armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մի՛ նայիր վերև (ֆիլմ, 2021)

Մի՛ նայիր վերև (անգլ.՝ Don't look up), 2021 թվականի սպասվելիք ֆիլմ, որի ռեժիսորը, համապրոդյուսերը և սցենարի հեղինակը Ադամ Մաքքեյն է, որն արտադրելու է ֆիլմը Քևին Մեսիքի և Ջեֆ Վաքսմանի հետ միասին։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալու Լեոնարդո ԴիԿապրիոն, Ջենիֆեր Լոուրենսը, Ռոբ Մորգանը, Մերիլ Սթրիփը, Քեյթ Բլանշետը, Ջոնա Հիլը, Հիմեշ Պաթելը, Տիմոտի Շալամեն, Արիանա Գրանդեն, Քիդ Քադին, Մեթյու Փերին և Թոմեր Սիսլեյը։ Ֆիլմը տեղայնացնելու է Նեթֆլիքս սթրիմինգային հարթակը։


== Սյուժե ==
Ըստ Deadline-ի, ֆիլմը պատմում է երկու աստղագետների մասին, որոնք ուղևորվում են ճանապարհորդության՝ մոտ գտնվող աստերոիդի մասին մարդկությանը զգուշացնելու համար, որը կարող է ոչնչացնել մոլորակը։ Ինչպես հաղորդվում է՝ ֆիլմը կատակերգություն է լինելու։


== Դերասանական կազմ ==
Լեոնարդո ԴիԿապրիո
Ջենիֆեր Լոուրենս
Ռոբ Մորգան
Մերիլ Սթրիփ
Քեյթ Բլանշետ
Ջոնա Հիլ
Հիմեշ Պաթել
Տիմոտի Շալամե
Թոմեր Սիսլեյ
Արիանա Գրանդե՝ կամեո
Քիդ Քադի՝ կամեո
Մեթյու Փերի՝ կամեո


== Արտադրություն ==


=== Զարգացում ===
Մինչդեռ Ջենիֆեր Լոուրենսի և Ռոբ Մորգանի մասնակցությունը հայտարարվել է 2020 թվականի փետրվարին, հիմնական դերասանական կազմը միացել է նրանց ավելի ուշ՝ նույն թվականի աշնանը։


=== Նկարահանումներ ===
Ֆիլմի ռեժիսոր Ադամ Մաքքեյը հայտնել է, որ COVID-19 համավարակի պատճառով նկարահանումները սկսվելու են 2020 թվականի նոյեմբերի 19-ին Բոստոնում։


== Թողարկում ==
Նեթֆլիքսը պլանավորում է թողարկել «Մի՛ նայիր վերև» ֆիլմը 2021 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Մի՛ նայիր վերև (ֆիլմ, 2021)»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Գինու գավաթով աղջիկը

«Գինու գավաթով աղջիկը» (հոլ.՝ Dame en twee heren), Յան Վերմեերի նկարներից՝ նկարված 1659-1660 թվականներին։ Ներկայումս այն պահպանվում է դուքս Անտոն Ուլրիխի թանգարանում,որը գտնվում է Գերմանիայի Բրաունշվայգ քաղաքում։ Նկարի ներքևի ձախ մասում ապակու վրա երևում է հեղինակի ստորագրությունը «IV Meer»:
Առաջին անգամ նկարը հիշատակվում է 1696 թվականի մայիսի 16-ին կայացած Հակոբ Դիսսուիսի մազմակերպած աճուրդի ժամանակ՝ «Ուրախ ընկերակցություն է տոնվում սենյակում» անունով՝ նախնական 73 ֆլորինով։ Հետագայում այն հայտնվում է Անտոն Բրաունշվերի հավաքածուի 1710, 1744 և 1776 թվականների գույքագրի մեջ։ Նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ մինչև 1815 թվականը պահվում է որպես նվաճում։
Նկարն ակնհայտորեն նման է և էսթետիկական մոտեցում ունի Վերեմեերի մյուս երկու «Գինու գավաթը» և «Երաժշտության ընդհատված դաս» ստեղծագործությունների հետ։ Մի քանի տարրեր ամբոջությամբ նույնն են, օրինակ՝ բաց պատուհան՝ վիտրաժային նկարներով (հավանաբար Ժանետտա Վոգել, Վերմեերի կնոջ հարևանուհին)):
Նկարում պատկերված է մի տղամարդ, որը մի բաժակ գինի է մատուցում կնոջը:Կինը վառ կարմիր մետաքսե զգեստ է հագել՝ հավանաբար գայթակղելու նպատակով։ Նա ժպտալով նայում է նկարը դիտողին:Նրա հայացքի մեջ կարելի է կարդալ կոկետություն, թեթև արբածություն։ Ֆոնի հետին մասում նստած է երկրորդ տղամարդը, որը, ձեռքը սեղանին հենած, մտազբաղ նայում է մի կողմ։ Նրա արտաքին տեսքը մելանխոլիկ է, որը կարող է առաջացած լինել խանդի պատճառով։ Կապույտ սփռոցով ծածկված և լավ լուսավորված սեղանի վրա պատկերված է նատյուրմորտ՝ մետաղական սկուտեղի մեջ մրգեր և կերամիկական սափոր՝ սպիտակ կտորի վրա դրված։
Այդպիսի թեմաներ հաճախ էր հանդիպում այդ ժամանակաշրջանի գեղանկարչության մեջ (օրինակ՝ Պիտեր դե Հոոխի «Զինվորների հետ խմող կինը» (1658 թվական) գտնվում է Լուվրում)): Միայն թե Բերմեերի գործերն առանձնանում են կերպարներ ավելի խորը հոգեբանական մշակմամաբ։ Կտավի իմաստը, հավանաբար, չափավորության կոչ է՝ արտահայտված այլաբանությամբ։ Պատուհանի վիտրաժները հակադրվում են սենյակում գտնվողների վարքագծին:Պատից կախված նախնիներից մեկի դիմանկարը, հավանաբար, նույն նպատակին է ծառայում։
Պատկերի անթերի խորությունը հստակ տեսանելի է նկարի սկզբնամասի  լուսավորված սալիկապատված հատակի վրա։ Նկարը համարվում է վարպետի հասուն դարաշրջանի գլուխգործոցներից մեկը։ Տարբեր տեխնիկայի օգտագործումը՝ քողարումից մինչև ամենափոքր տարրեր, հնարավորություն է տալիս ավելի իրատեսորեն փոխանցել տարբեր օբյեկտների մակերեսները։


== Ծանոթագրություններ ==
Դամբլա Կուրուն

Դամբլա-Կուրուն, լեռ Թուրքիայի Արդվինի մարզում, Պոնտական լեռնահամակարգում, նրա արևելյան հատվածում, Ճորոխ գետի ձախ կողմում, Արդվին քաղաքից մոտ 15 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2962 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նևիլ սյուր Վան

Նևիլ սյուր Վան (ֆր.՝ Neuville-sur-Vanne), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 433 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.10 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.25 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 125 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 90 կմ հարավ-արևմուտք, Տրուա քաղաքից` 23 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 270 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 205-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 65։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,9 %։ 205 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 185 անձ (94 տղամարդ և 91 կին)։ Գործազուրկ են եղել 20 անձ (10 տղամարդ և 10 կին)։ 65 անաշխատունակներից 25-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը` թոշակառուներ, իսկ 17-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
1963-64 NBA մրցաշրջան

1963-64 NBA մրցաշրջան, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 18-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ հինգ խաղերի արդյունքում, «Սելտիքս»-ը հաղթել է «Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս»-ին։
1963 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ «Նյու Յորք Նիքս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է թեթև հարձակվող Արթ Հեյմանը։ Դրաֆթի ժամանակ 3-րդ համարի ներքո ընտրվել է Նեյթ Թերմոնդը, իսկ 10-րդ համարի ներքո՝ Գաս Ջոնսոնը։ Տարածքային դրաֆթի ժամանակ ընտրվել են Թոմ Տակերը։


== Պարբերական առաջնություն ==
Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս


== Փլեյ օֆ ==


== Ցուցանիշներով առաջնորդներ ==


== Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ ==
NBA ամենաարժեքավոր խաղացող: Օսկար Ռոբերտսոն, Ցինցինատի Ռոյալս
NBA տարվա սկսնակ: Ջերի Լուկաս, Ցինցինատի Ռոյալս
Տարվա մարզիչ: Ալեքս Հանում, Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս


== Աղբյուրներ ==
1963-64 NBA Season Summary Archived 2012-10-17 at the Wayback Machine.
Շլամերսդորֆ

Շլամերսդորֆ (գերմ.՝ Schlammersdorf), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Վալդնաբի Նոյշթաթ շրջանի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 888 մարդ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 20,35 տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 74 155։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (գերմ.)
Բժեգյան ամրոց

Բժեգյան ամրոց (լեհ.՝ Zamek Piastów Śląskich w Brzegu), Սիլեզյան Պիաստերի նստավայրը, որը գտնվում է Բժեգում։ 


== Աշխարհագրություն ==
Բժեգյան ամրոցը գտնվում է Օդրա գետից դեպի արևմուտք գտնվող ժայռի վրա, Բժեգ քաղաքում, Ստորին Սիլեզիայի և Օպոլսկյան վոյևոդությունների սահմանի վրա, Լեհաստանի հարավ-արևմուտքում։ Այն գտնվում է 39-րդ ազգային ճանապարհից ոչ հեռու, Նամիսլուվի և Ստշելինի միջև։ 


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ Բժեգյան ամրոցը հիշատակվել է 1235 թվականին։ Այդ ժամանակ այստեղ էր գտնվում իշխանի փոխարինողի կալվածքը, որտեղ նաև կանգ է առել Վրոցլավյան իշխանն իր ճանապարհորդությունների ժամանակ։ Հնարավոր է, որ այդ ժամանակ ամրոցը չի ունեցել քարե տարրեր։ 13-րդ դարի վերջին Բոլեսլավ I Դաժանն ամրոցից առանձին կառուցում է քառակուսի քարե աշտարակ, որը հետագայում անվանվում է «Առյուծների աշտարակ»։      
Պիաստների ընտանիքը, որը կառավարում էր Բժեգյան իշխանությունը, ամրոցում ապրել է 1311-1675 թվականներին։ 1342 թվականին ամրոցը դարձել է իշխանության մայրաքաղաքը։ 1370 թվականին Լյուդվիկ I իշխանը ընդլայնել է ամրոցը` կառուցելով մատուռ, որտեղ գտնվում է Պիաստների դինաստիայի դամբարանը։ Այդ ժամանակվա պատի հատվածներ պահպանվել են մինչ այսօր և տեսանելի են ամրոցի հարավային թևում։     
1532 թվականին Ֆրեդրիկ II իշխանը սկսել է ամրոցը վերանորոգել վերածննդի ոճով` ոգեշնչվելով Վավելի թագավորական ամրոցի ճարտարապետությամբ։ Ամրոցը շարունակել է զարգացնել նրա իրավահաջորդ Յեժի II-ը։ Կառույցներն ունեին երկու նոր շենքերի տեսք, մեծ բակ և ամբուլատորիա։ Լրացուցիչ շինությունները, որոնք կառուցվել էին այդ դարաշրջանում, ունեին աշտարակի դարպասներ, որոնք համալիրի մուտքն է։ Պիաստների իշխանների կիսանդրիները դարպասի դեկորի մի մասն էին։ Դիզայնի փոփոխությունները կատարվել են ամրոցի գոթական ոճից մինչև Սիլեզիայի վերածննդի դարաշրջանի ճարտարապետությունը։  
1675 թվականին մահացել է Պիաստների դինաստիայի վերջին արու ժառանգ` Յեժի IV Վիլհելմը, իսկ Բժեգի իշխանությունը անցել է Հաբսբուրգների տիրապետության տակ, որից հետո ամրոցը սկսել է կատարել վարչական գործառույթ կայսեր փոխարքաների համար և աստիճանաբար անկում է ապրել։  
1741 թվականին ամրոցը ավերվել է Պրուսական զորքերի կողմից` Սիլեզիական առաջին պատերազմի ժամանակ, որի ժամանակ փլատակները օգտագործվել են պրուսական զորքերի համար որպես պահեստ։ Պատերազմից հետո քաղաքը, որը անվանվել էր Բրիգ, Սիլեզիայի մեծ մաս հետ Ավստրիայից տրվել է Պրուսիային։ Բրիգը Պրուսիայի և Գերմանիայի մի մասն էր, սակայն 1945 թվականին Սիլեզիայի մեծ մասը հանձնվել է Լեհաստանին այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանի գերթե բոլոր բնակավայրերը փոխբնակեցվել են։ 
1801 թվականի հրդեհի ժամանակ ամրոցը ևս մեկ վնաս է կրել։ 1920 թվականին սկսվել է լքված ամրոցի վերակառուցում, սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ամրոցը մեծապես վնասվել է։ Ամրոցը վերակառուցվել է վերածննդի ոճով, 1966-78 և 1980-94 թվականներին։ Ներկայումս այն դարձել է Սիլեզիայի Պիաստների դինաստիայի թանգարան։ Բացի այդ, այստեղ անց են կացվում բազմաթիվ հանդիսավոր և մշակութային իրադարձություններ, համերգներ, գիտական ժողովներ, թատերական ներկայացումներ և այլն։    


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Shut Up and Drive

Shut Up and Drive (հայերեն՝ Լռիր և վարիր), բարբադոսցի երգչուհի Ռիհաննայի երգը, որը թողարկվել է նրա երրորդ՝ Good Girl Gone Bad (2007) ստուդիական ալբոմում։ Երգը գրել են Բերնարդ Սամները, Փիթեր Հուքը, Սթիվեն Մորիսը, Ջիլիան Գիլբերտը, Կարլ Սթրաքենը և Էվան Ռոդջերսը։ Պրոդյուսերավորումը կատարել են Կարլ Սթրաքեն և Էվան Ռոդջերսը։ Թողարկվել է որպես ալբոմի երկրորդ սինգլ, երգը ներկայացվել է ԱՄՆ-ում ռադիոյով 2007 թվականի հունիսի 12-ին, իսկ թողարկումը կատարվել է 2007 թվականի օգոստոսի 27-ին։ «Shut Up and Drive» երգը նյու վեյվ ժանրի է, որն իր մեջ ներառում է 1970-ականների և 1980-ականների ոճերը։ Երգի տեքստում նա խոսում է ավտոմեքենայի և ավտոմասերի մասին՝ ներառյալ 57 Կադիլակը։


== Քննադատների արձագանքը ==
Երգը քննադատվել է երաժշտական քննադատների կողմից։ About.com-ից Բիլ Լամբը մեկնաբանել է այն որպես  Good Girl Gone Bad ալբոմի ավելի լավ երգ, բացի այդ նաև այն, որ երգն ունի ամառային շունչ՝ Ռիհաննայի առաջին երգի՝ Pon de Replay-ի նման։


== Երգացանկ ==


== Նշանակություն ==
Իմաստը վերցված է «Good Girl Gone Bad» ալբոմի նշումներից։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Wish You Well (երգ, Sigala և Բեքի Հիլլ)

«Wish You Well», անգլիացի դիջեյ Sigala-ի և Բեքի Հիլլի երգ, որ թողարկվել է 2019 թվականի մայիսի 24-ին «Ministry of Soun»-ի և «B1 Recordings»-ի կողմից։ Սինգլը զբաղեցրել է 8-րդ հորիզոնականը UK Singles Chart-ում՝ դառնալով Sigala-ի 7-րդ երգը, որ մտել է լավագույն տասնյակի մեջ, իսկ Բեքի Հիլլի համար սա 2-րդ մուտքն էր (3-րդ՝ հաշվի առնելով նրա չգրանցված հայտնվումը Ուիլքինսոնի «Afterglow»-ում)։


== Աջակցում ==
Sigala-ն հայտնեց համագործակցության մասին՝ հրապարակելով 15 վայրկյան տևողությամբ աուդիո սոցիալական ցանցերում մայիսի 20-ին։


== Քննադատություն ==
Քեթ Բեյնը Billboard-ից ասաց, որ այդ ամառային երգը ուժեղ հաուս փոփ մեղեդի է՝ օպերետային սինթեզներով, լարվածությամբ և նախատեսված ակումբների համար։ Նա նաև նշեց, որ երգում օգտագործվում են տարրեր, որոնք սիրված էին տասնամյակի սկզբում՝ ներկայացված ժամանակակից փայլով և զգայունությամբ։


== Կենդանի կատարումներ ==
Sigala-ն և Հիլլը ելույթ ունեցան BBC Radio 1-ի Big Weekend 2019-ի համար 2019 թվականի մայիսի 25-ին (երգի թողարկումից մեկ օր հետո)։ Sigala-ն և Հիլլը ելույթ ունեցան նաև Capital FM-ի Summertime Ball 2019-ի համար հունիսի 8-ին Wembley Stadium-ում։


== Անձնակազմ ==
Վերցված է Tidal-ից։

Sigala - գործիքներ, վոկալ, պրոդյուսեր, միքսինգ, ծրագրավորում
Բեքի Հիլլ - վոկալ
Jarly - պրոդյուսեր
Քեվին Գրեյնգեր - ձայնագրություն, միքսինգ
Դիպեշ Պարմար - ելույթների կարգավորում
Միլլի ՄակԳրեգոր - լարեր
Անդրեաս Քրուգեր - վոկալային պրոդյուսեր
Ռայան Էշլի - վոկալային պրոդյուսեր


== Հիթ-շքերթներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վառստու (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վառստու (այլ կիրառումներ)Վառստու շրջան (էստ․՝ Varstu vald), շրջան Էստոնիայի Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Վառստու գյուղական ավանը։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1294 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 7,58 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը(չաշխատող հղում) (էստոներեն)
Կուղանովիտ

Կուղանովիտ, գավառ Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի կազմում։ Կուղան գետակի (այժմ՝ Խոշաբի վտակ Կելան–դարասի) հովտում։ Կուղանհովիտը նույնացվում է Ասորեստանի Սարգոն 2-րդ թագավորի սեպաձև արձանագրություններում հիշատակած (մ. թ. ա. 714) Կալանիային (համանուն բերդով)։ Կուղանհովիտի որոշակի տեղի, ինչպես նաև բնակավայրերի մասին այլ տեղեկություններ չեն հանդիպում աղբյուրներում։


== Տես նաև ==
Վասպուրական
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Գրականություն ==
Թ.Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»։


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Ծանոթագրություններ ==
Պալչե

Պալչե (ուկրաիներեն՝ Пальче), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1545 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պալչե գյուղում բնակվում էր 388 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1906 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 203,57 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գենադի Աբրամով

Գենադի Աբրամով (ռուս.՝ Абрамов, Геннадий Михайлович, սեպտեմբերի 30, 1940(1940-09-30), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 26, 2011(2011-10-26), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս արձակագիր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1940 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, Մոսկվայում։ Տարհանվել է, Մոսկվա վերադառնալուց հետո ընդունվել է դպրոց։ 1958 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Մենդելեևի անվան քիմիատեխնիոլոգիական ինստիտուտը, որն ավարտել է 1963 թվականին։ 1963-1973 թվականներին աշխատել է որպես ինժեներ քիմիկ-տեխնոլոգ ծրագրային ինստիտուտում։ Այդ ժամանակ հետաքրքրվել է գրականությամբ և սկսել է գրել պատմվածքներ։
1973-1975 թվականներին Մոսկվայի մետրոպոլիտենում զբաղվել է գրքավաճառությամբ։ Այդ ժամանակ սկսել է տպագրվել թերթերում և ամսագրերում։
1975 թվականին ավարտել է Կենտրոնական կոմիտեի Մոսկվայի քաղաքային կոմիտեի և Մոսկվայի գրողների միության գրական ստուդիան։ 1975-1990-ական թվականներին «Գյուղական երիտասարդություն» թերթում աշխատել է որպես գիտական խորհրդատու։ 1982 թվականից եղել է ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ։ «Ազատ հրաձիգ» մրցանակի դափնեկիր է։
Մահացել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, Մոսկվայում։
Կինը` Ելենա Դոբուժենսկայան, ամուսնու հիշատակին է նվիրել «Իմ թանկագին տղաներ» գիրքը։


== Ստեղծագործություն ==
1979 թվականինն հրատարակվել է իր առաջին` «Տաք հագնվել» պատմվածքների գիրքը, սրան հաջորդել է երկրորդ` «Պատահական հոգսեր» գիրքը (երկուսն էլ հրատարակվել են «Երիտասարդ գվարդիա» հրատարակչությունում)։ Այնուհետև տպագրվել են «Առավոտից երեկո» (Խորհրդային գրող), «Անաստվածները» (Մոսկովյան աշխատավոր) գրքերը, «Թռչնակ» վեպը (Երիտասարդ գվարդիա)։

Տաք հագնվել. պատմվածքներ։ Մոսկվա, Երիտասարդական գվարդիա հրատարակչություն, 1979 թվական, 222 էջ։
Առավոտից երեկո. պատմվածքներ և վիպակներ։ Մոսկվա, Խորհրդային գրող հրատարակչություն, 1983 թվական, 294 էջ։
Պատահական հոգսեր. պատմվածքներ։ Մոսկվա, Երիտասարդական գվարդիա հրատարակչություն, 1983 թվական, 174 էջ։
Թռչնակ. վեպ։ Նկարիչ` Ե. Ֆլերովա, Մոսկվա, Երիտասարդական գվարդիա հրատարակչություն, 1990 թվական, 300 էջ։
Անաստվածներ. պատմվածքներ։ Նկարիչ` Ե. Կորոլկովա, Մոսկվա, Մոսկովյան աշխատավոր հրատարակչություն, 1990 թվական, 300 էջ։


== Քննադատություններ ==
Առաջին գրքի հրատարակվելուց հետո եղել են արձագանքներ։

Պատմվածքների առաջին` «Տաք հագնվել» ժողովածուն, որը լույս է տեսել «Երիտասարդ գվարդիա» հրատարակչատանը, բարձր է գնահատվել Լեոնիդ Ժուխովիցկու կողմից.


== Ծանոթագրություններ ==
Լահմաջո

Լահմաջո (արաբ․՝ لحم عجين‎‎, հայերեն՝ Լոշմիս), հանրահայտ արևելյան ուտելիք։ Լահմաջոն անվանում են հայկական և արաբական պիցցա։ Ուտեստի հիմքը հանդիսանում է բարակ խրթխրթան հացային բլիթ, որի վրա լցնում են աղացած միս, լոլիկ, տոմատի մածուկ, բուլղարական պղպեղ, սոխ, սխտոր, կանաչի, սև պղպեղ։ Ճիշտ պատրաստված լահմաջոն կշռում է 150–ից 170 գրամ։
Խորհրդային Հայաստան լահմաջոն մուտք է գործել 1960-ական թվականներին հայրենադարձության շնորհիվ՝ սիրիական Հալեպ քաղաքից ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Minaki, Peter,  The Big Book Of Mediterranean Recipes: More Than 500 Recipes for Healthy and Flavorful Meals, «Adams Media», 2014 — 512 p, ISBN 1440579504։
Petrosian, Irina; Underwood, David,  Armenian Food: Fact, Fiction & Folklore, «Lulu.com», 2006 — 252 p, ISBN 1411698657։


== Տես նաև ==
Պիցցա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պատրաստենք միասին. Լահմաջո
Հուլիսի 17

Հուլիսի 17, տարվա 198-րդ (նահանջ տարիներին՝ 199-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 167 օր։


== Դեպքեր ==
1868 - Ճապոնիայի մայրաքաղաքը Կիոտոյից տեղափոխվում է Տոկիո
1955 - Դիսնեյլենդի բացումը Կալիֆոռնիայում
1992 - Չեխոսլովակիայի կազմից Սլովակիայի դուրս գալու պատճառով հրաժարական է տալիս երկրի նախագահ Վացլավ Հավելը
1996՝ ստեղծվում է «Պորտուգալախոս երկրների գործակցություն» կազմակերպությունը
2007 - Սան Պաուլուի օդանավակայանում ինքնաթիռի վթարից զոհվում է 199 մարդ
2016 - Երևանում սկսվեց զինված ապստամբություն


== Ծնունդներ ==

1894 - Ազատ Վշտունի, հայ բանաստեղծ
1899 - Ջեյմս Կեգնի James Cagney ամերիկացի երգիչ, պարող
1954 - Անգելա Մերկել Angela Merkel Գերմանիայի 8-րդ կանցլերը
1975 - Ելենա Անայա Elena Anaya իսպանացի դերասանուհի
1987 - Տիգրան Համասյան, հայ ջազ դաշնակահար, կոմպոզիտոր


== Մահեր ==
1790 - Ադամ Սմիթ Adam Smith անգլիացի տնտեսագետ և փիլիսոփա
1903 - Ջեյմս Էբբոտ Մաք-Նեյլ Ուիսթլեր James Abbot McNeill ամերիկացի նկարիչ
1912 - Հենրի Պուանկարե, ֆրանսիացի մաթեմատիկոս, աստղագետ, փիլիսոփա
1920 - Պայծառ Ֆասուլաճյան, դերասանուհի
1944 - Վիլյամ Ջեյմս Սիդիս William James Sidis ամերիկացի վունդերքինդ
1971 - Սողոմոն Տարոնցի, հայ բանաստեղծ և թարգմանիչ
1980 - Գրիգոր Ահարոնյան, քանդակագործ,
1966 - Գրիգոր Քեպինյան (Քեպինով) քանդակագործ
2005 - Սպարտակ Միշուլին Спартак Мишулин ռուս դերասան
2006 - Միքի Սփիլլեյն Mickie Spillane ամերիկացի գրող


== Տոներ ==
Արդարադատության համաշխարհային օր
 Ֆինլանդիա՝ Սահմանադրության օր


== Ծանոթագրություններ ==
Վիրյուգա

Վիրյուգա (ռուս.՝ Вирюга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ստորին Պեզա գետի աջ ափին՝ 141 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 34 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000212103000049934
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004993
Ավազանի կոդը - 03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ստարինկա (այլ կիրառումներ)

Ստարինկա, կարող է վերաբերել՝

Ստարինկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Ստարինկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Թագավորներ և կաղամբ (մուլտֆիլմ)

«Թագավորներ և կաղամբ», 1996 թվականի ռուսական տիկնիկային մուլտֆիլմ՝ Օ. Հենրիի համանուն վիպակի մոտիվներով։ Ռեժիսոր Մարիա Մուաթը մեծահասակների համար մյուզիքլ-մուլտֆիլմը ստեղծել է «Անիմատոգրաֆ» ընկերությունում։


== Սյուժե ==
Գործողությունները ծավալվում են Անչուրիայում՝ Օ. Հենրիի հորինած լատինամերիկյան Ադամաթզենու հանրապետությունում։ Այնտեղ աճում են կակտուսներ և բանաններ, իսկ տեղացի աղջիկները ծաղիկների պես գեղեցիկ են։ Տեղի նախագահը երգչուհու հետ փախչում է կաբարե՝ հափշտակելով հանրապետության գումարով լի ուղեպայուսակը։ Բոլորը փնտրում են կորած գումարը և ճանապարհին գտնում իրենց սիրուն, իսկ մյուսները կրակում և հեղաշրջում են անում։ Գեղեցիկ աղջիկները ցանկացած առիթով պարում են և երգում։


== Ստեղծողներ ==
Սցենարի, երկխոսությունների և տեքստերի հեղինակ - Վլադիմիր Գոլովանով
Ռեժիսոր-բեմադրիչ - Մարիա Մուաթ
Նկարիչ-բեմադրողներ - Քսենիա Պրիտկովա, Կոնստանտին Ռոմանենկո
Օպերատոր-բեմադրող - Անդրեյ Պուչնին
Կոմպոզիտոր - Իգոր Նազարուկ
Գլխավոր անիմատորներ - Տատյանա Մոլոդովա, Կոնստանտին Ռոմանենկո, Ալլա Սոլովևա
Դերերի հնչյունավորողներ - Վլադիմիր Մաշկով (Ֆրենկ Գուդվին), Լև Դուրով (Բլայթ), Լարիսա Ուդովիչենկո (Իզաբել), Իրինա Մուրավյովա (Ջեսիկա), Վսեվոլոդ Աբդուլով (Դիկկի), Վիկտոր Պավլով, Միխայիլ Կոնոնով (Ֆելիպե), Յուլիա Ռուտբերգ, Ալեքսանդր Պոժարով, Իգոր Պիսմեննի
Միջախաղ «Բներ», «Ես այնպես էի սպասում», «Տանգո», «Հիշողություն»
Ռեժիսոր - Նատալյա Օրլովա
Նկարիչ - Պյոտր Կոտով
Կինոօպերատոր - Սերգեյ Խլեբնիկով
Ձայնային օպերատոր - Վլադիսլավ Տարասով
Երգերի կատարողներ - Ժաննա Ռոժդեստվենսկայա, Իրինա Մուրավյովա, Միխայիլ Սերիշև
Գործադիր պրոդյուսեր - Ալեքսանդր Սոկոլով
Տնօրեն - Ալինա ՎլասովաՖիլմի ստեղծողները ներկայացված են տիտրերում։


== Փառատոններ և մրցանակներ ==
1996 - մրցանակ «Ոսկե ձկնիկ» 2-րդ փառատոնում (Մոսկվա)
1996 - մրցանակ «Գրականություն և կինո» փառատոնում (Գատչին)


== Տեսագրություն ==
DVD տարբերակով մուլտֆիլմը թողարկվել է «Մուլտֆիլմերի փառատոն․ Թողարկում 1. Թագավորներ և կաղամբ» մուլտֆիլմերի հավաքածուում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թագավորներ և կաղամբ մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Մուլտֆիլմը tlum.ru կայքում
Մուլտֆիլմի ստեղծման 20-ամյա հոբելյան 31.03.2017
Դեդկովցի (այլ կիրառումներ)

Դեդկովցի, կարող է վերաբերել՝

Դեդկովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում
Դեդկովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում
Չիստյակովո (Սովետսկի շրջան)

Չիստյակովո (ռուս.՝ Чистяково), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սովետսկի շրջանում։ Մտնում է Սովետսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Թեժդրունք

Թեժդրունք, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Վարդենիսի լեռներում, Ելփին գետի աջափնյակում, Ելփին գյուղից 3,5 կմ հարավ։ Բարձրություն 2050 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Sweet Dreams

«Sweet Dreams», ամերիկացի երգչուհի Բիյոնսեի երգը՝ թողարկված 2009 թվականի հունիսի 2-ին որպես նրա I Am… Sasha Fierce երրորդ ստուդիական ալբոմի 6-րդ սինգլ։
Եղել է առաջին երգերից մեկը, որ գրվել է թողարկվելիք ալբոմի համար։ Երգի առաջին անվանումը եղել է «Beautiful Nightmare»: Ձայնագրումից մեկ օր անց դեմո տարբերակը հայտնվել է համացանցում։ Որպես I Am… Sasha Fierce ալբոմի վեցերորդ սինգլ նախատեսվում էր թողարկել Broken-Hearted Girl երգը, սակայն վերջին պահին ընտրվել է ավելի պարային «Sweet Dreams» երգը։


== Ձևաչափեր և երգացանկ ==


== Ձայնագրման մասնակիցներ ==
Մասնակիցները եղել են I Am... Sasha Fierce ալբոմի մասնակիցները.

Բեյոնսե – գլխավոր վեկալ, երգի պրոդյուսեր, հեղինակ
Ռիկո Լով – վոկալային պրոդյուսեր, երգի պրոդյուսեր, հեղինակ, լրացուցիչ վոկալ
Ջիմ Կարուանա – ձայնագրման ինժեներ
Ջեյմս Շեֆֆեր – երգի պրոդյուսեր, հեղինակ
Ուեյն Ուիլքինս – հեղինակ, աուդիո միքս ստեղծող, երգի պրոդյուսեր


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրեր ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կենդանանց

Կենդանանց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վան-Տոսպի գավառում, Վանից 3 կմ հարավ՝ բլրի վրա։


== Բնակչություն ==
Կենդանանց գյուղը 1909 թվականին ուներ 45 տուն հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղի մոտ կար բարձրորակ քարի հանք, որից գյուղացիները պատրաստում էին երկանաքարեր և արտահանում այլ գյուղեր։ Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին, մի մասն էլ՝ բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Շինություններ ==
Եկեղեցին (Ս. Աստվածածին) երկու կողմերին ուներ խորան։ Դրանցից մեկի պատին կար 967 թվակիր հայերեն արձանագրություն։ Գյուղից 2 կմ հարավ՝ զույգ բլուրների վրա, եղել են երկու եկեղեցի, որոնք կոչվել են «Ճխտակ ժամտուն»։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, 5-րդ հատոր, էջ 365, 1979 թ


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Շուլե Յուքսել Շենլեր

Շուլե Յուքսել Շենլեր (թուրքերեն՝ Şule Yüksel Şenler, մայիսի 29, 1938(1938-05-29), Կեսարիա, Թուրքիա - օգոստոսի 28, 2019(2019-08-28)), թուրք գրող, լրագրող և կանանց իրավունքների պաշտպան։


== Կենսագրություն ==
Յուքսել Շենլերը ծնվել է 1938 թվականի մայիսի 29-ին Կայսերիում։ Ավելի ուշ, վերցրել է «Շուլե» անունը։ Դեռ երիտասարդ տարիքում, ընտանիքի հետ միասին, տեղափոխվել է Ստամբուլ։ 8-րդ դասարանում թողել է դպրոցը և սկսել աշխատել հայ դերձակի մոտ։ Հենց այստեղ էլ Յուքսել Շենլերը գծագրել է ժամանակակից գլխաշորի իր սեփական մոդելը, որն առավել հայտնի պետք է դառնար ապագայում։
21 տարեկանում սկսել է աշխատել որպես լրագրող։ 1965 թվականից սկսել է կրել հիջաբ։ «Yeni İstiklal» (Նոր անկախություն) թերթում տպագրած հոդվածների համար՝ Յուքսել Շենլերի դեմ դատական հայցեր են ներկայացվել։ Նա ճանապարհորդել է Անատոլիայով և ելույթներ ունեցել տարբեր հանդիպումների ժամանակ։ Երբ աղջիկներն սկսեցին կրել Շենլերի նախագծած գլխաշորը, չադրայի այս տեսակն սկսեց կոչվել «le sulebaşı şu»։ Շենլերը ձերբակալվել է այն բանից հետո, երբ վերջինիս նամակը Ջևդեթ Սունայ վիրավորել է նախագահի արժանապատվությունը՝ բանտում անցկացնելով ութ ամիս։ Շենլերը գրել է «Hür Söz», «Yeni İstiklal» և «Babıalide Sabah» կանանց համար նախատեսված թերթերի համար։ 1980 թվականից հետո, սկսել է գրել «Zaman» և «Milli Gazete» օրաթերթերի համար։ Շենլերի «Խաղաղ փողոց» հայտնի վեպի հիման վրա նկարահանվել է հեռուստասերիալ։ Չնայած իր մեծ տարիքին և տկարությանը, Շենլերը շարունակել է պարբերաբար հրապարակվել բազմաթիվ թերթերում և ամսագրերում։ Սրտի կաթվածից մահացել է 2019 թվականի օգոստոսի 28-ին Ստամբուլում։


== Ընտիր երկեր ==
Երիտասարդության հոգեվարք
Հիդայեթ
Ինչ եղավ մեզ հետ
Իսլամական և ժամանակակից աշխարհի կանայք
Լսումներ
Ամեն ինչ իսլամի համար
Քաղաքակրթության արցունքները
Խաղաղ փողոց
Աղջիկ և ծաղիկ
Աջ ձեռքը
Գիտակից ուսուցիչ
Խորամանկ աղվես


== Ծանոթագրություններ ==
Ներսես Պալիանենց

Ներսես Պալիանենց, Պալիենց, Պալևնց, Պալոն, Պաղոն (13-րդ դարի վերջ, Սիս —1363, ենթադրվում է՝ Մանազկերտ), հայ մատենագիր, եկեղեցական-քաղաքական գործիչ։ 1330-ական թվականներին եղել է Ուրմիայի եպիսկոպոս։ Հարելով հայ ունիթոռներին, հրաժարվել է հայ եկեղեցուց ստացած եպիսկոպոսական կոչումից։ 1336 թվականին մեկնել է Կիլիկիա, Կաբինի Սիմեոն Բեկ եպիսկոպոսի և այլ համախոհների հետ քարոզել կաթոլիկություն, լատին եկեղեցու ծեսերով մկրտել հայերին։ Դրա հետևանքով առաջացել են հուզումներ, և իշխանությունը բանտարկել ու աքսորել է նրանց համախոհներին։ Հաջողություն չգտնելով Կիլիկյան Հայաստանում, 1338 թվականին Բենեդիկտոս 12-րդ պապից ստացել է Մանազկերտի արքեպիսկոպոսի պաշտոնը։ 1341 թվականին Ավինյոնում պապին է ներկայացրել հայ եկեղեցու «մոլորությունների» վերաբերյալ 117 մեղադրանք։ Ներսես Պալիանենցը 1348—51 թվականներին Ավինյոնում ավարտել է Մարտինոս Օպավիացու «Ժամանակագրություն» երկի թարգմանությունը։ Հայոց պատմությունը դիտելով իբրև ընդհանուր պատմության մաս՝ Ներսես Պալիանենցը թարգմանության մեջ որոշ տեղերում ներմուծել է հայոց պատմությանն առնչվող ժամանակագրական տեղեկություններ, վերջում կցելով հայ թագավորների, իշխանների և կաթողիկոսների անվանացանկերը։ Արժեքավոր են Եգիպտոսի սուլթանության կողմից Հռոմկլայի գրավման 1292, Կիլիկյան Հայաստանում ներքին գահակալական պայքարի, եգիպտական սուլթանության դեմ հայ-մոնղոլական կռիվների և այլնի վերաբերյալ տվյալները (թեև դրանցում կան առանձին անճշտություններ)։ Հայ հին թագավորների և իշխանների անվանացանկերը կազմելիս օգտվել է հիմնականում Մովսես Խորենացու և Եվսեբիոս Կեսարացու աշխատություններից։ Ներսես Պալիանենցը թարգմանել է նաև լատիներեն Մաշտոցը (ծիսարան)՝ ավելացնելով պատմական հիշատակագրություններ։ Թարգմանությունների բնագրերը պահպանվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան և Վենետիկի Մխիթարյան մատենադարաններում։


== Երկեր ==
Մանր ժամանակագրություններ 13-18-րդ դարեր, կազմ.՝ Վ. Հակոբյան, հ. 2, Երկեր, 1956։
Կյոգե (կոմունա)

Կյոգե (դան․՝ Køge Kommune), դանիական կոմունա Զելանդիա մարզի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 255,47 կմ², ինչը կազմում է Դանիայի ողջ տարածքի 0,59 %-ը՝ առանց Գրենլանդիայի և Ֆարերյան կղզիների։ 2008 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով՝ բնակչությունը 56637 մարդ է (տղամարդիկ՝ 27997, կանայք՝ 28640, օտարերկրացիներ՝ 2551)։


== Պատմություն ==
Կոմունան ձևավորվել է 2007 թվականին հետևյալ կոմունաներից.

Կյոգե (Køge)
Սկոուբո (Skovbo)։


== Երկաթուղային կայարաններ ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Կյոգեն borger.dk կայքում(չաշխատող հղում)(դան.)
Պաշտոնական կայք
Անդրբայկալյան շրջան

Անդրբայկալյան շրջան (ռուս.՝ Забайкальский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Անդրբայկալյան երկրամասում։
Ստեղծվել է 1967 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Զաբայկալսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 5253,6 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 22099 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4,21 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Միչուրինսկի շրջան (Տամբովի մարզ)

Միչուրինսկի շրջան (ռուս.՝ Мичуринский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տամբովի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Միչուրինսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1655 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 34245 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 20,69 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ցխինվալ

Ցխինվալ (օսերեն՝ Цхинвал ինչպես է արտասանվում , վրաց.՝ ცხინვალი [Ցխինվալի], «բոխիների երկիր»), մասամբ ճանաչված Հարավային Օսիայի Հանրապետության մայրաքաղաքն է։ Բնակչությունը՝ ▲32 699 մարդ (2020)։
Մինչ 1990 թվականը Հարավային Օսիայի ինքնավար մարզի վարչական կենտրոնն էր, ներկայումս՝ մասամբ ճանաչված Հարավային Օսիայի Հանրապետության մայրաքաղաքն է։
Համաձայն Հարավային Օսիայի վարչատարծքային բաժանման՝ Ցխինվալը Հարավային Օսիայի առանձին վարչական միավոր է, համաձայն Վրաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ Ցխինվալը տեղակայված է Գորիի մունիցիպալիտետի Շիդա Քարթլի մխարեում։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը՝ ▲32 699 մարդ (2020)։
1886 թվականին քաղաքում չեն ապրել օսեր. 3832 մարդուց հրեա էին 1953 հոգին (51 %), վրացի՝ 1135-ը (30 %) և հայ՝ 744-ը (19 %)
: 1897 թվականի ցարական վերջին մարդահամարը նույնպես ցույց է տալիս, որ քաղաքում օսեր չեն ապրել։
1917 թվականի դրությամբ հրեաները կազմում էին բնակչության 38,4 %-ը, վրացիները՝ 34,4 %, հայերը՝ 17,7 %, օսերը՝ 8,8 %: Ցխինվալի, ինչպես և մյուս վրացաբնակ հրեաները չէին տիրապետում իդիշին և խոսում էին վրացերեն։
1926 թվականի մարդահամարի ժամանակ Ցխինվալ էին տեղափոխվել զգալի քանակությամբ օսեր, իսկ տեղացիների, մասնավորապես հրեաների քանակը կտրուկ նվազել էր։
1989 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում ապրում էր 42 333 մարդ, որոնցից՝ օսեր - 31 537 (74,5 %), վրացիներ - 6 905 (16,3 %), ռուսներ - 1 836  (4,3 %), հայեր - 734 (1,7 %), ուկրաինացիներ - 427 (1,0 %), հրեաներ - 395 (0,9 %), ադրբեջանցիներ —  39 (0,1 %), հույներ - 30 (0,1 %), այլ ազգեր - 430 (1,0 %)։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրեյդյանկա (գյուղ, Բալակլեյայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրեյդյանկաԿրեյդյանկա (ուկրաիներեն՝ Крейдянка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1670 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրեյդյանկա գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,105 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռոմանով (գյուղ, Շեպետովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոմանովՌոմանով (ուկրաիներեն՝ Романів), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոմանով գյուղում բնակվում էր 455 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,088 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5170,45 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կոտոֆեև Կատուն (մուլտֆիլմ)

«Կոտոֆեև կատուն», խորհրդային երաժշտական մուլտֆիլմ, նկարահանված 1981 թվականին՝ ըստ ռուսական ժողովրդական «Կատուն ու աղվեսը» հեքիաթի մոտիվների։


== Սյուժե ==
Կատվին տնից վռնդում են, քանի որ նա ծերացել էր և մուկ բռնել չէր կարողանում։ Անտառ ընկնելով` նա ծանոթանում է Լիզավետա Իվանովնա անունով աղվեսի հետ։ Նրան ներկայանում է որպես վագր։ Վագրի մասին իմանում են նապաստակը, արջն ու գայլը և որոշում են տեսնել այդ գիշատիչին։ Աղվեսն ասում է, որ իրենց հետ նվերներ բերեն և թողնեն մեծ կաղնու տակ, իսկ իրենք թաքնվեն։ Աղվեսը բերում է կատվին, և նա ուտում է բոլոր նվերները։ Հետո տեսնում է թաքնված գայլի քիթն ու մտածում, թե դա մուկ է։ Կատուն ճանկռում է քիթն ու երեքին էլ այնպես վախեցնում, որ նրանք շատ հեռու են փախչում։


== Հեղինակներ ==
Երգերի տեքստ-Ալբերտ Իվանով
Խմբագիր-Ելենա Միխայլովա
Մոնտաժող-Ելենա  Բելյավսկայա
Տնօրեն-Լյուբով Բուտիրինա


== Դերերի հնչյունավորում ==
Գեորգի  Բուրկով-կատու
Պյոտր Վիշնյակով-ծերուկ
Զինաիդա Նարիշկինա-պառավ
Վալենտինա Տալիզինա-աղվես
Ռոգվոլդ  Սուխովերկո-արջ
Նիկոլայ Կարաչենցով-գայլ
Գարրի Բարդին-նապաստակ


== Գրականություն ==
Мережко В. Кот Котофеевич. — М.: Всесоюзное бюро пропаганды киноискусства, 1984. — 20 с. — (Фильм-сказка).


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Галина Баринова — Энциклопедия отечественного кино Archived 2017-08-30 at the Wayback Machine.
Կարլսբադի քարանձավներ (ազգային պարկ)

Կարլսբադի  քարանձավներ (անգլ.՝ Carlsbad Caverns National Park), կրաքարե քարանձավ։ Գտնվում  է   Չիհուահուան  անապատի Գվադալուպե լեռներում (Հարավային Նյու Մեքսիկո և Տեխաս, ԱՄՆ), ունի  մոտ 250 մլն  տարվա  հնություն, խորությունը  մոտ 339 մ։ Համարվում  է 300 հսկայական  կրաքարե  քարանձավներից  մեկը։


== Պատմություն ==

Չնայած  այն  բանին, որ, ըստ  իրեղեն  վկայությունների  այս  տարածքում  բնիկ  ամերիկացիները  եղել  են ավելի  քան 12 000 տարի  առաջ, և  հայտնի  է, որ իսպանացի արշավորդներն  այցելել են  այս  վայրեր  դեռևս 1500-ական  թվականներին, որ  այս  քարանձավները  հայտնաբերել  է  Ջիմ  Ուայթ  անունով  մի  հովիվ, որը  հետազոտել  է  քարանձավները 1898 թվականին։ Թթվածին հագեցած ջուրը թունելների և քարայրների բարդ լաբիրինթոս է փորել, բազմապիսի «դահլիճներ» կերտել կրաքարե ժայռերի մեջ։ Քարանձավներին փառք է բերել հատկապես «Մեծ դահլիճը», որն աշխարհի ամենամեծ ստորերկրյա քարայրներից է (610 մ երկարություն, 335 մ լայնություն)։ Դարերի ընթացքում հանքային ջուրը կաթել, գոլորշիացել է՝ բազմապիսի և հրաշագեղ հանքային գոյացություններ առաջացրել՝ ստալակտիտներ ու ստալագմիտներ, ներառյալ «Սատանայի  աղբյուրը», «Քարանձավային  մարդը» և  «Տիկնիկային  [[թատրոնը»։ Կրաքարի  քարանձավները  սովորաբար  ձևավորվում  են  ջրի  քայքայիչ  ազդեցությամբ՝  ջրային հոսանքների  նախկին  հուների  տեղում, բայց  Կարլսբադի  քարանձավները  փորվել  են ժայռերի  մեջ ծծմբական թթվի ազդեցությամբ։ Արդյունքն  այնպիսի  պատկառելի խորշեր  են, ինչպիսիք  են «Մեծ  սենյակը» և «Թագուհու  սենյակը»։ Ամառային  ամիսներին  այստեղ  կարելի  է  ականատես  լինել  գիշերային  հուզիչ  տեսարանի. բնական  երևույթ, որի  ընթացքում  Կարլսբադի  քարանձավներից  շուրջ 4000 բրազիլական  չղջիկներ  դուրս  են  թռչում  սնունդ  որոնելու։ Համարում  են, որ  չղջիկներն  այստեղ  բնակվում  են  ավելի  քան 5000 տարի, և  սկսած  XVII դարի  սկզբներից՝  նրանց  ծերտն  արդյունահանվել  և  օգտագործվել  է  որպես պարարտանյութ։ Այսօր  ավելի  մեծ  ուշադրության  է  արժանանում  նրանց թռիչքը  քարանձավից։ Սննդի  որոնումներից հետո  նրանց  վերադարձը  քարանձավ  նույնքան տեսարժան  է, որքան մեկնումը։ Անմիջապես արևածագից  առաջ  նրանք  մտնում  են  քարանձավ՝ վայրէջք կատարելով  հարյուրավոր ոտնաչափ բարձրություններից՝  օդում  զարգացնելով  ժամում  մինչև  40կմ  արագություն (25մղոն)։


== Աղբյուրներ ==
Մարկ  Տրուման «Աշխարհի հրաշալիքները» (Զանգակ 97)


== Արտաքին հղումներ ==
Carlsbad Caverns National Park
Climate data for Carlsbad Caverns National Park
USGS 3D Photographic Geology Tour for Carlsbad Caverns National Park Archived 2009-08-27 at the Wayback Machine.
Historical Dates in the history of Carlsbad Caverns National Park and SouthEast New Mexico Archived 2007-03-12 at the Wayback Machine.
NPS geology fieldnotes website for Carlsbad Caverns National Park Archived 2007-01-19 at the Wayback Machine.
Carlsbad Caverns at AmazingPlanet.info Archived 2009-03-21 at the Wayback Machine.
Արևմտյան Ատտիկե

Արևմտյան Ատտիկե (հուն․՝ Δυτική Αττική), նոմոս Հունաստանի Հանրապետության արևելքում։ Վարչականորեն մտնում է Ատտիկե պերիֆերիայի կազմի մեջ։
Նոմոսի վարչական կենտրոնը համարվում է Էլեֆսիս քաղաքը։
Ըստ 2001 թվականին Հունաստանում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ նոմոսի բնակչությունը կազմում է 151 612 մարդ։ Հիմնական բնակիչները հույներն են, որոնք խոսում են հունարենով։
Նոմոսը զբաղեցնում է 1,059 կմ² տարածք։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստեֆան-Բոլցմանի օրենք

Ստեֆան-Բոլցմանի օրենքը, ջերմային ճառագայթման հիմնական օրենքներից մեկը, որը կապ է հաստատում ճառագայթման էներգիայի ծավալային խտության և բացարձակ ջերմաստիճանի միջև. TJ-ն ճառագայթման սպեկտրային խտությունն է, k-ն՝ Բոլցմանի հաստատունը, c-ն՝ լույսի արագությունը, հաստատունը՝ Պլանկի հաստատունը, կոչվում է Ստեֆան-Բոլցմանի հաստատուն։ Օրենքը փորձնական փաստերի հիման վրա 1879 թվականին ձևակերպել է ավստրիացի ֆիզիկոս Ստեֆանը, 1835-1893) ճառագայթող կամայական մարմնի համար, սակայն հետագա չափումները ցույց են տվել, որ այն ճիշտ է բացարձակ սև մարմնի առաքման ունակության համար։ 1884 թվականին նույն օրենքը, արդեն միայն բացարձակ սև մարմնի համար, տեսականորեն ստացել է Բոլցմանը՝ ելնելով թերմոդինամիկական պատկերացումներից և կիրառելով դասական էլեկտրադինամիկայից բխող լույսի ճնշման արտահայտությունը։ Ստեֆան-Բոլցմանի оրենքի հիման վրա կարելի է որոշել արեգակի և աստղերի մակերևութային ջերմաստիճանը, ինչպես նաև ջերմաստիճանային բաշխումը դրանց ընդերքում։

  
    
      
        
          j
          
            ⋆
          
        
        =
        σ
        
          T
          
            4
          
        
        .
      
    
    {\displaystyle j^{\star }=\sigma T^{4}.}
Փոլկ շրջան (Նեբրասկա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փոլկ շրջան (այլ կիրառումներ)Փոլկ շրջան (անգլ.՝ Polk County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.137 կմ² է, բնակչությունը՝ 5.639 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օսկեոլա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թ.։
Սրեդնիե Կարամալի

Սրեդնիե Կարամալի (ռուս.՝ Средние Карамалы, բաշկիրերեն՝ Урта Ҡарамалы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 437 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆրանկավիլլա Մարիտիմա

Ֆրանկավիլլա Մարիտիմա (իտալերեն՝ Francavilla Marittima), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3110 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 97 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 32.88 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87072։ Հեռախոսային կոդը՝ 00981։
Կոմունայի հովանավորն է Կաետան Տիենսկին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 7-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սարի-Գաջալի

Սարի-Գաջալի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 77 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռեդհա Մալեկ

Ռեդհա Մալեկ (արաբ․՝ رضا مالك‎‎), Ալժիրի պետական և քաղաքական գործիչ։ 1993-1994 թվականներին զբաղեցրել է երկրի վարչապետի պաշտոնը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1931 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Ալժիրի Սետիֆե քաղաքում։ Ալժիրի համալսարանում ստացել է գիտական աստիճան գրականության և փիլիսոփայության բնագավառում։ 1955 թվականին դարձել է ալժիրցի մահմեդական ուսանողների համընդհանուր միության հիմնադիր, իսկ 1957 թվականին դարձել է այդ կազմակերպության ղեկավար կոմիտեի անդամ։ 1957 թվականից մինչև 1962 թվականը զբաղեցրել է ընդդիմադիր «El Moudjahid» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագրի պաշտոնը, որն աջակցել է Ազգային ազատագրման ճակատին Ֆրանսիայից Ալժիրի անկախության համար պատերազմում։
1962-1964 թվականներին եղել է Հարավսլավիայում Ալժիրի դեսպանը, 1965-1970 թվականներին Ֆրանսիայում Ալժիրի դեսպանը։ 1970-1977 թվականներին եղել է Խորհրդային Միությունում Ալժիրի դեսպանը։ 1977-1979 թվականներին զբաղեցրել է մշակույթի և տեղեկատվության նախարարի պաշտոնը։ 1979-1982 թվականներին դեսպան է եղել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, եղել է գլխավոր բանակցողներից մեկը, որն ապահովել է 52 պատանդների ազատ արձակումը Թեհրանում ԱՄՆ դեսպանատնից (Իրան)։ 1982-1992 թվականներին դեսպան է եղել Մեծ Բրիտանիայում։
1992-1993 թվականներին եղել է ազգային խորհրդատվական խորհրդի նախագահ։ 1993 թվականի փետրվարի 3-ից մինչև 1993 թվականի օգոստոսի 21-ը եղել է Ալժիրի արտաքին գործերի նախարար։ 1993 թվականի օգոստոսի 21-ից մինչև 1994 թվականի ապրիլի 11-ը զբաղեցրել է երկրի վարչապետի պաշտոնը։ Ռեդ Մալեքը բազմաթիվ գրքերի հեղինակ է, այդ թվում՝ «Tradition et révolution», «Le véritable enjeu, l'enjeu de la modernité en Algérie et dans l 'islam», «l' Algérie à Evian» և «Histoire des négociations secrètes (1956/1962)»:
Ռեդհա Մալեկը մահացել է 2017 թվականի հուլիսի 29-ին 85 տարեկան հասակում, երկարատև հիվանդությունից հետո։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունն Ալժիրի պառլամենտի կայքում(ֆր.)
Վլադիմիր Գոնչարենկո

Վլադիմիր Գոնչարենկո (ռուս.՝ Гончаренко, Владимир Максимович, օգոստոսի 1, 1932(1932-08-01), Կրովնոե, Սումիի շրջան, Խարկովի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 7, 2016(2016-05-07), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1986-1993)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ուկրաինայի ԽՍՀ Սումսկի մարզի Արյուննոյե շրջանում
Բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցն ավարտելուց հետո, աշխատել է կենտրոնական ապարատում (Լատինական Ամերիկայի երկրների բաժին, կադրերի վարչություն) և արտասահմանում՝ Մոնղոլիայի Ժողովրդական Հանրապետությունում, Մեքսիկայում և Կուբայում ԽՍՀՄ դեսպանատներում։
1986 թվականի օգոստոսի 1-ից մինչև 1992 թվականի հունվարի 24-ը Վենեսուելայում և Դոմինիկյան Հանրապետությունում և Տրինիդադ և Տոբագոյում ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան (1991 թվականից՝ Ռուսաստանի Դաշնություն)։
1992 թվականին պաշտոնաթող է արվել։
1996 թվականի հուլիսի 8-ին արտաքին քաղաքականության ոլորտում Ռուսաստանի Դաշնությանը մատուցած հատուկ ծառայությունների համար Ռուսաստանի Դաշնության նախագահը սահմանել է Վլադիմիր Գոնչարենկոյի լրացուցիչ ցմահ ամսական նյութական ապահովում՝ Ռուսաստանի Դաշնության օրենսդրությամբ նախատեսված աշխատանքի վարձատրության 10-ապատիկի չափով։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1990 թվականի հոկտեմբերի 18)։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր կոլեկտիվների ցանկը

Ստորև ներկայացված է Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր կոլեկտիվների ցանկը։ Ներկայացված են միայն այն կոլեկտիվները, որոնց այդ կոչումը շնորհվել է ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանի կողմից (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր)։ Մինչ այդ պարգևատրվածների ցանկը կտեղադրվի տվյալների ձեռքբերումից հետո։


=== 2008 թվական ===


=== 2009 թվական ===
2010, 2011, 2012, 2013, 2014 և 2015 թվականներին կոչումը որևէ կոլեկտիվի չի շնորհվել։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Միշել լ’Օբսերվատուար

Սեն Միշել լ’Օբսերվատուար (ֆր.՝ Saint-Michel-l'Observatoire, օքս.՝ Sant Miquèu de l'Observatòri), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Ֆորկալկե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Ֆորկալկե։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04192։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 1113 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 688 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 488-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 200-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 70,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,1 %)։ 488 աշխատունակ բնակիչներից 449-ը աշխատում էին (242 տղամարդ և 207 կին), անաշխատանք էին 39-ը (12 տղամարդ և 27 կին)։ 200 անգործ մարդկանցից 34-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 94-ը թոշակառու, 72-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Վերին Պրովանսի աստղադիտարան
Памятник Զորավար Ֆարդանի հուշարձան
Լենսել դղյակ
Պլան դը Պորշեր դղյակ (XVIII դար)
Սեն Պիեր ծխական եկեղեցի (XVI դար)
Սեն Միշել եկեղեցի (XII դար), պատմական հուշարձան
Սուրբ Մարիամ Մագդաղենացի եկեղեցի (XII—XIII դարեր)
Սեն Պոլ ժամատուն, պատմական հուշարձան
Սեն Ժան դը Ֆյուզի ժամատուն (ХII դար)
Արդեն մենաստանի ժամատուն (1720 թվական)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Սեն Միշել լ’Օբսերվատուար» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-9-1 
«Սեն Միշել լ’Օբսերվատուար» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-30-ին։ Վերցված է 2013-01-13
Շեղջանց

Շեղջանց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սակալա (այլ կիրառումներ)

Սակալա, կարող է վերաբերել՝

Սակալա - Էստոնիայի հարավում գտնվող բարձրավայրերից, տեղաբաշխված է Վիրտսյարվ լճից հարավ-արևմուտք
Սակալա - ժամանակակից Էստոնիայի ինը շրջաններից մեկը, պատմականորեն՝ Լիվոնյայի հյուսիս–արևմուտքում
Սարսափի հովիտ

«Սարսափի հովիտ», անգլիացի գրող Արթուր Կոնան Դոյլի դետեկտիվ պատմվածք, որը հրատարակվել է 1915 թվականին։ Շերլոկ Հոլմսի մասին Արթուր Կոնան Դոյլի վերջին 4 պատվածքներից մեկն է։ Պատմվածքի սյուժեն որոշ չափով հիմնված է իրական դեպքերի վրա։
Առաջին հրատարակումը տեղի է ունեցել «Strand Magazine» ամսագրում 1914 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1915 թվականի մայիսն ընկած ժամանակահատվածում։ Առանձին հրատարակումը տեղի է ունեցել Նյու Յորքում։
Արդեն 1914 թվականի նոյեմբերին պատմվածքը թարգմանվեց ռուսերեն և տպագրվեց «Կյանքը և դատարանը» ու «Օգոստոս» ամսագրերում։ ԽՍՀՄ-ում մինչև 1990 թվականը պատմվածքի թարգամնություններն երեք անգամ տպագրվել են. 1925 թվականին «Կարմիր համայնապատկեր» թերթում («Եռանկյունը շրջանի մեջ» անունով), 1996 թվականին «Արևելքի աստղ» և 1986 թվականին «Հերթափոխ» ամսագրերում։ Գոյություն ունեն վարկածներ, որ այս գրքի հրատարակումը ԽՍՀՄ-ում խստորեն արգելված էր։


== Սյուժե ==
Առաջին մասում Շերլոկ Հոլմսը կոդավորված նամակ է ստանում Մորիարտիի օգնականներից մեկի կողմից, որում հայտնում էր, որ ոմն պարոն Դուգլասի նկատմամբ հարձակում է պլանավորված։ Հինգ րոպե անց Բեյքեր սթրիտի տուն են գալիս Սկոտլենդ Յարդի քննիչ Մակդոնալդը և հայտնում, որ պարոն Դուգլասը սպանված է սեփական ամառանոցում։ Պատմությունը Հոլմսին հետաքրքիր է թվում, և նա հետաքննությունն իր ձեռքն է վերցնում։ Հանցագործության վայրի հետազոտումից և վկաներին քննելուց հետո Հոլմսը հանգում է այն եզրակացությանը, որ սպանվածն ընդհանրապես պարոն Դուգլասը չէ, այլ նա, ով ցանկանում էր նրան սպանել։
Երկրորդ մասում պատմվում է, որ Վյորդի Էդվարդսը՝ Պինկերտոնների կազմակերպության քննիչը, Մակ-Մեդրո անվան ներքո ժամանել է Վերմիսու քաղաք, որպեսզի «Մաքրողների» միության մեջ անդամագրվի և ոչնչացնի այն։ Նրան ամեն ինչ հաջողվում է, սակայն դրանից հետո կազմակերպության որոշ անդամներ ազատության մեջ են հայտնվում, և Բյորդի Թդվարդը փախչում է Դուգլաս։ Չնայած պատմության բարեհաջող ավարտին՝ Էդվարդսին այդպես էլ չի հաջողվում փրկվել. նա մահանում է, սակայն արդեն պարոն Մորիարտիի վարձու մարդասպանի ձեռքից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պատմվածքը գուտենբերգի նախագծում
Պատմվածքը holmes.am կայքում
Հաղաջուր

Հաղաջուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Օվաջիկի գավառակում։


== Պատմություն ==
Հնում եղել է ավան։ Հայերը տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1915 թվականի նախօրյակին ուներ 85 տուն քուրդ և 30 տուն հայախոս քուրդ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Հաղաջուրն ուներ երկու եկեղեցիների փլատակներ և մի հին գերեզմանոց։ Եկեղեցիներից մեկը կոչվում էր Ս. Ստեփանոս։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բաշյուրդ (Փոքր Կովկաս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաշյուրդ (այլ կիրառումներ)Բաշյուրդ, լեռ Թուրքիայի Արդահանի մարզում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Արդահանի շրջանում։ Բարձրությունը 3230 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Մետալուրգ մարզադաշտ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մետալուրգ (մարզադաշտ, այլ կիրառումներ)«Մետալուրգ  մարզադաշտ», ֆուտբոլի համար նախատեսված մարզադաշտ է Հայաստանի քաղաք Ալավերդիում։ Կառուցվել ու բացվել է 1970-ին։ Մարզադաշտը տեղավորում է 724 հանդիսական։ Մինչև 1993, մարզադաշտը ծառայել է որպես «Դեբեդ» ֆուտբոլային ակումբի տնային խաղերի հյուրընկալման վայր, Հայաստանի առաջնության խաղերում։ Այն հետագայում սեփականաշնորհվել է «Արմենիան Քափըր Փրոգրամ» ՓԲԸ-ին։
Ներկայում, մարզադաշտը գործում է որպես պարապմոնւքների վայր՝ Լոռու մարզի տարբեր ֆուտբոլային պատանեկան դպրոցների համար։ Այժմ այն գտնվում է ոչ այնքան բարեկարգ վիճակում։


== Ծանոթագրություններ ==