armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Զոլոտոնոշա

Զոլոտոնոշա (ուկրաիներեն՝ Золотоноша), քաղաք Ուկրաինայի Չերկասիի մարզի Զոլոտոնոշայի շրջանում, շրջկենտրոն։
2012 թվականի տվյալներով Զոլոտոնոշա քաղաքում բնակվում էր 28 467 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21,65 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2013-08-09 at the Wayback Machine. (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Միքայել Հարությունյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միքայել Հարությունյան (այլ կիրառումներ)Միքայել Հարությունի Հարությունյան (փետրվարի 10, 1946(1946-02-10), Սաղիան, Շամախիի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական և ռազմական գործիչ, գեներալ-գնդապետ (2002)։ Նրան մեղադրանք է առաջադրվել 2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձությունների օրերին սահմանադրական կարգը տապալելու համար և հեռակա կարգով դատապարտվել է կալանքի և միջազգային հետախուզում է հայտարարվել։


== Կրթություն ==
1963-1967 թթ. սովորել և ավարտել է Բարձրագույն ռազմական համազորային հրամանատարական ուսումնարանը։
1973-1976 թթ. սովորել և ավարտել է Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան։
1986-1988 թթ. սովորել և ավարտել է Խորհրդային միության Մարշալ Կ.Ե. Վորոշիլովի անվան Գլխավոր շտաբի ակադեմիան։


== Զինվորական ծառայությունը ԽՍՀՄ զինված ուժերում ==
1967-1971 թթ. - Դասակի հրամանատար։
1971-1973 թթ. - հետախուզական վաշտի հրամանատար։
1976-1982 թթ. - մոտոհրաձգային դիվիզիայի բաժանմունքի պետ։
1982-1983 թթ. - բանակային կորպուսի բաժնի պետ։
1983-1986 թթ. - Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի 7-րդ գվարդիական բանակի շտաբի պետի տեղակալ։
1988-1992 թթ. - Խորհրդային Միության Մարշալ Կ.Ե. Վորոշիլովի անվան Գլխավոր շտաբի ակադեմիայի ավագ դասախոս։


== Զինվորական ծառայությունը Հայաստանի զինված ուժերում ==
1992 թ. - ՀՀ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ - օպերատիվ վարչության պետ։
1992-1994 թթ. - ՀՀ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ։
1994-2007 թթ. - ՀՀ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ - պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ։
1995 թ. մայիսին, 2000 թ. մայիսի 2-ից 20-ը, 2007 թ. ապրիլի 4-ից 24-ը և 2008 թ. ապրիլի 9-ից 14-ը - ՀՀ Պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար։
2007 թ. ապրիլի 25-ից 2008 թ. ապրիլի 9-ը - ՀՀ Պաշտպանության նախարար։
2008 թ. ապրիլի 16-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ Նախագահի Գլխավոր ռազմական տեսուչ՝ կնքելով պայմանագիր երեք տարի ժամկետով։
2008 թ. ապրիլի 16-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ Նախագահի խորհրդական։
2015 թ. փետրվարի 9-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով զինվորական ծառայությունը երկարաձգվել է մինչև 2016 թվականի փետրվարի 10-ը։
2016 թ. փետրվարի 10-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի խորհրդական՝ նրան վերապահելով Հայաստանի Նախագահի գլխավոր ռազմական տեսչի լիազորությունները։


== Պարգևներ ==
«ԽՍՀՄ զինված ուժերում ծառայության համար» 3-րդ աստիճանի մեդալ,
«Մարտական խաչ» շքանշան,
«Վարդան Մամիկոնյան» շքանշան,
ԼՂՀ «Մարտական խաչ» շքանշան,
Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու «Սուրբ Ներսես Շնորհալի» շքանշան (2004),
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալ
Մարտական ծառայության մեդալ
ՀՀ ՊՆ «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալ,
ՀՀ ՊՆ «Անդրանիկ Օզանյան» մեդալ,
ՀՀ ՊՆ «Անբասիր ծառայության համար» 1-ին և 2-րդ աստիճանի մեդալներ,
Պատվո լեգեոնի շքանշան (ԱՄՆ)
ՌԴ ՊՆ «Մարտական համագործակցության ամրապնդման համար» մեդալ
ԽՍՀՄ 14 մեդալներ։


== Կոչումներ ==
գեներալ-մայոր (19 սեպտեմբերի 1994 թ.),
գեներալ-լեյտենանտ (1996),
գեներալ-գնդապետ (2002)։
ՌԴ բնական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (2001)։


== Ծանոթագրություններ ==
Սաունյա (գյուղ, Կուուսալու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍաունյաՍաունյա (էստ․՝ Saunja), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 115 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Kakao M

Kakao M (կորեերեն՝ 카카오엠; ավելի վաղ՝ Seoul Records, YBM Seoul Records և LOEN Entertainment), հարավկորեական ձայնագրման ընկերություն և տաղանդների որոնման գործակալություն։ Շտաբը գտնվում է Սեուլյան Կաննամգու թաղամասում։
Երաժշտական կոնտենտ արտադրողների կորեական ասոցիացիայի տվայլներով LOEN Entertainment-ը (한국음악콘텐츠산업협회) դարձել է Հարավային Կորեայի ամենաշահութաբեր ձայնագրման ընկերությունը և ալբոմների վաճառքով երկրորդը (18.4%):


== Պատմություն ==
Լեյբլը հիմնադրվել է 1978 թվականին որպես YBM sisa ընկերության դուստր ընկերություն։ Այն այդ ժամանակ կոչվել է Seoul Records և հիմնականում զբաղվել է ուսուցողական ձայներիզների արտադրությամբ։


== Երաժշտական կատարողներ ==


=== Kakao M Tree լեյբլ ===


== Մրցանակներ ==


== Տես նաև ==
SK Group


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.kakao-m.com/ Kakao M. պաշտոնական կայք  (կոր.)
Գորիսի Վ․ Վաղարշյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոն

Գորիսի Վ․ Վաղարշյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոն, սկզբնավորվել է 1888 թվականին, թատերասերների ներկայացումներով։ 1920-ական թվականների սկզբին գործել է որպես ինքնագործ թատերախումբ։ Համալրվելով մասնագետ ուժերով՝ 1936 թվականից դարձել է պետական, 1944 թվականից կոչվել Վաղարշ Վաղարշյանի անունով, գործել մինչև 1960 թվականին, վերաբացվելով 1985 թվականին։


== Բեմադրություններ ==
Խաղացանկում էին՝ Գաբրիել Սունդուկյանի «Էլի մեկ զոհ», Հակոբ Պարոնյանի «Պաղտասար աղբար», Մուրացանի «Ռուզան», Շիրվանզադեի «Նամուս», Վաղարշյանի «Օղակում», Դերենիկ Դեմիրճյանի «Երկիր հայրենի», Կ․ Սիմոնովի «Ռուս մարդիկ», Շեքսպիրի «Օթելլո», Մոլիերի «Դոն Ժուան» և այլն։
Թատերախմբի կազմում էին՝ ռեժիսորներ Ս․ Մանուչարյանը, Ց․ Սողոմոնյանը, Բ․ Շաքարյանը, Ե․ Ծատուրյանը, Բենիկ Բժիկյանը, Հ․ Կարապետյանը, Ա․ Թորոսյանը, դերասան-դերասանուհիներ Վ․ Խուրշուդյանը, Մ․ Ղազարյանը, Ս․ Խորենյանը, Ռ․ Մուսայելյանը, Վ․ Առաքելյանը, Գ․ Գևորգյանը, Զարեհ Տեր-Կարապետյանը, նկարիչներ Վ․ Խշտոյանը, Գ․ Պարոնյանը և ուրիշներ։
Թատրոնում պիեսներ են բեմադրել նաև Ամո Խարազյանը, Տիգրան Շամիրխանյանը, Գուրգեն Գաբրիելյանը, Վաղարշ Վաղարշյանը, ելույթներ ունեցել Վահրամ Փափազյանը, Հրաչյա Ներսիսյանը, Ավետ Ավետիսյանը, Գուրգեն Ջանիբեկյանը, Դավիթ Մալյանը։
Վերաբացվելուց հետո (առաջին ներկայացումը Վահրամ Փափազյանի «Ժայռ» 1986) բեմադրվել են Շիրվանզադեի «Պատվի համար», Շեքսպիրի «Սխալների կոմեդիա» և այլն։ Թատերախմբում էին (1987) Երվանդ Մանարյանը (գեղ․ ղեկավար), Ակսել Բակունցը (նկարիչ), դերասաններ՝ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Մ․ Ղազարյանը, Գ․ Սարգսյանը, Հ․ Գյուրջյանը, Մ․ Պետրոսյանը, Ա․ Ասատրյանը, Գ․ Կոտկյանը, Ս․ Սայունցը և ուրիշներ։ Թատրոնի դերասանների ուժերով Քաղաքային տանը կից 1986 թվականից տրվել են տիկնիկային ներկայացումներ։


== Տես նաև ==
Գյումրիի Վարդան Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոն
Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոն


== Ծանոթագրություններ ==
945

945 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 945 թվականն է, 
X դարի 45-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Յարոշենկա

Յարոշենկա (ուկրաիներեն՝ Ярошенка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յարոշենկա գյուղում բնակվում էր 99 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,645 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 153,49 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռայան Մենդեշ

Ռայան Մենդեշ (պորտ.՝ Ryan Mendes, հունվարի 8, 1990(1990-01-08), Մինդելու (Կաբո Վերդե), São Vicente, Barlavento Islands, Կաբո Վերդե), ֆուտբոլիստ Կաբո Վերդեից, ԱՄԷ-ի «Շարջա» ակումբի և Կաբո Վերդեի հավաքականի հարձակվող։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
Ռայան Մենդեշը ֆուտբոլով զբաղվել սկսել է Կաբո Վերդեի «Բատուկ» թիմում։ 2008 թվականին նրան նկատել են «Հավր» ակումբի սկաուտները, և մինչև 2012 թվականը նա խաղացել է ֆրանսիական ակումբում։ «Հավրի» հիմնական կազմում առաջին անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել 2009 թվականի մայիսի 13-ին Լիգա 1-ի՝ «Սենտ Էտիեն» ակումբի դեմ խաղում՝ հանդիպման 82-րդ րապեին փոխարինելով Մաքսիմ Բաքային։ Մրցաշրջանի արդյունքում «Հավրն» անցել է Լիգա 2, և հաջորդ չորս մրցաշրջանները Ռայան Մենդեշն անցկացրել է այդ դիվիզիոնում։ «Հավրի» կազմում իր առաջին գոլը խփել է 2011 թվականի հունվարի 15-ին՝ գրավելով «Այաչչո» ակումբի դարպասը։
2012 թվականի ամռանը Ռայան Մենդեշը տեղափոխվել է «Լիլ» ակումբ։ Նոր թիմում հարձակվողն առաջին անգամ խաղացել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ մասնակցելով «Պարի Սեն-Ժերմեն» ակումբի դեմ խաղին։ Լիգա 1-ում իր առաջին գոլը խփել է «Այաչչո» ակումբի դեմ խաղում, որ անցկացրել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։


=== Հավաքականում ===
Ռայան Մենդեշը խաղացել է Կաբո Վերդեի պատանեկան հավաքականում (մինչև 16 տարեկանում) և թիմում անցկացրել 9 խաղ, որտեղ խփել է 2 գոլ։ Հարձակվողը նաև խաղացել է երկրի երտասարդական հավաքականում (8 խաղ, 1 գոլ)։
Կաբո Վերդեի հավաքականում նորամուտը կատարել է 2010 թվականի օգոստոսի 11-ին Սենեգալի հետ ընկերական խաղում։ Թիմի կազմում մասնակցել է Աֆրիկյան ազգերի գավաթի նախընտրական մրցաշարերին 2012 (5 խաղ, 1 գոլ) և 2013 (3 խաղ, 3 գոլեր) թվականներին։ Հավաքականի կազմում իր առաջին գոլը խփել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Աֆրիկայի ազգերի գավաթի 2012 թվականի խաղարկության նախընտրական փուլում՝ գրավելով Զիմբաբվեի հավաքականի դարպասը։


== Վիճակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը Ֆրանսիայի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային լիգայի կայքում Archived 2012-11-11 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը Worldfootball.net կայքում (անգլ.)
Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում(անգլ.)
Հայոց գահի վրա հռոմեական դրածոների դրամներ

Հայոց գահի վրա հռոմեական դրածոների դրամներ։ Հռոմի նվաճողական քաղաքականությունը Օգոստոս Օկտավիանոսի իշխանության տարիներին հիմնովին վերացրեց Հայաստանում դրամների ազգային պատկերատիպը։

Հայոց գահի վրա Կայսերական Հռոմի դրածո՝ Արտավազդ Դ թագավորի (4-6) արծաթյա դրամները, ինչպես իրենց կշռային սիստեմի տվյալներով, այնպես էլ պատկերներով, միանգամայն հռոմեական են։ Նրանց մի կողմին պատկերված է Հռոմի կայսեր՝ Օգոստոս Օկտավիանոսի գլուխը, զարդարված դափնեպսակով. համաձայն հին հռոմեական սովորության, հաղթողներին դափնիներով էին պսակում։ Կայսեր այդ դիմաքանդակի շուրջ արձանագրված է. «θΕΟΥ ΚΑΙΣΑΡΟΕ ΕΥΕΡΓΕΤΟΥ», այսինքն՝ «Աստծու կայսեր բարերարի», իսկ դրա հակառակ կողմին ներկայացվում է Արտավազդի դիմանկարը, ըստ որում առանց Արտաշեսյանների հայկական թագի, միայն վարսկալ ժապավենով, որ բնորոշ էր ժամանակի հռոմեական իշխողներին։ Հայոց այդ թագավորի պատկերի շուրջ նշվում է. «ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΡΤΑΥΑΣΔΟΥ», այսինքն՝ «արքայի մեծի Արտավազդի» խոսքերը։ Արծաթյա այս դրամի պատկերատիպը ինքնըստինքյան արտացոլում է այն կախյալ քաղաքական վիճակը, որի մեջ գտնվում էր Հայաստանը Արտավազդ Դ-ի օրոք։


== Իրավիճակը թագավորներից հետո ==
Մեկ տարի անց, երբ Հայաստանում թագավորական իշխանությամբ հանդես եկավ Հրեաստանի Հերովդես Մեծի թոռը՝ Տիգրան Ե անունով (մ.թ.ա.6), թողարկվեցին պղնձյա դրամներ, որոնց վրա այս Տիգրանը պատկերված է գլխին հինավուրց հայկական թագով։ Դրամի հակառակ կողմի պատկերատիպը ներկայացնում է 2 ձիերով լցված մարտակառք, որով թագավորն արշավում է։ Ի նշան հաղթության, նա մի ձեռքին դափնեճյուղ է բռնել։ Այս տեսարանի շուրջ գրված է. «ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΤΙΓΡΑΝΟΥ», այսինքն «արքայի մեծի Տիգրանի»։


== Գրականություն ==
Հայ Ժողովրդի Պատմություն էջ 813
1920 թվականը գրականության մեջ


== Գրքեր ==


=== Վեպեր ===
«Դրախտի այս կողմը» (անգլ.՝ This Side of Paradise) Ֆրենսիս Սքոթ Ֆիցջերալդի վեպը
«Անուրջների շրջան» (անգլ.՝ Die Traumbude) - Էրիխ Մարիա Ռեմարկի վեպը
«Երեք սրտերը» (անգլ.՝ Hearts of Three) - Ջեկ Լոնդոնի վեպը
«Մենք» - Եվգենի Զամյատինի վեպը


=== Պատմվածքներ ===
«Պալյառիս» - Հովարդ Լավկրաֆտի պատմվածքը


=== Պոեզիա ===
«Անցած օրերի եզրին» - Ալեքսանդր Բլոկի բանաստեղծությունները
«Էմալե պրոֆիլը Ձեր» (Գալանտ երգեր) - Եղիշե Չարենցի բանաստեղծությունների շարքը
«Փողոցային պչրուհուն» - Եղիշե Չարենցի բանաստեղծությունների շարքը
«Մահվան տեսիլ», Եղիշե Չարենցի բանաստեղծությունը։
«Ամենապոեմ», Եղիշե Չարենցի պոեմը։
«Գարուն», Դերենիկ Դեմիրճյանի քառյակների ժողովածուն։


== Ծնունդներ ==
Հունվարի 2 - Այզեկ Ազիմով, ամերիկյան գրող, կենսաքիմիկոս (մահացել է 1992 թվականին)
Փետրվարի 29 - Ֆյոդոր Ալեքսանդրվիչ Աբրամով, ռուս խորհրդային գրող, գրականագետ, հրապարակախոս (մահացել է 1983 թվականին)
Օգոստոսի 22 - Ռեյ Բրեդբերի, ամերիկյան գրող (մահացել է 2012 թվականին)
Նոյեմբերի 12 - Անդրեյ Եգորովիչ Մակայոնոկ, բելառուս դրամատուրգ և գրող (մահացել է 1982 թվականին)


== Մահեր ==
Հունվարի 7 - Վահան Տերյան, բանաստեղծ ու հասարակական գործիչ (ծ.1885)
Ապրիլի 26 - Վրթանես Փափազյան, հայ գրող, հասարակական-քաղաքական գործիչ, գրաքննադատ (ծ. 1866)
Պաուլա Պարետո

Պաուլա Բելեն Պարետո (իսպ.՝ Paula Belén Pareto, հունվարի 16, 1986(1986-01-16), Սան Ֆեռնանդո, Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի ձյուդոիստ և բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
«Լա Պեկե» (Փոքրիկը) մականվամբ Պաուլան ծնվել է 1986 թվականի հունվարի 16-ին Արգենտինայի Սան Ֆեռնանդո քաղաքում։ Ծնողների հետ ապրում է մայրաքաղաքի մոտ գտնվող Տիգրե քաղաքում։ 4 տարեկանից սկսում է զբաղվել լողով, իսկ մեկ տարի անց՝ մարմնամարզությամբ։ Հետաքրքրությունը ձյուդոյի նկատմամբ առաջացավ 9 տարեկանում։ Մի օր կրտսեր եղբայրը՝ Մարկոն, դպրոցից տուն վերադարձավ ծեծված։ Հայրը՝ Ալդոն, երիտասարդ տարիքում ևս ձյուդոյով էր զբաղվել և որոշում է Մարկոյին ձյուդոյի պարապմունքների ուղարկել։ Պաուլային դա հետաքրքրեց և նա ևս ցանկացավ հաճախել պարապմունքների։
Ձյուդոյի առաջին ակումբը, որ հաճախեց, Սան Ֆեռնանդոյի ակումբն էր։ Շուտով հաղթեց իր առաջին մրցաշարում և երբ որոշեց շարունակել զբաղվել ձյուդոյով, տեղափոխվեց ավելի մեծ ակումբ՝ Լա Պլատա դե Էստուդիանտես։ Սկզբնական շրջանում մրցում էր 44 կգ քաշային կարգում, բայց ավելի ուշ տեղափոխվեց 48 կգ քաշային կատեգորիա։
Պաուլան ֆուտբոլի մեծ երկրպագու է․ ընկերների հետ ֆուտբոլ է խաղում։ Նրա կյանքում կար մի ժամանակաշրջան, երբ ցանկանում էր պրոֆեսիոնալ զբաղվել ֆուտբոլով, սակայն հրաժարվեց այդ մտքից՝ ընտրելով ձյուդոյիստի կարիերան։ Նրա սիրելի ակումբներն են Բոկա Խունիորսը և հայրենի Լա Պլատա դե Էստուդիանտեսը։
Պեկինի Օլիմպիական խաղերում հարցազրույցի ժամանակ ասաց, որ ամուսնացած չէ, իսկ մայրը՝ Միրտան, ավելացրեց․ «Դու ձյուդոյի հետ ես ամուսնացած»։
Պաուլան կրտսեր եղբայր ունի՝ Մարկոն, որն աջակցում է նրան իր շրջագայությունների ժամանակ և ավագ քույր՝ Էստեֆանիան, որը հոգեբան է։
Բուենոս Այրեսի համալսարանում ուսումնասիրել է բժշկություն․ ավարտել է 2014 թվականի մարտին։
2015 թվականի դեկտեմբերին Պաուլան իր երկրի կողմից արժանացավ Ոսկե Օլիմպիա մրցանակի՝ որպես տարվա լավագույն աթլետ։


== Ձյուդո ==
2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում ամբողջ մրցաշարի ամենադրամատիկ մրցման ժամանակ դարձավ բրոնզե մեդալակիր։ Մրցում էր Փակ Օկ Սոնգի հետ՝ Հյուսիսային Կորեայից։ Կորեացի ձյուդոիստն ակտիվ էր ողջ մրցման ժամանակ և ակտիվության համար խաղի կեսում կոկա ստացավ։ Դրաման վերջին 10 վայրկյաններին էր, երբ Փակը տեխնիկա սկսեց, բայց Պաուլան այն օգտագործեց իր տեխնիկայի համար։ Խնդիրներն առաջացան, երբ հանձնաժողովը տեխնիկան հաշվեց Փակի օգտին, հավանաբար քանի որ նա առաջինն էր շարժվել։ Արդյունքում Փակը դարձավ մեդալակիր, իսկ Պաուլան սկսեց լացել, և նրա մարզիչ Կառլոս Դենեգրին բողոքարկեց․ հանձնաժողովը վերանայեց վիդեոն։ Վերջիվերջո նրանք համաձայնվեցին, որ Պարետոն էր տեխնիկա կատարել և վերջինս դարձավ մեդալակիր։
Նա հաջողությամբ է հանդես գալիս նաև մայրցամաքային խաղերում և մրցաշարերում, որոնցից են Համաամերիկյան խաղերը։
2015 թվականի օգոստոսին Պաուլան Աստանայի Ձյուդոյի աշխարհի առաջնությունում առաջին անգամ դարձավ աշխարհի չեմպիոն։
2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում Պաուլան հաղթեց Յոնգ Բյոնգին՝ դառնալով Օլիմպիական չեմպիոն։


== Ձեռքբերումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Sport-Reference Archived 2011-02-11 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (14101-14200)

Աստերոիդների ցանկ (14001-14100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (14201-14300)
 Աստերոիդների ցանկ (14001-14100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (14201-14300)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (10001)-(15000)»։ www.minorplanetcenter.net
Ուռիկ (Վանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուռիկ (այլ կիրառումներ)Ուռիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարմարե քարանձավ (Կոսովո)

Մարմարե քարանձավ (ալբ․՝ Shpella e Gadimës, նաև Shpella Mermerit, սերբ.՝ Мермерна пећина/Mermerna pećina), քարանձավ Կոսովոյի Հանրապետության Լիպլյան մունիցիպալիտետի Ներքին Գադիմե գյուղի (սերբ.՝ Доње Гадимље) մոտ։ Գտնվում է Ժագովացի լեռնաշղթայի արևմուտքում՝ Պրիշտինայից մոտ 20 կիլոմետր հարավ, Սկոպյեի ճանապարհի մոտ։ Քարանձավի մուտքերը գտնվում են Կլիսիր (ալբ․՝ Klysyr) գետի երկու ափերում՝ գետի հունից 6-10 մետր բարձրության վրա. երեքը գտնվում են աջ ափին, մեկը՝ ձախ։
Քարանձավը ձևավորվել է մարմարում կարստային պրոցեսի արդյունքում, որը տեղի է ունենում հազվադեպ։ Մինչև հայտնաբերվելը այն ամբողջովին ծածկված է եղել ցեխով և կեղտով։ Քարանձավի բազմաթիվ ճյուղավորումներ դեռևս մաքրված չեն և չեն ուսումնասիրվել։ Հայտնի է, որ միջանցքների ընդհանուր երկարությունը կազմում է մոտավորապես 1260 մետր, իսկ դրանց մակերեսը 1350 մ² է։ Նրա ամենացածր աստիճանում կա 25 մշտական լիճ, որոնց խորությունը հասնում է 10 մետրի։ Քարանձավի միջանցքներում հանդիպում են բազմաթիվ ստալակտիտներ և ստալագմիտներ։ Կան նաև մեծ, մինչև 30 սանտիմետր երկարությամբ արագոնիտե բյուրեղներ, որոնք ձգվում են բոլոր ուղղություններով։
Քարանձավը բացվել է 1969 թվականին։ Տեղի բնակիչ Ահմեդը գտել է մուտքը, երբ քար էր հանում իր տան բակում։ Նույն թվականին մուտքի շրջակա տարածքը՝ 56,26 հեկտար մակերեսով, ճանաչվել է բնության հուշարձան (IUCN վարկածով III կատեգորիայի)։ 1976 թվականին քարանձավը սարքավորվել է և բացվել է զբոսաշրջիկների համար։ Գլխավոր մուտքում սարքվել է երկաթե մեծ դուռ, շների և այլ կենդանիների մուտքը քարայր արգելվում է։


== Պատկերներ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
501 Must-visit Natural Wonders։ Bounty Books։ 2007։ ISBN 978-0-7537-1591-8 
«Mermerna pećina»։ Արխիվացված է օրիգինալից դեկտեմբերի 23, 2003-ին։ Վերցված է 2009-02-18   (սերբ.)
Ֆուտ

Ֆուտ (անգլ.՝ foot, բառացի՝ ոտնաթաթ), երկարության միավոր անգլիական չափերի համակարգում։ 1 ֆուտ = 1/3 յարդ= 12 դյույմ = 0,3048 մ։
Օգտագործվում է նաև այլ երկրներում այլ չափով, չափերի ռուսական համակարգում, գործածությունից հանվել է 1918 թվականին՝ 1 ֆուտ=1/7 սաժեն =12 դյույմ =0,3048 մ։
Ներկայիս պաշտոնական արժեքը ստացել է 1958 թվականի անգլախոս երկրների կոնֆերանսում։ Այսպես կոչված «միջազգային» ֆուտը ստացել է կոնկրետ 0,3048 մ չափսը։
Մինչ մետրական համակարգի կիրառումը ֆուտը Եվրոպայում կիրառվում էր որպես 12 դյույմ։ Ոտնաթաթի երկարությունը որպես երկարության չափման միավոր կիրառվել է դեռ հին ժամանակներից, մասնավորապես առաջին նշումները հանդիպում են շումերների մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պիտոմնիկ (ավան, Դերգաչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊիտոմնիկՊիտոմնիկ (ուկրաիներեն՝ Питомник), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պիտոմնիկ ավանում բնակվում էր 205 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1208 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 169,7 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Իսմայիլի

Իսմայիլի (ադրբ.՝ İsmayıllı), քաղաք ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետություն, Իսմայիլիի շրջանի վարչական կենտրոն։ Բնակչությունը՝ ▲20 660 մարդ (2014)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Իսմայիլին Սովետական Մեծ Հանրագիտարանում (ռուս.)
azerbaijan.az — Իսմայիլի Archived 2018-12-25 at the Wayback Machine.
Մալինովկա (գյուղ, Կալինինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄալինովկաՄալինովկա (ռուս.՝ Малиновка), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Կալինինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալամա

Ալամա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնզյո

Կոնզյո (ֆր.՝ Conzieu) կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Բելլե կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բելլեն է։
Կոմունայի կոդը՝ 01117։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 135 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики (ֆր.)
Եզնիկ Մոզյան արհեստագործական ուսումնարան

Եզնիկ Մոզյան արհեստագործական ուսումնարան (հակիրճ՝ «ԵՄԱՈւ») Արցախի Հանրապետությունում գործող ուսումնական հաստատություն է։ Հիմնադրվել է 2015 թվականինՇուշի քաղաքում։
Ուսումնարանը կառուցվել է ֆրանսահայ բարերար Եզնիկ Մոզյանի կտակած գումարներով և կրում է նրա անունը։ Եզնիկ Մոզյանը (1916–2009)` ֆրանսահայ մեծ բարերար և հայրենասեր, բազմաշնորհ արհեստավոր-վարպետ էր, ով իր ողջ կարողությունը կտակել է Ֆրանսիայի Հայկական Հիմնադրամին` Շուշիի արհեստագործական ուսումնարանի կառուցումն ու գործունեությունն ապահովելու համար։
2015թ․ սեպտեմբերի 19-ին Արցախի Հանրապետության Շուշի քաղաքում բացվեց Եզնիկ Մոզյանի անվան արհեստագործական ուսումնարանը և իրականություն դարձավ մեծն արհեստավորի երազանքը։
Պատերազմից հետո ուսումնարանը հանգրվանել է Ստեփանակերտում՝ նոր հասցեում։
Ունի ֆրանսիական նմամանտիպ հաստատությունների կառուցվածքը։
«ԵՄԱՈՒ» հիմնադրամի  հիմնական առաքելությունն է ապահովել Արցախի և Հայաստանի երիտասարդների համար ժամանակակից ամենաարդյունավետ ուսումնական մեթոդներով լիարժեք մասնագիտական կրթություն։
Արտադրական ուսուցման վարպետները վերապատրաստվել են Ֆրանսիայում։
Ուսումնարան կարող են ընդունվել 9-րդ դասարանն ավարտած 14-15 տարեկան աղջիկները և պատանիները։
Ուսումնարանն ապահովում է անվճար կրթություն, աշկերտները ստանում են կրթաթոշակ, ապահովված են լինելու հանրակացարանով, ճաշարանով, գրադարանով, մարզասրահով, տրանսպորտով, հատուկ համազգեստով, ժամանակակից սարքավորումներով և գործիքներով:Ուսումնարանում սովորելու ընթացքում աշկերտները ապահովվում են աշխատանքով։Եռամյա կրթություն ստանալուց հետո ուսումնարանի աշկերտները ստանում են պետական նմուշի դիպլոմ։
Ուսումնարանի կարգախոսն է «Դարձի՛ր աշկերտ...Շենացրու՛ երկիրդ..»։
։


== Մասնագիտություններ ==
Փայտամշակման արտադրությունների սարքավորումների շահագործում և տեխնոլոգիա
Ջերմաէներգետիկ սարքավորումների և ջերմային ցանցերի տեխնիկական շահագործում
Էլեկտրասարքավորումների տեխնիկական շահագործում
Եռակցման աշխատանքների տեխնոլոգիա
Վերանորոգման աշխատանքների իրականացում
Հարդարման շինարարական աշխատանքների իրականացում
Խոհարարական գործ


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
(8517) 1992 BB5

(8517) 1992 BB5, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հունվարի 28-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,181445 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5149 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,848 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2072,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173687 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,89° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8517) 1992 BB5 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մոր Յու

Մոր Յու  (ռուս.՝ Мор-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լոկչիմ գետի աջ ափից 102 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 19 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000018068
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001806
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ալիքրամ Հումաթով

Ալիքրամ Ալեքպերի Հումաթով (ադրբ.՝ Ələkram Ələkbər oğlu Hümmətov, 1948, Լերիկ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 22, 2022(2022-12-22), Նիդերլանդներ), ազգությաբ թալիշ ադրբեջանական ռազմական և քաղաքական գործիչ, 1992-1993 թթ. Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի տեղակալ։ 1993 թվականին եղել է Թալիշ-Մուղանական Ինքնավար Հանրապետության առաջին և վերջին նախագահը։ 2004 թ. արտագաղթել է Նիդերլանդներ։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Ծնվել է 1948 թ. Ադրբեջանական ԽՍՀ-ում։ Ավարտել է Ադրբեջանական պոլիտեխնիկ ինստիտուտը, ապա աշխատել է Լենքորանում ավտոտրանսպորտային ձեռնարկության փոխտնօրեն։ 1975 թ. անդամագրվել է ԽՄԿԿ։
Ադրբեջանի ազգային ճակատի հիմնադիրների մեկն է, Ճակատի կառավարության անդամ է։ Հումաթովի նախաձեռնությամբ ԱԱՃ-ի Լենքորանյան ճակատի ծրագրի մեջ է ընդգրկվել է ներկայիս Ադրբեջանի տարածքում թալիշների հավաք բնակեցման 7 շրջանների ինքնավարության անհրաժեշտությունը։ 1990 թ. Ադրբեջանում հակախորհրդային հուզումների ժամանակ, մասնավորապես՝ հունվարի 11-ին, փաստացի գլխավորել է Լենքորանը 10 օր շարունակ։ 1990 օգոստոսից մինչև 1991 թ. Ադրբեջանի սոցիալդեմոկրատական կուսակցության անդամն է։
1992 թ. Բերձորի մերձակայքում տեղակայված խորհրդային սահմանապահ դիվիզիայի գույքի հիման վրա կազմավորել է Գյոյթեփեի գումարտակը (հայտնի է նաև որպես Լաչինի և Լենքորանի գումարտակ), որի գլխավորությամբ գնդապետի պաշտոնում մասնակցել է Արցախյան պատերազմին։ 1992 թ. վերջին — 1993 սկզբին եղել է Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Ռահիմ Ղազիևի մարտական պատրաստվածության գծով տեղակալը։


=== Թալիշ-Մուղանական Ինքնավար Հանրապետություն ===


== Հումաթովի գործը Եվրադատարանում ==
Գտնվելով Նիդերլանդներում, Հումաթով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան բողոք է ներկայացրել Ադրբեջանի վրա։ 2007 թ. նոյեմբերին 29-ին ՄԻԵԴ-ը դատապարտել է Ադրբեջանին Հումաթովին մուծել 12 հազար եվրո բարոյական վնասի համար և 2090 եվրո տարած ծախսերի համար, քանի որ, ինչպես ապացուցվել է, Հումաթովի նկատմամաբ խախտվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածը (պաշտպանություն անմարդկային վերաբերմունքից), 13-րդ հոդվածը (բողոքի քննման ընթացքում ներպետական պաշտպանության միջոցների անարդյունավետություն) և 6-րդ հոդվածի 1-ին մասը (արդար դատավարության իրավունք)


== Արտաքին հղումներ ==
Ալիքրամ Հումաթովը ԵՊՀ-ում


== Ծանոթագրություններ ==
Միկովո

Միկովո (ուկրաիներեն՝ Микове), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1546 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միկովո գյուղում բնակվում էր 185 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,673 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 274,89 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(6252) Մոնտեվիդեո

(6252) Մոնտեվիդեո (անգլ.՝ Montevideo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 6-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,90585 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7166 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0951 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1809,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,198973 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,14° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6252) Մոնտեվիդեո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թռիչք անդունդի վրայով (ֆիլմ)

Թռիչք անդունդի վրայով, 1959 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի նկարահանած ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Կոպիտ ու գոռոզամիտ գլխավոր ինժեների մեղքով բարձր լարման գծի շինարարությունում մարդ է զոհվում։ Կոլեկտիվն օգնում է մեղավորին՝ վերականգնել իր բարի անունը։


== Դերերում ==
Բալյան - Բաբկեն Ներսիսյան
Մարգար - Գուրգեն Ջանիբեկյան
Գայանե - Վարդուհի Վարդերեսյան
Նինա - Մետաքսյա Սիմոնյան
Վանունց - Գեղամ Հարությունյան
Արա - Երվանդ Ղազանչյան
Լուսիկ - Ռ. Բարխոյան
Միքայելյան - Խաչիկ Նազարեթյան
Բենո - Արմեն Խոստիկյան
Սիմոնյան - Գեորգի Հակոբյան
Գրիգոր - Լևոն Թուխիկյան
Առաքելյան - Գրիգոր Չալիկյան


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ - Լևոն Կարագյոզյան
Բեմադրող ռեժիսոր - Լևոն Իսահակյան
Բեմադրող օպերատոր - Ժիրայր Վարդանյան
Բեմադրող նկարիչ - Ռաֆայել Պ. Բաբայան
Կոմպոզիտոր - Կոնստանտին Օրբելյան
Հնչյունային օպերատոր - Ի.Գրիգորյան
Ռեժիսոր - Ե. Ծատուրյան, Ռ. Մարտիրոսյան
Տնօրեն - Ա. Մելիք-Սարգսյան


== Ծանոթագրություններ ==
72 (թիվ)

72 (յոթանասուներկու), բնական թիվ է


== Մաթեմատիկայում ==
72°-ը կանոնավոր հնգանկյունու դրսի անկյունն է


== Գիտության մեջ ==
72-ը Հաֆնիումի ատոմային թիվն է
72-ը երեք օրերի ժամերի քանակն է


== Աստղագիտության մեջ ==
72 կարգային թիվն է կրում Ֆերոնիա աստերոիդը
72 տարում աստղերի նկատմամբ Երկրի առանցքը տեղաշարժվում է մեկ աստիճանով


== Կրոնում ==
72-ն են հուդայականությունում և իսլամում ընդունված Աստծո անունները
72 լեզվով սկսեցին մարդիկ խոսել Բաբելոնի աշտարակաշինության ժամանակ


== Այլ ==
72-ը՝
Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտներից Տյումենի մարզի կոդն է
Ֆրանսիայի Սարթ դեպարտամենտի կարգային թիվն է


== Տե'ս նաև` ==
72-րդ հարավային զուգահեռական
72-րդ հյուսիսային զուգահեռական
72 թ.
Մ. թ. ա. 72 թ.
1972 թ.
Աքքադցիներ

Ակկադցիներ, այսպես կոչված «Արգավանդ կիսալուսնի»՝ Փյունիկյան ծովեզերքի (այժմ՝ Լիբանանը) երկրագործական կալվածքներում, Ասորիքի հովիտներում, Հյուսիսային Միջագետքի հարթավայրերում և մեծ գետերի՝ Եփրատի ու Տիգրիսի երկայնքով, ինչպես նաև այս շրջանների միջև ընկած տափաստաններում մ.թ.ա. երրորդից երկրորդ հազարամյակներում ապրում էին սեմական ժողովուրդներ։ Փյունիկիայում, Ասորիքում մասամբ Հյուսիսային Միջագետքում և ամենուր տափաստանային շրջաններում ապրում էին արևմտյան սեմիտները (քանանացիներ և ամորեացիներ), Եփրատի ու Տիգրիսի երկայնքով՝ արևելյան սեմիտները կամ ակկադացիները, որոնք հայտնի էին ասորեստանցիներ և բաբելացիներ անուններով։ Խուրրիների տարածման շրջանի հարավային մասը և սեմիտների տարածման շրջանի հյուսիսային մասը խառնվում էին իրար, և հողագործական շրջաններում խորրիներն ու սեմիտներն ապրում էին կողք-կողքի։


== Աղբյուրներ ==
Հայ ժողովրդի պատմություն, էջ 151։ Հեղինակներ՝ Ժ. Պ. Աղայան, Բ. Ն. Առաքելյան, Գ. Ա. Գալոյան, Ս. Տ. Երեմյան, Լ. Ս. Խաչիկյան, Ա. Մ. Հակոբյան, Ա. Գ. Հովհաննիսյան, Մ. Գ. Ներսիսյան
Ոսկե արջ

«Ոսկե արջ», Բեռլինի կինոփառատոնի բարձրագույն մրցանակը, հանձնում է միջազգային ժյուրին։ Քանդակի կերպարի ստեղծողն է Ռենե Սինտենիսը։ «Ոսկե արջով» պարգևատրվում է հիմնական մրցույթի լավագույն կինոնկարը, իսկ 2007 թվականից նաև լավագույն կարճամետրաժ կինոնկարը։ Բացի «Ոսկե արջից» Բեռլինի կինոփառատոնում հանձնվում է «Արծաթե արջ» կինոմրցանակը։
1970 թ.-ին մրցանակաբաշխություն չի եղել։ 1980, 1983, 1985, 1990, 1993 և 2002 թթ. եղել են երկուական, իսկ 1978 թ.-ին՝ երեք մրցանակակիրներ։ Առաջին մրցանակաբաշխության ժամանակ՝ 1951 թ.-ին, պարգևատրվել է չորս ֆիլմ։


== Մրցանակակիրներ ==
Պիրոզերո

Պիրոզերո (ռուս.՝ Пирозеро), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լոդեյնոպոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 53 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նազարեթ Կիրակոսյան

Նազարեթ Կիրակոսյան (դեկտեմբերի 2, 1939, Տուրցխ գյուղ, Ախալքալաքի շրջան, Վրաստան), բանաստեղծ, արձակագիր, ՀԳՄ անդամ, հայտնի է նաև «Ջավախք Սևան» գրական անունով։


== Կենսագրություն ==
Նազարեթ Կիրակոսյանը ծնվել է 1939 թվականի դեկտեմբերի 2-ին՝ Վրաստանի Ախալքալաքի շրջանի Տուրցխ գյուղում։ Սովրել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի և գրականության բաժնում։ Համալսարանն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցում՝ որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ, իսկ հետո էլ դարձել է տնօրեն։ Հայտնի է նաև «Ջավախք Սևան» գրական անունով։
1983 թվականից Հայաստանի գրողների միության (ՀԳՄ) անդամ է։
Նազարեթ Կիրակոսյանը շուրջ 20 գրքի հեղինակ է։


== Գրքեր ==
1976 թվականին հրատարակվել է Նազարեթ Կիրակոսյանի «Քծնախտի դեղ» առակները։
1981 թվականին հրատարակվել է «Կարոտի կանչեր», իսկ 1991 թվականին՝ «Մեծ Շիրազի հետ» գրքերը։
2003 և 2004 թվականներին լույս է տեսել Նազարեթի «Երկերի ժողովածու» գրքի Ա-ից Զ հատորները։
2012 թվականին՝ «Ընտիր երկեր» գիրքը և ուրիշ այլ գրքեր։


== Մրցանակներ ==
2001 թվականին արժանացել է Վրաստանի պատվո շքանշանի։
2009 թվականին Նազարեթ Կիրակոսյանն արժանացել է Հայաստանի գրողների միության (ՀԳՄ) «Գրական վաստակի համար» մեդալի և Հայաստանի ազգային գրադարանի «Հակոբ Մեղապարտ» շքանշանի։


== Ծանոթագրություններ ==
Խուլուչայ

Խուլուչայ (ռուս.՝ Хулучай), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սամուր գետի աջ ափին՝ 57 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է,ավազանի տարածքը 30 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սամուր գետնի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 07030000412109300002514
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 109300251
Ավազանի կոդը - 07.03.00.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 09
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 3


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վահե Յաղմուրյան

Վահե Վլադիմիրի Յաղմուրյան (ծնվ. 1971 թվականի հուլիսի 2-ին, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), սովետական և հայ ֆուտբոլիստ, հարձակվող։


== Ակումբային կարիերա ==
Կարիերան սկսել է 1988 թվականին երևանյան «Իսկրա» ֆուտբոլային ակումբում։ Հաջորդ մրցաշրջանում տեղափոխվել է Արարատ։ Առաջին մրցաշրջանում հանդես է եկել պատանեկան կազմում, իսկ դեբյուտը տեղի է ունեցել 1990 թվականին։ Այդ հանդիպումը եղել է միակը այդ մրցաշրջանում։
1992 թվականին կայացած Հայաստանի ֆուտբոլի առաջին առաջնությունում նա դարձավ առաջնության լավագույն ռմբակու՝ խփելով 38 գնդակ։ Այս ցուցանիշը 1994 թվականին գերազանցել է Արսեն Ավետիսյանը (39)։ Արարատում Յաղմուրյանը դարձավ  չեմպիոն և նվաճեց Հայաստանի գավաթը։ Արարատում նա դարձավ լիարժեք խաղացող։
1995/96 թվականներին խաղացել է էստոնական «Ֆլորայում»։ Էստոնիայի առաջնությունում անցկացրել է 11 խաղ և խփել 6 գնդակ։
1998 թվականին տեղափոխվել է «Փյունիկ», որն այդ ժամանակ գտնվում էր ճգնաժամային վիճակում։ Այդ մրցաշրջանում Յաղմուրյանը խփեց իր 100-րդ գնդակը Բարձրագույն առաջնությունում։ 1999 թվականի մրցաշրջանի միջնամասում լքել է Կիլիկիան և տեղափոխվել է «Երևան» ակումբ։ 1999 թվականին «Երևան» ակումբը կազմացրվեց։ Նոր մրցաշրջանը նա սկսեց Կապանի «Լեռնագորեցում»։ Պրոֆեսոնալ խաղացողի կարիերան ավարտվեց Աբովյանի «Կոտայքում»` 30 տարեկան հասակում։


== Նվաճումներ ==
 Հայաստան  «Արարատ (Երևան)»
Ակումբային
Հայաստանի չեմպիոն` 1993
Հայաստանի արծաթե մեդալակիր՝ 1996/97
Հայաստանի բրոնզե մեդալակիր՝ 1994
Հայաստանի գավաթակիր՝ 1993, 1994, 1996/97
Հայաստանի գավաթի եզրափակչի մասնակից 1993, 1994, 1995
Անձնական
Հայաստանի առաջնության լավագույն ռմբարկու՝ 1992
 Հայաստան «Կոտայք»
Հայաստանի գավաթի եզրափակչի մասնակից՝ 1995
 Էստոնիա «Ֆլորա»
Էսոնիայի առաջնության արծաթե մեդալակիր՝ 1995/96


== Ծանոթագրություններ ==
Կունևսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Կունևսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Куньєвська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կունևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 953 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 83.26 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11.45 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ինյամբուպի

Ինյամբուպի (պորտ.՝ Inhambupe), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Մտնում է Ալագոինյասի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 32 369 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1163,561 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 27,8 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 85.604.787,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.753,27 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,567 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Անդենես

Անդենես (նորվ.՝ Andenes ), քաղաք և նախկին համայնք Վեսթերոլեն գավառում, որը գտնվում է Նուռլան կոմսությունում՝ Նորվեգիայում։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 2708 մարդ՝ ըստ 2015 թվականին մարդահամարի տվյալների։
Անդենեսը հեռացվել է Դվերբենգի համայնքի կազմից 1924 թվականի հունվարի 1-ին։ իսկ 1964 թվականի հունվարի 1-ին Անդենեսի, Դվերբերգի և Բյորնսկինի ձուլման հետևանքով ստեղծվեց նոր համայնք՝ Աննյոյ անունով։
Անդենեսը Անյոյ կղզու և Նուռլան կոմսության ամենահյուսիսային բնակավայրն է համարվում։ Արևելքում գտնվում է Սենյա կղզին իսկ արևմուտքում Անտլանտյան օվկիանոսն է։ Տեղացիները քաղաքն անվանում են «Nordlyskommunen»(Բևեռափայլի համայնք)։


== Անվանում ==
Հիննորվեգական լեզվով Անդարնես (Andarnes) (սկզբնական *Ամդարնես (*Amdarnes)) բառից է առաջացել։ Անվանման առաջին հատվածը Էմդ (Ömd) սեռական հոլովից է առաջել (Աննյոյի կղզու հին անվանումը), իսկ վերջին մասնիկը՝ nes հրվանդան։


== Պատմություն ==
Անդենեսը երկաթի դարում արդեն իսկ կարևոր ձկնորսական գյուղ էր համարվում։ 20-րդ դարի սկզբին դարձավ ամենամեծ ձկնորսական նավահանգիստներից մեկը Նորվեգիայում։
Քաղաքը առանձին համայնք էր 1924-ից 1964 թվականներին։ Այդ ժամանակ դեռ Անդենեսը, Դվերբեգն ո Բյորնշինը միացված չէին Աննյոյի համայնքին։ Անդենեսում է այսօր գտնվում համայնքի ղեկավարի գրասենյակը, ինչպես նաև քաղաքն համարվում է համայնքային կենտրոն։ 1980-ականների սկսբներին քաղաքի բնակչության թիվը կազմում էր 3,770, որը դարձնում էր Վեսթերոլենի ամենաբնակեցված բնակավայրը։


== Օդանավակայան ==
Օդանավակայան կառուցելու որոշումն ընդունվել է 1952 թվականին։ Ֆինանսավորման առյուծի բաժինը հատկացրեց ՆԱՏՕ-ն։ Այսօր աէրոդրոմը գտնվում է Հյոյնեսի և Անդենեսի միջև։ Առաջին վայրէջքն այստեղ իրականացվել է Նորվեգիայի թագավորական օդային ուժերի Douglas DC-3 ինքնաթիռով 1954 թվականի սեպտեմբերի 17-ին։
1961 թվականին այստեղ բերվեց 333-չրդ էսկադրոնը Սոլի օդանավակայանից, որտեղ հիմնականում Grumman HU-16 Albatross ինքնաթիռներ էին։ 1969 թվականին փախարինվեցին նոր Lockheed P-3 Orion ինքնաթիռներով։ 1989 թվականին էլ սրանք փոխարինվեցին P-3B-ով։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը տեղաբաշխված է հյուսիսային բևեռային շրջագծից ավելի քան 300 կմ հյուսիս։ Այստեղ բևեռային ցերեկը ձգվում է մայիսի 19-ից մինչև հուլիսի 25-ը։ Իսկ նոյոմբերի 25-ից մինչև հունվարի 28-ը արևը հորիզոնից ներքև է գտնվում։


== ԶԼՄ, մշակույթ և զվարճանք ==
Անդենեսում լույս է տեսնում տեղական «Andøyposten» թերթը։
Ամեն տարի քաղաքում անց է կացվում ռոք փառատոն՝ «Rock mot Rus» Archived 2004-12-12 at the Wayback Machine. (ռոքն ընդդեմ թմրանյութերի) խորագրով։ Այս փառատոնին ելույթ են ունենում երիտասարդ ռոք խմբերը։


== Հայտնի մարդիկ ==
Թոմ Սթենվոլ (Tom Stenvoll), Սթաբեկը ներկայացնող ֆուտբոլիստ
Դավիդ Պեդերսեն (David Pedersen), երգիչ
Քրիսթիան և Ռոգեր Ադոլֆսեն (Kristian & Roger Adolfsen), «Norlandia Hotels» հյուրանոցային ցանցի ղեկավարներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт
Веб-съёмка гавани Анденеса Archived 2007-03-10 at the Wayback Machine.
Официальный сайт Whalesafari
Перелёты в или из Анденеса Archived 2007-07-03 at the Wayback Machine.
Ապշերոնսկի շրջան

Ապշերոնսկի շրջան (ռուս.՝ Апшеронский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ապշերոնսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2443,2 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 98891 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 40,48 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Տրոյան (քաղաք)

Տրոյան (բուլղար․՝ Троян), քաղաք Բուլղարիայի Լովեչի մարզում։ Գտնվում է Սոֆիայից 160 կմ դեպի արևելք։ Բնակչությունը կազմում է 25000 մարդ։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը ընկած է Լովեչի մարզից հարավ և գտնվում է ծովի մակերևույթից 400 մ բարձրության վրա։ Այստեղով են անցնում Լովեչ, Տետևեն և Սելվի ճանապարհները։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1868 թվականին հին հռոմեական Սոստրա ամրոցի տեղում։ Իր անունը ստացել է ի պատիվ հռոմեական Մարկոս Ուլպիոս Ներվա Տրայանոս կայսրի։ Ընդհուպ մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը եղել է մի փոքրիկ գավառական քաղաք։
1948 թվականին Տրոյան միացվել է Լովեչ-Լևսկի-Սվիշտով երկաթուղային ճյուղին։ Այս նույն տարում քաղաքում կառուցվել և շահագործման է հանձնվել «Մաշստրոյ» գործարանը։


== Բնակչության թվաքանակի գրաֆիկ ==


== Տեսարժան վայրեր ==
Քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է Տրոյական վանքը, որը հիմնվել է 17-րդ դարի սկզբին։ Այն կարևոր դեր է խաղացել 1876 թվականի բուլղարական ապստամբության ժամանակ։


== Հայտնի բնակիչներ ==
Տրոյանում է ծնվել հայտնի բուլղարացի ֆուտբոլիստ Մարտին Կուշևը։ Բացի Կուշևից այստեղ է ծնվել մարզիկ Վլադիմիր Իլիևը։ Ծնունդով Տրոյանից է հայտնի երաժիշտ Իվան Շոպովը։


== Քաղաքական իրավիճակ ==
Տրոյան համայնքի կմետը (քաղաքապետ) Դոնկա Միխայլովն է։


== Քույր քաղաքներ ==
 Դոջրան, Մակեդոնիա
 Էլվանգեն, Գերմանիա
 Մարինա Գորկա, Բելառուս
 Պերն-լե-Ֆոնտեն, Ֆրանսիա
 Ֆորլի, Իտալիա


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Քարտեզներ ==
Положение на электронной карте bgmaps.com(չաշխատող հղում)
Положение на электронной карте emaps.bg(չաշխատող հղում)
Положение на электронной карте Google


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Статистика населения
Пирожников А. И. История 10-го пехотного Новоингерманландского полка. Тула, 1913
Նովորուսկոե

Նովորուսկոե (ուկրաիներեն՝ Новоруське), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1927 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովորուսկոե գյուղում բնակվում էր 101 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աղդավալար (լեռնաճյուղ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղդավալար (այլ կիրառումներ)Աղդավալար, լեռնաճյուղ Կարսի սարահարթում։ Ձգվում է Կարսից հյուսիս։ Բարձրությունը 2423 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեզոֆիտներ

Մեզոֆիտներ (մեզո․․․ և հուն․ (φυτόυ— բույս), բույսեր, որոնք աճում են բավարար խոնավություն ունեցող հողերում։ Միջանկյալ խումբ է քսերոֆիտ և հիգրոֆիտ բույսերի միջև։ Հիմնականում աճում են բարեխառն գոտու արեադարձային և մերձարևադարձային անտառներում։ Մեզոֆիտներ են տերևաթափ ծառերը և թփերը, մարգագետնային (երեքնուկ, սիզախոտ և այլն), անտառային (հովտաշուշան և այլն) խոտա֊բույսերի մեծ մասը։ Երբեմն նաև մեզոֆիտ են կոչվում տափաստանային և անապատային միամյա ու երկամյա վաղ գարնանային բույսերը, ինչպես նաև գյուղատնտեսական որոշ կուլտուրաներ ու մոլախոտեր։
Պերվոմայսկի (Ուդարնիկովսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պերվոմայսկի (այլ կիրառումներ)Պերվոմայսկի (ռուս.՝ Первомайский), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանում։ Մտնում է Ուդարնիկովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Սպիտակ լեռան ճակատամարտ

Սպիտակ լեռան ճակատամարտ (Չեխերեն` Bitva na Bílé hoře, Գերմաներեն` Schlacht am Weißen Berg), Երեսնամյա պատերազմի վաղ շրջանի կարևոր ճակատամարտերից մեկը։
Այն տեղի է ունեցել 1620 թվականի նոյեմբերի 8-ին։ 15.000 բոհեմացիներից և վարձկաններից բաղկացած բանակը Կրիստիան Անհալտեցու գլխավորությամբ բանակը պարտություն կրեց Սրբազան Հռոմի կայսր Ֆերդինանդ II-ի Կառլոս Բոնեվենտյուրի գլխավորած և Կաթոլիկ լիգայի Հովհան Ցերկլեսի գլխավորած 27.000 զինվորից բաղկացած միացյալ բանակից Պրահայի մոտ գտնվող Բիլա Հորայում («Սպիտակ լեռ»)։ Այս վայրը ներկայումս Պրահա քաղաքի մաս է կազմում։
Ճակատամարտով ավարտվեց Երեսնամյա պատերազմի Բոհեմական ժամանակահատվածը և սկսվեց Չեխական հողերի անկումը, որը շարունակվեց մյուս 300 տարիներին։ Ճակատամարտի արդյունքում փոխվեց Չեխական հողերի կրոնական պատկանելությունը երկդարյա բողոքական առավելությունից հետո։ Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցին վերադարձրեց կաթոլիկ մեծամասնությունը Չեխական հողերում մինչև 20-րդ դարի վերջը։


== Նախապատմություն ==
17-րդ դարի սկզբին Կաթոլիկ Սրբազան Հռոմեական կայսրության մաս կազմող Բոհեմիայում բնակչության մեծամասնությունը բողոքական էր և պայքարում էր կրոնական և քաղաքական ազատության համար։ 1617 թվականին մահացավ Սրբազան Հռոմի կայսր Մատիասը, ում փոխարինեց նրա զարմիկ Ֆերդինանդը, ով մոլի Կաթոլիկ էր և Հակառեֆորմացիայի կողմնակից։ Սա բերեց բոհեմական բողոքականների ծանր զայրույթին, ովքեր ոչ միայն վախենում էին իրենց կրոնական ազատության համար, այլ նաև Բոհեմիայի սահմանափակ ինքնիշանության համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Անտոն Խաչիկյան

Անտոն Միրոնի Խաչիկյան  (մայիսի 28, 1943(1943-05-28), Կրասնոդար, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս իրավաբան, Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն արբիտրաժային դատարանի նախկին դատավոր։


== Կենսագրություն ==
Անտոն Խաչիկյանը ծնվել է 1943 թվականի մայիսի 28-ին, Կրասնոդար քաղաքում։ 1980 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Համամիութենական իրավաբանական ինստիտուտը (հեռակա)։ Իրավաբանական մասնագիտությամբ իր գործունեությունը սկսել է 1982 թվականին։ 1990-1992 թվականներին եղել է ՌԽՖՍՀ պետական արբիտրաժի պետական արբիտր։
Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն խորհրդի 1992 թվականի ապրիլի 2-ի թիվ 2643-1 որոշմամբ նշանակվել է Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն արբիտրաժային դատարանի դատավոր։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
Ունի դատավորի բարձրագույն որակավորման դաս։
Ունի գերատեսչական մրցանակ․ նրան շնորհվել է «Դատական համակարգի պատվավոր աշխատող» կոչում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ասկերյան

Ասկերյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Վրթանես Ասկերյան (1720-1810), բանասեր, Մխիթարյան միաբանության անդամ։


== Տես նաև ==
Ասկարյան
Ասքարյան


== Ծանոթագրություններ ==
Մեդուզա

Մեդուզան (ծովամայր), ինչպես և կորալը, պարզունակ աղեխորշավոր կենդանի է։ Սա նշանակում է, որ նրա մարմինը բաղկացած է բջիջների երկու շերտից՝ էկտոդերմից և էնտոդերմից։ Դրանք կազմում են մի յուրօրինակ պարկ, որի ներսում գտնվում է կերը մարսող խոռոչը։ Այս խոռոչի ծայրին բերանն է։
Մեդուզան տափակ, հովանոցաձև պարկ է և լողում է բերանքսիվայր։ Հովանոցի եզրերին և բերանի շուրջը գտնվում են շոշափուկները, որոնք ծառայում են որսը շոշափելու և բռնելու համար։ Շոշափուկները խիտ ծածկված են խայթիչ բջիջներով։
Որոշ մեդուզաներ ունեն զգայուն բջիջներ, որոնք ընկալում են լույսը և ջրի գրեթե անորսալի տատանումները։ Այս տատանումների շնորհիվ մեդուզան կարող է փոթորիկի մոտենալը զգալ մի քանի ժամ առաջ և նախապես թաքնվել ծովի խորքում։ Ամենախոշոր արկտիկական մեդուզան ունի 2 մ տրամագծով հովանոց և մոտ 200 սմ երկարությամբ շոշափուկներ։ Մեդուզան հասնում է 30֊ից 200 սանտիմետրի։


== Էռնստ Հեքելի նկարները ==
(4113) Ռասկանա

(4113) Ռասկանա (անգլ.՝ Rascana), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հունվարի 18-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,260784 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0456 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,476 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1241,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,289945 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,35° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4113) Ռասկանա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Օզերյանի (գյուղ, Տուրիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕզերյանիՕզերյանի (ուկրաիներեն՝ Озеряни), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օզերյանի գյուղում բնակվում էր 417 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1889 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 220,75 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)