Հրաչ Չիլինգարյան

Հրաչ Կարապետի Չիլինգիրյան (Չիլինկիրյան, Չիլինկիրեան) (դեկտեմբերի 16, 1962(1962-12-16)), ամերիկացի և անգլիացի հայագետ-գիտնական, սոցիոլոգ, հայոց եկեղեցու արդի և ժամանակակից պատմության և եկեղեցաբանության, Մերձավոր Արևելքի հայկական համայնքի ժամանակակից պատմության, հայ-թուրքական հարաբերությունների և Կովկասում միջէթնիկական խնդիրների մասնագետ։ Օքսֆորդի համալսարանի արևելագիտության ամբիոնի դասախոս և գիտաշխատող։ Հասարակաբանական գիտությունների դոկտոր է, աստվածաբանության մագիստրոս և հանրային կառավարման (Public Administration) մագիստրոս։


== Կենսագրություն ==
Հրաչ Չիլինգիրյանը սովորել է Կոնկորդիա քոլեջում (Նիւ Եորք), Երուսաղեմի և Նյու Յորքի հայկական սեմինարիայում, Նյու Յորքի ուղղափառ եկեղեցու աստվածաբանական դպրոցում, ինչպես նաև Կալիֆորնիայի և Լոնդոնի համալսարաններում։ 1991-1994 թվականներին եղել է Նյու Յորքի Սուրբ Ներսես հայկական սեմինարիայի դեկան։ Միաժամանակ, 1990-1995 թվականներին հանդիսացել է «Հայկական եկեղեցու հետազոտության և ուսումնասիրության հիմնարկի» (ACRAG) «Լուսամուտ» (Window view of the Armenian Church) ամսագրի հիմնադիր և խմբագիր։ 1997-1998 թվականներին եղել է հայկական ժամանակակից գիտական ուսումնասիրությունների և աղբյուրագիտության «Զորյանի ինստիտուտի» (Zoryan Institute for Contemporary Armenian Research and Documentation) ղեկավարը։ 2003-2012 թվականներին հանդիսացել է Քեմբրիջի համալսարանի եվրասիական հետազոտությունների կեդրոնի փոխ ղեկավար և գլխավոր գիտաշխատող, որտեղ նա դասավանդել է և զբաղվել տարբեր ակադեմիական պաշտոններով։ 2012 թվականից Օքսֆորդի համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի դասախոս է, որտեղ դասախոսություններ է կարդում Հայաստանի և Մերձավոր Արևելքի հայկական համայնքների, ինչպես նաև հայկական եկեղեցու ժամանակակից պատմության և եկեղեցաբանության վերաբերյալ։ Գիտնականի հետաքրքրությունների հիմնական  շրջանակը ներառում է՝ Մերձավոր Արևելքի և Հայաստանի ուսումնասիրություններ, ինքնության և ազգային մշակույթի հարցեր, հայրենիքի և սփյուռքի միջև հարաբերություններ, հայկական եկեղեցու այժմեական խնդիրներ, Մերձավոր Արևելքի և Եվրասիայի տարածքում միջէթնիկական հարաբերություններ։  Բազմաթիվ ուսումնասիրությունների ու յօդուածների հեղինակ է։


== Ուսումնասիրությունների ոլորտներ ==
Հրաչ Չիլինգիրյանի գիտահետազոտական ուսումնասիրությունների ոլորտներն են
Ժամանակակից Մերձավոր Արևելքի փոքրամասնությունների և քրիստոնեական համայնքների սոցիոլոգիա,
Հայկական սփյուռք,
Հայ-թուրքական հարաբերություններ,
Հայկական եկեղեցի և կրոնական ուսումնասիրություններ,
Միջէթնիական ընդհարումներ Կովկասում։
Հրատարակություններ
Hratch Tchilingirian, The Struggle for Independence in the post-Soviet South Caucasus: Karabakh and Abkhazia. London: Sandringham House, 2003.
Hratch Tchilingirian, The Armenian Church. A Brief Introduction. Western Diocese of the Armenian Church, Burbank, CA, 2008 (sixth printing).
Hratch Tchilingirian, "The Armenian Apostolic Church" in Lucian Leustean (ed.) Eastern Christianity and Politics in the Twenty-First Century.  Routledge, 2014.
Հրաչ Չիլինգիրյան (2015) «Միջին Արեվելքի Հայկական Համայնքները Պարտադրված և Անորոշ Ապագայի Միջեվ», Վերլուծական տեղեկագիր, հ. 7 Երեվանի Պետական Համալսարան, Քաղաքակրթական և մշակութային հետազոտությունների կենտրոն, 2015, էջ 217-248։
Hratch Tchilingirian, The ‘Other’ Citizens: Armenians in Turkey between Isolation and (Dis)Integration. London: Cambridge Partners, 2017.
Hratch Tchingirian, Ermeni Kilisesi. Tarih, inanç, litürji, sakramentler ve hiyerarşiye kısa bir giriş. (Ingilizceden Çeviren: Lora Sarı). Istanbul: Aras, 2019.
Hratch Tchilingirian, “Western Armenian in the 21st Century: Issues of ‘Thinking’ and ‘Creating’ in Armenian” in Western Armenian in the 21st Century: Challenges and New Approaches, edited by B. Der Matossian and B. Der Mugrdechian. The Press at California State University, Fresno, 2019: 1-28.


== Ծանոթագրություններ ==