armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի գիտական կենտրոն (Երևան)

Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի գիտական կենտրոն (ՎՕԳԿ), օրթոպեդո-վնասվածքաբանական կանխարգելիչ ծառայություն իրականացնող առողջապահության առաջադեմ բնագավառներից մեկը։ Որպես օրթոպեդիկ հաստատություն՝ կենտրոնը հիմնադրվել է 1946 թվականին պրոֆեսոր Քրիստափոր Պետրոսյանի կողմից։


== Պատմություն ==
1946 թվականին հիմնադրված հաստատության գլխավոր նպատակն է եղել բժշկական օգնություն ցուցաբերել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին անդամալույծ դարձած մարդկանց։ 1959 թվականին Հայաստանի Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի կենտրոնը վերանվանվել է Ք. Հ. Պետրոսյանի անվան Երևանի Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի գիտահետազոտական ինստիտուտ (ՎՕԳՀԻ)։
1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ Երևանի ՎՕԳՀԻ բժշկական անձնակազմը ցուցաբերել է մասնագիտական հմտություն և շուրջ 1500 տուժածներ բուժվել են Երևանի ՎՕԳՀԻ-ում։ 1989 թվականին ՀՀ պաշտպանության նախարարի հրամանով Երևանի ՎՕԳՀԻ -ը դարձել է տեղային պատերազմներից տուժածներին բժշկական օգնություն ցուցաբերող կենտրոն։
Հետագայում ՀՀ պաշտպանության նախարարության Կենտրոնական զինվորական հոսպիտալում բացվել է վնասվածքաբանության բաժանմունք և կազմակերպվել ՀՀ բանակի վնասվածքաբանության ծառայություն։
Երևանի ՎՕԳՀԻ 1995 թվականին վերանվանվել է ՀՀ ԱՆ Վնասվածքաբանության, օրթոպեդիայի և վերականգնողական կենտրոն և ՀՀ վնասվածքաբանության ու օրթոպեդիայի գիտահետազոտական, գիտամեթոդական, ուսումնական և պրակտիկայի կենտրոն, 2003 թվականին, ՀՀ Կառավարության որոշմամբ, միացվել է Այրվածքների և Ճառագայթաբանության գիտահետազոտական կենտրոնին։
2007 թվականին անվանվել է Վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի գիտական կենտրոն։


== Գործունեություն ==
ՎՕԳԿ գիտական ու կլինիկական հնարավորությունները ներառում են հենաշարժական համակարգի վնասվածքների, հիվանդությունների և զարգացման արատների ժամանակակից բուժման բոլոր եղանակները։
Կենտրոնը համագործակցում է օտարերկրյա մասնագետների և տարբեր բուժկենտրոնների հետ, կազմակերպվում են երկկողմանի գիտական գործուղումներ, սեմինարներ, փորձի փոխանակում և այլն։ Գիտական աշխատանքները հրատարակվում են և հայկական, և միջազգային պարբերականներում։


== Բաժանմունքներ ==

Արյան բանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ձյունկով

Ձյունկով (ուկրաիներեն՝ Дзюньків), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1390 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ձյունկով գյուղում բնակվում էր 1 330 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,37 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3594,59 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նեմիչինցի

Նեմիչինցի (ուկրաիներեն՝ Немичинці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նեմիչինցի գյուղում բնակվում էր 728 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2067 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 352,2 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դևոն Աոկի

Դևոն Էդվենա Աոկի (անգլ.՝ Devon Edwenna Aoki, օգոստոսի 10, 1982(1982-08-10), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի և մոդել։ Դևոն Աոկին աշխարհում ամենաոչբարձրահասակ սուպերմոդելն է (168 սանտիմետր)։ Կինոյում իր նորամուտային դերը Դևոնը խաղացել է «Գերդաստանի մահը» («Death of a Dynasty», 2003 թվական) ֆիլմում։ Նրա ամենահայտնի աշխատանքը համր մարդասպան Միհոյի դերն է Ռոբերտ Ռոդրիգեսի «Մեղքերի քաղաքը» («Sin City», 2005 թվական) ֆիլմում։


== Կենսագրություն ==
Դևոն Աոկիի երակներում հոսում է ճապոնական, գերմանակն և բրիտանական արյուն, նա ծնվել է ճապոնական ռեստորանների ցանցի տեր Ռոկի Աոկի Հիրաոկիի (անգլ.՝ Rocky Aoki Hiroaki, ճապ.՝ 青木 広彰) ընտանիքում, Նյու Յորքում, որտեղ և ապրել է 9 տարի։ Այնուհետև ընտանիքը տեղափոխվել է Մալիբու, Կալիֆորնիա նահանգ, իսկ ևս երկու տարի անց՝ Լոնդոն։ Դևոնն ունի 5 եղբայր և քույր։ Եղբայրներից մեկն է հանդիսանում հայտնի դի-ջեյ Սթիվ Աոկին։


=== Մոդելի կարիերա ===
Նրա մոդելի կարիերան սկսում է արագընթաց զարգանալ «Storm Model Management» գործակալության հետ պայմանագիր ստորագրելուց հետո, որը ներկայացնում է նաև Քեյթ Մոսին և Եվա Հերցիգովաին։ 165 սանտիմետր հասակի, լրջորեն փքված շրթունքների և պեպեններով զարդարված խստաբարո դեմքի պատճառով մասնագետները նրան կնքում են «պանկ-նիմֆուհի» անունով, իսկ նրանից հետո, երբ նրան տեսնում են հարթակի վրա, նրան անվանում են 1990-ական թվականների լավագույն մոդելներից մեկը։
Ավելի ուշ Դևոնի վրա ուշադրություն է դարձնում Էլլեն ֆոն Ունվերտը, ով նրան նկարահանում է Duran Duran խմբի հոլովակում և լուսանկարում է «I-D Magazine» նորաձև ամսագրի շապիկի համար։ Դևոնի մոտ հայտնվում են նույն երկրպագուները, ինչ Քեյթ Մոսի՝ մեծ մասամբ դեռահասներ։ Նա արագորեն դառնում է սիրելի մոդելներից մեկը ոչ միայն Էլլեն ֆոն Ունվերտի համար, այլ նաև լուսանկարիչ Մարիո Սորենտիի, ինչպես նաև ընդգրկվում է «Visionaireа»-ի մեջ, որը ներկայացնում է ավանգարդային լուսանկարների հավաքածու։


=== Կարիերա կինոյում ===
Մեծ էկրանին Դևոն Աոմին նորամուտում է «Կրկնակի ֆորսաժ» («2 Fast 2 Furious») ֆիլմում։ Բացի դրանից նա նկարահանվել է այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսին են «Մեղքերի քաղաքը», «DOA. Կենդանի կամ մահացած» («DOA: Dead or Alive»), «Պատերազմ»(«War»), «Լրտեսուհիներ» («D.E.B.S.»)։ 2008 թվականին նրա մասնակցությամբ թողարկվում է «Մուտանտների քրոնիկներ» («Mutant Chronicles»)։
Նկարահանվել է «The Killers» խմբի հոլովակում՝ «Bones»։


== Անձնական կյանք ==
2010 թվականի հունիսից Դևոնը ամուսնացած է Ջեյմս Բեյլի հետ։ Զույգն ունի երկու երեխա՝ որդի Ջեյմս Հանտեր Բեյլի-կրտսեր (ծնվել է 10.06.2011) և դուստր Ալեսանդրա Լինվիլ Բեյլի (ծնվել է 12.02.2013)։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դևոն Աոկին Internet Movie Database կայքում
Դևոն Աոկին AllMovie կայքում
Պետրովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)

Պետրովսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝

Պետրովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյսկի շրջանում
Պետրովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինսկի շրջանում
Պետրովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում
Պետրովսկի գյուղական խորհուրդ - Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկովսկի շրջանում
Կոթիկ

Կոթիկ, Ալաչալու, Ալիչալուչայ, Ալուչալուչայ, Արծվանիստ Կթանոց, Կոթիկ աղբյուր, Վանավանի ջուր, Վանավանուց ձորակ, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Վարդենիս լեռնագագաթի հյուսիսային լանջերից և Արծվանիստ գյուղի մոտ թափվում Սևանա լիճ։ Երկարությունը 20 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուրտ Զումա

Կուրտ Ապպի Զումա (ֆրանս.՝ Kurt Happy Zouma) (հոկտեմբերի 27, 1994, Լիոն, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, «Չելսի» ֆուտբոլային ակումբի և Ֆրանսիայի երիտասարդական ակումբի կենտրոնական պաշտպան։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Սենտ-Էտիեն» ===
Հանդես է եկել «Վո-ան-Վելենի» երիտասարդական կազմում։ 2009 թվականին տեղափոխվել է «Սենտ-Էտիեն»։ 2011 թվականի ապրիլի 2-ին Զուման ստորագրել է ամբողջ կարիերայի առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը ակումբի հետ։ Սկսել է հանդես գալ հիմնական կազմում 2011/12 մրցաշրջանում։ Կուրտի առաջնաելույթը հիմնական կազմում տեղի է ունեցել 2011 թվականի օգոստոսի 31-ին, խաղացել է լիգայի գավաթում ընդդեմ «Բորդոյի»։ Նա խաղացել է ամբողջ խաղում, որտեղ հաղթել է «Սենտ-Էտիենը» 3։1 հաշվով։ 2014 թվականին Զուման 5,5 տարի ժամկետով պայմանագիր ստորագրեց անգլիական «Չելսի» ակումբի հետ, բայց մնաց «Սենտ-Էտիենում»` մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարցավճարի հիմունքներով։ Կրուտը ունի ավագ եղբայր, Լիոնելը, որը նույնպես հանդիսանում էր պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ և հանդես է եկել «Սոշոում»։


=== «Չելսի» ===
2014/15 մրցաշրջանում սկսեց ամբողջովին հանդես գալ լոնդոնյան «Չելսիում»։ Սեպտեմբերի 24-ին կայանալիք ֆուտբոլի գավաթի երրորդ փուլի խաղում ընդդեմ «Բոլտոն Ուոնդերերսի» բացեց խաղի հաշիվը անհատական գոլով «Չելսիի» կազմում։


== Նվաճումներ ==
 Ֆրանսիա «Սենտ-Էտիեն»

ֆրանսիական գավաթի լիգայի գավաթակիր
Արդյունքը. 1 հաղթանշան Անգլիա

ֆուտբոլի գավաթի գավաթակիր
Արդյունքը. 1 հաղթանշան


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը whoscored.com կայքում
Վիճակագրությունը soccerbase.com կայքում
Ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը transfermarkt.com կայքում
ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը Chelsea-fc.ru կայքում Archived 2015-04-20 at the Wayback Machine.
ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը Chelseafc.com կայքում
ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը Fifa.com կայքում Archived 2015-05-30 at the Wayback Machine.
ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը Worldfootball.net կայքում
ֆուտբոլիստի պաշտոնական էջը Football-lineups.com կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Հարձակում գնացքի վրա Վյուրցբուրգում

Հարձակում գնացքի վրա Վյուրցբուրգում, 2016 թվականի հուլիսի 18-ին, տեղական ժամանակով մոտավորապես 21:15-ին Բավարիայի Վյուրցբուրգ քաղաքից ոչ հեռու 17-ամյա աֆղանացի փախստական Ռիազ Խան Ահմադզաին հարձակվել է Տրոյխտլինգեն-Վյուրցբուրգ երթուղով ընթացող գնացքի վրա։ Զինված լինելով դանակով և կացինով` նա վիրավորել է մարդկանց, առնվազն չորս հոգու գնացքում, և մեկին էլ` գնացքից դուրս։ Ընդհանուր առմամբ վիրավորվել է 19 մարդ, 14-ը շոկ են ապրել` տեսնելով հանցագործությունը։ Ոստիկանությունը գնդակահարել է հանցագործին փախուստի ժամանակ։ Հարձակումից հետո Վյուրցբուրգ-Հայդինգսֆելդ—Օքսենֆուրտ հատվսծը գնացքների երթևեկության համար փակվել է։ Ըստ վկաների` հանցագործը զոհերի վրա է նետվել «Ալահ աքբար» գոչելով։


== Զոհեր ==
Հարձակման ենթարկվածները Հոնկոնգի քաղաքացիներ էին՝ ամուսիններ, նրանց դուստրն ու նրա ընկերը։ Հինգերորդ զոհը տեղացի կին էր, որը իր շան հետ պտույտի էր դուրս եկել։


== Հանցագործ ==
17-ամյա աֆղանացի փախստական Ռիազ Խան Ահմադզաին հարձակումից մեկ քանի շաբաթ առաջ նա ապրել է Օքսենֆուրտում ՝ խնամակալ ընտանիքում, մինչ այդ ապրել է փախստականներին հատկացված հանրակացարանում։ Հարձակվողի սենյակում գտել են ձեռքով նկարած Իսլամական հանրապետության դրոշը Հետաքննությունից պազվել է, որ հանցագործը ահաբեկչությունն իրականացրել է ցանկանալով վրեժ լուծել իր հավատակիցների տանջանքների համար։ Բավարիայի Ներքին գործերի նախարարությունը հաստատել է տեսաձայնագրության իրական լինելը, որտեղ հանցագործը հայտարարում է, — «Ես իսլամական հանրապետության զինվորն եմ, և սկսում եմ սրբազան գործողություն Գերմանիայում։ Ժամանակն է»։"
Կատարվածի պատասխանատվությունը իր վրա է վերցրել Իսլամական հանրապետություն կազմակերպությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վոլկովո (գյուղ, Լիպովա Դոլինայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎոլկովոՎոլկովո (ուկրաիներեն՝ Вовкове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոլկովո գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սուրբ Վիկտոր եկեղեցի (Էզինո Լարիո)

Սուրբ Վիկտոր եկեղեցի (իտալերեն՝ Chiesa di San Vittore), հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու Միլանի արքեպիսկոպոսության ծխական եկեղեցի Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառի Էզինո Լարիո կոմունայում։ Տեղակայված է ապառաժի վրա։ Եկեղեցին նվիրված է Վիկտոր Մավրին, ով մահացել է Միլանում մոտ 303 թվականին։


== Պատմություն ==
Սուրբ Վիկտոր եկեղեցին թվագրվում է 15-րդ դարին, սակայն եկեղեցու պատմությունն սկսվում է 13-րդ դարից։ 14-րդ դարում այն անցել է Պերլեդո կոմունայի ենթակայության ներքո, սակայն 1455 թվականին տարանջատվել է նրանից։ 19-րդ դարում ընդգրկվել է Պերլեդոյի ծխական փոխանորդության ներքո՝ դրա կազմում գործելով մինչև 1971 թվականը, այնուհետև անցել Ալտո Լարիոյի "zona pastorale III di Lecco" ավագ քահանայի ենթակայության ներքո։ 1552 թվականին եկեղեցում ստեղծվել է Սուրբ հաղորդության եղբայրությունը, 1662 թվականին՝ Holy Rosary (Սուրբ Ռոզարի) եղբայրությունը, որի արքեպիսկոպոս Բենեդետո Էրբա Օդեսկալչին եղբայրությանը միացել է 1722 թվականին։


== Ճարտարապետություն ==

Ներկայիս եկեղեցին համարվում է ժամանակի ընթացքում մի շարք հաջորդական ընդլայնումների և փոփոխությունների արդյունք, որոնցից առաջինը թվագրվում է 1520 թվականին։ 1849 թվականին վերականգնվել է զանգակատունը՝ ստանալով իր ներկայիս տեսքը։ 1888-1990 թվականներին կատարվել են արտաքին տեսքի բարեփոխումներ։ Քանդակագործ Դինո Բոլարբետիի ստեղծած մուտքի բրոնզե քանդակներով դուռը տեղադրվել է 1947 թվականին։ Գլխավոր մուտքի բրոնզե կիսալուսնի հեղինակը Միքելե Վեդանին է, այն ներկայացնում է Gloria di San Vittore a cavallo: Կառույցի ճակատային վերջին բարեփոխումները կատարվել են 2009 թվականին։

16-17-րդ դարերում ավելացվել է անվակունդը, 1770-1780 թվականներին կատարվել են այլ ավելացումներ։ Փայտե դռան շրջանակը փորագրվել է 1654 թվականին։ Ընկուզենու փայտից մկրտարանը թվագրվում է 1570 թվական։ Բարոկկո ոճի ձեռքի աշխատանքները կատարել է ծխական քահանա Պիտեր Գարգանիկոն 17-րդ դարում։ Այդ հարդարանքներից են խորանի պահարանները, ավազանը, խոստովանարանը, երգչախմբի երգեհոնը, որմնանկարները։ 1665-1685 թվականներին ստեղծված փայտե աշխատանքների մեծ մասը դեռևս պահպանվել են եկեղեցում։ Խորանի առաստաղին պատկերված է Սուրբ Մարիամի համբարձումը, որի վրա առկա է Ջուզեպպե Անտոնիո Կաստելիի ստորագրությունը։ Մյուս որմնանկարներում պատկերված են ավետարանականներ, Սուրբ Լուսիան, Ագաթան, Ագնեսը, Կատերինը։ Ներկայիս մարմարյա բեմը ստեղծել է Անտոնիո Ալբինոլա Վիջուն 18-րդ դարում՝ փոխարինելով ընկուզենու փայտից պատրաստված բեմին։ Պրեստբիտերականության երկու կողմերում պատկերված են Սուրբ Վիկտորն ու Տիրամայր Ռոզարին։ Ձախակողմյան Սան Կառլո բեմը կառուցել է Գաբրիո Բրուտանին 19-րդ դարում։ Երկու գոբելենները պատկերում են Հովհաննես Մկրտչի ծնունդն ու Սուրբ Անտոնիոյին և հանդիսանում են Էզինո Լարիոյի գոբելենի դպրոցի (Scuola degli arazzi di Esino Lario) ստեղծած աշխատանքներից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆեռոմագնիսական ռեզոնանս

Ֆեռոմագնիսական ռեզոնանս, ֆեռոմագնիսական նյութում արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիայի ընտրողական կլանում, երբ դաշտի հաճախականությունը համընկնում է ֆեռոմագնիսի մագնիսական մոմենտի՝ ներքին արդյունարար մագնիսական դաշտում տեղի ունեցող պրեցեսիայի ω0 սեփական հաճախականության հետ։
Ֆեռոմագնիսական ռեզոնանսը էլեկտրոնային մագնիսական ռեզոնանսի տարատեսակ է։ Քանի որ ռեզոնանսի դեպքում նյութի կլանած էլեկտրամագնիսական էներգիան համեմատական է մագնիսական ընկալունակությանը, ապա ֆեռոմագնիսական ռեզոնանսի ժամանակ կլանումը մի քանի կարգով գերազանցում է Էլեկտրոնային պարամագնիսական ռեզոնանսին համապատասխանող կլանումը։ Ֆեռոմագնիսական ռեզոնանսի հաճախականությունը որոշվում է

ω0=γHբանաձևով, որտեղ γ=gμBh մագնիսամեխանիկական հաստատունն է, g-ն՝ մագնիսական տրոհման գործոնը (Լանդեի բազմապատկիչ), μB-ն Բորի մագնետոնը, h-ը՝ Պլանկի հաստատունը, H-ը՝ գործող (արդյունարար) հաստատուն մագնիսական դաշտի լարվածությունը, որը կիրառված արտաքին (H0) և ֆեռոմագնիսական ներքին (սեփական)
դաշտերի լարվածությունների գումարն է։
ω0-ն կախված է (H-ի միջոցով) նմուշի ձևվից, արտաքին հաստատուն մագնիսական դաշտի լարվածության և բյուրեղագրական
առանցքների կազմած անկյուններից, բյուրեղի ջերմաստիճանից։ Երբ H0=0, ապա Н≠0 («բնական» ֆեռոմագնիսական ռեզոնանս)։ Ֆեռոմագնիսական ռեզոնանսի կարևոր առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ էլեկտրոնների միջև գործող փոխանակային փոխազդեցության շնորհիվ ռեզոնանսային գծերը բարենպաստ պայմաններում կարող են լինել չափազանց նեղ (ΔН~0, 1 է)։
Ֆեռոմագնիսական ռեզոնանսի վրա են հիմնված գերբարձրհաճախային բազմաթիվ սարքերի կառուցվածքը և գործողության սկզբունքը։
Ալքիբիադես

Ալքիբիադես (հին հունարեն՝ Ἀλκιβιάδης, մոտ մ. թ. ա. 450, Հին Աթենք, Ատիկա, Հունաստան - մ. թ. ա. 404, Փռյուգիա), աթենացի զորավար, պետական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Աթենքում, արիստոկրատի ընտանիքում։ Հոր՝ Կլինիայի մահից (մ. թ. ա. 447) հետո Ալքիբիադեսը դաստիարակվել է քեռու՝ Պերիկլեսի տանը։ Աշակերտել է փիլիսոփա Սոկրատեսին։
Պատանեկան հասակից համաճանաչ դարձավ Աթենքում իր բազմակողմանի ընդունակությունների, կրթության, պերճախոսության, գեղեցկության և այլ բարեմասնությունների շնորհիվ։ Փայլուն հեծելամարտիկ էր, օլիմպիական խաղերի բազմակի հաղթող։ Մ. թ. ա. 420 թվականից բազմիցս ընտրվել է ստրատեգոս։


== Քաղաքական գործունեություն սկիզբ ==
Արտահայտելով Պելոպոնեսյան պատերազմների կողմնակից կուսակցության շահերը՝ Ալքիբիադեսը ձգտում էր Աթենքի գերիշխանությունը պարտադրել հունական պոլիսներին։ Փառատենչ Ալքիբիադեսի ջանքերով վերսկսվեց Նիկեայի հաշտությամբ (մ. թ. ա. 421) ընդհատված պատերազմը, որը մ. թ. ա. 418 թվականին ավարտվեց Սպարտայի հաղթությամբ։ Մ. թ. ա. 416-415 թվականին Ալքիբիադեսը երկրորդ անգամ ընտրվելով ստրատեգոս, արշավանք ձեռնարկեց Սիրակուզայի դեմ։
Սակայն օպոզիցիոն խավերը Ալքիբիադեսին ամբաստանեցին աստվածներին վիրավորելու և Աթենքի սրբությունները պղծելու մեջ։ Աթենքի ժողովրդական դատարանը որոշեց Ալքիբիադեսին ետ կանչել բանակից, բռնագրավել ունեցվածքը և մահվան դատապարտել։ Տեղեկանալով այդ մասին՝ մ. թ. ա. 415 թվականի վերջին Ալքիբիադեսը փախավ Սպարտա՝ իր ծառայությունն առաջարկելով նրան։


== Ռազմական և դիվանագիտական գործունեություն ==
Ալքիբիադեսի ռազմական և դիվանագիտական տաղանդի շնորհիվ սպարտացիները պարտության մատնեցին աթենացիներին, մեկուսացրին դաշնակիցներից։ Ալքիբիադեսի նկատմամբ Սպարտայի վերնախավի տածած անվստահությունն ու նախանձը, Ագիս 2-րդ թագավորի դավադիր մտադրությունը (Ալքիբիադեսը սիրային կապերի մեջ էր թագուհու հետ) Ալքիբիադեսին հարկադրեցին հեռանալ Սպարտայից (մ. թ. ա. 412) և ապաստանել Աքեմենյան սատրապ Տիսափարնասի մոտ։ Մ. թ. ա. 411 թ., երբ Աթենքում հաստատվեց օլիգարխիայի կամ, այսպես կոչված, «400»–ի իշխանությունը, Ալքիբիադեսին հայրենադարձման իրավունք շնորհվեց։
Մ. թ. ա. 411-408 թվականներին Ալքիբիադեսի առաջնորդությամբ աթենական բանակը մի շարք կարևոր հաղթանակներ տարավ սպարտացիների և պարսիկների դեմ, վերականգնվեց Աթենքի ծովային գերիշխանությունը։ Մ. թ. ա. 408 թվականի հունիսին դափնիներով պսակված Ալքիբիադեսը վերադարձավ Աթենք։
Ալքիբիադեսի փառքն ու հաղթանակը մեծ հանդիսավորությամբ նշվեց, և նա ճանաչվեց բանակի ու նավատորմի անսահմանափակ հրամանատար։ Մ. թ. ա. 407 թ. Անտիոքոս զորավարի մեղքով աթենական բանակը ճակատամարտերից մեկը տամուն տվեց Սպարտային, որից օգտվեցին Ալքիբիադեսի հակառակորդները և նրան արտաքսեցին հայրենիքից։ Եգոս–Պոտամոսի ճակատագրական ճակատամարտից (մ. թ. ա. 405) առաջ Ալքիբիադեսն ապարդյուն փորձում էր Աթենքի զորավարներին օգնել իր ռազմական խորհուրդներով։
Աթենքի անկումից հետո, Սպարտայի պահանջով, Ալքիբիադեսը սպանվեց իր ապաստանատուի՝ Փռուգիայի պարսկացի սատրապ Փառնավազի հրամանով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Շվեդական երկրորդ արշավանք

Շվեդական երրորդ արշավանք, շվեդների ռազմական գործողությունները արևելյան Մերձբալթիկայում 1240-1250-ական թվականներին ֆիննական «յամ» ցեղի դեմ էին, բարդացված էին Նովգորոդի Հանրապետության դեմ ընդհարումներով։


== Պատմություն ==
1237 թվականի դեկտեմբերին, երբ սկսվեցին մոնղոլական ավերիչ արշավանքները դեպի Ռուսիա, Հռոմի Պապ Գրիգոր IX-ը հայտարարեց երկրորդ խաչակրաց արշավանքը դեպի Ֆինլանդիա, իսկ 1238 թվականի հունիսին դանիացի թագավոր Վալդեմար II-ը և Տևտոնական օրդենի մագիստրոս Հերման Բալկը պայմանավորվեցին Էստոնիայի բաժանման և մերձբալթյան տարածաշրջանում շվեդների մասնակցությամբ Ռուսիայի դեմ ռազմական գործողությունների մեջ։
1240 թվականի հուլիսին Շվեդական նավատորմը Ուլֆ Ֆասի գլխավորությամբ մտել է Նևա՝ Լադոգայի զավթման նպատակով և գրավել է սպասողական դիրք (լիվոնական մուտքը Ռուսիա տեղի է ունեցել միայն օգոստոսին)։ Նովգորոդի իշխան Ալեքսանդր Նևսկին իր ջոկատի ուժերով գրոհել է շվեդական ճամբարը և հաղթանակել հուլիսի 15-ին։ Սառցաջարդում (1242 թվական), մասնակիցների թվում հիշատակված են թագավորի զինվորները։
1248 թվականին Բիրգերը 1249-1250 թվականներին դարձել է կոմս և հիմնադրել Տավաստգուս ամրոցը՝ դրանով իսկ դուրս գալով Նովգորոդի հողի սահմաններից դեպի Կարելիա։ Նովգորոդացիների հետ բախումը հաճախակի բնույթ էր կրում։


== Պատմագրություններում ==
Ռուսական պատմագրության մեջ, որում 1240 թվականի իրադարձություններին մեծ նշանակություն է տրվում, քան արևմտյանում. շվեդական առաջին խաչակրաց արշավանք անվանում են հենց սա։ Ընդ որում 1249 թվականի Բիրգերի արշավանքը արևմտյան պատմագրությանը հակառակ՝ համարելով շվեդական երկրորդ արշավանք։ 1240 թվականի Նևայի ճակատամարտը, Կոպենհագենի համալսարանի պրոֆեսոր Ջոն Լինդը համարում է Շվեդական երկրորդ արշավանքի մաս։ Սկանդինավյան աղբյուրներում մեծ պարտության մասին հիշատակումներ չկան, թեև 1240 թվականին իրականում սկանդինավյան մի ջոկատ հարձակվել է Ռուսիայի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Սպառման հասարակական ֆոնդեր

Սպառման հասարակական ֆոնդեր (ռուս.՝ Общественные фонды потребления), ըստ Հայկական սովետական հանրագիտարանի, սպառման ֆոնդի մի մասը, որն օգտագործվում է հասարակության անդամների՝ սահմանված պահանջմունքների բավարարման համար՝ ըստ աշխատանքի բաշխման ֆոնդից դուրս։ Բարիքների սոցիալիստական բաշխման հիմնական ձևերից է, որի միջոցով պետությունը պլանաչափորեն ներգործում է բնակչության եկամուտների և սպառման կառուցվածքի վրա՝ մարդկանց, սոցիալական խմբերի, խավերի և դասակարգերի սոցիալ-տնտեսական դրությունն աստիճանաբար մերձեցնելու և հավասարեցնելու նպատակով։ 
Նյութական արտադրության աշխատողների և նրանց ընտանիքների չաշխատող անդամների անձնական պահանջմունքների բավարարմանը գնացող Սպառման հասարակական ֆոնդերի նյութական հիմքն անհրաժեշտ արդյունքն է, իսկ ոչ նյութական արտադրության ոլորտի աշխատողներինն ու նրանց ընտանիքների չաշխատող անդամներինը՝ հավեւյաչ արդյունքը։ Ընդ որում, նրանք, ովքեր իրենց ծառայություններն իրացնում են նյութական արտադրության աշխատողներին, փոխարենը ստանում են վերջիններիս անհրաժեշտ արդյունքի մի մասը։ Սպառման հասարակական ֆոնդերի հիմնական մասը (մոտ 70%) գոյանում է պետ․ բյուջեի (տես Բյուջե պետական) միջոցներից, ինչպես նաև պետ․ ձեռնարկությունների և կազմակերպությունների շահույթից (ստեղծում են սոցիալ-կուլտուրական միջոցառումների ու բնակարանային շինարարության ևն ֆոնդեր), կոլտնտեսությունների զուտ եկամտից (ստեղծում են կոլտնտեսականների կուլտուր-կենցաղային միջոցառումների, սոցիալ-ապահովության և նյութական օգնության ֆոնդեր)։ Սպառման հասարակական ֆոնդերի հաշվին ապահովվում են անվճար ուսուցումն ու կրթությունը, ներառյալ բարձրագույնը, վճարվում է կրթաթոշակ, ցույց է տրվում անվճար բուժօգնություն և արտոնյալ առողջարանային-կուրորտային սպասարկում, վճարվում են պետ․ թոշակներ անաշխատունակներին, հղիության և ծննդաբերության նպաստներ, կազմակերպվում բանվոր-ծառայողների և կոլտնտեսականների հանգիստը, ապահովվում ֆիզկուլտուրայի և սպորտի մասսայականությունը, վճարվում են տարեկան արձակուրդները,․ պահպանվում մանկական նախադպրոցական հիմնարկությունները ևն։ Ֆոնդերի մի մասն աշխատավորներին է անցնում անկախ նրանց աշխատանքային ներդրումից (հոգևոր, կրթության, առողջության պահպանման ևն պահանջմունքների բավարարում), մյուս մասը՝ աշխատանքային ներդրումը հաշվի առնելով (թոշակներ, նպաստներ ևն)։ Սպառման հասարակական ֆոնդերից տրամադրվում են (անվճար կամ արտոնյալ ձևով) նյութական բարիքներ ու ծառայություններ և կատարվում դրամական վճարումներ (1982-ին դրանց ծավալը մոտավորապես հավասար էր)։ Սպառման հասարակական ֆոնդերից վճարումների և արտոնությունների ծավալը որոշվում է արտադրության զարգացման մակարդակով ու տեմպերով, ինչպես նաև սոցիալիստական պետության սոցիալական քաղաքականությամբ։
(8105) 1994 WH2

(8105) 1994 WH2, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի նոյեմբերի 28-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,268428 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0763 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4606 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1247,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288481 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,11° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8105) 1994 WH2 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հայերը Մեքսիկայում

Հայերը Մեքսիկայում (իսպ.՝ Los armenios en Mexico), ազգային փոքրամասնություն Մեքսիկայում։
Դիվանագիտական հարաբերություններ Հայաստանի և Մեքսիկայի միջև հաստատվել են 1991 թվականին։
Մեքսիկայի հայ գաղութը կազմավորվել է 1920-ական թվականներից հետո՝ ԱՄՆ մեկնել ցանկացող գաղթականներից, ովքեր հիմնականում խարբերդցիներ էին։ 1946 թվականին Մեքսիկայում բնակվել է 350 հայ՝ կենտրոնացած Մեխիկոյում, մասամբ էլ Պուեբլա քաղաքում։ Հայերի զգալի մասը զբաղվել է կոշկակարությամբ։
Գործել են ՀԲԸՄ Մեխիկոյի մասնաճյուղը, ՀՀԴ տեղական կազմակերպությունը, Եկեղեցասեր կանանց միությունը, «Արա» ֆուտբոլի թիմը։
1994 թվականին Մեխիկոյում բնակվել է շուրջ 40 հայ ընտանիք, 2003 թվականին հայերի թիվը երկրում հասել է 400-ի։ Ներկայումս Մեքսիկայում բնակվում է 500 հայ, սակայն համայնքը դեռևս կազմավորված չէ. չունի հավաքատեղի կամ ազգային որևէ կազմակերպություն։ Հայերը կենտրոնացած են հիմնականում Մեխիկոյում (300) և Պուեբլայում (200)։ 
Մեքսիկայի նշանավոր հայերից են գործարարներ Ս. Պալունյանը և Շ. Քրդիկյանը, ճարտարագետ Ջ. Նշանյանը, ֆիզիկոս Շահե Հաճյանը, աստղագետ դոկտոր Պարիս Փիշմիշը և այլք։ Մեխիկոյում է ապրել ու ստեղծագործել բանաստեղծ և թատերագիր Մկրտիչ Հաճյանը (1915-1985 թթ.)։ 2000 թվականին Մեքսիկայի կառավարության կազմում ընդգրկվել է հայազգի Խոսե Սարուխանը (Սարուխանյան), ով ստանձնել է սոցիալական արդարության հանձնախմբի նախագահի պաշտոնը։


== Գրականություն ==
«Հարենիք» տարեգիրք, Բոստոն, 1946, էջ 230-232։


== Ծանոթագրություններ ==
Թբախնուտ

Թբախնուտ, ձմեռանոց նախկին ԼՂԻՄ Շահումյանի շրջանում։ Օգտագործվում էր 1920-1930֊ական թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրան Կանարիա

Գրան Կանարիա (իսպ.՝ Gran Canaria), երկրորդ ամենահայտնի կղզին Կանարյան կղզիներում, Աֆրիկյան կղզեխմբում, որն Իսպանիայի մասն է կազմում։ Ունի 847830 բնակչություն (2015 թվականի տվյալներով), ինչը կազմում է մոտավորապես կղզեխմբի բնակչության 40%-ը։ Գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսում, Աֆրիկայի հյուսիսարևմտյան ափից 150 կիլոմետր հեռու և 1350 կիլոմետր հեռու Եվրոպայից։ Ընդգրկում է 1560 քառ. կմ տարածք, և ամենաբարձր կետը Պիկո դե լաս Նիևես հրաբխային ծագում ունեցող լեռն է՝ 1956 մ բարձրությամբ։
Գրան Կանարիայում բնակվում էին հիմնականում գուանչիներ, ովքեր այստեղ ապրել են դեռևս մ.թ.ա 500 թվականին։ Կղզին կոչվել է Թամարան կամ Քաջերի երկիր։ Ավելի քան մեկ դար շարունակ եվրոպացիների արշավանքներից և հարձակումներից հետո, կղզին նվաճվեց 1483 թվականի ապրիլի 29-ին, Կաստիլիայի թագուհի Իզաբելլա I-ի աջակությամբ, որը կարևոր քայլ էր Իսպանիայի միավորելու համար։
Մայրաքաղաքը Լաս Պալմաս դե Գրան Կանարիան է, որը հիմնադրվել է 1478 թվականի հունիսի 24-ին, այդ ժամանակ որպես՝ Real de Las Palmas, Խուան Ռեխոնի կողմից։ Վերջինս եղել է Կաստիլիական բանակի ղեկավարը։ 1492 թվականին Քրիստափոր Կոլումբոսը խարիսխ գցեց Լաս Պալմասի նավահանգստում, դեպի Ամերիկա իր առաջին ճամփորդության ժամանակ։ Լաս Պալմաս դե Գրան Կանարիան Սանտա Կրուս դե Տեներիֆե քաղաքի հետ միասին Կանարյան կղզիներ ինքնավար համայնքների մայրաքաղաքն են։


== Աշխարհագրություն ==
Գրան Կանարիան տեղակայված է Տեներիֆեից հարավ-արևելք և Ֆուերտեվենտուրայից արևմուտք։ Կղզին ունի հրաբխային ծագում։ Մակերեսը 1,560 քառ․ կմ է, իսկ ամենաբարձր կետը՝ Պիկո դե Լաս Նիևեսը, 1949 մետր է։ Այն ունի շրջանաձև տեսք՝ 50 մետր տրամագծով։


== Կլիմա ==

Գրան Կանարիան ընկած է պասսատների շրջանում, որոնք թափանցում են Հյուսիսային կիսագնդից։ Այն հայտնի է իր բազմազան միկրոկլիմաներով։ Ընդհանրապես, ձմռանը ցերեկը միջին ջերմաստիճանը բարձրանում է 20 °C (68 °F), ամռանը` 26 °C (79 °F)։ Ջերմաստիճանի անկում նկատվել է ձմռանը, բայց 10 °C-ից ցածր։ Ներքին կլիման մեղմ է, մինչդեռ լեռնային տարածքներում հազվադեպ զգալի են ցրտահարություններ և ձյունը։ Տարեկան տեղումների քանակը 228 մմ է, և այդ ամենը լինում է ցուրտ ամիսներին, հուլիսին, օգոստոսին և սեպտեմբերին սովորաբար չի անձրևում։ Ամառներն այնուամենայնիվ արևոտ են, և կղզու հարավն ամենաբարենպաստն է։


== Սպորտ ==
Գրան Կանարիան հանդես է գալիս Գռան-Կանարիա բասկետբոլային ակումբով և Իսպանիայի ACB լիգայով։ Կղզին նաև Լա Լիգայի Լաս Պալմաս ՖԱ ֆուտբոլային ակումբի «տունն» է։


== Տուրիզմ ==
Կղզին ունի 32 բնապահպանական տարածքներ, աչքի ընկնողներն են Նուբլոյի գյուղական զբոսայգին, Թամադաբան, և այլն։ 2014 թվականին տարեկան այցելուների թիվը կազմել է 3,6 մլն մարդ (որից 450.000 իսպանացիներ են)։ Շրջագայության մեծ մասը լինում է կղզու հարավային մասում։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Gran Canaria Tourist Board official site Archived 2013-12-24 at the Wayback Machine.
 Gran Canaria travel guide from Wikivoyage
Gran Canaria Local blog
Պամյատնոե (գյուղ, Բելոզյորսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պամյատնոե (այլ կիրառումներ)Պամյատնոե (ռուս.՝ Памятное), գյուղ Ռուսաստանի Կուրգանի մարզի Բելոզյորսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ամուսնություն (այլ կիրառումներ)

Ամուսնություն, կարող է վերաբերել՝

Ամուսնություն - տղամարդու և կնոջ՝ պատմականորեն ձևավորված, հասարակության կարգավորվող հարաբերությունների ձև է, որի գլխավոր նպատակն ընտանիք ստեղծելն է և որով սահմանվում են ամուսինների իրավունքներն ու պարտականությունները միմյանց, զավակների և հասարակության նկատմամբ
Ամուսնություն - գերմանացի կոմպոզիտոր Ռիխարդ Վագների անավարտ օպերան
(2467) Կոլոնտայ

(2467) Կոլոնտայ (անգլ.՝ Kollontai), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1966 թվականի օգոստոսի 14-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,213316 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8596 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,567 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1202,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,299322 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,8° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2467) Կոլոնտայ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ֆրայլասինգ

Ֆրայլասինգ  (գերմ.՝ Freilassing), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Մտնում է Բերխտեսգադեն շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 936 մարդ(ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 14,79 կմ։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 25 118։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆրայլիսսինգ քաղաքի պաշտոնական էջ
Ֆրիդրիխ I (այլ կիրառումներ)

Ֆրիդրիխ I — Եվրոպայի մի քանի տիրակալների անուն.

Ֆրիդրիխ I (Նյուրնբերգի բուրգգրաֆ) (մինչև 1139 — մոտ. 1200) — Նյուրնբերգի բուրգգրաֆ
Ֆրիդրիխ I (Բադենի մեծ հերցոգ) — Բադենի մեծ հերցոգ
Ֆրիդրիխ I (Ավստրիայի հերցոգ) — Ավստրիայի հերցոգ (1175—1198) Բաբենբերգների դինաստիայից
Ֆրիդրիխ I (Անհալտի հերցոգ) — Անհալտի հերցոգ 1871—1904 թվականներին
Ֆրիդրիխ I (Վերին Լոթարինգիայի հերցոգ)
Ֆրիդրիխ I (Վյուրտեմբերգի հերցոգ) — Մոնբելյարի կոմս և Վյուրտեմբերգի հերցոգ (1557—1608 թվականներ).
Ֆրիդրիխ I (Շվաբիայի հերցոգ)
Ֆրիդրիխ I (Վյուրտեմբերգի թագավոր) — Վյուրտեմբերգի թագավոր (1805—1816 թվականներ)
Ֆրիդրիխ I (Պրուսիայի թագավոր) (1657—1713) — Պրուսիայի թագավոր
Ֆրիդրիխ I (Ֆրեդերիկ I) 1676—1751 — Շվեդիայի թագավոր 1720 թվականից, Հեսսեն-Կասսելի լանդգրաֆ 1730 թվականից
Ֆրիդրիխ I (Բրանդենբուրգի կուրֆյուրստ)
Ֆրիդրիխ I (Պֆալցի կուրֆյուրստ) (1425—1476) — Պֆալցի կուրֆյուրստ
Ֆրիդրիխ I (Սաքսոնիայի կուրֆյուրստ) (1370—1428) — Սաքսոնիայի կուրֆյուրստ, Մեյսենի մարկգրաֆ Ֆրիդրիխ IV Մռայլ անվամբ
Ֆրիդրիխ I (Հեսսեն-Հոմբուրգի լանդգրաֆ)
Ֆրիդրիխ I (Բադենի մարկգրաֆ) (1249—1268) — Բադենի մարկգրաֆ
Ֆրիդրիխ I (Բրանդենբուրգ-Անսբախի մարկգրաֆ) (1460—1536) — Բրանդենբուրգ-Անսբախի մարկգրաֆ
Ֆրիդրիխ I (Մեյսենի մարկգրաֆ)
Ֆրիդրիխ I Շիկամորուս — Հռոմեական Սրբազան կայսրության կայսր (1122—1190).
Ֆրիդրիխ I Սաքսեն-Գոթա-Ալտենբուրգի (1646—1691) — Սաքսեն-Գոթա-Ալտենբուրգի հերցոգ
Ֆրիդրիխ I ֆոն Վետտին — Այլենբուրգի կոմս, Սիուսուլի գաուի կոմս սկսած 997 թվականից, Հեսսաույի կոմս սկսած 1009 թվականից, Մեյսենի բուրգգրաֆ 1009—1015 թվականներին
Ֆրիդրիխ I (Ավստրիայի հերցոգ) — Ավստրիայի հերցոգ (1308—1330 թվականներին) Հաբսբուրգների դինաստիայից
Ֆրիդրիխ I (Ֆրեդերիկ I) — Դանիայի և Նորվեգիայի թագավոր (1471—1533).
Ֆրիդրիխ I, կոմս Վան Բերգ
Զանդուս

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զանդուս (այլ կիրառումներ)Զանդուս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Փսանք գավառակում։ Գտնվում էր Զանդուս գետի ափին։
Եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բարիի ամրոց

Բարիի ամրոց, կամ Կաստելո Նորմանո-Սվեվո, (իտալերեն՝ Castello normanno-svevo) ամրոց Իտալիայի Ապուլիա մարզի Բարի քաղաքում։ Կառուցվել է մոտավորապես 1132 թվականին նորմանդական Ռոժեր II թագավորի կողմից։ Ներկայումս օգտագործվում է ցուցահանդեսների համար։


== Պատմություն ==
Ամրոցը հավանաբար կառուցել է նորմանդական Ռոժեր II արքան 1132 թվականին։ 1156 թվականին ամրոցը ավերվում է Վիլհելմ Սիցիլիացու կողմից, իսկ 1233 թվականին վերականգնվում և ամրացվում Հռոմեական Սրբազան կայսրության արքա Ֆրիդրիխ II-ի կողմից։ Անժույի Կապետյան արքայատոհմի գերիշխանության ընթացքում ամրոցը զանազան փոփոխությունների է ենթարկվում և ի վերջո հայտնվում է Արագոնի դուքս Ֆերդինանդի ձեռքում, որը ամրոցը նվիրում է Սֆորցա ընտանիքին և Լեհաստանի թագուհի Բոնա Սֆորցային։ Բոնայի մահից հետո ամրոցի սեփականության իրավունքը վերադարձվում է Նեապոլի արքաներին, որից հետո այն փոխակերպվում է և սկսում օգտագործվել որպես բանտ։ 
Ամրոցը բոլոր կողմերից շրջապատված է խրամով, բացի հյուսիսային հատվածից, որը սահմանակցում է ծովին և կամրջի միջոցով կապվում է նրա հետ։ ամրոցի դարպասը հարավային մասում է։ Ամրոցը հիմնականում բաղկացած է արագոնյան ժամանակաշրջանի պատերից և հոհենշտաուֆենյան գլխավոր աշտարակից։ Ներկայումս օգտագործվում է որպես ցուցադրությունների սրահ։


== Ֆրանցիսկը և կայսրը ==
Ավանդության համաձայն, 1221 թվականին կայսր Ֆրիդրիխ II-ը Բարիի ամրոցում հանդիպում է Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու հետ։ Ըստ այդ նույն ավանդության, կայսրը մի պոռնիկ է ուղարկում Ֆրանցիսկի սենյակ, իսկ ինքը դիտանցքից հետևում է, թե ինչ կպատահի։ Երբ Ֆրանցիսկը մերժելով հետ է ուղարկում կնոջը, Ֆրիդրիխը շատ է տպավորվում նրա բարոյական սկզբունքներով։ Գիշերվա մնացած մասը այդ երկուսն անցկացնում են զրուցելով։ Թեև այս պատմության ճշմարտացիությունը չի ապացուցվել, սակայն այն հավանական է համարվում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Էլեոնորա Փիրադովա

Էլեոնորա Վլադիմիրի Փիրադովա (իսկական ազգանունը՝ Փիրադյան, հունիսի 12, 1929(1929-06-12) կամ հուլիսի 11, 1929(1929-07-11), Թիֆլիս, ԽՍՀՄ - հուլիսի 11, 2012(2012-07-11), Կիև, Ուկրաինա), հայ դաշնակահարուհի, կոնցերտմայստեր, Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ (1998)։ Խորհրդային դիրիժոր Վլադիմիր Փիրադյանի (Ղազախական ԽՍՀ (1943) և Ուկրաինական ԽՍՀ (1947) Ժողովրդական արտիստ) դուստրը։


== Կենսագրություն ==
Էլեոնորա Փիրադյանը ծնվել է 1929 թվականի հունիսի 11-ին Թիֆլիսում։ 1953 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիան (Գ. Գինզբուրգի դասարան)։ 
1952 թվականին Կիևում Վլադիմիր Փիրադյանի ղեկավարությամբ կատարել է Արամ Խաչատրյանի դաշնամուրային կոնցերտը։ 
1953 թվականին դարձել է Կիևի ֆիլհարմոնիայի մենակատար, ապա՝ կոնցերտմայստեր. նվագակցել է ուկրաինացի նշանավոր երգիչներ Դմիտրի Գնատյուկին, Անատոլի Սոլովյանենկոյին, Ա. Մոկրենկոյին, Վ. Տիմոխինին, Լ. Կոնդրաշևսկայային, Ե. Միրոշնիչենկոյին և ուրիշների։ 
Ելույթներ է ունեցել Ֆինլանդիայում, Գերմանիայում, Լեհաստանում, Ֆրանսիայում, Կանադայում, Իտալիայում, Հարավսլավիայում և այլուր։ 1976 թվականին ելույթ է ունեցել Հայաստանում (ուկրաինացի երաժիշտների հետ)։ 
Էլեոնորա Փիրադովան մահացել է 2012 թվականի հուլիսի 11-ին Կիևում։


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
1964 – Մ. Պ. Մուսորգսկու անվան փառատոնի մրցանակ «Լավագույն նվագակցության համար»,
1996 – Ս. Գուլակ-Արտեմովսկու անվան փառատոնի մրցանակ,
1997 – «Սլավյանե» փառատոնի դափնեկիր,
1976 – ԽՍՀՄ «Պատվո նշան» շքանշան,
1982 – Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան,
2003 – «Իշխանուհի Օլգա» շքանշան։


== Ծանոթագրություններ ==
Սվեկրովշչինա

Սվեկրովշչինա (ռուս.՝ Свекровщина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թամազ Գելաշվիլի

Թամազ Գելաշվիլի (վրաց.՝ თამაზ გელაშვილი, ապրիլի 8, 1978(1978-04-08), Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (1999).
Նրա ՖԻԴԵ-ի առավելագույն վարկանիշը 2623 (հոկտեմբեր, 2007 թ.): Գործակցով 4-րդ շախմատիսը Վրաստանում։ Իր երկրից կողմից մասնակցել է տարբեր շախմատային Օլիմպիադաների։ 2001 թ. Նևշատելի 9-րդ բաց առաջնությունում, նա կիսում է առաջին տեղը Յանիկ Պելետյեի, Մարկ Հեբդենի և Վլադիմիր Տուկմկավի հետ, իսկ 2006 թ.Աթենքում հաղթում է Ակրոպոլիս միջազգային շախմատային մրցաշարում։ 2008 թ. Գյումրու միջազգային մրցաշարում երկրորդ տեղն է կիսում Գիորգի Բագատուրովի հետ, իսկ 2008 թ Բաքվի Նախագահի գավաթ առաջնությունում կիսում է առաջին տեղը Նեյդժել Շորթի, Վադիմ Միլովի, Ալեքսեյ Ալեքսանդրովի, Բադուր Ջոբովայի, Ալեքսադր Լաստինի, Գադիր Հուսեյնովի և Ֆարիդ Աբբասովի հետ։ 2011 թ. նա հաղթում է Ֆիլադելֆիայի 5-րդ բաց առաջնությունը։
Գելաշվիլի սիրում է խաղալ ոչ ստանդարտ սկզբնախաղային տարբերակներ օր` Սիցիլիական պաշտպանության 2.b3, ինչպես նաև հաճախակի կիրառում է Ֆրանսիական և Կարո-Կանի պաշտպանությունները։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անձնական էջը ՖԻԴԵ-ի կայքում
Անձնական էջը Chessgames բազայում
Անձնական էջը 365chess.com կայքում
Կարգալի (գյուղ, Չեկմագուշևսկի շրջան)

Կարգալի (ռուս.՝ Каргалы, բաշկիրերեն՝ Ҡарғалы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 196 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դորոժնոե (ավան, Ջանկոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴորոժնոեԴորոժնոե (ուկրաիներեն՝ Дорожнє, Ղրիմի թաթարերեն՝ Dorojnoye), ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դորոժնոե ավանում բնակվում էր 22 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ռավեննա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռավեննա (այլ կիրառումներ)Ռավեննա (իտալերեն՝ Ravenna [ra'ven:a], էմիլ.-ռոմ.՝ Ravêna, լատ.՝ Ravenna), քաղաք իտալական Էմիլիա-Ռոմանյա նահանգում։ Ադրիատիկ ծովից գտնվում է 10 կմ հեռավորության վրա։ 402 թվականից հետո եղել է Արևմտյան Հռոմեական կայսրության, օստգոթերի թագավորության, Հռավեննայի էկզարխատի և լանգոբարդների թագավորության մայրաքաղաքը։


== Փաստեր ==
Իտալական Ռավեննա քաղաքում է թաղված Դանթե Ալիգիերին։
Հայ գրող Ավետիք Իսահակյանի բանաստեղծություններից մեկը նվիրված է այս քաղաքին։


== Տես նաև ==
Հայերը Հռավեննայում
Մաքս Պլանկի անվան մեդալ

Մաքս Պլանկի անվան մեդալ, ամենամյա մեդալ, որ տրվում է 1929 թվականից, Ֆիզիկայի գերմանական միության կողմից՝ տեսական ֆիզիկայի ոլորտում բացառիկ ներդրում կատարած անձանց։ Կազմված է վկայականից և Մաքս Պլանկի դիմանկարով մեդալից։


== Մեդալակիրներ ==
Գագիկ Ռոստոմյան

Գագիկ Ռոստոմյան (մարտի 28, 1955(1955-03-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2007)։


== Կենսագրություն ==
Գագիկ Ռոստոմյանը ծնվել է 1955 թվականին Երևանում։ 1972 թվականին ավարտել է Երևանի Հովհաննես Հովհաննիսյանի անվան թիվ 52 միջնակարգ դպրոցը։ 1969-1973 թվականներին, դպրոցում սովորելուն զուգահեռ, Երևանի տարայի ֆաբրիկայում աշխատել է որպես բանվոր։ 1973 թվականից եղել է Կամոյի Լևոն Քալանթարի անվան միջշրջանային պետական դրամատիկական թատրոնի դերասան, 1974 թվականից՝ Երևանի Հովհաննես Թումանյանի անվան պետական տիկնիկային թատրոնի դերասան։ 1992-1995 և 1998-1999 թվականներին, համատեղության կարգով, եղել է նաև Տիկնիկային թատրոնի փոխտնօրեն, 1999 թվականին՝ տնօրեն, 2001 թվականից՝ կրկին փոխտնօրեն։ 1989-1994 թվականներին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի թատերական արվեստի ակադեմիայում։ 1998 թվականից Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում դասավանդում է բեմական խոսք (2010 թվականից՝ դոցենտ), 2005 թվականից՝ Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի մշակույթի ֆակուլտետում։


== Հեռուստատեսություն ==
Նույն թվականից միաժամանակ որպես հաղորդավար աշխատում է Հայաստանի հանրային ռադիոյում, 2000 թվականից վարում է «Կուլիսներ» հեղինակային հաղորդաշարը։ 2001 թվականից «Հայրենիք» հեռուստաընկերությունում վարել է «Մեր հայրենիքի պատմությունը» հաղորդաշարը, 2005 թվականից «Ար» հեռուստաընկերությունում՝ «Պատմություն հայոց», 2008 թվականից՝ «Հայկական հետք», 2009 թվականից վարում է «Մեր մեծերը» հաղորդաշարերը։


== Ֆիլմեր ==
1977 թվականից մասնակցել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի կրկնօրինակման աշխատանքներին, կրկնօրինակել է գլխավոր և էպիզոդիկ դերեր։
Նկարահանվել է՝

«Երջանկության մեխանիկա», 1982
«Կապիտան Առաքել», 1988


== Պարգևներ ==
ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգիր, 2005
ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2007
ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2010
Երևան քաղաքի մշակույթի պատվավոր գործիչ, 2015


== Տես նաև ==
Երևանի պետական տիկնիկային թատրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Վիեննական վալս

Վիեննական վալս՝ վալս 3 պայից ( ֆր.՝ valse à trois temps), բալետային զուգապար է, որտեղ քայլը կատարվում է յուրաքանչյուր բաժին տակտում։ Երաժշտական չափը — 3/4 կամ 6/8:
Ի սկզբանե վիեննական վալս էր կոչվում ավելի հեշտ կատարվող և մեծ պարային արվեստ չպահանջող տարբերակը։ 20-րդ դարում այս անվանումը անցել է ավելի հայտնի վալսի։ Պարը մտնում է սպորտային բալետային պարերի մրցության եվրոպական ծրագրի մեջ։


== Կատարում ==


=== Դիրքը զուգապարում ===
Վալսի համար զույգի դիրքը համանման է եվրոպական ծրագրի այլ պարերին, իրանով զուգընկերը թեքվում է մյուսից մարմնի ստորին մասեում զուգընկերների միջև հեռավորությունը  պետք է նվազագույնը լինի։ Զուգընկերոջ խնդիրը մյուսին շարժվելու  հնարավորություն տալն է։
Վալսի քայլ աջ ոտքով
Առաջին քայլը յուրաքանչյուր տակտի սահմանում ունի  երկարությամբ տեղափոխել զույգ, այն կարող է ունենալ  տարբեր երկարություն, կախված  կատարողներից։ Երկրորդ քայլը պարի հիմնական մասն է։ Երրորդ քայլ՝ օժանդակ, այն տեղի է ունենում ոտքերը փոխելով։
Առաջին տակտ
Գործընկերը առաջ է շարժվում պարի ընթացքում։ Առաջին քայլն իրականացվում է կրունկի ուղղությամբ, հետ միաժամանակ  ոտքերը աջ, ընդ որում գործընկերը  քայլ է կատարում, մեջքով առաջ։ Երկրորդ քայլ՝  «շրջանցելով» շուրջզուգընկերոջը,  այդ երկու քայլերը պետք է կազմի 180°։ Երրորդ քայլը կատարվում է  ազատ ոտքով։
Երկրորդ տակտ
Գործընկերը սկսում է շարժվել մեջքով հետ, քայլ անելով ձախ ոտքով, այդ դեպքում զոգընկերուհին կատարում աջ ոտքավ քայլ՝ առաջ։ Հաջորդ քայլում անհրաժեշտ է երկրորդ շրջանը՝ 180° տակ, այսպիսով կատարում է 1 լրիվ պտույտ իր շուրջը։ Երրորդ քայլում  կատարում է ազատ ոտքի ներկայացում։


== Դանդաղ վալս ==
Դանդաղ (անգլիական) վալսը նույնպես մտնում է եվրոպական ժամանակակից պարերի շարքում։ Վիեննական վալսից տարբերվում է ռիթմով, երբ 1  րոպե ժամանակում տեղի է ունենում քիչ երաժշտական տակտ, դրա համար էլ այս պարը շատ փափուկ է, ոչ շատ սրընթաց։


== Նախշավոր վալս ==
Ինչպես վիեննական և դանդաղ (անգլիական) վալսում զուգընկերն ու զուգընկերուհին միշտ իրար հերթով 1 տակտի տարբերությամբ կատարում են միատեսակ շարժումների հաջորդականություն, նախշավոր վալսը կարող է լինել տարբեր ներդրումով իրար հաջորդականությամբ ձևերով։ Պարային սպորտում վիեննական վալսի ծրագիրը կազմում է 7 տարբեր շարժումից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Описание фигур венского вальса(անգլ.)
Описание фигур медленного вальса(անգլ.)
Բերտ շրջան (Նեբրասկա)

Բերտ շրջան (անգլ.՝ Burt County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.277 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.791 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թեկամահ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1854 թ.։
Քյավառ (հեռուստաընկերություն)

Քյավառ ՀԸ, հայկական մարզային ոչ պետական հեռուստառադիոընկերություն։ Եթեր է հեռարձակվում 1997 թվականի մարտի 7-ից։ Հեռարձակումը կատարվում է Գավառ քաղաքից, եթերային ծածկույթը ընդգրկում է Գեղարքունիքի մարզի Գավառ, Վարդենիս, Մարտունի քաղաքները և հարակից գյուղերը՝ 27 դեցիմետրային ալիքով։ Հեռուստաալիքը ներկայացնում է տեղեկատվական, հասարակական, քաղաքական, մշակութային, կրոնական, սպորտային, երաժշտական, երիտասարդական և ժամանցային հաղորդումներ։ Պոտենցիալ հեռուստադիտողների թիվը շուրջ 170.000 է։


== Ծանոթագրություններ ==
Պաավո Հաավիկո

Պաավո Հաավիկո (ֆիններեն՝ Paavo Haavikko, հունվարի 25, 1931(1931-01-25)[…], Հելսինկի, Ֆինլանդիա - հոկտեմբերի 6, 2008(2008-10-06)[…], Հելսինկի, Ֆինլանդիա), ֆինն բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ։


== Գործունեություն ==
Պաավո Հաավիկոն եվրոպական մոդեռնիզմի հիմնական հոսքում ձևավորված բանաստեղծ էր։ Նրա վրա առանձնահատուկ ազդեցություն է թողել Թոմաս Սթեռնս Էլիոթը։ Հավիկոյին են պատկանում 1951 թվական Հռոմեական գիշերներ, 1959 թվական Ձմեռային պալատ, 1960 թվական Մյունհաուզեն դրամաները, 1967 թվական Օդուն և բևեռային արջը պոեզիայի գրքերը։ Նրան են պատկանում նաև 1968 թվական Ագրիկոլան և աղվեսը, 1974 թվական Կորոլը գնում է Ֆրանսիա, 1992 թվական Անաստասիան և ես, և 1995 թվական Պրոսպերո գործերը։ 
Հեղինակ է մի քանի լիբրետոյի, այդ թվում՝ կոմպոզիտոր Աուլիս Սալինենի Ձիավորը օպերայի։


== Ճանաչում ==
Հեղինակ է մի քանի լիբրետոյի, այդ թվում՝ կոմպոզիտորի Աուլիս Սալինենի Ձիավորը օպերայի։ Հելսինկիի համալսարանի պատվավոր դոկտոր (1969)։ Արժանացել է Էյնո Լեյնոյի մրցանակ 1963 թվական, Նոյշտադտ գրական մրցանակի 1984 թվական։ Հավիկոյի խոսքերն օգտագործել են Աուլիս Սալինենը, Տապանի Լանսիոն, և Չին Էունսուկը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[1](անգլ.)
Пааво Хаавикко на сайте IMDB
«Katalog der Deutschen Nationalbibliothek»։ portal.dnb.de (գերմաներեն)։ Վերցված է 2021-12-16 
«Paavo Haavikko»։ web.archive.org։ 2015-02-25։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-02-25-ին։ Վերցված է 2021-12-16
Վանյա (Արդեշի գավառ)

Վանյա (ֆր.՝ Vagnas), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 518 մարդ, բնակչության խտությունը` 21.74 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23.83 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 530 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 165 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 50 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 321 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 223-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 98։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,5 %։ 223 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 190 անձ (108 տղամարդ և 82 կին)։ Գործազուրկ են եղել 33 անձ (15 տղամարդ և 18 կին)։ 98 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 50-ը` թոշակառուներ, իսկ 33-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սիրո աստված (ֆիլմ)

«Սիրո աստված» (անգլ.՝ «God of Love»), ռեժիսոր, սցենարիստ և համապրոդյուսեր Լյուկ Մեզենիի ամերիկյան անկախ գեղարվեստական կարճամետրաժ ֆիլմ։ Այն պատմում է լաունժ երգիչ և պրոֆեսիոնալ տեգախաղացող Ռեյի մասին, որն ստանում է մարդկանց տեգերի օգնությամբ սիրահարություն շնորհող ընդունակություն։ Քննադատները դրական են ընդունել աշխատանքը՝ նշելով պատմության թեթևությունը, չծեծված թեման և որոշ դրվագների աբսուրդ լինելը։
Սկզբում Մեզենին մտադիր է եղել Սանդենսի կինոփառատոնում ժապավենի առաջին ցուցադրության իրավունք ստանալ, սակայն մերժվել է։ Դրանից հետո դիմել է Ամերիկայի Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի ուսանողական ստորաբաժանմանը, որտեղ էլ 2010 թվականի հունիսի 12-ին էլ տեղի է ունեցել ֆիլմի առաջին ցուցադրությունը։ Հետագայում ռեժիսորը չի նախատեսել վարձույթի դուրս գալ, այլ միայն որոշել է ցուցադրել ֆիլմը որոշ կինոհարթակներում, որոնցից էին Վուդսթոքի և Տուսոնի կինոփառատոնները, որոնք Մեզենիին բերել մի քանի մրցանակներ։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 1-ին հայտարարվել են «Օսկար» մրցանակի «Լավագույն գեղարվեստական կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգի հավակնորդները, որոնց շարքում էր նաև «Սիրո աստված» ֆիլմը։ 2011 թվականի մարտի 7-ին ֆիլմն արժանացել է այդ մրցանակին։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 23-ին պրոդյուսերների որոշմամբ ֆիլմը ԱՄՆ-ում լայն վարձույթի է հանվել։ Ֆիզիկական կրիչների վրա այն թողարկվել է որպես Դեննի Բոյլի «127 ժամ» ֆիլմի Blu-ray-ի լրացում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
God of Love(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Սիրո աստված (ֆիլմ)»(անգլ.) ֆիլմը allmovie կայքում: