-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Լիվերպուլ» ֆուտբոլային ակումբը։


== Եզրափակիչ ==
Լոկաուտ

Լոկաուտ (անգլ.՝ Lock out - դուռը փակել ինչ-որ մեկի առջև, ներս չթողնել), աշխատանքի դադարեցում կամ հրաժարում աշխատելուց, որը նախաձեռնվում է ընկերության ղեկավարության կողմից՝ որևէ աշխատանքային տարաձայնության ընթացքում։ Ի տարբերություն գործադուլի, որի ընթացքում աշխատաողներն են հրաժարվում աշխատելուց, լոկաուտները կազմակերպում են գործատուները կամ արդյունաբերության սեփականատերերը։
Վիշնևսկի գյուղական խորհուրդ (Կուպյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիշնևսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Վիշնևսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Вишнівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիշնևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 265 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.08 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Շատրաշանի

Շատրաշանի (ռուս.՝ Шатрашаны), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Սուրսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կորոստելկի

Կորոստելկի (ռուս.՝ Коростелки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մատյաշովսկի գյուղական խորհուրդ (Վելիկոբագաչանսկի շրջան)

Մատյաշովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Матяшівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկոբագաչևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մատյաշովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 965 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 55,79 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17,30 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սարալանջի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սարալանջի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Սարալանջ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Կալտո

Կալտո (իտալերեն՝ Calto), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Ռովիգո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 809 մարդ, խտությունը՝ 74 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 45030, հեռախոսային կոդ՝ 00425։
Սան Ռոկոն համարվում է բնակավայրի հովանավորը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս։ 0425 86003
Էլեկտրոնային փոստ։ comune@calto.info
Պաշտոնական կայք։ http://www.calto.info/ Archived 2013-10-10 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.calto.info/ Archived 2013-10-10 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սեդար շրջան (Միսսուրի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեդար շրջան (այլ կիրառումներ)Սեդար շրջան (անգլ.՝ Cedar County), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.233 կմ² է, բնակչությունը՝ 13.982 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ստոկտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1845 թ.։
Էլտավայամ

Էլտավայամ (ռուս.՝ Элтаваям), գետ Կամչատկա թերակղզու հյուսիսարևմտյան մասում։ Գետի երկարությունը 35 կմ է։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում և Կամչատսկի երկրամասում։ Թափվում է Օխոտի ծով։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մեննիկվելյա

Մեննիկվելյա (էստ․՝ Männikvälja), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռեգավեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բիլ Հյուիթ

Ուիլյամ Սևերլին «Բիլ» Հյուիթ (անգլ.՝ William Severlyn "Bill" Hewitt, օգոստոսի 8, 1944(1944-08-08), Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։


== Վաղ տարիներ ==
Բիլ Հյուիթը ծնվել է 1944 թվականի օգոստոսի 8-ին Մասաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում։ Սովորել է Քեմբրիջի Ռինջ էնդ Լաթինի դպրոցում, որտեղ հանդես է եկել տեղի բասկետբոլային ակումբի կազմում։


== Խաղացողի կարիերա ==
Խաղացել է ծանր հարձակվողի դիրքում։ Սովորել է Սան Անտոնիոյի քոլեջում և Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ 1968 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբի կողմից՝ 11-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Դետրոյթ Փիստոնս», «Բուֆֆալո Բրեյվզ» և «Չիկագո Բուլս» ակումբների կազմերում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 6 մրցաշրջան։ Ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում (1969)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 361 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 2062 միավոր (5,7 մ/խ), կատարել 1994 անդրադարձ, 469 փոխանցում, 9 խլում և 10 բլոկշոտ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը NBA.com կայքում(անգլ.)
Պիզա (այլ կիրառումներ)

Պիզա վերաբերում է՝

Պիզա, Իտալիայի քաղաք,
Պիզա, Իտալիայի շրջան,
Պիզա (բաչկարայի վտակ)
Պիզա (Իկսի վտակ),
Պիզա (ֆուտբոլային ակումբ),
Պիզա (Հունաստան), հին քաղաք Հունաստանում։
Գաբի (այլ կիրառումներ)

Գաբի, կարող է վերաբերել՝

Գաբի - իսպանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
Գաբի - կոմունա Իտալիայի Վալե դ'Աոստա մարզում
Լուգովոե (գյուղ, Վոլոդարսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼուգովոեԼուգովոե (ուկրաիներեն՝ Лугове), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Լուգովոե գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ուիլ Պատոն

Ուիլ Պատոն (անգլ.՝ William Rankin "Will" Patton, հունիսի 14, 1954(1954-06-14), Չարլստոն, Հարավային Կարոլինա, ԱՄՆ), ամերիկյան կինոյի դերասան է, հայտնի է «Արմագեդոն», «Առևանգել 60 վայրկյանում», «Պատժողը» ֆիլմերով։


== Ֆիլմեր ==
1983 — Սիլկվուդ
1985 — Աշխատանքից հետո
1987 — Ելք չկա
1990 — Հարված համակարգի մեջ
1990 — Բոլորը հաղթող են
1991 — Դիլինջեր
1992 — Ապուրում
1994 — Հաճախորդ
1994 — Տիկնիկային արվեստի գործիչները
1994 — Կրպակ ճանապարհին
1995 — Ստեղծող սարք
1996 — Թափառողները
1997 — Փոստատար
1998 — Արմագեդոն
1998 — Ես շուտ արթնացա իմ մահվան օրը
1999 — Նախաճաշ չեմպիոնների համար
1999 — Թակարդ
2000— Առևանգել 60 վայրկյանում
2002 — Թիթեռ-մարդ
2004 — Վերջին ելքը
2005 — Արևմուտքում
2007 — «Մաքուր» մականունով
2007 — Նրա սիրտը
2009 — Կիրճ
2009 — Չորրորդ կերպարանք
2010 — Սթափ Մեդիսոն
2014 — Նոյեմբերի մարդը


== Արտաքին հղումներ ==
Ուիլ Պատոն Internet Movie Database կայքում
Պլատոնովկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պլատոնովկա (այլ կիրառումներ)Պլատոնովկա (ուկրաիներեն՝ Платонівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Պլատոնովկա գյուղում բնակվում էր 42 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արասխանյան

Արասխանյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Ավետիք Մկրտումի Արասխանյան (1857-1912), տնտեսագետ, հրապարակախոս։
Հայրապետ Արասխանի Արասխանյան (մահ. 1852), մտավորական։


== Տես նաև ==
Արազխանյան


== Ծանոթագրություններ ==
Ալիշեր

Ալիշեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
ՀՀ Վարչական դատարան

Հայաստանի Հանրապետության Վարչական դատարան, Հայաստանի Հանրապետության դատական համակարգում գործող դատական մարմին, որը քննում է հանրային իրավահարաբերություններից բխող վեճերը, այսինքն այն վեճերը, որոնց մի կողմում վարչական լիազորություններով օժտված մարմին է, մյուս կողմում՝ մասնավոր իրավունքի սուբյեկտ։


== Պատմություն ==
ՀՀ Վարչական դատարանը ձևավորվել և գործում է 2008 թվականի հունվարի 1-ից։


== Իրավասություն ==
ՀՀ Վարչական դատարանին ընդդատյա են հանրային իրավահարաբերություններից ծագող բոլոր գործերը, որոնց թվում են՝

հանրային կամ այլընտրանքային ծառայությանն անցնելու կամ իրականացնելու հետ կապված վեճեր,
վարչական մարմինների միջև այն վեճերը, որոնք ենթակա չեն լուծման վերադասության կարգով,
հանրային իրավունքի բնագավառում գործող կամ գործելու նպատակ ունեցող միավորումների, այդ թվում՝ արհեստակցական միությունների, գործունեությունը կասեցնելու կամ դադարեցնելու վերաբերյալ վեճերով գործերը,
վճարման կարգադրություն արձակելու վերաբերյալ այն գործերը, որոնք բխում են հանրային իրավահարաբերություններից։Ընդ որում, ՀՀ Վարչական դատարանին ընդդատյա չեն ՀՀ սահմանադրական դատարանի ենթակայությանը վերապահված գործերը, քրեական վարույթի ընթացքում ծագող իրավահարաբերություններից բխող գործերը, ընդհանուր իրավասության կամ քրեական դատարանի ենթակայությանը վերապահված քրեական գործերը, ինչպես նաև սնանկության վարույթում ծագող իրավահարաբերություններից բխող գործերը։


== Դատավորներ ==
ՀՀ Վարչական դատարանը կազմված է դատարանի նախագահից և 16 դատավորից.

Կարեն Բաղիշի Մաթևոսյան, դատարանի նախագահ,
Կարինե Սոսի Բաղդասարյան, դատավոր,
Արգիշտի Անդրանիկի Ղազարյան, դատավոր,
Արշակ Սերոժի Ալավերդյան, դատավոր,
Արթուր Արշավիրի Ծատուրյան, դատավոր,
Արթուր Ռոբերտի Պողոսյան, դատավոր։
Արծրուն Մարտունի Միրզոյան, դատավոր,
Հասմիկ Հայկազի Հովհաննիսյան, դատավոր,
Էդվարդ Թովմասի Նահապետյան, դատավոր,
Կարեն Աշոտի Ավետիսյան, դատավոր,
Աղասի Սամվելի Դարբինյան, դատավոր,
Արման Ռազմիկի Թովմասյան, դատավոր,
Սամվել Սերյոժայի Հովակիմյան, դատավոր,
Անի Գրիգորի Հարությունյան, դատավոր,
Ռաֆիկ Գագիկի Խանդանյան, դատավոր,
Հրաչ Մարտունի Այվազյան, դատավոր,
Արթուր Ռաֆայելի Ավագյան, դատավոր,
Արման Էդուարդի Դիլանյան, դատավոր,
Կարեն Բարսեղի Զարիկյան, դատավոր,
Մերի Գևորգի Համբարձումյան, դատավոր,
Լիանա Օնիկի Հակոբյան, դատավոր,
Ալեքսանդրա Ալեքսեյի Հարությունյան, դատավոր,
Միքայել Գագիկի Մելքումյան, դատավոր,
Արկադիկ Պերճի Մկրտչյան, դատավոր,
Գևորգ Միքայելի Սոսյան, դատավոր,
Գրիգոր Սամվելի Առաքելյան, դատավոր,
Մհեր Ղարիբի Պետրոսյան, դատավոր։


== Նստավայրեր ==
ՀՀ Վարչական դատարանը ունի յոթ նստավայր հետևյալ հասցեներով.

ՀՀ, ք. Երևան, Գարեգին Նժդեհի, 23,
ՀՀ, ք. Գյումրի, Անկախության հրապարակ, 7,
ՀՀ, ք. Վանաձոր, Մխիթար Գոշի, 6,
ՀՀ, ք. Սևան, Գործարանային, 8ա,
ՀՀ, ք. Վեդի, Արարատյան, 55,
ՀՀ, ք. Կապան, Երկաթուղայինների, 4,
ՀՀ, ք. Էջմիածին, Կամոյի, 15,


== Ծանոթագրություններ ==
Առլի

Առլի (ֆր.՝ Harly), կոմունա Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառի Սեն Կանտեն - 3 կանտոնի Սեն Կանտեն շրջանում։
INSEE կոդը՝ 02371:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 1707 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 1051 աշխատունակ բնակիչներից 715-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 336-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝68,0%, 1999 թվականին 70,5% էր)։ 715 ակտիվ բնակիչներից 641-ը (338 տղամարդ և 303 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 74-ը (26 տղամարդ և 48 կին)։ 336 պասիվներից 83-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 158-ը՝ թոշակառուներ, 95-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Արլի (ֆր.)
Լեշուկվի

Լեշուկվի (վրաց.՝ ლეშუკვი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1450 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մեստիայից հեռու է 11 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 33 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոդգորե (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)

Պոդգորե (ռուս.՝ Подгорье), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովի դի Մոդենա

Նովի դի Մոդենա (իտալերեն՝ Novi di Modena), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Մոդենա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 10 396 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 204 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 51 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 41016։ Հեռախոսային կոդը՝ 059։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Կյուիրի լե Շոդարդ

Կյուիրի լե Շոդարդ (ֆր.՝ Cuiry-lès-Chaudardes), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Գինյիկուր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լան շրջանի կոմունա։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02250։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 84 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 49 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 38-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 11-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 77,6 %, 1999 թվականին եղել է 62,1 %)։ 38 աշխատունակ բնակիչներից 35-ը աշխատում էին (24 տղամարդ և 11 կին), անաշխատանք էին 3-ը (1 տղամարդ և 2 կին)։ 11 անգործունակ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 3-ը՝ թոշակառու, 2-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Կյուիրի լե Շոդարդ (ֆր.)
Կարինի ընտանիք

Կարինի ընտանիք, դա ոչ մեծ աստերոիդների խումբ է, որը հանդիսանում է Կորոնիսի ընտանիքի ենթախումբ։ Այս աստերոիդների ընտանիքում ներառված են ընդամենը մոտ 90 հիմնական գոտու աստերոիդ։ Այս խումբը հետաքրքիր է նրանով, որ գիտնականները օգտագործել են այս ընտանիքի 13 աստերոիդների ուղեծրերը, անցյալում նրանց ուղեծրերի հաշվարկի համար, փաստորեն որոշելու համար այն ծնող մարմնի որղեծիրը, որից այս ընտանիքը առաջացել է։

Ընտանիքը ստացել է իր անվանումը խմբի ամենամեծ աստերոիդի՝ (832) Կարինի, անունից, որը պատկանում է S սպեկտրալ դասին։ Աստերոիդի տրամագիծը կազմում է մոտ 19 կմ, որը ըստ հաշվարկների կազմում է ծնող մարմնի զանգվածի մոտ 15–20%, որը կարող էր ունենալ մինչև 33 կմ տրամագիծ և ջարդվել է այլ աստերոիդի հետ բախման արդյունքում առանձին բեկորների 1-7 կմ տրամագծով, որով և հետագայում կազմել է այս ընտանիքը։
2002 թվականին հայտնաբերվեցին բավականին երիտասարդ աստերոիդներ, որոնց միջոցով հնարավոր եղավ որոշել ընտանիֆի առաջացման ժամանակը։ Աստղագիտական չափանիշներով դա տեղի է ունեցել վերջերս, մոտ 5,8 ± 0,2 միլիոն տարի առաջ, այդ պատճառով, առաջացած աստերոիդների մակերևույթներ համարյա չեն ձևափոխվել երկրորդային հարվածներից և տիեզերական հողմահարման գործոններից, ինչը տալիս է հնարավորություն իմանալ ավելին աստերոիդների ներքին կառուցվածքի մասին և կապ հաստատել աստերոիդների և Երկրի վրա գտնված երկնաքարերի միջև։ Ընտանիքի առաջացման ճշգրիտ ժամանակը կարող է նաև օգնել հաշվարկել խառնարանների առաջացման արագությունը աստերոիդների վրա։ Այս ընտանիքի մասին այլ հետաքրքրական փաստն այն է, որ հենց այստեղ է առաջին անգամ հայտնաբերվել Յարկովսկու էֆեկտի ազդեցությունը աստերոիդների վևա։ 
Այս աստերոիդների ընտանիքը նույնպես կարող է լինել IRAS ուղեծրային աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված միջմոլորակայնի փոշու շերտի, ինչպես նաև 5,8 միլիոն տարի տարիքով երկնաքարերի, որոնք առաջացել են S դասի աստերոիդներից աղբյուրը։
Հաշվարկված է, որ ընտանիքի աստերոիդների փոքր չափերի պատճառով, այս ընտանիքը առաջիկա 100 միլիոն տարվա ընթացքում կցրվի տիեզերական տարածության մեջ այնքան, որ հնարավոր չի լինի առանձնացնոլ այս ընտանիքի աստերոիդները այլ ընտանիքների ֆոնին։
Ոչ բոլոր աստերոիդները, որոնք շարժվում են այս ընտանիքի ուղեծրերով պատկանում են Կարինի ընտանիքին։ Օրինակ՝ (4507) Պետերքոլինզ աստերոիդը սկզբում համարվում էր այս ընտանիքի անդամ, սակայն 2004 թվականին, այս աստերոիդի սպեկտրալ ուսումնասիրության ժամանակ պարզվեց, որ նրա սպեկտրը չի համընկնում ընտանիքի մյուս անդամների հետ, հետևաբար այս աստերոիդը չի կարելի ներառել Կարինի ընտանիքում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ընտանիքներ
Երկրին մոտեցող աստերոիդներ
Տրոյացի աստերոիդներ
Դամոկլոիդներ
Կենտավրոսներ
Ապոլոնի աստերոիդներ
Ամուրի աստերոիդներ
Ատենի աստերոիդներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Photometry of Karin family asteroids (անգլ.)
Surface Color Variation of a New-Born Family Asteroid, Karin(չաշխատող հղում) (անգլ.)
Detection of the Yarkovsky effect for main-belt asteroids (անգլ.)
Pairs of Asteroids Probably of Common Origin Archived 2004-09-30 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Photometry of Karin family asteroids (անգլ.)
Հիերոգլիֆ

Հիերոգլիֆներ, եգիպտական հնագույն գրանշաններ, որոնք հիմնականում լինելով գաղափարագիր՝ դեռևս չէին կորցրել պատկերանկարչական բնույթը։ Հիերիոգլիֆների գործածության մեջ են եղել մ.թ.ա. IV հազարամյակի վերջերից և տարբերակումներով, փոփոխություններով հարատևել են մինչև մ.թ. սկզբները։ Նախապես հիերոգլիֆներիի թիվը հասել է մոտ 5 հազարի, սակայն հին եգիպտերենի պատմության գրեթե բոլոր շրջաններում գործածվել է դրանց միայն մի մասը (շուրջ 700—800 տարր)։ Հիերոգլիֆների համակարգում եղել են նաև հնչյունագիր նշաններ, ընդ որում՝ մեկ բաղաձայն արտահայտողներ (թվով մոտ 30), բառամաս՝ ձևույթ (երկու կամ երեք բաղաձայնի կապակցություն) նշանակողներ։ Մինչդեռ գաղափարագիրն արտահայտում էր բառի մաստ (հասկացություն)։ Համեմատաբար ավելի ուշ գործածություն ստացած դետերմինատիվները (որոշիչները) օժանդակ, չարտասանվող պայմանական նշաններ էին, որոնցով ճշգրտվում էր բառերի նշանակությունը։ Գաղափարագիր պայմանական նշանների հիմքում ընկած էին փոխաբերական-սիմվոլիկ իմաստավորումներ (պատկերացումներ)։ Օրինակ, պապիրուսի փաթեթը նշանակում էր «գիտենալ, գիտություն», մեղուն՝ «զբաղմունք, ջանք, աշխատասիրություն»։ Սկզբում հիերոգլիֆները փորագրվում էին վերից վար, ավելի ուշ՝ աջից ձախ։ Գրության ուղղությունը որոշվում էր առանձին նշանների (օրինակ, դեմքի, ոտքի պատկերի) դիրքով։ Հիերոգլիֆների հետագա մշակումը և կրած փոփոխությունները հիմք դարձան նոր գրատեսակների (հիերատական, դեմոտական) համար, որոնց մեջ գրանշաններն արդեն կորցրել էին իրենց պատկերային-նկարչական բնույթը։ Այժմ հիերոգլիֆներ ասելով երբեմն հասկանում են գաղափարագիր (օրինակ՝ չինական, խեթական), ինչպես նաև գրության այլ համակարգեր։


== Տես նաև ==
Եգիպտական գիր
Մկրտիչ Աղաթոն

Մկրտիչ Աղաթոն (1820, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1890), հայ խմբագիր։
Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը։ 1846 թ.-ին Տերոյենցի հետ խմբագրել է պոլսահայերի առաջին թերթը՝ «Հայաստանը», որը 1852 թ.-ից վերանվանվել է «Մասիս»։ Նկատելի դեր է կատարել «Բարեգործական ընկերության հայոց» հիմնադրման գործում, իսկ 1861 թ.-ին եղել է նրա ընդհանուր ժողովի քարտուղարը։
1860 թ.-ին Միքայել Նալբանդյանը ծանոթացել է նրա հետ և ունեցել նամակագրական կապ։
Կատարել է թարգմանություններ ֆրանսերենից, ինչպես «Քաղաքավարություն համառոտ» (Կ. Պոլիս, 1843, Բ. տպ. 1846):


== Գրականություն ==
Տաղավարյան Ն., Հիշատակարան, հ. 1, ԿՊ, 1910
Ղազարյան Հ., Արևմտահայերի սոցիալ–տնտեսակսւն և քաղաքական կացությունը 1800–1870 թթ., Ե., 1967


== Աղբյուրներ ==
Չեչենների և ինգուշների տեղահանում

Չեչենների և ինգուշների տեղահանում, հայտնի է նաև որպես Աարդախ (ռուս.՝ Операция «Чечевица», «Ոսպ» գործողություն, չեչեներեն՝ До́хадар, Ардахар, Махках дахар, «վտարում, ոչնչացում»), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1944 թվականի փետրվարի 23-ին խորհրդային իշխանությունների իրականացրած Հյուսիսային Կովկասից չեչեն և ինգուշ ժողովուրդների զանգվածային բռնի տեղահանում Կենտրոնկան Ասիա։ Չեչնիայում 1940-1944 թվականների ապստամբությանը նախորդող տեղահանումը իրականացվել է ՆԳԺԿ ղեկավար Լավրենտի Բերիայի հրամանով՝ ԽՍՀՄ ղեկավար Իոսիֆ Ստալինի հաստատումից հետո, մաս հանդիսանալով բռնի տեղահանման և բնակչության տեղափոխման խորհրդային ծրագրերի, որոնց 1930-1950-ականների ընթացքում ենթարկվել են Խորհրդային Միության միլիոնավոր մարդիկ։
Տեղահանումը պատրաստված էր առնվազն 1943 թվականի հոկտեմբերից։ Գործողությանը մասնակցել է ԽՍՀՄ տարբեր տարածքներից 19 000 սպաներ և ՆԳԺԿ 100 000 զինվորներ։ Տեղահանվել են չեչեն և ինգուշ ժողովուրդներն ամբողջությամբ և կազմալուծվել է Չեչենա-Ինգուշական խորհրդային սոցիալիստական ինքնավար հանրապետությունը։ Զանգվածային արտաքսումը հեռու գնացող և աղետալի ժողովրդագրական հետևանքներ է ունեցել․ տեղահանված 496 000 չեչեններից և ինգուշներից առնվազն մեկ քառորդ մասը զոհվել է։ Ընդհանուր առմամբ, արխիվային տվյալները ցույց են տալիս, որ հարյուր հազարից ավել մարդիկ մահացել են շուրջկալության և անմիջապես տեղափոխման, Ղազախական և Ղրղզական ԽՍՀ-ում իրենց կյանքի առաջին տարիների ժամանակ, ինչպես նաև ՌԽՖՍՀ-ում, որտեղ շատերը պահվում էին աշխատանքային ճամբարներում։ Այդ գործընթացի ողջ ընթացքում տեղահանվածները գտնվում էին ՆԳԺԿ ծառայողների վարչական վերահսկողության տակ։
Չեչեններին և ինգուշներին թույլ է տրվել վերադառնալ իրենց հայրենիք 1957 թվականին։


== Տես նաև ==
Համշենահայերի բռնի տեղահանում


== Արտաքին հղումներ ==
World Chechnya Day.org - A website of Chechen diaspora promoting observance of February 23 as the anniversary of the ethnic cleansing the Vaynakh people. It also has a wealth of information (in the history section) about the conditions of the deportation, with numerous quotes.
Joanna Lillis (փետրվարի 23, 2017)։ «Kazakhstan: Memories of the Chechen Exodus Don’t Fade»։ eurasianet.org 
Khassan Baiev (փետրվարի 24, 2004)։ «A History Written In Chechen Blood»։ The Washington Post
(8913) 1995 YB2

(8913) 1995 YB2, աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 22-ին NEAT ծրագրի կողմից Հալեկալայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,957238 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,4459 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,4685 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2875,32 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,125203 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,86° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8913) 1995 YB2 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նորս

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նորս (այլ կիրառումներ)Նորս կամ Նորագյուղ (այժմ կոչվում է՝ Նուրսու ադրբ.՝ Nursu), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում։


== Տես նաև ==
Նորսի Լիանոսի վանք
Շահբուզի շրջան


== Գրականություն ==
Արգամ Այվազյան,  Նախիջևան։ Բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ։, Երևան, ««Հուշարձան» և ՀՀ ԳԱԱ «գիտություն»», 1995 — 367, էջեր 367 — 367 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քեննեթ Մինիհեն

Քեննեթ Մինիհեն (անգլ.՝ Kenneth A. Minihan, դեկտեմբերի 31, 1943(1943-12-31), Pampa, Տեխաս, ԱՄՆ), ամերիկացի ռազմական գործիչ, ՌՕՈւ գեներալ-լեյտենանտ, Ազգային անվտանգության գործակալության տնօրեն (1996—1999):


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է դեկտեմբերի 31, 1943(1943-12-31), Pampa, Տեխաս, ԱՄՆ, 1966 թվականին ստացել է Ֆլորիդայի համալսարանի քաղաքական գիտությունների բակալավրի աստիճան, որտեղ միաժամանակ անցել է պահեստազորի սպաների վերապատրաստման կուրսեր, եղել է «Phi Kappa Psi» եղբայրության անդամ։ Հետագայում բազմիցս վերապատրաստություն է անցել ԱՄՆ-ի տարբեր ուսումնական կենտորններում՝ Squadron Officer School, Naval Postgraduate School, Ռազմաօդային ուժերում և այլն։
1966 թվականից ծառայել է ԱՄՆ ՌՕՈւ-ում, Վիետնամական պատերազմի մասնակիցէ։ 1970—1990-ականներին ծառայել է ԱՄՆ ՌՕՈւ տարբեր ստորաբաժանումներում, ինչպես ԱՄՆ-ի տարածքում, այնպես էլ արտերկրում։ 1995 թվականի սպետեմբերից մինչև 1996 փետրվարը  եղել է ԱՄՆ-ի պաշտպանության նախարարության հետախուզական վարչության տնօրենը, 1996 թվականի փետրվարից մինչև 1999 թվականի մարտը զբաղեցրել է Ազգային անվտանգության գործակալության տնօրենի և Կենտրոնական անվտանգության ծառայության տնօրենի պաշտոնները։
Թոշակի անցնելուց հետո եղել է Intelligence and National Security Alliance հասարակական կազմակերպության ղեկավարը։ Ներկա պահին աշխատում է Paladin Capital Group վենչուրային կապիտալում որպես գլխավոր տնօրեն։


== Ծանոթագրություններ ==
Մաղի

Մաղի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Տալվորիկի գավառակում։ Գտնվում էր Ծովասարի հարավարևելյան փեշերին՝ Սասունի գետի վերին հոսանքի աջ ափին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլայ Շելգունով

Նիկոլայ Վասիլևիչ Շելգունով (ռուս.՝ Никола́й Васи́льевич Шелгуно́в, դեկտեմբերի 4, 1824(1824-12-04), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 24 (մայիսի 6), 1891, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս հրապարակախոս և գրականագետ, գիտնական-անտառագետ, 1850-1860-ականների դեմոկրատական շարժման մասնակից։
Շելգունովի քաղաքական աշխարհայացքը ձևավորվել է Ա․ Գերցենի, Ն․ Օգարյովի, Ն․ Չեռնիշեսկու գաղափարական ազդեցությամբ։ Աշխատակցել է «Սովրեմեննիկ», «Ռուսսկոյե սլովո», «Վեկ», «Դելո» (որի խմբագիրն էր 1881-1982 թվականներին) ամսագրերին։ 1860-ական թվականներին հեղափոխական շարժման մասնակից էր, մի շարք թռուցիկների (ուղղված երիտասարդությանը, զինվորներին) հեղինակ։ «Աշխատավոր պրոլետարիատը Անգլիայում և Ֆրանսիայում» («Սովրեմեննիկ», 1861 թվական, JNJ 3-11) հոդվածում շարադրել է Ֆրիդրիխ Էնգելսի «Բանվոր դասակարգի դրությունը Անգլիայում» աշխատությունը։ Հեղափոխական գործունեության համար քանիցս ձերբակալվել է և աքսորվել։ 1886-1891 թվականներին «Ռուսսկայա միսլ» («Русская мысль») ամսագրում հրապարակել է «Ռուսական կյանքի ուրվագծեր» հոդվածաշարը։ Պատմության, տնտեսական կյանքի հասարակական հարաբերությունների մասին բազմաթիվ հոդվածներում հանդես է եկել հանուն «գյուղացիական հեղափոխության», որը, նրա կարծիքով, Ռուսաստանը կհասցներ սոցիալիզմի՝ շրջանցելով կապիտալիզմը։ Կյանքի վերջին տարիներին մարքսիզմի ազդեցությամբ մոտեցել է հեղափոխության մեջ բանվոր դասակարգի ղեկավար դերի գաղափարին։


== Ծանոթագրություններ ==
Գվիդո Բակկանի

Գվիդո Բակկանի (իտալերեն՝ Guido Baccani, մարտի 28, 1870(1870-03-28), Արտենա, Հռոմ, Լացիո, Իտալիա - մարտի 4, 1938(1938-03-04), Կոլեֆերո, Հռոմ, Լացիո, Իտալիա), իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, ով երկար տարիներ եղել է Լացիոյի գլխավոր մարզիչը, մարզել է նաև Հռոմի մյուս թիմը՝ Ռոման, ինչպես նաև Իտալիայի ազգային հավաքականը։ Հանդես է եկել նաև որպես ֆուտբոլային հանդիպումների մրցավար, արժանացել է պատվավոր մրցավարի կոչման։ 1948 թվականին՝ Իտալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի հիմնադրման 50-ամյակի կապակցությամբ Գվիդո Բակկանիին շնորհվել է «Իտալական ֆուտբոլի պիոներ» պատվավոր կոչում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջորջիա Մեյ Ջագեր

Ջորջիա Մեյ Աիշա Ջագեր (անգլ.՝ Georgia May Ayeesha Jagger, հունվարի 12, 1992(1992-01-12), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), նորաձևության անգլո-ամերիկացի մոդել։ Երաժիշտ Միք Ջագերի և մոդել Ջերի Հոլլի դուստրն է։


== Գործունեություն ==
2008 թվականին Ջագերը պայմանագիր է կնքել Independent Models-ի հետ, իսկ ներկայումս ներկայացնում է TESS Model Management գործակալությունը։ Նա առաջին անգամ հանդես է եկել Շանելի 2011 թվականի շոուի ընթացքում, որի փակողն է եղել։ Նա եղել է այնպիսի բրենդների և ապրանքանիշերի մոդել, ինչպես Tommy Hilfiger, Hudson Jeans (2009-2013), Շանել, H&M, Miu Miu, Վերսաչե, Tom Ford և Vivienne Westwood։ 2009 թվականին նա պայմանագիր է ստորագրել Rimmel կոսմետիկ ընկերության հետ։ Նույն 2009 թվականին Ջագերը British Fashion Council-ի Նորաձևության մրցանակի կողմից ճանաչվել է «Տարվա մոդել»։ Նա հանդես է եկել Թիերի Մյուգլերի «Angel» օծանելիքի գովազդում։
2014 թվականին Ջորջիա Մեյ Ջագերը հայտնվել է գերմանական ոսկերչական Thomas Sabo’s Glam & Soul and Karma Beads ladies' collections կոնցեռնի միջազգային ընկերությունում։ Ընկերության հիմնադրման մասին եղել է կարճ ֆիլմ, որի ռեժիսորը եղել է լուսանկարիչ Էլեն ֆոն Ունվերտը։
Ջագերը Քեյթ Մոսի, Նաոմի Քեմփբելի և Լիլի Դոնալդսոնի հետ մասնակցել է 2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերին՝ ներկայացնելով բրիտանական նորաձևությունը։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջորջիա Մեյ Ջագեր Internet Movie Database կայքում
«Джорджия Джаггер: FashionModelDirectory.com» (անգլերեն)
Դոբրյանկա (այլ կիրառումներ)

Դոբրյանկա, կարող է վերաբերել՝

Դոբրյանկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օլշանսկի շրջանում
Դոբրյանկա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Յամպոլի շրջանում
Դոբրյանկա - քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Ռեպկիի շրջանում
Բրուքլին Բեքհեմ

Բրուքլին Ջոզեֆ Բեքհեմ (մարտի 4, 1999(1999-03-04), Լոնդոն, Մեծ Լոնդոն) բրիտանացի մոդել և լուսանկարիչ։  Նա անգլիացի նախկին ֆուտբոլիստի Դևիդ Բեքհեմի և անգլիացի երգչուհի, նորաձևության դիզայների Վիկտորյա Բեքհեմի ավագ որդին է։


== Վաղ կյանք ==
Բրուքլին Յոզեֆ Բեքհեմը ծնվել է Փորթլենդի հիվանդանոցում, որը գտնվում է Լոնդոնի Վեստ Էնդ մասում։ Հաճախ ասում են, որ նա անվանվել է Բրուքլին, որովհետև նա ծնվել է Բրուքլինում, բայց՝ ոչ։ Այդտեղ նրա մայրն իմացել է հղիության մասին և նաև նրա հայրը գնացել է այնտեղ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1998-ից հետո։ Նա մեծացել է Մադրիում, մինչդեռ նրա հայրը խաղացել է Ռեալ Մադրիդի համար նաև ապրել է Լոս Անջելեսում, երբ նրա հայրը խաղում էր Լոս Անջելես Գալաքսիի համար։ Ըստ ավագ Բեքհեմի, նա նրա կրտսեր եղբայրների Ռոմեոյի և Քրուզի հետ սովորել է իսպաներեն վարժ խոսալ, և ունեցել է ամերիկյան առոգանություն, երբ ապրում էր Կալիֆոռնիայում։ Նա ունի երեք կրտսեր եղբայրներ և քույր՝ Ռոմեո Ջեյմս, Քրուզ Դեյվիդ և Հարփեր։ Նրա կնքահայրերն են Էլթոն Ջոնը, Դևիդ Ֆերնիշը և Էլիզաբեթ Հարլին։
Սեփական կարիքները հոգալու համար աշխատել է սրճարանում կես դրույքով։


== Կարիերա ==
Բեքհեմը նախկինում խաղացել է Arsenal F.C. Under-23s and Academy-ում, բայց նա թողեց այդ որովհետև չէր ուզում զբաղվել պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլով։
Նա իր մոդելային կարիերան սկսել է 2014 թվականին  և հայտնվել է մի շարք խմբագրություններում ինչպիսինն են՝ Vogue China, British Vogue,
Interview (magazine), Vogue (magazine), The New York Times, Dazed Կորեա։ Նա լուսանկարվել է Bruce Weber -ի, Terry Richardson-ի, Դենիել Ջեքսոնի և Alasdair McLellan-ի կողմից։ Նրա կողմից լուսանկարվել են նաև` արշավ Burberry Բրիտ., մոդելներ Carvell Conduah, Eliza Thomas, Liv Mason Pearson, and Maddie Demaine ։
Նա մոդելավորման տենդենցի մի մասն է,որտեղ հայտնիների երեխաները և սոցցանցերում մեծ ակտիվություն ցուցաբերող մոդելներն են ։ Նա ունի շատ չինացի երկրպագուներ, նա եղել է Huawei Honor 8 Android հեռախոսների դեմքը Սկառլեթ Յոհանսոնի, Կարլի Քլոսի, Հենրի Քավիլի հետ միասին ։


== Անձնական կյանք ==
Բեքհեմը ժամադրվում էր ամերիկյան դերասանուհի Քլոյե Գրեյս Մորեցի հետ ։ Նա ներկա է եղել 2016 Democratic National Convention նրա հետ Հիլարի Քլինթոնին աջակցելու համար ։ Նա նաև հանդիպում էր ֆրանսիացի երգիչ-մոդել Սոնիա Բեն Ամմարի հետ ։


== Ծանոթագրություններ ==
Խաչիկ Պարտիզպանյան

Պարտիզպանյան Խաչիկ (Խաչատուր), բժիշկ, հան­րա­յին գոր­ծիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կոնստանդնուպոլսում, բժշկա­կան կրթու­թյուն է ու­նե­ցել և բժիշկ աշ­խա­տել։
1915 թվականի ապ­րի­լի 11(24)-ին ի թիվս 235 ան­վա­նի հայ մտա­վո­րա­կան­նե­րի, ձեր­բա­կալ­վել է և բան­տարկ­վել Կոնստանդնուպոլսի կենտ­րո­նա­կան բանտում։ 1915 թվականի ապ­րի­լի 12-ին, ձեր­բա­կալ­ված­նե­րի հետ, գնաց­քով տե­ղա­փոխ­վել է Այաշ ավա­նի ծայ­րմասի բլրի վրա գտնվող Սա­րը կըշ­ լա հին զո­րա­նոց-բան­տը և մի քա­նի ամիս այն­տեղ մնա­ցել։ Այ­նու­հետև նրանց, այդ թվում՝ Խա­չի­կին, խումբ-խումբ ու­ղար­կել են Անա­տոլի­ա­յի խոր­քերն ու Անկա­րա­յի մոտ գա­զա­նա­բար սպա­նել։


== Գրականություն ==
Պա­լա­քե­ան Գրի­գո­րիս, Հայ գող­գո­թան, Վի­եննա, 1922։
Հայ­րա­պե­տյան Վա­նիկ, Էջեր Հա­յաս­տա­նի դե­ղա­գոր­ծու­թյան պատ­մու­թյու­նից, Երև­ան, 1990։
Պա­լա­քյան Գրի­գո­րիս, Հայ գող­գո­թան, Երև­ան, 1991։
Ավագյան Կարինե, Եղեռ­նա­հուշ մա­սունք կամ խոս­տո­վա­նողք և վկայք խա­չի, Երև­ան, 2002։
Ավագյան Կարինե, «Չան­ղը­րըի 1915 թ. ապ­րի­լի 11, Յի­շա­տակ»… Թան­գա­րա­նա­յին ցու­ցան­մոյ­շը, «Հան­դէս Ամ­սօ­րե­այ», 2008, հ. 1-12


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Առավոտ (բանաստեղծություն)

«Առավոտ», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից։


== Պատմություն ==
Այս բանաստեղծության գրման ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 1794-ում պահվում է 1908 թվականի «Լուսաբեր» դասագրքի (Երկրորդ տարի) օրինակը, որտեղ, ըստ երևույթին, ցանկանալով փոխել բանաստեղծության վերնագիրը, Հովհաննես Թումանյանը լուսանցքում գրել է՝ «? Արեգակ»։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1907 թվականին՝ «Հասկեր» ամսագրի № 12-ում (էջ 405), այնուհետև՝ 1908 թվականին՝ «Լուսաբեր» դասագրքում։ Վերջինիս մեջ բանաստեղծը կրճատել է 9-12-րդ տողերը։ Այնուհետև տպագրվել է Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 222)։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է «Հասկեր» ամսագրից։  


== Ծանոթագրություններ ==
Կոգոլյոս

Կոգոլյոս (իսպ.՝ Cogollos), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Բուրգոս պրովինցիայի մեջ՝ Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալֆոս դե Բուրգոս շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 31,10 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 494 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 30 կմ հեռավորության վրա։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մինաս Ավետիսյան (այլ կիրառումներ)

Մինաս Ավետիսյան անուն-ազգանունը վերաբերում է՝

Մինաս Կարապետի Ավետիսյան (1928-1975), հայ նշանավոր գեղանկարիչ։
Մինաս Ավետիսյան Բեյ (1849-?), հայ անասնաբույժ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեննի Լինդ

Ջոաննա Մարիա Լինդ (շվեդերեն՝ Jenny Lind, հոկտեմբերի 6, 1820(1820-10-06)[…], Կլարա ծխական համայնք, Շվեդիա - նոյեմբերի 2, 1887(1887-11-02)[…], Մլավերն, Վուստերշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), ավելի հայտնի է որպես Ջեննի Լինդ։ Շվեդական օպերային երգչուհի, որին հաճախ կոչել են «շվեդական սոխակ»։ Նա 19-րդ դարի ամենահայտնի երգչուհիներից է, նա հայտնի է իր կատարումներով Շվեդիայի և ողջ Եվրոպայի օպերաների սոպրանո կատարումներով։ Ինչպես նաև չափազանց հայտնի է իր համերգային շրջագայություններով Ամերիկայում սկսած 1850 թվականից։ Նա 1840 թվականից դարձել էր երգի Շվեդական Թագավորական Ակադեմիայի անդամ։
Լինդը դարձավ հայտնի իր՝ 1838 թվականին Շվեդիայում կատարած «Ազատ հրաձիգը» օպերայի ելույթով։ Մի քանի տարի նա տառապում էր ձայնալարերի վնասման պատճառով, բայց Գարսիա Ռոդրիգեսը, ով երգի դասատու էր, փրկեց նրա ձայնը։ Նա մեծ պահանջարկ ուներ Շվեդիայում և ողջ հյուսիսային Եվրոպայում 1840-ական թվականներին, դառնալով Ֆելիքս Մենդելսոնի հովանավորյալը։ Երկու հաջողակ ժամանակաշրջաններից հետո, 29 տարեկան հասակում, Լոնդոնում հայտարարեց իր օպերայի կարիերայի վերջի մասին։
1850 թվականին նա մեկնեց Ամերիկա, շոումեն Բարնում Թեյլորի հրավերով։ Նա տվեց 93 մեծամասշտաբ համերգներ շոումենի համար, իսկ հետո նա շարունակեց ինքնուրույն հանդես գալ։ Նա ստացավ ավելի քան 350 000 դոլար այդ համերգների համար։ Ապա նա վերադարձավ Եվրոպա 1852 թվականին իր նոր ամուսնու՝ Օտտո Գոլդշմիտդի համար։ Որտեղ և ունեցավ իր երեք երեխաներին։ 1882 թվականից նա եղել է երգի պրոֆեսոր Թագավորական երաժշտական կոլեջում։


== Պատկերասրահ ==
Ջեննի Լինդի նկարները
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2017-05-20 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Ջեննի Լայնդ (Jenny Lind)
Աստերոիդների ցանկ (57001-57100)

Աստերոիդների ցանկ (56901-57000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (57101-57200)
 Աստերոիդների ցանկ (56901-57000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (57101-57200)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (55001)-(60000)»։ www.minorplanetcenter.net
Այրումչա

Այրումչա, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Սևանի լեռնաշղթայում, Շամքոր գետի վերին հոսանքի շրջանում։ Բարձր՝ մոտ 2754 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Մարչելո ալ Կորսո

Սան Մարչելո ալ Կորսո (իտալերեն՝ San Marcello al Corso), կաթոլիկ եկեղեցի Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Տեղակայված է Վիա դել Կորսո փողոցի վրա։ Եկեղեցին նվիրված է Սուրբ Մարկեղոս I Պապին։ Տիտղոսակիր եկեղեցի է։ 2012 թվականի փետրվարի 18-ից եկեղեցու կարդինալ քահանան Ջուզեպպե Բետորին է։


== Պատմություն ==

Ըստ ավանդույթի առաջին եկեղեցու կառուցումը տեղի է ունեցել Մարկեղոս I Պապի օրոք (309 թ․), սակայն հնագետները այս տեղանքում առաջին կառույցները թվագրում են 380-450 թվականներին։ 418 թվականին Բոնիփակիոս I Պապի ընտրությունը տեղի է ունեցել այստեղ։ 8-րդ դարում Ադրիանոս I Պապը կառուցում է նոր եկեղեցի, որը գտնվում է ներկայիս եկեղեցու տակ։ 1519 թվականի մայիսի 22-ին եկեղեցին ամբողջովին այրվում է, և նրա տեղում կառուցվում է նոր միանավ եկեղեցի՝ ձևավորված կապելլաներով։ Եկեղեցին վերանորոգելու սկզբնական նախագիծը պատկանում էր Յակոպո Սանսովինոյին, որը լքում է քաղաքը և այլևս չի վերադառնում։ Աշխատանքը շարունակում է Անտոնիո դա Սանգալո Կրտսերը, որը վերանորոգում է եկեղեցին։ Սակայն 1530 թվականի Տիբեր գետի ջրհեղեղը կրկին վնասում է այն։ Միայն 1592-1597 թվականներին ավարտվում է եկեղեցու վերանորոգումը ճակատամասի հետ միասին, որը նախագծել էր Կառլո Ֆոնտանան Մոնսինյոր Մարկանտոնիո Կատալդիի պատվերով։ Եկեղեցու արտաքին տրավերտինե քանդակները Ֆրանչեսկո Կավալլինիի աշխատանքներն են, իսկ մուտքի ստուկկոյից պատրաստված խորաքանդակները, որոնցում պատկերված է Սան Ֆիլիպպո Բենիցիոն, կերտվել են Անտոնիո Ռագգիի կողմից։
Ավագ խորանի տակ, որը ձևավորվել է 12-րդ դարում, պահպանվում են մի քանի սրբերի, ինչպիսին են Մարկեղոս I Պապի և այլ նահատակների մասունքներ։ Ձախակողմյան վերջին կապելլան նվիրված է Սուրբ Ֆիլիպ Բենիցիին։ Բարոկկոյան ձևավորումների մեջ են Ֆրանչեսկո Կավալլինիի քանդակները և Էրկոլե Ֆերրատայի ու Անտոնիո Ռագգիի ցայտաքանդակները։ Ձախակողմյան առաջին կապելլայում է գտնվում Կարդինալ Ջովաննի Միչիելի և իր թոռան՝ Անտոնիո Օրսոյի տապանաքարերը, որոնք Յակոպո ՍաՆսովինոյի աշխատանքներն են։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Heinz-Joachim Fischer, «Rom. Zweieinhalb Jahrtausende Geschichte, Kunst und Kultur der Ewigen Stadt», DuMont Buchverlag, Köln 2001, ISBN 3-7701-5607-2.


== Արտաքին հղումներ ==
"San Marcello al Corso", Chris Nyborg.
Titi Filippo (1763)։ Descrizione delle Pitture, Sculture e Architetture esposte in Roma։ Marco Pagliarini, Rome։ էջեր 321–324
Ռիոգորդո

Ռիոգորդո (իսպ.՝ Riogordo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ակսարիա Կոստա դել Սոլ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 41 կմ2։ Բնակչությունը՝ 3059 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 40 կմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2019-01-19 at the Wayback Machine.
El «Paso» de Riogordo, la Pasión de Jesús vivida por un pueblo Archived 2007-09-26 at the Wayback Machine.
Լյուդինովսկի շրջան

Լյուդինովսկի շրջան (ռուս.՝ Город Людиново и Людиновский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կալուգայի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Լյուդինովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 955 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 45596 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 47,74 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Թիմոթեսուբանիի վանք

Թիմոթեսուբանի (վրաց.՝ ტიმოთესუბანი), պաշտոնական՝ Սուրբ կույս Աստվածածնի վերափոխման եկեղեցի, միջնադարյան վրաց ուղղափառ վանական համալիր, գտնվում է Բորժոմի կիրճի համանուն գյուղի մոտ, Վրաստանի Սամցխե-Ջավախքի մարզի Բորժոմի շրջանում, Բորժոմի քաղաքից 18 կմ հեռավորության վրա, Գուջարուլա գետի աջ ափին։ Այն պատկանում է Բորժոմա-Բակուրյան թեմին։
Տաճարը կառուցվել է հին վանքի փլատակների վրա այդ վայրերի տիրակալ, սուրբ նահատակ, Վրաստանի ազգային հերոս իշխան Շալվա Թորելի-Ախալցիխելիի կողմից։ Շինարարության սկիզբը թվագրվում է 1195 թվականին և ավարտվել է 1215 թվականին։
Վանքի տարածքում մինչ օրս պահպանվել են բնակելի և տնտեսական կառույցների ավերակները։ Վանքի տարածքի մուտքն իրենից ներկայացնում է կարմիր աղյուսից կառուցված կամարային երկարավուն շինություն։ Նրա վրա, ենթադրաբար, կառուցված է եղել զանգակատուն, իսկ կողքերին գտնվել են երկհարկանի շինություններ, որոնք ծառայում էին որպես վանական համալիրի կենտրոնական մաս։
Հյուսիսային սանդղավանդում գտնվում է Սուրբ Վարվառայի միանավ բազիլիկը, իսկ տաճարից դեպի հյուսիս-արևելք՝ քարակերտ գերեզմանատան մնացորդները։
Կենտրոնական եկեղեցին անվանվել է ի պատիվ Սուրբ կույս Մարիամ աստվածածնի և հանդիսանում է վրացական մշակութային ժառանգության կարևորագույն հուշարձաններից մեկը։ Այն կառուցված է բաց վարդագույն, այսպես կոչված, վրացական աղյուսից և հանդիսանում է կենտրոնական զանգակատան շինությունը։ Տաճարի բարձրությունը 28 մ է, լայնությունը՝ 19, երկարությունը՝ 11 մ։ Հյուսիսային պատի վրայի պատուհանները կառուցվել և նկարազարդվել են դեռևս շինարարության ժամանակ։ Շինության ներքին մասը էքստենսիվորեն որմնանկարներով են պատվել 1220-ականներից ոչ ուշ։ Թիմոթեսուբանիի որմնանկարները ցուցադրում են դրանց պատկերագրական ծրագրերի կենսուրախությունը և բարդությունը։ Տաճարի գմբեթի տրամագծի երկայնքով տեղադրված են բաց կապույտ կերամիկական կտորներ։ Տաճարի նկարազարդումը հանդիսանում է այդ դարաշրջանի ամենաբարդ նկարազարդումներից մեկը։ Տաճարը նկարազարդվել է 1205-1215 թվականներին։ Որմնանկարների մեծ մասը պահպանվել է մինչև մեր օրերը։ 2000-2006 թվականներին կատարվել են դրանց մաքրման և պահպանման աշխատանքներ։
Տաճարից դեպի հարավ-արևելք իրականացվում են նոր վանական համալիրի շինարարության աշխատանքները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Привалова Е.А. Роспись Тимотесубани. Тбилиси. Мецниереба. 1980 г.


== Արտաքին հղումներ ==
THE CHURCH OF THE VIRGIN IN TIMOTESUBANI