Աշնանային ռիթմ

«Աշնանային ռիթմ (համար 30)» (անգլ.՝ Autumn Rhythm (Number 30)), ամերիկացի նկարիչ Ջեքսոն Պոլլոքի նկարը՝ ստեղծված 1950 թվականին։ Այն աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմ ոճի մեջ է և պահպանվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում։ «Աշնանային ռիթմը» հանդիսանում է 1947-1952 թվականներին Պոլլոքի՝ նկարչության տեխնիկայի հիանալի օրինակ և հաճախ համարվում է նրա ամենահայտնի գործերից մեկը։


== Ստեղծումը ==
«Աշնանային ռիթմը» գրվել է 1950 թվականի աշնանը Սպրիգսում (Նյու Յորքի նահանգ)՝ Պոլլոքի ստուդիայում այն նկարների շարքում, որոնք նա առաջին անգամ 1951 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին ցուցադրեց Բեթի Պարսոնսի պատկերասրահում։ Իր կարիերայի այդ ժամանակաշրջանում այս աշխատանքում Պոլլոքն օգտագործել է այն նույն «հոսող» տեխնիկան, ինչպես մնացած աշխատանքներում։ Այն ստեղծում էր հենց հատակին փռելով հսկայական կտավը և վրձնով ցրցողելով ներկը՝ առանց մակերեսին դիպչելու։ 266,7 սմ և 525,8 սմ չափերով «Աշնանային ռիթմը» համարվում է Պոլլոքի ամենամեծ նկարներից մեկը։
«Աշնանային ռիթմի» ստեղծումը մասամբ փաստագրվել է Հանս Նամութի կողմից, ով լուսանկարել է Պոլլոքին աշխատանքի ժամանակ մի քանի ամիսների ընթացքում 1950 թվականին։ Արվեստաբան Մոնիկա Բոմ-Դյուշենի խոսքով Նամութի լուսանկարները պատկերացնումներ են տալիս հաջորդականության մասին, որում Պոլլոքը լցնում էր կտավների մակերեսը, ինչպես նաև հերթականության մասին, որով փոխվում էին ներկերը։ Պոլլոքը սկսել է կտավի աջ կողմի երրորդ մասը ստեղծելով՝ նկարելով բարակ սև գծերի կծիկ, այնուհետև ավելացնելով այլ գունավոր ներկեր (հիմնականում շագանակագույն և սպիտակ, քիչ քանակությամբ փիրուզագույն)։ Նկարիչն օգտագործել է կաթեցնելու և թափելու մի քանի եղանակներ, որպեսզի ստեղծեր տարբեր տեսակի գծեր և ներկերի խտացված հատվածներ, մինչև այդ մասը չսկսեր նմանվել իր պատրաստի վիճակին։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է կենտրոնական մաս, իսկ հետո՝ ձախ՝ օգտագործելով նույն մեթոդը։ «Աշնանային ռիթմը» ստեղծելու ողջ ընթացքում Պոլլոքը նկարել է կտավի բոլոր կողմերից։


== Անվանում և ցուցադրություն ==
Պոլլոքը նկարին տվեց «Համար 30» անվանումը, և այն ցուցադրվեց այս անվան տակ 1951 թվականին Բեթի Պարսոնսի պատկերասրահում, ինչպես նաև 1952 թվականին Ժամանակակից արվեստի թանգարանում «15 ամերիկացիներ» ցուցադրության շրջանակներում (անգլ.՝ 15 Americans) ցուցահանդեսի շրջանակներում։ 1947-1952 թվականներին Պոլլոքը իր գործերը համարակալում էր, այլ ոչ թե անուններ տալիս, որպեսզի հանդիսատեսի ուշադրությունը չշեղեր ենթադրյալ իմաստներով։ Համարակալված նկարներ, կարծես, չէին համընկնում այն հաջորդականությանը հետ, ըստ որի ստեղծվել էին։ Երբ նկարը ցուցադրվեց Սիդնի Ջենիսի պատկերասրահում 1955 թվականին, այն կրում էր «Աշնանային ռիթմ» անվանումը՝ առանց համարի հղման։ Պոլլոքը չբացատրեց, թե ինչու է փոխել նկարի անվանումը. արվեստագետ Թիմոթի Կլարքը կարծում է, որ «Աշնանային ռիթմ» անվանումը մտածված է հենց Պոլլոքի կողմից, ի տարբերություն այդ շրջանի նրա մյուս որոշ գործերի, որոնք ի սկզբանե առաջադրվել են Պոլլոքին քննադատ Քլեմենտ Գրինբերգի կողմից։ 195 թվականին Մետրոպոլիտեն թանգարանը ձեռք բերեց Պոլլոքի ժառանգության նկարը 20,000 ԱՄՆ դոլարի չափով և նկարչի մեկ այլ աշխատանքի դիմաց՝ «1951 թվականին թիվ 17», որն այդ ժամանակ պահվում էր թանգարանում։ Թանգարանի վարիչ Ռոբերտ Բեվերլի Հեյլը առաջարկեց և վերահսկեց գործարքը։ Այդ ժամանակվանից ի վեր, այս աշխատանքը սովորաբար ցուցադրվում է որպես «Աշնանային ռիթմ (համար 30)». С того времени эта работа обычно выставляется как «Осенний ритм (Номер 30)»:


== Գրականություն ==
Geldzahler, Henry American Painting in the Twentieth Century. — New York: Metropolitan Museum of Art, 1965.
Rubin, William Jackson Pollock and the Modern Tradition, Part II(անգլ.) // Artforum : magazine. — 1967. — Т. 5. — № 7. — С. 28—37. — ISSN 0004-3532.
Johnson, Ellen H. "Jackson Pollock and Nature" in Modern Art and the Object: A Century of Changing Attitudes. — New York: Icon Editions, 1995. — ISBN 0064302261
Varnedoe, Kirk, with Karmel, Pepe Jackson Pollock (exhibition catalogue). — New York: Abrams, 1998. — ISBN 9780810961937


== Ծանոթագրություններ ==