armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(4179) Տուտատիս

(4179) Տուտատիս (անգլ.՝ Toutatis), Ապոլոնի ընտանիքի աստերոիդ։


== Հայտնաբերումը ==
Հայտնաբերել է 1989 թվականի հունվարի 4-ին Քրիստիան Պոլասը Կոսոլում։


== Ուղեծրի բնութագրական տվյալները ==

Արեգակից հեռավորությունը՝Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1469.30 երկրային օրվա ընթացքում
Ուղեծրով շարժման միջին արագությունը՝ 0.25 աստիճան/օր
Խավարածրի հարթության հետ ուղեծրի հարթության կազմած անկյունը՝ 0.45°։
2004 թ. սեպտեմբերի 29-ին Տուտատիսը Երկրին մոտեցել է մինչև 0.0104 ա.մ. հեռավորության վրա, որը կազմում է Լուսնի հեռավորության քառապատիկը։


== Ընտանիք ==
Տուտատիս աստերոիդը պատկանում է Ալինդայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդներն Արեգակի շուրջ շարժվում են Արեգակի շուրջ 2, 5 ա. մ. մեծ կիսաառանցքով և ունեն 0, 4 - 0, 65 էքսցենտրիսիտետ։ Յուպիտերի հետ գտնվում են ուժեղ 3:1 ուղեծրային ռեզոնանսի մեջ, ինչպես նաև ունեն ևս մեկ ուժեղ ռեզոնանս, այս անգամ արդեն Երկրի հետ՝ 1։4։


== Երկրի հետ բախվելու հավանականությունը ==
2004 թ. Տուտատիսն այնքան էր մոտեցել Երկրին, որ հարց բարձրացավ բախվելու հնարավորության մասին։ Սակայն դա ծայրաստիճան քիչ հավանական է։.
Գոյություն ունի Արեգակնային համակարգից Տաուտատիսի դուրս նետվելու հավանականություն, ինչը կարող է պատահել մի քանի տասնյակ կամ հարյուր տարի հետո։ Պատճառը մոլորակների հետ ունեցած ձգողական փոխազդեցություններն են։


== Անուն ==
Անունն ստացել է կելտական Տևտատիս աստվածի պատվին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ (4101-4200)
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4179) Տուտատիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աբգար Իսահակյան

Աբգար Իսահակի Իսահակյան (հունիսի 10, 1885(1885-06-10), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 14, 1977(1977-02-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային մանրէաբան, մանկավարժ։ Պրոֆեսոր (1929), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1940)։


== Կենսագրություն ==
Սկզբնական կրթությունն ստացել է Թիֆլիսի 2-րդ գիմնազիայում։ 1911 թվականին ավարտել է Օդեսայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը և աշխատել նույն համալսարանում, ապա՝ Վոզնեսենսկում։ 1914 թվականին վերադարձել է Հայաստան։ Էջմիածնում աշխատանքներ է ձեռնարկել մալարիայի և որովայնային տիֆի դեմ պայքարելու ուղղությամբ, մեծ օգնություն է ցույց տվել Արևմտյան Հայաստանից գաղթած հայ բնակչությանը, մասնակցել որբերի խնամքի ու բուժման գործին։ 1915-1920 թվականներին աշխատել է Պարսկաստանի Խոյ քաղաքում։ 1920 թվականին վերադարձել է Հայաստան, ձեռնամուխ եղել քիմիա-բակտերիալոգիական ինստիտուտի կազմակերպմանը, ուր 1921 թվականին պատրաստվել է ծաղկի առաջին վակցինան։ 1920 թվականին Լ. Հովհաննիսյանի և Իսահակյանի խմբագրությամբ լույս է տեսել «Մալարիա» գիտահասարակական հանդեսը։ Եղել է Երևանի բժշկական, անասնաբուժական-անասնաբուծական ինստիտուտների ամբիոնների, համաճարակագիտության ու հիգիենայի ինստիտուտի մանրէաբանության բաժանմունքի վարիչ։
Գիտական աշխատությունները նվիրված են մալարիայի, որովայնային տիֆի, խոլերայի, ծաղկի, բրուցելոզի ախտորոշման, բուժման և կանխարգելման հարցերին։
Ամպեր-ժամ

Ամպեր-ժամ (Ա·ժ), էլեկտրական լիցքի արտահամակարգային չափման միավոր, գլխավորապես օգտագործվում է մարտկոցների ունակության բնութագրման համար։
Ելնելով ֆիզիկական իմաստից, 1 ամպեր-ժամը այն էլեկտրական լիցքն է, որն անցնում է հաղորդչի լայնական հատույթով մեկ ժամում, երբ հաղորդչում հոսանքի ուժը 1 Ամպեր է։
Տրված 1 Ա·ժ ունակությամբ լիցքավորված մարտկոցը տեսականորեն կարող է ապահովել 1 Ամպեր հոսանք 1 ժամում (կամ օրինակ՝ 10 Ա՝ 0, 1 ժամում, կամ 0, 1 Ա՝ 10 ժամում)։
Գործնականում մարտկոցի ունակությունը հաշվում են՝ ելնելով մինչև վերջնական լարման հասնելու 20 ժամանոց ցիկլից։ Ավտոմեքենաների մարտկոցների համար այն 10, 8 Վ է։ Օրինակ, մարտկոցի վրա գրված «55 Ա·ժ» պիտակավորումը նշանակում է, որ այն կարող է արտադրել 2, 75 Ամպեր հոսանք 20 ժամվա ընթացքում, ընդ որում լարումը սեղմակներում չի իջնի 10, 8 Վ-ից։
Հաճախ նաև օգտագործվոմ է ածանցյալ միավոր՝ միլի Ամպեր-ժամ (մԱ·ժ), որն ընդհանրապես օգտագործվում է փոքր ունակությամբ մարտկոցների համար։
Ամպեր-ժամով չափվող մեծությունը կարելի է արտահայտել Միավորների միջազգային համակարգի միավորով՝ Կուլոնով։ Քանի որ 1 Կլ/վ հավասար է 1 Ա, հետևաբար ժամը դարձնելով վայրկյաններ, կստանանք, որ մեկ Ամպեր-ժամը հավասար է 3600 Կլ։


== Անցումը Վատտ-ժամի ==
Հաճախ մարտկոցների արտադրողները տեխնիկական բնութագրականների վրա նշում են միայն պահուստային լիցքը մԱ·ժ, մյուսները՝միայն պահուստային էներգիան Վտ·ժ։ Երկու բնութագրականներն էլ կարող են կոչվել «ունակություն» (չշփոթել էլեկտրական ունակության հետ, որը բնութագրում է հաղորդչի լիցք կուտակելու հատկությունը և չափվում է ֆարադներով)։ Պահուստային լիցքով հաշվել պահուստային էներգիան ընդհանուր դեպքում հեշտ չէ. պահանջվում է ակնթարթային հզորության ինտեգրում, որը կատարում է մարտկոցը աշխատանքի ընթացքում։ Եթե մեծ ճշտություն պետք չէ, կարելի է ինտեգրման փոխարեն օգտվել լարման և օգտագործվող հոսանքի ուժի միջին արժեքներից և օգտվել բանաձևից, որը հետևում է այն բանից, որ 1 Վտ = 1 Վ · 1 Ա։

1 Վտ·ժ = 1 Վ · 1 Ա·ժ։
Այսինքն պահուստային էներգիան (Վտ·ժ) մոտավորապես հավասար է պահուստային լիցքի (Ա·ժ) լարման միջին արժեքի(Վ) արտադրյալին

E = q · U։


== Օրինակ ==
Սարքի տեխնիկական առանձնահատկությունների մեջ նշված է, որ մարտկոցների «ունակությունը» (պահուստային լիցքը) հավասար է 56 Ա·ժ, աշխատքանքային լարումը՝ 15 Վ։ Այդ դեպքում «ունակությունը» (պահուստային էներգիան) հավասար կլինի 56·15 = 840 Վտ·ժ (≈3 ջոուլ|ՄՋ)։
Մարտկոցների հաջորդական միացման դեպքում «ունակությունը» չի փոխվում, իսկ զուգահեռ միացման դեպքում դրանք գումարվում են։

3.3v 1000 mAh + 3.3v 1000 mAh = 6.6v 1000 mAh — հաջորդական միացում
3.3v 1000 mAh + 3.3v 1000 mAh = 3.3v 2000 mAh — զուգահեռ միացում։


== Գրականություն ==
Г. Д. Бурдун, В. А. Базакуца. Единицы физических величин. Справочник — Харьков: Вища школа, 1984


== Ծանոթագրություններ ==
Կանելովսկայա

Կանելովսկայա (ռուս.՝ Канеловская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ստարոմինսկայայի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4277 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վիսենտինա

Վիսենտինա (պորտ.՝ Vicentina), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 6.109 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 310,216 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 17,89 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1953 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 31.307.219,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 6.047,37 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,727 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Արկոնվիլ

Արկոնվիլ (ֆր.՝ Arconville), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 113 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.00 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 195 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 95 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 55 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 74 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 61-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 13։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 82,4 %։ 61 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 60 անձ (29 տղամարդ և 31 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (0 տղամարդ և 1 կին)։ 13 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 1-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Անա Բետանկուր

Անա Բետանկուր (իսպ.՝ Ana Betancourt,փետրվարի 14, 1832(1832-02-14), Կամագուեյ, Կուբա - փետրվարի 7, 1901(1901-02-07), Մադրիդ, Իսպանիա), կուբացի հեղափոխական, Կուբայի անկախության համար մղվող պատերազմի առաջատար դեմքերից մեկը , Կուբայի ազգային հերոսուհին, Կուբայի առաջին ֆեմինիստներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Անա Բետանկուր հարուստ ընտանիքի դուստր էր։ Մեծ դեր է ունեցել Իտալիայից Կուբայի ազատագրման համար մղվող պատերազմում։ Նա քաղաքական ակտիվիստ էր, ագիտատոր, բուժքույր և զինվոր։ Նաև առաջիններից էր, ով Կուբայում հանդես եկավ կանանց իրավունքների պաշտպանության մասին։
1869 թվականին Անան դիմել է Կուբայի հայրենասերների սամանադրական ժողովին, իր ելույթում կանանց ազատագրումը կապել է ստրկության վերացման և գաղութային համակարգի դեմ պայքարի հետ։ Չնայած Բետանկուրը բարեկեցիկ ընտանիքից էր և սովոր չէր դժվարին պայմանների, նա հեղափոխականների հետ ապրում էր անտառում ։ 1871 թվականի հուլիսի 9-ին, իր հեղափոխական ամուսնու հետ գերեվարվել են իսպանացի զինվորականների կողմից։ Նրան դատապարտել են աքսորի` Իսպանիա, որտեղ նա անց է կացրել կյանքի մնացած մասը, այդպես էլ չվերադառնալով Պերու։ Սակայն գտնվելով աքսորում, նա շարունակում էր աջակցել կուբացի հեղափոխականներին։
1901 թվականին, 69 տարեկան հասակում Անան վաղաժամ պետք էր աքսորից վերադառնար հայրենիք, սակայն նա հիվանդանում է թոքաբորբով և մահանում մինչև մեկնումը։  Նրա աճյունը Իսպանիայում է մնում մինչև 1968 թվականը, այնուհետև նրան վերահուղարկավորել են Հեղափոխական զորքերի պանթեոնում ։


== Հիշատակ ==
1979 թվականին նրա պատվին ստեղծվել է «Անա Բետանկուրի շքանշանը», որը հանձնվում է կուբացի կանանց՝ «հեղափոխական և ինտերնացիոնալ վաստակի» և հակաիմպերիալիստական գործունեության համար» կամ «ազգային շահերի շրջանակներում ունեցած ներդրման և վաստակի համար»։ Ի սկզբանե այն բարձրագույն պարգև էր, որը կարող էր ստանալ կինը Կուբայում։
Կուբայում նրա անվանի է կոչվել օրիորդաց դպրոցը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գվազաուր

Գվազաուր (վրաց.՝ გვაზაური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խոնի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 80 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոնից հեռու է 11 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 348 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Չաչդախ

Չաչդախ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հենիկ

Հենիկ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Գտնվում է Ողջի գետի ստորին հոսանքի ձախ ափին, Զանգելանի շրջանի Շայիֆլի գյուղից 10-12 կմ արևելք, ճանապարհին։


== Պատմություն ==
Հետագայում գյուղն ընդգրկվել է Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Զանգելանի շրջանում։ Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ տարածքն անցել է Արցախի Քաշաթաղի շրջան։ 2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում տարածքը Քաշաթաղի ողջ շրջանի հետ անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Բնակչություն ==
1886 թվականին գյուղն ունեցել է 318 ադրբեջանցի բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հարություն Շալյան

Հարություն Վահանի Շալյան (արմտ. հայ.՝ Յարութիւն Գ. Շալեան, 1895, Խարբերդ, Օսմանյան կայսրություն - հունվար 1965), ամերիկահայ հայագետ, գրող, թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Հարություն Շալյանը ծնվել է 1895 թվականին Խարբերդում (Արևմտյան Հայաստան)՝ ուսուցիչ Վահանի ընտանիքում։ Հայրը, ձեռնադրվելով քահանա, վերցրել էր Գուրգեն անունը։ Նա շատ խիստ է եղել որդու հանդեպ։ Հարությունի պատանեկությունն անցել է Մորենիկ գյուղում։ Սովորել է տեղի Եփրատ քոլեջում, այնուհետև՝ Պոլսո Կայսերական համալսարանում։
1907 կամ 1912 թվականին մեկնել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, որտեղ բարձրագույն կրթություն է ստացել Հարվարդի և Նյու Յորքի համալսարաններում՝ հետևելով գրականության դասընթացներին։
Եղել է շատ զարգացած անձնավորություն, ազատ տիրապետել է հայերենին և անգլերենին։


== Գործունեություն ==
Շալյանը բանասիրական հոդվածներով հանդես է եկել հայկական և ամերիկյան գիտական հանդեսներում։ 1938 թվականին հրատարակվել է նրա «Հեթանոս հովվերգություն» անգլերեն գիրքը, որը բաղկացած է յոթ պատմվածքներից, որոնք պատմում են Ադամի ու Եվայի առասպելի, Վարդի և Սոխակի միջնադարյան սիրավեպի, Վարդավառի և Անահիտի պաշտամունքի տոնակատարությունների, Աստղիկի պաշտամունքի, Լեյլիի և Մեջնունի և այլ սիրավեպերի մասին։ Անգլերեն հրատարակել է նաև գործեր Արտավազդ Բ-ի, Արայի ու Շամիրամի մասին, «Մի ակնարկ հայ բանասիրության վրա» մենագրությունը։
Գրել է նաև գեղարվեստական ստեղծագործություններ. լույս են տեսել նրա «Պատրանքի երգը», «Աստված՝ ստեղծագործելիս», «Որոնում» պիեսները»։
Հայ եկեղեցական երաժշտագիտության վերաբերյալ հոդվածներով հանդես է եկել «Նոր Աշխարհ» և «Հայաստանեայց Եկեղեցի» հանդեսներում։ 
Եղել է «Ամերիկյան արևելագիտական ընկերության» անդամ։ 1957 թվականին Մյունխեն քաղաքում մասնակցել է Արևելագետների միջազգային 24-րդ համաժողովին։
Կատարել է թարգմանություններ հայերենից անգլերեն։
Վախճանվել է 1965 թվականի հունվարի վերջին օրերին։


== Ծանոթագրություններ ==
(9140) Դենի

(9140) Դենի (անգլ.՝ Deni), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,360717 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1061 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6153 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1324,84 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27173 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,87° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9140) Դենի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վրթանես Ախիկյան

Վրթանես Գալուստի Ախիկյան (հոկտեմբերի 26, 1873(1873-10-26), Վան - փետրվարի 21, 1936(1936-02-21), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1935)։


== Կենսագրություն ==
1890 թվականին ընդունվել է Կոստանդնուպոլսի գեղարվեստի վարժարան։ 1894-1912 թվականներին եղել է Պավել Կովալևսկու և Իլյա Ռեպինի արվեստանոցներում։ 1899-1912 թվականներին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի բարձրագույն ուսումնարանում։
Առաջին անգամ ցուցադրվել է Լոնդոնում՝ Ռուս նկարիչների ընկերության ցուցահանդեսում (1911)։ 1912-1915 թվականներին դասավանդել է Վանի կեդրոնական վարժարանում, 1915-1918 թվականներին՝ Թիֆլիսի Գայանյան դպրոցում, 1921-1929 թվականներին՝ ԵԳԱՏ-ում։ Փոքրաչափ բնանկարների, նատյուրմորտների վարպետ է։ Աշխատակցել է Թիֆլիսում և Երևանում հրատարակաված «Հասկեր», «Հոկտեմբերիկ», «Պատկոմ», «Մաճկալ» և «Հայաստանի աշխատավորուհի» պարբերականներին։
Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։


== Ստեղծագործություններ ==
«Դեղձեր» (1925)
«Արարատ» (1925)
«Ժողտան շինարարությունը» (1928, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ)
«Արզնու բազալտ կտրողները» (1933)
«Գեղարդի տեսարան» (էտյուդ, 1927)
«Գետառ գետը Ավան գյուղի մոտ» (1928)
«Ավան գյուղ. Արագած» (1928)
«Պապը և թոռնիկը» (1929)
«Մեղվի փեթակ» (1929)
«Ժողտան քար ջարդող մեքենան» (1930)
«Ծաղիկներ Արզնիից» (1935)


== Գրականություն ==
Արվեստի վաստակավոր գործիչ Վրթանես Ախիկյանի նկարների ցուցահանդես [կատալոգ], Ե., 1937
Շիշմանյան Ռ., Բնանկարն ու հայ նկարիչները, Ե., 1958


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլ Մունի

Պոլ Մունի (անգլ.՝ Paul Muni, սեպտեմբերի 22, 1895(1895-09-22)[…], Լվով, Ցիսլեյտանիա, Ավստրո-Հունգարիա - օգոստոսի 25, 1967(1967-08-25)[…], Մոնտեսիտո, Սանտա Բարբարա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ավստրո-հունգարացի ծագումով ամերիկացի դերասան։
Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն դրական և բացասական հերոսների ցանկում նրա հերոս Տոնի Կամոնտեն «Սպիով դեմքը» ֆիլմում 47-րդն է բացասական հերոսների ցանկում։
Խաղացել է մոտ 25 ֆիլմում, առավել հայտնի ֆիլմերն են՝ 

1932 - «Սպիով դեմքը», ռեժ. Հովարդ Հոուքս
1935 - «Երկ Լուի Պաստյորի մասին», ռեժ. Ուիլյամ Դիտերլի
1935 - «Սև կատաղություն», ռեժ. Մայքլ Քերթիս
1937 - «Էմիլ Զոլայի կյանքը», ռեժ. Ուիլյամ Դիտերլի
1939 - «Խուարես», ռեժ. Ուիլյամ Դիտերլի
1959 - «Վերջին կատաղած տղամարդը», ռեժ. Դենիել Մանն և այլն։Ստացել է 5 կինոմրցանակ, ներկայացվել է ևս 6-ի, որոնց թվում

6 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 1 Օսկար լավագույն դերասանի համար
1 անգամ ներկայացվել է Էմմի
ստացել է Վենետիկի կինոփառատոնի 1 մրցանակ և այլն


== Ծանոթագրություններ ==
Ուլիսմայսենյոկի

Ուլիսմայսենյոկի (ռուս.՝ Улисмайсенйоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սուոյարվսկի շրջանում և Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Խեյնյալամպի լիճ։ Գետի երկարությունը 8,4 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և գետի ավազանը Լադոժսկի լիճ։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040300212102000011426
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001142
Ավազանի կոդը - 01.04.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վեադլա

Վեադլա (էստ․՝ Veadla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 64 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Գոչան (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոչան (այլ կիրառումներ)Գոչան, լեռ Անտիտավրոս լեռնահամակարգում, Ակն քաղաքից 3-4 կմ հեռավորությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիևա Դուպկա

Սիևա Դուպկա (բուլղար․՝ Съева дупка, «Սիևա անցք»), քարանձավ Բուլղարիայի հյուսիսում, Բրեստնիցա գյուղից ոչ հեռու (Լովեչի մարզ)։


== Հայտնաբերում և ուսումնասիրություն ==
Քարանձավը պատահաբար հայտնաբերվել է Սիեմ և Սեեմ հովիվ եղբայրների կողմից, որոնց պատվին էլ քանաձավը հետագայում ստացել է Սիևա Դուպկա անվանումը։
1883 թվականին Սիևա Դուպկան առաջին անգամ ուսումնասիրվել է գիտնական Գեորգի Զլատարսկիի կողմից։


== Չղջիկներ ==
Ուսումնասիրությունների միջոցով պարզվել է, որ տարվա ընթացքում քարաձավում կարելի է հանդիպել 8 տեսակի չղջիկների.

Մեծ պայտաքիթ
Փոքր պայտաքիթ
Եռագույն գիշերաչղջիկ
Մեծ գիշերաչղջիկ
Սրականջ գիշերաչղջիկ
Բեխշտեյնի գիշերաչղջիկ
Նատերերի գիշերաչղջիկ
Ջրային գիշերաչղջիկԱյդ տեսկաներից վեցը՝ մեծ պայտաքիթը, փոքր պայտաքիթը, մեծ գիշերաչղջիկը, եռագույն գիշերաչղջիկը, սրականջ գիշերաչղջիկը, բեխշտեյնի գիշերաչղջիկը, Եվրոպայի պահպանվող տեսակների թվում են։


== Տուրիզմ ==
Սիևա Դուպկան ընդգրկված է «Բուլղարիայի տուրիստական 100 օբյեկտներ» ցանկի կազմում՝ 33-րդ համարի ներքո։
1962 թվականին Սիևա Դուպկան հայտարարվել է բնության հուշարձան։
1967 թվականին քարանձավը բարեկարգվել և էլեկտրիֆիկացվել է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Սիևա Դուպկա»։ caves.4at.info։ Վերցված է 2009, ապրիլի 16 
«Սիևա Դուպկա»։ www.cherga.bg։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007, օգոստոսի 14-ին։ Վերցված է 2009, ապրիլի 6
Բոնդարևսկոե (ավան, Ամվրոսիևսկի շրջան)

Բոնդարևսկոե (ուկրաիներեն՝ Бондарівське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոնդարևսկոե ավանում բնակվում էր 508 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սերմնասկզբնակ

Սերմնասկզբնակ (լատ.՝ ovulum), գոյացություն սերմնավոր բույսերի մոտ, որից բեղմնավորումից հետո զարգանում է սերմը։ Այն իրենից ներկայանում է սերմնավոր բույսերի իգական մեգապորանգիում։ Ծաղկավոր բույսերի մոտ սերմնասկզբնակը գտնվում ձվարանի խոռոչում, մերկասերմերի մոտ՝ իգական կոների թեփուկների արանքում։


== Ընդհանուր նկարագիր ==
Սերմնասկզբնակները զարգանում են սերմնարանի ներքին պատերին և հանդիսանում են ինտեգումենտների մեջ պարփակված մեգապորանգիումներ։ Նրանք հիմնադրվում են թմբիկների ձևով, որոնց կազմվելուն մասնակցում են բջիջների արտաքին շերտերը։ Սերմնասկզբնակի հիմնադրման տեղը կոչվում է սերմնակիր կամ պլացենտա։ Սերմնասկզբնակը պլացենտային ամրանում է սերմնակոթի կամ ֆունիկուլուսի միջոցով։
Հասուն սերմնասկզբնակը հիմքից նշանակալից կերպով լայնանում է և սովորաբար ձվի ձև է ընդունում։ Սերմնասկզբնակի գլխավոր մասը կազմում է սաղմնային բջիջների ներքին զանգվածը, որոնք առաջանում են թմբիկից և ձևավորվելուց հետո փոխարկվում են պարենքիմային նուցելլուսի։ Արտաքուստ նուցելլուսը պատած է մեկ կամ երկու ծածկոցով ինտեգումենտներով։ Սրանք առաջանում են թմբիկի շուրջը բջիջների օղակից, որոնք հետզհետե աճելով նուցելլուսից անցնում են ամբողջ մակերեսով, բայց թողնում են նեղ անցք՝ որպես փոշեմուտք։ Ուժեղ զարգացած նուցելլոսը բազմաշերտ երկու ինտեգումենտներով, բնորոշ է նախնական ծածկասերմների համար։ Ընդհակառակն, փոքր նուցելլուսը մեկ ինտեգումենտով, հատուկ է բարձր զարգացած ծածկասերմներին։ Սերմնասկզբնակի այն մասը, որ հակադիր է փոշեմուտքին, կոչվում է խալազ։
Սերմնասկզբնակները ըստ նրանց դիրքի՝ սերմնակրի վրա տարբեր են լինում։ Եթե սերմնասկզբնակի ծածկոցները բոլոր ուղղություններով համաչափ են աճում, և նուցելլուսը կազմում է սերմնակրի շարունակությունը, այս դեպքում սերմնասկզբնակը կոչվում է ուղիղ կամ ատրոպային։
Եթե ֆունիկուլուսը մի կողմից արագ է աճում, իսկ մյուս կողմից ավելի դանդաղ, ստացվում է ծռված սերմնասկզբնակ, ըստ որում ծռվածության չափը կարող է տարբեր լինել։ Այսպիսի սերմնասկզբնակը կոչվում է հակադարձ կամ անատրոպային և ավելի հաճախ է հանդիպում ծածկասերմների մեջ։ Եթե ֆունիկուլուսի մի կողմի անհամաչափ աճը տարածվում է ծածկոցների և նուցելլուսի վրա (կամ սերմնասկզբնակը ինքն է թեքված), ստացվում է ծռված կամ կամպիլոտրոպային սերմնասկզբնակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեսսինա (գավառ)

Մեսսինա (իտալերեն՝ Provincia di Messina)՝ նահանգ Իտալիայում, Սիցիլիա տարածաշրջանում։ Բուն խոշոր քաղաքի անվանումը, թվագրվում է մ․ թ․ ա․ 5-րդ դարին, երբ հին հույները Զանկլան վերակոչել են Մեսսենու (հուն․՝ Μεσσήνη), հնագույն ժամանակներում օգտագործել են Մեսսանա անվանումը (լատ.՝ Messana)։
Գտնվում է Սիցիլիա կղզու հյուսիս-արևելքում՝ այնտեղ, որտեղ կղզին անջատվում է մայր ցամաքից Մեսսինա նեղուցով։ Ծովածոցի հարավային հատվածը ողողում է Տիրենյան ծովը, հարավային հատվածը՝ Հոնիական ծովը։ Մարզը ներառում է նաև Լիպարյան կղզիները։ Հարավային նահանգ Մեսսինան սահմանակից է Կատանիա նահանգին, արևմուտքում՝ Պալերմո նահանգը, հարավ-արևմուտքում՝ Էննա նահանգին։ Մեսինայի մեծ մասը զբաղեցնում են Պելորիտանսկի և Նեբրոդի լեռները։
Իր աշխարհագրական դիրքի շնորհիվ, Մեսինան կարևոր տրանսպորտային հանգույց է՝ Լիպարսկի կղզիների հետ հաղորդակցությունը ապահովում է կանոնավոր չվեչթները Մալացցոյի նավահանգստից։ Երկու երկաթուղային ճանապարհներ են անցնում Մեսսինայից՝ մեկը հարավում, դեպի Կատանիա և Սիրակուզա, մյուսը՝ արևմուտք, դեպի Պալերմո։ Բացի այդ, Սիցիլիա կղցին ստանում է մետաղամալուխի էլեկտրաէներգիա,որն ընկած է Մեսսինյան նեղուցի հատակին ։
Քաղաքներ՝ Ալի Տերմե, Ալկարա Լի Ֆուզի, Միլացցո, Նակսոս, Տաորմինա։


== Գլխավոր կոմունաներ ==
Բնակչության գլխավոր  կոմունիկացիաները հետևյալն են՝


=== Կրոնական տոներն ու ավանդույթները ===


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сицилия. Земля вулканов и храмов / А. Г. Москвин. — М.: Вече, 2010. — С.160—221 — (Исторический путеводитель) ISBN 978-5-9533-4307-7
Օլաֆը և սառցե արկածները

«Օլաֆը և սառցե արկածները» (անգլ.՝ Olaf's Frozen Adventure), 2017 թվականի ամերիկյան համակարգչային անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմ, նկարահանված ռեժիսորներ՝ Քևին Դիթերսի և Սթիվի Վերմերսի կողմից: Գլխավոր կերպարներին հնչյունավորել են՝ Ջոշ Գադը, Քրիստեն Բելը, Իդինա Մենզելը և Ջոնաթան Գրոֆը: Ֆիլմը կհայտնվի ԱՄՆ-ի էկրաններին 2017 թվականի նոյեմբերի 22-ին Փիքսարի «Կոկոյի գաղտնիքը» մուլտֆիլմի պրեմիերայից առաջ:


== Սյուժե ==
Տոների նախօրյակին Էլզան Աննային հայտնում է այն մասին, որ նրանց ծնողների մահից սկսած վերացել են ավանդական տոները: Ցանականալով մխիթարել քույրերին, Օլաֆը և Սվենը որոշում են ուղևորվել դեպի անհավանական արկածներ և մինչ տոների սկիզբը գտնել հիանալի ավանդույթ քույրերի համար:


== Դերերը հնչյունավորել են ==
Ջոշ Գադ - Օլաֆ
Քրիստեն Բել - Աննա
Իդինա Մենզել - Էլզա
Ջոնաթան Գրոֆ - Քրիստոֆ


== Արտադրություն ==
Ռեժիսորներ՝ Քևին Դիթերսի և Սթիվի Վերմերսի կողմից նկարահանված կարճամետրաժ ֆիլմ, որը ի սկզբանե հայտարարվել է 2016 թվականի փետրվարին ABC հեռուստատեսության համար: 2016 թվականին ABC հեռուստատեսությունում «The Making of Frozen: Return to Arendelle» փաստագրական ֆիլմի ցուցադրման ժամանակ, ցուցադրվել է նաև կարճամետրաժ ֆիլմի անվանումը և հայտարարվել է, որ այնտեղ կներկայացվեն նոր օրիգինալ երգեր, գրված Էլիսա Սամսելի և Քեյթ Անդերսոնի կողմից: 2017 թվականի հունիսին հայտարարվել է, որ կարճամետրաժ ֆիլմը թողարկվելու է Pixar-ի «Կոկոյի գաղտնիքը» մուլտֆիլմի հետ մեկտեղ: Գլխավոր կերպարներին կրկին հյնչյունավորել են՝ Ջոշ Գադը, Քրիստեն Բելը, Իդինա Մենզելը և Ջոնաթան Գրոֆը: Պատմությունը շարժվում է Օլաֆի հետ, որը փորձում է գտնել լավագույն տոնական ավանդույթները Էլզայի, Աննայի և Քրիստոֆի համար:


== Ռելիզ ==
«Օլաֆը և սառցե արկածները» կհայտնվի էկրաններին 2017 թվականի նոյեմբերի 22-ին Pixar-ի «Կոկոյի գաղտնիքը» մուլտֆիլմից առաջ:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Օլաֆը և սառցե արկածները»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Քեթևան Կալանդաձե

Քեթևան Կալանդաձե (վրաց.՝ ქეთევან კალანდაძე), նորագույն շրջանի ժամանակակից նկարիչ։ Վրաստանի նկարիչների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Քեթևան ծնվել է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում։ 1990-ականների սկզբին, նա սովորել է Տոիձեի արվեստի դպրոցում։ 1998 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայի գեղանկարչության ֆակուլտետը։ 2000 թվականին Քեթևան Կալանձեն դարձավ Վրաստանի նկարիչների միության անդամ։ Իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը առաջին անգամ ցուցադրվել է 1994 թվականին։ Քեթևանի աշխատանքները պահվում են Գերմանիայում, Իսրայելում, Մեծ Բրիտանիայում, Հոլանդիայում, Ռուսաստանում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Թռչնաքար (այլ կիրառումներ)

Թռչնաքար, կարող է վերաբերել՝

Թռչնաքար - լեռ Գողթն գավառում
Թռչնաքար - լեռ Շահապոնք գավառամասում
Լապերուգ

Լապերուգ (ֆր.՝ Lapeyrugue), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 104 մարդ, բնակչության խտությունը` 12.28 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.47 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 460 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 125 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 24 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 54 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 36-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,7 %։ 36 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 35 անձ (20 տղամարդ և 15 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (0 տղամարդ և 1 կին)։ 18 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ժանն ու Պիեռը (հեքիաթ)

Ժանն ու Պիեռը, ֆրանսիական ժողովրդական հեքիաթ։


== Սյուժե ==
Հեքիաթը պատմում է մի աղքատ կնոջ և իր երկու որդիների` Պիեռի և Ժանի մասին։ 
Ըստ սյուժեի, ընտանիքի ավագ եղբայրը աշխատանքի է անցնում,  որպեսզի  թեթևացնի  մոր հոգսերը։ Նա սկսում է աշխատել մի հարուստ մարդու մոտ. վերջինս պայման է դնում, որ իրենցից մեկը պետք է քոթակի մյուսին, ով ավելի շուտ կբարկանա։
Մի  քանի օր հետո Պիեռը  բարկանում է, տերը ծեծում է նրան ու հետ ուղարկում։ Տղան այս մասին պատմում է մորը և եղբորը։ Ժանը եղբորից իմանում է հարուստի հասցեն և ինքը նույնպես աշխատանքի է անցնում այդ մեծահարուստի մոտ` նույն պայմանով։ Ժանն ընդունում է և սկսում է իրեն այնպես պահել, որ տերը բարկանա։ Տերը ուզում է շուտ ազատվել ծառայից և բարդ առաջադրանքներ է տալիս նրան, սակայն նրան չի հաջողվում ծառային բարկացնել։ Ամեն անգամ ծառան նրան մեծ վնասներ է տալիս։
Մի օր  էլ  տերը  բարկանում է և կնոջն ուղարկում, որ հետևի Ժանին։ Սակայն Ժանը լսում է այդ խոսակցությունը և իր հետ հրացան է վերցնում։ Երբ նա  հաջորդ օրը գնում է անտառ` սագերին  արածացնելու, տիրոջ կինը նրան հետևում է։ Ժանը դիտավորյալ սպանում է նրան` իբր թե վայրի գազանի տեղ դնելով։ Մեծահարուստը հասկանում է, որ Ժանը սպանել է իր կնոջ և սաստիկ բարկանում է։ Ժանը պայմանավորվածության համաձայն քոթակում է տիրոջը և հեռանում։


== Կերպարներ ==
Պիեռ, աղքատ երիտասարդ
Ժան, նրա եղբայրը
Մեծահարուստ, ում մոտ աշխատում էին երկու եղբայրները
Մեծահարուստի կին


== Այլ հեքիաթներում ==
Հեքիաթի սյուժեն հանդիպում է այլ ժողովուրդների մոտ ևս։ Մեզ ամենահայտնի նմանատիպ հեքիաթը «Տերն ու ծառան» է, որը մշակել է հայ գրող Հովհաննես Թումանյանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Жан и Пьер: Французская народная сказка
Կոչերով (գյուղ, Ռոդոմիշլինսկի շրջան)

Կոչերով (ուկրաիներեն՝ Кочерів), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոչերով գյուղում բնակվում էր 815 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3172 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 256,94 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ստիլի

Ստիլի (հուն․՝ Στύλλοι, թուրքերեն՝ Mutluyaka), գյուղ Կիպրոս կղզու հյուսիս-արևելքում՝ Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանում։
1974 թվականին Թուրքիայի կողմից Հյուսիսային Կիպրոսի ռազմակալումից հետո գյուղը դե ֆակտո մտնում է անկախ Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության մեջ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմում է 407 մարդ, հիմնականում՝ թուրքեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Թանգմայր

Թանգմայր, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն թանգ և մայր բառերից։ Թանկմեր ձևով հիշատակված է 1627 թվականին, իսկ Թանկմայր ձևով՝ անթվական մի հիշատակարանում, որը գրվել է 1293 թվականից հետո։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլինա Գորա

Նիկոլինա Գորա (ռուս.՝ Николина Гора), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Օդինցովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 30 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Խաղալիք

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խաղալիք (այլ կիրառումներ)Խաղալիք, իր, որն օգտագործվում է խաղալու համար։ Վերստեղծելով իրական և երևակայական առարկաներ, կերպարներ՝ Խաղալիքը ծառայում է մտավոր, բարոյական, գեղագիտական և ֆիզիկական դաստիարակության նպատակին։ Օգնում է երեխաներին ճանաչելու արտաքին աշխարհը, ընտելացնում նրանց նպատակասլաց, իմաստալից գործունեության, նպաստում մտածողության, հիշողության, խոսքի զարգացմանը։ Խաղալիքն օգտագործվում է ուսումնա-դաստիարակչական աշխատանքի ընթացքում, երեխաների ստեղծագործելու ունակությունները զարգացնելու նպատակով։ Խաղալիքի տիպը, բնույթը, բովանդակությունը և ձևավորումը որոշվում է ըստ կոնկրետ դաստիարակչական խնդրի, երեխայի տարիքին, զարգացման աստիճանին և հետաքրքրություններին համապատասխան։


== Ստեղծման պատմություն ==
Հայտնի է հնագույն ժամանակներից (Հին Եգիպտոս, մ. թ. ա. III հազարամյակ)՝ մարդկանց, կենդանիների, աշխատանքի գործիքների, կենցաղային առարկաների տեսքով։ Խաղալիքներ են հայտնաբերվել անտիկ դարաշրջանի (Հունաստան, Հռոմ) մանկական գերեզմանատներում։
Նախկին ՍՍՀՄ-ի տարածքում խաղալիքների առաջին արտադրությունը սկսվել է Նովգորոդում (XII դար), XVII դարից լայնորեն տարածվել է ժողովրդական տնայնագործական խաղալիքը։ Խաղալիքներ են պատրաստվել նաև մեծերի զվարճության համար։ XIX դարի վերջից սկսվել է խաղալիքի արդյունաբերական արտադրությունը մետաղից, թաղանթանյութից, ապա (XX դար)՝ պլաստմասսայից և սինթետիկ նյութերից։


== Տեսակները ==
Խաղալիքները լինում են.

կերպարային
ուսուցողական
տեխնիկական
թատերական
պարահանդեսային
երաժշտական
սպորտա-շարժիչային
զվարճանքի
տոնածառի
փափուկ
հեռակառավարումով


== Արտադրություն ==
Խաղալիքի արտադրությունը առավելապես զարգացած է ԱՄՆ-ում, Ճապոնիայում, Գերմանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Իտալիայում։


== Տես նաև ==
Մանկական խաղեր
Հրաչյա Մուրադյան

Հրաչյա Տիգրանի Մուրադյան (նոյեմբերի 25, 1917(1917-11-25), Պառավաքար - հունվարի 2, 2007(2007-01-02), Երևան, Հայաստան), հայ նյարդախտաբան, գյուտարար։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1969), պրոֆեսոր (1970): Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (2000)։


== Կենսագրություն ==
Հրաչյա Մուրադյանը ծնվել է 1917 թվականի նոյեմբերի 25-ին, Պառավաքար (այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզում) գյուղում։ 1941 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1945-1960 թվականներին աշխատել է Երևանի հանրապետական կյինիկական հիվանդանոցում, 1960-1988 թվականներին Երևանի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտում։
1987-2000 թվականներին եղել է Երևանի VI քաղաքային հիվանդանոցի նյարդային հիվանդությունների բաժանմունքի պրոֆեսոր-խորհրդատու։
Աշխատանքները վերաբերում են էպիլեպսիայի ախտածնության, պատճառագիտության և բուժման հարցերին։ Առաջինն է տվել քլորոպրենով նյարդային համակարգի ախտահարման կլինիկական ձևերի դասակարգումը։ Հեղինակ է 220 գիտական հրատարակությունների, այդ թվում` 6 մենագրության։


== Անդամակցություն ==
Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1995)
Նյարդաբանների եվրոպական ասոցիացիայի անդամ (1994)


== Պարգևներ ==
«Առողջապահության գերազանցիկ» շքանշան


== Երկեր ==
Էպիլեպսիան և նրա բուժման հարցերը, Մուրադյան Հրաչյա Տիգրանի, Թունյան Յուրի Սմբատի, Դանիելյան Կոնստանդին Գրիգորի, Երևան, ՀԲՀ, 1995։
Ալկոհոլը և առողջությունը, Մուրադյան Հրաչյա Տիգրանի, ՀԽՍՀ «Գիտելիք» ընկերություն, Երևան, «Գիտելիք», 1979։
Эпилепсия у детей и подростков, Е., 1976.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7
Երաժշտական աթոռներ

Երաժշտական աթոռներ (երբեմն նաև անվանում են տաք աթոռներ), շարժուն խաղ նախատեսված խմբի համար։
Խաղի կանոնները հետևյալն են․ աթոռների քանակը մեկով պակաս է մասնակիցների թվից, աթոռները շարվում են շրջանաձև նստատեղրը դեպի դուրս, մասնակիցները ևս շրջան են կազմում աթոռների շուրջ։ Դրանից հետո միացնում են երաժշտություն և մասնակիցները սկսում են դանդաղ վազել ափոռների շրջանի շուրջ։ Հենց երաժշտությունը անջատվում է մասնակիցները պետք է արագ նստեն աթոռներին։ Այն մասնակիցը ով չի հասցնում նստել խաղից դուրս է գալիս, յուրաքանչյուր մասնակցի դուրս գալուց խաղից հանվում է մի աթոռ։ Խաղը շարունակվում է այնքան մինչև խաղի մեջ մնում է միայն մի մասնակից՝ հաղթողը։
Այս խաղը տարածված է տարբեր երկներում, այն հիմնականում խաղում են ծնունդների և հարսանիքների ժամանակ և ունի տարբեր անվանումներ (օրինակ Ավստրիայում այն անվանում են Sesseltanz, բառացիորեն «պարող աթոռներ»)։ Որոշ լեհ գիտականներ փաստում են, որ այն երեխանրի զարգացման համար կարևոր խաղ է։ Գոյություն ունի այս խաղի տարբեր տարբերակներ։ 2011 թվականին CW հեռուստաալիքի ուղիղ եթերում սկսվել է իրական շոու (ռեալիթի շոու), որը անվանվել է ի պատիվ խաղի, բայց կանոնները միայն հեռավոր կերպով են համապատասխանում խաղի կանոններին։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 211


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
(4012) Գեբալե

(4012) Գեբալե (անգլ.՝ Geballe), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 7-ին Էլեանորա Հելինի և Շելտ Բասի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,247418 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8798 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,615 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1230,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292535 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,57° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4012) Գեբալե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բարնսլի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բարնսլի (այլ կիրառումներ)Բարնսլի (անգլ.՝ Barnsley), քաղաք Անգլիայի Հյուսիսային Յորքշիր կոմսությունում, Դերն գետի ափին։ Հյուսիսային Յորքշիրի խոշորոագույն քաղաք Շեֆիլդից 19 կմ դեպի հյուսիս։ Շրջակա բնակավայրերի հետ քաղաքը մտնում է Բարնսլի շրջանի մեջ և համարվում է նրա ադմինիստրատիվ կենտրոնը։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում ապրում է 97 197 մարդ։
Քաղաքը հայտնի է իր հոգևոր նվագախմբով և ֆուտբոլային ակումբով՝ Բարնսլի ՖԱ։


== Քույր քաղաքներ ==
Բարնսլիի հետ քույր քաղաքներ են․

 Շվեբիշ-Գմյունդ, Գերմանիա
 Գորլովկա, Ուկրաինա։


== Տես նաև ==
Բարնսլի ՖԱ
Շեֆիլդ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ֆանարլի

Ֆանարլի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում:
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրեյ Սախարովի հուշարձան (Երևան)

Անդրեյ Սախարովի հուշարձան, գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Սախարովի հրապարակում (Նալբանդյան փողոց), տեղադրվել է 2001-ին։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Հեղինակներ ==
Ճարտարապետ՝ Լևոն Ղալումյան
Քանդակագործ՝ Տիգրան Արզումանյան
Դրվագող՝ Ներսես Չարխչյան


== Տվյալներ ==
Հուշարձանը կառուցված է կոփածո պղնձից և բազալտից, բարձրությունը պատվանդանի հետ 4,5 մետր է։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հուշարձանների տեղեկատվական շտեմարան(չաշխատող հղում)
Նակդոնգ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նակդոն (այլ կիրառումներ)Նակդոնգ (հանգըլ՝ 낙동강), Հարավային Կորեայի ամենաերկար գետը, որի մոտակայքում գտնվում են երկրի մի քանի խոշոր քաղաքներ, ինչպիսիք են Դեգուն և Բուսանը (գետաբերանի մոտ)։ Թափվում է Կորեական նեղուցի արևմտյան հատվածում գտնվող Նակդոնգ ծոցը։


== Աշխարհագրություն ==
Նակդոնգի ակունքները տեղակայված են Ճապոնական ծովի մերձակայքում գտնվող Արևելյան Կորեայի լեռների հարավարևմտյան լանջերին։ Գետը սկսվում է Գանգվոն նահանգի Տաեբաեկ քաղաքում գտնվող Չորամչեոն և Հվանգջիչոն հոսանքների միացումից։ Այն հոսում է Կորեական թերակղզու հարավային մասի հարթավայրերով։ Գետի երկարությունը 526 կիլոմետր է։ Սննդամթերքը հիմնականում անձրևոտ է ՝ ամառային ջրհեղեղներով։ Գետաբերանում ջրի միջին երկարատև արտանետումը կազմում է 380 մ 2 / վ։ Գետը նավարկելի է գետաբերանից 340 կիլոմետր հեռավորության վրա։


== Պատմությունը ==

Նակդոնը կարևոր դեր է խաղացել երկրի կյանքում նրա սկզբնավորման ժամանակներից ի վեր։ Գետի ավազանը սիրված է թերակղզու բնակիչների կողմից,նրա տարածքում հայտնաբերվել են նեոլիթյան ժամանակներում ապրող մարդկային հետքեր։
1-ին դարում գետի ափին ապրել են Պյոնհանի ցեղերը։ Երեք թագավորությունների ժամանակաշրջանում գետի հովիտը վերահսկում էր Կայա կոնֆեդերացիան մինչ նրա գրավվումը Սիլլա թագավորության կողմից 562 թ.-ին։ Այս պետությունները հետևողականորեն օգտագործում էին գետը որպես տրանսպորտի և առևտրի միջոց։ Սիլլայի ,Կորյոյի և Չոսոնի ժամանակաշրջաններում գետը հանդիսանում էր Կյոնսան տարածաշրջանի հիմնական տրանսպորտային ուղին։
Որպես բնական պատնեշ Նակդոնը ճանաչում է ձեռք բերել Կորեայում պատերազմի ժամանակ։ Գետի հարավային ափերը սահմանափակում էր բուսանական պարագիծը, որը զբաղեցրել էին ՄԱԿ -ի զորքերը պատերազմի սկզբում։ Վեգվանի կամուրջը պայթեցվել էր 1950 թ.-ի օգոստոսի 3-ին նրա համար,որ կասեցվեր Տեգու քաղաքի գրավումը հյուսիսային կոալիցիայի զորքերի կողմից։


== Էկոլոգիա ==
Նակդոնգի տարածքում կան այնպիսի ընդարձակ խոնավ տարածքներ, ինչպիսին է Ուֆոյի ճահիճը Չանգնյոնում, Գյոնսանգբուկ-դո։ Այս ճահիճներում բնակվում են մեծ թվով հազվագյուտ և անհետացող կենդանիներ `կաթնասուններ, թռչուններ, ձկներ և անողնաշարավոր կենդանիներ։ Աշնանն ու գարնանը այստեղ ապաստան են գտնում չվող թռչունների ավելի քան 30 տեսակներ ՝ բադեր, սագեր, արագիլներ, դաուրյան կռունկներ և այլն։
Գետի բերանը Էուլսուկդո (을숙도) կոչվող հսկայական դելտա է, որտեղ եղեգները խիտ են աճում ՝ կազմելով թռչունների արգելավայր։
Նակդոնգը և նրա վտակները խմելու ջուր են մատակարարում այն ​​ամբողջ տարածաշրջանին, որով հոսում է։


== Դերը Էկոնոմիկայում ==
Չնայած այն հանգամանքին, որ մեր օրերում Նակդոնը կորցրել է իր տրանսպորտային և առևտրային նշանակությունը, այնուամենայնիվ մինչ հիմա գետը ծառայում է որպես սննդի ու եկամտի աղբյուր տարածաշրջանի բնակիչների համար` հիմնականում ձկնորսության և ոռոգման շնորհիվ։
Անդոնի մոտ կառուցվել է մի քանի խոշոր ՀԷԿ, ինչը հանգեցրել է մի քանի ջրամբարների ձևավորմանը, որոնցից ամենամեծը Անդոնհոն է։ Այդ ջրամբարները հանդիսանում են հանգստի գոտիներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոբեքետո կոն Ինդունո

Ռոբեքետո կոն Ինդունո (իտալերեն՝ Robecchetto con Induno)` կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում։
Բնակչությունը 4320 մարդ։ Բնակչության խտությունը` 332 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20020։ հեռախոսային կոդ՝ 0331։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Գոպչիցա

Գոպչիցա (ուկրաիներեն՝ Гопчиця), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գոպչիցա գյուղում բնակվում էր 1 484 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,293 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5064,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Փոքրիկ լողորդը

«Փոքրիկ լողորդը», ֆրանսիական կինոկատակերգություն։ Գլխավոր դերում Լուի դը Ֆյունեսն է։ Շնորհանդեսը կայացել է 1968 թվականի մարտի 22-ին։


== Սյուժե ==
Նավաշինարանի տեր Լուի-Ֆիլիպ Ֆուրշոմը աշխատանքից հեռացնում է գլխավոր նախագծող Անդրե Կաստանյեին, երբ նրա նախագծած նավի վրա նետված շամպայնի շշի պատճառով մեծ անցք է բացվում նավը գործարկելու արարողության ընթացքում, մեծ լսարանի աչքի առաջ։ Բայց Ֆուրշոմը դեռ չգիտի, Կաստանյեի կառուցած զբոսանավը նախօրեին հեղինակավոր ռեգատ է շահել Սան Ռեմոյում, և հաճախորդները հերթ են կանգնել նավի ստեղծողի հետ գործարք կնքելու համար։ Գործարարներից մեկին հաջողվում է համոզել նրանց, որ նա համաձայնություն ունի նախագծողի հետ, և ստորագրել գործարքները։ Հիմա միջնորդը պետք է գտնի Կաստանյեին և համոզի համատեղ աշխատանքի մասին։ Բնականաբար, նա գնում է Ֆուրշոմի նավաշինարան, և ի՞նչ է նա տեսնում․ Կաստանյեն ոչ միայն հանված է աշխատանքից, այլև Ֆուրշոմը Կաստանյեի հետ վիճաբանությունից հետո վերացրել է միակ հաղթանակած զբոսանավը։ Պատմելով Ֆուրշոմին շահութաբեր գործարքների մասին, որոնք արդեն վտանգի տակ են, նա գնում է փնտրելու Կաստանյեին։ Նրան հետևում է նաև Ֆուրշոմը՝ հույս ունենալով առաջ անցնել նրանից և համոզել Կաստանյեին վերադառալ, քանի դեռ նա չի իմացել պատահածի մասին։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Նավակը լողում է «Jean Bart» նավի կողքով


== Դերերում ==
Լուի դը Ֆյունես - Լուի-Ֆիլիպ Ֆուրշոմ
Ռոբերտ Դերի - Անդրե Կաստանյե
Անդրեա Պարիսի - Մարիա-Բեատրիս Ֆուրշոմ, Լուիս Ֆիլիպի կինը
Քոլեթ Բրոսեթ - Շառլոտ Կաստանյե, Անդրեի քույրը
Ֆրանկո Ֆաբրիզի - Մարսելո Կաչիապեռլոտի
Ժասկես Լեգրաս - Հենրի Կաստանյե, Անդրեի եղբայրը
Միշել Գալաբրյու - Սկիպիոն, Անդրեի խորթ եղբայրը
Պիեր Տորնադե - Ջին-Բափտիս Կաստանյե, Անդրեի եղբայրը
Հենրի Ջենես - Ժոզեֆ
Ռոջեր Կացիա - Ռեմի Վիգորետ
Պիեր Դաք - նախարար
Ռոբերտ Ռոլիս - Սաիլոր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փոքրիկ լողորդը(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
web-yan.com Archived 2009-03-19 at the Wayback Machine. Պատկերասրահ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Marvin Heineman.։ «Le petit baigneur-The Bouncing Beauty (1967)» (գերմաներեն)։ Cinemagazine։ Վերցված է 2015-04-09 
«Le petit baigneur» (ֆրանսերեն)։ Le Monde des Avengers։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-04-14-ին։ Վերցված է 2015-04-09 
«BALDUIN, DER TROCKENSCHWIMMER (Le petit baigneur 1968 Robert Dhéry)» (գերմաներեն)։ Schlombies Filmbesprechungen։ 1.1.2014։ Վերցված է 2015-04-09
Ռոջեր Լոյդ-Փաք

Ռոջեր Լոյդ-Փաք (անգլ.՝ Roger Lloyd-Pack, փետրվարի 8, 1944(1944-02-08), Իսլինգտոն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն - հունվարի 15, 2014(2014-01-15), Kentish Town, Քամդեն, Մեծ Լոնդոն), անգլիացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Հարրի Փոթերը և Կրակի գավաթը» ֆիլմում Բարթի Քրաուչի դերով։


== Կենսագրություն ==
Ռոջեր Լոյդ-Փաքը ծնվել է 1944 թվականի փետրվարի 8-ին Իսլինգտոնում (Հյուսիսային Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիա), դերասան Չարլզ Լոյդ-Փաքի (1902-1983) և տուրիստական գործակալ Ուլրիկ Էլիզաբեթ Պալեյի (1921-2000) ընտանիքում։ Ռոջերը ունի եղբայր՝ Քրիստոֆեր Լոյդ-Փաքը, որը թատրոնի մենեջեր է։


== Կարիերա ==
Ռոջերը սկսվել է նկարահանվել ֆիլմերում 1965 թվականից։ Առաջին դերը եղել է «Վրիժառուները» սերիալի «Քաղաքը, որտեղից չեն վերադառնում» սերիայում։ 2015 թվականին նկարահանվել է «Հարրի Փոթերը և Կրակի գավաթը» ֆիլմում, մարմնավորել է Բարթի Քրաուչի կերպարը, որը նրան մեծ հայտնիություն է բերել։ Ընդհանուր նա նկարահանվել է 118 ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։


== Անձնական կյանք ==
1967-1972 թվականներին Ռոջերն ամուսնացել է դերասանուհի Շեյլա Բոլի հետ։ Այս ամուսնության մեջ Լոյդ-Փաքը ունեցել է իր առաջին դուստրը՝ Էմիլի Լոյդ-Փաքը (ծնվել է 1972 թվականի սեպտեմբերի 29-ին)։
2000 թվականի ապրիլի 28-ին Ռոջերն ամուսնացել է երկրորդ անգամ՝ բանաստեղծուհի և դրամատուրգ Ջեհան Մարկեմի հետ և նրանից ունեցել է 3 երեխա։
Մահացել է 2014 թվականի հունվարի 15-ին ենթաստամոքսային գեղձի ուռուցքից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռոջեր Լոյդ-Փաք (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Մանրէների կայունություն

Մանրէների կայունություն, մանրէների դիմացկունությունը արտաքին միջավայրի անբարենպաստ գործոնների նկատմամբ։ Մանրէների սպոր առաջացնող ձևերն ավելի կայուն են, քան վեգետատիվ ձևերը։ Տիֆի, խոլերայի, բակտերիային դիզենտերիայի հարուցիչները գոյություն ունեն միայն վեգետատիվ ձևով և զանազան պայմաններում (բարձր և ցածր ջերմաստիճան, արևի ճառագայթներ և այլն) կենսունակությունը պահպանում են վայրկյաններց մինչև մի քանի ամիս։ Բոտուլիզմի հարուցիչների սպորավոր ձևերն արտաքին միջավայրի պայմաններում իրենց կայունությունը պահպանում են ինչպես ախտահանիչ նյութերի, այնպես էլ ֆիզիկական գործոնների նկատմամբ։ Ախտածին մանրէներն ունեն տարբեր կայունություն անտիբիոտիկների և սուլֆանիլամիդային պատրաստուկների նկատմամբ, որը կարևոր է գործնական բժշկության մեջ։ Ախտածին առանձին տեսակի մանրէների կայունությանը մեծ ուշադրություն է դարձվում գործնական համաճարակագիտության մեջ, քանի որ արտաքին միջավայրում դրանց գոյության պահպանումով է պայմանավորված վարակիչ հիվանդության օջախի գոյացումն ու հետագա տարածումը։
Միկել թանգարան

Միկել թանգարան (էստ․՝ Mikkeli muuseum), նկարչական թանգարան, որը համարվում է Էստոնիայի արվեստի թանգարանի մասնաճյուղերից մեկը։
Այն տեղակայված է Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինի պալատա-պուրակային համույթի հարևանությամբ։
Թանգարանում ներկայացված են գլխավորապես արևմտյան արվեստի և կերամիկայի հավաքածուներ, ինչպես նաև հնագույն չինական ճենապակի, որը թանգարանին նվիրաբերել է նշանավոր կոլեկցիոներ Յոհաննես Միկկելեմը 1994 թվականին։


== Պատմություն ==
Միկել թանգարանը հիմնադրվել է 1997 թվականին, որպես Յոհաննես Միկկելեմի արվեստի հավաքածուների ցուցադրասրահ։
1994 թվականին կոլեկցիոներ Յոհաննես Միկկելը Էստոնական գեղարվեստական թանգարանին է նվիրաբերում իր արտասահմանյան արվեստի հավաքածուն։
Յոհաննես Միկկելը (1907-2006) ծնունդով եղել է Հարավային Էստոնիայից և ուսումնասիրել է տարբեր առարկաներ, այդ թվում նաև արվեստը։
Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Տարտուի (Դորպատի) համալսարանում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո աշխատել է Տալլինի հնագիտական որոնումների խմբի հետ։
Իր կապերի շնորհիվ նա կարողացել է հավաքել քանգարանի ներկայիս հավաքածուն։


== Ծանոթագրություններ ==