Կարոլինա Վիդերստրյոմ

Կարոլինա Օլիվիա Վիդերստրյոմ (շվեդերեն՝ Karolina Olivia Widerström, դեկտեմբերի 10, 1856(1856-12-10)[…], Helsingborgs Maria church parish, Helsingborg Municipality, Մալմյոհուս համայնք, Շվեդիա[…] - մարտի 4, 1949(1949-03-04), Կունգսհոլմ, Շվեդիա), շվեդ բժիշկ, գինեկոլոգ։ Շվեդիայում համալսարանական կրթությամբ առաջին կին բժիշկը։ Եղել է նաև ֆեմինիստ և քաղաքական գործիչ, զբաղվել է սեռական դաստիարակության և կանանց ընտրական իրավունքի հարցերով։ Եղել է Կանանց ընտրական իրավունքի ազգային ասոցիացիայի նախագահ և Ստոկհոլմի քաղաքային խորհրդի անդամ։


== Կենսագրություն ==
 
Կարոլինա Վիդերստրյոմը ծնվել է 1856 թվականին Հելսինգբորգում, մարմնամարզության ուսուցչի և անասնաբույժ Օտտո Ֆրեդրիկ Ուիդերստրյոմի և Օլիվիա Էրիկա Դիլենի ընտանիքում։ Ընտանիքը Ստոկհոլմ է տեղափոխվել 1873 թվականին։
1870 թվականին կանայք իրավունք ստացան պաշտոնապես ընդունվել Շվեդիայի համալսարաններ։ Կարոլինայի հայրը ցանկացավ, որ դուստրն իր նման լինի մարմնամարզության ուսուցիչ։ 1873–1875 թվականներին Կարոլինա Վիդերստրյոմը սովորել է Շվեդիայի սպորտի և առողջապահության դպրոցում (շվեդերեն՝ Gymnastiska centralinstitutet), 1875–1877 թվականներին եղել է պրոֆեսոր Բրանտինգի օգնականը։ Նա ակտիվ գործունեություն է ծավալել որպես բժիշկ-մարմնամարզիկ։ 1879 թվականին քննություն է հանձնել Ուոլինսկա դպրոցում, 1880 թվականին Ուփսալայի համալսարանում բժշկական փիլիսոփայության քննություն է հանձնել։ 1884 թվականի մայիսին Ստոկհոլմի Կարոլինսկայա ինստիտուտում ստացել է բժշկի մասնագիտություն։
Վիդերստրյոմը ցանկանում էր, որ կանայք և աղջիկներն ավելին իմանան իրենց մարմինների մասին, ավելի առողջ հագնվեն և ստանան նույն իրավունքներն ու հնարավորությունները, ինչպես տղամարդիկ։ Նա հատկապես ակտիվ էր գինեկոլոգիայի և կանանց առողջության հարցերում։ Իր բնագավառում նրա ամենահայտնի աշխատանքը Kvinnohygien («Կանանց հիգիենա») էր, որն առաջին անգամ լույս է տեսել 1899 թվականին, և ունեցել յոթ հրատարակություն մինչև 1932 թվականը։ Մոտավորապես 1900 թվականից Վիդերստրյոմն ակտիվ գործունեություն է ծավալել մարմնավաճառների, այսպես կոչված, կարգավորումը վերացնելու պայքարում, այսինքն՝ մարմնավաճառների վեներական հիվանդությունների հարկադիր գրանցումն ու պարբերական զննումները, համակարգ, որը խիստ քննարկվում էր այն ժամանակ կանանց իրավունքների ակտիվիստների շրջանում, և ձևավորվել էր Svenska Federationen (Շվեդական ֆեդերացիա) դիմադրելու դրան։
1912 թվականին Կարոլինա Վիդերստրյոմն ընտրվել է Ստոկհոլմի քաղաքային խորհրդի անդամ լիբերալների թիմից, որտեղ պաշտոնավարել է մինչև 1915 թվականը։ 1918 թվականին նա ընտրվել է Կանանց ընտրական իրավունքի Շվեդիայի հասարակության նախագահ, մեկ տարի առաջ նախքան Շվեդիայում կանայք ընտրելու իրավունք են ստացել 1919 թվականին և դարձել է նրա վերջին նախագահը 1921 թվականին կազմակերպության լուծարումից հետո, երբ կազմակերպության նպատակը կատարվեց, և երկու սեռերն օգտագործեցին քվեարկելու իրավունքը 1921 թվականի ընտրություններում։


== Տես նաև ==
Շառլոտ Իհլեն, համալսարանական կրթություն ստացած առաջին շվեդ կին բժիշկը (չնայած այս դեպքում՝ արտերկրում)
Հեդդա Անդերսոն, երկրորդ կին բժիշկը Շվեդիայում
Էմմի Ռապպե, կրթություն ստացած առաջին շվեդ բուժքույրը


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Lena Hammarberg, Karolina Widerström – sexualreformator och föreningskvinna
Ny svensk historia: Oscar II och hans tid, 1872–1907, Erik Lindorm 1936 s.231
Sveriges befolkning 1890, (CD-ROM) Riksarkivet 2003
Rösträtt, biografier
Lundberg, Anna (2008). Läkarnas blanka vapen: svensk smittskyddslagstiftning i historiskt perspektiv. Läkarnas blanka vapen: svensk smittskyddslagstiftning i historiskt perspektiv. Sid. 85. 978-91-85509-08-9