armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Փեգգի Լիպտոն

Մարգարետ Էնն «Պեգգի» Լիպտոն  (անգլ.՝ Margaret Ann «Peggy» Lipton, օգոստոսի 30, 1946(1946-08-30), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - մայիսի 11, 2019(2019-05-11), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի և մոդել։


== Վաղ տարիներ ==
Լիպտոնը ծնվել է  Նյու Յորքում, հրեական ընտանիքում։ Նրա ծնողները եղել են նկարչուհի Ռիտա Բենսոնը (1912–1986) և կազմակերպության իրավաբան Գառոլդ Լիպտոնը (1911–1999): Հայրական կողմից նրա բարեկամները, փոխելով իրենց «Լիպշից» ազգանունը   «Լիպտոնի», ներգաղթել են Ռուսական կայսրությունից, իսկ մայրիկը ներգաղթել է ԱՄՆ Իռլանդիայից։ Լիպտոնը մեծացել է Լոնգ-Այլենդում իր եղբայրներ Ռոբերտի և Քեննեթի հետ միասին։


== Կարիերա ==
Լիպտոնը սկսել է իր կարիերան որպես մոդել «Ֆորդ Մոդելս» ընկերությունում։ 1964 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Լոս-Անջելոս և նա կնքել է պայմանագիր «Universal Pictures» ստուդիայի հետ։
Լիպտոնը ավելի շատ հայտնի է իր գլխավոր դերով՝ «Տղաների ջոկատ» սերիալից, որը ցուցադրվում էր 1968-1973 թվականներին։  1971 թվականին նա ստացել է «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակը՝  «Դրամատիկական ժանրում կանացի լավագույն դերակատարման համար» անվանակարգում՝ «Պաշտպանության ջոկատ» սերիալում կատարած աշխատանքի համար։ Նա նաև որոշակի հաջողության է հասել որպես երգչուհի՝ թողարկելով մի քանի մենակատարումներ, որոնք հայտվել են Billboard հիթերում։
Լիպտոնն իր կարիերայում ընդմիջել՝  չնկարահանվելով 1970-ական թվականների կեսերից մինչև 1990 թվականը։ Նա վերադարձել է դերասանական մասնագիտությանը 1990 թվականին՝ խաղալով «Տվին Պիկս» սերիալում գլխավոր դերերից մեկը։ Դրանից հետո նա նկարահանվել է «Անձի փոփոխում», «Տվին Պիկս։ Կրակի միջով» և «Փոստատարը» ֆիլմերում։


== Անձնական կյանք ==
Լիպտոնը ոչ շարունակական կապեր է ունեցել երաժիշտներ  Փոլ ՄաքՔարթնիի և Էլվիս Փրեսլիի հետ, ինպես նաև դերասաններ  Թեռենս Սթեմպիի և Ռայան Օ՛Նիլի հետ։ 1960-ական թվականների կեսերից մինչև 1970-ական թվականների սկզբը նա հարաբերություններ է ունեցել ամուսանացած տղամարդկանց հետ, ինչպես նաև խնդիրներ էր ունեցել թմրանյութերի հետ։
1974 թվականին Լիպտոնն ամուսնացել է երաժիշտ և պրոդյուսեր Քուինսի Ջոնսի հետ։ Զույգն ունեցել է երկու դուստր՝ Քիդադան (ծնվ. 1974) և Ռաշիդան (ծնվ. 1976), որոնք  դարձել են դերասանուհիներ։ Երեխաների ծնվելուց հետո Լիպտոնը որոշ ժամանակ չի աշխատել, զբաղվել է երեխաների  խնամքով : Լիպտոնն ու Ջոնսը հեռացել են իրարից 1986 թվականին և 1990 թվականին ամուսնալուծվել։


== Մահը ==
2004 թվականին Լիպտոնի մոտ ախտորոշվել է հաստ աղիքի ուռուցք։ 2019 թվականի մայիսի 11  Լոս Անջելեսում նա մահացել է այդ հիվանդությունից։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Կինո ===


== Գրականություն ==
Lipton, Peggy; Dalton, David; Dalton, Coco Breathing Out. — St. Martin's Press, 2005. — 320 с. — ISBN 0312324138


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փեգգի Լիպտոն Internet Movie Database կայքում
Ժան Պիեռ Սովաժ

Ժան Պիեռ Սովաժ (ֆր.՝ Jean-Pierre Sauvage; հոկտեմբերի 21, 1944(1944-10-21), Փարիզ), ֆրանսիացի գիտնական, ով ուսումնասիրում է կոորդինացիոն քիմիան։ Նա մասնագիտացել է սուպրամոլեկուլային քիմիայում, որի համար 2016 թվականին Ջեյմս Ֆրեյզերի և Բերնարդ Ֆերինգի հետ ստացել է Նոբելյան մրցանակ։


== Կարիերա ==
Սովաժը ծնվել է 1944 թվականին, Փարիզում և Ժան Մարի Լենի ղեկավարության տակ գտնվող Ստրասբուրգյան համալսարանում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչում։ Թեկնածուական աշխատանքներ գրելու ժամանակ մասնակցել է կրիպտանդների առաջին սինթեզներին։ Դոկտորական ուսումնասիրություններից հետո վերադարձել է Ստրասբուրգ, որտեղ ներկայումս էլ համարվում է պատվավոր պրոֆեսոր։
Նա աշխատել է մի քանի բնագավառներում, այդ թվում СО2-ի և ֆոտոսինթեզի ընթացքում մոդելի ռեակցիոն կենտրոնի էլեկտրոքիմիական վերականգմանը։ Նրա աշխատանքներում մեծ ուշադրություն է դարձվել մոլեկուլային տոպոլոգիային, հիմնականում մեխանիկորեն կապված մոլեկուլային ֆրագմենտներին։ Նա նկարագրել է կատենանի սինթեզը և կորդինացիոն կոմպլեքսների վրա հիմնված մոլեկուլային հանգույցները։


== Մրցանակներ և կոչումներ ==
1990 թվականի մարտի 26-ից Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ է, իսկ 1997 թվականի նոյեմբերի 24-ից արդեն ակադեմիկ։ Ներկայումս Ստրասբուրգյան համալսարանում պրոֆեսոր է։

ՄրցանակներԳիտական ուսումնասիրությունների ազգային կենտրոնի բրոնզե մեդալ (1978)
Գիտական ուսումնասիրությունների ազգային կենտրոնի արծաթե մեդալ (1988)
Հարյուրամյակի պարգև (1999)
Քիմիայի Նոբելյան մրցանակ (Ջեյմս Ֆրեյզերի և Բերնարդ Ֆերինգի հետ) (2016)


== Ծանոթագրություններ ==
(939) Իզբերգա

(939) Իզբերգա (անգլ.՝ Isberga), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1920 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,24632 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8474 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6453 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1229,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29275 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,59° անկյուն։
Իզբերգա աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(939) Իզբերգա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ճախարակ (պարզ մեխանիզմ)

Ճախարակ, ուժի ուղղությունը և չափը կառավարող պարզ մեխանիկական հարմարանք։ Իրենից ներկայացնում է իր առանցքի շուրջը պտտվող փողրակով անիվ։ Փողրակը նախատեսված է պարանի, շղթայի կամ այլ հարմարանքների համար։
Անշարժ ճախարակն ամրացված է պատին կամ այլ անշարժ մակերևույթի վրա, ճախարակը շարժվում է միայն իր առանցքի շուրջը, փոխում միայն ուժի ուղղությունը։
Բեռի հավասարակշռության պայմանը․

  
    
      
        F
        =
        f
        m
        g
      
    
    {\displaystyle F=fmg}
  որտեղ

  
    
      
        F
      
    
    {\displaystyle F}
   — ազդող արտաքին ուժը,

  
    
      
        m
      
    
    {\displaystyle m}
   — բեռի զանգվածը,

  
    
      
        g
      
    
    {\displaystyle g}
   — ազատ անկման արագացում,

  
    
      
        f
      
    
    {\displaystyle f}
   —ճախարակի դիմադրության գործակիցը շղթաների դեպքում (~1.05, պարանի դեպքում ~1.1.)Շփման բացակայության դեպքում բեռը բարձրացնելու համար անհրաժեշտ է բեռի կշռին հավասար ուժ։
Շարժական ճախարակ, շարժվում է ամբողջ համակարգը ճախարակի հետ միասին։Շարժական ճախարակը ուժի մեջ 2 անգամ շահում է տալիս։ 
  
    
      
        F
        =
        
          
            1
            
              2
            
          
        
        f
        m
        g
      
    
    {\displaystyle F={1 \over {2}}fmg}
  
Բեռը կանցնի 2 անգամ փոքր ճանապարհ, քան F ուժի ազդման կետը։
Փաստացի յուրաքանչյուր ճախարակ իրենից լծակ է ներկայացնում։ Անշարժը ճախարակը՝ հավասար բազուկներով, շարժականը 1-ը 2-ին հարաբերակցությամբ բազուկներով։ Ինչպես ցանկացած լծակի համար, այնպես էլ ճախարակի համար ճիշտ է մեխանիկայի «Ոսկե կանոնը»։

Մարզ մեխանիզմի օգնությամբ քանի անգամ շահում ենք ուժի մեջ, այնքան անգամ կորցնում ենք ճանապարհի մեջ, և հակառակը։
Աշխատանքի մեջ շահում չկա։

Բազմաճախարակ, մի քանի շարժական և անշարժ ճախարակների համակարգ (սովորաբար զույգ)։ 

		

		

		
		
		


== Տես նաև ==
Բազմաճախարակ
Լծակ
Ոլորան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Блок, машина»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
«Блок, в морском деле и судостроении»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Բեդանի (գյուղ, Ախտիրկայի շրջան)

Բեդանի (ուկրաիներեն՝ Бідани), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բեդանի գյուղում բնակվում էր 59 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ստանովո (գյուղ, Դանիլովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ստանովո (այլ կիրառումներ)Ստանովո (ռուս.՝ Станово), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 37 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայրենյաց

Հայրենյաց (նախկին անվանումը` Սոնգյուռլի),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Արթիկի տարածաշրջանում, մարզկենտրոնից 20 կմ հարավ։ Վերանվանվել է Հայրենյաց 1946 թ. մայիսի 31-ին։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Հայրենյացի մշտական բնակչությունը կազմել է 856, առկա բնակչությունը` 824 մարդ։ 1831 թվականից ի վեր բնակեցված է հայերով, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ և մեղվաբուծությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղում կան V-VI դարերի «Կարմիր» վանքը, Սուրբ Աստվածածին (1881 թ.) և Հովնան Օձնեցի (V-XX դարեր) եկեղեցիները, մատուռ։


== Նշանավոր հայրենյացցիներ ==
Հովհաննես Բաղդասարյան, պատմաբան, կուսակցական պետական գործիչ, ՀԿԿ կենտկոմի երկրորդ քարտուղար (1961-1966), ՀԽՍՀ մշակույթի նախարար (1966-1967)։
Պերճ Սողոյան, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան, Ոստիկանության պաշտոնաթող գնդապետ, Հայրենական պատերազմի և Փառքի շքանշանակիր։


== Տես նաև ==
Հայրենյացի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայրենյաց գյուղի էջը CAA կայքում Archived 2011-08-20 at the Wayback Machine.
Քենի Մաղվեսիկ

Քենի Մաղվեսիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։ Գտնվում էր Տիգրիսի ձախ կողմի վտակ Խազիլի 2 ակունքների միախառնման վայրում, Գզիրա քաղաքից 36 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ջիմի Ուոքեր

Ջեյմս Քարթեր «Ջիմի» Ուոքեր (անգլ.՝ James Carter "Jimmie" Walker, հունիսի 25, 1947(1947-06-25), Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան և ստենդ ափ կատակերգու։ Ամերիկայում առավել հայտնի է «Լավ Ժամանակներ» սիթքոմում (1947-1979) կատարած Ջեյ Ջեյ Էվանսի դերով։ Նրա հերոսի արտաբերած «Դի-նա-միթ» (անգլ.՝ Dy-no-mite!) արտահայտությունը դարձել է շատ հայտնի։ Նա այդ բացականչությունը արտաբերել է նաև Պանասոնիկ ընկերության ձայներիզների և 8 թրեքանոց նվագարկիչների գովազդներում։


== Երիտասարդություն ==
Ուոքերը ծնվել է Բրոնքսում՝ Նյու Յորք քաղաքում։ Ավարտել է Նյու Յորքի Թեոդոր Ռուզվելտի միջնակարգ դպրոցը։ SEEK (անգլ.՝ Search for Education, Evaluation, and Knowledge) դաշնային նախագծի օգնությամբ նա շարունակել է ուսումը, որի ավարտին մոտ որպես տեխնիկական աշխատող աշխատանքի է անցել է WRVR ռադիոընկերությունում։ 1980 թվականին ամուսնացել է Ջիր Ֆիլդսի հետ։


== Կարիերա ==
Ստենդ ափի ոլորտում Ուոքերի բեմական տեղի է ունեցել 1968 թվականի Նոր տարվա նախօրեին՝ ելույթ ունենալով The Last Poets ռազմաշունչ բանաստեղծական կոլեկտիվի մոտ։ Նրա համարն այնքան հաջող է եղել, որ նա ընդունվել է մի խումբ, որում հանդես է եկել հաջորդ կես տարին։ 1969 թվականին Ջիմին նկատվել է Մանհեթենի ակումբներից մեկի կատակերգու Դևիդ Բրենների կողմից, որը նրան և մի շարք այլ կատակերգուներին օգնել է մտնել Բադ Ֆրիդմանի The Improv ակումբ, որը գտնվում է Նյու Յորքում։ Հեռուստատեսությունում նրա առաջնաելույթը կայացել է 1972 թվականին Ջեք Պաարի հեռուստաշոուի ժամանակ։ Որոշ ժամանակ անց Ուոքերին նկատել է «Լավ ժամանակներ» սերիալի քասթինգի գծով ռեժիսորը՝ նրան առաջարկելով գլխավոր դերերից մեկը։
1974 թվականին՝ սիթքոմի նկարահանումների սկսվելու պահին, Ուոքերը եղել է 26 տարեկան, չնայած նրա կերպարն ավելի երիտասարդ էր (Ջոն Էմոսը, որը խաղացել է Ջեյ Ջեյ Էվանսի հոր դերը, ութ տարի մեծ էր Ուոքերից)։ Երբ շոուն դադարել էր գոյություն ունենալ, Ջիմին արդեն 32 տարեկան էր։ Այդ դերի համար նա երկու անգամ առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի։
Ուոքերը եղել է հրավիրված հյուր մի քանի սերիալներում, այդ թվում՝ «Քեգնի և Լեյսի»-ն, «Կասկադյորներ»-ը, «Կլինիկա»-ն և «Բոլորն ատում են Քրիսին»-ը։ Նկարահանվել է նաև «Օդանավակայան-79։ «Կոնկորդ»» (1979), «Ինքնաթիռ» (1980), «Ջուր» (1985), «Գեյվեր» (1991), «Տանը մենակ 2։ Նյու Յորքում կորածը» (1992) և այլ ֆիլմերում։
Ներկայումս Ուոքերը դանդես է գալիս ստենդ ափ համարներով։ Հյուրախաղերով նա այցելել է ԱՄՆ, Կանադա, Մեծ Բրիտանիա, Բելգիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Ճապոնիա և Աֆրիկա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт Джимми Уокера
1150

1150 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1150 թվականն է, 
XII դարի 50-րդ տարին։
Ահաբեկչություն Վահայում

Ահաբեկչական գործողություն Վահայում, տեղի է ունեցել 2008 թվականի օգոստոսի 21-ին, հարձակման նպատակը Վահում զինամթերք արտադրող ֆաբրիկան էր։


== Հարձակման ընթացք ==
2008 թվականի օգոստոսի 21-ին մահապարտ-ահաբեկիչը գտնվելով զինամթերքի արտադրման ֆաբրիկայի դարպասներին մոտ գործի դրեց պայթուցիկ սարքը, հենց այն ժամանակ, երբ ձեռնարկության աշխատակիցները գնում էին աշխատանքի։ Հարձակման արդյունքում զոհվեց 70 մարդ, գրեթե 80-ը ստացան տարբեր աստիճանի վնասվածքներ։ Ահաբեկչության պատասխանատվությունը ստանձնեց ռադիկալ սուննիական Թեհրիկ է Թալիբան խմբավորումը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Death toll in Wah blasts climbs to 70 (անգլ.)
Չարի կայսրություն

«Չարի կայսրություն» (անգլ.՝ Evil empire), գրական արտահայտություն, որը դարձավ քաղաքական շրջասույթ` շնորհիվ ԱՄՆ 40-րդ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանի։ ԱՄՆ Ավետարանչական ազգային ասոցիացիայի համար ունեցած իր ելույթի ժամանակ, որը տեղի ունեցավ Ֆլորիդայում 1983 թ-ի մարտի 8-ին, Ռեյգանը ՍՍՀՄ-ը բնորոշեց որպես «Չարի կայսրություն» (ինչպես նաև «Չարի կայսրության կենտրոնը մերօրյա աշխարհում»)` պնդելով, որ սովետական ռեժիմն անբարո է .: Այս բնորոշումը, որը նվաստացնում է ՍՍՀՄ-ն և նրա առաջնորդներին, հանդիսացավ Սառը պատերազմի հռետորական արտացոլումը։ Այս առիթով «ՏԱՍՍ» գործակալությունը հայտարարություն տարածեց, ըստ որի «Ռեյգանի ադմինիստրացիան ունակ է մտածելու միայն այնպիսի մտքեր, որոնք լի են հակակոմունիզմի և ռազմամոլության տարրերով»».
Որոշ աղբյուրներ վկայում են, որ արտահայտության հեղինակը Ռոնալդ Ռեյգան ելույթների հեղինակ Էնթոնի Ռ. Դոլանն է։


== Արտահայտության ծագումը ==
Չարի կայսրությունը համարվում է տարածված գրական արտահայտություն, որը լայնորեն կիրառվում է ամերիկյան գրականության և կինեմատոգրաֆիայի մեջ 1970- ական թթ-ներից։ Արտահայտության առաջին գրական հիշատակումը եղել է Էլիֆաս Լևիի «Մոգության պատմություն» աշխատության մեջ, որը անգլերեն է թարգմանել Արթուր Էդվարդ Ուեյթը։ Այնտեղ ասվում է, որ սատանայահպատակները ստեղծում են դավադրություններ ընդդեմ ամբողջ հավատացյալ և գիտակից հանրության՝ հանուն իրենց տիրակալի աշխարհի ղեկին գալու։ Եվ այդ տիրակալը Սատանան է «Չարի կայսրության անհավանական տիրակալը».
Մինչ ՍՍՀՄ ի հայտ գալը որպես «չարի կայսրություն» ամերիկացի տեսաբանները համարում էին Հռոմեական կայսրությունը, Նացիստական Գերմանիան և այլն։


== Արտահայտության հետագա ճակատագիրը ==
1988 թ-ին այցելելով Մոսկվա, ամերիկա- սովետական հարաբերությունների լավացման ֆոնին и Ռոնալդ Ռեյգանը հայտարարեց, որ ՍՍՀՄ-ն այլևս չի դիտարկում որպես «Չարի կայսրություն».
Ներկայումս ամերիկյան քաղաքականության մեջ ԱՄՆ-ին հակադրվող տոտալիտար ռեժիմը մատնանշելու համար օգտագործվում է «Չարի առանցք» տերմինը, որը քաղաքական գործածության մեջ է դրվել Ջորջ Ու. Բուշի կողմից 2002 թ-ին։
2002 թ-ին ԿԺԴՀ ղեկավարությունը ի պատասխան ԱՄՆ-ի կողմից ԿԺԴՀ-ն «Չարի առանցքի» մեջ ներառելու, դիտարկեց ԱՄՆ-ն որպես երկիր, որը ունի զանգվածային խոցման զենքի ամենահարուստ պաշար ունեցող երկիր։ ԿԺԴՀ ղեկավարությունը նշում էր, որ ԱՄՆ-ն ունի ամենամեծ ռազմական բյուջեն և դրանով իսկ վտանգ է ներկայացնում ամբողջ երկրագնդի և նրա ստաբիլության համար. Այսօր, ԱՄՆ ներկայիս արտաքին քաղաքականության ֆոնին, շատ երկրներ որպես «Չարի առանցք» դիտարկում են հենց Միացյալ Նահանգները, ով էլ հենց Նոր մեծ խաղի գլխավոր դերակատարն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնոգվարդեյսկի շրջան (Բելգորոդի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնոգվարդեյսկի շրջան (այլ կիրառումներ)Կրասնոգվարդեյսկի շրջան (ռուս.՝ Красногвардейский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Բելգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բիրյուչ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1762,6 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 39941 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 22,66 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Մուղլա

Մուղլա (թուրքերեն՝ Muğla), քաղաք Թուրքիայի հարավարևմտյան մասում, Մուղլայի մարզկենտրոն։ Բնակչությունը՝ 56 619 մարդ (2008)։


== Պատմություն ==
Անտիկ ժամանակներում, երբ Մուղլայի մարզը կրել է «Կարիա» անվանումը, այստեղ եղել է բնակավայր, որը կոչվել է Մոբոլլա։ Ներկայումս բնակավայրից ոչինչ չի մնացել։ Քաղաքը չի ունեցել մեծ նշանակություն, մինչև Օսմանյան կայսրության մաս կազմելը։ 1420 թվականին քաղաքը դարձել է Մենթեշե սանջաքի վարչական կենտրոն, որը Հանրապետական Թուրքիայի ձևավորումից հետո վերանվանվել է Մուղլա։


== Տուրիզմ ==
Ներկայումս Մուղլայում տուրիզմը դանդաղ տեմպերով է զարգանում։ Հիմնականում Մուղլա են գալիս Մարմարիսից, Աքյաքյայից և Իչմելերից։ Մուղլայում առկա է քաղաքային զբոսայգի, ինչպես նաև մի շարք մզկիթներ։ Մուղլան կարող է հետաքրքրել այն զբոսաշրջիկներին, ովքեր ցանկանում են տեսնել թուրքական կենցաղը, առանց երանգների և շքեղության։ Մուղլայում չկան տարադրամի փոխանակման կետեր։ Քաղաքում շրջանառվում է միայն թուրքական լիրա։


== Տրանսպորտ ==
Մուղլայի ավտոկայարանը գտնվում է քաղաքի հարավում՝ ժամաշտարակից որոշակի հեռավորության վրա։ Մուղլայից կարելի է գնել տուրիստական ճանապարհորդություններ դեպի Քուշադասը, որի մոտ գտնվում է անտիկ Եփեսոսը։ Մուղլայից կարելի է մեկնել նաև Մարմարիս, Անթալիա, Յաղաթան։
Բուդապեշտի ատամնավոր երկաթուղի

Բուդապեշտի ատամնավոր երկաթուղի, պաշտոնապես կոչվում է «Տրամվայի թիվ 60 երթուղի»։


== Պատմություն ==

Սկսած 1868 թվականից, Բուդապեշտում պարբերաբար ձիակառքեր էին գնում, որոնց աշխատանքը կազմակերպվում էր Budai Közúti Vaspálya Társaság ընկերության կողմից (Բուդայի հասարակական տրանսպորտի ասոցիացիա)։ Նիկլաուս Ռիգենբախին (1871 թվականին բացված առաջին Եվրոպական ատամնավոր երկաթուղու՝ Վիցնաու-Ռիգ-ի նախագծող) Internationale Gesellschaft für Bergbahnen ընկերությունը ներկայացնող իր գործընկերների հետ հանձնարարվել էր ներկայացնել քաղաքի ատամնավոր երկաթուղու նախագիծը։ Շինարարական թույլտվությունը տրվել է 1873 թվականի հուլիսի 3-ին, որից հետո անմիջապես սկսվել է գծի կառուցումը։ Երկաթգիծըը շահագործման է հանձնվել հաջորդ տարի։ Առաջին փորձնական տրամվայը 1874 թվականի հունիսի 24-ին ժամը 16։ 00-ին դուրս է եկել դեպոյից, իսկ դրան հաջորդող օրը սկսվել է կանոնավոր երթևեկությունը։
Քանի որ ատամնավոր երկաթգծի աշխատանքը հաջողված էր, բարձրացվել է գիծը երկարաձգելու հարցը։ Երկարացման ծրագիրն ընդունվել է 1890 թվականին։ Գիծը կառուցվել էր Սեչենի լեռան ուղղությամբ, և արդեն նրա երկարությունը կազմում էր 3,700 մետր։ Քաղաքային BSzKRt տրանսպորտային ընկերությունն ստացել էր երկաթուղին որպես իր սեփականություն 1926 թվականին։ 1929 թվականի հուլիսի 2-ից նոր էլեկտրատրամվայները սլանում էին ամեն 15 րոպեն մեկ։ 1973 թվականին երկաթգծի վրա կատարվել է ամբողջական վերակառուցում, որից հետո այն տեղափոխվել է Strub համակարգի միակցմանը, միաժամանակ մատակարարվել են նոր տրամվայներ։
Երկաթուղին դեռևս հանդիսանում է Բուդապեշտի հասարակական տրանսպորտի մաս։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երթուղու գծագիրը
Տոգոյի վարչական բաժանում

Տոգոն վարչականորեն բաժանված է 5 շրջանների, որոնք էլ իրենց հերթին բաժանվում են 30 պրեֆեկտուրաների և 1 կոմունայի։ Բնակչությամբ ամենամեծ շրջանը Մարիտիմե շրջանն է՝ 2 599 955, իսկ տարածքով ամենամեծը Պլատեաուխ շրջանն է՝ 16 975 քառ. կմ։


== Շրջանները ==
Կենտրոնական
Կարա
Մարիտիմե
Պլատեաուխ
ՍավանեսԿաղապար:Տոգո-անավարտ
Մերի Ուիքս

Մերի Ուիքս (անգլ.` Mary Wickes, Մերի Իզաբել Վիկենհաուզեր (անգլ.՝ Mary Isabelle Wickenhauser), հունիսի 13, 1910(1910-06-13), Սենթ Լուիս, Միսսուրի, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 22, 1995(1995-10-22), Լոս Անջելես, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Մերի Ուիքսը ծնվել է Սենթ Լուիս քաղաքում` գերմանական և իռլանդական արմատներ ունեցող ընտանիքում։ 18 տարեկանում նա ավարտել է Սենթ Լուիս քաղաքի Վաշինգտոնի համալսարանը, քաղաքագիտության աստիճանով։ 1934 թվականին նա առաջին անգամ հանդես է եկել Բրոդվեյ թատրոնում Ֆենրի Ֆոնդայի հետ «Ֆերմերը կին է ընտրում» բեմադրության մեջ։ Նրա կարիերան սկսվել է 1930-ական թվականների վերջին, և Ուիքսը առաջին գլխավոր դերը խաղացել է 1942 թվականին, «Ընթրիքի եկած մարդը» ֆիլմում։ Նույն թվականին նկատելի դարձավ նրա մարմնավորած դերերը` Բեթթ Դևիսի  հետ բուժքրոջ դերը  «Առաջ, ճանապարհորդ» դրամայում, ինչպես նաև Էբոտի ​​և Կոստելոի հետ «Ո՞վ արեց դա» կատակերգության մեջ։ Հաջորդ տասնամյակում Մերի Ուիքսը շարունակեց էկրանին հայտնվել երկրորդ պլանի դերերում՝ մարմնավորելով սրամիտ և զվարճալի հերոսուհիների։ 1949 թվականին նա խաղացել է «Մերի Փոփինս» գրքի հեռուստաշոուի ժամանակ։
1950-ականներին Մերի Ուիքսը տեղափոխվել է հեռուստատեսություն, որտեղ նա հետագայում հայտնվել է բազմաթիվ սերիալներում և հեռուստաշոուներում, որոնց թվում են` «Ես սիրում եմ Լյուսիին», «Դորիս Դեյի շոուն», «Դաուլինգի հոր գաղտնիքները» և շատ ուրիշներ։
Իր կինոյի կարիերայի վերջին տարիներին Մերի Ուիքսը առավելապես հայտնի էր իր դերերով`«Բացիկներն անդունդի եզրից» ֆիլմում (1990), որտեղ նա խաղում էր հերոսուհի Շիրլի Մակլեյնի մոր դերը, «Գործիր, քույրիկ» (1992) և «Գործիր քույրիկ 2» (1993) ֆիլմերում, խաղացել է միանձնուհի Մարիա Լազարի դերը։ Իր վերջին կինոնկարից մեկ տարի անց դերասանուհին առողջական լուրջ խնդիրներ ունեցավ։ Նրա մոտ ախտորոշվել են կրծքագեղձի քաղցկեղ, երիկամային անբավարարություն, ստամոքսաաղիքային արյունահոսություն, ծանր հիպոթոնիա, իշեմիկ կարդիոմիոպաթիա և սակավարյունություն, որոնք նրա մահվան պատճառը դարձան։ Նա մահացել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։ Դերասանուհին թաղվել է ծնողների կողքին՝ Իլինոյսի նահանգի Շիլոխ գյուղում։
Մերի Ուիքսը երբեք չի ամուսնացել, և իր ամբողջ կարողությունը՝ 2 մլն դոլլար և մեծ կալվածք  կտակել է հեռուստատեսությանը, կինոյի և թատրոնի գրադարանային հիմնադրամին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Taravella, Steve. Mary Wickes: I Know I've Seen That Face Before. — Univ. Press of Mississippi, 2013. — (Hollywood Legends Series). — ISBN 9781604739053
Սվետլանա Գոմբոևա

Սվետլանա Վադիմովնա Գոմբոևա (ռուս.՝ Светлана Вадимовна Гомбоева, հունիսի 8, 1998(1998-06-08), Ust-Ordynsky, Իրկուտսկի մարզ, Ռուսաստան), ռուս մարզիկ, նետաձիգ, Ռուսաստանի միջազգային կարգի սպորտի վարպետ, Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր, Եվրոպայի չեմպիոն (2021) Ռուսաստանի հավաքականի կազմում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1998 թվականի հունիսի 8-ին Ուստ-Օրդինսկի գյուղում. Նետաձգությամբ (դասական նետաձգություն) սկսել է զբաղվել դպրոցի 3-րդ դասարանում սովորելու ժամանակ, այնտեղ նրա առաջին մարզիչը եղել է Օլգա Գալուշկոն։
2011 թվականին սկսել է յուրացնել բաղադրյալ աղեղը։
2012 թվականին կատարել է Ռուսաստանի սպորտի վարպետի նորմատիվը բաղադրյալ նետաձգությունում։
2021 թվականի հուլիսի 28-ին ստացել է «Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ» կոչում։
Ապրում և մարզվում է Ուլան Ուդեում։ Մարզիչներ՝ Կոնստանտին Էրդինիև և Գերելմա Էրդինիևա։ 
Սովորել է Բուրյաթիայի պետական համալսարանի բիզնես ինֆորմատիկայի ֆակուլտետում։


== Սպորտային կարիերա ==
Գրան պրի-2017 էտապում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։ 2017 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնությունում նվաճել է արծաթե մեդալ։
Ռուսաստանի 2017 թվականի գավաթակիր է Բուրյատիայի Հանրապետության մեծահասակների հավաքականի թիմային հաշվարկում։
Արծաթե մեդալ է նվաճել 2018 թվականի աշխարհի առաջնության նետաձգության անհատական և թիմային հաշվարկում։
Աշխարհի ամառային ունիվերսիադայում (Նեապոլ) նվաճել է արծաթե մեդալ։
2020 թվականի սեպտեմբերին նվաճել է Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալ։
2021 թվականի հունվարին  դարձել է փակ տարածքում նետաձգության Ռուսաստանի չեմպիոն2021 թվականի մարտին հաղթել է Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում, որը տեղի է ունեցել Ղրիմում։
2021 թվականի մայիսին դարձել է Լոզանում անցկացված աշխարհի գավաթի խաղարկության բրոնզե մեդալակիր և երկրորդ էտապի հաղթող։ Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում հաջող ելույթից հետո ընդգրկվել է աշխարհի գավաթի երեք լավագույն նետաձիգների ցանկում։
2021 թվականի հունիսի 6-ին դարձել է 2021 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն Ռուսաստանի հավաքականի կազմում։
2021 թվականի հուլիսի 25-ին Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերում Սվետլանան Ռուսաստանի հավաքականի կազմում նվաճել է արծաթե մեդալ: 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сборная России выиграла общекомандный зачет Чемпионата Европы
Лучница из Бурятии завоевала золото на чемпионате Европы Archived 2021-10-11 at the Wayback Machine.
Лучница из Бурятии Светлана Гомбоева стала чемпионкой Европы
«Я выбирала между танцами и луком»
«Боишься — не стреляй, стреляешь — не бойся»
Светлана Гомбоева-чемпионка Европы
Лучница Светлана Гомбоева из Бурятии успешно выступила на Кубке мира
Спортсменка, лучница Светлана Гомбоева: «Я считаю, что нужно отстаивать права женщин»
Զրուբանցի

Զրուբանցի (ուկրաիներեն՝ Зрубанці), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(5221) Ֆաբրիբուդվեյս

(5221) Ֆաբրիբուդվեյս (անգլ.՝ Fabribudweis), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի մարտի 16-ին Լադիսլավ Բրոժեկի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,231408 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9282 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5346 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2121,71 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,169674 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,58° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5221) Ֆաբրիբուդվեյս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արևշատ (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արևշատ (այլ կիրառումներ)Արևշատ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն արև և շատ բառերից։ Նշանակում է «կյանքը երկար»։ Կիրառվել է 14-րդ դարից։ Այս անձնանունից է առաջացել Արևշատյան ազգանունը։ Հակադիրն ու համանիշն է Շատարև։


== Գործածություններ ==
Արևշա(տ), միայնակյաց, ով իր ունեցած Ճառընտրի օրինակը տվեց Գրիգորիս գրչին արտագրելու համար, Երզնկա, 1343 թ.:
Արևշատ, որդի Գրիգորի և եղբայր Ջահանշայի, ով սպանվել է Ղզլպաշի ձեռքով։ Հիշատակված է 1613 թվականին։
Արևշատ Ավագյան, հայ բանաստեղծ, նկարիչ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1970-ից, Հայաստանի նկարիչների և լրագրողների միության անդամ (ծնվ. 1940)։


== Ծանոթագրություններ ==
(2912) Լապալմա

(2912) Լապալմա (անգլ.՝ Lapalma), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1942 թվականի փետրվարի 18-ին Լիյսի Օտերմայի կողմից Տուրկուում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,289067 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1254 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4527 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1264,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284588 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,28° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է V դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2912) Լապալմա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գուտ (գյուղ, Բերեգովոյի շրջան)

Գուտ (ուկրաիներեն՝ Гут, հունգ.՝ Gút), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գուտ գյուղում բնակվում էր 1 353 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,875 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1546,29 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իրիս (այլ կիրառումներ)

Իրիս, կարող է վերաբերել՝

Իրիս - հին հունական դիցաբանության մեջ՝ ծիածանի աստվածուհի, Զևսի և Հերայի հանձնակատարը։
Իրիս - աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1847 թվականի օգոստոսի 13-ին Ջոն Հինդի կողմից Լոնդոնում։
Իրիս - գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Սև ծովի ավազանում։
Իրիս (կոնֆետ)
Վիշնյակովկա (գյուղ, Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիշնյակովկաՎիշնյակովկա (ուկրաիներեն՝ Вишняківка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիշնյակովկա գյուղում բնակվում էր 112 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,61 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 31,02 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օսետիշչե (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)

Օսետիշչե (ռուս.՝ Осетище), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 57 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անդամանյան ծով

Անդամանյան ծով (հինդի՝ अंडमान सागर, թաի.՝ ทะเลอันดามัน, մալայերեն՝  և ինդոն.՝ Laut Andaman), կիսափակ ծով Հնդկական օվկիանոսում։ Այն արևելքում գտնվում է Հնդկաչին և Մալակկա թերակղզիների, հարավում Սումատրա կղզու, արևմուտքում՝ Անդամանյան և Նիկոբարյան (որոնք բաժանում են Բենգալական ծոցից) կղզիների միջև։ Հյուսիսում ձգվում է մինչև Իրավադի գետի դելտան։ Մալակկայի նեղուցով միանում է Հարավչինական ծովին։ Անդամանյան ծովի տարածքը 605 հազար կմ² է, միջին խորությունը 1043 մետր իսկ առավելագույնը՝ 4507 մետր։ Միջին ծավալը 660 հազար կմ³ է։ Աղիությունը կազմում է ամռանը 31,5-32,5 ‰, ձմռանը՝ 30,0-33,0 ‰, հյուսիսային հատվածում մուսոնների հետևանքով 20-25 ‰ է։ Մակընթացություններն այստեղ կեսօրային են. ալիքի բարձրությունը հասնում է մինչև 7.2 մետրի։
Ենթադրվում է, որ Անդամանյան ծովի անունը ծագում է մալայզիական Անդումանա աստվածության անունից։
Իր հանգիստ ջրերով հայտնի Անդամանյան ծովի խորքում կա հանգած հրաբուխ։
2004 թվականի դեկտեմբերին 26-ին, տեղական ժամանակով ժամը 07:58:53-ին ծովում տեղի ունեցավ ավերիչ երկրաշարժ, որն առաջացրեց ցունամի։ Մարդկային զոհերի թիվն հասավ 300.000-ի։


== Ռելիեֆ ==
Անդամանյան ծովի հատակի ռելիեֆում տիրապետում են ավազներն ու կավերը։ Հյուսիսից հարավ ձգված է ակտիվ հրաբխային աղեղը (ստորջրյա հրաբուխներ, Բարրեն և Նարկոնդամ կղզիներ)։


== Կլիմա ==
Այստեղ կլիման արևադարձային է, խոնավ, մուսոնային։ Ջրի մակերևույթի ջերմաստիճանը ձմռանը հասնում է 27,5 °C, իսկ ամռանը՝ 30 °C: Խորջրյա հատվածում ջերմաստիճանը նվազում է ընդհուպ 4,8-5 °C (1600 մետրից խորունկ)։ Տեղումների միջին տարեկան քանակը կազմում է 3000 մմ։ Հոսանքները ձմռանը դեպի հարավ-արևմուտք և արևմուտք են ձգվում, իսկ ամռանը՝ արևելք և հարավ-արևելք։ Անդամանյան ծովն առանձնանում է մեծամասշտաբ ներքին ալիքներով։ Ջրի միջին ջերմաստիճանը փետրվարին կազմում է 26-ից 28 °C, իսկ մայիսին՝ 29 °C:


== Ֆաունա ==
Անդամանյան ծովի կենդանական աշխարհը բավականին հարուստ է՝ շուրջ 400 տեսակի ձկներ են այստեղ ապրում։ Ինչպես նաև հանդիպում են իրավադի դելֆիններ, դյուգոն, թռչող ձկներ, հարավային ծովատառեխ, խութային ձկներ և այլն։


== Նավահանգիստներ ==
Անդամանյան ծովի հիմնական նավահանգիստներն են համարվում Մյանմայում՝ Յանգոնը, Մալայզիայում՝ Պենանգը։


== Տնտեսություն ==
Ծովում տարածված է ձկնորսությունը։ Հատկապես այստեղ շատ են որսում և բուծում կակղամորթերին։ Ծովում զարգացած թ մարգարիտի արդյունահանումը։


=== Նավարկություն ===
Անդամանյան ծովը հնուց համարվում է ամենակարևոր տրանսպորտային հանգույցներից մեկն աշխարհում։ Դեռևս 8-րդ դարում Անդամանյան ծովով ակտիվորեն սկսեցին նավարկել Հնդկաստանի և Շրի Լանկայի առևտրական նավերը արևմուտքում։ Այս ծովով է անցնում դեպի Սինգապուր մեկնող ծովային ուղին։


=== Ձկնորսություն ===
Հիմնական տեսակներից են սկումբրիան, անչոուսը և այլն։


== Տե՛ս նաև ==
Անդամանյան կղզիներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Андаманское море
Բեշևլյարովո

Բեշևլյարովո (ռուս.՝ Бешевлярово, բաշկիրերեն՝ Бишәүҙәр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Սալավատսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 249 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ջոան Հեմբիջ

Ջոան Հեմբիջ (աֆրիկաանս՝ Joan Helene Hambidge, սեպտեմբերի 11, 1956(1956-09-11), Aliwal North, Ջո Գքաբիի քաղաքային շրջան, Արևելյան Կապ, ՀԱՀ), հարավաֆրիկացի բանաստեղծուհի, գրում է աֆրիկաանսով, երբեմն իր բանաստեղծությունները թարգմանում է անգլերեն։


== Կենսագրություն ==
Ջոան Հեբիջը ծնվել է 1956 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Ալիվալ Նորթում (ՀԱՀ)։ Սովորել է Սթելլենբոսի և Պրետորիայի համալսարաններում։ Առաջին ատենախոսությունը պաշտպանել է Ռոդսի համալսարանում (1985), իսկ երկրորդը՝ Քեյփթաունի համալսարանում (2001)։ Այժմ համարվում է Քեյփթաունի համալսարանի գրականության և լեզվի դպրոցի պրոֆեսոր, զբաղվում է գրականության տեսությամբ՝ զարգացնելով Ռոլան Բարտի գաղափարները և դրանք միավորելով հոգեվերլուծությանը։


== Գրքեր ==


=== Պոեզիա ===
Hartskrif (1985)
Bitterlemoene (1986, Էժեն Մարեի գրական մրցանակ)
Die Anatomie van Melancholie (1987)
Palinodes (1987)
Geslote Baan (1988)
Donker Labirint (1989)
Gesteelde Appels (1989)
Kriptonemie (1989)
Verdraaide Raaisels (1990)
Die Somber Muse (1990)
Tachycardia (1990)
Die Verlore Simbool (1991)
Interne Verhuising (1995)
Ewebeeld (1997)
Lykdigte (2000)
Ruggespraak (2002)
Die Buigsaamheid van Verdriet (2004)
En skielik is dit aand (2005)
Dad (2006)
Koesnaatjies vir die proe (2008)
Vuurwiel (2009)


=== Վեպեր ===
Swart Koring (1996)
Die Swart Sluier (1998)
Judaskus (1998)
Sewe Sonjas en wat hulle gedoen het (2001)
Skoppensboer (2001)
Palindroom (2008)
Kladboek (2008)


=== Գրականության տեսություն ===
Psigoanalise en lees (1989)
Postmodernisme (1995)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[1](չաշխատող հղում) (աֆր.)
Վաշինգտոն շրջան (Տեխաս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վաշինգտոն շրջան (այլ կիրառումներ)Վաշինգտոն շրջան (անգլ.՝ Washington County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.577 կմ² է, բնակչությունը՝ 30.373 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բրենհամ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։
Ռոմիկ Բաղդասարյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռոմիկ Բաղդասարյան (այլ կիրառումներ)Ռոմիկ Սուրենի Բաղդասարյան (օգոստոսի 7, 1956, գ. Քարինտակ (ԼՂՀ Շուշիի շրջան), ազատամարտիկ-հրամանատար։


== Գործունեություն ==
1978-1980 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1988-1994 թվականներին Քարինտակի կամավորական ջոկատի, Շուշիի ՊՇ 52-րդ գումարտակի (վաշտի հրամանատար) կազմերում մասնակցել է Քարինտակի ինքնապաշտպանությանը և Շուշիի, Լաչինի, Քելբաջարի, Աղդամի, Կուբաթլուի, Ֆիզուլիի, Մարտակերտի ազատագրական մարտերին։


== Պարգևատրումներ ==
Պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուրալի

Ուրալի (ռուս.՝ Урали), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(121) Հերմիոնե

(121) Հերմիոնե (անգլ.՝ Hermione), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1872 թվականի մայիսի 12-ին Ջեյմս Վոթսոնի կողմից Դետրոյտում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,449525 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9846 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,9145 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Հերմիոնե աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,9946 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2340,12 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,153839 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,6° անկյուն։
Հերմիոնե աստերոիդը պատկանում է Կիբելեի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 3,27 - 3,7 ա. մ. մեծ կիսաառանցքներով, էքսցենտրիսիտետը` փոքր է քան 0,3 և ուղեծրի թեքումը` փոքր քան 25°։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
Հերմիոնե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հաջար Քիմ

Հաջար Քիմ (մալթ.՝ Ħaġar Qim, բառացի`խոնարհման (համար) կանգնած քարեր), մեգալիթ եկեղեցական համնալիր Մալթա կղզում։ Վերաբերում է Ջգանտիանի մալթական հին պատմական շրջանին (մ. թ. ա. 3.600-3.200 թվականներ)։ Մալթայի մեգալիթ համալիրներից առավել խոշորներից է, ինչը պայմանավորված է իր գոյության ընթացքում մի քանի անգամ լրացուցիչ շինությունների կառուցմամբ։
Հաջար Իմայի շինարարներն օգտագործել են կորալային կրաքար։ Քանի որ այդ նյութը բավական փափուկ է, եկեղեցին իր գոյության հազարամյակների ընթացքում խիստ տուժել է էրոզիայից։
Տաճարի ճակատամասին երեք քարից բաղկացած մուտքն է, կա նաև արտաքին նստարան։ Տաճարի առաջ լայն բակն է՝ քարե ցանկապատով։ Մուտքը տանում է դեպի շինության կենտրոն։ Այսպիսի շինությունը հիշեցնում է Մալթայի մեգալիթ այլ տաճարների հատակագծեր։ Առանձնացված մուտքը տանում է դեպի չորս առանձին շինություններ, որոնք կառուցվել են հյուսիսարևմտյան աբսիդի տեղում։


== Պատկերասրահ ==
Հաջար Քիմ
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Մալթայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ
Մալթայի մեգալիթ տաճարներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Низовский А. Ю. Величайшие чудеса света. Энциклопедический справочник. — М.: Вече, 2007. — С. 5—8. — ISBN 5-9533-0667-9


== Արտաքին հղումներ ==
Entry at heritagemalta.org Archived 2009-02-03 at the Wayback Machine.
Malta Voyager
Վասիլևկա (գյուղ, Տերբունսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎասիլևկաՎասիլևկա (ռուս.՝ Васильевка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 486 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գոթաձոր

Գոթաձոր, ձոր Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Այլախ գավառում։ Անունը ծագում է Վերին և Ներքին Գոթաձոր գյուղերի անունից, որոնց մոտ էլ ըստ երևույթին այն գտնվում էր։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոյանսաիտովո

Նովոյանսաիտովո (ռուս.՝ Новоянсаитово, բաշկիրերեն՝ Яңы Йәнсәйет), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 299 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուղուզ

Ուզուս, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։ Գտնվում էր Արդահան քաղաքից 30 կմ հյուսիս֊արևելք, Կուրի ձապակողմյան շրջանում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Azerspace-1/Africasat-1a

Azerspace-1/Africasat-1a', Ադրբեջանի առաջին արբանյակը տիեզերական տարածությունում։ Կառուցվել է ամերիկյան Orbital Sciences Corporation ընկերության կողմից, տիեզերական տարածություն՝ 46° արևելք ուղեծրային դիրք է տեղափոխվել եվրոպական Արիան 5 ծանր կրող հրթիռի միջոցով 2013 թվականի փետրվարի 7-ին՝ Ֆրանսիական Գվիանայում գտնվող Կուրու տիեզերակայանից։ Արբանյակը ծածկում է Եվրոպայի ողջ և Ասիայի ու Աֆրիկայի զգալի հատվածները։ Կառավարվում է ադրբեջանական Azercosmos ընկերության կողմից, ինչպես նաև ունի հեռուստա- և ռադիոհեռարձակման, համացանցի հնարավորություններ։
Արբանյակի ծառայության ժամկետը կազմում է 15 տարի։


== Արտաքին հղումներ ==
IMS Official provider's site
AfricaSat 1 / MEASAT 1  Channels at Satepedia


== Ծանոթագրություններ ==
Քարհատ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քարհատ (այլ կիրառումներ)Քարհատ (ադրբեջանական պաշտոնական անունը՝ Դաշքեսան, ադրբ.՝ Daşkəsən), քաղաք ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում։ Բնակչությունը՝ 10 566 մարդ (2009)։


== Անուն ==
Բնակավայրի ադրբեջանական պաշտոնական անունը Դաշքեսան է, որը ադրբեջաներենից թարգմանաբար նշանակում է «կտրող քար» (Daş – քար, kəsən – կտրել, հատել)։ Քաղաքի հյուսիս-արևելքում և հարավում են գտնվում նախկին հայկական Վերին Քարհատ և Ներքին Քարհատ գյուղերը, որոնց ադրբեջանական անվանումը Յուխարի Դաշքեսան (Yuxarı Daşkəsən) և Աշաղի Դաշքեսան (Aşağı Daşkəsən) է։


== Աշխարհագրություն ==
Բնակավայրը գտնվում է Արթինաջուր գետի ափին՝ ծովի մակարդակից 1550-1700 մ բարձրության վրա։ Գանձակ քաղաքից հեռու է 28 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։ 


== Պատմություն ==
Քարհատը ձևավորվել է Խորհրդային տարիներին հարևանությամբ գտնվող համանուն բնակավայրի հիման վրա որպես երկաթի հանքաքարի արդյունահանման կենտրոն։ 1948 թվականի մարտի 16-ին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։


== Բնակչություն ==
Բնակավայրը մինչև 1970-ական թվականները հիմնականում հայաբնակ էր։ Դրանից հետո քաղաքում աստիճանաբար ավելացել են ադրբեջանցիների թվաքանակը։ Քաղաքից հայ բնակչությունն ամբողջությամբ հեռացել է 1988-1989 թվականներին Խորհրդային Ադրբեջանից հայ ազգաբնակչության բռնագաղթի հետևանքով։


== Տնտեսություն ==
Քարհատի հիմնադրումից ի վեր քաղաքի տնտեսության հիմնական ճյուղը հանդիսանում է երկաթի հանքաքարի արդյունահանումը։


== Տես նաև ==
Ներքին Քարհատ
Վերին Քարհատ


== Ծանոթագրություններ ==
Հունգարական Խորհրդային Հանրապետություն (1919)

Հունգարական խորհրդային հանրապետություն (հունգ.՝ Magyarországi Tanácsköztársaság), Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ստեղծված կարճատև ինքնավար կոմունիստական պետություն Հունգարիայում։ Համարվում է 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո ստեղծված երկրորդ սոցիալիստական պետությունը։
Հաջորդել է Հունգարիայի ժողովրդական Հանրապետությանը և գոյությունը պահպանել է 1919 թվականի մարտի 21-ից մինչև նույն թվականի օգոստոսի 1-ը։
1919 թվականի մարտի 21-ին կայացավ երկու կուսակցությունների միավորումը Հունգարիայի սոցիալիստական կուսակցության մեջ։ Նույն օրը հռչակվեց ՀԽՀ, և կազմվեց առաջին կառավարությունը՝ Հեղափոխական կառավարական խորհուրդը (ՀԿԽ)։ Խորհուրդը ազգայնացրեց արդյունաբերական ձեռնարկությունները, տրանսպորտն ու բանկերը, ավելացրեց բանվորների աշխատավարձը, մտցրեց 8-ժամյա աշխատանքային օր, բռնագրավեց 57 հա-ից ավելի մասնավոր կալվածքներ, ստեղծեց կարմիր բանակ։
Պետության ղեկավարը հանդիսանում էր հունգարացի կոմունիստական գործիչ Բելա Կունը։ Չի ճանաչվել Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ-ի կողմից։
Գոյության ընթացքում ռազմական հակամարտությունների մեջ է մտել Ռումինիայի և Հարավսլավիայի թագավորությունների հետ։
Հունգարական Խորհրդային Հանրապետությունը դե ֆակտո զրկված է եղել անկախ արտաքին քաղաքականություն վարելուց և կատարել է Կրեմլի հրահանգներն ու հրամանները՝ հետապնդելով միմիայն վերջինիս շահերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Դիլան Սփրեյբերրի

Դիլան Սփրեյբերրի (անգլ.՝ Dylan Sprayberry, հուլիսի 7, 1998(1998-07-07), Հյուստոն), հեռուստատեսության և կինոյի ամերիկացի դերասան, որը հայտնի է «Պողպատե մարդը» ֆիլմում խաղացած 13-ամյա Կլարկ Կենտի և «Պատանի գայլը» հեռուստասերիալում խաղացած Լիամ Դանբարի դերերով։


== Կարիերա ==
Դիլան Սփրեյբերրին ծնվել է 1998 թվականի հուլիսի 7-ին Տեխաս նահանգի Հյուստոն քաղաքում։ 2005 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Լոս Անջելես։ 2007 թվականից սկսել է նկարահանվել ֆիլմերի և սերիալների էպիզոդիկ դերերում։ 2013 թվականին «Պողպատե մարդը» ֆանտաստիկ ֆիլմում կատարել է պատանի Կլարկ Կենտի դերը, որը նրան բերել է «Սատուրն» մրցանակի անվանակարգ։ 2014 թվականից Դիլանը նկարահանվել է MTV ալիքի «Պատանի գայլը» երիտասարդական սերիալի Լիամ Դանբարի դերում։
Նրա քույրը՝ Էլերի Սփրեյբերրին, դերասանուհի է։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Կինո ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Twitter
Պաշտոնական կայք
Հանելուկ (Թումանյան)

«Հանելուկ», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1900 թվականին։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1900 թվականի դեկտեմբերի 31-ի գիշերը, Մ․ Վարդազարյանի ամուսնության կապակցությամբ։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում (№ 47) պահվում է Մ․ Վարդազարյանի ալբոմը և դրա մեջ՝ ինքնագիրը, որը նախ թվագրված է եղել «1900, հունվարի 1», ապա Թումանյանը փոխել է թվագրությունը գրելով՝ «1900 դեկտեմբերի 31, ժամը 12 գիշերվա»։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 497)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է ինքնագրից։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրիտիսյանսկոե

Պրիտիսյանսկոե (ուկրաիներեն՝ Притисянське), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրիտիսյանսկոե գյուղում բնակվում էր 124 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 536 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,23 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մերկ կինը սև բազմոցին

«Մերկ կինը սև բազմոցին» (ֆր.՝ Nu au fauteil noir), իսպանացի և ֆրանսիացի նկարիչ Պաբլո Պիկասոյի նկարը՝ վրձնված 1932 թվականի մարտի 9-ին՝ սյուռեալիզմի շրջանում։ Գտնվում է մասնավոր հավաքածուում։ Չափսերն են՝ 162 × 130 սմ։
Պաբլո Պիկասոյի 1932 թվականի աշխատանքներից շատերը արտացոլել են նրա անձնական կյանքի խորը փոփոխությունները։ Նկարում պատկերված է նկարչի գաղտնի սիրուհին՝ Մարիա-Թերեզա Վալտերը, որի հետ նա ապրել է Բուաժելու (ֆր.՝ Boisgeloup) ամրոցում 1930 թվականին, այն ժամանակ, երբ նրա կինը՝ Օլգա Խոխլովան մնում էր Փարիզում։ Պիկասոն ամրոցում կառուցել է արվեստանոց, որտեղ ստեղծել էր իր քանդակները, օֆորտներն ու նկարները։ Եվ Մարիա-Թերեզա Վալտերը եղել է նրա մուսան։
Բույսի ֆոնի վրա քնած կանացի կերպարանքի հարթ զգայական ճկումները և հակադիր գույները (վարդագույն, սև, կապույտ և դեղին) խոսում են Պիկասոյի վրա Անրի Մատիսի ազդեցության մասին։ Նրանք մրցում էին և ողջ կյանքում ուշադիր հետևում միմյանց նոր աշխատանքներին, նկարում էին միևնույն առարկաները և նույնիսկ նույն վերնագրերով։ Պիկասոն ասել է. «Ոչ ոք երբեք Մատիսի նկարներին այնքան ուշադիր չէր նայում, որքան ես, և ոչ ոք երբեք ինձ այնքան ուշադիր չէր նայում, որքան նա»։
1999 թվականի նոյեմբերի 9-ին «Մերկ կինը սև բազմոցին» նկարը ցուցադրվել է Նյու Յորքի Քրիստիս աճուրդում և վաճառվել է Լեսլի Վեքսներին՝ ամերիկացի միլիարդատիրոջը և The Limited ընկերության հիմնադրին 45,1 միլիոն դոլարով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 USA: NEW YORK: PICASSO'S NU AU FAUTEUIL NOIR AUCTIONED
(9913) Համպերդինկ

(9913) Համպերդինկ (անգլ.՝ Humperdinck), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,287861 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9545 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6213 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1263,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284813 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,98° անկյուն։
Համպերդինկ աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9913) Համպերդինկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)