armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բոուլդեր (Կոլորադո)

Բոուլդեր (անգլ.՝ Boulder), քաղաք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Կոլորադո նահանգում։ Բոուլդեր շրջանի կենտրոնն է։ Մտնում է ԱՄՆ-ի ամենախտաբնակ բնակավայրերի ցանկի մեջ և բնակչության թվով զբաղեցնում է 11-րդ հորիզոնականը Կոլորադո նահանգում։
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների քաղաքի բնակչության թիվը կազմում է 97 385 մարդ, իսկ քաղաքային ագլոմերացիայինը՝ 294 567 մարդ։
Բոուլդերը ունի հարուստ պատմություն, 1960-ական թվականներին այստեղ են բնակություն հաստատել հիպիները և այստեղ է գտնվում Կոլորադոյի համալսարանի՝ նահանգի ամենախոշորը, գլխավոր մասնաշենքը։ Բոուլդերը հաճախ հայտնվում է առողջապահության, երջանկության, կյանքի մակարդակի, կրթության և մշակույթի ոլորտներում անցկացված վիճակագրությունների բարձր հորիզոնականներում։


== Աշխարհագրություն և կլիմա ==
Կառուցվել է 1858 թվականին, գտնվում է Ժայռոտ լեռների լեռնաճյուղերի վրա, Դենվերից 45 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 1655 մետր բարձրության վրա։ Բոուլդեր շրջանի վարչական կենտրոնն է։
Քաղաքում՝ ի շնորհիվ նրա բարձր դիրքի և լեռնային չոր կլիմայի, տարվա ընթացքում հաշվվում է 300 արևային օր, ինչը Բոուլդերը դարձնում է թեթև ատլետիկայի և մի քանի ձմեռային որոշ սպորտաձևերի մարզումների իդեալական վայր։


== Տեղական առանձնահատկություններ ==
Բոուլդերը ուղանողական քաղաք է։ Այստեղ է գտնվում Կոլորադոյի խոշորագույն ուսումնական հաստատությունը՝ Կոլորադոյի համալսարանը։ Համալսարանը քաղաքի գլխավոր գործատուն է։ Գրեթե մեկ երրորդ մասը ուսանողներ են։ Համալսարանը հայտնի է ամենամյա անցկացվող Շեքսպիրյան փառատոնի շնորհիվ։
Կոլորադոյի համալսարանի բնական պատմության թանգարանը ոլորտում ամենախոշորներից է, հավաքածուն պարունակում է ավելի քան 4 միլիոն ցուցադրանմուշ։
Բոուլեր քաղաքը հայտնի է դարձել ժամանակակից ամերիկացի գրող Սթիվեն Քինգի «Դիմակայություն» վեպում, որի վերջնական գործողությունները կատարվում են հենց կոլորադյան քաղաքում։ Այն հիշատակվում է նաև «Փայլատակում» ֆիլմում։ Սթիվեն Քինգը ծանոթ է եղել Բոուլերին, քանի որ երիտասարդության տարիներին եղել է քաղաքում։ 2009 թվականին ABC family հեռուստաալիքով կայացավ «Հասիր դրան կամ կոտրվիր» սերիալի պրեմիերան, որի հիմնական գործողությունները կատարվում են Բոուլդեր քաղաքում։

2010 թվականին USA Today թերթի ռեյտինգում Բոուլդերը անվանվել է ԱՄՆ-ի ամենաերջանիկ քաղաքը։ Այդ որոշմանը հանգել են Gallup հետազոտական ընկերության և առողջապահական Healthways կազմակերպոության քաղաքների ռեյտինգների կազմողները։


== Քույր քաղաքներ ==
 Տաջիկստան, Դուշանբե
 Չինաստան, Լհասա
 Մեքսիկա, Մանտե
 Նիկարագուա, Հալապա
 Ճապոնիա, Յամագատա
 Կուբա, Յանտերաս


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բոուլդերի պաշտոնական կայքը (անգլ.)
Մ.թ.ա. 452


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Դյուգյարլի

Դյուգյարլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում, իսկ ապա գյուղ Շամքորի շրջանում։ Գտնվում է Շամքոր քաղաքից 20 կմ հեռավորության վրա։
Ունի բարեբեր հողեր։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 1850 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը դաշտավարություն, անասնապահությունն ու այգեգործությունն է։


== Հասարակական կառույցներ ==
Գյուղում գործում են միջնակարգ դպրոց, ակումբ-գրադարան, բուժկետ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տափաստանային արծիվ

Տափաստանային արծիվ (լատ.՝ Aquila nipalensis), ճուռակների ընտանիքին պատկանող թռչուն, հիմնականում տարածված է Եվրոպայում, Ասիայում, Ռումինիայից մինչև Անդրբայկալ, Չինաստանում, Հնդկաստանում և Աֆրիկայում։ Հայաստանում այս թռչուններին կարելի է հանդիպել ոչ հաճախ, նրանք հիմնականում կանգնած են լինում էլեկտրասյուների, բարձր լեռների գագաթներին։


== Արտաքին տեսք ==

Մուգ փետուրներով խոշոր արծիվ է։ Կտուցը շատ մեծ է և մուգ, ոտքերը փետրավորված են մինչև մատերի ծայրը։ Ծոծրակում հաճախ կարելի է հանդիպել ժանգաշիկավուն հատված։ Երիտասարդ թռչունները բաց գորշագույն են՝ մուգ կետիկներով։ Թևերի թափահարող փետուրները ավելի մուգ են, մագիլները կետերով է։ Քաշը կազմում է մինչև 2,7-4,84 գրամ։


== Սննդառություն ==
Սնվում է միջին չափի կրծողներով, հիմնական սնունդ է համարվում գետնասկյուռները։ Հազվադեպ դեպքերում սնվում է նապաստակներով, փոքր չափի կրծողներով։ Երբ թռչունը չի կարողանում սնունդ հայթայթել սնվում է թռչուններով։


== Բազմացում ==
Հիմնականում ձվադրում է ապրիլ ամսին կամ մայիսին։ Ձվադրում է 3-4 սպիտակ ձու։ Ինկուբացիոն շրջանը տևում է 10-45 օր։ Ապրիլ ամսից արդեն ձվից դուրս եկած ձագուկները կարողանում են թռչել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Коблик, Е. А. Часть 1 // Разнообразие птиц (по материалам экспозиции Зоологического музея МГУ). — М.։ Издательство МГУ, 2001. — ISBN 5-211-04072-4.
Նոգու

Նոգու (էստ․՝ Nogu), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 18 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կորդուզիո հրապարակ

Կորդուզիո հրապարակ (իտալերեն՝ Piazza Cordusio կամ իտալերեն՝ Piazzale Cordusio), հրապարակ Իտալիայի Միլան քաղաքի կենտրոնում։ Հրապարակն անունն ստացել է Corrs Ducis (Ducal դատարան) անունից, որը Լանգոբարդների տիրապետության ժամանակաշրջանում գտնվել է հրապարակում։ Հրապարակը հայտնի է 19-րդ դարի մի քանի նեոդասական, էկլեկտիկ և մոդեռն ոճի կառույցներով, բանկերով և փոստային բաժանմունքներով։ Չնայած այս կառույցներից շատերն այժմ տեղափոխվել են այլ վայրեր, հրապարակը շարունակում է մնալ որպես կարևոր առևտրային կենտրոն, որտեղ տեղակայված են  Palazzo delle Assicurazioni Generali (Ընդհանուր ապահովագրության պալատ), the Palazzo del Credito Italiano (Իտալական վարկային պալատ)  և Palazzo delle Poste (Փոստային բաժանմունքի պալատ)՝ Միլանի ֆինանսական բորսայի հին շենքը։ Հրաապարակում է գտնվում նաև Մետրոյի Կորդուզիո կայարանը, Դանթե հետիոտնային փողոցը, որը տանում է դեպի Սֆորցա ամրոց։ Դանթե փողոցի հակառակ կողմում՝ Կորդուզիո հրապարակին կից, գտնվում է Մերկանտի հրապարակը, որը միջնադարում եղել է քաղաքի կենտրոնը, որով հնարավոր է եղել հասնել Միլանի ներկայիս կենտրոն՝ Դուոմո հրապարակ։


== Պալատներ ==


=== Ընդհանուր ապահովագրության պալատ ===
Ընդհանուր ապահովագրության պալատը (Palazzo delle Assicurazioni Generali) հրապարակի գլխավոր կառույցն է։ Ստեղծվել է 1897-1901 թվականներին ճարտարապետ Լուկա Բելտրամիի կողմից։ Այն համարվում է մեգա-ֆինանսական կորպորացիայի ընդհանուր ապահովագրության գլխամասը։ Կառույցն ունի փոքրիկ գմբեթով աշտարակ։


=== Իտալական վարկային պալատ ===
«Credito Italiano» կիսաշրջանաձև էկլեկտիկ պալատի ճարտարապետը Լուիջի Բրոջին է։


=== Փոստային պալատ (Միլանի նախկին բորսա) ===
Փոստային պալատի շենքը Credito Italiano կառույցի նմանությամբ մեկ այլ կիսաշրջանաձև կառույց է, որը կրկին նախագծել է Լուիջի Բրոջին։ Շենքի կառուցումն ավարտվել է 1901 թվականին։ Այն եղել է Միլանի ֆինանսական բորսայի հին շենքը, մինչև Բիզնես հրապարակի (Piazza Affari)  ժամանակակից  «Կեսգիշերային պալատ» (Palazzo Mezzanotte) կառույց տեղափոխվելը։ Ներկայումս այստեղ  տեղակայված է Միլանի փոստային բաժանմունքը։


== Հուշարձաններ ==


=== Ջուզեպպե Պարինիի հուշարձան ===
Հրապարակի կենտրոնում տեղադրված է իտալական  լուսավորության դարաշրջանի երգիծաբան, գրող Ջուզեպպե Պարինիի (1854-1933) հուշարձանը (ճարտարապետ՝ Լուկա Բելտրամի)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Գրականություն ==
Antonio Cassi Ramelli, Il centro di Milano. Dal Duomo alla Cerchia dei Navigli. Documenti, note e divagazioni, Milano, Ceschina, 1971, pp. 257–260
Maurizio Grandi, Attilio Pracchi, Milano. Guida all'architettura moderna, Zanichelli, 1980. ISBN 8808052109, pp. 66–79
Raffaele Bagnoli, Storie e leggende per le strade di Milano, Meravigli, 1992. ISBN 8879550462m 9788879550468


== Ծանոթագրություններ ==
Օսովեց (այլ կիրառումներ)

Օսովեց, կարող է վերաբերել՝

Օսովեց - գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանում
Օսովեց - գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում
Էսպերազա

Էսպերազա (ֆր.՝ Espéraza), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 2101 մարդ, բնակչության խտությունը` 199.71 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.52 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 155 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 33 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1092 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 717-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 375։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,7 %։ 717 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 561 անձ (293 տղամարդ և 268 կին)։ Գործազուրկ են եղել 156 անձ (76 տղամարդ և 80 կին)։ 375 անաշխատունակներից 75-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 169-ը` թոշակառուներ, իսկ 131-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Խալվար

Խալվար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ծաղկահովիտ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ծաղկահովիտ (այլ կիրառումներ)Ծաղկահովիտ, գյուղական համայնք Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Արագած լեռնազանգվածի հյուսիսային ստորոտին, Ծաղկահովիտ գետի ափին։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 51 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2100 մ։


=== Անվանում ===
Մինչ 1946 թվականը անվանվել է Հաջի-Խալիլ։


=== Պատմություն ===
1850-ական թվականներին գյուղը հիմնադրել են Անիի շրջակա գյուղերից եկածները։


== Բնակչություն ==
Ծաղկահովիտի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղում է գտնվում Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին (XIX դար) և «Թուխ Մանուկ» մատուռը (19-XX-րդ դդ.)։ Ծաղկահովիտի հարավարևելյան մասում պահպանվել է մ.թ.ա. 3-րդ-1-ին հազարամյակի «Ծաղկահովիտ» քաղաքատեղին։ Գյուղի շրջակայքում հայտնաբերվել են նաև բազմաթիվ Ուրարտական դամբարաններ և բնակատեղիներ։


== Հայտնի ծաղկահովիտցիներ ==
Արայիկ Խանդոյան, հայ ազատամարտիկ։


== Տես նաև ==
Ծաղկահովիտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Մարդատյացը (նկար)

«Մարդատյացը» (հոլ.՝ De ekster op de galg), Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարը։ Նկարվել է 1568 թվականին, տեմպերայով կտավի վրա։ Պահվում է Նեապոլի Կապոդիմոնտե ազգային պատկերասրահում։


== Նկարագրություն ==
Նկարչի վերջին կտավներից մեկն է, նկարել է մահվանից մեկ տարի առաջ։ Սրանում, ինչպես և նրա շատ այլ ստեղծագործություններում, Բրեյգելը խորհում է մարդկային արատների և մարդկային կյանքի անցողիկ լինելու մասին։ Կտավում պատկերված է երիտասարդ չար թզուկ, որը գողանում է մռայլ ծերունու դրամապանակը։ Թզուկի վերևի հատվածում խաչ կա, որը արատավոր աշխարհի խորհրդանշական պատկերն է։ Դեմքին կնգուղ քաշած վանական-ճգնավորը զբաղեցնում է գերիշխող դիրք։ Ձեռքի դաստակները դարձված են աղոթքի ժեստի ձևով՝ դիտմամբ ընգծելու համար այս անձի բարեպաշտ լինելը։ Սակայն պարզվում է, որ աստվածայնությունը կեղծավոր է․ քահանայական հագուստի ներքևում երևում է սրտի տեսք ունեցող և ամուր փաթաթված կարմիր դրամապանակը։ Հնարավոր է, որ այստեղ Բրեյգելը հենվում է այն խրատական ասացվածքի վրա, թե «Որտեղ դրամապանակը, այնտեղ էլ սիրտը»։
Աշխարհի նենգությունը խորհրդանշում է ոչ միայն թզուկ-գողը, այլ նաև երեք սխտոր-թակարդները, որոնք դրված են մարդատյացի քայլուղուն։ Վանականի երկերեսանի կերպարը ակնարկում է, որ նկարը պարունակում է ծաղր հոգևորականների հասցեին։ Մռայլ վանականը հակադրվում է հովիվի հետ, որը իր հոտն է պաշտպանում ետին պլանում։ Հին կտակարանից եկած ավանդույթի համաձայն հովիվի կերպարանքով այլաբանորեն պատկերվում է Քրիստոսը։


=== Արտահայտություն ===

Նկարի ստորին հատվածում գրված նիդերլանդերեն արտահայտությունը թարգմանվում է որպես՝ «Քանի որ աշխարհն այսքան նենգ է, ես քայլում եմ սգի զգեստով»։ Տառերը գրվել են կողմնակի ձեռքով, և հնարավոր է, ավելի ուշ, սակայն համարվում է, որ այս արձանագրության իմաստը համընկնում է նրա հետ, ինչ ցանկացել է ցույց տալ նկարիչը։

Om dat de werelt is soe ongetru / Daer om gha ic in den ru․(«Քանի որ աշխարհն այսքան նենգ է, ես քայլում եմ սգի զգեստով»)։


=== Շրջանաձևություն ===
Նկարի կլոր ձևը խորհրդանշական չէ Բրեյգելին։ Եթե դատենք ըստ մեզ հասած աշխատանքների՝ նա այն օգտագործել է ընդամենը երկու անգամ՝ 1558 թվականին «Ֆլամանդական ասացվածքներ» նկարի նախապատրաստական աշխատանքների և 10 տարի անց այս աշխատանքի ժամանակ։ Այստեղ նա վերադառնում է նաև մոռացված տեխնիկային՝ յուղաներկ փայտի վրա և տեմպերա կտավի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Orenstein Nadine M., ed. (2001)։ Pieter Bruegel the Elder: Drawings and Prints։ The Metropolitan Museum of Art։ ISBN 9780870999901  (see index)
Львов С. Л. Питер Брейгель Старший — Издательство: ТЕРРА, 1998.
Гершензон-Чегодаева Н. М. Брейгель.— М., 1983.
Orenstein Nadine M., ed. (2001)։ Pieter Bruegel the Elder: Drawings and Prints։ The Metropolitan Museum of Art։ ISBN 9780870999901 
Pietro Allegretti, Brueghel, Skira, Milano 2003. ISBN 00-0001-088-X
Զայցևո (գյուղ, Դրուժնոգորսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶայցևոԶայցևո (ռուս.՝ Зайцево), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 55 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ունդորի

Ունդորի (ռուս.՝ Ундоры), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 1996 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3448 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իմանուիլ Կանտի հուշարձան (Կալինինգրադ)

Իմանուիլ Կանտի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Канту), գերմանացի փիլիսոփա Իմանուիլ Կանտի հուշարձանը, որը տեղադրված է նրա հայրենիքում՝ Քյոնիգսբերգում (ներկայիս Կալինինգրադում, Ռուսաստան)։


== Բնօրինակ հուշարձան ==
Կանտի բրոնզե քանդակը ստեղծվել է Բեռլինում քանդակագործ Քրիստիան Դանիել Ռաուխի նախագծով 1857 թվականին, սակայն հուշարձանի բացումը Քյոնիգսբերգում ֆինանսական դժվարությունների պատճառով տեղի է ունեցել ոչ անմիջապես, քանզի պարզվել է, որ տեղադրելու համար քաղաքի բնակիչների հավաքած գումարը բավարար չէ։ Չհերիքող գումարը հաջողվել է հավաքել շնորհիվ «Քյոնիգսբերգը և ժամանակակից քաղաքաշինությունը» (գերմ.՝ Königsberg und der moderne Stadtbau) գրքի հեղինակ Կառլ Ռոզենկրանցի (գերմ.՝ Karl Rosenkranz)։ Այդ գրքի հոնորարը նա նվիրաբերել է արձանի տեղադրման համար։
1864 թվականին հուշարձանը տեղադրվել է Պրինցեսինենշտրասե փողոցում (գերմ.՝ Prinzessinnenstraße, այն այժմ գոյություն չունի, գտնվել է ներկայիս Լենինի պողոտայի շրջանում՝ «Կալինինգրադ» հյուրանոցի հարևանությամբ)։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել փիլիսոփայի մահվան 60-րդ տարելիցի օրը։ 1884 թվականին հուշարձանը տեղափոխվել է Պարադեպլատց (գերմ.՝ Paradeplatz, այժմ՝ պուրակ Բալթյան դաշնային համալսարանի շենքի առջև)՝ Քյոնիգսբերգի համալսարանի շենքի առջև։
Հուշարձանը անհետ կորել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Սակայն նրա պատվանդանը պահպանվել է, և պատերազմից հետո այն օգտագործվել է Էռնստ Թելմանի հուշարձանի համար՝ Թելմանի փողոցում։


== Հուշարձանի վերակերտում ==
Հուշարձանը վերակերտվել է 1992 թվականին։ Այդ գործում կարևոր դեր է խաղացել գերմանացի լրագրող, Արևելյան Պրուսիայում ծնված կոմսուհի Մարիոն Դենգոֆի նախաձեռնությունը։ Ըստ պահպանված մոդելի քանդակագործ Հարալդ Հաակեի (գերմ.՝ Harald Haacke) կողմից վերակերտված հուշարձանը բացվել է 1992 թվականի հունիսի 27-ին՝ համալսարանի շենքի առջևի պուրակում, այսինքն՝ մոտ այն վայրին, որտեղ 1884 թվականից կանգնած էր հուշարձանի բնօրինակը։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Коллектив авторов Глава 4. Искусство и культура // Кёнигсберг - Калининград: иллюстрированный энциклопедический справочник / Под общей редакцией А. С. Пржездомского. — Калининград: Янтарный сказ, 2005. — С. 165-166, 179. — 800 с. — ISBN 5-7406-0840-5


== Հղումներ ==
Իմանուիլ Կանտի հուշարձանը Викимапии
Միհրան էֆենդի (այլ կիրառումներ)

Միհրան էֆենդի անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Միհրան էֆենդի (բժիշկ)
Միհրան էֆենդի (դեղագործ)
Խաչ (հեռուստասերիալ)

Խաչ (հանգըլ: 크로스; կոր․ նոր ռոմ․: Keuroseu) հարավկորեական դորամա (հեռուստասերիալ), որը նկարահանվել է 2018 թվականին։ Գլխավոր դերերը մարմնավորել  են` Գո Կյուն Պյոն, Չո Ջե Հյունը և Ջեոն Սո Մինը։ Այն հեռարձակվել է 2018 թվականի հունվարի 29-ից մինչև մարտի 20-ը tvN հեռուստաալիքով  յուրաքանչյուր երկուշաբթի և երեքշաբթի օրերին, ժամը 21:30-ին (KST)։


== Սյուժե ==
Տաղանդավոր մի երիտասարդ մարդու պատմություն, ով իր հոր մահվան վրեժը լուծելու համար դառնում է բժիշկ, այն ցանկությամբ, որպեսզի պատժի մարդասպանին։


== Դերեր ==


=== Գլխավոր ===
Գո Կյուն Պյո - Կան Ին ԳյուՍանրիմ հիվանդանոցի փոխպատվաստման բաժանմունքում աշխատող  մի փախստական առաջին կուրսանտ, ով ավարտել է իր դասի ողջ բժշկական դպրոցը և անցել է բժշկի արտոնագրային փորձաքննությունը գերազանց գնահատականներով։Չո Ջե Հյուն - Գո Ջուն ՀունԱշխարհահռչակ հայտնի փորձագետ լյարդի փոխպատվաստման և օրգան փոխպատվաստման կենտրոնի ղեկավար։Ջոն Սո Մին - Գո Ջի ԻնՕրգանի փոխպատվաստման համակարգող, ով Ջուն Հունի միակ դուստրն է։Կիմ Ջի Հան - Լի Ջու ՀյուկՕրգան փոխպատվաստման մասնագետ։Յանգ Ջին Սունգ - Սոն Յոն ՍիկՀիվանադանոցի տնօրենի դուստրը։ Նա առաջին կուրսանտ մասնագետ է հղիության և ծննդաբերության ոլորտում։


=== Օժանդակ դերեր ===
Ջանգ Գվանգ - Սոն Յոնգ Սիկ
Կիմ Ջոնգ Գու - Լի Սան Հուն
Հո Սունգ Տե -  Կիմ Հյուն Բոմ
Յու Սուն Մոկ - Բեկ Ջի Նամ
Ու Հյուն - Նո Ջոնգ Իլ
Սո Ու Ջին - Հա Կվան Ու


== Սաունդթրեքներ ==


=== Part 1 ===


=== Part 2 ===


=== Part 3 ===


=== Part 4 ===


=== Part 5 ===


== Վարկանիշ ==
Կապույտ գույնի համարները ներկայացնում են ամենացածր վարկանիշները, իսկ կարմիր գույնի համարները ամենաբարձր վարկանշերը։Այս դրաման հեռարձակվել է կաբելային ալիքներով/ վճարովի հեռուստատեսությունով, որը սովորաբար փոքր լսարան ունի ազատ հեռուստաալիքների/հանրային հեռարձակողների (KBS,SBS,MBS և EBS) համեմատ։


=== Միջազգային հեռարձակում ===
Մալազիայում, այն հեռարձակվել է 2018 թվականի մարտի 20-ից 8TV հեռուսատաալիքով երկուշաբթիից հինգշաբթի օրերին, ժամը 10:30-11:30-ը:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://program.tving.com/tvn/cross/ Խաչ (հեռուստասերիալ). պաշտոնական կայք  (կոր.)
«Խաչ (հեռուստասերիալ)»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Վիշնյակովկա (այլ կիրառումներ)

Վիշնյակովկա, կարող է վերաբերել՝

Վիշնյակովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում
Վիշնյակովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանում
Վիշնյակովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում
Վիշնյակովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանում
Ժողովածու (2422)

Ժողովածու 2422, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2422 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 10X7,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 68 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, Հիշատակարաններ՝:


== Բովանդակություն ==
Մասն ժամադրոց, Գանձարանի։

Տաղք(Յովհ. Պլուզ, անանունք)։
Ողբ՝ նամակ Յարութիւն տիրացւոյ։


== Ծանոթագրություններ ==
Յաժբախտինո

Յաժբախտինո (ռուս.՝ Яжбахтино), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Կիյասովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 131 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գիորգի Սանայա

Գիորգի Սանայա (վրաց.՝ გიორგი სანაია, փետրվարի 24, 1975(1975-02-24), Մեգրելիա, Վրաստան - հուլիսի 26, 2001(2001-07-26), Թբիլիսի, Վրաստան), վրացի հեռուստատեսային լրագրող։


== Կենսագրություն ==
Գիորգի Սանայան ծնվել է Վրաստանի Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթի երկրամասում 1975 թվականի փետրվարի 24-ին։
Ավարտել է Թբիլիսիի պետական ​​համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։ Ուսանողական տարիներին իր մի շարք աշխատություններ տպագրվել են շաբաթաթերթերում և ամսագրերում։
Գիորգի Սանայան եղել է շատ սիրված հեռուստատեսային անձնավորություն, որպես իր հեղինակային «Գիշերային կուրիեր» լրատվական ծրագրի հեղինակ։ Առավել հայտնի է իր հակակոռուպցիոն հայտարարություններով։
2001 թվականի հուլիսի 26-ին Գիորգին սպանվել է իր իսկ բնակարանում։ Նրա սպանության լուրը հանկարծակիի է բերում վրաց ժողովրդին և այն դառնում է ցույցերի և բողոքների առիթ։ Վրաստանի կառավարությունները հանդես եկավ հայտարարությամբ, որ ամեն գնով կգտնի մարդասպանին։
Որոշ ժամանակ անց սպանության գործով ձերբակալվել է ոմն Գիորգի Խուրթսիլվալա անունով անձ, որին Վրաստանի դատարանը դատապարտել է 13 տարի ազատազրկման։
Գիորգին թաղված է Սաբուրթալոյի վրաց մեծերի պանթեոնում։ Գիորգի Սանայան եղել է ամուսնացած և ունեցել է մեկ որդի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գիորգի Սանայայի պատվին կանգնեցվել է հուշարձան Archived 2004-09-01 at the Wayback Machine.
Սպանվել է Գիորգի Սանայան Archived 2007-03-10 at the Wayback Machine.
Սիսռոնք

Սիսռոնք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Զարյա (գյուղ, Վոզնեսենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶարյաԶարյա (ուկրաիներեն՝ Зоря), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զարյա գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,154 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սոք

Սոք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շիրվանի գավառակում կամ Խիզանի գավառակի Էրունի շրջանում։


== Բնակչություն ==
XIX դարի սկզբին ուներ 20 տուն հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Սոքն ուներ հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լեսնովկա (գյուղ, Սակիի շրջան)

Լեսնովկա (ուկրաիներեն՝ Ліснівка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Lesnovka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նովոսյոլովկա, Գորոպաշնիկ։
2001 թվականի տվյալներով Լեսնովկա գյուղում բնակվում էր 2 209 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռուդկովցի (գյուղ, Նովոուշիցկի շրջան)

Ռուդկովցի (ուկրաիներեն՝ Рудківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդկովցի գյուղում բնակվում էր 613 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1895 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 323,48 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աբել (Ադամի որդի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբել
Աբել (եբրայերեն՝ הבל‎` «Hebhel» - «շոգի», «շունչ»), ըստ Աստվածաշնչի, Ադամի և Եվայի երկրորդ որդին, որին սպանեց ավագ որդին՝ Կայենը (Կայէն)։ Զբաղվում էր անասնապահությամբ։ Աբելը և իր ավագ եղբայրը՝ երկրագործ Կայենը, իրենց աշխատանքի առաջին պտուղները զոհաբերեցին Աստծուն։ Աստված ընդունեց միայն Աբելի զոհաբերությունը։ Կայենը նախանձից սպանեց Աբելին։ Առասպելում արտացոլված է հին հրեական խաշնարած և երկրագործ ցեղերի հակամարտությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Հին Կտակարան», «Ծննդոց», Գլուխ 4:4-15․
Վերակրուս (ֆիլմ)

Վերակրուս, Ռոբերտ Օլդրիչի վեստերն ժանրի ֆիլմը, նկարանահանված 1984 թվականին։ Ֆիլմի  գործողությունները կատարվում են  1860-ական թվականների Ֆրանս-Մեքսիկական պատերազմի ֆոնին։ Գերի Կուպերը և Բերտ Լանկաստերը խաղում են անբարո տեսակի մարդկանց դեր, որոնց քիչ բան է հետաքրքրում, բացի սեփական շահից։ Երկրորդ պլանի դերում հանդես է եկել իսպանիացի  դերասանուհի Սառա Մոնտելը։


== Սյուժե ==
Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո գնդապետ Տրեյնը հայտնի հարավցի հրամանատար Պիեռ Գուստավ Բորեգարի բանակից  հաջողություն փնտրելու ակնկալիքով ուղևորվում է Մեքսիկա, որտեղ նույնպես մոլեգնում էր քաղաքացիական պատերազմ։ Վետերանի ուղիները հատվում են Ջո Էրինոմի և իր փորձանք հրոսակախմբի հետ, որը սարսափ է տարածում այդ շրջապատում։ Մեքսիկայի Մաքսիմիլիան կայսրը Չապուլտեպեկ ամրոցում ընդունելության ժամանակ  Տրեյնին և Էրինին առաջարկում է կլորիկ գումարի դիմաց շրջանցել ապստամբության տարածքը և  ուղեկցել   իր սիրուհուն Վերակրուս  նավահանգիստ։ Ճանապարհի կեսից Էրին և Տրեյնը հասկանում են, որ ծածկակառքը ավելի արժեքավոր բեռ է տանում, քան ֆրանսիացի պչրուհին` աստղաբաշխական ոսկյա դրամներ, որոնք այդ ժամանակ արժեին երեք միլիոն դոլար...


== Կարծիքներ ֆիլմի մասին ==
Օլդրիչի ֆիմն ունեցել է վարձույթի զարմանալի հաջողություն։ Տոմսերի վաճառքը կազմել 5 մլն դոլար, սակայն Հեյսի օրենսգրքի քնադատները և կողմնակիցները անարգեցին Օլդրիչին՝ դերասանների անբարոյականության մեջ, որոնք մտածում էին միայն իրենց մասին և բազմիցս դավաճանում միմյանց։ Ցինիզմի այս խառնուրդը անհոգ հումորով և  անզուսպ պայթյուններով ճանապարհ է հարթել («Հրաշալի յոթնյակը» և «Վայրի ավազակախումբը») վեստերների նոր սերնդի համար, ներառյալ «Սպագետտի-վեսթերն» ժանրի հիմնադիր Սերջիո Լեոնեիի ։


== Ծանոթագրություններ ==
Երևանի վարչական բաժանում

Վարչական առումով Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանը բաժանված է 12 վարչական շրջանների, որոնք իրենց հերթին բաժանված են թաղամասերի։ 
Ստորև ներկայացված է 2015 թվականի դրությամբ Հայաստանի վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալները Երևանի վարչական շրջանների բնակչության վերաբերյալ.


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երևանի վարչական շրջանները քաղաքի պաշտոնական կայքում
Վասիլևսկի (Կամենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վասիլևսկի (այլ կիրառումներ)Վասիլևսկի (ռուս.՝ Васильевский), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում։ Մտնում է Բոգդանովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Սիգեևո (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍիգեևոՍիգեևո (ռուս.՝ Сигеево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆոլիանո Ռեդիպուլիա

Ֆոլիանո Ռեդիպուլիա (իտալերեն՝ Fogliano Redipuglia), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Գորիցիա գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում է 3034 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 390 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 34070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0481։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0481 489177
էլեկտրոնային փոստ՝ segreteria@com-fogliano-redipuglia.regione.fvg.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.foglianoredipuglia.net/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ուոլտեր Նորման Հևորթ

Հևորթ Ուոլտեր Նորման (անգլ.՝ Sir Walter Norman Haworth, մարտի 19, 1883(1883-03-19)[…], Չորլի, Լանկաշիր, Լանկաշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մարտի 19, 1950(1950-03-19)[…], Բարնտ Գրին, Bromsgrove District, Վուստերշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի քիմիկոս օրգանիկ և կենսաքիմիկոս։ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1928 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Գյոթինգենի համալսարանը (փիլիսոփայության դոկտոր, 1910 թվական), 1911 թվականին՝ Մանչեսթրի համալսարանում գիտությունների դոկտոր։ Սանտ Անդրուսի (1912 թվականներից), Բիրմինհեմի (1925—1948 թվականներ) համալսարանների և Նյուքասլի Արմսթրոնգ քոլեջի (1920 թվական) պրոֆեսոր։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են ածխաջրերի քիմիային։ Ուսումնասիրել է բազմաթիվ շաքարների (ածիկաշաքարի, կաթնաշաքարի, օսլայի, թաղանթանյութի են) հատկությունները և որոշել դրանց կառուցվածքը։ Կատարելագործել է շաքարների անվանակարգումը։ Առաջիններից է, որ իրականացրել է (1933 թվականին) ասկորբինաթթվի (վիտամին C) սինթեզը։ Գիտության մեջ մտցրել է կոնֆորմացիա տերմինը։ Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1937 թվական, Կառերի հետ) է։


== Ծանոթագրություններ ==
Հազարաշեն (կազմակերպություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հազարաշեն (այլ կիրառումներ)«Հազարաշեն ազգաբանական հետազոտությունների հայկական կենտրոն», Հայաստանում գրանցված հասարակական կազմակերպություն։


== Պատմություն ==
Կազմակերպությունը հիմնադրվել և գործում է 1996 թվականից։


== Գործունեություն ==
«Հազարաշեն ազգաբանական հետազոտությունների հայկական կենտրոն» հասարակական կազմակերպությունը 2012 թվականին գերմանական «Դի-Վի-Վի Ինթերնեյշնալ» հասարակական կազմակերպության ֆինանսավորմամբ իրականացրել է «ԽՍՀՄ ամբողջատիրության շրջանի քաղաքական բռնաճնշումների դրսևորումների և դրանց հասարակական ներկա ընկալումների բացահայտման» ծրագիրը։


== Ղեկավարություն ==
Տարբեր ժամանակներում կենտրոնի նախագահ են եղել.

2001-2003, Հրանուշ Խառատյան


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլատյան

Բոլատյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Ղազար Բոլատյան (1861-1927), խմբագիր, ճարտարագետ։
Մանուել Բոլատյան (1912-1993), հոգևոր գործիչ։


== Տես նաև ==
Բոլադյան
Բոլաթյան


== Ծանոթագրություններ ==
Փուլասկի շրջան (այլ կիրառումներ)

Փուլասկի շրջան, կարող է վերաբերել՝

Փուլասկի շրջան - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը
Փուլասկի շրջան - ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
Փուլասկի շրջան - ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը
Փուլասկի շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
Սաբաևո (այլ կիրառումներ)

Սաբաևո, կարող է վերաբերել՝

Սաբաևո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Սաբաևո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Աբասթուման (Զուգդիդի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբասթուման (այլ կիրառումներ)Աբասթուման (վրաց.՝ აბასთუმანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթի մարզի Զուգդիդի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 920 մարդ։ Մեծամասնությունը վրացիներն են (մեգրելներ), որոնք դավանում են Քրիստոնեության ուղղափառ ճյուղի վրաց ուղղափառ ենթաճյուղի պաշտամունքը։


== Ծանոթագրություններ ==
Շվկաթ

Շվկաթ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Սիլվանի գավառակում։ Գտնվում էր Ֆարկին քաղաքից 3 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Պատմություն ==
XIX դարի 70-ական թվականներին ուներ 15 տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ստրեյեն

Ստրեյեն (հոլ.՝ Strijen ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 51,23 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.124 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.800 եվրո է։
Հայոց ցեղասպանության հուշասյուն (Բեյրութ)

Հայոց ցեղասպանության հուշասյուն, հուշասյուն Լիբանանի Բեյրութի հայ կաթողիկե եկեղեցու շրջակայքում։


== Պատմություն ==
Հուշասյունը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Կառուցման աշխատանքները սկսվել են 1930-ական թվականներին և ավարտվել 1939 թվականին։ Հուշասյան վրա մակագրված է.


== Ծանոթագրություններ ==
Բարրի Բոսթվիք

Բարի Քնապ Բոստվիկ (անգլ.՝ Barry Knapp Bostwick;, Սան-Մաթեո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), փետրվարի 24, 1945(1945-02-24), Սան Մատեո, Սան Մատեո շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, մրցանակի դափնեկիր «Ոսկե գլոբուս» և «Տոնի»։ Հանրաճանաչ է դարձել շնորհիվ   ֆիլմում  (1975)  Բրեդ Մայորի դերի ։


== Կենսագրություն ==
Բուստվիկը ծնվել է 1945 թվականին Կալիֆորնիա։ Նրա մայրը ՝ Բեթին, տնային տնտեսուհի էր, իսկ հայրը՝ Հենրի Բոստվիկը, շինարար էր և դերասան։ Բարին ուներ նաև մի եղբայր, ով մահացել էր ավտովթարի հետևանքով 1973 թվականին։ Բոստվիկը սովորում է Սան Դիեգոյի միջազգային համալսարանում։ Միևնույն ժամանակ, նա սկսում է իր կարիերան որպես թատրոնի դերասան և որոշ ժամանակ աշխատում է որպես կրկեսային նկարիչ։
1987-1991 թվականներին Բոստվիկը ամուսնանում է Ստեյսի Նելկինի հետ։ Որոշ ժամանակ անց Բարի Բոստվիկը երկրորդ անգամ ամուսնանում է Շերի Էլեն Ջենկինսի հետ (ամուսնությունը 1994-2009 թվականներին)։ Նրանք ունեին երկու երեխա՝ Բրայանը և Չելսին։
1997 թվականին Բոստվիկի համար սկսվում է ծայրաստիճան ծանր ժամանակաշրջան։ Բժիշկները դերասանի մոտ հայտնաբերում են լուրջ հիվանդություն՝ շագանակագեղձի քաղցկեղ։ Այնուհետև նրան վիրահատում են։ 2004 թվականինին Բարի Բոստվիկը պարգևատրվում է Քաղցկեղի հետազոտության ինստիտուտի կողմից արիության համար։ 2007 թվականին Բոստվիկը ստացել է Պլադ Քլայդ Ֆլինի դերը Ֆինիս և ֆերբ անիմացիոն շարքում։ Բոստվիկը  նաև Օպտիմում Վոյսի ներկայացուցիչ է։ 2011 թվականին Բոստվիկը մարմնավորել է փոքրիկ շերիֆին Ջոն Լենդիսի թրիլերում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Պարգևներ և մրցանակներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Զավտուրովո

Զավտուրովո (ուկրաիներեն՝ Завтурове), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուստինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զավտուրովո գյուղում բնակվում էր 249 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ներսես Մեզպուրյան

Ներսես Մեզպուրյան (1841, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1880), հայ գրող, մշակութային գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ներսես Մեզպուրյանը ծնվել է 1841 թվականին Կոստանդնուպոլիսում, եղել է մանկավարժ Բագրատ Մեզպուրյանի եղբայրը։ Զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ, հրատարակել է դասագրքեր, դպրոցական ձեռնարկներ՝ «Առաջնորդ հայ ընթերցանության կամ նոր քերական ու հեգարան» (Կ. Պոլիս, 1860), որն ունեցել է 16 տպագրության (16-րդ տպ. 1898 թվական)։
Գրել է նաև գեղարվեստական ստեղծագործություններ։ 1861 թվականին լույս է տեսել Ներսես Մեզպուրյանի «Արաքսիա» գրքույկը։ Հետագայում լույս են տեսել նրա «Սահմանադրություն և առաջին պատրիարք սահմանադրական», «Պսակ տղայոց» և այլն։
1865 թվականին Ներսես Մեզպուրյանը մեկնել է Տրապիզոն, որտեղ նշանակվել է տեղի երկսեռ վարժարանի տնօրեն։ Տրապիզոնում ստեղծել է երգի, թատերական և այլ խմբակներ, կազմակերպել հայկական ներկայացումներ, զբաղվել է ճշգրիտ գիտությամբ։ 1867 թվականին մեկնել է Փարիզ, սովորել բժշկություն։ 1874 թվականին մեկնել է Պոլիս, զբաղվել բժշկությամբ։ Հաճախ է թղթակցել պոլսահայ մամուլին։
Մահացել է 1880 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոբերտ Աբրահամյան

Ռոբերտ Աբրահամյան (25 հոկտեմբերի, 1961, Ստեփանակերտ - 16 սեպտեմբերի, 1992, Ստեփանակերտ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ռոբերտ Աբրահամյան ծնվել է 1961 թ. հոկտեմբերի 25-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ Թիվ 7 միջնակարգ դպրոցի 8-րդ դասարանն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է երեկոյան դպրոցում, ապա աշխատանքի անցել գազամատակարարման վարչությունում։ Ստեփանակերտի թիվ 21 միջնակարգ պրոֆտեխուսումնարանում ավարտել է առևտրի բաժինը։ Բնակություն է հաստատել Դոնի Ռոստով քաղաքում, բայց 1989 թ. վերադարձել է Ստեփանակերտ, այնուհետև կամավորագրվել ջոկատներից մեկի կազմում, մասնակցել մարտերին։ Մահացել է 1992 թ. սեպտեմբերի 16-ին Ստեփանակերտում, ավտովթարի հետևանքով։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի մեկ տղա։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերին Փշափ

Վերին Փշափ (վրաց.՝ ზემო ფშაფი ― Զեմո Փշափի), գյուղ Աբխազիայի Գուլրիփշի շրջանում, Գուլրիփշից 3 կմ արևելք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 80 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
1959 թվականի տվյալներով, գյուղում բնակվում էր 552 մարդ, հիմնականում վրացիներ և հայեր։
1989 թվականին գյուղում ապրում էր 930 մարդ, կրկին հիմնականում հայեր և վրացիներ։
Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի, թեյի, եգիպտացորենի, ցիտրուսային կուլտուրաների մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ և շերամապահությամբ։ Գյուղն ուներ ութամյա դպրոց, գրադարան, ակումբ, մանկապարտեզ և բուժկայան։
Հայերը եկել են շրջակա գյուղերից` 1930 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Չիպևա շրջան (Մինեսոտա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չիպևա շրջան (այլ կիրառումներ)Չիպևա շրջան (անգլ.՝ Chippewa County), ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1,509 կմ² է, բնակչությունը՝ 13,088 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մոնտեվիդեո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1870 թ.։
Սալնել

Սալնել (ֆր.՝ Sallenelles), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 272 մարդ, բնակչության խտությունը` 217.60 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1.25 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 195 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 14 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 186 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 151-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 35։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 81,2 %։ 151 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 134 անձ (68 տղամարդ և 66 կին)։ Գործազուրկ են եղել 17 անձ (10 տղամարդ և 7 կին)։ 35 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Պետրոնիուս (Միքելանջելո)

«Սուրբ Պետրոնիուս» (իտալերեն՝ San Petronio կամ «Սուրբ Պետրոնիուսը՝ Բոլոնիա քաղաքի մանրակերտը ձեռքին»), Բոլոնիա քաղաքի հովանավոր կաթոլիկ եպիսկոպոս սուրբ Պետրոնիուսի մարմարե քանդակ, որը Միքելանջելոն ստեղծել է 1495 թվականին։ Քանդակը գտնվում է Բոլոնիայի Սուրբ Դոմինիկ բազիլիկ եկեղեցում։ 


== Ստեղծման պատմություն ==
Միքելանջելոն ստացել է երեք արձանների պատվեր Սուրբ Դոմինիկի դամբարանի համար՝ քաղաքային 16 կառավարիչներից մեկի՝ Ջովանի Ֆրանչեսկո Ալդովրանդիի հովանավորության շնորհիվ. Բոլոնիայում ապրելու ընթացքում Միքելանջեկոն բնակվել է Ալդովրանդիի տանը, ով «համակրում էր Միքելանջելոյին որպես նկարչի»։
Վազարին գրում է․ «Միքելանջելոն այդ կերպարներն ստեղծել է այնպես, որ դրանք գերազանցել են մյուս արձաններին»։


== Նկարագրություն ==
Սորբ Պետրոնիոսի կերպարը ներկայացված է ողջ հասակով, եպիսկոպոսի հագուստով։ Ամերիկացի արվեստաբան, Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր Հովարդ Բենջամին Հիբարդը (անգլ.՝ Howard Benjamin Hibbard) գրել է, որ «քանդակը գրավում է իր կոնտրապոստի ուժով, հագուստի ծալքերի ընդգծուն ճոխությամբ»։ Քաղաքի հովանավոր սուրբը իր ձեռքեռի մեջ է պահում Բոլոնիայի մանրակերտը, ինչի մասին Ուիլյամ Ուոլեսը գրել է․ «շքեղ կուբիստական աշխատանք է, սխեմատիկ գունավորմամբ, որտեղ ընդգրկված են Բոլոնիայի բոլոր շինությունները, և՛ այն պատերը, որոնց վրա պատկերված են զինանշաններ, և՛ պարիսպները, որոնք փառաբանել է [[Դանթե Ալիգիերի|Դանթեն]]»։
Հիբարդն ընդգծել է նաև Միքելանջելոյի աշխատանքի ազդեցությունը վաղ վերածննդի ներկայացուցիչ Յակոպո Դելլա Քվերչայի վրա.


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Вазари Д. Жизнеописания прославленных живописцев, скульпторов и архитекторов = իտալերեն՝ Le Vite de’piu eccelenti Pittori, Scultori e Architetti. — К.: Искусство, 1970. — С. 296 —429, 497 —507. — 520 с. (ուկր.)
Микеланджело. Поэзия. Письма. Суждения современников / сост. В. Н. Гращенков. — М.: Искусство, 1983. — 451 с.
Эрпель Фриц. Микеланджело / Пер. с нем. Сергея Данильченко. — Берлин: Хеншель, 1990. — 72 с. — ISBN 3-362-00044-4
Eric Scigliano. Michelangelo's Mountain: The Quest For Perfection In The Marble Quarries Of Carrara. — Simon and Schuster, 2005. — 352 с. (անգլ.)
John Addington Symonds. The Life of Michelangelo Buonarroti. — 1893. (անգլ.)
William Wallace. The Treasures of Michelangelo. — Andre Deutsch, 2010. — ISBN 978-0-233-00253-8 (անգլ.)
Howard Hibbard Michelangelo. — Harper & Row, 1985. — 358 с.
(5809) Կլուբին

(5809) Կլուբին (անգլ.՝ Kulibin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,878215 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7649 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9915 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1783,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,201846 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,5° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5809) Կլուբին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տելվե

Տելվե  (իտալերեն՝ Telve), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1886 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 29 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 64կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0461։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ կուկս Մարիամը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը։


== Կոմունային վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0461 766054
Էլեկտրոնային հասցե։ info@comune.telve.tn.it
Գլխավոր կայք։ http://www.comune.telve.tn.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք(իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Միքայել Սիմոնով

Միքայել Զաքարի Սիմոնով (Միքայել Սիմոնյան, սեպտեմբերի 27, 1906(1906-09-27), Թելավ, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 23, 1986(1986-12-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բետոնի և երկաթբետոնի բնագավառի հայ խորհրդային գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1954), պրոֆեսոր (1954), ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1956), ՀԽՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1966)։
Մեխանիկոս Արեգ Սիմոնյանի հայրը։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Թբիլիսիի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1931)։ 1945 թվականից աշխատել է շինարարության և ճարտարապետության հայկական ԳՀԻ-ում (1943-1974 թվականներին՝ շինանյութերի և կառուցվածքների ինստիտուտ), 1945-1948 թվականներին և 1951-1954 թվականներին՝ տնօրեն, 1954 թվականից՝ բետոնների և շինվածքների լաբորատորիայի վարիչ։ Աշխատությունները վերաբերում են սովորական և թեթև, ծակոտկեն լցանյութերով բետոնե և երկաթբետոնե շինվածքների հաշվարկներին։ «Բետոնե և երկաթբետոնե շինվածքների պատրաստման նոր տեսակները և պատրաստման մեթոդները» (ռուսերեն) աշխատությունը թարգմանվել է գերմաներեն և չեխերեն, հրատարակվել Բեռլինում և Պրագայում։ Վակուումով սնամեջ խոշոր պանելներ մշակելու և դրանք Մոսկվայի Մ․ Վ․ Լոմոնոսովի անվան համալսարանի ֆակուլտետային մասնաշենքերի ծածկերում ներդնելու աշխատանքների համար արժանացել է ԱԱՀՄ պետական մրցանակի (1951)։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի 2, Կարմիր աստղի, «Պատվո նշան» շքանշաններով և ՀԽՍՀ ԳԱՄ պատվոգրով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Editorial, Board (1986) Симонов Михаил Захарьевич (к 80-летию со дня рождения). ՀՍՍՀ ԳԱ Տեղեկագիր. Գիտություններ երկրի մասին, 39 (3). pp. 73-75. ISSN 0515-961X(չաշխատող հղում)
Հրաբխայնություն

Հրաբխայնություն,  երկրակեղևի խոր հորիզոններից դեպի մակերևույթ մագմատիկ զանգվածների և հաճախ նրանց ուղեկցող գազա-ջրային արգասիքների տեղափոխությունների հետ կապված երևույթների ամբողջություն։ Նեղ իմաստով հրաբխայնությունն այն երևույթների ընդհանրությունն է, որոնք կապված են հրաբուխների հրաբխային և վերջինիս ուղեկցող ֆումարոլային (տես Ֆումարոչներ) գործունեության հետ։ Լայն իմաստով այն ընդգրկում է բոլոր այն երևույթները, որոնք պայմանավորված են մագմայի գործունեությամբ Երկրի խորքում, նրա մակերևույթի վրա, ինչպես նաև տիեզերական կարգի երևույթները (օրինակ, պրոտուբերանցների առաջացումը Արեգակի վրա)։ Ըստ դրսևորման առանձնահատկությունների և մասամբ էլ՝ ժայթքման արգասիքների, ներկայումս տարբերում են պլատֆորմային, գեոսինկլինալային և օրոգեն։
Ջալալ (այլ կիրառումներ)

Ջալալ, կարող է վերաբերել՝

Ջալալ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում
Ջալալ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում
Սոյլեմեզի խումբ

Սոյլեմեզի խումբ, կազմակերպված հանցավոր կազմակերպություն Թուրքիայում, որը ղեկավարում էր Ֆայսալ Սոյլեմեզը և նրա հինգ եղբայրները։ Նրանք զբաղվում էին թմրանյութերի մաքսանենգությամբ, առևանգումներով և սպանություններով։ Դրա գործունեությունը բացահայտվել է 1996 թվականին՝ 25 անդամների ձերբակալությամբ։ Այս խմբավորման կազմում էին ոստիկանության գործող ծառայողներ և զինվորականներ։ Խումբը բացահայտվել է 1996 թվականի հունիսին։ Խմբավորման անդամների մոտ հայտնաբերվել են մեծ քանակությամբ պայթուցիկ նյութեր և հրթիռային կայանքներ


== Ակնարկ ==
Խմբի ղեկավարը ուղղաթիռի սպա Ֆայսալ Սոյլեմեզն էր, իսկ ավազակախմբում ներգրավված բարձրաստիճան պաշտոնյաների թվում էին Ստամբուլի ոստիկանության պետի նախկին տեղակալ Դենիզ Գյոկչեթինը և Ստամբուլի անվտանգության մասնաճյուղի նախկին ղեկավար Սեդաթ Դեմիրը։ Կառավարության հաղորդագրությունների համաձայն՝ Սոյլեմեզի խմբավորումն ուներ զենք, պայթուցիկ նյութեր, 186,500 DM և 155,200,000 TL:
Սոյլեմեզ եղբայրների խմբավորումը բացահայտվել է 1996 թվականի հունիսին Սևերեկ քաղաքում Ուրֆայի Բուչակ կլանի գրասենյակ գրոհելու ծրագրով։ Խմբի կլանի ղեկավարն էր խորհրդարանի «Ճշմարիտ Ուղի» կուսակցության անդամ Սեդաթ Բուչակը՝ 1996 թվականի նոյեմբերին Սուսուրլուկի ավտովթարից միակ փրկվածը։ Ենթադրաբար, Բուկաչի և Սոյլեմեզի ավազակախմբի միջև արյան հետապնդումը հիմնված է Թուրքիայում և մասնավորապես՝ Հարավ-Արևելքում զենքի և թմրանյութերի վաճառքի վերահսկողության վրա։
1997-1998 թվականներին ավազակախմբի մի քանի անդամ, ներառյալ Ֆայսալը, դատապարտվել է 18-30 տարվա ազատազրկման։ Ինտերպոլի օժանդակությամբ 2010 թվականին Ադրբեջանում ձերբակալվել են ավազակախմբի երկու առաջատար անդամները։


== Ծանոթագրություններ ==
Վելիխան Վալեսյան

Վելիխան Պարսամի Վալեսյան (15 ապրիլի 1914 թ., գ․ Ազատան (այժմ՝ Շիրակի մարզում) - 18 մարտի 1977 թ., Երևան), հայ խորհրդային ինժեներ-շինարար։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1951), պրոֆեսոր (1952), ՀԽՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ (1965)։ ԽՄԿԿ անդամ 1938 թվականից։
Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1939)։ 1962-1977 թվականներին եղել է այդ ինստիտուտի ջրամատակարարման և կոյուղու (այժմ՝ ինժեներական հիդրոլոգիա, ջրամատակարարում ու ջրահեռացում) ամբիոնի վարիչ։
Գիտական աշխատանքները վերաբերում են ջրամատակարարման, ինժեներական հիդրոլոգիայի և ջրատնտեսական հաշվարկի հարցերին։


== Երկեր ==
Արփա-Սևան, Երևան, 1967։
Исследование стока горных рек Армянской ССР, М., 1955.
Apple Design Awards

Apple Design Awards (ADA), առանձնահատուկ միջոցառում, որը կազմակերպվում է Apple Inc.-ի կողմից իր՝ ծրագրավորողների համաշխարհային ամենամյա համաժողովին։
Միջոցառումը նախատեսված է բացահայտել Macintosh եւ iOS արտադրանքի համար անկախ ծրագրավորողների կողմից մշակված լավագույն և առավել նորարար ծրագրային և ապարատային ապահովումները, ինչպես նաեւ Apple-ի արտադրանքների լավագույն և առավել ստեղծագործական կիրառումները։ Apple Design Awards-ը ներկայացված է եղել ամեն տարի՝ սկսած 1996 թ., թեև առաջին երկու տարիներին հայտնի է եղել որպես Human Interface Design Excellence (HIDE) Awards.
Մրցանակները հանձնվում են տարբեր անվանակարգերում, որոնք փոխվում են յուրաքանչյուր տարի։
2003 թ․-ից պարգևները հանձնվում են յուրաքանչյուր թեկնածուի։ Պարգևները ալյումինե խորանարդի տեսքով են, որի նիստին Apple-ի լոգոտիպն է, որը լուսավորվում է նրան դիպչելիս։ Խորանարդն ունի 1,57 կգ քաշ, նրա կողմերի երկարությունը 9,9 սմ է։ Մրցանակը նախագծել ու պատրաստել է Sparkfactor Design ընկերությունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Apple Design Awards Պաշտոնական կայք (անգլ.)
Բայարդո

Բայարդո (իտալերեն՝ Bajardo), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Իմպերիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 306 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 12 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 25 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18031։ Հեռախոսային կոդ՝ 0184։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության դինամիկա


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0184 673054
Էլեկտրոնային հասցեն՝ bajcom@libero.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Կոնտե (Սոմի գավառ)

Կոնտե (ֆր.՝  Contay), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 376 մարդ, բնակչության խտությունը` 44.71 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.41 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 130 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 18 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 250 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 185-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 65։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,0 %։ 185 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 164 անձ (95 տղամարդ և 69 կին)։ Գործազուրկ են եղել 21 անձ (7 տղամարդ և 14 կին)։ 65 անաշխատունակներից 22-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 25-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==