Ճեղքելով ալիքները

«Ճեղքելով ալիքները», Լարս ֆոն Թրիերի կողմից 1996 թվականին նկարահանված ֆիլմ՝ Էմիլի Ուոթսոնի գլխավոր դերակատարմամբ։ Այն ռեժիսորի «Ոսկե սիրտը» եռերգության («Ճեղքելով ալիքները», «Ապուշները», «Խավարում պարողը») առաջին ֆիլմն է։


== Սյուժե ==
Իրադարձությունները տեղի են ունենում 20-րդ դարի վաղ 70-ականներին Շոտլանդիայի լեռնային բարձրավանդակում։ Միամիտ, անմեղ, միաժամանակ որոշ հոգեբանական տարօրինակություններով Բեսս Մաքնիլը մոր և եղբոր այրու՝ Դորոթիի (Դոդո) հետ ապրում է Շոտլանդիայի արևմտյան մասում՝ խիստ կանոններով կրոնական համայնքում, որտեղ եկեղեցու զանգերը չեն ղողանջում։
Մարդիկ Բեսսին ընդունում են որպես մեծ երեխա, քանի որ նա հավատացած է, որ եկեղեցում կարող է հաղորդակցվել Աստծու հետ, իսկ վերջինս՝ լսել իրեն։ Չընդունելով ընտանիքի ու համայնքի անհամաձայնությունը՝ Բեսսն ամուսնանում է իրենից տարիքով մեծ և ավելի փորձառու Յանի հետ, որն աշխատում է բաց ծովում՝ նավթային հորատանցքում։ Յանի հետ Բեսսն առաջին անգամ ճաշակում է ֆիզիկական սերը և երջանիկ, բայց ոչ երկար ժամանակով զույգերը վայելում են միմյանց։
Սակայն Յանը ստիպված է վերադառնալ իր աշխատանքին։ Բեսսը դժվարությամբ է համակերպվում Յանի՝ նավթային հորատանցք վերադառնում փաստին, իսկ երկար հեռախոսային խոսակցությունները չեն կարողանում խլացնել նրա հուսահատությունն ու մենակությունը։ Բեսսն աղաչում է Աստծուն, որ Յանը վերադառնա։

Շուտով նրա խնդրանքը կատարվում է, Յանը վերադառնում է, սակայն կաթվածահար վիճակում։ Աշխատավայրում՝ վթարի պատճառով, Յանը վտանգավոր հարված է ստանում գլխին, ինչի արդյունքում չի կարողանում քայլել, շարժվել և գամվում է անկողնուն։ Յանը, հասկանալով, որ այլևս չի կարող լինել Բեսսի հետ, պահանջում է, որպեսզի Բեսսը հագնվի մարմնավաճառի տեսքով և հանդիպի այլ տղամարդկանց հետ։ Սկզբում Բեսսն ընդդիմանում է, սակայն հետագայում, հավատալով, որ նման կենսակերպը կօգնի իր ամուսնու առողջացմանը, գլխովին ընկղմվում է մարմնական մեղքերի մեջ։ Հանդիպելով տարաբնույթ և բազմաթիվ տղամարդկանց հետ՝ Բեսսը փորձում է ինքն իրեն հավատացնել, որ դրանով նաև քավում է իր մեղքը, քանի որ նա խնդրել էր Աստծուն վերադարձնել իր ամուսնուն։ Չնայած ընտանիքի և շրջապատի դատապարտմանը՝ Բեսսն օրեցօր ավելի ու ավելի է մխրճվում մեղքերի աշխարհը՝ հավատալով, որ դրանով օգնում է իր ամուսնուն ոտքի կանգնել։ Նման ապրելակերպը հասցնում է նրան, որ Բեսսի մայրը տնից վռնդում է նրան, իսկ համայնքի երեխաների կողմից Բեսսը ենթարկվում է ծաղրուծանակի։
Մի օր Բեսսը դաժանորեն ծեծվում է հերթական տղամարդկանց կողմից և կիսամեռ վիճակում ընկնում հիվանդանոց, որտեղ Յանն է պառկած։ Կյանքի վերջին րոպեներին Բեսսի մտքում կրկին Յանն է և նրա առողջական վիճակը։
Բեսսի մահվան օրը Յանը ոտքի է կանգնում։ Չնայած Յանի և Դորոթիի խնդրանքին, համայնքը որոշում է Բեսսին թաղել որպես մեղավորի։ Յանն ընկերների հետ գողանում է Բեսսի մարմինը, իսկ դագաղը լցնում ավազով։ Դուրս գալով բաց ծով՝ Բեսսի մարմինը հանձնում են ծովին։
Լարս ֆոն Թրիերը Լարս ֆոն Թրիեր չէր լինի, եթե այդքանով ավարտեր ֆիլմը։ Առավոտյան բաց ծովում լսվում է երկնքից հնչող զանգերի ղողանջը՝ որպես Աստծու պատասխան Բեսսին։


== Դերերում ==
Էմիլի Ուոթսոն - Բեսս Մաքնիլ
Ստելլան Սքարսգորդ - Յան Նյուման
Քաթրին Քարթլիջ - Դոդո Մաքնիլ
Էդրիան Ռոուլինս - դոկտոր Ռիչարդսոն
Սանդրա Վո - Բեսսի մայր
Ուդո Կիր - սադիստ ծովային


== Արտադրությունը ==
Բեսսի դերը սկզբում նախատեսված էր Հելենա Բոնեմ Քարթերի համար, սակայն նկարահանումներից անմիջապես առաջ նա հրաժարվում է նկարահանումից՝ ֆիլմում առկա բազմաթիվ սեքսուալ դրվագների և մերկ հանդես գալու պատճառով։ Նկարահանումները կատարվել են Շոտլանդիայում։
Ֆիլմում, ի թիվս այլ մեղեդիների, հնչում է նաև Յոհան Սեբաստիան Բախի «Սիցիլիանա» մեղեդին։
Ընդգրկվել է նշանավոր ռեժիսոր Մարտին Սքորսեզեի և կինոքննադատ Ռոջեր Էբերտի կողղմից կազմված 1990-ականների 10 լավագույն ֆիլմերի վարկանիշային ցանկում։


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


=== Մրցանակներ ===
Կաննի կինոփառատոն, 1996
Գրան պրի
Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակ
լավագույն ֆիլմ
լավագույն դերասանուհի՝ Էմիլի Ուոթսոն
Կինոքննադատների միջազգային ասոցիացիայի մրցանակ
Սեզար մրցանակաբաշխություն, 1997
լավագույն արտասահմանյան ֆիլմ


=== Անվանակարգեր ===
Օսկար մրցանակաբաշխություն, 1997
լավագույն դերասանուհի՝ Էմիլի Ուոթսոն
BAFTA մրցանակաբաշխություն, 1997
լավագույն դերասանուհի՝ Էմիլի Ուոթսոն
Կաննի կինոփառատոն, 1996
Ոսկե արմավենու ճյուղ
Ոսկե գլոբուս մրցանակաբաշխություն, 1997
լավագույն դրամա
լավագույնն դրամատիկ դերասանուհի՝ Էմիլի Ուոթսոն
Գոյա մրցանակաբաշխություն, 1997
լավագույն եվրոպական ֆիլմ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ճեղքելով ալիքները»(անգլ.) ֆիլմը Box Office Mojo  կայքում
Ճեղքելով ալիքները(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
«Ճեղքելով ալիքները»(անգլ.) ֆիլմը Metacritic կայքում:
«Ճեղքելով ալիքները»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Ֆիլմի մասին gidonlinekino.com կայքում
Ֆիլմի մասին my-hit.org կայքում Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.