armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի (Ալափարս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցի, հայկական առաքելական եկեղեցի Կոտայքի մարզի Ալափարս գյուղում։
Եկեղեցին կառուցվել է 1897 թվականին Մակվեցիների կողմից՝ ինչ-որ դեպքերի պատճառով։ Գործի կազմակերպումն ստանձնում է դաբին-խալիֆա Հակոբ Աղաբաբյանը։ Նա մեկնում է Էջմիածին հանդիպելու Խրիմյան Հայրիկ հայոց կաթողիկոսին և նրա համաձայնությունը ստանալու համար։ Ստանալով կաթողիկոսի համաձայնությունը նա վերադառնում է Ալափարս եկեղեցու ճարտարապետի հետ։
1891 թվականի գարնանը փորվում է եկեղեցու հիմքը 30 մետր երկարությամբ և 18 մետր լայնությամբ։ Շինարարությունն իրականացնելու համար Ալեքսանդրապոլից Ալափարս են հրավիրվում մեծահամբավ վարպետներ Աբիսողոմ Զաֆարյանն ու Կարապետը։ Եկեղեցու կառուցմանը օժանդակում են նաև Երևան տեղափոխված Ալափարսեցի մեծահարուստները, Սահակ Սահակյանը տրամադրում է 1000 ռուբլի, որի մասին վկայում են արևելյան պատի արձանագրությունները։ Միասնական ջանքերի շնորհիվ վեր է խոյանում սրբատաշ քարերով կառւցված քառամույթ տաճարը։ Ալափարսի Ս. Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին 19-րդ դարում կառուցված լավագույն հոգևոր շենքերից մեկն է։
2007 թվականի մայիսի 9-ին եկեղեցին վերաօծվել է Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի օրհնությամբ և Կոտայքի թեմի առաջնորդ Առաքել եպիսկոպոս Քարամյանի ձեռամբ, Կոտայքի մարզպետ Կավալենկո Շահգալդյանի միջոցներով։


== Արտաքին հղումներ ==
Ալափարս գյուղում վերաօծվել է 19-րդ դարի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին
Ընկերության կղզիներ

Ընկերության կղզիներ (ֆր.՝ Îles de la Société, թահիթ. Tōtaiete mā) , կղզեխումբ Խաղաղ օվկիանոսի հարավային մասում, մտնում է Ֆրանսիական Պոլինեզիայի մեջ։ Տարածությունը 1.6 հզ կմ² է։ Ամենախոշոր կղզին Տահիտին է (1042 կմ²)։


== Անվանում ==
Հայտնագործել է անգլիացի ծովագնաց Սեմյուել Ուելիսը 1767 թվականին այդ կղզիներն է այցելել Ջեյմս Կուկը, գծանշել դրանք քարտեզի վրա և կոչել ի պատիվ Լոնդոնի թագավորական ընկերության (Մեծ Բրիտանիայի գիտությունների ակադեմիան)։


== Աշխարհագրություն ==
Ընկերության կղզիներ — հրաբխային ծագումով արևադարձային կղզեխումբ, որը գտնվում է Ֆրանսիական Պոլինեզիայի արևմուտքում։ Մակերեսը — 1593 կմ².
Ընկերության կղզիները երկու խմբի են՝ Հողմակողմ կղզիներ և Հողմահակառակ կղզիներ.


== Ծանոթագրություններ ==
Վարեկա

Վարեկա, գետ Արխանգելսկի մարզի՝ Խոլմոգորսկի շրջանում, որը թափվում է Չաչոզերո լճում (Հյուսիսային Դվինայի ավազան)։
Գետի երկրարությունը 10 կմ է։ Վարեկան հոսում է Պրիլուցկի լճից, որը գտնվում է Արխանգելսկի մարզի՝ Խոլմոգորսկի շրջանում։ Հոսում է անտառապատ տարածություններով։ Վերին հոսքում գետն անվանվում է Րեվնա։ Վաոզերո լճից սկիզբ առնող գետի հետ միախառնումից հետո, կոչվում է Վարեկա։ Գետի լայնությունը կազմում է 5 մ։ Հիմնական ուղղությունը հյուսիս է։
Գետի անկումը կազմում է 7.5 մ։
Ցախակեռաս վրացական

Ցախակեռաս վրացական (լատ.՝ Lonicera iberica), ցախակեռասազգիների ընտանիքի տերևաթափ թուփ է՝ գնադաձև սաղարթով, մինչև 1-2 մ բարձրությամբ, դարչնամոխրագույն կամ մոխրագույն ընձյուղներով։


== Նկարագրություն ==
Տերևները ձվաձև կլորավուն են, ձվաձև 1,5-4 սմ երկարությամբ և 1-3 սմ լայնությամբ, սրածայր, սրտաձև կամ կլորավուն հիմքով, բաց կանաչավունից մինչև մոխրականաչավուն, թարթիչաեզր, երկու կողմից մազմզուկապատ։ Ծաղիկները զույգերով են, դեղնասպիտակ, ծաղկաթափի ժամանակ դեղին։ Հատապտուղները զույգերով են, վառ կարմիր, 0,6-0,7 սմ տրամագծով։ Չափազանց չորադիմացկուն է. աչքի է ընկնում նաև բարձր ցրտադիմացկունությամբ։ Լուսասեր է, պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ։ Բազմանում է սերմերով, կտրոններով։ Լավ է աճում քաղաքի պայմաններում, քանի որ ծխադիմացկուն է և գազադիմացկուն։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում, Հյուսիսային Իրանում, և Հայկական Քուրդիստանում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է հյուսիսային և կենտրոնական շրջաններում, Զանգեզուրում, Սևանի ավազանում, չոր, քարքարոտ թեքություններում, ծովի մակարդակից 1400-ից (հյուսիսային շրջաններ) մինչև 2000 մ (հարավային շրջաններ) բարձրությունների վրա։
Հեռանկարային է չոր, քարքարոտ թեքությունների կանաչապատման համար։ Օգտագործվում է նաև անտառապատման նպատակներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Լ․ Վ․ Հարությունյան- Քո շրջապատի թփերը, 1984- 224 էջ
Ագարակ (Երզնկայի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ագարակ (այլ կիրառումներ)Ագարակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում, Երզնկա քաղաքից 15 կմ հարավ-արևելք՝ արգավանդ հարթավայրում։
XX դարի սկզբին ուներ 68 տուն հայ բնակիչ։ Բնակչության հիմնական զբաղվածությունը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։
Գյուղը թուրքերի կողմից ավերվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Բնակչության մեծ մասը զոհ է գնացել 1915 թ. Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Կենդանի մնացածները բնակություն են հաստատել տարբեր երկրներում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մառգուսե

Մառգուսե (էստ․՝ Marguse), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիուե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ժողովածու (1994)

Ձեռագրի անվանումը (1994), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1994 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 14,4x9,2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 122 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։


== Բովանդակություն ==
Սիմ․ Ջուղայեցւոյ Տրամաբանութիւն։
Էակաց գիրք։
Վիճաբանութիւն Մելիտոսի ընդ Մովսէսի փիլիսոփայն հայոց։
Հաւաքումն Սահամանաց և սահմանապահեաց։


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզեն

Բարոն Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզեն (գերմ.՝ Andreas von Ettingshausen, նոյեմբերի 25, 1796(1796-11-25), Հայդելբերգ, Electoral Palatinate - մայիսի 25, 1878(1878-05-25), Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա), ավստրիացի մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս, եղել է |Ավստրիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի  առաջին անդամներից մեկը (1847), և առաջին գլխավոր քարտուղարը։ 1862 թվականին Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզենն անդամակցել է Գերմանիայի բնագետների «Լեոպոլդինա» ընկերությանը.։


== Կենսագրություն ==
Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզենը ծնվել է Հայդելբերգում՝ գեներալ-մայորի ընտանիքում։ 1817 թվականին ավարտել է Վիեննայի համալսարանը, որտեղ սովորել է ֆիզիկա և մաթեմատիկա։
1819 թվականին Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզենը դարձել է Ավստրիայի Տիրոլ նահանգի Ինսբրուքի համալսարանի ֆիզիկայի պրոֆեսոր, երկու տարի անց վերադարձել է  Վիեննա և որպես բարձրագույն մաթեմատիկայի պրոֆեսոր աշխատել տեղի համալսարանում։ Ֆիզիկոսի դասախոսությունները, որոնք երկու հատորով հրատարակվել են 1827 թվականին, բարձր են գնահատվել մասնագետների կողմից։ 1826 թվականին մաթեմատիկայի ոլորտում նա մենագրություն է հրապարակել կոմբինացիոն վերլուծության վերաբերյալ։ Իր այդ աշխատությունում ֆիզիկոսը առաջարկել է երկանդամ գործակիցների (կամ համարժեք կոմբինացիաների քանակի) ստանդարտ նշումը՝ 
  
    
      
        
          
            
              
                (
              
              
                n
                k
              
              
                )
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\tbinom {n}{k}}}
  ։ 
1834 թվականին Էթինգսհաուզենը ստանձնել ֆիզիկայի ամբիոնը, իսկ 1839-1842 թվականներին Վիեննայում կատարել է լուսանկարչության առաջին փորձերը։ 1840 թվականի հունիսին նա լուսանկարել է իր առաջին լուսանկարը։ 1848 թվականին նա տեղափոխվել է ինժեներական ակադեմիա և չորս տարի դասավանդել այնտեղ։ Հետագայում ակադեմիան  վերածվել է  ռազմական ինժեներական դպրոցի։
1852 թվականին նա բարձրագույն ճարտարագիտություն է դասավանդել Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, իսկ նույն թվականին դարձել է համալսարանի ֆիզիկայի ինստիտուտի տնօրեն, որտեղ նրա ղեկավարությամբ կատարվել են մեծ թվով հետազոտություններ։ Եղել է առաջիններից մեկը, որը  արդյունաբերական էլեկտրական գեներատոր և կառուցել էլեկտրամագնիսական մեքենա։ Եղել է ֆիզիկայի դասագրքի հեղինակ։ Դասագիրքը մեծ ազդեցություն է ունեցել ֆիզիկայի ուսուցման մեթոդների վրա։ 
1853 թվականին նշանակվել է Վիեննայի ֆիզիկայի ինստիտուտի տնօրեն, որից հրաժարվել է 1866 թվականին։
1862 թվականից եղել «Լեոպոլդինա գերմանական բնագետների ակադեմիայի անդամ, իսկ 1864 թվականից՝ Գյոթինգենի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։ 1866 թվականին Անդրեաս ֆոն Էթինգսհաուզենն անցել է  թոշակի և կրել «բարոն» տիտղոսը։
Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզենը մահացել է 1878 թվականին։


== Հիշատակում ==
1913 թվականին գիտնականի անունով կոչվել է Վիեննայի Դյոբլինգ շրջանի փողոցներից մեկը։


== Հիմնական աշխատություններ ==
Die combinatorische Analysis (Вена, 1826)
Vorlesungen über die höhere Mathematik (Bена, 1827)
Die Principien der heutigen Physik (Вена, 1857).
Anfangsgründe der Physik (4-е изд., Вена, 1860)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը (գերմ.)
Biography of Ettingshausen (in German)
Անդրեաս ֆոն Էթինգշաուզեն Mathematics Genealogy Project կայքում
Զապոլյարնի (քաղաքատիպ ավան, Վորկուտա քաղաքային օկրուգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶապոլյարնիԶապոլյարնի (ռուս.՝ Заполярный), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Վորկուտա քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3960 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պեկալոնգան

Պեկալոնգան (ինդոն.՝ Pekalongan), քաղաք Ինդոնեզիայում, գտնվում է Կենտրոնական Ճավա նահանգում։ Քաղաքի տարածքը  անկախ վարչական միավոր է, որը ղեկավարում է քաղաքապետարանը։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Քաղաքը գտնվում է Ճավա կղզու հյուսիսային մասում, Ճավայի ծովի ափին։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 16 մետր բարձրության վրա։ Պեկալոնգանը գտնվում է գավառի վարչական կենտրոն Սեմարանգից 77 կմ արևմուտք։


== Վարչական բաժանում ==
Պեկալոնգանի  տարածքը բաժանված է չորս թաղամասերի (kecamatan), որոնք, իրենց հերթին, բաժանված են 47 գյուղական բնակավայրերի (kelurahan): Տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 45,25 կմ²։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների բնակչության թիվը կազմում է 274 839 մարդ ։
Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիշատակվում է XII դարից սկսած։ Սուն դինաստիայի շրջանում չինացի վաճառականներին քաղաքը հայտնի էր  «Pukalong» անունով։ Տեղական արտադրանքներ են՝ պղպեղը, հիլը, մեխակը և կարմիր սանդալան։
XVII դարում Պեկալոնգանը Մատարամ սուլթանության մասն էր կազմում և, իր բարենպաստ դիրքի շնորհիվ, դառնում է այս նահանգի ամենանշանակալի քաղաքներից մեկը։ XVIII դարում քաղաքը հայտնվում է  հոլանդական Dutch East India ընկերության հետաքրքրությունների շրջանում, իսկ 1753-ին Պեկալոնգանում կառուցվեց հոլանդական ամրոց։ XIX դարի 30-ական թվականներից  Պեկալոնգանը դարձել է տարածաշրջանի խոշորագույն շաքար արտադրողներից մեկը։


== Տնտեսություն ==
Պեկալոնգանն ունի ամենախոշոր ձկնորսական նավահանգիստը Ճավայում։ Բացի այդ, քաղաքը հայտնի է Բատիկի արվեստով։ Ձեռքով ներկված Բատիկ գործվածքները արտադրվում են ինչպես փոքր արհեստագործական արտադրողների, այնպես էլ համեմատաբար խոշոր ձեռնարկությունների կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Արմեն Տիգրանյան (ֆուտբոլիստ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արմեն Տիգրանյան (այլ կիրառումներ)Արմեն Տիգրանյանը (1985 նոյեմբերի 27, Գյումրի) հայ ֆուտբոլիստ է, որը հանդես է գալիս «Ուլիս» ֆուտբոլային ակումբում որպես կիսապաշտպան։


== Ելույթներ ==
2012 թվականի մարտի 18-ի տվյալները


== Նվաճումներ ==
 Հայաստան «Շիրակ»
Հայաստանի չեմպիոն։ 2012/2013
Արծաթե մրցանակակիր Հայաստանի Բարձրագույն խումբ։ 2002
Բրոնզե մրցանակակիր Հայաստանի Բարձրագույն խումբ։ 2003
Գավաթակիր Հայաստանի Անկախության Գավաթ։ 2011/2012
ՖինալիստՀայաստանի Անկախության Գավաթ։ 2006, 2011
Գավաթակիր Հայաստանի սուպերգավաթ։ 2003
 Հայաստան «Փյունիկ»
Հայաստանի չեմպիոն։ 2004, 2005, 2006, 2007
Գավաթակիր Հայաստանի սուպերգավաթ։ 2004, 2005
ՖինալիստՀայաստանի սուպերգավաթ։ 2006
 Հայաստան «Ուլիս»
Բրոնզե մեդալակիր Հայաստանի չեմպիոն։ 2009, 2010


== Արտաքին հղումներ ==
Արմեն Տիգրանյանի բաժինը ՀՖՖ-ի պաշտոնական կայքէջում (հայ.), (անգլ.), (ռուս.)
Էջը footballdatabase.eu (անգլ.)
Էջը soccerway.com (անգլ.)
Մելիք-Փաշաև (այլ կիրառումներ)

Մելիք-Փաշաև, կարող է վերաբերել

Հովհաննես Մելիք-Փաշաև, հայ խորհրդային ինժեներ-էներգետիկ (1889-1935)։
Ներսես Մելիք-Փաշաև, թռչող ապարատների շարժիչների տեսության բնագավառի հայ սովետական գիտնական (1925)։
Ֆարոս (կղզի)

Ֆարոս (հուն․՝ Φάρος), ոչ մեծ կղզի Եգիպտոսի ափին Միջերկրական ծովում Նիլան գետաբերանում. Միացված Ալեքսանդր ծովապատնեշի միջոցով 285-ից մ.թ. ա.։


== Ալեքսանդրյան փարոս ==
Ալեքսանդրիայի փարոսը կառուցվել է 3-րդ դարում մ. թ. ա.
Եգիպտոսի Ալեսանդրիա քաղաքում, որ նավերը կարողանան հաջողությամբ անցնել խոչընդոտները Ալեքսանդրյան նեղուցի ճամփին։ Դա աշխարհի առաջին փարոսն էր և կանգուն մնաց մոտավորապես հազար տարի, բայց մ. թ. ա. 796 թվականին երկրաշարժի ընթացքում այն մեծապես վնասվեց։ Դրա հետևանքով Եգիպտոս ժամանած արաբները փորճեցին այն վերականգնել և 14-րդ դարում նրա բարճրութոյւնը կազմում էր մոտավորապես 30 մետր 14-րդ դարում այն ամբողջությամբ փլուզվեց րկրաշարժից։ Նրա ավերակները օգտագործվեցին ամրոցներ կառուցելու համար։
Ալեքսանդրյան փարոսը համարվում է աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը։
Ալտյոտինգ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալտյոտինգ (այլ կիրառումներ)Ալտյոտինգ (գերմ.՝ Altötting), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում, շրջանային կենտրոն։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Ալտյոտինգի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 12 613 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը 23,38 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 71 111։


== Պատմություն և մշակույթ ==
Առաջացել է Կարոլինգների օրոք որպես թագավորական պֆալց։ 876 թվականին միացել է Ալտյոտինյան աբբայությանը։ Ալտյոտինգի ամրոցում է ծնվել Լյուդվիգ IV–ը և մահացել Բավարիայի արքա Կարլոմանը։ Աբբայությունը վերականգնվել է 1228 թվականին՝ Բավարիայից ստանալով նշանակալի արտոնություններ։
Քաղաքացիների եկամուտի գլխավոր աղբյուրը ուխտագնացների մեծ հոսքն էր, որ գնում էին խոնարհվելու «Սև տիրամորը»։
Մինչև օրս տարեկան Ալտյոտինգ է այցելում մոտ 700 000 զբոսաշրջիկ, որոնց մեծ մասը ուխտավորներ են։ Սուրբ Ֆիլիպի և Հակոբի գոթական եկեղեցում պահպանվում է «Ոսկե զամբիկը»՝ ոսկերչական արվեստի յուրահատուկ գլուխգործոցը, որ պատրաստվել է 1404 թվականին փարիզյան վարպետների կողմից Եղիսաբեթ Բավարացու պատվերով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Սան Չիպիրելո

Սան Չիպիրելո (իտալերեն՝ San Cipirello) կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Պալերմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5016 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 251 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 20 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 90040։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 091։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 1397


== Դեպքեր ==


=== Խեթա-հայասական պատերազմ (մոտ մ.թ.ա. 1400-մ.թ.ա. 1380) ===

Խեթերը հաղթել են Հայասայի արքա Կարաննիին՝ Կաթխալաիայի (Կապադովկիայում) ճակատամարտում։ Զարգացնելով հաջողությունը, Խեթերը կրկին հարձակվում են Ծոփքի վրա բայց ետ են շպրտվում։ Նույն թվականին տեղի է ունենում Անիի ճակատամարտը, որի արդյունքում Խեթերի զորքերը ստիպված են լինում նահանջել։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ալագյոզ Ստորին

Ալագյոզ Ստորին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կվենզա

Կվենզա (ֆր.՝ Quenza), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Տալանո Սկոպամենե կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սարտեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A254։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 222 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 132 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 84-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 48-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 63,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 60,0 %)։ 84 աշխատունակ բնակիչներից 76-ը աշխատում էին (45 տղամարդ և 31 կին), անաշխատանք էին 8-ը (4 տղամարդ և 4 կին)։ 48 անգործունակ մարդկանցից 13-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 13-ը թոշակառու, 22-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Կվենզայի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
«Կվենզա» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-12-ին։ Վերցված է 2013-02-10
Խարաբախասմիկ

Խարաբախասմիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օխվամ

Օխվամ, լեռ Թուրքիայում, Պոնտական լեռներում, Խաղտյաց լեռներում, Ճորոխի գետաբերսւնից մոտ 20 կճ հարավ, Սև ծովի հարավ-արևելյան ափին։ Նշանակված է Կովկասի 5-վեբստանոց քարտեգում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրոկոպևսկի շրջան

Պրոկոպևսկի շրջան (ռուս.՝ Прокопьевский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կեմերովոյի մարզում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պրոկոպևսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3500 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 33561 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9,59 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Վերին Յաշթխվա

Վերին Յաշթխվա (վրաց.` ზემო იაშთხვა), գյուղ Աբխազիայի Սուխումի շրջանում, Սուխումից 8 կմ հյուսիս։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 150 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
1959 թվականին գյուղն ուներ 538 բնակիչ, հիմնականում հայեր, իսկ 1989 թվականին` 454 բնակիչ, կրկին հիմնականում հայեր։
Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի, եգիպտացորենի մշակությամբ, այգեգործությամբ, անասնապահությամբ, շերամապահությամբ և մեղվաբուծությամբ։ Գյուղն ուներ հայկական տարրական դպրոց և ակումբ։
Գյուղը հիմնադրել են Տրապիզոնի շրջակայքի գյուղերից եկած հայերը` 1890 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիանկուր լ'Էկիպե

Վիանկուր լ'Էկիպե (ֆր.՝ Wiencourt-l'Équipée), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 258 մարդ, բնակչության խտությունը` 44.03 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.86 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 115 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 24 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 158 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 126-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 32։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,7 %։ 126 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 113 անձ (59 տղամարդ և 54 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (5 տղամարդ և 8 կին)։ 32 անաշխատունակներից 11-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Բուլատնիկովո (գյուղ, Տորժոկսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲուլատնիկովոԲուլատնիկովո (ռուս.՝ Булатниково), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Տորժոկսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 60 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սատչ Սանդերս

Թոմաս Էրնեստ «Սատչ» Սանդերս (անգլ.՝ Thomas Ernest "Satch" Sanders, նոյեմբերի 8, 1938(1938-11-08), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ և մարզիչ։ 2011 թվականից Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ։


== Վաղ տարիներ ==
Սատչ Սանդերսը ծնվել է 1938 թվականի նոյեմբերի 8-ին Նյու Յորք նահանգի Նյու Յորք քաղաքում։ Սովորել է Սիվարդ Պարկի դպրոցում (Ստորին Մանհեթեն, Նյու Յորք), որտեղ հանդես է եկել տեղի բասկետբոլային ակումբի կազմում։


== Խաղացողի կարիերա ==
Խաղացել է թեթև և ծանր հարձակվողների դիրքերում։ Սովորել է Նյու Յորքի համալսարանում։ 1960 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբի կողմից՝ 8-րդ համարի ներքո և իր ամբողջ պրոֆեսիոնալ կարիերան անցկացրել այդ ակումբի կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 13 մրցաշրջան։ Երկար ժամանակվա ընթացքում Սանդերսը Բիլ Ռասելի հետ միասին հանդես է եկել մեկ ակումբի կազմում։ Սատչը երբեք հանդես չի եկել մեկնարկային հնգյակի կազմում, որի արդյունքում «Սելտիքս»-ի կազմում դարձել է ութակի NBA չեմպիոն։ Մեկ անգամ ընդգրկվել է NBA բոլոր աստղերի պաշտպանության երկրորդ հավաքականի կազմում (1969)։ 1960 թվականին դարձել է Հագերտիի մրցանակի դափնեկիր։ «Սելտիքս»-ում նրա կողմից անմահացված է 16-րդ համարը։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 916 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 8766 միավոր (9,6 մ/խ), կատարել 5798 անդրադարձ և 1026 փոխանցում։
2011 թվականի օգոստոսի 11-ին Սանդերսի անունը տեղ է գտել Բասկետբոլի փառքի սրահում՝ որպես մարդ, որը զգալի ներդրում է ունեցել բասկետբոլի զարգացման գործում։


== NBA կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== Ամենամյա մրցաշրջան ===


=== Փլեյ օֆ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը NBA.com կայքում (անգլ.)
Մարզչի կարիերան Basketball-Reference.com կայքում Archived 2010-05-23 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Մանբիջի գավառ

Մանբիջի գավառ (արաբ․՝ منطقة منبج‎‎), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Հալեպի մարզի 10 գավառներից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Մանբիջ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 408 143 բնակչություն։
Մանբիջի գավառը բաղկացած է 5 շրջաններից՝

Աբու Կիլկիլի (արաբ․՝ ناحية أبو قلقل‎‎), կենտրոն՝ Աբու Կիլկիլ, բնակչություն՝ 47 109
Աբու Քահֆի (արաբ․՝ ناحية  أبو كهف‎‎), կենտրոն՝ Աբու Քահֆ, մինչև 2009 թվականը՝ Մանբիջի շրջանի մաս
Ալ-Խաֆսայի (արաբ․՝ ناحية خفسة‎‎), կենտրոն՝ Ալ-Խաֆսա, բնակչություն՝ 92 368
Մանբիջի (արաբ․՝ ناحية منبج‎‎), կենտրոն՝ Մանբիջ, բնակչություն՝ 202 976
Մասքանայի (արաբ․՝ ناحية مسكنة‎‎), կենտրոն՝ Մասքանա, բնակչություն՝ 64 829


== Ծանոթագրություններ ==
Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնություն 2016

Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնություն 2016 ոչ օլիմպիական քաշային կարգերում, անցկացվել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 8-ից 11-ը Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում։


== Մեդալակիրներ ==


=== Հունահռոմեական ===


=== Ազատ ոճ (տղամարդիկ) ===


=== Ազատ ոճ (կանայք) ===


== Աղբյուր ==
Առաջնության պաշտոնական էջը
Մինի ֆուտբոլ

Մինի ֆուտբոլը կամ ֆուտզալը ֆուտբոլի տեսակ է, որը խաղում են ավելի փոքր դաշտում և հիմնականում փակ տարածության մեջ։
Մինի ֆուտբոլը խաղում են երկու թիմերի միջև, յուրաքանչյուրը հինգ խաղացող, որոնցից մեկը դարպասապահն է։ Փոխարինումներն անսահմանափակ են։ Ի տարբերություն այլ՝ փակ տարածությունում խաղացվող ֆուտբոլի տեսակների, մինի ֆուտբոլը խաղում են կոշտ դաշտում, որը սահմանազատված է գծերով, և պատերը կամ պատնեշները չեն օգտագործվում։ Մինի ֆուտբոլը խաղում են նաև ավելի փոքր գնդակով, քան սովորական ֆուտբոլինը։  Մինի ֆուտբոլում խաղացողներն աչքի են ընկնում կարճ փոխանցումների և կարճ տարածությունում մանևրելու արվեստով։


== Անվանում ==
Մինի ֆուտբոլ թարգմանվում է փոքր ֆուտբոլ, քանի որ մինի ֆուտբոլ խաղում են ավելի փոքր դաշտում, նաև անվանում են Ֆուտզալ, ինչը գալիս է իսպաներեն fútbol sala or fútbol de salón և պորտուգալերեն futebol de salão բառերից։ Այս տերմինը բառացի թարգմանվում է փակ տարածության ֆուտբոլ, սակայն ժամանակակից թարգմանությամբ նշում են դահլիճի ֆուտբոլ։


== Պատմություն ==


=== Արմատներ ===
Մինի ֆուտբոլ սկսեցին խաղալ 1930 թվականից, երբ Ուրուգվայի Մոնտեվիդեո քաղաքի ուսուցիչ Խուան Կառլոս Կարիանին առաջարկեց խաղալ փակօթյա ֆուտբոլ։ Նոր սպորտաձևով սկզբնական շրջանում խաղում էին բասկետբոլի դաշտերում, իսկ կանոնները թողարկվեցին 1933 թվականին։ Այս սպորտաձևը դարձավ ճանաչված, երբ Ուրուգվայը հաղթեց 1930 թվականի աշխարհի առաջնությունում և ոսկե մեդալակիր դարձավ 1924 և 1928 թվականների Ամառային օլիմպիական խաղերում։
Կարիանին կանոնների գիրքը գրելիս որոշ բաներ վերցրել է ֆուտբոլի կանոններից (գնդակին կարելի է դիպչել մարմնի ցանկացած մասով բացի ձեռքից), ինչպես նաև բասկետբոլից (խաղին մասնակցում է հինգ խաղացող և խաղի տևողությունը 40 րոպե), ջրագնդակից  (դարպասապահին առնչվող կանոններ) և հանդբոլից  (դարպասի և դաշտի չափսեր)։  Արդյունքում ստացվել է դինամիկ, հետաքրքիր, ակտիվ և ճանաչված սպորտաձև։
Սպորտը արագորեն տարածվեց Լատինական Ամերիկայում` ունենալով մեծաթիվ երկրպագուներ։ Այն հեշտությամբ կարող էր խաղալ ցանկացած ոք, ամենուրեք և եղանակի ցանկացած պայմանում։
Սակայն կանոնները տարբեր տեղերում տարբեր էին։ 1956 թվականին կանոնները թարմացերց բրազիլացի Հաբիբ Մֆուզը և Լուիս Գոնսագա դե Օլիվեյրա ՖերնանդեսըԼ Նրանց կանոնների գիրքը հաստատվեց միջազգային մակարդակով։
1965 թվականին ստեղծվեց Հարավային Ամերիկայի մինի ֆուտբոլի կոնֆեդերացիան, որի մեջ մտան Ուրուգվայը, Պարագվայը, Պերուն, Արգենտինան և Բրազիլիան։
Կարճ ժամանակ հետո սկսվեցին անցկացվել առաջնություններ, որը հետաքրքրություն առաջացրեց մեդիա ոլորտում։ Հատկապես լրագրող Խոսե Անտոնիո Ինգլեսը սկսեց օգտագործել ֆուտզալ տերմինը, որը հետագայում դարձավ սպորտաձևի անվանումներից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==
Տարսոնի կարմիր գորգերը

Տարսոնի կարմիր գորգերը, լրիվ անունը Տարսոնի կարմիր գորգերը. Մի կնոջ պատմություն հայերի կոտորածների մասին, (անգլ.՝ The Red Rugs of Tarsus: A Women's Story of the Armenian Massacres), Հելեն Գիբբոնսի 1919 թվականին Փարիզում հրատարակած գիրքն է։


== Հեղինակ ==
Հելեն Գիբբոնսը 1909 թվականի կիլիկիահայության կոտորածի ականատես էր, ամերիկացի իրավաբան, միջազգայնագետ, 1908-1913 թվականներին Օսմանյան կայսրությունում “New York Herald” թերթի թղթակից Հերբերտ Ադամ Գիբբոնսի կինը։


== Բովանդակություն ==
Գիրքը բաղկացած է Հելեն Գիբբոնսի առաջաբանից և մորը գրած նրա նամակաշարից, որտեղ հեղինակը մանրամասն խոսում է ժողովրդի նիստուկացի, իր տպավորությունների մասին, գրում այն իրադարձությունների մասին, որ ծավալվում էին Տարսոնում, Ադանայում, Մերսինում։ Հելեն Գիբբոնսը արձանագրում է կոտորածների փաստը, ներկայացնում այն միսիոներական աշխատանքը, որ ծավալել էին ամերիկացիները և որին ներգրավված է եղել և ինքը։ Հեղինակը հիացմունքով է խոսում հայերի մասին, ովքեր սպառնալիքների տակ իսկ հրաժարվում էին իսլամ ընդունել։ Գրքում խոսվում է նաև կիլիկիահայության կոտորածների իրականացման մեջ մեծ տերությունների մեղքի բաժնի մասին։


== Քաղվածքներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մայակովսկիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Մայակովսկի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 15 հուշարձան (8 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Դոլգենկովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Դոլգենկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Довгеньківська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դոլգենկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 850 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 58.12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14.62 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Գյոզալդարա (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյոզալդարա (այլ կիրառումներ)Գյոզալդարա, գետ Տիգրիսի ավազանում, Հայկական լեռնաշխարհում, Բիթլիսի ձախակողմյան ամենամեծ օժանդակը։ Հոսում է Բիթլիսի գավառի Գյոզալդարայի գավառակով՝ հյուսիսից հարավ ուղղությամբ։ Ղ. Ալիշանը նույնացնում է պատմական Թուխ գետին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիխտերսֆելդ

Ռիխտերսֆելդի արգելոցի մշակութային և բուսաբանական լանդշաֆտ (աֆրիկաանս՝ Richtersveld), լեռնային անապատային տարածք ՀԱՀ Հյուսիսային Կապի գավառի հյուսիս-արևմուտքում։ Ռիխտերֆելդի արգելոցը գտնվում է նամա ժողովրդի համայնքի կառավարման ներքո, ովքեր վարում են կիսաքոչվորական կյանք, որը ըստ բանավոր ավանդույթների և գիտնականների չի փոփոխվել 2000 տարվա ընթացքում։  Տարածքում գտնվում են սեզոնային  արոտավայրեր և շարժական շինություններ (նամա ցխարու օմս), այնտեղից հավաքում են դեղաբույսեր։
Արգելոցը գտնվում է համանուն ազգային պարկից հարավ և 2007 թվականից համարվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։


== Դիրք ==

Արգելոցը գտնվում է Քեյփթաունից շուրջ 600 կմ հյուսիս, Պորտ-Նոլլոյից հյուսիս արևմուտք։ Բացի այդ այնտեղ կարելի է հասնել Յոհաննեսբուրգից ինքնաթիռով մինչև Ապինգտոն, այնուհետև ավտոմեքենայով։ Մեկ այլ երթուղի էլ կա, ճանապարհն անցնում է  Նամիբիայով Էքստինֆոնտենի միջով, սակայն այն դժվարանցանելի է։ Արգելոցի և ազգային պարկի տարածքում կան վեց խոշոր բնակավայրեր Խուբոսը  (անգլ.՝ Khuboes), Էկստինֆոնտենը (անգլ.՝ Eksteenfontein), Լեկկերսինը (անգլ.՝ Lekkersing), Սանդրիֆտը (անգլ.՝ Sanddrift), Պորտ Նոլլոն (անգլ.՝ Port Nolloth) և Ալեքսանդեր Բեյը (անգլ.՝ Alexander Bay)), առաջին երկուսը գտնվում են օբյեկտի սահմանին։
Արգելոցը կառավարվում է տեղաբնակների կողմից, որոնք ի թիվս այլ միջոցառումների, արգելոցի  տարածքում կազմակերպում են էքսկուրսիաներ։ Արգելոցի տարածքում գցված են մի քանի ավտոմոբիլային երթուղիներ։ Ճանապարհները ոչ միշտ են անցանելի հնարավոր ջրհեղեղների պատճառով։ 


== Պատմություն ==
Ռիխտերֆելդի արգելոցը ստեղծվել է շուրջ 10 տարի առաջ, երբ տեղաբնակ նամա ժողովուրդը սկսեց հեռանալ Ռիխտերֆելդի ազգային պարկի իրենց ավանդական տարածքներից։ Արգելոցը դարձավ նամաների կիսաքոչվորական ապրելակերպի վերջին հանգրվանը։ Նամաները կատարում են սեզոնային տեղաշարժեր, իրենց շարժական բնակարաններով, լեռներից դեպի գետը և վարում են կայուն և հավասարակշռված էկոհամակարգով կենսակերպ։ Այս անհետացող կենսակերպը, հազվագյուտ բուսաբանական բազմազանության հետ մեկտեղ հիմք հանդիսացան արգելոցը Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում ընդգրկելու համար։


== Բուսական և կենդանական աշխարհ ==
Արգելոցի լանդշաֆտին բնորոշ է անապատայինից մինչև լեռնային գոտու բազմազան բուսատեսակների առկայությունը։ Արգելոցը գտնվում է էնդեմիզմի հինգ կենտրոններից մեկում, սուկուլենտային սարահարթում որտեղ աճում են ավելի քան 350 էնդեմիկ բուսատեսակներ։ Միայն արգելոցի տարածքում կարելի է հանդիպել 33 հազվագյուտ բուսատեսակների։ Միևնույն ժամանակ սուկուլենտային սարահարթի բուսատեսակների 18 %-ը գտնվում են ոչնչացման վտանգի տակ հանքարդյունահանման և ապօրինի գյուղատնտեսության վարման պատճառով։ Միայն գործունեության նման տեսակների արգելումը արգելոցը կարող է դարձնել հազվագյուտ բնապահպանական օբյեկտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Երկրպագուհի (ֆիլմ)

«Երկրպագուհի» (ռուս.՝ Поклонница), ռեժիսոր Վիտալի Մելնիկովի նկարահանած գեղարվեստական ֆիլմ, ռոմանտիկ դրամա՝ հիմնված Անտոն Չեխովի և սկսնակ գրող Լիդիա Ավիլովայի հարաբերությունների վրա։ Նկարահանվել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում։ Նկարահանումները, ռեժիսորի խոսքով, տևել են երեք տարի։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2012 թվականի հունվարի 24-ին (Կինոյի տուն, Սանկտ Պետերբուրգ)։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի սցենարը հիմնված է իրական իրադարձությունների` հերոսների հիշողությունների և նրանց նամակագրության վրա (վեպի իսկությունը կասկածի տակ է դրվում որոշ գրականագետների և պատմաբանների կողմից)։ Երիտասարդ գրող Լիդիա Ավիլովան հանդիպում է արդեն հայտնի Անտոն Չեխովի հետ։ Նրանց միջև նախ ի հայտ է գալիս փոխադարձ համակրանք, ապա աստիճանաբար՝ սեր։ Լիդիան գրողներից մի քանի տարի փոքր է, ունի ամուսին, երեք երեխա և տառապում է «ինտելիգենտություն հիվանդությամբ»։ Չեխովը, որպես բժիշկ, գիտի, որ անբուժելի հիվանդ է։


== Դերերում ==
Կիրիլ Պիրոգով - Անտոն Պավլովիչ Չեխով
Սվետլանա Իվանովա - Լիդիա Ավիլովա
Օլեգ Տաբակով - Նիկոլայ Լեյկին
Իվան Կրասկո - Լև Տոլստոյ
Օլեգ Անդրեև - Միխայիլ Ավիլով
Արտյոմ Յակովլև - Ալեքս
Սվետլանա Կրյուչկովա - գրող
Ալեքսեյ Դևոտչենկո - Ալֆրեդ Գնոյ
Օքսանա Միսինա - բանաստեղծուհի
Զոյա Բուրյակ - Պելագիա, Ավիլովների սպասուհին
Միխայիլ Մորոզով - Սոբեյկո
Օլգա Սամոշինա - Լեյկինի կինը
Ալեքսանդրա Սիչևսկայա - Վերկա
Պյոտր Ժուրավլյով - Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Օբոլոնսկի
Վլադիմիր Մատվեև - գրաքննիչ
Վլադիմիր Կոլգանով - Կոնստանտին Ստանիսլավսկի
Սերգեյ Բարկովսկի - «Ծիծաղ և մեղք» թերթի խմբագիր
Օլգա Մեդինիչ - Լիլինա


== Արձագանքներ ==
Ռեժիսորը ֆիլմի վրա կատարված աշխատանքների մասին՝Օլեգ Տաբակով


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ - Վիտալի Մելնիկով
Ռեժիսոր - Վիտալի Մելնիկով
Օպերատոր - Սերգեյ Աստախով
Նկարիչ - Ալեքսանդր Զագոսկին
Կոմպոզիտոր - Իգոր Կորնելյուկ


== Պարգևներ ==
«Երկրպագուն» գեղարվեստական կինոնկարի հեղինակային կոլեկտիվը` Օ. Վ. Ագրաֆենինան, Ա. Ա. Զագոսկին, Լ. Պ. Կոննիկովան, Ի. Է. Կորնելյուկը, Վ. Վ. Մելնիկովը, պարգևատրվել է գրականության, արվեստի և ճարտարապետության բնագավառում Սանկտ Պետերբուրգի Կառավարության 2011 թվականի մրցանակով։
«Պատուհան դեպի Եվրոպա» ռուսական կինոյի XX փառատոն։
«Ոսկե  նավակ» մրցանակ։
Փառատոնի նախագահի մրցանակ`ռեժիսոր Վիտալի Մելնիկովին։
Ռուսական կինոփառատոն Թունիսում – հանդիսատեսի համակրանք մրցանակ։
XVIII Ռուսական կինոփառատոն «Գրականություն և կինո-2012»։
Փառատոնի լավագույն ֆիլմ մրցանակ. Գրան պրի «Նռան ձեռնաշղթա»
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Կլարա Լուչկոյի անվան հանդիսատեսի համակրանք մրցանակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Отзывы прессы Archived 2010-01-28 at the Wayback Machine.
(7060) Al-ʻIjliya

(7060) Al-ʻIjliya (1990 SF11), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,455696 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3932 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5182 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1405,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,256119 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,87° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7060) 1990 SF11 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վիլհելմ Ռաաբե

Վիլհելմ Ռաաբե (գերմ.՝ Wilhelm Raabe, սեպտեմբերի 8, 1831(1831-09-08)[…], Էշերսհաուզեն, Holzminden, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա - նոյեմբերի 15, 1910(1910-11-15)[…], Բրաունշվայգ, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի գրող, վիպասան, ով ի սկզբանե հայտնի է եղել Յակոբ Կորվինուս (գերմ.՝ Jakob Corvinus) գրական անվամբ։ Բանաստեղծական ռեալիզմի ներկայացուցիչ։ Ստեղծագործել է սոցիալական թեմաներով։


== Կենսագրություն ==
Վիլհելմ Ռաաբեն ծնվել է Էշերսհաուզենում, իրավաբանի ընտանիքում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Հոլցմինդեի, այնուհետև՝ Վոլֆենբուտլերի գիմնազիաներում։  1854 թվականին մեկնել է Բեռլին և, որպես համալսարանի ազատ ունկնդիր, հաճախել պատմության, փիլիսոփայության և գրականության դասախոսություններին։ Գերմանիան մոտիկից ճանաչելու նպատակով ճամփորդել է երկրում, եղել Լայպցիգում, դրեզդենում, Հյուսիսային Գերմանիայում, Հռենոսի մարզում։ 1862 թվականին Ռաաբեն բնակություն է հաստատել Շտուտգարտում, 1870 թվականին տեղափոխվել է Բրաունշվայգ, որտեղ էլ անցել է նրա կյանքը։
Ռաաբեն գրական գործունեությունն սկսել է 1850-ական թվականների կեսերից, երբ Վոլֆենբուտլերում սկսեց աշխատակցել «westmanns Monasschrift» ամսագրին։ 1856 թվականին լույս է  տեսել նրա «Ճնճղուկների փողոցի տարեգիրը» վեպը, որը գրողին լայն ճանաչում բերեց։


== Երկեր ==


== Որպես նկարիչ ==

Բացի գրելը, Ռաաբեն նաև նկարել է։ Նրա շուրջ 600 ստեղծագործություններ գտնվում են տարբեր մասնավոր հավաքածուներում, Բրաունշվայգի թանգարանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Раабе, Вильгельм»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
http://m.braunschweig.de/kultur_tourismus/sehenswuerdigkeiten/blik/personen/wilhelm_raabe.html(չաշխատող հղում)
Էվլիյա Չելեբի

Էվլիյա Չելեբի (օսման.՝ اوليا چلبى, թուրքերեն՝ Evliya Çelebi, մարտի 25, 1611(1611-03-25)[…], Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1682[…], Կահիրե, Եգիպտոս), օսմանյան գրող, ճանապարհորդ և ռազմական գործիչ։ Ավելի քան 40 տարի ճանապարհորդել է Օսմանյան կայսրության տարածքով և հարակից երկրներով։ Իր աշխատություններում մեծապես ներկայացրել է հայ և թուրք ժողովուրդների բարքն ու կենցաղը։


== Կենսագրություն ==
Էվլիյա Չելեբին ծնվել է 1611 թվականին Ստամբուլում օսմանյան պալատական-ոսկերիչ Դերվիշ Մեհմեդ Զիլլիի ընտանիքում։ Ստացել է բարձրագույն կրթություն։ Նրա մայրը մեծ վեզիր Մելեք Ահմեդ փաշայի հարազատ քույրն էր, ովքեր ծնունդով Աբխազիայից էին։ Շատ հավանական է այն փաստը, որ Չելեբին անդամակցել է սուֆիստական Գյուլշենի միաբանությանը։ Գիտնականները այս եզրահանգմանն են եկել` ուսումնասիրելով ճանապարհորդի տունը Կահիրեում, որտեղ նրանք գտել էին այսպիսի գրություն` «Evliya-yı Gülşenî» (Էվլիյան Գյուլշենից)։ Ստամբուլում առաջին ճանապարհորդությունից հետո, որի ժամանակ Էվլիյան հավաքել էր քաղաքի շենքերի, շուկաների, մշակույթի և սովորույթների վերաբերյալ հարուստ տեղեկատվություն, 1640 թվականին նա մեկնում է իր առաջին ճանապարհորդությանը։ Ճանապարհորդությունների վերաբերյալ նրա բոլոր գրառումները հավաքվել են Սեյահաթնամե 10 հատորանոց աշխատության մեջ, որը օսմաներենից թարգմանած նշանակում է «Գիրք ճանապարհորդության»։ Չնայած, որ գրքում կան մի շարք չափազանցություններ, այն համարվում է 17-րդ դարի օսմանյան կյանքի լիարժեք արտացոլումը։


== Ճանապարհորդություն ==
Սկզբնական շրջանում Էվլիյա Չելեբին ճանապարհորդել է Օսմանյան կայսրությունով։ Այնուհետև այցելել է Կովկաս, Ավստրիա և Հունգարիա։ 1655 թվականին ժամանել է Ղրիմ, որտեղ ծանոթացել է թաթար խան Մեհմեդ IV Հերայի հետ (1641—1644, 1654—1666): Նա նշում էր, որ Ղրիմի թաթարների հյուսիսային սահմանը Օրքափը ամրոցն է, բայց այնտեղ իշխում են նոգայացիները, ովքեր հարկ էին մուծում թաթար խանին։ Լքելով Ղրիմը Դոնի կազակների տարածքներով նա բարձրացել է Վոլգայի վերին հոսանքներ և հավանաբար հասել Կազան։ Նա տվել է Կազանի անհավանական նկարագիրը, որից հետազոտողները կարծում են, որ նա այնտեղ չի եղել։ Ընդհանրապես մասնագետները նշում են, որ Չելեբի նկարագրողական ոճից կարելի է հասկանալ, թե նա եղել է տվյալ տեղանքում, թե ոչ։ Նա ճանապարհորդել է նաև Թրակիայում, Մակեդոնիայում, Կրետե կղզում, Մեքքայում և Եգիպտոսում։ 
Ենթադրվում է, որ մահացել է 1682 թվականին Կահիրեում։


== Աշխատություններ ==
Չելեբիի աշխատությունները ունեն մեծ նշանակություն և ինչպես պատմական, այնպես էլ աշխարհագրական, լեզվաբանական, ճարտարագիտական կարևորագույն աղբյուր են։ Նրա աշխատություններում առկա է հարուստ տեղեկատվության ոչ միայն օսմանահպատակ, այլև հարևան երկրների ժողովուրդների վերաբերյալ։ Նրա ամենամեծ հետազոտողներից մեկը ավստրիացի Յոզեֆ ֆոն Համմերը նշում է, որ Չելեբին աղբյուր է, ով հարյուրամյակներ անց կունենա դեռևս չբացահայտված գաղտնիքներ։


== Ժամանակակից կինեմատոգրաֆիայում ==
İstanbul Kanatlarımın Altında (Ստամբուլը իմ թևերի տակ, 1996)` ֆիլմ Հեզարֆեն Ահմեդ Չելեբիի, նրա եղբոր Լագարի Հասան Չելեբիի և Մուրադ IV-ի կառավարման տարիների մասին։ Ֆիլմը սցենարը հիմնված է Էվլիյա Չելեբի աշխատությունների վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Էվլիյա Չելեբի»։ Արևելյան գրականություն։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-12-ին։ Վերցված է 18 мая 2011 
Էվլիյա Չելեբի Գիրք ճանապարհորդության
Էվլիյա Չելեբին Սոչիի տարածքում
Կեռլիճ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կեռլիճ (այլ կիրառումներ)Կեռլիճ, փոքրիկ լիճ Հայկական լեռնաշխարհի Բյուրակն (Բինգյոլ) բարձրավանդակում, Հավատամք լեռան լանջին, 3600 մ բարձրության վրա։ Անունն ստացել է կեռ (աղեղնաձև է) լինելու պատճառով։ Ջուրը սառնորակ է, խորությունը հասնում է 70 մետրի։ Լճում աճում է տառեխ ձուկը։
Այս լճի հետ կապված են բազմաթիվ ավանդություններ ու ժողովրդական զրույցներ։ Տեղի հայ բնակիչները համոզված էին, թե Կեռլիճի ջրերը ստորերկրյա անցուղիով հոսում են դեպի Վանա լիճը, այնտեղ հասցնելով նաև տառեխ ձուկը։
Ըստ ավանդության Հայկ Նահապետը այս լճին է պահ տվել իր լայնալիճ աղեղը, որով սպանել է բռնակալ Բելին։
Էժեն Դելակրուա

Ֆերդինանդ Վիկտոր Էժեն Դելակրուա (ֆր.՝ Ferdinand Victor Eugène Delacroix, ապրիլի 26, 1798(1798-04-26)[…], Սեն Մորիս, Առաջին ֆրանսիական հանրապետություն - օգոստոսի 13, 1863(1863-08-13)[…], Փարիզ, Ֆրանսիական երկրորդ կայսրություն), ֆրանսիացի աշխարհահռչակ գեղանկարիչ։ Համարվում է ռոմանտիզմի ուղղության հիմնադիրը եվրոպական կերպարվեստում։


== Կենսագրություն ==

1816-1822 թվականներին սովորել է կլասիցիստ Պ․ Ն․ Գերենի մոտ։ Դելակրուան առաջին քայլերից համակվել է ռոմանտիզմի ոգով, դարձել նրա առաջադիմական, որոշ գործերով՝ նաև հեղափոխական միտումների արտահայտիչը։ «Քիոսի կոտորածը» (1823–1824, Լուվր, Փարիզ) և «Հունաստանը Միսսոլունգիի փլատակների վրա» (1827, Գեղեցիկ արվեստների թանգարան, Բորդո) նկարներում պատկերել է հույների տառապանքը թուրքական լծից, նրանց պայքարը ազգային անկախության համար։
Պաշտոնական ակադեմիզմին Դելակրուան հակադրել է հուզախռով, պայքարող արվեստ։ Առնական, վեհանձն, խոր և կրքոտ կերպարներ ստեղծելու նպատակով Դելակրուան դիմել է Շեքսպիրի, Գյոթեի, Բայրոնի, Սքոթի ստեղծագործություններին։ «Ֆաուստի» (1827–1828) և «Համլետի» (1834–1843) վիմագրություններն արժանացել են Գյոթեի գովեստին։
1830 թվականին, Հուլիսյան հեղափոխության անմիջական տպավորության տակ, Դելակրուան ստեղծել է «Ազատությունը բարիկադների վրա» (Լուվր) կտավը։
Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությանն են նվիրված 1831 թվականի նրա երկու նկարները՝ «Բուասսի դ'Անգլան Կոնվենտում» (Գեղեցիկ արվեստների թանգարան, Բորդո) և «Միրաբոն ու Դրյո–Բրեզեն» (Նոր Կարլսբերգյան գլիպտոդարան, Կոպենհագեն)։
1832 թվականին ճանապարհորդել է Ալժիրում և Մարոկկոյում, ստեղծևլ Արևելքը պատկերող կտավներ («Ալժիրի կանայք», 1833–1834, Լուվր, և այլն)։
Դելակրուայի արվեստի ռեալիստական միտումները վառ կերպով արտահայտվել են դիմանկարներում («Ինքնանկար», 1829, «Ֆ․ Շոպեն», 1838, երկուսն էլ՝ Լուվրում), բնանկարներում, նատյուրմորտներում, որմնանկարներում (Բուրբոնյան, 1833–1847, Լյուքսեմբուրգյան, 1845–1847, պալատներում և այլուր)։
Դելակրուայի ստեղծագործությունը XIX դարի համաշխարհային արվեստի բարձունքներից է։ Նա առաջիններից էր․ որ կիրառեց գույնի տարրալուծման սկզբունքը, լրացուցիչ տոների, երանգավորված ստվերների ու արտացոլումների համակարգը՝ մասամբ կանխելով իմպրեսիոնիստների հայտնագործումները։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Տես նաև ==
Էժեն Դելակրուայի թանգարան


== Ծանոթագրություններ ==


== Երկեր ==
Мысли об искусстве, о знаменитых художниках, пер․ с франц․, М․, 1960
Дневник Делакруа, пер․ с франц․, т․ 1–2, М․, 1961


== Գրականություն ==
Гастев А․ А․, Делакруа, М․, 1966․


== Արտաքին հղումներ ==
Էժեն Դելակրուա - Միքելանջելո
Տիոնե դի Տրենտո

Տիոնե դի Տրենտո (իտալերեն՝ Tione di Trento), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3528 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 104 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 33 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38079։ Հեռախոսային կոդ՝ 0465։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Վիկտորը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 5-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
For the Road

«For the Road», ամերիկացի ռեփեր Թայգայի երգն է, համագործակցությամբ ամերիկացի R&B երգիչ Քրիս Բրաունի հետ։ Այն թողարկվել է 2013 թվականի ապրիլի 4-ին, որպես Թայգայի «Hotel California» կոչվող երրորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Թայգայի, Քրիս Բրաունի, Lil' C-ի, Mars-ի, Ջ․ Ջեքսոնի, Բ․ Ալեքսանդեր Մորգանի և Ջ․ Պաստորիուսի կողմից։ Երգի պրոդյուսերներն են Lil' C-ն և 1500 or Nothin' խմբի անդամ Mars-ը։


== Նախապատմություն ==
2013 թվականի փետրվարին Թայգան հարցազրույցներից մեկում հայտարարում է, որ իր նոր ալբոմի երկրորդ սինգլը կոչվելու է «For the Road», և նա այն համագործակցությամբ կատարելու է Քրիս Բրաունի հետ։ Մեկ այլ հարցազրույցում նա նաև նշում է, որ այս երգը ունենալու է այն զգացումը, ինչ ունեցել է նրանց «Deuces» երգը։ Երգի պրեմիերան կայանում է մարտի 25-ին, սակայն պաշտոնապես թողարկվում է ապրիլի 4-ին։ Երգը սկզբում կոչվել է «Fuck for the Road», սակայն այնուհետև վերանվանվել է պարզապես «For the Road»։


== Տեսահոլովակ ==
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Քոլին Թիլին, նկարահանվել է 2013 թվականի ապրիլի 21-ին։ Տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է մայիսի 19-ին MTV Jams հեռուստաալիքի եթերում։


== Երգացանկ ==
Թվային ներբեռնում«For the Road» (Քրիս Բրաունի մասնակցությամբ) - 4։06


== Հիթ շքերթներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
Ֆրինկո

Ֆրինկո, (իտալերեն՝ Frinco) կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 762 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 105 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 14030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0141։ Բնակչության հովանավորն է Մարիամ Աստվածածինը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս. 0141 904066
Էլեկտրոնային հասցե. frinco@ruparpiemonte.it
Պաշտոնական կայք. http://www.comune.frinco.at.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Արքայական նապաստակներ

Արքայական նապաստակներ, հայտնի ռեժիսոր Վլադիմիր Պոլկովնիկովի խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը` նկարահանված Պետեր Ասբյորսենի համանուն հեքիաթի մոտիվներով։ 1990 թվականին «Անճոռնի ճուտիկը» և «Կախարդված տղան» մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի հետ մտել է «Լապլանդյան հեքիաթներ» հավաքածուի մեջ։


== Սյուժե ==
Պատանին արքայի նապաստակների հովիվն էր։ Ճանապարհին նա փրկում է տատիկին, ով նրան տալիս է կախարդական շվի։ Հիմա տղան կարող է այս կողմ այն կողմ քշել ոչ միայն նապաստակներին, այլև իրեն` արքային։


== Դերերի հնչյունավորում ==
Լև Շաբարին-Հանս
Ալեքսանդրա Դենիսովա-մայր
Ելենա Պոնսովա-պառավ
Սերգեյ Ցեյց-թագավոր
Իրինա Կարտաշովա-թագուհի
Գալինա Նովոժիլովա-արքայադուստր
Գեորգի Միլյար-նախարար


== Փառատոններ և պարգևներ ==
1992 թվականին «Լապլանդյան հեքիաթները» մուլտֆիլմերի ժողովածուն, որը ներառում էր «Արքայական նապաստակներ», «Անճոռնի ճուտիկը» և «Կախարդված տղան» մուլտֆիլմները,  առաջադրվել է 1991 թվականի «Նիկա» կինոմրցանակին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Владимир Полковников — Энциклопедия отечественного кино Archived 2016-04-11 at the Wayback Machine.
Գարագուշ (այլ կիրառումներ)

Գարագուշ կարող է վերաբերել՝

Գարագուշ, նախկին հայաբնակ լքված գյուղ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանում,
Գարագուշ, լեռ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում։
Լիվորնո Ֆերարիս

Լիվորնո Ֆերարիս (իտալերեն՝ Livorno Ferraris), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզում։ Մտնում է Վերչելիի շրջանի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 58 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 2008 թվականի տվյալներով 4524 մարդ է։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 78 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13046։ Հեռախոսային կոդը՝ 0161։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության դինամիկա
Կոլիմայի լեռնաշղթա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոլիմա (այլ կիրառումներ)Կոլիմայի լեռնաշղթա (ռուս.՝ Колымское нагорье), Կոլիմայի բարձրավանդակ, Գիդան, Գեդան, Ռուսաստանի ասիական մասի հյուսիս֊արևելքում։ Կազմված է լեռնաշղթաների, սարավանդների և բլրաշարերի համակարգից։ Երկարությունը՝ 1300 կիլոմետր։ Հյուսիս-արևմուտքում գերակշռում են սարավանդները, կարճ լեռնաշղթաները և գրանիտային զանգվածները (1500-1800 մետր)։ Դեպի հյուսիս-արևելք են տարածվում տեկտոնական իջվածքներով իրարից բաժանված մի շարք լեռնաշղթաներ։ Արևմտյան մասը կազմված է պերմի, տրիասի և յուրայի հասակի ալևրոլիտներից և ավազաքարերից, ալևրոլիտները՝ էֆուզիվ նստվածքներից։ Իջվածքներում կան քարածխի հանքավայրեր և տաք աղբյուրներ։ Արևմտյան լանջն ունի խիստ ցամաքային կլիմա, արևելյանը՝ հողմադեմ է, խոնավ։ Մինչև 500 (հյուսիսում) և 800 մետր (հարավում) բարձրություններն անտառապատ են։
Կովերնինո (գյուղ, Սոկոլսկի շրջան)

Կովերնինո (ռուս.՝ Ковернино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սոկոլսկի շրջանի կազմում։ 


== Աշխարհագրական դիրք ==
Գտնվում է 22N-3929 «Մոշկինո-Սոկոլսկոյե» մարզային մայրուղու մոտ, շրջկենտրոնից՝ Սոկոլսկոյե աշխատանքային բնակավայրից, 23 կմ հարավ-արևելք, Նիժնի Նովգորոդից՝ 82 կմ հյուսիս։ Գյուղի կենտրոնի բարձրությունը ծովի մակարդակից 129 մետր է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լատինական միություն

Լատինական միություն Լացիոյի հնագույն քաղաքների ֆեդերացիա (ժամանակակից Լացիո, Իտալիա, ինչը ծագել է մ․թ․ա․  1-ին հազարամյակի սկզբին ըստ հին ավանդույթի, հաշվվում են  30 համայնքներ։ Լատինական միության անդամները ունեցել տարածված կրոնական տոներ։ Միության ներկայացուցիչները անդրադառնում են շատ հարցերի և լուծում միության անդամների միջև ծագած վեճերը։
Լատինական միությունը ի սկզբանե գլխավորում է Ալբա-Լոնգան։ Մ․թ․ա․ 6-րդ դարում միությունը գլխավորում էր Հռոմը, ըստ լեգենդար ավանդույթի։ Հռոմում աճող  քաղաքական իրադրության բարդացման պատճառով, որոշ լատին համայնքներ պետք է ազատվեին հռոմեական ազդեցությունից։ Հռոմի գլխավորությամբ այս միությունը վերակառուցվել է մ․թ․ա․ 493 թ-ին։  Այն պայմանով, որ Պատերազմում  փոխադարձ օգնություն ցուցաբերեն։
Գալիական արշավանքների ներխուժման պատճառով Լատինական միությունը փլուզվեց (390 կամ 387 թ. Մ.թ.ա.)
Լատինական Միությունը փլուզվեց, մ․թ․ա․ 358 վերակառուցվել է ավելի բարենպաստ պայմանների Հռոմում, և հասավ մինչև  Լատինական պատերազմ( մ․թ․ա․340-338 ), որի արդյունքում վերացվեց։


== Գրականություն ==
Немировский, Александр Иосифович|Немировский А. И. История раннего Рима и Италии. Воронеж, 1962;
Нечай Ф. М. Рим и италики. Минск, 1963;
Розенберг, Адольф|Rosenberg A. Der Staat der alten Italiker. Berlin, 1913.
Վազիրե Նադր

Վազիրե Նարդ (Վեզիր Ջաբբարի Նադիրով, 1911, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1946, գյուղ Քուրդ Օմար (Երևանի նահանգում)), քուրդ խորհրդային գրող։ 
Ծնվել է հովվի ընտանիքում։ «Կնոջ առևանգումը» (1935) պիեսով հանդես է եկել հանուն քուրդ կանանց ազատագրության։ Նույն թվականին Երևանում լույս է տեսել նրա բանաստեղծությունների ու պատմվածքների «Նուբար» ժողովածուն։ Վազիրե Նարդ «Նադո և Գյուլիզար» պոեմում ցույց է տվել խորհրդային ռազմիկների արիությունը Հայրենական մեծ պատերազմում։ Դասախոսել է Երևանի համալսարանում։