armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Առավեղյաններ

Առավեղյաններ նաև Առավելյաններ, հայկական նախարարական տոհմ Մեծ Հայքում Արտաշեսյանների ու Արշակունիների կառավարման ժամանակ և Մարզպանական Հայաստանում։ Ըստ Զորանամակի եղել են Հյուսիսային զորավարության մեջ և ունեցել 500 հեծյալ։ Առավեղյանների ժառանգական հայրենիքը Այրարատ նահանգում էր։ Գահնամակում ըստ Մովսես Խորենացու զբաղեցրել են 49-րդ, ըստ «Ներսեսի վարք»-ի 67-րդ, իսկ ըստ Սահակ Պարթևի 39-րդ բարձը։
Առավեղյանների նախարարական տոհմից Վահանը եղել Մեծ Հայքի հունական մասում նախարար Արշակ Գ-ի ենթակայության տակ, ապա անցել Խոսրով Դ-ի կողմը։
Ըստ Եղիշեի Վարդանանց պատերազմին մասնակցել են՝ Փապակ Առավեղյանը, Վարազդեն Առավեղյանը և Դաղ Առավեղյանը։
7-րդ դարում հիշվում է Բուտ Առավեղյան իշխանը, ով 624 թվականին կառուցել է Բագարանի Սուրբ Թեոդորոս եկեղեցին, որի շինարարությունը ավարտել է նրա կինը՝ Աննան 631 թվականին։
640 թվականին հիշվում է Խաչյան Առավեղյանը, ով այլ երկու իշխանների հետ արաբների առաջին արշավանքի լուրը հասցրեին Դվին։
Առավեղյանների մասին տեղեկությունները ավանդախառն են։ Ըստ Մովսես Խորենացու, Առավեղյանների նախարարությունը հիմնել է Հայոց Արտաշես Ա թագավորը։ Առավեղյանները, իբրև Սաթենիկ թագուհու մերձավոր ազգականներ, Մեծ Հայք գայով, դասվեցին հայ նախարարների շարքը։ Սեբեոս պատմիչը Առավեղյաններին հիշատակում է Այրարատ նահանգում՝ չնշելով գավառը։


== Տես նաև ==
Գահնամակ
Զորանամակ
Վիլլակվեռե

Վիլլակվեռե (էստ․՝ Villakvere), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռակե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կոեռու (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոեռու (այլ կիրառումներ)Կոեռու շրջան (էստ․՝ Koeru vald), շրջան Էստոնիայի Յարվամաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Կոեռու գյուղական ավանը։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 2133 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 9,01 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը (էստոներեն)
Պարուբանիկ

Պարուբանիկ (ռուս.՝ Парубаник), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 25 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վառդյա (գյուղ, Լահեդա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎառդյաՎառդյա (էստ․՝ Vardja), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Լահեդա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 131 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ռագըփ Զարաքօլու

Ռագըպ Զարաքօլու (թուրքերեն՝ Ragıp Zarakolu, 1948, Բյույուքադա, Ստամբուլի մարզ, Թուրքիա), թուրք մտավորական, ակտիվիստ, մարդու իրավունքների պաշտպան և Բելգե հրատարակչության հիմնադիր-տնօրեն, հեղինակն է շատ հրատակությունների, որոնց թեման է մասնավորապես Թուրքիայի փոքրամասնությունների խնդիրները և ազատությունը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1948 թ. Ստամբուլից ոչ հեռու գտնվող Բույուքադա կղզում։ Այդ ժամանակ նրա հայրը Ռեմզի Զարաքօլուն այդ կղզու ղեկավարն էր։ Մեծացել է հույն և հայ փոքրամասնությունների շրջապատում։ 1968 թ. սկսեց գրել «Անտ» և «Յենի Ուֆուկլար» թերթերի համար։
1971 թ. հինգ ամիս անցկացրել է բանտում «Ամնեստի Ինտերնեյշնալի» հետ գաղտնի կապեր ունենալու մեղադրանքով։ 1972 թ. Ռագըփ Զարաքօլուին դատապարտեցին 2 տարվա ազատազրկման իր «Երդում» հոդվածի համար, որ Հո Չի Մինհի և Վիետնամի պատերազմի մասին էր։
Բելգե հրատարակչատունը հիմնադրել են Ռեգիպ Զարաքօղլուն և նրա կինը՝ Այշենուրը 1977 թ.։ Ամուսինները հետագայում ենթարկվել են անև ազատազրկման իրենց հրատարակչությունների պատճառով։ Հրարակել է մի շարք գրքեր Հայոց հարցի, հունական գրականության և Թուրքիայում հրեաների մասին։
Հրատարակել է նաև մի շարք գրքեր Հայոց ցեղասպանության մասին, օրինակ՝ «Ճշմարտությունը մեզ կազատի. Հայերը և թուրքերը հաշտեցված» և այլ գրքեր, որ 2005 թ. կրկին դատարանում հայտնվելու պատճառ հանդիսացան։ 2007 թ. նոյեմբերին հրատարակել է Դավիդ Գաունտի «Ջարդեր, դիմադրություն, պաշպանողներ» վերնագրով գիրքը, որը ասորիների ցեղասպանության մասին։


== Տես նաև ==
Հայեր, ներեցեք մեզ


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆաբերժեի թանգարան

Ֆաբերժեի թանգարան (ռուս.՝ Музей Фаберже), մասնավոր թանգարան ՌԴ Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։ Տեղակայված է Նարիշկինների և Շուվալովների պալատում։ Թանգարանում պահվում են XIX-XX դարերի ռուսական ոսկերչական և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի նմուշներ։ Ամենաթանկ և հայտնի նմուշները Ֆաբերժեի ձվերն են։
Թանգարանի բացումը տեղի է ունեցել 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ին։ Հանրության համար թանգարանը սկսել է գործել 2014 թվականի ապրիլից։ Ֆաբերժեի թանգարանը աշխատում է ամեն օր 10:00-21:00. դրամարկղը բացվում է 9:30։
Թանգարանը պատկանում է Վիկտոր Վեկսելբերգին։
Ֆաբերժեի թանգարանը բաղկացած է տասնմեկ սրահից՝ Ասպետական սրահ, Կարմիր հյուրասենյակ, Կապույտ հյուրասենյակ, Ոսկյա հյուրասենյակ, Նախասրահ, Սպիտակ հյուրասենյակ, Երկնագույն հյուրասենյակ, Ցուցահանդեսային սրահ, Գոթական սրահ, Վերին բուֆետային, Բեժագույն սրահ։
2019 թվականին մուտքի տոմսի գումարը կազմել է 700 ռուբլի՝ էքսկուրսիոն ծրագրով և անհատական՝ 450 ռուբլի։


== Ստեղծման պատմություն ==

Թանգարան ձևավորելուն նպաստեց այն հանգամանքը, երբ Վիկտոր Վեկսելբերգը 2004 թվականին ամերիկացի միլիարդատեր Մալկոլմ Ֆորբսի հավաքածուից գնեց Կառլ Ֆաբերժեի ստեղծագործություններից։ Ֆորբսը Ֆաբերժեի ստեղծագործությունների մեծ սիրահար էր և զանազան աճուրդներից ձեռք էր բերել Ֆաբերժեի ֆիրմայում պատրաստված իրեր։ 2004 թվականին պետք է աճուրդում Ֆորբսի հավաքածուն վաճառվեր տարբեր լոտերի ներքո, սակայն Վեկսելբերգի ներկայացուցիչները հասան նրան, որ Ֆորբսի հավաքածուն մեկ լոտով վաճառվի։ Այդպիսով Ֆաբերժեի գլուխգործոցները գնվեցին ու միանգամից տեղափոխվեցին Ռուսաստան։
Հավաքածուն ցուցադրելու նպատակով ընտրվել է Սանկտ Պետերբուրգում գտնվող Նարիշկինների և Շուվալովների պալատը, որտեղ նախկինում տեղակայված էր «Բարեկամության տունը»։ Սանկտ Պետերբուրգի վարչությունը Նարիշկինների և Շուվալովների պալատը վարձակալության հանձնեց Վեկսելբերգի ֆոնդին 50 տարի ժամկետով։ 2006 թվականին պալատը ռեստավրացիայի են ենթարկել՝ ծախսելով 1,2 միլիարդ ռուբլի։


== Թանգարանի հավաքածու ==
Թանգարանում պահվում են 4000 նմուշ, որոնցից ամենահայտնիները կայսերական ձվերն են, ինչպես նաև արծաթյա սպասք, ինտերիերի իրեր, ոսկերչական զարդեր՝ պատրաստված Ֆաբերժեի ֆիրմայում։ Թանգարանում ցուցադրվում են նաև Ֆաբերժեի մրցակիցների կողմից պատրաստված իրերը։ Ցուցադրական սրահում նաև կտավներ են ցուցադրվում, որոնք վրձնել են՝ Հովհաննես Այվազովսկին, Կոնստանտին Մակովսկին, Կառլ Բրյուլովը, Վլադիմիր Ամմոնը, Վասիլի Պոլենովը, Հենրիկ Սեմրիրադսկին։
Վերին բուֆետային սրահում ցուցադրված են Ռենուարի, Լուի Վալտայի, Անրի Մատիսի, Կորովինի, Կոնստանտին Գորբատովի նկարները։
Գոթական սրահում ներկայացված են ռուսական սրբապատկերները։
Թանգարանի կայսերական ձվերն են.

Հավիկ
Վերածնունդ
Վարդի կոկոնով ձու
Թագադրական
Հովտաշուշաններ
Դափնի
Մալբորո դքսուհու ժամացույց-ձու
Կելխի հավիկ
Թագավորման տասնհինգամյակ
Քրիստոսի հարություն
Կելխի շանտեկլեր
Սուրբ Գևորգի շքանշան
Գարնանային ծաղիկներ
Աքաղաղ
Երեք մանրակերտով նարդոսավարդագույն ձու
Սկանդինավյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նոր ռուսական թանգարաններ
Ֆաբերժեի թանգարանի նմուշները Archived 2016-07-23 at the Wayback Machine.
Հավաքածուն առանց էքսկուրսավարի Archived 2019-12-26 at the Wayback Machine.
Թանգարանը ձեռք է բերել 7 թանկարժեք իր
Կայացել է առաջին փորձաքննությունը
Ասուսենա (Մինաս Ժերայս)

Ասուսենա (պորտ.՝ Açucena), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Րիու Դոսի նահանգի Կենտրոնական մասում։ Մտնում է Իպատինգա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 11 227 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 811,490 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 13,8 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1943 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 31.702.168,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.793,88 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,659 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Ապիա, Տոկելաու

Ապիա (անգլ.՝ Apia, Tokelau), Նոր Զելանդիայի անդրծովյան տարածք Տոկելաուի փոքրիկ կղզիներից է։ Գտնվում է Տոկելաուի ամենամեծ օղակակղզու՝ Նուկունոնուի հյուսիսարևելյան շրջանում։ Անմարդաբնակ կղզի է։ Կղզին հիմնականում ծածկված է արևադարձային բուսականությամբ։


== Արտաքին հղումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պրիխոժայա (Լեկմաշի վտակ)

Պրիխոժայա (ռուս.՝ Прихожая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Արխանգելսկի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Լեկմաշ գետի ձախ ափին՝ 10կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200212103000024808
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103002480
Ավազանի կոդը — 03.02.02.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Վասկնառվա

Վասկնառվա (էստ․՝ Vasknarva), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Ալայիե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 40 մարդ։

		
		


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կրեմենայա (քաղաք, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրեմենայաԿրեմենայա (ուկրաիներեն՝ Кремінна), քաղաք Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Կրեմենայայի շրջանում, շրջկենտրոն։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նովո-Գլուխովո, Կրեմենոե։ Հիմնադրվել է 1733 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Կրեմենայա քաղաքում բնակվում էր 20 735 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16,21 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ժողովածու (75)

Ժողովածու (75), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 75 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1631 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15, 2x10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 334 թերթից։ Գրված է երկսյուն,միասյուն, բոլորագրով, նոտրգրով։ Ունի Աստվածածին (տպագիր) մանրանկարներ։ Պահպանակը ստեղծվել է 17-րդ դարում։ Հիշատակարաններ՝ 58ա։


== Բովանդակություն ==
Մասունք Աստուածաշնչի։
Հարցմունք դշխոյին ընդ Սողոմոնի։
Ներս․ Շնորհալւոյ Յիշատակարանք Առակացն, ժողովրդին։
Բանք իմաստանոց, Յաղադս պատկերացուցութեան։
Խրատ առ ուսուցիչտ։
Աղօթք (Գր․ Լուսավորիչ, Գր․ Նարեկացի, Յովհ․ Մանդակունի, Յովհ․ Գառնեցի)


== Ծանոթագրություններ ==
Ամառաշեն

Ամառաշեն (հայտնի է նաև Արմավաշեն, Անուշավան, Արամեջին անուններով) (այժմ կոչվում է՝ ադրբ.՝ Camaldın - Ջամալդըն), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում՝ Երնջակ գետի ստորին հոսանքում, այժմյան Ջամալդին գյուղի մոտ՝  1,5-2 կմ հարավ-արևելք։


== Պատմություն ==
Ամառաշեն գյուղը գտնվում է պատմական Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Երնջակ գավառում։ Գրավել էր բավականին մեծ տարածք և ունեցել էր 140-150 բնակելի և այլ շինություններ։ 19-րդ դարի սկզբներին հայերի գաղթելուց հետո մնացել է անմարդաբնակ և ավերակ։ Շինությունները տասնամյակների ընթացքում ավերվել են և հավասարվել հողին։
Գյուղը 13-րդ դարում Տաթևի վանքին վճարել է 10 միավորի չափ հարկ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոկրոե (գյուղ, Բարանովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄոկրոեՄոկրոե (ուկրաիներեն՝ Мокре), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1784 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մոկրոե գյուղում բնակվում էր 466 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21,39 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 21,79 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պերքլորատներ

Պերքլորատներ, գերքլորատներ, գերքլորական թթվի՝ НСIO4 աղերը։ Ջրում և օրգանական լուծիչներում լավ լուծվող, անգույն (եթե կատիոնն անգույն է), բյուրեղական նյութեր են։ Վատ են լուծվում K, Pb և Cs-ի Պերքլորատների (100 գրամ ջրում 25 °C-ում՝ 1,3 գրամ КСIO4)։ Քիմիապես կայուն են։ 300-600 °C-ից բարձր տաքացնելիս քայքայվում են, անջատելով թթվածին (օրինակ՝ KCIO4=KCl+202)։ Պերքլորատները ստանում են քլորատները տաքացնելով կամ նրանց լուծույթների էլեկտրոլիզով և այլ եղանակներով։ Օգտագործվում են (սովորաբար КСIO4 և NH4CIO4) անվտանգ պայթուցիկ նյութերի և պայթուցիկ խառնուրդների արտադրության համար։ Պերքլորատներ թեև ավելի ուժեղ օքսիդիչներ են, քան Բերթոլեի աղը, սակայն նրանցով պատրաստված պայթուցիկ խառնուրդները շփումից և հարվածից չեն պայթում։ Մագնեզիումիանջուր գերքլորատը (անհիդրոն՝ Mg(CLO4)2) խիստ խոնավածուծ է (այդ հատկությամբ զիջում է միայն ֆոսֆորական անհիդրիդին) և օգտագործվում է որպես չորացնող միջոց։ վակուումում տաքացնելիս հեշտությամբ ջրազրկվում է և կարող է բազմակի օգտագործվել։ Նատրիումի գերքլորատը մոլախոտերի դեմ պայքարի միջոց է։
Հագուդի (այլ կիրառումներ)

Հագուդի անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Հագուդի - գյուղ Էստոնիայի Ռապլա շրջանի կազմում։
Հագուդի - գյուղական ավան Էստոնիայի Ռապլա շրջանի կազմում։
Կախարդական այգին

«Կախարդական այգին» (ռուս.՝ «Чудесный сад»), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, որ ստեղծվել է 1962 թվականին ղազախական ժողովրդական հեքիաթի մոտիվներով, Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայայի էկրանավորումը։


== Սյուժե ==
Շատ հնում երկու աղքատ ղազախներ տափաստանում գանձ են գտնում։ Նրանք չեն իմանում, թե ինչ անեն այդ ոսկին և գնում են ծեր իմաստունի մոտ՝ խորհուրդ հարցնելու։ Իմաստունն իր հերթին հարցնում է իր աշակերտների կարծիքը։ Նրա ավագ աշակերտը Երմեկն ասում է, որ ոսկին պետք է տալ խանին։ Մյուս աշակերտն առաջարկում է այն նորից թաղել հողում։ Կրտսեր աշակերտ Հասանն ասում է, թե այդ փողով ինքը կգներ լավագույն ծառերի սերմերը և տափաստանում կաճեցներ մեծ ու ստվերախիտ այգի։ Այդ ժամանակ ուսուցիչը Հասանին ուղարկում է խանության մայրաքաղաք՝ սերմեր բերելու։ Տղան դժվարին ճանապարհ է անցնում. տախաստանում նրան սպասում էր Երմեկը, որը կախարդանքի միջոցով երկու անգամ փորձում է նրանից խլել ոսկին։
Տափաստանում Հասանը հանդիպում է թռչունների վանդակներով բեռնված քարավանի, որոնց տանում էին խանի պալատ՝ կերակուր պատրաստելու։ Տղան ամբողջ ոսկին տալիս է նրան, որպեսզի ազատեն թռչուններին։
Այդ ժամանակ նենգամիտ Երմեկը, վերածվելով օձի, մտնում է խանի պալատ և նրան պատմում գտնված գանձի և տղայի հանդուգն արարքի մասին։ Խանն իր ռազմիկներին հրամայում է բռնել և գլխատել տղային։ Սակայն վերջին պահին Հասանին փրկում են մեծ արծիվները և նրան տանում տուն։ Ազատություն ստացած թռչունները, ի նշան երախտագիտության, նրան օգնում են տնկել և աճեցնել գեղեցիկ ու ծաղկուն այգի։


== Ստեղծողներ ==
Սցենարիստ – Վլադիմիր Դանիլով
Ռեժիսոր – Ալեքսանդրա Սնեժկո-Բլոցկայա
Բեմադրող նկարիչ – Ալեքսանդր Տրուսով
Կոմպոզիտոր – Վիտալի Գևիկսման
Օպերատոր – Եկատերինա Ռիզո
Հնչյունային օպերատոր – Բորիս Ֆիլչիկով
Խմբագիր – Զ. Պավլովա
Օգնականներ – Ե. Նովոսելսկայա, Վ. Տարասով, Տ. Տեպլյակովա, Սվետլանա Կաշչեևա
Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ – Մարիա Մոտրուկ, Վլադիմիր Կրումին, Օլգա Ստոլբովա, Վադիմ Դոլգիխ, Ելիզավետա Կոմովա, Բորիս Բուտակով, Սվետլանա Ժուտովսկայա, Վլադիմիր Արբեկով, Անտոնինա Կորովինա, Ֆաինա Եպիֆանովա, Բորիս Չանի, Տատյանա Ֆեոդորովա
Ֆիլմի տնօրեն – Գ. Կրուգլիկով


== Դերերը հնչյունավորել են ==
Վլադիմիր Վլադիսլավսկի – իմաստուն
Կլարա Ռումյանովա – Հասան
Եվգենի Վեսնիկ – Երմեկ
Լեոնիդ Պիրոգով – խան
Էրաստ Գարին – քարավանատեր


== Փաստեր ==
Առաջին մուլտֆիլմն է, որտեղ հնչում է Կլարա Ռումյանովայի ձայնը։


== Վերաթողարկում ==
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է DVD-ով մուլտֆիլմերի հավաքածուում.

«Կախարդական հեքիաթներ» (ռուս.՝ Волшебные сказки), թողարկում 2, «Սոյուզմուլտֆիլմ» (տեղայնացնող՝ «Крупный план»), սկավառակում ընդգրկված մուլտֆիլմեր՝ «Сердце храбреца» (1951), «Կախարդական այգին» (1962), «Հրաշքներ օրը ցերեկով» (1978), «Կապարդական դեղ» (1982), «Խորամանկության երեք պարկ» (1954), «Ճանապարհորդ գորտը» (1965)։


== Գրականություն ==
«Фильмы-сказки: сценарии рисованных фильмов». Выпуск 8.. — М.: Искусство, 1964. — 224 с. — 100 000 экз.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Կախարդական այգին» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Կախարդական այգին» (կադրեր ֆիլմից)
Ներսես Կամսարականի եկեղեցի

Ներսես Կամսարականի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, հայկական եկեղեցի ճարտարապետական հուշարձան Հայաստանի Թալին քաշաքի հյուսիսային եզրին, Կաթողիկե եկեղեցուց ոչ հեռու։ Ըստ արևմտյան պատի արձանագրության կոչվում է Սուրբ Աստվածածին, և 7-րդ դարում կառուցել է Ներսեհ Պատրիկ Կամսարականը,այդ ատճառով է, որ շատ հաճախ եկեղեցին անվանում են Կամսարական եկեղեցի Պատկանում է խաչաձև-գմբեթավոր փոքր կառույցների այն ենթատիպին, որի արտաքուստ ուղղանկյուն խաչաթևերը ներսից կիսաշրջանաձև են (բացառությամբ արևմտյան թևի)։ Մուտքերը երկուսն են՝ արևմուտքից և հարավից։ Հյուսիսային խաչաթևի արևմտյան պատին դրսից կա փոքր աբսիդ։ Գմբեթային փոխանցումն իրականացված է տրոմպների միջոցով։ Սրբատաշ, կարմրավուն տուֆից կառուցված եկեղեցու զուսպ հարդարանքից աչքի է ընկնում երկշարք, տամնաշար քիվը։
Եկեղեցու արևմտյան ճակատին փորագրված է. «Ես Ներսեհ Ապոհիւպատ Պատրիկ Շիրակայ և Արշարունեաց շինեցի զեկեղեցիս յանուն սրբոյ Ածածնին ի բարեխաւսութիւն ինձ և Շուշանայ ամուսնոյ իմոյ և Հրահատայ որդւոյ մերոյ»։
Վերջին դարերին շրջակա միջավայրի ազդեցությունների և աղետների հետևանքով Կամսարական եկեղեցին ծանր վնասներ է կրել և 1998 թ.-ին վերանորոգվել է դուբայցի մի բարերարի օգնությամբ։ Դիպվածով գտել են կտուրի կղմինդրի բնօրինակը և այդպիսով հնարավոր է եղել վերակառուցել տանիքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Կամսարականներ
Թալինի Կաթողիկե եկեղեցի
Միտիխա (այլ կիրառումներ)

Միտիխա, կարող է վերաբերել՝

Միտիխա - գետ Ռուսաստանում, Ինյայի վտակը
Միտիխա - գետ Ռուսաստանում, Հարավային Ունգայի վտակը
Ջահան Կարախանյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարախանյան (այլ կիրառումներ)Ջանգիր Սարգսի Կարախանյան, (1918, Նոյեմբերյանի շրջան - դեկտեմբերի 22, 1943(1943-12-22), Ղրիմ, Ղրիմի ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), Խորհրդային Միության հերոս (հետմահու, 1944), սակրային ջոկի հրամանատար, 


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Ալավերդու (այժմ՝ Թումանյան) շրջանի Շնող գյուղի միջնակարգ դպրոցը (1937 թվականին), 1938 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Մասնակցել է Լեհաստանի դեմ խորհրդային ագրեսիային և Խորհրդա-ֆիննական պատերազմին («Ձմեռային պատերազմ»)։ Խորհրդա-գերմանական ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ») տարիներին, 89-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիայի կազմում, մասնակցել է Կովկասի համար մղվող մարտերին։ Խորհրդային Միության հերոսի կոչման է արժանացել հետմահու՝ Նովոռոսիյսկից Վերխնի Բականսկ տանող ճանապարհին գտնվող երկաթուղային կամուրջն ականազերծելու և հարձակվող խորհրդային զորամասերի համար ուղի բացելու ընթացքում ցուցաբերած խիզախության համար։ Զոհվել է դիվիզիայի հրամանատարության համար նոր դիտակետ կառուցելիս։


== Վախճանի վայր ==
Թաղված է Ղրիմի Բաքու գյուղի եղբայրական գերեզմանոցում։


== Պարգևներ ==
Խորհրդային Միության հերոս
Լենինի շքանշան
Հայրենական մեծ պատերազմի շքանշան
Այլ մեդալներ


== Հիշատակ ==
Արձանը կանգնեցված է հայրենի գյուղում՝ իր անունը կրող միջնակարգ դպրոցի բակում։


== Տես նաև ==
Հայերը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
89-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիա
Կողբի Ջահան Կարախանյանի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոց


== Գրականություն ==
Амирханян М. Д. Армяне — Герои Советского Союза. Ер., 2005. — 202 с.։ ISBN 99930-4-342-7
Герои боев за Крым. Симферополь, 1972. стр 125—126
Школа мужества. Ереван, 1971. 311—352


== Ծանոթագրություններ ==
Հրաչ Բուջիկանյան

Հրաչ Պողոսի Բուջիկանյան (դեկտեմբերի 15, 1914(1914-12-15) - ապրիլի 13, 1985(1985-04-13)), հայ թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1957 թվականից։
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդ քաղաքում։ 1931 թվականին ավարտել է Բեյրութի ավետարանական քոլեջը։ Այնուհետև աշխատել է Լիբանանի և Կիպրոսի հայկական թերթերի խմբագրություններում և դպրոցներում։ Մի քանի տարի դասավանդել է Կիպրոսի Մելքոնյան կրթական հաստատությունում։ Եղել է Լիբանանի կոմունիստական կուսակցության անդամ։ Խմբագրել է Լիբանանի կոմկուսի հայկական բաժանմունքի օրգան «Ժողովրդի ձայն» (Բեյրութ) օրաթերթը։ 1946 թվականին ներգաղթել է Հայաստան։ 1946-1965 թվականներին աշխատել է արտասահմանյան երկրների հետ բարեկամության և մշակութային կապի հայկական ընկերությունում և ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակչությունում։ Մահացել է Երևանում։


== Հ. Բուջիկանյանի կատարած թարգմանությունները (անգլերենից և ֆրանսերենից) ==
Հոուարդ Ֆաստ, Ազատության ճանապարհ (վեպ), Ե., Հայպետհրատ, 1951, 359 էջ։
Հարիեթ Բիչըր Սթոու, Քեռի Թոմասի խրճիթը (վեպ), Ե., Հայպետհրատ, 1955, 571 էջ։
Հերբերտ Ուելս, Անտեսանելի մարդը։	Պատերազմ օդում (վիպակներ, որոնցից առաջինը թարգմանել է Հ. Բուջիկանյանը),	Ե.,	Հայպետհրատ, 1959. 446 էջ։
Օնորե դը Բալզակ, Երկերի ժողովածու 10 հատորով, Մարդկային կատակերգություն, հատոր 7 (գրքի մեջ մտնող «Հովտաշուշանը» վեպը թարգմանել է Հ. Բուջիկանյանը), Ե., Հայպետհրատ, 1959, 808 էջ։
Դիդրո, Ռամոյի եղբորորդին, Ե., Հայպետհրատ, 1960։
Ջոն Սթայնբեք, Մարգարիտը (վիպակ), Ե., Հայպետհրատ, 1961, 90 էջ։
Լևոն-Զավեն Սյուրմելյան, Ձեզ եմ դիմում, տիկիններ և պարոններ, Ե., «Սովետական գրող», 1980, 304 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գյադուկ Բուռուն

Գյադուկ Բուռուն, լեռ Հայաստանի Լոռու մարզում, Երևան-Թբիլիսի երթուղու ձախ կողմում, Թումանյան քաղաքից մոտ 16 կմ հարավ-արևելք, Ճոճկան գյուղից քիչ հյուսիս։ Բարձրությունը 1224 մ է։ Լանջերը տեղ-տեղ անտառապատ են։


== Ծանոթագրություններ ==
Ապանկուր

Ապանկուր (ֆր.՝ Happencourt), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Ռիբմոն կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սեն Կանտեն։
INSEE կոդը՝ 02367:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 148 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 99 աշխատունակ բնակիչներից 72-ը (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 27-ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝72,7%, 1999 թվականին 71,1% էր)։ 72 ակտիվ բնակիչներից 66-ը (39 տղամարդ և 27 կին) աշխատում են, գործազուրկ էր 6-ը (3 տղամարդ և 3 կին)։ 27 պասիվներից 7-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 7-ը՝ թոշակառուներ, 13-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներովм:


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Ապանկուր (ֆր.)
Տեսածրիչ

Տեսածրիչ (անգլ.՝ scanner), սարք, որը նախատեսված է ինֆորմացիան հարթ կրիչից (թուղթ, նկար) թվային ձևաչափի ձևափոխելու համար։ 

 
Տեսածրման ժամանակ անալոգաթվային ձևափոխիչի միջոցով ստեղծվում է պատկերի թվային ներկայացումը, որը հետագայում փոխանցվում է ԷՀՄ - ին մուտքի - ելքի համակարգի միջոցով։


== Տեսածրիչի տեսակներ ==
Լինում են ձեռքի տեսածրիչ, գլանափաթեթաձև, պրոյեկցիոն, հարթ մակերևույթով, մատիրցային և լազերային տեսածրիչներ։ Պրոյեկցիոն տեսածրիչների տարատեսակ է հանդիսանում սլայդ- տեսածրիչները, որոնք նախատեսված են ֆոտոժապավենների տեսածրման համար։ Բարձրորակ տպագրության մեջ  կիրառում են թմբկային տեսածրման սարքեր, որոնցում լուսազգայուն էլեմենտի դերում  օգտագործվում է լուսաէլեկտրոնային բազմապատկիչը։
Հարթ մակերևույթով տեսածրման սարքերի աշխատանքի սկզբունքն այն էր, որ անշարժ թափանցիկ ապակու վրա տեղադրված տեսածրվող պատկերի երկարությամբ շարժվում էր լույսի աղբյուրով տեսածրող գլանը։ Տեսածրիչի օպտիկական համակարգի միջոցով անդրադարձվող լույսը ընկնում էր միմյանց զուգահեռ տեղադրված երեք լուսազգայուն կիսահաղորդիչ  տարրի վրա, որոնցից յուրաքանչյուրը ընդունում էր ինֆորմացիա պատկերի կոմպոնենտների մասին։


== Պատմությունը ==
1856 թվականին ֆլորենցիական աբբա Ջովաննի  Կազելին (իտալերեն՝ Giovanni Caselli) հայտնագործել էր սարք  հեռավորության վրա պատկերի փոխանցման համար, որը հետագայում կոչվել էր պանտելեգրաֆ։ Փոխանցվող նկարը հոսանք փոխանցող թանաքի միջոցով փոխանցվում էր թմբուկի վրա և հետո կարդում ասեղով։
1902 թվականին գերմանացի ֆիզիկոս Արթուր Կոռնը   (գերմ.՝ Arthur Korn) արտոնագրել էր ֆոտոէլեկտրական տեսածրման տեխնոլոգիան, որը  հետագայում ստացել էր ֆաքս անվանումը։ Փոխանցման ենթակա պատկերը ամրացվում էր թափանցիկ պտտվող  թմբուկին, լույսի աղբյուրից ստացվող և թմբուկի առանցքով շարրժվող ճառագայթը անցնում էր օրիգինալ նկարի միջով և թմբուկի առանցքի վրա տեղակայված պրիզմայի ու օբյեկտիվի միջոցով ընկնում էր սելենային լուսաընդունիչի վրա։ Այս տեխնոլոգիան մինչ օրս  կիրառվում է թմբուկային տեսածրիչներում։
Հետագայում, կիսահաղորդիչների զարգացմամբ պայմանավորված, կատարելագործվեցին լուսաընդունիչները, հայտնագործվել է հարթ մակերևույթով տեսածրման եղանակը, բայց պատկերի թվայնացման սկզբունքը մնացել է գրեթե անփոփոխ։


== Կիրառություն ==
Տեսածրման սարքերը օգտագործում են նկարները և փաստաթղթերը համակարգչի մեջ մուտքագրելու համար, որոնք անմիջապես կարելի է մշակել գրաֆիկական խմբագիր ծրագրում։ Տեսածրիչները ավելի լավ են մուտքագրում հարթ պատկերները համակարգչի մեջ, քան թվային տեսախցիկները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Пантелеграф - прообраз современного факса!
Сидеть, лежать, Факс!
Սիրենը (նկար, Ուոթերհաուս)

«Սիրենը» (անգլ.՝ The Siren), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Ջոն Ուիլյամ Ուոթերհաուսի նկարը՝ ստեղծված մոտ 1900 թվականին։ Գտնվում է մասնավոր հավաքածուում։


== Նկարագրություն ==
Կտավում պատկերված է զառիկողի ծայրին նստած սիրեն։ Քնարը ձեռքին նա ներքև է նայում՝ նավաբեկությունից տուժած նավաստուն, որը լողում է ջրում և որն էլ իր հերթին ակնապիշ նայում է հավերժահարսին։ Մելանխոլիկ տեսարանը սիրենին պատկերում է անմեղ կերպով, ոչ թե որպես նենգավոր գայթակղողի, ինչպես նա պատկերվում է հունական դիցաբանությունում։ Եթե հաշվի չառնվեն ոտքերի թեփուկները, սիրենի մարմինը շատ ավելի մարդկային տեսք ունի, քան դիվական էակի։
Ինչպես և Ուոթերհաուսի որոշ այլ ստեղծագործություններում, «Սիրենը» կտավում նա փորձել է միավորել դիցաբանությունը արվեստի հետ։ Հունական դիցաբանության մեջ սիրենները իրենց երգերով և ձայնով գայթակղել են նավաստիներին։ Այդ վտանգավոր էակները հանդես են գալիս բազմաթիվ հունական առասպելներում, այդ թվում Հոմերոսի «Ոդիսականում»։ Նրանք ի հայտ են եկել նաև հռոմեական քնարերգության մեջ։
Ուոթերհաուսի ավելի վաղ «Ոդիսևսը և սիրենները» (1891) կտավը սիրեններին պատկերում է սպառնալից գիշատիչ թռչունների տեսքով ավելի դրամատիկ տեսարանում, ինչը համապատասխանում է հունական դիցաբանությունում սիրենների ավանդական պատկերացմանը։ Նրանք շրջապատել են նավը, որը ղեկավարում է Ոդիսևսը՝ կապված նավակայմնին, երբ նրա խումբը փորձում է ուղղորդել նավը։


== Պատմություն ==
1901 թվականին նկարը գնել է Էշթոն-նա-Մերսիից նկարիչ Ջեյմս Գրեշեմը։ 1914 թվականին նրա մահից հետո նկարը 1917 թվականին այն ձեռք է բերել ձեռնարկատեր և բարեգործ Ուիլյամ Հեսքեթ Լևերը և փոխանցել այն Լեդի Լևեր պատկերասրահին (Պորտ Սանլայթ), որը վաճառել է կտավը 1958 թվականին։ 1970 թվականին այն տեղափոխվել է Դ'Օֆֆրի Կուպերի պատկերասրահ (Լոնդոն) Մ. Բերտոնատտիի մոտ։ 1985 թվականին նկարը ձեռք է բերել ամերիկացի ձեռնարկատեր և երաժշտական մենեջեր Սեյմուր Սթեյնը։ 2018 թվականին նկարը վաճառվել է 3,8 միլիոն ֆունտ ստեռլինգով։


== Տես նաև ==
Ոդիսևսը և սիրենները


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Anthony Hobson, The Art and Life of J.W. Waterhouse, 1980, p.115, p.188 cat.no.134, illustrated p.117.
Anthony Hobson, J.W. Waterhouse, 1989, p.80, illustrated p.79 plate 56.
Richard Jenkins, Dignity and Decadence - Victorian Art and the Classical Inheritance, 1992, pp.284, 286, illustrated p.286 Fig.198.
Gail-Nina Anderson and Joanne Wright, Heaven on Earth – The Religion of Beauty in Late Victorian Art, exhibition catalogue for Nottingham, Djanogly Art Gallery, 1994, illustrated Fig 71a.
Edward Morris, Victorian & Edwardian Paintings in the Lady Lever Art Gallery – British Artists Born After 1810 Excluding the Early Pre-Raphaelites, 1994, p.133.
Peter Trippi, J.W. Waterhouse, 2002, pp.123, 226, illustrated p.121 plate 93.
(3816) Չուգայնով

(3816) Չուգայնով (անգլ.՝ Chugainov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի նոյեմբերի 8-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,605931 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2798 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,932 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1536,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234293 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,17° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3816) Չուգայնով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Էբենսֆելդ

Էբենսֆելդ (գերմ.՝ Ebensfeld), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։ 

Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լիխտենֆելսի շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 5638 մարդ, տարածքը` 68,73 կմ² (2009 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Պաշտոնական կոդը` 09 4 78 120։ Հեռախոսային կոդ՝ +49 9573։


== Ծանոթագրություններ ==
(5698) Նոլդ

(5698) Նոլդ (անգլ.՝ Nolde), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 26-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,119613 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7576 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4816 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2012,56 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178876 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,56° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5698) Նոլդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ատրներսեհ (Աբխազիայի արքա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ատրներսեհ (այլ կիրառումներ)Ատրներսեհ Շավլիանի (վրաց.՝ ადარნასე შავლიანი) Աբխազիայի թագավոր 880-888 թվականներին։ Հաջորդել է հորը՝ Հովհաննես բռնապետին։ 888 թվականին գահընկեց է արվել Դեմետրե II-ի որդի Բագրատ I-ի կողմից (888-899)։


== Տես նաև ==
Աբխազիայի արքաների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Սարի-Բաշ

Սարի-Բաշ (ուկրաիներեն՝ Сари-Баш, Ղրիմի թաթարերեն՝ Sarıbaş), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Տանինո։
2001 թվականի տվյալներով Սարի-Բաշ գյուղում բնակվում էր 1 261 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
ՀՀ ԳՆ Հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտական կենտրոն

ՀՀ ԳՆ Հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտական կենտրոն, կազմակերպվել է 1998 թվականին Հողերի, Հողագիտության և ագրոքիմիայի ԳՀհ (1958) հիմքի վրա։ Հիմնական խնդիրներն են հողերի ծագման, զարգացման, աշխարհագրական տեղաբաշխվածության օրինաչափությունների, ագրոարտադրական խմբավորման, հողերի շրջանացման, դասակարգման, ագրոկլիմայական բացահայտման, հողատարման շարժընթացների, հանքաբան, առանձնահատկությունների, հողբարելավման, հողի կենսաքիմիայի և ֆերմենտատիվ ակտիվության ուսումնասիրումը, բերրիության բարձրացումը և այլն։ Ունի հողերի ծագման և աշխարհագրության, հողբարելավման, էրոզիայի, ագրոքիմիայի, տեղեկատվության բաժիններ, փորձահողբարելավող կայան (Արմավիր), հողաէրոզային (Սպիտակ, Սիսիան), ագրոքիմիական (Հրազդան, Արթիկ) հենակետեր։ Հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտական կենտրոնում ուսումնասիրվել և քարտեզագրվել է ՀՀ մարզերի, պետական և անտառային ֆոնդերի հողային ծածկույթը, կատարվել են նոր պարարտանյութերի փորձարկումներ (սահմանվել են մշակաբույսերի պարարտացման արդյունավետ չափաբաժիններ), հողերի հակաէրոզային, բերրիության բարձրացման և արդյունավետ օգտագործման միջոցառումներ, նաև սոդային աղուտ- ալկալի հողերի բարելավման նոր տեխնոլոգիաներ։
Յանդեքս

Յանդեքս (ռուսերեն՝ Яндекс), ռուսական հայտնի որոնողական համակարգ։ Համարվում է 4-րդը աշխարհի որոնողական համակարգերի շարքում իր տարածվածությամբ։
Յանդեքս որոնողական համակարգը պաշտոնապես իր օգտագործողներին է ներկայացվել 1997 թ.-ի սեպտեմբերի 23-ին։ Որպես առանձին որոնողական համակարգ ձևավորվել է 2000 թ.-ին։ Յանդեքս որոնողական համակարգի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Մոսկվայում։ Այն նաև գրասենյակներ ունի Ուկրաինայում, Բելառուսում, Թուրքիայում, Գերմանիայում և Շվեյցարիայում։


=== Ղեկավար անձնակազմը ===

Տիգրան Խուդավերդյան - գլխավոր տնօրեն։


== Բոլոր ծառայությունները ==


=== Վեբ-ծառայություն ===


==== Որոնողական-տեղեկատվական ====
Որոնում և ya.ru
Կատալոգ - վեբ կայքերի կատալոգ։
Նորություններ - օրվա գլխավոր նորությունները, որոնք ստացվել են հիմնական Զլմ-ներից։ Հնարավոր է նաև նորության որոնում համակարգում։
Յանդեքս ինքնաթիռիկներ - օնլայն սերվեր, որը թույլ է տալիս գտնել ցանկացած ինքնաթիռի գտնվելու վայրը օնլայն ռեժիմով։
Յանդեքս գնացքիկներ - օնլայն սերվեր, որը թույլ է տալիս գտնել ցանկացած գնացքի գտնվելու վայրը օնլայն ռեժիմով։
Որոնում բլոգերում և ֆորումներում - բլոգերի և ֆորումների որոնում։
Մարկետ - տարբեր ապրանքների որոնում և վաճառք։
Բառարաններ - հանրագիտարաններ, տեղեկագրքեր, բառարան-թարգմանիչներ։
Նկարներ - նկարների որոնում։
Վիդեո - տեսահոլովակների որոնում, վիդեոհոսթինգ։
Քարտեզներ - աշխարհի քարտեզ։ Ընդ որում ՌԴ խոշոր քաղաքների քարտեզները ներկայացված են ամենայն մանրամասնությամբ։
Ժողովրդական քարտեզ - ծառայություն, որի շնորհիվ օգտագործողը կարող է ստեղծել իր սեփական քարտեզները։
Աֆիշա - տեղեկատվություն միջոցառումների մասին՝ կինո, թատրոն, համերգներ, սպորտ, ակումբներ և այլն։
Եղանակ - եղանակի տեսություն։
Հեռուստածրագիր - տեղական եթերային, կաբելային և արբանյակային ալիքների հեռուստածրագիր։
Չվացուցակ - ինքնաթիռների, գնացքների մանրամասն չվացուցակ։
Ավտո - վաճառվող ավտոմեքենաների որոնում։
Աշխատանք - թափուր աշխատատեղերի որոնում։
Անշարժ գույք - վաճառվող անշարժ գույքի որոնում։
Գրքեր - գրքերի, հրատարակչությունների, հեղինակների որոնումներ։
Ժամանակ - ժամանակը աշխարհի տարբեր քաղաքներում։
Դզեն - մեդիտատիվ որոնում
Երաժշտություն - երաժշտության որոնում և լսում (Հայաստանում հասանելի չէ)


==== Անձնական ====
Փոստ - էլեկտրոնային փոստ
Ֆոտո - ֆոտոհոսթինգ
Ժողովուրդ - անձնական կայքերի ստեղծում և անվճար հոսթինգ։
Փող - վճարային համակարգ, որը հնարավորություն է տալիս վճարումներ կատարել։
Անդամագրում - նորությունների համար անդամագրում։
Լենտա - օնլայն RSS-դիտարկիչ։
Իմ գտածոները - օգտագործողի որոնումների պատմություն։
Իմ շրջապատը - սոցիալական կայք, որը գնեց Յանդեքսը 2007 թ-ի մարտ ամսին։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոռոզ թագավորը (հեքիաթ)

Գոռոզ թագավորը, հնդկական ժողովրդական հեքիաթ։


== Սյուժե ==
Մի թագավոր, որի անունը Չանդրա էր, շատ էր հպարտանում, որ ինքն այդքան հարուստ է և հզոր։ Նա ցանկանում է պարզել, արդյո՞ք իրենից ավելի հզոր մեկը կա։ Հաջորդ առավոտ նա իր պահապանների հետ գնում է որսի։ Նրանք գնում են որսի մեծապատիվ մարդկանց հետ։ Մի քանի ժամ անց Չանդրա թագավորը թուլանում է, հոգնում է նա հեռվում մի լիճ է տեսնում։ Նա իր թիկնապահին ասում է, որ այդտեղ մնա, իսկ ինքը նստում է ձին, գնում է աղբյուրի մոտ, հանվում է, մտնում է ջուրը։ Մինչ նա լողանում էր, մի մարդ, որը շատ նման էր թագավորին, հագնում է թագավորի շորերը, գնում է թիկնապահի մոտ, նրան հրամայում է, որ իրեն պալատ տանի։ Այդ պահին թագավորը դուրս է գալիս, փնտրում է իր շորերը, բայց չի գտնում։ Թագավորը մտածում է, թե ինչպե՞ս դուրս գա այդ վիճակից. նրա զորապետներից մեկը այդ տեղ է ապրելիս լինում։ Նա որոշում է գնալ նրանից օգնություն խնդրել, հետո գնալ պալատ և պատժել մեղավորին։ Նա գնում է իր ծառայի մոտ, բայց ծառան իրեն չի ճանաչում նրան, այլ զեկուցում է տիրոջը, որ թագավորին պատժի։ Նրան տանում են պալատ և մտրակով այնքան են ծեծում, որ մարմինը ցավից մղկտում է։ Թագավորը այդ պահին գոռում է, թե ինչպես կարող է մի մարդ իրեն այնպես ծեծել, որին ինքը մեծ պաշտոնի է արժանացնել։ Նա որոշում է գնալ իր խորհրդականի մոտ և օգնություն խնդրել, բայց իր խորհրդականը նրան տանում է թագավորի մոտ։ Թագավորը հարցնում է այդ մերկ տարօրինակ մարդու անունը։ Նա ասում է, որ ինքը Չանդրա թագավորն է։ Խաբեբան հրամայում է, որ Չանդրային բանտ նետեն։ Սակայն Չանդրան բանտից փախչում է, գնում է պալատի դռան մոտ և նրան ասում է, որ իր մոտ բերի իր կնոջը` թագուհուն։ Դռնապանը չի հավատում. նա դռնապանին այնպես մի բան է ասում, որ միայն թագավորն ու թագուհին կարող են իմանալ։ Դռնապանն անմիջապես դա հայտնում է թագուհուն։ Թագուհին շատ է զարմանում. խաբեբան նրան սպառնում է, որ ձիուց կկապի և քարշ կտա նրան։ Չանդրան գնում է իր վերջին հույսի` Ռիշի Վիշնուի մոտ։ Նա գնում է տաճար, որտեղ ապրում էր Ռիշի Վիշնուն։ Նրան սկզբից չի ճանաչում և վռնդում է, բայց Չանդրան նրան խնդրում է, որ թողնի և աղոթի աստծուն։ Ռիշվի Վիշնուն թողնում է. նա լսում է Չանդրայի աղոթքները, խղճում է նրան։ Նա մոտիկից է նայում Չանդրային, ճանաչում է, հագուստ է տալիս նրան և ուղարկում պալատ` ասելով, որ իրեն կճանաչեն։ Նա այդպես էլ անում է։ Նրան թողնում են պալատ, երբ նա մտնում է պալատ, բոլորը խոնարհվում են։ Նրանցից մեկը գնում է և խաբեբային տեղեկացնում, որ մի մարդ է եկել և բոլորը խոնարհվել են նրա առաջ։ Խաբեբան և թագուհին գնում են պալատ և տեսնում են Չանդրային. խաբեբան բոլորին պատմում է ճշմարտությունը և անհետանում։ Դա աստծու պատիժն էր Չանդրային. այդ օրվանից Չանդրան դառնում է բարի թագավոր։


== Կերպարներ ==
Չանդրա
Խաբեբա
Թագուհի
Պահապան
Դռնապան
Ռիշ Վիշնու
Խորհրդական


== Ծանոթագրություններ ==
Քշո

Քշո, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառակում։ Գտնվում էր Խնուս քաղաքից 35 կմ հյուսիս-արևելք, Տվարածատափի դաշտի հարավ-արևելյան կողմում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 21 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
ԷՅՋԻԲԻՅՈՒ Նյուզ

«ԷՑՋԻԲԻՅՈւ Նյուզ» (“AGBU News Magazine”, «ՀԲԸՄ լուրեր»), ամսագիր։ Լույս է տեսնում 1991-ից, ՍեդըլԲրուքում, ապա՝ Նյու Յորքում՝ անգլերեն։ Խմբագիր՝ Լուիզ Մանուկյան-Սիմոն։ Լուսաբանում է ՀԲԸՄ-ի և նրա կողմից հովանավորվող մշակութային, մարզական, բարեգործական միությունների և կրթական հաստատությունների գործունեությունը։ Տպագրում է նյութեր հայ գաղթավայրերի մասին, տեղեկություններ Հայաստանից ու Արցախից։
1050

1050 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1050 թվականն է, 
XI դարի 50-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Փետրվարի 10- մահացել է Յարոսլավ Իմաստունի կին Ինգեգերդան։
Լորի Մեթքալֆ

Լորա Էլիզաբեթ «Լորի» Մեթքալֆ (անգլ.՝ Laura Elizabeth «Laurie» Metcalf, հունիսի 16, 1955(1955-06-16), Carbondale, Ջեքսոն շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։ Երեք «Էմմի» և երկու «Թոնի» մրցանակների դափնեկիր, ինչպես նաև «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների հավակնորդ։ 


== Կենսագրություն ==
Մեթկալֆը ծնվել է Իլինոյս նահանգի Կարբոնդեյլ քաղաքում։ Նա երեք քույրերից ավագն էր։ Լորին սովորել է Իլինոյս նահանգի Էդվարդսվիլ քաղաքում։ Նրա հայրը Հարավային Իլինոյս-Էդվարդսվիլ համալսարանի բյուջեի գծով տնօրենն էր, իսկ մայրը աշխատում էր որպես գրադարանավարուհի։ Նրա տատիկի ազգականը դրամատուրգ Զոե Ակինսն էր, որը «Պուլիցերյան» մրցանակի դափնեկիր էր։


== Կարիերա ==


=== Թատերական կարիերա ===
Մեթկալֆը հաճախել է Իլինոյս նահանգի համալսարանը և 1977 թվականին ստացել է թատրոնի արվեստի բակալավրի աստիճան։ Համալսարանում ծանոթացել է իր համակուրսեցիների, ապագա դերասանների հետ, որոնց թվում էին Ջոն Մալկովիչը, Գլեն Հեդլին, Ջոան Ալենը և Հարի Սինիսը։ Իր պրոֆեսիոնալ կարիերան Մեթկալֆը սկսել է Steppenwolf թատրոնում, որտեղ ստացել է «խենթ շալվար» մականունը։ 1983 թվականին գնացել է Նյու Յորք, որտեղ խաղացել է «Բալզամը Գաադալում» ներկայացման մեջ։ 1984 թվականին տեղափոխվել է Մանհեթեն, որտեղ սկսել է աշխատել կինոյում և թատրոնում։ 


=== Կարիերա կինոյում և հեռուստատեսությունում ===
Նա խաղացել է դերեր, որոնք տատանվում են շատ փոքրից մինչև մեծ, այդ թվում՝ «Հուսահատորեն փնտրում եմ Սյուզանին», «Ինչպես ստեղծել իդեալ», «Ներքին հետաքննություն», «Քեռի Բաքը», «Փախչող հարսնացուն», «Ճիչ 2», «Հուսահատ տնտեսուհիները», ինչպես նաև «Մեծ պայթյունի տեսությունը» սերիալը, որտեղ խաղացել է  Շելդոն Կուպերի մոր դերը։
Մեթկալֆը «Ծերությունը ուրախություն չէ» և «Մաքքարթի» սիթքոմներում կատարել է գլխավոր դերեր՝ համապատասխանաբար 2013 և 2014 թվականներին։ 2014 թվականի մայիսի 9-ին CBS-ն պատվիրել է սերիալի առաջին եթերաշրջանի նկարահանումները՝ 2014-2015 թվականների հեռուստաեթերաշրջանում հեռարձակելու համար։


== Անձնական կյանք ==
1983-1992 թվականներին Լորին ամուսնացած է եղել դերասան Ջեֆ Փերիի հետ։ Նախկին ամուսիններն ունեն դուստր՝ դերասանուհի Զոյի Միշել Փերրի-Մեթկալֆը (ծնվ․ 26.09.1984)։
2005-2014 թվականներին Մեթկալֆը ամուսնացած է եղել դերասան Մեթ Ռոթի հետ, որի հետ հարաբերությունները սկսվել են դեռևս 1993 թվականին։ Նախկին ամուսիններն ունեն երեք երեխա՝ երկու որդի, Ուիլ Թերոն Ռոթը (ծնվ. 20.11.1993) և Դոնովան Ռոթը (ծնվ․ 2000 թվականին, որդեգրված 2006 թվականին), և մեկ դուստր՝ Մեյ Աքինս Ռոթը (ծնվ. 03.07.2005 փոխնակ մայր)։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
34 (թիվ)

34 (երեսունչորս), բնական թիվ է


== Աստղագիտության մեջ ==
34 կարգային թիվն է կրում Սիրսե աստերոիդը


== Քիմիայում ==
34-ը Սելենիումի ատոմային թիվն է


== Ֆիզիկայում ==


== Այլ ==
34-ը Ֆրանսիայի Էրո դեպարտամենտի կարգային թիվն է


== Տես նաև ==
34-րդ հարավային զուգահեռական
34-րդ հյուսիսային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Prime Curios! 34 Prime Pages-ից (անգլ.)
Նոլի

Նոլի  (իտալերեն՝ Noli), կոմունա Իտալիայում, Լիգուրիա մարզում՝ Սավոնա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 2918 մարդ, խտությունը՝ 303 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 17026։ Հեռախոսային կոդ՝ 019։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ Սուրբ Սանտ Էուգենիոն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարաչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 019 748903
Էլեկտրոնային հասցե՝ tributi@comunedinoli.it
Գլխավոր կայք՝ http://www.comunenoli.gov.it/


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.noli.sv.it Archived 2020-10-22 at the Wayback Machine.
Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
.mf

.mf, Սեն-Մարտենի (ֆրանսիական տարածք) վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Հաստատվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 11-ին։ Այժմ Սեն-Մարտենում օգտագործվում են Գվադելուպայի .gp կոդը։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .am whois տեղեկություն
Խորագույն Հայք

Խորագույն Հայք, Մեծ Հայքի Տայք նահանգի անվանումը բյուզանդական տիրապետության ժամանակ՝ VI դարի վերջից մինչև արաբական նվաճումը (VII դարի կես)։ Նախկին Պարսկահայաստանի մեծ մասը գրաված հայկական մարզերում բյուզանդական Մորիկ կայսեր կատարած վարչական նոր բաժանումներից երկրամասերն ու գավառներն ստացան նոր անվանումներ։ Մասնավորապես Տայքը կոչվեց «Խորագույն Հայք»։
Ջրային բուսականություն

Ջրային բուսականություն, Հայաստանը ունի բավականին հարուստ և բազմազան ջրային բուսականություն։ Հայտնաբերվել են 60-ից ավելի ծաղկավոր ջրային բույսեր (հիդրոֆիտներ)։ Դա պայմանավորված է ջրավազանների էկոլոգիական և բուսաաշխարհագրական բազմազանությամբ ու տարաբաշխմամբ։


== Ընդհանուր տեղեկություններ ==

Լեռնազանգվածների ալպյան գոտին բավականին հարուստ է լճերով (Կապուտան, Ծաղկարի, Գազանա և այլն), սակայն ցրտաշունչ կլիմայական պայմանների պատճառով ջրային բուսականություն չի աճում։ Միայն Արագած լեռան վրա գտնվող Քարի լճում (3200 մետր) աճում է վարսագեղը (ջրաստղ)՝ ծաղկավոր բույսերից միակը։
Հայաստանի հանրապետությունում գետերը հոսում են խոր ձորերով ու կիրճերով և սրընթաց են. բնականաբար այդպիսի պայմաններում ջրային բույսերը չեն կարող աճել։ Սակայն շատ ջրային մամուռներ (լյարդամամուռ, ֆոնտինալիս և այլն) հարմարվել են նման պայմաններին։


== Էկոլոգիա ==
Ջրային բուսականությունն առանձնապես լավ է զարգացած Սևանա, Պարզ, Տզրկածով և այլ լճերում, Արփի ջրամբարում (շերեփուկախոտ, ջրոսպ, բյուրատերևուկ, ռիչիա, խորշաբույս, տարբեր ջրիմուռներ և այլն)։ Լոռու մարզի լճակներում աճում են Հայաստանի համար հազվագյուտ ջրային բույսեր (սպիտակ և դեղին ջրաշուշաններ, փոքր և միջին խորշաբույսեր, ծովոսպ և այլն)՝ առաջացնելով նույնիսկ բուսուտներ։ Արարատյան դաշտի ջրային բուսականությունը (առավելապես Մեծամոր լճի և գետի) աչքի է ընկնում իր քանակ, կազմով։
Բացառիկ է ջրային բույսերի դերը լճակների, ջրավազանների ու գետերի կենսաբանական ռեժիմի կարգավորման գործում։ Դրանք մաքրում են ջրամբարները՝ կատարելով զտիչի դեր, հարստացնում են թթվածնով, ծառայում որպես կեր և բնադրման, պաշտպանման, բազմացման վայր՝ զանազան ջրլող թռչունների ու կենդանիների համար։


== Հիդրոֆիտներ ==


=== Ընտանիք ===
Նայադաբույսեր (Najadaceae)
Ծովայիններ (Zosteraceae)
Շերեփուկախոտեր (Potamogetonaceae)
կամ Ջրային շուշան Водяные лилии (Nymphaeaceae)
Haloragaceae
Lentibulariaceae
Ceratophyllaceae
Callitrichaceae


=== Դասեր ===
Aldrovanda
Zostera
Phyllospadix
Posidonia
Potamogeton
Ruppia
Cymodocea
Halodule
Zannichellia
Althemia
Najas
Aponogeton


== Տես նաև ==
Ակվարիումային բույսեր
Ծովային խոտեր
Հիդրոֆիտներ


== Գրականություն ==
Schenk. Biologie der Wassergewächse. — Bonn, 1885.
Zacharias. Die Thier- und Pflanzenwelt des Süsswassers. — Leipzig, 1891.
Kerner. Pflanzenleben. — Leipzig, 1887—1891. — с 2 100 рисунками и 40 раскрашенными таблицами
Engler und Prantl. Die natürlichen Pflanzenfamilien.
Бекетов А. Н. Однодольные // Курс ботаники. — СПб, 1889.
Жизнь пресных вод СССР / Под ред. В. И. Жадина. — М. — Л., 1949. — Т. 2.
Шмитхюзен И. Общая география растительности / Пер. с нем.. — М., 1966.
Water Plants of the World / Cook, C.D.K. (ed). — The Hague: Dr W Junk Publishers, 1974. — ISBN 90-6193-024-3
Рычин Ю. В. Флора гигрофитов. Определитель по вегетативным признакам сосудистых растений водоёмов и влажных местообитаний центральной части европейской территории СССР / Под редакцией проф. В. В. Алёхина. — М.: Гос. изд-во «Советская наука», 1948. — 448 с.


== Արտաքին հղումներ ==
Aquatic Plant Finder Archived 2011-06-16 at the Wayback Machine.(անգլ.)
http://aswm.org
http://plants.ifas.ufl.edu
Կղանոբի

Կղանոբի (վրաց.՝ ყანობი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Ղազբեգի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 2040 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ստեփանծմինդայից հեռու է 17 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 86 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տինու Տինիստե

Տինու Տինիստե (էստ․՝ Tõnu Tõniste, ապրիլի 26, 1967(1967-04-26), Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի առագաստային սպորտի նախկին մարզիկ, օլիմպիական չեմպիոն։
Մասնակցել է 4 անընմեջ ամառային օլիմպիական խաղերի (1988-2000)։ ԽՍՀՄ-ի կազմում նվաճել է արծաթե մեդալ Սեուլի օլիմպիական խաղերում, իսկ արդեն Էստոնիայի կազմում՝ բրոնզե մեդալ՝ Բարսելոնայի օլիմպիական խաղերում։
Ելույթների ժամանակ հանդես է եկել երկվորյակ եղբոր՝ Թոմաս Տինիստեի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Սպորտս-ռեֆերենս կայքում Archived 2012-12-13 at the Wayback Machine.
Յարկովսկի շրջան

Յարկովսկի շրջան (ռուս.՝ Ярковский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տյումենի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Յարկովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 6656 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 24548 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,69 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Չիֆթլիկ (Քղիի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չիֆթլիկ (այլ կիրառումներ)Չիֆթլիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։ Գտնվում էր Քղի գյուղաքաղաքից հյուսիս-արևելք, Քղի գետի վերին հոսանքի տարածքում։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 245, իսկ 1917 թվականին՝ 270 հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղն ուներ 1181 թվականին կառուցված Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==