armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պարաբիոզ

Պարաբիոզ (պարա և հունարեն ptog՝ կյանք), հյուսվածքի կայուն, չտատանվող, ալիքաձև չտարածվող, տեղային դրդման հատուկ վիճակ, առաջանում է որոշակի ուժի և տևականության գրգռիչների ազդեցությամբ և բնորոշվում նրա հիմնական հատկությունների՝ դրդելիության ու հաղորդության դարձելի փոփոխություններով։ Ուսումնասիրել և տեսությունը մշակել է Ն․ Վվեդենսկին (1901)։ Գորտի նստանյարդի որևէ հատվածը էլեկտրական հոսանքով կամ ֆիզիկական ու քիմիական տարբեր գործոններով գրգռելիս խախտվում է ուժերի հարաբերության օրենքը, որի համաձայն նյարդին հասցվող թույլ և ոչ հաճախակի գրգիռներին մկանը պատասխանում է թույլ կծկմամբ և հակառակը։ Պարաբիոզը կյանքի և մահվան միջև սահմանային վիճակ է, որի ժամանակ տեղի են ունենում աստիճանաբար զարգացող և փուլային բնույթ ունեցող փոփոխություններ։ 1-ին փուլում թույլ և ուժեղ, ինչպես նաև մեծ և փոքր հաճախականության գրգիռները մկանում առաջացնում են գրեթե նույն կծկումները (հավասարման կամ ռիթմի փոխակերպման փուլ), 2-րդ (հակասական կամ արտասովոր) փոխվում թույլ կամ փոքր հաճախականության գրգիռներն առաջացնում են ավելի ուժեղ կծկում, քան ուժեղ կամ մեծ հաճախականության գրգիռները։ 3-րդ (արգելակման կամ լրիվ Պարաբիոզի) փուլում մկանը առհասարակ ոչ մի գրգռի չի պատասխանում։ Գրգռիչի ազդեցությունը շարունակելիս նյարդը մահանում է։ Պարաբիոզը դարձելի պրոցես է, ուստի գրգռիչի ազդեցության վերացումից հետո նյարդը փուլերի հակառակ հերթականությամբ վերադառնում է նախնական վիճակին։ Պարաբիոզի զարգացումը բնորոշվում է հյուսվածքի ֆունկցիոնալ շարժունակության՝ անընդհատ անկմամբ։ Պարաբիոզի տեսությունը բացահայտել է երկու իրարամերժ նյարդային պրոցեսների՝ դրդման և արգելակման միասնությունը, նրանց միջև եղած դիալեկտիկական կապը։ Պարաբիոզի փուլերը նկատվում են նաև գլխուղեղի մեծ կիսագնդերի կեղևի գործունեության մեջ, երբ դրդման պրոցեսն աստիճանաբար անցնում է արգելակման (օրինակ, արթուն վիճակից քնի անցնելիս)։
Արյունատար և ավշային համակարգերի միջոցով 2 (կամ մի քանի) օրգանիզմների արհեստական միակցման մեթոդ է։ Կիրառվում է նյարդահումորալ կարգավորման, իմունոլոգիական դիմացկունության և ուսումնասիրությունների համար։
Վալբրեմբո

Վալբրեմբո (իտալերեն՝ Valbrembo) կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 3587 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 1196 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 3 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24030։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Ծանոթագրություններ ==
Բութուրաուլի

Բութուրաուլի (վրաց.՝ ბუთურაული), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Շուախևի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Շուախևից 14 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 403 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Իլիևկա (գյուղ, Կռիժոպոլի շրջան)

Իլիևկա (ուկրաիներեն՝ Іллівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1600 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Իլիևկա գյուղում բնակվում էր 260 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,49 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 530,61 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գեներալ Միխայիլ Սկոբելևի հուշարձան (Մոսկվա)

Այս հոդվածը նոր հուշարձանի մասին է։ Հնի մասին տե՛ս Գեներալ Միխայիլ Սկոբելևի հին հուշարձան (Մոսկվա)։

Գեներալ Միխայիլ Սկոբելևի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник генералу Михаилу Скобелеву), հուշարձան Մոսկվայում, որը նվիրված է 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի հերոս, հետևազորի գեներալ Միխայիլ Դմիտրիևիչ Սկոբելևին։ Տեղադրվել է 2014 թվականին։


== Պատմություն ==
Խորհրդային իշխանությունների կողմից 1918 թվականին ոչնչացված գեներալ Միխայիլ Սկոբելևի հուշարձանի տեղադրման նախագիծը ծնվել է դեռևս 2007 թվականին, այդ ժամանակ էլ Մոսկվայի քաղաքապետարանն անցկացրել է լավագույն էսքիզի մրցույթ, սակայն միջոցների անբավարարության պատճառով նախագիծը իրագործել չի հաջողվել։ Մի քանի տարի անց Ռուսաստանի ռազմապատմական ընկերությունը կազմակերպեց արձանը տեղադրելու ժողովրդական նվիրատվությունների հավաք։
Հուշարձանի հեղինակն է Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական նկարիչ Ալեքսանդր Իուլիանովիչ Ռուկավիշնիկովը։ Քանդակագործական հուշարձանը պատկերում է ձիուն նստած մերկացած սուրը ձեռքին Միխայիլ Սկոբելևին։ Հուշարձանի ընդհանուր բարձրությունը գրանիտե պատվանդանի հետ ութ մետր է։ Որպես տեղադման վայր ընտրվել է «Նիկուլինո» զբոսայգին` Վերնադսկու պողոտայում գտնվող Գլխավոր շտաբի ակադեմիայի շենքի դիմաց (Մոսկվայի հարավ-արևմուտք)։
Հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 9-ին։ Բացման հանդիսավոր արարողությանը մասնակցել են ՌԴ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Սերգեյ Բորիսովիչ Իվանովը, Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի նախարար, Ռուսաստանի ռազմապատմական ընկերության նախագահ Վլադիմիր Ռոստիսլավովիչ Մեդինսկին, ՌԴ Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահ Վլադիմիր Եվգենևիչ Չուրովը։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիվրիվայամ

Լիվրիվայամ (ռուս.՝ Ливриваям), գետ Կամչատկա թերակղզու հյուսիսարևելյան մասում։ Հոսում է Պենիժենսկոյի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Թափվում է Օխոտսկի ծով։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 19080000112120000038581


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Հիդակա

Հիդակա (ճապ.՝ 日高町 Հիդակա-տյո), Ճապոնիայի Վակայամա պրեֆեկտուրայի Արիդա գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 46,42 կմ², բնակչությունը՝ 7 531 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 162,24 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Հիդակա ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Վակայամա պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Գոբո քաղաքը և Միհամա, Յուրա ավանները։


== Բնակչություն ==
Հիդակայի բնակչությունը կազմում է 7 531 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 162,24 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.


== Սիմվոլիկա ==
Հիդակա ավանը խորհրդանշող ծառ է համարվում Ficus superba-ն, ծաղիկ՝ Lespedeza-ն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճապոնական Հիդակա ավանի պաշտոնական վեբկայք(ճապոներեն)
Կարոզինո

Կարոզինո (իտալերեն՝ Carosino), կոմունա Իտալիայում, Ապուլիա մարզում՝ Տարանտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 6283 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 628 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 74021։ Հեռախոսային կոդը՝ 099։
Քաղաքի հովանավոր սուրբն է սուրբ San Biagio-ն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար։ 099 5919162
Պաշտոնական կայք։ http://www.unione-montedoro.it Archived 2014-12-18 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.) Archived 2014-12-18 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
1232

1232 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1232 թվականն է, 
XIII դարի 32-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Սամիրա Էֆենդի

Սամիրա Էֆենդիևա (ադրբ.՝ Samirə Azər qızı Əfəndiyeva, առավել հայտնի է որպես Սամիրա Էֆենդի, ապրիլի 17, 1991(1991-04-17), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի երգչուհի։ Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում, որը կայանալու է Նիդերլանդների Ռոտերդամ քաղաքում, «Cleopatra» երգով ներկայացնելու է Ադրբեջանը։


== Գործունեություն ==


=== Վաղ գործունեություն ===
Էֆենդիևան հռչակ է ձեռք բերել իր երկրում մի շարք երաժշտական մրցույթներին մասնակցելուց հետո, այդ թվում` «Yeni Ulduz» (2009), «Böyük Səhnə» (Ադրբեջանի նախընտրական փուլ) (2014) և «The Voice of Azerbaijan» (2015-2016, երրորդ հորիզոնական)։ 2017 թվականին «Silk Way Star» միջազգային երգի մրցույթում, որն անցկացվել է Ղազախստանի Ալմաթի քաղաքում, եղել է Ադրբեջանի ներկայացուցիչը և զբաղեցրել է երրորդ հորիզոնականը։ Էֆենդիևան «Նուր-Սուլթանի ձայնը» փառատոնում նորից ներկայացրել է իր երկիրը, որն անցկացվել է Ղազախստանի մայրաքաղաք Նուր-Սուլթանում (2019)։


=== Եվրատեսիլ 2020 ===
2020 թվականի փետրվարի 28-ին ադրբեջանական ITV հեռուստաընկերությունը հայտարարել է, որ Էֆենդիևան ներքին ընտրությամբ ընտրվել է` որպես Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթում Ադրբեջանի ներկայացուցիչ։


== Սկավառակագրություն ==


=== Սինգլներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Բեյթ Յաշուտի շրջան

Բեյթ Յաշուտի շրջան (արաբ․՝ ناحية بيت ياشوط‎‎), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս-արևմուտքում՝ Լաթակիայի մարզում։ Հանդիսանում է Ջաբլեի գավառի վեց շրջաններից մեկը։ Կենտրոնն է Բեյթ Յաշուտ քաղաքը։
2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 10,086 մարդ։ Քաղաքն ու շրջակա ավանները կազմում են 63.21 քառ.կմ տարածք։


== Ծանոթագրություններ ==
Պետեր Ույվագի

Պետեր Ույվագի (հունգ.՝ Peter Ujvagi, մարտի 31, 1949(1949-03-31), Բուդապեշտ, Հունգարիայի երկրորդ հանրապետություն), Հունգարիայում ծնված ամերիկյան դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ Օհայո նահանգի 47-րդ շրջանից։ Ներկայացնում է Թոլեդո և Լուկաս շրջանները (հունվարի 3, 2003 թվական-մարտի 19, 2010 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Պետեր Ույվագին ծնվել է 1949 թվականին Բուդապեշտում Էդ և Մագդա Ույվագիների ընտանիքում։ 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխությունից հետո 7 տարեկան հասակում ծնողների հետ գաղթել է ԱՄՆ։ Ունի երկու եղբայր՝ Էդ և Չարլզ։ Կարճ ժամանակահատված ավստրիական փախստականների ճամբարում մնալուց հետո ընտանիքը ժամանել է Օհայո նահանգի Թոլեդո քաղաք։ 1993 թվականին Պետերը եղել է Հունգարիայի վարչապետի պետական հուղարկավորության ամերիկյան պատվիրակության անդամ։
Պետեր Ույվագին հանդիսանում է հունգարա-ամերիկյան կոալիցիայի հիմնադիր անդամ և գործադիր հանձնաժողովի անդամ։ Նա ակտիվ գործունեություն է ծավալում Մեծ Թոլեդոյի հունգարական ակումբում, Բիրմինգհեմի մշակութային կենտրոնում, ընդգրկված է Մեծ Թոլեդոյի արվեստի հանձնաժողովի տնօրենների խորհրդի կազմում։
Նրա մականուն է «Արևելյան Թոլեդոյի քաղաքապետ»։ Օհայոյի մյուս հունգարացի ներկայացուցիչը 49-րդ շրջանից Մատ Սոլոսին է։


== Օհայոյի ներկայացուցիչների պալատ ==
Թերեզա Ֆեդորից հետո Պետեր Ույվագին մասնակցեց Օհայոյի ներկայացուցիչների պալատի թափուր պաշտոնի համար ընտրությանը՝ ստանալով 67.76% ձայն, 2004 թվականին նա ստացավ ձայների 71.22%-ը, 2006 թվականին՝ 73.85%-ը, 2008 թվականին նա անարգել թեկնածու էր։
Օրենսդիր բնագավառում Ույվագին ազդեցիկ դեր ուներ բյուջետային հարցերի գործում և որոշ ժամանակ եղել է Ֆինանսների կոմիտեի տրանսպորտի ենթահանձնաժողովի նախագահ։
2010 թվականի մարտի 17-ին Ույվագին հրաժարվել է Օհայոյի ներկայացուցիչների պալատի իր պաշտոնից՝ դառնալով նոր Լուկաս համայնքի ղեկավարը։ Այս պաշտոնում նա հաջորդել է Ջո Վոլտերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Peter Ujvagi's biography
Toledo area offered haven for refugees of crushed revolt(չաշխատող հղում)
Բիրկիր Բյարնսոն

Բիրկիր Բյարնսոն (իսլ.՝ Birkir Bjarnason, մայիսի 27, 1988(1988-05-27), Աքուրեյրի, Իսլանդիա), իսլանդացի ֆուտբոլիստ, շվեյցարական «Բազելի» և Իսլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։ Իսլանդիայի հավաքականի կազմում 2016 թվականին մասնակցում է Ֆրանսիայում կայացող Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնությանը և դառնում է առաջնության ընթացքում Իսլանդիայի հավաքականի առաջին գոլի հեղինակը (Պորտուգալիայի դեմ խաղում)։


== Ակումբային կարիերա ==

Բյարնսոնը ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել հայրենի Իսլանդիայում՝ խաղալով տարբեր ակումբների ֆուտբոլային դպրոցներում։ 2006 թվականին նրա սկաուտները նկատել են նորվեգական «Վիկինգի» պաշտոնյաները, ովքեր վերջինիս հրավիրել են ակումբ։ Նույն թվականին Բիրկիրը նշեց իր նորամուտը Նորվեգիայի ֆուտբոլի ազգային առաջնությունում։ Իր առաջին գնդակը նա հեղինակել է նորվեգական «Համ Կամի» դեմ խաղում։ 2008 թվականին Բիրկիրը վարձավճարով տեղափոխվել է «Բուդյո Գլիմտ»։
Իրեն լավ դրսևորելով նոր ակումբում և վերադառնալով «Վիկինգ» դարձավ ակումբի առանցքային ֆուտբոլիստներից մեկը։
2011 թվականին լրացավ Բիրկիրի վերջին պայմանագրի ժամկետը նորվեգական ակումբի հետ և նա ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է բելգիական Լիեժ քաղաքը ներկայացնող «Ստանդարդ» ֆուտբոլային ակումբ։ Ժյուպիլե լիգայի կազմում իր նորամուտը Բյարտնասոնը նշեց 2012 թվականի հունվարի 22-ին`«Վեստերլոյի» դեմ խաղում։
Իտալական Սերիա Ա-ում իր դեբյուտը կատարել է սեպտեմբերի 1-ին՝ «Տորինոյի» դեմ խաղում։ Իտալիայում իր առաջին գնդակը նա հեղինակել է դեկտեմբերի 2-ին՝ գրավելով նեապոլիտանական ակումբի դարպասը։
2015 թվականի ամռանը Բիրկիրը տեղափոխվեց շվեյցարական «Բազել»։ Տրանսֆերի գումարը կազմում էր 1,5 մլն եվրո։ Շվեյցարիայի սուպերլիգայում իր նորամուտը նշել է հուլիսի 27-ին։ Սեպտեմբերի 26-ին նա հեղինակում է իր առաջին գնդակը շվեյցարական ակումբում։ Եվրոպայի Լիգայի խաղերում լեհական «Լեխի» և իտալական «Ֆիորենտինայի» դարպասը Բիրկիրը խփել է երկու գնդակ։ 2016 թվականին Բազելի կազմում դարձել է Շվեյցարիայի չեմպիոն։


== Միջազգային կարիերա ==

2011 թվականին Իսլանդիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Դանիայում կայացած Եվրոպայի պատանեկան առաջնությանը։
2010 թվականի մայիսի 29-ին Անդորրայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Բյարնսոնը նշեց իր նորամուտը ազգային հավաքականում։ 2012 թվականի մայիսի 27-ին Ֆրանսիայի հավաքականի դեմ խաղում Բիրկիրը հեղինակեց իր առաջին գնդակը ազգային թիմի կազմում։
2015 թվականի մայիսի 28-ին Ղազախստանի հավաքականի դեմ որակավորման հանդիպման ընթացքում Բյարնսոնը դուբլ է ձևակերպել։


== Գոլերը Իսլանդիայի հավաքականին կազմում ==


== Ձեռքբերումներ ==
 «Բազել»

 Շվեյցարիայի ֆուտբոլի առաջնություն - 2015/16


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
soccerway.com (անգլ.)
Profile at Viking Archived 2007-08-15 at Archive.is
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Profilo e statistiche su Altomfotball.no
Piacere Bjarnason, un Vichingo di lotta e governo di per la mediana della Samp Archived 2013-12-07 at the Wayback Machine.
(6421) 1993 XS1

(6421) 1993 XS1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,459287 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1293 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7893 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1408,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,255558 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6421) 1993 XS1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Somebody to Love

Somebody to Love, երգ բրիտանական ռոք խումբ Քուինի կողմից։ Գրել է խմբի գլխավոր վոկալիստ, դաշնակահար Ֆրեդի Մերկուրին։ Առաջին անգամ ներառվել է 1976 թվականի «A Day at the Races» ալբոմում, ներառվել է նաև իրենց լավագույն երգերի հավաքածուի մեջ։
Երգն առաջարկում է ունկնդրին Քուինի «Bohemian Rhapdosy» երգի նման մի բան՝ ամբողջական հարմոնիայով և կիթառի սոլոյով. ինչևէ, անգլիական երգչախմբին նմանակելու փոխարեն խումբը նմանվել է ավետարանային երգչախմբի։ Այն զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը Մեծ Բրիտանիայում և 13-րդը Բիլլբորդի հոթ 100 երգերի մեջ ԱՄՆ-ում։
Երգը բարձրացնում է այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են աստծու դերը մարդու կյանքում, եթե չկա սեր։ Չնայած ձայնի շատացման տեխնիկային՝ խումբը կարող էր նաև ստեղծել ձայնաշատ երգ, որ կարող էր համապատասխանել 100 հոգանոց երգչախմբին ընդամենը երեք ձայնով՝ Մերկուրի, Բրայան Մեյ և Ռոջեր Թեյլոր։ Ջոն Դրեկոնը չի երգել բեք վոկալում ձայնագրված ալբոմում, սակայն վոկալ է ավելացրել երգչախմբային հատվածում։ Մերկուրին երգի ստեղծման համար ոգեշնչություն է համարում Արետտա Ֆրանկլինին։
Քուինը Somebody to love երգը կենդանի կերպով կատարել է 1977-1985 թվականներին, իսկ երգի կենդանի կատարումը ձայնագրվել է Queen Rock Montreal ալբոմում։ Ի հավելումս այս կենդանի կատարումներին՝ գործակցություն է եղել երգի հիման վրա Մերկուրիի մահվանից հետո։ Երգը կենդանի կատարվել է 1992 թվականի ապրիլի 20-ին Մերկուրիի մենահամերգի ընթացքում։
1976 թվականի թողարկումից հետո երգը հայտնվել է մի շարք հեռուստաշոուներում, ինչպիսիք են American Idol, The X Factor, Glee և Gossip Girl-ը։


== Երգը ==
Ինչպես և Bohemian Rhapdosy-ն, A night at the Opera ալբոմի հիմնական հիթ հանդիսացող այս երգը ունի բարդ մեղեդի և խորը, շերտային վոկալ։ Երգի բառերը, որ հիմնականում գրվել են երգչախմբի ազդեցությամբ, հիմնականում ոգու փնտրման, կռվի մասին է. երգիչը կարևորում է թե՛ իր կյանքում սիրային փորձի պակասը, թե՛ աստծո գոյության դերը։


== Կազմը ==
Ֆրեդի Մերկուրի՝ գլխավոր վոկալիստ, դաշնամուր
Բրայան Մեյ՝ կիթառ, բեք վոկալ
Ռոջեր Թեյլոր՝ հարվածային գործիքներ, բեք վոկալ
Ջոն Դեկոն՝ բաս կիթառ, բեք վոկալ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Յութուբի պաշտոնական տեսահոլովակը
Երգի բառերը խմբի պաշտոնական կայքում
Քուինպեդիա, տեղեկություն երգի մասին
Դիվնոմորսկոե

Դիվնոմորսկոե (ռուս.՝ Дивноморское), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Գելենջիկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6358 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժոզեֆ

Ժոզեֆ (ֆրանսերեն՝ Joseph)՝ հրեական ծագումով հայկական Հովսեփ անվան ֆրանսերեն համարժեքն է; Կան նաև իգական ժոզեֆա և Ժոզեֆին ձևերը։


== Անունը կրողները ==
Ժոզեֆ Բեդիե (1864-1938 թթ․) •Joseph Bédier• ֆրանսիացի բանասեր
Ժոզեֆ Լուի Գեյ-Լյուսակ (1778-1850 թթ․) •Joseph Louis Gay-Lussac• ֆրանսիացի ֆիզիկոս և քիմիկոս
Ժոզեֆ դը Մեսթր (1753-1821 թթ․) •Joseph de Maistre• ֆրանսիացի կաթոլիկ փիլիսոփա

Ժոզեֆ Լուի Լագրանժ (1736-1813 թթ․) •Joseph Louis Lagrange• ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և մեխանիկ
Ժոզեֆ Լուի Պրուստ (1754-1826 թթ․) •Joseph Louis Proust• ֆրանսիացի քիմիկոս
Ժոզեֆ Սկալիգեր (1540-1609 թթ․) •Joseph Juste Scaliger• ֆրանսիացի հումանիստ գիտնական և պատմաբան
Ժոզեֆ Ֆուրիե (1768-1830 թթ․) •Joseph Louis Fourier• ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս
Ժոզեֆ Ֆուշե (1759-1820 թթ․) •Joseph Fouché• ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ
Ժոզեֆ Պերոտեն •Henri Joseph Anastase Perrotin• ֆրանսիացի աստղագետ


=== Կանացի ===
Ժոզեֆին դը Բոհարնե (1763-1814 թթ.) •Joséphine de Beauharnais• եղել է Նապոլեոնի առաջին կինը և Ֆրանսիայի առաջին կայսրուհին


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆոլիկ Հակոբյան

Ֆոլիկ Հակոբյան (դեկտեմբերի 25, 1935(1935-12-25), Քարագլուխ, Եղեգնաձորի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ արձակագիր, բանաստեղծ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (2009)։ ՀՀ վաստակավոր մանկավարժ (2004)։


== Կենսագրություն ==
Ֆոլիկ Հակոբյանը ծնվել է 1935 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Վայոց ձորի Քարագլուխ գյուղում։ Ստացել է բանասիրական բարձրագույն կրթություն։ Եղեգնաձորի շրջանի տարբեր դպրոցներում դասավանդել է հայոց լեզու և գրականություն։ 1973-1979 թվականներին եղել է «Վերելք» թերթի խմբագրի տեղակալը։ Մանկավարժական աշխատանքին զուգահեռ զբաղվել է նաև գրական-լրագրողական գործունեությամբ։ Տպագրվել է հայաստանյան գրական պարբերականներում և թերթերում։ 2007 թվականից Հայաստանի գրողների միության Վայոց ձորի մասնաճյուղի քարտուղարն է։


== Անդամակցություն ==
Հայաստանի գրողների միության անդամ
Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ


== Երկեր ==
Քարագլխի ղողանջներ (բանաստեղծությունների ժողովածու), Երևան, 1997։
Լուսապսակ (ակնարկաշար), Երևան, 2007։
«Գրական Վայոց ձոր», Երևան, 2011։
«Ծննդավայր Քարագլուխ», Երևան, 2015։


== Պարգևներ ==
«Գրական վաստակի համար» մեդալ, 2018
Եղեգնաձորի պատվավոր քաղաքացի, 2005
Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մանկավարժ, 2004
Խ. Աբովյանի անվան մեդալ, 1995


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆոլիկ Հակոբյանի ստեղծագործություններից grakantert.am կայքում
Կաստիլյոնե ին Տևերինա

Կաստիլյոնե ին Տեվերինա (իտալերեն՝ Castiglione in Teverina), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2309 մարդ (2005), խտությունը՝ 113,28 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 19,96 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 01024, հեռախոսային կոդ - 0761։
Բնակավայրի հովանավորներ են համարվում Սուրբ Ֆիլիպը և Ժերոմը։ Կոմունայի տոնը նշվում է ամեն տարի մայիսի 3-ին


== Հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Լոմոնոսովո (գյուղ, Չիշմինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼոմոնոսովոԼոմոնոսովո (ռուս.՝ Ломоносово, բաշկիրերեն՝ Ломоносов), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ագարակ քաղաքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Ագարակ քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 7 հուշարձան (7 միավոր)։

 


== Ծանոթագրություններ ==
Սոֆյա Ագուլյան

Սոֆյա Լիպարիտի Ագուլյան (հոկտեմբերի 28, 1909(1909-10-28), Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1992, Երևան, Հայաստան), գյուղատնտես-այգեգործ, գիտնական։ Կենսաբանական գիտությունների թեկնածու (1953)։


== Կենսագրություն ==
1931 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։
1935-1959 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության ԳՀԻ Լենինականի հենակետի, 1959-1979 թվականներին` պտուղների ընտրասերման և սորտափորձարկման բաժնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են Հայաստանում պտղաբուծության զարգացման, պտղատու տեսակների սորտաուսումնասիրման, դրանց կենսաբանական առանձնահատկությունների, ցրտադիմացկունության, սորտափորձարկման և ընտրասերման խնդիրներին։
Փորձարկել է 19 սորտ` խնձորենու, տանձենու, սալորենու, հաղարջենու և ելակի, որից շրջանացվել է ելակի 4 սորտ՝ Լոռի, Ռուբինե, Լենինականի, Արևիկ։


== Շքանշաններ, պատվոգրեր ==
«Պատվո նշան» շքանշան (1959)
ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ փոքր (1954), մեծ արծաթե (1962), բրոնզե (1968) մեդալներ
ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ (1979)


== Երկեր ==
Լենինականի սարահարթի պայմաններում խնձորենին և գետնամորին տնկելու ժամկետները սահմանելու հարցի առթիվ։ Ագուլյան Սոֆյա Լիպարիտի, Երևան,  Հայպետհրատ, 1942։
Միչուրինյան խնձորենիների մի քանի սորտերի աճումը Լենինականի բարձրավանդակի պայմաններում։ Երևան, Հայպետհրատ, 1942 (համահեղինակ)։
Մորու և գետնամորու սորտերի նախնական փորձարկման արդյունքները Լենինականի սարահարթի պայմաններում։ Այգեպտղաբուծական գիտահետազոտական սելեկցիոն կայան, Երևան, Հայպետհրատ, 1943։
Ելակ։ Ագուլյան Սոֆյա Լիպարիտի, ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության մինիստրության այգեգործական, գինեգործական և պտղաբուծական ինստիտուտ, Երևան, ՀԽՍՀ գյուղմինիստրության գյուղատնտեսական գիտության գլխավոր վարչության հրատարակչություն, 1958։
Հայաստանի պտուղները։ Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության գիտահետազոտական ինստիտուտ, ՀԽՍՀ Գյուղատնտեսության մինիստրություն, Երևան, Հայպետհրատ, 1958 (համահեղինակ)։
Հատապտղային կուլտուրաներ, Երևան, 1969 (համահեղինակ)։
Հայաստանի պտուղները, 2 հատորով, Երևան, 1970 (համահեղինակ)։
Абрикос: Сборник материалов научной конференции по абрикосу, состоявшейся в г. Ереване в июле 1967 г, виноделия и плодоводства—Научная конференция по абрикосу (Ереван, июль, 1967), Ереван, Айастан, 1970.
Հայկական ԽՍՀ խնձորենու շրջանացված և տարածված սորտերի համառոտագրություն։ ՀԽՍՀ Գյուղատնտեսության մինիստրություն, Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության հայկական գիտահետազոտական ինստիտուտ, Երևան, Ա. հ., 1983:
Հայկական ԽՍՀ տանձենու և սերկևիլենու շրջանացված և տարածված սորտերի համառոտագրություն։ ՀԽՍՀ Գյուղատնտեսության մինիստրություն, Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության հայկական գիտահետազոտական ինստիտուտ, Երևան, Ա. հ., 1983:
Հատապտղատու կուլտուրաների սորտերը և դրանց մշակության ագրոմիջոցառումները։ (Հանձնարարականներ), ՀԽՍՀ Գյուղատնտեսության մինիստրություն, Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության հայկական գիտահետազոտական ինստիտուտ, Երևան, Ա. հ., 1983:


== Ծանոթագրություններ ==
Զապլատինո

Զապլատինո (ռուս.՝ Заплатино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հոենբուկո

Հոենբուկո  (գերմ.՝ Hohenbucko), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում։
Մտնում է Էլբա Էլստեր շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 686 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 42, 66 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 62 237։


== Ծանոթագրություններ ==
Աչադարա

Աչադարա (նախկինում` Միլարա, վրաց.` აჩადარა), գյուղ Աբխազիայի Սուխումի շրջանում, Սուխումից 3 կմ արևմուտք։ Երկաթուղային կայարան է։ Գտնվում է Գումիստա գետի ափին, ծովի մակարդակից 1280 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
1959 թվականի տվյալներով, գյուղն ուներ 1005 բնակիչ, հիմնականում հայեր և վրացիներ։ 1970 թվականի հաշվառումների համաձայն, գյուղն ուներ 1815 բնակիչ` կրկին հայեր և վրացիներ, իսկ 1989 թվականին, գյուղում ապրում էր 2457 մարդ, հիմնականում կրկին հայեր և վրացիներ։
Միավորված էր Գումիստայի գյուղական խորհրդի հետ։ Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի, եգիպտացորենի, ցիտրուսային կուլտուրաների մշակությամբ և պտղաբուծությամբ։ Գյուղն ուներ հայկական ութամյա դպրոց։
Աչադարան հիմնադրել են Օրդուից եկած հայերը` 1900 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոինգ 777

Boeing 777` լայն իրանով երկշարժիչանի օդանավերի ընտանիք է, ստեղծել է ամերիկյան Boeing ընկերությունը։


== Հատկանիշները ==

777-ը ("Triple Seven"` Երեք յոթ) աշխարհի ամենամեծ երկշարժիչն է, նստատեղերի քանակը 314-ից հասնում է 451-ի, թռիչքային հեռավորությունը` 5235-ից 9380 կմ։ Տարբերիչ առանձնահատկություններից են բոլոր օդանավերի շարժիչներից ամենամեծ տրամագծովը, վայրէջքի յուրաքանչյուր սարքի վեցական անիվները և ածելու սրության պոչի սայրը։
Զարգացրած լինելով ութ կարևոր օդուղիների հետ խորհրդակցելով, 777-ը մշակվել է հին լայնամարմին օդանավին փոխարինելու և 767-ի ու 747-ի տարողությունների միջև կամուրջ դառնալու համար։ Նաև համակարգչային մշակումով ստեղծված առաջին օդանավն է։
Առաջինն ավիաուղիներում սկսել է աշխատեցնել United Airlines ընկերությունը 1995 թ. հունիսի 7-ին։ 777-ի ամենատարածված տարբերակն է 777-300ER-ն է, 527 առաքումով և 758 պատվերով, իսկ 2014 թ. հուլիսի դրությամբ Էմիրաթների ավիաընկերությունն ամենամեծաքանակ սեփականատերն է և ունի 138 օդանավ։


== Ստեղծման պատմությունը ==
1970-ականների սկզբին Boeing 747-ը, Մաքդոնել Դուգլաս DC-10-ը և Լոքհիդ L-1011 Թրայսթարը դարձան լայնիրան ուղևորատար օդանավերի առաջին սերունդը։ 1978-ին Boeing-ը 1978ի-ն, Boeing ներկայացրեց երեք նոր մոդել՝ երկու շարժիչանի Բոինգ 757-ը, որը փոխարինեց պատկառելի 727-ին, նույնպես երկշարժիչանի 767-ը, որով մարտահրավեր էր նետում Airbus A300-ին, և եռաշարժիչ 777 կոնցեպտը՝ մրցակցելու համար DC-10-ի և L-1011-ի հետ։ Միջին չափսերի 757-ը և 767-ն ունեցան շուկայական հաջողություն։ Այս կանոնակարգերը թույլ տվեցին երկշարժիչանիներին օվկիանոսը երեք ժամից պակաս ժամանակում հատելու։ ETOPS-ի կանոններին հետևելով, ավիաընկերւթյուններն սկսեցին 767-ն օգտագործել անդրծովյան երկար չվերթներում։
1980-ականների վերջերին DC-10 և L-1011 մոդելները մոտեցել էին պատկառելի տարիքի, դրդելով արտադրողներին զարգացնել փոխարինող նմուշներ McDonnell Douglas-ն սկսեց աշխատել MD-11-ի վրա, այն դեպքում, երբ Airbus-ը զարգացնում էր իր A330-ը և A340-ը։ 1986-ին Boeing-ն առաջարկներ ներկայացրեց 767-ի մեծացման համար, որին տրվեց փորձնական 767-X անունը։ Առաջին առաջարկն էր 767-ի համեմատ ավելի երկար ֆուզելյաժի և ավելի մեծ թևերի կիրառումը։


== Վթարներ և պատահարներ ==
Շահագործման տարիներին եղել է Boeing 777 տեսակի օդանավերի կորստի հինգ դեպք, զոհերի ընդհանուր քանակը կազմել է 540 մարդ
2014 թ. գրանցվել է Malaysi Airlines ընկերության Boeing 777-ի կորստյան երկու դեպք՝
Մարտի 8-ին ռադարներից անհետ կորել է 9M-MRO օդանավը, ենթադրվում է, որ ներսի 239 մարդկանցով այն ընկել է Հնդկական օվկիանոսը, սակայն, մինչև հիմա որոնողական աշխատանքներն արդյունք չեն տվել։
Հուլիսի 7-ին 9M-MRD օդանավն ընկել է Ուկրաինայի արևելքում՝ Դոնեցկի մարզի Գրաբովո քաղաքի մոտ, որտեղ ընթանում էին զինված գործողություններ։ Ենթադրվում է, որ օդանավը խփվել է պատերազմող կողմերից մեկի կողմից.


== Շահագործումը ==
Boeing 777 շահագործող ավիաընկերություներն են՝ Emirates Airline, Singapore Airlines, United Airlines, American Airlines, British Airways, All Nippon Airways, Japan Airlines, Air China, Thai Airways International, Air France, Etihad Airways, Cathay Pacific, Air Canada, Air India, Turkish Airlines և Korean Air.


== Ծանոթագրություններ ==
Արտիստների կանայք

«Արտիստների կանայք» (ռուս.՝ Жёны артистов), 19-20-րդ դարերի ռուս գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը՝ գրված 1880 թվականին։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1880 թվականի դեկտեմբերի 7-ին «Դոն Անտոնիո Չեխոնտե» կեղծանունով «Մինուտա» թերթի յոթերորդ համարում։ Ի սկզբանե պատմվածքը լույս է տեսել «Կիրակնօրյա ակնարկներ» բաժնում՝ «Պորտուգալական լեգենդը ռուսական ձևով արտիստների կանանց մասին» խորագրի ներքո։ Գրաքննության հանձնաժողովի թույլտվությունը ստացել է դեկտեմբերի 5-ին։
Ըստ գրողի ստեղծագործության հետազոտողների՝ Անտոն Պավլովը պատմվածքը մտահղացել է որպես ֆրանսիացի վիպասան և դրամատուրգ Ալֆոնս Դոդեի գրական պարոդիա։ «Ռուսական ոճով» հումորային աշխատությունը պատմում է «երիտասարդ նկարիչների, գրողների և ուսանողների չկարգավորված կենցաղի մասին, ինչպիսին 1880 թվականին եղել է հենց Անտոն Չեխովը, իր ավագ եղբայրները, նրա ընկերները»։
1882 թվականին ստեղծագործությունը լրամշակվեց «Բուդիլնիկ» («Զարթուցիչ») գեղարվեստական հումորային ամսագրի համար, որտեղ այն արդեն տպագրվել էր «Անտոշա Չեխոնտե» կեղծանունով և «Արտիստների կանայք» խորագրով։ Ավելացվել էր «Թարգմանություն ... պորտուգալերենից» ենթավերնագիրը։ Զգալի ոճական փոփոխությունները ներառում էին խոսակցական լեզվի  և բարբառայնության վերացում, որոշ կերպարների անունների փոփոխում։ Սյուժետային ուղղումներին են վերաբերում ստեղծագործության վերջում Մինեսոտայից Նյու Յորք եկած ամերիկացի բժիշկ Թաների մասին «պատմողի» ընթերցմամբ դրվագի ավելացումը, որը գիտական նպատակներով իրեն դատապարտել էր քառասունօրյա հացադուլի։
Նույն 1882 թվականին Անտոն Պավլովիչը պլանավորել էր պատմվածքը տպագրել «Չարաճճիություն» (ռուս.՝ Шалость) հեղինակային ժողովածուի կազմում։ Դրա համար ստեղծագործության մեջ մտցվեցին մի շարք ոճական փոփոխություններ։ Ժողովածուն տպագրվել էր, բայց վերջում գրաքննությամբ արգելվեց։ 1884 թվականին Չեխովը  պատմվածքն ընդգրկեց իր առաջին հրատարակած «Մելպոմենի հեքիաթները» պատմվածքների ժողովածուում։ Միևնույն ժամանակ վերացվեցին առանձին մանրամասներ, որոնք 80-ականների սկզբին թույլ էին տալիս պատմվածքի «հրատապ քաղաքական մեկնաբանությունը»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Громов М. П. Примечания // А. П. Чехов. Полное собрание сочинений и писем в тридцати томах / под ред. Н. Ф. Бельчикова. — Москва: Наука, 1983. — Т. 1. — С. 564—566. — 607 с. — 400 000 экз.
Ալանզեր

Ալանզեր, ավերակ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։ Գտնվում էր Սղերդ քաղաքից 7 կմ հարավ, գյուղամիջյան ճանապարհի վրա։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օհրիդ լիճ

Օհրիդ լիճ (ալբաներեն՝ Liqeni i Ohrit   liˈcɛni i ˈɔhrit,  Liqeni i Pogradecit; մակեդոներեն՝ Охридско Езеро Ohridsko Ezero ˈɔxridzkɔ ˈɛzɛrɔ), հնագույն անունը՝ Լիխնիտիդա, հունարեն Λυχνιτίδα⟩, լիճ Մակեդոնիայում և Ալբանիայում, միջլեռնային գոգավորությունում, 695 մ բարձրության վրա։ Խորությունը՝ մինչև 285 մ։ Լճից արտահոսում է Սև Դրին գետը ⟨Ադրիատիկ ծովի ավազան⟩: Ափին են Օհրիդ (Մակեդոնիա), Պոգրադեց (Ալբանիա) քաղաքները։
Եվրոպայի ամենահին ու ամենախոր լճերից մեկն է՝ համաշխարհային կարևորություն ունեցող, յուրօրինակ, եզակի կենսահամակարգով, ավելի քան 200 էնդեմիկ տեսակներով։
Օհրիդ լիճը 1979 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից հռչակվել է Համաշխարհային ժառանգության տեղավայր, իսկ 2010 թվականին ՆԱՍԱ-ի կողմից անվանվել է Տիտանի լճերից մեկը։ Ալբանիայի ու Հյուսիսային Մակեդոնիայի սահմաններում գտնվող Օհրիդ-Պրեսպա արգելոցը 2014 թվականին հավելվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային կենսոլորտային արգելոցների ցանկին ։


== Ստուգաբանություն ==
Անվանումն ստացել է Օհրիդ լեռից, որի շուրջը հիմնադրված է Օհրիդ անվանմամբ քաղաքը։ Ենթադրում են, որ անվանման հիմքում սերբահորվաթերեն հրիդ, հրիդա - «ժայռ», «քարաժայռ» բառն է։  Աշխարհում կան միայն մի քանի լճեր, որոնց ծագումը նույնն է, նրանցից ամենահայտնիները` Բայկալը և Տանգանիկան են։ Շատ այլ լճերում կենսական շրջապտույտը չի ​​գերազանցում 100,000 տարին, որից հետո դրանք վերածվում են նստվածքի։ Ենթադրվում է, որ Օհրիդ լճի դեպքում այս գործընթացը երկարաձգվել է հոսող հոսքերի մեծ խորության և տեղումների քանակի պատճառով։ Օհրիդ լիճ հոսող աղբյուրներով ձգվում է Պեսպա լիճը։ Օհրիդ լճի տարածքը հարուստ է անտառային, կենդանական և բուսական աշխարհի առատությամբ։  1979/1980 թվականին Օհրիդի լիճն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։


== Աշխարհագրություն և հիդրոլոգիա ==
Lիճը գոյանում է հիմնականում արևելյան ափին գտնվող  ստորգետնյա աղբյուրներից (ամբողջ ջրահոսքի մոտ 50% -ը), 25% -ն էլ գետերից և տեղումներից։ Լճում ջուրը սառն է և պարզ։ Ամռանը ջրի միջին ջերմաստիճանը +21 °C է։ Լճի մակարդակը կայուն է նույնիսկ 150-200 մ բարձրությա վրա,  ձմռանը չի սառչում։ 


== Տես նաև ==
Դուվալո


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ohrid Municipality
Official website for Info, Places to visit and reservations in Ohrid
North Macedonian Tourism portal
Ohrid Information portal Archived 2019-04-20 at the Wayback Machine.
Struga Tourism portal
Pogradec Travel Guide
LakeNet Profile
Lake Ohrid Travel and Tourism Guide
Ohrid Travel Guide
Ohrid SOS
Բորիս Բոլոտին

Բորիս Բոլոտին (ռուս.՝ Бори́с Фёдорович Боло́тин, հոկտեմբերի 15, 1950(1950-10-15), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1972)։ Տիրապետում է արաբերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուներին։
1972 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։ 

1990-1993 թվականներին՝ Մարոկկոյում Ռուսաստանի դեսպանատան խորհրդական։
1993-1995 թվականներին՝ Մարոկկոյում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։
1995-1999 թվականներին՝ բաժնի պետ, ՌԴ ԱԳՆ Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
1999 թվականի նոյեմբերի 11-ից 2004 թվականի մայիսի 7-ը՝ Լիբանանում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2004-2008 թվականներին՝ Ռուսաստանի ԱԳՆ Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ։
2008 թվականի օգոստոսի 27-ից 2013 թվականի հուլիսի 4-ը՝ Մարոկկոյում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։2013 թվականի դեկտեմբերի 13-ից 2018 թվականի դեկտեմբերի 28-ը՝ Հորդանանում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1999 թվականի փետրվարի 20)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2003 թվականի նոյեմբերի 4)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2010 թվականի նոյեմբերի 8)


== Ծանոթագրություններ ==
Ահմեդ Շահաբուդին

Ահմեդ Շահաբուդին (բենգալերեն՝ শাহাবুদ্দিন আহমেদ, փետրվարի 1, 1930(1930-02-01), Kendua Upazila, Netrokona District, Dhaka Division, Բենգալյան նախագահություն, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն - մարտի 19, 2022(2022-03-19), Դաքքա, Բանգլադեշ), քաղաքական և պետական գործիչ Բանգլադեշից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Նետրոկոն շրջանում (այժմ` Բանգլադեշ), ավարտել է Դաքքայի համալսարանը` էկոնոմիկայի միջազգային հարաբերությունների բակալավրի աստիճանով։ 1990 թվականին զբաղեցրել է Բանգլադեշի Բարձրագույն խորհրդի նախագահի պաշտոնը 1990 թվականի դեկտեմբերի 6-ին, նախագահ Հուսեյն Էրշադի հրաժարական տալուց հետո նա դարձել է երկրի նախագահ (դրա նախորդ օրը նա նշանակվել էր փոխնախագահ)։ Բանգլադեշի քաղաքական կազմակերպության առաջնորդները պայմանավորվածություն են ձեռք բերել, որ Ահմեդ Շահաբուդինը պետք է ղեկավարի ժամանակավոր կառավարությունը` մինչև նախագահի ազատ ընտրություններ կազմակերպվելը։ Նախագահի պաշտոնում Ահմեդ Շահաբուդինը ձերբակալել է նախկին նախագահ Էրշադիին, որը բանտարկված է եղել 1991-1996 թվականներին։     
1991 թվականի սեպտեմբերին Բանգլադեշում անց է կացվել սահմանադրական հանրաքվե, որի ժամանակ որոշվել է, որ երկիրը պետք է նախագահական ձևից անցնի խորհրդարանական ձևին, այդ իսկ պատճառով երկրի նախագահ Աբդուր Ռախման Բիսվասն արդեն ընտրվել է Բանգլադեշի խորհրդարանի կողմից, իսկ Ահմեդ Շահաբուդինը պաշտոնից հեռացել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 10-ին` վերադառնալով Բարձրագույն խորհրդի նախագահի պաշտոնին, որը կատարել է մինչև 1995 թվականին հրաժարական տալը։   


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է Անովար Բեգումի հետ, նրանք ունեն երկու որդի և երեք դուստր։


== Ծանոթագրություններ ==
Մաքսիմիլիանո Ռոդրիգես

Մաքսիմիլիանո Ռուբեն Ռոդրիգես (իսպ.՝ Maximiliano Rubén "Maxi" Rodríguez, հունվարի 2, 1981(1981-01-02)[…], Ռոսարիո, Սանտա Ֆե նահանգ, Արգենտինա), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, հանդես է գալիս ուրուգվայական «Պենյարոլ»-ում։ Արգենտինայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ է։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===

2010 թվականի հունվարի սկզբին լուրեր տարածվեցին, թե Ռոդրիգեսը մտադիր է ակումբը փոխել, որպեսզի ձեռք բերի խաղային պրակտիկա՝ Մունդիալ-2010 թվականին մասնակցելու և խաղալու համար։ Կանխատեսումներ կային, թե Ռոդրիգեսը շուտով կտեղափոխվի Ռաֆայել Բենիտեսի «Լիվերպուլ»։ Հունվարի 13-ին հայտարարվեց, որ ֆուտբոլիստը երեք ու կես տարվա պայմանագիր է կնքել «կարմիրներ»-ի հետ։ 2010-2011 մրցաշրջանում Ռոդրիգեսը երկու հեթ-թրիկի հեղինակ էր դարձել։
2012 թվականի հուլիսի 13-ին Ռոդրիգեսը տեղափոխվել է արգենտինական «Նյուելս Օլդ Բոյս»։


=== Անձնական նվաճումներ ===
2006 թվականի աշխարհի առաջնությանը Մեքսիկայի դարպասին նրա խփած գնդակը ճանաչվել է մրցաշարում լավագույնը։ 2013 թվականին Լիոնել Մեսսիի հետ միասին ճանաչվել է Արգենտինայի լավագույն ֆուտբոլիստ։ 2014 թվականին եղել է Արգենտինական Պրեմիերայի լավագույն ռմբարկու։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոմունա (Իտալիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոմունա (այլ կիրառումներ)
Կոմունա, Իտալիայում երրորդ աստիճանի վարչական միավոր։ Սովորաբար կազմված է քաղաքից, որի անունից էլ ծագում է կոմունայի անունը, և հարակից տարածքներից։
Կոմունայի ղեկավարը քաղաքապետն է (իտալերեն՝ sindaco), օրենսդիր մարմինը՝ կոմունայի խորհուրդը (իտալերեն՝ consiglio comunale), իսկ գործադիրը՝ կոմունայի վարչությունը (իտալերեն՝ giunta comunale)։ Քաղաքագլխին և խորհրդի անդամներին ընտրում են կոմունայի բնակիչները միաժամանակ։ Ընդ որում քաղաքագլխի խմբակցությունը ընտրական առաջին կամ երկրորդ փուլում պետք է ստանա ձայների բացարձակ մեծամասնությունը, որից հետո ստանում է խորհրդի ձայների 60%-ը։ Խորհուրդը ղեկավարում է քաղաքագլուխը, որը նշանակում է խորհրդի մյուս անդամներին՝ ասսեսսորներին (իտալերեն՝ assessori)։ Վարչությունը աշխատում է մունիցիպալիտետ (իտալերեն՝ municipio), կամ «կոմունայի տուն» (իտալերեն՝ palazzo comunale) կոչվող շենքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Associazione Nazionale Comuni Italiani (իտալերեն).
Կինդիա

Կինդիա (ֆր.՝ Kindia), քաղաք Գվինեա պետության հարավարևմուտքում։ Գտնվում է Կինդիա շրջանի Կինդիա պրեֆեկտուրայում։ Բնակչությունը կազմել է 181,126 մարդ՝ 2008 թվականի տվյալներով։ Գվինեայի մեծությամբ 3-րդ քաղաքն է։
Մոսոլովո (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄոսոլովոՄոսոլովո (ռուս.՝ Мосолово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Խոստակ

Խոստակ (միջին պարսկ. խվասթաք-ունեցվածք, անշարժ գույք), ֆեոդալական պայմանական հողատիրության ձև պարթև Արշակունիների, Սասանյանների պետությունում և Հայաստանում։
Միջնադարյան Հայաստանում խոստակ է համարվել այն հողաբաժինը կամ անշարժ գույքը, որը խոշոր ֆեոդալները տվել են մանր ազնվականներին՝ զինվորական և այլ ծառայությունների դիմաց։ Խոստակ ստացողը կոչվել է խոստակդար։ Գոյություն են ունեցել նաև եկեղեցական խոստակներ, որոնք առաջացել են IV դարում։ Դրանց գերագույն սեփականատերը եկեղեցին էր, որը հոգևորականի եկեղեցական ծառայությունն ընդհատվելու դեպքում իրավունք ուներ ետ գրավել խոստակը։
Գրեյս Քուլիջ

Գրեյս Քուլիջ (անգլ.՝ Grace Coolidge, հունվարի 3, 1879(1879-01-03)[…], Բերլինգթոն, Վերմոնտ, ԱՄՆ - հուլիսի 8, 1957(1957-07-08)[…], Plymouth, Ուինդսոր շրջան (Վերմոնտ), Վերմոնտ, ԱՄՆ), ԱՄՆ 30-րդ նախագահ Քալվին Քուլիջի կինը՝ ԱՄՆ առաջին տիկինը 1923-1929 թվականներին։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Վերմոնտի Բերլինգտոն քաղաքում, ինժեներ-մեխանիկ և շոգենավերի տեսուչ Էնդրյու Իսակլեր Գուդհյուի (1848-1923) և Լեմիրա Բարրեթ Գուդհյու (1849-1929) ընտանիքում։ 1902 թվականին Գրեյսն ավարտել է Վերմոնտայի համալսարանը, որտեղ նա եղել է «Փի-Բետա-Ֆի» կանանց ակումբի հիմնադիրն ու ղեկավարը։
1903 թվականի օրերից մեկի ժամանակ, երբ նա ջրում էր ծաղիկները, պատուհանից տեսավ սափրվող Ջոն Քուլիջին՝ ներքնազգեստով և գլխարկով։ Որոշ ժամանակ անց նրանք ծանոթացան։ Գրեյսի առույգությունն ու հմայքը հիանալի կերպով լրացնում էր Քուլիջի զսպվածությունը։ 1905 թվականի ամռանը Քուլիջը նրան ամուսնության առաջարկություն արեց։ Հարսանիքը տեղի է ունեցել 1905 թվականի հոկտեմբերի 4-ին։
Ամուսինները երկու որդի են ունեցել․

Ջոն Քուլիջ (1906-2000) - երկաթուղային ընկերության գործադիր տնօրեն
Քելվին Քուլիջ (1908-1924)


== Առաջին տիկին ==

Որպես առաջին տիկին, նա եղել է հայտնի տիրուհի։ Նա նաև առաջին տիկին էր, որը ելույթ էր ունենում ձայնային կինոքննադատներում։


== Մահ ==
Գրեյս Քուլիջը մահացել է 1957 թվականի հուլիսի 8-ին 78 տարեկան հասակում։ Նա թաղված է իր ամուսնու կողքին։


== Ծանոթագրություններ ==
Կազանցևո (գյուղ, Զարինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿազանցևոԿազանցևո (ռուս.՝ Казанцево), գյուղ Ռուսաստանի, Ալթայի երկրամասի Զարինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մեսսա շրջան

Մեսսա (անգլերեն՝ Mecca District), շրջան Լիբերիայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Բոմի երկրամասում։ Այն Բոմիի 4 շրջաններից մեկն է։ Բնակչությամբ կազմում է 17,507 մարդ՝ 2008 թվականի տվյալներով։ Բնակչությունը հիմնականում խոսում է սովորական և լիբերիական անգլերենով։
Օբուխովկա (Միլլերովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օբուխովկա (այլ կիրառումներ)Օբուխովկա (ռուս.՝ Обуховка), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում։ Մտնում է Պերվոմայսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։


== Աշխպարհագրություն ==


=== Փողոցներ ===
Օբուխովսկայա


== Արտաքին հղումներ ==
Օբուխովկա (խուտոր)(ռուս.)
Բլանսկոյի շրջան

Բլանսկոյի շրջան (չեխ․՝ Okres Blansko), շրջան Չեխիայի Հարավային Մորավիայի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Բլանսկո քաղաքը։ Տարածքը 862,65 կմ² է։ Բնակչությունը 2020 թվականի տվյալներով կազմում է 109 136 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 116 համայնք։


== Ծանոթագրություններ ==
Բալագեր (համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բալագեր (այլ կիրառումներ)Բալագեր (ֆր.՝ Balaguères), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Սեն Ժիրոն շրջանի Կաստիյոն ան Կուզրան կանտոնի կազմի մեջ։ 
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09035։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 195 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 105 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 78-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 27-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 74,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 61,9 %)։ 78 աշխատունակ բնակիչներից 74-ը աշխատում էին (42 տղամարդ և 32 կին), անաշխատանք էին 4-ը (2 տղամարդ և 2 կին)։ 27 անգործունակ մարդկանցից 8-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 13-ը թոշակառու, 6-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Բալագեր» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-1-13 
«Բալագեր» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-23
Թիֆտ շրջան (Ջորջիա)

Թիֆտ շրջան (անգլ.՝ Tift County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 686 կմ² է, բնակչությունը՝ 38.407 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թիֆտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1905 թ.։
Վերխնի Կուտ

Վերխնի Կուտ (ուկրաիներեն՝ Верхній Кут), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վերխնի Կուտ գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տառակվեռե

Տառակվեռե (էստ․՝ Tarakvere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Սաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ուուսկյուլա (այլ կիրառումներ)

Ուուսկյուլա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Ուուսկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Ալայիե շրջանի կազմում։
Ուուսկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Մառտնա շրջանի կազմում։
Ուուսկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Վիհուլա շրջանի կազմում։
Ուուսկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Յիելեհտմե շրջանի կազմում։
Ուուսկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Ռապլա շրջանի կազմում։
Դոխոդնոե

Դոխոդնոե (ուկրաիներեն՝ Доходне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Çalbaş), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Չոկուրչա։
2001 թվականի տվյալներով Դոխոդնոե գյուղում բնակվում էր 180 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խոտադիր

Խոտադիրը դա փոքր, լեռներում բնակվող կաթնասուն է, որը տարածված է Ասիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Այն ունի կարճ վերջույթներ, կլոր մարմին, և չունի արտաքին պոչ, այն հիշեցնում է իր ազգակից ճագարին, բայց կարճ կլոր ականջներով։
Խոտադիրները գերադասում են ժայռոտ լանջեր և սնվում  են բազմազան բույսերով՝ հիմնականում խոտաբույսերով, ծաղիկներով և երիտասարդ ցողուններով։ Աշնանը՝ նրանք պահեստավորում են ծղոտ, փափուկ ճուղեր և այլ տեսակի սնունդ իրենց որջերում երկար և ցուրտ ձմեռը ուտելու համար։


== Դասակարգում ==
Խոտադիրը`(Ochotona) դա միակ ցեղն է Խոտադիրների (Ochotonidae) ընտանիքում, Նապաստականմանների կարգի մեջ։ Հայտնի է խոտադիրների 30 տեսակ։


== Նկարագրություն ==
Խոտադիրները փոքր ձվաձև կենդանիներ են արտահայտված կլոր ականջներով և զուրկ են տեսանելի պոչից։ Խոտադիրների տարբեր տեսակների քաշը տատանվում է 70 - 300 գ սահմաններում։ Խոտադիրների տեսակների մեծամասնությունը ցերեկը ակտիվ են։ Ինչպես և մնացած նապաստականմանների ներկայացուցիչները՝ խոտադիրները քուն չեն մտնում։ Տեսակների մեծ մասը բուսական պահեստներ են պատրաստում իրենց որջերում, որոնցով սնվում են ձմռան ընթացքում։


== Տարածում ==
Հայտնի է խոտադիրների 30 տեսակ, որոնցից 2-ը տարածված են Հյուսիսային Ամերիկայում, իսկ 28-ը՝ Ասիայում։ Մայան Չինաստանում հանդիպում է 24 տեսակ։
Հայաստանում տարածված է խոտադիրի մեկ տեսակ՝ Շեկլիկ խոտադիրը (Ochotona rufescens )։ Թեև Բնության պահպանության միջազգային միության կայքում չի նշվում, որ այս տեսակը հանդիպում է նաև Հայաստանում, մի քանի հեղինակավոր աղբյուրներ նշում են, որ Շիկակարմրավուն խոտադիրը տարածված է նաև Հայաստանում։


== Հղումներ ==
Թուալեմ շրջան (Կալիֆոռնիա)

Թուալեմ շրջան (անգլ.՝ Tuolumne County), ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 5791 կմ² է, բնակչությունը՝ 55365 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սոնորա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1850 թ.։
ICOM հաստատություն (Իտալիա)

ICOM հաստատություն (Փոքրամասնային և ոչ տիրող մշակույթների ինստիտուտ), ստեղծվել է 1970 -ական թվականների կեսերին՝ Հերման Վահրամյանի ջանքերով։ Նպատակն էր սատարել ազգային փոքրամասնությունների և ճնշված ժողովուրդների մշակութային արժեքների զարգացմանը։
Ղեկավարներն էին Հ. Վահրամյանը (Իտալիա), Լյուդվիգ Բագիլը (Գերմանիա), Պետրոս Թերզյանը (Ֆրանսիա)։ Հրավիրել են ասուլիսներ և ժողովներ, հրատարակել մի շարք մատյաններ՝ «Կամար» ընդհանուր խորագրով։ 1980-ական թվականներին հաստատությունը հետզհետե կորցրել է իր կենսունակությունը։
Նովոսաֆարովո (գյուղ, Չիշմինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոսաֆարովոՆովոսաֆարովո (ռուս.՝ Новосафарово, բաշկիրերեն՝ Яңы Сафар), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 167 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գլապուն

Գլապուն, լեռ Ադրբեջանի Ղազախի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==