Մագնեզիումի սուլֆատ

Մագնեզիումի սուլֆատ, մագնեզիումի ծծմբաթթվական չեզոք աղը։ 
  
    
      
        M
        g
        S
        
          O
          
            4
          
        
      
    
    {\displaystyle MgSO_{4}}
  , անգույն բյուրեղային նյութ է, խտությունը՝ 2660 կգ/մ³, 1100-1200 °C-ում քայքայվում է։ 100 գ ջրում լուծվում է 33, 7 գ (20 °C)։ Առաջացնում է 1—7 և 12 մոլեկուլ ջուր պարունակող բյուրեղահիդրատներ։ Ջրային լուծույթներից բյուրեղանում է 
  
    
      
        M
        g
        S
        
          O
          
            4
          
        
        ⋅
        7
        
          H
          
            2
          
        
        O
      
    
    {\displaystyle MgSO_{4}\cdot 7H_{2}O}
   (20 °C)։ Բնության մեջ հանդիպում է կիզերիտ՝ 
  
    
      
        M
        g
        S
        
          O
          
            4
          
        
        ⋅
        
          H
          
            2
          
        
        O
      
    
    {\displaystyle MgSO_{4}\cdot H_{2}O}
  , և էպսոմիտ՝ 
  
    
      
        M
        g
        S
        
          O
          
            4
          
        
        ⋅
        7
        
          H
          
            2
          
        
        O
      
    
    {\displaystyle MgSO_{4}\cdot 7H_{2}O}
   (դառը աղ) միներալների ձևով։ Մագնեզիումի սուլֆատ ստանում են ծովային աղաջրերից և աղային պինդ նստվածքներից։ Օգտագործում են 
  
    
      
        S
        
          O
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle SO_{2}}
   ստանալու համար (ծծմբական թթվի արտադրություն), ինչպես նաև ցեմենտների արտադրությունում, տեքստիլ, թղթի արդյունաբերության, գյուղատնտեսության մեջ։ Բժշկության մեջ կիրառվում է որպես ցավը հանգստացնող, հակաջղաձգային, սպազմոլիտիկ, արյան ճնշումն իջեցնող միջոց։ Փոքր դոզաներով մագնեզիումի սուլֆատի պարբերաբար ներընդունումը կանխում է աթերոսկլերոզի զարգացումը։


== Ստացումը ==
Ծծմբական թթվի և համապատասխանաբար մագնեզիումի օքսիդի, հիդրօքսիդի և կարբոնատի փոխազդեցությունից։
  
    
      
        
          
            M
            g
            O
            +
            
              H
              
                2
              
            
            S
            
              O
              
                4
              
            
             
            
              
                →
                
                   
                
              
            
             
            M
            g
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {MgO+H_{2}SO_{4}\ {\xrightarrow {\ }}\ MgSO_{4}+H_{2}O}}}
  

  
    
      
        
          
            M
            g
            (
            O
            H
            
              )
              
                2
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            S
            
              O
              
                4
              
            
             
            
              
                →
                
                   
                
              
            
             
            M
            g
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            2
             
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Mg(OH)_{2}+H_{2}SO_{4}\ {\xrightarrow {\ }}\ MgSO_{4}+2\ H_{2}O}}}
  

  
    
      
        
          
            M
            g
            C
            
              O
              
                3
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            S
            
              O
              
                4
              
            
             
            
              
                →
                
                   
                
              
            
             
            M
            g
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            C
            
              O
              
                2
              
            
            ↑
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {MgCO_{3}+H_{2}SO_{4}\ {\xrightarrow {\ }}\ MgSO_{4}+CO_{2}\uparrow +H_{2}O}}}
  Փոխանակման ռեակցիաների միջոցով։
  
    
      
        
          
            M
            g
            C
            
              O
              
                3
              
            
            +
            (
            N
            
              H
              
                4
              
            
            
              )
              
                2
              
            
            S
            
              O
              
                4
              
            
             
            
              
                →
                
                  
                    100
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            M
            g
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            N
            
              H
              
                3
              
            
            ↑
            +
            C
            
              O
              
                2
              
            
            ↑
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {MgCO_{3}+(NH_{4})_{2}SO_{4}\ {\xrightarrow {100^{o}C}}\ MgSO_{4}+NH_{3}\uparrow +CO_{2}\uparrow +H_{2}O}}}
  Անջուր մագնեզիումի սուլֆատը ստանում են բյուրեղահիդրատի չորացումից։
  
    
      
        
          
            M
            g
            S
            
              O
              
                4
              
            
            ⋅
            7
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
                  
                    200
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            M
            g
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            7
             
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {MgSO_{4}\cdot 7H_{2}O\ {\xrightarrow {200^{o}C}}\ MgSO_{4}+7\ H_{2}O}}}
  Ծովի ջրից, կիզերիտի և կառնալիտի միներալներից։


== Քիմիական հատկությունները ==
Բարձր ջերմաստիճանում քայքայվում է
  
    
      
        
          
            2
             
            M
            g
            S
            
              O
              
                4
              
            
             
            
              
                →
                
                  
                    1200
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            2
             
            M
            g
            O
            +
            2
             
            S
            
              O
              
                2
              
            
            +
            
              O
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2\ MgSO_{4}\ {\xrightarrow {1200^{o}C}}\ 2\ MgO+2\ SO_{2}+O_{2}}}}
  Կոնցենտրացված ծծմբական թթվի հետ առաջացնում է հիդրոսուլֆատներ։
  
    
      
        
          
            2
            M
            g
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            S
            
              O
              
                4
              
            
             
            
              
                →
                
                   
                
              
            
             
            2
             
            M
            g
            H
            S
            
              O
              
                4
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2MgSO_{4}+H_{2}SO_{4}\ {\xrightarrow {\ }}\ 2\ MgHSO_{4}}}}
  
տաքացնելիս MgSO4•H2SO4 և MgSO4•3H2SO4 քիմիական նյութերի կառուցվածքից անջատվում են սոլվատները։Տաքացնելիս փոխազդում է ջրածնի սուլֆիդի և սիլիցիումի (IV) օքսիդի հետ։
  
    
      
        
          
            M
            g
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            S
             
            
              
                →
                
                  
                    700
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            M
            g
            O
            +
            S
            
              O
              
                2
              
            
            +
            S
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {MgSO_{4}+H_{2}S\ {\xrightarrow {700^{o}C}}\ MgO+SO_{2}+S+H_{2}O}}}
  

  
    
      
        
          
            M
            g
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            S
            i
            
              O
              
                2
              
            
             
            
              
                →
                
                  
                    680
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            M
            g
            S
            i
            
              O
              
                3
              
            
            +
            S
            
              O
              
                3
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {MgSO_{4}+SiO_{2}\ {\xrightarrow {680^{o}C}}\ MgSiO_{3}+SO_{3}}}}
  

  
    
      
        
          
            2
             
            M
            g
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            C
             
            
              
                →
                
                  
                    800
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            2
             
            M
            g
            O
            +
            2
             
            S
            
              O
              
                2
              
            
            +
            C
            
              O
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2\ MgSO_{4}+C\ {\xrightarrow {800^{o}C}}\ 2\ MgO+2\ SO_{2}+CO_{2}}}}
  


== Ծանոթագրություններ ==