ՈւՃԳՀ ճարտարապետության և դիզայնի թանգարան

Ուրալի ճարտարապետա-գեղարվեստական համալսարանի ճարտարապետության և դիզայնի թանգարան (ռուս.՝ Музей архитектуры и дизайна УрГАХУ), գտնվում է Եկատերինբուրգի Պատմական կենտրոնում, Գորկու 4ա հասցեում։


== Պատմություն ==
1974 թվականի նոյեմբերի 18-ին Սվերդլովսկի 250-ամյակի օրը տեղի է ունեցել Եկատերինբուրգի Պատմական հրապարակի հանդիսավոր բացումը։ Այս եզակի համալիրի ստեղծողներից են եղել Սվերդլովսկի ճարտարապետական ինստիտուտի ռեկտոր Ն. Ս. Ալֆովովը և նրա առաջատար մանկավարժներ Վ. Ա. Պիսկունովը, Գ. Ի. Դուբրովինը, Ա. է. Կորոտկովսկին, Ա. Վ. Օվեչկինը, ինչպես նաև Սվերդլովսկ քաղաքի նախագծի ճարտարապետ Լ. Պ. Վինոկուրովը։ 

Ի երախտիք ճարտարապետական ինստիտուտի կողմից Պատմական հրապարակի ստեղծման պատմական հուշահամալիրի շենքի մի մասը հանձնվել է Սվերդլովսկի ճարտարապետական ինստիտուտին`պատմության հիմնախնդիրների և Ուրալյան ճարտարապետության զարգացման հեռանկարների թանգարանի ստեղծման համար, որը բացվել է 1975 թվականի մարտի 29-ին։
1970-ական թվականների վերջում Արդյունաբերական արվեստի ամբիոնի պրոֆեսոր Վ. Ա. Վլադիմիրսկու նախաձեռնությամբ լայնածավալ աշխատանք է կատարվել թանգարանի բակում ուրալյան գործարանների մեծածավալ սարքավորումների ցուցադրման համար։ 1985 թվականին թանգարանը վերանվանվել է Ուրալի ճարտարապետության և արդյունաբերական տեխնիկայի թանգարան, 2012 թվականին՝ Ուրալի ճարտարապետա-գեղարվեստական համալսարանի ճարտարապետության և դիզայնի թանգարան։


== Թանգարանի շենք ==

1975 թվականին թանգարանի կազմում ընդգրկվել են Եկատերինբուրգ նախկին մեխանիկական գործարանի կորպուսի (այժմ դաշնային նշանակության հուշարձաններ) 19-րդ դարի արդյունաբերական ճարտարապետության հուշարձաններ՝

Գործարանի գլխավոր մեխանիկի գծագրանոցը և գրասենյակը (նախկում Եկատերինբուրգի գործարանի սղոցարան)՝ վերականգնված ճարտարապետներ Միխայիլ Մալախովի և Իվան Սվիյազևի կողմից 1832-1834 թթ. գլխավոր մեխանիկի գրասենյակում։
1834 թվականին ճարտարապետներ Միխայիլ Մալախովի և Իվան Սվիյազևի նախագծով կառուցված Գորկու փողոցի կողմում գտնվող գործարանի պատի կենտրոնական դարպասներ։
1857 թվականին կառուցված անտառի չորացման կորպուս (անտառանյութի խանութ)։
1860 թվականին կառուցված պահեստային կորպուս։
1848 թվականին կառուցված հավաքման և  փականագործների արտադրամասի արևելյան պատը։
2008-2015 թվականներին թանգարանային համալիրի վերակառուցման շրջանակներում բոլոր շենքերը միավորվեցին մեկ բազմաֆունկցիոնալ համալիրի մեջ, որտեղ թանգարանի հետ միասին տեղակայվել է Ուրալի դիզայնի զարգացման կենտրոնը։ Թանգարանի ցուցասրահները գտնվում են փայտանյութի և պահեստների կորպուսի պատմական շենքերում, վարչական սենյակները`գլխավոր մեխանիկի նախկին գրասենյակում և նորակառույց շենքերում։


== Մշտական ցուցադրություն ==

«Քարե գոտու ճարտարապետություն» ցուցադրությունը նվիրված է Ուրալում ճարտարապետության և քաղաքաշինության պատմությանը։ 17-20-րդ դարի վերջին Ուրալի ճարտարապետության լավագույն օրինակները ներկայացված են մակետների, գրաֆիկայի, գեղանկարչության, 19-րդ դարի վերջին լուսանկարներում։
Յոթ բաժինները ներկայացնում են ճարտարապետության զարգացման հիմնական փուլերը և ծանոթացնում են պատմական ոճերի հետ՝ սկսած ժողովրդական փայտե ճարտարապետության և բարոկկոյի ավանգարդ ոճերից մինչև ժամանակակից ճարտարապետություն։ Ներկայացված են Սոլիկամսակա ճարտարապետական ​​անսամբլի, Դալմատովա վանքի մեծածավալ մոդելները, Սևերսկի, Կիշտիմսկի, Լիսվենսկի և Բիլիմբաևսկի արդյունաբերական ճարտարապետության հուշարձանները, Ուրալի կլասիցիզմի դպրոցի հիմնադիր Միխայել Մալախովի լավագույն աշխատանքները՝ ստեղծված ուրալյան դպրոցների աշակերտների և Ուրալի պետական ​​ակադեմիա ճարտարապետության և արվեստի և Ուրալ ճարտարապետության, շինարարության և բիզնեսի քոլեջի ուսանողների կողմից։
Մակետային շարքը համալրում է «Տեսարժան վայրեր. Եկատերինբուրգ» վիրտուալ շրջագայությունը։ 15-րդ շարքի վավերագրական ցիկլը հետաքրքիր պատմություն է քաղաքի ճարտարապետական ոճերի առանձնահատկությունների մասին` 45 հուշարձանների օրինակով։


== Թանգարանի անվանումներ ==
1975-1985 թթ.՝  Ուրալի ճարտարապետության զարգացման հեռանկարների և պատմության խնդիրների թանգարան
1985-2012 թթ.՝  Ուրալի ճարտարապետության և արդյունաբերական տեխնիկայի թանգարան
2012 թվականից՝ Ուրալի ճարտարապետա-գեղարվեստական համալսարանի ճարտարապետության և դիզայնի թանգարան


== Գրականություն ==
Архитектура и техника Каменного пояса (Из фондов Музея истории архитектуры и промышленной техники Урала). Екатеринбург, 2003.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Страница музея на сайте Уральского государственного архитектурно-художественного университета