Լուի դը Ֆյունես

Լուի դը Ֆյունես (ֆր.՝ Louis Germain David de Funès de Galarza, հուլիսի 31, 1914(1914-07-31)[…], Կուրբևուա - հունվարի 27, 1983(1983-01-27)[…], Նանտ), ֆրանսիացի դերասան։
Խաղացել է մոտ 150 ֆիլմում, առավել հիշարժան են նրա կատակերգական դերերը, որոնցից են Ֆանտոմասի և Ժանդարմի մասին ֆիլմաշարերը։


== Կենսագրություն ==
Լուի դը Ֆյունես դը Գալարսան ծնվել է 1914 թ.-ի հուլիսի 31-ին Կուրբեվուայում, Ֆրանսիա։ Նրա ծնողները արմատներով Սեվիլիայից են։ Նրա հայրը՝ Կարլոս Լուի դը Ֆյունես դը Գալարսան փաստաբան էր Իսպանիայում, բայց այնուհետև, երբ տեղափոխվեց Ֆրանսիա, դարձավ ալմաստ մշակող։ Նրա մայրն ուներ իսպանական և պորտուգալական ծագում։ Նրա ծնողները Ֆրանսիա են տեղափոխվել 1904 թ.-ին, երբ վերջիններիս ծնողները դեմ էին այդ միությանը։
Մանուկ ժամանակ Լուի դը Ֆյունեսը իր ընկերներին հայտնի էր որպես «Ֆյուֆյու»։ Նա ոչ վատ խոսում էր ֆրանսերեն, իսպաներեն և անգլերեն։ Երիտասարդ ժամանակ զբաղվում էր նկարչությամբ և դաշնամուր էր նվագում։ Նա աշխատում էր քիչ վարձատրվող աշխատանքներում, որտեղից նրան հաճախ ազատում էին գործից։ Դրանից հետո նա դարձավ դաշնակահար՝ հիմանականում ջազ ոճի երգեր նվագելով Պիգալում։ Հաճախորդներն այնտեղ միշտ ծիծաղում էին, երբ Լուին ծամածռություն էր անում։
1936 թ.-ին Լուի դը Ֆյունեսն ամուսնացավ Ժերմեն Լուիզ Էլոդի Քարոյերի հետ։ Նրանք ունեցան մի որդի՝ Դանիելը։ 1942 թ.-ի վերջում նրանք ամուսնալուծվեցին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Փարիզի պաշարման ժամանակ Լուի դը Ֆյունեսը երաժշտական դպրոցում դաշնամուր էր դասավանդում, որտեղ էլ նա սիրահարվում է քարտուղարուհի Ժաննա Ավգուստին դը Բարթելեմեյ դը Մոպասան։ Ժաննան սիրահարվեց «փոքրիկ մարդուն, որը ջազ էր խաղում իբրև աստված»։ Նրանք 1943 թվականին ամուսնացան և միասին եղան 40 տարի՝ մինչև Լուի դը Ֆյունեսի մահը (1983)։ Նրանք ունեին երկու որդի՝ Փաթրիկը և Օլիվյեն։
Պատերազմի ավարտից հետո դը Ֆյունեսն իրեն փորձում է կինեմատոգրաֆում։ Մինչ այդ Լուի դը Ֆյունեսը սովորում էր Ռենե Սիմոնի դրամատիկական կուրսերում։ 1945 թ.-ին նա նկարահանվում է «Բարբիզոնյան գայթակղություն» ֆիլմում, որի ռեժիսորը Պան Ստելին էր։ Բայց փառքի հասնելու համար նա դեռ շատ երկար ճանապարհ ուներ։
1958 թ.-ին Լուի դը Ֆյունեսը ռեժիսոր Իվ Ռոբերի «Բռնված չէ, գող չէ» ֆիլմում մարմնավորեց գլխավոր հերոսին՝ որսագող Բլերոյին։ Այս ֆիլմը նրան մեծ ճանաչում բերեց։ Այս ֆիլմի լույս տեսնելուց հետո արտասահմանում նրան անվանում էին «Դոնալդ Դաք»։ Այս ֆիլմը Ռուսաստանում ավելի հայտնի է «Բլերո» անվան տակ։ 60-ականներին Լուի դը Ֆյունեսը մեծ ժողովրդականություն էր վայելում։ Նա տարեկան նկարահանվում էր երեք-չորս ֆիլմում։ Այս տարիներին նա նկարահանվեց Անդրե Յունեբելի «Ֆանտոմաս» եռագրությունում։ Ռեժիսորը հենց սկզբից պլանավորել էր նկարահանել Ֆանտոմասի մասին պատմող տասը ֆիլմ, բայց քանի որ ֆիլմն այնքան էլ ժողովրդականություն չէր վայելում, նա սահմանափակվեց ընդամենը երեք ֆիլմով և վերջին եղավ «Ֆանտոմասն ընդդեմ Սքոտլանդ Յարդի» ֆիլմը։
Նրա մյուս դերասանական գործերը, որոնցից են «Մեծ զբոսանք» և «Բերանբացը», գրկաբաց ընդունվեց աշխարհի ավելի քան տասը միլիոն հանդիսատեսների կողմից։ Նույն կերպ հանդիսատեսները շատ հավանեցին ժանդարմների մասին պատմող ֆիլմաշարքը։ 
Ինքը՝ Լուի դը Ֆյունեսն իր կարիերայի մասին ասել է «Ես չեմ ափսոսում իմ կարիերայի դանդաղ աճի համար։ Այդ դանդաղությունն ինձ օգնեց հիմնովին հասկանալ իմ մասնագիտությունը։ Երբ ես դեռ անհայտ էի, ես փորձում էի դետալներով, միմիկաներով և ժեստերով գեղեցկացնել իմ փոքր դերերը, որոնք տրվում էին ինձ։ Արդյունքում ես ձեռք բերեցի որոշ կատակերգական հմտություններ, առանց որի չէի կարողանա իմ կարիերան զարգացնել։ Դրա համար էլ եթե նորից հարկ լինի ամեն ինչ սկսել նորից, ես չէի հրաժարվի այս ճանապարհից։

1970-ականներին Լուի դը Ֆյունեսը մնում էր որպես Ֆրանսիայի ամենասիրելի ու ամենահայտնի դերասաններից մեկը։ Նա ակտիվորեն նկարահանվեց այս ժամանակահատվածում և 1973 թ.-ի մարտի 15-ին պարգևատրվեց Ֆրանասիայի ամենաբարձր պարգևով՝ Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանով։
1975 թվականին Լուի դը Ֆյունեսը միանգամից երկու ինֆարկտ տարավ։ Բժիշկների պնդմամբ դերասանը հեռացավ կինոյից և տեղափոխվեց իր Նանտից ոչ հեռու գտնվող XVII դարի առանձնատունը։ Այնտեղ դերասանը տարվել էր վարդեր աճեցնելով։ «Մեյան» ֆիրմայի կողմից աճեցված վարդի տեսակներից մեկը կոչվում է Լուի դը Ֆյունես, ի պատիվ մեծ դերասանի։
Բայց և այնպես դը Ֆյունեսը չկարողացավ հրաժարվել Կլոդ Զիդիի առաջարկից` նկարահանվելու «Թևիկը կամ տոտիկը» ֆիլմում։ Նկարահանումից հետո դերասանը փայլուն կերպով մասնակցեց նաև այլ ֆիլմերում։ «Ժանդարմը և ժանդարմուհիները» ֆիլմը եղավ դերասանի վերջին ֆիլմը։ Նա մահացել է 1983 թ.-ի հունվարի 27-ին՝ սրտի կաթվածից։
Դերասանն ունի երեք որդի՝ Օլիվյե դը Ֆյունեսը «Էր Ֆրանս» ավիաընկերության օդաչու է (հայրն ուզում էր, որ իր որդին դառնար պրոֆեսիոնալ դերասան, բայց տղան դեմ էր այդ որոշմանև և մի քանի ֆիլմերում նկարահանվելուց հետո թողեց դերասանական կարիերիան), Փաթրիկ դը Ֆյունես՝ մասնագիտությամբ բժիշկ և Դանիել դը Ֆյունես։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
1973 - Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի ասպետ
1980 - «Սեզար» կինոմրցանակ «Ժլատը» ֆիլմի համար


== Ֆիլմագրություն ==


=== Սկզբնական դերերը (հիմնականում փոքր դերակատարումներ) ===
1947 - «Վեց կորցրած ժամ» (Six heures à perdre)
1947 - «Վերջին ապաստարան» (Dernier refuge)
1948 - «Շրջագայություն անհայտի համար» (Croisière pour l'inconnu)
1949 - «Դյու Գեկլեն» (Du Guesclin)
1949 - «Առաքելություն Տանժիրում» (Mission à Tanger)
1949 - «Ես սիրում եմ միայն քեզ» (Je n'aime que toi)
1949 - «Լույս է ընծայվել» (Vient de paraître)
1949 - «Մի օրվա միլիոնատերները» (Millionnaires d'un jour)
1950 - «Ցտեսություն, պարոն Գրոկ» (Au revoir M. Grock)
1950 - «Մեր սերը հանգստյան օրեր չունի» (Pas de week-end pour notre amour)
1950 - «Իմ ընկեր Ստեֆանը» (Mon ami Sainfoin)
1950 - «Մի ոմն պարոն» (Un certain monsieur)
1950 - «Հաջող հանդիպում» (Rendez-vous avec la chance)
1950 - «Ադեմեյը սահմանագծի պահակակետում» (Adémaï au poteau-frontière)
1950 - «Առաջին մասնակցություն» (Prima comunione)
1950 - «Ապօրինի ժպիտ» (La rue sans loi)
1950 - «Խաղացողները» (Les joueurs)
1950 - «Ծղոտե սիրեկանը» (L'amant de paille)
1950 - «Կյանքը խաղ է» (La vie est un jeu)
1950 - «Հաճելի խելագարություն» (Folie douce)
1951 - «Զազրախոսության թագավորը» (Le roi du bla bla bla)
1951 - «Հասցեն անհայտ է» (Sans laisser d'adresse)
1951 - «Ալ վարդը» (La rose rouge)
1951 - «Բոնիֆիցիյ-սոմնաբուլա» (Boniface somnambule)
1951 - «Բիբի Ֆրիկոնտեն» (Bibi Fricotin)
1951 - «Նրանք հինգն էին» (Ils étaient cinq)
1951 - «Ուղևորություն դեպի Ամերիկա» (Le voyage en Amérique)
1951 - «Ազատ օր չկա պարոն մարզպետի համար» (Pas de vacances pour Monsieur le Maire)
1951 - «Հնդկահավը» (Le dindon)
1951 - «Թույն» (La Poison)
1951 - «Իմ կինը հիանալի է» (Ma femme est formidable)
1951 - «Սերը անձրևանոցի տակ» (Un amour de parapluie)
1951 - «Խանութը վաճառվում է» (Boîte à vendre)
1951 - «Երիտասարդ չեմպիոնները» (Champions Juniors)
1952 - «Յոթ մահացու մեղքեր» (Les sept péchés capitaux)
1952 - «Պարոն Լեգինյոն Սլաքավորը» (Monsieur Leguignon, lampiste)
1952 - «Ամուսնական գործակալություն» (Agence matrimoniale)
1952 - «Սերը մեղք չէ» (L'amour n'est pas un péché)
1952 - «Պարոն Տաքսի» (Monsieur Taxi)
1952 - «Հարգալից անբարոյականը» (La p... respectueuse)
1952 - «Պարոն Պեռլի փախուստը» (La fugue de Monsieur Perle)
1952 - «Նա և ես» (Elle et moi)
1952 - «Օրինապահ մարդու կյանքը» (La vie d'un honnête homme)
1952 - «Մեծ իշխանների շրջագայությունը» (La tournée des grands Ducs)
1952 - «Ութերորդ արվեստը և վարվելակերպը» (Le huitième art et la manière)
1953 - «Կորչի գրողի ծոցը առաքինությունը» (Au diable la vertu)
1953 - «Փարիզի ճնճղուկները» (Moineaux de Paris)
1953 - «Գիշերային գործընկերները» (Les Compagnes de la nuit)
1953 - «Անմեղները Փարիզում» (Innocents in Paris)
1953 - «Կապիտան Բոլվինը» (Capitaine Pantoufle)
1953 - «Ավագ աշակերտուհիների ննջասենյակը» (Dortoir des grandes)
1953 - «Թեթև և կարճ է հագնված» (Légère et court vêtue)
1953 - «Իմ եղբայրը Սենեգալից» (Mon frangin du Sénégal)
1953 - «Գիշերվա ասպետը» (Le chevalier de la nuit)
1953 - «Ծիծաղ» (Le rire)
1954 - «Պարոն Բարդի արտասովոր ցանկությունը» (L'étrange désir de Monsieur Bard)
1954 - «Հացը խոտի վրա» (Le blé en herbe)
1954 - «Եղբայրություն» (Fraternité)
1954 - «Խարդավանիչուհիները» (Les Intrigantes)
1954 - «Մադմուազել Նիտուշը» (Mam'zelle Nitouche)
1954 - «Տառապանքներ» (Tourments)
1954 - «Հելեն Մարիմոնի գաղտնիքը» (Le secret d'Hélène Marimon)
1954 - «Հավատացեք ինձ» (Faites-moi confiance)
1954 - «Բուլոնյան անտառի ծովահենները» (Les corsaires du Bois de Boulogne)
1954 - «Տղամարդկանց միայն այդ մասին չէ որ հետաքրքրվում են» (Les hommes ne pensent qu'à ça)
1954 - «Այդքան տարբեր ճակատագրեր» (Le mouton à cinq pattes)
1954 - «Ապրիլյան ձուկը» (Poisson d'avril)
1954 - «Ծառայողական աստիճան» (Escalier de service)
1954 - «Ընտանեկան տեսարան» (Scènes de ménage)
1954 - «Ա՜խ, այդ հիանալի բաքոսուհիները» (Ah! Les belles bacchantes)
1954 - «Հայրս, մայրս, սպասուհին և ես» (Papa, maman, la bonne et moi)
1955 - «Ինգրիդ՝ ֆոտոմոդելի պատմություն» (Ingrid - Die Geschichte eines Fotomodells)
1955 - «Պեպը օրենքներ է հաստատում» (Les pépées font la loi)
1955 - «Երկար ատամներ» (Les dents longues)
1955 - «Հայրս, մայրս, իմ կինը և ես» (Papa, maman, ma femme et moi)
1955 - «Խշխշոց» (Frou-Frou)
1955 - «Անտանելի պարոն Շատախոսը» (L'impossible Monsieur Pipelet)
1955 - «Հուսարները» (Les hussards)
1955 - «Առանց սահմանների աղջիկը» (Mädchen ohne Grenzen)
1955 - «Երբ Փարիզը մեզ ասեց» (Si Paris nous était conté)
1956 - «Բարի լույս, ժպիտ» (Bonjour sourire! )
1956 - «Հայրիկի հանցախումբը» (La bande à papa)
1956 - «Փողոցների օրենքը» (La Loi des rues)


=== Վաղ դերակատարումներ ===


=== Հայտնի դերակատարումներ ===


=== Ռեժիսուրա ===
1979 - «Ժլատը» (L'avare)


=== Սցենարիստ ===
1966 - «Պարոն Սեպտիմի ռեստորանը» (Le grand restaurant)
1967 - «Օսկար» (Oscar)
1969 - «Սառեցվածը» (Hibernatus)
1978 - «Ժանդարմները և այլմոլորակայինները» (Le gendarme et les extra-terrestres)
1979 - «Ժլատը» (L'avare)
1981 - «Ապուր կաղամբից» (La soupe aux choux)


== Ծանոթագրություններ ==