Սաիթ Ֆաիք Աբասըյանըք

Սաիթ Ֆաիք Աբասըյանըք (թուրքերեն՝ Sait Faik Abasıyanık, նոյեմբերի 23, 1906(1906-11-23), Ադափազար, Թուրքիա - մայիսի 11, 1954(1954-05-11)[…], Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք գրող, բանաստեղծ, վիպագիր և սցենարիստ։


== Կենսագրություն և կարիերա ==
Սաիթ Ֆաիք Աբասըյանըքը ծնվել է 1906 թվականի նոյեմբերի 18-ին թուրքական Ադաբազար քաղաքում։ Հայրը ունևոր վաճառական էր։ 1928 թվականին ապագա բանաստեղծն ընդունվում է Ստամբուլի համալսարանի թյուրքագիտության ֆակուլտետը։ 1930 թվականին հոր ազդեցությամբ մեկնում է Շվեյցարիա, որպեսզի տնտեսագիտություն ուսանի։ Թողնելով ուսումնառությունը, երեք տարի ապրում է ֆրանսիական Գրենոբլ քաղաքում։ Հայրենի Թուրքիա վերադառնալուց հետո դասավանդում է հայկական որբանոցում որպես թուրքերենի ուսուցիչ։ Նրա բոլոր փորձերը, որոնք ուղղված էին բիզնես ծավալվելուն, անհաջողության են մատնվում։ 1934 թվականից Սաիթ Ֆաիք Աբասըյանըքն իրեն նվիրում է գրականությանը։ Պատմվածքների անդրանիկ ժողովածուն լույս է տեսնում 1936 թվականին, որը կոչվում էր «Ինքնաեռ»։
Սաիթ Ֆաիք Աբասըյանըքն իր մահկանացուն կնքում է 1954 թվականի մայիսի 11-ին Ստամբուլում՝ լյարդի ցիրոզից․ հիվանդությունն արդյունք էր սպիրտային խմիչքների չարաշահումը։ Բանաստեղծը հուղարկավորված է Ստամբուլի Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործական կյանք ==
Սաիթ Ֆաիք Աբասըյանըքը դարձավ թուրքական ժամանակակից արձակի հեղինակավոր գրողներից մեկը։ Նա հատկապես ստեղծագործում էր պատմվածքների ժանրում։ Հատուկ ուշադրություն էր դարձնում իր գրական հերոսներին, որոնց մարդասիրական կողմից էր դիտարկում, նրա հերոսները հիմնականում սևագործ բանվորներն էին, երեխաները, գործազուրկները, մուրացկանները։ Գրողն առաջին պլան քաշեց «փոքր մարդու» բարդ ներքնաշխարհը՝ մեծ վարպետությամբ նկարագրելով նրանց։ Սաիթ Ֆաիք Աբասըյանըքի ստեղծագործությունները քնարական են և ունեն որոշակի իմպրեսիոնիստական գունավորում։ Հերոսների ծավալած գործունեությունը անց է կացվում Ստամբուլում կամ մոտակա կղզիներում։ Ծովը մշտական դեր է կատարել նրա ստեղծագործական կյանքի վրա։


=== Վեպեր ===
«Կյանքի շրջադարձի շարժիչը» (թուրքերեն՝ Medari maişet motoru, 1944)
«Կորուսյալի հետախուզությունը» (թուրքերեն՝ Kayıp aranıyor, 1953)


=== Պատմվածքների ժողովածուներ ===
«Ինքնաեռ» (թուրքերեն՝ Semaver, 1936)
«Ջրավազան» (թուրքերեն՝ Sarnıç 1939)
«Ավելորդ մարդը» (թուրքերեն՝ Lüzumsuz adam, 1948)
«Թաղամասի սրճարանը» (թուրքերեն՝ Mahalle kahvesi», 1950)
«Երկնքի ամպերը» (թուրքերեն՝ Havada bulut, 1951)
«Ընկերախումբ» (թուրքերեն՝ Kumpanya, 1951)
«Ջրավազանի մոտ» (թուրքերեն՝ Havuz başı, 1952)
«Վերջին թռչունները» (թուրքերեն՝ Son kuşlar, 1952)
«Օձը Ալեմդաղ լեռան վրա» (թուրքերեն՝ Alemdağında var bir yılan, 1954)
«Մի քիչ քաղցր» (թուրքերեն՝ Az şekerli, 1954)
«Տղան թունելում» (թուրքերեն՝ Tüneldeki çocuk, 1955)
«Դատարանի դահլիճից» (թուրքերեն՝ Mahkeme kapısı, 1956), գրառումներ և ռեպորտաժներ թերթերում և ամսագրերումՍաիթ Ֆաիք Աբասըյանըքի գրչին են պատկանում նաև «Եկել է սիրո ժամանակը» (թուրքերեն՝ Şimdi sevişme vakti, 1953) բանաստեղծությունների ժողովածուն։


== Հիշատակ ==
1954 թվականից Թուրքիայում հանձնում են ամենամյա գրական մրցանակ, որը կոչվում էաիթ Ֆաիք Աբասըյանըքի անունն է կրում․ այն տրամադրվում է պատմվածքների լավագույն ժողովածուների համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Бабаев А. А., Очерки современной турецкой литературы, М., 1959


== Արտաքին հղումներ ==
Yapı Kredi Yayınları'nın resmi sitesinde Sait Faik Abasıyanık Archived 2009-03-14 at the Wayback Machine.
Sait Faik Abasıyanık'ın Wikilivres'deki eserleri Archived 2015-04-18 at the Wayback Machine.
Translation of "Semaver" (The Samovar) into German Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine. by H. Ozkan
Translation of a collection of Sait Faik's Short Stories by renowned translator Talat Halman