Մարիետիցա Պոտրչ

Մարիետիցա Պոտրչ ( maˈɾjeːtitsa pɔˈtəɾtʃ, երբեմն՝ Մարջետիկա Պոտրչ; սլովեն.՝ Marjetica Potrč, 1953[…], Լյուբլյանա, Սլովենիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), ժամանակակից սլովենացի նկարիչ և ճարտարապետ։ Պոտրչի միջդիսցիպլինար պրակտիկան ներառում է տեղական նախագծեր, հետազոտություններ, ճարտարապետական դեպքերի ուսումնասիրություններ և գծագրերի շարքեր։ Նա փաստաթղթավորում և մեկնաբանում է ժամանակակից ճարտարապետական պրակտիկան (մասնավորապես՝ կապված էներգետիկ ենթակառուցվածքների և ջրի օգտագործման հետ) և մարդկանց համատեղ կյանքի ձևերը։ Մարիետիցա Պոտրչը ստեղծել է «Ուտոպիայի երկու դեմքերը» (1993) ինստալյացիան Վենետիկի բիենալեում Սլովենիայի տաղավարի համար։ 2000 թվականի Hugo Boss մրցանակի դափնեկիր է։


== Կենսագրություն ==
Մարիետիցա Պոտրչը ծնվել է Սլովենիայի Սոցիալիստական Հանրապետության մայրաքաղաք Լյուբլյանայում, որն այն ժամանակ Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Դաշնային Հանրապետության մաս էր։ Նրա ծնողները երկուսն էլ գրողներ էին։ Մարիետիցայի հայրը՝ Իվան Պոտրչը հայտնի սլովենացի սոցիալիստ-ռեալիստ արձակագիր և դրամատուրգ էր Շտիրիայի շրջանից և Մլադինսկա Կնյիգա (սլովեն.՝ Mladinska Knjiga) հրատարակչության գլխավոր խմբագիրը։ Մայրը՝ Բրանկա Յուրկան, ուսուցիչ և ամսագրի խմբագիր էր, ինչպես նաև հայտնի մանկական գրքերի հեղինակ, որը ծնվել է Սլովենիայի արևմտյան Կարստ շրջանում, բայց տեղափոխվել է Մարիբոր, որտեղ հանդիպել է Մարիետիցայի հորը։
Մարիետիցա Պոտրչը Լյուբլյանայի համալսարանից ստացել է ճարտարապետության (1978) և քանդակագործության (1986, 1988) աստիճաններ։ 1990 թվականին նա տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ Այս շրջանի նրա ինստալյացիաները հաճախ ներառում էին տարբեր տեսակի պատեր. օրինակ՝ 1993 թվականին Վենետիկի բիենալեում Սլովենիայի տաղավարի համար ստեղծված «Ուտոպիայի երկու դեմքերը» (1993,  Վենետիկի բիենալեում) և 1993–1996 թվականների «Theatrum Mundi:Territories» շարքը։ Այդ ժամանակ Մարիետիցա Պոտրչը հայտարարել է. «Ես առարկաներ չեմ պատրաստում, ես պատեր եմ կառուցում»։ Նա հակադրում է իր ստեղծագործությունները օբյեկտի վրա հիմնված քանդակին։ 1994 թվականին նա տեղափոխվել է Լյուբլյանա։ Այդ ժամանակից ի վեր Պոտրչի ստեղծագործությունները զարգանում են կերպարվեստի, ճարտարապետության և հասարակական գիտությունների սահմանին։  


== Հատընտիր գրականություն ==


=== Ցուցահանդեղների գրացուցակներ ===
Marjetica Potrč: Urgent Architecture (2003). Edited by Michael Rush with essays by Carlos Basualdo, Liyat Esakov, Marjetica Potrč, Michael Rush, and Eyal Weizman. Lake Worth, Fla.: Palm Beach Institute of Contemporary Art. Distributed by DAP (http://artbook.com).
Marjetica Potrč: Next Stop, Kiosk (2003). Edited by Lívia Páldi with essays by Zdenka Badovinac, Hans Ulrich Obrist, Lívia Páldi, Marjetica Potrč, and Goran Tomčić. Ljubljana: Moderna galerija. Distributed by Revolver Archiv für aktuelle Kunst (https://web.archive.org/web/20170523160102/http://revolverlag.de/).
Marjetica Potrč: Urban Negotiation (2003). Edited by Ana Maria Torres with essays by Kosme de Baranano, Ana Maria Torres, Marjetica Potrč, Max Protetch, and Francesco Careri. Valencia, Spain: Instituto Valenciano de Arte Moderno (IVAM). Distributed by Aldeasa, Madrid  (e-mail: distribucion-editorial@aldeasa.es).
Marjetica Potrč: Florestania (2009). Hanover, NH: Dartmouth College.


=== Հոդվածներ և ակնարկներ ===
Blake Gopnik, "The Ten Most Important Artists of Today", Newsweek, 13&20 June 2011.
Joshua Decter, "Marjetica Potrc at Max Protetch Gallery," Artforum International, April 2008, 371–372.
Jennifer Higgie, "Form Follows Function," Frieze, May 2006, 136–141.
Marco Scotini, "Dry Toilet," Domus, no. 891, "Geo-Design" (April 2006): 88–91.
Carlos Basualdo and Reinaldo Laddaga, "Rules of Engagement," Artforum International, March 2004, 166–170.
Eleanor Heartney, "A House of Parts," Art in America, May 2004, 140–143.
Jan Verwoert, "Confessions of a Global Urbanist," Afterall, no. 9 (2004): 47–54.
Emily Bowles, "Marjetica Potrc at Max Protetch – New York," Art in America, January 2003, 105.


== Ծանոթագրություններ ==