armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ճանճասպան կարմիր

Ճանճասպան կարմիր (լատ.՝ Amanita muscaria), Amanitaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Թունավոր սունկ է, որի 5-25 սմ տրամագծով գլխարկը տարբերվում է վառ գունավորմամբ՝ նարնջակարմրից մինչև մուգ կարմիր, հաստ մսալի է, սկզբում՝ կիսագնդաձև, հետագայում՝ տափակ, փռված, հարթ եզրերով, ընդհանուր ծածկոցի մնացորդներով։ Հաճելի հոտով և քաղցր համով պտղամիսը սպիտակ է։ Խիտ, լայն, սպիտակ թիթեղներն ազատ են, չորանալուց հետո՝ դեղնավուն։ Սպիտակավուն կամ դեղնավուն օղակով ոտիկը 7-20 x 1-3,5 սմ է, սպիտակ կամ սպիտակավուն, կենտրոնական։ Հիմքի մոտ պալարաձև ուռուցիկ է, սպիտակավուն պարկաձև պատյանի (վոլվա) մնացորդներով։ Սպորափոշին սպիտակ է։ Անգույն, լայն օվալաձև սպորները 9-12 x 6-8 մկմ են և հարթ։


== Տարածվածություն ==
Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Ամերիկան, Եվրոպան, Աֆրիկան, Ավստրալիան, Հարավային Կովկասը (Ադրբեջան, Վրաստան, Հայաստան)։ Լայն տարածում ունի աշխարհի մի շարք երկրներում, սակայն Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ, եզակի առանձնյակներով։ Հայաստանում հայտնաբերված է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Դիլիջան քաղաք, Պարզ լճի շրջակայք, Ապարանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ Ծաղկաձոր, Հանքավան, Լոռու ֆլորիստիկական շրջանում։


== Էկոլոգիա ==
Հանդիպում է միջին լեռնային գոտում` 1500-1700 մ բարձրության վրա, կեչուտներում կամ խառը անտառներում, օգոստոս-հոկտեմբեր ամիսներին։ Միկոռիզա գոյացնող սունկ է՝ համակեցության մեջ է մտնում հիմնականում կեչու և սոճու հետ։ Օգտագործվում է բժշկության մեջ։


== Պահպանություն ==
Խոցելի տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==
Օրդանովկա

Օրդանովկա (ուկրաիներեն՝ Орданівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օրդանովկա գյուղում բնակվում էր 726 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2258 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 321,52 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լիենց

Լիենց (գերմ.՝ Lienz [ˈli:ɛnt͜s], բավ․՝ Lianz), քաղաք, շրջանային կենտրոն Ավստրիայում՝ Տիրոլի ֆեդերալական հողում։
Մտնում է Լիենցի շրջանի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 12 077 մարդ (2007 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 15,94 կմ²։
Պաշտոնական կոդը՝ 70716:


== Քաղաքական իրավիճակ ==
Համայնքի ղեկավարը Էլիզաբեթ Բլանիկն է (Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն)՝ 2011 թվականի ընտրությունների արդյունքով։
Համայնքի ներկայացուցչական խորհուրդը (գերմ.՝ Gemeinderat) կազմված է 21 տեղից։

Ավստրիական ժողովրդական կուսակցությունը զբաղեցնում է 10 տեղ։
Ավստրիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն զբաղեցնում է 5 տեղ։
LSL կուսակցությունն զբաղեցնում է 3 տեղ։
Կանաչները զբաղեցնում են 2 տեղ։
Ավստրիական ազատություն կուսակցություն զբաղեցնում է 1 տեղ։


== Արդյունաբերություն ==
Գարեջրագործական ընկերություն Բրաուերեի Ֆալկենսթեին, ապրանքանիշներ՝ Զիփֆեր, Կայզեր, Գյոսսեր։


== Աստղագիտություն ==
Լիենցի պատվին է անվանվել 1916 թվականին հայտնաբերված (844) Լեոնտինա աստղակերպը։


== Կլիմա ==
Հուլիսի միջին ջերմաստիճանը կազմում է 17,9 °С, առավելագույն միջինը՝ 24,9 °С, հունվարի միջին ջերմաստիճանը կազմում է −5,2 °С, առավելագույն ջերմաստիճանը՝ −9 °С նվազագույն միջինով։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (գերմ.)
Ռիցայի ռելիկտային ազգային այգի

Ռիցայի ռելիկտային ազգային այգի, պահպանվող տարածք Աբխազիայի Գուդաութի շրջանում։ Այն ստեղծվել է Ռիցա լեռնային լճի, ինչպես նաև շրջակա լեռնային շրջանի բուսական և կենդանական աշխարհների պաշտպանության համար։  


== Պատմություն ==
Այգին հիմնադրվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 17-ին համանուն արգելոցի հիման վրա, որը հիմնադրվել է 1930 թվականին։ Նախագծված է եզակի բնական լանդշաֆտների պահպանման համար, որը բնութագրվում է բարձրությունների զգալի տատանմամբ (100-3256 մ)։   


== Աշխարհագրություն ==
Այն գտնվում է Աբխազիայի լեռնային հատվածում` Մեծ Կովկասի հարավային լանջին, որն ընդգրկում է Գեգայի հովտից մինչև Պշչիցա հովիտ ընկած տարածքը։ Բարձրության 100-3256 մետր տատանումները (մինչև Ագեպստա լեռը) ստեղծում են պայմաններ բուսական և կենդանական աշխարհների բազմազանության համար։ Արգելոցի ամենամեծ լիճը համարվում է Ռիցան, առանձնանում են նաև Փոքրիկ Ռիցա և Կապույտ լճերը։ Այստեղ կան մի քանի ջրվեժներ, որոնցից ամենահայտնին Գեգայի ջրվեժն է` 70 մետր բարձրությամբ։ 


== Բուսական աշխարհ ==
Էվկսին-կոլխիդյան սաղարթավոր անտառների պահպանվող տարածքներում աճում են շատ մշտադալար Տոսախ կոլխիդյանների բույսեր, Եղևին կովկասյաններ բրգաձև սոճիներ, որոնց բարձրությունը հասնում է ավելի քան 70 մետրի և Կենի հատապտղայիններ։ Գոյություն ունեն նոսր էնդեմիկ ձևերի բազմություն, ինչպիսիք են` «Lilium kesselringianum»-ը, «Primula farinosa»-ը և այլն, այդ թվում` արգելոցում լայն տարածված զանգակը, որը նաև կոչվում է աբխազյան բուսական աշխարհի թագուհի։ 


== Կենդանական աշխարհ ==
Կաթնասունների ներկայացուցիչներն են՝ կովկասյան ազնվացեղ եղջերուն, կովկասյան լեռնային ցուլը, ռուպիկապրան, այծյամը, վարազը, կովկասյան անտառի կատուն, քարակզաքիսը և վայրի ճագարը։  
1980-1983 թվականներին արգելոցում գրանցվել է թռչունների 110 տեսակ` 15 կարգերից։ Բացի դրանից քարարծիվը, սպիտակագլուխ սիլը, սապսանը, կովկասյան մարեհավը և կարմիր փորով կարմրատուտը գրանցվել են ԽՍՀՄ-ի և Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության կարմիր գրքերում։ 
Կան նաև երկկենցաղների և սողունների նոսր տեսակներ, ինչպիսիք են կովկասյան խաչագորտը, կովկասյան դոդոշը, էնդեմիկ փոքրասիական տրիտոնը և սովորական կովկասյան իժը։


== Տես նաև ==
Ռիցա


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Заповедники Советского Союза. — М., 1969.
მამისაშვილი კ.. — Грузинская советская энциклопедия, 1984. — С. 401.
ენციკლოპედია „საქართველო. — Главная редакция Грузинской энциклопедии, 1997. — С. 442.


== Արտաքին հղումներ ==
Ռիցայի ռելիկտային ազգային այգու պաշտոնական կայքէջը
Այգու նկարագրությունը «privettur.ru» կայքում
Սորոկինո (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍորոկինոՍորոկինո (ռուս.՝ Сорокино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արշակունի (Էրզրումի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արշակունի (այլ կիրառումներ)Արշակունի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 12-13 կմ արևմուտք։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Հայերը բռնի կերպով տեղահանվել են։


== Բնակչություն ==
1800 թվականին ուներ 242 բնակիչ, որից 227-ը` հայեր։ Մեծ եղեռնի նախօրեին ուներ 100 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Արշակունին ուներ Ս. Մինաս անունով եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր դպրոց։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տորգնի Լինդգրեն

Տորգնի Լինդգրեն (շվեդերեն՝  Torgny Lindgren, հունիսի 16, 1938, Ռագշյո, Վեստերբոտեն, Շվեդիա ֊ մարտի 16, 2017, Ստոկհոլմ, Շվեդիա), շվեդ գրող։


== Կենսագրություն ==
Լինդգրենը Անդրեաս Լինդգրենի և Հելգա Բյորկի որդին է։ Սովորել է Ումեոյում, դարձել ուսուցիչ և դասավանդել մինչև 1970-ական թվականների կեսերը։ Մի քանի տարի ակտիվորեն զբաղվում էր քաղաքականությամբ․ հանդես էր գալիս Շվեդիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցությունից։ 1980-ական թվականներին դարձավ կաթոլիկ։
Լինդգրենը որպես պոետ սկսել է ստեղծագործել 1965 թվականից, սակայն հայտնի է դարձել միայն 1982 թվականին «Օձի ճամփան» (շվեդերեն՝ Ormens väg på hälleberget) վեպով։ Լինդգրենի այս ստեղծագործությունը թարգմանվեց ավելի քան 30 լեզուներով և նա դարձավ Շվեդիայի ժամանակակից միջազգայնորեն ամենահայտնի գրողներից մեկը։ 1991 թվականին դարձավ Շվեդիայի ակադեմիայի անդամ։


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
Լինդգրենը Լինկոպինգի համալսարանի (1990) և Ումեոյի համալսարանի (2000) պատվավոր դոկտոր է։ Ստացել է մի շարք մրցանակներ, որոնց թվում՝

1986 - Prix Femina étranger («Bathsheba»-ի համար)
1995 - Ավգուստի մրցանակ («Hummelhonung»-ի համար)
2000 - Սելմա Լագերլյոֆի մրցանակ
2001 - Արվեստների և գրականության շքանշան
2002 - Litteris et Artibus
2004 - De Nios Stora Pris


== Ստեղծագործություններ ==
Plåtsax, hjärtats instrument (1965)
Dikter från Vimmerby (1970)
Hur skulle det vara om man vore Olof Palme? (1971)
Hallen (1975). ISBN 91-1-751161-5
Brännvinsfursten (1979), գիրք Լարս Օլսոն Սմիթի մասին, ISBN 91-1-791042-0
Ormens väg på hälleberget (1982/1990), ISBN 91-1-811692-2 / ISBN 0-00-271817-0
Merabs skönhet (1983), ISBN 91-1-831412-0
Övriga frågor (1983), ISBN 91-7448-214-9
Bathsheba (Bat Seba) (1984/1989), ISBN 91-1-841262-9 / ISBN 0-00-271271-7
Legender (1986), ISBN 91-1-861122-2
Skrämmer dig minuten (1986)
Ljuset (1987/1992), ISBN 91-1-871472-2 / ISBN 0-00-271171-0
Till Sanningens Lov (1991)
Hummelhonung (1995/2000), ISBN 91-1-912432-5 / ISBN 1-86046-656-7
I Brokiga Blads vatten (1999), ISBN 91-7263-086-8
Pölsan (2002/2005), ISBN 91-1-301044-1 / ISBN 1-58567-651-9
Dorés bibel (2005)
Berättelserna (2003), ISBN 91-1-301208-8
Norrlands akvavit (2007)
Minnen (2010)
Klingsor (2014)


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնբավեն

Մոնբավեն (ֆր.՝ Montbavin), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Լան-1 կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Լան ։
INSEE կոդը՝ 02499.


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 41 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 25 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 20 -ը տնտեսապես ակտիվ էին, 5-ը անգործունակ (Ակտիվության ցուցանիշը —80,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,8 %)։ 20 աշխատունակ բնակիչներից 18 -ը աշխատում էին (11 տղամարդ և 7 կին), անաշխատանք էին 2-ը (2 տղամարդ և 0 կին)։ 5 անգործունակ մարդկանցից 2-ը ուսաանողներ են և աշակերտներ, 0-ը թոշակառու, մնացած 3-ը անգործունակ են ուրիշ պատճառով.


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики — Монбавен (ֆր.)
Անտարկտիկայի մեդալ (Նորվեգիա)

Անտարկտիկայի մեդալ, Նորվեգիայի պետական պարգև։


== Պատմություն ==
Անտարկտիկայի մեդալը ըստ աստիճանակարգի հավասարեցվում է Հայրենիքին մատուցված ծառայությունների համար մեդալին, որի հետ ունի արտաքին նմանություն՝ բացառությամբ ժապավենին ամրացված արծաթե սալիկի, որի վրա գրված է «АНТАРКТИКА»: Մեդալը հաստատվել է Օլաֆ V թագավորի կողմից 1960 թ.-ի փետրվարի 3-ին։ Այս մեդալի ստեղծման նպատակն էր Անտարկտիկայից վերադարձած 37 գիտնականներին պարգևատրելը, որոնք այնտեղ գիտական աշխատանքներ են իրականացրել 1956-1960 թթ.-ին։


== Նկարագրություն ==
Մեդալը շրջանաձև է և պատրաստված արծաթից։ Վերին հատվածում պատկերված է թագավորական զինանշանը։ Դիմային հատվածում պատկերված է Օլաֆ V թագավորը, որի շուրջ գրված է «OLAV • V • NORGES • KONGE • ALT • FOR • NORGE •»: Մեդալի հակառակ կողմի կենտրոնում դուբի 4 տերևներից պատրաստված դափնեպսակի կենտրոնում պատկերված է խաչ։ Մեդալի եզրին գրված է «KONGENS FORTJENSTMEDALJE» (Հայրենիքին մատուցված ծառայությունների համար)։ Մեդալի կենտրոնում նշված է պարգևատրվողի անունը և պարգևատրման ամսաթիվը։ Մեդալի ժապավենը մետաքսից է, կարմիր գույնի, կենտրոնում դեղին գույնի գծով։ Լենտին ամրացված է արծաթե սալիկ, որի վրա գրված է «ANTARKTIS»:


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Antarktismedaljen.(չաշխատող հղում) (նորվեգերեն)
Kingdom of Norway: Antarctic Medal. (նորվեգերեն)
Ռիխտերի փղիկ

Ռիխտերի փղիկ (լատ.՝ Cyclobaris richteri), փղիկների կամ երկարակնճիթների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Թույլ փայլով, բարակ բաց գույնի մազիկներով և կարմրագորշագույն մարմնով, 5-7 մմ երկարությամբ միջին չափի բզեզ է։ Կնճիթը կարճ է և լայն, իսկ վերնաթևերը՝ լայն ձվաձև։


== Տարածվածություն ==
Համարվում է Հայաստանի էնդեմիկ միջատ։ Հայտնի է միայն Նուբարաշեն ավանի շրջակայքից (Երևան քաղաքի հարավարևելյան ծայրամաս)։


== Էկոլոգիա ==
Ապրում է կարմիր ավազներով անապատներում, հանդիպում՝ վաղ գարնանը՝ մարտին և ապրիլի սկզբին քարերի տակ։
Կենսաբանական առանձնահատկություններն անհայտ են։


== Պահպանություն ==
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։
Հանդիպում են ծայրահեղ հազվադեպ և հայտնի են եզակի առանձնյակներ։
Սպառնացող վտանգներից են քաղաքակենտրոնացումը և հողերի գյուղատնտեսական յուրացումը։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիդսոն շրջան (Թենեսի)

Դավիդսոն շրջան (անգլ.՝ Davidson County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.300 կմ² է, բնակչությունը՝ 569.891 մարդ (2000 թվականին տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նեշվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1783 թվականին։
Արծուրակ

Արծուրակ, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի ավազանում, Խարբերդի շրջանում։ Հոսում է Խարբերդի մերձակա Գուզովա դաշտով։


== Ծանոթագրություններ ==
Նոնգ Տում

Նոնգ Տում (թաի.՝ น้องตุ้ม ปริญญา เจริญผล, իրական անունը՝ Պարինյա Չարոենպհոլ, հունիսի 9, 1981(1981-06-09), Chiang Mai, Թաիլանդ), թայլանդացի տրանսեքսուալ (կատոյ), համարվում է թայլանդական ձեռնամարտի նախկին չեմպիոն, ներկայումս աշխատում է, որպես դերասանուհի և մոդել։


== Կենսագրություն ==
Նոնգ Տումը ծնվել է աղքատ գյուղացիական ընտանիքում։ Մանկությունից նա բոլորից տարբերվել է իգական գենդերային դերին, սիրում էր հագնել կանացի զգեստներ և օգտագործել կոսմետիկա, որի պատճառով դարձել է ծաղրանքի առարկա և ենթարկվել է բռնության։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է բուդդայական տաճարում, ապա սկսել է սովորել քիքբոքսինգ, որպեսզի օգնի ծնողներին և աշխատի գումար սեռի փոխման վիրահատութան համար։ Երիտասարդ տղայի մեջ միանգամից զգացվեց մարտական տաղանդ։
Նոնգ Տումը ազգային ճանաչում ունեցավ 1988 թվականի փետրվարին, երբ Բանգկոկում գրանցեց սենսացիոն հաջողություն իր առաջին մենամարտում, որտեղ հանդես էր եկել կանացի դիմահարդարմամբ։ Դա դարձավ լայն քննարկման առարկա։ Մինչ այդ Թայլանդի կառավարությունը վախենալով երկրի հռչակի վարկաբեկումից, չէին թույլատրում կատոյներին մասնակցություն ունենալ սպորտում։ Օրինակ 1996 թվականին կատոյների և հոմոսեքսուալների «Երկաթե լեդի» վոլեյբոլային թիմը հաղթեց ազգային մրցույթներում, բայց նրանց արգելվեց մրցույթների մասնակցել ազգային հավաքականի հետ։ Սակայն այդ անօրինակ իրավիճակը մեծ ուշադրություն հրավիրեց դեպի Նոնգ Տումը, նրա ելույթների ժամանակ հավաքվում էր մեծ ամբոխներ և որոշվեց նրան թողնել։
1999 թվականին մասնակցում է անսովոր մենամարտի, ճապոնուհի ըմբշամարտիկ Կիոկո Ինոուեի հետ, որտեղ հեշտորեն հաղթանակ է տանում։ Դրա արդյունքում Պարինյան ամբողջ Ճապոնիայում դառնում է ճանաչված։
Սակայն սկսված հորմոնային թերապիայի ժամանակ նրա մարմինը փոխվում է, կուրծքը մեծանում է, Պարինյան սկսում է քաշ հավաքել և 1999 թվականին նա հեռանում է պրոֆեսիոնալ սպորտից և դիմում է սեռի փոխման վիրահատությանը։ Նա սկսում է երգել, նկարահանվել ֆիլմերում, աշխատում է որպես մոդել։
2003 թվականի նկարահանվում է նրա մասին կենսագրկան ֆիլմ՝ «Հիանալի ձեռնամարտիկ», որը ստանում է մի քանի մրցանակ։
2006 թվականին նա վերադառնում է մարտական ռինգ և մասնակցում է մի շարք հատուկ մարտերում։ Բացի այդ, նույն թվականին նկարահանվել է թայլանդական «Սնդիկ» գեղարվեստական ֆիլմում։
Նոնգ Տումը մեծացնում է որդեգրված երեխային՝ դուստր Նասարուին։


== Արտաքին հղումներ ==
Joseph Kahn: "Was That a Lady I Saw You Boxing?" Նյու Յորք Թայմս 1998
Thai "Ladyboy" Kickboxer Is Gender-Bending Knockout", National Geographic News article on Nong Tum, March 2004
Ֆիլմ «Taboo. Sex Swap», արտադրություն՝ ԱՄՆ, NGO, 2007 թվական։
Թայլանդի հայտնիներ՝ Նոնգ Տում(չաշխատող հղում)
Նոնգ Տումի և Կիոկո Ինոուեի մարտի հոլովակը ՅուԹյուբում:


== Ծանոթագրություններ ==
Շատոյի շրջան (Չեչենական հանրապետություն)

Շատոյի շրջան (ռուս.՝ Шатойский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չեչենական հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1934 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Շատոյ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 505 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 16744 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 33,16 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Համաշխարհային ցուցահանդես (1851)

Բոլոր ժողովուրդների արդյունաբերական աշխատանքների մեծ ցուցահանդես (անգլ.՝ The Great Exhibition of the Works of Industry of All Nations), համաշխարհային առաջին ցուցահանդեսը, որն անցել է 1851 թվականի մայիսի 1-ից հոկտեմբերի 15-ը Լոնդոնի Հայդ պարկում։ Դարձել է արդյունաբերական հեղափոխության պատմության նշաձողը։ Մասնակցել են բազմաթիվ երկրներ, ինչի շնորհիվ էլ ցուցահանդեսը հետագայում կոչվել է համաշխարհային։ Համաշխարհային այս առաջին ցուցահանդեսում ներկայացվել են արդյունաբերական, արհեստագործական տարբեր ապրանքներ, մեքենաներ, արտադրական մեթոդներ, ինչպես նաև օգտակար հանածոներ և կերպարվեստի գործեր։


== Ցուցահանդեսի նախապատրաստում ==

Ցուցահանդեսի կազմակերպման նախաձեռնողը արհեստավորների բրիտանական միությունն էր (անգլ.՝ Society of Arts)։ Երբ 1849 թվականին ծրագիրը ներկայացվեց հասարակությանը, բրիտանացի արդյունաբերողներն ու բիզնեսմենները դրական արձագանքեցին գաղափարին` ցուցահանդեսը լավ հարթակ համարելով համաշխարհային ազատ առևտուրը զարգացնելու համար։ Արքայազն Ալբերտի հովանավորությամբ կազմակերպվեց «արքայական հանձնաժողով» (անգլ.՝ Royal Commission)` 24 անդամներով և Հենրի Քոուլի ղեկավարությամբ։ Հանձնաժողովի կազմը հաստատել է անձամբ թագուհին, ինչը նախագծին տալիս էր պետական հեղինակություն։ Սակայն ծրագրի ֆինանսավորմամբ զբաղվում էին կազմակերպիչները. նույնիսկ ցուցահանդեսը հսկող ոստիկանները վարձատրվել են կազմակերպիչների հաշվին։
Ցուցահանդեսի անցկացման համար կառուցվել է Բյուրեղապակյա պալատը` հսկա մի շինություն ապակուց և պողպատից, որ դարձավ ժամանակակից ճարտարապետության նախազդարարը։ Պալատի ներսում ցուցադրվում էին զարմանալի առարկաներ, օրինակ` ժամանակակից ֆաքսի նախատիպը, փոթորիկների կանխագուշակման սարք և այլն։ Հասարակության ուշադրությունը գրավելու համար ցուցադրվում էին զարմանալի տարբեր բաներ, օրինակ` Կոխինուրի 105 կարատանոց ադամանդը (ներկայումս Անգլիայի թագուհու թագի վրա է)։ Ցուցադրվել են Հարավային Աֆրիկայի հետազոտող, ճանապարհորդ, որսորդ Ռոելին Գորդոն-Կամինգի որսորդական հարուստ հավաքածուն, որսորդական հաղթանշանները։ Այս ամենը ներկայացված էր Բրիտանական կայսրության սրահում։ Կարելի է ասել, որ բրիտանական ցուցանմուշները գերազանցում էին գրեթե բոլոր ոլորտներում իրենց ամրությամբ, օգտակարությամբ, դիմացկունությամբ, լիներ դա մեքենա թե տեքստիլ, երկաթյա թե պողպատյա։


== Ցուցահանդես անցկացում ==
Հետաքրքրվածությունը ցուցահանդեսով, որն այցելել էր 6 միլիոն մարդ (Բրիտանիայի բնակչության մեկ երրորդը), կազմակերպիչներին պատկառելի շահույթով ապահովեց։ Դրանով հիմնադրվեց թանգարանային քաղաք, որը, ի պատիվ Ալբերտ արքայազնի, կոչվեց Ալբերտոպոլ։ Ցուցահանդես կազմակերպելու նախաձեռնությամբ հանդես եկան ֆրանսիացիները, ովքեր անգլիական ցուցահանդեսին պատասխանեցին 1855 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսով։ Դրանից հետո մշտապես կազմակերպվեցին նմանատիպ ցուցահանդեսներ։
Ցուցահանդեսի պատվին է անվանակոչվել (14) Իրենե աստերոիդը, որ հայտնաբերվել է 1851 թվականի մայիսի 19-ին Լոնդոնում անգլիացի աստղագետ Ջոն Ռասել Հայնդի կողմից։


== Գրականություն ==
John R. Davis: The Great Exhibition. Sutton, Stroud 1999, ISBN 0-7509-1614-1


== Ծանոթագրություններ ==
Մուչա

Մուչա (իտալերեն՝ Muccia), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 888 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 36 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 25 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62034։ Հեռախոսային կոդ՝ 0737։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ նահատակ Վլաս Սեբաստացին (Սան Բիաջիո)։ Տոնակատարությունը փետրվարի 3-ին է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության գրաֆիկը.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0737 646135
Էլ-փոստ։ comune@muccia.sinp.net
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.muccia.mc.it/SINPV2/Aspx/_comuni/Home.aspx(չաշխատող հղում)


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.muccia.mc.it/SINPV2/Aspx/_comuni/Home.aspx(չաշխատող հղում)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Պտղաճանճեր

Պտղաճանճեր, դրոզոֆիլներ (լատ.՝ Drosophilidae), կարճաբեղիկ երկթևանի միջատների ընտանիք։ ՀՀ-ում լայնորեն տարածված են սեվափոր պտղաճանճը (լատ.՝ Drosophila melanogaster) և փտաճանճը (լատ.՝ D. funebris)։ Մանր ճանճեր են՝ տարածված ամենուրեք։ Թրթուրները որդանման են, զարգանում են նեխած մրգերում, բանջարեղենում, թթվաջրում, գարեջրի քաղցրահյութում, քացախի և գինու վատ լվացված ամաններում, կաթի շշի պարունակության մնացորդներում (հաճախ հարսնյակները կպչում են անոթների պատերին)։ Ձմռանը բնակելի շենքերում կամ սննդի ձեռնարկություններում նկատվում է Պտղաճանճերի զանգվածային թռիչք։


== Սերունդ ==
Տարվա ընթացքում տալիս են մի քանի սերունդ։ Թրթուրների զարգացումը տևում է մի քանի օր։


== Արտաքին տեսք ==
Հասուն ճանճի մարմնի երկարությունը 2,2-3 մմ Գլխի բեղիկների խոզանը փետրաձև է, ճակատին խոզաններ չկան։ Ունեն կարմիր աչքեր։ Կուրծքը դեղին է կամ գորշ դեղին, փորիկը՝ գորշ դեղին։ Հարսնյակները բնորոշվում են առաջային հատվածի մանր խոզանների փնջերով։ Թրթուրները որդանման են՝ թույլ արտահայտված գլխով և փոքրիկ վերին կարթերով։ Որոշ տեսակներ (հատկապես սևափոր պտղաճանճը) գենետիկ, հետազոտությունների անփոխարինելի օբյեկտներ են։


== Բազմացում ==
Հեշտությամբ բազմանում են, ունեն շատ բարձր պտղաբերություն, օժտված են մեծ փոփոխականությամբ։ Պտղաճանճերի վրա հատկանիշների ժառանգման ոաումնասիրությունները դարձան ժառանգականության քրոմոսոմային տեսության փորձարար, հիմքը։


== Պատկերասրահ ==
Ռենդ Փոլ

Ռենդալ Հովարդ (Ռենդ) Փոլ (անգլ.՝ Randal Howard "Rand" Paul, հունվարի 7, 1963(1963-01-07)[…], Փիթսբուրգ, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), ամերիկացի բժիշկ և քաղաքական գործիչ, Հանրապետական կուսակցության անդամ, 2011 թվականից՝ ԱՄՆ սենատոր Կենտուկի նահանգից։ Նախկին հանրապետական կոնգրեսմեն Ռոն Փոլի որդին։
Ծնվել է Փենսիլվանիայի Պիցբուրգ քաղաքում։ Հաճախել է Բեյլորի և Դյուկի համալսարանները։ 1993 թվականին Կենտուկիի Բոուլինգ Գրին բնակավայրում աշխատանքի է անցել որպես ակնաբույժ՝ 2007 թվականի դեկտեմբերին հիմնելով սեփական կլինիկան։ Բազմաթիվ առիթներով կատարել է կամավորական աշխատանքներ հոր ընտրական արշավներում։
2010 թվականին տեղափոխվել է քաղաքական հարթակ՝ Միացյալ Նահանգների սենատում ներկայացնելով ձախ ազատական պահպանողական թևը և սատարելով Հանրապետական կուսակցության «Թեյախմություն» շարժումը։
Սենատորական գործունեության ընթացքում աչքի է ընկել երկու կուսակցությունների ականավոր ներկայացուցիչների հետ բախումներ ունենալով։
2015 թվականի ապրիլի 7-ին պաշտոնապես հայտարարել է 2016 թվականի ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում մասնակցություն ունենալու մասին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
"The Revenge of Rand Paul", Ryan Lizza, The New Yorker, October 2014


== Արտաքին հղումներ ==

Էջը Միացյալ Նահանգների սենատի պաշտոնական կայքում (անգլ.)
Պաշտոնական կայք (անգլ.)
HTML գույներ

Ինտերնետում գույների պատկերացման համար գոյությունի ունի մի քանի ձև՝

#123ABC ձևով։ Պատկերացումը տասնվեցական թվերի երեք զոյգերի կերպով, որտեղ ամեն զույգը պատասխանում է իր գույնի համար՝երկու առաջին թվերը — կարմիրերկու մեջտեղում — կանաչերկու վերջին թվերը — կապույտՀնարավոր է նաև գույնի կրճատ պատկերաումը #ABC ձևով, ինչը կմեկնաբանվի (ինտերպրետացվի) որպես #AABBCC.
Պատկերացումը բանալիական  բառերով, օրինակ՝ green, black: Այն դեպքերի խուսափման համար, երբ բրաուզերը «չի հասկանում» բանալիական  բառը, հարկավոր է օգտագործել հիմնական գույների միայն փոքր հավաքագրում, որոնք օգտագործվում են բոլոր բրաուզերներում։
rgb(*,*,*) ձևով, որտեղ «*» — գույներ են 0-ից մինչև 255, որոնք նշանակում են համապատասխան գույնի (կարմիր, կանաչ, կապոյտ) քանակությունը։


== Գույների անունները HTML-ում ==
HTML 4.01 հատկավորումում որոշված են հետևյալ 16 բանալիական  գույները (տվյալ շրջանակներումկարելի է օգտագործել ինչպես մեծատառ, այդպես էլ փոքրատառը)՝*

^Հատկավորման մեջ օգտագործվում են գույների անգլերեն անվանումենրը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«HTML Color Names»։ www.w3schools.com (անգլերեն)։ Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 23
Նիմե (գյուղ, Կեինա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիմեՆիմե (էստ․՝ Nõmme), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կեինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 62 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Երիդա

Երիդա (եբրայերեն՝ ירידה מארץ ישראל‎ թարգ.՝ «իջեցում»), Իսրայելից (մինչև 1948 թվականը՝ Էրեց Իսրայելից) հրեաների արտագաղթման գործընթացը։ Երիդան հիմնականում ուղղված է դեպի ԱՄՆ և Կանադա, ինչպես նաև նախկին հայրենադարձների փոքրաթիվ երիդա դեպի նախկին ԽՍՀՄ երկրներ։
Երիդան դատապարտվում է հուդայականության, սիոնականության և, որպես արդյունք, ժամանակակից Իսրայելի հասարակության կողմից։
Երիդան, ինչպես նաև ալիան, գոյություն է ունեցել հրեա ժողովրդի պատմության ողջ ընթացքում։ Երիդայի օրինակ է հանդիսանում Թանախի ժամանակներում Հովսեփի և նրա եղբայրների դեպի Եգիպտոս կատարած գաղթումը։
1980-ականներին Իսրայելից ամենամյա շուրջ 30 հազար էր արտագաղթում, իսկ պետության հիմնադրումից մինչև 1996 թվականը երկրի անվերադարձ դուրս է եկել 400 հազար քաղաքացի։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուուսալու (գյուղական ավան, Կուուսալու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿուուսալուԿուուսալու (էստ․՝ Kuusalu), գյուղական ավան Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 1196 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Դերեի Դարագուզ

Դերեի Դարագուզ, գետակ Արաքսի ավազանում, Կոտուրի ձախակողմյան վտակը։ Հոսում է հյուսիսից հարավ և մայր գետին միանում Կոտուր գյուղաքաղաքից մոտ 16֊17 կմ արևելք։


== Ծանոթագրություններ ==
Բիկտիշևո

Բիկտիշևո (ռուս.՝ Биктышево, բաշկիրերեն՝ Биктыш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 146 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (151501-151600)

Աստերոիդների ցանկ (151401-151500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (151601-151700)
 Աստերոիդների ցանկ (151401-151500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (151601-151700)
Դոկշա

Դոկշա (ռուս.՝ Докша), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 448 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սամվել Չիլինգարյան

Սամվել Սերգոյի Չիլինգարյան (1923, Ջուջևան, Հայաստան - 2001), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1978): Պատմական գիտությունների թեկնածու (1972): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Սամվել Չիլինգարյանը ծնվել է 1923 թվականին, Նոյեմբերյանի շրջանի Ջուջևան գյուղում:Սովորել է տեղի յոթնամյա դպրոցում, ապա՝ Կողբի, Ղոշխոթանի դպրոցներում։ Տասնամյակն ավարտել է 1941 թվականին։ 
1942 թվականին մեկնել է ռազմաճակատ,  409-րդ դիվիզիայի կազմում մարտնչել գերմանացիների դեմ։ Եղել է Հյուսիսային Կովկասում, Ուկրաինայում, Ռումինիայում, Հունաստանում, Ավստրիայում։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղ շքանշանով, բազմաթիվ մեդալներով։ 1947 թվականին զորացրվել է և վերադարձել հայրենի Ջուջևան։ 
1954 թվականին ավարտել է Երևանի Մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ Երկար տարիներ եղել է Նոյեմբերյանի թիվ 1 դպրոցի տնօրեն, 1978 թվականին արժանացել ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի կոչման։ Մանկավարժական գործունեությանը զուգահեռ զբաղվել է գիտական աշխատանքով։ Նոյեմբերյանի տարածքում կատարել է բազմաթիվ հնագիտական պեղումներ, ձեռք բերել գիտական հարուստ տվյալներ։ Պաշպանել է պատմական գիտությունների թեկնածուի թեզ։ Մասնակցել է շրջանային, հանրապետական և միութենական ընթերցումների, հանդես է եկել զեկուցումներով, որոնցից շատերը տպագրվել են գիտամեթոդական ժողովածուներում, գիտական հանդեսներում, արժանացել դիպլոմների, գովասանագրերի, դրամական պարգևների։
Սամվել Չիլինգարյանը մահացել է 2001 թվականին։
Սամվել Չիլինգարյանի ջանքերով Նոյեմբերյանի Հովհաննես Թումանյանի անվան թիվ 1 դպրոցում բացվել է հնագիտական-պատմական և հայրենասիրական փառքի թանգարան։ Թանգարանի պատվավոր հյուրերի կազմում են եղել ՀՀ ԳԱ ակադեմիկոս Բաբկեն Առաքելյանը, ԽՍՀՄ հերոս, գեներալ-մայոր Ասքանազ Կարապետյանը, գրողներ Անահիտ Սահինյանը, Աղավնին, Մկրտիչ Կորյունը, դերասան Մհեր Մկրտչյանը, Վրաստանի ԳԱ նախագահ Ակակի Շանիձեն, Վ. Ցիոկաշվիլին, ինչպես նաև հանրապետության դպրոցների մանկավարժական կոլեկտիվների ներկայացուցիչներ, հյուրեր Ուկրաինայից, Մոսկվայից, Բուլղարիայից։
Հնագիտական թանգարանը ՀՀ մշակույթի նախարարության կողմից արժանացել է «Ժողովրդական թանգարան» կոչմանը։


== Ընտանիք ==
Կինը՝ Ռոզա Ամիրաղյանը, եղել է Ջուջևանի դպրոցի գրադարանավարուհին, արժանացել է վաստակավոր գրադարանավարուհու կոչմանը։
Որդի՝ Հայկ Չիլինգարյան, ճարտարագետ։
Որդի՝ Տիգրան Չիլինգարյան, մաթեմատիկոս։


== Պարգևներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ
Կարմիր աստղի շքանշան
«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Սերվանտեսի մրցանակ

«Միգել դե Սերվանտեսի» մրցանակ (իսպ.՝ Premio Miguel de Cervantes), ժամանակակից իսպանալեզու գրողներին տրվող խոշոր մրցանակ։ Թեկնածուներին առաջադրում է իսպանալեզու երկրների ակադեմիաները, մրցանակը տրամադրում է Իսպանիայի մշակույթի նախարարությունը։ Մրցանակակիրը ստանում է 125.000 եվրո։ Մրցանակը հանձնվում է ապրիլի 23-ին՝ Միգել դե Սերվանտեսի մահվան օրը։


== Մրցանակակիրները ==


== Դափնեկիրների քանակը ըստ երկրի ==


== Ծանոթագրություններ ==
Բաբկեն Թունյան

Բաբկեն Էդիկի Թունյանսեպտեմբերի 6, 1980(1980-09-06), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, հայ քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ, լրագրող, 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր, Իմ քայլը դաշինք խորհրդարանական խմբակցության անդամ, ՀՀ ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ (2019-2021)։ ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավոր, Քաղաքացիական պայմանագիր խմբակցության անդամ, ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Երևանում։ 
2001 թվականի ավարտել է ԵՊՀ տնտեսագիտության ֆակուլտետը։ 2003 թվականին` նույն ֆակուլտետի մագիստրատուրան։ Տնտեսագիտության մագիստրոս։ 2007 թվականին՝ Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցի (LSE) «Տնտեսագիտություն և հանրային կառավարում» երեքամսյա դասընթացը։ 
Մասնակցել է մի շարք վերապատրաստման դասընթացների՝ Կոնֆլիկտաբանություն և բանակցություններ (2006 թվական, Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոն, Երևան), Թրեյնինգ՝ թրեյներների (դասախոսների) համար (2006 թվական, Լոնդոն), աշխատանքային պրակտիկա «BBC Parliament» հեռուստաալիքում (2007 թվական, Լոնդոն), Ընտրական պրոցեսներ, մամուլի ազատություն, Հայաստան-ԵՄ հարաբերություններ (2011 թվական, Փարիզ, Ստրասբուրգ), International Visitor Leadership ծրագիր (2011 թվական, ԱՄՆ)։ 
1998-1999 թվականներին եղել է Հայկական Կարմիչ խաչի ընկերության փախստականների և միգրացիայի բաժին պետի օգնական։ 20002002 թվականներին՝ Բնական ակտիվ նյութեր արտադրողների և արտահանողների հասարակական կազմակերպության նախագահի օգնական։ 2005-2018 թվականներին աշխատել է «168 ժամ» թերթի և 168.am կայքի տնտեսական մեկնաբան, տնտեսական խմբագիր։ 2005-2006 թվականներին՝ «ԹիՎի 5» հեռուստաալիքի մարզական լուրերի թարգմանիչ և խմբագիր։ 20072009 թվականներին ՝ «3 Միլիոն» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ 2009 -2012 թվականներին՝ «ԲԵ-ՎԻՏ» ընկերության հիմնադիր տնօրեն։ 
Արժանացել «Լավագույն լուսաբանման համար» մրցանակների՝ (2006 թվական, Բրիտանական խորհուրդ), (2013 թվական, ՀՀ բանկերի միություն), (2014 և 2016 թվականներ, ՀՀ վարչապետ)։ 
Ամուսնացած է, ունի 2 զավակ։
2015 թվականին հիմնադրել և մինչև 2019 թվականի հունվաի 14-ը ղեկավարել է B4B.am տեղեկատվական-վերլուծական հարթակը։


== Քաղաքական գործունեություն ==
2018թ. դեկտեմբերի 9-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։ 2019-2021 թվականներին հանդիսացել է ՀՀ ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահը։ 
2021 թվականին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համապետական ընտրական ցուցակով։ 2021 թվականի օգոստոսից` ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ, իսկ 2022 թվականի հուլիսից` հանձնաժողովի նախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատար։ 
Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամ է։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Խոն (այլ կիրառումներ)

Խոն, կարող է վերաբերել՝

Խոն - քաղաք Վրաստանի Իմերեթ երկրամասում
Խոն - գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում
Սասիկինո

Սասիկինո (ռուս.՝ Сасыкино), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Շիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1170 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սեմենո-Կամիշենսկայա (Չերտկովսկի շրջան)

Սեմենո-Կամիշենսկայա (ռուս.՝ Семено-Камышенская), սլոբոդա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում։ Մտնում է Կուտեյնիկովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
(6981) Չիրման

(6981) Չիրման (անգլ.՝ Chirman), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Բասանո Բրեսիանո աստղադիտարանի կողմից։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,67098 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2519 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,09 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1594,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225787 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,33° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6981) Չիրման աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(5405) Նեվերլենդ

(5405) Նեվերլենդ (անգլ.՝ Neverland), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 11-ին Յոշիո Կուշիդայի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Յացուգատակեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,664624 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0375 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2917 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1588,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226595 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,41° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5405) Նեվերլենդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գագիկ Աղեկյան

Գագիկ Վորոշի Աղեկյան (1962), հայ մաթեմատիկոս, Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, Ռուս-Հայկական (Սլավոնական) համալսարանի դասախոս, «Նորարար ուսուցիչներ 2010»-ի մրցանակակիր։


== Ստեղծագործություններ ==
Օժտված երեխաների մրցույթ։ 2001։
Երկրաչափություն։ Խնդրագիրք–տեղեկատու։ 2001։
Երկրաչափություն 6-8. լուծումների ուղեցույց։ 2003։
Երկրաչափություն 9-10. լուծումների ուղեցույց։ 2004։
Օժտված երեխաների մրցույթ։ 2005։
Алгебра. Пособие по математике для абитуриентов. 2007. (համահեղինակ)։
Ֆունկցիա։ Ուս. ձեռնարկ։ 2007։
Тесты по математике вступительных экзаменов в РАУ. 2008. (համահեղինակ)։
Մաթեմատիկայի թեստային առաջադրանքների շտեմարան։ 2009։
Երկրաչափություն 7-9 լուծումներ։ 2009։
Երկրաչափության խնդրագիրք. ցուցումներով և ուսուցողական սկավառակով։ 2009։
GeoGebra-Դինամիկ մաթեմատիկա բոլորի համար։ 2012։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Գ. Աղեկյանը «Զանգակ» հրատարակչությունում
Գ. Աղեկյանի անձնական կայքը


== Աղբյուրներ ==
Գագիկ Աղեկյանի մասին Archived 2016-11-10 at the Wayback Machine.
Ռուբեն Սանոյան (այլ կիրառումներ)

Ռուբեն Սանոյան, կարող է վերաբերել՝

Ռուբեն Սանոյան - ՀՀ պետական և տեղական ինքնակառավարման գործիչ
Ռուբեն Սանոյան - հայ դրամատուրգ, գրաքննադատ
(6700) Կուբիսովա

(6700) Կուբիսովա (անգլ.՝ Kubisova), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 12-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,628495 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3752 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8818 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1556,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,231283 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,07° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6700) Կուբիսովա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լուչ (խուտոր, Բիրսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼուչԼուչ (ռուս.՝ Луч, բաշկիրերեն՝ Луч), խուտոր Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գեղեցիկ արքայազն

Գեղեցիկ արքյայազն, գրական կերպար է, գեղարվեստական ստեղծագործության հերոս։ Հերոսը օգնության գալով դևին,փրկում է նրան չարիքից։ Գեղեցիկ արքայազնի կերպարը, ով փրկում է դևին՝ հայտնվում է մի շարք հեքիաթներում՝ «Քնած գեղեցկուհին», «Մոխրոտ», «Սպիտակաձյունիկ»։


== Ժամանակակից գրականություն ==
Գեղեցիկ արքայազնի կերպարը հաճախ կոչվում է նաև սպիտակ ձիով արքայազն։ Ժամանակակից գրականության մեջ այն հանդես է գալիս որպես իդեալական տղամարդու կերպար։ Այնպիսի մի տղամարդու, որին սպասում է ցանկացած կին, տղամարդ՝ ով պետք է լուծի բոլոր խնդիրները։ Ի տարբերություն մյուս տեքստերի, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է արքայազնին որպոս արարքներով անհատի, ինչպես՝ Շռեկ 2, այստեղ հեղինակը ներկայացնում է, որ գլխավոր հերոսի համար կարևոր է տեսքը, ոչ թե արարքները։


== Ծանոթագրություններ ==
Շտեֆան Լիխտշտայներ

Շտեֆան Լիխտշտայներ (գերմ.` Stephan Lichtsteiner), հունվարի 16, 1984(1984-01-16), Adligenswil), շվեյցարացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Իտալական Յուվենտուս ՖԱ-ի խաղացող։
Ծնվել է շվեյցարական Ադլիգենսվիլ քաղաքում։ Փոքրուց զբաղվել է ֆուտբոլով, խաղացել է Ադլիգենսվիլ ՖԱ-ի երիտասարդական կազմում։ 1996 թվականին տեղափոխվում է Լյուցերն ֆուտբոլային ակումբ։
2000 թվականին տեղափոխվում է Գրասսհոպպերս ՖԱ (Ցյուրիխ)։ Տարիների ընթացքում ձեռք է բերում պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի աշխատանքային փորձ և Գրասսհոպպերսի կազմում դառնում է Շվեյցարիայի չեմպիոն։
2005 թվականին տեղափոխվում է ֆրանսիական Լիլլ, որտեղ էլ դառնում է հիմնական կազմի խաղացող։
2011 թվականին Շտեֆանով հետաքրքրվում է Թուրինի Յուվենտուսը և ցանկանում ձեռք բերել նրան։ 2011 թվականի հունիսի 27-ին Շտեֆանը Թուրինի Յուվենտուսում անցնում է բուժզննում։ 2011 թվականի հուլիսի 1-ին Շտեֆանը պաշտոնապես Յուվենտուսի կազմից է մինչ այսօր։

		
		
		
		


== Ձեռքբերումներ ==
Գրասհոպպերս ՖԱ
Շվեյցարիայի չեմպիոն
Լացիո ՖԱ
Իտալիայի գավաթակիր
Իտալիայի սուպերգավաթակիր
Յուվենտուս ՖԱ
Իտալիայի չեմպիոն (4 անգամ)
Չեմպիոնների լիգայի ֆինալիստ (2014/2015)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Sports.ru
Guardian.co.uk(չաշխատող հղում)
National Football Teams
Աստերոիդների ցանկ (187001-187100)

Աստերոիդների ցանկ (186901-187000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (187101-187200)
 Աստերոիդների ցանկ (186901-187000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (187101-187200)
Աստերոիդների ցանկ (151701-151800)

Աստերոիդների ցանկ (151601-151700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (151801-151900)
 Աստերոիդների ցանկ (151601-151700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (151801-151900)
Աստերոիդների ցանկ (95801-95900)

Աստերոիդների ցանկ (95701-95800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (95901-96000)
 Աստերոիդների ցանկ (95701-95800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (95901-96000)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (95001)-(100000)»։ www.minorplanetcenter.net
(3295) Մուրակամի

(3295) Մուրակամի (անգլ.՝ Murakami), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1950 թվականի փետրվարի 17-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,69511 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0079 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3823 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1616,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222761 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,82° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3295) Մուրակամի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սուպրունովկա (գյուղ, Նեմիրովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍուպրունովկաՍուպրունովկա (ուկրաիներեն՝ Супрунівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սուպրունովկա գյուղում բնակվում էր 163 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,99 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 164,65 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անատոլի Վասերման

Անատոլի Ալեքսանդրովիչ Վասերման (ուկրաիներեն՝ Анатолій Олександрович Вассерман, դեկտեմբերի 9, 1952(1952-12-09), Օդեսա, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ճարտարագետ, լրագրող, հրապարակախոս, հեռուստահաղորդավար, քաղաքական մեկնաբան, ինտելեկտուալ խաղերի մասնակից և բազմակի հաղթող։


== Կենսագրություն ==
Անատոլի Վասերմանը ծնվել է 1952 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Օդեսայում։ Ավարտել է Օդեսայի սառնարանային արդյունաբերության տեխնոլոգիական ինստիտուտի, ջերմաֆիզիկայի ֆակուլտետը, ճարտարագետ-ջերմաֆիզիկ մասնագիտությամբ։
Ավարտելուց հետո, 1974 թվականի օգոստոսի 1-ից մինչև 1977 թվականի սեպտեմբերի 30-ը աշխատել է Օդեսայի «Խոլոդմաշ» գիտահետազոտական ինստիտուտի հետազոտական բաժնում՝ որպես ծրագրավորող։ 1977 թվականի հոկտեմբերի 3-ից մինչև 1995 թվականի օգոստոսի 23-ը «Սննդարդավտոմատիկա» (ռուս.՝ Пищепромавтоматика) համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտում՝ որպես ճարտարագետ։

1991 թվականի նոյեմբերի 23-ից աշխատում է որպես լրագրող (մասնավորապես 1996—1999 թ. համակարգչային լրագրերում)։ 1995 թվականի սեպտեմբերի 6-ից հանդիսացել է քաղաքական խորհրդատու Նուրալի Լատիպովի հետ նույն խմբում։ 1994 թվականին առաջադրվել է Ուկրաինայի գերագույն Ռադայի պատգամավոր՝ շրջանում գրավելով երկրորդ տեղը։ 2008-2010 թվականներին հանդիսացել է «Իդեա իքս» ռուս.՝ «Идея Икс» գիտահանրամատչելի ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։ 2012 թվականի Գերագույն Ռադայի նախընտրական քարոզարշավին հանդիսացել է ժողովրդական պատգամավորի թեկնածու Իգոր Մարկովի վստահված անձը։
Բացի ռուսերենից տիրապետում է անգլերենին, ուկրաիներենին ինչպես նաև բառարանային էսպերատոին։


== Մասնակցությունը ինտելեկտուալ խաղերին ==
1991 թվականի հունիսի 6-ին առաջին անգամ մասնակցել է ռուսական «Ի՞նչ, Որտե՞ղ, Ե՞րբ» հեռուստախաղին, Վիկտոր Մարախովսկու թիմում, այնուհետև Վիկտոր Մորոխովսկու թիմում, Խելացի ռինգ /ռուս.՝ «Брэйн-ринг»:/ խաղում 2001-2002 թվականներին «Իմ խաղը» ռուս.՝ «Своя игра» հեռուստախաղում տասնհինգ անգամ անընդմեջ հաղթանակ տոնելով 2004 թվականին դառնում է տասնամյակի լավագույն խաղացող։ 2005, 2006, 2010-2012 թվականների ուկրաինական «Իմ խաղը» սպորտային տարբերակի հնգակի հաղթող է։ Մոսկովյան «Իմ խաղը» սպորտային տարբերակի եռակի հաղթող (2008 թվականի մայիսի 1, 2011 թվականի ապրիլի 24, 2013 թվականի մայիսի 2), 2006 թվականի նույն խաղի բրոնզե մրցանակակիր։ 2010 թվականին գիտակների համաշխարհային «Զնատակիադա» ռուս.՝ «Знатокиада» խաղում «Իմ խաղը»-ի արծաթե մրցանակակիր (եզրափակչում զիջել է Իլյա Նովիկովին)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Персональный сайт А. А. Вассермана
Видеоблог Анатолия Вассермана Archived 2009-07-08 at the Wayback Machine.
Устройство жилетки Вассермана
Анатолий Вассерман — Московский Либертариум Archived 2009-04-27 at the Wayback Machine.
Анатолий Вассерман. «В первый раз социализм пришёл рановато» Archived 2013-10-13 at the Wayback Machine.
Анатолий Вассерман на сайте «Своя Игра»
Мария Дегтерёва. (12.07.2012)։ «Анатолий Вассерман: «За 7 лет существования моего Живого Журнала, я забанил всего 4 человека». Эксклюзивное интервью.» (ռուսերեն)։ Zet-News.ru։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-07-13-ին։ Վերցված է 2012-07-14
Ռեջի Միլեր

Ռեջինալդ Ուեյն «Ռեջի» Միլեր(անգլ.՝ Reginald Wayne "Reggie" Miller,օգոստոսի 24, 1965(1965-08-24), Ռիվերսայդ, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում։ 2012 թվականից համարվում է բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ։


== Կարիերա ==
Ամբողջ կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի Ինդիանա Փեյսերս ակումբի կազմում։ Ռեջին հայտնի է 3-միավորանոց նետումներ կատարելու իր հմտությամբ։ Ռեյ Ալենից հետո համարվում է ամենաշատ 3-միավորանոց նետում իրացրած բասկետբոլիստը պատմության մեջ։ Հինգ անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին և երեք անգամ ընդգրկվել է բոլոր աստղերի սիմվոլիկ հավաքականի կազմում։ Այժմ նա սպորտային մեկնաբան է աշխատում TNT հեռուստաընկերությունում։
Միլերը «Փեյսերս» ակումբի այն չորս բասկետբոլիստներից է, որոնց համարները անմահացված են։ 2007 թվականին «Ինդիանա Փեյսերս» ակումբի քառասունամյակի տոնակատարության ժամանակ, Ռեջի Միլերը ընդգրկվել է ակումբի բոլոր ժամանակների լավագույն խաղացողների սիմվոլիկ հավաքականի մեջ։
1996 թվականին ԱՄՆ-ի բասկետբոլի հավաքականի կազմում դարձել է օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։ Երկու անգամ մասնակցել է բասկետբոլի աշխարհի առաջնությանը, իսկ 1994 թվականին դարձել է չեմպիոն։
2012 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Միլերը ընդգրկվել է Բասկետբոլի փառքի սրահի մեջ։


== NBA ==


=== Ամենամյա մրցաշրջան ===


=== Փլեյ Օֆ ===


== Տես նաև ==
1000 և ավելի խաղի մասնակցած NBA բասկետբոլիստների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռեջի Միլերի կենսագրությունը NBA.com կայքում (անգլ.)
Ռեջի Միլերի NBA կարիերայի ցուցանիշները www.basketball-reference.com կայքում Archived 2013-04-03 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Օլիմպիական խաղերի ցուցանիշները www.sports-reference.com կայքում Archived 2009-01-06 at the Wayback Machine. (անգլ.)