Կոնստանց

Կոնստանց (գերմ.՝ Konstanz [ˈkɔnstants], [ˈkɔnʃtants] Քոնշթանց, ալեմանյան բարբառ՝ Konschdanz. German: [[Միջազգային հնչյունական այբուբեն|[ˈkɔnstants]]] ( )), նավահանգստային և համալսարանական քաղաք Գերմանիայի հարավում՝ Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Ֆրայբոուրգի օկրուգում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Բոդենի (կամ Քոնսթանցի) լճի ափին՝ այդ լճից Հռենոս գետի դուրս գալու վայրի մերձակայքում, Շվեյցարիայի հետ Գերմանիայի ունեցած պետական սահմանի մոտ։ Զբաղեցնում է 55,65 կմ² տարածք։ 2021 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 84 736։ Հոմեական կաթոլիկ եկեղեցու թեմական աթոռանիստ է (ավելի քան 1200 տարի)։ Տեսարժան վայրերից են քաղաքի խորհրդանշական հուշարձանը համարվող «Իմպերիա» («Կայսրություն») քանդակը (գտնվում է լճի ափին՝ նավահանգստում), հնամյա տաճարը, դոմինիկյան վանքը, որտեղ մի ժամանակ բանտարկված է եղել Յան Հուսը (ներկայումս հյուրանոց է), Հռենոսի վրա գցված կամուրջը, քաղաքապետարանը, հազարամյակներ առաջ գերանասյուների վրա կանգնեցված փայտե շինությունները (վերջիններս, լինելով Ալպյան տարածաշրջանի նմանատիպ նախապատմական կառույցների բաղկացուցիչ մաս, ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում)...


== Պատմություն ==
Հնագիտական պեղումների արդյունքները վկայում են, որ քաղաքի ներկայիս տարածքում ու շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել դեռևս քարեդարյան ժամանակներում։ Հռոմեական կայսր Օգոստոս Օկտավիանոսի օրոք այստեղ կելտերին փոխարինել են վերջիններիս նկատմամբ հաղթանակ տարած հին հռոմեացիները, ովքեր Հռենոսի ափին մի փոքր քաղաք են հիմնել։ Բնակավայրի ներկայիս անվանումը թերևս առնչվում է հռոմեական կայսր Կոնստանտիուս Քլորուսի հետ, ով մոտավորապես 300 թվականին այս վայրերում հաղթանակ է տարել ալեմանների նկատմամբ և մի հզոր բերդ է կառուցել (այդ բերդի մնացորդները հայտնաբերվել են 2003 թվականին)։
Մոտավորապես 585 թվականից բնակավայրը դարձել է եպիսկոպոսական աթոռանիստ և կարևոր հոգևոր կենտրոն։
1192—1548 թթ. ստացել է կայսերական ազատ քաղաքի կարգավիճակ։
1183 թվականին այստեղ Ֆրիդրիխ Բարբարոսան հաշտություն է կնքել լոմբարդների հետ։
1414—1418 թթ.  քաղաքի տաճարը վերածվել է տիեզերական ժողովների անցկացման վայրի։
1415 թվականին այստեղ խարույկ է հանվել Յան Հուսը։
1806 թ. քաղաքը մտել է Բադենի երկրամասի կազմի մեջ։
1966 թ. հանդիսավորությամբ բացվել է կիրառական գիտությունների համալսարանը (գերմ.՝ Hochschule Konstanz Technik, Wirtschaft und Gestaltung).։


== Կլիմա ==
Կոնստանցին բնորոշ է օվկիանոսային կլիմայի որոշակի աստիճան (Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ Cfb), որը մեղմացվում է լճի առկայության շնորհիվ և դրսևորվում է տաք ու խոնավ ամառներով և ցուրտ ու ձնառատ ձմեռներով։


== Քույր քաղաքներ ==
Կոնստանցի քույր քաղաքներն են՝

 Ֆրանսիա, Ֆոնտենբլո (1960)
 Անգլիա, Թեմզայի Ռիչմոնդ (1983)
 Չեխիա, Տաբոր (1984)
 Իտալիա, Լոդի (1986)
 Չինաստան, Սուչժոու (2007)


== Անվանի անձինք ==

Ուլրիխ Ցազիուս (1461–1536), օրենսգետ 
Էռնստ Ֆյոգելին (1529–1589), առաջին գրահրատարակիչներից
Յոհան Ֆրիդրիխ Կոտտա (1764–1832) հրատարակիչ, գործարար, քաղաքական գործիչ, ով 1825 թ. նախաձեռնել է շոգենավերով նավարկություն Բոդենի (Քոնսթանսի) լճում
Յոհան Լեոնարդ Հուգ (1765–1846), կաթոլիկ աստվածաբան, արևելագետ
Գիյոմ Անրի Դուֆուր (1787–1875), շվեյցարացի զինվորական սպա, ճարտարագետ, քարտեզագիր
Վերներ Մայհոֆեր (1918–2009), քաղաքական գործիչ (FDP),Բունդեսթագի անդամ, ներքին գործերի նախարար (1974–1978)
Թեո Զոմմեր (1930–2022), Die Zeit լրագրի խմբագիր
Լարիսա Վասիլյան (ծնվ. 1976), գերմանահայ ժուռնալիստ
Թոբիաս Փոք (1609–1683), բարոկկո ոչի ավստրիացի նկարիչ
Մարի Էլլենռիդեր (1791–1863), նկարչուհի
Յակոբ Պիկարդ (1883–1967), գրող
Աննե Վինտերեր (1894–1938), լուսանկարչուհի
Ֆրանսուա Ստալի (1911–2006), ֆրանսիացի քանդակագործ
Հանս Մարիա Վինգլեր (1920–1984), արվեստի պատմաբան, Բաուհաուսի արխիվի հիմնադիր
Ռոզմարի Բանհոլցեր (ծնվ. 1925), բարբառագիր հեղինակ
Մարտին Գոթարդ Շնայդեր (1930–2017), երաժիշտ, երգերի հեղինակ, աստվածաբան
Ուլի Տրեպտե (1941–2009), երաժիշտ
Կարոլա Ցվիկ (ծնվ. 1966), դիզայներ


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Philipp Ruppert։ Das alte Konstanz in Schrift und Stift. Die Chroniken der Stadt Konstanz. Münsterbau-Verein, Konstanz 1891 (archive.org| DieChronikenDerStadtKonstanz | Scan |Blatt=n2).
Theodor Ludwig։ Die Konstanzer Geschichtsschreibung bis zum 18. Jahrhundert. Dissertation. Trübner, Straßburg 1894,
Joseph Laible։ Geschichte der Stadt Konstanz. Ackermann, Konstanz 1896 (Reprint։ Autengruber und Hrdina, Offenbach 2000, ISBN 3-934743-17-X).
Wilhelm Martens։ Geschichte der Stadt Konstanz. Karl Geß, Großh. Hofbuchhändler, Konstanz 1911, .
Josef Rest։ Von den Anfängen des Buchdrucks in Konstanz. In։ Konstanzer Zeitung. Festnummer zur 200-Jahrfeier der Konstanzer Zeitung. Reuss & Itta, Konstanz 1928.
Konrad Beyerle։ Die Geschichte des Chorstifts St. Johann zu Konstanz. In։ Freiburger Diözesan-Archiv. Band 31 = N.F. 4, 1903, (freidok.uni-freiburg.de [PDF; 41,3 MB])
Otto Feger։ Kleine Geschichte der Stadt Konstanz. 3., unv. Auflage. Rosgarten, Konstanz 1972, ISBN 3-87685-050-9.
Hermann Fiebing։ Konstanzer Druck- und Verlagswesen früherer Jahrhunderte. Beitrag zu seiner Geschichte von den Anfängen bis zum Beginn des 19. Jahrhunderts. Druckerei und Verlagsanstalt Konstanz, Konstanz 1974, ISBN 3-87940-046-6.
Alexander-von-Humboldt-Gymnasium (Hrsg.)։ Bürgerschule, Zeppelin-Oberrealschule. Alexander-von-Humboldt-Gymnasium 1930–1980. Stadler, Konstanz 1980, ISBN 3-7977-0060-1.
Peter F. Kramml։ Kaiser Friedrich III. und die Reichsstadt Konstanz (1440–1493). Die Bodenseemetropole am Ausgang des Mittelalters (= Konstanzer Geschichts- und Rechtsquellen. Band 29). Thorbecke, Sigmaringen 1985, ISBN 3-7995-6829-8.
Richard Friedenthal։ Jan Hus. Der Ketzer und das Jahrhundert der Revolutionskriege. 2. Auflage. Piper, München 1987, ISBN 3-492-10331-6.
Elmar B. Fetscher։ Der Konstanzer Bürgermeister Karl Hüetlin und seine Zeit (1832–1849). Südkurier, Konstanz 1988, ISBN 3-87799-085-1.
Helmut Maurer u. a.։ Geschichte der Stadt Konstanz. 6 Bände. Stadler, Konstanz 1989–1995, ISBN 3-7977-0182-9.
Bruno Helmle։ Erinnerungen und Gedanken eines Oberbürgermeisters. Stadler, Konstanz 1990, ISBN 3-7977-0222-1.
Städtische Museen Konstanz, Rosgartenmuseum (Hrsg.)։ Die verdrängten Jahrhunderte. Konstanz als österreichische Stadt 1548–1806. Konstanzer Museumsjournal. Städtische Museen, Rosgartenmuseum, Konstanz 1996, ISBN 3-929768-01-1.
Erich Bloch։ Geschichte der Juden von Konstanz im 19. und 20. Jahrhundert. Eine Dokumentation. 3., unv. Auflage. Stadler, Konstanz 1996, ISBN 3-7977-0355-4.
Hanna Sophia Reich։ Studien zum Alltag in Konstanz 1945–1949. Magisterarbeit. Universität Konstanz, 2004.
Ralf Seuffert։ Konstanz – 2000 Jahre Geschichte. UVK, Konstanz 2003, ISBN 3-89669-922-9.
Gert Zang։ Kleine Geschichte der Stadt Konstanz. Braun, Karlsruhe 2010, ISBN 978-3-7650-8588-8.
Eva Maria Bast, Heike Thissen։ Geheimnisse der Heimat. Konstanz. Edition Südkurier, Konstanz 2011, ISBN 978-3-00-035899-9.


== Արտաքին հղումներ ==

Coolidge William Augustus Brevoort (1911)։ «Constance»։ Encyclopædia Britannica 6 (11th ed.)։ էջեր 984–985 
Official website
(Գերմաներեն) Konstanz: history and images Archived 2017-06-06 at the Wayback Machine.
University of Konstanz
Pictures Konstanz
Online journal about Constance
University of Applied Sciences
Photos of the Carnival (~Shrovetide, ~Mardi Grass) in Constance
Südkurier (Südkurier) Local newspaper for Konstanz