armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վենդա (լեզու)

Վենդա (չիվենդա), վենդա ժողովրդի լեզուն, ՀԱՀ պաշտոնական լեզուներից մեկը։ Տարածված է Հարավաֆրիկյան Հանրապետության հյուսիս- արևելքում, առավելապես Լիմպոպո գավառի հյուսիսում, ինչպես նաև Զիմբաբվեի հարավում (ՀԱՀ-ի հետ սահմանին)։ Այս լեզվով խոսողների ընդհանուր թիվը կազմում է 1,152 միլիոն մարդ, որից ՀԱՀ-ում` 1,022 միլիոն (2001 թվականի մարդահամար), Զիմբաբվեում,  130 հազար մարդ։ Վենդան համարվում է բանտուստան Վենդայի պաշտոնական լեզուն։ Ներկայումս այն համարվում է Լիմպոպո գավառի Վխեմբե շրջանի բնակչության մեծամասնության լեզուն։


== Դասակարգում ==
Վենդան բանտու լեզուներից մեկն է։ Ըստ Մալկոմ Գարսիի (1948 թ., 1967-1971 թթ.) դասակարգման և 1978 թվականն Ի. Բաստենի ճշգրտման` այն վերաբերվում է S գոտու, վենդա խմբին (S.20) և ունի  S.21 պայմանական ինդեքսը։ 
Ամենամեծ բարբառներն են`պհանին, տավհացինդին, իլաֆուրին, մբեձին, մանդան, գուվհուն, լեմբետուն։


== Բնութագիր ==
Կառուցվածքը տիպիկ բանտուական է, կցական արհեստական թեքվածության տարրերով։  Հնչյունաբանական առանձնահատկություններից է հարուստ բաղաձայնական համակարգը, որին բնորոշ է կրկնակի հնչյունաբանական արտաբերման առկայությունը։ Ամբողջությամբ ներկայացված է անվանական (համահնչյունական) դասակարգման համակարգը (17 դաս և 2 ենթադաս)։


== Գրելաձև ==
Գրերը ստեղծվել են 19-րդ դարի վերջերին լատինական տառագրական հիմքի վրա։ C, J և Q տառերը օգտագործվում են միայն օտարալեզու փոխառություններում։ 


== Հնչյունաբանություն ==


== Վիկիպեդիան  վենդա լեզվով ==
Գոյություն ունի Վիքիպեդիա վենդա լեզվով բաժին («Վիկիպեդիա վենդա լեզվով»), որտեղ առաջին սրբագրումները կատարվել են 2004 թվականին։ 2018 թվականի օգոստոսի 29-ի դրությամբ բաժինը պարունակում է 266 հոդված (էջերի ընդհանուր քանակը կազմում է 1631),  այնտեղ գրանցված են 4466 մասնակիցներ, որոնցից ոչ մեկը ադմինիստրատորի կարգավիճակ չունի, վերջին  30 օրվա ընթացքում որոշակի գործողություններ են կատարել 11 մասնակիցներ, բաժնի գոյության ընթացքում կատարված սրբագրումների թիվը կազմում է 16 813։


== Գրականություն ==
Ziervogel D. A Handbook of the Venda language. Pretoria, 1961
Poulos G. A Linguistic Analysis of Venda Pretoria, 1990.


== Ծանոթագրություններ ==
Ոտաբոբիկ զբոսայգով

Ոտաբոբիկ զբոսայգով (անգլ.՝ Barefoot in the Park), կինոկատակերգություն, որ նկարահանվել է 1967 թվականին, ըստ Նիլ Սայմոնի համանուն պիեսի։


== Սյուժե ==
Բրատտերների երիտասարդ ամուսնական զույգը տեղափոխվում է հինգերորդ հարկում գտնվող բնակարան՝ ձեղնահարկի տակ։ Ամուսինները բոլորովին չեն համընկնում բնավորությամբ։ Կորին ձգտում է փոփոխությունների ու նոր տպավորությունների։ Փոլը, ընդհակառակը, պահպանողական է և միշտ հետևում է իր սովորույթներին։ Էթելը` Կորիի մայրը, դստեր հեռանալուց հետո միայնակ է զգում իրեն, ուստի Կորին շատ է անհանգստանում նրա համար։ Կորին ընթրիք է կազմակերպում ռեստորանում, որին, բացի Փոլից, հրավիրում է Էթելին և իրենց նոր հարևանին՝ Վիկտորին։ Երեկոն ոչ այնքան բարեհաջող է ավարտվում։ Ամեն ինչ ի վերջո հանգեցնում է ամուսինների բաժանությանը, և Կորին փորձում է տնից դուրս հանել Փոլին։
Մինչ նա լքում է բնակարանը, պարզվում է, որ Էթելը տանը չի գիշերել, ինչը բոլորովին հատուկ չէ նրան։ Պարզվում է՝ նա գիշերն անցկացրել է Վիկտորի հետ, և նրանք ակնհայտորեն իրար հետ լեզու են գտել։ Փոլը, իրերն ու վիսկիի շիշը վերցնելով, հեռանում է տնից։ Կորին նրան փնտրում և գտնում է հարբած և ոտաբոբիկ այգում քայլելիս։ Նա իր ամուսնուն տանում է տուն, սակայն վերջինս վշտից բարձրանում է տանիք և հազիվ է պահում հավասարակշռությունը։ Կորին գնում է տանիք և քիվով անցնելով` հերոսաբար փրկում է Փոլին։


== Դերերում ==
Ռոբերտ Ռեդֆորդ` Փոլ Բրատտեր
Ջեյն Ֆոնդա` Կորի Բրատտեր
Շառլ Բուայե` Վիկտոր Վելասկո
Միլդրև Նետվիկ` Էտել Բէնկս
Հերբ Էդելման` Հարի Պեպեր
Մեյբլ Ալբերտսոն` Հարիետ
Ֆրից Ֆելդ` ռեստորանի տնօրեն


== Ձեռքբերումներ ==


=== Առաջադրումներ ===
Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար` Միլդրեդ Նետվիկ
«BAFTA» մրցանակ «Լավագույն օտարերկրյա դերասանուհի» անվանակարգում՝ Ջեյն Ֆոնդա
ԱՄՆ-ի սցենարիստների Գիլդիայի մրցանակ «Ամերիկյան կատակերգության լավագույն սցենար» անվանակարգում` Նիլ Սայմոն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Босиком по парку»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքումգրախոսություններBosley Crowther Comedy by Neil Simon at the Music Hall(անգլ.) // The New York Times. — 26 мая 1967.
Almar Haflidason (17 мая 2001)։ «Review» (անգլերեն)։ BBC։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-31-ին։ Վերցված է 2011-04-03
Բեյշան

Բեյշան (չինարեն՝ 甘肃北山), բարձրավանդակ Կենտրոնական Ասիայում, Չինաստանում, Ալաշան անապատի և Տյան-Շանի արևելյան վերջավորության վրա։ Երկարությունը շուրջ 700 կմ է, լայնությունը՝ 250 կմ2, իսկ բարձրությունը՝ 2791 մ (Մացջունշան լեռ)։


== Անվանում ==
Անվանումը չինարեն բառացի նշանակում է «հյուսիսային լեռներ»․ առաջացել է բեյ «հյուսիս» և շան «լեռ» բառերից։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոդցիրիե

Պոդցիրիե (ուկրաիներեն՝ Підциря), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոդցիրիե գյուղում բնակվում էր 764 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,96 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 795,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վլադիմիր Քոչարյան

Վլադիմիր Քոչարյան (հունիսի 10, 1950(1950-06-10) կամ մարտի 16, 1950(1950-03-16), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 10, 1989(1989-06-10), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1984 թվական)։
Եղել է դերասանուհի Կարինե Քոչարյանի ամուսինը, լուսանկարիչ, ռեժիսոր Հայկ Քոչարյանի հայրը։


== Կենսագրություն ==
Վլադիմիր Քոչարյանը ծնվել է 1950 թվականին, Լենինականում։ 1973 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը։ 1973-1976 թվականներին աշխատել է Լենինականի Մռավյանի անվան դրամատիկական թատրոնում՝ որպես դերասան և ռեժիսոր։ 1977 թվականից եղել է Երևանի Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի դերասան։ 1978 թվականից նկարահանվել է ֆիլմերում։


== Դերեր, ֆիլմեր ==
Լևոն՝ «Մենավոր ընկուզենի», 1996 թվական
Քոչարյան՝ «Դեմքով պատին», 1989 թվական
«13-րդ առաքյալը», 1987 թվական
«Անորոշ իրավիճակ»
Սողոմոն Թեհլերյան՝ «Ոտքի, դատարանն է գալիս», 1988 թվական
Գոռ՝ «Հեծյալը, որին սպասում էին», 1984 թվական
Մանուչարով՝ «Գիշերվա առկայծող կրակ», 1983 թվական
Վանո Խոջաբեկյան՝ «Վառված լապտեր», 1983 թվական
Ինքնասպան՝ «P. S. (Հետգրություն)», 1983 թվական
Անդրեաս՝ «Սիրամարգի ճիչը», 1982 թվական
Օսիկ Օսիպով՝ «Լիրիկական երթ», 1981 թվական
Լուկա՝ Արարման ութերորդ օրը, 1980 թվական
«Չեզոք իրավիճակ», 1978 թվական
Սուրեն Սպանդարյան՝ «011 աքսորականը», 1978 թվական
Քննիչի դերը, Ա. Արաքսմանյանի «Հյուսիսային ռապսոդիա»
Լևոն Լամբարյանի դերը, Նաիրի Զարյանի «Հացավան»


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ, 1984 թվական


== Ծանոթագրություններ ==
Միջածանց

Միջածանց, ածանց, որը հանդես է գալիս արմատի մեջ։
Հայերենը, ուրիշ շատ լեզուների պես, միջածանցներով աղքատ է. եղածներն էլ հիմնականում ժողովրդախոսակցական ու բարբառային կազմությունների (բաղադրությունների) տարրեր են՝ գերազանցապես սաստկական նշանակությամբ։ Դրանցից են՝ -լ- (բլնդել, պլոկել, ճլստալ), -ր- (դրմփալ, թրխկալ), -ռ- (շառաչել)։


== Աղբյուրներ ==
Հ. Զ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1987, էջ 14։
Էմի Մակդոնալդ

Էմի Մակդոնալդ (օգոստոսի 25, 1987(1987-08-25), Bishopbriggs, Strathkelvin, Ստրաթքլայդ, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն), շոտլանդացի բանաստեղծուհի և երաժիշտ։
Սկսել է երաժշտությամբ ստեղծագործել սկսած վաղ հասակից։ Նրա առաջին երգը եղել է The Wall, որի գրման շարժառիթը եղել է Էմիի քրոջ մահճակալի վերևում կախված պաստառը։
Նրա առաջին սինգլը՝ «Poison Prince», թողարկվել է 2007 թվականի մայիսի 7-ին։ Դեբյուտային This Is The Life ալբոմը թողարկվել է 2007 թվականի հունիսի 30-ին, և ունեցել է 2,5 միլիոն պատճեն։ Երկրորդ ալբոմը՝ A Curious Thing թողարկվել է 2010 թվականի մարտի 8-ին։
Երաժշտական կարիերան Էմին սկսել է 15 տարեկանում, ելույթ է ունեցել Travis խմբի, Փիտ Դոերտիի և The Libertines խմբի հետ։ Եվրոպայում մի քանի ելույթներից հետո Մակդոնալդը 2008 թվականի ամռանը մասնակցում է երգի 5-րդ փառատոնին, իսկ հետո այնպիսի երաժշտական փառատոների, ինչպիսիք են՝ Glastonbury, Hyde Park Calling, T in the Park և the V Festival:
2013 թվականի հունվարի 7-ին նա կատարեց իր «Slow It Down» ստեղծագործությունը «Ոսկե գնդակ» հանդիսության ժամանակ, Ցյուրիխում։


== Պատանեկությունը ==
Մակդոնալդը սովորել է Բիշորպբրիգսի միջնակարգ դպրոցում։ Հատկապես նա սիրել է աշխարհագրությունը։ Նա ինքնուս երաժիշտ է։ Սկսել է կիթառ նվագել հոր աջակցությամբ, իսկ դրանից հետո 2000 թվականին T in the Park փառատոնի ժամանակ լսելով «Turn» երգը, ցանկացել է նվագել : 15 տարեկանից նա սկսել է նվագել սրճարաններում։
Հաղթելով դպրոցական վոկալային մրցույթում, Էմին ոգեշնչվելով իր ստեղծագործությունները ուղարկել է պրոդյուսեր Փիտ Ուիլկինսոնին։ Նրանք միասին պայմանագիր են ստորագրել Vertigo լեյբլի հետ։

		
		


== Անձնական կյանքը ==
2008 թվականին Մակդոնալդը նշանվել է ֆուտբոլիստ Սթիվ Լովելի հետ։ Իր ամուսնուն Էմին նվիրել է մի շարք երգեր՝ Your Time Will Come, My Only One, Slow It Down, Life In A Beautiful Light և այլն, բայց ավելի քան 3 տարի նշանված լինելուց հետո 2012 թվականի աշնանը զույգը բաժանվել է։
Էմին ունի քույր Քեթրին անունով։
Նրա տատիկը մահացել է Ալցհեյմերի հիվանդությունից։ Նրան Էմին նվիրել է Left That Body Long Ago երգը։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===
2007: This Is the Life
2010: A Curious Thing
2012: Life in a Beautiful Light


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Չեզարո

Չեզարո  (իտալերեն՝ Cesarò), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Մեսինա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2815 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 13 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 214 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98033։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 095։


== Աշխարհագրություն ==
Բնակչության աճ։


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 095 7739011
Էլեկտրոնային հասցե՝ sindaco@comunedicesaro.com
Գլխավոր կայք՝ http://www.comunedicesaro.it/ Archived 2008-07-25 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunedicesaro.it/ Archived 2008-07-25 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Վարդագույն քաղաքի գույնը

Վադագույն քաղաքի գույնը, երգիծական պատմվածք չորս երևանցի երիտասարդ ընկերների մասին 2008 թվականին՝ նրանց առօրյա կյանքը հասարակության, երիտասարդության, տղա-աղջիկ հարաբերությունների, քաղաքականության և արտասահմանյան ազդեցությունների շրջանակներում։ Գրքի հեղինակն է հումորիստ Սերգեյ Սարգսյանը։ Գիրքը հրատարակվել է «Նաիրի» հրատարակչությունում 2009 թվականին։


== Աղբյուր ==
Սերգեյ Սարգսյան (2009)։ Վարդագույն քաղաքի գույնը։ Նաիրի։ ISBN 978-5-550-01559-9 


== Արտաքին հղումներ ==
Գիրքը Armcomedy.com կայքում
Ծաղկաքարի ջուր

Ծաղկաքարի ջուր, գետակ Սևանի ավազանում, Մարտունու շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
(4156) Օկադանոբորու

(4156) Օկադանոբորու (անգլ.՝ Okadanoboru), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 16-ին Տակուո Կոջիմայի կողմից Չիյոդայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,698718 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1805 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2169 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1619,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,222315 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,26° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4156) Օկադանոբորու աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մ.թ.ա. 43


== Դեպքեր ==
Երկրորդ եռապետության հաստատումը։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Չելիկալան

Չելիկալան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էդուարդ Գրիգորյան (ռենտգենաբան-ճառագայթաբան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էդուարդ Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)Էդուարդ Ավետիքի Գրիգորյան (հոկտեմբերի 16, 1932(1932-10-16), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 24, 2000(2000-09-24), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռենտգենաբան-ճառագայթաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1970), պրոֆեսոր (1983)։


== Կենսագրություն ==
1955 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1955-1960 թվականներին՝ Տուլայի քաղաքային հիվանդանոցի, 1960-1974 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԲԳԱ Կլինիկական և փորձարարական վիրաբուժության ԳՀԻ սրտաբան-ռենտգենաբան, 1974-1984 թվականներին՝ ԵԲԿԻ ռենտգենաբանության և ճառագայթաբանության ամբիոնի, 1984-1998 թվականներին՝ Մոսկվայի մասնագիտական հիվանդությունների և աշխատանքի հիգիենայի ինստիտուտի ռենտգենաբանության և ճառագայթաբանության բաժանմունքի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են սրտի երկփեղկ փականի և բնածին արատների վիրաբուժական բուժման հեռավոր արդյունքների ռենտգենաբանակլինիկական ուսումնասիրություններին։


== Ծանոթագրություններ ==
Գարի Փլեյեր

Գարի Փլեյեր (անգլ`. Gary Player, նոյեմբերի 1, 1935(1935-11-01), Յոհաննեսբուրգ, Տրանսվաալ, Հարավաֆրիկյան Միություն), հարավաֆրիկացի գոլֆ խաղացող։ Գոլֆի պատմության մեջ ամենահզոր խաղացողներից մեկը։ Գարին այն միակ սպորտսմենն է աշխարհում, ով վերջին 3 տասնամյակում կարողացել է նվաճել Բրիտանիայի բաց գավաթը։
Գարին հանդիսանում է «Ինչքան շատ եմ պարապում, այդքան հաճախ է բախտս բերում» աֆորիզմի հեղինակը։


== Նվաճումները հարավաֆրիկյան մրցաշարում ==
East Rand Open։ 1955, 1956
General Motors Open։ 1971, 1973, 1974, 1975, 1976
ICL International։ 1977
Liquid Air Tournament։ 1963
Natal Open։ 1958, 1959, 1960, 1962, 1966, 1968
Nissan Skins Game։ 1986, 1988, 1991
Rand International Open։ 1974
Richelieu Grand Prix, Cape Town։ 1963
Richelieu Grand Prix, Johannesburg։ 1963
South African Masters։ 11 times (1960, 1964, 1967, 1971, 1972, 1973, 1974, 1976, 1977, 1979(x2))
South African Open։ 13 times (1956, 1960, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1972, 1975, 1976, 1977, 1979, 1981)
South African PGA Championship։ 1959, 1969, 1979, 1982
Sponsored 5000։ 1963
Sun City Classic։ 1979
Trophee Boigny։ 1980
Transvaal Open։ 1959, 1960, 1962, 1963, 1966
Western Province Open։ 1957, 1959, 1960, 1968, 1971, 1972
Egyptian Matchplay 1955


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.GaryPlayer.com Գարի Փլեյեր. պաշտոնական կայք
Gary Player Archived 2006-05-23 at the Wayback Machine. Գոլֆի լեգենդների մասին
Գարի Փլեյեր
Հիմնադրամ Archived 2013-04-15 at Archive.is
Die Brücke

Die Brücke (Կամուրջը), գերմանական էքսպրեսիոնիզմի արվեստագետների խումբ։ Ձևավորվել է 1905 թվականին Դրեզդենում։ Բեռլինի Brücke Museum-ը անվանակոչվել է հենց այս խմբի անունով։ Հիմնադիր անդամներն էին Ֆրից Բլեյլը, Էրիխ Հեկելը, Էռնստ Լյուդվիգ Կիրխները և Կառլ Շմիդտ Ռոթլուֆը։ Հետագայում միացան նաև Էմիլ Նոլդեն, Մաքս Պեխշտայնը և Օտտո Մյուլլերը։ Խումբը նշանակալի ազդեցություն է թողել 20-րդ դարի մոդեռնիստական արվեստի ու էքպրեսիոնիզմի ձևավորման վրա։
Die Brücke-ը երբեմն համեմատվում է ֆովիզմի հետ։ Երկու շարժումներն էլ ունեն պրիմիտիվիստական հետաքրքրություններ։ Երկուսն էլ հաճախ էմոցիաների արտահայտման համար օգտագործում են բարձր տոնայնության գույներ, որոնք հաճախ ոչ բնական են։ Երկուսն էլ կիրառում են նկարչության ավելի հում տեխնիկա և հակակրանք ունեն բացարձակ աբստրակցիոնիզմի նկատմամբ։ Փողոցային տեսարանների ու քաղաքային տարբեր իրադարձությունների Die Brücke-ի արվեստագետների էմոցիոնալ աշխատանքները, ինչևէ, միանգամից առանձնանում են իրենց ֆրանսիացի ընկերների՝ ֆովիստների գործերի հետ համեմատելիս։


== Պատմությունը ==
Die Brücke-ի հիմնադիր անդամները 1905 թվականին Մոդեռն (գերմ.՝ Jugendstil ) ճարտապետություն ուսումնասիրող ուսանողներ էին. Ֆրից Բլեյլ (1880–1966), Էրիխ Հեկել (1883–1970), Էռնստ Լյուդվիգ Կիրխներ (1880–1938) և Կառլ Շմիդտ Ռոթլուֆ (1884–1976)։ Նրանք հանդիպել էին Դրեզդենի Königliche Technische Hochschule-ում (տեխնիկական համալսարան), որտեղ Կիրխները և Բլեյլը սովորում էին 1901 թվականից և մտերիմ ընկերներ էին` սկսած համատեղ ուսումնառության առաջին կիսամյակից։ Նրանք ռադիկալ հայացներ ունեին և միասին խոսում էին արվեստի մասին, ուսումնասիրում բնությունը։ 1903-1904 թվականներին Կիրխները կրթությունը շարունակում է Մյունխենում, իսկ 1905-ին վերադառնում է Դրեզդեն։ Համալսարանը, ճարտարապետությունից բացի, առաջարկում էր ուսումնասիրության առարկաների լայն շրջանակ` ձեռքով նկարչություն (առանց օժանդակ սարքերի ու հարմարությունների), հեռանկարչություն, արվեստի պատմություն։ "Die Brücke" անվանումը նպատակ ուներ «խորհրդանշել կապը, կամուրջը, որ իրենք պատրաստվում էին ստեղծել ապագայի արվեստի հետ։
Die Brücke-ի նպատակն է խուսափել իշխող ավանդական ակադեմիական ոճից և գտնել արտահայտման նոր կամուրջ, որը կմիացնի անցյալն ու ներկան։ Նրանք անդրադառնում էին ինչպես անցյալի նկարիչների՝ Ալբրեխտ Դյուրերի, Մաթիաս Գրունեվալդի ու Լուկաս Կրանախ Ավագի աշխատանքներին, այնպես էլ ժամանակակից միջազգային ավանգարդ շարժմանը։ Խումբը Programme անունով բրոդսայդ է թողարկում 1906-ին, որում Կիրխները գրում է.

Որպես իրենց ազգային ժառանգության հաստատում նրանք փորձեցին արթնացնել հին մեդիան, մասնավորապես՝ փայտի փորագրությունները; Խումբը պարզ ոճ ձևավորեց՝ օգտագործելով վառ գույներ, հուզական ճնշում, դաժան պատկերներ և պրիմիտիվիզմի ազդեցություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Brücke-Museum-ի պաշտոնական կայքէջ
Die Brücke prints at MoMa Archived 2010-08-12 at the Wayback Machine.
"Hottentots in tails" A turbulent history by Christian Saehrendt
Մալայա Օտրադա

Մալայա Օտրադա (ռուս.՝ Малая Отрада), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրասնայա Վեսնա

Կրասնայա Վեսնա (ռուս.՝ Красная Весна), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(7992) Յոձան

(7992) Յոձան (անգլ.՝ Yozan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի նոյեմբերի 28-ին Թոշիմասա Ֆուրութայի կողմից Տոկայիում։
Անվանվել է ի պատիվ Յոձանի (ճապ.՝ ようざん(鷹山) յո; ձան)
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,094513 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1013 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,0877 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1988,32 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181057 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7992) Յոձան աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Չիվիդատե ալ Պիանո

Չիվիդատե ալ Պիանո  (իտալերեն՝ Cividate al Piano), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։ Բնակչության թիվը կազմում է 4882 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 542 մարդ/ կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 9 կմ։ Հեռախոսի կոդ՝ 0363։ Փոստային ինդեքս՝ 24050։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի դեկտեմբերի 6-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
(7548) Էնգստրյոմ

(7548) Էնգստրյոմ (անգլ.՝ Engstrom), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի մարտի 16-ին Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,145095 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6459 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6443 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2037,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176707 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,32° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7548) Էնգստրյոմ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աբրահամ Չերնս

Աբրահամ Չերնս (անգլ.՝ Abraham Charnes, սեպտեմբերի 4, 1917(1917-09-04), Hopewell, Վիրջինիա, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 19, 1992(1992-12-19)), ամերիկացի մաթեմատիկոս, որը զբաղվել է գործողությունների հետազոտմամբ։ Չերնսը յոթ գրքի և ավելի քան երկու հարյուր գիտական հոդվածների հեղինակ է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1917 թվականի սեպտեմբերի 3-ին ԱՄՆ-ում։ 1938 թվականին Չերնսը ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ արդեն մեկ տարի անց՝ Ուրբանա-Շամպեյնի Իլինոյսի համալսարանի մագիստրոսի և ասպիրանտի աստիճաններ։ Աբրահամ Չերնսը աշխատել է Կարնեգի Մելոնի, Պերդյուի, Հյուսիսարևմտյան համալսարաններում, իսկ 1968 թվականից՝ Օսթինում գտնվող Տեխասի համալսարանում։
1975 թվականին տնտեսագիտության բնագավառում Չերնսը առաջադրվել է Նոբելյան մրցանակի։ 1982 թվականին Չերնսը և երկու այլ մաթեմատիկոսներ՝ Վիլիամ Վագեր Կուպերը և Ռիչարդ Դաֆին, արժանացան Ֆոն Նեյմանի տեսական մրցանակին։ 1989 թվականին Աբրահամը Կանադայի մաթեմատիկական միության կողմից ստացել է Հարոլդ Լարդերնի մրցանակ՝ գործողությունների հետազոտության համար։ 2006 թվականին Վիլյամ Կուպերի հետ արժանացել է INFORMS մրցանակին։ Աբրահամ Չերնսը ԱՄՆ-ի ռազմածովային ուժերի կողմից պարգևատրվել է հանրությանը մատուցած ծառայությունների համար։


== Պարգևներ ==
Ֆոն Նեյմանի տեսական մրցանակ (1982)
Հարոլդ Լարդերնի մրցանակ (1989)


== Գրքեր ==
А. Чэрнс Международная серия исследований операций и управления. — М.: Главная редакция физико-математической литературы, 2011. — Т. 1. — С. 325—342. — 18 с.
Ф. Я. Филлипс, Д. Д. Руссо Системы и управленческая наука по экстремальным методам. — 1992 ed. — Б.: Kluwer Acabemic Publishers, MAUnited States, 1992. — Т. 2. — С. 580. — ISBN 079239139X
А. Чэрнс Анализ обхвата данных. — 1995 ed. — К.: Kortingboeken.nl, 1995. — Т. 1, 2, 3, 4. — ISBN 9780792394792
А. Чэрнс Экстремальные методы и системный анализ. — 1980 ed. — К.: Springer-Verlag Berlin, Heidelberg GmbH & Co. KG, 1980. — Т. 1, 2, 3, 4. — С. 550. — ISBN 9783540097303


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Абрахам Чэрнс на сайте Математическая генеалогия
Биография Абрахама Чэрнса
Абрахам Чэрнс на сайте Северо-Западном университете
Data Envelopment Analysis Methodology Applications
Data Envelopment Analysis
ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատ

ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատ (ռուս.՝ Народный комиссариат внутренних дел СССР, տառադարձումը՝ Նարոդնիյ կոմիսարիատ վնուտրենիխ դել, ՆԿՎԴ, ԽՍՀՄ ՆԳԺԿ, [НКВД СССР]), պետական կենտրոնական օրգան (նախարարություն), որը գտնվում էր ԽՍՀՄ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի կազմում։ Գործել է 1917-1946 թվականները։


=== Չեկա ===
Խորհրդային անվտանգության առաջին օրգանը եղել է Չեկան՝ Համառուսական արտակարգ հանձնաժողովը, որ կոչված էր կռվելու «հակահեղափոխականների, սպեկուլյանտների և իշխանության չարաշահումների» դեմ։


== ՆԳԺԿ շենքերը ==
Չեկան, հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո, ամբողջ Խորհրդային միության տարածքում կառուցեց իրեն ենթակա շենքեր։

Մոսկվա
Լյուբլանկա
Բանտերը՝
Բուտիրկա
Լեֆորտովո
Բաքու
Ներկայումս սահմանապահների շենքն է։


== Գրականություն ==
Վեսլավ Խաչուկ,
Պիոտր Կոլակովսկի։
Պավել Վեչորկևիչ։
Բոգուսլավ Վոլոշանսկի։
Բոգուսլավ Վոլոշանսկի։
Պավել Սուդոպլատուվ։
Քշիշտոֆ Շվագժիկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
memo.ru
Վլասկովա

Վլասկովա (ռուս.՝ Глухая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի մարզում։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բարսեղ Կիլիկեցի

Բարսեղ Կիլիկեցի (ծն․ և մահ․ թթ․ անհտ․), XIII դարի հայ գրիչ և գրչության ուսուցիչ։ Աշխատել է Հովհաննես րաբունապետի Արքաեղբոր գրչության դպրոցում, ունեցել է բազմաթիվ աշակերտներ։ Ընդօրինակել է մի շարք ձեռագրեր, որոնցից ամենանշանավորը 1270-ին Հովհաննես Արքաեղբոր համար ընդօրինակած Աստվածաշունչն է (Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվ․ Մատենադարան, ձեռ․ № 345), որը մեզ հասած լավագույն օրինակներից է։ Նրա մեջ առաջին անգամ հանդիպում են Գևորգ Սկևռացու կազմած ավետարանական նախադրություններն ու գլխակարգությունները։ Շուրջ 800 էջանոց այս ձեռագրում պահպանվել է Կոստանդին V-ի ինքնագիր երկու հիշատակարան։
Պոժար (գյուղ, Երշիչսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոժարՊոժար (ռուս.՝ Пожарь), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վալկիրիա (դիցաբանություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վալկիրիա (այլ կիրառումներ)

Վալկիրիա (հին իսլ.՝ valkyrja - «մահացածներին ընտրող»), սկանդինավյան դիցաբանության մեջ գեղեցիկ օրիորդ ռազմիկներ, ովքեր կատարում էին Օդինայի կամքը։ Նրանք աննկատ մասնակցում էին բոլոր ճակատամարտերին, տալով հաղթանակը նրան, ում ընտրում են իր աստվածները, իսկ հետո տանում են մահացած զինվորներին Վալհալլա` պալատ երկնային Ասգարդում։ Ըստ ավանդության նրանց անվանում են նաև երկնային Վալկիրիա, ովքեր որոշում են յուրաքանչյուր մարդու ճակատագիրը։
«Երեց Էդդայի» հերոսական երգերում Վալկիրիան ձեռք է բերում կին հերոսների հատկանիշներ։ Նրանք հանդես են գալիս որպես Հելգա և Վելունդ հերոսների սիրելիները։


== Հայտնի վալկիրիաները ==
Հել («Կանչող»)
Հեյր («Նիզակ»)
Հեյահյոդ
Հեյրսկոգյուլ
Հենդուլ
Հիլդ («Մարտնչող»)
Հոնդուկկ («Գայլուհի»)
Հունն («Ճակատամարտ»)
Միստ («Մշուշ»)
Ռանդգրիդ («Վահանները ջարդող»)
Ռեգինլեյվ
Ռոտա («Խառնակություն տարածող»)
Սվավա
Սիգդրիվա
Սիգրյուն
Սկեգգլյոլդ
Սկյոգուլ («Կատաղած»)
Սկուլդ («Պարտք»)
Տրուդ («Ուժ»)
Քլեկկ («Մարտի աղմուկ»)
Քյերտրիմուլ


== Ծանոթագրություններ ==
Զավաչրի (գյուղ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զավաչրի (այլ կիրառումներ)Զավաչրի (հայտնի է նաև Զուալա և Զուգալա անուններով), գյուղ, որը այժմ վերածվել է գյուղատեղիի ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում։


== Աշխարհագրություն ==
Զավաչրին գտնվում էր Վան գյուղից 3-4 կմ հյուսիս՝ գեղատեսիլ լեռների գրկում։ Ընդգրկում էր 41-50 բնակելի և այլ շինություններ։ Այժմ գտնվում է ավերված վիճակում։


== Պատմություն ==
Զավաչրի խոշոր միջնադարյան հայաբնակ գյուղ էր, որը գտնվում էր Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Երնջակ գավառում։
Հիշատակվում էր նաև Սյունիքի արքեպիսկոպոսարանի 1513 թվականի «Քեօթուկ» մատյանում։ Ըստ սյունյաց տան պատմիչ Ստեփանոս Օրբելյանի Զավաչրին Տաթևի վանքին վճարում էր 12 միավոր հարկ։
Հայ բնաչությունը գյուզը լքել էր 18-րդ դարի վերջերին։


== Ճարտարապետություն ==
Գյուղատեղիում ըստ պատմական աղբյուրների կար 12-13-րդ դարերում կառուցված եռանավ բազիլիկ հորինվածքով եկեղեցի։ Եկեղեցին ավերվել է 18-րդ դարում։
20-րդ դարի պեղումների ժամանակ այստեղ հայտնաբերվել է 4-7-րդ դարերի արծվառույծների (գրիֆոններ) 2 հատ քանդակներ, որոնցից մեկը ներկայումս պահվում է Բաքու քաղաքի պատմության թանգարանում, իսկ երկրորդ քանդակը Ռուսաստանի Լենինգրադ քաղաքի Էրմիտաժի թանգարանում։


== Տես նաև ==
Զավաչրի (գետ)


== Ծանոթագրություններ ==
Մամորնիցա Վամա

Մամորնիցա Վամա (ուկրաիներեն՝ Маморниця Вама), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Հերցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մամորնիցա Վամա գյուղում բնակվում էր 436 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Շամյանք

Շամյանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խութ-Բռնաշենի գավառակում։ Գտնվում էր գավառակի հյուսիս-արևմուտքում՝ Խութ գետակի մոտ։
Շամյանքն ուներ պտղատու ընդարձակ այգիներ։


== Պատմություն ==
Եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։ 1905 թվականին քրդերը գյուղը գրավել են։ 1908 թ.-ին հայ բնակիչներ Խնուսից և Մանազկերտից վերադարձել են իրենց հայրենի գյուղ։


== Բնակչություն ==
1910 թվականին ուներ 13 տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դ-1-5ու

Դ-1-5Ու (ռուս.՝ Д-1-5У), դեսանտային պարաշյուտ՝ ստեղծված Մեծ Հայրենական պատերազմից հետո ՊԴ-47 պարաշյուտի հիման վրա։ Նախատեսված է ինչպես դեսանտայինների, այդպես էլ սկսնակ պարաշյուտիստների ուսումնամարզական թռիչքների համար։ Իր պարզության և հուսալիության համար մինչ օրս օգտագործվում է ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ ԱՊՀ շատ երկրներում։ Մասնավորապես Հայաստանում հենց Դ-1-5ու-ով են իրականացվում զորքերի դեսանտավորումը և Հայաստանի պարաշյուտային սպորտի ֆեդերացիայի սաների ուսումնամարզական թռիչքները։
Պարաշյուտի մարտավարա-տեխնիկական բնութագրեր

միջին վերտիկալ արագություն 5.1մ/վ,
միջին հորիզոնական արագություն 2.47մ/վ,
շրջադարձ կամայական ուղղությամբ 16-18 վայրկյանի ընթացքում,
լրացուցիչ Զ-5 և Զ-6Պ պարաշյուտների օգտագործում,
տեխնիկական ռեսուրս՝ 200 օգտագործում ավելի քան 15 տարվա ընթացքում ժամանակին վերանորոգման և գմբեթի ծածկոցի փոխարինման դեպքում,
պարաշյուտի քաշը 17.5 կգ։Հավաքված վիճակում պարաշյուտը աշխատունակ է առանց վերահավաքման 30 օր։
Գմբեթը նախատեսված է վայրէջք կատարելու համար։ Ունի կլոր տեսք, մակերեսը՝ 82.5 մետր քառակուսի։ Գմբեթի մեջտեղում առկա է բևեռային անցք՝ 430մմ տրամագծով։ Գմբեթին միացված են 28 ճոպան՝ 8.87 մետր երկարությամբ։ Ճոպանների միջև գմբեթին կարված են գրպաններ, որոնք արագացնում են գմբեթի լցվելը օդով։ Գմբեթի վրա 27-28, 28-1 և 1-2 ճոպանների միջև առկա են եռանկյունաձև անցքեր 2.5 մետր քառակուսի ընդհանուր մակերեսով։ Նրանցով օդի անցման ժամանակ առաջանում է ռեակտիվ ուժ, որի հաշվին կատարվում է պարաշյուտի հորիզոնական տեղափոխություն։ Պարաշյուտը ղեկավարելոը համար 26, 27, 28 և 1, 2, 3 ճոպաններին միացված են ղեկավարման ճոպաններ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լունայի ամրոց (Ռոտա)

Լունայի ամրոց , ամրոց իսպանական քաղաք Ռոտայում։ Համարվում է մշակութային հետաքրքրություն ներկայացնող հուշարձան։ Այն համարվում է քաղաքային խորհրդի նստավայրը։ Ըստ երևույթին, ամրոցի անունը ծագում է Ալվարո դե Լունայի անունից։


== Պատմություն և նկարագրություն ==
Ուղղանկյունաձև հատակագծով գոթական ճարտարապետության ոճով կառուցված ամրոց է։ Չկա, սակայն, ոչ մի փաստաթղթային վկայություն։
Ըստ երևույթին, ամրոցը բարձրացել է նույն տեղում, որտեղ եղել է մուսուլմանական Ռիբաթը, որը, նկարագրության համաձայն, հայտնի է որպես «Ռիբաթի երթուղի»։ Անուն, որը գալիս է լատինական Սպեքուլում Ռոտաե անունից։ Ֆերնանդո III-ը նվաճել է այն 1251 թվականին, հետո այն գրավվում է Ալֆոնսո X Սաբիոյի միջոցով 1264 թվականի մավրիտանական ապստամբությունից հետո։
1297 Գուսման Բուենոն տարածք է ստանում Ռոտեի տեղում։ 1309 թվականին Մանոր Սանլուքարը առանձնացվում է որպես օժիտ Իզաբել Պերես Լե Գուսմանի` Գուսման Բուենոյի դստեր համար, որն ամուսնանում էր Պոնսե դե Լեոնի` Արքոսների տան հիմնադրի` այդ տոհմածառին մոտ կանգնած մարդու հետ։ Պոնսե դե Լեոնի կառավարման ժամանակ ամրոցը եղել է քաղաքի կառավարչի տունը մինչև 1750 թվականը։ 1909 թվականին մարկիզ դե Սան-Մարցիալը այն գնել է 15000 պեսետով,  որպեսզի օգտագործի որպես ամառային ռեզենտացիա` անելով կարևոր բարեփոխումներ։ 1943 թվականին Խոսե Լեոնը այն ձեռք է բերում 200000 պեսետով։ Այն օգտագործվել է որպես քոլեջ և հիվանդանոց։ 
1982 թվականին տունը դատարկվում է։ 1987 թվականից սկսած` խորհուրդը սկսում է վերականգնողական աշխատանքներ, որը երկարաձգվում է մինչև 1999 թվականը, որից հետո այն բացվում է որպես կոնսիստորիա։


== Ծանոթագրություններ ==

AAVV. Castillos de España. Volumen I. Editorial Everest, León. 1997. Pág. 116-117.


== Արտաքին հղումներ ==
El Castillo de Luna en Castillosnet.org Archived 2013-08-09 at the Wayback Machine.
Խենթ պատմություն (ֆիլմ)

Խենթ պատմություն, (ֆր.՝ Une Histoire de fou) ֆրանսահայ ռեժիսոր Ռոբեր Կետիկյանի ֆիլմը Հայոց ցեղասպանության մասին։
Ֆիլմը ցուցադրվել է Կաննի կինոփառատոնի և Ոսկե ծիրանի արտամրցութային ծրագրերում։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը երիտասարդ մարսելցի Արամի մասին է, ով Փարիզում պայթեցնում է Թուրքիայի դեսպանի ավտոմեքենան, որի հետևանքով ծանր վիրավորվում է ավտոմեքենայի կողքով անցնող երիտասարդ հեծանվորդը։ Արամը փախչում է Բեյրութ և միանում 80-ականներին գործող Արևմտյան Հայաստանի ազատագրման շարժմանը, իսկ նրա մայրը ներողություն է խնդրում հեծանվորդ Ժիլից՝ ամբողջ հայ ազգի անունից։


== Դերերում ==
Հովհաննես՝ Սիմոն Աբգարյան
Անուշ՝ Արիան Ասկարիդ
Ժիլ՝ Գրեգուար Լեպրենս Ռինգե
Արամ՝ Սայրուս Շահիդի
Անահիտ՝ Ռազանե Ջամալ
Սողոմոն Թեհլերյան՝ Ռոբինսոն Սթեվենին
Արսինե՝ Սիրո Ֆազիլյան
Վահե՝ Ամիր էլ Կասեմ
Արմենակ՝ Սերժ Ավետիքյան


== Մեջբերումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՄԻ ԽԵԼԱԳԱՐԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆ
Ինձ մի ասեք, թե տղան խելագար էր. Հայաստանի ողբերգությունը բովանդակալից դրամայի է վերածվել
Ռոբեր Գեդիգյանի «Խենթ պատմություն» ֆիլմով կազդարարվի «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնը
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Շարջա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, հայ առաքելական առաջին եկեղեցին ԱՄԷ-ում։


== Պատմություն ==
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին գտնվում է Միացյալ Արաբական Էմիրությունների Շարջա քաղաքի Յարմուք թաղամասում։ Այն հիմնվել է 1980 թվականին տեղի հայ համայնքի միջոցներով։ Եկեղեցուն կից գործում է կիրակնօրյա հայկական դպրոց։
Շարջայի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին կառուցվել է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսության թույլտվությամբ ու Շարջայի էմիրության հովանավորությամբ։ Այն ԱՄԷ-ում առաջին հայկական եկեղեցին է։ 1998 թվականին եկեղեցին օծել է Մեծի տան Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ Ա-ն։ Եկեղեցու կառուցման համար հողատարածքը նվիրել էր Գերագույն խորհրդի անդամ և Շարջայի էմիր Շեյխ Սուլթան բին Մուհամմադ ալ-Կասիմին։
Եկեղեցում 11 պատկերներ ստեղծել է հայ նկարիչ Սամվել Պետրոսյանը։


== Տես նաև ==
Հայերն Արաբական Միացյալ Էմիրություններում


== Ծանոթագրություններ ==
Մեգաբայթ

Մեգաբայթ (միջազգային անվանումը՝ Mbyte, MB) , ինֆորմացիայի քանակի չափման միավոր, հավասար 1024 Կիլոբայթի կամ 220 բայթի։
Թույլատրվում է գրառման հետևյալ ձևերը՝ Մբայթ կամ ՄԲ (հայերեն), Мбайт կամ МБ (ռուսերեն), Mbyte կամ MB (անգլերեն)։
Միջազգային ստանդարտներով մեգա- նախածանցը նշանակում է 106 (1 000 000)։ 
Կոշտ սկավառակների արտադրողները իրենց արտադրանքների պիտակավորման ժամանակ սովորաբար մեգաբայթը հասկանում են 1 000 000 բայթ (օպերատիվ հիշող սարքերի արտադրողները մեգաբայթի արժեքը կիրառում են ինչպես 2-ների աստիճաններ)։


== Տարբեր հիշող սարքերի հիշողության ծավալներ ==
Ինֆորմացիայի չափման միավորներն օգտագործվում են համակարգիչների հիշողության ծավալը չափելիս։ Վերջինս բնորոշվում է պահվող ինֆորմացիայի ծավալով և չափվում բայթով, կիլոբայթով, մեգաբայթով, գիգաբայթով և այլն։
Մեգաբայթերով չափվում են համակարգիչների օպերատիվ հիշողությունը, դիսկետները, լազերային սկավառակները, ֆլեշ հիշասարքերը և այլն։
Օպերատիվ հիշողության (ОЗУ, RAM) ծավալը չափվում է մեգաբայթերով։ 
Ներկայումս լայն կիրառություն են գտել մի քանի գիգաբայթ հիշողության ծավալ ունեցող օպերատիվ հիշող սարքերը։

Ճկուն սկավառակի (Floppy Disk) կամ դիսկետներների տեղեկութային ծավալը 1,44 Մբայթ է։ Այն նշանակվում է A: գրանշանով։ Ներկայումս դիսկետները գործածությունից դուրս են եկել իրենց հիշողության փոքր ծավալի, մեծ չափերի և անորակության պատճառով։

Լազերային սկավառակները` CD և DVD, կարող են ավելի շատ ինֆորմացիա պահել, քան` դիսկետները։ CD-ների վրա տեղավորում են ավելի քան 700 մեգաբայթ ծավալով ինֆորմացիա, իսկ DVD-ների վրա՝ 4 Գբայթ և ավելի։

Ֆլեշ (Flash) հիշողության դյուրակիր սարքը կարող է պահել ինֆորմացիան և՛ մեգաբայթերով, և՛ գիգաբայթերով։ Ներկայումս կիրառում են 64 Գբայթ և ավելի մեծ ծավալի ֆլեշներ։


== Ինֆորմացիայի քանակի միավորների միջպետական ստանդարտ ==
Միջպետական ստանդարտ


== Արտահամակարգային միավոր ==
Միավորների միջազգային (ՍԻ) համակարգի տասնապատիկ և բաժնեմասային միավորների անվանումները։
Արտահամակարգային միավոր

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Բիթ
Բայթ
Կիլոբայթ
Մեգաբայթ
Գիգաբայթ
Տերաբայթ
Պետաբայթ
Պարանիուս (Մատու Գրոսու դու Սուլ)

Պարանիուս (Մատու Գրոսու դու Սուլ) (պորտ.՝ Paranhos), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանյան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14.404 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 302,138 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 8,3 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է հուլիսի 4-ին։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1858 թվականի նոյեմբերի 20-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 38.854.255,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 3.697,24վ ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,676 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ներքին Արալիկ

Ներքին Արալիկ (ադրբ.՝ Aşağı Aralıq), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բեդրքյոյ

Բեդրքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մաունթ-Նիմբա

Մաունտ-Նիմբա, (այլ անվանումն է Մոն-Նիմբա), բնապահպանական տարածք Նիմբա լեռներում՝ Գվինեայի և Կոտ դ'Իվուարի տարածքներում։ 1981 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի Համաշխահային ժառանգության օբեկտների ցանկում, իսկ 1992 թվականին այն նույնպես ընդգրկված է եղել  ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության վտանգված օբյեկտների ցանկում։ 1980 թվականից գվինեական Մոն-Նիմբայի տարածքը ընդգրկվել է կենսոլորտային արգելոցների համաշխարհային ցանցում։


== Ֆիզիկական և աշխարհագրական բնութագիր ==
Արգելոցի տարածքում գտնվում է Գվինեայի և Կոտ դ'Իվուարի ամենաբարձր գագաթը՝ Ռիչարդ Մոլար լեռը, որի բարձրությունը 1752 մետր է։ Նրանով անցնում է երկու երկրների միջև սահմանը։ Լեռը ծածկված է խիտ անտառներով և լեռնային մարգագետիններով։ Ունի գերիշխող դիրք սավաննայի նկատմամբ։ 
Արգելոցների զոնավորման կոնցեպցիայի համաձայն մակերեսը կազմում է 1452 կմ²։ Բաժանված է երեք հիմնական գոտիների.

միջուկ` 217,8 կմ²,
համագործակցության սահման` 882,8 կմ²
բուֆերային գոտին` 351,4 կմ²։Արգելոցի առավել չորային մասը գտնվում է Գվինեայում, որտեղ տեղումների քանակը կազմում է տարեկան 2000 մմ։


== Ֆլորա և ֆաունա ==

Արգելոցում ներկայացված են բուսականության երեք հիմնական տեսակներ.

լեռնային մարգագետիններ,
անտառներ
սավաննա։Լեռան գագաթին աճում են մարգագետիններ, հիմնական Loudetia kagerensis տեսակով։ Լանջերին հանդիպում են Protea occidentalis,  մրտազգիներ (Myrtaceae) ևCyathula cyindrica: 1000-ից 1600 մ բարձրություններում սավաննային հաջորդում է ջրային պաշտպանության անտառներով։ Անտառները  հիմնականում տեղակայված են հովիտներում և լեռան ստորոտում։ Անտառի բնորոշ տեսակներից է տրիպլոխիտոն կարծրախեժը (Triplochiton scleroxylon), Chlorophora regia, Morus mesozygia, Terminalia ivorensis, լոֆիրա թևավոր (Lophira procera), Tarrietia utilis և Mapania:
Արգելոցում բնակվում են էնդեմիկներ։ Այստեղ առկա է կենդանածին դոդոշ (Nimbaphrynoides occidentalis), ինչպես նաև արևմտյան շիմպանզեի ենթատեսակը։


== Փոխարաբերությունները մարդու հետ ==

Գվինեայի և Կոտ դ'Իվուարի տարածքում՝ Մոն Նիմբան, 1944 թվականին  հայտարարվել է արգելավայր։ 1970-ական թվականներին լեռներում իրականացվում էր օգտակար հանածոների ինտենսիվ արդյունահանում։ 1980-ական թվականների սկզբին արգելոցը դարձավ Համաշխահային ժառանգության օբյեկտ և կենսոլորտային տարածք։
1992 թվականին ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության վտանգված օբյեկտների ցանկում։ Հիմնական պատճառներից մեկը նշվել է  օգտակար հանածոների արդյունահանումը, ինչպես նաև փախստականների ներհոսքը։ Տարածքի դիտարկման արդյունքում 1993 թվականին ընդունվել են Գվինեայում համաշխարհային ժառանգության օբեկտ Մոն Նիմբա արգելոցի նոր սահմանները։ Ներկայումս արգելոցի տաժածքը 125,4 կմ² է։
Հիմնկան խնդիրները կապված են տարածաշրջանում օգտակար հանածոների արդյունահանման, ինչպես նաև Nzérékoré և Danane բնակավայրերի միջև ավտոճանապարհի շինարարությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Փարդան

Փարդան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վոլնյա

Վոլնյա (ուկրաիներեն՝ Вільня), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստիշևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1618 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վոլնյա գյուղում բնակվում էր 330 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 122,22 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռոբերտ Կեմպինսկի

Ռոբերտ Կեմպինսկի (լեհ.՝ Robert Kempiński, հուլիսի 11, 1977(1977-07-11), Գդանսկ, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն), լեհ շախմատիստ, գրոսմայստեր։ Լեհաստանի կազմում 6 անգամ մասնակցել է Շախմատի օլիմպիադաների, և 5 անգամ Եվրոպայի թիմային առաջնությանը։ Իր կարիերայի ընթացքում 2 անգամ դարձել է Լեհաստանի չեմպիոն։ 2010 թվականի օգոստոսին Մայնցում կայացած բաց առաջնությունում գևրավել է 6-րդ տեղը, այդ մրցաշարում հաղթող է ճանաչվել ամերիկացի Գատա Կամսկին։


== Վարկանիշի փոփոխություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռոբերտ Կեմպինսկու անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
Ռոբերտ Կեմպինսկու անձնական քարտը 365chess.com կայքում
Գյովհար Աղայի վերին մզկիթ

Գյովհար Աղայի վերին մզկիթ (ադրբ.՝ Yuxarı Gövhar Ağa məscidi) նաև Գյովհար աղայի Ջումա մզկիթ (ադրբ.՝ Gövhər ağanın Cümə məscidi), մզկիթ, որը գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Շուշի քաղաքի ութ վերին թաղամասերից մեկում։


== Ներկա վիճակ ==
Երբ 1992 թվականին Շուշին ազատագրվեց մզկիթը դադարեց իր գործողությունը որպես կրոնական կառույց։ 2005-2007 թթ. դրությամբ մզկիթը գտնվում էր կիսաքանդ վիճակում՝ բացակայում էր վերնաճակատը և վնասված էին երեսպատելու սալիկները։ 2007 թվականին հաղորդել են Շուշիի մզկիթների վերականգնման նախագծի մասին։
2008-2010 թթ. ընթացքում ԼՂՀ տարածքում իսլամական մշակութային ժառանգության պահպանմանն ուղղված աշխատանքներ են իրականացվել։ Ինչպես հայտնել է ԼՂՀ կառավարության զբոսաշրջության վարչության պետ Սերգեյ Շահվերդյանը, 2009-ի սկզբին վերականգնվել է Շուշիի վերին մզկիթի տանիքը և մաքրվել է մզկիթին հարակից տարածքը։
Սերգեյ Շահվերդյանը ասել է՝


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Գյովհար Աղայի ներքին մզկիթ


== Արտաքին հղումներ ==
Շուշիի մզկիթթների հորինվածքային առանձնահատկությունները Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Մոխրագույն

Մոխրագույն, սևի և սպիտակի խառնուրդ գույնը։ Գույնի մեջ կա նաև կանաչ և կարմիր։
Գույնի կոորդինատները՝
HEX
#BEBEBE
RGB¹
(r, g, b) (190, 190, 190)
CMYK²
(c, m, y, k) (0, 0, 0, 25)
HSV
(h, s, v) (0°, 0%, 75%)
Աֆղանստանի դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ցանկ

Աֆղանստանի դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ցանկ, Աֆղանստանում Թալիբան շարժման իշխանության գալուց հետո երկիրը ուներ դեսպանատներ ընդամնեը 3 երկրներում՝ Պակիստանում, Սաուդյան Արաբիայում և ԱՄԷ-ում։ 2001 թ-ի Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից հետո Պակիստանը, Սաուդյան Արաբիան և ԱՄԷ-են փակեցին իրենց երկրներում Աֆղանստանի դեսպանատները։ Ներկայումս, թալիբների իշխանությունից տապալելուց հետո, Աֆղանստանը ունի դեսպանատներ աշխարհի 43 երկրներում։


== Եվրոպա ==
 Ավստրիա, Վիեննա (դեսպանատուն)
 Բելգիա, Բրյուսել (դեսպանատուն)
 Բուլղարիա, Սոֆիա (դեսպանատուն)
 Չեխիա, Պրահա (դեսպանատուն)
 Ֆրանսիա, Փարիզ (դեսպանատուն)
 Գերմանիա, Բեռլին (դեսպանատուն)
Բոնն (գլխավոր հյուպատոսություն)
 Իտալիա, Հռոմ (դեսպանատուն)
 Նիդեռլանդներ, Հաագա (դեսպանատուն)
 Նորվեգիա, Օսլո (դեսպանատուն)
 Լեհաստան, Վարշավա (դեսպանատուն)
 Ռուսաստան, Մոսկվա (դեսպանատուն)
 Իսպանիա, Մադրիդ (դեսպանատուն)
 Շվեյցարիա, Ժնև (հյուպատոսարան)
 Ուկրաինա, Կիև (դեսպանատուն)
 Մեծ Բրիտանիա, Լոնդոն (դեսպանատուն)


== Ամերիկա ==
 Կանադա, Օտտավա (դեսպանատուն)
Տորոնտո (գլխավոր հյուպատոսություն)
 ԱՄՆ, Վաշինգտոն ԿՇ (դեսպանատուն)
Լոս Անջելես (գլխավոր հյուպատոսություն)
Նյու Յորք (գլխավոր հյուպատոսություն)


== Աֆրիկա ==
 Եգիպտոս, Կահիրե (դեսպանատուն)
 Լիբիա, Տրիպոլի (դեսպանատուն)


== Ասիա ==
 Բանգլադեշ, Դաքքա (դեսպանատուն)
 Չինաստան, Պեկին (դեսպանատուն)
 Հնդկաստան, Նյու Դելի (դեսպանատուն)
Մումբայ (գլխավոր հյուպատոսություն)
 Ինդոնեզիա, Ջակարտա (դեսպանատուն)
 Իրան, Թեհրան (դեսպանատուն)
Մաշհադ (գլխավոր հյուպատոսություն)
Զահեդան (գլխավոր հյուպատոսություն)
 Իրաք, Բաղդադ (դեսպանատուն)
 Ճապոնիա, Տոկիո (դեսպանատուն)
 Հարավային Կորեա, Սեուլ (դեսպանատուն)
 Ղազախստան, Աստանա (դեսպանատուն)
 Քուվեյթ, Էլ Քուվեյթ (դեսպանատուն)
 Ղրղզստան, Բիշքեք (դեսպանատուն)
 Մալայզիա, Կուալա Լումպուր (դեսպանատուն)
 Օման, Մասկատ (դեսպանատուն)
 Պակիստան, Իսլամաբադ (դեսպանատուն)
Կարաչի (գլխավոր հյուպատոսություն)
Փեշավար (գլխավոր հյուպատոսություն)
Կվետտա (գլխավոր հյուպատոսություն)
 Կատար, Դոհա (դեսպանատուն)
 Սաուդյան Արաբիա, Էր Ռիադ (դեսպանատուն)
Ջիդդա (գլխավոր հյուպատոսություն)
 Սիրիա, Դամասկոս (դեսպանատուն)
 Տաջիկստան, Դուշանբե (դեսպանատուն)
Խորոգ (գլխավոր հյուպատոսություն)
 Թուրքիա, Անկարա (դեսպանատուն)
Ստամբուլ (գլխավոր հյուպատոսություն)
 Թուրքմենստան, Աշխաբադ (դեսպանատուն)
 ԱՄԷ, Աբու Դաբի (դեսպանատուն)
Դուբայ (գլխավոր հյուպատոսություն)
 Ուզբեկստան, Տաշքենդ (դեսպանատուն)


== Օվկիանիա ==
 Ավստրալիա, Կանբերա (դեսպանատուն)


== Միջազգային կազմակերպություններ ==
Բրյուսել (ԵՄ-ում մշտական ներկայացուցչություն)
Ժնև (ՄԱԿ-ում մշտական ներկայացուցչություն)
Նյու Յորք (ՄԱԿ-ում մշտական ներկայացուցչություն)
Փարիզ (ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում մշտական ներկայացուցչություն)


== Ծանոթագրություններ ==
Ստեֆանովշչինա (գյուղ, Վելիկա Բոգաչկայի շրջան)

Ստեֆանովշչինա (ուկրաիներեն՝ Стефанівщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեֆանովշչինա գյուղում բնակվում էր 153 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,739 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 207,04 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ույուտնոե (գյուղ, Սակիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՈւյուտնոեՈւյուտնոե (ուկրաիներեն՝ Уютне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Otar Moynaq), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Օտար-Մոյնակ։
2001 թվականի տվյալներով Ույուտնոե գյուղում բնակվում էր 3 989 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հարեն (համայնք)

Հարեն (հոլ.՝ Haren ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Խրոնինգեն մարզում։ Տարածքը 45,69 կմ² է, բնակչությունը՝ 18.493 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 16.300 եվրո է։
Գալլո Մատեզե

Գալլո Մատեզե (իտալերեն՝ Gallo Matese), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 761 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 25 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 30 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81010, հեռախոսային կոդ՝ 0823։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Անտոնիո Պադովացին։


== Բնակչություն ==


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0823 945490
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.gallomatese.ce.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Մետրոպոլիտենյան ստանդարտ տարածքներ (ԱՄՆ)

Մետրոպոլիտենյան ստանդարտ տարածքներ (անգլ.՝ United States metropolitan area), վիճակագրական հաշվառման համար ԱՄՆ-ում ընդունված տարածքային միավոր, որի կազմի մեջ մտնում է մեկ կամ մի քանի կոմսություն՝ անկախ դրանց նահանգային պատկանելիությունից, եթե դրանցից թեկուզ մեկում կա ավելի քան հարյուր հազար բնակիչ ունեցող քաղաք, իսկ մյուս բնակավայրերն էլ այդ քաղաք միջուկի հետ ունեն սոցիալական և տնտեսական սերտ կապեր։ ԱՄՆ-ի բնակչության ավելի քան 2/3-ը բնակվում է մետրոպոլիտենյան ստանդարտ տարածքներում։


== Ծանոթագրություններ ==