armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վիքիպեդիայի պատկերանիշ

Վիքիպեդիայի պատկերանիշ, Վիքիպեդիա համացանցային հանրագիտարանի պաշտոնական պատկերանշանն է։ 


== Նկարագրություն ==
Նշանն իրենից ներկայացնում է գունդ, որի տակ բաժնի լեզվով գրված են «ՎԻՔԻՊԵԴԻԱ» և «Ազատ հանրագիտարան» արտահայտությունները։ Գունդն իր վերին մասում անավարտ է, և կազմված է յուրաքանչյուրի վրա որևէ գրային համակարգի մեկական նշանով փազլների հատիկներից։


== Ստեղծման պատմությունը ==
Վիքիպեդիայի առաջին պատկերանիշի համար 2001 թվականի հունվարի 15-ին Ջիմմի Ուելսն օգտագործել է Միացյալ Նահանգների դրոշը։ Ավելի ուշ նրան փոխարինել է Բյորն Սթեմսեդի առաջարկած նշանը Լյուիս Քերոլի «Եվկլիդեսը և իր այսօրվա մրցակիցները» աշխատությունից վերցրած տեքստի պատկերով, որը հնարավոր էր կարդալ մասնակիորեն։

Դրանից հետո եղան նոր առաջարկներ, ընդունվեց նոր նշան՝ նույնպես անգլերեն, այս անգամ այլ տեքստով։ 2003 թվականին հայտարարվեց նոր տարբերանշանի մրցույթ, որի հաղթող ճանաչվեց Փոլ Սթենսիֆերի մշակած նշանը։ Այն իրենից ներկայացնում էր տարբեր գույնի փազլներից հավաքած և տարբեր լեզուներով գրություններով գլոբուս։ Ներկայումս գործածվող անգույն նշանն ստեղծել է Դեյվիդ Ֆրիդլենդը 2005 թվականին։


== Գրերը ==
Պատկերանիշի երևացող մասի ձախ կողմի ամենավերևում հայկական այբուբենի «վեվ» տառն է։ Փազլի հատիկների տեսքով մյուս մասերում տարբեր գրական համակարգերի գրեր են, որոնք համապատասխանում են անգլերենում տառի արտասանությանը։ Կյուրեղյան գրերի դեպքում բերված է И (ի) տառը, քանի որ կյուրեղյան В-ի (վե) նման կա լատինական այլ տառ։ Նույն պատճառով հունական գրերը ներկայացված են Ω տառով։


== Տարբերակները ==
Տարբեր ժամանակներում գործածված նշանները՝


== Պատկերանիշի տեսքը տարբեր դիրքերից ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Wikimedia Blog: Wikipedia in 3D
Wikimedia Blog: A new look for Wikipedia
Պաստա մոլիկատա

Պաստա մոլիկատա (իտալերեն՝ pasta mollicata), իտալական մակարոնեղեն՝ չորահացի կամ պաքսիմատի հավելումով, ծագումով Բազիլիկատայից, հայտնի է  լուգանական, կալաբրիական և սիցիլիական խոհանոցերում։
Այն ավանդական գյուղական ուտեստ է, որը պատրաստում են Իտալիայի հարավում և ունի բազմաթիվ տարբերակներ՝ կախված տարածքից, թեև հիմնական բաղադրիչները մնում են մակարոնեղենն ու պաքսիմատը։


== Ծագում ==
Ուտեստը հին ծագում ունի և շրջապատված է լեգենդար աուրայով։ Պաքսիմատով մակարոնեղենի մասին առաջին հիշատակումը սկիզբ է առել վաղ միջնադարից՝ Պոտենցա գավառի Արմենտո քաղաքից։ 976 թվականին ուտեստը պատրաստվել է ի պատիվ բնակիչների հաղթանակի, որոնք բյուզանդական վանականների գլխավորությամբ արգելափակել են սարացին զավթիչներին։ Ըստ լեգենդի՝ մարտից մեկ օր առաջ մի կին ականատես է եղել Մարիամ Աստվածածնի հայտնությանը, որը կանխատեսելով թշնամու նկատմամբ հաղթանակը, նրան տվել է մակարոն գրտնակելու մի ոչ սովորական փայտ՝ դրանով մակարոն պատրաստելու և բնակիչներին կերակրելու համար։ Կինը մակարոնեղենին ավելացրել է չորացրած հացի փշրանքներ և տապակել է այն ձեթի մեջ։


== Պատրաստում ==
Mollicata մակարոնեղենը սովորաբար պատրաստվում է կտրտված սոխը (նախօրոք կարմիր գինու մեջ թրջված) տապակելով թավայի մեջ ձիթապտղի յուղի և փոքր քանակությամբ խոզի ճարպի հետ։ Ապա զանգվածին ավելացնում են կտրատված լոլիկը և մի քանի րոպե եփում են ուժեղ կրակի վրա։ Դրանից հետո ավելացնում են պաքսիմատ և թավան մոտ 15 րոպե թողնում են ուժեղ կրակի վրա։ Աղ ավելացված  մակարոնեղենը քամելուց և ոչ մեծ քանակությամբ կաչիրիկոտա պանրով տապակելուց հետո ուտեստը համեմվում է թարմ կաչիորիկոտայով, ձիթայուղով և ոչ մեծ քանակությամբ կծու պղպեղով։


== Տարբերակներ ==
Մակարոնեղենը շատ տարատեսակներ ունի՝ կախված տարածաշրջանից։ Ամենապարզ տարբերակը պատրաստվում է ferretti կամ strascinati մակարոնեղենով, մատուցվում է չորացված հացի փշրանքներով, կարագով և սխտորով։ Այլ լրացուցիչ բաղադրիչներն են կտրատված լոլիկ կամ սոուս, քերած պանիր, մանրացված կամ աղացած պղպեղի կտորներ։ Հազվադեպ ավելացնում են նաև անչոուս, չամիչ կամ նուշ։ Կալաբրիայում և Սիցիլիայում մակարոնեղենը (սովորաբար սպագետտի) երբեմն հացի փոխարեն համեմում են պաքսիմատով, և օգտագործում են անչոուս։


== Ծանոթագրություններ ==
Օվոդովկա (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)

Օվոդովկա (ուկրաիներեն՝ Оводівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օվոդովկա գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռազմական գրաքննություն

Ռազմական գրաքննություն, ռազմական և այլ պետական մարմինների կողմից բաց տեսակի տեղեկատվության վերահսկողության ձևերից մեկը (տպագրություն, ռադիո, հեռուստատեսություն, կինո, կերպարվեստի գործեր, թանգարանների ցուցադրություններ և այլն), երբեմն նաև մասնավոր նամակագրությունը։


== Ընդհանուր տեղեկություններ ==
Ռազմական գրաքննության նպատակն է թույլ չտալ, որ բաց աղբյուրներում հրապարակվեն ռազմական գաղտնիք կազմող տեղեկությունները, այսինքն՝ պետության կողմից հատուկ պահպանվող ռազմական բնույթի տեղեկությունները՝ որպես պետական գաղտնիքի տեսակ։ Ինչպես ռազմական, այնպես էլ խաղաղ ժամանակ հանդիասանում է գերատեսչական գրաքննության տեսակ։


== Պատմություն ==
Որպես առանձին պետական ինստիտուտ՝ ռազմական գրաքննությունը ձևավորվել է 19-րդ դարում, թեև որպես գրաքննություն գոյություն ուներ նաև նախկինում։ Օրինակ՝ Ռուսաստանում ռազմական գրաքննիչի առաջին պաշտոնը մտցվել է 1810 թվականին։
ԱՄՆ-ում առաջին անգամ ռազմական գրաքննությունը մտցվել է 1861 թվականին քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։ Լրագրողներին արգելվել է թերթի փակման և կալանավորման սպառնալիքի տակ հրապարակել այն տեղեկատվությունը, որը կարող էր օգտակար լինել Համադաշնությանը։
Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակ գրաքննությունը վերահսկում էր ռազմական թղթակիցների գործունեությունը և զինծառայողների նամակագրությունը։
Ռուսաստանում օկրուգների շտաբներին կից ռազմա-գրաքննչական հանձնաժողովները ստեղծվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին և գտնվում էին գլխավոր ռազմա-գրաքննչական հանձնաժողովի անմիջական ենթակայության ներքո։ Տեղական հանձնաժողովների պարտականությունները ներառում էին միջազգային և տեղական թղթակցության և տեղական պարբերականության գրաքննությունը։ Հանձնաժողովների հաստիքներում ընդգրկված էին փորձառու ժանդարմցի սպաներ և բանասեր-թարգմանիչներ, քանի որ աշխատում էին Եվրոպական և Արևելյան լեզուներով թղթակցությունների և հրատարակությունների հետ։ 1917 թվականի աշնանը ռազմական գրաքննության հանձնաժողովները լուծարվեցին, և ռազմական գրաքննության որոշ գործառույթներ զինվորական փոստային-հեռագրային վերահսկիչ բյուրո էին։
Ժամանակակից ռազմական գրաքննությունը վերահսկում է․

քաղաքացիական հաղորդակցությունները ռազմական իշխանությունների կողմից կառավարվող վայրերում։
զինված ուժերին վերաբերող ԶԼՄ-ների նյութերը։
ռազմագերիների և քաղաքացիական անձանց նամակագրությունը։
փոստը բանակից և ռազմական օբյեկտներից, ինչպես նաև բանակից և ռազմական օբյեկտներից։
զինված ուժերի ծառայողների անձնական հաղորդակցությունները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Организация защиты информации в российской армии в начале 20 века.»։ Agentura.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-20-ին։ Վերցված է 2012-08-11  
Хилель Носек и Йехиэль Лимор.։ «Военная цензура в Израиле: затяжной временный компромисс между противоборствующими ценностями»։ Открытый университет Израиля։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-19-ին։ Վերցված է 2012-08-11 
«Арестован военный аналитик, передавший видео расстрела в Багдаде на сайт Wikileaks»։ Agentura.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-20-ին։ Վերցված է 2012-08-11  
Kendall Banning.։ «Military Censorship of Pictures» (անգլերեն)։ FAS։ Վերցված է 2015-09-01
Սեն Ֆելի (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեն Ֆելի (այլ կիրառումներ)Սեն Ֆելի (ֆր.՝ Saint-Félix ), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Լուլե կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17327։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 310 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Սեն Ֆելիի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Ժողովածու (101)

ժողովածու (101), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 101 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1740 թվականին Աբրահամ դպիր, Հակոբ Թոխաթեցի գրիչների կողմից, Կ.Պոլսում, Եվդոկիայում։ Ծաղկող՝ կազմող Բարսեղ և Հակոբ եղբայներ։ Ստացողը եղել է Հովհաննես Գողթնեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,8x15.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 466 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրագիրով։ Ունի կիսախորան լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ։ Հիշատակարաններ՝ 210ա, 286ա, 288ա, 297ա, ստացողի 215բ հետագայի 272բ (178 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Յովհ․ Դամասկտցւոյ Համառօտեալ բանս ի ստորոգութեանց հռետորիցն։
Պատմութիւն քարեղէն պատկերացն։
Յաղագս ՀԲ թարգմանչացն։
Յաղագս ազգահամարութեան Աւետարանին Ղուկասու։ *Ածտր.Լեհացւոյ Վիճարանութիւնք աստուածաբանականք։
Իգն․ Անտիոքացւոյ Թուղթք։
Յովհ.Զմիւնացտյ Վկայութիւնք ի ս. Գրոց և ի հարց։
Յովհ.Որոտնեցւոյ Հաւաքեալ ի բանից իմաստասիրաց։
Առ. Սիւնեցւոյ քարոզք։
Գովաստնութիւն Աստուածածնի, Յաղագս սահմտնի մարդոյ։
Հարցմունք իմաստնոց և պատասխանիք դիտնոց։
Յաղագս հնոյն և նորոյս քահանայութեան։
Խրատ եպիսկոպոսին։
Համառօտ լուծմունք Ժ ստորոգութեանցն Արիստոաէլի։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆիլիպ Շեյդեման

Ֆիլիպ Շեյդման (գերմ.՝ Philipp Scheidemann, հուլիսի 26, 1865(1865-07-26)[…], Կասել, Հեսսեն, Գերմանիա - նոյեմբերի 29, 1939(1939-11-29)[…], Կոպենհագեն, Դանիա), գերմանական սոցիալ-դեմոկրատիայի աջ թևի պարագլուխներից։ Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ 1883 թվականից։


== Գործունեություն ==
Եղել է ռայխստագի դեպուտատ (1903-1918, 1920-1933)։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի (1914-1918) տարիներին՝ սոցիալ-շովինիստ։ 1918 թվականի Նոյեմբերյան հեղափոխության ընթացքում, միապետության անխուսափելի կործանման պարագայում, հռչակեց (նոյեմբերի 9-ին) հանրապետություն, մտավ կառավարության մեջ՝ աշխատելով խանգարել հեղափոխության հետագա զարգացմանը։ 1919 թվականի փետրվար-մարտին Վայմարյան Հանրապետության առաջին կառավարության ղեկավարն էր։ Գերմանիայում ֆաշիստական դիկտատուրայի հաստատումից հետո վտարանդվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Պերիտո

Պերիտո (իտալերեն՝ Perito), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 1101 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 48 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84060, հեռախոսային կոդ՝ 0974։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրուս Ալտաի գավառ

Կրուս Ալտաի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Cruz Alta) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մտնում է Սեարա նահանգի հյուսիսարևմտյան մարզի մեջ։ 2005 թվականի տվյալներերով բնակչությունը կազմում է 159 434 մարդ։ Տարածքը ՝ 8449,170 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 18,9 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 2 327 059 301,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 14 709,39 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)։
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,770։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Ալտու Ալեգրի
Բոա Վիստա դու Կադեադու
Բոա Վիստա դու Ինկրա
Կամպուս Բորժիս
Կրուս Ալտա
Էսպումոզու
Ֆորտալեզա դուս Վալուս
Իբիրուբա
Ժակւիզինյու
Ժոյա
Կինզի դի Նովեմբրու
Սալդանյա Մարինյու
Սալտու դու Ժակուի
Տակուարա
Սանտա Բարբարա դու Սուլ
ArtReview

«ArtReview», միջազգային ամսագիր ժամանակակից արվեստի մասին։ Թողարկվում է տարեկան 9 անգամ։


== Պատմություն ==
«ArtReview» ամսագիրը հիմնադրվել է 1949 թվականին Լոնդոնում Ռիչարդ Գեյնսբորոյի կողմից։ Ամսագրի առաջին թողարկման դիզայնը կատարվել է իր կնոջ՝ նկարիչ Էյլին Մեյոյի կողմից։
Ավելի քան 60 տարի անդադար թողարկվելուց հետո ամսագիրը փոփոխության է ենթարկվել՝ 2 շաբաթը մեկ թողարկվող ութ էջանոց սև-սպիտակ թերթից վերածվելով տարեկան 9 անգամ թողարկվող ամսագրի։ Այն տարածվում է 28 երկրում։
1949 թվականից ամսագիրը թողարկվել է հետևյալ անվանումների ներքո՝ «Art News and Review» (Արվեստի նորություններ և ակնարկներ) (1949-1961), «The Arts Review» (1962-1969), «Arts Review» (1970-1992), «Art Review» (1992-2000) և «ArtReview» (2000 թվականից մինչ օրս)։


== Հրատարակում ==
Իրենց հրատարակումներում ակնարկների հավաքածուի, միջազգային ցուցահանդեսների, նկարիչների մասին ակնարկների, քաղաքներում գեղարվեստական շրջագայությունների և գեղարվեստական պատվերների (այդ թվում՝ հատուկ ծրագրեր, որոնք հանդիսանում են սովորոկան ամսագրի լրացումներ) օգնությամբ «ArtReview»-ն ընդգրկում է ինչպես հայտնի և հեղինակավոր, այնպես էլ երիտասարդ արվեստագետների։
Ամսագրի գլխավոր խմբագիրը Մարկ Ռապոլտն է։
Նոյեմբերի համարում «ArtReview» ամսագիրը հրատարակել է ժամանակակից արվեստում 100 ամենաազդեցիկ մարդկանց ամենամյա վարկանիշը՝ Power 100-ը, մարտի համարում հրատարակվել է Future Greats-ը՝ երիտասարդ խոստումնալից նկարիչների ցանկը։


== Power 100 վարկանիշ ==
2011 թվականի հոկտեմբերին ամսագիրը քննադատության է ենթարկվել Չինաստանի կառավարության կողմից, քանի որ Power 100 վարկանիշում առաջին տեղն զբաղեցրել Է չինացի հայտնի նկարիչ և այլախոհ Այ Վեյվեյը։ Չինաստանի արտաքին գործերի նախարարության մամուլի քարտուղար Լյու Վեյմինը ասել է․ «Չինաստանում շատ են ընդունակ արվեստագետները։ Մենք կարծում ենք, որ ընտրությունը, որը կատարվել է բացառապես քաղաքական նախապաշարմունքներից և հակումներից ելնելով, հակասում է ամսագրի նպատակներին»։ Ռուսներից 2011 թվականի ցուցակում եղել են միայն «Գարաժ» ժամանակակից մշակույթի կենտրոնի հիմնադիր Դարյա Ժուկովան և V-A-C հիմնադրամի հիմնադիր Լեոնիդ Միխելսոնը։
2012 թվականին Power 100 վարկանիշում ներառվել է ռուսական Pussy Riot խումբը, որը 2012 թվականի սկզբին Քրիստոսի Փրկչի տաճարում կատարել է պանկ-աղոթքներ։ Խումբը վարկանիշում զբաղեցրել է 57-րդ հորիզոնականը։


== Կայք ==
www.artreview.com կայքը մեկնարկել է 2007 թվականին։ Այն բաղկացած է նորություններից, բլոգներից, գեղարվեստական պատվերներից, 2006 թվականից սկսած՝ ամսագրի արխիվից և օգտատերերի համար նախատեսված սոցիալական ցանցից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ArtReview ամսագրի կայքը (անգլ.)
ArtReview ամսագրի արխիվը (անգլ.)
ArtReview Power 100 website (անգլ.)
Տաշիր (այլ կիրառումներ)

Տաշիր, կարող է վերաբերել՝

Տաշիր - գետ Լոռու մարզում։ Սկիզբ է առնում Վիրահայոց լեռների արևմտյան մասից և Գետավան գյուղից 4 կմ հարավ ձախից միախառնվում Ձորագետին։ Ունի 54 կմ երկարությունը։ Տաշիրի վտակներից է Աչքաջուրը։
Տաշիր - գավառ Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի կազմում։ Գավառի կենդրոնն էր Լոռի բերդը։
Տաշիր - համայնք Լոռու մարզում
Տաշիր - քաղաք Հայաստանի Լոռու մարզում։ Մարզկենտրոնից գտնվում է 42 կմ հեռավորության վրա։
Բրին-Մար (քոլեջ)

Բրին-Մար կամ Բրին-Մոր քոլեջը (անգլ.՝ Bryn Mawr College) մասնավոր հումանիտար իգական համալսարան է, որը գտնվում է Ամերիկայի Փենսիլվանիա նահանգի Բրին-Մար քաղաքում։ Ուելսերենից թարգմանաբար bryn mawr նշանակում է «մեծ բլուր»։ Հիմնադրվել է 1885 թվականին քվակերների կողմից։ Համալրում է Ամերիկայի արևելյան ափում գտնվող ամենահեղինակային իգական յոթ քոլեջների շարքերը։ Քոլեջում սովորում են ավելի քան 1750 ուսանող։ 2012 թվականին U.S. News & World Report-ի վարկանիշով ԱՄՆ-ի հումանիտար քոլեջների շարքում Բրին-Մարը գրավել է 25-րդ հորիզոնականը։
Եգեյան մշակույթի (բրոնզե դար Հունաստանում և հարակից տարածքներում) հետազոտություններում Բրին-Մարը զբաղեցնում է առաջավոր դիրք։


== Տնօրեններ ==
1885-1894՝ Ջեյմս Ռոադս
1894-1922՝ Քերի Թոմաս
1922-1942՝ Մարիոն Էդվարդս Փարկ
1942-1970՝ Կետրին Էլիզաբեթ
1970-1978՝ Հարրիս Վոֆֆորդ
1978-1997՝ Մարի Պետերսոն
1997-2008՝ Նենսի Վիքերս
2008-2013՝ Ջեյն Դեմեն
2013-ից առ այսօր՝ Քիմբերլի Վրայթ


== Շրջանավարտներ ==
Էմիլի Գրին Բոլչ
Վուդրո Վիլսոն
Հիլդա Դուլիթլ
Մարիաննա Մուր
Էլիս Ռիվլին
Դրյու Ջիլպին Ֆաուսթ
Քեթրին Հեփբորն
Ֆրեդերիկա դե Լագունա
Քեթրին Բլոջեթ
Վասսա Ինոկինյա
Մատինա Հորներ


== Դասախոսներ ==
Էմմի Նյոթեր
Ջոն Գեդդես Մակգրեգոր
Ադրիաննա Ռիչ
Ֆրեդերիկա դե Լագունա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт
The Bi-College News Archived 2019-06-19 at the Wayback Machine.
Ասիայի ամենաբարձր շինություններ

Ստորև ներկայացվում են Ասիայի բարձր շինությունների ցանկը, որոնց բարձրությունը անցնում է 300 մետրից։ 2015 թվականի օգոստոսի տվյալներով այդպիսիք 90 են, որոնցից 4-ը երկվորյակ շենքներ են և ներկայացված են մի կետով։ Ասիայի (աշխարհի) ամենաբարձր շենքը, Բուրջ Խալիֆան 828 մետր, Դուբայ, ԱՄԷ ։ 90 ամենաբարձր շենքներից 43-ը գտնվում են Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության տարածքում չհաշված Թայվանը և Հոնկոնգը և 25-ը ԱՄԷ-ում, մնացած ասիական երկրներում այսպիսի կառույցները եզակի թվով են։ Այս ցանկում գտնվում են միայն այն կառույցները , որոնք ամբողջովին գտնվում են Ասիայի տարածքում։ Ռուսաստանի երկնաքերները ներկայացված չեն, քանի որ գտնվում են Ասիայի և Եվրոպայի տարածքում։
Բարձրահարկ կառույցների շինարարությունը Ասիայում մեծ թափով սկսվեց 1990-ական թվականներին երկրորդ կեսին, այդ պատճառով 90 կառույցներից միայն երեքն են կառուցվել 1997 թվականից շուտ։
Այս ցանկում ներառված են նաև կառույցներ, որոնց շինարարությունը դեռևս չի ավարտվել, բայվ նրանք արդեն հասել են իրենց հաշվարկման մաքսիմալ բարձրության և շարունակում են ակտիվ կառուցվել։
Կարելի է նշել , որ 300 մետրից բարձր երկնաքերներ չկան այնպսիսի տնտեսապես զարգացած երկրներում, ինչպիսիք են Ճապոնիան և Սինգապուրը։ Ճապոնիայի դեպքում դա կապված է շրջանի բարձր սեյսմիկ վտանգի հետ, Սինգապուրի դեպքում` երկրի ավիացիոն դեպարտամենտի արգելիքի հետ. կառույցենրը չպետք է բարձր լինեն 280 մետրից։


== Քանակական աղյուսակ ==
 Չինաստան — 43 կառույց 300 մետրից բարձր
 Արաբական Միացյալ Էմիրություններ — 25
 Հոնկոնգ — 6
 Սաուդյան Արաբիա — 4
 Մալայզիա — 3
 Թայվան և  Հարավային Կորեա — 2
 Քուվեյթ,  Վիետնամ,  Հյուսիսային Կորեա,  Թաիլանդ և  Կատար — 1


== Ասիայի ամենաբարձր շենքեր ==
Բարձրության տեսակավորումը ։ Հավասարման նշանը հերթական համարից հետո նշանակում է , որ մի քանի կառույցներ ունեն նույն բարձրությունը ։ Բարձրություն սյունակում մատնացույց է արված ճարտարապետական բարձրությունը , այսինքն առանց ալեհավաքների, դրոշների և այլ ցուցադրված կառուցվածների։ Շեղատառ ընդգծված են կառույցները, որոնք ամբողջովին հասել են նախագծային բարձրության, բայց ներկայացված չեն պարզաբանման։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Հադրութի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայկավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Հայկավան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 1 հուշարձան։

 


== Տես նաև ==
Արցախի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլլա Սան Ջովաննի ին Տուշա

Վիլլա Սան Ջովաննի ին Տուշա (իտալերեն՝ Villa San Giovanni in Tuscia), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1307 մարդ (2008), խտությունը կազմում է 249 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 5 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 1010, հեռախոսային կոդ - 0761։
Բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սուրբ Սան Ջիովանի Բատտիստան։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության դինամիկան.


== Կոմունայի ադմինիստրացիան ==
Հեռախոս։ 0761 476476
Էլեկտրոնային փոստ։ info@comunevsgtuscia.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comunevsgtuscia.it/


== Հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Դերբենտսկայա (ստանիցա)

Դերբենտսկայա (ռուս.՝ Дербентская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Սևերսկայայի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էրման

Էրման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճակի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Needed Me

«Needed Me», երգ, որը ձայնագրել է ամերիկացի երգչուհի Ռիհաննան, և թողարկվել է նրա 8-րդ Anti  ալբոմում 2016 թվականի մարտի 30-ին Roc Nation, Westbury Road լեյբլներում։ Երգը գրել են Ռիհաննան, Brittany Hazard, Charles Hinshaw և Derrus Rachel, DJ Mustard, Twice as Nice և Frank Dukes պրոդյուսերների հետ։ Ներառվել է BIllboard-ի տարբերակով 2016 թվականի ամերիկյան լավագույն սինգլների մեջ (№ 13 տեղ)։
Ստացել է Գրեմմի-2017 մրցանակ Լավագույն R&B կատարում անվանակարգում։


== Կոմերցիոն հաջողություններ ==
Երգը զբաղեցրել է № 7 տեղը Billboard Hot 100-ում, դառնալով երգչուհու 43-րդ հիթը, որը մտել է ամերիկյան Hot-100-ի Թոփ-40-ի մեջ և 29-րդ սինգլը նրա լավագույն տասնյակում (զիջելով Բիթլզին և Մադոննային)։ Նաև երգը վերցրել է առաջին տեղը Dance Club Songs, Hot R&B/Hip-Hop Songs և Rhythmic չարթերում։


== Տեսահոլովակ ==
2016 թվականի ապրիլի 20-ին թողարկվել է սինգլի տեսահոլովակը։ Ռեժիսորը եղել է Հարմոնի Կորինը։


== Կարծիքներ ==
Billboard  ամսագիրը մտցրել է «Needed Me»-ն 2016 թվականի լավագույն փոփ երգերի ցանկի «100 Best Pop Songs of 2016» մեջ (հայտնվելով № 9 հորիզոնականում)։ Pitchfork  հրատարակությունը ընդգրկել է «Needed Me»-ն տարվա լավագույն երգերի ցանկի «The 100 Best Songs of 2016» մեջ (№ 88):


== Կենդանի կատարումներ ==
Ռիհաննան ներկայացրել է «Needed Me» երգը Anti World Tour համերգային շրջագայության ժամանակ, նաև MTV Video Music Awards 2016 մրցանակաբաշխությունում։


== Չարթեր ==


=== Տարեվերջյան չարթեր ===


== Սինգլի վաճառք ==


== Թողարկում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Rihanna - Needed Me ՅուԹյուբում
Վանակյուլա (գյուղ, Նոառոոցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎանակյուլաՎանակյուլա (էստ․՝ Vanaküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Նոառոոցի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Վնուկովո (գյուղ, Չեռնոմորսկոեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎնուկովոՎնուկովո (ուկրաիներեն՝ Водопійне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Kerleut), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Չեռնոմորսկոեի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կերլեուտ։
2001 թվականի տվյալներով Վնուկովո գյուղում բնակվում էր 559 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարվին Դուկշ

Մարվին Դուկշ (գերմ.՝ ˈmaːʀˈvɪn ˈduːkʃ, մարտի 7, 1994(1994-03-07), Դորտմունդ, Առնսբերգ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիա), գերմանացի ֆուտբոլիստ, ով որպես հարձակվող հանդես է գալիս Դորտմունդի «Բորուսիայում»։ Դուկշը «Բորուսիայի» երիտասարդ հեռանկարային ֆուտբոլիստներից մեկն է։ Նա առաջին անգամ հանդես է եկել ակումբի կազմում 8 տարեկան հասակում։ Գերմանիայի գավաթի խաղարկության «Վիլհելմշավենի» դեմ խաղում փոխարինման դուրս գալով նորամուտն է նշել Դորտմունդի կազմում, դառնալով 1 գոլի հեղինակ։


== Կարիերայի վիճակագրությունը ==


=== Ակումբայիկն ===
Վերջին թարմացում՝ 24 փետրվար 2014
1Ներառում է Գերմանիայի գավաթը։
2Ներառում է Գերմանիայի սուպերգավաթը։
3Ներառում է ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգան և ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգան։


== Ծանոթագրություններ ==
Ինգուլո-Կամենկա

Ինգուլո-Կամենկա (ուկրաիներեն՝ Інгуло-Камянка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովգորոդկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ինգուլո-Կամենկա գյուղում բնակվում էր 816 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տիրոջ Համբարձման եկեղեցի (Եկատերինբուրգ)

Տիրոջ Համբարձման եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Вознесения Господня, Համբարձման եկեղեցի), Սվերդլովսկի մարզի Եկատերինբուրգ քաղաքի հնագույն ուղղափառ եկեղեցիներից մեկը։


== Պատմություն ==
Եկեղեցին կառուցվել է 1770 թվականի մայիսին, օծվել նույն թվականի սեպտեմբերի 19-ին։  Սկզբում դա շատ փոքր փայտե կառույց էր։ 1789 թվականին եկեղեցու շենքը ոչ պիտանի էր դարձել և ծխականները որոշեցին կառուցել երկհարկանի քարե եկեղեցի։ Ներքևի հարկը նվիրված էր Սուրբ Աստվածածնին, երկրորդ հարկը` Տիրոջ Համբարձման պատվին։
19-րդ դարում եկեղեցին բազմիցս վերակառուցվել և ընդարձակվել է։ 1834 թվականին քահանաներն ու ծխականները որոշեցին եկեղեցուն կից հարավային կողմից կառուցել երկու մատուռ և ևս երկուսը հյուսիսային կողմից և նոր շքամուտք։ 20-րդ հարյուրամյակի սկզբին, արդեն լայնածավալ եկեղեցին ուներ 6 մատուռ, Վոզնեսենսկի, Սուրբ Աստվածածնի Ծննդյան, Բլագովեշչենսկի, սուրբ Միտրոֆանի և Եղիա մարգարեի անվան, Սուրբ Աստվածամոր Կազանյան սրբապատկերի պատվին։  Ներքևի հարկը հատկացվել էր արական մեկդասարանյա եկեղեցական ծխական դպրոցին։  1926 թվականին եկեղեցին փակվեց, հետագայում այնտեղ տեղակայվեցին, նախ դպրոց, ապա` պատմական հեղափոխական թանգարան։ 1991 թվականի փետրվարի 15-ին, եկեղեցում Տեառնընդառաջի տոնի կապակցությամբ երկար տարիներ անց իրականացվեց առաջին պատարագը։  2011 թվականի աշնանից մինչև 2014 թվականի հոկտեմբերը եկեղեցու վանահայրը եղել է վարդապետ Պիմենը (Ադարչենկոն)։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 18-ին կիրակնօրյա երեկոյան եկեղեցական պատարագի ժամանակ  Եկատերինբուրգ քաղաքի վանական օկրուգի գործակալ , քահանա Նիկոլայ Տարանտինը եկեղեցու ծխական համայնքին ներկայացրեց նոր  ավագ քահանա Ալեքսի Կուլբերգին։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ել շրջան (Արկանզաս)

Ել (անգլ.՝ Yell County), ԱՄՆ Արկանզաս նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածքը 2.404 կմ² է, բնակչության թվաքանակը՝ 22.185. (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջանի վարչական կենտրոնները երկուսն են. հյուսիսային հատվածում Դանվիլն է, հարավայինում՝ Դարդանել բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1840 թ.։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղում ==
Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքումArchived 2011-06-07 at the Wayback Machine.
Յուժնիյ

Յուժնիյ (ուկրաիներեն՝ Южне), քաղաք Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Յուժնոեի քաղաքային խորհուրդում, մարզային նշանակության քաղաք։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նովայա Սիչավկա, Յուժնիյ։ Հիմնադրվել է 1978 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Յուժնիյ քաղաքում բնակվում էր 29 327 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1042 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17215 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Եկբատան

Եկբատան, Մարաստանի մայրաքաղաքը մ․թ․ա․ 700-550 թվականին։ Հերոդոտոսը Եկբատանի կառուցումը վերագրում է Մարաստանի թագավորության հիմնադիր Դեովկեսին։ Եկբատանը եղել է բլրի վրա՝ շրջափակված յոթ պարիսպներով։ Քաղաքի բարձրադիր մասում՝ 7-րդ պարսպի ներսում, զետեղվել են արքունի պալատը և գանձարանը։ Մարաստանի թագավորության կործանումից (մ․թ․ա․ մոտ 550 թվական) հետո Եկբատանը դարձել է Աքեմենյան արքաների ամառային գահանիստ։ Հունա-մակեդոնական նվաճումներից (մ․թ․ա․ 4-րդ դարի 2-րդ կես) հետո Եկբատանին տիրել են Սելևկյանները։ Սելևկյան թագավոր Անտիոքոս 4-րդ-ը Եպիփանեսը (իշխել է մ․թ․ա․ 175-163 թվական) իր անունով Եկբատանը կոչել է Եպիփանիա։ Մարաստանի Սելևկյան սատրապ Տիմարքոսը ապստամբել է Անտիոքոս 4-րդ-ի հաջորդ Դեմետրիոս 1-ի դեմ և անկախ թագավորություն հռչակել՝ Եկբատանի կենտրոնով, որտեղ նրա անունով հատվել է դրամ։ Այդ անկախությունից հետո Եպիփանիան վերստին պահպանել է Եկբատան անունը։ Մ․թ․ա․ 2-րդ դարի 2-րդ կեսից Եկբատանը գրավել և իրենց ամառային գահանիստն են դարձրել պարթև Արշակունիները։ Մ․թ․ա․ 87 թվականին կամ 86 թվականին հայկական զորքերը՝ Տիգրան Բ Մեծի առաջնոոդությամբ, գրավել են Մարաստանը և պաշարել Եկբատանը։ Այդ պաշարման ժամանակ հրկիզվել է պարիսպներից դուրս կառուցված արքունի դղյակը՝ Ադրաբանան։ Տիգրան Ե-ի պաշարումը վերացրել է, երբ Պարթևաց Գոդերձ թագավորը զիջումներ է կատարել Մեծ Հայքին։ Պարթևաց թագավորության կործանումից (մ․թ․ 224 թվական) հետո Եկբատանը անկում է ապրել։ Միջին դարերում Եկբատանի ավերակներից ոչ հեռու բարձրացել է Համադան քաղաքը։
(1036) Գանիմեդ

(1036) Գանիմեդ (անգլ.՝ Ganymed), աստերոիդ ամուրի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1924 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Վալտեր Բաադեի կողմից Բերգդորֆում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,662414 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,2405 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,0844 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Գանիմեդ աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,3402 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1586,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226877 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 26,7° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1036) Գանիմեդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ցիվկովցի

Ցիվկովցի (ուկրաիներեն՝ Цівківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ցիվկովցի գյուղում բնակվում էր 387 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,74 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 222,41 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գաղտնալսում

Գաղտնալսում (անգլ.՝ Eavesdropping), մարդկանց հաղորդակցության, հեռախոսային և այլ խոսակցությունների ունկնդրումը հաղորդակցվողների կամքին հակառակ։ Ժողովրդավարական պետություններում գաղտնալսումը համարվում է անօրինական միջամտություն մարդու մասնավոր կյանքին և այն թույլատրելի է։ Հեռախոսային խոսակ­ցությունների գաղտնիությունը կարող է սահմանափակվել միայն դատարանի որոշմամբ։


== Գրականություն ==
Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 1-12, 1974-1986 թվականներ, Երևան
Է․ Աղայան «Արդի հայերենի բացատրական բառարան», հատոր 1-2, 1976 թվական, Երևան
А․ Б. Барихин "Большой юридический словарь", 2002 թվական, Москва
Արմեն Տիգրանյանի հուշարձան (Գյումրի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմեն Տիգրանյանի հուշարձան (այլ կիրառումներ)Արմեն Տիգրանյանի հուշարձան, հուշարձան Գյումրիի Արմեն Տիգրանյանի անվան զբոսայգում, տեղադրվել է 1960-ական թվականներին։ Հուշարձանն ընդգրկված է Գյումրիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ` Խաչատուր Իսկանդարյան
Ճարտարապետ` Էդմոնդ Տիգրանյան


== Տես նաև ==
Արմեն Տիգրանյանի հուշարձան (Երևան)
Գյումրիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Կարոզիո

Կարոզիո  (իտալերեն՝ Carrosio), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 481 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 2մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0143։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Յիեկյուլա (գյուղ, Կեռու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅիեկյուլաՅիեկյուլա (էստ․՝ Jõeküla), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 42 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Տրոստյանեց (գյուղ, Սլավուտայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏրոստյանեցՏրոստյանեց (ուկրաիներեն՝ Тростянець), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տրոստյանեց գյուղում բնակվում էր 243 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,15 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 211,3 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էլիզա Կոնստանտին-Հանսեն

Էլիզա Կոնստանտին-Հանսեն (դան․՝ Elise Konstantin-Hansen, մայիսի 4, 1858(1858-05-04)[…], Ֆրեդերիկսբերգ, Մայրաքաղաքային տարածաշրջան, Դանիա - փետրվարի 25, 1946(1946-02-25), Կոլդինգ, Կոլինգ, Հարավային Դանիա տարածաշրջան, Դանիա), դանիացի նկարչուհի և կերամիստ։ Մշակել է իր սեփական նատուրալիստական ոճը՝ հաճախ պատկերելով ծովային թռչուններին, կենդանիներին, բույսերին և ծովափնյա տեսարաններ։


== Կենսագրություն ==

Էլիզա Հանսենը ծնվել է Ֆրեդերիկսբերգում, Կոպենհագենի թաղամասում, 1858 թվականի մայիսի 4-ին, դանիացի ոսկեդարի նկարիչ Կոնստանտին Հանսենի և նրա կնոջ՝ Մագդալենա Բարբարա Կյոբկեի ընտանիքում։ 1908 թվականին փոխել է իր ազգանվան ուղղագրությունը՝ Կոնստանտին-Հանսենի։
Էլիզան մեծացել է գեղարվեստական միջավայրում։ Նրա ութ քույր-եղբայրներից մի քանիսն ունեցել են գեղարվեստական տաղանդներ, հատկապես նրա քույր Քրիստիանան, ով ասեղնագործել է։ Ինքը՝ Կոնստանտին-Հանսենը, նույնպես սկսել է ասեղնագործել երիտասարդ տարիքում՝ հաճախ մշակելով սեփական էսքիզները։ Ավելի ուշ՝ 1880 թվականին հոր մահից հետո նա դարձել է ճարտարապետ և քանդակագործ Թորվալդ Բինդեսբյոլի գլխավոր օգնականը։ Ի լրումն այն ամենի, ինչ հայրը նրան սովորեցրել է գեղանկարչության մասին, նա հաճախել է Վիլհելմ Կյուխնի գեղանկարչության դպրոց և դասեր է ստացել նկարիչներ Քրիստեն Դալսգորից և Լաուրից Տուկսենից՝ նախքան 1886 թվականին Փարիզ ուսանելու մեկնելը։


== Գեղարվեստական ոճ ==

1880-ականների սկզբին Էլիզան սկսել է ասեղնագործությամբ զբաղվել՝ ընդօրինակելով պոմպեյան որմնանկարների ոճը, որը սիրել է Թորվալդ Բինդեսբյոլը։ Աշխատել է նաև կերամիկայի վրա Ուտերսլևի արհեստանոցում Բինդեսբյոլի և Սկովգորդ եղբայրների հետ, որտեղ զարգացրել է ավելի ազատ, անհատական ոճ։ Ոգեշնչված ճապոնական արվեստով, նա մշակել է իր սեփական մոտեցումը ծովային թռչունների, կենդանիների, բույսերի և ծովափնյա տեսարանների դեկորատիվ պատկերմանը, որոնք նա հաճախ նկարել է։ Նրա կերամիկական ստեղծագործություններից մի քանիսն իր ամենանշանավոր գործերից են, այդ թվում՝ ծովաստղ պատկերող ափսե, ոստրեի որսորդների ջնարակված  բարձրաքանդակ և անգղի պատկերով յուրօրինակ գավաթներ։ 1930 թվականին Կոնստանտին-Հանսենը ստեղծել է իր ամենահայտնի աշխատանքը, որը հայտնի է որպես Svaneflok i våge, որտեղ պատկերված են  մի խումբ կարապներ Կոլդինգ ծովախորշի ֆոնին։


== Ցուցահանդեսներ ==

1882 թվականից Կոնստանտին-Հանսենն իր նկարները ցուցադրել է Շառլոտենբորգում, որտեղ 1885 թվականին արժանացել է Նոյհաուզենի մրցանակին իր «Drenge udenfor en Grønthandel» (Տղան կանաչեղենի խանութում) աշխատանքի համար։ 1893 թվականին Շառլոտենբորգի փոխարեն նա սկսել է ցուցադրվել Ազատ ցուցահանդեսում (Den Frie Udstilling), որտեղ շարունակել է ցուցադրել իր աշխատանքները մինչև 1928 թվականը։ Էլիզայի աշխատանքները ցուցադրվել են նաև արտասահմանում՝ Փարիզում (1889) և Բեռլինում (1910-1911)։ Կոնստանտին-Հանսենի աշխատանքները ներկայացվել են Չիկագոյի  գեղարվեստի պալատում 1893 թվականի համաշխարհային ցուցահանդեսում։ 1917 թվականին նա իր աշխատանքներով մասնակցել է նաև Դանիայի արվեստի ցուցահանդեսին (Dansk Kunsthandel) և 1920 թվականի Կանանց հետահայաց ցուցահանդեսին դան․՝ Kvindelige kunstneres retrospektive udstilling)։ 2013 թվականին նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Kolding Kunstforening-ի ցուցահանդեսում։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Պարետային ժամ

Պարետային ժամը (արգելված ժամանակ) արգելք է՝ այն անձանց համար, ովքեր չունեն համապատասխան թույլտվություն օրվա որոշակի ժամին (ինչպես կանոն՝ գիշերը) գտնվել փողոցում, հասարակական վայրերում։ Նպատակ է հետապնդում՝ պահպանել կարգը, արտակարգ իրավիճակներում նվազեցնել զոհերի թիվը։ Արգելքի պահպանմանը հետևում են հատուկ այդ նպատակով առանձնացված զորքեր կամ ոստիկաններ։


== Պատմություն ==


=== Չիլիում՝ Աուգուստո Պինոչետի նախագահության ժամանակ ===
Չիլիում պարետային ժամ է հայտարարվել այն ժամանակ, երբ իշխանության եկավ Աուգուստո Պինոչետը։


=== Իրադարձություններ՝ կապված 1991 թվականի Արտակարգ դրության պետական կոմիտեի (ԱԴՊԿ) հետ ===
1991 թվականի օգոստոսի 20-ին՝ Մոսկվայում, ԽՍՀՄ կուսակցական ու զինվորական վերնախավը՝ երկրում սկսված ժողովրդավարական զարգացումները ճնշելու և խորը ճգնաժամում հայտնված հասարակարգի փլուզումը ռազմական ուժով և բռնաճնշումների միջոցով կանխելու նպատակով, Արտակարգ դրության պետական կոմիտեն (ԱԴՊԿ) հայտարարեց պարետային ժամ, որը նույն օրն էլ չեղյալ հայտարարվեց։


=== Տաջիկստան, 1992 թ. ===
1992 թվականի մայիսին, Տաջիկստանի քաղաքացիական պատերազմի սկզբին, Տաջիկստանում հայտարարվեց պարետային ժամ, որը տևեց մի քանի տարի։ Երեկոյան և գիշերը, առանց անձնագրի, չէր թույլատրվում դուրս գալ փողոց։


=== 1993թ-ի հոկտեմբերի իրադարձությունները ===
Կապված 1993 թվականի իրադարձությունների հետ, պարետային ժամը Մոսկվայում շարունակվեց մի քանի օր ( Ելցինի և Գերագույն խորհրդի հակամարտությունը։ Ըստ մի խումբ հայրենասերների, պարետային ժամ հայտարարվել էր նրա համար, որ Մոսկվայից, գաղտնի, հեռացնեն հազարավոր զոհվածների մարմիններ)։


=== 2008-2009 թվականների «Պարետային ժամ»-ը երեխաների և դեռահասների համար ===
2009 թվականի մայիսի 20-ին Ռուսաստանի Դաշնությունում պարետային ժամ է հայտարարվել անչափահասների համար։ Մասնավորապես, օրենքը սահմանում է, որ մինչև 7 տարեկան երեխաները, առանց ծնողների կամ պաշտոնական ներկայացուցչի, չեն կարող լինել հանրային վայրերում, նաև կարող են դուրս գալ փողոց միայն չափահաս, հարազատ քրոջ կամ եղբոր ուղեկցությամբ։ Սահմանափակվում է՝ անչափահասների մուտքը խաղատներ։
Օրենքի ընդունումն ուղեկցվեց՝ բնակչության կողմից, մասսայական քննադատություններով ու դժգոհություններով։ Կա կարծիք, որ այս օրենքը խախտում է Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիների հիմնական իրավունքները՝ երաշխավորված Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրությամբ։
Նմանատիպ գործելաոճ (juvenile curfew) գոյություն ունի նաև ԱՄՆ-ում (որպես կանոն սահմանվում է տեղական իշխանությունների կողմից), ինչը նույնպես՝ հանրային դժգոհության առարկա է։
Նման գործելաոճ եղել է նաև ԽՍՀՄ-ում։


=== Պարետային ժամը Ֆրանսիայում 2015 թվականին ===
Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդի հրամանագրով, մի շարք ահաբեկչություններից հետո, երկրում հայտարարվեց պարետային ժամ։


== Գրականություն ==
Эдуард Хруцкий. «Комендантский час» (1975)


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ռազմական դրություն
Մորբիի կամրջի փլուզում

Մորբիի հետիոտնային կախովի կամրջի փլուզումը տեղի է ունեցել Մաչչհու գետի վրա 2022 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, Հնդկաստանի Գուջարաթ նահանգում։ Այդ պահին կամրջի վրա եղել է մոտ 500 մարդ։ Նախնական տվյալներով՝ առնվազն 132 մարդ մահացել է, սակայն, NDTV-ն հաղորդում է 141 զոհվածի և 177 փրկվածի մասին։  


== Նախապատմություն ==
230 մետր երկարությամբ հետիոտնային կամուրջը կառուցվել է 143 տարի առաջ՝ Հնդկաստանում բրիտանական տիրապետության ժամանակ։ Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում (այլ աղբյուրների համաձայն՝ վեց ամսվա ընթացքում) կամուրջը փակվել է վերակառուցման համար։ Այն բացվել է փլուզումից ընդամենը 1-4 օր առաջ։


== Պատճառներ ==
Oreva Group-ի օպերատորների ներկայացուցիչը Indian Express թերթին ասել է, որ չափազանց շատ մարդիկ են գտնվել կամրջի մեջտեղում՝ «փորձելով ցնցել այն»։


== Ցավակցական ուղերձներ և արձագանք ==
 Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը իր ցավակցություններն է փոխանցել «Հնդակստանի եղբայրական ժողովրդին և կառավարությանը»՝ հոկտեմբերի 30-ին Մորբիի կամրջի փլուզման հետևանքով զոհվածների համար։


== Տես նաև ==
Ջենովայի կամրջի փլուզում


== Ծանոթագրություններ ==
Վիսոկայա Պեչ

Վիսոկայա Պեչ (ուկրաիներեն՝ Висока Піч), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիսոկայա Պեչ գյուղում բնակվում էր 2 159 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,209 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1033014 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բիզան

Բիզան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավառի գավառակում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 10 տուն քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աբրահամ Մելիք-Աղամալյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մելիք-Աղամալյան (այլ կիրառումներ)Աբրահամ Սահակի Մելիք-Աղամալյան (ծննդյան թիվն անհայտ—1811), հասարակական գործիչ, Երևանի հայ ազգաբնակչության մելիք, Կոտայքի գավառում տիրել է մի քանի գյուղերի և մեծ համարում է ունեցել խանական արքունիքում։ Մասնակցել է հայ ազատագրական շարժմանը։ XVIII դարի 80-ական թվականներին Արարատյան նահանգի հայերի անունից Ստեփան Դավթյանի միջոցով դիմել է ռուսական կառավարությանը օգնություն հայցելով պարսկական լծից ազատագրվելու գործում։ 1804 թվականի Երևանյան առաջին արշավանքի ժամանակ  Ցիցիանովի և վիրահայերի առաջնորդ Հովհաննես Գեղարդակրի հորդորանքով իրեն ենթակա բնակչության հետ գաղթել է ռուսական սահմանները՝ Փամբակ։ Ռուսական կառավարությունը նրան շնորհել է ազնվականի կոչում։
Օրելսկոե

Օրելսկոե (ուկրաիներեն՝ Орільське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1870 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օրելսկոե գյուղում բնակվում էր 238 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,08 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 220,37 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեծ Չեբ Յու

Մեծ Չեբ Յու  (ռուս.՝ Большая Чеб-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պիսսա գետի ձախ ափին՝ 133 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Մեզեն գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Մեզեն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000044411
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004441
Ավազանի կոդը -  03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սու Լին (Մեծ Պանդա, ծնվել է 2005 թ.-ին)

Սու Լին Մեծ պանդա է, որը ծնվել է Սան Դիեգոյի կենդանաբանական այգում, 2005 թ.-ի օգոստոսի 2-ին։ Նրա անունը (առցանց հարցման հինգ տարբերակներից մեկն է) նշանակում է «ինչ-որ գեղեցիկ բան» չինարեն։
Սու Լին 3-րդ ձագն է, որ ծնվել է իր մայր Բայ Յանից և 2-րդը՝ իր քույր Գաո Գաոյի համար։ Սու Լին ունի մեկ քույր՝ Հուա Մեյը։ Իր քույրերի և եղբայրների նման Մեյ Շենգ, Զեն Զեն, Յուն Զի, և Սիյա Լիու քույրերի և եղբայրների նման, Սու Լին բեղմնավորվել է բնական զուգավորման միջոցով։
2010 թ.-ի սեպտեմբերի 24-ին Սու Լինին և իր քույր Զեն Զենին տեղափոխել են Չինաստանի Բիֆենգսիա Պանդա բազա։
Սու Լինին տեղափոխեցին Հեթոփինգ, որտեղ հուլիսի 7-ին ծնվեցին իր առաջին ձագերը։ Ավելի ուշ, Սու Լին և իր ձագը վերադարձան Բիֆենգսիա, որտեղ նրանք ապրում էին կիսավայրի միջավայրում, «Նոր Լեոպարդ» լեռան անունով մի վայրում։ Սու Լինի որդին՝ Յուն Հուին մահացավ 2015 թ.-ի հունվարին՝ ընդամենը 2 ամիս անց իր չորրորդ ծննդյան օրվանից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
San Diego Giant Panda Research Center
Panda Fix Archived 2018-10-12 at the Wayback Machine.
Իվան Ցյուպա

Իվան Ցյուպա (ուկրաիներեն՝ Цюпа Іван Антонович, հոկտեմբերի 16 (29), 1911, Բորկի, Զենկովսկի գավառ, Պոլտավայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 19, 2004(2004-03-19), Կիև, Ուկրաինա), ուկրաինացի գրող, հրապարակախոս։ 
Գրող, լրագրող Յուրի Ցյուպայի հայրը։


== Կենսագրություն ==
Իվան Ցյուպան ծնվել է 1911 թվականին Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի Բորկի գյուղում, գյուղացու ընտանիքում։ Գյուղատնտեսական արհմիութենական դպրոցն ավարտելուց հետո զբաղվել է կոմերիտական աշխատանքով։ Ավարտել է Խարկովի ժուռնալիստիկայի կոմունիստական ինստիտուտը։ 1933 թվականից աշխատել է մամուլում։ Հայրենական պատերազմի տարիներին աշխատել է Տարաս Շևչենկոյի անվան ռադիոկայանում։ Եղել է «Կոլխոզնիկ Ուկրաինի» թերթի պատասխանատու խմբագրի տեղակալ, «Օտչիզնա» ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալ, «Ուկրաինա» ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալ։ Եղել է ԽՄԿԿ անդամ։


== Ստեղծագործություններ ==
Առանձին հրատարակությամբ լույս են տեսել նովելների, պատմվածքների, վիպակների, վեպերի ժողովածուներ։

«Սևաթույր ձիեր», 1961 թ.
«Հայրենի երկրի նովելներ», 1964 թ.
«Ուկրաինա, երկիր հարազատ», 1965-1972 թթ.
«Եղբայրներ», 1950 թ.
«Ճակատագրին ընդառաջ», 1956 թ.
«Հավերժական կրակ», 1960 թ.
«Ամպրոպներ և ծիածաններ», 1961 թ.
«Խիզախ հեծյալը», 1974 թ.


== Պարգևներ ==
Տարաս Շևչենկոյի անվան պետական մրցանակ, 1985 թ.
Նիկոլայ Օստրովսկու անվան հանրապետական մրցանակ, 1975 թ. («Խիզախ հեծյալը» վեպի համար)
Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Невтомний трудівник пера - Іван Цюпа
(5956) դ'Ալամբերտ

(5956) դ'Ալամբերտ (անգլ.՝ d'Alembert), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի փետրվարի 13-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,714164 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9302 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4981 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1633,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22042 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,95° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5956) դ'Ալամբերտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կրակովի համալսարան

Կրակովի համալսարան, Յագելոնյան համալսարան, հնագույն համալսարան Լեհաստանում, առաջին պետական համալսարաններից մեկը Կենտրոնական Եվրոպայում։ Հիմնադրել է Կազիմիր Մեծը (1364), 1400 թվականին վերակառուցել է Վլադիսլավ Յագայլոն (այստեղից էլ՝ անունը)՝ Փարիզի համալսարանի նմանությամբ։ Կրակովի համալսարանի ուսումնական և գիտական կյանքը ծաղկում է ապրել 15-րդ դարի վերջին և 16-րդ դարի սկզբին։ Ուներ աստվածաբանական, իրավաբանական, բժշկական և ազատ գիտությունների ֆակուլտետներ։ Բացի լեհերից, Կրակովի համալսարանում սովորում էին նաև չեխեր, գերմանացիներ, հունգարացիներ։ Համալսարանում սովորել և դասախոսել են մաթեմատիկոս Վ. Բրուձևսկին, Նիկոլայ Կոպեռնիկոսը, աստղագետ, փիլիսոփա Յան Սնյադեցկին և ուրիշներ։ 16-րդ դարի կեսի ուսուցումը Կրակովի համալսարանում կրել է եկեղեցասխոլաստիկ բնույթ։ 1780 թվականին համալսարանի ծրագրերը բարենորոգվել են, ուսուցումը լատիներենի փոխարեն տարվել է լեհերենով։ Ֆաշիստական օկուպացիայի ժամանակ (1939-1944) Կրակովի համալսարանը փակվել է։ 1942 թվականից գործել է ընդհատակում։ 1978-1979 ուսումնական տարում համալսարանն ուներ իրավաբանական, փիլիսոփայության և պատմության, բանասիրական, մաթեմատիկայի և քիմիայի, կենսաբանության, աշխարհագրության և այլ ֆակուլտետներ։ Գրադարանը (հիմնվել է 1364 թվականին) ունի ավելի քան 1 միլիոն գիրք։
(5401) Մինամիոդա

(5401) Մինամիոդա (անգլ.՝ Minamioda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի մարտի 6-ին Տոշիրո Նոմուրայի և Կոյո Կավանիշիի կողմից Մինամի-Օդայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,79635 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3773 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2154 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1707,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210774 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,07° անկյուն։
Մինամիոդա աստերոիդը պատկանում է Գեֆյոնի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 766 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,74 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,82 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5401) Մինամիոդա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)