Վալենտինա Լիսիտցա

Վալենտինա Եվգենևնա Լիսիտցա (ռուս.՝ Валентина Евгеньевна Лисица, դեկտեմբերի 11, 1973(1973-12-11), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ամերիկացի ծագմամբ ռուս դաշնակահար։ Յութուբյան իր էջում ունի 160 միլիոնից ավելի դիտում։


== Կենսագրություն ==
Վալենտինա Լիսիտցան ծնվել է 1973 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Կիևում։ Իրինա Իգորևնայի և Եվգենի Սերգեևիչի ընտանիքում։ Դաշնամուր սկսել է նվագել 3 տարեկանից , որպեսզի մեկ տարի անց տեղի ունենա առաջին սոլո  համերգը։ Չնայած նրա վաղ երաժշտական ունակություններին , նրա մանկության երազանքն էր դառնալ պրոֆեսիոնալ շախմատիստ։ Մանուկ հասակից Լիսիտցան հաճախել է Կիևի Լիսենկոյի անվան հատուկ միջնակարգ երաժշտական դպրոցը, հետագայում ապագա ամուսնու՝ Ալեքսեյ Կուզնեցովի հետ , սովորել է Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստուհի և դաշնակահարուհի Լյուդմիլա Ցվերկոյի մոտ` Կիևի կոնսերվատորիայում։ 1991 թվականին ամուսնու հետ միասին հեղինակավոր միջազգային մրցույթում , երաժշտական դուետով, նվաճեցին առաջին «Dranoff International Two Piano Competition» մրցանակը։ Նրանք տեղափոխվեցին ԱՄՆ , շարունակելու իրենց դաշնակահարի կարիերան։ 1995 թվականին ելուլթ են ունեցել նյույորքյան Լինկոլն կենտրոնում «Mostly Mozart Festival» մրցույթում, դիրիժոր Ջերարդ Շվարցի ղեկավարությամբ։ Ժամանակի ընթացքում Լիսիտցայի կարիերան կանգ է առնում , հատկապես իր մենեջերի մահից հետո։ 2007 թվականին նա թողարկել է իր առաջին տեսահոլովակը «Յութուբ»  տեսանախագծային կայքում,  որտեղ նա նվագում է Ռախմանինովի էտյուդը։ Դրանից հետո ձայնագրում է Շոպենի էտյուդների շարքը,  որը DVD ձայնասկավառակով  թողարկվել է 2004 թվականին։ Այն Amazon ինտերնետային խանութում ամենամեծն է իր վաճառքի թվով։ 2012 թվականին նա պայմանագիր է կնքում ձայնագրող Decca ձայնագրման լեյբլ  ընկերության հետ։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացել է դաշնակահար Ալեքսեյ Կուզնեցովի հետ , որը եղել է Լիսիտցայի զուգընկերը երաժշտական մի շարք դուետներում։ Նրանք ունեն որդի՝ Բենջամինը, որի հետ միասին ապրում են Հյուսիսային Կարոլինայում (ԱՄՆ)։ Ազատ ժամանակ Լիսիտցան սիրում է պատրաստել իտալական ճաշատեսակներ, վերանորոգել իր առանձնատունը և աշխատել այգում։


== Կարիերա ==

Անսպասելի հաջողություններից հետո Լիսիտցան շարունակել  է իր համերգային կարիերան։ 2008-2009 թվականներին նա հանդես է եկել  ավելի քան 80 hամերգներով, որոնցից հայտնի դարձան Սան-Պաուլոյի և Նոր Զելանդիայի սիմֆոնիկ նվագախմբում, Վարշավայի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում և Փարիզի կամերային նվագախմբում տեղի  ունեցած ելույթները։ Կատարել է մի քանի կամերային դուետ ամերիկացի թավջութակահար Լին Հարրելլի, ջութակահար Ջիմմի Լինի, ալտահար Ռոբերտո Դիասի, բրիտանացի ջութակահար Իդա Հենդելի հետ։ Ամենակարևոր համագործակցութունը,  ըստ դաշնակահարի եղել է ամերիկացի ջութակահար Հիլարի Հանի հետ ունեցած դուետը։ 2010 թվականին նվագել  է Ռոտերդամի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբում, իսկ 2011 թ.-ին՝ Բրազիլիայի սիմֆոնիկ նվագախմբում։ Լիսիտցայի ելույթները հանրությանն առավել հայտի դարձան Քարնեգի Հոլ և Էվերի Ֆիշեր Հոլ (Նյու Յորք, ԱՄՆ), Կոնսերտգեբաուն (Ամստերդամ, Նիդեռլանդներ) և Վիեննայի Մեծ («Wiener Musikverein»)  համերգասրահներում տեղի ունեցած ելույթների շնորհիվ։  Դաշնակահարի համերգային ծրագրում  ներառվել  են Բեթհովենի, Ռախմանինովի, Շոստակովիչի, Գրիգի, Լիստի և ուրիշների ստեղծագործությունները։
2015 թվականի հունիսի 22-ին նա ելույթ է ունեցել Դոնեցկում, նվիրված Հայրենական Մեծ պատերազմի տարելիցին  (կատարել է Ռախմանինովի, Չայկովսկու, Շոստակովիչի ստեղծագործությունները)։ Հեռուստաալիքներից մեկում տված հարցազրույցում նա կոչ է արել ուկրաինացիներին մասնակցել  ահաբեկչական գործողությունների կանխարգելման   միջոցառումներին։ Իսկ Ուկրաինայի քաղաքական իրավիճակը նա անվանել է «վերադարձ ֆաշիզմին»։  Երկրորդ այցելությունը տեղի է ունեցել Դոնեցկում, 2016 թվականի գարնանը։  Լիսիտցան մասնակցել է  «Պրոկոֆևյան գարուն» փառատոնին  և մի շարք համերգներ է ունեցել Դոնեցկի մարզի մի քանի ռմբակոծված քաղաքներում՝  Դեբալցևոյում և Գորլովկայում։ Դաշնակահարի երրորդ այցելությունը տեղի է ունեցել դարձյալ Դոնեցկում,  2017 թվականի սեպտեմբերին, կապված Մեծ Հայրենական պատերազմում Դոնբասի ազատագրման օրվան նվիրված տոնակատարությանը։ Համերգը կայացել է բաց երկնքի տակ, սիմֆոնիկ նվագախմբի ուղեկցությամբ և ինչպես նաև 2 սոլո համերգ Դոնեցկի ֆիլհարմոնիայի մասնակցությամբ։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
Valentina (1996)
Virtuosa Valentina! vol. 1 (1996)
Virtuosa Valentina! vol. 2 (1997)
Ida Haendel in Recital (2003) — Իդա Հենդելի հետ (ջութակ).
Piano Recital (2010)
Charles Ives: Four Sonatas (2011) — Հիլարի Հանի հետ (ջութակ).
Permit Me Voyage: Transcriptions for Trumpet (2011) — Քրեյգ Մորրիսի հետ (շեփոր).
Live at the Royal Albert Hall (2012)
Valentina Lisitsa plays Liszt (2013)
Rachmaninov: Moments Musicaux (2013)
Rachmaninov: The Piano Concertos; Rhapsody on a Theme of Paganini (2013) — Լոնդոնյան սիմֆոնիկ նվագախմբում, դիրիժոր՝ Մայքլ Ֆրենսիս.
Chasing Pianos: The Piano Music of Michael Nyman (2014)
Valentina Lisitsa Plays Philip Glass (2015)


=== Տեսանյութեր ===
F. Chopin, 24 Etudes for Piano op. 10, op. 25 (2004)
Schubert-Liszt Schwanengesang (2005)
Black & Pink (2006)
Live at the Royal Albert Hall (2012)


== Արտաքին հղումներ ==
Լիսիտցայի պաշտոնական կայքը  Յութուբում
Լիսիտցայի պաշտոնական կայքը Մայսփեյսում
Դաշնակահարուհի (Վալենտինա Լիսիտցա) // blog.poltava.pl.ua կայքում
Վալենտինա Լիսիտցայի հարցազրույցը ՌՏ-ին. Մարդիկ սկսում են հասկանալ ինչ է կատարվում Ուկրաինայի արևելքում // հուլիսի 25, 2015


== Ծանոթագրություններ ==