Սիլաս (մարգարե)

Սիլաս կամ Սիլվանուս (հին հունարեն՝  Σίλας / Σιλουανός; մ.թ. 1-ին դար), վաղ քրիստոնեական համայնքի առաջատար անդամ, ուղեկցել է Պողոս առաքյալին առաջին և երկրորդ քարոզչական ճանապարհորդությունների ժամանակ ։


== Անուն և ստուգաբանություն ==
Սիլասը, ավանդաբար ենթադրվում է, որ չորս գրություններում հիշատակված Սիլվանոսն է։ Որոշ թարգմանություններում, այդ թվում՝ նաև Նոր միջազգային գրություններում նրան անվանել են՝ «Սիլաս»։ Պողոսը, Սիլասը և Տիմոթեոսը հիշատակված են՝ որպես Թեսաղոնիկեցիներին ուղղված երկու նամակների համահեղինակներ։ Կորնթացիներին ուղղված երկրորդ նամակում նշվում է, որ Սիլասը Պողոսի և Տիմոթեոսի հետ քարոզել է Կորնթոսի  եկեղեցում, և Սիլվանուսի միջոցով Պետրոսի գրած առաջին նամակում նա Սիլասին համարել է «հավատարիմ եղբայր»։
Որոշ տարաձայնություններ կան նրա անվան պատշաճ ձևի վերաբերյալ. Առաքյալների Գործերում նա հետևողականորեն կոչվում է «Սիլաս», բայց Սիլվանուս հռոմեական անունը, որը նշանակում է` «անտառից», միշտ օգտագործվում է Պողոսի կողմից և Պետրոսի առաջին նամակում, հնարավոր է, որ «Սիլվանուս»-ը բնօրինակ «Սիլաս»-ի հռոմեականացված տարբերակն է, կամ որ «Սիլասը» «Սիլվանուս»-ի հունական մականունն է։ Այսպիսով, Սիլասը հաճախ նույնացվում է Յոթանասունականների Սիլվանուսի հետ։ Կաթոլիկ աստվածաբան Ջոզեֆ Ֆիցմյերը նշում է, որ Սիլասը արամերեն «Սեյլա»-ի (שְׁאִילָא) հունարեն տարբերակն է, որը եբրայերեն «Սաուլ» (שָׁאוּל) է կոչվում, որը հաստատված է Պալմիրյան արձանագրություններում։


== Աստվածաշնչյան պատմություն ==
Սիլասը նախ հիշատակվում է Գործք 15:22-ում, որտեղ նրան և Հուդա Բարսաբբասին (ով հաճախ հայտնի է «Հուդա» անունով) ընտրել են եկեղեցու երեցները, որպեսզի Պողոսի և Բառնաբայի հետ Անտիոք վերադառնան՝ Երուսաղեմի խորհրդի հետևից։ Սիլասն և Հուդան եղբայրույթան մեջ հիշատակվում են որպես առաջնորդող եղբայրներ, մարգարեներ և խրախուսող խոսնակներ։ Սիլասը ընտրվեց Պողոսի կողմից նրան ուղեկցելու իր երկրորդ առաքելության համար այն բանից հետո, երբ Պողոսը և Բառնաբան բաժանվեցին՝ Մարկոսի մասնակցության շուրջ ծագած վիճաբանությունից հետո։ Երկրորդ առաքելության ընթացքում նա և Պողոսը բանտարկվեցին կարճ ժամանակով՝ Ֆիլիպինում, որտեղ տեղի ունեցած երկրաշարժը «կոտրեց նրանց շղթաները և բացեց բանտի դուռը»։ Ահա թե ինչու արվեստի մեջ երբեմն Սիլասը պատկերված է կոտրված շղթաներով։
Գործք 17–18–ի համաձայն՝ Սիլասը և Տիմոթեոսը Պողոսի հետ ճանապարհորդել են Ֆիլիպինից Սալոնիկ, որտեղ նրանց թշնամաբար են վերաբերվել հրեաների ավանդական որոշ ժողովարանների ժամանակ։ Ոտնձգություններով հետևել են եռյակին մինչև Բերա ՝ սպառնալով Պողոսի անվտանգությանը, և Պողոսին ստիպել առանձնանալ Սիլասից և Տիմոթեոսից։ Պողոսը ճանապարհվել է Աթենք, իսկ Սիլասն և Տիմոթեոսը հետագայում միացել են նրան Կորնթոսում։
Գործք 18:6-7-ի համաձայն՝ այս իրադարձությունները թվագրվում են մոտավորապես մ.թ.50-ական թվականները՝ Պողոսը հրեական թշնամանքի հետևանքով դադարում է հաճախել Կորնթոսում գտնվող ժողովարան, որից հետո Սիլասը «Գործեր» պատմվածքում չի հիշատակվում։


== Պատկառանք ==
Սուրբ Սիլասի անունը հիշատակվում է Ամերիկայի Ավետարանական Լյութերական եկեղեցու Սրբերի օրացույցում, տոնվում է Եպիսկոպոսաց եկեղեցում (Միացյալ Նահանգներ) հունվարի 26-ին՝ Տիմոթեոսի և Տիտոսի հետ, իսկ հուլիսի 13-ին՝ առանձին, Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու կողմից և փետրվարի 10-ին՝ Լութերիական Եկեղեցի-Միսուրիի Սինոդի կողմից: Սուրբ Սիլասի համար հուլիսի 30-ին հարգանքի տուրք է մատուցվում Արևելյան Ուղղափառ եկեղեցում՝ Սիլվանոս առաքյալի, Կրեսենցի, Եպենետոսի և Անդրոնիկոսի հետ միասին, և հունվարի 4-ին հարգանքի տուրք է մատուցվում բոլոր առաքյալներին։


== Տես նաև ==
Պողոս Առաքյալ
Ագաբուս
Բառնաբաս
Մանահեն
Սիլվանուսի ուսմունքը, ապոկրիֆային տեքստ է Նաղ Համադի գրադարանում, որը վերագրվում է Սիլվանոս/Սիլասին .
Սուրբ Սիլաս եկեղեցի


== Նշումներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պողոս Առաքյալ 
Ագաբուս
Բառնաբաս
Մանահեն
Սիլվանուսի ուսմունքը
Սուրբ Սիլաս եկեղեցի


== Ծանոթագրություններ ==