Նիկոլայ Ասթրուպ

Նիկոլայ Ասթրուպ (նորվ.՝ Nikolai Astrup, օգոստոսի 30, 1880(1880-08-30)[…], Բրեմանգեր, Sogn og Fjordane, Նորվեգիա - հունվարի 21, 1928(1928-01-21), Ֆյորդե, Sogn og Fjordane, Նորվեգիա), նորվեգացի նկարիչ։ Համարվում է, որ Ասթրուպի աշխատանքները առավել խորությամբ են արտահայտում Արևմտյան Նորվեգիայի նույնականությունը։


== Կենսագրություն ==

Նիկոլայ Ասթրուպը ծնվել է 1880 թվականին Արևմտյան Նորվեգիայի Բրեմանգերում քահանայի ընտանիքում։ 1883 թվականին նրա հայրը՝ Քրիստիան Ասթրուպը, նշանակվեց Յոլսթերի առաջնորդական տեղապահ, և ողջ ընտանիքը տեղափոխվեց այնտեղ։ 1895 թվականին Ասթրուպը գնաց Տրոնհեյմ, որտեղ ընդունվեց դասական գիմնազիա։ 1897 թվականին վերադարձավ Յոլսթեր, որտեղ ստանձնեց իր եղբայրների և քույրերի ուսուցչի դերը։ Այդ ժամանակ նա սկսեց զբաղվել գեղանկարչությամբ՝ չունենալով ոչ մի ֆորմալ կրթություն և լինելով ինքնուս։
1899 թվականին Ասթրուպն ընդունվեց Քրիտիանիայի (Օսլո) գեղարվեստի դպրոց, ապա սկսեց դասեր ստանալ մասնավոր դպրոցում, որը կազմակերպում էր նկարիչ Հարիեթ Բակերը։ 1901 թվականին նա ավարտեց դպրոցը և կրթաթոշակ ստացավ, որը նրան Եվրոպա ճանապարհվելու հնարավորություն էր տալիս։ Այդ ճանապարհորդության շրջանակներում նա այցելեց Լյուբեկ, Համբուրգ, Դրեզդեն, Բեռլին և Մյունխեն։ Դեկտեմբերին Ասթրուպը գնաց Փարիզ և սկսեց սովորել գեղարվեստի ակադեմիայում նորվեգացի նկարիչ Քրիստիան Քրոհգի մոտ։ 1902 թվականին նա վերադարձավ Նորվեգիա և հիմնավորվեց Յոլսթերում, որտեղ մինչև 1911 թվականն ապրեց ժամանակի մեծ մասը։ 1905 թվականին տեղի ունեցավ նրա առաջին ցուցադրությունը՝ արժանանալով քննադատների բարյացակամ կարծիքներին, իսկ նրա նկարներից մեկը այդ իսկ տարում ձեռք բերեց Ազգային պատկերասրահը։ 1907 թվականին Նիկոլայ Ասթրուպն ամուսնացավ Էնգել Սունդեի հետ։ Նրանք ունեցան ութ երեխա՝ հինգ տղա և երեք աղջիկ։
Բացի 1905 թվականի առաջին անձնական ցուցադրությունը, նրա կյանքի ընթացքում տեղի ունեցան ևս երկու անհատական ցուցահանդեսներ՝ 1908 թվականին Բերգենում և 1911 թվականին Քրիտիանիայում։ Երկուսն էլ հանդիպեցին քննադատների խանդավառությանը։ 1908 թվականին նա այցելեց Լոնդոն, 1911 թվականին՝ Բեռլին, 1916 թվականին՝ Կոպենհագեն և Ստոկհոլմ (որտեղ հանդիպեց արքայազն Եվգենիին), իսկ 1922-1923 թվականներին՝ ընտանիքի հետ Գերմանիայով և Իտալիայով Ալժիր, իսկ վերադառնալիս կանգ առնելով Փարիզում։ 1928 թվականի հունվարի 21-ին Ասթրուպը, որը կյանքի մեծ մասը տառապել էր ասթմայով, 47 տարեկան հասակում մահացավ թոքերի բորբոքումից.։
1967 թվականին Յոլսթերի մունիցիպալիտետը (տեղական ինքնավարության մարմին) գնեց Յոլսթավատն լճի ափին գտնվող Ասթրուպի նախկին ֆերման, որտեղ հիմնադրվեց նկարչի թանգարանը։


== Ստեղծագործություններ ==

Նկարչի թողած ժառանգությունը կազմում են գունանկարչական և գծանկարչական աշխատանքներ։ Շատ սյուժեներ բազմիցս կրկնվում են և վերցված են Յոլսթերում նկարչի տան մերձակայքից։ Ասթրուպի համար հատկանշական է իրական բնապատկերների միավորումը երևակայական տարրերի հետ, այսպես՝ սարերը և ծառերը նրա գործերում հաճախ ստանում են մարդակերպ ձևեր։ Նրա ստեղծագործությունների մյուս հաճախակի հանդիպող, բազմակի կրկնվող մոտիվը ետին պլանում ցրված տոնակատարության պատկերումն է, որին հետևում է առաջին պլանում մեջքով նստած մարդը՝ հաճախ երեխա, որը զուգորդվում է հենց նկարչի հետ։
Ասթրուպի ոճը յուրօրինակ է և նրա ժամանակի նորվեգական արվեստում չունի համարժեքը։


=== Յուղանկարներ ===
Tun i Jølster, (1902)
Stabbur i Jølster, (նախքան 1905)
 Kvennagong, (նախքան 1905)
 Prestegården, (նախքան 1907)
Grå vårkveld, (1907)
 Juninatt og gammelt vestlandstun, (նախքան 1908)
Kollen, (1908)
 Vårnatt i hagen, (1909)
 Jonsokbål, (1912–26)
 Vårstemning, (նախքան 1914)
 Priseld, (1915)
 Revebjelle, (1920)
Interiør med vugge, (1920)


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Loge Øystein (1986)։ Gartneren under regnbuen (Norwegian)։ Oslo։ ISBN 82-90646-05-4 
Wexelsen Einar, Danbolt Gunnar, Loge Øystein (2005)։ Nikolai Astrup – Tilhørighet og identitet (Norwegian)։ Oslo։ ISBN 82-7393-147-1 
Kristiansen Runar (1998)։ Edvard Munch, Nikolai Astrup, Rolf Nesch, Ludvig Eikaas (Norwegian)։ Jølster։ ISBN 82-91882-01-0 
Einar Wexelsen, Gunnar Danbolt, Øystein Loge, eds. Nikolai Astrup: Tilhørighet og identitet book. — Labyrinth Press (Oslo), 2005. — ISBN 9788273931474.
Nikolai Astrup: Norwegian Identity in an International Perspective Archived 2021-02-18 at the Wayback Machine.