Կարապ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարապ (այլ կիրառումներ)
 Կարապներ (անգլ.՝ Swan, լատ.՝ Cygnus)՝ սագանմանների կարգին պատկանող, բադեր ընտանիքի (անգլ.՝ Anatidae) կարապներ ցեղի թռչուններ։ Բադերը, սագերը և կարապները կազմում են սագանմանների կարգի թռչունների մեծ խումբ, որոնց կենսակերպը սերտորեն կապված է ջրի հետ։ Հայտնի է կարապների 6 տեսակ։


== Արտաքին նկարագիր ==

Կարապները բադեր ընտանիքին պատկանող ջրային որսաթռչուններից պահպանված ամենախոշոր անդամներն են, ինչպես նաև դասվում են ամենամեծ թռչունների շարքին։ Ամենամեծ տեսակները, ներառյալ անխոս կարապը, ճչան կարապը և շեփորահար կարապը կարող են հասնել մինչև 1.5 մ երկարության և կշռել ավելի քան 15 կգ։ Թևերի բացվածքը կարող է հասնել ավելի քան 3.1 մ։ Սագերի համեմատ նրանք ավելի խոշոր են, ունեն ավելի երկար ոտքեր և պարանոց։ Հասուն կարապներն ունենում են փետրազուրկ հատված աչքերի և կտուցի մեջտեղում։ Արուները սովորաբար ավելի խոշոր են լինում։
Հյուսիսային կիսագնդում տարածված տեսակներն ունենում են սպիտակ փետուրներ, իսկ հարավային կիսագնդում ապրող տեսակները՝ սև և սպիտակ փետուրներ։ Ավստրալիական սև (լատ.՝ Cygnus atratus) ամբողջովին սև է, բացառությամբ թևերին գտնվող սպիտակ փետուրների։ Սև կարապների ճտերը բաց մոխրագույն են։ Իսկ հարավամերիկյան սևավիզ կարապների մարմինը սպիտաակ է, վիզը՝ սև։
Կարապների ոտքերը սովորաբար լինում են մուգ մոխրագույն, բացառությամբ հարավամերիկյան տեսակների, որոնց ոտքերը լինում են վարդագույն։ Կտուցի գույնը կախված է տեսակից. մերձարկտիկական գոտում տարածված տեսակներն ունենում են սև կտուց՝ խառնված դեղին երանգով։ Մյուսները հիմնականում սև և կարմիր երանգներ ունեն։ Չնայած ատամների բացակայության՝ կարապների կտուցն ատամնավոր է, որն օգնում է նրանց որսալ ջրային բույսեր և ջրիմուռներ, ինչպես նաև մոլյուսկներ, փոքր ձկներ, գորտեր և որդեր։ Անխոս կարապներն ու սևավիզ կարապներն ունենում են ելուստներ կտուցի ստորին մասում ։


== Կենցաղ ==
Կարապները բացառիկ զգայուն և զգուշավոր թռչուններ են և բնադրում են մեկուսի լճակների գրեթե անմատչելի եղեգնուտներում։ Սակայն նաև հեշտությամբ ընտելանում են անազատ պայմաններին, դառնում ձեռնասուն, բազմանում առանց դժվարությունների։ Ձագերի դաստիարակությամբ զբաղվում են և արուն, և էգը։


== Տարածում ==

Կարապները սովորաբար բնակվում են բարեխառն գոտիներում, հազվադեպ՝ արևադարձային։ Կարապների խումբը կոչվում է երամ։ Չորս կամ հինգ ցեղատեսակ հանդիպում են հյուսիսային կիսագնդում, մի ցեղատեսակ՝ Ավստրալիայում, արդեն բնաջնջված մի տեսակ գտնվել է Նոր Զելանդիայում և Չաթեմ կղզիներում, և մի ցեղատեսակ էլ տարածված է Հարավային Ամերիկայում։ Արևադարձային Ասիայում, Կենտրոնական Ամերիկայում, Հարավային Ամերիկայի հյուսիսային հատվածում և  ողջ Աֆրիկայում կարապներնը բացակայում են։
Որոշ տեսակներ չվող են։ Արևմտյան Եվրոպայի տարածքում բնակվող անխոս կարապները չվում են մասամբ, իսկ Արևելյան Եվրոպայի և Ասիայի տարածաշրջանում բնակվողները՝ ամբողջությամբ։ Ճչան և ամերիկյան կարապները ամբողջությամբ չվող ցեղատեսակներ են։ Հավանական է, որ սևապարանոց կարապները չվում են իրենց տարածաշրջանի սահմաններում։ Ուսումնասիրությունները դեռ չեն հաստատել սևապարանոց կարապների չուի տարածաշրջանի մեծությունը ։


=== Աստղագիտության մեջ ===
Կարապ — Հյուսիսային կիսագնդի համաստեղություն
Սև կարապ —  համաստեղության աստղաբույլ, հայտնի է նաև M 18, NGC 6613:


=== Առևտրային անվանում ===
Swan Hunter, նախկինում հայտնի է որպես Swan Hunter & Wigham Richardson — բրիտանական նավաշինության դիզայներական ընկերություն։
Swan Records — ԱՄՆ-ում ձայնագրման ստուդիաների, ինչպես նաև The Beatles ձայնագրության ստուդիայի պիտակ։
Swan Song Records — Ձայնագրման ստուդիայի պիտակ, հիմնադրված Լեդ Զեփելին և  Գրանտ Պիտեր խմբի մենեջերի կողմից։


=== Բուսաբանությունում ===
Quinoa - Latin Latin.  Átriplex  - dicotyledon ընտանիք Amaranthaceae:
«Կարապի լիճ» (Անգլիական Swan Lake) -  վարդ տեսակ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==