Վիկտոր Տյոմին

Վիկտոր Անտոնովիչ Տյոմին (ռուս.՝ Виктор Антонович Тёмин, նոյեմբերի 3, 1908(1908-11-03), Յոշկար Օլա, Կազանի գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 9, 1987(1987-01-09), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային ֆոտոլրագրող։ Աշխատել է «Կրասնայա Թաթարիա», «Պրավդա» և «Իզվեստիա» թերթերում, ինչպես նաև «Օգոնյոկ» և ՏԱՍՍ ամսագրերում։ ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատող։ Մարիի ԻԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1973), Յոշկար Օլայի պատվավոր քաղաքացի (1975), Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Վիկտոր Անտոնովիչ Տյոմինը ծնվել է 1908 թվականի հոկտեմբերի 21-ին (նոյեմբերի 3), Ցարևոկոկշայսկում (այժմ՝ Յոշկար Օլա, Մարի Էլ Հանրապետություն), հոգևորականի ընտանիքում։ Իր առաջին լուսանկարն արել է Մենզելինսկում, երբ դեռ դպրոցական էր։
1922 թվականին սկսել է աշխատել որպես «Իզվեստիա ՏատՑԻԿա» թերթի թղթակից։ 1929 թվականին «Կարմիր Թաթարիայի» խմբագրության հանձնարարությամբ Վիկտոր Տյոմինը լուսանկարել է Կազան ժամանած Մաքսիմ Գորկուն։ Հանդիպման ժամանակ գրողը թղթակցին նվիրել է «Լեյկա» շարժական լուսանկարչական սարք։
1930-ական թվականներին Վիկտոր Տյոմինը նկարահանել է մի շարք նշանակալի իրադարձություններ՝ առաջին արշավը դեպի Հյուսիսային բևեռ, «Չելյուսկին» շոգենավի նավաստիների փրկության էպոպեան, Վալերի Չկալովի, Ալեքսանդր Բելյակովի և Գեորգի Բայդուկովի թռիչքները, առաջին կին օդաչուի թռիչքը  «Հայրենիք» ինքնաթիռով, դեպի Արկտիկայի արշավախմբերը «Թայմիր», «Մուրմանսկ», «Երմակ», «Սադկո» սառցահատներով։ 1938 թվականին մասնակցել է մարտերի որպես ֆոտոլրագրող Հասան լճի մոտ և Հալխին գոլ գետի մոտ, որտեղ ծանոթացել է Մոնղոլիայում խորհրդային զորքերի առաջին բանակային խմբի հրամանատար Գեորգի Կոնստանտինովիչ Ժուկովի հետ։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Վիկտոր Տյոմինը՝ որպես ռազմաճակատային թղթակից, եղել է տարբեր ճակատներում։ 1945 թվականի մայիսի 1-ի կեսօրին Պո-2 ինքնաթիռից լուսանկարել է Հաղթանակի դրոշը։ Այդ լուսանկարը օպերատիվ կերպով հասցվել է «Պրավդայի» խմբագրություն։ «Հաղթանակի դրոշը ռայխստագի վրա» լուսանկարը տպագրվել է աշխարհի տասնյակ երկրների թերթերում և ամսագրերում։ Օդաչու Ի. Վետշակը հետագայում պատմել է․

Ավելի ուշ «Միսսուրի» լինկորում Վիկտոր Տյոմինը լուսանկարել է Ճապոնիայի կապիտուլյացիայի մասին ակտի ստորագրումը։
Եղել է «Պրավդայի» թղթակից Նյուրնբերգյան դատավարությունում։
Բացի այդ, 35 տարվա ընթացքում Տյոմինը պարբերաբար լուսանկարել է գրող Միխայիլ Շոլոխովին։ Համարվում է խորհրդային ժուռնալիստիկայի ամենաօպտիմալ և բարձր պրոֆեսիոնալիզմով ֆոտոթղթակիցներից մեկը։
Վիկտոր Տյոմինը մահացել է 1987 թվականի հունվարի 9-ին։ Թաղվել է Մոսկվայի Կունզևսկի գերեզմանատանը։


== Մրցանակներ ==
Կարմիր աստղի երկու շքանշան (18 հունիսի, 1945, 29 սեպտեմբերի, 1945)
Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան (6 ապրիլի, 1985)
Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան (10 հոկտեմբերի, 1943)
մեդալներ
ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատող
Մարիի ԻԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1973)
Յոշկար Օլայի պատվավոր քաղաքացի (1975)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Тёмин Виктор Антонович // Энциклопедия Республики Марий Эл / Отв. ред. Н. И. Сараева. — Йошкар-Ола, 2009. — С. 750. — 872 с. — 3505 экз. — ISBN 978-5-94950-049-1.
Тёмин Виктор Антонович // Марийская биографическая энциклопедия / Авт.-сост. В. А. Мочаев. — 2-е изд. — Йошкар-Ола: Марийский биографический центр, 2017. — С. 437. — 606 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-905314-35-3.


== Արտաքին հղումներ ==
Տյոմինի երկերը Դաշնային արխիվային գործակալության կայքում