Պլանկի լիցք

Պլանկի լիցք, հիմնական միավորներից մեկը Պլանկի միավորների բնական համակարգում։ Նշանակվում է 
  
    
      
        
          q
          
            P
          
        
      
    
    {\displaystyle q_{\text{P}}}
  : Հիմնարար ֆիզիկական հաստատուններով սահմանված էլեկտրական լիցքի քանակն է։
Պլանկի լիցքը որոշվում է որպես

  
    
      
        
          q
          
            P
          
        
        =
        
          
            4
            π
            
              ϵ
              
                0
              
            
            ℏ
            c
          
        
        =
        
          
            2
            c
            h
            
              ϵ
              
                0
              
            
          
        
        =
        
          
            e
            
              α
            
          
        
        =
        1.875
        
        5459
        ×
        
          10
          
            −
            18
          
        
      
    
    {\displaystyle q_{\text{P}}={\sqrt {4\pi \epsilon _{0}\hbar c}}={\sqrt {2ch\epsilon _{0}}}={\frac {e}{\sqrt {\alpha }}}=1.875\;5459\times 10^{-18}}
   Կլ,որտեղ

  
    
      
        c
         
      
    
    {\displaystyle c\ }
  -ն լույսի արագությունն է վակուումում,

  
    
      
        h
         
      
    
    {\displaystyle h\ }
  -ը՝ Պլանկի հաստատունը,

  
    
      
        ℏ
        ≡
        
          
            h
            
              2
              π
            
          
        
         
      
    
    {\displaystyle \hbar \equiv {\frac {h}{2\pi }}\ }
  -ը՝ Պլանկի բերված հաստատունը,

  
    
      
        
          ϵ
          
            0
          
        
         
      
    
    {\displaystyle \epsilon _{0}\ }
  -ը՝ վակուումի դիէլեկտրիկական թափանցելիությունը,

  
    
      
        e
         
      
    
    {\displaystyle e\ }
  -ն՝ տարրական էլեկտրական լիցքը,

  
    
      
        α
         
      
    
    {\displaystyle \alpha \ }
   = (137.03599911)−1-ն՝ նուրբ կառուցվածքի հաստատունը։Պլանկի լիցքը 
  
    
      
        
          α
          
            −
            1
            
              /
            
            2
          
        
        ≈
        11.706
      
    
    {\displaystyle \alpha ^{-1/2}\approx 11.706}
   անգամ մեծ է էլեկտրոնի e լիցքից։
Գաուսի միավորներով սահմանվում է այնպես, որ 
  
    
      
        4
        π
        
          ϵ
          
            0
          
        
        =
        1
      
    
    {\displaystyle 4\pi \epsilon _{0}=1}
  : Այս դեպքում 
  
    
      
        
          q
          
            P
          
        
      
    
    {\displaystyle q_{\text{P}}}
  -ն կունենա հետևյալ պարզ տեսքը՝

  
    
      
        
          q
          
            P
          
        
        =
        
          
            ℏ
            c
          
        
      
    
    {\displaystyle q_{\text{P}}={\sqrt {\hbar c}}}
  :Տեսական ֆիզիկայում ընդունված է կիրառել Հեվիսայդ-Լորենցի միավորները։ Եթե ընդունենք 
  
    
      
        c
        =
        1
      
    
    {\displaystyle c=1}
  , ինչպես ՄՄ համակարգում ընդունում ենք 
  
    
      
        
          ϵ
          
            0
          
        
        =
        
          μ
          
            0
          
        
        =
        1
      
    
    {\displaystyle \epsilon _{0}=\mu _{0}=1}
  , Պլանկի լիցքը սահմանումը կարելի է ներկայացնել նաև որպես

  
    
      
        
          q
          
            P
          
          ′
        
        =
        
          
            
              ϵ
              
                0
              
            
            ℏ
            c
          
        
        =
        
          
            e
            
              4
              π
              α
            
          
        
        =
        5.291
        ×
        
          10
          
            −
            19
          
        
      
    
    {\displaystyle q'_{\text{P}}={\sqrt {\epsilon _{0}\hbar c}}={\frac {e}{\sqrt {4\pi \alpha }}}=5.291\times 10^{-19}}
   Կլ։Երբ էլեկտրական լիցքը չափվում է 
  
    
      
        
          q
          
            P
          
          ′
        
      
    
    {\displaystyle q'_{\text{P}}}
   միավորներով, այսինքն, երբ 
  
    
      
        
          q
          
            P
          
          ′
        
      
    
    {\displaystyle q'_{\text{P}}}
   ընդունվում է 1, ստանում ենք 
  
    
      
        α
        =
        
          e
          
            2
          
        
        
          /
        
        (
        4
        π
        )
      
    
    {\displaystyle \alpha =e^{2}/(4\pi )}
  , ինչը սովորաբար օգտագործվում է տեսական ֆիզիկայում։ ՍԳՎ բնական միավորներով, երբ 
  
    
      
        
          q
          
            P
          
        
        =
        1
      
    
    {\displaystyle q_{\text{P}}=1}
  , կունենանք 
  
    
      
        α
        =
        
          e
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle \alpha =e^{2}}
  :


== Ծանոթագրություններ ==