Կլայպեդա

Կլայպեդա (լիտ.՝ Klaipėda , գերմ.՝ Memel), քաղաք Լիտվայում։ Չսառչող նավահանգիստ է Բալթիկ ծովի ափին, երկաթուղային կայարան, ավտոճանապարհների հանգույց։ Լիտվայի հնագույն քաղաքներից է։


== Անվանում ==
Որպես բալթերի ավան հայտնի է մեր թվարկության առաջին դարերից։ Ենթադրում են, որ անվանման հիմքում Peda ― «տարածք» բառն է։ 1252 թվականին Տևտոնյան օրդինի՝ Լիտվա ներխուժած ասպետներն այստեղ հիմնադրում են մի քաղաք և անվանում Մեմել (Նեման գետի անվան գերմաներեն ձևափոխումը)։
1923 թվականին պաշտոնապես վերականգնվել է լիտվական ազգային անվանումը։


== Տնտեսություն ==
Զարգացած են նավաշինությունն ու նավանորոգումը, ձկնեղենի, թեթև, սննդի, փայտամշակման արդյունաբերության ճյուղերը։ Կան միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություններ, դրամատիկական թատրոն, հայրենագիտական թանգարան և այլն։ Քաղաք է 1252-1253 թվականներից։


== Ազգային կազմ ==
1950-ական թվականներին քաղաքում գերակշռում էին ռուսները, իսկ 60-ակաների սկզբներին լիտվացիները։ կանյին նաև փոքրամասնություն կազմող սլավոնացիներ (23,2 %)։
Լիտվացիների թիվը Կլայպեդայում համաձային հետպատերազմյան մարդահամարի.

1959 – 55,2 %
1970 – 60,9 %
1979 – 61,5 %
1989 – 63,0 %
2001 – 71,3 %
2011 – 73,9 %Ազգային կազմը, ըստ 2011 թվականի հաշվառման՝

73,84% (119 894) — լիտվացիներ,
19,63% (31 872) — ռուսներ,
1,92% (3 120) — ուկրաինացիներ,
1,66% (2 698) — բելառուսներ,
0,33% (540) — լեհեր,
0,21% (337) — գերմանացիներ,
0,15% (241) — հրեաներ,
0,11% (184) — թաթարներ,
0,11% (181) — լատվիացիներ,
0,10% (166) — հայեր,
0,49% (790) — այլ ազգեր,
1,44% (2 337) — հաշվառված չեն։


== Լրատվամիջոցներ ==


===== Ռադիո =====
Radijo 9 91,4 FM
Opus3 91,9 FM
Zip FM 92,5 FM
La Luna 94,9 FM
Power Hit Radio 96,7 FM
Vox Maris 99,0 FM
Kelyje 99,8 FM
Vakarų FM 100,4 FM
Радиостанция Радуга 100,8 FM
European Hit Radio 104,1 FM


===== Թերթ =====
Vakaru Ekspresas
Կլայպեդիայի թերթ
15 րոպե
Հանրապետություն
Լիտվայի կուրիեր


== Անելիքներ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Եղբայր քաղաքներ ==
 Գդինյա (լեհ.՝ Gdynia), Լեհաստան (1993 թվականին)
 դեբրեցեն (հունգ.՝ Debrecen), Հունգարիա (1970/1989 թվականներին.)
 Կալինինգրադ, Ռուսաստան (1993)
 Կառլսկրոնա (շվեդերեն՝ Karlskrona), Շվեդիա (1989)
 Կյոգե (դան․՝ Køge), Դանիա (1995 թվականից)
 Կոտկա (ֆիններեն՝  Kotka), Ֆինլանդիա (1994)
 Կուջի (ճապ.՝ 久 慈 市), Ճապոնիա (1989)
 Լեիպզիգ (գերմ.՝ Leipzig), Գերմանիա (2002 թ.)
 Լիեպաջա (լատիշ․՝ Liepāja), Լատվիա (1997)
 Լուբեցկ (գերմ.՝ Lübeck), Գերմանիա (1990)
 Մանհայմ (գերմ.՝ Mannheim), Գերմանիա (2002 թ.)
 Մահիլյոու (բելառուս․՝ Magіlёў, լեհ.՝ Mohylów), Բելառուս (1997)
 Հյուսիսային Թայսնսայդ (անգլ.՝ North Tyneside), Անգլիա (1995 թ.)
 Օդեսա, Ուկրաինա (2004)
 Ռուգեն (գերմ.՝ Rügen), Գերմանիա (1993)
 Ցինդաո (չինարեն՝ Qīngdǎo), Չինաստան (1993)
 Չերեպովց, Ռուսաստան (1992)
 Շեցին (լեհ.՝ Szczecin), Լեհաստան (2002 թ.)
 Քլիվլենդ, ԱՄՆ (1992)


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք города (доступна на русском) Archived 2006-04-15 at the Wayback Machine.
ВАЖНЕЙШИЕ ДАТЫ ИСТОРИИ КЛАЙПЕДЫ // «Балтийский альманах»
Клайпеда на Официальном сайте Офиса по турзиму Литвы Archived 2013-12-03 at the Wayback Machine.
Как немецкий Мемель стал литовской Клайпедой Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Клайпеда. Взгляд в советское прошлое
Старый Мемель (фотографии) Archived 2014-08-29 at the Wayback Machine.
Официальный сайт Морского музея и дельфинариума (доступен на русском)


== Ծանոթագրություններ ==