Նեմանյա Վիդիչ

Նեմա՛նյա Վի՛դիչ (սերբ.՝ Немања Видић, սերբական արտասանությամբ՝ ně̞maɲa v̞ǐːditɕ, հոկտեմբերի 21, 1981(1981-10-21), Ուժիցե, Սերբիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), սերբ նախկին ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան, եղել է անգլիական Մանչեսթեր Յունայթեդ թիմի ավագ, Սերբիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Վաղ տարիներ ===
Նեմանյա Վիդիչը ծնվել է պղնձաձուլական գործարանի նախկին աշխատող Դրագոլյուբի և բանկի ծառայող Զորայի ընտանիքում։ Սկսել է զբաղվել ֆուտբոլով 7 տարեկանից։ Ավագ եղբայր Դուշանի հետ Նեմանյան մարզվում էր տեղական «Եդինստվո Ուժիցե» ակումբում։ Վիդիչն արագ առաջադիմում էր և արդեն 12 տարեկանում տեղափոխվեց մեկ այլ՝ «Սլոբոդա» (Ուժիցե) ակումբ։ Նրա վաղ պատանեկության տարիներին բռնկվեց Հարավսլավական պատերազմը, որի ընթացքում նրա ընտանիքը մշտական ռմբակոծությունների պայմաններում ապրում էր վախի մթնոլորտում։


=== «Ցրվենա Զվեզդա» և «Սպարտակ» Մոսկվա ===
Երկուս ու կես տարի անց, 15-ամյակից քիչ առաջ Վիդիչը պայմանագիր կնքեց «Ցրվենա Զվեզդա» ակումբի հետ պատանեկան կարգավիճակով։ 2000 թվականից սկսեց հանդես գալ պրոֆեսիոնալ մակարդակով՝ վարձավճարով անցկացնելով 2000/2001 մրցաշրջանը «Սպարտակ Սուբոտնիցա» ակումբում։ Արդեն հաջորդ մրցաշրջանում նա վերադարձավ «Ցրվենա Զվեզդա», ուր արագ տեղ գրավեց հիմնական կազմում և սկսեց հաճախակի հանդես գալ Հարավսլավիայի առաջնությունում։ 2001/02 թվականներին «Ցրվենա Զվեզդայի» հետ Վիդիչը նվաճեց Հարավսլավիայի գավաթը։ Շատ չանցած Վիդիչը նշանակվեց թիմի ավագ։ «Ցրվենա Զվեզդայում» իր ավագության 3 տարիների ընթացքում Վիդիչը 67 խաղում խփեց 12 գոլ և հանդիսավոր ավարտեց իր կարիերան սերբական ակումբում՝ առաջնորդելով թիմին կրկնակի հաղթանակի (հաղթանակներ առաջնությունում և Սերբիայի ու Չեռնոգորիայի գավաթում 2004 թվական)։
2004 թվականի հուլիսին Վիդիչը տեղափոխեց ռուսական Պրեմիեր լիգայի «Սպարտակ» ակումբ։ Տեղափոխության արժեքը չհրապարակվեց, սակայն ըստ որոշ աղբյուրների Վիդիչը դարձավ ամենաթանկ պաշտպանը Ռուսական Պրեմիեր լիգայի պատմության մեջ։


=== «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ===
Մոսկովյան «Սպարտակում» 2 մրցաշրջան անցկացնելուց հետո Վիդիչը տեղափոխվեց անգլիական Պրեմիեր լիգայի «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբ։ «Յունայթեդը» տաղանդավոր սերբ պաշտպանի հանդեպ հետաքրքրություն ցուցաբերել էր դեռևս 2003 թվականի ամռանը, բայց տեղափոխությունը կայացավ միայն երկուս ու կես տարի անց՝ 2006 թվականի հունվարի 5-ին։ Գործարքի արժեքը կազմում էր 7 միլիոն ֆունտ։ Նոր ակումբում ստանալով «15» համարի մարզաշապիկը՝ Վիդիչն առաջին անգամ խաղաց «Յունայթեդի» կազմում 2006 թվականի հունվարի 25-ին Լիգայի գավաթի պատասխան կիսաեզրափակիչ հանդիպմանը՝ ընդդեմ «Բլեքբեռն Ռովերսի»՝ փոխարինելով Ռուդ վան Նիստելռոյին խաղի վերջին րոպեներին։ Յունայթեդը հաղթանակ տարավ 2-1 հաշվով։
2006/07 մրցաշրջանում Վիդիչը հաստատուն կերպով տեղ նվաճեց հիմնական կազմում, կենտրոնում ամուր հանգույց կազմելով Ռիո Ֆերդինանդի հետ, ով հետագայում դարձավ անգլիական ֆուտբոլի ուժեղագույններից մեկը։ 2006/07 մրցաշրջանում «Մանչեսթեր Յունայթեդի» կազմում Պրեմիեր լիգայում անցկացրեց 25 հանդիպում և ակումբի հետ նվաճեց չեմպիոնական մեդալներ։
«Յունայթեդի» կազմում առաջին գոլը Վիդիչը խփեց 2006 թվականի հոկտեմբերի 14-ին «Ուիգանի» դեմ խաղում, որը «կարմիր սատանաները» հաղթեցին 3-1 հաշվով։ Նոյեմբերի 4-ին Վիդիչը կրկին աչքի ընկավ գոլով, այս անգամ արդեն «Պորտսմուտի» դարպասին։ Դա Վիդիչի առաջին գոլն էր «Օլդ Թրաֆորդում»։ Հանդիպումն ավարտվեց 3-0 հաշվով։ Չեմպիոնների լիգայում «Մանչեսթեր Յունայթեդի» կազմում առաջին գոլը Նեմանյան խփեց դեկտեմբերի 6-ին «Բենֆիկայի» դեմ խմբային խաղում, այդ հանդիպումը լոնդոնյան ակումբը հաղթեց 3-1 հաշվով։
Երկար ժամանակ Վիդիչը համարվում էր անգլիական Պրեմիեր լիգայի և Եվրոպայի լավագույն պաշտպաններից մեկը։ Վիդան, ինչպես անվանում էին նրան թիմակիցները, առանձնանում էր բացառիկ ֆիզիկական տվյալներով՝ կարողանալով խաղալ գլխով պաշտպանությունում, նաև հարձակման գծում ստանդարտ իրադրություններում, ինչպես և իր անվեհերությամբ։ Այդ կարողությունների շնորհիվ Նեմանյան մեծ սեր և պաշտամունք ձեռք բերեց «Յունայթեդի» երկրպագուների շրջանում և խաղային որակների նմանության համար հաճախ էր համեմատվում «Մանչեսթեր Յունայթեդի» նախկին պաշտպան Սթիվ Բրյուսի հետ։
2007 թվականին Նեմանյան նոր պայմանագիր կնքեց ակումբի հետ՝ երկարաձգելով այն մինչև 2012 թվականը։ 2007/08 մրցաշրջանում Վիդիչը կրկին դարձավ Անգլիայի չեմպիոն։ Սերբ պաշտպանը թիմի կազմում էր 2008 թվականին Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչում հաղթելով լոնդոնյան «Չելսիին»։ Եվրոպական չեմպիոնների գավաթը դարձավ Վիդիչի առաջին եվրոպական գավաթը։ 2007/08 մրցաշրջանում Վիդիչն անցկացրեց 32 խաղ առաջնության ընթացքում և խփեց մեկ գոլ։ 2010 թվականի օգոստոսին Նեմանյան նոր պայմանագիր կնքեց մանչեսթերյան ակումբի հետ՝ ժամկետը երկարաձգելով մինչև 2014 թվականի հունիս։
2010 թվականի սեպտեմբերին Վիդիչը նշանակվեց ժամանակավոր, իսկ 2011 թվականի փետրվարին (Գարի Նևիլի կարիերայի ավարտից հետո) «Մանչեսթեր Յունայթեդի» մշտական ավագ։ 2010/11 մրցաշրջանում ճանաչվեց Պրեմիեր լիգայի լավագույն ֆուտբոլիստ։ 2011 թվականի դեկտեմբերին «Բազելի» դեմ խաղում Վիդիչն ստացավ ծնկի ջլի վնասվածք և շարքից դուրս եկավ կես տարով։ Ֆուտբոլիստը վերադարձավ դաշտ 2012 թվականի օգոստոսին, սակայն 2 ամիս կրկին չխաղաց աջ ոտքի ծնկի մակակորության վիրահատության պատճառով։ Կրկին վերադարձավ դաշտ 2011-ի դեկտեմբերին և անցկացրեց իր 250-րդ խաղը «կարմիր սատանաների» մարզաշապիկով։ 2014 թվականի փետրվարին հայտնի դարձավ, որ ակումբն ու ֆուտբոլիստը որոշել են չերկարաձգել պայմանագիրը։


=== «Ինտեր» (Միլան) ===
2014 թվականի մարտի 5-ին Նեմանյան Վիդիչը պայմանագիր կնքեց իտալական «Ինտեր» ակումբի հետ։ Մրցաշրջանի սկզբին Վիդիչն «Ինտերի» մեկնարկային կազմի խաղացող էր, սակայն Ռոբերտո Մանչինիի՝ մարզիչ նշանակվելուց հետո կորցրեց տեղը հիմնական կազմում։ Չնայած դրան՝ 2015 թվականի հունվարի 11-ին Նեմանյան խփեց իր առաջին գոլը «սև-երկնագույնների» կազմում՝ նվաճելով «Ջենոայի» դարպասը։ 2015/16 մրցաշրջանում Վիդիչը ոչ մի խաղի չմասնակցեց և 2016 թվականի հունվարի 19-ին լուծարեց պայմանագիրն ակումբի հետ։
2016 թվականի հունվարի 29-ին Վիդիչը հայտարարեց գործունեության ավարտի մասին։


== Հավաքականի կազմում ==
Վիդիչը Հարավսլավիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում առաջին անգամ խաղացել է 2002 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Անգլիայի երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղում (մինչև 21 տարեկան)։ Նեմանյան Սերբիայի և Չեռնոգորիայի հավաքականի «հայտնի քառյակի» անդամներից մեկն էր Մլադեն Կրստաիչի, Իվիցա Դրագուտինովիչի և Գորան Գավրանչիչի հետ միասին, որոնք 2006 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի 10 խաղում ընդամենը 1 գոլ էին բաց թողել՝ ռեկորդ սահմանելով ընդունած գոլերի նվազագույն քանակով։ Վիդիչը մեծ դեր է խաղացել ընտրական փուլի Բոսնիայի և Հերցեգովինայի դեմ հանդիպման ժամանակ։ Սերբիա և Չեռնոգորիան հաղթեց 1-0 հաշվով և ապահովեց իր մասնակցությունն աշխարհի առաջնությանը՝ չնայած հանդիպման ավարտից 5 րոպե առաջ Վիդիչն ստացավ կարմիր քարտ։ Նեմանյան բաց թողեց Սերբիա և Չեռնոգորիայի առաջին խաղն առաջնության ժամանակ ընդդեմ Նիդերլանդների հավաքականի ընտրական փուլում կարմիր քարտի պատճառով, իսկ 2006 թվականի հունիսի 12-ին սերբը մարզումների ժամանակ ձախ ծնկի վնասվածք ստացավ, որի արդյունքում բաց թողեց 2006 թվականի աշխարհի առաջնության մնացած բոլոր հանդիպումները։
Առաջնության ավարտից հետո Վիդիչը շարունակեց խաղալ ազգային հավաքականի կազմում, այդ ժամանակ արդեն՝ Սերբիայի անկախ հանրապետության։ Հոկտեմբերի 11-ին, այն բանից հետո, երբ նրա հավաքականը ոչ-ոքի խաղաց Սլովենիայի հետ, դուրս մնաց Եվրոպայի առաջնության մրցաշարից, իսկ Վիդիչը, որն այդ խաղում չիրացրեց 11 մետրանոցը, որոշեց ավարտել կարիերան ազգային հավաքականի կազմում։


=== Գոլեր հավաքականի կազմում ===


== Անձնական կյանք ==
2006 թվականի հուլիսի 17-ին Վիդիչն ամուսնացավ Բելգրադի համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի ուսանող Անա Իվանովիչի հետ (չշփոթել համանուն սերբ թենիսիստուհու հետ)։ Զույգն ունի երեք որդի՝ Լուկան, Ստեֆանը և Պետարը։


== Նվաճումներ ==


=== Հավաքականի կազմում ===
 Ցրվենա Զվեզդա

Սերբիա և Չեռնոգորիայի առաջին լիգայի չեմպիոն, 2004
Ֆուտբոլի Հարավսլավիայի գավաթակիր, 2002
Ֆուտբոլի Սերբիա և Չեռնոգորիայի գավաթակիր, 2004
Ընդհանուր՝ 3 տիտղոս Սպարտակ

Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր, 2005 Մանչեսթեր Յունայթեդ

Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի չեմպիոն (5), 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2010/11, 2012/13
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթակիր (3), 2006, 2009, 2010
ՈւԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայի գավաթակիր, 2008
Անգլիայի սուպերգավաթի մրցանակակիր (5), 2007, 2008, 2010, 2011, 2013
Աշխարհի ակումբային մրցաշարի չեմպիոն, 2008
Ընդհանուր՝ 15 տիտղոս


=== Անձնական ===
Սերբիայի տարվա ֆուտբոլիստ(2), 2005, 2008
Պրեմիեր լիգայի մրցաշրջանի խաղացող (2), 2008/09, 2010/11
Պրեմիեր լիգայի ամսվա խաղացող, 2009 հունվար
Ներառվել է ՊՖԱ վարկածով «տարվա հավաքականի» կազմում (4), 2006/07, 2007/08, 2008/09, 2010/11
Ներառվել է FIFPro վարկածով «տարվա հավաքականի» կազմում (2), 2009, 2011
Սըր Մեթ Բասբիի անվան տարվա լավագույն խաղացող, 2009


== Կարիերայի վիճակագրություն ==


=== Հավաքականի կազմում ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անձնական էջ Sky Sports կայքում (անգլ.)
Ֆուտբոլիստի անձնական էջը Goal.com կայքում Archived 2015-04-17 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Ֆուտբոլիստի անձնական էջը Archived 2015-06-12 at the Wayback Machine. Inter.it կայքում (իտալ.)
Ֆուտբոլիստի անձնական էջը soccerbase.com կայքում (անգլ.)