Մարիա Դոմբրովսկա

Մարիա Դոմբրովսկա (լեհ.՝ Maria Dąbrowska, հոկտեմբերի 6, 1889(1889-10-06)[…], Russów, Gmina Żelazków, Kalisz County, Greater Poland Voivodeship, Լեհաստան - մայիսի 19, 1965(1965-05-19)[…] կամ 1965, Վարշավա, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն), լեհ գրող, վեպերի ու նովելների հեղինակ, դրամատուրգ, գրաքննադատ, հրապարակախոս ու թարգմանչուհի։ Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետության պետական մրցանակի դափնեկիր (1955)։


== Կենսագրություն ==

Մարիա Դոմբրովսկան ծնվել է 1889 թվականի հոկտեմբերի 6-ին ազնվականական ոչ հարուստ ընտանիքում։ 1907-1914 թվականներին սովորել է Լոզանի ու Բրյուսելի համալսարաններում։ Գրական գործունեությունն սկսել է 1910-ական թվականներին։
Ամուսնացել է հրապարակախոս ու լեհական սոցիալիստական շարժման գործիչ Մարիան Դոմբրովսկի հետ, ով եղել է Յուզեֆ Պիլսուդսկու ընկերը։ Նրա մահից հետո՝ 1925 թվականին, Մարիա Դոմբրովսկան ամուսնացել է Ստանիսլավ Ստեմպովսկու հետ։
Մարիա Դոմբրովսկան մի որոշ ժամանակ աշխատել է գյուղատնտեսության նախարարությունում։ Զբաղվել է հրապարակախոսությամբ։ 1957 թվականին դարձել է Վարշավայի համալսարանի պատվավոր դոկտոր։ Կալիշի պատվավոր քաղաքացի է։
Մահացել է 1965 թվականի մայիսի 19-ին Վարշավայում։ Թաղված է Վարշավայի Պովոնզկի գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործություն ==
Մարիա Դոմբրովսկայի պատմվածքների առաջին ժողովածուները՝ «Հայրենիքի երեխաները» (լեհ.՝ „Dzieci ojczyzny“, 1921), «Բալենու ճյուղ» (լեհ.՝ „Gałąź czereśni“, 1922), կրել են դաստիարակչական ու հայրենասիրական բնույթ։ Դրանց հետևել է քնարական նովելների «Մանկության ժպիտը» (լեհ.՝ „Uśmiech dzieciństwa“, 1923) գիրքը, որում պատկերված էին երեխաները։ Մանուկներին են նվիրված նաև «Ընկերություն» (լեհ.՝ „Przyjaźń“, 1927), «Մարտին Կոզերա» (լեհ.՝ „Marcin Kozera“, 1927), «Մաքուր սրտեր» (լեհ.՝ „Czyste serca“, 1938) ժողովածուները։
Մարիա Դոմբրովսկայի լավագույն պատմվածքները լույս են տեսել «Մարդիկ այնտեղից» (լեհ.՝ „Ludzie stamtąd“, 1925) և «Կյանքի նշանները» (լեհ.՝ „Znaki życia“, 1938) ժողովածուներում։
Դոմբրովսկայի խոշորագույն ստեղծագործություն է «Գիշերներ ու ցերեկներ» (լեհ.՝ „Noce i dnie“, 1932-1934) քառագրությունը, որի մեջ են մտնում «Բոգումիլ և Բարբարա», «Հավերժական խռովության մեջ», «Սեր», «Քամին դեմքին» վեպերը։ Վիպաշարի հիման վրա 1975 թվականին նկարահանվել է համանուն ֆիլմը։
Մարիա Դոմբրովսկան հեղինակել է պատմական դրամաներ՝ «Հերոս որբը» (լեհ.՝ „Geniusz sierocy“, 1939, հրատարակվել է 1957 թվականին), «Ստանիսլավ և Բոգումիլ» (լեհ.՝ „Stanisław i Bogumił“, 1945, հրատարակվել է 1947 թվականին)։
Մարիա Դոմբրովսկայի թարգմանությամբ լույս են տեսել անգլիական, դանիական, ռուսական (Անտոն Չեխովի) գրականությունների ստեղծագործությունները։ Իր գրաքննադատական ու հրապարակախոսական հոդվածներում Մարիա Դոմբրովսկան անդրադարձել է Բոլեսլավ Պրուսի, Ստանիսլավ Պշիբիշևսկու, Լև Տոլստոյի, Նիկոլայ Գոգոլի, Ջոզեֆ Կոնրադի ստեղծագործությանը։
1966 թվականին ռեժիսոր Կշիշտոֆ Զանուսին վավերագրական ֆիլմ է նկարահանել Մարիա Դոմբրովսկայի մասին։


== Ստեղծագործություններ ==
Dzieci ojczyzny (Հայրենիքի երեխաները), 1918
Gałąź czereśni (Բալենու ճյուղ), 1922
Uśmiech dzieciństwa, 1923
Ludzie stamtąd, 1926
Noce i dnie (Գիշերներ ու ցերեկներ), 1932 - 1934 Անգլերեն թարգմանված հատված
Znaki życia (Կյանքի նշանները), 1938
Gwiazda zaranna, 1955


== Գրականություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Т. П. Агапкина. Домбровская (Dąbrowska), Мария (КЛЭ) (ռուս.)
Мария Домбровская (ռուս.)