Տերենս Հենբերի Ուայթ

Տերենս Հենբերի Ուայթ (անգլ.՝ Terence Hanbury White, մայիսի 29, 1906(1906-05-29)[…], Մումբայ, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն - հունվարի 17, 1964(1964-01-17)[…], Պիրեյոս, Հունաստան), անգլիացի գրող, համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել Արթուր թագավորի լեգենդի մոտիվներով գրած ստեղծագործությունների շնորհիվ։


== Կենսագրություն ==
Ուայթը ծնվել է Հնդկաստանի խոշորագույն քաղաքներից մեկում՝ Բոմբեյում՝ ոստիկանության փոխգնդապետ Գարիկ Հենբերի Ուայթի և Կոնստանս Էդիթ Ասթոնի ընտանիքում։ Ունեցել է դժվար մանկություն։ Նրա հայրը եղել է ալկոհոլամոլ, իսկ մայրը սառը վերաբերմունք ուներ նրա նկատմամբ։ Ծնողներն ամուսնալուծվել են, երբ նա 14 տարեկան էր։
Ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանի Քուինս քոլեջը (անգլ.՝ Queens College) և ձեռք բերել անգլերեն լեզվի բակալավրի աստիճան։ Դրանից հետո՝ նախքան պրոֆեսիոնալ գրող դառնալը, որոշ ժամանակ ուսուցանել է անգլիական Սթոու քաղաքում։ Ուայթը հափշտակված բնասեր էր, ով հետաքրքրված էր որսորդությամբ, ձկնորսությամբ, թռիչքներով և ճուռակի որսորդությամբ։
Տերենս Ուայթը մահացել է 1964 թվականի հունվարի 17-ին սրտի կաթվածից Պիրեյոսում (Հունաստան) գտնվող նավի տախտակամածին, երբ վերադառնում էր ԱՄՆ-ում վարած դասախոսությունների կուրսերից։ Թաղված է Աթենական Առաջին գերեզմանատանը (անգլ.՝ First Cemetery of Athens):


== Անհատականություն ==
Տերենս Ուայթը ագնոստիկ էր, ամբողջ կյանքում դժվարություններ է ունեցել մարդկանց հետ շփվելիս և մինչև կյանքի վերջը չարաշահել է ալկոհոլը։ Յորները նրա մասին գրել է. 

Ուայթը ամուսնացած չէր, ինչը առիթ հանդիսացավ, որ նրա մահվանից հետո մի շարք լրագրողներ և գրողներ վարկած առաջադրեն նրա սեռական ոչ ավանդական կողմնորոշման վերաբերյալ։ Այդուհանդերձ, նրա գրական գործակալը հերքեց այդ հայտարարությունները՝ մատնանշելով այդ վարկածն առաջ քաշած լրագրողի կանխակալությունը և ընդգծելով վարկածը հաստատող փաստերի ոչ բավարար քանակը։


== Ստեղծագործություններ ==
Ուայթին առավել մեծ հռչակ բերեց նրա «Անցյալի և ապագայի արքան» ստեղծագործությունը (անգլ.՝ «The Once and Future King»)՝ վիպաշար, որը վերապատմում է պարոն Թոմաս Մելորի «Արթուրի մահը» ստեղծագործությունը։ Այն հանդիսանում է Արթուր արքայի մասին հայտնի լեգենդի մեկնությունը։ Շարքի մեջ մտնում են հետևյալ պոեմները


=== Քառահատոր ===
«Թուրը քարի մեջ»  (անգլ.՝ «The Sword in the Stone», 1938)
«Օդի և խավարի տիրուհին» (անգլ.՝ «The Queen of Air and Dakness», սկզբնական անվանումը՝ «Անտառային կախարդուհի», անգլ.՝ «The Witch in the Wood», 1939)
«Հանցանք գործած ասպետը» (անգլ.՝ «The Ill-Made Knight», 1940)
«Մոմը քամու վրա» (անգլ.՝ «The Candle in the Wind», վեպը գրվել է 1940-ականների սկզբին, բայց հրատարակվել է միայն քառահատորյակի առաջին տպագրության ժամանակ՝ 1958 թվականին)։Հետմահու տպագրվել է շարքի 5-րդ հատորը (1942), որը մերժվում էր հրատարակիչների կողմից հեղինակի պացիֆիստական հայացքների պատճառով։

«Մերլինի գիրքը» (անգլ.՝ «The Book of Merlyn», 1977)«Մերլինի գիրքը» ստեղծագործության շատ հատվածներ Ուայթը զետեղել է «Անցյալի և ապագայի արքան» գրքի առաջին և չորրորդ մասերում։ Բրոդվեյական հայտնի «Կամելոտ» մյուզիքլը հիմնված է Ուայթի քառահատորյակի վրա։
Ուայթը գրել է նաև մի շարք այլ գրքեր, որոնցից որոշները հրատարակվել են կեղծանունով.

«Միսիս Մեշեմի հանգստությունը» (անգլ.՝ «Mistress Mashem’s Repose»), գրքում մի փոքրիկ աղջիկ հանդիպում է լիլիպուտների խմբին, որոնք ապրում էին նրա տնից ոչ հեռու, ինչպես Ջոնաթան Սվիֆթի «Գուլիվերի ճանապարհորդությունները գրքում»։
«Տերը» (անգլ.՝ «The Master», 1958), գործողությունները տեղի են ունենում Մեծ Բրիտանիայի Ռոկոլ կղզում։
«Հավաբազե ճուռակը» (անգլ.՝ «The Goshawk»), պատմվածք՝ նվիրված Ուայթի անհաջող փորձին, երբ նա փորձել է ճուռակին սովորեցնել որսկան թռչուններին առանձնացնելու և նախապատրաստելու ավանդույթը։
«Գոդսթոուն և Բլակիմոր» (անգլ.՝ «The Godstone and the Blackymor»), գիրքը պատմում է Իռլանդիայում արված ճանապարհորդությունների մասին։
«Իմ ոսկորները Անգլիայում են» (անգլ.՝ «The England Have My Bones»), պատմավեպ է։
«Սկանդալի դարաշրջան» (անգլ.՝ «The Age of Scandal») և «Բամբասողը» (անգլ.՝ «The Scandalmonger»), սրանք էսսեների հավաքածուներ են 18-րդ դարի Անգլիայի մասին։


== Զանգվածային մշակույթի մեջ ==
«X մարդիկ 2» ֆիլմում («X2», 2003, ռեժիսոր՝ Բրայան Սինգեր) երկու անգամ հղում է տրվում Տերենս Ուայթի «Անցյալի և ապագայի թագավորը» գրքին։ Սկզբում Իեն Մաք Քելենի հերոս Էրիկ Լենշերը (Մագնետո) «պլաստմասե» բանտում կալանավորված ժամանակ կարդում է վեպը, այնուհետև ֆիլմի վերջում Պատրիկ Ստյուարտի հերոսը՝ պրոֆեսոր Չարլզ Քսավյեն, հարցնում է իր աշակերտներին՝ արդյոք նրանք կարդացել են այդ գիրքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Sylvia Townsend Warner,  «T.H. White» (Oxford Paperbacks), Լոնդոն, ISBN 978-0192821010։


== Արտաքին հղումներ ==
«England Have My Bones» Հեղինակը պաշտոնական կայքը 
Ուայթը անգլերեն Wikiquote-ում
Սերգեյ Կուրի «Արթուր Թագավորը XX դարի աչքերով (Տերենս Ուայթի քառահատորյակի մասին)» Archived 2018-08-23 at the Wayback Machine., «Время Z» 2012