armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ազերի-Չիրագ-Գյունեշլի

Ադրբեջան-Չիրագ-Գյունեշլի (ադրբ.՝ Azəri-Çıraq-Günəşli), նավթամթերքի և գազի կոնդենսատների խումբ, որը գտնվում է Բաքվից 90 կմ արևելքից, Կասպից ծովի հարավային ջրային տարածքում։
Տարածքի ծովի խորությունը տատանվում է 110-ից մինչև 450 մետր։ Գյունեշլին հայտնաբերվել է 1981 թվականին, «Չիրագը», 1985 թ., Ադրբեջանցիները`1987 թ .:
Հանքավայրն ընդգրկվում է հարավային Կասպիական նավթի և գազի ավազանի մեջ։
1994 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Բաքվում ստորագրվեց Ադրբեջանի Հանրապետության կառավարության և միջազգային կոնսորցիումի միջև ստորագրվեց «Կասպից ծովի Ազերի (Խազար), Չիրագ (Օսման) և Գյունեշլի խորքային հատվածի հետազոտման և զարգացման համաձայնագիր։
Գյունեշլի մեղմ ջրի մասը մշակվել է 1980 թվականից «Ազնավթի» կողմից։
Նավթի արդյունահանումը հասել է իր գագաթնակետին, օրական 835.1 հազար բարելի, 2010 թ. երրորդ եռամսյակում։ 2012 թվականին միջին օրական նավթի արդյունահանումը կազմել է օրական 664.4 հազար բարել։


== Պաշարներ ==
Ընդհանուր պաշարները գնահատվում են 930 մլն տոննա նավթ և 0,6 տրիլիոն խորանարդ մետր բնական գազ: Մինչև 1994 թ. համաձայնագրի մեկնարկը, պաշարները գնահատվել են 500 մլն տոննա նավթ։


== Հանքավայրի մշակման մասնակիցները ==
Հանքավայրի զարգացումը իրականացվում է կոնսորցիումի կողմից, որի ներկա մասը ներառում է հետևյալ ընկերությունները.

BP (35,78 %) — օպերատոր
ChevronTexaco (11,27 %)
SOCAR Ադրբեջան (11,65 %)
INPEX (10,96 %)
Statoil (8,5633 %)
ExxonMobil (8,006 %)
TPAO (6,75 %)
Itochu (3,9205 %)
ONGC (2,7213 %)Նավթը արտահանվում է հետևյալ ուղղությամբ՝ Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղով դեպի Եվրոպա, Բաքու-Սուպսա՝ Վրաստան և Բաքու-Նովոռոսիյսկ՝ Ռուսաստան արտահանվող նավթ։


== Արդյունահանում ==
«Չիրագ» դաշտում արտադրությունը սկսվել է 1997 թվականին, Կենտրոնական Ադրբեջանում` 2005 թ. սկզբին, Արևմտյան Ադրբեջանում` 2006 թ., իսկ «Արևելյան Ազերի» 2006 թ.։ 2008 թ. ապրիլին «Գյունեշլի» դաշտի խորը ջրի հատվածում սկսվեց արտադրությունը։
Ադրբեջանական նավթարդյունահումը սկսվելուց ի վեր (1997 թ.-ին) «Ազերի-Չիրագ-Գյունեշլի» բլոկում մինչև 2012 թ. կեսերին արտադրվել էր 272 մլն տոննա նավթ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Глумов И. Ф., Маловицкий Я. П., Новиков А. А., Сенин Б. В.. Региональная геология и нефтегазоносность Каспийского моря. — М.: ООО «Недра-Бизнесцентр», 2004.
Каламкаров Л.В. Нефтегазоносные провинции и облати России и сопредельных стран. — М.: Издательство "Нефть и газ" РГУ нефти и газа им. И.М.Губкина, 2005


== Աղբյուրներ ==
Гюлистанский договор
Азербайджанский компромисс
Запасы
eia
BP расширяет добычу нефти с морских месторождений Азербайджана
Месторождение Чираг истощается
Туркменистан и Азербайджан планируют урегулировать вопросы о спорных месторождениях на Каспии
Принадлежность спорных месторождений на Каспии определит Международный арбитражный суд
Азербайджан: обнародован объем нефти, полученный с месторождений АЧГ с 1997 г.
Տյագո Լասերդա

Տյագո Լասերդա (լրիվ անունը՝ Տյագո Ռիբեյրո Լասերդա, իսպ.՝ Thiago Ribeiro Lacerda, հունվարի 19, 1978(1978-01-19), Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա)՝ բրազիլացի դերասան։


== Կենսագրություն ==
Տյագո Լասերդան արմատներով պորտուգալացի է ։ Ծնվել է Վալդիրի և Մարիել Լասերդի ընտանիքում։ Մանուկ հասակից Տյագոն եղել է տատիկի և պապիկի սիրելի անձնավորությունը։ Պապիկի հետ մինչ օրս ընկերներ են և բոլոր տոները Տյագոն նշում է նրա հետ։ Նա  երեք տարեկանից մինչև տասնութ տարեկանը զբաղվել է սպորտով և ունի մոտ 150 մեդալ և հաղթանակներ լողի մրցույթում։ 

 
Ամուսնացած է  դերասանուհի Վանեսսա Լոեսի հետ։ Նրանք ունեն երեք որդի։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Որսորդները ձյան վրա

Որսորդները ձյան վրա (հոլ.՝ Jagers in de Sneeuw), ֆլամանդացի նկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագի 1565 թվականի գեղանկարն է։ Նկարված է յուղաներկով փայտի վրա։ Նկարչի «Տասներկու ամիսներ» շարքից պահպանված վեց ստեղծագործություններից մեկն է։ Այժմ գտնվում է Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանում։


== Ստեղծագործության նկարագիրը ==
Նկարի վերևի աջ անկյունում պատկերված են ծառերի մերկ ճյուղեր, որի միջոցով ստեղծվել են բարդ նախշեր։ Այդ ճյուղերը կարծես սև սարդոստայն լինեն և շատ գեղեցիկ համադրված են երկնքի հետ։ Ձյունը, որն իջել է ճյուղերի վրա, նկարչին թույլ է տալիս նկարին հաղորդել հետաքրքիր փայլ, իսկ ճյուղերի վրա նստած ճնճղուկները ոչ միայն կենդանացնում են ձյունը, այլև ունեն կոմպոզիցիոն դեր։ Հետին պլանում՝ սառույցի վրա, երևում են մարդկանց փոքր ֆիգուրներ, որոնք զբաղված են գեղասահքով, մյուսները՝ խաղերով։ Պանդոկի ելքի վերևում կախված է մի թուղթ, որտեղ պատկերված է ծնկաչոք մի մարդ։ Հնարավոր է դա Սուրբ Հուբերտն է՝ որսորդների հովանավորը։ Այս դեպքում տվյալ դետալը հիշեցնում է նրա մասին, որ ամենօրյա գործերից բացի չպետք է մոռանալ քրիստոնեական պարտականությունների մասին։ Հեռվում` սարերի սառցե բարձունքներում, նկարիչը առաջարկում է դիտել լանջերը, որտեղ բարձրացել են որսորդները։ Տան մոտ վառված է մի կրակ, որի վրա խոզ են խորովում։ Մորթում են տնային խոզին ձմեռվա օրվա ֆոնի վրա. դա այդ ժամանակի գեղանկարչության ավանդական թեման է։ Բրեյգելը մեղմացնում է այդ դետալը` նկարելով քիչ արյունալի։ Նկարված է տաք կրակը թռչող, կարմրավուն և ոսկեգույն կայծերով։ Ամբողջ նկարի կոմպոզիցիոն կենտրոնը ծառերի արանքից երևացող որսորդներն են և նրանց շները։ Շները նույնիսկ այստեղ՝ անտառից դուրս, ագահաբար հոտոտում են։ Ներքևում պատկերված են ձյունածածկ տներ։


== Դետալներ ==


=== Որսորդներ ===
Նիզակներով և շների օգնությամբ որսում էին ոչ միայն վայրի թռչուններ և մանր կենդանիներ, այլև վարազ, եղջերու և արջ, բայց նկարում օրվա որսը աղվես է։ Միջնադարում որսի սեզոնը հաճախ զուգորդվում էր դեկտեմբեր և հունվար ամիսների հետ։


=== Խարույկ ===
Գյուղացիները խրույկ են վառել և խոզի միս են ապխտում։ Սրանով սովորաբար զբաղվում էին դեկտեմբերին։ Նոյեմբերին խոզերին լավ կերակրելուց հետո, դեկտեմբերին մորթում էին և ապխտում։

		


== Արձագանքը մշակույթում ==
Նկարը երևում է Անդրեյ Տարկովսկու «Սոլյարիս» կինոնկարում։
Նույն ռեժիսորի «Հայելի» կինոնկարի մի հատվածի պատկերային հիմքն է կազմում։


== «Տասներկու ամիսներ» շարքը ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Գևորգ Խալաթ

Գևորգ Խալաթ (Խալաթյան) (1891, Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - 1936), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, մանկավարժ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։
Ծնվել է Թիֆլիսում։ Ավարտել է տեղի Ներսիսյան դպրոցը։ Գրականություն և հասարակագիտություն է դասավանդել Ախալքալաքի մանկավարժական ինստիտուտում և Անդրկովկասի հայաբնակ վայրերի որոշ դպրոցներում։ Աշխատակցել է «Մարտակոչ», «Պրոլետար», «Լուսաբաց», «Կարմիր ծիլեր» և այլ պարբերականների խմբագրություններում։ Նրա բանաստեղծությունների առաջին գիրքը լույս է տեսել 1929 թվականին։ Զբաղվել է նաև թարգմանությամբ։ Ռուսերենից և վրացերենից թարգմանել է հայերենի։ Թարգմանել է Վաժա Փշավելայի «Արծիվը», Յանկա Կուպալայի «Հուզվում է, ծփում ծովը կապուտակ» (թարգմանության հեղինակակից Արմեն Ծովակ) և այլ բանաստեղծություններ։ Մահացել է 1936 թվականին։


== Գ. Խալաթի երկերի մատենագրություն ==
Հոկտեմբերական (բանաստեղծություններ), Թիֆլիս, հրատ. «Զարյա վոստոկա»-ի, 1929, 32 էջ։
Կոլեկտիվը (պոեմ), Թիֆլիս, պոլիգրաֆ տրեստի 5-րդ տպարան, 1929,32 էջ։
Լենինյան պարտեզ (բանաստեղծություններ), Թիֆլիս, Սախելգամի, 1933, 32 էջ։
Վերելքի ճամփին (բանաստեղծություններ), Թիֆլիս, Վրաստանի պետհրատ, 1935, 48 էջ։


== Աղբյուրներ ==
PIC պրոցեսորներ

PIC պրոցեսորները ստեղծվել են Microchip ընկերության կողմից։ Կան PIC պրոցեսորների մի քանի ընտանիքներ, որոնք տարբերվում են իրարից իրենց ֆունկցիոնալ կարողություններով։ PIC միկրոպրոցեսորները կարելի է ծրագրավորել պրոցեսորին հատուկ C լեզվով։ Հնարավոր է ծրագրավորել այն նաև PIC միկրոպրոցոսրին հատուկ assembler լեզվով։ PIC միկրոպրոցեսորները լայն կիրառություն ունեն կենցաղային էլեկտրոնիկայում։ Դրանք կարելի է օգտագործել ջերմաստիճանի, խոնավության, արագացման, ճնշման և բազմաթիվ այլ տվիչներից տվյալներ հավաքելու, և այդ տվյալների հիման վրա տարբեր արտադրական գործընթացների ավտոմատացման համար։
Դոմանիկո

Դոմանիկո (իտալերեն՝ Domanico), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 928 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 40 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87030։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0984։


== Ծանոթագրություններ ==
Զաբորոչիե (գյուղ, Օլևսկի շրջան)

Զաբորոչիե (ուկրաիներեն՝ Забороче), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օլևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զաբորոչիե գյուղում բնակվում էր 316 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,07 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 295,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հայերը Հյուսիսային Մակեդոնիայում

Հայերը Հյուսիսային Մակեդոնիայում  (մակեդոներեն՝ Ерменци во Македониjа), հայկական սփյուռքի մաս։ Երկրում հայերի թիվը հասնում է 300 մարդու։


== Պատմություն ==
Պատմական Մակեդոնիայի տարածքում հայերը հայտնվել են վաղ միջնադարում։ Այդ ժամանակ բազմիցս Մակեդոնիայի հայկական դինաստիայից մարդիկ դարձել են Բյուզանդական կայսրության կայսրեր, կարևոր զորավարներ և ականավոր քաղաքական գործիչներ։ Բայց թուրքերի գալով, հայերի թիվմ արագ սկսեց նվազել է։ Ինչպես ողջ Օսմանյան կայսրությունում, այնպես էլ Մակեդոնիայից սկսվել է հայերի գաղթը, որն իբր դադարեցվել է Օսմանյան կայսրությունից մակեդոնական հողերի դուրսբերմամբ։
Փախչելով 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության ժամանակ՝ բազմաթիվ ընտանիքներ բնակություն են հաստատել Հյուսիսային Մակեդոնիայի ներկայիս տարածքներում, որն այն ժամանակ Սերբիայի մի մասն է եղել։
Մինչև 1929 թվականը Սկոպյեի հայերի թիվը հասնում էր 438-ի, իսկ արդեն 1945 թվականին այդ թիվը հասնում էր 450-ի։
Այսօր Մակեդոնիայի հայ համայնքն ունի մոտ 110 ընտանիք կամ 300 մարդ։ Նրանցից շատերը հայերեն չեն խոսում, բայց կրոնով պատկանում են Մակեդոնիայի ուղղափառ եկեղեցուն։


== Սփյուռքի նշանավոր անդամներ ==
Կարապետ Դավիթյան - մակեդոնական հայտնի «Լեբիսոլ» ռոք խմբի անդամ,
Կոստա Բալաբանով - մակեդոնացի արվեստաբան, կինոյի և հեռուստատեսության սցենարիստ,
Դիրան և Գարո Դավիթյան եղբայրներ - երաժիշտներ,
Արմեն Սուրմեյան - ռոք երաժիշտ, «Բեզիմենի» խմբի անդամ,
Ղազարոս Սուրմեյան - բալետի պարող,
Տիգրան Կանդիկջյան - «Սկոպյե» ՖԱ ֆուտբոլիստ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հույները Հայաստանում և Արցախում

Հույները Հայաստանում, Հայաստանում և Արցախում բնակվող հույները։ 


== Պատմություն ==
Հայաստանում հույները բնակվել են դեռևս Տիգրան Մեծի օրոք, երբ վերջինս գաղթեցրեց նրանց Կիլիկիայից Տիգրանակերտ։ Սակայն հույների մեծ ներհոսք եղավ ավելի քան 2 հարյուր տարի առաջ՝1760-ականներին, երբ Իրակլի թագավորի հրավերով Օսմանյան կայսրությունից մեծ թվով հույն հանքափորներ են տեղափոխվել և բնակություն հաստատել Հայաստանի՝ վրացական ազդեցության տակ գտնվող բնակավայրերում ։
Հիմնականում հույների ուժերով է կառուցվել նախ Ախթալայի արծաթաձուլական, իսկ 1770 թվականին՝ Ալավերդու, այնուհետև՝ Շամլուղի պղնձաձուլական գործարանները։

Հայաստանի տարբեր համայնքներում ապրող հույները համախմբված են հունական համայնքներում, որոնց միավորում է «Հայաստանի հունական համայնքների միություն» հասարակական կազմակերպությունը


== Եկեղեցի ==
Ներկայումս Հայաստանում հունական եկեղեցի կա Հանքավանում՝ «Այոս Գեորգիոս» Սուրբ Գևորգը։
19-րդ դարում հունական եկեղեցի է գործել նաև Գյումրիում, իսկ 1865 թվականի Կապանի հույն ձեռնարկատերեր Կոնդուրովները կառուցեցին Սուրբ Խարալամբոս եկեղեցին, որին տեղացիներն անվանում էին «բերձենների եկեղեցի»։ Եկեղեցին մինչ օրս կա, սակայն գտնվում է կիսավեր վիճակում։


== Բնակության վայրեր ==
Ներկայումս հունական համայնքներ կան Ալավերդիում, Ստեփանավանում, Վանաձորում, Լոռու մարզի տարբեր գյուղերում, ինչպես նաև Գյումրիում, Նոյեմբերյանում, Հանքավանում  և Երևանում։ Ներկայումս Հայաստանի հունական գյուղերը  Յաղդանը և Կողեսն են։ Հույներ ապրում են նաև Արցախի Մեհմանա գյուղում և Ստեփանակերտում։


=== Մադան (Լենհանքեր) ===
20 տարի առաջ ազգությամբ հույն 800 բնակիչ ունեցող Մադանն այլևս ոչ թե առանձին գյուղ է, այլ 5 կմ հեռավորության վրա գտնվող Ալավերդի քաղաքի մի թաղամասն է, ընդամենը՝ 75 բնակչով։ Ընդ որում, Մադանում ապրող 40 ընտանիքներից միայն 5-ն է հունական՝ հիմնականում ծեր թոշակառուներից բաղկացած։ Մադանում չկա հունական-ուղղափառ եկեղեցի։


== Թվաքանակ ==
Պաշտոնական տվյալներով Հայաստանում բնակվում է  1000-1500 հույն


== Լեզու ==
Հայաստանի հույների մի մասը պոնտացիների ժառանգներն են և խոսում են հունարենի պոնտական բարբառով, սակայն Հայաստանի տարբեր քաղաքներում գործող հունական համայնքներում անց են կացվում նոր հունարենի անվճար դասընթացներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մադան․ Հայաստանի հունական հետքը(չաշխատող հղում)
Սուխարևկա (գյուղ, Մելեուզովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուխարևկա (այլ կիրառումներ)Սուխարևկա (ռուս.՝ Сухаревка, բաշկիրերեն՝ Сухаревка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 258 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արսեն Գալստյան (ձյուդոիստ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արսեն Գալստյան (այլ կիրառումներ) Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արսեն (այլ կիրառումներ)
Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Գալստյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Արսեն Ժիրայրի Գալստյան (փետրվարի 19, 1989(1989-02-19), Ներքին Կարմիր աղբյուր, Շամշադինի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայազգի ձյուդոիստ է, ով հանդես է գալիս Ռուսաստանի հավաքականի կազմում։ Լոնդոնի Ամառային Օլիմպիական խաղերի ժամանակ կիսաեզրափակչում Արսենը հաղթեց ուզբեկ Ռիշոդ Սոբիրովին և դուրս եկավ եզրափակիչ, որտեղ հաղթելով ճապոնացի Խիրոակի Խիրոակույին դարձավ օլիմպիական չեմպիոն։ Նա Լոնդոնի Ամառային Օլիմպիական խաղերում դարձավ Ռուսաստանի հավաքականի առաջին ոսկե մեդալակիրը։ Համաձայն Արսենի խոսքերի նա Լոնդոն է եկել միայն հաղթանակի համար, և ինքը հասավ իր նպատակին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Արսեն Գալսյանը www.judoinside.com կայքում
Օբերպյորինգ

Օբերպյորինգ (գերմ.՝ Oberpöring), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 1160 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 17,38 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 71 139։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
1-ին Ալկինո

1-ին Ալկինո (ռուս.՝ 1-е Алкино, բաշկիրերեն՝ 1-се Алкин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովարսկի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2 մարդ (2010)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Չուխուր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չուխուր (այլ կիրառումներ)Չուխուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մեծկերտի գավառակում։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 15 տուն հայ բնակիչ, իսկ XX դարի սկզբին՝ 16 տուն բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Չուխուրն ուներ ավերակ եկեղեցի։ Գյուղի մոտ գտնվում էր Վանքեվանք ավերակ վանքը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էկոլոգիական գենետիկա

Էկոլոգիական գենետիկա, գիտության բաժին, որն ուսումնասիրում է օրգանիզմների փոխներգործության գենետիկական տեսանկյունները, ինչպես նաև կենսամիջավայրի ներգործությամբ օրգանիզմների փոփոխությունը (էկոլոգիական գործոն), որը հետազոտում է գենետիկական գործընթացների և էկոլոգիական հարաբերությունների փոխներգործությունը։


== Փոխկապակցված դիսցիպլիններ ==
Էկոլոգիական գենետիկան ներառում է ուսումնասիրության այնպիսի ուղղություններ, ինչպիսին են տոքսիկոգենետիկան, ֆարմակոգենետիկան, ֆարմակոգենոմիկան։


== Ծանոթություն ==
Էկոլոգիական գենետիկա։ Ինչ է՞ դա։


== Գրականություն ==
Ամսագիր "էկոլոգիական Գենետիկա" Archived 2009-06-03 at the Wayback Machine.
"«Էկոլոգիական գենետիկա» " ամսագրի պաշտոնական կայք
Ford E.B. (1964). Ecological Genetics
Cain A.J. and W.B. Provine (1992). Genes and ecology in history. In։ R.J. Berry, T.J. Crawford and G.M. Hewitt (eds). Genes in Ecology. Blackwell Scientific։ Oxford. (Provides a good historical background)
Conner, J.K. and Hartl, D. L. «A Primer of Ecological Genetics». Sinauer Associates, Inc.; Sunderland, Mass. (2004) Provides basic and intermediate level processes and methods.
Հովնանյան ընկերություն

Հովնանյան ընկերություն,  Միացյալ Նահանգներում անշարժ գույքի ընկերություն, որը զբաղվում է մարքեթինգային գրասենյակների վաճառքով, այդ թվում` նախագծմամբ, շինարարությամբ։ Ընկերությունն աշխատում է անհատական առանձնացված բնակարանների, ինչպես նաև ավելի բարձր, սեփականաշնորհված կացարանների, այդ թվում`թաունհաուս, համատիրությունների և ծերանոցների հետ։ Շատ դեպքերում, ընկերությունը ձեռք է բերում և մշակում է հողը, որի վրա այդ շինությունները կարող են կառուցվել, բայց որոշ աշխարհագրական շրջաններում, Հովնանյանն առաջարկում է կառուցել իրենց գույքային տան նմուշների վրա մասնավոր հող։ Ընկերությունը բաղկացած է երկու օպերացիոն խմբերից՝ բնակարանների կառուցում և ֆինանսական ծառայություններ։ Չնայած վերջին որոշ ֆինանսական դժվարությունների, որ 2008-2009 թթ. անկման և ֆինանսական ճգնաժամի պատճառով, Հովնանյան ընկերությունը միևնույն է մնում է ամերիկյան վեցերորդ խոշորագույն բնակարանների շինարարության ընկերությունը և ամենամեծ բնակարանների կառուցման ընկերությունը Նյու Ջերսիում։


== Ընկերության գործողություններ ==
Ընկերությունը կառուցել է ավելի քան 312, 000 տուն, որոնց գները սկսում են 46, 000 ԱՄՆ դոլարից մինչև 2.350.000 ԱՄՆ դոլար։ Այն գործում է Արիզոնայում, Կալիֆորնիայում, Դելավերում, ֆլորիդայում, Վրաստանում, Իլինոյսում, Կենտուկիում, Մերիլենդում, Միչիգանում, Մինեսոտայում, Նյու Ջերսիյում, Նյու Յորքում, Հյուսիսային Կարոլինայում, Օհայոում, Փենսիլվանիայում, Հարավային Կարոլինայում, Տեխասում, Վիրջինիայում, Վաշինգտոնում, և Արևմտյան Վիրջինիայում։


== Որակ ==
Հովնանյանը եղել է հաճախորդների բողոքների առարկա։ Մի քանի անգամ, առկա են եղել որոշ շինարարական խնդիրներ, Հովնանյանի տներում։ Հովնանյանն ընկերությունը եղել է նաև գովասանքի առարկա, վկայակոչելով շինարարների հեղինակությունը և ամուր պատմությունը։ Հովնանյանը նաև ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ իրենց շինարության որակի և հաճախորդների աջակցության բարձր մակարդակի համար ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
K. Hovnanian Homes Corporate Website
K. Hovnanian American Mortgage LLC - Financial Services
Yahoo! - Hovnanian Enterprises, Inc. Company Profile
Kevork and Ara Hovnanian, Hovnanian Enterprises, Inc.
Reuters Company Profile for (HOV) Hovnanian Enterprises Archived 2008-05-05 at the Wayback Machine.
Բադյոլ (այլ կիրառումներ)

Բադյոլ, կարող է վերաբերել՝

Բադյոլ - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով
Բադյոլ - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով
Աստերոիդների ցանկ (234501-234600)

Աստերոիդների ցանկ (234401-234500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (234601-234700)
 Աստերոիդների ցանկ (234401-234500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (234601-234700)
Բախըռնաս

Բախըռնաս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խուլփի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(5951) Ալիսմոնե

(5951) Ալիսմոնե (անգլ.՝ Alicemonet), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,197049 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7173 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6768 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1189,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,302653 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,37° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5951) Ալիսմոնե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Այղրգյոլու

Այղրգյոլու, լճակ Թուրքիայի Տրապիզոնի մարզում, Մուսալլա լեռան վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Գասմա

Գասմա, Կեսմա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Դիվրիգ գավառում։
20-րդ դարասկզբին ուներ 140 տուն բնակիչ, ավելի քան 100-ը՝ հայ (500 բնակիչ)։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղի շրջակայքում էին Խնդրակատար և Սուրբ Լուսավորիչ նշանավոր ուխտատեղիները։ Հայ բնակիչները տեղահանվել են առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոբորե

Ռոբորե, փոքրիկ քաղաք է Բոլիվիայում։ Գտնվում է Սանտա Կրուզի երկրամասում։


== Աշխարհագրություն ==
Ռոբորե փոքրիկ քաղաքը գտնվում է Բոլիվիական սարահարթում, Կորդիլերների կենտրոնում՝ Բրազիլիայի և Բոլիվիայի սահմանագծում։ Քաղաքի կենտրոնի բարձրությունը կազմում է 1100 մմ։
Քաղաքի միջին ջերմաստիճանը 26 °C-ն է, իսկ տարեկան տեղումների քանակը կազմում է մոտ 1100 մմ.: Բոլիվիայի այս տարածաշրջանը ունի արևադարձային կլիմա, իսկ օդի միջին ջերմաստիճանը տարվա ընթացքում փոփոխական է։
Ամսական տեղումների քանակը լինում է միջինից ցածր՝ 35 մմ ամռանը, հիմնականում հունիսից-օգոստոս ամիսներին։ Իսկ ձմռանը տեղումների քանակը ավելանում է, դառնալով 160 մմ։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
23

Այս հոդվածը 23 թվականի մասին է։ Տես նաև 23 թվի մասին հոդվածը։
23 թվական, ոչ նահանջ տարի, որն, ըստ Գրիգորյան օրացույցի, սկսվում է կիրակի օրը։ Այն մեր թվարկության 23-րդ տարին է, 1-ին հազարամյակի 23-րդ տարին, 1-ին դարի 23-րդ տարին, 1-ին դարի 3-րդ տասնամյակի 3-րդ տարին, 20-ական թվականների 3-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ nare abrahamyan 2004 23.10 ==


== Մահեր ==
Բլաժիևկա

Բլաժիևկա (ուկրաիներեն՝ Блажіївка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1756 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բլաժիևկա գյուղում բնակվում էր 461 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,29 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 357,36 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լուծույթի տիտր

Տիտր,  քիմիայում, լուծույթի կոնցենտորացիտսյի արտահայտման եղանակներից, որը հիմնական կիրառվում է անալիտիկ քիմիայում։ Նշանակվում է լատիներեն մեծատառ T (տե)։ Չափվում է գր/մլ (գր/սմ³).
Տարբերում են տիտրեր ըստ լուծված նյութի և որոշվող նյութի (պայմանական տիտր)։
Ըստ լուծված նյութի տիտրը կամ ուղղակի տիտրը լուծված նյութի (գրամներով) ծավալն է, որը պարունակում է մեկ միլիլիտր (սմ³) լուծույթում։
Հաշվարկվում է ըստ հետևյալ բանաձի՝

  
    
      
        T
        =
        
          
            m
            V
          
        
      
    
    {\displaystyle T={\frac {m}{V}}}
  ,որտեղ

  
    
      
        T
      
    
    {\displaystyle T}
   - լուծույթի տիտրն է (գր/մլ-ով),

  
    
      
        m
      
    
    {\displaystyle m}
   - լուծված նյութի ծավալն է (գրամներով),

  
    
      
        V
      
    
    {\displaystyle V}
   - լուծույթի ծավալն է (մլ-ով)։Ըստ որոշվող նյութի տիտրը կամ պայմանական տիտրը որևէ նյութի ծավալն է (գրամներով), որը ռեակցիայի մեջ է մտնում տվյալ լուծույթի մեկ միլիլիտրի հետ։ Այլ կերպ ասած՝ որոշվող նյութի ծավալն է՝ տիտրված լուծույթի մեկ միլիլիտրով։
Հաշվարկվում է ըստ հետևյալ բանաձի՝

  
    
      
        
          T
          
            A
            
              /
            
            B
          
        
        =
        
          
            
              m
              
                B
              
            
            
              V
              
                A
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle T_{A/B}={\frac {m_{B}}{V_{A}}}}
  ,որտեղ

  
    
      
        
          T
          
            A
            
              /
            
            B
          
        
      
    
    {\displaystyle T_{A/B}}
   - A նյութի լուծույթի տիտրն է B նյութի հանդեպ (գր/մլ-ով),

  
    
      
        
          m
          
            B
          
        
      
    
    {\displaystyle m_{B}}
   - B նյութի ծավալն է, որը փոխազդում է տվյալ լուծույթի հետ (գր-ով),

  
    
      
        
          V
          
            A
          
        
      
    
    {\displaystyle V_{A}}
   - A նյութի լուծույթի ծավալն է (մլ-ով)։
Աքաղաղ (ֆիլմ)

Աքաղաղ (ռուս.՝ Петух), Ալեքսեյ Նուժնի կարճամետրաժ տրագիկոմեդիկական ֆիլմը։ Շնորհանդեսը եղել է 2015 թվականի հունվարի 21-ին Մոսկվայում։
Արտադրողներն են՝ Life Is Short, PinUp Production, FMP Group, Colorcitchen, GR8, Planeta.ru:


== Սյուժե ==
Անյան իր սիրելիի մահից հետո գտնվում էր ինքնասպանության եզրին։ Հանկարծ նա հանդիպում է մի աքաղաղի և հասկանում, որ իր ինքնասպանության մտքերն անհետանում են։ Չնայած ընդհանուր դժգոհությանն ու դիմադրությանը՝ Անյան որոշում է ամուսնական հարաբերություններ սկսել աքաղաղի հետ, քանի որ մտածում էր, որ Պետյայի հոգին տեղափոխվել է աքաղաղի մեջ։
Ֆիլմի ռեժիսորը, սցենարիստը և հեղինակը Ալեքսեյ Նուժնին է, ով հայտնի է «Ծրար» կարճամետրաժ ֆիլմով, որում նկարահանվել է Քևին Սփեյսին։


== Դերերում ==
Վալենտինա Մազունինա՝ Անյա
Նիկոլայ Կովբաս՝ Կոլյա
Յուլիա Սալմինա՝ սուպերմարկետի մենեջեր
Յանա Տրոյանովա՝ ՔԱԿԳ-ի աշխատակից
Պավել Սավինկով՝ տեղամասի հսկիչ
Յարոսլավ Շտեֆան՝ գնորդ
Կոնստանտին Դեմիդով
Կոնստանտին Յուշկևիչ


== Նկարահանող խումբ ==
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ալեքսեյ Նուժնի
Երկրորդ ռեժիսոր՝ Մարինա Տեմիրովա
Սցենարիստներ՝ Նիկոլայ Կուլիկով, Ալեքսեյ Նուժնի, Արտյոմ Ցարեգորոդցև
Օպերատոր՝ Սեմյոն Յակովլև
Պրոդյուսերներ՝ Կիրիլլ Ալեխին, Դմիտրի Շարով, Նատալյա Բարդակովա, Կրիստինա Չերնովա
Տնօրեն՝ Մարինա Մացկո
Կոմպոզիտոր՝ Վասիլի Ֆիլատով
Հնչյունային ռեժիսոր՝ Վասիլի Ֆիլատով, Յակով Վիսոցկի
Մոնտաժի ռեժիսոր՝ Մարգարիտա Պոգանիշևա
Գունանկարիչ՝ Անդրեյ Մեսնյանկին


== Փաստեր ==
Ֆիլմի բյուժեն կազմել է $50.000:
«Աքաղաղ» ֆիլմը ցուցադրվել է Մոսկվայի XXXVII միջազգային կինոփառատոնի «Կարճ ֆիլմերի անկյուն» ծրագրում։
«Աքաղաղ» ֆիլմը հաղթել է Փողոցային կինոյի II միջազգային փառատոնում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի պաշտոնական կայքը Archived 2015-12-27 at the Wayback Machine.
Աքաղաղ(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Աքաղաղ» ֆիլմը Archived 2016-03-10 at the Wayback Machine.
(5045) Հոին

(5045) Հոին (անգլ.՝ Hoyin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,134585 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5276 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7416 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2027,07 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177596 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,57° անկյուն։


== Անվանում ==
Աստերոիդն անվանվել է ի պատիվ մակաոցի քաղաքական գործիչ և գործարար Հո Ինի (չինարեն՝ 何賢, եյլ.՝ Ho Yin, 1908-1983)։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5045) Հոին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Միլթ Քալ

Միլթոն Էրվին Քալ (անգլ.՝ Milton Erwin Kahl, մարտի 22, 1909(1909-03-22), Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - ապրիլի 19, 1987(1987-04-19), Mill Valley, Մարին շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի անիմատոր, որն աշխատել է Դիսնեյի ստուդիայում, Դիսնեյի ինը ծերուկներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Միլթոն Քալը ծնվել է 1909 թվականի մարտի 22-ին Սան Ֆրանցիսկոյում, որտեղ սովորել է սովորական դպրոցում։ Ավագ դպրոցը թողել է, որպեսզի կատարի իր վաղեմի երազանքը՝ դառնալ ամսագրի նկարազարդող կամ ծաղրանկարիչ։
Զբաղվել է լուսանկարների ռետուշմամբ և մակետների սոսնձմամբ ներկայումս գոյություն չունեցող  «Oakland Post-Enquirer»-ում, իսկ հետո՝ «San Francisco Bulletin»-ում։ Դրանից հետո բացել է իր սեփական արվեստանոցը, սակայն Մեծ ճգնաժամի պատճառով ստիպված է եղել փակել այն։
Մի անգամ տեղական կինոթատրոնում Միլթը տեսել է Walt Disney-ի «Երեք խոզուկները» մուլտֆիլմը և հիացել իր տեսածով։ Դիսնեյի ստուդիայում Միլթ Քալին ընդունել են 1934 թվականի հունիսին որպես անիմատորի օգնական։ Նա սկզբում օգնել է կարճամետրաժ մուլտֆիլմերի արտադրության գործերում, ինչպիսիք են՝ «Միկիի կրկեսը» (անգլ.՝ Mickey’s Circus), «Միայնակ ուրվականներ» (անգլ.՝ Lonesome Ghosts) և «Անճոռնի ճուտիկը» (անգլ.՝ The Ugly Duckling)։
Միլթ Քալի գործընկերները նշել են, որ նա ունեցել է նկարելու արտասովոր ունակություններ, թեև չի ավարտել հատուկ ուսումնական հաստատություններ։ Միլթ Քալին վստահել են կերպարների մշակումը։ Օրինակ՝ նա մշակել է Փիթեր Փենի, «Ալիսան հրաշքների աշխարհում» մուլտֆիլմի Ալիսայի, «Քնած գեղեցկուհին» մուլտֆիլմի հերոս արքայազն Ֆիլիպի, Բեմբիի, «Հարավի երգը» մուլտֆիլմի Եղբայր նապաստակի և Եղբայր արջի կերպարները և այլն։
Միլթ Քալն ստուդիայում աշխատել է 40 տարի և թոշակի է անցել 1976 թվականին։ Մահացել է Միլլ Վելլի փոքրիկ քաղաքում 1987 թվականի ապրիլի 19-ին։ 1987 թվականին հետմահու պարգևատրվել է «Դիսնեյի լեգենդներ» մրցանակով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումններ ==
Milt Kahl Internet Movie Database կայքում
Disney Legends
Միլթ Քալը rarebit.org կայքում
Իլյանկինո

Իլյանկինո (ռուս.՝ Ильянкино, չուվաշերեն՝ Илленушкăнь), գյուղ Ռուսաստանի, Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 150 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զեմո Կորկուլա

Զեմո Կորկուլա (վրաց.՝ ზემო კორკულა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1360 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 16 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սորոկովկա (գյուղ, Խարկովի շրջան)

Սորոկովկա (ուկրաիներեն՝ Сороківка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1923 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սորոկովկա գյուղում բնակվում էր 457 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11,32 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 40,37 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բրիտանական Ավիաուղիներ

Բրիտանական Ավիաուղիները Միացյալ Թագավորության խոշորագույն ավիաուղիներից է։ Այն նաև Եվրոպայի երրորդ խոշորագույն ավիաուղին է (Air France-KLM-ից և Lufthansa-ից հետո) և առաջինն է տրանս-ատլանտիկ թռիչքների քանակությամբ։  Ավիաընկերությունը ունի ավելի քան մեկդարյա պատմություն, որի ընթացքում այն եղել է Մեծ Բրիտանիայի առաջատար ավիափոխադրողը, ինչպես նաև՝ առևտրային ավիացիայի մի քանի դարաշրջանների առաջամարտիկ։ Բրիտանական Ավիաուղիները երեք համաշխարհային խոշորագույն  ավիաընկերությունների դաշինքներից մեկի՝ oneworld® -ի հմնադիր անդամներից մեկն է։ Բրիտանական Ավիաուղիների կարգախոսն է՝ «Բրիտանական Ավիաուղիներ. թռչել, ծառայել»։ 2021 թվականի դեկտեմբերի 30 -ի դրությամբ Բրիտանական Ավիաուղիները շահագործում է ավելի քան 284 արդիական ինքնաթիռներից  բաղկացած մեծ նավատորմ։ Նեղ թափքով Էյրբաս Ա320 ընտանիքի ինքնաթիռների համադրությունը լայն թափքով Բոինգ 777, Բոինգ 787 Dreamliner, Էյրբաս Ա350 XWB և Էյրբաս Ա380 թույլ են տալիս լոնդոնյան ավիաընկերությանը և նրա դուստր ձեռնարկությանը BA CityFlyer-ին պահպանել իրենց գլոբալ գերակայությունը՝ չվերթներ իրականացնելով 80 երկրների ավելի քան 200 ուղղություններով։ 2011-ի հունվարին Բրիտանական Ավիաուղիներիի և Իբերիայի միավորման արդյունքում`ստեղծվեց International Airlines Group (IAG) հոլդինգային ընկերությունը՝ գրանցված Իսպանիայի Մադրիդ քաղաքում։ IAG-ն եկամտի առումով երրորդն է աշխարհի ավիաընկերությունների խմբերից և մեծությամբ երկրորդն է  Եվրոպայում։
Բրիտանական հեղինակավոր Skytrax -ը իր օդանավակայանի և թռիչքային արտադրանքի և անձնակազմի ծառայությունների որակի համար Բրիտանական Ավիաուղիներին դասկարգվել է 4 աստղանի ավիաընկերությունների շարքին. այն ներառում է նստատեղեր, հարմարություններ, սնունդ և խմիչքներ, IFE, մաքրություն և այլն, իսկ ծառայությունների վարկանիշը վերաբերում է ինչպես սպասարկող անձնակազմին, այնպես էլ ցամաքային անձնակազմին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բրիտանական Ավիաուղիների կայքը
Սեն Սովյոր սյուր Տինե

Սեն Սովյոր սյուր Տինե (ֆր.՝ Saint-Sauveur-sur-Tinée), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ շրջանի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Գրաս շրջանի Վալբոն կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Լե Բար սյուր Լու լուծարված կանտոնի կազմում (Գրաս շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 32.28 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 346 մարդ աճի միտումով, 2012 թվականին՝ 347 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 10.7 մարդ/կմ²։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 345 մարդ, 2012 թվականին՝ 347 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 192 բնակիչներից 153-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 39-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 79.7 %, 1999 թվականին եղել է 66.7 %: Աշխատունակ տարիքի 153 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 145-ը (81 տղամարդ և 64 կին), 8 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (4 տղամարդ և 4 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 39 ոչ ակտիվ բնակիչներից 16-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 10-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։
2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 140 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 305.0 մարդ։ 19 հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 290 եվրո։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.saintsauveursurtinee.fr/ Սեն Սովյոր սյուր Տինե կոմունայի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայք ](ֆր.)
Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի (Յալթա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցի, հայկական առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Յալթա քաղաքում։ Կառուցվել է 1909-1914 թվականներին (ավարտվել է 1917 թվականին) ճարտարապետ Գաբրիել Տեր-Մելիքյանի (1874-1949) կողմից, նկարիչ Վարդգես Սուրենյանցի էսքիզներով։
Հանդիսանում է Յալթա քաղաքի ճարտարապետական կոթողներից մեկը, գտնվում է Դարսան բլուրի լանջին։ Նախագիծը իրականացվել է նավթային մագնատ Պողոս Տեր-Ղուկասյանի (1858-1937) միջոցներով։ Որպես նախատիպ է ընդունվել Սուրբ Հռիփսիմեի եկեղեցին Էջմիածնում (Հայաստան, 618 թվական)։
Եկեղեցին կառուցվել է ֆորոսյան հրաբխային տուֆից, և պսակված է կոնաձև գմբեթով։ Եկեղեցու պատերը զարդարված են զարդաքանդակներով, նախշերով և վարդաքանդակներով։ Եկեղեցին հայտնի է իր յուրօրինակ ակուստիկայով։
Դիմային պատի վրա կա գրառում՝ «Ի հիշատակ այս եկեղեցու բարերար Պողոս Տեր-Ղուկասյանի, որը կառուցեց այս եկեղեցին իր վաղաժամ հեռացած աղջկա հիշատակին 1909-1917 թվականներին»։
Եկեղեցու հասցեն` ք. Յալթա, Զագորոդնայա փողոց, թիվ 3։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայկական եկեղեցին Յալթայում
Հայկական եկեղեցին Յալթայում
Հալե (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)

Հալե, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում՝ շրջկենտրոնից 73 կմ հարավ-արևելք՝ Որոտան գետի ստորին հոսանքի աջ ափին։ Մամարք գյուղի հետ միասին կազմում է Մամարք համայնքը։ 


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղը տեղակայված է Արցախի Հանրապետության հարավարևմտյան հատվածում՝ Քաշաթաղի շրջանում` նախկինում գտնվելով Սյունիքի Հաբանդ գավառում։ Բնակավայրը տեղաբաշխված է Որոտան գետի ստորին հոսանքի աջափնյակում՝ Ծավիկ լեռան փեշերին։ 


== Պատմություն ==
18-րդ դարի երկրորդ կեսին և 19-րդ դարի սկզբներին Ղարաբաղի և Նախիջևանի խաների ու քրդական ցեղերի ճնշման տակ տարածաշրջանի բնակավայրերը հայաթափվել էին։ Այս հանգամանքն էլ պատճառ դարձավ, որ տվյալ գավառի գյուղերի, այդ թվում` Հալեի պատմությունից ու անգամ անունից հետք չմնա։
Վերոհիշյալ ժամանակշրջանում լքված գյուղում հաստատվել էին թուրք և քուրդ քոչվոր մի քանի ընտանիքներ։ Հայկական գյուղը նրանք անվանեցին Գալ։ Մի քանի տասնամյակի ընթացքում գյուղում հաստատված թուրքերն ու քրդերը հիմնովին կործանել են հայկական պատմամշակութային արժեքները։ Խորհրդային տարիներին դա առավել ծրագրված բնույթ ստացավ։ Այսօր այդ հուշարձանների հետքերն անգամ չեն երևում։
Ադրբեջանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո, Մոսկվայի կենտրոնական բոլշևիկյան իշխանության որոշմամբ, այս տարածքները բռնակցվեցին ԱԽՍՀ-ին։ Գալը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի, իսկ 1930 թվականին` Կուբաթլուի շրջանի կազմում։
Ազատագրվել է 1993 թվականի հոկտեմբերին, բնակեցվել է 1998 թվականին՝ Ադրբեջանից բռնագաղթած հայ փախստականներով։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը 2003 թվականի տվյալներով 58 մարդ է։ 2015 թվականին ուներ 32 մարդ, կար 12 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Գյուղի բնակիրները զբաղվել են երկրագործությամբ և բանջարաբոստանային բույսերի մշակությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տոմաշովկա (գյուղ, Յարմոլինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏոմաշովկաՏոմաշովկա (ուկրաիներեն՝ Томашівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Յարմոլինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տոմաշովկա գյուղում բնակվում էր 924 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10,43 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,09 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հեղգաց սարավանդ

Հեղգաց սարավանդ, սարավանդ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Արցախի սահմանագլխին, Սյունիքի բարձրավանդակի կենտրոնական մասում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 2900-3100 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մադալեն

Մադալեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մակեդոնական հանրագիտարան

Մակեդոնական հանրագիտարան (Македонска Енциклопедија), Հյուսիսային Մակեդոնիայում լույս ընծայված առաջին գիտական հանրագիտարանը, որը պատրաստել է այդ երկրի գիտությունների ու արվեստների ակադեմիան։ Հրատարակվել է երկու մեծադիր հատորներով, Հյուսիսային Մակեդոնիայի կառավարության ֆինանսավորմամբ։ Գլխավոր և պատասխանատու խմբագիրը ակադեմիկոս Բլաժե Ռիստովսկին է։ Խմբագրակազմում ընդգրկված են եղել նաև ակադեմիկոսներ Իլյա Վասկովը, Գեորգի Ֆիլիպովսկին, Վլադո Կամբովսկին, Ցվետան Գրոզդանովը, Բլագոյ Պոպովը, Գանե Տոդորովսկին և դոկտոր, պրոֆեսոր Սիմո Մլադենովսկին։
Հանրագիտարանը պարունակում է մոտավորապես 9000 հոդված, և, ինչպես նշել է հանրապետության վարչապետ Նիկոլայ Գրուևսկին, «այդ աշխատանքում ներկայացված է մակեդոնական տեսակետը ազգային քաղաքական և մշակութային անցյալի ու ներկայի մասին, տրված է անկողմնակալ, օբյեկտիվ, հանգամանալի տեղեկատվություն մեր և մեր երկրի մասին»։ Սակայն հանրագիտարանի մի շարք հոդվածների վիճահարույց բովանդակությունը ժխտողական արձագանք է առաջ բերել Բուլղարիայում, Հունաստանում, Ալբանիայում, Կոսովոյում, Մեծ Բրիտանիայում, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Հանրագիտարանի տպաքանակի որոշ մասը հանվել է վաճառքից, որից հետո գրքի բովանդակությունը մասամբ վերանայվել է։ Հանրագիտարանը սկզբնական շրջանում գաղտնի կերպով, իսկ հետագայում՝ լիովին բացահայտ շրջանառվել է նաև համացանցում, և հիմա յուրաքանչյուր ոք միանգամայն ազատորեն ու անվճար կարող է ներբեռնել այն։ https://macedonism.org .
 
Հայտարարվել է, որ արդեն սկսվել են մակեդոնական մի նոր, ավելի ծավալուն հանրագիտարանի նախապատրաստման աշխատանքները։ Պատրաստվող գրքի գլխավոր խմբագիր է նշանակվել ակադեմիկոս Միտկո Մաջունկովը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Македонска Енциклопедија, МАНУ, Скопjе, 2009, Том I (А - Л) и Том II (М - Ш)
Ամանդա Թենֆյորդ

Ամանդա Կլարա Գեորգիադի Թենֆյորդ (հուն․՝ Αμάντα Γεωργιάδη, հունվարի 9, 1997(1997-01-09), Օլեսուն, Նորվեգիա), բեմական անունով հայտնի է՝ Ամանդա Թենֆյորդ, հույն-նորվեգացի երգչուհի։ Հունաստանի ներկայացուցիչը «Եվրատեսիլ 2022» երգի մրցույթում։


== Կենսագրություն ==
Ամանդա Թենֆյորդը ծնվել է 1997 թվականի հունվարի 9-ին Հունաստանի Յանինա քաղաքում՝ նորվեգացի Գրետա Քեթրին Թենֆյորդ և նրա հույն ամուսնու՝ Կոնստանտինոս Գեորգիադիսի ընտանիքում։ Ամանդան ունի եղբայր՝ Սիգուրդը։
Երեք տարեկանում նա ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Նորվեգիայի Թենֆյորդ, Մորե Օգ Ռոմսդալ շրջան։ Դաշնամուրի դասերի հաճախել է հինգ տարեկանից։ Նա սովորել է նորվեգացի երգչուհի Սիգրիդի հետ նույն դասարանում։ Ավելի ուշ հայտարարել է, որ հենց Սիգրիդն է ոգեշնչել նրան շարունակել երգչուհու կարիերան Fagerlia գիմնազիայում ուսման վերջին օրը։ 2015 թվականին տեղափոխվել է Թրոնհեյմի Նորվեգիայի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարան բժշկական ուսումնասիրություններ սկսելու համար։ Միևնույն ժամանակ նա շարունակել է ամբողջ երկրում մասնակցել բազմաթիվ երաժշտական ​​փառատոների։ 


== Գործունեություն ==
Ամանդայի «Run» երգը 2015 թվականին շահել է Music Prize մրցանակը և 2014 թվականին հայտնվել Personskadeforbundet LTN-ի գովազդային տեսահոլովակում։
2016 թվականին մասնակցել է TV 2 Norway The Stream երաժշտական ​​մրցույթին, որտեղ հայտնվել է լավագույն 30 մասնակիցների մեջ։ Թենֆյորդը շրջագայել է նաև նորվեգական «Highasakite» խմբի հետ։ 2018 թվականին նա թողարկել է իր առաջին EP ալբոմը, որը կոչվում է «First Impression»: 2019 թվականին նա ելույթ է ունեցել Trondheim Calling երաժշտական ​​փառատոնում։ 2019 թվականին արժանացել է Haram Municipality Youth Culture Prize մրցանակին։
Նա երբեմն հայտնվում է Նորվեգիայի ամենամեծ հեռուստաշոուներում՝ սկսած «Lindmo»-ից՝ NRK-ի ամենահայտնի թոք շոուից մինչև հումորային «P3aksjonen»-ում։ Նա նաև ելույթ է ունեցել որոշ եվրոպական փառատոներում, ինչպիսիք են Բեռլինի Reeperbahn փառատոնը, Ռեյկյավիկում՝ Iceland Airwaves, Բրայթոնի The Great Escape-ը և Նիդեռլանդների Eurosonic-ը։
2019 թվականին նա հայտնվել է P3 Live-ում «Let Me Think» երգով, նաև հայտարարել է, որ ուսումից դադար է վերցնում՝ երաժշտության վրա կենտրոնանալու համար։ Ավելի ուշ իր ուսումը շարունակել է` պրակտիկա անցնելով մասնագիտացված հիվանդանոցում՝ COVID-19-ով հիվանդների համար։
«Then I Fell in Love» երգը, որը թողարկվել է 2020 թվականին, ավելի քան 20 շաբաթ մնացել է Նորվեգիայի ռադիո աղյուսակի լավագույն տասնյակում։ Նույն թվականին «Troubled Water» երգը ներառվել է Netflix-ի «Կառչելով սառույցից» սերիալում։ 2022 թվականի մարտի 10-ին թողարկվել է «Die Together» երգը, որով Ամանդան ներկայացնելու է Հունաստանը «Եվրատեսիլ 2022»-ին։


== Սկավառակագրություն ==


=== Սինգլ ===
«Run» (2014)
«I Need Lions» (2016)
«Man of Iron» (2017)
«First Impression» (2018)
«No Thanks» (2018)
«Let Me Think» (2018)
«The Floor Is Lava» (2019)
«Troubled Water» (2019)
«Kill The Lonely» (2019)
«As If» (2020)
«Pressure» (2020)
«Then I Fell in Love» (2020)
«Miss the Way You Missed Me» (2021)
«Die Together» (2022)


=== Մինի ալբոմ ===
First Impression (2018)
Miss the Way You Missed Me (2021)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բրդաձոր

Բրդաձոր (Բերդաձոր, վրաց.` ბურდაძორი - Բուրդաձորի), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում, վարչական կենտրոն Մառնեուլ քաղաքից 45 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 760 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 58 բնակիչ, հիմնականում հայեր, որից 25 տղամարդ և 33 կին, իսկ 2014 թվականին, գյուղում ապրում էր 38 մարդ, որից 19 տղամարդ և 19 կին։
Գյուղում պահպանվել է 5-6-րդ դարերին վերագրվող քարե կոթողը, որի վրա առկա են զարդապատկերներ և խաչ։


== Նկարագրություն ==
Բրդաձոր (Բերդաձոր) գյուղը մասնագիտական գրականության մեջ հայտնի է իր նշանավոր սյունանման քառակող կոթողով (V դ․), որ տեղադրված է եղել գյուղի գերեզմանոցի միանավ եկեղեցու մնացորդների արևմտյան մասում։ Կոթողը հենվում է միակտոր քարից խորանարդաձև պատվանդանի վրա։ Այն պատած է բարձրարվեստ քանդակներով։ Երեք երեսներից յուրաքանչյուրը ողջ բարձրությամբ ունի քանդակային միևնույն մոտիվը․ առաջինում՝ հասկանման զարդաձևեր, երկրորդում՝ խաղողի որդագալար՝ ողկույզի և տերևի փոխ առ փոխ շարքով և երրորդում ՝ իրար կից երկու շարքում զուգորդված են արմավենու տերևներ հիշեցնող ալիքաձև ոլորազարդի և ընձյուղագալարի մոտիվները։ Չորրորդ երեսը, ինչպես Օձունի կոթողում, բաժանված է առանձին քառակուսիների, որոնց քանդակները միմյանցից տարբեր են։ Պատկերված են երկրաչափական և բուսական զարդամոտիվներ, կենդանական և մարդկային ֆիգուրներ, հավասարաթև խաչեր։ Պատվանդանի վերին մասը ողջ պարագծով պատած է ուղղահայաց գծերի շարքով, որից ցած առաջին երեսին պատկերված են ոլորազարդեր (հավերժության նշաններ), երկրորդում՝ շրջանաձև պատկերներ, երրորդում՝ պալատաձև զարդերի շարք և չորրորդում՝ շրջանագծի մեջ առնված հավասարաթև խաչ։
Բրդաձորի կոթողն իր պատկերագրությամբ ընդհանրության մեջ է Կողբի, Օձունի, Խոժոռնիի նույնատիպ հուշարձանների հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (222301-222400)

Աստերոիդների ցանկ (222201-222300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (222401-222500)
 Աստերոիդների ցանկ (222201-222300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (222401-222500)
Քոֆի Ասամոա

Քոֆի Ասամոա, հայտնի է նաև Քոֆաս անունով (անգլ.՝ Kofi Asamoah also known as Kofas, մարտի 27, 1987(1987-03-27)), գանացի մրցանակակիր կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, կինո-հեռուստատեսային ֆիլմերի, տեսահոլովակների և գովազդների պատրաստման Kofas Media- ընկերության  գործադիր տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար։


== Կրթություն ==
Ավարտել է Գանայի համալսարանը, ռեժիսորական իր աշխատանքին զուգընթաց՝ սովորել կինոյի և հեռուստատեսության ազգային ինստիտուտում, ավարտել է նաև Գանայի ժուռնալիստիկայի ինստիտուտը՝ ստանալով մագիստրոսի ասատիճան։ Հետագայում կինոռեժիսուրա է ուսումնասիրել Նյու Յորքի կինաոկադեմիայում։ 


== Գործունեություն ==
Քոֆին իր մասնագիտական գործունեությունն սկսել է Skyy Power FM/TV-ում որպես նորությունների հաղորդավար և ռեալիթի շոու վարող։ 2009 թվականից ձեռնամուխ է եղել կինոարտադրությանը։ 2012 թվականին թողարկել է Boys Kasa կատակերգական սերիալը, որի սցենարիստն ու պրոդյուսերն էր միաժամանակ։ Հետագայում, հանդես գալով որպես պրոդյուսեր ու ռեժիսոր, թողարկել է գանայական մի շարք ֆիլմեր, այդ թվում՝ Area Boys-ը (2011), Kalybos in China-ն (2015) John and John-ը (2017), Amakye and Dede-ն, որը նկարահանվել է 2016 թվականին և այդ նույն տարում մրցանակի արժանացել City People Entertainment Awards մրցանակաբաշխությունում։ Ընդ որում՝ Քոֆիին է շնորհվել լավագույն կինոռեժիսորի համար սահմանված մրցանակը։


== Ֆիլմագրություն ==


== Հեռուստասերիալներ ==
Eye Red
Noko Fio
Pa2Pa
Papa Kumasi
Bombo Clinic
Cow and Chicken
Guy Guy (ռեժիսոր) 
Cocoa Brown


== Մրցանակներ և առաջադրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Շառլ Ֆրիդել

Շառլ Ֆրիդել (ֆր.՝ Charles Friedel, մարտի 12, 1832(1832-03-12)[…], Ստրասբուրգ - ապրիլի 20, 1899(1899-04-20), Մոնտոբան), ֆրանսիացի քիմիկոս–օրգանիկ, հանքաբան։ Փարիզի ԳԱ (1878), Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1894)։
1852 թվականին ավարտել է Ստրասբուրգի համալսարանը։ 1876 թվականից՝ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր։ Ֆրիդելն առաջինն է սինթեզել մի շարք օրգանական միացություններ՝ կաթնաթթու՝ բրոմպրոպիոնաթթվից (1861), երկրորդային պրոպիլային սպիրտ (1862) և գլիցերին՝ ացետոնից (1873) և այլն։
Ջեյմս Մեյսոն Քրաֆթսի հետ միասին առաջարկել է արոմատիկ ածխաջրածինների ալկիլացման և ացիլացման մեթոդները։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսեյ Մյուրիսեպ

Ալեքսեյ Ալեքսանդրովիչ Մյուրիսեպ (ռուս.՝ Алексей Александрович Мюрисепп, էստ․՝ Aleksei Müürisepp, հուլիսի 17, 1902(1902-07-17), Վելտա, Պյոիդե, Սաարեմաա, Էստոնիա - հոկտեմբերի 7, 1970(1970-10-07), Տարտու, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի խորհրդային քաղաքական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1926)։
1924-1926 թվականներին ծառայել է Կարմիր բանակում։ Այնուհետև կատարել է խորհրդային և արհմիութենական աշխատանքներ։ 1945-1949 թվականներին աշխատել է Էստոնիայի Կ(բ) կ ԿԿ-ում, 1948-1949 թվականներին՝ ԷԿ(բ) կ ԿԿ-ի քարտուղար։ 1949—1951 թվականներին ԷՍՍՀ Մինիստրների խորհրդի նախագահի տեղակալ։ 1951-1961 թվականներին՝ նախագահ։ 1961 թվականից ԷԽՍՀ Գերագույն սովետի Նախագահության նախագահ և ԽՍՀՄ Գերագույն սովետի Նախագահության նախագահի տեղակալ։ ՍՄԿԿ XIX—XXII համագումարներում ընտրվել է ԽՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու, XXIII համագումարում՝ ԽՄԿԿ Կենտրոնական վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է նաև ԽՍՀՄ IV—VII գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ 
Պարգևատրվել է Լենինի 4 և այլ շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Պետրոս եկեղեցի (Ռիգա)

Սուրբ Պետրոս եկեղեցի, (լատիշ․՝ Svētā Pētera Evaņģēliski luteriskā baznīca) Սուրբ Պետրոսին նվիրված լյութերական եկեղեցի Ռիգայում։ Լատվիայի ավետարանչական-լյութերական եկեղեցու ծխական եկեղեցի։


== Պատմություն ==
Եկեղեցին առաջին անգամ հիշատակվել է 1209 թվականին։ Եկեղեցին քարե շինություն է եղել և Ռիգայի հրդեհից չի վնասվել։ Եկեղեցու պատմությունը բաժանվում է երեք փուլների՝ երկուսը կապված են գոթական ճարտարապետության և Ռենեսանս ճարտարապետության ոճերի հետ, երրորդը՝ բարրոկո ոճի ճարտարապետության հետ։ Եկեղեցու միջնամասը կառուցվել է 13-րդ դարում։ Այս ժամանակաշրջանից են մնացել դրսի միանավ պատերը և ներսի մի քանի սյուները, որոնց շուրջ հետագայում կառուցվել են ամելի մեծ սյուներ։


== Պանորամա 360° ==


== Աղբյուրներ ==
Mašnovskis Vitolds (2007)։ Latvijas luterāņu baznīcas : Vēsture, arhitektūra, māksla un memoriālā kultūra : 3. sējums M-Sal – The Lutheran Churches of Latvia : An encyclopedia in four volumes. (Latvian, English)։ Riga: DUE։ ISBN 978-9984-9948-4-0։ OCLC 229902564 
Banga Vita, Marina Levina և այլք: (2007)։ Rīgas dievnami: Arhitektūra un māksla. Riga's Churches. Architecture and Art (Latvian, German, English, Russian)։ Riga: Zinātne, Apgads Mantojums։ ISBN 978-9984-823-00-3։ OCLC 217266501  CS1 maint: Explicit use of et al. (link)


== Ծանոթագրություններ ==