armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հեքիաթ ծեր մայրու մասին

Հեքիաթ ծեր մայրու մասին (ռուս.՝ Сказка о старом кедре), 1963 թվականի խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ անտառային հրդեհների վտանգների մասին, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Դեգտյարյովը «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։


== Սյուժե ==
Տայգայում աճում են շատ մայրիներ։ Բայց կա մի ծեր մայրի, որն ամենածերն է, ամենաբարձրը, ամենագլխավորը։ Այն հասկանում է թռչունների և կենդանիների լեզուն։  Տայգա դժբախտություն է գալիս. ամպրոպի ժամանակ կայծակը այրում է ծառերը, և Գեներալ-կրակը շարժվում է տայգայով։ Ծեր մայրին լուր է ստանում անտառային հրդեհի մասին և դիմում է անձրևին` խնդրելով փրկել տայգան։ Անձրև է տեղում, և կրակը հանգում է։ Բայց տայգայի մեծ տարածքն այրվում է։ Ծեր մայրին ուղարկում է իր թոռնիկներին` մայրու կոներին։ Նրանք լողում են աղբյուրի միջով և ցրում են մայրու սերմերը հրդեհված վայրերում։ Եվ հետզհետե սկսում է նոր անտառ աճել։


== Հեղինակներ ==
Սցենարի հեղինակ` Լյուդմիլա Զուբկովան
Ռեժիսոր և բեմադրող նկարիչ` Վլադիմիր Դեգտյարյով
Օպերատոր` Միխայիլ Կամենեցկի
Կոմպոզիտոր` Տ. Նազարովա
Հնչյունային օպերատոր` Գեորգի Մարտինյուկ
Տիկնիկավարներ` Վլադիմիր Պուզանով, Լև Ժդանով, Յուրի Նորշտեյն
Տիկնիկները և դեկորացիաները պատրաստել են` Վ. Կուրանով, Բորիս Կարավաև, Գենադի Լյուտինսկի, Վլադիմիր Ալիսով` Ռոման Գուրովի գլխավորությամբ
Ռեժիսորի օգնականներ` Արկադի Տյուրին, Վերա Գոկկե
Խմբագիր` Նատալյա Աբրամովա
Տնօրեն` Նատան Բիտման
Դերերը հնչյունավորել են` Ալեքսանդր Խվիլյա, Ալեկսեյ Գրիբով` հեղինակի տեքստը, Գեորգի Վիցին, Ելենա Պոնսովա, Սերգեյ Ցեյց, Յուլյա Յուլսկայա, Թամարա Դմիտրիևա, Իրինա Մազինգ, Ն. ՏարնովսկայաՆկարահանող խումբը ներկայացվախ է ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։


== Քննադատների արձագանք ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Հեքիաթ ծեր մայրու մասին» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Վլադիմիր Դեգտյարյով` Հայրենական կինոյի հանրագիտարան
1743

1743 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1743 թվականն է, 
XVIII դարի 43-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Ապրիլի 13 - Թոմաս Ջեֆերսոն, ԱՄՆ-ի 3-րդ նախագահ


== Մահեր ==
(9689) Ֆրյուդենտալ

(9689) Ֆրյուդենտալ (անգլ.՝ Freudenthal), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,608875 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2138 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0039 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1539,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,233897 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,46° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9689) Ֆրյուդենտալ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Չուբուր

Չուբուր (ռուս.՝ Чубур), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի մարզում։ Գետի երկարությունը 39 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Իգնացի Նիկորովիչ

Իգնացի Նիկորովիչ (լեհ.՝ Ignacy Nikorowicz, մարտի 10, 1866(1866-03-10), Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն - հուլիսի 1, 1951(1951-07-01), Կրակով, Kraków Voivodeship, Լեհաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն), հայկական ծագումով, լեհ բանաստեղծ թատերագիր և արձակագիր։
Յուզեֆ Նիկորովիչի որդին։


== Կենսագրություն ==
Իգնացի Նիկորովիչը իրավագիտություն և փիլիսոփայություն է ուսումնասիրել Լվովում, Կալկսբուրգում, Կրակովում, Վիեննայում և Փարիզում։ 1892 թվականից խմբագրել է «Շվիատ» թերթը։ 1894 թվականին  հիմնել է «Զագլոբա» շաբաթաթերթը։ Գրել և բեմադրել է լեհերեն և գերմաներեն թատերախաղեր։ «Զանգակահարը» պատմվածքը (1916) նվիրված է Հայոց Եղեռնին։ 1927 թվականին նշանակվել է Մարսելի լեհական հյուպատոս։ 1930 թվականին նրան շնորհվել է «Լվովի գրական մրցանակը»։
Թաղված է Կրակովի Ռակովիցկի գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործություններ ==
« Պանի Վավևսկա» (1904) կատակրգություն,
« Աղավնատանը» (1912) կատակրգություն,
«Մարդը այլ մոլորակից» թատերախաղ,
«Մարդը»  թատերախաղ,
«Պան Կիշոցկի» թատերախաղ,
« Բարոյականությունը ի սկզբանե» (1926) կատակերգություն,
« Սառը քամի» (1915) պատմվածք,
« Անմահ սիրեկանը» (1929) պատմվածք,
« Յան Կիսոցկի» (1910) վեպ,
« Ծիածանի դիմակով» վեպ։


== Գրականություն ==
Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, t. 7, str. 797, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1966.


== Ծանոթագրություններ ==


== Նշումներ ==
Սկազինցի

Սկազինցի (ուկրաիներեն՝ Сказинці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1559 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սկազինցի գյուղում բնակվում էր 484 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 268,89 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օրձիվեքի

Օրձիվեքի (իտալերեն՝ Orzivecchi), քաղաք Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում։ Բնակչությունը հասնում է 2286 մարդու։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39)030, իսկ փոստային ինդեքսը՝ 25030։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Չինաստանի ազգային թանգարան

Չինաստանի ազգային թանգարան (չին.՝ 中國國家博物館), թանգարան, երկրի խոշորագույն թանգարանը (70.000 մ.քառ) և  ամենաշատ այցելվող թանգարանն  աշխարհում։ Տեղակայված է Պեկինի Տյանանմեն հրապարակից դեպի արևելք։ Գտնվում է ՉԺՀ մշակույթի նախարարության  գերատեսչության  ներքո, նպատակ ունի պահպանել և հանրամատչելի դարձնել չինական արվեստն ու պատմությունը։


== Պատմություն ==

Թանգարանն իր մեջ ներառում է երկու այլ թանգարաններ, որոնք արդեն շինության տարածքում էին մինչև 2003 թվականի միացումը։ Դրանք էին Չինական հեղափոխութան թանգարանը՝ շինության հյուսիսային թևում, և հարավային թևում՝ Չինական պատմության ազգային թանգարանը։ Երկուսն էլ սկսել են գործել 1959 թվականից, երբ ՉԺՀ կազմավորման տասնամյակի առթիվ այս թանգարանների համար ստեղծվեցին առանձին շինություններ։ Այն ունի 313 մետր երկարություն, 149 մետր լայնություն և 40 մետր բարձրություն (4 հարկ)։ Շենքի ճակատը զարդարված է 11 սյուներով։


== Հավաքածուներ ==
Թանգարանում պահվում են ավելի քան 620.000 արժեքավոր ցուցանմուշներ, որոնք ընդգրկում են պետության ավելի քան 5000 տարվա պատմության։ Առանձին ցուցանմուշներ առնչություն ունեն  նախապատմական ժամանակաշրջանի հետ, օրինակ՝ 1.7 միլիոն տարվա հնություն ունեցող յունմոուսյան մարդը։
Ամենաարժեքավոր ցուցանմուշների շարքից արժե առանձնացնել հետևյալ նմուշները. զոհաբերության եռոտանի Դին՝ 3000 տարվա հնությամբ (Շանի դինաստիա) և 833 կգ քաշով, որը համարվում է անտիկ ժամանակաշրջանի խորորագույն բրոնզե նմուշն աշխարհում, գինու համար նախատեսված խորանարդաձև բրոնզե անոթ՝ զարդարված 4 ոչխարի գլուխների նկարներով (Շանի դինաստիա), ոսկեզօծ բրոնզե պիտակ՝ վագրի մարմի ձևով, (Ցինի դինաստիա), թաղման ծիսակարգերի նեֆրիտե կոստյում՝ ոսկյա ժապավենաթելով ((2000 տարեկան) Խանի դինաստիա) և մեծաքանակ հավաքածու եռագույն սան-ցայի (Թանի դինաստիա) և կերամիկական արտադրանքներ (Սունի դինաստիա)։


== Այլ կիրառում ==
Պեկինի կենտրոնական մասում գտնվելու պատճառով թանգարանի ճակատային մասը հաճախ օգտագործվում է ժամանակացույց տեղադրելու համար՝ թվարկելով ազգային կարևորություն ունեցող այս կամ այն միջոցառման սկիզբը։ Առաջին այսպիսի կիրառումը կապված էր 1997 թվականի Հոկոնգի գերիշխանության մասին։ Երկրորդը՝ Մակաոյի գերիշխանության մասին 1999 թ։ Իսկ երրորդ անգամ տեղադրված էր հետհաշվարկ՝ 2008 թվականի Օլիմպիական խաղերի մեկնարկի սկիզբը։ Այսպիսի վերջին կիրառումը կապված էր Expo 2010 միջազգային ցուցահանդեսի անցկացման հետ։


== Տես նաև ==
Արգելված քաղաք


== Ծանոթագրություններ ==
Recovery (երգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Recovery (այլ կիրառումներ)Recovery, բրիտանացի երգիչ, երգահան Ջեյմս Արթուրի երգը։ Թողարկվել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 9-ին։ James Arthur ալբոմի երրորդ սինգլն է։ Երգը գրավել է 19-րդ հորիզոնականը UK Singles Chart-ում և 40-րդ հորիզոնականը Irish Singles Chart-ում։


== Կենդանի կատարումները ==
Արթուրը երգը կատարել է Իքս-Ֆակտոր-ի ժամանակ, 2013 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։ Արթուրը դրա մասին ասել է, որ Իքս-Ֆակտորը իրեն հնարավորություն է տվել հասնելու իր երազանքին։


== Տեսահոլովակը ==
Տեսահոլովակը Յություբում հրապարակվել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 19-ին 04։03 տևողությամբ։ Այն նկարահանվել է Էմիլ Նավայի կողմից։


== Երգացանկ ==


== Վարկանշային աղյուսակ ==


== Հրապարակման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պալերակ

Պալերակ (ֆր.՝ Palairac), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 30 մարդ, բնակչության խտությունը` 1.67 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.93 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 125 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 38 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 21 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 11-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 10։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 52,4 %։ 11 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 8 անձ (5 տղամարդ և 3 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (2 տղամարդ և 1 կին)։ 10 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Վերահսկվող թմրադեղեր

Վերահսկվող թմրադեղեր (անգլ.՝ Controlled Drug), թմրադեղեր, որոնք մատչելի չեն, օրենքով սահմանված են ու դասակարգված (Ա, Բ, Գ - դասեր) և որոնք ունենալը կարող է հանցանք լինել։
Ա դասը ներառում է կոկաինը, հերոինը, քրակը, ԼՍԴ-ն և այլն։
Բ դասը՝ ամֆետամինները, կանեթը, կոդեինը և այլն։
Գ դասում ներառված են թմրադեղեր, որոնք մոտ են ամֆետամիններին, օրինակ՝ բենզֆետամինը։ Թմրադեղերի օգտագործումը կանոկարգվում է դեղերի կիրառման կանոններով։


== Ծանոթագրություններ ==
British Medical Association and the Royal Pharmaceutical Society of Great Britain (March 2010). British National Formulary. Edition 59
Royal Pharmaceutical Society of Great Britain: Guidance on changes in the management of Controlled Drugs. Accessed 2010-10-03
Դոմպիեր սյուր Շարանտ

Դոմպիեր սյուր Շարանտ (ֆր.՝ Dompierre-sur-Charente), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Բյուրի կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սենտ շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17141։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 495 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Դոմպիեր սյուր Շարանտ (ֆր.)
Ռոան Սեն Մարի

Ռոան Սեն Մարի (ֆր.՝ Roannes-Saint-Mary), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 979 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.69 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 35.36 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 450 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 120 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 9 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 620 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 505-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 115։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 81,5 %։ 505 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 476 անձ (260 տղամարդ և 216 կին)։ Գործազուրկ են եղել 29 անձ (14 տղամարդ և 15 կին)։ 115 անաշխատունակներից 41-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 52-ը` թոշակառուներ, իսկ 22-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Գորբաչի (գյուղ, Բոբրովիցայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳորբաչիԳորբաչի (ուկրաիներեն՝ Горбачі), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Գորբաչի գյուղում բնակվել է 374 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմել է 94,09 մարդ/կմ²։
Գյուղն առաջին անգամ հիշատակվել է 1939 թվականին։
Գորբաչի գյուղը գտնվում է Բոբրովիցայի կենտրոնից մոտ 18 կմ դեպի արևելք։ Բնակավայրի միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից 133 մ է։ Գյուղը գտնվում է բարեխառն մայրցամաքային կլիմայական գոտում։
Ազգային կազմը ներկայացնում են հիմնականում ուկրաինացիները, դավանանքային կազմը՝ քրիստոնյաները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իհարա Սայկակու

Իհարա Սայկակու (ճապ.՝ 井原西鶴, կանա いはら さいかく,1642[…], Nakatsu, Hidaka district, Վակայամա, Ճապոնիա - սեպտեմբերի 9, 1693(1693-09-09), Yariyamachi, Chūō-ku, Օսակա, Ճապոնիա), ճապոնացի գրող (արձակագիր, պոետ, դրամատուրգ)։


== Կենսագրություն ==
Իհարա Սայկակուն ծնվել է առևտրականի ընտանիքում։ Ճանապարհորդել է Ճապոնիայում։ Եղել է Դանրինի պոեզիայի դպրոցի հիմնադիր Նիսիյամի Սոինայի աշակերտը։ Ճամփորդությունների ընթացքում հավաքված պատմությունների հիման վրա ստեղծել է «Պատմություններ բոլոր գավառներից» (1685) և «Ճանապարհային թանաքաման» (1687) ժողովածուները։
1682 թվականին գրել է իր առաջին «Սիրուն տրված տղամարդը» վերնագրով վեպը (կամ «Տղամարդ, որն անհամեմատելի է սիրո կրքի մեջ»)։ Սրան հետևել են «Սիրուն տրված հինգ կանայք» (1686) և «Սիրո շրջապտույտներ» (1688) նովելների ժողովածուները։ «Մարտարվեստի փոխանցման գրառումներ» (1687) և «Հեքիաթ սամուրայների պարտքի մասին» (1688) ժողովածուներում գլխավոր հերոսները սամուրայներն են։ «Ճապոնիայի հավերժ գանձարան» (1688) և «Նվիրական մտքերն այն մասին, թե ինչպես լավ ապրել այս աշխարհում» (1692) ժողովածուների գլխավոր հերոսները քաղաքացիներն էին։ Սայկակուի մահից հետո լույս են տեսել «Սայկակուի հյուսած վերջին նախշը» (1694) և «Հին գրերի կույտ» (1696) ժողովածուները։
Իհարա Սայկակուն դարձել է արձակի նոր ուղղության հիմնադիրը` ուկիյոձոսի (浮世草子, «Գրքեր փոփոխական/ ներկայիս աշխարհի մասին»)։ Այս ուղղության հիմնական գաղափարներն են՝ անվստահելիության գիտակցումը, աշխարհի անցավոր ու փոփոխական լինելը, դրանում հուսալի և հավերժական ինչ-որ բանի բացակայությունը։
Մերկուրի մոլորակի մեկ խառնարան անվանվել է Սայկակուի պատվին։


== Ռուսերեն թարգմանություններ ==
Ихара Сайкаку. Пять женщин, предавшихся любви. СПб.: Азбука, 2000. ISBN 5-267-00249-6, 978-5-267-00249-3
Ихара Сайкаку. Избранное. Пер. с яп. Вст. статья Е. Пинус. Сост. И. Львовой. М.: Художественная литература, 1974.-400 с.
Ихара Сайкаку. Новеллы. М., 1959.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Иваненко Н. Г. Ихара Сайкаку и его сборник новелл «Эйтайгура». // Историко-филологические исследования. М., 1967.
Григорьева Т. П. Японская художественная традиция. М., 1979.- 368 с. По именному указателю.
Hibbett H. (1959). The Floating World in Japanese Fiction. Vermont, Japan: Charles E. Tuttle Company. ISBN 0-8048-1154-7.
John K. Gillespie, ed. (1993). Japan: A Literary Overview. New York: Council on National Literatures. ISBN 0-918680-23-9.
Haruo Shirane, ed. (2002). Early Modern Japanese Literature: An Anthology, 1600—1900. New York: Columbia University Press. ISBN 0-231-10990-3.


== Արտաքին հղումներ ==
Редько Т. И. «Прозаическое творчество Ихара Сайкаку»
Ալբախինգ

Ալբախինգ  (գերմ.՝ Albaching), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիայի վարչական կենտրոնին։ Մտնում է Ռոզենհայմ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1627 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական)։ Զբաղեցնում է 18,15 կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 87 186։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Լոթայ Ցերինգ

Լոթայ Ցերինգ (ձոնգքհա՝ བློ་གྲོས་ཚེ་རིང, մայիսի 10, 1969(1969-05-10), Թհիմփհու, Բութան), բժշկական կրթությամբ բութանցի քաղաքական գործիչ, որն այժմ երկրի վարչապետն էր, այդ պաշտոնին է 2018 թվականի նոյեմբերի 7-ից։ 2018 թվականի մայիսի 14-ից եղել է Բութանի միացյալ կուսակցությունների նախագահը` Բութանի ազգային ասամբլեայի 2018 թվականին կայացած ընտրություններում ամենաշատ ձայներն ստանալու արդյունքում։


== Կյանքի և կրթության վաղ շրջան ==
Ծնվել է 1969 թվականին, Տխիմպխու նահանգի Դալուխա ավանի Մևանգ գյուղում, հասարակ ընտանիքում։
Կրթությունը ստացել է Պունախի միջնակարգ դպրոցում և Շերուբցե ուսումնարանում։ Այնուհետև սովորել է Բանգլադեշի Դաքքայի համալսարանին կից Մայմանսինգխ բժշկական ուսումնարանում, 2001 թվականին դառնալով գիտությունների բակալավր։ 2007 թվականին Վիսկոնսին նահանգի (ԱՄՆ) բժշկական ուսումնարանում Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության շնորհիվ ուրոլոգիա է ուսումնասիրել։ Բութան վերադառնալուց հետո եղել է երկրի միակ գործող ուրոլոգը։ 2010 թվականին Սինգապուրի ընդհանուր մասնագիտական հիվանդանոցում և Ճապոնիայի Օկայամա համալսարանում էնդոուրոլոգիայի դասնթացների է մասնակցել։ 2014 թվականին Ավստրալիայի Կանբերայի համալսարանում ստացել է աշխատանքի կառավարման մագիստրոսի աստիճան։


=== Անձնական կյանք ===
Լոթայ Ցերինգը ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։ Մոնգարա իվանդանոցում աշխատելու ժամանակ որդեգրել է մեկ աղջիկ և մեկ տղա։


== Մասնագիտական կարիերա ==
Լոթայ Ցերինգը Տխիմպխուի ազգային հոսպիտալում աշխատել է որպես վիրաբույժ, նաև 11 տարի եղել է ուրոլոգիայի խորհրդատու Տխիմպխույի ազգային հոսպիտալում։ Թագավորական քաղաքացիական ծառայության հանձնաժողովին վճարել է մոտ 6,2 միլիոն նգուլտրում քաղաքականությամբ զբաղվելու համար և թողել է բժշկությունը։


== Քաղաքական կարիերա ==
2013 թվականին մասնակցել է Բութանի ազգային ասամբլեայի ընտրություններին, բայց իրենց կուսակցությունը չի անցել հաջորդ փուլ։ 2018 թվականին Լոթայ Ցերինգը ստացել է 1155 ձայն և ընտրվել է Բութանի միացյալ կուսակցությունների նախագահ` խորհրդարանական ընտրություններից ընդամենը 5 ամիս առաջ։
2018 թվականին Բութանի ազգային ասամբլեայում ընտրվել է որպես Բութանի միացյալ կուսակցությունների ներկայացուցիչ հարավային Տխիմպխույի շրջանից և ստացել է 3662 ձայն։ 2018 թվականի մայիսի 14-ին իր կուսակցությունը առաջին անգամ է հայտնվել Ազգային ասամբլեայում, ստանալով առավելագույն տեղերը, իսկ Լոթայ Ցերինգը դարձել է երկրի վարչապետ։


== Վարչապետ ==
2018 թվականի նոյեմբերի 7-ին վարչապետի պաշտոնում փոխարինել է Ցերիգ Տոբգային և որպես Բութանի ժողովրդավարության կողմից ընտրված վարչաապետ անցել է երդման արարողությունը։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 27 ին երեք օրով այցելել է Հնդկաստան, որն էլ եղել է իր առաջին արտասահմանյան ուղևորությունը վարչապետի պաշտոնում։ 2018 թվականի նոյեմբերի 3-ին Լոթայ Ցերինգը նախարարների աշխատասենյակում նշանակումներ է հայտարարել։


== Մրցանակներ ==
1991 թվականին պարգևատրվել է հայր Ուիլյամ Մակեյի ոսկե մեդալով` Շերուբցեում ունեցած ակադեմիական հաջողությունների համար։
2005 թվականին Դալայ լամա XIV-ը պարգևատրել է «Կարեկցանքի անսխալ հերոս» պարգևը։
2017 թվականին թագավոր Ջիգմե ԿԽեսար Նամգյալ Վանգչուկի կողմից պարգևատրվել է Druk Thuksey  շքանշանով` «մեր թագավորին, մեր երկրին և մեր ժողովրդին անձնուրացաբար ծառայելու համար»։
2018 թվականին Ջիգմե ԿԽեսար Նամգյալ Վանգչուկի թագավորի կողմից կաբնի է ստացել։


== Ծանոթագրություններ ==
Իգուանա

Իգուանա (անգլ.՝ /ɪˈɡwɑːnə/ իսպ.՝ [iˈɣwana]), խոտակեր մողեսների տեսակ է, որոնք բնիկ են Մեքսիկայի արևադարձային տարածքներում, կենտրոնական Ամերիկայում, Պոլինեզիայի մի քանի կղզիներում, որոնցից են Ֆիջին և Տոնգան և Կարիբյան կղզիները։
Այս տեսակը հայտնաբերվել է 1768 թվականին ավստրացի բնագետ Ժոզեֆ Նիկոլա Լաուրենտին և նշվում է նրա գրքերում՝ Specimen Medicum, Exhibens Synopsin Reptilium Emendatam cum Experimentis circa Venena։ Տարբերակված են 2 տարատեսակներ, որոնք ընդգրկված են Իգնուանա տեսակում․ կանաչ իգուանա, որը տրված տարածքներում հայտնի ընտանի կենդանի է, և փոքր անթիլյան իգուանա, որը բնիկ է Փոքր Անթիլյան կղզիներում։
Իգուանա անվանումը եկել է իսկական Թաինո անվան տարատեսակից՝ Իվանա։
Այս 2 տարատեսակները ներառված են, ինչպես նշվեց, Իգուանա տեսակում, որն էլ ընդգրկված է Իգուանա ընտանիքում։


== Կենսաբանություն և հոգեբանություն ==
Մարմնի երկարությունը կարող է հասնել 1,5 մ-ից մինչև 1,8 մ` պոչով։ Ունի ստորին ծնոտի ծալքեր (Դյուլափ), մի շարք կռնակներ, որոնք տարածվում են մինչև պոչը, «երրորդ աչք» գլխում։ Այս լուսազգայունը օրգանը (պարիենտալ աչք), տեսանելի որպես գունատ լայն թեփուկ գլխի վերևում։ Վզի ներքևում կան փոքր թեփուկներ, որոնք կոչվում են թմբիկավոր թեփուկներ։ Սրանք բազմագույն են, տեսանելի են մոտիկից։ Ունի լայն կլոր թեփուկներ այտերի վրա, որոնք հայտնի որպես Սուբիմատիկ վահան։
Իգուանաները  հիանալի տեսողություն ունեն, կարող են տեսնել ստվերը և լույսը ու տարբերակել դրանք, ճանաչել առարկաներ հեռվից։ Աչքերը նրանց օգնում են խիտ անտառում ուտելիք գտնելուց։ Նրանք նաև օգտագործում են վիզուալ ազդանշաններ՝ տեսակակիցների հետ հաղորդակցվելու համար։
Տիպանիումը՝ իգուանաների թմբկաթաղանթը, գտնվում է սաբտիմանիկ վահանի և աչքի միջև։ Իգուանաներ նկատելը սովորաբար դժվար է, քանի որ նրանք հարմարվում են միջավայրի գույներին՝ գիշատիչներից խուսափելու համար։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Խորհուրդ է տրվում ==
Frost, D.E. and R.E. Etheridge (1989) A Phylogenetic Analysis and Taxonomy of Iguanian Lizards (Reptilia։ Squamata). Univ. Kansas Mus. Nat. Hist. Misc. Publ. 81
Frost, D.R., R. Etheridge, D. Janies and T.A. Titus (2001) Total evidence, sequence alignment, evolution of Polychrotid lizards, and a reclassification of the Iguania (Squamata։ Iguania). American Museum Novitates 3343։ 38 pp.
Աղ դրած վարունգ

Աղ դրած վարունգ, վարունգից և տարատեսակ համեմունքներից պատրաստված ուտեստ։ Սլավոնական և գերմանական (Salzgurken) խոհանոցների ավանդական ուտեստներից մեկն է։


== Աղում ==

Աղելու համար վարունգները տեսակավորվում են ըստ մեծության, հասած լինելու և տեսակի։ Աղ դնելու համար ավելի հարմար են սև բշտիկներով վարունգները, սպիտակ բշտիկներով վարունգներն օգտագործվում են թարմ վիճակում։ Առանձնահատուկ նրբախորտիկ է համարվում մատղաշ, աղի վարունգը, որի կեղևը բարակ և ձիգ է՝ առանց փուչ և փափկած տեղերի։
Պատրաստումը տեղի է ունենում հետևյալ կերպ. վարունգները տեղափոխում են աղաջրի մեջ և փայտյա տակառների մեջ պահում են մի քանի շաբաթից մինչև մի քանի ամիս։ Բացի կերակրի աղից, աղաջրի մեջ ավելացնում են համային հավելումներ, որոնք փոփոխվում են՝ կախված բաղադրատոմսից՝ սխտոր, սամիթ, սև պղպեղ, սև հաղարջի, բալի, կաղնու, սովորական կծվիչի և այլ տերևներ։
Վարունգները, որոնք դեռ նոր են հասցրել աղիանալ, կոչվում են թեթև աղը դրած։ Ավելի երկար աղադրման դեպքում տեղի է ունենում խմորում՝ կաթնաթթվի ձևավորման գործընթաց։


== Պահպանում և պահածոյացում ==
Գրեթե մինչև 20-րդ դարի վերջը վարունգը ձմռան համար պահպանում էին փայտյա տակառներում (կադուշկաներում), որոնք մի քանի փութ տարողունակ էին։ Մեր օրերում վարունգը պահածոյացնում են ապակյա բանկաներում՝ 1-ից մինչև 5 լիտր տարողությամբ։


== Կիրառում ==
Աղ դրած վարունգը կարելի է ուտել առանց լրացուցիչ մշակման։ Այն ուտում են ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ կտրտած վիճակում տարբեր ուտեստներին՝ աղցաններին, ապուրներին, սոլյանկային ավելացնելով։
Տարածված կարծիքի և կարծրատիպի համաձայն՝ հանդիսանում են ավանդական ռուսական ակրատ՝ օղու համար։
Վարունգի աղաջուրը նաև կիրառվում է ուտեստներ պատրաստելիս։ Այն կալյայի հիմքն է, ավելացվում է աղ դրած վարունգով ապուրի՝ աղապուրի մեջ՝ որպես բաղադրատոմսի անքակտելի մաս, ինչպես նաև մի քանի սոլյանկաների մեջ։ Դրա հիման վրա պատրաստում են սոուսներ և աղցանային ամոքունքներ։ Ռուսական և ուկրաինական կենցաղում գոյություն ունի ավանդույթ՝ խնջույքից հետո աղաջուրն օգտագործել որպես խումարից դուրս գալու միջոց, ինչը նպաստում է օրգանիզմից հեռացնել ալկոհոլային թունավորման արգասիքները։


== Տես նաև ==
Վարունգ
Սոլյանկա
Թթու դրած կաղամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.hajany.com/clanky/recepty/rychlokvasky---kvasaky---mocaky.html
http://www.dobra-kucharka.cz/kucharka.4/okurky-kvasaky-recept.9416.html Archived 2012-08-14 at the Wayback Machine.
http://www.zenax.cz/recept_kvasaky_698.htm
http://jakuvarit.cz/kvasaky/(չաշխատող հղում)
Watch (երգ, Բիլլի Այլիշ)

«Watch», ամերիկացի երգչուհի Բիլլի Այլիշի երգը նրա դեբյուտային Don’t Smile at Me ալբոմից (2017)։ Մինի ալբոմից երրորդ սինգլ, որը թողարկվել է 2017 թվականի հունիսի 29-ին։


== Տեսահոլովակ ==
2017 թվականի սեպտեմբերի 18-ին թողարկվել է պաշտոնական տեսահոլովակը։


== Հավաստագրումներ ==


== &Burn ==

«&Burn», Բիլլի Այլիշի և Վինս Սթեյփլսի երգը Այլիշի «Don’t Smile at Me» դեբյուտային մինի ալբոմի ընդլայնված հրատարակության համար։ Դա «Watch» սինգլի ռեմիքս տարբերակն է։


=== Հավաստագրումներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 5


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Դեկտեմբերի 25 — Ծնվել է Հիսուս Քրիստոսը։ Ճշտգրիտ ամսաթիվն անհայտ է։


== Մահեր ==
Կազացկոե (ավան, Պեսչանկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿազացկոեԿազացկոե (ուկրաիներեն՝ Козацьке), ավան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պեսչանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կազացկոե ավանում բնակվում էր 57 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,584 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 97,6 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Հանգարան

Հանգարան (ասում են նաև հանգաբառարան, կամ հակադարձ՝ շրջուն բառարան), բառարանի տեսակ. բառացանկը չի հետևում այբբենական սովորական կարգին (ձախից աջ՝ ըստ սկզբնատառերի), այլ դասավորվում է հակառակ կողմից՝ ըստ վերջնատառի, հանգերի այբբենական՝ աջից ձախ գնացող կարգի։
Նախկինում այսպիսի բառարաններ մեծ մասամբ կազմում էին բանաստեղծներին օգնելու նպատակով, որպեսզի նրանք նմանահանգ բառերը հեշտ գտնեն. այժմ դրանց գործառությունը, դերը մեծացել ու ընդլայնվել է։ Դրանք հատկապես պետք են գալիս մեքենական թարգմանության բնագավառում, նաև՝ լեզվաբանական որոշակի դիտարկումներ իրացնելիս։
Այս տիպի բառագրքույկները երևան եկան 19-րդ դարում։ Կարելի է նշել, օրինակ, Խորեն Գալֆայանի «Յանգարան կամ բառգիրք յանգաց հայկազեան լեզուի» (Թեոդոսիա, 1862), որը պարունակում է շուրջ 12 հազար բառ, Պ. Խ. Թերզյանի «Յանգարան նոյնաձայն և նոյնահանգ բառերու» (Պոլիս, 1905), Խ. Աթանասյանի «Հանգարանը» (Բեյրութ, 1961), ՀԽՍՀ ԳԱ և համալսարանի հաշվողական կենտրոնի (հեղինակային կոլեկտիվ) կազմած «Հայոց լեզվի հանգաբառարանը» (Երևան, 1976)։ Վերջինս պարունակում է շուրջ 42 հազար բառ։


== Աղբյուրներ ==
Հ. Զ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1987, էջ 350։
Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, 1975, էջ 168։
Հռոդոսի ամրոց

Հռոդոսի ասպետների մեծ վարպետի պալատ կամ պարզապես՝ Հռոդոսի ամրոց (հունարեն՝ Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου), միջնադարյան Հռոդոս քաղաքի գլխավոր պաշտպանական ամրությունը, որտեղ հանգրվանել է Հիվանդախնամների հոգևոր ասպետական միաբանության մեծ մագիստրը։ Ներկայումս այն ներառված է Հունաստանում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում որպես միջնադարյան ամրոց, բացօթյա սրճարան և Հռոդոս կղզու զբոսաշրջային գլխավոր այցեքարտ։
Ամրոցը կառուցվել է միջնադարյան ժամանակահատվածում՝ կղզի մուտք գործած Հիվանդախնամների միաբանության ասպետների կողմից։ Իսլամադավան արաբների կողմից Երուսաղեմի վերստին գրավումից հետո Հիվանդախնամները հաստատվում են ամրոցում և ապա տեղափոխվում Մալթա։ Այդ շրջանի պատմիչների հավաստմամբ՝ Հռոդոսի ամրոցը եղել է ժամանակի ամենաանառիկ և վեհաշուք քրիստոնեական շինություններից մեկը տարածաշրջանում։ Ասպետական միաբանություններն ամրոցի անառիկությունը մուսուլմանների հարձակումներից կարողանում են պահպանել ոչ ավելի քան 213 տարի։


== Պատմություն ==
Հարկ է նշել, որ ամրոցը 1444 և 1480 թվականներին հերոսական դիմադրություն է ցույց տվել և կղզու տարածքից դուրս մղել քոչվոր եգիպտաբերբերական ցեղերին։ Պատմական փաստերը վկայում են, որ Հռոդոսի ամրոցը պաշարվել է Կոստանդնուպոլսի անկումից 70 տարի անց։ Ամրոցն ունեցել է լավ զարգացած ներքին պաշտպանական ենթակառուցվածքներ, ինչպես նաև դժվարանցանելի տեղագրություն։
Ամրոցը գրավելու հերթական փորձը կատարում են 1480 թվականին Հռոդոս ներխուժած և կղզին պաշարած թուրքերը, որոնք խոշոր պարտություն կրելով կարճ ժամանակ անց լքում են կղզին։ Ըստ ավանդության՝ թուրքերի փախուստի պատճառներից մեկն ամրոցի պատերից կախված Քրիստոսի պատկերով դրոշներներն էր։ Իսլամն արգելում էր պատկերել մարդուն, և դա շատ զավեշտալի տեսարան էր թուրքերի համար։
1520 թվականին Հռոդոսը վերստին հայտնվում է թուրքական ներխուժման վտանգի տակ։ Դրանից առաջ դեպի Հռոդոս թուրքական արշավանքը հետաձգվել էր Օսմանյան կայսրության սուլթան Մեհմեդ II-ի մահվան պատճառով։ Գիտակցելով այս ամենը՝ կղզում իրենց իշխանությունը վայելող հիվանդախնամները Իտալիայից Հռոդոս են հրավիրում հայտնի մագիստր Ֆաբրիցիո դել Կարետտոյին, ով իր խմբով գրեթե ամբողջությամբ վերանորոգում է ամրոցի վնասված ենթակառուցվածքները։ Այնուամենայնիվ, անգամ այս հանգամանքը կղզաբնակներին չի ազատում թուրքական արշավանքից։ Օսմանյան թուրքերը կղզի ներխուժում են 1522 թվականին և սկսվում է Սուլեյման I-ի հարյուրհազարանոց բանակի վեցնամյա պաշարումը։
Արդյունքում՝ ամրոցն ընկնում է, իսկ շուտով ամբողջ կղզին գրավվում է թուրքերի կողմից։ Հռոդոսը Օսմանյան կայսրության կազմում մնացել է մինչև 1912 թվականը, այնուհետև անցել Իտալիային։ 1856 թվականին ամրոցը վնասվել է աղետալի պայթյունի հետևանքով։ Իտալական վարչակարգի օրոք այն 1930 թվականին վերակառուցվել է՝ Բենիտո Մուսոլինիի հրամանագրով։ 1948 թվականին Հռոդոսն անցել է Հունաստանին։


== Տես նաև ==
Կուլես ամրոց
Հռոդոսի պաշարում


== Ծանոթագրություններ ==
Արգոնավորդներ

Արգոնավորդներ (հին հունարեն՝ Ἀργοναύται, առաջացել է հունարեն Αργώ (Արգո) բառից, նշանակում է Արգո նավով նավողներ), հույն հերոսներ որոնք արշավել են Կոլխիս, կախարդական խոյի ոսկե գեղմի հետևից։
Արգոնավորդների մասին առասպելն ստեղծվել է նախահոմերյան շրջանում, բայց մեզ է հասել մ.թ.ա. 5–րդ դարում բանաստեղծ Պինդարոսի մշակմամբ։ Առասպելում նկարագրված դեպքերը կատարվել են Տրոյական պատերազմից մեկ սերունդ առաջ։ Թեսալական Իոլկոս քաղաքում Պելիասը վտարում է թագավորին և խորթ եղբայր Էսոնին որդու՝ Յասոնի հետ։ Պելիասը վախենալով որ Յասոնը չափահաս դառնալով կպահանջի իրեն պատկանող թագավորությունը, հրամայում է, որ նա Այետեսի թագավորությունից Հելլադա վերադարձնի կախարդական խոյի ոսկե գեղմը։ Ոսկե գեղմը գտնվում է Էայի սրբազան պուրակում և պահպանում է վիշապը։ Յասոնը պատրաստվում է արշավանքի, որին մասնակցելու համար գալիս են հերոսներ Հունաստանի տարբեր մարզերից։ Արշավանքի մասնակիցների ցուցակը տարբեր է անտիկ հեղինակների մոտ, բայց հերոսների թիվը եղել է մոտավորապես 50, նավի թիակների թվին համապատասխան։ Առասպելի՝ ամբողջ Հունաստանում տարածվելուն զուգընթաց արգոնավորդների թվում ներգրավվում են նոր հերոսներ, որոնց մեջ էին Օրփեոսը, Հերակլեսը, Ամփիարաոսը, Բորեադները, Կաստորը, Պոլիդևկեսը, Մելեագրոսը, Տիդևսը, Թեսևսը և ուրիշներ։ Հերոսները Արգոսի ղեկավարությամբ և Աթենասի օժանդակությամբ կառուցում են «Արգո» նավը և նավում հեռավոր Էա։ Արգոնավորդների երթուղին անցնում է Իոլկոսից Լեմնոս, այնուհետև Սամոթրակե կղզի, Հելլեսպոնտոս դոլլոների երկիր, որտեղ հերոսներին ցնծությամբ ընդունում է Կիզիկոս թագավորը։ Կիոս քաղաքի մոտ Հիլասին նիմփաները տանում են գետի հատակը։ Հերակլեսը գնում է իր սիրելիին փնտրելու և ետ է մնում արգոնավորդներից։ Բութանիայում բեբրյուկների թագավոր Ամիկեսը բռնքամարտի է հրավիրում արգոնավորդներին և սպանվում Պոլիդևկեսի կողմից։ Թրակիական Սալմիդեոս քաղաքում Բորիադները կույր ծերունի Փինևսին ազատում են Հարպիաներից, որոնք պղծում էին նրա կերակուրը։ Ի նշան շնորհակալության Փինևսը խորհուրդ է տալիս խուսափել Սիմպլիգատներ կոչվող շառժվող ժայռերից, որոնք ճզմում էին իրենց արանքով անցնող նավերին։ Արգոնավորդները այցելում են ամազոնուհիների երկիրը, այնուհետև Արեսի կղզին, որտեղ օթևանում էին Ստիմփալոսյան թռչունները, որոնք նետասլաք արձակում էին իրենց պղնձե փետուրները։ Արգոնավորդներին միանում են նաև Փռիկսոսի որդիները։ Հասնելով Կոլխիս Յասոնը Այետեսից պահանջում է ոսկե գեղմը։ Թագավորը համաձայնվում է և պայման դնում. որ Յասոնը սանձահարի բոց արտաժայթքող և պղնձե կճղակներ ունեցող ցուլերին, հերկի ռազմի աստված Արեսի դաշտը և այնտեղ ցանի վիշապի ատամներ։ Այդ ատամներից ծնվում էին ռազմիկներ պատրաստ հարձակվելու Յասոնի վրա։ Այետեսը դրանից հետո դարձյալ հրաժարվում է ոսկե գեղմը հանձնել հերոսներին։ Յասոնը և Մեդեան սպանում են վիշապին և գեղմին տիրելով նավում են դեպի Հունաստան։
Արգոնավորդների մասին առասպելի կերպարները ներշնչել են Եվրիպիդեսին («Մեդեա» ողբերգությունը) և Սենեկային։ Առասպելը լայնորեն օգտագործվել է կերպարվեստում։


== Աղբյուրներ ==
Բուդյակի

Բուդյակի (ռուս.՝ Будяки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մեծ Լիպնյա

Մեծ Լիպնյա (ռուս.՝ Большая Липня), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կլյազմա գետի ձախ ափում՝ 404 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 55 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կլյազմա գետն է։ Գետի ենթաավազանը Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010300712110000031771
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110003177
Ավազանի կոդը - 09.01.03.007
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պրեոբրաժենովկա (այլ կիրառումներ)

Պրեոբրաժենովկա, կարող է վերաբերել՝

Պրեոբրաժենովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Պրեոբրաժենովկա - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրովսկի շրջանի կազմում։
Սին (այլ կիրառումներ)

Սին, կարող է վերաբերել.

Սին - քաղաք Խորվաթիայի հարավային մասում։ Բնակչությունը կազմում է 11478 մարդ (2011):
Սին - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։ Գտնվում էր Օրիանաբա լեռան հյուսիսարևելյան լանջին, Ալաշկերտ քաղաքից 36 կմ հարավ-արևմուտք։
Ջապանա

Ջապանա (վրաց.՝ ჯაპანა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 50 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լանչխութից հեռու 12 կմ։ Շրջակայքում կան երեք լճեր՝ Ջապանա, Մեծ Նարոնալ և Փոքր Նարիոնալ։ Դրանց տարածքով ժամանակին հոսել է Ռիոն գետը, և լճերը մնացել են նրա հունի երկայնքով։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 306 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Լանչխութի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին, գյուղում գտնվում է հերթական կայարանը։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։


== Կառույցներ ==
Գյուղում կա միջնակարգ դպրոց և 3 ուղղափառ եկեղեցի։ Ջապանայում գտնվում է միջնադարյան ամրոց։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանյո Տահի

Ֆրանյո Տահի  (խորվ.՝ Franjo Tahy, 1526, անհայտ - 1573, անհայտ), հունգարական ծագումով խորվաթ ազնվական Տահի տոհմից, թագավորի խորհրդական։


== Կենսագրություն ==
Ֆրանոն պատկանում էր Տախիների մեծ ընտանիքին, որը հունգարական ծագում ուներ և սեփականություն ձեռք բերեց Սլավոնիայում արդեն 15-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Նրա հայրը՝ Յանոշ Տախին, 1524-1525 թվականներին խորվաթ-սլավոնական արգելքի տակ էր։ Ֆրանոն տասը տարեկան էր, երբ հայրը մահացավ։ Երիտասարդ տարիքից մասնակցել է թուրքերի հետ մարտերին։ Նա ղեկավարում էր կայսերական բանակը Հունգարիայի թագավորության հարավում։ Նա դարձավ թագավոր Ֆերդինանդ I-ի և Հունգարիայի թագավորական հեծանվորդի խորհրդականը։ Իր ռազմական նվաճումների շնորհիվ նա հզոր աջակցություն ուներ Հաբսբուրգների կողմից և կապված էր նաև Խորվաթիայի հզոր ընտանիքների հետ։ Նրա կինը Ելենա Զրինին էր՝ կայսերական բանակի հրամանատար Միկլոշ Զրինիի քույրը։ 16-րդ դարի կեսերին թուրքերը գրավեցին Հունգարիայի և Սլավոնիայի Թախի կալվածքները։ 1564 թվականին նա Բաթորիի ընտանիքից գնեց Ստուբիցայի կալվածքի կեսը։ Այս կալվածքում հողային վեճերի պատճառով նա բախվեց Հենինգ ընտանիքի, կալվածքի մյուս կեսի սեփականատերերի և գյուղացիների հետ, ովքեր խնդրեցին Տաքսին լքել կալվածքը։ Ֆրանյոն հրաժարվում էր լքել կալվածքը և վատ էր վարվում իր գյուղացիների հետ։ Նրա գործողություններով տեղի են ունեցել երեք գյուղացիական ապստամբություններ (1567–1568, 1571–1572 և 1573 թվականներ)։ Ապստամբությունը ճնշելու ժամանակ Տաքսին ծանր հիվանդացավ, բայց այնուամենայնիվ շարունակեց հալածել գյուղացիներին։ Այդ պահին նա պատվիրեց իր համար տապանաքար, որն այսօր պահվում է Օրշիչ ամրոցի 1573 թվականի գյուղացիական ապստամբության թանգարանում։ 1573 թվականին Ֆրանոն Տաքսին մահացավ և թաղվեց Դոնյա Ստուբիցայի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Franjo Tahy — kupac Stubičkog Golubovca 1564. godine Archived 2021-04-11 at the Wayback Machine.
Նովայա Կազանկովկա

Նովայա Կազանկովկա (ռուս.՝ Новая Казанковка, բաշկիրերեն՝ Яңы Казанковка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 225 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրիշտոպովսկոե

Կրիշտոպովսկոե (ուկրաիներեն՝ Криштопівське), ավան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրիշտոպովսկոե ավանում բնակվում էր 144 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,64 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 225 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Շարաբիձեեբի (Խելվաչաուրի շրջան)

Շարաբիձեեբի (վրաց.՝ შარაბიძეები), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խելվաչաուրի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1019 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրեա Ջեյմս

Անդրեա Ջեյմս (անգլ.՝ Andrea James, հունվարի 16, 1967(1967-01-16), ԱՄՆ), ամերիկացի կինեմատոգրաֆիստ և ԼԳԲՏ իրավունքների շարժման ակտիվիստ։ Ջեյմսը մեծացել է Ինդիանա նահանգում։ Կրթություն է ստացել Ուաբաշ քոլեջում և Չիկագոյի համալսարանում։ Քոլեջից հետո Ջեյմսը տասը տարի աշխատել է Չիկագոյում։ 1996 թվականին ստեղծել է «Transsexual Road Map» կայքը, իսկ ավելի ուշ՝ «HairFacts» և «HairTell» կայքերը։ Ջեյմսը Boing Boing-ի համար գրել է The Advocate-ը, The Huffington Post-ը և The Atlantic-ը։ 2003 թվականին Ջեյմսը տեղափոխվել է Լոս Անջելես և հեղինակ ու դերասանուհի Կալպուրնիա Ադամսի հետ հիմնադրել է Deep Stealth Productions-ը։ Ամբողջովին տրասգենդերային մասնակիցներով նրանք մասնակցել են Եվա Էնսլերի «Վագինի մենախոսությունները» պիեսի առաջին բեմադրության ստեղծմանը։ 2005 թվականին հայտնվել է «Տրանսամերիկա» ֆիլմում և սովորեցրել է կինոաստղ Ֆելիսիտի Հաֆմանին։ Աշխատել է ուրիշ տրանսգենդեր կանանց հետ, այդ թվում՝ Լին Քոնվեյի և Դեիրդե Մաքլոսկիի հետ, տրանսգենդեր մարդկանց ակադեմիական շահագործումը դադարեցնելու համար։
Ջեյմսը գրել կամ համահեղիակել է մի քանի գրքեր, այդ թվում՝ Կալպուրնիա Ադամսի «Марк 947» ինքնակենսագրությունը, Վերոնիկա Ռենարի 2007 թվականի «Ֆոլոմոլո» ինքնակենսագրությունը, «Trans Bodies, Trans Selves» (2014) ինքնօգնության գիրքը և Վիլյամ Բելլայի «Suck Less» ինքնօգնության գրքի ծաղրանմանակումը։ Նա որպես «Նամակներ իմ քույրերին» (2014) անթոլոգիայի համախմբագիր համագործակցել է Դինա Թորնթոնի հետ։ «Vagina Warriors» ֆոտոալբոմի համար նկարահանվել է Իվ Էնսլերի և Ջոյս Թենիսոնի «World According to Wonder», Դուգլաս Օսթերհաուտի «Facial Feminization Surgery» և Թերի Սպար Նելսոնի «51 %․ կանայք և քաղաքականության ապագան» ֆիլմերում։
Ջեյմսը աշխատել է սոցիալական ցանցերի հետ, ինչպիսիք են Facebook-ը, բովանդակության մոդելների և հասարակական ստանդարտների վրա։ 2016 թվականին Tinder-ի հետ աշխատել է գենդերային տարբերակների ներդրման ուղղությամբ։ 2014 թվականին Ալեք Մապայի հետ գլխավոր դերում բեմադրել է «Alec Mapa: Baby Daddy» կատակերգությունը։ 2016 թվականին մասնակցել է Intelligence Squared գենդերային ինքնության քննարկմանը, որը BBC World News-ի համար նկարահանվել է Սիդնեյում։ Քեթի Կուրիկի հետ միասին եղել է 2017 թվականի «Գենդերային հեղափոխություն» վավերագրական ֆիլմի պրոդյուսերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պիրանիաս (Գոյաս)

Պիրանիաս (պորտ.՝ Piranhas), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Գոյաս նահանգի կենտրոնական մասում։ Մտնում է Սերիս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 11 900 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 047,760 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 5,8 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է հոկտեմբերի 14-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 66.500.774,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 5.505,94 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,737 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պիրանիասի մասին Archived 2016-03-10 at the Wayback Machine.
Պուրմերենդ

Պուրմերենդ (հոլ.՝ Purmerend ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 23,74 կմ² է, բնակչությունը՝ 77.957 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.200 եվրո է։
Լուեն Գիդեոն

Լուեն Գիդեոն (անգլ.՝ Louan Gideon, նոյեմբերի 12, 1955(1955-11-12), Էրաթ շրջան, Տեխաս, ԱՄՆ - փետրվարի 3, 2014(2014-02-03), Էշվիլ, Հյուսիսային Կարոլինա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, գրող, ջազ երգչուհի, ռիելտոր։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Լուեն Գիդեոնը ծնվել է 1955 թվականի նոյեմբերի 12-ին ԱՄՆ-ի Տեխաս նահանգի Էրաթ շրջանում։ 1987 թվականին ավարտել է Տեխաս նահանգի Ուեյկոյում գտնվող Բեյլորի համլսարանը՝ ստանալով աստիճան բանավոր հաղորդակցության ոլորտում (ռադիո, հեռուստատեսություն, կինո)։ Ուսումնական առաջին տարում ընտրվել է «Բեյլորի գեղեցկուհի», թեև այդ տիտղոսը հազվադեպ է շնորհվել առաջին կուրսեցիներին։


=== Կարիերա ===
Լուենը նախքան ԱՄՆ-ում դերասան դառնալը իր կարիերան սկսել է որպես Եվրոպայի և Ասիայի ջազ երգչուհի։ 1985 թվականից սկսած՝ Գիդեոնը խաղացել է 36 ֆիլմում ու հեռուստասերիալում։ Առավել հայտնի է դարձել Nickelodeon-ի «Ալեքս Մակի գաղտնի աշխարհը» հեռուստասերիալում Դանիել Աթրոնի դերով (1994-1998)։ Լուենը դարձել է վերջին դերասանուհին, որը երկարատև նկարահանված «Վաղվա օրվա որոնումներում» սերիալում (1985-1986) մարմնավորել է Լայզա Ուոլթոն Սենթելին։


=== Կյանքի վերջին տարիներ և մահ ===
2006 թվականին Լուենը Լոս Անջելեսից տեղափոխվել է Աշվիլ՝ Հյուսիսային Կարոլինա, որտեղ բնակություն է հաստատել Կապույտ լեռնաշղթայի լեռներում։ Այնտեղ նա շարունակել է գրողի և թատերական դերասանուհու կարիերան, նահանգի ներսում աշխատել է որպես ռիելթոր։
2009 թվականին հաջողությամբ հաղթահարել է կրծքագեղձի քաղցկեղը, իսկ 2011թվականի նոյեմբերի 11-ին (11/11/11) ամուսնացել է իր վաղեմի գործընկերոջ՝ պաշտոնաթող գործադիր տնօրեն Ուոլթ Բորհերսի հետ։ Հարսանեկան արարողությունը, որը վարել է նրա մտերիմ ընկերը՝ դերասան Բրայան Քրենսթոնը, տեղի է ունեցել Իտալիայի Կոմո լճի ափին։  2013 թվականի վերջին քաղցկեղը նորից կրկնվել է։ Մահացել է 2014 թվականի փետրվարի 3-ին ժամը 23։ 11-ին (11:11) 58 տարեկան հասակում՝ սիրելիներով շրջապատված։


== Ընտրյալ ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
(7233) Մաջելա

(7233) Մաջելա (անգլ.՝ Majella), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի մարտի 7-ին Ջովաննի Դե Սանկտիսի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,667428 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3187 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0162 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1591,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226238 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,25° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7233) Մաջելա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Եֆրեմովկա (այլ կիրառումներ)

Եֆրեմովկա, կարող է վերաբերել՝

Եֆրեմովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում
Եֆրեմովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանում
Եֆրեմովկա - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում
Եֆրեմովկա - գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետում
Եֆրեմովկա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում
Վերին Օդես

Վերին Օդես (ռուս.՝ Верхняя Одес), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը տեղակայված է Իժմա գետի աջ ափին՝ 376 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 64 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000075816
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007581
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Գողթն

Գողթն (նաև՝ Գաղթական, Գաղթան, Գոլթանց գավառ, Գողթնաստան, Գողթնաց գավառ, Կոլթենե'), գավառ Մեծ Հայքի Վասպուրական աշխարհում, նրա հյուսիսարևելյան կողմում, Արաքս գետից ձախ։


== Աշխարհագրություն ==
Գողթնը հին ու միջին դարերում կազմում էր առանձին Գողթնեցիների նախարարությունը, որը երբեմն մտնում էր նաև Սյունիք աշխարհի կազմի մեջ։ Տարածքով համապատասխանում է այժմյան Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի, մասամբ նաև Ջուլֆայի շրջաններին։ Հարավում սահմանակից էր Արաքս գետին, արևելքում՝ Արևիք ու Ձորք, հյուսիսում՝ Ծղուկք գավառներին։ Ուներ լեռնային ռելիեֆ։
Սյունյաց լեռնաշղթայից եկող լեռնաճյուղերը գավառը մասնատում էին մոտ 10 առանձին ձորահովիտների։ Գավառի մի մասը՝ Բստաձորի մի հատվածը, անտառապատ էր, հարավը՝ չոր ու տափաստանային։
Գողթնի մեջ, հին ու միջին դարերում, երբեմն մտնում էր նաև Սյունիք աշխարհի Երնջակ գավառը։


== Պատմություն ==
Գավառը հիշատակվում է Պտղոմեոսի «Աշխարհագրության» մեջ։ Գողթնի բնիկ տերերը՝ Հայկ Նահապետից սերած Գողթնեցի իշխանական տոհմն էր, որը կազմում էր առանձին նախարարություն. Հայոց արքունիքում գրավել է 16-րդ գահը և, ըստ Զորանամակի, տվել 500 հեծյալ։ IV դ Գողթնում քարոզչական գործունեություն է ծավալել Մեսրոպ Մաշտոցը, որը, ըստ ավանդության, հաստատվել էր Մսրվանիս գյուղում։ Գողթնում զբաղվում էին այգեգործությամբ, գինեգործությամբ և շերամապահությամբ։ Հնուց ի վեր Գողթնը հռչակված էր իր ժողովրդական երգիչներով՝ գուսաններով։ 641-ին Գողթնը գրավել են արաբները։ VI դ Գողթնում ստեղծվել է եկեղեցական առանձին թեմ։
VIII դ Գողթնը մտել է Սյունիքի կազմի մեջ։ X դ Գողթնին բռնի տիրացել է արաբ ամիրան, որին հովանավորում էին Ատրպատականի Սաջյան ամիրաները։ 913-ին Յուսուֆ Սաջյանը Սյունիքի տերերից խլել է Երնջակ գավառը և դրել Գողթնի ամիրայի իրավասության տակ։ 990-ական թթ Գողթնը գրավել է Հայոց թագավոր Գագիկ Ա։ XI դ կեսից Գողթնը ընկել է սելջուկների, ապա մոնղոլների գերիշխանության ներքո։ XVI դ սկզբին Գողթնը եղել է Սեֆյան Պարսկաստանի կազմի մեջ։ Որպես առանձին միավոր, «Ազատ Ջիրան» անունով մտնում էր Նախիջևանի խանության մեջ և բաժանված էր 5 մահալի՝ Օրդուբադ, Ագուլիս, Դաշտ, Բելև, Չանանաբ։ Հայկական գյուղերը կառավարել են տանուտերերը, որոնց անվանել են մելիքներ։ 1604-ին Գողթնի բնակչությունը բռնի գաղթեցվել է Պարսկաստան։
1752-ին Գողթնը ենթարկվել է Ատրպատականի Ազատ խանի հրոսախմբի շահատակությանը։ XVIII դ 1-ին քառորդում Գողթնն ընդգրկվել է հայ ազատագրական շարժման ոլորտը. Գողթնի տանուտերերը գործակցել են Դավիթ Բեկի հետ։ Գողթնի եկեղեցիներից նշանավոր էին Շոռոթի Ս. Հակոբ գմբեթավոր բազիլիկը, Վերին Ագուլիսի Ս. Թովմա Առաքյալի վանքը, Ցղնայի Ս. Աստվածածին եկեղեցին, Մսրվանիս գյուղի Ս. Մեսրոպ Վանքը։


== Տես նաև ==
Վասպուրական
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Գրականություն ==
Թ.Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»։


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Ծանոթագրություններ ==
Թանկ (անձնանուն)

Թանկ, հայկական արական և իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն թանկ՝ «թանկագին, արժեքավոր» բառից։ Այս անվանը համապատասխանում է թուրքերեն Բահալու անձնանունը, որը նույնպես նշանակում է թանկարժեք։ Անվան հետ են կապված Թանկիկ, Թանկխաթուն, Թանկմամա, Թանկտիկին անձնանունները։


== Գործածություններ ==
Թանգ, կին Վարդի, որ տանուտերն էր Բագարանի և 1224 թվականին մի այգի է նվիրել Բագարանի մայր եկեղեցուն։
Թանկ, 1263 թվականին կանգնեցրել է մի խաչքար Արատեսի ձորակում։
Թանկ, քույր Թուխանի, վանահոր Փերճերի վանից (Կիլիկիա), հիշատակվել է 1325 թվականին։
Թանկ, մայր Ոսկետուփի և զոքանչ Մկրտիչ երեցի (նախքան 1420 թվականը)։
Թանկ եղել է նաև արական անուն, որովհետև կա Թանկյան կամ Մելիք-Թանկյան ազգանունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Արցախի հերոս

Արցախի հերոս, Արցախի Հանրապետության բարձրագույն պետական կոչում, որը շնորհվում է Արցախի նախագահի կողմից։ Կոչմանն արժանացած անձանց տրվում է «Ոսկե արծիվ» շքանշան։
Ըստ օրենքի՝ «Արցախի հերոս» բարձրագույն կոչումը շնորհվում է պետության պաշտպանության, տնտեսության հզորության ամրապնդման և ազգային նշանակալի արժեքների ստեղծման գործում մատուցած բացառիկ ծառայությունների համար։
2016 թվականին Ռոբերտ Աբաջյանը դարձավ «Արցախի հերոս» կոչմանն արժանացած 24-րդ և ամենաերիտասարդ անձը՝ 19 տարեկան հասակում։
Քառօրյա պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո 23 անձի շնորհվել է «Արցախի հերոս» կոչումը։


== «Արցախի հերոս» կոչմանն արժանացածներ ==
2021 թվականի դրությամբ «Արցախի հերոս» կոչմանն արժանացել է 62 հոգի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արցախի Հանրապետության պետական պարգևները Արցախի հանրապետության նախագահի կայքում