Ացետիլցելյուլոզ

Ացետիլցելյուլոզ, ացետիլթաղանթանյութ, ցելյուլոզի քացախաթթվական էսթերները։ Հիմնական բաղադրիչները առաջնային՝ 
  
    
      
        [
        
          C
          
            6
          
        
        
          H
          
            7
          
        
        
          O
          
            2
          
        
        (
        O
        C
        O
        C
        
          H
          
            3
          
        
        
          )
          
            3
          
        
        
          ]
          
            n
          
        
      
    
    {\displaystyle [C_{6}H_{7}O_{2}(OCOCH_{3})_{3}]_{n}}
   և երկրորդային՝ 
  
    
      
        [
        
          C
          
            6
          
        
        
          H
          
            7
          
        
        
          O
          
            2
            n
          
        
        (
        O
        H
        )
        (
        O
        C
        O
        C
        
          H
          
            3
          
        
        
          )
          
            2
          
        
        
          ]
          
            n
          
        
      
    
    {\displaystyle [C_{6}H_{7}O_{2n}(OH)(OCOCH_{3})_{2}]_{n}}
   ացետատներն են։ Սպիտակ ամորֆ զանգված է, լուսադիմացկուն, չի այրվում։ Հիմքերի և թթուների առկայությամբ հիդրոլիզվում է։ Առաջնային ացետատը լուծվում է սահմանափակ թվով լուծիչներում (քացախաթթու, քլորոֆորմ և մեթիլենքլորիդ)։


== Կիրառում ==
Ացետիլցելյուլոզից պատրաստված թելերը և ժապավենները օգտագործվում են էլեկտրամեկուսիչ նյութերի արտադրության և մանածագործության մեջ, չփշրվող ապակի՝ «տրիպլեքս» ստանալու համար։ Երկրորդային ացետատը լուծվում է ացետոնում և սպիրտ–ացետոն խառնուրդում։ Ացետիլցելյուլոզը ստացվում է թաղանթանյութը քացախանհիդրիդի հետ, կատալիզատորի առկայությամբ փոխազդելով․ 
  
    
      
        [
        
          C
          
            6
          
        
        
          H
          
            7
          
        
        
          O
          
            2
          
        
        (
        O
        H
        
          )
          
            3
          
        
        
          ]
          
            n
          
        
        +
        3
        n
        (
        C
        
          H
          
            3
          
        
        C
        O
        
          )
          
            n
          
        
        →
        [
        
          C
          
            6
          
        
        
          H
          
            7
          
        
        
          O
          
            2
          
        
        (
        O
        C
        O
        C
        
          H
          
            3
          
        
        
          )
          
            3
          
        
        
          ]
          
            n
          
        
        +
        3
        n
        C
        
          H
          
            3
          
        
        C
        O
        O
        H
      
    
    {\displaystyle [C_{6}H_{7}O_{2}(OH)_{3}]_{n}+3n(CH_{3}CO)_{n}\to [C_{6}H_{7}O_{2}(OCOCH_{3})_{3}]_{n}+3nCH_{3}COOH}
  ։ Ցելյուլոզի ացետիլացման վերջնական արդյունքը առաջնային ացետատն է։ Երկրորդային ացետատ ստացվում է առաջնային ացետատը մասնակի հիդրոլիզելով։ Ացետիլցելյուլոզը արտադրվում է նաև Հայաստանում (Երևան)։ Այն մեծ չափերով օգտագործվում է պլաստմասսաներ, լաքեր, չայրվող կինոժապավեններ և ացետատային մետաքս ստանալու համար։


== Ծանոթագրություններ ==