Յոսու

Յոսու (կոր. 여수시, 麗水市, Յոսու-սի), քաղաք Հարավային Կորեայի Ջոլա-Նամդո նահանգում։ Տեղակայված է Կորեական թերակղզու հարավում` Կորեական նեղուցի ափին։ 2007 թվականին Յոսուն ընտրվել է որպես` 2012 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսը վարելու համար քաղաք։


== Պատմություն ==
Ավանդաբար, միջնադարյան Կորեայի ձկնորսական գյուղերը և ռազմածովային բազաները գտնվում էին ժամանակակից Յոսուի տարածքում։ Պեկչեի ժամանակաշրջանում (VI դար) այս հողերը բաժանված էին երկու տարածքների միջև` Ուոնչեոն (Ոիոնչեոնհյուն) և Տոլսան (Տոլսանհյուն), որոնք Կորեական թերակղզու միավորումից հետո Սիլլա նահանգի տիրապետության տակ վերանվանվել են Հեյփ (Հեյփյուն) և Յոսան (Յոսանհյուն)։ Յոսուի (Յոսուհյոն) մասին առաջին հիշատակումը թվագրվում է 940 թվականին։ 1497 թվականին Չոսոն դինաստիայի օրոք այստեղ ստեղծվել է ռազմածովային բազա, որի հետ կապվում է կորեական ռազմածովային ուժերի հայտնի հրամանատար Լի Սունսինի անունը։ Յոսուի բազան մեծ դեր խաղաց Կորեան ճապոնական արշավանքներից պաշտպանելու գործում, այդ թվում՝ Իմջինյան պատերազմի ժամանակ։ 1897 թվականին Յոսուն ստացավ գավառի կարգավիճակ (կուն կամ գուն), իսկ 1949 թվականին գավառից առանձնացվեց։ 1998 թվականին գավառն ու քաղաքը միավորվեցին՝ ձևավորելով ժամանակակից Յոսուն։


== Վարչական բաժանում ==
Յոսուն վարչականորեն բաժանվում է 1իպի, 6 մյոնի և 20 դոնի.


== Աշխարհագրություն ==
Յոսուն գտնվում է երկրի ծայր հարավում` Կորեական նեղուցի ափին։ Արևելքում և հյուսիսում սահմանակից է Նամհեին, արևմուտքում` Կոհինին, իսկ հյուսիս-արևմուտքում` Սունչոնին։ Քաղաքի տարածքը ներառում է ավելի քան 300 մանր կղզիներ, որոնցից ընդամենը 45-ն ունեն մշտական բնակչություն։ Ափամերձ շերտի երկարությունը 906 կմ է։ 


=== Կլիմա ===
Քաղաքի կլիման մուսսոնային է, ավելի մեղմ, քան թերակղզու մնացած հատվածներում։ Տարվա միջին ջերմաստիճանը կազմում է 14,5°С, իսկ տեղումների միջին քանակը` 960 մմ։


== Տնտեսություն ==
Տեղի բնակիչների ավանդական զբաղմունքը ձկնորսությունն է, սակայն հարավկորեական տնտեսության արագ զարգացումը հնարավորություն է տվել քաղաքը վերածել խոշոր արդյունաբերական կենտրոնի՝ երկրի հարավում ամենամեծերից մեկի։ Արդյունաբերական համալիրների ստեղծման աշխատանքները սկսվել են 1960-ականների վերջին։ Այժմ Յոսուում գտնվում է երկրի ամենամեծ նավթաքիմիական համալիրը։ Զարգացած է նաև սև մետաղաձուլությունը և շինարարությունը։ 21-րդ դարի սկզբին զբոսաշրջությունը սկսեց արագ զարգանալ, ինչին նպաստեց 2012 թվականին Յոսուում Համաշխարհային ցուցահանդեսը հյուրընկալելու որոշումը։ Քաղաքի հարավում սկսվել է 10 միլիոն մետր քառակուսի  ընդհանուր մակերեսով զբոսաշրջային խոշոր համալիրի կառուցումը։ Նախագծի համաձայն՝ այստեղ պետք է տեղակայվեն զվարճանքի այգի, հյուրանոցներ, գոլֆի դաշտ, մի քանի այգիներ և լավ սարքավորումներով հագեցած լողափ։ Ներդրումների գնահատված ծավալը կազմում է մոտ 500 մլն ԱՄՆ դոլար։


== Զբոսաշրջություն և տեսարժան վայրեր ==
2012 թվականին քաղաքում անցկացվել է Համաշխարհային ցուցահանդես։ Ցուցահանդեսի թեման է` «Համաշխարհային օվկիանոսը և նրա ափը»։
Յոսուի պատմական վայրը առաջին հերթին Հունգոկսա բուդդայական տաճարն է, որը հիմնադրվել է 1195 թվականին։ Իմջինյան պատերազմի ժամանակ տաճարում տեղակայված էր ժողովրդական միլիցիայի ուսումնական ճամբարը։ Դարմայի սրահը հայտնի է իր որմնանկարներով և Կորեայի պատմական ժառանգության ցանկում 396-ն է։
Քաղաքի տարածքը ներառում է բազմաթիվ գեղատեսիլ կղզիներ, որտեղ պարբերաբար զբոսաշրջային էքսկուրսիաներ են անցկացվում։ Յոսուի ամենահայտնի կղզիներն են Սադոն և Կոմունդոն։


== Քույր քաղաքներ ==
Եոսուի քույր և բարեկամ քաղաքները.

Սեբու, Ֆիլիպիններ
Հանչժոու, Չինաստան
Կարացու, Ճապոնիա
Նյուպորտ Բիչ, ԱՄՆ
Սիկեստոն, ԱՄՆ
Վանինո, Ռուսաստան
Վեյհայ, Չինաստան
Պորտ օֆ Սփեյն, Տրինիդադ և Տոբագո
Կերետարո նահանգ, Մեքսիկա


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տես նաև ==
Հարավային Կորեայի քաղաքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.)
Էկսպո 2012-ի պաշտոնական կայքArchived 2010-12-18 at the Wayback Machine. (անգլ.) (ֆր.)