armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Առնոլֆո դի Կամբիո

Առնոլֆո դի Կամբիո (իտալերեն՝ Arnolfo di Cambio, մոտ 1240[…], Կոլե դի Վալ դ’Էլսա, Սիենա, Տոսկանա, Իտալիա - մոտ մարտի 8, 1302(1302-03-08), Ֆլորենցիա), իտալացի քանդակագործ և ճարտարապետ։
Աշակերտել է Նիկոլո Պիզանոյին։ Քանդակագործական աշխատանքներում (Աննիբալդի կարդինալի դամբարանը՝ Հռոմի Սան-Ջովաննի ին Լաթերանո եկեղեցում, 1276, շատրվանի ֆիգուրներ, 1281, Ֆլորենցիայի տաճարի ճակատի քանդակները, մոտ 1300), հետևելով անտիկ կերպարներին, ձգտել է իր կերտվածքներին հաղորդել կենդանություն, մարմնական հզորություն, որը և նրան դարձրեց Պյտոռենեսանսի ականավոր քանդակագործը։ Ճարտարապետական գործերում (13-րդ դարի վերջին սկսված Սանտա-Կրոչե եկեղեցին և Պալացցո Վեքիոն Ֆլորենցիայում) նա իտալական գոթիկայի տիպիկ ներկայացուցիչն է։ 1296 թվականին սկսել է Ֆլորենցիայի տաճարի շինարարությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Շեքերբուրա

Շեքերբուրա (պարսկերեն՝ شکربوره), խմորեղեն թխված ընկույզով։ Ծագում է Սասանյան Պարսկաստանից։ 


== Բաղադրություն ==
1 կգ ալյուր
500 գ կարագ
5 ձվի դեղնուց
250 գ թթվասեր
600 գ ընկույզ, նախընտրելի է տապակած
600 գ շաքար


== Պատրաստման եղանակ ==
Ամբողջ բաղադրությունը խառնել իրար և այն պատրաստ է։ Իսկ եթե ընկույզ դժվար է մաքրել, նուշ լցնելով կատարել հետևյալ քայլերը, այն ավելի հեշտ է։ Բավական է 5 րոպե տկարանալ նուշը տաք ջրով, կարող ենք ազատ արձակել նուշը մաշկից։ Դա ավելի հեշտ է առանձնանում։ Հաջորդը, բլենդերի օգնությամբ հարել այն և խառնել հավասար քանակությամբ շաքար, ավելացնելով մի պտղունց հիլ։


== Աղբյուրներ ==
Лучший традиционный рецепт шекербуры Archived 2014-11-29 at the Wayback Machine. (ռուս.)


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 820


== Դեպքեր ==
Պիգմալիոնը դառնում է Տիրի արքա։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Երևանի հիդրոէլեկտրակայան

Երևանի հիդրոէլեկտրակայան Սևան-Հրազդան կասկադի, վեցերորդ (վերջին) կայանը։ Գտնվում է Երևան քաղաքի շրջագծում։ Շինարարությունը սկսվել է 1957 թվականին։ Առաջին ագրեգատը շահագործման է հանձնվել 1961 թվականին, երկրորդը՝ 1962 թվականին։ Կայանի կարողությունը 44 հազար կվա Է, էլեկտրաէներգիայի տարեկան միջին արտադրանքը՝ 210 միլիոն կվտժ։ Երևանի հիդրոէլեկտրակայանը օգտագործում է Քանաքեռի ՀԷԿ-ի ներքին բիեֆի և Արտաշատի ոռոգման գլխային հանգույցի հատվածի գետի ավելի քան 90 մ անկումը։ Գլխային հանգույցը կազմված է քարալիցքային պատվարից (որի շնորհիվ ստեղծվել է 120 հազար մ³ օգտակար ծավալով օրական կարգավորման ջրավազան), ջրընդունիչ և ջրթափ կառույցներից։ Ջրընդունիչից սկիզբ է առնում դերիվացիոն ճնշումնային թունելը (երկարությունը՝ 2,8 կմ)։ Այն վերջանում է հավասարեցնող երկաթբետոնե ջրամբարով, որից սկսվում է 281 մ երկարությամբ մետաղե խողովակաշարը։ Մեքենայական սրահում տեղադրված է 2 հիդրոագրեգատ, յուրաքանչյուրը՝ 22 հազար կվա հզորությամբ։ 
Երևանի հիդրոէլեկտրակայանի շահագործման հանձնելուց հետո վերասարքավորվեցին նախկինում գործող Երևանի հիդրոէլեկտրակայանի 1-ը (շահագործման է հանձնվել 1926 թվականին, կարողությունը՝ 5,2 հազար կվա) և Երևանի հիդրոէլեկտրակայանի 11-ը (շահագործման է հանձնվել 1932 թվականին, կարողությունը՝ 2,35 հազար կվա)։
Պանդիա (արբանյակ)

Պանդիա (հուն․՝ Πανδία), կամ Յուպիտեր LXV, Յուպիտերի ուղիղ շարժմամբ անկանոն արբանյակներից է։ Հայտնաբերվել է աստղագետների խմբի կողմից, որը ղեկավարում էր Սքոթ Շեփարդը, հայտնաբերման մասին հայտնվել է 2017 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է S/2017 J 4 ժամանակավոր անվանումը։
2019 թվականին արբանյակը անվանվել է հունական դիցաբանության աստված Զևսի և Սելենեի դստեր Պանդիայի անունով, ով լիալուսնի աստվածուհին էր։
Պանդիան ունի մոտ 3 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 11 525 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 252,1 օրվա ընթացքում։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 28,15° խավարածրի հարթության նկատմամբ, իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,180 է։
Պանդիան պատկանում է Հիմալիայի խմբին, որի կազմի մեջ են մտնում հինգ արբանյակներ, որոնք պտտվում են Յուպիտերի շուրջ 11-ից 13 միլիոն կմ  հեռավորության վրա, և ունեն մոտավորապես 27,5° ուղեծրի թեքում։ Այս ուղեծրի էլեմենտները տրվում են 2000 թվականի հունվարի դրությամբ, սակայն դրանք փոփոխվում են Արեգակի և այլ մոլորակների հետ փոխազդեցության արդյունքում։


== Տես նաև ==
Յուպիտերի արբանյակներ


== Ծանոթագրություններ ==
Թաքնալի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թաքնալի (այլ կիրառումներ)Թաքնալի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Անուշավան Մարտիրոսյան

Անուշավան Քյարամի Մարտիրոսյան (1923, Աղինի շրջան), հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1943): ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1980): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Անուշավան Մարտիրոսյանը ծնվել է 1923 թվականին, Անիի շրջանի Ներքին Ջրափի գյուղում։ 1940 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ուսումնարանը, մաթեմատիկա և ֆիզիկա է դասավանդել Անի-Պեմզա բանավանի միջնակարգ դպրոցում։
1941 թվականի նոյեմբերին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ 1942 թվականի դեկտեմբերից 409-րդ հրաձգային դիվիզիայի կազմում, որպես զենիթային մարտկոցի հետախուզության ու կապի ջոկի հրամանատար, մասնակցել գերմանաֆաշիստական զավթիչների դեմ մղված մարտերին՝ Կովկասյան նախալեռներից մինչև Թամանի թերակղզի։ Այնուհետև մարտնչել է Վորոշիլովգրադ, Խարկով, Պոլտավա, Դնեպրոպետրովսկ և Դնեպրոդերժինսկ քաղաքների ազատագրման համար։ 1943 թվականին ռազմաճակատում ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ 1943 թվականի սեպտեմբերին, Դնեպրի գետանցման ժամանակ, Մարտիրոսյանը ծանր վիրավորվել է, բուժվելուց հետո զորացրվել բանակից։ Ցուցաբերած արիության համար պարգևատրվել է «Խիզախության համար», «Կովկասի պաշտպանության համար», «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալներով։
Մարտիրոսյանը վերադարձել է հայրենի օջախ, իրեն նվիրել մատաղ սերնդի կրթության ու դաստիարակության գործին։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը։ Միջնակարգ դպրոցում դասավանդել է ֆիզիկա, մաթեմատիկա, եղել է ուսմասվար, տնօրեն, շուրջ տասնյոթ տարի Անիի շրջխորհրդի գործկոմի ժողկրթբաժվար։ Եղել է պատանի տեխնիկների հանրապետական կայանի տնօրեն։ 1980 թվականին Մարտիրոսյանն արժանացել է հանրապետության դպրոցի վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչման և պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով, իսկ 1965 թվականին՝ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգրով։


== Պարգևներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1980)
«Խիզախության համար» մեդալ
«Կովկասի պաշտպանության համար» մեդալ
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
Լենինի շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Կոստոպոլ

Կոստոպոլ (ուկրաիներեն՝ Костопіль), քաղաք Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզի Կոստոպոլի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Կոստոպոլ քաղաքում բնակվում էր մոտ 30 500 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Համաշխարհային խաղաղություն

Համաշխարհային խաղաղություն, միջագային խաղաղություն, երջանկության, ազատության և խաղաղության իդեալական վիճակի հայեցակարգ Երկիր մոլորակի ժողովուրդների և պետությունների միջև։
Համաշխարհային խաղաղության, ինչպես և պատերազմի բնույթը, պայմանավորված է հասարակության պատմական զարգացման աստիճանով, տիրող դասակարգերի քաղաքականությամբ։ Պատերազմական միջոցների ուժի աննախադեպ մեծացման հետևանքով Միջազգային խաղաղությունը դարձել է համամարդկային խնդիր։ Համաշխարհային խաղաղությյան կարևոր նախադրյալներ կարող են համարվել սպառազինությունների մրցավազքի դադարեցումն ու պատերազմի օջախների վերացումը, միջազգային համագործակցության զարգացումը։ Լարվածության թուլացման գործընթացում ամրապնդվեց և սկսեց տնտեսական և քաղաքական կոնկրետ բովանդակությամբ հարստանալ տարբեր սոցիալական կարգեր ունեցող պետությունների խաղաղ գոյակցությունը։ Խորհրդային Միության կազմալուծմամբ նշմարվեց «Սառը պատերազմի» ավարտը, ավելի նպաստավոր օբյեկտիվ նախադրյալներ ստեղծվեցին վիճելի հարցերը և միջազգային կոնֆլիկտները արդարացի խաղաղ կարգավորման միջոցներով լուծելու համար։
Բադի Գայ

Ժորժ «Բադի» Գայ (անգլ.՝ George «Buddy» Guy, հուլիսի 30, 1936(1936-07-30), Լետսուորս, Լուիզիանա, ԱՄՆ), ամերիկյան բլյուզ երաժիշտ, 5 անգամ պարգևատրվել է «Գրեմմի» մրցանակով։


== Կենսագրություն ==
Բադի Գայը սկսել է կիթառ նվագել 13 տարեկանից։ 1950-ականների սկզբում նա տեղափոխվել է Բատոն-Ռուժ, որտեղ տեղի երաժիշտների հետ հանդես էր գալիս խմբերով։ Սկսնակ երաժիշտը շատ ամաչկոտ էր, ինչի պատճառով հաճախ ելույթ էր ունենում հանդիսատեսին մեջքով կանգնած, սակայն դա չխանգարեց նրան ձեռք բերել իր սեփական զգալի ռեպերտուարը։ 1957 թվականին Գայը տեղափոխվում է Չիկագո, որտեղ նրան իր հովանավորության տակ է վերցնում հայտնի երաժիշտ Մադի Ուոթերսը։
Ոչ մեծ ձայնագրման ընկերությունում 2 սինգլ ձայնագրելուց հետո Գայը սկյսում է աշխատել Chess Records-ի հետ, որի արդյունքում 1967 թվականին լույս է տեսնում I Left My Blues in San Francisco ալբոմը։ Գայը, որպես սեսիային երաժիշտ ելույթ էր ունենում բլյուզի այնպիսի «լուսատուների» մոտ, ինչպիսիք են Մադի Ուոթերսը, Հոուլին Վուլֆը, Լիթլ Ուոլտերը և Կոկո Թեյլորը։ 1960 թվականին ձևավորվում է նրա դուետը Ջունիոր Ուելլսի հետ։ Երաժիշտների աշխատանքի արդյունքում մի քանի ալբոմ է ձայնագրվում։
60-ական թվականների վերջում բյլուզի ժողովրդականությունը սկսում է կայուն կերպով իջնել։ Բադի Գայը ստիպված էր այլ ճանապարհներով գումար վաստակել։ Սակայն 1980-ականներին բլյուզի նկատմամբ հետաքրքրության նոր ալիք է սկսվում և Գայի կարիերան հասնում է գագաթնակետին։ Նա մասնակցում է Էրիկ Կլեպտոնի համերգներին, իսկ 1991 թվականին ձայնագրված Silvertone լեյբլի Damn Right ալբոմի I’ve Got the Blues-ը «Գրեմմի» է բերում։ Հետագայում նա ևս չորս անգամ պարգևատրվում է այդ մրցանակով։
2003 թվականին արժանանում է ԱՄՆ արվեստի բնագավառի Ազգային մեդալի։
2005 թվականին Բադի Գայի անունը մտնում է Ռոք՛ն՛ռոլլի փառքի սրահ։ Rolling Stone ամսագիրը ներգրավել է նրան աշխարհի 100 լավագույն կիթառիստներ ցանկում, որտեղ Գայը 23-րդ հորիզոնականում է։ Գայը սեփական բլյուզ ակումբ ունի Չիկագոյում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծ Մեկլետա

Մեծ Մեկլետա (ռուս.՝ Рассыпная, Большая Меклета), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում և Ռոստովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռասսիպնայա գետի ձախ ափին՝ 58 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է, ավազանի տարածքը 190 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Եգորլիկ, ենթաավազանը՝ Դոն և Հյուսիսային Դոնցա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010500612107000017130
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107001713
Ավազանի կոդը - 05.01.05.006
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բնական այրվող գազեր

Բնական այրվող գազեր, երկրակեղևում առաջացող գազային ածխաջրածիններ։ Բնական այրվող գազերի արդյունաբերական հանքավայրերը հանդիպում են որևէ այլ օգտակար հանածոների հետ կապ չունեցող առանձին կուտակների, գազանավթային հանքավայրերի, որտեղ գազային ածխաջրածինները լրիվ կամ մասամբ լուծված են նավթի մեջ կամ գտնվում են ազատ վիճակում, ինչպես նաև գազակոնդենսատային հանքավայրերի ձևով, որտեղ գազը հարստացված է լինում հեղուկ ածխաջրածիններով։ Բնական այրվող գազերը բաղկացած են գլխավորապես մեթանից, պարունակում են նաև էթան, պրոպան, բութան ։ Բնական այրվող գազեր առաջանում են նստվածքային ապարներում պարունակվող օրգանական նյութի փոխակերպման հետևանքով, իսկ նրանց հանքակուտակները ձևավորվում են գազի տեղաշարժման ճանապարհին հանդիպող բնական դարաններում։ Ըստ կառուցվածքի հանքակուտակները լինում են շերտավոր և զանգվածային։ Բնական այրվող գազերի համաշխարհային պաշարները հասնում են մոտ 1000 տրիլիոն մետր խորանարդի, որը համարժեք է 1 տրիլիոն տոննա նավթի։ ԽՍՀՄ-ում բնական այրվող գազերի ամենախոշոր հանքավայրերը գտնվում են Արևմտա- Սիբիրական նավթագազաբեր մարզում (5,5 տրիլիոն մետր խորանարդ), Վոլգա-Ուրալյան մարզում (1,35 տրիլիոն մետր խորանարդ) արտասահմանում ամենախոշոր պաշարներն ունեն (տրիլիոն մետր խորանարդով)՝ ԱՄՆ-ը (8,3), Ալժիրը (4,0), Իրանը (3,1), Նիդերլանդները (2,3)։ Բնական այրվող գազերի արդյունահանումն ընդգրկում է ընդերքից գազի հանումը, հավաքումը, հաշվառումը, նախապատրաստումը փոխադրման համար (գազից պինդ և հեղուկ խառնուկների, ծանր ածխաջրածինների, կոնդենսատների հեռացումը, գազի չորացումը, մաքրումը ծծմբածխածնից), ինչպես նաև հորատանցքերի և վերգետնյա սարքավորման շահագործումը։ Գազի շերտի յուրացումը կատարվում է փուլերով։ Արդյունահանումը տևում է, հիմնականում, 15—20 տարի, որի ընթացքում հանվում է գազի պաշարների 80—90 տոկոսը։ Հորատանցքերը հանքադաշտում տեղաբաշխվում են հավասարաչափ՝ քառակուսի կամ եռանկյունի ցանցով կամ էլ անհավասարաչափ՝ խմբերով։ Գազը, արդյունահանման ձեռնարկություններում մշակվելուց հետո, 4,5—5,5 Մն/մ2 (45— 55 Կգ/սմ2) ճնշման տակ տրվում է դեպի գլխավոր գազամուղի հիմնական շինությունները։ Բնական արվող գազերը շահավետ վառելիք են, այրման ջերմությունը՝ 32,7 Մջ/մ3 (7800 կկալ/մ3) և ավելի։ Լայնորեն օգտագործվում են էլեկտրակայաններում, սև և գունավոր մետալուրգիայում, ցեմենտի և ապակու արդյունաբերության մեջ, շինանյութերի արտադրության և կոմունալ-կենցաղային կարիքների համար։ Բնական արվող գազերի բաղադրության մեջ մտնող ածխաջրածինները հումք են մեթիլային սպիրտի, ֆորմալդեհիդի, ացետալդեհիդի, քացախաթթվի, ացետոնի և այլ օրգանական միացությունների արտադրության համար։ Բնական այրվող գազերի հիմնական բաղադրամասից՝ մեթանից, ստանում են սինթեզ-գազ (СО + Н2), որը լայնորեն օգտագործվում է ամոնիակ, սպիրտներ ստանալու համար։ Բնական այրվող գազերից ստանում են նաև օլեֆինային ածխաջրածիններ, առաջին հերթին՝ էթիլեն և պրոպիլեն, որոնցից սինթեզվում են պլաստմասսաներ, սինթետիկ կաուչուկներ, արհեստական թելեր։
Չեռնորեչենսկայա

Չեռնորեչենսկայա (ռուս.՝ Чернореченская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Լաբինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 506 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բերտ Էյքրզ

Բերտ Էյքրզ (անգլ.՝ Birt Acres, հուլիսի 23, 1854(1854-07-23), Ռիչմոնդ, ԱՄՆ - դեկտեմբերի 27, 1918(1918-12-27), Whitechapel, London Borough of Tower Hamlets, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), բրիտանացի լուսանկարիչ և կինեմատոգրաֆիստ, Մեծ Բրիտանիայում առաջին կինոնկարահանման ապարատի և կինոժապավենով ու կինոպրոյեկտորով լիցքավորվող առաջին սիրողական կինոխցիկի գյուտարարը։


== Գրականություն ==
Բերտի ծնողները եղել են Մեծ Բրիտանիայից։ 1895 թվականին Ռոբերտ Պոլի հետ աշխատել է Մեծ Բրիտանիայում։ Այնտեղ նա նկարահանել է Անգլիայի վաղ ֆիլմերը։
Էյքրզը ընդունվել է Թագավորական լուսանկարչական ընկերություն (անգլ.՝ Royal Photographic Society) և 1896 թվականի հունվարի 14-ին հավաքել իր «Կինեոպտիկոն» ապարատը, որի օգնությամբ ցուցադրել է կինոֆիլմեր։ «Ռեգատա Հենլի» կինոհոլովակը, որը նկարահանվել է Էյքրզի կողմից 1894 թվականին, համարվում է աշխարհում առաջին լայնաֆորմատ ֆիլմը։ Ալհամբրայի թատրոնում նա հանդես է եկել մենահամերգով։


== Ֆիլմագրություն ==
«Գրպանահատի կալանավորումը» - 1895
«Ուխլան ընտանիքի պարտականությունը» - 1895
«Դերբի» - 1895
«Գերմանական կայսրը գնում է նվաճելու» - 1895
«Քիլի ջրանցքի բացումը» - 1895
«Ռեգատա Օքսֆորդի և Քեմբրիջի համալսարանների միջև» - 1895
«Փոթորկալի ծով» - 1895
«Կոշիկի գործարան Լոնդոն փողոցում» - 1895
«Թոմ Մերի, կոմիկ» - 1895
«Բռնցքամարտի կենգուրու» - 1896
«Բոքս» - 1896
«Պարող աղջիկներ» - 1896
«Գոլֆ 5 ցենտով» - 1896
«Կողոպտիչներ» - 1896
«Վայրէջք ջրի վրա» - 1896
«Պիերոն և նրա սերը» - 1896
«Սուրրեյ կոմսության այգին» - 1896
«Ռեգատա Հենլի» - 1897
«Անբարյացակամ մարդ» - 1897
«Բրիթոնն ընդդեմ Բոուրի» - 1900


== Ծանոթագրություններ ==
Դերբենդ (կիրճ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դերբենդ (այլ կիրառումներ)Դերբենդ, կիրճ Կիլիկիայում։ Արաբական աղբյուրներում այդպես է անվանված Բինբողա լեռների նշանավոր կիրճը։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տերպենտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրոս Լեսեն

Գրոս Լեսեն (գերմ.՝ Groß Lessen ), բնակավայր Գերմանիայի Դաշնության ներքին Սաքսոնիա նահանգի Դիփոլցի մարզի Զուլինգեն քաղաքում։ Ունի 640 բնակիչ։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Գրոս Լեսենը գտնվում է Զուլինգեն քաղաքից 4,5 կիլոմետր հեռավորության վրա դեպի հարավ- արևմուտք։ Սահմանակից է Քլայն Լեսեն (գերմ.՝ Klein Lessen), Ռաթլոսեն (գերմ.՝ Rathlosen), Վոլշտրեկ (գերմ.՝ Wohlstreck), Շվերինգհաուզեն (գերմ.՝ Schweringhausen), Ֆարել (գերմ.՝ Varrel) և Վերբլեք (գերմ.՝ Wehrbleck) բնակավայրերին։ 
Արևմուտքում Քլայն Լեսենից բաժանվում է Քլայն Աուէ  (գերմ.՝ Kleine Aue)
 գետակով, որը հանդիսանում է Գրոս Աուէ գետի ձախ վտակը։


== Պատմություն ==
Գրոս Լեսենը հանդիսանում է Զուլինգեն քաղաքի հինգ ամենահին բնակավայրերից մեկը։ Սակայն որպես վարչական տարածք հաստատված է 1974 թվականի մարտի 1-ից։ 
2016 թվականին Գրոս Լեսենը նշում է իր 750- ամյակը։ 
Գրոս Լեսենի ղեկավարն է Ֆրիդհելմ Հարթկամփը։


== Տնտեսական կառուցվածք ==

Գրոս Լեսենը ունի տարրական դպրոց, որտեղ սովորում են աշակերտներ նաև հարակից բնակավայրերից։ Ունի կամավոր հրշեջ ջոկատ, սպորտային ակումբ, կամավոր երկրապահ ջոկատ, հրաձգարան, գյուղական ակումբ և երգչախումբ։


== Ճանապարհային դիրք ==
Գրոս Լեսենը ունի հարմար ճանապահային կապվածություն։ Նրանից 39 կիլոմետր դեպի արևմուտք անցնում է համար 1 գլխավոր մայրուղին։ 3 կիլոմետր դեպի հյուսիս- արևելք անցնում է Բասումը Զուլինգենին կապող համար 61 մայրուղին, իսկ 0.5 կիլոմետր դեպի հարավ՝ համար 214 մայրուղին, որը կապում է Դիփոլցը Նիմբուրգին։
Գրոս Լեսենում փողոցները չունեն անուններ, որն էլ ստեղծում է մի շարք անհարմարություններ փոստատարների, առաքիչների և այցելուների համար։ 
Գրոս Լեսենում կա երկաթուղային կայարան Նինբուրգ-Զյուլինգեն գծի վրա, որը կառուցվել է 1923 թվականին, սակայն նրա մի հատվածը (Զուլինգեն-Դիփոլց) այժմ նախատեսված է միայն բեռնափոխադրումների համար, իսկ կայարանի շենքը հանդիսանում է մասնավոր սեփականություն։


== Տնտեսություն ==
Գրոս Լեսենում հիմնականում զբաղվում են մենատնտեսությամբ։ Բնակավայր ունի հացի փուռ, դարբնոց, փայտամշակման արհեստանոց։ Կան ֆերմերային տնտեսություններ, որոնք զբաղվում են հողագործությամբ, ձիաբուծությամբ, խոզաբուծությամբ։ Մասնագիտությունները հիմնականում հանդիսանում են ընտանեկան, որոնք փոխանցվում են սերնդե սերունդ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գրոս Լեսեն Archived 2015-12-01 at the Wayback Machine.
Վորսկլա (գետ)

Վորսկլա (ուկրաիներեն՝ Во́рскла), գետ Ռուսաստանի Դաշնություն, Ուկրաինայում։


== Աշխարհագրություն ==
Վորսկլա գետը սկիզբ է առնում Միջինռուսական բարձրավայրից և թափվում է Դնեպրոձերժինսկի ջրամբար։ Գետը պատկանում է Սև ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Յակովլևո, Տոմարովկա, Բորիսովկա գյուղերը, Գրայվորոն, Վելիկայա Պիսարևկա, Կիրիկովկա, Կուզեմին, Բելսկ, Կոտելվա, Օպոշնյա, Ստարիե Սանժարի, Նովիե Սանժարի, Բելիկի գյուղերը, Կոբելյակի, Ախտիրկա, Պոլտավա քաղաքները։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Վորսկլա գետի երկարությունը կազմում է 464 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 14700 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 28,5 մ3։


== Վտակներ ==
Վորսկլա գետի վտակներն են Лозовая (л), Березовая (л), Лозовая II (л), Грайворонка (л), Братеница (л), Иваны (л), Рябинка (л), Веселая Долина (л), Ворсклица (п), Боромля (п), Олешня (п), Ахтырка (л), Котельва (л), Мерла (л), Ковжига (л), Коломак (л), Тагамлык (л), Полузеры (п), Кобылячка (п), Гусочка (л). գետերը։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան
Չիվիտանովա Մարկե

Չիվիտանովա Մարկե (իտալերեն՝ Civitanova Marche), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Մաչերատա պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 40 204 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 878 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 46 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 62012։ Հեռախոսային կոդ՝ 0733։


== Ժողովրդավարություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական էջ (իտալ.)
ազգային ինստիտուտ (իտալ.)(չաշխատող հղում)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Մեձանա

Մեձանա (իտալերեն՝ Mezzana), կոմունա Իտալիայի Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 873 մարդ (2008 թվականի մարդահամարի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 32 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 27 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 38020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0463 757124
Էլեկտրոնային փոստ՝ c.mezzana@comuni.infotn.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comunemezzana.it/ Archived 2006-08-19 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunemezzana.it/ Archived 2006-08-19 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Կարլ Մարքսի փողոց (Ալուշտա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարլ Մարքսի փողոց (այլ կիրառումներ)Կարլ Մարքսի փողոց (ռուս.՝ Улица Карла Маркса), փողոց Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի կենտրոնում։ Անվանվել է գերմանացի փիլիսոփա, տնտեսագետ, հասարակագետ, գրող, պոետ, քաղաքական լրագրող, սոցիոլոգ և հասարակական գործիչ Կարլ Մարքսի (1818-1883) պատվին։ Սկիզբ է առնում առափից և ավարտվում Կրապիվնու նրբանցքի հետ հատումով։ Երկարությունը 730 մետր է։


== Նկարագրություն ==
Ալուշտա քաղաքի Կարլ Մարքսի փողոցը սկիզբ է առնում քաղաքի առափնյա փողոցից, հատում է Ապրիլի 15-ի փողոցը, երկու անգամ` Ուրիցկու փողոցը և ավարտվում Կրապիվնու նրբանցքի հետ հատումով։ Փողոցում կա համարակալված 46 շինություն։ Երկարությունը 730 մետր է։
Կարլ Մարքսի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 298500։
Փողոցն անվանվել է գերմանացի փիլիսոփա, տնտեսագետ, հասարակագետ, գրող, պոետ, քաղաքական լրագրող, սոցիոլոգ և հասարակական գործիչ Կարլ Մարքսի (1818-1883) պատվին։ 1867 թվականին Համբուրգում լույս է տեսել Մարքսի գլխավոր աշխատության՝ «Կապիտալի» 1-ին հատորը (2-րդ և 3-րդ հատորները տպագրության է պատրաստել Ֆրիդրիխ Էնգելսը և հրատարակել Մարքսի մահից հետո)։ Մարքսը «Կապիտալում» վերլուծել է հասարակության տնտեսական կյանքը, հանգել «հասարակական կեցությունն է որոշում հասարակական գիտակցությունը» գաղափարին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Улица Карла Маркса в Алуште
Подробная карта Улица Карла Маркса, город Алушта со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты


== Արտաքին հղումներ ==
г. Алушта, улица Карла Маркса Archived 2019-04-10 at the Wayback Machine.
Լիխոդեևկա (Ուտրոմաժի վտակ)

Լիխոդեևկա  (ռուս.՝ Лиходеевка  ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յոժուգա գետի ձախ ափին՝ 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020000212101000007097
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002545
Ավազանի կոդը - 03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==
Գանձասար (լեռ, Զանգեզուրի լեռնահամակարգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գանձասար (այլ կիրառումներ)Գանձասար, լեռ Զանգեզուրի լեռնահամակարգում, նրա լեռնաճյուղերից մեկի վրա, Քաջարան քաղաքի մոտ։ Ընդերքը հարուստ է պղնձի և մոլիբդենի պաշարներով։ Այստեղ է գտնվում պղնջամոլիբդենային հայտնի հանքավայրը, որը շահագործվում է բաց եղանակով և դրա պատճառով իջել է մոտ 150 մ (բարձրությունը մինչև իջեցումը 2100 մ էր)։ Լանջերը ծածկված են թփուտներով։


== Ավանդույթներ ==
Ասում են, թե շատ դարեր առաջ հայոց Արտավազդ թագավորը հռոմեական զորքերից իր գանձերը փրկելու համար, հրամայում է դրանք թաքցնել Բաղաց աշխարհի լեռներից մեկի մեջ։ Գանձերը պահպանելու համար նույն լեռան վրա կառուցվում է ամուր բերդ։ Սրա պատերի տակ հռոմեական զորքերի և մի խումբ հայ քաջերի միջև տեղի է ունենում արյունահեղ կռիվ։ Թշնամիները գրավում են բերդը, ավերում այն, բայց գանձերը չեն գտնում։ Դրանից հետո ուրիշ շատ նվաճողներ էլ են գալիս այստեղ, բայց նրանցից ոչ մեկին չի հաջողվում գտնել գանձերը։ Եվ սարի անունը գանձերի պատճառով մնում է Գանձասար։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիիմսի (թերակղզի)

Վիիմսի թերակղզի, այն Հյուսիսային Էստոնիայում գտնվող թերակղզի է, Արևմուտքից սահմանակից է Տալլինի ծովածոցին, իսկ արևելքում՝ Մուուգա ծոցին։
Թերակղզու տարածքը կազմում է մոտ 50 կմ², երկարությունը մոտավորապես 110 կմ է, իսկ միջին լայնությունը 5 կմ է։
Նաիսսար, Պռանգլի և փոքր կղզիների՝ էկսի, Տիիրլոդի, Քերի, Կրյաուլի, Սեյնակարի, Կումբլի, Պանդյու, Վուլիկրուն, Սիլիկրուն, Սեպակարի, Հանեկարի, Լոկարի և Լանեսար կղզիների, Վիիմսի թերակղզին կազմում է Վիիմսի ծխական համայնքը։
Վիիմսի թերակղզում հայտնաբերված ամենահին հնագիտական ​​գտածոները թվագրվում են մ. թ. III և IV  դարերին։
Թերակղզու հյուսիսային ծայրում գտնվում է Ռոհունյեմ հրվանդանը, որը նաև անվանում են Ռոհունյեմ թերակղզի։
Հրվանդան աշխարհագրական կոորդինատները. 59°34′19″ լ. 24°47′47″ երկ.
Վիիմսի թերակղզու մեջտեղում գտնվում է 1 հա տարածքով և ծովի մակարդակից 53 մետր բարձրությամբ Լուբյամյագի եռանկյուն սարահարթը։ Լուբյամյագիի հյուսիսարևելյան մասում է գտնվում Տիսկրեի երկրաբանական ծայրամասը, որտեղ Լիվոնյան և Հյուսիսային պատերազմների ժամանակաշրջանում ավազաքարային հողում ռազմական նպատակներով փորել են քարանձավներ, որոնք հայտնի են որպես Սատանու քարանձավ, Ծովահենների քարանձավ կամ Դևի անցքեր (Kuradikoobas, Röövlikoobas, Tondiaukud):
Սատանի քարանձավի երկարությունը 18 մետր է, բարձրությունը` 1,2 մետր, իսկ լայնությունը` 2-2,5 մ։ Այն ընդգրկված է Էստոնիայի նախնադարյան բնության վայրերի ցուցակում։ 
Սատանու քարանձավի աշխարհագրական կորդինատներն են` 59°31′05″ լ. 24°50′23″ երկ.
Վիիմսի Երկաթյա ակունքը (Viimsi Rauaalikas)  սկիզբ է առնում քարանձավներից մեկից։ Ակունքի ջրի հոսքի արագությունը 0,1–1,0 լ/վ է։
Վիիմսի թերակղզում է գտնվում Հաաբնեեմե կլինտի եզրագծի լանդշաֆտային արգելոցը, որտեղ ծովի ափին է գտնվում բնության պահպանության գոտին՝ Վիիմսիի սև եղնիկի անտառը։
Լյուբյամյագում է գտնվում է Վիիմսի թերակղզու վերին ծայրակետը։ Դրա կորդինատներն են` 59°31′00″ լ. 24°50′23″ երկ.
Թարակղզու ներքևի ծայրակետը գտնվում է Հաաբնեեմե գյուղում։ Դրա կորդինատներն են` 59°30′56″ լ. 24°48′57″ երկ.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Վիիմսի (Էստոնիայի շրջան)
Վիիմսի
Հաաբնեեմե
Ռոհունեեմե
Միիդուռաննա
Լեպնեեմե
Ռանդվեռե (գյուղ, Վիիմսի շրջան)
Տամմնեեմե
Սանդիանես

Սանդիանես (իսպ.՝ Sandianes), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Օրենսե պրովինցիայի, ինչպես նաև Գալիսիա ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լիմիա շրջանում։ Տարածքը՝ 52,9 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1416 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 33 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.sandias.es
Sandiás Local Council website information
Sandiás Local Council (popular culture) website information
Պոդոլսկի (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոդոլսկիյՊոդոլսկի (ռուս.՝ Подольский, բաշկիրերեն՝ Подольский), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 38 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(9941) Իգուանոդոն

(9941) Իգուանոդոն (անգլ.՝ Iguanodon), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի փետրվարի 4-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,299711 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0181 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5813 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1273,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,282614 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,44° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9941) Իգուանոդոն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ոսխայի ճակատամարտ (364)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ոսխայի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)Ոսխայի ճակատամարտ, ռազմական բախում Արշակունիների թագավորության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև, որը տեղի է ունեցել 364 թվականին։ Վասակ սպարապետը հասկացել էր, որ Գանձակի ճակաամարտից հետո պարսիկները շարունակելու են արշավանքները։ 364 թվականին Սկսվում է երեք ճակատով հարձակում։ Շապուհը զորքը բաժանում է երեք մասի, որից մեկի ղեկավարությունը իր վրա է վերցնում պարսից արքա Շապուհը և շարժվում դեպի Ոսխա։ Նա այնտեղ հանդիպում է հայկական զորաջոկատի դիմադրությանը, որի ղեկավարը հայոց արքա Արշակ Բ-ն էր։ Հայերը կարողանում են հաղթանակ տանել ճակատամարտում։


== Նախապատմություն ==
359 թվականին սկսվել է հերթական հռոմեա-պարսկական պատերազմը, որն ավարտվել է Հռոմի պարտությամբ։ Հռոմում կայսր է դառնում Հուլիանոսը, որը զոհվում է Տիզբոնի մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտում։ Հաջորդ կայսրը՝ Հովիանոսը, չի շարունակում պատերազմը և պայմանագիր է կնքում Պարսկաստանի հետ։ Ըստ այդ պայմանագրի՝ հայոց հարավային 5 նահանգները՝ 15 բերդերով և քաղաքներով հանդերձ, անցնելու էին պարսիկների տիրապետության տակ։ Նրանց էր զիջվում նաև հռոմեական տարածք համարվող Հյուսիսային Միջագետքը՝ Մծբին կենտրոնով։ Հռոմի կնքված այս պայմանագիրը 4-րդ դարի հռոմեացի պատմիչ Ամմիանոսը անվանել է «ամոթալի»։ Այս պայմանագիրը թույլ է տվել պարսից արքա Շապուհ Երկարակյացին ազատորեն իրագործել իր՝ Մեծ Հայքի հետ կապված պլանները։
363 թվականին սկսվում է հայ-պարսկական պատերազմը, որի առաջին բախումը տեղի է ունենում Գանձակի մոտ։ Ճակատամարտի արդյունքում հայոց սպարապետ Վասակ Մամիկոնյանը կարողանում է կասեցնել հակառակորդի ներխուժումը Մեծ Հայքի թագավորություն։


== Ճակատամարտ ==
364 թվականին Շապուհ Երկարակյացը հարձակում է սկսում ընդդեմ Արշակունիների թագավորության․ նա պարսկական զորքերը բաժանում է երեք մասի, որոնք տարբեր ուղղություններով ներխուժում են Հայաստան։ Շապուհի ու Արշակ Բ-ի զորքրեը միմյանց հանդիպում են Բասեն գավառի Ոսխա գյուղում։ Իր զոքրեը Ոսխայում ռազմական կարգով շարելը Շապուհի հիմնական ռազմավարական սխալներից էր։ Նա վստահ էր իր հաղթանակի վրա, քանի որ հայերի նկատմամբ ուներ քանակական առավելություն։
Արշակ Բ-ն անմիջապես չի գրոհում հակառակորդի վրա, այլ սպասում է գիշերվան, որի ժամանակ անակնկալ գրոհով հարձակվում է պարսիկների վրա։ Անակնկալի եկած պարսից զորքը չի հասցնում մարտաակարգ ընդունել, որի հետևանքով պարտություն է կրում և փախուստի դիմում։


== Տես նաև ==
Գանձակի ճակատամարտ (363)
Երևյալի ճակատամարտ
Առեստի ճակատամարտ (364)


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուսաստանի խոշորագույն գետերի ցանկ

Ռուսաստանի խոշորագույն գետերի ցանկը նվազման կարգով երկարությունը (ավելի քան 1000 կմ)։

Շեղերը ցույց են տալիս գետերի երկարությունը (կմ) ոչ պաշտոնական կամ ոչ տարածված տեղեկատուներում, բայց գերազանցում են պաշտոնական (առավել տարածված) երկարության տվյալները, ներառյալ գետի աղբյուրների վտակների անսահմանափակ տվյալները։


== Տես նաև ==
Ռուսաստանի գետերի աշխարհագրություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Данные Государственного водного реестра
Большие реки России
Мунгарагийн-Гол — Шишхид-Гол — Кызыл-Хем — Каа-Хем. В истоках Енисея
Открыты истинные истоки Лены и Енисея
Какая река самая длинная
Վարուժան Բրուտյան

Վարուժան Կարապետի Բրուտյան (հուլիսի 1, 1939(1939-07-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ինքնաշխատ կառավարման համակարգերի բնագավառի հայ գիտնական։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր (1985): Գնդապետ (2001):


== Կենսագրություն ==
Վարուժան Բրուտյանը ծնվել է 1939 թվականի հուլիսի 1-ին, Երևանում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1975 թվականին աշխատել է Երևանի պետական տնտեսագիտական ինստիտուտում, 1995-2001 թվականներին, միաժամանակ՝ Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական ինստիտուտի էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների, ինֆորմատիկայի և կառավարման ինքնաշխատ համակարգերի ամբիոնի պետ։
Աշխատանքները վերաբերում են կառավարման համակարգերի վերլուծության և կառուցման հիմնախնդիրներին՝ ոչ լրիվ և աղավաղված տեղեկատվության պայմաններում, ինքնաշխատ կառավարման համակարգերի արդյունավետության բարձրացման, ռազմարդյունաբերական համալիրի զարգացման հարցերին։


== Երկեր ==
Некоторые вопросы применения марковских процессов к исследованию нелинейных автоматических систем. В. К. Брутян, ЕГУ, Ереванский государственный университет. Ереван, Изд-во ЕГУ, 1974.
Основные аспекы теории непрерывных марковских управляемых систем и ее приложение. В. К. Брутян, Под ред. В. С. Новоселова. Ереван, Айастан, 1984.
Основные аспекты теории непрерывных марковских управляемых систем и ее приложение. В. К. Брутян, Ереван, Айастан, 1994.


== Ծանոթագրություններ ==
Իվան Կրամսկոյ

Իվան Նիկոլայի Կրամսկոյ (ռուս.՝ Иван Николаевич Крамской, մայիսի 27 (հունիսի 8), 1837, Օստրոգոժսկ, Վորոնեժի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 24 (ապրիլի 5), 1887, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս նկարիչ։ 1860-1880-ական թվականների ռուսական դեմոկրատական գեղարվեստական շարժման գաղափարական առաջնորդ։


== Կենսագրություն ==
1857-1863 թվականներին սովորել է Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1863 թվականին մասնակցել է «տասնչորսի խռովությանը»։ Ստեղծել է ռուս գրողների, գիտնականների, նկարիչների և հասարակական գործիչների դիմանկարների շարք, դրանցում շեշտել բնորդի հոգեբանության խորությունը, քաղաքացիական ակտիվությունը, բարոյական անաղարտությունը («Լև Տոլստոյ», 1873 թ., «Մ. Ե. Սալտիկով-Շչեդրին», 1879 թ.)։ Դիմանկարի և թեմատիկ նկարի սահմանագծում են «Անծանոթուհին» (1883 թ.), «Անսփոփ վիշտ» (1884 թ.) գործերը (բոլորն էլ՝ Տրետյակովյան պատկերասրահում)։ Իվան Կրամսկոյի դեմոկրատական հայացքները ցայտունորեն են դրսևորվել գյուղացիների դիմանկարներում («Անտառապահ», 1874 թ., Տրետյակովյան պատկերասրահ, «Մինա Մոիսեև», 1882 թ., Ռուսական թանգարան, Լենինգրադ)։ Իվան Կրամսկոյի առանցքային ստեղծագործությունը «Քրիստոսը անապատում» (1872 թ., Տրետյակովյան պատկերասրահ) նկարն է, ուր արծարծված են հասարակական հրատապ խնդիրներ, աշխարհի մասին ժամանակակիցների մտորումներ, հերոսական ինքնազոհաբերման գաղափարը։ Նկարչի ստեղծագործությունը, քննադատական հոդվածները մեծապես ազդել են 19-րդ դարի վերջի Ռուսաստանի դեմոկրատական արվեստի և գեղարվեստական մտածողության վրա։ Իվան Կրամսկոյի «Քրիստոսի գլուխը» (1880-ական թվականներ) և «Ծովակալ Ս. Ա. Գրեյգի դիմանկարը» (1883 թ.) գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։


== Պատկերասրահ ==
Կրամսկոյի աշխատանքները
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ժիվոին Իոցիչ

Ժիվոին Իլյիչ Իոցիչ (ռուս.՝ Живоин Ильич Иоцич, հոկտեմբերի 6, 1870(1870-10-06) կամ 1870 - հունվարի 23, 1914(1914-01-23) կամ 1914), սերբական ծագմամբ ռուս քիմիկոս-օրգանիկ։ 
1898 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը։ Ստացել է անհամաչափ հալոգենատեղակալված ածխաջրածիններ, որոնք հեշտությամբ պոլիմերացվում են և օքսիդանում ազատ թթվածնով։ Մշակել է ացետիլենի ածանցյալների ստացման նոր եղանակներ։
Իշխան Ավետիսյան

Իշխան Արտաշի Ավետիսյան (նոյեմբերի 25, 1939(1939-11-25), Մարգարա, Հոկտեմբերյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության դոկտոր (1982), պրոֆեսոր (1983)։


== Կենսագրություն ==
Իշխան Ավետիսյանը ծնվել է 1939 թվականի նոյեմբերի 25-ին, Մարգարա գյուղում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1979-1991 թվականներին եղել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի պրոռեկտոր, 1995 թվականից` Վոլոգդայի պետական տեխնիկական համալսարանի դասախոս։
Մենեջմենտի բուհական դասագրքերի հեղինակ է։
Աշխատանքները վերաբերում են ֆինանսների և տարածքային ֆինանսական պլանավորման տեսության, Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման պատմության, ֆինանսական հաշվեկշռի, բյուջետային համակարգի զարգացման հարցերին։
Հեղինակ է մենեջմենտի բուհական դասագրքի։


== Երկեր ==
Հայաստանի Հանրապետության տեղական բյուջեները տնտեսության ինքնակառավարման համակարգում, Ավետիսյան Իշխան Արտաշի, Սուվարյան Յուրի Միքայելի,  Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտ, Երևան, Տնտեսագետ, 1995։
Հայաստանի Հանրապետության տեղական բյուջեները տնտեսության ինքնակառավարման համակարգում, Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտ, Երևան, Տնտեսագետ, 1995։
Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսա-վարկային համակարգ։ Դասախոսություն, Ալավերդյան Յուրի Դավթի, Ավետիսյան Իշխան Արտաշի, Մկրտչյան Ա. Ա., Երևան, Տնտեսագետ, 1993։
Տնտեսավարման ֆինանսավարկային համակարգը։ Ավետիսյան Իշխան Արտաշի, Սուվարյան Յուրի Միքայելի, Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտ, Երևան, Տնտեսագետ, 1993։
Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեն և բյուջետային համակարգը։ (Դասախոսություն), Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտ, Երևան, Տնտեսագետ, 1992։
Вопросы территориального финансового планирования. Е., 1979.
Պետական բյուջեն ֆինանսական պլանների համակարգում, Երևան հրատ., 1975:
Միութենական հանրապետության ամփոփ ֆինանսական հաշվեկշիռը։ Տեսության և մեթոդոլոգիայի հարցեր. ԵՊՀ, 1973։
Լուսավորության ծախսերի պլանավորումը և ֆինանսավորումը։ Երևանի աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանակիր պետական համալսարան, Երևան։ Երևանի համալս. հրատ., 1971:


== Ծանոթագրություններ ==
Բուրբոն շրջան (Կանզաս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բուրբոն շրջան (այլ կիրառումներ)Բուրբոն շրջան (անգլ.՝ Bourbon County), ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.650 կմ² է, բնակչությունը՝ 15.379 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆորտ Սկոտ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1855 թ.։
Արևելյան Պիրենեյներ

Արևելյան Պիրենեյներ (ֆր.՝ Pyrénées-Orientales), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի հարավում, Լանգեդոկ-Ռուսիլյոն երկրամասի դեպարտամենտներից մեկը։ Վարչական կենտրոնն է Պերպինյան քաղաքը։ Բնակչությունը կազմում է 457 238 մարդ, որով զբաղեցնում է 54-րդ տեղը դեպարտամենտների շարքում (2010)։

Արևելյան Պիրենեյներ դեպարտամենտի կարգային թիվն է՝ 66։


== Պատմական տեղեկություններ ==
Արևելյան Պիրենեյներ դեպարտամենտը Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ՝ 1790 թվականի մարտի 4-ին ստեղծված առաջին դեպարտամենտներից մեկն է։ 1659 թվականի Պիրենեյան համաձայնագրից առաջ դեպարտամենտի ներկայիս տարածքի մեծ մասը եղել է նախկին Կատալոնիայի իշխանության կազմում և նրա մեծ մասը եղել է կատալոնախոս։


== Աշխարհագրական տվյալներ ==

Արևելյան Պիրենեյներ դեպարտամենտը գտնվում է Լանգեդոք-Ռուսիլյոն երկրամասում։ Բնակչությունը 437.1 հազար մարդ է, որի քառորդն ապրում է Փերփինյանում։
Տարածքը 4116 կմ² է, ունի համայնք։


== Տնտեսություն ==
Արևելյան Պիրենեյներում բնակչությունը զբաղվում է գինեգործությամբ և զբոսաշրջությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Յուրաքանչյուրին իր սեփականը

Յուրաքանչյուրին իր սեփականը (լատ.՝ suum cuique, Սում կուկիվե) դասական արդարության սկզբունքը։ Նոր պատմության մեջ արտահայտությունը հայտնի դարձավ, արտահայտությունը արված էր գերմանական նացիստերի կողմից, կոնցենտրացիոն Բուխենվալդ մահվան ճամբարի մուտքի վրա (լատ. Jedem das Seine) Ժամանակակից օգտագործումը, հատկապես Գերմանիայում և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի օկուպացված ժամանակ երկրներում արտահայտությունը ընկալվում էր բացասական ստվերում, քանի որ այն ունի կայուն կապ երրորդ ռեյխի հետ։


== Պատմություն ==


=== Հնություն ===
Թվագրվում հիմք Հին Հունաստանում.Պլատոնը նշում էր «պետության» համար, ասում էր որ արդարություն գոյություն ունի։ «եթե ​​ինչ որ ոք զբաղվում է իր գործով և չի խառնվում ուրիշների գործերին» (հուն.τὸ τὰ αὑτοῦ πράττειν καὶ μὴ πολυπραγμονεῖν δικαιοσύνη ἐστί, to ta autou prattein kai me polypragmonein dikaiosyne esti, IV 433a)։ Յուրաքանչյուր ոք պետք է զբաղվի իր գործով (հասարակության և պետության համար)։ Պլատոնը բացի նրանից որ կարծում էր որ յուրաքանչյուր ոք պետք է ստանա իրենը և նաև չեն կարող զրկվել (օրինակ, իրավունքներից, սեփականությունից)։
Հայտնի արտահայտություն բերել Հռոմեական հռետոր, փիլիսոփա և քաղաքական գործիչ Ցիցերիոնը (106 մ.թ.ա.-43 մ.թ.ա.)
Բացի այդ, արտահայտությունը օգտագործվում էր Ցիցերիոնի կողմից աշխատությունների մեջ «Օրենքների մասին», «պարտականությունների մասին», «բարու և չարի սահմանապակման»։
Հետագայում արտահայտությունը եկել է օգտագործել դուրս իրավական համատեքստում։


=== Պրուսիա ===
Որպես կարգախոս Սև արծիվ (հավանաբար այն իմաստով, «յուրաքանչյուրին իրենը իր վաստակածի չափով»), հիմնադրվել է Ֆրեդերիկ I-ի օրոք։


=== Կաթոլիկ Վարդապետություն ===
Իսկ կաթոլիկ վարդապետարանը որը ուներ ուժ է երրորդ ռեյխում, ուներ մեկնաբանության 7-րդ պատվիրանում, պատկերացրեք յուրաքանչյուրին իրենը (լատ. gonn jedem das Seine)


=== Երրորդ ռայխ ===
1937 թվականին նացիստների կառուցված Բուխենվալդի համակենտրոնացման ճամբարի մոտ Վեյմարից ոչ շատ հեռու գլխավոր մուտքի դարպասի վրա ճամբարում տեղադրված արտահայտությունը «jedem das Seine». Այս արտահայտությունը տիպիկ քարոզչական կարգախոս էր այդ ժամանակաշրջանում, նման կարգախոս էր «Arbeit macht frei» («Աշխատանքը ազատում է»), տեղադրված է մուտքի որոշ նացիստական ​​համակենտրոնացման ճամբարներում, այդ թվում ՝Օսվենցիմի, Դախաու, Գրոսս-Ռոզենե, Զակսենհաուզենի և Թերեզիենշտադեում։
(1604) Տոմբո

(1604) Տոմբո (անգլ.՝ Tombaugh), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի մարտի 24-ին Կառլ Լամպլանդի կողմից Ֆլագստաֆում։ Անվանվել է ի պատիվ ամերիկացի հռչակավոր աստղագետ Քլայդ Տոմբոյի։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,024296 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7317 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3169 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1921,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187399 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,38° անկյուն։
Տոմբո աստերոիդը պատկանում է Էոսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 4400 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,99 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, որը համապատասխանում է Յուպիտերի հետ 7:3 ուղեծրային ռեզոնանսին, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,03, որը համապատասխանում է 9:4 ռեզոնանսին։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1604) Տոմբո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կարա-Էրեկլի

Կարա-Էրեկլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Քառանկյուն ամրոց (Ադրբեջան)

Քառանկյուն ամրոց կամ Մարդակյանի ամրոց (ադրբ.՝ Dördkünc Mərdəkan qalası), ամրոց, որը գտնվում է Ադրբեջանական Հանրապետության մայրաքաղաք Բաքվից 34 կմ հեռավորության գտնվող Մարդակյան քաղաքատիպ ավանում։
Կառուցվել է 14-րդ դարում Քեսրանյան տոհմի ներկայացուցիչ Շիրվանշահ Մանուչեհր III-ի որդի Ախսիթան I-ի կողմից։ Ամրոցը կառուցվել է ի պատիվ թշնամիների դեմ մղվող Ախսիթանի տարած փայլուն հաղթանակի։
Բերդի բարձրությունը կազմում է 22 մետր։ Ամրոցը ներսից բաժանված է 5 հարկաշարքերի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ադրբեջանի Մարդակյան ամրոց
Տեղեկատվական վիդեո Ադրբեջանում գտնվող Մարդակյան քառանկյուն ամրոցի վերաբերյալ
Ամրոցի ճարտարապետությունը
Ադրբեջանի քաղաքներ Archived 2008-05-13 at the Wayback Machine.
Վերխնի Մույնակ

Վերխնի Մույնակ (ռուս.՝ Верхний Муйнак, բաշկիրերեն՝ Үрге Муйнаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 620 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գալակտիոն և Տիցիան Տաբիձեների տուն-թանգարան

Գալակտիոն և Տիցիան Տաբիձեների տուն-թանգարան (վրաց.՝ გალაკტიონ და ტიციან ტაბიძეების სახლ-მუზეუმი), թանգարան Վրաստանի Վանի շրջանի Ճկղվիշի գյուղում։


== Տվյալներ ==

Թանգարանը տեղակայված է 3 հա տարածքի վրա։ Մշտական ցուցացուցադրություն՝ 450 մ², պարբերական ցուցահանդեսներ՝ 30 մ², նիստերի դահլիճ՝ 60 մ², պահոց՝ 30 մ²։
Թանգարանը բաց է ամեն օր, բացի երկուշաբթի օրերից, ժամը 10-ից մինչև 17-ը։


== Պատմություն ==
Թանգարանը հիմնադրվել է 1966 թվականին։ Բացվել է 1983 թվականին։


== Ցուցադրություն ==
Թանգարանը ներառում է երկու ցուցահանդեսային շենք և Ճկղվիշի գյուղում ծնված վրացի բանաստեղծներ Գալակտիոն (1892-1959) և Տիցիան Տաբիձեների (1895-1937) պատմական տները։
Թանգարանում պահվում են Գալակտիոն և Տիցիան Տաբիձեների հիշատակային իրերը, հին տպագիր գրքեր Գալակտիոն հոր գրադարանից, խեցեղեն, ասեղնագործության նմուշներ, վրացի նկարիչների (Կ. Սանաձե, Կ. Իգնատով, Վ. Ջափարիձե և այլք) և քանդակագործների աշխատանքներ։
Թանգարանում ներկայացված են «Գալակտիոն և Տիցիան», «Թագավոր բանաստեղծ», «Ես ծնվել եմ ապրիլին», «Գալակտիոնի ակնարկները», «Տիցիանն ու Բորիս Պաստեռնակը» թեմաներով ցուցանմուշներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Իմերեթի թանգարանները
Ճկղվիշիում բանաստեղծ Գալակտիոնի թանգարանի լուսանկարները
Գալակտիոն և Տիցիան Տաբիձեների տուն-թանգարան(անգլ.)
«ვანის მუნიციპალიტეტში სახალხო დღესასწაული «ვანელობა» მასშტაბურად აღინიშნა
Գորժ (Սոմի գավառ)

Գորժ (ֆր.՝  Gorges), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 43 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.83 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.87 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 26 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 27 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 25-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 2։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 92,6 %։ 25 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 25 անձ (15 տղամարդ և 10 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 2 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 2-ը` թոշակառուներ, իսկ 0-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Գոդորեբի

Գոդորեբի, լեռնագագաթ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզում, Ջավախքի սարահարթում, Մեծ Աբուլ լեռնագագաթից հյուսիս-արևելք, Փարավան լճակի դեմհանդիման։ Բարձրությունը մոտ 3200 մետր։ Պարզ եղանակին գագաթից տեսանելի են Մեծ Մասիսը, Արագածը, Կազբեկն ու Էլբրուսը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրոտիվեն (գյուղ, Խուստի շրջան)

Պրոտիվեն (ուկրաիներեն՝ Противень), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրոտիվեն գյուղում բնակվում էր 652 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հայկ Բոյաջյան

Հայկ Բոյաջյան (մայիսի 15, 1938(1938-05-15), Փարիզ), հայ կոմպոզիտոր։


== Կենսագրություն ==
Հայկ Բոյաջյանը ծնվել է 1938 թվականին, Փարիզում։ Վաղ հասակում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Բուենոս Այրես և սովորել Լիստի կոնսերվատորիայում։ 1958 թվականից բնակվել է Լեքսինգթոնում, ԱՄՆ, որտեղ երաժշտական ուսումը շարունակել է Նոր անգլիական կոնսերվատորիայում և Բրանդեյսի համալսարանում։ Հետագայում բնակություն է հաստատել Լեքսինգթոնում։ Համագործակցել է ամերիկյան արվեստի միությունների հետ։
Գործերը ընդգրկում են դաշնամուրային, երգեհոնային պիեսներ, ձայնի և դաշնամուրի համար, երգչախմբի համար գրված գործեր, կամերային գործեր՝ փայտյա փողային, պղնձյա փողային, լարային գործիքների տարբեր համակցություններով, սիմֆոնիկ ստեղծագործություններ՝ սիմֆոնիաներ, նախերգանք, օրատորիա և այլն։
2012 թվականին ստեղծել է 3 նոր ստեղծագործություն՝ «Canticle N 2»-ը թավջութակի և դաշնամուրի համար, դաշնամուրային «32 վարիացիան Բախի թեմայով» և «Հայկական կանտիկլ»-ը։ Ավելի վաղ երկերից են՝ 1980-ականներին ստեղծված Լարային կվարտետը N 2 «Ազատ» և Երևանում բազմիցս կատարված «Քաղաքավարության կանոններ»-ը սոպրանոյի և դաշնամուրի համար։ Երկերը կատարվել են աշխարհի բազմաթիվ երկրներում և ձայնագրվել են հայտնի ստուդիաներում։


== Անդամակցություն ==
Հայաստանի Կոմպոզիտորների միության անդամ
ASCAP միության անդամ
Մաք Դոուել Քոլոնիի անդամ


== Պարգևներ ==
Դաշնամուրային երրորդ սոնատի համար արժանացել է Գրեմմի մրցանակի
ASCAP-ի մրցանակ
Լեքսինգթոնի արվեստի խորհրդի մրցանակ


== Ծանոթագրություններ ==
(8079) Բերնարդլովել

(8079) Բերնարդլովել (անգլ.՝ Bernardlovell), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,373876 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9125 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8353 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1335,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,269474 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,55° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8079) Բերնարդլովել աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սան Վիսենտե դե լա Սոնսիեռա

Սան Վիսենտե դե լա Սոնսիեռա (իսպ.՝ San Vicente de la Sonsierra), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 48,56 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 1133 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 35 կմ հեռավորության վրա։