armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Յուրգեն Կլոպ

Յուրգեն Նորբերթ Կլոպ (գերմ.՝ Jürgen Norbert Klopp, հունիսի 16, 1967(1967-06-16)[…], Շտուտգարտ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի ֆուտբոլային մարզիչ։ 
Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է որպես ֆուտբոլիստ։ 1990-2001 թթ. խաղացել է «Մայնց 05» ֆուտբոլային ակումբում, որից հետո մարզել է այդ ակումբը 2001-2008 թթ.։ Այժմ մարզչական կարիերան շարունակում է «Լիվերպուլ» ֆուտբոլային ակումբում։


== Կարիերան ==


=== Ֆուտբոլիստ Կլոպը ===
Մինչ «Մայնց 05» ակումբ տեղափոխվելը Կլոպը խաղացել է երիտասարդական Գլատեն (1972—1983), Էրգենզիգեն (1983—1986), Պֆորզեյմ (1987), Ֆրանկֆուրտի Այնտրախտ (1987—1988), Վիկտորիա Սինդլիգեն (1988—1989), Ռոտ-Վայս Ֆրանկֆուրտ (1989—1990) ակումբներում։ «Մայնց 05» ակումբում Կլոպը խաղացել է 1990-2001 թթ.։ Երկրորդ Բունդեսլիգայում մասնակցել է 325 խաղի։ Դարձել է 52 գոլի հեղինակ՝ զիջելով միայն Սվեն Դեմանդին։ Նա և Բենիամին Աուերը «Մայնց 05»-ի միակ ֆուտբոլիստներն են, որ խփել են 4 գոլ 1 խաղում։


=== Մարզիչ Կլոպը ===
  
Մարզչի կարիերան Կլոպը սկսել է 2001 թ.-ին։ Սկզբում նա նշանակվել է «Մայնց 05» ակումբի ժամանակավոր մարզիչ, բայց գերազանց աշխատանքի շնորհիվ նրա պայմանագիրը երկարաձգվեց։ Նրա գլխավորությամբ ակումբը 2002 և 2003 թվականներին մրցարշարային աղյուսակում զբաղեցրեց 4-րդ տեղը։ 2005-2006 մրցաշրջանում սկզբում Յուրգեն Կլոպը գրանցում է ակումբի պատմության մեջ ամենամեծ հաջողությունը, երբ իր թիմը ներգրավեց ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի որակաորման փուլում։ Այդ խաղարկությունում առաջին փուլում Կլոպի թիմը հաղթեց Աշտարակի Միկային, երկրորդ փուլում Իռլանդիայի Կեֆլավիկին, իսկ երրորդ փուլում արդեն ակումբը պարտվում է «Սեվիլյային»։ Կլոպի «Մայնցը» նորից հետ է գնում երկրորդ Բունդեսլիգա։


==== Լիվերպուլ ====
2015 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Կլոպը վերադառնում է մարզչական աշխատանքին՝ գլխավորելով անգլիական «Լիվերպուլը» և փոխարինելով վտարված Բրենդան Ռոջերսին։


== Ձեռքբերումներ ==


=== Որպես մարզիչ ===


==== Բորուսիա Դորտմունդ ====
Գերմանիայի չեմպիոն (2)
Գերմանիայի գավաթակիր 2011/2012
Գերմանիայի սուպերգավաթակիր (2)


==== Լիվերպուլ ====
Անգլիաի չեմպիոն - 2019-2020
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի գավաթակիր 2021-2022
Չեմպիոների լիգաի հաղթող 2018-2019
ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթի հաղթող 2019
Ֆուտբոլի աշխարհի ակումբային առաջնության հաղթող 2019


=== Անձնական ===
Գերմանիայի տարվա լավագույն մարզիչ (3)․  2011,2012, 2019
Ֆուտբոլի պատմության և վիճակագրության միջազգային ֆեդերացիաի տարվա լավագույն մարզիչ 2019
«The Best FIFA Men’s Coach» մրցանակի դափնեկիր  (2)․ 2019,2020
Սաֆրաճի

Սաֆրաճի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գրեմուչի Կլյուչ (գյուղ, Կուժբախտինսկի գյուղխորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրեմուչի ԿլյուչԳրեմուչի Կլյուչ (ռուս.՝ Гремучий Ключ, բաշկիրերեն՝ Гремучий Ключ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 102 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բոգոդուխով

Բոգոդուխով (ուկրաիներեն՝ Богодухів), քաղաք Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի քաղաքային խորհրդում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1662 թվականին։
2008 թվականի տվյալներով Բոգոդուխով քաղաքում բնակվում էր 16 003 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 84 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Բելոպոլիե (այլ կիրառումներ)

Բելոպոլիե, կարող է վերաբերել՝

Բելոպոլիե - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջանում
Բելոպոլիե - քաղաք, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում
Ուլյաստրել

Ուլյաստրել (կատ.՝ Ullastrell), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Վալես Օկսիդենտալ շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 7,2կմ2։ Բնակչությունը 1892 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք Archived 2008-02-12 at the Wayback Machine.
Informació de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya
Մարիա Մանդել

Մարիա Մանդել (հունվարի 10, 1912(1912-01-10), Münzkirchen, Schärding District, Վերին Ավստրիա, Ավստրիա - հունվարի 24, 1948(1948-01-24), Կրակով, Լեհաստան), նացիստ ռազմական հանցագործ։ 1942- 1944 թվականներին եղել է Օսվենցիմ համակենտրոնացման ճամբարի կանանց բաժանմունքի ղեկավար։ Պատասխանատու է ավելի քան 500 000 կին բանտարկյալների մահվան համար։


== Կենսագրություն ==
Մարիա Մանդելը ծնվել է 1912 թվականի հունվարի 10-ին Ավստրիայի Մյունցկիրխեն քաղաքում։ Սկսած 1938 թվականից՝ նա ծառայել է ՍՍ-ի կանանց օժանդակ ստորաբաժանումներում։ 1938 թվականի հոկտեմբերի 15-ից Մանդելը աշխատել է Լիխտենբուրգ համակենտրոնացման ճամբարում։ 1939 թվականի մայիսի 15-ից  Մանդելը տեղափոխվել է Ռավենսբրյուկ կանանց համակենտրոնացման ճամբար։ Նրան հաջողվել է ճամբարի ղեկավարության ուշադրությունը կենտրոնացնել իր վրա, և 1942 թվականի հունիսին նշանակվել է ավագ վերակացուի պաշտոնում։ Նրա պարտականությունների մեջ մտել են անվանականչերի իրականացումը, բանտարկյալների աշխատանքի ուղարկելը և պատժատեսակների նշանակումը։ 1942 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Մանդելը տեղափոխվել է Օսվենցիմ համակենտրոնացման ճամբար։ Այնտեղ նա զբաղեցրել է ճամբարի կանանց բաժանմունքի պետի պաշտոնը։ Զբաղեցնելով ավելի ցածր դիրք, քան ճամբարի ղեկավարության արական կազմը՝ նա լիակատար իշխանություն է ունեցել կանանց բարաքների և ունեցել է ՍՍ-ի փոխգնդապետի կոչում։ Հենց Մանդելն է հովանավորել Իրմա Գրեզեի թեկնածությունը, ով զբաղեցրել է Օսվենցիմի հունգարացի կանանց ճամբարի ղեկավարի պաշտոնը։
Գործընկերները Մանդելին նկարագրել են որպես «արտակարգ խելացի և իր գործին նվիրված» մարդու։ Այդուհանդերձ, Օսվենցիմի բանտարկյալները նրան անվանել են հրեշ։ Մանդելը անձամբ է ընտրել բանտարկյալներին և հազարներով ուղարկել մահվան գազախցեր։ Հայտնի են դեպքեր, երբ Մանդելը անձամբ, ժամանակավոր, իր հովանավորության տակ է վերցրել որոշ բանտարկյալների, իսկ երբ նրանք նրան հոգնեցնում էին, ներառում էր նրանց գազախցեր ուղարկվողների ցուցակներում։ Հենց Մանդելին է պատկանում կանանց ճամբարային նվագախմբի ստեղծման գաղափարը, ովքեր ուրախ երաժշտությամբ էին դիմավորում համակենտրոնացման ճամբար բերվող նոր բանտարկյալներին։ Փրկվածների հիշողությամբ, Մանդելը եղել է երաժշտամոլ և լավ է վերաբերվել նվագախմբի երաժիշտների նկատմամբ, անձամբ եկել է նրանց բարաքներով՝ խնդրելով մի բան նվագել։
1944 թվականին Մանդելը նշանակվել է Մուլդորֆ համակենտրոնացման ճամբարի ղեկավարի պաշտոնում, որը Դախաու համակենտրոնացման ճամբարի բաժանմունքներից մեկն էր։ Այնտեղ նա աշխատել է մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը։ 1945 թվականի մայիսին փախել է իր հարազատ Մյունցկիրխեն քաղաքի շրջակա լեռներ։ 1945 թվականի օգոստոսի 10-ին Մենդելը ձերբակալվել է ամերիկացի զինծառայողների կողմից։ 1946 թվականի նոյեմբերին նա, որպես ռազմական հանցագործ, հանձնվել է լեհական իշխանություններին՝ վերջիններիս դիմումի հիման վրա։ Մանդելը եղել է Օսվենցիմի առաջին դատավարության առաջին կերպարներից մեկը, որը տեղի է ունեցել 1947 թվականի նոյեմբեր- դեկտեմբեր ամիսներին։ Դատարանը նրան մահապատժի է դատապարտել։ Մահապատիժ էր նշանակվել կախաղանը։ Մահապատիժը իրականացվել է 1948 թվականի հունվարի 24-ին Կրակովի բանտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալափունար (այլ կիրառումներ)

Ալափունար, կարող է վերաբերել՝

Ալափունար - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգի Քոզանի գավառում
Ալափունար - գետակ Կիլիկիայում
Գրիգոր Զաքարյան

Գրիգոր Զաքարյան (ծնվել է հունիսի 23, 1827, Սուչավա), արքեպիսկոպոս, եկեղեցական-հասարակական գործիչ։
Հայ ժողովրդի ազատագրությունը կապելով Ռուսաստանի հետ՝ Մոլդովայի և Վալախիայի հայերի մեջ համակրություն է ստեղծել ռուսների նկատմամբ։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել 1787-1791 թվականներին ռուս-թուրքական պատերազմներին։ Ռուսչոէկի ազատագրման համար մղված մարտերում գլխավորել է 150 հայ կամավորների ջոկատը։ Բուխարեստի հաշտությունից (1812 թվական) հետո հիմնադրել է Բեսարաբիայի հայկական թեմը և դարձել առաջնորդը։ Սատարել է Քիշնևի ու Բեսարաբիայի հայկական դպրոցների և եկեղեցիների պահպանմանը։ Գրել է «Հայելի ուղղափառութեան Հայաստանեայց Սուրբ եկեղեցու» (Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան) աշխատությունը։
Փերի շրջան (Փենսիլվանիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փերի (այլ կիրառումներ)Փերի շրջան (անգլ.՝ Perry County), ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.440 կմ² է, բնակչությունը՝ 45.969 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նյու Բլումֆիլդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1820 թ.։
Mars (ալբոմ, Marselle)

Mars, հիփ-հոփ խմբի ալբոմներից (Marselle Nel և L'One), թողարկվել է 2008 թվականի նոյեմբերի 20-ին, «Մոնոլիտ Ռեքորդս» լեյբլի օգնությամբ։


== Ստեղծագործությունների ցանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==
(604) Տեկմեսսա

(604) Տեկմեսսա (անգլ.՝ Tekmessa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1906 թվականի փետրվարի 16-ին Ջոել Մետկալֆի կողմից Թաունտոնում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,144991 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5154 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7746 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2037,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176716 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,42° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(604) Տեկմեսսա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բոլիվիայի դրոշ

Բոլիվիայի դրոշը, Բոլիվիայի Հանրապետության պետական խորհրդանիշներից է։ Այն սահմանված է Բոլիվիայի Հանրապետության Սահմանադրությամբ և դրոշի մասին օրենքով։ Կազմված է կարմիր, դեղին, կանաչ գույներից (վերևից ներքև)՝ հորիզոնական հավասարաչափ շերտերով, լայնքի և երկայնքի 15։22 հարաբերակցությամբ։ Կարմիր գույնը խորհրդանշում է իրենց պայքարը հանուն անկախության, դեղինը` երկրի հարուստ ռեսուրսները , կանաչը` հարուստ բուսական աշխարհը, նաև հույս։
Ստարոե (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտարոեՍտարոե (ռուս.՝ Старое), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 45 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բեն Մակլեմոր

Բեն Մակլեմոր III (անգլ.` Ben McLemore III, ծնվ.` փետրվարի 11, 1993 թ.), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, հարձակվող պաշտպան։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Լոս Անջելես Լեյքերս» ակումբում։ 
Ուսանողական առաջնությունում հանդես է եկել Կանզասի համալսարանի «Ջեյհոքս» ակումբում։ Ընտրվել է NBA-ի 2013 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 7-րդ ընտրությամբ՝ «Սակրամենտո Քինգսի» կողմից։
Ժամանակին Մակլեմորի խաղաոճը համեմատվում էր NBA-ի վետերան ռմբարկու Ռեյ Ալենի խաղաոճի հետ։
Ուելսոնի ավագ դպրոցի փակումից հետո Մակլեմորը հաճախում է Օուք Հիլի ակադեմիա, այնուհետև՝ Քրիստիան լայֆ ավագ դպրոց, ինչի պատճառով Ուսանողական սպորտաձևերի ասոցիացիան (NCAA) թույլատրում է նրան մասնակցել Կանզասի բասկետբոլային թիմի մարզումներին ավելի ուշ՝ սկսած երկրորդ կիսամյակից։
Համալսարանային կարիերայի սկզբում Մակլեմորը չէր համարվում դրաֆթի առաջին ռաունդի ֆավորիտ, սակայն անցկացրած 24 հանդիպումներից հետո նրա միջին ցուցանիշները բավարար տպավորություն են թողնում սկաուտների վրա. 16, 8 միավոր, 5, 5 անդրադարձ, 1, 9 արդյունավետ փոխանցում, 51, 3% նետման արդյունավետություն, ինչպես նաև 87, 6% արդյունավետություն տուգանային գծից։


== Անձնական կյանքը ==
Ունի կրտսեր եղբայր՝ Քևին անունով, ով ներկայումս հանդես է գալիս Սենթ Լուիս Նորմանդի ավագ դպրոցի թիմում՝ որպես խաղարկող։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Կանզասի համալսարանի սպորտային կայքում
Կալինովկա (գյուղ, Սերգիևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿալինովկաԿալինովկա (ռուս.՝ Калиновка), գյուղ Ռուսաստանի, Սամարայի մարզի Սերգիևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1370 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Յուհան Տիրեն

Յուհան Տիրեն (շվեդերեն՝ Johan Tirén, շվեդերեն՝ Rydberg, հոկտեմբերի 12, 1853(1853-10-12) կամ հոկտեմբերի 21, 1853(1853-10-21), Själevad parish, Էրնշյոլդսվիկ, Վեսթերնորլանդ, Շվեդիա - օգոստոսի 24, 1911(1911-08-24), Պեննինգբյու, Նոռտելյե, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ նկարիչ։ 


== Կենսագրություն ==
Յուհան Տիրենը ծնվել է 1853 թվականին Շվեդիայի Շելևադ բնակավայրում։ Երբ տղան յոթ տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվել է Ուվիկեն քաղաք, որտեղ նկարչի հայրը հովիվ է եղել։ Ավարտել է տեխնիկական դպրոցը, 1877-1880 թվականներին սովորել է Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։
1880 թվականին նկարիչն Ակադեմիայի մրցույթում նվաճել է ոսկե մեդալ և արտասահմանում սովորելու համար դրամաշնորհ ստացել։ 1881 թվականին նրա «Եմթլանդի լեգենդ» (Jämtlandssägen) նկարը  ուսանողական ցուցահանդեսում մեծ հաջողություն է  ունեցել։ 1882-1984 թվականներին Յուհան Տիրենը մեկնել է Եվրոպա, սովորել Գերմանիայում, Իտալիայում և Ֆրանսիայում։
1883 թվականին Տիրանը վերադարձել է Ուվիկեն, սակայն հաջորդ տարի կրկին մեկնել է Փարիզ, ուսումը շարունակելու և այլևս չառանձնանալու կնոջից՝ Գերդայից, ով, ակադեմիան ավարտելով, 1883 թվականին մեկնել էր սովորելու Ֆրանսիայում։ 1884 թվականի հունվարին նրանք նշանադրվեցին և նույն տարում Փարիզում ամուսնացան։ 1884 թվականի վերջում նորապսակները վերադարձան հայրենիք և բնակություն հաստատեցին իրենց հայրենի քաղաքում։ Նկարել է հյուսիսային բլուրներ, տեսարաններ Շվեդիայի սաամայի բնակչության կյանքից։ Ավելի ուշ ընտանիքը տեղափոխվել է Պեննինգբյու և հատատվել Տիրստա ագարակում։ 1894 թվականին Տիրենն ընտանիքի հետ միասին կարճ  ժամանակով վերադարձել է Ուվիկեն։
Յուհան Տիրենը մահացել է 1911 թվականին Պեննինգբյուում։


== Ստեղծագործական ուղի ==
Նկարչի ամենահայտնի կտավներից են` «Ձյունամրրիկից հետո» («Efter snöstormen», 1885), որը պատկերել է սաամուհուն մահացած որդու կողքին, «Älgskytten» (1889 ), «Եղնիկների հրազենային որս» («Lappar tillvaratagande skjutna renar», 1892), որը հիմնված է եղել իրական փաստի վրա, երբ հանքագործարանատեր Ուիլյամ Փարուպը կազմակերպել էր եղջերուների որս, որոնք, ըստ նրա, վնասել են Յուսնեդալեի իր հողատարածքները. այս աշխատանքը հանրային մեծ արձագանքի է արժանացել։
Նկարիչը ստեղծել է նաև ջրաներկ աշխատանքներ կենցաղային և ազգագրական թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները ցուցադրվել են 1897 թվականին Ստոկհոլմում կայացած Ազգային ցուցահանդեսում և 1900 թվականին Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսում։


== Ընտանիք ==
Կին՝ Գերդա Տիրեն (օրիորդական ազգանունը՝ Ռյուդբերգ, 1858-1928), շվեդ նկարչուհի-պատկերազարդող,  ամուսնացել է 1884 թվականին
Որդի՝ Նիլս Տիրեն (1885-1935), նկարիչ
Դուստր՝ Քրիստինա Տիրեն (1886-1951), նկարչուհի
Դուստր՝ Կարին (1887-1951), երաժշտության ուսուցիչ
Դուստր՝ Էվա Էլիզաբեթ (1890-1937), վոկալիստ
Եղբայր՝ Կառլ Տիրեն, բանահավաք (երգեր ու լեգենդներ հավաքող)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Работы Юхана Тирена (1853-1911)
(6407) 1992 PF2

(6407) 1992 PF2, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի օգոստոսի 2-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,265742 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9164 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,615 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1245,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288994 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6407) 1992 PF2 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թոնի Վիտեն

Թոնի Վիտեն (հոլ.՝ Tone Wieten), հոլանդացի մարզիկ (թիավար), աշխարհի չեմպիոն, Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (2020) և բրոնզե մեդալակիր (2016), ինչպես նաև աշխարհի գավաթակիր։


== Կենսագրություն ==
Թոնի Վիտենը ծնվել է 1994 թվականի մարտի 17-ին Ամստերդամում (Հյուսիսային Հոլանդիա)։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան որպես թիավարող սկսել է 2004 թվականին։ Մարզվում է Ամստերդամի RVWillem III թիավարության ակումբում։ Այդ ակումբ նրան տարել է մայրը, երբ նա տասը տարեկան էր։
Միջազգային մակարդակի առաջին մրցումը, որին մասնակցել է Վիտենը, եղել է 2013 թվականի ակադեմիական թիավարության աշխարհի գավաթի խաղարկությունը Լինցում (2013 UNDER 23 WORLD ROWING CHAMPIONSHIPS): Ութնյակի կազմում 06:00.670 արդյունքով նրա թիմը գրավել է 5-րդ տեղը, որտեղ պարգևատրման գոտուց նրանց հետ են մղել Ավստրալիայի (05:56.350 - 4-րդ տեղ) և Իտալիայի (05:56.150 - 3-րդ տեղ) թիմերը։
Առաջին մրցումները, որոնց ընթացքում Վիտենը նվաճել է իր առաջին մեդալը, եղել է Սիդնեյում 2014 թվականի ակադեմիական թիավարության աշխարհի գավաթի I էտապը (2014 WORLD rowing CUP I): Հոլանդացի թիավարների ութնյակի կազմում, 05։ 37.760 արդյունքով, նրա թիմը գրավել է երկրորդ տեղը՝ ոսկե մեդալը զիջելով ավստրալիացիների թիմին (05:35.580):
Վիտենը բրոնզե մեդալ է նվաճել թիավարության աշխարհի 2015 թվականի առաջնությունում, որն անցկացվել է Ֆրանսիայի Էքբելետ լե Լաք քաղաքում։ Վիտենը հոլանդական ութնյակի կազմում զբաղեցրել է երրորդ տեղը 05:38.090 հաշվով։
Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ Վիտենը նվաճել է առաջին օլիմպիական մեդալը։ Հոլանդացի թիավարների ութնյակը 05։ 31.590 արդյունքով զիջել է առաջնությունում Գերմանիայի (05:30.960, 2-րդ տեղ) և Մեծ Բրիտանիայի (05:29.630, 1-րդ տեղ) թիմերին։ Մեկնարկային գոտեմարտում հոլանդացի մարզիկները եղել են հինգերորդը և իրենց արդյունքը բարելավել են մեկ հորիզոնականով 1000 մ-ից հետո։ 1500 մետրից հետո առաջ անցնելով Նոր Զելանդիայի թիմին՝ նրանք եղել են երրորդը մինչև եզրագիծը։
2020 թվականի Օլիմպիական խաղերում Թոնի Վիտենը Հոլանդիայի թիմի կազմում նվաճել է ոսկե մեդալ։


== Ծանոթագրություններ ==
Խաչատուր Վարդպարոնյան

Խաչատուր Անուշավանի Վարդպարոնյան (դեկտեմբերի 24, 1924(1924-12-24), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 4, 2004(2004-12-04), Գյումրի, Հայաստան), հայ նկարիչ, դիզայներ։ ՀԽՍՀ (1973), ԽՍՀՄ վաստակավոր նկարիչ (1978)։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ (1964)։


== Կենսագրություն ==
Խաչատուր Վարդպարոնյանը ծնվել է Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)։ 1940 թվականին ավարտել է Գյումրու նկարչական դպրոցը։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, Նովոռոսիյսկի գրավման օպերացիայի ժամանակ վիրավորվել է և տեղափոխվել հոսպիտալ, այնուհետև Սոչի։ Ապաքինվելուց հետո մասնակցել է Սմոլենսկի, Օրշայի, Վիտեբսկի, այնուհետև Լեհաստանի ազատագրման մարտերին։ Հոսպիտալում նկարել է ազատագրված քաղաքները, գյուղերի այրված և քանդված շենքերը։ Այդ շարքից է «Կանաչ դադար» կտավը։ 1946 թվականին ընդունվել է Երևանի գեղարվեստի ինստիտուտ։ 1949 թվականին երրորդ կուրսն ավարտելուց հետո «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի կողմից գործուղվել է Մոսկվա՝ սովորելու կինոնկարիչների և մուլտիպլիկատորների եռամյա բարձրագույն դասընթացը։ Ավարտելուց հետո «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում մասնակցել է բազմաթիվ մուլտֆիլմերի ստեղծմանը, եղել է մուլտիպլիկատոր և բեմադրող-նկարիչ։ 1954 թվականից աշխատել է Մոսկվայի ձևավորման և գովազդային վարչության գեղարվեստական կոմբինատում, նախ՝ նկարիչ-ձևավորող, ապա՝ գլխավոր նկարիչ։ 1963 թվականին վերադարձել է Լենինական, նշանակվել քաղաքի գեղարվեստական ձևավորման և գովազդի ձեռնարկության ղեկավար։ 1964 թվականից եղել է Հայաստանի նկարիչների միության անդամ, Լենինականի նկարիչների միության նախագահը։ 2000 թվականից դասավանդել է Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի Գյումրիի մասնաճյուղում։ 


== Կտավներ ==
«Պարտեզում վարդ է բացվել»
«Հակոբ Ջիվանյանի դիմանկարը», 1981
«Վերածնունդ», 1979 (որմնանկար, Լենինականի գուլպա-նասկեղենի ֆաբրիկա)
«Հայ աղջիկներ», 1997 (խճանկար)
«Լենինական. ամպամած օր», 1972
«Մարշալ Բաղրամյան», 2000
«Գյումրեցի հարսնացուն», 1978
«Պատուհանի մոտ»
«Կանաչ դադար»
«Կեսօր»
«Գյումրի։ Տարվա եղանակները», 2000
«Յոթ վերք եկեղեցին»
«Հին Լենինական»
«Հին թաղամաս»
«Ձմեռը Գյումրիում», 1997
«Գյուղը լեռներում»
«Արագած»
«Խոր Վիրապ»
«Մալիշկա գյուղը»
«Կեսօր»
«Սարերում»


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ , 1973
ԽՍՀՄ վաստակավոր նկարիչ, 1978
«Փառքի երրորդ» շքանշան
«Հայրենական մեծ պատերազմի» շքանշան


== Գրականություն ==
Ալբերտ Գրիգորյան, «Գեղանկարիչ Խաչատուր Վարդպարոնյան», Գյումրի։ Էլորադո, 2004։ SBN: 99930-903-5-2:


== Ծանոթագրություններ ==
Կումնա դաստակերտ

Կումնա դաստակերտ (էստ․՝ Kumna mõis, գերմ.՝ Kumna), կալվածք Էստոնիայի հյուսիսում՝ Հարյումաա նահանգի Հառկու շրջանի Կումնա գյուղում։


== Պատմություն ==
Դաստակերտը հիմնադրվել է 1620-ական թվականներին։ Նրա առաջին սեփականատերն է Յոհան Կնոպիուսն (գերմ.՝ Johan Knopius), ում անունով տվյալ շրջանն էստոներոնում կոչվել է Կնոբուս։ Հետագայում կալվածքը պատկանել է տարբեր մարդկանց, իսկ 1893 թվականից պատկանել է Մեյենդորֆների (գերմ.՝ Meyendorff) ազնվականական ընտանիքին։
Նախապես դաստակերտի գլխավոր մասնաշենքը եղել է փայտե շինություն, որ հավանաբար կառուցվել է 18-րդ դարի սկզբին։ 19-րդ դարում այն վերակառուցվել է։ Շինությունը զարդարված է փայտե բազմաթիվ նախշերով։
1910 թ. հին շինության հյուսիսային կողմում կառուցվում է երկհարկանի նոր շենք նեոկլասիցիզմի ոճով։ Նոր շենքի կառուցումն ավարտվել է 1920 թվականին։
Կալվածքի կենտրոնական մասում է գտնվում Կումնա մեծ այգին, որ ներկայումս բնապահպանական օբյեկտ է։
Էստոնիայի մշակույթի հուշարձանների պետական ռեգիստրում ներառված են նաև հետևյալ շինությունները․

հին գլխավոր շենքը (բարոկկո ոճով մեկհարկանի փայտե շենք, 21.06.2017 դրությամբ՝ վատ վիճակում էր),
նոր գլխավոր շենք (սեփականատիրոջ տունը նեոկլասիցիզմի ոճով, 14.04.2016-ի դրությամբ՝ վերականգնվում էր),
կառավարչի տուն (12.04.2012-ի դրությամբ՝ գտնվում էր բավարար վիճակում),
ամբար-չորանոց (21.06.2017-ի դրությամբ՝ գտնվում էր լավ վիճակում)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Kumna mõis
Սոլդատսկայա Տաշլա

Սոլդատսկայա Տաշլա (ռուս.՝ Солдатская Ташла), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Տերենգուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1556 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դիլան

Դիլան, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Քայլերգ

Քայլերգ, երաժշտական ժանր, որն ապահովում է մեծ թվով մարդկանց միաժամանակյա շարժումը (զորքերի շարժումը շարքերով, բազմազան երթեր)։ Քայլերգերն առանձնանում են խիստ համաչափ տեմպով, հստակ ռիթմով։ Սովորաբար չափը 2/4, 4/4, կամ 6/8 է։ Քայլերգին բնորոշ է եռամաս ռեպրիզային ձևը։ Ծայրի մասերի երաժշտությունը առույգ, առնական բնույթի է, միջին մասինը՝ ավելի երգային։ Քայլերգը զինվորական երաժշտության հիմնական ժանրերից է։ Տարատեսակներից են՝ շարային, ռազմերթի և հանդիպական։ Հատուկ տարատեսակ է թաղման կամ սգո քայլերգ։ Կիրառական խնդիրներ կատարելուց բացի քայլերգն դարձել է նաև բեմական (օպերա և բալետ), կենցաղային և համերգային երաժշտության ժանր։ Դա նպաստել է նրա ձևի ընդլայնմանը, բովանդակության և արտահայտչամիջոցների հարստացմանը։
Բոկեյրան դու Լեան

Բոկեյրան դու Լեան (պորտ.՝ Boqueirão do Leão), համայնք Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի արևելակենտրոնական մաս (մարզ)ը։ Մտնում է տնտեսական կարգավիճակ ունեցող Լաժեդաու Էստրելայի գավառի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7 825 մարդ, ըստ 2007 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 265,527 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 30,8 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 59 914 759,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 7 479,06 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,753
Կարստեն Կիրշչ

Կարստեն Կիրշչ (գերմ.՝ Karsten Kirsch, ), գերմանացի աստղագետ, աշխատել է Կառլ Շվարցշիլդի աստղադիտարանում։
Փոքր մոլորակների կենտրոնի գրառումների համաձայն, Կիրշչը հայտնաբերել է փրփք ատերոիդ 1973-ից 1981 թվականները, աշխատելով Կառլ Շվարցշիլդի աստղադիտարանում, համատեղ Ֆրեյմուտ Բորնգենի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կոմիտասի պողոտա (Երևան)

Կոմիտասի պողոտա, պողոտա Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ հայ երգահան, երաժշտագետ, վարդապետ Կոմիտասի։


== Տվյալներ ==
Կոմիտասի պողոտան բացվել է 1938 թվականին։ Ունի 3 կիլոմետր երկարություն։ Սկսվում է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտին կից՝ Հակոբ Հակոբյան փողոցում և ձգվում մինչև «Լամբադա» ուղեանցի և Ազատության պողոտայի հատման տրանսպորտային հանգույցը։
Պողոտայում կան բազմաթիվ բնակելի շինություններ, խանութներ, դպրոցներ, ռեստորաններ, և այլն։


== Նշանակալի օբյեկտներ ==
ՀՀ ԿԱ ԱԳԿՊԿ Գեոդեզիայի և քարտեզագրության կենտրոն
ՀՀ ԿԱ ԱԳԿՊԿ հողային պետական տեսչություն
ՀՀ ԱՆ Իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի գործակալություն
ՀՀ ԱՆ Ակադեմիկոս Ս. Խ. Ավդալբեկյանի անվան առողջապահության ազգային ինստիտուտ
ՀՀ ԷՆ շուկայի վերահսկողության պետական տեսչություն
ՀՀ ԳՆ Սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայություն


== Պատկերասրահ ==

		


== Տես նաև ==
Երևանի փողոցների ցանկ
Երևանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==
Ալբանի

Ալբանի (անգլ.՝ Albany), քաղաք Արևմտյան Ավստրալիայում։
Ալբանին գտնվում է Պերթ քաղաքից 408 կմ հարավ-հարավ-արևելք, Մեծ Ավստրալիական ծովածոցի ծայր արևմուտքում։ Մոտակայքում է գտնվում Ստերլլինգ լեռը, որի բարձրությունը հասնում է 1095 մետրի։
Բնակչությունը կազմում է 25.196 մարդ (2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով)։ Քաղաքից բացի Սիթի օֆ Ալբանի վարչական միավորի մեջ է մտնում նաև ծովափնյա մի քանի բնակավայրեր։
Ալբանիի կլիման միջերկրածովային է, տաք խոնավ ձմեռներով (հունիսից - օգոստոս՝ +15,5°С - +16,5) և տաք ամառներով (դեկտեմբերից - մարտ՝ +22,0° — +23,0 °C)։ Տարեկան մթնոլորտային տեղումների քանակը կազմում է 930-940 մմ անձրևի տեսքով։ Նվազագույն ջերմաստիճանը՝ +0,1 °C, առավելագույնը՝ +44,8 °C է։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Արտասահմանյան երկրների աշխարհագրական անվանումների բառարան / А. М. Комков. — М.: Недра, 1986. — 459 с.


== Արտաքին հղումներ ==
Ալբանիի պաշտոնական կայք
Ալբանի (Ավստրալիա) Archived 2009-12-24 at the Wayback Machine.
Վիռուկյուլա (գյուղ, Մեկսա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիռուկյուլա (այլ կիրառումներ)Վիռուկյուլա (էստ․՝ Võruküla), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Մեկսա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Առաջին քայլի առավելությունը շախմատում

Շախմատում առաջին քայլի առավելությունը հատուկ է առաջին քայլը կատարող խաղացողին (սովորաբար առաջին քայլը կատարում են սպիտակները)։ Շախմատիստները և շախմատի տեսաբանները հիմնականում համամիտ են, որ շախմատում առաջին քայլը խաղացողին տալիս է որոշակի առավելություն։ Այս տեսակետն է ցույց տալիս նաև 1851 թվականից սկսած շախմատային խաղերի ամբողջական վիճակագրությունը, ըստ որի՝ սպիտակները մի փոքր ավելի շատ են հաղթում, քան սևերը՝ տոկոսային հարաբերությունը կազմում է 52 և 56 տոկոս։ Սպիտակների ընդհանուր հաղթանակների տոկոսը մոտավորապես հավասար է մարդու և համակարգչի միջև անցկացված խաղերի տոկոսին։ Այնուամենայնիվ արագ շախմատում կամ սկսնակների համար սպիտակների առավելությունը աննշան է։
Շախմատիստների և տեսաբաների կողմից վաղուց քննարկվել է այն, որ եթե երկու կողմն ել խաղան անսխալ խաղը կավարտվի սպիտակների հաղթանակով կամ կգրանցվի ոչ-ոքի։ Մինչև մոտավորապես 1889 թվականը, երբ շախմատի աշխարհի չեմպիոն Վիլհելմ Ստեյնիցը անրադարձավ այս խնդրին, ճնշող կարծիքն այն էր, որ եթե երկու կողմն էլ ճիշտ խաղան, խաղը կավարտվի ոչ-ոքի արդյունքով։ Այնուամենայնիվ, մի քանի նշանավոր շախմատիստներ կարծում են, որ սպիտակների առավելությունը կարող է վճռորոշ դեր խաղալ խաղի արդյունքի վրա։ Վիվեր Ադամսը և Վսեվոլոդ Ռաուզերը պնդել են, որ սպիտակները հաղթում են առաջին 1.e4 քայլից հետո, մինչդեռ Հանս Բեռլիները պնդում էր, որ 1.d4 քայլը կարող է հանգեցնել սպիտակների հաղթանակին։
Որոշ շախմատիստների (օրինակ՝ Խոսե Ռաուլ Կապաբլանկա, Էմանուել Լասկեր և Բոբբի Ֆիշեր) անհանգստացնում է այն, որ ավելի խորը վերլուծված լինելու պատճառով շախմատը կարող է վերածվել «ոչ-ոքի մահ»-ի։ Վտանգը մեղմելու համար Կապաբլանկան և Ֆիշերը առաջարկել են շախմատի տարբեր տեսակներ՝ խաղի հանդեպ հետաքրքրությունը թարմացնելու համար, իսկ Լասկերը առաջարկում էր փոխել ոչ-ոքիի և պատի գնահատման համակարգը։
1988 թվականից շախմատային տեսաբանները սկսել են վիճարկել՝ սպիտակների առվելության վերաբերյալ նախկինում ընդունված տեսակետները։ Գրոսմայստեր Անդրաշ Ադորյանը իր «Black is OK!» գրքերի շարքում պնդում է, որ սպիտակների առավելության մասին ընդունված պատկերացումները ավելի շատ հիմնաված են հոգեբանության քան՝ իրականության վրա։ Գրոսմայստեր Միհայի Շուբան և ուրիշները պնդում են, որ խաղի ընթացքում սպիտակները նախաձեռնությունը առանց ակնհայտ պատճառի կորցնում են։
Ժամանակակից տեսաբանները պնդում են, որ սևերը նույնպես ունեն առավելություն․ այն միտքը, որ սպիտակները ունեն առավելություն, կարող է լրացուցիչ հոգեբանական բեռ լինել սպիտակներով խաղացողի համար։ Որոշ համաչափ սկզբախաղեր (օրինակ՝ այն սկզբնախաղերը, որոցում խաղացողները անում են նույն քայլերը) կարող են հանգեցնել այնպիսի դիրքի, որտեղ առաջին քայլը անբարենպաստ է։
Զավեն Կասյան

Զավեն Պողոսի Կասյան (նոյեմբերի 25, 1931(1931-11-25), Հայկաձոր, Հայաստան - հոկտեմբերի 30, 2013(2013-10-30), Երևան, Հայաստան), հայ գրող, բանաստեղծ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1989)։


== Կենսագրություն ==
Զավեն Կասյանը ծնվել է Անիի շրջանի Հայկաձոր գյուղում։ Ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական և Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետների հեռակա բաժինը։ Վաղ տարիքից աշխատել է մամուլում, մասնավորապես Հոկտեմբերյանի շրջանային թերթում, ՀՀ Ռադիոպետկոմում, «Սովետական Հայաստան» օրաթերթում։ Վարել է մի շարք պատասխանատու պաշտոններ։ 1966 թվականին ավարտել է Հայկական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետի հեռակա դասընթացը։ Առաջին՝ «Ժամանակն իմ ձայնով» բանաստեղծությունների ժողովածուն հրատարակել է 1969 թվականին։


== Մրցանակներ, պարգևներ ==
«Հավատի կանթեղ» ժողովածուն 1991 թվականին արժանացել է Հովհաննես Շիրազի անվան մրցանակի
«Գրական վաստակի համար» մեդալ, 2006 թ.


== Մատենագիտություն ==
«Գարնանային խոհեր», 1975 թ.
«Կարոտի խարույկ», 1978 թ.
«Օրը երգի մեջ», 1986 թ.
«Հավատի կանթեղ», 1991 թ.
«Հույսի ղողանջ», 2000 թ.
«Տավիղ հայրենաշունչ», 2009 թ.
Ընտիր երկերի եռհատորյակ, 2005-2006 թթ.
«Աստղաշար» (1987 թ., մանկական ստեղծագործություններ)
«Լուսնի թագը» (1987 թ., մանկական ստեղծագործություններ)


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (316501-316600)

Աստերոիդների ցանկ (316401-316500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (316601-316700)
 Աստերոիդների ցանկ (316401-316500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (316601-316700)
Երզովկա (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԵրզովկաԵրզովկա (ռուս.՝ Ерзовка), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռժանիցայի ճակատամարտ

Ռժանիցայի ճակատամարտ, ճակատամարտ Չեռնոգորիայի Ռժանիցա գետի մոտակայքում։ Չեռնոգորիայի թագավոր Նիկոլայ I-ը Չեռնոգորիայի իշխանությունը Օսմանյան կայսրությունից ինքնավար հռչակելուց հետո զորք հավաքեց և մտավ Օսմանյան տիրապետության տակ գտնվող Ալբանիա։ Նույն թվականին՝ 1878 թվականին, Բեռլինի կոնգրեսը վճռել էր Թուրքիայի կապիտուլացիան, որը առիթ հանդիսացավ չեռնոգորացիների անկախության պատերազմի մղման։
Օսմանյան կայսրությունը ստանալով Գերմանիայի և Ալբանիայի օգնությունը կարողացավ ճնշել Չեռնոգորիայի առաջխաղացումը և Չեռնոգորիան զրկվեց իր կիսանկախ վիճակից։
Ճակատամարտից հետո Չեռնոգորիայում սկսվեց քաղաքացիական պատերազմ, որը թուլացրեց երկիրը։ Չեռնոգորիան արողանալ անկախանալ Օսմանյան Թուրքիայից միայն 20-րդ դարում՝ 1910 թվականի օգոստոսի 28-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Հորդոր

Հորդոր, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն հորդոր՝ «մեղմ, հանդարտ» բառից։ Գործածվել է մի քանի անգամ՝ 13-18-րդ դարերում։


== Գործածություններ ==
Որդոր, որդի Իվանեի և հայր Հասան Տավռաշի, ով մահացավ 1304 թվականին։ Շիրիմը գտնվում է Զոլախաչ գյուղում (Նոր Բայազետ)։
Անստույգ թվականով են Որդոր (1311 թվականից ուշ), Յորդոր (1420 թվականից առաջ), Հորդոր (1418 թվականից ուշ), Որդավր (1702)։


== Ծանոթագրություններ ==
Զոքանչ

Զոքանչ, հարսի մայրը, բարեկամ, որը հայտնվում է ամուսնության արդյունքում։


== Մշակույթում ==
Ժողովրդական բանահյուսության մեջ զոքանչը ավանդաբար համարվում է ժողովրդական հեքիաթների, զրույցների, ասացվածքների, երգերի, կատակների և բանավոր ժողովրդական արվեստի այլ գործերի կերպար։ Բանը նրանում է, որ հարսանիքը կապում է երկու ընտանիքի՝ կինը գնում է ապրելու ամուսնու տանը։ Իսկ զոքանչը հանդես է գալիս որպես «մյուս» կլանի ներկայացուցիչ, և, հետևաբար, իր նկատմամբ համապատասխան վերաբերմունքով։ Նրան սիրում են, գնահատում են, այցելում, բայց միևնույն է վերաբերվում են որպես «ուրիշ»։ Այս վերաբերմունքը փոխանցվում է հումորի և հեգնանքի միջոցով։ Երբեմն զոքանչի և փեսայի հարաբերությունները ներկայացվում են որպես ուղղակիորեն անտագոնիստական՝ հիմնվելով երիտասարդ տղամարդու և տարիքով կնոջ տարիքային տարբերության,  սկզբունքորեն տարբեր աշխարհայացքների, տարբեր արժեքային կողմնորոշումների, հարաբերությունների ձևավորման և այլնի վրա։

Լավ զոքանչի փեսան՝ ամենասիրելի որդին է։
Փեսան խոսում է զոքանչի հետ մինչև երեկո, բայց լսելու բան չկա։
Լավ զոքանչի փեսան նիհար չի լինի։Վյաչեսլավ Մոլոտովը հիշեցնում է, որ Լենինը անիծել է հետևյան կերպ՝ «Երեք զոքանչ ունենա՛ք»։


=== Երգեր ===
«Слушай, тёща»  («Լսիր, զոքանչ») (Պախմուտովա Ա., Դրուժինինսկի Մ., Песняры խումբ)
Нэнси - Զոքանչ
Վ․ Պավլիկ - «Тёща дай»
«Զոքանչ» - խումբ՝ Сектор Газа, ալբոմ՝ «Нажми на газ»


=== Կինո ===
Զոքանչ (ֆիլմ)
Գերմանացիների կողմից գերեվարված զոքանչը
Սիրելի զոքանչ / Belle Maman (1999)


== Տես նաև ==
Իմ կինն ու զոքանչը (նկար)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Антонов (ред.) Социология семьи. М., 2005. С. 44
Малярова Н. В. Конфликт семейный. Энциклопедический социологический словарь. М., 1995. С. 305.
Չա Թե Ջուն

Չա Թե Ջուն (հանգըլ՝ 최태준, հուլիսի 7, 1991(1991-07-07), Սեուլ, Հարավային Կորեա), հարավկորեացի դերասան։ Նրա նշանավոր դերերից են օտարազգի որդու գլխավոր կերպարը «Պադամ Պադամ»(2011), և 20 ամյա կռվարար դպրոցական՝ «Դեռահասության տարիք»(2013) ֆիլմերում։


== Կարիերա ==
Չան սեպտեմբերին դարձավ Կորեայի  բազմատեսակ  Hello Counselor բարեգործական ցուցահանդեսի մշտական հյուրը, երբ նա հյուրընկալեց երկու շաբաթվա ընթացքում, 2016 թվականի օգոստոսի վերջին։
Նա 2017 թվականի հուլիսին նոր պայմանագիր ստորագրեց  Հուայի Եղբայրներ ղեկավարման գործակալության հետ։


== Անձնական կյանք ==
2018 թվականի մարտի 7–ին Հուայի Եղբայրներ հաստատեցին, որ Չան 2017 թվականի վերջից հանդիպում է դերասանուհի Փակ Շին Հյեի հետ։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստասերիալներ ===


=== Վեբ շարք ===


=== Տարբեր ցուցադրություններ ===


=== Երաժշտական տեսահոլովակներ ===


== Մրցանակներ և անվանակոչումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Չա Թե Ջուն Ինստագրամում
Choi Tae-joon Internet Movie Database կայքում
Ֆորմիգայի գավառ

Ֆորմիգայի  (պորտ.՝ Microrregião de Formiga), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի մեջ։ Մտնում է Ագլոմերացիա նահանգի Բելու Օրիզոնտի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 152 995 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 4564,361  կմ²։ Բնակչության խտությունը 33,5  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 942 471 207,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 6 325,63 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,785


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Արկուս
Կամաշու
Պիմենտա
Գոմեք

Գոմեք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Հազզո-Խաբլջոզի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բլյո դը Ժեքս

Բլյո դը Ժեքս (ֆր.՝ Bleu de Gex), ֆրանսիական կապույտ պանիր կովի կաթից` սպիտակ պենիցիլինի կեղևով։ Ֆրանսիական ամենահին պանիրներից մեկն է։
Հայտնի է նաև որպես Բլյո դյու Օ-Ժյուրա (ֆր.՝ Bleu du Haut-Jura), Բլյո դը Ժեքս Օ-Ժյուրա (ֆր.՝ Bleu de Gex Haut-Jura) և Բլյո դը Սետմոնսել (ֆր.՝ Bleu de Septmoncel)։


== Պատմություն ==
Ամենահին ֆրանսիական պանիրներից մեկն է, որն արտադրվում է 13-րդ դարից սկսած Ժուրայում։ Արտադրության ամբողջ ընթացքում պանրի պատրաստման տեխնոլոգիան գործնականորեն չի փոխվել։ 1977 թվականին պանրին շնորհեցին АОС կատեգորիա, սակայն դեռ 1935 թվականին օրենսդրականորեն հաստատվել էր այս պանրի արտադրությունը խստիվ որոշակի տարածաշրջանում։ 1996 թվականին Բլյո դը Ժեքսը ստացավ նաև АОР համաեվրոպական կատեգորիա։


== Պատրաստում ==
Բլյո դը Ժեքսը արտադրվում է Ժուրա դեպարտամենտում` Մոնբելյարդ և ֆրանսիական Սիմենտալ կովերի ցեղերի հում կաթից։ Պանիրը հնացնում են 2-5 ամիս, ընդ որում պանրի հնեցումը կախված է տարվա եղանակից։ Այսպես` ամռան պանիրը սովորաբար հնացնում են 4-5 ամիս, աշնանն ու ձմռանը` 2 ամիս։ Սա պայմանավորված է նրանով, որ աշնանն ու ձմռաննն արտադրվող պանիրները ավելի վատ են տանում երկարատև հնեցումը։ Բլյո դը Ժեքսը հեցնում են հնամյա գինու մառաններում և նկուղներում` օդի 80 % խոնավությամբ, կամ քարանձավներում ու թունելներում, որտեղ հնացնում են նաև Կոնտե պանիրը։ Հնում համարվում էր, որ լեռնային խոտերի և ծաղիկների մեջ պարունակվող բորբոսի սնկերը անցնում են կաթի մեջ, իսկ նրանից` պանրի մեջ։ Այժմ կապույտ բորբոսի սպորները (լատ.՝ Penicillium glaucum) ներմուծվում են կաթի մեջ արհեստականորեն։ Բացի դրանից, հասունացման ժամանակ պանրի կեղևը ծակում են, և պանրի մեջ ներարկիչներով օդ են ներմղում, որպեսզի բորբոսը զարգանա։


== Նկարագրություն ==

Տիպիկ լեռնային կապույտ պանիր է` իր բոլոր արժանիքներով և թերություններով։ Պանրի գլուխներն ունեն սկավառակի ձև` 30-35 սմ  տրամագծով, 7-10 սմ բարձրությամբ և մոտ 7 կգ քաշով։ Պանրի բարակ դեղնավուն կեղևը ծածկված է սպիտակ չոր բորբոսով։ Կեղևի մակերեսին կան ներարկիչի մնացած անցքերը։ Պանրի վերին մասում սովորաբար դրոշմվում է Gex բառը, նույնպես նրա վրա կարող են լինել կարմիր գույնի բծեր։ Փղոսկրի գույնի միջուկը հավասարաչափ ծածկված է կապտականաչավուն բորբոսի բծերով։
Պանիրն ունի հարուստ, թեթևակի դառը համ` կաթնային, մրգային և սուր երանգներով, սնկամարմնի և վանիլի երանգներով, ինչպես նաև հանքային հետհամով։ Օգտագործելուց առաջ պանրից մաքրում են սպիտակ բորբոսի կեղևիկը։ Տեղաբնակները հաճախակի են օգտագործում այն եփած կարտոֆիլի և տեղական կարմիր չոր, սպիտակ և վարդագույն գինիների հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Масуи К., Ямада Т. Французские сыры: иллюстрированная энциклопедия
Джульет Харбатт Лучшие сыры мира. — М.: Издательство «BBPG», 2012. — 352 с. — ISBN 978-5-93679-168-0
Տրավերտին

Տրավերտին (իտալերեն՝ travertino, լատ.՝ lapis tiburtinus - տիվոլյան քար), լեռնային ծակոտկեն քարի տեսակ։ Տեղումնային լեռնային ապար, որն առաջացել է ածխաթթվային աղբյուրներից՝ հիմնականում եռացող, կամ կալցիումի կարբոնատով հարստացած տաք կամ սառը աղբյուրներից։
Քարի անվանումը ծագել է Հռոմից ոչ հեռու գտնվող Իտալիայի Տիվոլի քաղաքի անվանումից, որտեղ տրավերտինի մեծ պաշարներ կար։
Տրավերտինը մաքուր, անմշակ վիճակում սպիտակ է։ Հանդիպում են փղոսկրագույն, կաթնագույն, ընկուզագույն, ոսկեգույն երանգներ՝ պայմանավորված քարում առկա երկաթի կամ այլ օրգանական միացությունների պարունակությամբ։


== Տեսակները ==
Տրավերտին բեժ անտիկ
Տրավերտին շագանակագույն ալիքավոր
Տրավերտին շագանակագույն
Տրավերտին մոխրագույն
Տրավերտին ոսկի
Տրավերտին վարդագույն
Տրավերտին մոխրագույն ամպ
Գծավոր տրավերտին
Տրավերտին բաց դեղնավուն
Տրավերտին մուգ դեղնավունև այլն


== Հատկություններ ==
Տրավերտինը պարունակում է բույսերի հետքեր և առանձնանում է քիչ խտությամբ և արտահայտիչ ծակոտկենությամբ, այդ իսկ պատճառով հեշտ է ենթարկվում վերամշակման, իսկ նրանից պատրաստված յուրաքանչյուր արտադրանք թեթև քաշ է ունենում։ Այն հեշտ է փայլեցվում՝ ստանալով հարթ և փայլուն մակերես։ Փայլեցման ընթացքում կարելի է ստանալ տրավերտինի տարբեր երանգներ։


== Օգտագործումը ==
Դեռևս Քրիստոսից առաջ տրավերտինը օգտագործել են Հին Հունաստանում և Հռոմում։ Հռոմեացիներն այն օգտագործում էին տարբեր շինություններ կառուցելիս՝ շենքեր, տաճարներ, ջրանցույցներ, լոգարաններ, աստիճաններ, ամֆիթատրոններ։
Տրավերտինն ավելի քան հազար տարի կիրառվում է շինարարության և ճարտարապետության մեջ՝ որպես շինարարական, դեկորատիվ, երեսպատման նյութ, և այսօր էլ ամենաշատ օգտագործվող քարն է ժամանակակից ճարտարապետության մեջ։
Տրավերտինն անվնաս է մարդկանց կյանքի համար, ինչը թույլ է տալիս նրա կիրառումը նաև ինտերիերում՝ հատակի, պատերի, երբեմն նաև առաստաղի երեսպատման համար։ Տրավերտինից ստեղծում են նաև քանդակներ ու հուշարձաններ։
Տրավերտինից են կառուցված Հռոմի Կոլիզեումը, Երևանի Կասկադ համալիրը, Երևանի Արաբկիր համայնքում գտնվող «Սասնա ծռեր, Ծովինարը Սանասարի և Բաղդասարի հետ» շատրվան-հուշարձանը։ Քարը շինություններին տալիս է դեղնավուն երանգ։

		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Հայկական տրավերտին Archived 2017-10-16 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Պոդգորիե (գյուղ, Ռատնովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոդգորիեՊոդգորիե (ուկրաիներեն՝ Підгіря), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1964 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոդգորիե գյուղում բնակվում էր 480 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1083 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 443,21 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բարբարեսկո (քաղաք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բարբարեսկո (այլ կիրառումներ)Բարբարեսկո (իտալերեն՝ Barbaresco), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 662 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 94 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 7 կմ²։ Փոստային ինդեկս՝ 12050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0173։
Բնակավայրի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ Իոանն Կրեստիտելը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Դաշքաշ

Դաշքաշ, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Վիրահայոց լեռներում, Մանես ավանից մոտ 28 կմ հարավ։


== Ծանոթագրություններ ==
Էմի Հարգրիվս

Էմի Հարգրիվս (անգլ.՝ Amy Hargreaves, հունվարի 27, 1970(1970-01-27), Rockville Centre, Հեպստեդ, Նասաու շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, որը նկարահանվել է ֆիլմերում, հեռուստատեսությունում և թատրոնում։ Կատարել է Մեգի Մաթիսոնի երկրորդական դերը «Հայրենիք» հեռուստասերիալում։ 1994 թվականին Էդվարդ Ֆերլոնգի հետ համատեղ խաղացել է «Ուղեղի սպի» ֆիլմում։ 2012 թվականին հայտնվել է CBS-ի «Կապույտ արյուններ» հեռուստասերիալի 2-րդ եթերաշրջանի «Հավատքի թռիչք» սերիայում՝ խաղալով բժիշկ Քերեն Ֆոլսոնի դերը։ Արդեն 2017 թվականին կերտել է Լեինի Ջենսենի դերը Netflix-ի հեղինակային «13 պատճառ՝ ինչու» հեռուստասերիալում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
{{{1}}} Էմի Հարգրիվս. պաշտոնական կայք
Amy Hargreaves Internet Movie Database կայքում
Ռազմական դրություն

Ռազմական դրություն, հատուկ իրավական կանոնակարգ երկրում կամ նրա առանձին մարզերում, որը հաստատում է պետության իշխանության բարձրագույն
մարմինն արտակարգ դրության (պատերազմ, ապստամբություն, տարերային աղետ և այլն) դեպքում։
Ռազմական  դրության բնորոշ գծերն են՝ զինվորական իշխանությունների լիազորությունների ընդլայնումը, քաղաքացիական բնակչության լրացուցիչ պարտականությունների (աշխատանքային և այլ պարհակներ) սահմանումը, որոշակի սահմանափակումների (պարետային ժամ, որոշակի վայրից հեռանալու կամ մուտք գործելու արգելքներ) իրականացումը և այլն։
Զինվորական իշխանությունների կարգադրությունները չկատարողները ենթարկվում են քրեական պատասխանատվության՝ պատերազմական ժամանակաշրջանի օրենքներով։
Ռազմական դրություն կարող է նաև կիրառվել ոչ պատերազմական, խաղաղ ժամանակ։
Վիսոկովո (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիսոկովոՎիսոկովո (ռուս.՝ Высоково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գեորգի Նախուցրիշվիլի

Գեորգի Դավթի Նախուցրիշվիլի (վրաց.՝ გიორგი ნახუცრიშვილი, 7 (20) մայիսի 1902 — ?), վրացի խորհրդային դրամատուրգ, Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1955)։


== Կենսագրություն ==
Գեորգի Նախուցրիշվիլին ծնվել է 1902 թվականի մայիսի 7-ին (մայիսի 20)։
Գեորգի Նախուցրիշվիլիի առաջին պիեսը՝ «Նացարկեկիա», որ նա գրել է Բորիս Գամրեկելու հետ համատեղ, բեմադրվել է Թբիլիսիի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում 1935 թվականին։ Պիեսը թարգմանվել է նախկին ԽՍՀՄ ժողովուրդների լեզուներով և «Հեքիաթ քաջ Կիկիլի մասին» վերնագրով բեմադրվել է Մոսկվայում, Երևանում, Բաքվում, Տաշքենդում, Գրոզնիում, Սարատովում (1944, Սարատովի պատանի հանդիսատեսի թատրոն, ռեժիսոր՝ Վադիմ Դավիդով), Կալինինսկում (1940, ռեժիսոր՝ Յուրի Կիսելյով)։
Գեորգի Նախուցրիշվիլին պիեսներից են՝ «Լադո Կեցխովելի» (1938, Բորիս Գամրեկելիի հետ համատեղ), «Կրակի գծում» (1938), «Կոմբլե» (1940), «Աչակունե» (1941), «Բեկում» (1952), «Ցիցամուրի»(1957)։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուշ (այլ կիրառումներ)

Բուշ կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝


== Անձինք ==
Բուշ (անգլ.՝ Bush- թուփ) - անգլիական ազգանուն, որի հայտնի կրողներն են՝

Ջորջ Վոկեր Բուշ (ծնվ. 1946) - Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 43րդ նախագահն է։
Ջորջ Հերբերտ Վոկեր Բուշ (ծնվ. 1924) - Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 41րդ նախագահն է։
Ալան Դադլի Բուշ (1900—1995) - անգլիացի կոմպոզիտոր, դիրիժոր և դաշնակահար։
Վանեվար Բուշ (1890—1974) - անգլիացի ճարտարագետ։
Քեյթ Բուշ (ծնվ. 1958) - անգլիացի երգչուհի։
Սոֆի Բուշ (ծնվ. 1982) - ամերիկացի դերասանուհի։Բուշ (գերմ.՝ Busch- թուփ) - գերմանական ազգանուն, որի հայտնի կրողներն են՝

Մորից Բուշ (1821—1899) - գերմանացի գրող։
Վիլհելմ Բուշ (նկարիչ) (1832—1908) - գերմանացի նկարիչ, գրող-հումորիստ։
Վիլհելմ Բուշ (քահանա) (1897 - 1966) - գերմանացի ավետարանչական քահանա, գրող։
Հերման Բուշ (1468—1534) - գերմանացի հումանիստ։
Քայլ Բուշ (ծնվ. 1985) - ամերիկացի մրցարշավորդ։
Կուրտ Բուշ (ծնվ. 1978) - ամերիկացի մրցարշավորդ։
Էռնստ Բուշ (դերասան) (1900—1980) - գերմանացի դերասան և երգիչ։
Էռնստ Բուշ (գեներալ-ֆելդմարշալ) - հիտլերյան բանակի գեներալ-ֆելդմարշալ։
Իվան Բուշ - ռուսական վիրաբույժ։
Նիկոլայ Բուշ (1869—1941) - ռուսական կենսաբան։


== Աշխարհագրական ==
Բուշ (Ալյասկա) - տարածք է Ալյասկայում։
Բուշ (Լուիզիանա) - գյուղ է ԱՄՆ-ի Լուիզիանա նահանգում։
Բուշ (դամբանաթումբ) - Մեծ Բրիտանիայում վազ բրոնզե դարի դամբանաթումբ, որտեղ հայտնաբերվել է ոսկեղենի հարուստ գտածո։