Նատալյա Պուշկինա

Նատալյա Ալեքսանդրովնա Պուշկինա-Դուբելտ (ռուս.՝ Наталья Александровна Пушкина-Дубельт, հունիսի 4, 1836(1836-06-04), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 23, 1913(1913-03-23), Կանն), Ալեքսանդր Պուշկինի աղջիկը, արքայազն Նիկոլայ Վիլհելմ Նասսաուսկիի մորգանատիկ ամուսինը։ 1876 թվականին Նատալյա Ալեքսանդրովնան թույլատրել է Իվան Տուրգենևին հրապարակել հոր նամակը իր մորը։ Դա դուր չի եկել նրա եղբայրներին։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1836 թվականի մայիսի 23-ին (հունիսի 4-ին) Պետերբուրգում։ Մկրտվել է հունիսի 27-ին Կոմենոստրովսկի հրապարակի Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի եկեղեցում։ Կնքահայրեր են՝ կոմս Մ. Ժ. Վիելգորսկին և Ե. Ի. Զագրադսկայան։ Ստացել է տնային կրթություն։ Պատանեկության տարիներին սիրահարվել է իշխան Ն. Ա. Օռլովին, որը բուռն կերպով սիրում էր նրան և ցանկանում էր ամուսնանալ նրա հետ, բայց նրա հայրը՝ Ա. Ֆ. Օռլովը, թույլ չտվեց այդ ամուսնությունը, քանի որ կարծում էր, որ Պուշկինի աղջիկը չէր համապատասխանում տղայի հարսնացուի դերին։
17 տարեկանում ընդունել է Մ. Լ. Դուբելտի առաջարկը։ Մայրը՝ Նատալյա Նիկոլալևնան և խորթ հայրը՝ Պ. Պ. Լանսկոյը համաձայն չէին այդ ամուսնությանը. Դուբելտը հայտնի էր իր անզուսպ բնավորությամբ, եղել էր խաղացող, բայց ոչինչ չկարողացան անել. Նատալյա Ալեքսանդրովնան պնդեց իրենը՝ վախենալով կրկնել ավագ քրոջ ճակատագիրը, որն այդ ժամանակ դեռ ամուսնացած չէր։ Անհանգստացած Ն. Ն. Լանսկայան գրել է Պ. Ա. Վյազեմսկիին։

1853 թվականի փետրվարին տեղի է ունեցել ամուսնությունը։ Նատալյա Դուբելտը իր գեղեցկությամբ զարմացրել է ժամանակակիցներին, նրանք անվանում էին նրան «գեղեցիկ աղջիկ գեղեցիկ մորից»։ Մոտիկ ծանոթներից Ե. Ա. Ռեգեկամպֆը նրան անվանում էր «լուսափայլ գեղեցկություն, եթե աստղը երկնքից ընկներ երկիր, նա կփայլեր այնքան վառ, ինչպես նա»։ Գրողի տղա Մ. Զագոսկինը, տեսնելով Նատալյա Դուբելտին 1858 թվականին պետերբուրգյան պարահանդեսներից մեկում, գրել է.

1862 թվականին եղավ այն, ինչից զգուշանում էին Լասկիները. ամուսնությունը քայքայվեց ու ամուսինները բաժանվեցին։ Նատալյա Ալեքսանդրովնան իր մորաքույր Ա. Ն. Ֆրիզենգոֆի երկու մեծ երեխաների հետ անցավ սահմանը, այնտեղ հյուրընկալվեց և մայրը։ Ֆրիզենգոֆների կալվածքները կնոջ հետ հետևում էր նաև Դուբելտը, Ա. Պ. Արապովան գրել է.

Այդ ժամանակ Նատալյա Նիկոլայևնան փոխանցել է աղջկան Պուշկինի 75 նամակ այն հույսով, որ նա դժվար ժամանակներում կկարողանար հրապարակել դրանք և կշտկեր իր նյութական վիճակը։ 1876 թվականին Նատալյա Ալեքսանդրովնան արդեն Մերենբերգում կոմսուհի էր, դիմում է Ի․ Ս․ Տուրգենևին օգնության համար՝ խմբագրելու և հրապարակելու այդ նամակները։ Նախաբանը հրապարակելուց հետո Տուրգենևը գրել է․

Տուրգենևի հույսերը չարդարացան․ նամակների հրապարակումը վաղաժամ էր, դրանք ընդունեցին ինչպես «տնային հնության», «ստորություն» ցուցադրություն, Պուշկինի հեղինակության վարկաբեկում, իսկ բանաստեղծի տղաները խայտառակ եղան․ Նատալյա Ալեքսանդրովնան նրանց հետ չէր խորհրդակցել։
1882 թվականին կնոջն ուղղված Պուշկինի 64 նամակների բնօրինակները փոխանցվել են տղային՝ Ալեքսանդրին, որը դրանք ստացել է Ն․ Ա․ Մերենբերգից, Ռումյանցևյան թանգարանում։ Պուշկինի նամակները հարսնացուին հետո Մերենբերգը տվել է երկրորդ ամուսնությունից աղջկան՝ կոմսուհի դե Տորբիին։

Կոմսուհի Տորբին, իր ամուսնության չճանաչումից վիրավորված (Նիկոլայ 1-ինի թոռան հետ), կտրականապես հրաժարվեց (մնացած նամակների հանձնումից) և հայտարարեց, որ պուշկինյան նամակները Ռուսաստանը երբեք չի տեսնի։
Այս նամակների տեքստը հրապարակել է 1936 թվականին Սերգեյ Լիֆարը։
Մահացել է 1913 թվականի մարտի 10-ին կամ մայիսի 14-ին։


=== Ամուսնություններ ===
1-ին ամուսնություն (1852—1868, բաժանում) Միխայիլ Լեոնտևիչ Դուբելտ (1822—1900), տղան Լեոնտիա Դուբելտա։
2-րդ (մորգանատիկական ամուսնություն) արքայազն Նիկոլայ-Վիլհելմ Նասսաուսկի (1832—1905)։1868 թվականից կոմսուհի Մերենբերգ է (այդ տիտղոսը նրա ընտանիքին տրվել էր Մերենբերգում ամրոց ունենալու համար)։ Հետագայում այդ ամրոցը դարձել է թանգարան։


=== Երեխաներ ===
Նատալյա Միխայլովնա Դուբելտ-Կոնդիրևա (1854-1925)։ Ամուսին՝ Առնոլդ Գերման Իոզեֆ Յոհան Նեպոմուկ Ֆրանց Կսավեր Լեոպոլդ ֆոն Բեսսել (1827-1887)։
Լեոնտի Միխայլովիչ Դուբելտ (1855-1894), երկրորդ աստիճանի կապիտան։
Աննա Միխայլովնա Դուբելտ-Կոնդիրևա (1861-1919)։ Ամուսին՝ Ալեքսանդր Պավլովիչ Կոնդիրև (1855-1900), տիտղոսավոր խորհրդական։2-րդ ամուսնությունից երեխաներ.

Սոֆյա Նիկոլաևնա Մերենբերգ (1868-1927), Տորբի կոմսուհի։ Ստացել է Տորբի կոմսուհու տիտղոս Լյուքսեմբուրգի մեծ դքսից 1867 թվականին։ Ամուսին՝ արքայազն Միխայիլ Միխայլովիչ Ռոմանով (1861-1929)։
Ալեքսանդրա Նիկոլաևնա ֆոն Մերենբերգ (1869-150, Բուենոս Այրես)։ Ամուսին՝ արգենտինացի Մաքսիմո դե Էլի։
Գեորգ-Նիկոլայ ֆոն Մերենբերգ (1871-1948)։ Կին՝ Օլգա Ալեքսանդրովնա Յուրևսկայա (1873-1925), Ալեքսանդր 2-րդի դուստրը։


=== Գրական գործունեություն ===
Նատալյա Ալեքսանդրովնան գրել է ինքնակենսագրական վեպ իր կյանքի մասին։
Նրա պատմությունն այսպիսին է՝ կոմս ֆոն Մերենբերգ, Ա․ Ս․ Պուշկինի ծոռը, ստացել է ժառանգություն իր մորաքրոջից հին թղթեր գոթական, գերմանական տեքստով։ 2002 թվականին կոմս ֆոն Մերենբերգի դուստր Կլոթիլդան հաստատել է, որ ձեռագիրը պատկանում է իր նախատատ Նատալյա Ալեքսանդրովնա Պուշկինային։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Февчук Л. Портреты и судьбы: Из ленинградской Пушкинианы. — 2-е доп. — Ленинград: Лениздат, 1990. — 223 с. — 100 000 экз. — ISBN 5-289-00603-6


== Արտաքին հղումներ ==
Биография Н. А. Пушкиной-Дубельт
Культурный центр Пушкина в Люксембурге