Ծծմբի օքսիդ (VI)

Ծծմբի օքսիդ (VI), ծծմբի եռօքսիդ, ծծմբական անհիդրիդ, 
  
    
      
        S
        
          O
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle SO_{3}}
  : Պինդ 
  
    
      
        S
        
          O
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle SO_{3}}
  -ը գոյություն ունի 
  
    
      
        α
        −
        ,
        β
        −
        ,
        γ
        −
        ,
        δ
        −
      
    
    {\displaystyle \alpha -,\beta -,\gamma -,\delta -}
   ձևերով, որոնց հալման ջերմաստիճանները համապատասխանաբար հավասար են՝ 16,8, 32,5, 62,3 և 95°C և իրարից տարբերվում են բյուրեղների ձևով և 
  
    
      
        S
        
          O
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle SO_{3}}
  -ի պոլիմերացման աստիճանով։ Անկայուն 
  
    
      
        α
        −
      
    
    {\displaystyle \alpha -}
  ձևը առաջանում է հեղուկ ծծմբական անհիդրիդի պնդացման դեպքում և խոնավության առկայությամբ աստիճանաբար անցնում է կայուն 
  
    
      
        β
        −
      
    
    {\displaystyle \beta -}
  ձևի։ 
  
    
      
        β
        −
      
    
    {\displaystyle \beta -}
  ձևը կարող է փոխարկվել 
  
    
      
        α
        −
      
    
    {\displaystyle \alpha -}
  ի՝ միայն 
  
    
      
        S
        
          O
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle SO_{3}}
  -ի գազային վիճակի վրայով. նորմալ ճնշման պայմաններում և 44,7°C–ում գազային  
  
    
      
        S
        
          O
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle SO_{3}}
  –ը փոխարկվում է հեղուկի, որը, 16,8°C–ում պնդանալիս, առաջացնում է 
  
    
      
        α
        −
        S
        
          O
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle \alpha -SO_{3}}
  : Մյուս ձևափոխությունների փոխադարձ անցումն ընթանում է շատ դանդաղ։ 
Ծծմբական անհիդրիդի կրիտիկական ջերմաստիճանը 218,3°C է, կրիտիկական ճնշումը՝ 83,8 մթն։ Գոլորշի վիճակում 
  
    
      
        S
        
          O
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle SO_{3}}
  –ը միամոլեկուլ է։ Նրա ջերմային դիսոցումը 
  
    
      
        S
        
          O
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle SO_{2}}
  –ի և 
  
    
      
        
          O
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle O_{2}}
  –ի սկսվում է մոտավորապես 450°C-ում և 1200°C–ում գործնականորեն լրիվ է դառնում։ 
  
    
      
        S
        
          O
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle SO_{3}}
  –ը լուծվում է ջրում՝ առաջացնելով 
  
    
      
        
          H
          
            2
          
        
        S
        
          O
          
            4
          
        
      
    
    {\displaystyle H_{2}SO_{4}}
  : Փոխազդում է հիմնային օքսիդների և հիմքերի հետ։ Ուժեղ օքսիդիչ է, օքսիդացնում է ծծումբը, ֆոսֆորը, ածխաջրածինները՝ վերականգնվելով մինչև 
  
    
      
        S
        
          O
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle SO_{2}}
  : Լաբորատոր պայմաններում Ծծմբական անհիդրիդ ստանում են 
  
    
      
        F
        
          e
          
            2
          
        
        (
        S
        
          O
          
            4
          
        
        
          )
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle Fe_{2}(SO_{4})_{3}}
   ջերմային քայքայմամբ կամ 
  
    
      
        
          H
          
            2
          
        
        S
        
          O
          
            4
          
        
      
    
    {\displaystyle H_{2}SO_{4}}
  -ի վրա ավելցուկ 
  
    
      
        
          P
          
            2
          
        
        
          O
          
            5
          
        
      
    
    {\displaystyle P_{2}O_{5}}
   ազդելով, արդյունաբերական եղանակով՝ 
  
    
      
        S
        
          O
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle SO_{2}}
  -ի կատալիաիկ օքսիդացմամբ։ Ծծմբական անհիդրիդիը կիրառվում է օրգանական բազմաթիվ նյութերի արտադրության մեջ որպես ծծմբացնող միջոց, ինչպես նաև օլեում և անջուր ազոտական թթու ստանալու համար։ 


== Տես նաև ==
Ծծմբական թթու


== Գրականություն ==
Карапетьянц М. Х., Дракин С. И. «Общая и неорганическая химия» М.: Химия 1994


== Ծանոթագրություններ ==