armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ջո Հոքի

Ջո Հոքի (Ջոզեֆ Բենեդիկտ Հոքի, անգլ.՝ Joe Hockey, օգոստոսի 2, 1965(1965-08-02), Սիդնեյ, Ավստրալիա), հայազգի ավստրալիացի քաղաքական գործիչ։ 1996-2015 թվականներին եղել է խորհրդարանի անդամ, 2013 թվականի սեպտեմբերի 18-ից մինչև 2015 թվականի սեպտեմբեր Թոնի Աբոտի կառավարությունում եղել է Ավստրալիայի գանձապետը։ Ջոն Հովարդի կառավարությունում եղել է Ավստրալիայի Անձնակազմի սպասարկման նախարար, Աշխատանքի և զբաղվածության հարցերի նախարար։
2015 թվականին Հոքիի հրաժարականից հետո նրան փոխարինել է Թրենթ Զիմերմանը, ով նախկինում եղել է նրա աշխատակիցը։
2015 թվականի դեկտեմբերի 8-ին ներկայացվել է նշանակվելու Ավստրալիայի դեսպան ԱՄՆ-ում Կիմ Բեզլիի լիազորությունների ավարտից հետո։ 2016 թվականի հունվարի 9-ին նշանակվել է Ավստրալիայի դեսպան ԱՄՆ-ում։


== Կենսագրություն ==
Հոքին ծնվել է Հյուսիսային Սիդնեյում։ Հայրը հայ է (ծնվել է Բեթղեհեմում), մայրը՝ ավստրալուհի։ Եղել է ընտանիքի չորրորդ երեխան։ Հոր իսկական ազգանունը եղել է Հոքեդոնյան։ 1948 թվականին Ավստրալիա ժամանելով՝ վերցրել է ազգանվան «Հոքի» մասը։
Սովորել է Սուրբ Ալյոշս արական դպրոցում, այնուհետև Սիդնեյի համալսարանում՝ ստանալով արվեստի և իրավունքի բակալավրի աստիճան։ Համալսարանական տարիներին եղել է Ուսանողական խորհրդի նախագահը։ 1986 թվականին Հովհաննես Պողոս II-ի Ավստրալիա կատարած այցի ժամանակ կազմակերպել է նրա այցը համալսարան։ 1987 թվականին նա բողոքարկեց Բոբ Հոուկի համալսարանական վճարների ներմուծումը։ Հոքին ուսանողական խորհրդի նախագահ լինելու տարիներին իրականացրել է համալսարանի ակումբի գլխավոր շենքի վերանորոգումը, կրճատել Honi Soit ուսանողական թերթի ծախսերը, բացել է իրավախորհրդատվական ծառայություն։ Ուսխորհրդի նախագահության պաշտոնավարման ավարտին փոխվարչապետ Լիոնել Բաունից առաջարկ է ստացել միանալու Ավստրալիայի լեյբորիստական կուսակցությանը։ Ուսումնասիրելով Ջոն Սյուարտ Միլի փիլիսոփայությունը՝ նա միանում է լիբերալ կուսակցությանը։ Համալսարանն ավարտելուց հետո, մինչև քաղաքականություն մտնելը,Sydney Morning Herald։ եղել է Corrs Chambers Westgarth կազմակերպության բանկային և ֆինանսական իրավաբան, այնուհետև՝ նոր Հարավային Ուելսի վարչապետի աշխատակազմում քաղաքականության տնօրեն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆլավիանա Չառլզ

Ֆլավիանա Չառլզ (անգլ.՝ Flaviana Bahati Charles, 1978, Մորոգորո, Տանզանիա), տանզանիացի իրավաբան և Տանզանիայի Բիզնեսի և մարդու իրավունքների (BHRT) գլխավոր գործադիր տնօրեն։ Ֆլավիանա Չարռլզը նաև Աֆրիկյան միության Հակամարտությունների կանխարգելման և միջնորդության աֆրիկյան կանանց ցանցի (FemWise-African)  ակտիվ անդամ է։


== Կենսագրություն ==
Ֆլավիանա Չարլզը որբ է։ Մեծացել Տանզանիայի Մթանդիկա մի մեծ գյուղում, որը գտնվում է Դար-էս-Սալամից 400 կիլոմետր (250 մղոն) արևմուտքում և շրջանի մայրաքաղաք Իրինգայից՝ 100 կիլոմետր (62 մղոն) դեպի արևելք։ Գյուղն աղքատ է. Բնակիչները ապրուստի միջոց են վաստակում մայրուղու անցորդներին սոխ վաճառելով, իսկ Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու միանձնուհի «Տերեզինա քույրերը», ղեկավարում են նախնական և առևտրային դպրոցները, հիվանդանոցը, կլինիկան և մանկատունը։ Միանձնուհիները մեծապես կախված են արտերկրյա նվիրատվություններից։
Չարլզը կարողացել է Մթանդիկայի Առևտրի դպրոց հաճախել հովանավորչական դրամաշնորհի միջոցով։ Նա եղել է տասը ուսանողներից մեկն է։ Նրան դաստիարակվել է Թերեզինա քույրերից Բարբերինա Մհագալան, որը առևտրային դպրոցի պատասխանատուն (proctor) է, որը երիտասարդ աղջիկներին, ովքեր ի վիճակի չէին միջնակարգ կրթություն ստանալ, սովորեցնում է դերձակի և կարի հմտություններ։
2002 թվականին Չարլզը ստացել է Դար-էս-Սալամի համալսարանի Իրավագիտության բակալավրի (LLB) աստիճան։ Այնուհետև շարունակել է կրթությունը ստանալով մագիստրոսի Միջազգային իրավունքի և մարդու իրավունքների կոչում 2010 թվականին Անգլիայի Քովենթրիի համալսարանում (Քովենտրի)։


== Գործունեություն ==
Համալսարանն ավարտելուց հետո Ֆլավիանա Չարլզը դարձել է Տանզանիայի Իրավունքի և Մարդու իրավունքների կենտրոնի ծրագրերի աշխատակից, որտեղ նա  գենդերային հավասարության մասին մի շարք այնպիսի հրապարակումներ համահեղինակ է, որոնք վերաբերվում են արդյունահանման ոլորտին, ներդրումներում համայնքի իրավունքներին, կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվությանը և մաքուր, առողջ և անվտանգ շրջակա միջավայրի իրավունքին։ Չարլզը բազմաթիվ կազմակերպությունների անդամ է, որոնք կենտրոնացած են օրենքի և մարդու իրավունքների վրա, այդ թվում ՝ «Տանգանիկայի իրավաբանական ընկերություն» (շարունակական իրավաբանական կրթության կոմիտե), «Արևելյան Աֆրիկայի իրավաբանական ընկերություն», «Աֆրիկյան կոալիցիա կորպորատիվ հաշվետվողականություն», «Տանզանիայի կին իրավաբանների ասոցիացիա» և «Տանզանիայի իրավապաշտպանների ասոցիացիա» կազմակերպությունները։ Բացի այդ, Չարլզը դասախոսություններ է կարդում Բագամոյոյի համալսարանում և Տանզանիայի իրավաբանական դպրոցում՝ հատուկ շեշտադրում անելով գենդերային հավասարության, համայնքային ներդրումների իրավունքների, մաքուր շրջակա միջավայրի իրավունքի և կորպորատիվ սոցիալական պատասխանատվության վրա։
Ֆլավիանան այժմ Տանզանիայի կին-իրավապաշտպանների կոալիցիայի նախագահն է և Աֆրիկայի փաստաբանների ասոցիացիայի (AFBA) գլխավոր քարտուղարը։ Քեմբրիջի համալսարանի հրատարակչության Բիզնես և մարդու իրավունքներ հանդեսի խմբագիրն է։
Նա մեկնաբանել է նավթի և գազի արտահանման ազդեցությունը կանանց և տեղի աղքատ համայնքների վրա, ինչպես նաև առկա իրավական շրջանակների «կուրությունը», որոնք խորացնում են գենդերային անհավասարությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեզյեր ան Բրեն (կանտոն)

Մեզյեր ան Բրեն (ֆր.՝ Mézières-en-Brenne), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Կենտրոն շրջանում։ Էնդր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Լը Բլան օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 3578 մարդ էր։Կանտոնի համարը 3615 է։ Կանտոնում կա 8 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Յոհաննես Գայս

Յոհաննես Գայս (գերմ.՝ Johannes Geis, օգոստոսի 17, 1993(1993-08-17), Շվայնֆուրտ, Ստորին Ֆրանկոնիա, Բավարիա, Գերմանիա), գերմանացի ֆուտբոլիստ, «Շալկե 04» ակումբի կիսապաշտպան։ Վարձավճարով հանդես է գալիս «Սևիլյա» ակումբում։


== Ակումբային կարիերա ==
Գայսը «Գրոյտեր Ֆյուրտ» ակումբի սան է։  2010 թվականի նոյեմբերի 20-ին «Պանդերբորնի» դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Գերմանիայի երկրորդ դիվիզիոնում։ 2012 թվականին Յոհաննեսն օգնել է թիմին հասնել Բարձրագույն դիվիզիոն։ Փետրվարի 24-ին Լեվերկուզենի «Բայերի» դեմ խաղում Գայսը կատարել է իր նորամուտը Բունդեսլիգայում։ Ապրիլի 24-ին «Նյուրնբերգի» դեմ խաղում նա խփել է իր առաջին գոլը հօգուտ «Գրոյտեր Ֆյուրտի»։
2013 թվականի ամռանը Յոհաննեսը տեղափոխվել է «Մայնց 05»։  Օգոստոսի 11-ին «Շտուտգարտի» հետ խաղում նա իր դեբյուտը կատարեց նոր թիմի կազմում։ Մրցաշրջանի ընթացքում Գայաը դարձավ թիմի լավագույն ասիստենտ, հատկապես նա հայտնի էր իր գագաթահար փոխանցումներով։ Մարտի 29-ին «Աուքսբուրգի» դեմ խաղում Գայսը խփել է իր առաջին գոլը «Մայնցի» կազմում։
2015 թվականի հունիսի 23-ին Յոհաննեսը տեղափոխվել է «Շալկե 04» 11 միլիոն եվրոյով՝ գումարած բոնուսները. նա կնքել է պայմանագիր մինչև 2019 թվականը։ Օգոստոսի 15-ին Բրեմենի «Վերդերի» հետ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը թիմի կազմում։ Դեկտեմբերի 4-ին «Հաննովեր 96»-ի դեմ խաղում Գայսը խփել է իր առաջին գոլը «Շալկեի» կազմում։ 2017 թվականի ամռանը Յոհաննեսը վարձավճարով տեղափոխվել է Իսպանիայի «Սևիլյա» 7 մլն եվրոյով գնելու իրավունքով։


== Միջազգային կարիերա ==
2015 թվականին Գերմանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Գայսը Չեխիայում մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։  Մրցաշարում նա մասնակցել է Դանիայի և Պորտուգալիայի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերին։


== Վիճակագրություն ==


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
2016 թվականի օգոստոսի 15-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը fussballdaten.de կայքում (գերմ.)
Ֆուտբոլիստի էջը dfb.de կայքում (գերմ.)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը sports.ru կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը kleeblatt-chronik.de կայքում (գերմ.)
Չեբա (Կատունի վտակ)

Չեբա (ռուս.՝ Чеба), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն գետի աջ ափով՝ 240 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100006671
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  115100667
Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ապացույցների տեսություն

Ապացույցների տեսություն, մաթեմատիկական տրամաբանության բաժին, որ ներկայացնում է ապացույցներ ֆորմալ մաթեմատիկական օբյեկտների տեսքով, որոնց վերլուծությունը իրականանում է մաթեմատիկական մեթոդների օգնությամբ։ Ապացույցները հիմնականում լինում են ինդուկտիվ կերպով որոշված տվյալների համակարգի տեսքով, որոնք ստեղծվել են ֆորմալ համակարգերի աքսիոմներին և եզրակացություններին համապատասխան։ Այդ եղանակով ապացույցների տեսությունը սինտակտային են՝ ի տարբերություն մոդելների իմաստաբանական տեսության։ Մոդելների տեսության, բազմության աքսիոմատիկ տեսության և ալգորիթմների տեսության հետ միասին ապացույցների տեսությունը մաթեմատիկայի՝ այսպես կոչված «չորս սյուներից» մեկն է։ Ապացույցների տեսությունը օգտագործում է ապացույցների հասկացությունների ճշգրիտ սահմանումները։
Ապացույցների տեսությունը կարևոր է փիլիսոփայական տրամաբանության համար, որում առանձնահատուկ ուշադրություն է ներկայացնում տեսականորեն ապացուցվող սեմանտիկների գաղափարը։ Այն հիմնված է ապացույցների կառուցողական տեսության ֆորմալ-տրամաբանական մեթոդների վրա։


== Պատմություն ==
Չնայած տրամաբանության ձևավորումը նշանակալիորեն զարգացում է ապրել այնպիսի հեղինակների ստեղծագործությունների շնորհիվ, ինչպիսիք են Գ. Ֆրեգեն, Ջ. Պեանոն, Բ. Ռասելը և Ռ. Դեդեքինդը։ Սակայն ապացույցների տեսության հիմնադիրը համարվում է Հիլբերտը, ով ստեղծել է այն, ինչ կոչվում է Հիլբերտի ծրագիր մաթեմատիկայի հիմունքների համար։
Զուգահեռաբար նաև ստեղծվել են ապացույցների կառուցողական տեսության հիմունքները։ Յան Լուկաշևիչը 1926 թվականին ենթադրել է, որ կարելի է Հիլբերտի համակարգերը բարելավել՝ որպես տրամաբանության աքսիոմային ներկայացման հիմքեր։ 1934 թվականին Հենցենը առաջ է քաշել այսպես կոչված հաշվարկման հաջորդականությունը, որն ավելի լավ է արտահայտել տրամաբանական կապերի երկակիությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Такеути Г. Теория доказательств. — М.: Мир, 1978. — 412 с.
Տիրհաուպտեն

Տիրհաուպտեն  (իտալերեն՝ Thierhaupten), կոմունա Գերմանիայում, գտնվում է Բավարիա երկրամասում։ Գտնվում է Շվաբիա վարչական կենտրոնում։ Աուգսբուրգ շրջանում։
Բնակչությունը կազմում է 3777 մարդ (31 դեկտեմբեր 2010 թվական)։ Տարածքը կազմում է 39,15 կմ²։ Պաշտոնական կոդ 09 7 72 207։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Ստարի Սոլոտվին

Ստարի Սոլոտվին (ուկրաիներեն՝ Старий Солотвин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1593 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստարի Սոլոտվին գյուղում բնակվում էր 1 011 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,33 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 233,49 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Շղթայվածը (թատերգություն)

Շղթայվածը, Լևոն Շանթի դրամաներից, որ նա գրել է 1918 թվականին։ Բազմիցս բեմադրվել է հայ թատրոնում։
Պիեսում նոր տեսանկյունից է ներկայացված Արտավազդի առապելը։ Նաղաշը ժողովրդին քարոզում է, թե ազատությունը կբերի Շղթայվածը՝ Արտավազդը։


== Սյուժեն ==
Դրամայում պատկերված գործողությունները տեղի են ունենում միջնադարյան Անիում. Անիի էմիրը Մանուչէի որդին է, որն իր իշխանությանը հասել է բռնության միջոցով ու Անին համարում է իր սեփականությունը։ Նույնպիսի բռնակալ է իշխան Վահան Պահլավունին, որն էլ Անին համարում է իր սեփականությունը։ Սակայն անեցիները ելնում են նրանց դեմ և երկուսին էլ դուրս են շպրտում քաղաքից։ Հեղափոխության արդյունքում Անիում իշխանությունն անցնում է արհեստավորների ձեռքը, սակայն սպասված փոփոխությունները չեն կատարվում, քաղաքում գրեթե ամեն ինչ մնում նույնը. դարբին Ավագը, որ նախկինում բողոքում էր իշխանությունից, իրենց համարում էր էմիրի գերին, դառնալով Անիի ղեկավարներից մեկը, անճանաչելիորեն փոխվում է։ «Այժմ ե՛ս եմ է,իրը, ե՛ս եմ Անիի տերը»,- ասում է Ավագը էմիրի Հարճին, որ մնացել էր պալատում։


== Արտավազդի առասպելը ==
Արտավազդի առասպելը հայ մատենագիտության մեջ պահպանվել է երկու մեկնությամբ. Եզնիկ Կողբացին Արտավազդին ներկայացնում է, որպես բարի դյուզազն, որ պիտի ազատվի շղթաներից ու տիրի աշխարհին՝ բերելով ազատություն։ Մովսես Խորենացին Արտավազդին պատկերում է իբրև ավերիչ ոգի, որ ազատվելու դեպքում կավերի աշխարհը։


== Ծանոթագրություններ ==
Հիդրոպարկ (Կիև)

Հիդրոպարկ (ուկրաիներեն՝ Гідропарк), զբոսայգի, որը գտնվում է Վենետիկյան և Դոլոբեցյան կղզիների վրա, Դնեպրի և Ռուսանովի նեղուցի միջև, Կիևում։ Հիդրոպարկը գտնվում է նախկին Պրեդմոստնի սլոբոդայի տեղում, որը ոչնչացվել էր 1943 թվականին Կիևի օկուպացիայի ժամանակ։ Ստեղծվել է 1965-1968 թվականներին, որպես ջրային-զվարճալիքների համալիր բազմաթիվ լողափներով, ջրային ատրակցիոնններով, նավակայաններով։ Զբոսայգու մակերեսը կազմում է 365 հա։ Նախագծի ճարտարապետներն էին Վ. Լ. Սուվորովը և Ի. Պ. Շպարան։
Ամռանը Հիդրոպարկը կարող է ընդունել միաժամանակ մինչև 75 հազար մարդ, իսկ օրվա ընթացքում «Հիդրոպարկ» մետրոյի կայարանով անցնում է մինչև 250 հազար մարդ։

Կղզիները իրար են միացվում Վենետիկյան կամուրջով, որի երկարությունն է 144 մ (կառուցվել է 1966 թ.), Դնեպրի աջ ափի հետ միանում է Մետրո կամուրջով, իսկ ձախ ափի հետ Ռուսանովի մետրոյի կամուրջով։ Զբոսայգում է գտնվում «Հիդրոպարկ» մետրոյի Սվյատոշինսկո-Բրովարսկի գծի կայարանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեսարան դեպի Հիդրոպարկ (Wikimapia)
Կիևյան Հիդրոպարկի մասին կայք
Տեսարան դեպի կիևյան Հիդրոպարկ Յանդեքս.Պանորամա ծառայությունում։
Ալյոշկինո (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱլյոշկինոԱլյոշկինո (ռուս.՝ Алёшкино, բաշկիրերեն՝ Алешкин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 286 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կիզիլգա

Կիզիլգա (ռուս.՝ Кызылга, բաշկիրերեն՝ Ҡыҙылғы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 73 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բալսֆյորդ

Բալսֆյորդ (նորվ.՝ Balsfjord), կոմունա Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Ստուրսթեինես քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն համարվում է բուկմոլը։ Զբաղեցնում է 1495.85 կմ² տարածք։


== Բալսֆյորդի զինանշանը ==
Բալսֆյորդ կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է դեղին գույնի գութան։ Այն խորհրդանշում է կոմունայի տնտեսության առանցքային ճյուղերից մեկը՝ գյուղատնտեսությունը։


== Բնակչություն ==
Համաձայն 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Բալսֆյորդ կոմունայում բնակվում է 5529 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ չհաշված վերջին տարիների փոքր նվազումը։


== Տեսարժան վայրեր ==
Բալսֆյորդում հայտնաբերվել է մոտ 60 ժայռապատկերներ, որոնք հայտնի են որպես Տենեսի ժայռապատկերներ։ Ժայռապատկերները թվագրվում են 3 ժամանակաշրջանի՝ մ.թ.ա 4600  մինչև մ.թ.ա 2600 թվականներ։ Հուշարձանի ժայռապատկերները համարվում են Սկանդինավիայում հայտնաբերված ամենահին վավերագրերը, որոնք նկարագրում են որսորդների կենցաղն ու մշակույթը։ Տենեսի ժայռապատկերների մասին վկայությունները թվագրվում են 1799 թվականով, երբ Կոպենհագենի պրոֆեսոր-բուսաբան Մարտին Վալը անդրադարձել է այդ մասին իր օրագրում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Կոմունայի վիճակագրական տվյալները վերցված Նորվեգիայի վիճվարչությունից: Archived 2007-09-30 at the Wayback Machine. (նորվեգերեն)


== Ծանոթագրություններ ==
Դաիրբաշ

Դաիրբաշ, լեռնագագաթ Ղարադաղի լեռներում, Հագար քաղաքից մոտ 7 կիլոմետր արևելք, Արաքսի աջ ափից մոտ 22 կիլոմետր հեռավորությամբ։ Համարվում է Ղարադաղի լեռների բարձր գագաթներից մեկը։ Բարձրությունը մոտ 2720 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Ադամդաղի լեռնաշղթա

Ադամդաղի լեռներ, Ադամդաղ, լեռներ Թուրքիայի արևելքում, Հայկական Պար լեռնահամակարգում, Աշկալայի դաշտի հարավարևմտյան կողմում՚։ Ձգվում են արևմուտքից արևելք ուղղությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գյուղատնտեսության մեքենայացման և էլեկտրաֆիկացման ինստիտուտ

Գյուղատնտեսության մեքենայացման և էլեկտրաֆիկացման ինստիտուտ գիտահետազոտական ինստիտուտ Խորհրդային Հայաստանում։ Ստեղծվել է 1960 թվականին, Պռոշյան ավանում։ Ունեցել է լեռնային երկրագործության և նոր հողերի իրացման, այգեգործության, պտղաբուծության, ծխախոտի, բանջարաբուծության, անասնապահության, գյուղատնտեսության Էլեկտրիֆիկացման, ռադիո-էլեկտրաչափիչ տեխնիկայի, մեքենաների շահագործման, Փորձարկման ու նորոգման, գիտատեխնիկական ինֆորմացիայի և կոորդինացիայի, կոնստրուկտորական բաժիններ, ասպիրանտուրա, փորձնական նմուշների պատրաստման գործարան, մեքենայական պարկ։ Ինստիտուտում մշակվել են լեռնային երկրագործությանը հարմար համապատասխան մեքենաների համակարգեր։ 
Ստեղծվել են նոր մեքենաներ՝ ինքնաթափ կցասայլակով քարհավաք, փխրեցուցիչ, մեծ քարերի բարձիչ, այգեթաղ, այգեբաց, սածիլատնկիչ, չորանոցներում ծխախոտի շրջանակները փոխադրող տեղակայանք և այլն։ Հրատարակել է գիտական աշխատությունների ժողովածուները։
Կովշի (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Կովշի (ռուս.՝ Ковши), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 25 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քանյե Ուեսթ

Քանյե Օմարի Ուեսթ (անգլ.՝ Kanye Omari West, հունիսի 8, 1977(1977-06-08), Ատլանտա, Ջորջիա), ամերիկացի ռեփեր, երգիչ, երգերի հեղինակ, երաժշտական պրոդյուսեր և դերասան։
Ուեսթը համարվում է բոլոր ժամանակների ամենավաճառված արտիստներից մեկը։ Նա ամբողջ աշխարհում վաճառել է 21 միլիոն ալբոմ և 66 միլիոն թվային սինգլ։ Ուեսթը 21 Գրեմմի մրցանակի դափնեկիր է։


== Վաղ կյանք ==
Քանյե Ուեսթը ծնվել է Ատլանտայում, Ջորջիա, որտեղ նա ապրում էր իր ծնողների հետ։ Երբ նա երեք տարեկան էր, ծնողները ամուսնալուծվում են, և ինքն ու մայրը տեղափոխվեցին Չիկագո, Իլինոյս։ Նրա հայրը Ռեյ Ուեսթը այժմ քրիստոնյա խորհրդական է։ Ուեսթի մայրը, դոկտոր Դոնդա Ուեսթը անգլերեն լեզվի պրոֆեսոր էր Կլարք-Ատլանտայի համալսարանում և անգլերեն բաժնի նախագահ Չիկագոյի համալսարանում մինչև, որ դարձավ Ուեսթի մենեջեր։


== Անձնական կյանք ==
2002 թվականից Ուեսթը սկսել է հանդիպել դիզայներ Ալեքսիս Ֆայֆերի հետ, սակայն նրանք բաժանվել են 2008 թվականին։ Նույն տարում նա սկսել է հանդիպել մոդել Էմբեր Ռոուզի հետ, սակայն նրանց հարաբերությունները ավարտվել են 2010-ի ամռանը։ 2012 թվականի ապրիլին Ուեսթը սկսում է հանդիպել ամերիկահայ հեռուստաաստղ Քիմ Քարդաշյանի հետ, իսկ հաջորդ տարվա հունիսին ծնվում է նրանց դուստրը՝ Նորթ Ուեսթը։ Ուեսթը և Քարդաշյանը ամուսնացել են 2014 թվականի մայիսի 24-ին Ֆլորենցիայում, Իտալիա։ 2015 թվականի ապրիլին նրանք իրենց դստեր հետ այցելել են Հայաստան, Երևան։ Նույն տարվա դեկտեմբերին ծնվեց նրանց որդին։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===
«The College Dropout» (2004)
«Late Registration» (2005)
«Graduation» (2007)
«808s & Heartbreak» (2008)
«My Beautiful Dark Twisted Fantasy» (2010)
«Watch the Throne» (Ջեյ Զիի հետ) (2011)
«Yeezus» (2013)
«The Life of Pablo» (2016)
«Ye» (2018)
«Jesus Is King» (2019)
«Donda» (2021)


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Քանյե Ուեսթի ձայնագրած երգերի ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Քանյե Ուեսթը imusic.am֊ում
Քանյե Ուեսթի մասին հրապարակ․ամ֊ում
Գաղտնի դոկտրին

«Գաղտնի դոկտրին, գիտության, կրոնի և փիլիսոփայության սինթեզ» (անգլ.՝ The Secret Doctrine, the Synthesis of Science, Religion and Philosophy), Ելենա Բլավատսկայայի երեք հատորով գլխավոր ստեղծագործությունը: Ի սկզբանե գիրքը հրատարակվել է երկու հատորով 1888 թվականին, երրորդ հատորը հրատարակվել է Բլավատսկայայի մահվանից հետո 1897 թվականին։ «Գաղտնի դոկտրինի» հիմնքն են կազմում հեղինակի մեկնաբանություններով և պարզաբանումներով գաղտնի «Ձիան գրքից» թարգմանված ստանսերը: Նաև գրքում մանրամասն քննության է ենթարկվում աշխարհի հզորագույն կրոնների և դիցաբանությունների կողմից կիրառվող հիմնարար սիմվոլիկան։ Առաջին հատորում խոսքը Տիեզերքի կազմավորման մասին է։ Երկրորդ հատորը նվիրված է մարդու ծագումնաբանությանը և էվոլյուցիային:


== Մեկնաբանություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Secret Doctrine, vol. I
The Secret Doctrine, vol. II
«Գաղտնի դոկտրին», հատոր 1 Archived 2007-10-14 at the Wayback Machine.
«Գաղտնի դոկտրին», հատոր 2 Archived 2007-10-14 at the Wayback Machine.
«Գաղտնի դոկտրին», հատոր 3 Archived 2007-10-14 at the Wayback Machine.
Dr. Archibald Keightley’s Account of the Writing of «The Secret Doctrine»
Extracts from a Letter Received from Dr. Hubbe-Schleiden
«„Գաղտնի դոկտրինի“» մեկնաբանություններ
Տիեզերական հեռուստատեսություն

Տիեզերական հեռուստատեսություն, հեռուստահաղորդման ցանցով տիեզերական տարածությունում կամ որևէ մոլորակի վրա գտնվող տիեզերական ապարատից պատկերների անմիջական հաղորդում և ընդունում։ Տիեզերանավում տեղակայված ապարատներից ուղարկված պատկերների ռադիոազդանշաններն ընդունվում են ռադիոկապի երկրային կայաններում, այնուհետև հաղորդվում հեռուստակենտրոն, որտեղից ԽՍՀՄ-ի, եվրոպական երկրների և ԱՄՆ-ի հեռուստացանցերով ենթարկվում են վերատրանսլյացիայի։ Տիեզերական հեռուստատեսության սկիզբը դրվել է 1962 թվականի օգոստոսին՝ «Վոստոկ-3» և «Վոստոկ-4» տիեզերանավերից տիեզերագնացներ Ա․ Դ․ Նիկոլաևի և Պ․ Ռ․ Պոպովիչի հեռուստատեսային պատկերների հաղորդմամբ։
Ագաթա

Ագաթա (անգլ.՝ Agatha), դրամա ժանր ֆիլմ, որը պատմում է Ագաթա Քրիստիի մասին։ Ֆիլմը առաջադրված է եղել Օսկար մրցանակաբաշխության՝ Լավագույն կոստյում անվանակարգում։
Ֆիլմը փորձում է պատմել Ագաթա Քրիստիի կյանքի մասին։ Սա փորձ է պատկերացնել թե ինչ է պատահել գրողի հետ 1926 թ., երբ նա անհետացել էր 11 օրով։


== Դերերում ==
Դասթին Հոֆման
Վանեսս Ռեդգրեյվ
Տիմատի Դալթոն
Հելեն Մորզ
Սելիյա Գրեգորի
Փոլ Բրուկ
Քերոփլին Փիկլս
Տիմատի Ուեստ
Թոնի Բրիթթոն
Ալան Բադել


== Ծանոթագրություններ ==
Էլեկտրաէներգետիկա

Էլեկտրաէներգետիկան էլեկտրական էներգիա արտադրող ձեռնարկությունների՝ էլեկտրակայանների, ինչպես նաև՝ էլեկտրական հոսանքը հաղորդող գծերի ամբողջությունն է։
XX դարից սկսած էլեկտրաէներգիան օգտագործվում է մարդկանց կյանքի ու գործունեության բոլոր ոլորտներում, այլ կերպ ասած՝ աշխարհը էլեկտրաֆիկացվեց։ Էլեկտրաէներգետիկան արդյունաբերության էներգիատար ճյուղերի ձեռնարկությունների տեղաբաշխման վրա ազդող կարևոր գործոն է։ Օրինակ՝ թեթև գունավոր մետաղների ձուլարանները տեղաբաշխված են էժան էլեկտրաէներգիայի արտադրության շրջաններրում՝ ՋրԷԿ-ների մոտ։ Տնտեսության բոլոր ճյուղերի էլոկտրաֆիկացման, բնակչության թվի աճի ու կենսամակարդակի բարձրացման պատճառով XX դարում
բազմաթիվ անգամ մեծացավ էլեկտրաէներգիայի համաշխարհային արտադրության ծավալը։ Միաժամանակ մեծացել է մեկ շնչի հաշվով արտադրվող էլեկտրաէներգիան։ Այս ցուցանիշը համեմատաբար ավելի ճշտորեն է արտահայտում էլեկտրաէներգետիկայի զարգացման մակարդակը, քան երկրի էլեկտրաէներգիայի արտադրության ծավալը։ Բարձր զարգացած երկրներում այդ ցուցանիշը մի քանի հազար կիլովատտ*ժամ (Նորվեգիայում՝՝ շուրջ 20 հազար կվտ*ժ), իսկ Աֆրիկայի առավել նվազ երկրներում՝ 2-3 տասնյակ կվտ*ժ։


=== Տեղաբաշխվածությունը ===
Էլեկրակայաններն աշխարհում խիստ անհավասարաչափ են տեղաբաշծված։ Էլեկտրակայանների, դրանց միագումարային հզորության և արտադրած էլեկտրաէներգիայի մեծ մասը կենտրոնացված է բարձր զարգացած խոշոր երկրներում, ինչպես նաև ՝ Չինաստանում, Ռուսաստանում, Հնդկաստանում ու Բրազիլիայում։ Միաժամանակ աշխարհում շուրջ 2 միլիարդ մարդ դեռևս էլեկտրաէներգիայից չի օգտվում։


=== Էլեկտրաէներգետիկայի ենթաճյուղերը։ Էլեկտրակայանների տեսակներն ու տեղաբաշխման սկզբունքները։ ===
Էլեկտրակայանները լինում են տարբեր տեսակի՝ ջերմային, ջրային, ատոմային, հողմային, արևային և այլն։ Աշխարհի էլէկտրակայանների ընդհանուր հզորությունը գրեթե 2/3-ը բաժին է ընկնում ջերմային էլեկտրակայաններին։


===== Ջերմային էլեկտրակայաններ =====
ՋԷԿ-երում օգտագործում են տարբեր տեսակի վառելիք՝ գորշ ածուխ, այրվող թերթաքար, բնական գազ ու մազութ։ Այս էլեկտրակայաններն ունեն և առավելություններ, և թերություններ։ Առավելությունն այն է, որ ՋԷԿ-երի կառուցումը հեշտ է, արագ, իսկ թերությունն այն է, որ դրանց արտադրած էլեկտրաէներգիայի ինքնարժեքը բարձր է ու շարունակվում է բարձրանալ՝ վառելիքի գների բարձրացման հետևանքով։
Արշալույս (թերթ, Զմյուռնիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արշալույս (այլ կիրառումներ)Արշալույս, հասարակական, գրական, գիտական և առևտրական օրաթերթ։ Լույս է տեսել 1907-1908 թվականներին, Զմյուռնիայում։ Հրատարակիչ և խմբագիր՝ Բ. Քեշիշյան։ «Պաշտոնական», «Ներքին», «Արտաքին» և այլ բաժիններում անդրադարձել է Թուրքիայի իրականության և միջազգային կյանքին։ «Արշալույս»-ը կարևորելով հայ կնոջ լուսավորությունն ու կրթությունը, շոշափել է կնոջ ազատագրության հարցեր։ Տպագրել է զմյուռնահայ գրողների գործերը, թարգմանություններ եվրոպական գրականությունից։ Հոդվածներ է նվիրել ժամանակի հայ գրողների ստեղծագործություններին։


== Ծանոթագրություններ ==
Արգելի ջրաէլեկտրակայան

Գյումուշի Հիդրոէլեկտրակայան, կամ Արգելի Հիդրոէլեկտրակայան Սևան-Հրազդան կասկադի երրորդ, ամենահզոր ջրաէլեկտրակայանը։ Շահագործման է հանձնվել 1953 թվականին։
Կարողությունը 224 հազար կիլովատ Է, հաշվարկային ճնշումը՝ 285 մետր, ջրի հաշվարկային ծախսը ջրանցքում՝ 70 մ3/վայրկյան։ Գյումուշի հիդրոէլեկտրակայան դերիվացիոն կայան Է։ Դերիվացիան սկսվում է նախկին Աղբյուրակ գյուղի մոտ կառուցված պատվարից, որը ջրի տակ է թողել գյուղի տարածքի մի մասը և ստեղծել գետի հոսքը կանոնավորող հինգ միլիոն մետր3 տարողության ջրամբար։ Դերիվացիան ունի 18,4 կիլոմետր երկարություն և կազմված է չորս թունելից (ընդհանուր երկարությունը՝ 11,6 կիլոմետր) ու նրանց բաժանող երեք ջրանցքից (ընդհանուր երկարությունը՝ 6,8 կիլոմետր)։ Վերջանում է ճնշման և օրական կարգավորման (ծավալը՝ 300 հազար մետր3) ավազաններով, որոնք հնարավորություն են տալիս տուրբինների ջրի ծախսը պիկ ժամերին հասցնել 90 մետր3/վայրկյան։ ճնշման ավազանից ջուրը մետաղյա չորս խողովակաշարով մտնում է կայանում տեղադրված տուրբինների մեջ (յուրաքանչյուրը 56 Մեգավատտ հզորությամբ), որոնց վրա տեղակայված են նույն հզորությամբ և 11 կիլովոլտ լարումով գեներատորներ։ Կայանի շենքի մոտ տեղադրված են 13 միաֆազ ուժային տրանսֆորմատորներ, որոնք գեներատորային լարումը բարձրացնում են մինչև 121 կիլովոլտ և բաց ենթակայանից դուրսեկող հաղորդման գծերով միանում էներգացանցին։ Կայանը լրիվ ավտոմատացված է։
Քիլի ջրանցք

Քիլի ջրանցք (գերմ.՝ Nord-Ostsee-Kanal, կրճատ՝ NOK), մինչև 1948 թվականը կոչվել է Վիլհելմ կայսրի անունով (գերմ. Kaiser-Wilhelm-Kanal), նավարկելի ջրանցք Գերմանիայում։ Իրար է միացնում Հյուսիսային և Բալթիկ ծովերը։ Սկսվում է Քիլիի ծովախորշից՝ Քիլի քաղաքի մոտից մինչև Էլբա գետի գետաբերանը, Բրունսբյուտել քաղաք։ Քիլ քաղաքի անունից էլ առաջացել է ջրանցքի անվանումը։
Ձգվածությունը 98 կմ է, լայնությունը 100 մ-ից ավելի, խորությունը՝ 11 մ։ Ջրանցքն ամեն կողմից ավարտվում է ջրարգելակներով, որոնցից մեկը նախատեսված է փոքր նավատորմիղի համար։
Աշխարհի ամենաբանուկ ջրանքներից մեկն է (2011 թ․՝ շուրջ 33.500 նավ)։ Համարվում է Եվրոպայի ամենածանրաբեռնված նավարկելի ուղիներից մեկը։  Ջրանցքի շնորհիվ նավերը կարող են չշրջանցել Դանիան՝ Յուտլանդիա թերակղզին և խնայել շուրջ 519 կմ։ Այդ իսկ պատճառով ջրանցքը ոչ միայն կրճատում է ճանապարհն անցնելու ժամանակը, այլև ծովային ալեբախությունից։
Ջրանցքի կառուցումը տևել է 8 տարի, շահագործման է հանձնվել 1895 թվականի հունիսի 21-ին, Գերմանիայի կանցլեր Վիլհելմ II-ի կողմից։


== Պատմություն ==
Հյուսիսային և Բալթիկ ծովերի միջև առաջին կապը եղել է Էյդեր ջրանցքը, որը օգտագործեց Էյդեր գետի հունը։ Էյդեր ջրանցքի կառուցումը ավարտվեց 1784 թվականին։ Նրա երկարությունը կազմում է 43 կմ, արևմտյան ծովափի 175 կմ հաղորդակցության ջրային ուղին հաշված Քիլիից մինչև Էյդեր գետի հուն։ Այն ուներ 10 մ լայնություն և 3 մ խորություն։
Գերմանական ռազմածովային նավատորմի ծովերի հետաքրքրությունների մտահղացումները, ովքեր ցանկանում էին կապել Բալթիկ և Հյուսիսային ծովի սահմանները, առանց Դանիայի շուրջ նավարկության, և առևտրական նավագնացությունը խրախուսեց նոր ջրանցքի շահագործմանը։ Շինարարությունը տևեց 8 տարի։ Շինարարությանը մասնակցել է 9000 աշխատակից։ 1985 թվականի հունիսի 21-ին ջրանցքը պաշտոնապես բացվեց Գերմանիայի կանցլեր Վիլհելմ II-ի կողմից։
Ջրանցքի բացման տարում ջրանցքով անցել է 5258 նավ (0,8 մլն.ռեգիստրային տոննա ), 1900 թվականին 29045 նավ (4,3 մլն.ռեգիստրային տոննա ), իսկ արդեն 10 տարի անց, 1905 թվականին արդեն 33147 նավ (5,8 մլն. ռեգիստրային տոննա )։
Որպեսզի ջրանցքը համապատասխանի քաղաքացիական և ռազմածովային նավատորմին, 1907-ից 1914 թվականներին ջրանցքը ընդարձակվեց։ Ջրանցքի ընդարձակումը թույլատրեց անցնելու դրեդնոուտներ (մեծ զրահանավ)։ Սա նշանակում էր, որ այդ ժամանակվա ռազմական նավերը կարող էին Բալթիկայից հասնել Հյուսիսային ծով, ներգերմանական ջրային ուղով, առանց Դանիան նավարկելու անհրաժեշտության, առանց նեղ արգելափակող նեղուցների և մեկ օր ավելի շուտ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմից  և Վերսալյան պայմանագրից հետո ջրանցքը դարձավ միջազգային նշանակության, մնալով գերմանական վարչությանը։ 1936 թվականին Ադոլֆ Հիտլերը հրաժարվեց միջազգային կարգավիճակից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո ջրանցքը նորից վերադարձավ միջազգային օգտագործման։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт.
Web-камеры на Кильском канале.
Ենիքյոյ (Բայազետի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ենիքյոյ (այլ կիրառումներ)Ենիքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառակում։ Գտնվում էր Բայազետ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, Արածանիի ավազանի փոքրիկ գետակներից մեկի հովտում, Բայազետ-Կարաքիլիսա ճանապարհի վրա։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեգանի շրջան (Մերիլենդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեգանի շրջան (այլ կիրառումներ)Ալեգանի շրջան (անգլ.՝ Allegany County), ԱՄՆ Մերիլենդ նահանգի 24 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.114 կմ² է, բնակչությունը՝ 75.087 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քամբերլենդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1789 թ.։
Հույն-գերմանական հարաբերություններ

Հույն-գերմանական հարաբերություններ (գերմ.՝ Deutsch-griechische Beziehungen, հուն․՝ Σχέσεις Ελλάδα-Γερμανία), դիվանագիտական հարաբերությունները Հունաստանի Հանրապետության և Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության միջև։
Երկու պետությունների միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 20-րդ դարում՝ 1961 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ երկարատև բանակցություններից հետո։
Ներկայումս` Գերմանիայի մայրաքաղաք Բեռլինում գործում է Հունաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանություն, իսկ Համբուրգ, Քյոլն, Լայպցիգ, Մյունխեն, Դյուսելդորֆ, Շտուտգարտ և Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքներում՝ պատվո հյուպատոսարաններ։
Գերմանիան ունի դեսպանատուն Աթենքում և գլխավոր հյուպատոսարան Սալոնիկում։
Ե՛վ Հունաստանը, և՛ Գերմանիան Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության, Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության, Հյուսիսատլանտյան դաշինքի, Եվրոպական Միության և Եվրագոտու լիիրավ անդամներ են։
Վերջիններս անդամակցում են նաև Միավորված ազգերի կազմակերպությանը։


== Պատմություն ==

Հունաստանի անկախ թագավորության առաջին դրածո թագավորը՝ Օտտոն, ունեցել է գերմանական ծագում։ Դրանով պայմանավորված շատ գերմանացիներ հաստատվել են նորանկախ երկրում։
Հունաստանի և Պրուսիայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1834 թվականին և նույն տարում երկու պետությունները փոխանակվել են դեսպանատներով։
Հունաստանը և Նացիստական Գերմանիան եղել են հակառակորդներ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։ Գերմանիան և իր «առանցքի գործընկերները» պատերազմի ընթացքում ռազմախուժել են Հունաստան՝ ավերելով պատմամշակութային գլուխգործոց հանդիսացող Ակրոպոլիսի Պարթենոնը։
Այդ շրջանում Գերմանիայում ապրում էր գրեթե 300,000 հույն։ 1960-ական թվականներին նրանք վերադառնում են հայրենիք։
1950–2010 թվականներին երկու երկրները վայելում էին հրաշալի դիվանագիտական հարաբերություններ։ Գերմանացիները առաջատարն էին Հունաստան մեկնած զբոսաշրջիկների թվով։ Բացի այդ, Հունաստանը սատարում էր նաև Գերմանիայի վերամիավորմանը և գերմանական հարցի լուծմանը։
Եվրոպական Միության կազմում երկրների համագործակցության ոլորտներն էին մշակույթը, ռազմական ուժերը և տեխնոլոգիան։
Հունաստանի ժգնաժամի տարիներին երկու երկրների հարաբերությունները խիստ սրվեցին։ Պատճառը Հունաստանի վերցրած մեծածավալ վարկն էր, որը կասեցնում էր երկրի տնտեսական առաջխաղացմանը։ Արդյունքում՝ Հունաստանը հասավ Եվրոպական գոտուց դուրս գալու շեմին։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիժնեմիտյակին (Տարասովսկի շրջան)

Նիժնեմիտյակին (ռուս.՝ Нижнемитякин), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Ստելլա Բազազյանց

Ստելլա Բորիսի Բազազյանց (մայիսի 9, 1932(1932-05-09), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 11, 2019(2019-09-11), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս արվեստաբան, ժամանակակից արվեստի մասնագետ,  «ԽՍՀՄ դեկորատիվ արվեստ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր (1989-1992)։ ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1988), Մոսկվայի պատկերասրահների ասոցիացիայի նախագահ (1991-1997), Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս (2012)։


== Կենսագրություն ==
Ստելլա Բազազյանցը ծնվել է 1932 թվականի մայիսի 9 -ին, Մոսկվայում։ 1952 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի արվեստագիտության բաժին։ 1956 թվականին պաշտպանել է դիպլոմային աշխատանքը պրոֆեսոր Յուրի Կոլպինսկու գիտական ղեկավարությամբ։ 1963 թվականին Բազազյանցը դարձել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության Մոսկվայի մասնաճյուղի անդամ։
Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է «ԽՍՀՄ դեկորատիվ արվեստ» ամսագրում,  1957-1976 թվականներին եղել է ամսագրի բաժնի վարիչ, 1976-1989 թվականներին աշխատել է որպես գլխավոր խմբագրի տեղակալ, իսկ 1989 թվականին դարձել է գլխավոր խմբագիր և  այդ պաշտոնում մնացել մինչև 1992 թվականը։ 1991-1997 թվականներին զբաղեցրել է Մոսկվայի պատկերասրահների ասոցիացիայի նախագահի պաշտոնը։ 1988 թվականին ստացել է «Մշակույթի վաստակավոր գործչի» կոչում, այնուհետև  դարձել Ռուսաստանի արվեստի վաստակավոր գործիչ։ 2012 թվականին նրան շնորհվել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի արվեստագիտության բաժնի ակադեմիկոսի կոչում։
Մահացել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Մոսկվայում։


== Հիմնական աշխատանքներ ==
«Художник, пространство, среда». М., 1983;
«А. В. Васнецов». Монография, М., 1989;
Каталог «Московские галереи», 1995;
Каталог о галеристах. М., 1993;
Статья в каталоге выставки «Гиперреализм и его окрестности». М., 2007;
Статья в каталоге выставки «Русская метафора». М., 2007;
Статья «Rara avis» (о художнике Сергее Есаяне). ДИ. М., 2008;
Серия статей по современному интерьеру в журнале-газете «Стиль жизни» — «Место встречи изменить нельзя», «Москва обречена на любовь», «Музей современного искусства»: № 22, 23, 29 — 1998; 31,32 — 1999; 40 — 2000.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Страница на сайте РАХ
«Базазьянц Стелла Борисовна (1932—2019)»։ ais-aica.ru։ Ассоциация искусствоведов։ Վերցված է 2019-11-24 (չաշխատող հղում)
B (լատինական տառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ B (այլ կիրառումներ)B, լատինական այբուբենի երկրորդ տառն է, օգտագործվում է լատիներենի հիման վրա կազմված համարյա բոլոր այբուբեններում։ Ծագում է հունական բետա (B, β) տառից։
Ալիբարդագ

Ալիբարդագ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։ Գտնվում էր Դիարբեքիրից 23-24 կմ հյուսիս-արևելք՝ Տիգրիսի Օմբարչայ վտակի ձախ ափին՝ սարահարթի վրա։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Փառավոր տղաներ

Փառավոր տղաներ (անգլ.՝ GoodFellas կամ անգլ.՝ Goodfellas), 1990 թվականի ամերիկյան կենսագրական, քրեական ֆիլմ։ Ֆիլմի ռեժիսորը Մարտին Սկորսեզե է, սցենարը գրել են Մարտին Սկորսեզեն և Նիկոլաս Պիլեջին, պրոդյուսեր՝ Իրվին Ուինքլեր։ Ֆիլմը Պիլեջինի 1958 թվականի «Իմաստուն տղա» ոչ գեղարվեստական գրքի էկրանավորումն է։ Ֆիլմում խաղում են՝ Ռոբերտ դե Նիրոն, Ռեյ Լիոտան, Ջո Պեշին, Լորին Բրակոն և Պոլ Սորվինոը։ Ֆիլմը պատմում է ամերիկացի գանգստեր Հենրի Հիլի կյանքի, ընկերների և ընտանիքի մասին (դեպքերը տեղի են ունենում 1955֊1980 թվականներին)։ 
Փառավոր տղաների պրեմիերան տեղի է ունեցել 1990 թվականի սեպտեմբերի 9֊ին Վենետիկի 47֊րդ կինոփառատոնում, որտեղ Սկորսեզեն ստացել է «Արծաթե առյուծ» մրցանակ՝ լավագույն ռեժիսոր անվանակարգում։ 1990 թվականի սեպտեմբերի 19֊ին Warner Bros.֊ի կողմից թողարկվել է ԱՄՆ֊ում։ Ֆիլմի բյուջեն կազմել է 25 միլիոն դոլար, երկամուտը՝ 47 միիոն դոլար։ Ըստ Rotten Tomatoes֊ի քննադատների ֆիլմը «Մարտին Սկորսեզեի կարիերայի բարձր կետն է»։ Ֆիլմը նոմինացվել է վեց Օսկարի, այդ թվում՝ Օսկար լավագույն ֆիլմի համար և Օսկար լավագույն ռեժիսորի համար, իսկ Պեշին ստացել է Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասանի համար։ Ստացել է հինգ BAFTA, այդ թվում՝ BAFTA լավագույն ֆիմի համաև և BAFTA լավագույն ռեժիսուրայի համար։ 
Փառավոր տղաները համարվում է բոոր ժամանակների լավագույն ֆիլմերից մեկը, հատկապես գանգստեր ժանրում։ 2000 թվականին ԱՄՆ Կոնգրեսի գրադարանի կողմից ճանաչվել է որպես «մշակութային, պատմական և գեղագիտական կարևորություն» ունեցող ֆիլմ և ընտրվել է Ազգային կինոյի ռեգիստրում պահպանության համար։ Ֆիլմի բովանդակությունն ու ոճը մեծ ազդեցություն է ունեցել բազմաթիվ ֆիլմերի և հեռուստասերիալների վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


=== Գրականություն ===
Kelly Mary Pat (2003)։ Martin Scorsese: A Journey։ Thunder's Mouth Press։ ISBN 978-1-56025-470-6 
Pileggi Nicholas, Scorsese Martin (1990)։ Goodfellas։ Faber and Faber։ ISBN 978-0-571-16265-9 
Pileggi Nicholas (1990)։ Wiseguy։ Rei Mti։ ISBN 978-0-671-72322-4 
Thompson David, Christie Ian (2004)։ Scorsese on Scorsese։ Faber and Faber։ ISBN 978-0-571-22002-1
Լուն Վոժ Չուտի

Լուն Վոժ Չուտի (ռուս.՝ Лун-Вож-Чути), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Չուտա գետի աջ ափին 30 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 29 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000076707
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007670
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Խոզախոռ

Խոզախոռ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կրիստոպոլիս

Կրիստոպոլիս (պորտ.՝ Cristópolis), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Կոտեժիպի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 12 670 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 896,458 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 14,1 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 22.498.242,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.776,27 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,619 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Կլիման տարածքում լեռնային արևադարձային է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ոստիկանական պատմություն 3։ Առաջնակարգ ոստիկանը

«Ոստիկանական պատմություն 3։ Առաջնակարգ ոստիկանը» (չինարեն՝ 警察故事３超級警察 (Ging chat goo si 3: Chiu kup ging chat)), ռեժիսոր Ստենլի Տոնգի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Միշել Յեոն, Մեգի Չունը, Քենետ Ցանը, Յուեն Վան, Բիլ Տունը, Ժոզեֆին Կուն, Քելվին Վոնգը, Ֆիլիպ Չանը, Քեն Լոն։
Հոնկոնգի և Չինաստանի ոստիկանությունը Ինտեպոլի հետ միասին անցկացնում են մասշտաբային գործողություն, որպեսզի բռնեն թմրավաճառների ավազակախմբերին։ Գործողության մտադրությունն էր բանտից բաց թողնել թմրանյութերի պարագլուխներից մեկին և նրա միջոցով կարողանալ դուրս գալ բուրգի գլուխ։ Իսկ ով նման համարձակ նախագիծ կարող է իրականացնել, եթե ոչ մեզ արդեն ծանոթ առաջնակարգ ոստիկան Քևին Չենգը։ Ներկայամս նա պահակազորային է, բայց ինտերպոլը նրան հրավիրում է նախագիծն իրագործելու համար։ Իսկ նրան որպես օգնական նշանակում են Ինտերպոլի կապիտանի՝ հմայիչ Ենգին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ոստիկանական պատմություն 3։ Առաջնակարգ ոստիկանը(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Ոստիկանական պատմություն 3։ Առաջնակարգ ոստիկանը»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Սիսոն

Սիսոն (ֆր.՝ Sissonne), համայնք Ֆրանսիայի հյուսիսում։ Գտնվում է Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Լան կանտոնի Գինիկուր շրջանի մեջ։ Տեղակայված է Ռեյմսից 41 կիլոմետր հյուսիս և Լանից 19 կիլոմետր արևելք, А26 «Անգլիա» ավտոմայրուղուց 5 կիլոմետր հեռավորության վրա։
2012 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 2070 մարդ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության զբաղվածության կառուցվածքը.

գյուղատնտեսություն - 0,7 %
արդյունաբերություն - 11,3 %
շինարարություն - 3,2 %
առևտուր, տրանսպորտ և ծառայությունների ոլորտ - 14,7 %
պետական և համայնքային ծառայություններ - 70,2 %Անգործունակության մակարդակը 2012 թվականի տվյալներով 20,3 % է (Ֆրանսիան ընդհանուր՝ 12,8 %, Էնա գավառը՝ 15,9 %)։
2011 թվականի տվյալներով մեկ շնչին ընկնող տարեկան միջին եկամուտը եվրոյով 17 192 է (Ֆրանսիայում ընդհանուր՝ 25 140, Էնա գավառում՝ 21 148)։)


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվի փոփոխությունը, մարդ։


== Ղեկավարություն ==
2014 թվականից Սիսոնի քաղաքապետի պաշտոնն զբաղեցնում է Քրիստիան Վաննոբելը (Christian Vannobel)։ 2014 թվականի համայնքային ընտրություններում հաղթել է առաջին փուլում՝ ստանալով ձայների 53,22 %-ը։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ
2014 թվականի համայնքային ընտրությունների արդյունքները
Սլոբոդա-Պոլուևո

Սլոբոդա-Պոլուևո (ռուս.՝ Слобода-Полуево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 59 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տյույուցի

Տյույուցի (էստ․՝ Tüütsi), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 4 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Շչուչյեի շրջան

Շչուչյեի շրջան (ռուս.՝ Щучанский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կուրգանի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Շչուչյե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2809 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 25148 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 8,95 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Դերբի (քաղաք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դերբի (այլ կիրառումներ)Դերբի (անգլ.՝ Derby) (արտասանվում է Դարբի (ˈdɑrbi)), քաղաք է Անգլիայի Դերբիշիր կոմսությունում։ 233,700 բնակիչ (2005)։ Քաղաքի անվամբ սպորտային մրցախաղ և ձիարշավի մրցանակ են կոչվում։


== Անվանում ==
Հիշատակվում է 917 թվականից՝ Deoraby անունով։ Կազմված է deor «եղջերու» և by «գյուղ» բառերից։ Ենաթադրում են, որ անվանումը նշանակել է բնակավայր եղջերվի արգելանոցի մետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Երևանի թիվ 65 ավագ դպրոց

Երևանի Լեոյի անվան թիվ 65 ավագ դպրոց գտնվում է Շենգավիթ վարչական շրջանում։


== Պատմություն ==
Դպրոցը ստեղծվել է 1951 թվականին և մինչև 1956 թվականը գործել Երևանի թիվ 32 դպրոցի տարածքում։ 1956 թ. շահագործման է հանձնվել դպրոցի առաջին մասնաշենքը, որոշ ժամանակ անց՝ երկրորդը։
Հիմնադրման օրվանից դպրոցը աչքի է ընկել կրթական, մշակութային, սպորտային հաջողություններով, հանդես եկել տարբեր պետություններում՝ լավագույնս ներկայացնելով ոչ միայն դպրոցը, այլ նաև՝ ՀԽՍՀ-ն և Հայաստանի Հանրապետությունը։ Դպրոցն ավարտել են շուրջ 5000 շրջանավարտներ։
1989 թվականից դպրոցն իր դռները բացեց Սպիտակի երկրաշարժից տուժած երեխաների առաջ։ Դպրոցը համագործակցում է տեղական և արտասահմանյան մի շարք կազմակերպությունների հետ՝ իրականացնելով կրթական, մշակութային բարեփոխումներ, հումանիտար, բարեգործական աշխատանքներ, փոխանակումներ։ Այստեղ է գտնվում հայ մեծ պատմաբան, ականավոր գործիչ Առաքել Բաբախանյանի՝ Լեոյի միակ թանգարանը։ Դպրոցը ունի ժամանակակից համակարգչային սենյակ, ֆիզկուլտուրայի դահլիճ և բավականին մեծ հրապարակ, հոգևոր-մշակութային կենտրոն՝ էլեկտրոնային գրատախտակով, էլեկտրոնային հրաձգարան, գրադարան, դահլիճ՝ 120 տեղով և ժամանակակից բեմահարթակով, քիմիայի, ֆիզիկայի, աշխարհագրության, պատմության և կենսաբանության կաբինետներ, ներառական կրթության կենտրոն, սեմինարների և վերապատրատումների սենյակ։
2010 թվականին դպրոցը դարձել է ավագ։ Դպրոցում գործում են հետևյալ հոսքերը՝ ֆիզիկամաթեմատիկական, քիմիակենսաբանական, պատմաիրավագիտական, լեզվաբանական և տնտեսագիտական։
Դպրոցը ունի Աշակերտական, Ծնողական, Ուսուցչական և Մանկավարժական խորհուրդները։ Դպրոցը ՀՀ Կրթության և Գիտության նախարարության անմիջական հսկողության տակ է։ Տնօրենն է, ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածու Նորայր Խրիմյանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վեսյոլի (Մարտինովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վեսյոլի (այլ կիրառումներ)Վեսյոլի (ռուս.՝ Веселый), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մարտինովսկի շրջանում։ Մտնում է Իլյինովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Ազատ սեր

Ազատ սերը հասարակական շարժում է, որն ընդունում է սիրո բոլոր դրսևորումները։ Ազատ սիրո շարժման գլխավոր նպատակն է սերը բաժանել սեռական ազդեցություններից, ինչպիսիք են ամուսնությունը, բեղմնականխումը և ամուսնական դավաճանությունը, համարելով, որ դրանք  խնդիրներ են ստեղծում միայն ներգրավված մարդկանց համար և ոչ այլոց։


== Սկզբունքներ ==
Ազատ սիրո ավանդույթը հիմնականում արտացոլում է ազատական փիլիսոփայությունը, որն ազատություն է փնտրում պետությունից և եկեղեցուց։ Համաձայն այդ գաղափարի՝ չափահաս մարդկանց միությունը օրինական միություն է, որը պետք է հարգեն և ընդունեն մյուս մարդիկ։ Որոշ տեսաբաններ հավելում էին, որ կանայք և տղամարդիկ իրավունք ունեն առանց հասարակական կամ իրավական խոչընդոտների ազատորեն սեռական հաճույք ստանալու, ինչը Վիկտորյական դարաշրջանում արմատական երևույթ էր դիտվում։


== Պատմություն ==


=== Վաղ դրսևորումներ ===
Պատմության ընթացքում տարբեր ուտոպիստական խմբեր՝ եսսենները Պաղեստինում, ադամիտները Հյուսիսային Աֆրիկայում, մազդակյանները Պարսկաստանում, կաթարներն Արևմտյան Եվրոպայում քարոզել են ազատ սիրո գաղափարները։


=== Լուսավորության դարաշրջան ===
Լուսավորության դարաշրջանը և Ֆրանսիական հեղափոխությունն ստեղծեցին միջավայր, որտեղ ազատ սիրո գաղափարները կարող էին ծաղկել։ Ազատ սիրո գաղափարը լայն տարածում ստացավ Անգլիայում։ Տասնիններորդ դարավերջին և քսաներորդ դարասկզբին ազատ սիրո գաղափարը լայն տարածում է ստացել նաև ԱՄՆ–ում, Ֆրանսիայում, Ավստրալիայում, Գերմանիայում, ԽՍՀՄ–ում։


=== Նորագույն շրջան ===
1940–ականների վերջից մինչև 1960–ականներ ազատ սիրո գաղափարախոսությունը լայն աջակցություն է ստանում բիթ–սերունդի ներկայացուցիչների կողմից։ 1960–ականների վերջերից՝ սեռական հեղափոխության և կանանց իրավունքների համար փայքարի հերթական փուլով սկսվել է նաև ազատ սիրո գաղափարախոսության նոր փուլը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուխայա Գոմոլշա

Սուխայա Գոմոլշա (ուկրաիներեն՝ Суха Гомільша), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1618 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սուխայա Գոմոլշա գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,325 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 76,92 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բասկակովկա

Բասկակովկա (ռուս.՝ Баскаковка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 250 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)