Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիա

Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիա (կրճատ՝ ՀՇՖ), հասարակական կազմակերպություն, որը զբաղվում է Հայաստանում շախմատ խաղի զարգացման հարցերով։ Կազմակերպում է տղամարդկանց և կանանց Հայաստանի անհատական և ակումբային առաջնություններ, հանրապետական նշանակության և միջազգային տարբեր մրցաշարեր, ձևավորում է Հայաստանի տղամարդկանց և կանանց հավաքականները։ Կազմակերպության ղեկավարն է Հայաստանի երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը (2004 թվականից), պատվավոր նախագահը՝ Վանիկ Զաքարյանը։


== Պատմություն ==
Հիմնադրվել է 1927 թվականին որպես շախմատի սեկցիա։ 1959 թվականին վերածվել է ֆեդերացիայի։ 1958 թվականից Հայաստանի հավաքականը մասնակցել է ԽՍՀՄ առաջնություններին։
Ֆեդերացիան ամեն տարի կազմակերպում է տղամարդկանց և կանանց Հայաստանի առաջնություններ։ Առաջին առաջնությունն անցկացվել է 1934 թվականին։ Հայաստանի առաջին չեմպիոնը Հենրիկ Գասպարյանն է։ Հետագայում նա երկրի չեմպիոն է դարձել ևս ինը անգամ։ Գասպարյանը հայ առաջին վարպետն է, շախմատային կոմպոզիցիայի գծով՝ աշխարհում առաջին գրոսմայստերը։ Մինչև այժմ անցկացվել է Հայաստանի 75 առաջնություն։
Հայաստանը ՖԻԴԵ-ի անդամ է 1992 թվականից։ Հենց այդ թվականից Հայաստանի շախմատի հավաքականները մասնակցում են միջազգային թիմային մրցաշարերին և հասել են զգալի հաջողությունների։
Հայաստանում անցկացվել են ՀՇՖ-ի կազմակերպած բազմաթիվ խոշոր միջազգային մրցաշարեր, աշխարհի և Եվրոպայի պատանեկան առաջնություններ։ 1996 թվականին Երևանում անցկացվել է 32-րդ համաշխարհային օլիմպիադան, 2001 թվականին՝ աշխարհի 5-րդ թիմային առաջնությունը։ 2014 թվականի մարտին Երևանում կայացավ Եվրոպայի անհատական առաջնությունը։
1970 թվականից Երևանում գործում է շախմատի տունը, որը 1984 թվականից կոչվում է Տիգրան Պետրոսյանի անունով։ Խանջյան փողոցում գտնվող հենց այդ շենքում է տեղակայված ՀՇՖ-ն։ 1971-ին հիմնվել է շախմատի մասնագիտացված դպրոցը, որը կոչվում է Հենրիկ Գասպարյանի անունով։ 1972 թվականից լույս է տեսնում «Շախմատային Հայաստան» հանդեսը։ 2002 թվականին հիմնադրվել է Հայաստանի շախմատի ակադեմիան։


== Ղեկավար կազմ ==
Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիայի ղեկավարը նախագահն է, որն ընտրվում է երկու տարով ֆեդերացիայի հաշվետու-ընտրական ժողովում։ 2004 թվականից Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիայի նախագահն է Սերժ Սարգսյանը՝ ընտրվելու պահին Հայաստանի պաշտպանության նախարար, այնուհետև Հայաստանի վարչապետ, ապա՝ Հայաստանի նախագահ։ 2006, 2009, 2011, 2013, 2017 և 2022 թվականներին նա վերընտրվել է այդ պաշտոնում։
ՀՇՖ-ի ղեկավար մարմինը խորհուրդն է, որի կազմը հետևյալն է.

Սերժ Սարգսյան, ֆեդերացիայի նախագահ
Սմբատ Լպուտյան, նախագահի առաջին տեղակալ
Լևոն Յոլյան, նախագահի տեղակալ
Մարիա Գևորգյան, գլխավոր քարտուղար
Հրաչիկ Թավադյան, գործադիր տնօրեն
Վանիկ Զաքարյան, պատվավոր նախագահՀՇՖ-ի նախագահությունը կազմված է 59 անդամից։


== Հանձնաժողովներ ==
ՀՇՖ-ն ձևավորում է հանձնաժողովներ, որոնք համակարգում են շախմատի տարբեր բնագավառներ և կայացնում են համապատասխան որոշումներ։

Ակումբների հետ տարվող աշխատանքի հանձնաժողով (նախագահ՝ Հովիկ Խալիկյան)
Գրոսմայստերների խորհուրդ (նախագահ՝ Ռաֆայել Վահանյան)
Էթիկայի հանձնաժողով (նախագահ՝ Լևոն Յոլյան)
Լրատվության հանձնաժողով
Կանանց շախմատի հանձնաժողով (նախագահ՝ Արգեն Գեղամյան)
Կոմպոզիցիայի հանձնաժողով (նախագահ՝ Ալեքսեյ Գասպարյան)
Շախմատում ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառման հանձնաժողով (նախագահ՝ Հաջյան Արամ)
Մասսայական աշխատանքի հանձնաժողով (նախագահ՝ Սմբատ Լպուտյան)
Մարզչական (մանկապատանեկան) խորհուրդ (նախագահ՝ Հրաչիկ Թավադյան)
Մրցավարական հանձնաժողով (նախագահ՝ Արմեն Նիկողոսյան)
Որակավորման հանձնաժողով (նախագահ՝ Գագիկ Գևորգյան)
Վարկանիշների հանձնաժողով (նախագահ՝ Աշոտ Վարդապետյան)
Վետերանների հանձնաժողով (նախագահ՝ Յուրի Առուստամյան)
Վերստուգիչ հանձնաժողով (նախագահ՝ Արմեն Գևորգյան)


== Աղբյուրներ ==
Պաշտոնական կայքը


== Ծանոթագրություններ ==