Արգոս (քաղաք)

Արգոս (հուն․՝ Άργος), քաղաք Հունաստանում, որը գտնվում է ծովի մակարդակից 42 մ բարձրության վրա, Պելոպոնես թերակղզու հյուսիսարևելյան մասում, Աթենքից 96 կմ հարավ-արևմուտք, Նաֆպլիոնից 10 կմ հյուսիս- արևմուտք և Տրիպոլիսից 34 կմ հյուսիս-արևելք։ Համայնքի (դիմա) վարչական կենտրոն Արգոս-Միկենին ծայրամասային միավոր է Արգոլիդում՝ Պելոպոննեսի ծայրամասում։ 2011 թվականի վիճակագրությամբ բնակչության թիվը հասնում է 22209-ի։
Հնագույն մշտական բնակեցված քաղաք Եվրոպայում։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Հունաստանի ամենաչորային հովտում՝ Ասպիդ և Լարիսա բլուրների բարձունքին, որտեղ եղել են երկու միջնաբերդ։ Այն տեղակայված է եղել հնագույն Միկենի և Տիրինֆա քաղաքների մոտակայքում, որոնք Հոմերոսի պոեմից հայտնի են որպես Ագամեմնոնի թագավորություն, բայց պատմական ժամանակաշրջանում արդեն եղել են լքված և նրանց դերը որպես Արգոլիդի կենտրոնի անցել է Արգոսին։


=== Կլիմա ===
Արգոսն ունի միջերկրածովյան կլիմա՝ շոգ ամառներով։ Ամռանը Հունաստանի ամենաշոգ վայրերից մեկն է։


== Պատմություն ==
Քաղաքի հիմնադրումը թվագրվում է մ.թ.ա. 2000 թվականով։
Արգոսի ծաղկման գլխավոր շրջաններն են համարվում ուշ միջին էլլադական, վաղ միկենյան, ինչպես նաև Հոմերոսյան շրջանը։
Քաղաքի դիցաբանական պատմությունը կապված է Ադրաստ թագավորի և նրա՝ Թեբեի դեմ կատարած արշավների հետ, որոնք հին հունական ողբերգակների սիրված թեմաներից մեկն է դարձել։ «Յոթը Թեբեի դեմ»՝ հերոսների տապալված արշավ, որում զոհվեցին բոլորը, բացի Ադրաստից։ Հոմերոսի Իլիականի գլխավոր հերոսներից մեկը Դիոմեդն է՝ Ադրաստի թոռը, Արգոսի արքան, որը կախված էր Միկենի արքայից՝ Ագամեմնոնից։
Պետք է հիշատակել նաև Ինահ արքայի դստերը՝ Իոյին, որին, ըստ մի վարկածի, առևանգվել է փյունիկցիներից, իսկ մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ պարզապես նրանց հետ է փախել։  Այդ պատմությունը նկարագրված է Հերոդոտոսի կողմից։
Ինչպես ողջ Պելոպոննեսը, այնպես էլ Արգոսը նվաճվել է դորիացիների կողմից, դրանով հանդերձ, հավանաբար, այն եղել է դորիական իշխանության՝ Պելոպոննեսի վրա ամրապնդման առաջին կենտրոնը։
Արգոսի ղեկավարներից առանձնանում է Ֆիդիոնի կերպարը, որը հավանաբար իշխել է մ.թ.ա. 8-7-րդ դարերում։ Նա վարել է ակտիվ հարձակողական
քաղաքականություն՝ իրեն ենթարկեցնելով Արգոլիդը, Էգինա կղզին։ Նրանից հետո հայտնի են բռնակալներ Պերիլլը և Արխինը։ Չնայած ընդհանուր դորիական ծագմանը, Արգոսը միշտ եղել է Սպարտայի ռազմական թշնամին։
Մ.թ.ա. 371 թվականին Լևկտրայի մարտերում սպարտացիների տարած պարտությունից հետո, Արգոսը դուրս է գալիս Պելոպոննեսյան միությունից և պայմանագիր է կնքում Աթենքի հետ, իսկ հաջորդ տարին քաղաքում տեղի է ունենում օլիգարխների ծեծկռտուքը, որը հայտնի է արգոսյան սկիտալիզմ անվամբ։
Մ.թ.ա. 3-րդ դարում հայտնի են բռնակալներ Արխինն ու Լաֆաեսը, ապա Արիստիպպ I-ը, նրա որդին՝ Արիստոմախ I-ը։ Արիստամախ I-ը զոհվել է մ.թ.ա. 241 թվականի դավադրության նախօրեին և նրա իշխանությունն անցել է որդիներին՝ սկզբում Արիստիպպ II-ին, ապա՝ Արիստոմախ II-ին։ Արիստիպպ II-ը զոհվել է մ.թ.ա. 235 թվականին Միկենի մոտ Արատ Սիկիոնսկիի հետ եղած մարտում։


== Տրանսպորտ ==
Քաղաքի միջով է անցնում Կալամատա-Կոռինֆ ազգային 7 ճանապարհը։ Ազգային 70 ճանապարհը Արգոսը միացնում է Նաֆպլիոնի և Պալեա-Էպիդավրոսի հետ։

Արգոսի երկաթուղային կայանը բացվել է 1886 թվականին և փակվել՝ 2010 թվականին։


== Արգոսի համայնքներ ==
Արգոսի համայնքային միության մեջ մտնում են չորս բնակավայր։ 2011 թվականի վիճակագրական տվյալներով բնակչության թիվը 22602 մարդ է։ Մակերեսը 49,772 կիլոմետր քառակուսի է։


== Բնակչություն ==


== Տեսարժան վայրեր ==

Լարիսա ակրոպոլիս
Պրոֆիտիս-Իլիասի բլուր (հուն․՝ Προφήτης Ηλίας)
Թատրոն, մ.թ.ա. ամենամեծ թատրոնը։
Հին ագորա։
Արգոսի հնագիտական թանգարան։
Հերեոն՝ Հերայի սրբավայր Քաղաքը եղել է Հերա աստվածուհու երկրպագության ամենահայտնի կենտրոնը։ Հերայի սրբավայրը գտնվել է Արգոսից ոչ հեռու՝ լեռան ստորոտին։ Այն եղել է առաջին տաճարը, որը կառուցվել է հավանաբար մ.թ.ա. 8-րդ դարում՝ պերիպտերի գծագրով։
Ապոլոնի և Աթենասի սրբատեղի։
Կոնստանդոպուլոսի առանձնատուն՝ կառուցված 1911 թվականին Էռնստ Ցիլլերի հատակագծով
Քաղաքապետարան. երկհարկանի շինություն նորկլասիկական ոճով
Ազգային շուկա. 1889 թվականին Ցիլլեր Էռնստի հատակագծով կառուցված միհարկանի շինություն


== Անհատականություններ ==
Մ.թ.ա. V-IV դարերում քաղաքը հայտնի էր Պոլիկլետի արհեստանոցով և նրա աշակերտներով։ Հենց այստեղ են դրվել հունական դասական արվեստի հիմքերը։ Պոլիկլետի արձանները՝ «Դորիֆորը» և «Դիադումենը» անվանվել են կանոններ՝ նմուշներ։

Ջորջ Ջարվիս (1797—1828) — ամերիկյան  ֆիլելլին, որը մահացել է Արգոսում և 1821-1829 թվականների Հունաստանի ազատագրական պատերազմի մյուս մասնակիցների և ֆիլելլինների հետ թաղվել Այոս-Իոանիս(Սուրբ Իոաննա) եկղեցում։


== Տես նաև ==
Արգոսի թագավորներ


== Ծանոթագրություններ ==