Միջազգային Ստանդարտ Հերթական Համար

Միջազգային Ստանդարտ Հերթական Համար (ՄՍՀՀ, անգլ.՝ International Standard Serial Number (ISSN)), ունիկալ ութանիշ համար, որն օգտագործվում է որոշակի տեսակների պարբերական հրատարակությունների նույնականացման համար։ Այն ընդունված է ամբողջ աշխարհում նույնականացնելու և տարբերելու համար նույնանման հերթական անվանումներով հրապարակումները, ինչպես նաև օժանդակելու համար կատալոգավորման, միջգրադարանային փոխանակման և այլ գործընթացներին։
Երբ տպագրվում է որևիցե հրապարակում, որն ունի նման պարունակություն, սակայն հրապարակվել է տարբեր տեսքով, այն ստանում է տարբեր ՄՍՀՀ համար, որոնցից ամեն մեկը կցված է ոչ միայն պարունակությանը այլ նաև հրապարակման տեսակին, ճրինակ տպված և էլեկտրոնային հրապարակում տեսակները, անվանում են տպված (print) ISSN (p-ISSN) և էլեկտրոնային (electronic) ISSN (e-ISSN կամ eISSN)։
ՄՍՀՀ համակարգը սկզբում ստեղծվել էր որպես ԻՍՕ միջազգային ստանդարտ 1971 թվականին և հրատարակվել է որպես ISO 3297 1975 թվականին։ ԻՍՕ-ի TC 46/SC 9 ենթակոմիտեն պատասխանատու է այս ստանդարտի համար։


== Կոդի ֆորմատ ==
ՄՍՀՀ կոդի ֆորմատն է ութանիշ թիվ, որը բաժանված է գծիկով երկու չորսանիշ թվերի։ Վերջին թիվը կարող է լինել 0-9 թիվ կամ X նշան, և հանդիսանում է ստուգող թիվ։
Օրինակ՝ Hearing Research ամսագրի ՄՍՀՀ կոդն է 0378-5955, որտեղ վերջին 5 թիվը ստուգող թիվ է։
Ստուգող թվի հաշվարկի համար կարելի է կիրառել հետևյալ ալգորիթմը՝ 

ՄՍՀՀ թվի առաջին 7 նիշերի ստուգող թիվը հաշվարկվում է այդ նիշի բազմապատկումով իրենց դիրքով տվյալ թվում, դիրքը հաշվվում է աջից, և ունի հետևյալ արժեքները 8, 7, 6, 5, 4, 3, և 2՝

  
    
      
        0
        ⋅
        8
        +
        3
        ⋅
        7
        +
        7
        ⋅
        6
        +
        8
        ⋅
        5
        +
        5
        ⋅
        4
        +
        9
        ⋅
        3
        +
        5
        ⋅
        2
      
    
    {\displaystyle 0\cdot 8+3\cdot 7+7\cdot 6+8\cdot 5+5\cdot 4+9\cdot 3+5\cdot 2}
  

  
    
      
        =
        0
        +
        21
        +
        42
        +
        40
        +
        20
        +
        27
        +
        10
      
    
    {\displaystyle =0+21+42+40+20+27+10}
  

  
    
      
        =
        160
      
    
    {\displaystyle =160}
  
Ստացված թիվը բաժանվում է 11-ի և ստացվում է ամբողջ թիվ և մնացորդ՝

  
    
      
        
          
            160
            11
          
        
        =
        14
        
          
             remainder 
          
        
        6
        =
        14
        +
        
          
            6
            11
          
        
      
    
    {\displaystyle {\frac {160}{11}}=14{\mbox{ remainder }}6=14+{\frac {6}{11}}}
  
Եթե մնացորդ չի մնում, ստոգող թիվը ընդունվում է 0, մնացած դեպքեում մնացորդը հանվում է 11-ից և արդյունքը ընդունվում է որպես ստուգող թիվ՝

  
    
      
        11
        −
        6
        =
        5
      
    
    {\displaystyle 11-6=5}
  
տվյալ դեպքում ստուգող թիվն է 5-ը։
Լատիներեն մեծատառ X է գրվում միայն այն դեպքում, երբ ստացված ստուգող թվի արժեքը կազմում 10։Գործում են առցանց ՄՍՀՀ կոդի ստուգման գործիքներ, որը հիմնված է վերը բերված ալգորիթմի վրա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
63800 ՄՍՀՀ կոդերի ցանկ վերնագրերով
 ՄՍՀՀ միջազգային կենտրոն, http://www.issn.org/ 
«Կատալոգավորման մաս» (PDF), ՄՍՀՀ ձեռնարկ, ՄՍՀՀ միջազգային կենտրոն, արխիվացված  օրիգինալից 2011-08-07-ին, https://web.archive.org/web/20110807122923/http://www.issn.org/files/issn/Documentation/Manuels/ISSN-MANUAL_JAN09.pdf, վերցված է 2014-09-04 .
 Ինչպես ԱՄՆ հրատարակիչները կարող են ստանալ ՄՍՀՀ, Միացյալ Նահանգներ: Կոնգրեսի գրադարան, http://www.loc.gov/issn/issnbro.html .