armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մարքթրոդախ

Մարքթրոդախ  (գերմ.՝ Marktrodach), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Կրոնախ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 3901 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 33,22 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 76 183։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 16 գյուղական շրջանների։


== Ծանոթագրություններ ==
Ումբերտու դի Կամպուս

Ումբերտու դի Կամպուս (պորտ.՝ Humberto de Campos), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 22 149 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2131,079 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 10,4 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1934 թվականի դեկտեմբերի 13-ին և կոչվել է բրազիլացի գրող Ումբերտու դի Կամպուսի անունով։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 19 448 314,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 894,42 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,569 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Սարալանջ (Կոտայքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սարալանջ (այլ կիրառումներ)Սարալանջ, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 31 կմ հարավ-արևմուտք, Սարալանջ գետի ափին, Արայի լեռան արևելյան ստորոտին։
Գյուղից հարավ-արևելք գտնվում է Սարալանջ ավերակ գյուղը։


== Բնակչություն ==
Նախնիների մի մասը տարբեր ժամանակներում գաղթել են Մուշի և Կարսի գյուղերից։
Սարալանջի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և այգեգործությամբ։


== Տես նաև ==
Սարալանջի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Սերգեյ Սայադով

Սերգեյ Սայադով (սեպտեմբերի 14, 1955(1955-09-14), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), պատմաբան, «Հայազգ» հիմնադրամի համացանցային հանրագիտարանի հիմնադիր ղեկավար։


== Կենսագրություն ==
Սերգեյ Սայադովը ծնվել է 1955 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Թբիլիսի քաղաքում։ Սովորել է Թբիլիսիի թիվ 66 միջնակարգ դպրոցում։ 1977 թվականին ավարտել է Ռոստովի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1980-1983 թվականներին աշխատել է Հնագույն ակտերի կենտրոնական պետական ​​արխիվի, Գրականության և արվեստի կենտրոնական պետական ​​արխիվի ֆոնդերում։ Զբաղվում է հայ ժողովրդի էթնոէկոլոգիայի հարցերով։
Հանդիսանում է «Դոնի Նախիջևանի հայկական համայնք» կազմակերպության գործադիր տնօրեն։


== Գործունեություն ==
Կայքը հասցեագրված է նախևառաջ Ռուսաստանի և ԱՊՀ երկրների հայկական համայնքներին, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայ ժողովրդի պատմությամբ և մշակույթով։
«Հայազգ» ռուսալեզու հայագիտական հանրագիտարանի հիմնադիր, որը գրանցվել է  2007 թվականի գարնանը։ Նախագծին աջակցում ր «Նոր Նախիջևանի հայկական համայնք» Ռոստովի տարածաշրջանային հասարակական կազմակերպությունը՝ ի դեմս դրա նախագահ, արվեստի հայտնի հովանավոր Հարություն Սուրմալյանի, հասարակական Էդուարդ Կառլենովիչ Գուլյանը, Գերասիմ Վանոևիչ Միրզոյանը, ով «Հայազգ» հիմնադրամի նախագահն է։

Նա գրեթե միայնակ է իրականացնում կայքի խմբագրական աշխատանքները։ Նրա խոսքով, աշխարհի տարբեր երկրներից և´ հայ, և´ օտարազգի օգտատերերը մշտապես հետաքրքիր տեղեկություններ են ուղարկում իրեն։ Նախագծի աշխատանքներում հիմնական աջակցությունը ստանում է ռուսալեզու հայկական լրատվամիջոցներից՝ «Նոյյան տապան», «Нахичевань-на-Дону», «Еркрамас», «Գոլոս Արմենիի» և այլն։ Պտղաբեր համագործակցություն է հաստատվել «Արարատ» մշակութային և կրթական հասարակության, «Դոնի Նովո Նախիջևանի հայկական համայնք», «Друзья Арцаха», «Джавахкская диаспора России» հասարակական կազմակերպությունների հետ։


== Ձեռքբերումներ ==
Պատմական գիտությունների թեկնածու (2008)
«Վիլյամ Սարոյան» շքանշան (2012)


== Մատենագրություն ==
Հայագիտության ձևավորումը Ռուսաստանում XIX դարի առաջին երրորդում։ Պատմագիտության և աղբյուրի ուսումնասիրության հիմնահարցեր․ մենագրություն (ռուս.՝ Становление арменоведения в России в первой трети XIX века. Вопросы историографии и источниковедения: монография)։


== Տես նաև ==
Հայազգ էլ.հանրագիտարան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սերգեյ Սայադով Հայազգ
Ծագումով հայերը Սերգեյ Սայադով(չաշխատող հղում)
«Hayazg.info»: Все об армянах на русском языке․ 13.Июл.2013
«ՄԵԿՆԱՐԿԵԼ Է ՀԱՅԱԳԻՏԱԿԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ 2-ՐԴ ՀԱՄԱԺՈՂՈՎԸ»։ http://www.armin.am/։ Վերցված է 2020-12-24
Մորոզովկա (գյուղ, Կուզնեցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄորոզովկաՄորոզովկա (ռուս.՝ Морозовка), գյուղ Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Կուզնեցկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մանուկ (այլ կիրառումներ)

Մանուկ, կարող է վերաբերել՝

Մանուկ - հայկական արական անուն
Մանուկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում
Մանուկ - լեռնագագաթ Տավուշի մարզում, Խնձորուտի լեռնաշղթայում, Խնձորուտ գետի աջափնյակում, Արծվաբերդ գյուղից 4 կմ հարավ
Բերտոլինիայի գավառ

Բերտոլինիայի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Bertolínia), գավառ Բրազիլիայի Պիաուի նահանգում։ Մտնում է Պիաուի նահանգի հարավարևմտյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 38 374 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 11 234,950 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 3,4 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը 2003 թվականին կազմել է 67 711 963,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 1755,50 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,629


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Անտոնիու Ալմեյդա
Բերտոլինիյա
Կոլոնիյա դու Գուրգեայ
Էլիզեու Մարտինս
Լանդրի Սալիս
Մանուել Էմիդիու
Մարկուս Պարենտի
Պորտու Ալեգրի դու Պիաուի
Սեբաստյան Լեալ
Զունուս (գետ)

Զունուս, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակ Կոտուրի աջ օժանդակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Հնէամագնիսականություն

Հնէամագնիսականություն, հնամագնիսականություն, պալեոմագնետիզմ, գիտության ճյուղ, ուսումնասիրում է Երկրի մագնիսական դաշտը երկրաբանական անցյալում։ Հնէամագնիսական հետազոտության ենթարկվում են մագնետիտի, հեմատիտի կամ երկաթի այլ օքսիդների համեմատաբար մեծ քանակությամբ մանր մասնիկներ պարունակող ապարները (խոշոր չափի ռեգիոնալ թերմո ու դինամոմետամորֆիզմի և տեղական քիմիական փոփոխությունների հատկանիշներով հաստվածքներն ու հրաբխային մարմինները, հնէամագնիսական հետազոտության համար պիտանի չեն)։ Այդ ապարների առաջացումն ուղեկցվել է նրանց մեջ մնացորդային մագնիսացման ստեղծմամբ, որն ունի Երկրի համապատասխան ժամանակաշրջանի մագնիսական դաշտի ուղղությունը։ Այդ մագնիսացումը կարող է պահպանվել մինչև ներկա ժամանակները, ի հայտ գալով որպես բնական մնացորդային մագնիսացման նախնական բաղադրիչ, որը և օբյեկտ է ծառայում հնէամագնիսական ուսումնասիրության համար։ Տարբեր հասակի ապարների նախնական մագնիսացման ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս տվյալներ ստանալ Երկրի հին մագնիսական դաշտի ժամանակային փոփոխությունների, իսկ զանազան ռեգիոններում հետազոտություններ կատարելու դեպքում՝ նրա տարածական տեղաբաշխման մասին։ Երկրաբանական անցյալում Երկրի մագնիսական դաշտի փոխությունների բնույթը պայմանավորում է հնէամագնիսական հետազոտությունների նշանակությունը երկրաբանական ժամանակագրության և շերտագրության բնագավառում։
Հարավային Կորեայի նախագահ

Հարավային Կորեայի նախագահ (հանգըլ՝ 대한민국 대통령, հանջա՝ 大韓民國大統領), համարվում է Հարավային Կորեայի ղեկավարության գլուխը, ղեկավարում է իշխանությունը և համարվում է Կորեայի Հանրապետության Զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարը։ Կորեայի Հանրապետության նախագահի պաշտոնի հիմնական առանձնահատկությունը երկրորդ և հետագա ժամանակաշրջաններում ընտրվելու հնարավորության բացակայությունն է։


== Վերջին ընտրություններ ==

2017 թվականի նախագահական ընտրությունների արդյունքում Մուն Ջեինը ընտրվեց երկրի նախագահ։


== Նախագահների ցանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կորեայի Հանրապետության նախագահի կայք Archived 2006-10-14 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Նախկին նախագահների արխիվ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Նախկին նախագահների արխիվ Archived 2007-08-29 at the Wayback Machine. (կոր.)
Սանտյագո Կալատրավա

Սանտիագո Կալատրավա Վալս (իսպ.՝ Santiago Calatrava Valls, հուլիսի 29, 1951(1951-07-29)[…] կամ հուլիսի 28, 1951(1951-07-28), Բենիմամետ, Պոբլես դե լՕսթ, Վալենսիա, Իսպանիա), իսպանացի նեոֆուտուրիստական ոճի ճարտարապետ, նաև՝ քանդակագործ և նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է ներկայիս Վալենսիայի տարածքում, Վալենսիայի պոլիտեխնիկական համալսարանում ստացել է ճարտարապետի աստիճան։ Այդտեղ այլ ուսանողների հետ ստեղծել է անկախ նախագծեր, հրատարակել երկու գիրք՝ Վալենսիայի և Իբիսի ճարտարապետության մասին։ 1975 թ. ներգրավվում է Ցյուրիխի տեխնոլոգիական ինստիտուտում քաղաքացիական ճարտարագիտության 2-րդ աստիճանի համար։


== Գործունեությունը ==
Ճարտարապետական գործունեությունն սկսել է 1981 թ., դոկտորական թեզը պաշտպանելուց հետո։ Սկզբնական շրջանի ստեղծված աշխատանքները հիմնականում կամուրջներ և կայարանների շինություններ են, որոնց նախագծումով նա քաղաքացիական ճարտարագիտությունը բարձրացրեց նոր աստիճանի։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Santiago Calatrava News Aggregator
Structurae: Santiago Calatrava Valls
Great Buildings On-Line: Santiago Calatrava
Ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ

«Ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ» կամ «Ես գիտեմ միայն, որ ոչինչ չգիտեմ», (հին հունարեն՝ ἓν οἶδα ὅτι οὐδὲν οἶδα, լատ.՝ scio me nihil scire կամ լատ.՝ scio me nescire), հին հույն փիլիսոփա Սոկրատեսին վերագրվող հայտնի ասույթ։ Սակայն Պլատոնի «Սոկրատեսի Պաշտպանականը» աշխատությունում այս ասույթը վերագրվում է Դեմոկրիտեսին։ Որոշ աղբյուրներում այն հանդիպում է մի փոքր ձևափոխված տարբերակներով․ «Ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ, բայց ուրիշներն այդ էլ չգիտեն»։


== Ստուգաբանություն ==
Ասույթի բնօրինակը հավանաբար լատիներեն է («ipse se nihil scire id unum sciat»), որից էլ անցել է հին հունարենին։ Այն մեջբերվում է որպես «scio me nihil scire» կամ «scio me nescire»։


== Բացատրություն ==
Սոկրատեսն իր միտքը բացատրում է հետևյալ կերպ․ «Մարդիկ հաճախ կարծում են, որ իրենք ինչ-որ բան գիտեն, իսկ պարզվում է, որ ոչինչ չգիտեն։ Նրանք չգիտեն և չգիտեն այդ մասին, իսկ ես չգիտեմ, բայց գիտեմ այդ մասին։ Ստացվում է, որ իմանալով սեփական չիմացությունը՝ ես ավելին գիտեմ, քան մյուսները»։
Թվում է, որ ասույթի մեջ կա տրամաբանորեն հակադիր պնդումներ․ Եթե մարդը ոչինչ չգիտի, ապա նա չի կարող իմանալ նաև այն մասին, որ ոչինչ չգիտի և եթե գիտի, որ ոչինչ չգիտի, ապա նա արդեն ինչ-որ բան գիտի։ Ասույթը պատկերավոր ներկայացնելու համար պատկերացնենք, որ ողջ մեր իմացածը գնդակի ներքին ծավալն է, իսկ չիմացածը՝ գնդակի արտաքին մակերեսը։ Որքան մեծ է դառնում մեր իմացածն, այնքան մեծանում է գնդակի արտաքին մակերեսը և հետևաբար՝ չիմացածի մասին մեր իմացությունը։


== Տես նաև ==
Cogito ergo sum
Դաննինգ-Կրյուգերի էֆեկտ
Իմացաբանություն
Սկեպտիցիզմ
Սոկրատեսի պաշտպանականը (Պլատոն)
Տրամաբանական-փիլիսոփայական տրակտատ
Ինքնակոչի համախտանիշ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սոկրատեսի պաշտպանականը կամ ես գիտեմ, որ ոչինչ չգիտեմ
Չելնովից

Չելնովիցա (ուկրաիներեն՝ Човновиця), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չելնովիցա գյուղում բնակվում էր 831 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2762 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 300,87 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յոնուզ

Յոնուզ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Իսրայելի քաղաքների ցանկ

Իրայելն ունի 75 քաղաք, որոնք միավորված են 7 վարչական շրջաններում։ Իրայելի քաղաքային բնակչության խտությունն աշխարհում ամենամեծերից է, քաղաքում է բնակվում երկրի բնակչության մոտ 90%-ը։ Քաղաքի կարգավիճակը չի վկայում բնակության թվաքանակի մասին, թեև սովորաբար այդ կարգավիճակը տրվում է 20 000 և ավել բնակիչ ունեցող բնակավայրերին։
Իսրայելում կարելի է առանձնացնել երկու հստակ արտահայտված քաղաքային ագլոմերացիաներ․

Գուշ Դան, որտեղ բնակվում է երկրի բնակչության մոտ մեկ երրորդը
Հայֆա և Կրայոտ, որտեղ կենտրոնացած է երկրի բնակչության մոտ 7%-ը։Ստորև ներկայացված են Իսրայելի կենտրոնական վիճակագրական բյուրոյի՝ 2010 թվականի հունիսի տվյալները։


== Իսրայելի քաղաքներ ==
Իսրայելի ներքին գործերի նախարարությունն ընդհանուր առմամբ 75 մունիցիպալիտետի շնորհել է քաղաքի կարգավիճակ, «ամենանոր» քաղաքն արաբական Կաֆր Կասեմն է (կարգավիճակը ստացել է 2008 թվականին)։
Իսրայելում կա 14 քաղաք, որոնց բնակչությունը կազմում է ավելի քան 100.000 մարդ, այդ թվում' Իսրայելի մայրաքաղաք Երուսաղեմը, որի բնակչությունը կազմում է ավելի քան 700.000 մարդ։
Ցանկը ներառում է չորս քաղաք, որոնք գտնվում են Հուդայի և Սամարիայի շրջանում (Հորդանան գետի արևմտյան ափին), որի վրա Իսրայելի ինքնիշխանությունը տարածված չէ։ Երուսաղեմի բնակչության թվաքանակը ներառում է Արևելյան Երուսաղեմը, որը բռնազավթվել է Իսրայելի կողմից 1967 թվականին պատերազմի հետևանքով և ներառված է Երուսաղեմի համայնքային սահմաններում 1980 թվականի «Երուսաղեմի մասին օրենքով», որը միջազգային հանրության ճանաչում չի ստացել։


== Վարչական միավորներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
(8601) Սիսոնիա

(8601) Սիսոնիա (անգլ.՝ Ciconia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,160708 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8138 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5076 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2052,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175399 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,41° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8601) Սիսոնիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (80601-80700)

Աստերոիդների ցանկ (80501-80600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (80701-80800)
 Աստերոիդների ցանկ (80501-80600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (80701-80800)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (80001)-(85000)»։ www.minorplanetcenter.net
Ղուկասյան մատենադարան

Ղուկասյան մատենադարան, պատմական և հասարակական-քաղաքական բովանդակությամբ գրքերի մատենաշար։ Հրատարակվել է Թիֆլիսում, Բաքվի խոշոր նավթարդյունաբերող Ավետիս Ղուկասյանի կտակած գումարներով։ 1904-1917 թվակասնին հաջորդաբար լույս են ընծայվել Եղիշեի, Ղազար Փարպեցու, Կիրակոս Գանձակեցու, Ստեփանոս Օրբելյանի, Հովհաննես Դրասխանակերտցու, Արիստակես Լաստիվերտցու, Սեբեոսի, Մովսես Կաղանկատվացու, Մովսես Իարենացու, Կորյունի, Եզնիկ Կողբացու, Ագաթանգեղոսի, Թովմա Արծրունու երկերը, ինչպես նաև Շ․ Շահամիրյանի «Որոգայթ փառաց» ն Ա․ Ղլտճյանի «Կանոնագիրք հայոց» աշխատությունները։ Բոլորը, բացի վերջինից, արտատպություններ են նախկին հրատարակություններից և նախատեսված են ընթերցող լայն շրջանների համարն։ Հ․Դավթյան։
Չերդիքեն

Չերդիքեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (779)

Ժողովածու (779), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 779 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1643 թվականին Հովհաննես գրչի կողմից, Շոռոթում։ Ստացողը եղել է Հայրապետ Շոռոթեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26x20 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 240 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորագրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ երկսյուն բոլորագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 16բ, 238բ, 241բ։


== Բովանդակություն ==
Կիւղի Երուսաղէմացւոյ Կոչումն ընծայութեան։
Վարք Կիւրգի։
Ներբողեանք (Ոսկեբերան, Ներս․ Լամբրոնացի, Եփրեմ)։
Մովս․ ԽորենացւոյՊատմութիւն և գիւտ փոխման Աստուածածնին։
Յաղաղս խորհրդոյ եկեղեցւոյ։
Վասն Երեմիայ մարգարէի ի դրոյն Բարուքայ


== Ծանոթագրություններ ==
Օն (Արդենների գավառ)

Օն (ֆր.՝ Osnes), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում:
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 229 մարդ, բնակչության խտությունը` 38.88 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.89 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 100 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 35 կմ արևելք:


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 142 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 80-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 62: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 56,3 %: 80 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 76 անձ (45 տղամարդ և 31 կին): Գործազուրկ են եղել 4 անձ (3 տղամարդ և 1 կին): 62 անաշխատունակներից 11-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը` թոշակառուներ, իսկ 28-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Եմիլևկա (գյուղ, Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջան)

Եմիլևկա (ուկրաիներեն՝ Ємилівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Եմիլևկա գյուղում բնակվում էր 186 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9,45 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,68 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հարություն Բախչիսարայցև

Հարություն Նիկոլայի Բախչիսարայցև (Մանուկյան), հուլիսի 27, 1906(1906-07-27), Դոնի Ռոստով, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 15, 1984(1984-04-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), երկրաբան։ Պրոֆեսոր (1964): ՀԽՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1963):


== Կենսագրություն ==
Հարություն Բախչիսարայցևը ծնվել է 1906 թվականի հուլիսի 27-ին, Դոնի Ռոստով քաղաքում։ 1929 թվականին ավարտել Է Նովոչերկասկի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1957-1980 թվականներին եղել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի հանքային գործի ամբիոնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են հանքերի աշխատանքների կազմակերպման, նորմավորման, երկրաբանահետախուզական աշխատանքների պլանավորման հարցերին։
Հարություն Բախչիսարայցևը մահացել է 1984 թվականի ապրիլի 15-ին, Երևանում։


== Երկեր ==
Организация и планирование геологоразведочных работ: Учебное пособие / А. Н. Бахчисарайцев, Под ред. Ф. Д. Иванина, С. В. Николаева, А. П. Сучилина, Москва,  Госгеолтехиздат, 1956 (համահեղինակ)։
Լեռնա-երկրաբանական աշխատանքների տեխնիկական նորմավորման մասին, Երևան, ԵՊՀ հրատարակություն, 1958։
Крепость горных пород рудных месторождений Армянской ССР / А. Н. Бахчисарайцев, В. А. Махмурян, В. Г. Паносян и др., Ереван, Айастан, 1970 (համահեղինակ)։
Ապարների քայքայում։ 1-ին մաս Հորատման աշխատանքներ։ ՀԽՍՀ Բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության մինիստրություն, Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, Երևան, Ա. հ., 1975 (համահեղինակ)։
Проектирование норм труда на бурение шпуров / А. Н. Бахчисарайцев, Москва, Недра, 1977.
Экономика, организация и планирование геологоразведочных работ: Учебное пособие / А. Н. Бахчисарайцев, Г. П. Синягин, Ю. Т. Филимонов, 2-е изд., перераб. и доп., Москва: Недра, 1981 (համահեղինակ).
Մեթոդական ցուցումներ «Երկրաբանահետախուզական աշխատանքների կազմակերպում, պլանավորում և կառավարում» դասընթացի գործնական պարապմունքների կատարման համար։ Բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության մինիստրություն ՀԽՍՀ, Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, Լեռնային գործի ամբիոն, Երևան, Ա. հ., 1982 (համահեղինակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Սենտ Անյան (կանտոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սենտ Անյան (այլ կիրառումներ)Սենտ Անյան (ֆր.՝ Saint-Agnant), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում։ Ծովափնյա Շարանտ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Ռոշֆոր օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 13649 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1726 է։ Կանտոնում կա 11 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Մեորե Գուրիփուլի

Մեորե Գուրիփուլի (վրաց.՝ მეორე გურიფული), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Խոբի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 10 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոբիից հեռու է 3 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 429 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քաղցր նոյեմբեր

«Քաղցր նոյեմբեր» (անգլ.՝ Sweet November), 2001 թվականին նկարահանված ռոմանտիկ մելոդրամա Կիանու Ռիվզի ու Շարլիզ Թերոնի մասնակցությամբ։ Ֆիլմը նկարահանվել է դեռևս 1968 թվականին նկարահանված համանուն ֆիլմի մոտիվներով։ Քննադատների բացասական արձագանքի պատճառով ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե Ազնվամորի 2001» մրցույթին որպես «Վատագույն ռեմեյք կամ շարունակություն», իսկ Կիանու Ռիվզն ու Շարլիզ Թերոնը՝ որպես «Վատագույն դերասան» ու «Վատագույն դերասանուհի» համապատասխանաբար։


== Սյուժե ==
Նելսոն Մոսը գործարար է, գովազդային գործակալ, ով կարիերան գերադասում է անձնական կյանքից։ Նա ծանոթանում է Սառայի հետ, ով նման չէ Նելսոնի՝ մինչ այդ հանդիպած ոչ մի կնոջ։ Նրանց պատահական ծանոթությունը շարունակվում է, նրանք հանդիպում են Սառայի նախաձեռնությամբ։ Վերջինս մի քիչ տարօրինակ, կենսուրախ ու անհոգ կին է, ով փոխում է Նելսոնի կյանքը՝ նրան ցույց տալով, որ կյանքը տրված է այն ուրախ անցկացնելու համար։ Միայն որոշ ժամանակ անց պարզվում է, որ Սառան ամեն օրն ապրում է որպես վերջինը, որովհետև անբուժելի հիվանդ է։


== Դերերում ==


== Սաունդթրեք ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Քաղցր նոյեմբեր»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում 
«Քաղցր նոյեմբեր»(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում 
«Քաղցր նոյեմբեր»(անգլ.) ֆիլմը Box Office Mojo  կայքում
Ուեյն շրջան (Ջորջիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուեյն շրջան (այլ կիրառումներ)Ուեյն շրջան (անգլ.՝ Wayne County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.671 կմ² է, բնակչությունը՝ 26.565 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջեսափ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1803 թ.։
Խորհրդավոր պարտեզը (ֆիլմ, 2020)

«Խորհրդավոր պարտեզը»(անգլ.՝ The Secret Garden), ռեժիսոր Մարկ Մանդենի ֆանտաստիկ ֆիլմը, որը հիմնված է բրիտանացի գրող Ֆրենսիս Էլիզա Բարնեթի դասական վեպի վրա, որն առաջին անգամ լույս է տեսել 1911 թվականին։ Ֆիլմում գլխավոր դերերը խաղացել են Քոլին Ֆերտը, Ջուլի Ուոլթերսը և Դիքսի Էգրիքսը։ Պրոդյուսերը Դևիդ Հայմանն է։


== Սյուժե ==
Հանկարծակի որբացած Մերին (Դիքսի Էգերիքսը) ստիպված է տեղափոխվել հորեղբոր գաղտնիքներով պարուրված առանձնատունը Անգլիայում(Քոլին Ֆիրթ)։ Ըստ կանոնների խստիվ արգելված է սենյակից դուրս գալ ևշրջել հսկայական տան միջանցքներով, բայց մի օր Մերին կգտնի գաղտնի դուռ, որը տանում է դեպի զարմանալի աշխարհ, որտեղ իրականանում է յուրաքանչյուր ցանկություն `խորհրդավոր այգի...


== Դերերում ==
Քոլին Ֆերտ- Լորդ Արչիբալդ Քրեյվեն
Ամիր Ուիլսոն - Դիկոն
Ջուլի Ուոլթերս - տիկին Մեդլոք
Մեյվ Դերմոդի - Էլիս
Դիքսի Էգերիկս - Մերի Լենոքս
Ջեմա Պաուել - Գրեյս Քրեյվեն
Էդան Հյորխեսթt - Քոլին Քրեյվեն
Սոնիա Գոսվամի - Աայա
Էնն Լեյսի - տիկին Փիտչեր
Պոլ Ջու Ռեյմոնդ-Ասան


== Արտադրություն ==
2016-ի հունիսին հաղորդվել է, որ Heyday Films և StudioCanal  ընկերությունները միավորվել են  նկարահանելու «Խորհրդավոր պարտեզ» գրքի նոր տարբերակը և վարձել են Ջեք Թորնին`սցենարը գրելու համար։
2018 թվականի հունվարին Մարկ Մանդենը նշանակվել է առաջիկա ֆիլմի ռեժիսոր։ Ապրիլին Քոլին Ֆերթը և Ջուլի Ուոլթերսը միացել են դերասանական կազմին։ Ամսվա վերջին նկարահանումները մեկնարկել են ։
Ֆիլմի մի մասը նկարահանվել է Յորքշիրում։ Նկարահանումները տեղի են ունեցել Այֆորդ Մենորի պարտեզներում, Բատի մերձակայքում և Բոդնանսի պարտեզում ՝ Հյուսիսային Ուելսի Քոնվեի շրջակայքում։ Նկարահանման վայրերը ներառում ենrebah Gardens, Cornwall, Abbotsbury Subtropical Gardens, Dorset & Puzzlewood, Forest of Dean и Helmsley Walled Garden հյուսիսային Յորկշիրում։
Սկզբնապես, 2018 թվականի մայիսին, ֆիլմը գնվել է Global Road Entertainment- ի կողմից Հյուսիսային Ամերիկայում ցուցադրության համար։ 2019-ի մարտին ցուցադրման իրավունքն են ձեռք բերել նաև STXfilms- ում։


== Մարքեթինգ ==
StudioCanal ընկերությունը 2019 թվականի սեպտեմբերի 17-ին հրապարակել է ֆիլմի առաջին թրեյլերը։ Դրա տեղայնացված տարբերակը համցանցում հայտնվել է հոկտեմբերի 31-ին։


== Թողարկման ամսաթիվ ==
Ֆրանսիայում «Խորհրդավոր պարտեզը» ֆիլմի պրեմիերան տեղի կունենա ապրիլի 15-ին, Մեծ Բրիտանիայում, ապրիլի 17-ին, Ռուսաստանում ՝ ապրիլի 30-ին։ Ցուցադրության իրավունք ձեռք են բերել նաև Ավստրալիան, Իտալիան, Նոր Զելանդիան, Իռլանդիան, ԱՄՆ-ն, Հունաստանը, Վիետնամը և Պորտուգալիան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Таинственный сад»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Զինվորական գերեզմանատուն № 105 (Բեչ)

Փոքրլեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան։ գրանցման համար՝ A-401/M
Զինվորական գերեզմանատուն № 105 (Բեչ) (լեհ.՝ Cmentarz wojenny nr 105 - Biecz), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Փոքրլեհական վոևոդության Գորլիցյան շրջանի Բեչ քաղաքի արևմտյան հատվածում գտնվող Հորտ բլրի վրա։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ավստրիական և Գերմանական բանակների զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսին։ Փոքրլեհական վոևոդության պահպանվող հուշարձան է (№ А-659) .


== Պատմություն ==
Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից, ավստրիացի ճարտարապետ Հանս Մայրի նախագծով։ 173 քմ մակերեսով գերեզմանատանը գտնվում են 13 եղբայրական և 10 անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 32 ավստրիացի, 10 գերմանացի զինվորներ։ Գերեզմանատանը թաղված է նաև բանակային պատկանելիությունը չճշտված մեկ զինծառայող։


== Նկարագրություն ==
Գերեզմանատունը շրջապատված է աղյուսե պատով։ Տարածքում գտնվում են փայտե կիսաշրջանաձև վերջավորություններով և տապանաքարային  խաչեր, որոնք բնորոշ են ավստրիացի քանդակագործ Հանս Մայրի ստեղծագործական ոճին։
Գերեզմանատունը անմխիթար վիճակում է գտնվում և հայտնվել է բլրին սպառնացող սողանքների գոտում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
Roman Frodyma Galicyjskie Cmentarze wojenne t. I Beskid Niski i Pogórze (Okręgi I—IV), Oficyna Wydawnicza «Rewasz», Pruszków 1998.


== Արտաքին հղումներ ==
Cmentarz wojenny nr 105 — Biecz Archived 2017-04-25 at the Wayback Machine. (լեհ.)
Метрика кладбища (լեհ.)
Բելինո

Բելինո (իտալերեն՝ Bellino), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 158 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 3 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 61 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0175։
Բնակավայրի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ Իակովը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ
Տնտեսական ծախսեր

Տնտեսական ծախսերը ցանակցած ապրանքի համախառն կորուստն է, որի արժեքը կցված է յուրաքանչյուր անհատի ։  Տնտեսական ծախսեր հասկալցությունը հիմնականում օգտագործվում է տնտեսագետների կողմից՝ գործողությունների ընթացքի ողջամիտությունը մյուսի հետ համեմատելու համար։ Պետք է հաշվի առնել մի շարք գործոններ՝ փողը, ժամանակը և այլ ռեսուրսների արժեքը բացահայտ արժեքով ներկայացնելու համար։
Համեմատությունը ներառում է շահույթ և վնաս հատվածները, այն արվում է վերջում՝ միջոցներ ձեռնարկելու նպատակով։ Տնտեսական ծախսերը տարբերվում է հաշվապահական հաշվառման ծախսերից, քանի որ տնտեսական ծախսերի մեջ ներառվում է նաև հնարավորությունների արժեքը։ (Որոշ աղբյուրներում հաշվապահական հաշվառման ծախսերը կոչվում են բացահայտ, իսկ այլընտրանքային ծախսերն անվանում են ենթադրյալ.)։


== Տնտեսական ծախսերի  բաղադրիչներ ==

Փոփոխուն ծախսեր։ Փոփոխուն ծախսերն են փոփոխական մուտքագրման համար վճարված ծախսերը։ Արդյունքը ներառում են աշխատուժ, կապիտալ, նյութեր, հող և շենքեր։ Փոփոխուն մուտքերն այն մուտքերն են, որոնց օգտագործումը տարբերվում է ելքից։ Փոփոխուն մուտքի լավ օրինակ կարող է հանդես գալ աշխատուժը։
Ընդհանուր փոփոխուն ծախսերը (TVC) նույնն է ինչ փոփոխուն ծախսերը։
Հիմնական ծախսերը (TFC) հիմնական միջոցների ծախսերն են, որոնք միանգամից իրենց արժեքը արտադրության մեջ չեն ներառում։
Ընդհանուր հիմնական ծախսեր (TFC)
Միջին ծախսերը (AC) ընդհանուր ծախսերնի և արտադրության քանակին կամ արտադրական միավորի ծավալի հարաբերությունն է AC = TFC/q + TVC/q
Միջին հաստատուն ծախսեր (AFC) հավասար է ընդհանուր ինքնարժեքի և արտադրության քանակի կամ արտադրական միավորի ծավալի հարաբերությանը AFC = TFC/q։ Միջին հաստատուն ծախսերի  գործառույթը շարունակաբար նվազում է, քանի որ արտադրությունը գնալով աճում է։
Միջին փոփոխուն ծախսեր (A.V.C) = ընդհանուր փոփոխուն ծախսերը հարաբերած արտադրության քանակին կամ արտադրական միավորի ծավալին AVC =TVC/q։ Միջին փոփոխուն ծախսերի կորը սովորաբար U-աձև  է։ Այն ընկած է միջին արժեքի կորից ներրքև  և սովորաբար ունենում է նույն ձևը. Միջին  ծախսերի կորի և միջին փոփոխուն ծախսերի կորի միջև ընկած ուղղահայաց հեռավորությունը հավասար է միջին հաստատուն ծախսերին։ Կորը սովորաբար սկսվում է y առանցքի աջից՝ զրոյական կետից։
Նվազագույն ծախսեր (MC)․ Նվազագույն ծախսերը ստացվում են լրացուցիչ արժեքի ստեղծումով, որը բերում է մեկ միավոր արդյունքի ավելացմանը։ Դա արտադրանքի լրացուցիչ միավորի լրացուցիչ արժեքն է։
Ծախսերի կոր։ Դա  արտադրական ծախսերի գրաֆիկական ներկայացումն է որպես արտադրված ընդհանուր քանակի ֆունկցիա։Ծանոթագրություններ
Բաֆալո Բիլս

Բաֆալո Բիլս (անգլ.՝ Buffalo Bills), Նյու Յորք նահանգի Բուֆֆալո քաղաքի ամերիկյան ֆուտբոլի պրոֆեսիոնալ ակումբ, որը հանդես է գալիս Ֆուտբոլի ազգային լիգայում (NFL): Համարվում է Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիայի (ՖԱԿ) Արևելյան դիվիզիոնի անդամ։ Ակումբը հիմնադրվել է 1959 թվականին։


== Ձեռքբերումներ ==
Լիգայի առաջնության հաղթողներ (2)

Ֆուտբոլի ամերիկյան լիգայի հաղթողներ (2)
1964, 1965Կոնֆերենցիայի հաղթողեր (4)

Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիա։ 1990, 1991, 1992, 1993Դվիզիոնի հաղթողներ (10)

Ֆուտբոլի ամերիկյան լիգա Արևելք։ 1964, 1965, 1966
Ֆուտբոլի ամերիկյան կոնֆերենցիա։ 1980, 1988, 1989, 1990, 1991, 1993, 1995


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Միխայլովսկոե (այլ կիրառումներ)

Միխայլովսկոե, կարող է վերաբերել՝


== Ուկրաինայի բնակավայրեր ==
Միխայլովսկոե - ավան, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում
Միխայլովսկոե - ավան, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կառլովկայի շրջանում
Միխայլովսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում


== Ռուսաստանի բնակավայրեր ==
Միխայլովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Միխայլովսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Տզզան ճանճը (մուլտֆիլմ, 1941)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տզզան ճանճը (այլ կիրառումներ)Տզզան ճանճը (ռուս.՝ Муха-Цокотуха) խորհրդային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է Վլադիմիր Սուտեևի կողմից 1941 թվականին, ըստ Կ. Ի. Չուկովսկու համանուն հեքիաթի։ Մուլտֆիլմը չի պահպանվել։


== Սյուժե ==
Տզզան ճանճին տոնի ժամանակ առևանգում է սարդը, բայց նրան փրկում է ազնիվ մոծակը։


== Մուլտֆիլմի մասին ==


== Հետաքրքիր փաստեր ==
1960 թվականին Սուտեևը և 1941 թվականի մուլտֆիլմի տարբերակի վրա աշխատած նկարիչ-մուլտիպլիկատորների մեծ մասը նկարահանել են համանուն մուլտֆիլմի նոր տարբերակը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տզզան ճանճը (1941) մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Տերմինուս

Տերմինուս ( լատ.՝ terminus - սահման), հողաբաժան սահմանանշանների (սրբագործված քարեր, սյուներ) աստվածություն հին հռոմեական դիցաբանության մեջ։ Տերմինուսի պաշտամունքը, որի սահմանումը վերագրվում է Հռոմի թագավոր Նումա Պոմպիլիոսին (մ․ թ․ ա․ 715-673/672), կապված է եղել մասնավոր հողատիրույթի սրբազանության և անխախտելիության մասին պատկերացումներին։ Տերմինուսին նվիրված տոնին հարևանները համատեղ զոհեր են մատուցել (հաց, մեղր, գինի, երբեմն՝ գառ) սահմանանշանների մոտ, կազմակերպել խրախճանքներ։ Սահմանանշանների խախտումը, դրանց փչացումը, պղծումը դիտվել է ծանր հանցագործություն։ Բազմաթիվ տերմինուսերից բացի գոյություն է ունեցել միակ տերմինուսի պաշտամունք․ նրան պատկերող քարը դրվել է Կապիտոլիումի տաճարում և խորհրդանշել Հռոմի սահմանների անխախտելիությունն ու մշտական ընդլայնումը։ Ավանդության համաձայն, երբ Տարկվինոս թագավորը որոշել է Կապիտոլիումում կառուցել Յուպիտերի տաճարը, Տերմինուսը և պատանության դիցուհի Յուվենտասը մնացել են այնտեղ, իսկ մնացած աստվածները հեռացել։ Տերմինուսից է առաջացել լեզվաբան, տերմինը (բառ, որը ճշտիվ արտահայտում է որոշակի հասկացություն, պայման)։
Հրեաների պաշտպանության լիգա

Հրեաների պաշտպանության լիգա, ՀՊԼ (անգլ.՝ Jewish Defense League (JDL)), հրեական ծայրահեղական կազմակերպություն, որի ակտիվության գագաթնակետն էր 1960-ականների վերջը և 1970-ականների սկիզբը։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.)
ՀՊԼ կանադական բաժանումնք Archived 2012-04-24 at the Wayback Machine.
ՀՊԼ գերմանական բաժանմունք
ՀՊԼ-ն Encyclopedia Terroristica-ում
Security Management’s page on terrorist allegations
Criminal Complaint in US v. Rubin and Krugel Archived 2009-01-26 at the Wayback Machine...


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոժկովիչի (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)

Ռոժկովիչի (ուկրաիներեն՝ Рожковичі), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոժկովիչի գյուղում բնակվում էր 368 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մոլոչնոե (գյուղ, Կրասնոգվարդեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄոլոչնոեՄոլոչնոե (ուկրաիներեն՝ Молочне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Egre Eli), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Շչերբով։
2001 թվականի տվյալներով Մոլոչնոե գյուղում բնակվում էր 573 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տուրուտինո (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)

Տուրուտինո (ուկրաիներեն՝ Турутине), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1893 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տուրուտինո գյուղում բնակվում էր 86 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆուչուն լեռան մենաստանը (նկար)

«Ֆուչուն լեռան մենաստանը»  (չինարեն՝ 富春山居圖),  չին հայտնի նկարիչ Հուան Գունվանի նկարներից է՝ նկարված 1348-1350 թվականներին, 691,3 սմ երկարությամբ։ Նկարը մեր օրերում բաժանված է երկու մասի և գտնվում է տարբեր թանգարաններում։


== Պատմություն ==
Հուան Գունվանը նկարչությամբ սկսել է զբաղվել, երբ արդեն 50 տարեկան էր։ 1347 թվականին նա տեղափոխվել է  Հանչժոուից հարավ-արևմուտք գտնվող Ֆուչուն լեռը և ապրել մինչև իր կյանքի վերջը։ Այստեղ էլ  ստեղծել է իր մի քանի   բնանկարները, ներառյալ՝ «Ֆուչուն լեռան մենաստանը»։
Հեղինակը նկարի վրա սկսել է աշխատել 1348 թվականին և ավարտել է երեք տարի անց՝ 1351 թվականին։ Նկարն ավարտելուց հետո այն նվիրել է  դաոսյան  մի քրմի։ 100 տարի անց այն ձեռք է բերել Մին դինաստիայի կայսերական նկարիչ  Շեն Չժոուն (1427—1509)։ Չժու Ցզյանշենի (1465—1487)  գահակալման տարիներին Շեն Չժոուն  նկարը ուղարկել  է  մի  անհայտ վայելչագրողի, որպեսզի մեկնաբանի այն։ Վերջինիս որդին նկարը գողանում է, և երկար տարիներ այն ձեռքից ձեռք է ընկնում։ Տարիներ անց Շեն Չժոուն տեսնում է, որ նկարը վաճառվում է  շատ բարձր գնով։ Չժոուն այդքան գումար չուներ, որ վճարեր ու գներ, և ստիպված կրկնօրինակում է այն։ Հարյուրավոր տարիներ անց էլ նրա կրկնօրինակումը  համարվում է բազմաթիվ կրկնօրինակումներից լավագույնը։
Կրկնօրինակը Շեն Չժոուն տալիս է իր ընկերոջը՝ Ֆան Շինին։ Ֆան Շինը հետամուտ է լինում նաև բնօրինակը գտնելուն։ Նա գնում է նկարը և տալիս Շեն Չժոուին։ 
Մի քանի դար նկարը տարբեր մարդկանց տներում է լինում, օրինակ՝ Թան Ժիի, Դոնգ Քիչանգի, Վու  Ժենգզի։ Երբ մահանում է Վու Ժենգզը,  նա կտակում է նկարը իր երրորդ որդուն՝ Վու Հոնգյուին։ Վերջինիս տունը հրդեհվում է, և նկարը լուրջ վնասներ է կրում։ Նրա զարմիկին հաջողվում է փրկել նկարը, և քանի որ այն վնասվածքներ էր ստացել, նա նկարը բաժանում է երկու մասի։  Փոքր մասը հետագայում անվանվում է  « Լեռան կտորը» և 1956 թվականին տեղ գտնում Հանդժոուի  նահանգային թանգարանում։
Իսկ նկարի ավելի մեծ կտորը հետագայում անվանվում է  «Վույոնգ վարպետի մագաղաթը» և հայտնվում տարբեր  բարձրաստիճան պաշտոնյաների անհատական հավաքածուներում։ 1950 թվականից այն տեղափոխվում է Թայվան և պահվում  Թայբեյի Ազգային թանգարանում։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Չինաստանի անհատական համատիրություններից մի քանիսը այս նկարի պատվին  կոչվում են «Ֆուչուն լեռան մենաստան»։


=== Միացում՝ երեքուկես դար անց ===
2011 թվականին նկարի առաջին հատվածը տեղափոխվել է «Թայբեյի ազգային պալատ» թանգարան որտեղ այդ տարվա հունիս-հուլիս ամիսներին ստեղծագործության երկու կեսերը երեքուկես հարյուրամյակից ավելի տևած անջատումից հետո վերջապես միացվել են և ցուցադրվել թանգարանում։ Ցուցադրությունը հսկայական հետաքրքրություն է առաջացրել, դարձել 2011 թվականի ամենազանգվածային արթ-շոուն Թայվանում. նկարը դիտելու նպատակով թանգարան է այցելել 847,509 արվեստասեր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Пань Икуй Пейзаж «Отшельничество в горах Фучунь» Хуан Гунвана как отражение эстетических взглядов мастера. Terra Humana, 2010, № 2, с. 167–174.
«Dwelling in the Fuchun Mountains» by Huang Gongwang and Shen Zhou at China Online Museum
Record of Dwelling in the Fuchun Mountains at the Zhejiang Provincial Museum website (in Simplified Chinese)
Արճիան

Արճիան, լեռ Վրաստանի Ախալքալաքի շրջանում, Խոզապին և Ծովակ լճերի միջև։


== Ծանոթագրություններ ==
Ավադովո

Ավադովո (ռուս.՝ Авадово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 25 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իրաիդա Կարումյան

Իրաիդա Վարդանի Կարումյան (Իրա, Իրինա, ապրիլի 18, 1932(1932-04-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ թարգմանչուհի։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1971):


== Կենսագրություն ==
Իրաիդա Կարումյանը ծնվել է 1932 թվականին Երևանում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ‎ֆակուլտետի ռուսաց լեզվի և գրականության բաժինը։ 1956 թվականից եղել է «Հայպետհրատ» («Նաիրի») հրատարակչության խմբագիր։ 1976 թվականից աշխատել է «Սովետական գրող» հրատարակչությունում։ 1972-1979 թվականներին եղել է ռուսաց լեզվով գեղարվեստական գրականության խմբագրության վարիչը, 1979 թվականից ավագ խմբագիր է եղել նույն հրատարակչությունում։ Հայերենից ռուսերեն, ինչպես նաև անգլերենից հայերեն և ռուսերեն է թարգմանել շուրջ 30 գիրք։ 1965 թվականից նրա թարգմանությունները տպագրվում են «Լիտերատուրնայա Արմենիա» ամսագրում:


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
ՀՀ մշակույթի նախարարության «Գրիգոր Նարեկացի» հուշամեդալ, 2016 թ.
ՀԳՄ պատվոգիր թարգմանական գրականության մեջ ունեցած վաստակի համար, 2011 թ.


== Երկեր ==
Ես, 1983։ տիտղթ. (Վ. Սարոյան, Անգլերեն թարգմ.՝ Ի. Կարումյան), (Կարումյան Իրա)
Երկերի ժողովածու, 1965։ տիտղթ. (Մ. Յու. Լերմոնտով; Կազմ.՝ Վ. Ա. Գևորգյան, Ի. Վ. Կարումյան)
Сто и один айрен, 1976: т. л. (Наапет Кучак, Ред. Аршак Мадоян и Ирина Карумян)
Русско-армянский разговорник, 2005: т. л. (Ред. И.В. Карумян)


=== Թարգմանություններ ===
Կոստան Զարյան, Անցորդը և նրա ուղին, Երևան, 2012 թ.։
Կոստան Զարյան, Միացյալ նահանգներ, Երևան, 2008 թ.
Աղասի Այվազյան, Ամերիկյան աջաբսանդալ, Երևան, 2004 թ.։
Րա‎ֆֆի, Դավիթ Բեկ (համահեղինակ՝ Ջ. Կարումյան), Երևան, 1983 թ.։
Հովհաննես Թումանյան, 27 գրաքննադատական հոդվածներ հատընտիրից (3 հատորով), Երևան, 1969 թ.։
Անգլիական հումոր, Երևան, «Հայաստան», 1968, 56 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Խաչատրյան Հ.Հ. Գրական տեղեկատու, 1986։ էջ 255։
Բարձրաչափ

Բարձրաչափ

ավիացիոն, թռչող ապարատի թռիչքի բարձրությունը չափող սարք։ Լինում են բարոմետրային բարձրաչափեր և ոադիոբարձրաչափեր։ Բարոմետրայինը սլաքային ցուցիչով և աստիճանավորված սանդղակով աներոիդ բարոմետր է։ Նրանով չափում են բացարձակ (բարձրությունը այն մակարդակի նկատմամբ, որտեղ ճնշումը 101325 ն/մ²=760 մմ սնդ․ ս․, իսկ ջերմաստիճանը՝ 15°С), հարաբերական (բարձրությունը թռիչքի վերելքի նկատմամբ) և իրական (բարձրությունը տվյալ վայրում թռիչքի տեղանքի նկատմամբ) բարձրությունը։
անտառագնահատման, ծառերի բարձրությունը և նրանց թեքման անկյունը չափող սարք։ Լինում է մեխանիկական, օպտիկա–մեխանիկական և օպտիկական։ Անտառային հեռաչափ–բարձրաչափը օգտագործում են նաև ծառաբների լայնակի հատվածքների մակերեսները, ցանկացած բարձրության վրա ծառերի տրամագիծը, որոշակի տարածության վրա ծառաբների թիվը որոշելու համար։
Սան Պիետրո ին Չեռո

Սան Պիետրո ին Չեռո  (իտալերեն՝ San Pietro in Cerro), կոմունա Իտալիայում՝ Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Պիաչենցա գավառում։
Բնակչությունը՝ 661 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 85 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 55 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 29010։ Հեռախոսային կոդը՝ 00523։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0523 836479
Էլեկտրոնային փոստ՝ comune.spc@agonet.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Նաիրա Զոհրաբյան

Նաիրա Վահանի Զոհրաբյան (մայիսի 8, 1965(1965-05-08), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ լրագրող, հասարակական-քաղաքական գործիչ, 2007 թվականից ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր, 2019 թվականի հունվարի 18-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 29-ը եղել է ՀՀ ԱԺ մարդու իրավունքների և հանրային հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։ 
2007 թվականից մինչև 2021 թվականի մայիսի 20-ը եղել է ԲՀԿ անդամ, կուսակցության գլխավոր քարտուղար։


== Կրթություն ==
1982 թ. — գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի թիվ 21 միջնակարգ դպրոցը
1982—1987 — սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի Գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի թատերագիտության բաժինը։
Ավարտել է միջազգային ժուռնալիստիկայի երկամյա դասընթացներ։
Մասնագիտական վերապատրաստում է անցել է Մոսկվայի Թատերական Արվեստի պետական ինստիտուտում, Մոսկվայի Կինոյի միութենական պետական ինստիտուտում, Մոսկվայի առաջատար թատրոններում։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1992—1999 — «Ար», «Առավոտ», «Հայոց աշխարհ», «Հայք» թերթերի լրագրող։
1999—2006 — «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի քաղաքական մեկնաբան։
2007 —«Կենտրոն» հեռուստաընկերության «Վերելք» քաղաքական հաղորդաշարի հեղինակ-վարող։


== Քաղաքական գործունեությունը ==
2007 թ. մայիսի 12-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի 4-րդ գումարման պատգամավոր «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության համամասնական ընտրացուցակով։
19.06.2007-08.06.2009 թթ. - Ազգային ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։
16.06.2008-15.09.2009 թթ. - 2008 թվականի մարտի 1-2 Երևան քաղաքում տեղի ունեցած իրադարձությունների և դրանց պատճառների ուսումնասիրության Ազգային ժողովի ժամանակավոր հանձնաժողովի անդամ։
2009 թ. հունիսի 8-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։
2012 թ. մայիսի 6-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի 5-րդ գումարման պատգամավոր «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության համամասնական ընտրացուցակով։
2012 թ. մայիսի 31-ին վերընտրվել է Ազգային ժողովի եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։
2012 թ. մայիսի 31-ին ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի «Բարգավաճ Հայաստան» խմբակցության քարտուղար։
2015 թ. մարտի 5-ին ընտրվել է «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության նախագահ։
2017թ. մայիսի 18-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի եվրոպական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։
2018թ․ դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է ՀՀ ԱԺ պատգամավոր ԲՀԿ վարկանիշային ցուցակով Սյունիքի մարզից։


==== 2021 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ ====
Նաիրա Զոհրաբյանը հայտարալել է, որ վայր է դնում «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության գլխավոր քարտուղարի և կուսակցականի պարտականությունները և առաջիկա ընտրություններին չի մասնակցելու ԲՀԿ համամասնական ցուցակով։


== Ստեղծագործական գործունեությունը ==
Տեղական և արտերկրի մշակութային պարբերականներում հրապարակված թատերագիտական բազմաթիվ աշխատությունների հեղինակ է։


== Անձնական կյանք ==
Զոհրաբյանը հայտնի թարգմանիչ Սամվել Մկրտչյանի այրին է, ունի մեկ դուստր։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
Մխիթար Գոշի մեդալ (2011)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիշկի

Մարիշկի (ռուս.՝ Марышки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Այժըմ ահա ազատ եմ ես…

«Այժըմ ահա ազատ եմ ես…», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որը գրվել է 1890 թվականին։


== Պատմություն ==
1890-ական թվականների վերջին՝ «Պոետն ու Մուսան» պոեմի ստեղծման շրջանում, գրված ստեղծագործություն է։
Առաջին անգամ տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի լիակատար ժողովածու»-ի առաջին հատորի 491-րդ էջում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանի կենսաբանական հանդես

Հայաստանի կենսաբանական հանդես, ամսագրում հրատարակվող հոդվածները վերաբերում են կենսաբանական բոլոր գիտություններին, ինչպես նաև բժշկագիտությանը և գյուղատնտեսությանն առնչվող կենսաբանական հիմնահարցերին։


== Աղբյուր ==
Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Կիրովի հուշարձան (Դոնի Ռոստով)

Սերգեյ  Միրոնովիչ  Կիրովի  հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Сергею Мироновичу Кирову), քանդակագործ Զինովի Վիլենսկու և ճարտարապետ Վիկտոր Բարինովի աշխատանքը, որը տեղադրված է Դոնի Ռոստովի Պուշկինի փողոցի և Կիրովի պողոտայի հատման կետում գտնվող պուրակում։ Հուշարձանը բացվել է 1939 թվականին և գտնվում է Պոկրովսկու (Կիրովի) պուրակում։ Սերգեյ Միրոնովիչ Կիրովի հուշարձանն ունի մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։ 


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանը ստեղծվել է քանդակագործ  Զինովի Վիլենսկու և ճարտարապետ Վիկտոր Բարինովի կողմից։ Աջ ձեռքը վեր պարզած բրոնզե պատկերաքանդակն ամբողջ հասակով տեղադրված է կարմիր գրանիտից բարձր պատվանդանի վրա։ Կիրովը պատկերված է բարի ժպիտով և կենսախինդ դեմքով։ Պատվանդանին փորագրված է ՀամԿԲԿ XVII համագումարում Կիրովի արտասանած ճառից մի հատված։      


== Պատմություն ==
Սերգեյ Միրոնովիչ Կիրովը Ռոստովում է եղել 1918 թվականի գարնանը։ Այդ ժամանակ նա մասնակցում էր Դոնի հանրապետության Խորհուրդների    I համագումարին։   
Կիրովի հուշարձանը բացվել է 1939 թվականի ապրիլի 30-ին բազմամարդ միտինգում։ Հուշարձանը տեղադրված էր Կիրովի անունը ստացած փողոցում։ Նախկինում այս պուրակում էր գտնվում Սուրբ Աստվածածին տաճարը, որը քանդվել է 1930 թվականին։ Հնաբնակների պատմելով հուշարձանի կառուցման ժամանակ օգտագործվել է եկեղեցուց մնացած մարմարե սալիկները։  
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Ռոստովի բնակիչները հուշարձանն ավերումից փրկել են թաղելով հողի մեջ։ Արդեն 1945 թվականին հուշարձանը նորից վերականգնեցին։ 
Կիրովի հուշարձանը նախկինում համարվել է դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ, բայց 1997 թվականից նրա կարգավիճակը իջեցվեց մինչև տեղական նշանակության։ 
2003 թվականին կազակական «Դոնի մեծագույն բանակ» ընկերությունն առաջարկեց Կիրովի պուրակում վերականգնել Պոկրովսկու տաճարը, իսկ Կիրովի հուշարձանը տեղափոխել մեկ այլ վայր։ Այդ առաջարկությանը հավանություն տվեց Ռոստովի և Նովոչերկասսկի արքեպիսկոպոս Պանտելեյմոնը։ Հավատացյալները վրդովված էին հուշարձանի պատվանդանին «Սատանա» բառի առկայության համար։ Հուշարձանի տեղափոխման դեմ հանդես եկան կոմունիստները և Պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանության համամիութենական ընկերության ռոստովյան բաժանմունքի ներկայացուցիչները։ Նշանակվեցին հասարակական նշանակության լսումներ, որոնց արդյունքում որոշվեց հուշարձանը տեղափոխել Կիրովի պողոտայի և Պուշկինի փողոցի անկյունում գտնվող պուրակ։ 
2005 թվականի հոկտեմբերին Կիրովի հուշարձանը ապամոնտաժվեց և վերականգնման նպատակով տեղափոխվեց Կոստև եղբայրների արվեստանոց։ Նույն թվականի դեկտեմբերին հուշարձանը տեղադրվեց նոր վայրում։


== Ծանոթագրություններ ==