armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պերմանգանատներ

Պերմանգանատներ, գերմանգանատներ, գերմանգանական թթվի՝ НMnO4 աղերը։ Բյուրեղական նյութեր են, համարյա սև՝ կանաչամանուշակագույն երանգով։ Ջրում առավել լավ լուծվում են նատրիումի և երկարժեք մետաղների Պերմանգանատները։ Լուծույթները կարմրամանուշակագույն են։ Պերմանգանատները ուժեղ օքսիդիչներ են, տաքացնելիս քայքայվում են։ Քիմիական լաբորատորիաներում և օրգանական սինթեզում օգտագործվում է որպես օքսիդիչ։ Բժշկության (նաև անասնաբուժության) մեջ՝ որպես ախտահանիչ միջոց՝ (ողողումների, լվացումների և այլնի համար)։
Ամպլուա

Ամպլուա, (ֆր.՝ emploi - կիրառում, պաշտոն), նույնատիպ դերեր, որոնց կատարման համար պահանջվում են դերասանի որոշակի խառնվածք և մասնագիտացում։ Ամպլուա սաղմնավորվել է անտիկ և միջնադարյան թատրոնում։ Իտալական Կոմեդիա դելլ՝ արտեն դերասանի մասնագիտացումը հասցրեց մեկ հաստատուն տիպի դերեր (Առլեկին, Պանտալոնե և այլն) կատարելու աստիճանին։ Գործող անձերի որոշակի հասարակական դրությամբ և կերպարների հստակ դասդասումով կայուն ամպլուաներ (արքաներ, բռնակալներ, հայրեր, սիրահարներ և այլն) ստեղծեց 17-րդ դարի ֆրանսիական կլասիցիստական թատրոնը։ Այս ամպլուաների փոփոխակները մտան 18-րդ դարի եվրոպական մյուս երկրների թատրոնները։ Հայաստանում նույնպես ամպլուաները սաղմնավորվել են շատ վաղ (ողբերգու գուսան, կատակագուսան, միմոս, ծաղրածու, այլաբանական, խորհրդանշային կերպարներ ու դիմակներ և այլն)։ Նախախորհրդային ինչպես ռուս, այնպես Էլ հայ թատրոնում կային բազմաթիվ ամպլուաներ (առաջին սիրահար, կատակերգակ, հակառակորդ, բարոյախոս, պճնամոլ, սուբրետ, ինժենյու, տրավեստի ևն)։ Թատերարվեստի զարգացման որոշակի փուլերում Ա. նպաստեց դերասանի պրոֆեսիոնալ վարպետության բարձրացմանը։ Սակայն, ժամանակի ընթացքում, ամպլուաների համակարգը առաջ բերեց կատարողական ստանդարտներ, շտամպներ։ 19-րդ դարի վերջին ամպլուաի դեմ պայքար ծավալեցին եվրոպական, ռուսական, ինչպես և հայ թատրոնի խոշոր գործիչները՝ նպաստելով ռեալիստական դրամատուրգիայի և խաղաոճի, անսամբլային բեմարվեստի զարգացմանը։ Սովետական թատրոնը չի ընդունում ամպլուաները և ձգտում է դաստիարակել ստեղծագործական լայն ընդգրկումի դերասաններ։
Ղրիմի բռնակցումը Ռուսաստանի Դաշնությանը

Ռուսաստանի Դաշնության կողմից միջազգայնորեն Ուկրաինայի մաս ճանաչված Ղրիմի թերակղզու բռնակցումը (անեքսիա) տեղի է ունեցել 2014 թվականի մարտ ամսին։
Ռուսական ուժերի ներխուժումը և դրան հաջորդած բռնակցումը տեղի է ունենում Ուկրաինական հեղաշրջումից հետո։ Փետրվարի 22-ին և 23-ին, ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը երկրի անվտանգության ծառայությունների ղեկավարների հետ հանդիպում է անցկացնում, որտեղ քննարկումներ է ունենում Վիկտոր Յանուկովիչի՝ Ուկրաինայի նախագահի պաշտոնից զրկվելու վերաբերյալ, իսկ քննարկման վերջում համախոհներին հայտնում, որ անհրաժեշտ է մտածել «Ղրիմը Ռուսաստանին վերադարձնելու» մասին։ Փետրվարի 23-ին Ղրիմի Սևաստոպոլ քաղաքում անցկացվում են պրոռուսական ուղղվածության ցույցեր։ Փետրվարի 27-ին առանց տարբերանշանների դիմակավորված ռուսական ռազմական ստորաբաժանումները («կանաչ մարդուկներ») գրավում են Ղրիմի Գերագույն խորհրդի շենքը, ինչպես նաև մի շարք այլ ռազմավարական նշանակության օբյեկտներ՝ ի վերջո Ղրիմը հռչակելով որպես նորանկախ, ինքնավար հանրապետություն՝ Սերգեյ Ակսյոնովի գլխավորությամբ։ Նոր կառավարության հաստատումից հետո հաջորդում է Ղրիմի Հանրապետության և Սևաստոպոլի անկախության հռչակումը և վիճահարույց հանրաքվեի անցկացումը։
Կատարվածը խիստ բացասական ընդունելության է արժանանում աշխարհի բազմաթիվ առաջնորդների և ՆԱՏՕ-ի շրջանում։ Ղրիմի օկուպացումը տեղի էր ունեցել այն դեպքում, երբ 1994 թվականի Բուդապեշտի համաձայնագրով Ռուսաստանը ստանձնել էր Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականության երաշխավորի դերը։ Դեպքերից հետո Ռուսաստանի մասնակցությունը «Մեծ ութնյակում» (G8) ժամանակավորապես կասեցվում է, ինչից հետո ներկայացվում են պատժամիջոցների (սանկցիա) առաջին փաթեթը։ Ղրիմյան դեպքերը Ռուսաստանը չի ընդունում որպես բռնակցում, իսկ նախագահ Պուտինը նշում է, որ անցկացված հանրաքվեն լիովին համապատասխանում է միջազգային կանոնադրությանը։ Ուկրաինայի կառավարությունն իր հերթին չի ճանաչում նոր ձևավորված Ղրիմի Հանրապետությունը, ինչպես նաև ապօրինի համարում վերջինիս միացումը Ռուսաստանի Դաշնությանը։ ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեան նույնպես չի ճանաչում Ղրիմի հանրաքվեն՝ ընդունելով այն անօրինական համարող բանաձև, ինչին կողմ է արտահայտվում 100 երկիր, դեմ՝ 11 (Հայաստան, Բելառուս, Բոլիվիա, Կուբա, Հյուսիսային Կորեա, Նիկարագուա, Ռուսաստան, Սուդան, Սիրիա, Վենեսուելա, Զիմբաբվե) և ձեռնպահ՝ 58 (այդ թվում՝ Չինաստանը)։ Բացի այդ, Գլխավոր ասամբլեան կոչ է անում բոլոր պետություններին, միջազգային կազմակերպություններին և մասնագիտացված հաստատություններին չընդունել Ղրիմի և Սևաստոպոլի կարգավիճակների փոփոխությունները և «զերծ մնալ գործողություններից ու քայլերից, որոնք կարող են մեկնաբանվել որպես կարգավիճակի ցանկացած փոփոխության ընդունում»։
2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Ուկրաինայի Գերագույն ռադան ընդունում է օրինագիծ, որով 2014 թվականի փետրվարի 20-ը պաշտոնապես ճանաչվում է որպես Ղրիմի թերակղզու բռնազավթման օր։ Հոկտեմբերի 7-ին՝ Ուկրաինայի նախագահ Պետրո Պորոշենկոյի ստորագրությամբ օրենքը ուժի մեջ է մտնում։


== Տես նաև ==
Ռուսաստանի պատերազմների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Կալամբակա

Կալամբակա, Կալաբակա  (հուն․՝ Καλαμπάκα), փոքր քաղաք Հունաստանում։ Տեղակայված է Ֆեսալական դաշտավայրի արևմտյան ծայրամասում, ծովի մակարդակից 242 մետր բարձրության վրա, Պինյոս գետի ձախ ափին, Աթենքից 264 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք, Լարիսայից 68 կիլոմետր դեպի արևմուտք և Տրիկալայից 21 կլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Համանուն համայնքի վարչական կենտրոն, Տրիկալա ծայրամասային միավորումում, Ֆեսալիա պերիֆերիայում։ Բնակչությունը 8330 է՝ ըստ 2011 թվականի հաշվառման։
Քաղաքով անցնում է ազգային 6 ճանապարհը՝ եվրոպական E92 երթուղու մասը։ Քաղաքում գտնվում է «Կալամբակա» երկաթուղային կայանը։


== Պատմություն ==
Կալամբակային մոտ գտնվում է Էգինի (Αιγίνιον) հին քաղաքը, որոնք հիշատակվում են որպես Ստրաբոն և Տիտոս Լիվիոս։ Մ․ թ․ ա․ 167 թվականին քաղաքը ավերվել է հռոմեացի նվաճողների կողմից, սակայն շարունակել է գոյություն ունենալ ընդհուպ մինչև XI դարը։ Այդ ժամանակ այն ստացավ նոր անվանում՝ Ստագի (Σταγοί, «կաթիլ») և դարձավ համանուն թեմի կենտրոնը (ներկայում՝ Ստագոնական և Մետեորական մետրոպոլիտություն, Էլլադական ուղղափառ եկեղեցիներ)։ Ժամանակակից անունը քաղաքը ստացել է թուրքական տիրապետության ժամանակ, երբ Կալամբական դարձավ կարևոր առևտրական կենտրոն։ 1854 թվականի մայիսի 1-10 այդ վայրերում բռնկվեց հունական ապստամբություն և քաղաքը գրավվեց հույների կողմից՝ Քրիստոդուկոս Հադզիպետրոսի առաջնորդությամբ։ Քաղաքը վերջնականապես ազատագրվեց թուրքերից 1881 թվականի օգոստոսի 27-ին։
Կալամբակայում է գտնվում բավականին նշանակալից հուշարձան՝ Ստագի թեմի մայր տաճարի գլխավոր եկեղեցին՝ նվիրված Աստվածամոր Վերափոխմանը՝ կառուցված է X—XI դարերում։
Հենց Կալամբակայի կողքին՝ երկու-երեք կիլոմետր հյուսիս, վեր են բարձրանում ժայռեր, որոնց գագաթներին տեղակայված են Մետեորա ուղղափառ եկեղեցիները։


== Կալամբակայի միություն ==
Կալամբակայի համայնքային միությունը կազմված է երեք բնակավայրերից։ Բնակչությունը 8619 բնակիչ է՝ ըստ 2011 թվականի հաշվառման։ Տարածքը 47,993 քառակուսի կիլոմետր է։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
.com

.com, վերին մակարդակի ընդհանուր դոմեն՝ կոմերցիոն կազմակերպությունների համար։
Դոմենը գրանցվել է 1985 թ.-ին։ Այսօր .com դոմենում գրանցված են մոտ 145 միլիոն կայք։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Whois տեղեկատվություն .com դոմենի մասին iana.org կայքում
Չերիզանո

Չերիզանո  (իտալերեն՝ Cerisano), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3240 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 216 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 15 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87044։ Հեռախոսային կոդը՝ 00984։


== Ծանոթագրություններ ==
Կեր-Արխ

Կեր-Արխ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 297 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վենգլա

Վենգլա (էստ․՝ Vängla), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Վիգալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ֆինլանդիայի քաղաքների ցանկ

Ֆինլանդիայի քաղաքներ, քաղաքի կարգավիճակ (ֆիններեն՝ kaupunki) ունեցող համայքնային կազմավորումներ Ֆինլանդիայում։ 2018 թվականում Ֆինլանդիայում հաշվարկվել է 107 քաղաք։


== Քաղաքների ցանկ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Kuntanumerot ja kuntapohjaiset aluejaot» (ֆիններեն)։ kuntaliitto.fi։ 2017-02-27։ Վերցված է 2017-08-05 
«Ennakkoväkiluku sukupuolen mukaan alueittain, heinäkuu 2017» (ֆիններեն)։ Statistics Finland։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-10-13-ին։ Վերցված է 2017-08-05
Վիլատա (Վերչելի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիլատա (այլ կիրառումներ)Վիլատա (իսպ.՝ Villata), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վերչելիի գավառում։ Գտնվում է Թուրինից 70 կմ հեռավորության վրա, իսկ Վերչելիից 8 կմ դեպի հյուսիս։
Վիլատան սահմանակից է հետևյալ կոմունաներին՝ Բորգո Վերչելլի, Կարեզանաբլոթ, Կազալվոլոնե, Օլդենիկո, Սան Նաձարո Սեզիա, Վերչելի։
Այոս Թեոդորոս (Լառնակայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այոս Թեոդորոս (այլ կիրառումներ)Այիա Թեոդորոս (հուն․՝  Άγιος Θεόδωρος), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանում։ Տեղակայված է 6 կմ ծովից հեռավորության վրա և Կոֆինու գյուղից 3 կմ դեպի հարավ։ Գյուղում գործում է 1 եկեղեցի և 5 մատուռներ։ Եկեղեցու անվանումը նույնն է ինչ գյուղինը՝ Այոս Թեոդորոս, այն կառուցվել է 1851-1852 թվականներին։ Գյուղում կա նաև հին թուրք կիպրական դպրոց, որը չի գործում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2011 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 663 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Յուրմանգա (Լուդոնգայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Յուրմանգա (այլ կիրառումներ)Յուրմանգա (ռուս.՝ Юрманга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լուդոնգա գետի ձախ ափում՝ 42 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 41 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Ունժա գետն է։։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշևի։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010300312110000014542
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001454
Ավազանի կոդը - 08.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գառնո լեռ (այլ կիրառումներ)

Գառնո լեռ, կարող է վերաբերել՝

Գառնո լեռ - լեռ Չլդըր լեռնահամակարգում, Շիրակի դաշտի հյուսիսարևմտյան կողմում
Գառնո լեռ - լեռներ Գեղամա լեռնահամակարգում, Ազատ գետի վերին հոսանքի շրջանում։ Ոմանք նույնացնում են ամբողջ Գեղամա լեռների հետ
Իսոսի ճակատամարտը (խճանկար)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իսոսի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)

«Իսոսի ճակատամարտը» խճանկարը Ալեքսանդր Մակեդոնացու և Պարսկական տերության արքա Դարեհ III Կոդոմանոսի՝ հայտնի Իսոսի ճակատամարտը պատկերող անտիկ խճանկար է՝ գտնված Պոմպեյում։ Թվագրվում է մ.թ.ա. III-II դդ.: Խճանկարի իրական չափսերը 313x582 սմ են, որոշ հատվածներ չեն պահպանվել։


== Պատմություն ==
Խճանկարը հայտնաբերվել է 1831 թ. Պոմպեյում տեղի ունեցող պեղումների ընթացքում՝ Casa Del Fauno (Ֆավնի տուն) կոչվող շինության մեջ։ 1843 թվականին խճանկարը տեղափոխվել է Նեապոլի ազգային հնագիտական թանգարան, որտեղ էլ գտնվում է մինչ օրս։ Սկզբնապես այն հավաքված էր գետնի վրա, սակայն 1913 թ. մասնագետներն այն ամրացրեցին պատի վրա՝ առավել լավ տեսանելի դարձնելու համար։ 2005 թ. Պոմպեյում, Ֆավնի տանը, որտեղ սկզբնապես գտնվել է խճանկարը, հավաքվեց և տեղադրվեց խճանկարի կրկնօրինակը։


== Պատկերագրություն ==

«Իսոսի ճակատամարտը» համարվում է հռոմեական ամենահայտնի խճանկարներից մեկը։ Այն պատկերում է մ.թ.ա. 333 թ. Իսոսի մոտ Ալեքսանդր Մակեդոնացու և Դարեհ III Կոդոմանի միջև տեղի ունեցած Իսոսի ճակատամարտը։ Ալեքսանդր Մակեդոնացին հեծել է իր Բուցեֆալ անունով սևաթույր ձին և աջ ձեռքի նիզակով ծակում է Դարեհ III-ի թիկնապահին։
Դարեհ III-ը պատկերված է արքայական խույրով և պարսիկ զորավարին հատուկ հանդերձանքով և գլխանոցով։ Պարսից արքայի աչքերը պատկերված են լայն բացված և լի սարսափով։ Ի տարբերություն Դարեհի՝ Մակեդոնացու հայացքն ավելի հանգիստ է վճռական։ Ալեքսանդրը պատկերված է պրոֆիլով, սևահեր։ Իր նախորդ պատկերներում Ալեքսանդրը պատկերված է որպես աստված և հերոս, սակայն այս խճանկարում նրա կերպարը իդեալականացված չէ, փոխարենը պատկերված է որպես քաջարի երիտասարդ։ Նրա հայացքն ուղղված է դեպի Դարեհ III և ոչ թե իր զոհը դարձած պարսիկը։ Ալեքսանդրի զրահի վրա պատկերված է Գորգոն Մեդուզան, որի առասպելական քարացնող հայացքն ուղղված է դեպի Դարեհը։ Խճանկարի՝ մակեդոնական հատվածը վնասված է, իսկ պարսկական հատվածում զինվորները պատկերված են ամբողջ մարմինը ծածկող զրահով, որը ներհատուկ էր Կենտրոնական Ասիայի զինվորներին։ Դարեհի արքայի մարտակառքի առջև ընկած է մեռնող զինվոր, որի սարսափահար հայացքն արտացոլվել է իր վահանի վրա և ուղղված է դեպի դիտողը։


== Աղբյուրներ ==
alexandermosaik.de


== Արտաքին հղումներ ==
Մակեդոնացու արշավանքը դեպի Ասիա
Նասրերէդին

Նասրերէդին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տոմժենգա

Տոմժենգա (ռուս.՝ Томженга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լունդոնգա գետի աջ ափում՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կոստրոմա գետն է։։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշևի։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010300312110000014566
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001456
Ավազանի կոդը - 08.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գիրք հարցմանց (4072, Գրիգոր Տաթևացի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գիրք հարցմանց (այլ կիրառումներ)Գրիգոր Տաթևացի։Գիրք Հարցմանց (4072 թ․), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4072 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1406 թվականին Գրիգոր Վրաստանցի գրիչի կողմից [ենթադրաբար] Տաթևում։ Ստացողը եղել է Գրիգոր Վրաստանցին։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 22x16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 451 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիրով։ Կազմը` կտդ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 80ա, 448բ, Հետագայի՝ 449ա (1459 թ․):


== Բովանդակություն ==
նաև՝ Նորին Պատասխանիք հարցմանց Գէորգայ Երզնկացւոյ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քսերոֆիտներ

Քսերոֆիտներ (հին հունարեն՝ ξερός - չոր և φυτόν - բույսեր), բույսեր, որոնք հարմարված են ապրելու չոր պայմաններում (ունեն հողային և մթնոլորտային երաշտին հարմարվելու ունակություն), կարող են դիմանալ գերտաքացմանը և ջրազրկմանը։ Դրանք հիմնականում տափաստանային, անապատային և կիսաանապատային բույսեր են։


== Ներածություն ==
Բույսերը հողից կլանում են ջուր, որը գոլորշանում է բոևյսի ընձյուղից և տերևներից։ Այս գործընթացը կաչվում է տրանսպիրացիա։ Չորային պայմաններում սովորական մեզոֆիլիկ բույսից ավելի արագ ջուրը կգոլորշանար քան վերջինս այն կկլաներ, որի պատճառով բույսը կչորանար և կմահանար։
Քսերոֆիտները ունեն տարբեր հարմարություններ, որոնցով կարողանում են գոյատևել ջրի պակասի պայմաններում։ Տարբեր տեսակներ տարբեր կերպ են հարմարվել չորային պայմանների, սակայն դրանք բոլորը միտված են ջրի պահպանմանն ու հայթայթմանը։


== Էկոլոգիական խմբեր ==
Բաժանվում են մի շարք էկոլոգիական խմբերի.

ՍուկուլենտներՍուկուլենտներ՝ ունեն ջուրը ամբարող հյուսվածքներ (մսալի տերևներ կամ ցողուններ), արմատային համակարգը մակերեսային է, հորիզոնական, տերևային մակերեսը նվազում է, վերածվում փշերի կամ թեփուկների։ Գերջերմադիմացկուն են։ Հայաստանում տարածված են մատիտեղանման գեղածնկիկը, օրոճը, օշանը, ջերմատներում՝ հալվեն, ագավին։ 

ՀեմիքսերոֆիտներՀեմիքսերոֆիտներ՝ ունեն խորը թափանցող հզոր արմատներ, չեն դիմանում ջրի պակասին և ուժեղ շոգին։ Ինտենսիվ գոլորշիացման շնորհիվ կանխվում է հյուսվածքների գերտաքացումը։ Հայաստանում հայտնի են սիբեխը, կարմրանը, ուղտափուշը և այլն։

ԷվքսերոֆիտներԷվքսերոֆիտներ կամ իսկական՝ քսերոֆիտներ արմատները խորը չեն, աճում են խոնավության մշտական կամ սեզոնային պակասի պայմաններում։ Աչքի են ընկնում դանդաղ գոլորշիացմամբ, բարձր շոգեդիմացկունությամբ, թառամելու տևական վիճակին դիմանալու ընդունակությամբ։ Կարող են հարմարվել չորային կլիմայում ապրելուն և բազմանալուն։ Հայաստանում աճում են փետրախոտը, օշինդրը, մոմիկը, լերդախոտը, բորակաթուփը, աղուտ և գիպսոտ տարածքներում՝ կալիախոտը, աղապատուկը, ցմախը և այլն։ 

ՊոյկիլոքսերոֆիտներՊոյկիլոքսերոֆիտները իրենց ջրային հաշվեկշիռը չեն կանոնավորում։ Ընդունակ են դիմանալու ամենախիստ չորային պայմաններին (պլազմայի թեթևակի դոնդողացման շնորհիվ)։ Ջրազրկման պայմաններում ընկնում են կենսադադարի (անաբիոզ) մեջ։ Բարենպաստ պայմաններում վերականգնում են իրենց բնականոն գործունեությունը։ Հայաստանում տարածված են քարաքոսերը, կիսաանապատային կապտականաչ ջրիմուռները և այլն։


== Գրականություն ==
Коровкин О. А. Анатомия и морфология высших растений: словарь терминов. — М.: Дрофа, 2007. — С. 89. — 268, [4] с. — (Биологические науки: Словари терминов). — 3000 экз. — ISBN 978-5-358-01214-1
D. J. Taylor, N. P. O. Green, G. W. Stout (2001). Biological Science 1 & 2, third edition. Cambridge University Press. ISBN 0-521-56178-7


== Արտաքին հղումներ ==
Drought Smart Plants
Cactus and Succulent Society of America
Դհուրատա Դորա

Դհուրատա Դորա (ալբ. ðuɾata doɾaծ, ծնված դեկտեմբերի 24, 1992) Կոսովոյի երգչուհի և երգահան։


== Վաղ կյանք և կարերիա ==
Դհուրատա Մուրտուրին ծնվել է 1992 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ալբանական ընտանիքում, Բավարիայի Նուրեմբերգ քաղաքում, Գերմանիայում։ Նա հաճախել է տարրական դպրոց Ֆյուրտ քաղաքում։ Սկսել է երգել վաղ տարիքից՝ հանդես գալով Դհուրատա Դորա կեղծանունով։ Երգչուհու կարերիան սկսել է Կոսովոյում, որտեղ 2011 թվականին թողարկեց իր առաջին սինգլը՝ Vete kërkove": Իր առաջին սինգլից հետո, 2012 հաջողությամբ  հանդես է եկել «Get Down» երգով Դոն Արբասի հետ։ Այս երգը ավելի հայտնի դարձավ, քան առաջինը; Տարիներ հետո նա ձայնագրում է իր մյուս երգը՝  "I Like Dat" ը։ 2013 թվականի ամռանը թողարկում է իր նոր տեսահոլովակը "Edhe Pak" երգի հիման վրա՝ համագործակցելով Բլունտ Ռեալի և Լումի Բ-ի հետ։
2014 թվականի նոյեմբերին Դորայի սինգլը արդեն թողարկված էր։ 2015 թվականի գարնանը, Դորան սկսում է աշխատել  Max Production Albani կազմակերպությունում։ 2019 թվականի ապրիլին, համագործակցելով Սոլկինգի հետ, թողարկեց իր նոր տեսահոլովակը, որը YouTube-ում շատ  արագ   հավաքեց 560 միլիոն դիտում։
2019 թվականի ապրիլին միջազգային հարթակներում ներկայացրեց իր առաջին «Zemër» սինգլը՝ համագործակցելով ալժիրցի ռեփեր Սուլկինգի հետ։ Սինգլը Ալբանիայում առաջատար էր, և շուտով մտավ երաժշտական ​​հիթ-շքերթի մեջ Բելգիայում, Շվեյցարիայում և Ֆրանսիայում։ 2020  փետրվարին սկսեց համագործակցել գերմանա–ալբանացի ռեփեր Ազետի հետ։ Միասին աշխատում էին գերմաներեն «Lass los» սինգլի վրա։


== Ձայնասկավառակներ ==
A Bombi (2016)


=== Սինգլներ ===
Որպես առաջատար արտիստ


==== Որպես բնորոշ արտսիտ ====


== Ծանոթագրություններ ==
Կարեն Գիլոյան

Կարեն Մաքսիմի Գիլոյան (ապրիլի 26, 1970, Ախալքալաք, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հաղորդավար, լրագրող, մեկնաբան։ ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ 


== Կրթություն ==
1987-1993 թթ. - ԵրՊԻ մեքենաշինական արդյունաբերության էկոնոմիկա-կառավարում ֆակուլտետ (ավարտել է գերազանցությամբ),
1996-2000 թթ. - ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ (ավարտել է գերազանցությամբ)։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1995 թ. - «Նորք» հեռուստատեսության «Լուրեր»-ի բաժնի լրագրող,
1998 թ.-ին լուսաբանել է Մոսկվայում կայացած աշխարհի պատանեկան խաղերը։ Մեկնաբանել է 2004 թ.-ին՝ Աթենքում, 2008 թվականին՝ Պեկինում, 2012 թվականին՝ Լոնդոնում և 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում կայացած ամառային օլիմպիական խաղերը։ Մեկնաբանել է նաև 2006 թ.-ին՝ Թուրինում, 2010 թվականին՝ Վանկուվերում և 2014 թ.-ին Սոչիում կայացած ձմեռային օլիմպիական խաղերը։ Մրցավայրից լուսաբանել է ավելի քան աշխարհի 22 և Եվրոպայի 31 առաջնություն։ 2014 թ.-ին ղեկավարել է Էջմիածնում կայացած նետաձգության Եվրոպայի առաջնության մամուլի կենտրոնը։ 2015 թ.-ին եղել է Բաքվում կայացած Եվրոպական առաջին ամառային խաղերի հայաստանյան պատվիրակության մամուլի ղեկավարը,
2000 թ.-ից - Հայաստանի դարթսի ֆեդերացիայի հիմնադիր նախագահ,
2002-2019 թթ. - Հայաստանի ձիասպորտի ֆեդերացիայի գլխավոր քարտուղար, 2019-2021 թթ.- նախագահի տեղակալ,
2005 թ.-ից - ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի դասախոս,
2007-2014 թթ. - «Ուլիս» ֆուտբոլային ակումբի մամուլի քարտուղար,
1996-2016 թթ. - Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության «Սպորտ» ստուդիայի ավագ լրագրող, հաղորդավար, մեկնաբան,
2016-2020 թթ. - Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության սպորտի բաժնի ղեկավար,
2018 թ. - եղել է բասկետբոլի Եվրասիական լիգայի հիմնադիր խորհրդի նախաձեռնող խմբի անդամ և ընտրվել է լիգայի նախագահ,
2020 թ.-ից - ՀՖԿՍՊԻ դասախոս,
2020 թ. դեկտեմբերի 29-ին նշանակվել է ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ։


== Պարգևներ ==
2007 թ.-ին պարգևատրվել է ՀՀ նախագահի շնորհակալագրով,
2010 թ.-ին պարգևատրվել է Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտեի «Տրդատ Երրորդ Արշակունի» հուշամեդալով,
2015 թ.-ին պարգևատրվել է Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտեի «Հրանտ Շահինյան» անվանական հուշամեդալով, իսկ ՀՀ սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության կողմից ստացել է ոսկե մեդալ,
2016 թ.-ին Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերության 60-ամյակի կապակցությամբ, երկարամյա և արդյունավետ աշխատանքի համար ՀՀ նախագահի կողմից պարգևատրվել է «Երախտագիտության» մեդալով,
2019 թ.-ին Համահայկական խաղերի բացման արարողության և կազմակերպչական աշխատանքների համար ԱՀ նախագահի կողմից պարգևատրվել է «Երախտագիտություն» մեդալով։


== Այլ տվյալներ ==
1988-1989 թվականներին ծառայել է բանակում՝ ԽՍՀՄ ՀՕՊ, ավագ, մարտական հաշվարկի հրամանատար։
Տիրապետում է ռուսերենին, անգլերենին, վրացերենին և գերմաներենին։


== Ծանոթագրություններ ==
ՀՀ ԿԳՄՍՆ պաշտոնական կայք
Ֆայետ շրջան (Ալաբամա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆայետ շրջան (այլ կիրառումներ)Ֆայետ (անգլ.՝ Fayette County), ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.627 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.241 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆայետ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1824 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռաֆայել Ֆեռանդո

Ռաֆայել Ֆեռանդո (իսպ.՝ Rafael Ferrando, 1966), իսպանացի աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատում է Պլա դ՛Արգինես աստղադիտարանում։ 2001-ից 2010 թվականները հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 130 աստերոիդ, որոնցից չորսը հայտնաբերել է Մ. Ֆեռանդոյի հետ։
Ռաֆայել Ֆեռանդոյի պատվին է անվանվել (161545) Ֆեռանդո աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էրիկ Լամելա

Էրիկ Մանուել Լամելա (իսպ.՝ Erik Manuel Lamela, մարտի 4, 1992, Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Տոտտենհեմ Հոտսպուր» ֆուտբոլային ակումբի և Արգենտինայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։


== Կենսագրություն ==


=== Մանկություն և երիտասարդություն ===
Էրիկ Մանուել Լամելան ծնվել է 1992 թվականի մարտի 4-ին Արգենտինայի Բուենոս Այրես քաղաքում։ Հայրը նախկին ֆուտբոլիստ Խոսե Լամելան է, մոր անունը Միրիամ է։ Ունի 2 եղբայր՝ Աքսելը և Բրայենը :
8 տարեկան հասակից հաճախել է «Ռիվեր Փլեյթ» ֆուտբոլային դպրոց։ 2004 թվականին, երբ 12 տարեկան էր, Լամելայով հետաքրքրվում էր «Բարսելոնա» ֆուտբոլային ակումբի ղեկավարությունը։
«Բարսելոնայի» ղեկավարությունը համաձայնության է գալիս Լամելայի ծնողների հետ և նրանց առաջարկում է տուն, աշխատանք , բայց ինչ-ինչ պատճառներով «Բարսելոնա» ՖԱ-ի տնօրենը փոխում է որոշումը և Լամելան չի տեղափոխվում «Բարսելոնա» ՖԱ։
16 տարեկան հասակում Լամելան արդեն հանդես էր գալիս «Ռիվեր Փլեյթ» ՖԱ-ում և մասնակցում էր «Cobham Cup» մրցաշարին։
«Cobham Cup» մրցաշարի եզրափակիչ խաղում «Ռիվեր Փլեյթ» ՖԱ-ն հաղթանակ է տանում լոնդոնյան «Չելսիի» նկատմամբ (2:0)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էրիկ Լամելան Պրեմիեր Լիգայի հայալեզու կայքում
Статистика на ESPN Soccernet(չաշխատող հղում)
Профиль на IMScouting Archived 2014-11-11 at the Wayback Machine.
Эрик Ламела в рубрике «Скаут» на Football.ua
Профиль игрока на на официальном сайте ФК «Рома»
(5227) Բոկակառա

(5227) Բոկակառա (անգլ.՝ Bocacara), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի օգոստոսի 4-ին INAS ծրագրի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,290422 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0916 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4893 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1266,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284335 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,62° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5227) Բոկակառա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ

Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառի 517 համայնքները հետևյալն են։


== Ծանոթագրություններ ==

Կաղապար:Ֆրանսիայի համայնքներ ըստ մարզերի
Սեֆրո

Սեֆրո (իտալերեն՝ Sefro), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 433 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 10 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 42 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0737։
Սեֆրոն սահմանակից է Կամերինո, Ֆյումինատա, Պիորակո, Սերավալլե դի Կիենտի մունիցիպալիտետներին։
Օգոստոսի 15-ին կոմունայում հատկապես նշվում է Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնը։


== Ժողովրդագրություն ==


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0737 45118
Էլեկտրոնային փոստ։ comune@sefro.sinp.net
Պաշտոնական կայք։ http://www.sefro.sinp.net/


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт населённого пункта (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (61301-61400)

Աստերոիդների ցանկ (61201-61300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (61401-61500)
 Աստերոիդների ցանկ (61201-61300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (61401-61500)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (60001)-(65000)»։ www.minorplanetcenter.net
Վերոնիկա Գուերին

«Վերոնիկա Գուերին» (անգլ.՝ Veronica Guerin), Ջոել Շումախերի կենսագրական դրաման, որը հիմնված է իռլանդացի լրագրող Վերոնիկա Գերինի իրական պատմության վրա, որը թմաբարոնների կողմից մահապատժի է դատապարտվել և գնդակահարվել 1996 թվականի հունիսի 26-ին։


== Սյուժե ==
«Sunday Independent» թերթի թղթակից Վերոնիկա Գուերին, գրում է Դուբլինում անօրինական ճանապարհով թմրանյութերի շրջանառության մասին։ Նրա լրագրողական հետաքննությունը առնչվում է ինչպես հասարակ դեռահաս-թմրրամոլներին, այնպես էլ խոշոր թմրաբարոնների, աստիճանաբար խորանում է։ Վերոնիկայի նկտմամբ մահափորձ են կատարում։
Նրա իրազեկիչը, սեփական կաշին փրկելու և կասկածները նարկոմաֆիայի ղեկավար Ջոն Գիլիգանից հետ քաշելու համար, սկսում է Վերոնիկային կեղծ տեղեկատվություն տրամադրել և որպես շեղող հանգամանք մատնում է Ջերի Հաթչ անունով հանձագործի «Վանական» մականունով։ Վերոնիկան սկսում է մշակել այդ գիծը, բայց շուտով հասկանում է, որ Հաթչը շղթայում չափազանց փոքր օղակ է։ Այնուամենայնիվ նա շարունակում է հետաքննությունը, և ի վերջո նարկոմաֆիայի ղեկավարները հրաման են արձակում վերացնել խիզախ լրագրողին։


== Դերերում ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


=== Մրցանակներ ===
2003 թվական - Իռլանդիայի կինոյի և հեռուստատեսության ակադեմիայի հանդիսատեսի համակրանքի մրցանակ ՝  լավագույն իռլանդական ֆիլմի համար
2003 թվական - Համերաշխության մրցանակ` Սան Սեբաստյանի միջազգային կինոփառատոնում (Ջոել Շումախեր)


=== Առաջադրումներ ===
2003 - Իռլանդիայի կինոյի և հեռուստատեսության ակադեմիայի մրցանակի 7 անվանակարգ. Լավագույն իռլանդական կինոնկար, լավագույն օժանդակ դերասան (Ջերարդ Մաքսորլի և Կիարան Հայնդս), լավագույն օժանդակ դերասանուհի (Բրենդա Ֆրկերեր), լավագույն զգեստների ձևավորում (Ջոան Բերգին), լավագույն դիմահարդարում և սանրվածքներ (Դի Կորկորան, Էյբի Լեմաս), լավագույն օպերատորական աշխատանք (Բրենդան Գելվին)
2003 - Սան Սեբաստիանի կինոփառատոնի «Ոսկե խեցի» մրցանակի առաջադրում։
2004 - Empire Award մրցանակի առաջադրում` լավագույն դերասանուհի անվանակարգում (Քեյթ Բլանշետ)
2004 -  «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակի առաջադրում`լավագույն դրամատիկական դերասանուհի անվանակարգում (Քեյթ Բլանշետ)


== Նկարահանում ==
Ֆուտբոլային խաղի ժամանակ հերոսուհի Բլանշետը դիմում է իր հարևանին, դաջվածքով անանուն տղայի ասելով, որ նա ժամանակին հանդիպել է 90-ականների հայտնի ֆուտբոլիստ Էրիկ Կանտոնին։ Հետագայում Կանտոնը դարձել է դերասան և նկարահանվել Բլանշետի հետ «Էլիզաբեթ» ֆիլմում։
Ֆիլմում հնչել են U2- ի («Everlasting Love»), Սինադ Օ'Կոնորի Funeral Song» և «One More Day») և Tricky-ի («Aftermath») երգերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
«Վերոնիկա Գուերին»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Վերոնիկա Գուերին»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում: Կաղապար:Рейтинг
Գառնիկ Մեհրաբյան

Գառնիկ Մեհրաբյան (սեպտեմբեր 1937, Թեհրան, Իրան - հունիսի 5, 2022(2022-06-05)), իրանահայ ֆուտբոլիստ և մարզիչ։


== Կենսագրություն ==
Գառնիկ Մեհրաբյանը ծնվել է 1937 թվականի սեպտեմբերին, Թեհրանում։ Նա իր ֆուտբոլային  կարիերան  մեկնարկել է  «Թաջ» (այժմ  «Էսթեղլալ») ակումբում։ Նա նաև խաղացել  է Իրանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։
1963 թվականից խաղացել է «Արարատ Թեհրանի» ակումբում, իսկ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլից հեռանալուց հետո Մեհրաբյանը մարզչական պաշտոն է ստացել նույն ակումբում։ Ակումբում նրա հաջողությունները Մեհրաբյանին հնարավորություն են ընձեռել 1973 թվականից մարզելու Իրանի մինչև 20 տարեկանների և 1975 թվականից՝ Իրանի մեծահասակների հավաքականները։ 1964, 1978, 1979 թվականներին հռչակվել է Իրանի ֆուտբոլի «Տարվա լավագույն մարզիչ»։
1978 թվականին իր պաշտոնից ազատվելուց հետո, Մեհրաբյանը կարճատև համագործակցություն է ունեցել Թավրիզի «Մաշին Սազի» ակումբի հետ։ Այս հնարավորությունը աշխուժացրել է նրա մարզչական կարիերան՝ արժանանալով Արաբական Միացյալ Էմիրությունների ֆուտբոլային ասոցիացիայի ուշադրությանը և նա 1980 թվականից ընդգրկվել է երկրի հավաքականի մարզչական կազմում։
Մեհրաբյանը հետագայում բնակվել է Կալիֆորնիայի Գլենդել քաղաքում, որտեղ եղել է իր՝ 2007 թվականին հիմնած ֆուտբոլի ակադեմիայի տնօրենը և Լոս Անջելեսի «Փյունիկի» ֆուտբոլային սիրողական թիմի մարզիչը։
Մահացել է Լոս Անջելեսում 2022 թվականի հունիսի 5-ին կամ ըստ այլ աղբյուրի հունիսի 2-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռաֆիկ Հերգնյան

Ռաֆիկ Պապինի Հերգնյան (հոկտեմբերի 10, 1964(1964-10-10), Կամո, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարապետ, քանդակագործ, նկարիչ, Հայաստանի Հանրապետության Երկրորդ կարգի գծանկարիչ, Արտոնագրված ճարտարապետ, Ճարտարապետների միության անդամ, Հայաստանի Հանրապետության Երկրորդ կարգի գծանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ռաֆիկ Պապինի Հերգնյանը ծնվել է 1964 թվականին Նոր Բայազետում՝ Կամո (այժմ՝ Գավառ)։ 1977-1981 թվականներին հաճախել է Գավառի գեղարվեստի դպրոց։ 
1982 թվականին ընդունվել է Երևանի Կարլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի (այժմ՝ Ճարտարապետության և շինարարարության Հայաստանի ազգային համալսարան) ճարտարապետաշինարարական ֆակուլտետի ճարտարապետության բաժինը։ 1989 թվականին ավարտել է ինստիտուտը՝ ստանալով ճարտարապետի որակավորում։ 1983-1985 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1989-1994 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ Կամոյի Շրջանային խորհրդի գործադիր կոմիտեի ճարտարապետական բաժնում որպես ճարտարապետ։ 1989 թվականից սկսել է ծավալել անհատական ճարտարապետական և ստեղծագործական գործունեություն։ 1996-2000 թվականներին եղել է Գեղարքունիքի թեմի (Գեղարքունյաց թեմ) ճարտարապետ։ 1999 թվականին մասնակցել է Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ընտրությանը որպես պատգամավոր։ 
2014-2015 թվականներին կատարել է շինարարության տեխնիկական վերահսկում «Վորլդ-Վիժն»-ի՝ «Վորլդ Վիժն Հայաստան» զարգացման և բարեգործական միջազգային կազմակերպության Գավառի ՏԶԾ-ում։ 2007 թվականից աշխատում է Գավառի պետական երաժշտական քոլեջի Գեղանկարչության բաժնում որպես գեղանկարչության դասախոս։ 2009 թվականին հիմնադրել է «ՌԱՖ-ԱՎՈ», այժմ՝ «Հերգնյան» ճարտարապետանախագծային կազմակերպությունը։ 2019 թվականից հանդիսանում է ճարտարապետների միության անդամ։ 2019 թվականից ՀՀ Ճարտարապետների պալատի կողմից ճանաչվել է որպես արտոնագրված ճարտարապետ։ 
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի և մեկ դուստր։


== Ճարտարապետական գործունեություն ==
1996-1997 թթ. Գավառի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վերանորոգման աշխատանքներ
1998 թ. Գավառի Սուրբ Խաչ եկեղեցի
2005 թ. Արտանիշի Սուրբ Հովհաննես Կարապետի (Մկրտչի) մատուռ
2008 թ. Արմաղանի Սուրբ Հարություն եկեղեցի
2010 թ. Մեծ Մասրիկի Սուրբ Աստվածածին
2011 թ. Գավառի Կենտրոնական Հրապարակ
2012 թ. Կարմիր գյուղի Մայիսյան Հաղթանակներին նվիրված հուշարձան
2013 թ. Գավառի Սուրբ Կարապետ եկեղեցու զանգակատան կառուցում, հիմնանորոգման աշխատանքներ
2014 թ. Ձորագյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու զանգակատան կառուցում
2015 թ. Գեղարքունիքի մարզի Գանձակ գյուղի 1941-1945 թթ.-ին նվիրված հուշարձանի վերակառուցում
2015 թ. Գեղարքունիքի մարզի Գանձակ գյուղի 1915 թ.-ին նվիրված հուշարձան
2017 թ. Դսեղ գյուղում Թումանյանի տուն-թանգարանի դիմաց Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու զանգակատան նախագծում, եկեղեցու հիմնանորոգում
2018 թ. Գավառ քաղաքի հիմնադրման սեպագիր արձանագրության «Անձնագիր» հուշապատի նախագծի հեղինակ, ճարտարապետ
2021 թ. Գավառ քաղաքի մուտքի ճարտարապետական հուշարձան
2021 թ Գավառի Հուշահամալիր — պանթեոն 
2021 թ. Մադինա գյուղի եկեղեցի


== Ճարտարապետական աշխատանքներ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Պելելիկ

Պելելիկ, լիճ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Գլխատուն լեռան հյուսիսային լանջին։ Ծովի մակարդակից 2385 մ բարձրության վրա, 0,5 հա մակերեսով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալադաղ (գետակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալադաղ (այլ կիրառումներ)Ալադաղ, գետակ Եփրատի ձախակողմյան վտակ Արածանիի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Ծաղկանց լեռներից։ Ալադաղի շարունակությունը կոչվում է Կարաջան։ Երկարությունը մոտ 15 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Բահրեյնի դրոշ

Բահրեյնի դրոշը (արաբ․՝ علم البحرين‎‎) Բահրեյնի պետական խորհրդանիշներից է։
Սպիտակը եռանկյունները խորհրդանշում են իսլամի 5 պիլարները, կարմիրը` իսլամի կարջիտհա աղանդը։
Վիլեր Ֆոկոն

Վիլեր Ֆոկոն (ֆր.՝ Villers-Faucon), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 673 մարդ, բնակչության խտությունը` 58.93 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.42 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս-արևելք, Ամյեն քաղաքից 60 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 428 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 314-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 114։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,4 %։ 314 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 280 անձ (166 տղամարդ և 114 կին)։ Գործազուրկ են եղել 34 անձ (12 տղամարդ և 22 կին)։ 114 անաշխատունակներից 27-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 37-ը` թոշակառուներ, իսկ 50-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիթ Բեջանյան (ծանրորդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դավիթ Բեջանյան (այլ կիրառումներ)Դավիթ Իսահակի Բեջանյան (սեպտեմբերի 6, 1988(1988-09-06), Բոլշոյ Կամեն, Պրիմորիեի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսաստանաբնակ հայ ծանրորդ, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն, աշխարհի առաջնության մրցանակակիր։ Հանդես է գալիս 105 կգ քաշային կարգում։ Սպորտի վաստակավոր վարպետ։


== Սպորտային կարիերա ==
Նրա կարևորագույն հաջողություններն են եղել 2012 և 2013 թվականներին Եվրոպայի չեմպիոնի կոչմանը արժանանալը մինչև 105 կգ քաշային կարգում։ 2011 թ. դեկտեմբերի 17-ին ՌԴ նախագահի գավաթի մրցման ժամանակ սահմանել է աշխարհի ռեկորդային ցուցանիշ հրում վարժության մեջ 238 կգ։ 2014 թ. օգոստոսին Ռուսաստանի առաջնության ժամանակ Գրոզնի քաղաքում հրում վարժությունում ցուցաբերում է 241 կգ արդյունք, որը գերազանցում էր աշխարհի ռեկորդը, սակայն ծանրամարտի միջազգային ֆեդերացիայի (IWF) կողմից այն չի գրանցվում, քանի որ ցուցադրվել էր ներքին մրցաշարերում։ 2014 թ. նոյեմբերին Ալմատիում կայացաց աշխարհի առաջնության ժամանակ Ուզբեկստանը ներկայացնող Ռուսլան Նուռուդինովը անցնում է գործող ռեկորդը - 239 կգ, այնուհետ Դավիթը 240 կգ բարձրացնելով հետ է բերում ռեկորդակրի իր տիտղոսը, և վերջապես Ղազախստանի ներկայացուցիչ Իլյա Իլինը սահմանում է վերջնական ռեկորդը աշխարհի, հրում վարժության մեջ - 242 կգ։


== Անձնական կյանքը ==
Ապրում է Ստավրոպոլի շրջանի Սոլնեչնոդոլսկ վայրում, սովորում է Ստավրոպոլի ագրարային համալսարանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
iwrp.net, Bedzhanyan David
Դավիթ Բեջանյանը կրկին չեմպիոն
Տայի (Արդենների գավառ)

Տայի (ֆր.՝ Tailly), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 181 մարդ, բնակչության խտությունը` 4.60 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 39.31 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 75 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 50 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 98 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 80-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 81,6 %։ 80 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 75 անձ (43 տղամարդ և 32 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (1 տղամարդ և 4 կին)։ 18 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սավինիանո սուլ Ռուբիկոնե

Սավինիանո սուլ Ռուբիկոնե (իտալերեն՝ Savignano sul Rubicone), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ֆորլի Չեզանա գավառում։
Բնակչությունը՝ 14 890 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 647 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 47039։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0541։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.savignano-sul-rubicone.fo.it/ Archived 2006-08-08 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Միկելե Սալենտինո

Սան Միկելե Սալենտինո (իտալերեն՝ San Michele Salentino), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Բրինդիզի գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 6246 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 240 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 26 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 72018, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0831։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ։


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս։ 0831 966026
Էլեկտրոնային փոստ։ sindaco@comune.sanmichelesal.br.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.sanmichelesal.br.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Նուլե

Նուլե (իտալերեն՝ Nule), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Սասսարի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1573 մարդ (2008 թվականի տվյալով), բնակչության խտությունը կազմում է 30,37 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 51,8 կմ² տարածք, փոստային ինդեքս՝ 7010, հեռախոսային կոդ՝ 079:
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Կույս Մարիամ Աստվածածինը (Սանտա Մարիա Բամբինա)։


== Արտաքին հղումներ ==
La scheda del comune nel portale Comunas della Regione Sardegna
Ռուբար

Ռուբար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բարվարի գավառակում։ Գտնվում էր Արևելյան Տիգրիսի ձախ կողմից վտակներից մեկի հովտում, Սղերդ քաղաքից 47 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գեղի (Սյունիքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գեղի (այլ կիրառումներ)Գեղի,
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Կապանի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Կապանից 26 կմ հյուսիս-արևմուտք, Գեղի գետի միջին հոսանքի աջ ափին։
Կիչի Սոֆուլու անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Կապանի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Գեղիի մշտական բնակչությունը կազմել է 172, առկա բնակչությունը` 106 մարդ։ Մինչև 1988-1989 թթ. բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով։
Գեղիի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և դաշտավարությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գեղիում է գտնվում Սյունիք աշխարհի նշանավոր “Գեղի” բերդը, որի ավերակները հազիվ են նշմարվում, կան X դարի եկեղեցու և գերեզմանոցի հետքեր։


== Տես նաև ==
Գեղիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում Archived 2014-01-29 at the Wayback Machine.
Համայնքի ղեկավարի Էջը Սյունիքի մարզպետարանի կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Բալտազար Ռուսսով

Բալտազար Ռուսսով (1536, Տալլին, Լիվոնյան օրդեն, Լիվոնիա - նոյեմբերի 24, 1600(1600-11-24), Տալլին, Շվեդիա), լիվոնյան պատմաբան։ Եղել է քարոզիչ և ուսուցիչ Տալլինում։ Լիվոնյան պատերազմի ժամանակ Ռուսսովը սկսում է գրել իր «Լիվոնյայի տարեգրութուն» աշխատությունը։ Նա եղել է Շվեդիայի կողմնակից և պայքարել է լիվոնյան ազնվականության դեմ։


== Աշխատությունները ==
Լիվոնիայի տարեգրություն


== Գրականություն ==
Winkelmann, «Bibliotheca Livoniae historica» (№ 468); Russwurm, в «Beiträge zur Kunde Liv-, Esth- und Kurlands»; Schiemann, «Neues über Balth. Russow», в «Nordische Rundschau» (հուլիս, 1886 թ․).


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[1]* Archived 2012-05-02 at the Wayback Machine.
Գեորգի Շենգելայա

Գեորգի Շենգելայա (վրաց.՝ გიორგი შენგელაია, մայիսի 11, 1937(1937-05-11)[…], Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 17, 2020(2020-02-17), Թբիլիսի, Վրաստան), վրացի դերասան և կինոռեժիսոր։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1985)։


== Կենսագրություն ==
Գեորգի Շենգելայան ծնվել է 1937 թվականի մայիսի 11-ին Մոսկվայում, ռեժիսոր Նիկոլայ Շենգելայայի ու Նատո Վաչնաձեի ընտանիքում։
1961 թվականին ավարտել է Ս. Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսաստանյան պետական համալսարանի ռեժիսորական ֆակուլտետը (Ալեքսանդր Դովժենկոյի ու Միխայիլ Ճիաուրելիի արվեստանոց), դիպլոմայինը պաշտպանել է 1963 թվականին։
1961 թվականից որպես ռեժիսոր աշխատել է «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում։ Ռեժիսորական արվեստանոց է վարում Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան կինոյի ու թատրոնի ինստիտուտում։ 1986 թվականին դարձել է Բեռլինի կինոփառատոնի մրցանակակիր «Ռեժիսոր» անվանակարգում։ 1985 թվականին Գեորգի Շենգելայային շնորհվել է Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչում։ 1991-1992 թվականներին եղել է Վրաստանի Պետխորհրդի անդամ։ 2001 թվականի մարտին Գեորգի Շենգելայան հիմնադրել է «Վազի վրացական կուսակցություն։ Ռուսաստանի հետ միասին» քաղաքական կազմակերպությունը, որի ղեկավարն է։
Գեորգի Շենգելայան ամուսնացած է եղել դերասանուհի Սոֆիկո Ճիաուրելիի (1937-2008) հետ։ Նրանք ունեցել են երկու որդի՝ Նիկոն, ով նկարիչ է, և Սանդրոն, ով դերասան է։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր ===
1962 - Ալավերդոբա (նովել «Երկու պատմվածք» կինոժողովածուում)
1965 - Մրցանակ (նովել «Անցյալի էջեր» կինոալմանախում)
1966 - Մացի Խվատիա
1969 - Փիրոսմանի
1973 - Վերա թաղամասի մեղեդիները
1971 - Արի խաղողի դաշտը
1980 - Սերը պետք է բոլորին
1985 - Երիտասարդ կոմպոզիտորի ճանապարհորդությունը
1987 - Խարեբա և Գոգի
1996 - Օրֆեյի մահը
1999 - Վրացական խաղող
2005 - Եվ գնում է գնացքը


=== Սցենարիստ ===
1962 - Ալավերդոբա (նովել «Երկու պատմվածք» կինոժողովածուում)
1965 - Մրցանակ (նովել «Անցյալի էջեր» կինոալմանախում)
1966 - Մացի Խվատիա
1969 - Փիրոսմանի
1973 - Վերա թաղամասի մեղեդիները
1985 - Երիտասարդ կոմպոզիտորի ճանապարհորդությունը
1987 - Խարեբա և Գոգի
1996 - Օրֆեյի մահը
1999 - Վրացական խաղող
2005 - Եվ գնում է գնացքը


=== Դերասան ===
1957 - Մեր բակը
1957 - Օթարի այրին - Գեորգի, այրու որդին
1960 - Ասք մի աղջկա մասին
1965 - Հիմա ժամանակներն ուրիշ են - Գոգիա
1976 - Արի խաղողի դաշտ


== Մրցանակներ ==
1974 - Չիկագոյի միջազգային կինոփառատոնի «Ոսկե Հյուգո» մրցանակ («Փիրոսմանի» ֆիլմի համար)
1986 - Բեռլինի 36-րդ կինոփառատոնում արժանացել է Արծաթե արջ մրցանակի լավագույն ռեժիսուրայի համար («Երիտասարդ կոմպոզիտորի ճանապարհորդությունը» ֆիլմի համար)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գեորգի Շենգելայան Internet Movie Database կայքում
84 (թիվ)

84 (ութսունչորս), բնական թիվ է


== Գիտության մեջ ==
84-ը Փոլոնիումի ատոմային թիվն է
84 կարգային թիվն է կրում Քլիո աստերոիդը


== Տե'ս նաև` ==
84-րդ հյուսիսային զուգահեռական
84 թ.
Մ. թ. ա. 84 թ.
1984 թ.
Վիլիարտա Կինտանա

Վիլիարտա Կինտանա (իսպ.՝  Villarta-Quintana), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Սանտո-Դոմինգո-դե-լա-Կալսադա շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 24,73 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 144 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 53 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Villarta-Quintana
Պաշտոնական կայք
Ինֆրակարմիր լուսանկարչություն

Ինֆրակարմիր լուսանկարչություն, լուսանկարների ստացումն ինֆրակարմիր ճառագայթներով։ Այդ ճառագայթները մթնոլորտում բավական թույլ են ցրվում, ուստի հնարավոր է դառնում առարկաների հստակ պատկերների ստացումը մեծ (40-50 կմ) հեռավորությունների վրա, նույն եղանակներով, ինչպես և սովորական լուսանկարչության դեպքում։ Կարելի է ստանալ նաև լրիվ մթության մեջ գտնվող առարկաների պատկերները։ Այդպիսի լուսանկարների ստացման եղանակներից ամենապարզն ինֆրակարմիր ճառագայթման նկատմամբ զգայուն լուսանկարչական թիթեղի կամ ժապավենի վրա անմիջական լուսանկարման մեթոդն է։ Ինֆրակարմիր լուսանկարչություն լայն կիրառություն ունի բժշկության, բուսաբանության մեջ, աստղաֆիզիկայում։ Այն անփոխարինելի է փաստաթղթերի, յուղանկարների, խունացած պատկերների ուսումնասիրության համար։
Է. Լ. Ջեյմս

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ջեյմս (այլ կիրառումներ)Էրիկա Լեոնարդ (անգլ.՝ Erika Leonard, ի ծնե` Միտչել, անգլ.՝ Erika Mitchell, առավել հայտնի՝ Է. Լ. Ջեյմս (E. L. James) կեղծանվամբ, մարտի 7, 1963(1963-03-07)[…], Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի կին գրող, «Մոխրագույնի հիսուն երանգները» էրոտիկ բեսթսելլերի և տվյալ շարքի շարունակության հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Էրիկա Լեոնարդը ծնվել է 1963 թվականին։ Մեծացել է Անգլիայի կենտրոնում գտնվող Բաքինգեմշիր կոմսությունում և Քենթի համալսարանում սովորել է պատմություն։ Այնուհետև աշխատել է հեռուստատեսության դպրոցում որպես օգնական, իսկ հեռուստատեսությունում՝ կառավարիչ։
Սկզբում Ջեյմսը գրել է ֆանֆիկ՝ «Snowqueen’s Icedragon» վերնագրով։ Ի վերջո, նրա գրվածքներն արտացոլվել են «Մոխրագույնի հիսուն երանգները» վեպում։
2012 թվականին Թայմ ամսագիրը Էրիկային ներառել է «Աշխարհի ամենաազդեցիկ 100 մարդիկ» ամենամյա ցանկում։
2014 թվականի մարտի 22-ին իր Ինստագրամում նա ակնարկել է նոր գիրք գրելու մասին։ Մանրամասները դեռևս հայտնի չեն։
2015 թվականի հունիսի 15-ին իր Ինստագրամում հրապարակել է լուսանկար իր նոր՝ «Գրեյ. Մոխրագույնի հիսուն երանգները՝ գրված Քրիստիան Գրեյի դեմքով» գրքի մասին։
2019 թվականի ապրիլի 16-ին Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում վաճառքի է հանվել գրողի նոր գիրքը՝ «Պարոն» (անգլ.՝ The Mister) վերնագրով։
Էրիկան ապրում է Լոնդոնի արևմուտքում ամուսնու՝ սցենարիստ և ռեժիսոր Նայլ Լեոնարդի (Niall Leonard) և երկու որդիների հետ։


== Ստեղծագործություններ ==
«Մոխրագույնի հիսուն երանգները» (2011)
«Ավելի մուգ հիսուն երանգները» (2011)
«Ազատագրված հիսուն երանգները» (2012)
«Գրեյ» (2015)
«Էլ ավելի մութ» (2017)
«Պարոն» (2019)


== Մրցանակներ ==
«Nielsen Golden Book Award»` «Մոխրագույնի հիսուն երանգները» վեպերի շարքի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.)
Կարմիր վանք (այլ կիրառումներ)

Կարմիր վանք եզրը կարող է վերաբերել.

Կարմիր վանք, վանք Նախիջևանում։
Կարմիր վանք (նաև՝ Դասնո վանք, Հոռոմաշեն), վանք Շամխորի շրջանում։
Կարմիր վանք, վանք Վայոց ձորում
Կարմիր վանք, գյուղ Կարսի մարզում
Կարմիր վանք, կիսավեր եկեղեցի, Արցախ
Կարմիր վանք, վանք Արդվին գյուղում։
Կարմիր վանք, նախկին կաթողիկոսանիստ կենտրոն Քեսունում (Կիլիկիա)
Պատմություն Աղվանից աշխարհի

«Պատմություն Աղվանից աշխարհի» (գրբ.՝ Պատմութիւն Աղուանից աշխարհի), հայկական միջնադարյան պատմագրության հուշարձան, որի հեղինակն ավանդաբար համարվում է պատմագիր Մովսես Կաղանկատվացին։ Աշխատությունը գրված է 7-10-րդ դարերում գրաբարով։ Աշխատությունը կազմված է երեք գրքից և իրենից ներկայացնում է վաղ միջնադարյան Կովկասյան Աղվանք, Հայաստանի, Վրաստանի, Կովկասին հարակից ժողովուրդների և ժողովուրդների, Բյուզանդիայի, Սասանյան Պարսկաստանի և Արաբական խալիֆայության հասարակական կարգի վերաբերյալ սկզբնաղբյուր։


== Ընդգրկող ժամանակաշրջան ==

«Պատմություն Աղվանից աշխարհի» աշխատությունը ժամանակագրորեն ընդգրկում է հին ժամանակներից մինչ մ.թ. 10-րդ դարը Աղվանք հասկացությունը հեղինակը հասկանում է 387 թվականին Բյուզանդական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև Հայաստանի առաջին բաժանումից հետո ի հայտ եկած վարչական միավոր։ Պետք է նշել, որ 9-10-րդ դարերում «Աղվանք» հասկացությունը դառնում է պատմական։ Հին՝ «Աղվանք» (Արան) անվանումը պահպանած շրջաններից մեկի տարածքն արդեն նույնական չէր հնագույն Աղվանքի տարածքին։ Հենց «Աղվանք» հասկացությունն արդեն 7-րդ դարում կորցրեց նախկին կապը էթնիկ աղվանների հետ, և սկսած հենց այդ ժամանակից՝ այն կապվում էր երբեմնի գոյություն ունեցած Աղվանքի արևմտյան մասին հետ, որտեղ որոշակիորեն ապրում էր նաև հայ բնակչություն։


== Գրքի մասին ==

Համաձայն Ուղղափառ հանրագիտարանի՝ «Պատմություն Աղվանից աշխարհի» երկում Կովկասյան Աղվանք հասկացությունն ըմբռնվում է տարածք, որը գտնվում է Հայկական եկեղեցու աղվանից կաթողիկոսի իրավասության ներքո, որը ձգվում էր Արաքսից մինչև Դերբենտ։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==