Ռիո (մուլտֆիլմ)

Ռիո (անգլ.՝ Rio), ամերիկա-բրազիլական լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն երաժշտական ֆիլմ (2011 թվական)։ Նկարահանվել է Blue Sky Studios և 20th Century Fox Animation ստուդիաներում։ Ռեժիսորն է Կառլոս Սալդանան։
Ֆիլմի անգլերեն տարբերակում գլխավոր դերերը հնչյունավորել են Ջեսսի Այզենբերգը և Էն Հետուեյը, իսկ ռուսերենը` Պավել Դերևյանկոն և Տատյանա Շիլինան։ Թողարկվել է եռաչափ (3D) ֆորմատի համար։ Ֆիլմը ստացել է «Օսկար» «Լավագույն երգ» անվանակարգում։ 
Ֆիլմի անունը գալիս է Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքի անվանումից, որտեղ էլ տեղի են ունեցել հիմնական իրադարձությունները։
Մուլտֆիլմը երկու անտրոպոմորֆիկ՝ իգական և արական արա թութակների արկածների մասին է։ Իրենց տեսակից մնացած միակ անդամներն են, որոնք ապօրինի առևանգվել էին ավազակների կողմից, որպես հազվագյուտ տեսակի թռչուններ։ 


== Կերպարներ ==


=== Կենդանիներ ===
Կապույտիկ (անգլ.՝ Blu) - կապույտ արա արու թութակ։ Մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսը։ Ամբողջական անունը՝ Թայլեր Կապույտիկ Հենդերսոն։
Գոհար (անգլ.՝ Jewel) - կապույտ արա էգ թութակ։
Ռաֆայել (անգլ.՝ Rafael) - մեծ տուկան։
Պեդրո (անգլ.՝ Pedro) - կարմիր սրածայր կարդինալ։
Նիկո (անգլ.՝ Nico) - ընտանի դեղձանիկ։
Լուիզ (անգլ.՝ Luiz) - բուլդոգ շուն։
Նայջել (անգլ.՝ Nigel) - մեծ սրածայր կակադու։
Եվա (անգլ.՝ Eva) - ծիածանափայլ տուկան, Ռաֆայել կինը։
Մաուրո (անգլ.՝ Mauro) - տարածբած ամերիկյան փոքրիկ կապիկ։
Կիպո (անգլ.՝ Kipo) - վարդագույն կոլպիցա։
Ալիսա և Քլոե (անգլ.՝ Alice and Chloe) - կանադական սագ։


=== Մարդիկ ===
Լինդա (անգլ.՝ Linda) - Կապույտիկի տիրուհին։
Տուլիո (անգլ.՝ Tulio) - թռչնաբան։
Ֆեռնանդո (անգլ.՝ Fernando) - տղա, նախկինում Մարսելի օգնականը։
Մարսել (անգլ.՝ Marcel) - որսագող։
Արմանդո (անգլ.՝ Armando) - Մարսելի օգնականը։
Տիպա (անգլ.՝ Tipa) - Մարսելի օգնականը։
Սիլվիո (անգլ.՝ Sylvio) - թիկնապահ։


=== Հնչյունավորում ===
Ջեսսի Այզենբերգ - Կապույտիկ
Էն Հետուեյ - Գոհար
Լեսլի Ման - Լինդա
Ջեմեյն Կլեմենտ - Նայջել
Ջորջ Լոպես - Ռաֆայել
Ուիլ այ էմ - Պեդրո
Ջեյմի Ֆոքս - Նիկո
Կարլոս Պոնսե - Մարսել
Ջեֆ Գարդժի - Տիպա
Դևի Վիերա - Արմանդո
Ռոդրիգո Սանտորո - Տուլիո
Ջեյք Օսթին - Ֆերնանդո
Թրեյսի Մորգան - Լուիզ
Բերնարդո դե Պաուլո - Սիլվիո
Ֆրանցիսկո Ռամոս - Մաուրո
Բեբել Ժիլբերտու - Եվա
Սոֆիա Սկարպա Սալդանա - երիտասարդ Լինդա


== Եկամուտ ==
Մուլտֆիլմի եկամուտը կազմել է 484 634 335 դոլար։ ԱՄՆ-ում մուլտֆիլմի եկամուտը կազմել է 143 619 809 դոլար, իսկ մնացած վայրերում՝ 341 015 951 դոլար։ Ռուսաստանում առաջին շաբաթվա վերջին կազմել է 10.4 միլիոն դոլար։
Մուլտֆիլմը 33-րդ տեղն է զբաղեցնում ամենաշահութաբեր լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի և 10-րդը 2011 թվականի ամենաշահութաբեր ֆիլմերի մեջ։ Սա 2011 թվականի առաջին ֆիլմն էր, որին հաջողվեց հաղթահարել արգելքը՝ ԱՄՆ-ում 400 միլիոն դոլար եկամուտ կազմելով։


== Քննադատություններ ==
«Ռիո»-ն կինոքննադատների մեծամասնության կողմից լավ է ընդունվել։ 2011 թվականի սեպտեմբերին մուլտֆիլմի ռեյտինգը Rotten Tomatoes-ում հասնում էր 71%-ի։
«Entertainment Weekly» ամսագրի կինոքննադատը 4-ից 2 միավոր է տվել, ավելացնելով.

Los Angeles Times քննադատ թերթը որակավորել է, որպես դրական մուլտֆիլմ և ասել.

Մետյու Թերներ, ViewLondon.

Ռոզ Լոուս, Birmingham Post.

Նայջել Էնդրյուս, Financial Times.

Անտոն Բայտել, Eye for Film.


== Մարքեթինգ ==


=== Տեսանյութ ===
Տեսանյութը, որը նկարահանված է մուլտֆիլմի հիման վրա թողարկվել է 2011 թվականի ապրիլի 12-ին Wii, Nintendo DS, PlayStation 3 և Xbox 360 հարթակներում։


== Հետաքրքիր փաստեր ==

Թութակների ոչնչացման հետ կապված պատմությունը հորինված չէ, այլ իրականություն։ Կապույտ արա թութակների պահպանման կազմակերպությունները ևս ոչնչացման վտանգի տակ են գտնվում։
Մուլտֆիլմի բովանդակության հիման վրա ստեղծվել է «Angry Birds» խաղի երրորդ տարբերակը՝ «Angry Birds Rio»։
Իրականում արա թութակի գլուխը կապույտ չէ, այն սպիտակ է։ Սակայն ամբողջությամբ կապույտ՝ հակինթի արաների պես։ Հետաքրքիր է նաև այն, որ թռչնաբան Տուլիոն երբեք նրանց չի անվանել «կապույտ» արաներ։
Ալեքսանդր Գրուզդևը, ով հնչյունավորել է Մարսելի կերպարը, «Սառցե դարաշրջան» մուլտֆիլմում հնչյունավորել է Դիեգո վագրի կերպարը ևս։
Ռուսերեն տարբերակում «Fly Love» երգի փոխարեն հնչում է «Ararinha» երգը, որը երգում է Ջեյմս Ֆոկսը։


== Երաժշտություն ==
2011 թվականի մարտի 18-ին երգիչ-երգահան Տայո Քրուզը Յություբ «Telling the World» տեսահոլովակն է տեղադրել, որպես սաունդթրեք։
Պաշտոնական թողարկվել է ԱՄՆ-ի 20th Century Fox-ում 2011 թվականի մարտի 29-ին համացանցի առցանց բեռնելու օգնությամբ և Interscope Records ստուդիայում ապրիլի 5-ին CD ֆորմատով։
Բրազիլական տարբերակում որոշ երգեր հնչում են պորտուգալերեն։ «Real in Rio» դարձել է «Favo de Mel» (Honeycomb), բայց այն կատարում են նույն երգիչները, ովքեր կատարում են անգլերեն տարբերակը (առաջին կեսը թարգմանված է, իսկ շարունակությունը մնացել է անգլերենով)։


=== Գործիքային երաժշտություն ===
Գործիքային երաժշտությունը պատրաստել է Ջոն Պաուելը և այն թողարկվել է 2011 թվականի ապրիլի 19-ին
Varese Sarabande Records ընկերության հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==


=== Պաշտոնական կայքեր ===
http://www.riomovies.com/
http://rio-3d.ru/ Archived 2014-12-19 at the Wayback Machine.


=== Արձագանքներ ===
«Ռիո»(անգլ.) ֆիլմը Box Office Mojo  կայքում
«Ռիո» ֆիլմը Metacritic կայքում
«Ռիո»(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
«Ռիո» Archived 2012-01-26 at the Wayback Machine. ֆիլմը Allrovi կայքում


=== Լրացուցիչ ===
Рио на Blu-ray(չաշխատող հղում)
Тексты некоторых песен мультфильма «Рио» Archived 2014-05-16 at the Wayback Machine.