armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արևելքի չարիքը, կամ Թուրքիայի մասին ճշմարտությունը

Արևելքի չարիքը, կամ Թուրքիայի մասին ճշմարտությունը (անգլ.՝ Evil of the East; or, Truths about Turkey), Քեշիշ Բեյի 1888 թվականին Լոնդոնում հրատարակած գիրքը։


== Հեղինակ ==
Հեղինակի մասին ոչ մի ստույգ տեղեկություն չկա, սակայն նախաբանում նա ինքն իրեն ներկայացնում է, իբրև մի ճանապարհորդ, ով ուզում է բացահայտել Արևելքի և Արևմուտքի իսկական դեմքը։


== Գրքի մասին ==
Գրքում հեղինակը ներկայացնում է 19-րդ դարի վերջի Օսմանյան կայսրությունն իր բոլոր կողմերով, մատնանշելով հատկապես արևմուտքի արագ ներթափանցումն այս երկիր։ Հեղինակը վերլուծելով այդ «վտանգավոր» ներթափանցման բոլոր կողմերը, փորձ է անում կանխատեսել կայսրության, ինչպես նաև նրանում ապրող ժողովուրդների ապագան։ Գիրքը բաղկացած է 21 գլուխներից, ինչպես նաև նախաբանից, որում հեղինակը մատնանշում է Ֆրանսիային որպես Արևելքի չարիք՝ խոստանալով ընթերցողին ապացուցել այդ «ճշմարտությունը»։ Գրեթե բոլոր գլուխներում անդրադարձ կա Օսմանյան կայսրության և Արևմտյան Հայաստանի հայությանը, որոնց հեղինակը մշտապես համեմատում է կայսրության մյուս ժողովուրդների՝ հատկապես հույների, հրեաների և թուրքերի հետ։ Գլուխ XI-ը (Christians in the East.- Armenians real and sham.-The future of Armenia) բացառապես վերաբերում է հայերին, որտեղ հեղինակի կողմից փորձ է արվում արևմտահայությանը ներկայացնել դեպի եվրոպական «սին» արժեքները ձգտող մի ազգի, որին արևմուտքը իր նպատակներին հասնելու համար կօգտագործի և կզոհի, երբ հարմար առիթ կստեղծվի։ Հաջողության հասնելու դեպքում, նշում է հեղինակը, արևմուտքի այդ ժողովուրդները հայերի համար կլինի ավելի դաժան բռնակալներ, քան թուրքերն են։


== Քաղվածք գրքից ==


== Ծանոթագրություններ ==
Թինկեր Բելը և կորած գանձը

Թինկեր Բելը և կորած գանձը (անգլ.՝ Tinker Bell and the Lost Treasure), 2008 թվականի համակարգչային լիամետրաժ մուլտֆիլմ, որը թողարկվել է DisneyToon Studios ընկերության կողմից, Disney Fairies բրենդի հիման վրա։ Հանդիսանում է «Փերիներ» մուլտֆիլմի շարունակությունը, որը թողարկվել է 2008 թվականին։ Մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսը փերի Դին Դինն է, որն առաջին անգամ հայտնվել է Ջեյմս Բարիի «Փիթեր Փեն, կամ Տղա, որը չէր ուզում մեծանալ» բեմադրությունում և դառնում է դիսնեյական մուլտֆիլմ «Պիտեր Պեն» (1953) և նրա շարունակություն «Փիթեր Փեն 2։ Վերադարձ դեպի Նետլանդիա» մուլտֆիլմերի կերպար։


== Սցենար ==
Փերիները ունեն Լուսնի քար, որը տարին մեկ անգամ խնջույքի ժամանակ լուսնի լույսը դարձնում է կախարդական ծաղկափոշի, որն անհրաժեշտ է ծառերին երիտասարդ դառնալու համար։ Դին Դինը կարգադրում է կախարդական քարի համար հենարան պատրաստել։ Դին Դինի անզսպության պատճառով կախարդական քարը մասնատվում է մի քանի բեկորի և դրանով վտանգում է փերիների գոյությունը։ Դինը սարսափի մեջ է։
Պատահական լսելով կախարդական հայելու լեգենդը, որը կատարում է ցանկաություններ, նա գաղտնի ճանապարհ է ընկնում։ Անցնելով դժվարին փորձությունների միջով, նա ձեռք է բերում հայելին։ Ամենավճռական պահին իր սխալն ուղղելու փոխարեն Դինը լուսատտիկի պատճառով նյարդայնանում է, և քարը մնում է կոտրված։ Դինը վերադառնում է տուն։ Նրան փրկում է իր ընկեր Թերենսը, որը խորհուրդ է տալիս բոլոր դեպքերում քարի բեկորները հավաքել և դնել գավազանի մեջ։ Բարեբախտաբար, քարի կախարդական ուժը չէր կորել և խնջույքի ժամանակ երջանիկ փերիները ստանում են կախարդական ծաղկեփոշու բերքը։


== Երաժշտություն ==


=== Սաունդթրեք ===
"Gift of a Friend"՝ Դեմի Լովատո
"Take to the Sky"՝ Ջորդան Պրուիթ
"Where the Sunbeams Play"՝ Մեավ Նի Մաոլչաթա
"Road to Paradise"՝ Ջորդին Սփարքս
"I'll Try"՝ Ջեսսի ՄաքՔարթնի
"If You Believe"՝ Լիսա Քելի
"Magic Mirror"՝ Թիֆանի Թորնտոն
"The Magic of a Friend"՝ Հայլի Օռռանտիա
"It's Love That Holds Your Hand"՝ Ջոնաթա Բռուք
"A Greater Treasure Than a Friend"՝ Սավաննա Ոութեն
"Pixie Dust"՝ Ռաբի Սամր
"Fly Away Home"՝ Էլիզոն Ստոներ
"Fly to Your Heart"՝ Սելենա Գոմես


== Սկիզբ և շարունակություններ ==
«Թինկեր Բելը և կորած գանձը» մուլտֆիլմը հանդիսանում է «Փերիները» մուլտֆիլմի շարունակությունը, որը թողարկվել է 2008 թվականին։
DisneyToon ստուդիան DVD և Blu-ray տարբերակներով ևս երկու լիամետրաժ մուլտֆիլմ է թողարկել Դին Դինի և նրա ընկերների ճանապարհորդության մասին։

«Թինկեր Բելը և կորած գանձը»
«Թինկեր Բելը և ձմեռային անտառի առեղծվածը»Նաև գոյություն ունի կարճամետրաժ «Փերիների դաշտավայրի մրցումը» մուլտֆիլմը, որը թողարկվել է 2011 թվականին։


== Արտաքին հղումներ ==
«Փերիները» մուլտֆիլմի պաշտոնական էջ
«Փերիները» մուլտֆիլմի ֆան-ակումբ Archived 2016-08-05 at the Wayback Machine.
Իոսիֆ Հախվերդով

Իոսիֆ Նիկոլայի Հախվերդով (հունիսի 28, 1916(1916-06-28) կամ հունիսի 15, 1916(1916-06-15), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 19, 2007(2007-01-19)), շինարարության բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1958), պրոֆեսոր (1965)։ Բելառուսի գիտության վաստակավոր գործիչ (1989)։ Բելառուսի ԳԱ թղթակից անդամ (1960)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Թբիլիսիի երկաթուղային տրանսպորտի ինժեներների ինստիտուտը (1939)։ 1961-1988 թվականներին եղել է Բելառուսի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի բետոնի և երկաթբետոնի տեխնոլոգիայի ամբիոնի վարիչ։ Աշխատանքները վերաբերում են շինարարական մեխանիկայի, բետոնի խառնուրդների ռեոլոգիայի, բետոնի ամրության և ձևափոխելիության, բետոնե և երկաթբետոնե խողովակների, շինվածքների և կոնստրուկցիաների պատրաստման տեխնոլոգիայի հարցերին։ Մշակել է մեծածավալ կառույցների վերջրյա և ստորջրյա բետոնապատման, ճնշումային և անճնշում երկաթբետոնե խողովակների պատրաստման տեխնոլոգիայի մեթոդներ։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան (1943)
«Պատվո նշան» շքանշան (1966)
«Հայրենական պատերազմի» 2-րդ աստիճանի շքանշան (1985)
Բելառուսի գիտության վաստակավոր գործիչ (1989)
Բելառուսի Նախարարների Խորհրդային մրցանակ (1983)
Ֆրանցիսկ Սկորինայի մեդալ (1997)


== Երկեր ==
Неразрушающий контроль качества бетона по электропроводности // Мн., 1975.
Теоретические основы бетоноведения // Мн., 1991.
Технология железобетонных изделий и конструкций специального назначения // Мн., 1993.
Раздельное бетонирование наземных и подводных инженерных сооружений // Мн., 2002.


== Ծանոթագրություններ ==
.dz

.dz, Ալժիրի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .dz whois տեղեկություն
Զարեչնոե (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶարեչնոեԶարեչնոե (ուկրաիներեն՝ Зарічне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qamacı), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կամաջի։
2001 թվականի տվյալներով Զարեչնոե գյուղում բնակվում էր 2 036 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կավալիա

Կավալիա  (իտալերեն՝ Cavaglià), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3675 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 147 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 25 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13881։ Հեռախոսային կոդ՝ 015։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտաուտ
Վիճակագրության ազգային ինստիտաուտ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ռեբեկա Բրիդս

Ռեբեկա Բրիդս (անգլ.՝ Rebecca Elizabeth Breeds, հունիսի 17, 1987(1987-06-17), Սիդնեյ, Ավստրալիա), ավստրալիացի մոդել և դերասանուհի, որը հայտնի է «Մեծ ալիք» սերիալում խաղացած Քեյսի Քոմեթի և «Հմայիչ խաբեբաները» սերիալում` Նիկոլ Գորդոնի դերերով։ 2015 թվականին միացել է «Առաջնածինները» սփին-օֆֆի կաստային, որտեղ խաղացել է երկբևեռ աֆեկտիվ խանգարում ունեցող վամպիր Ավրորա դե Մարտելի դերը։


== Վաղ տարիներ ==
Ռեբեկա Բրիդսը ծնվել է 1987 թվականի հունիսի 17-ին Հարավային Ուելսի Սիդնեյ քաղաքում։ Նա ընտանիքի կրտսեր դուստրն է։ Ռեբեկան հայտնի ավստրալիացի դերասանուհի է և մոդել, որը հայտնի է «Տանը և ճանապարհին» սերիալում խաղացած Ռուբի Բակտոն դերով, որը նրա մասնակցությամբ շարունակվել է 2008 թվականից մինչև 2012 թվականի օգոստոսը։ Ռուսաստանում Ռեբեկան ավելի հայտնի է «Մեծ ալիք» երիտասարդական սերիալի երրորդ եթերաշարջանի Քեյսի Քոմեթի դերով։ 2013 թվականին նա ստացել է երկու գլխավոր դեր՝ «Ex-Men» և «Bhaag Milkha Bhaag» սերիալներում։ Ռեբեկայի դերասանական կարիերան ներառում է այնպիսի ֆիլմեր, ինչպիսիք են «Newcastle» (Լիի դերով) և կարճամետրաժ «Հոտ» ֆիլմերը։ Ռեբեկան սիրում է սպորտը։ Երբ 16 տարեկան էր, կրտսեր եղբայրը նրան սովորեցրել է սահել սերֆերով։ Հետաքրքրված է նաև ֆուտբոլով և գեղասահքով, հաճախ նրան կարելի է տեսնել թենիսի, բասկետբոլի և ֆուտբոլի մրցախաղերում։ 2011-2013 թվականներին դարձել է սպորտային հագուստների «Running Bare» ապրանքանիշի դեմքը։


== Կարիերա ==
Ռեբեկայի դերասանական կարիերան սկսվել է 2000 թվականից՝ «Vita Brits» հեռուստատեսային գովազդում և «Ջրային առնետներ» սերիալի էպիզոդներից մեկում նկարահանվելուց հետո։ Ռեբեկան ինքնուրույն սովորել է կիթառ, դաշնամուր և հարվածային գործիքներ նվագել։ Բացի այդ նա լավ երգում է, գրում երաժշտություն և բանաստեղծություններ։ Ռեբեկան նաև կարում է, սիրում է նոր և հին ոճերի զուգակցումը և լավ պատրաստում է։ 10 տարեկանից սովորել է Sutherland Shire Christian School-ում, իսկ երբ լրացել է 11 տարեկանը, տեղափոխվել է St Andrew’s Cathedral School։ 2005 թվականից դարձել է Captain դրամատիկ խմբակի անդամ։ 2005 թվականի վերջին արդեն ելույթ է ունեցել թատրոնում և մասնակցել է Նիկ Հանսենի գրած մի քանի ներկայացումներում ու մյուզիքլներում։ 2005 թվականին ավարտել է NSW HSC Advanced English անգլերեն լեզվի ընդլայնված դասընթացները։ 2016 թվականին NBC ալիքի «Միրանդայի կանոնները» նոր նախագծում Ռեբեկան ստացել է գլխավոր՝ սկսնակ իրավաբան Միրանդա Քոլի դերը։


== Անձնական կյանք ==
2009 թվականից Ռեբեկան հանդիպել է իր գործընկերոջ՝ դերասան Լյուք Միտչելի հետ։ 2012 թվականի մայիսին դերասանը ձեռքի և սրտի առաջարկություն է արել իր ընկերուհուն, իսկ 2013 թվականի հունվարին նրանք դարձել են ամուսիններ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Օլշանկա (գյուղ, Դոբրինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕլշանկաՕլշանկա (ռուս.՝ Ольшанка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մուշեղ Տեր-Եղիազարյանց

Մուշեղ Անդրեասովիչ (Միխաիլ Անդրեևիչ) Տեր (Տեր-Եղիազարյանց) (իսկական ազգանունը՝ Եղիազարյանց, կուսակցական մականունը՝ Տեր, 1894, Ղուբա, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 28, 1934(1934-01-28), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Մուշեղ Տեր-Եղիազարյանցը ծնվել է Ղուբայում (այժմ՝ Ադրբեջան)։ Ավարտել է հայկական ծխական դպրոցը, ապա Բաքվի ագրոգիմնազիան և Մոսկվայի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը (1917)։ Հեղափոխական գործունեության համար ենթարկվել է բռնաճնշումների (աքսոր, բանտ)։
1917 թվականի հուլիսից մինչև 1918 թվականի նոյեմբեր եղել է Խամովնիչեսկի շրջանային խորհրդի գործերի կառավարիչ, Խամովնիչեսկի շրջանային խորհրդի (Մոսկվա) գործադիր կոմիտեի անդամ։ 1918-1919 թվականներին եղել է Համառուսաստանյան Կենտգործկոմի լիազոր ներկայացուցիչ Նիժնի Նովգորոդում, այնուհետև՝ Կուրսկի նահանգային գործկոմի քարտուղար։ Մասնակցել է 1919-1920 թվականների քաղաքացիական պատերազմին (Հարավային ճակատ)։ 1920 թվականի մարտից մինչև իր մահը՝ 1934 թվականի հունվարի 28-ը, պատասխանատու պաշտոններ է զբաղեցրել պետական կառավարման մարմիններում՝

Մարտ - սեպտեմբեր 1920, ՌԿԿ(բ) Օրյոլի մարզային կոմիտեի անդամ,
1920 թվականի սեպտեմբեր - 1921 թվականի հունվար՝ Օրյոլի նահանգային գործադիր կոմիտեի նախագահ,
1921 թվականի մարտ - 1923 թվականի մայիս՝ Նիժնի Նովգորոդի նահանգային գործադիր կոմիտեի նախագահ,1923 թվականի մայիսից որոշ ժամանակ գտնվել է բուժման մեջ։

Մինչև 1923 թվականի դեկտեմբերը՝ Եկատերինբուրգի նահանգային գործկոմի նախագահ,
1923 թվականի դեկտեմբեր - 1925 թվականի մայիս՝ Ուրալի մարզային գործկոմի նախագահի տեղակալ,
1925 թվականի հունվարի - 1926 թվականի փետրվարի 10-ին՝ ԽՍՀՄ աշխատանքի և պաշտպանության խորհրդին առընթեր արբիտրաժային կոմիտեի անդամ,
1925 թվականի ապրիլ - 1926 թվականի ապրիլ՝ Ցենտրոսոյուզի  նախագահի տեղակալ (ԽՍՀՄ սպառողական ընկերությունների կենտրոնական միություն),
1926 թվականի ապրիլ - 1929 թվականի մարտ՝ Կենտրոնական Ասիայի տնտեսական խորհրդակցության նախագահ, ՌՍՖՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդին առընթեր Սեմիրեչենսկի երկաթուղու կառուցմանն աջակցության կոմիտեի անդամ,
Մարտ - հուլիս 1929թ.՝ Իվանովոյի արդյունաբերական շրջանի Համառուսաստանյան կենտրոնական գործադիր կոմիտեի նախագահության կազմկոմիտեի նախագահ,
1929 թվականի հուլիս - 1930 թվականի հունվար՝ Իվանովոյի արդյունաբերական տարածաշրջանային գործադիր կոմիտեի նախագահ,
1930-1931 թվականների հունվար՝ ԱԽՖՍՀ ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահի տեղակալ,
1931 - 1932 ապրիլ՝ ԽՍՀՄ աշխատանքի և պաշտպանության խորհրդին առընթեր ապրանքային ֆոնդերի կոմիտեի անդամ, քարտուղար,
Ապրիլի 1, 1932-1933 - ԽՍՀՄ աշխատանքի և պաշտպանության խորհրդին առընթեր ապրանքային ֆոնդերի կոմիտեի նախագահ,
1933 թվականի սեպտեմբեր - 1934 թվականի հունվարի 28՝ Մոսկվայի մարզային գործկոմի նախագահի տեղակալ։


== Մահ ==
Մահացել է Կրեմլի հիվանդանոցում՝ վիրահատության ժամանակ։


== Կոչումներ ==
IX–XII և XIV գումարումների Համառուսաստանյան Կենտգործկոմի անդամ (1922), ԽՍՀՄ I, II, IV–VI գումարումների Կենտգործկոմի անդամ։ Կուսակցության X, XI, XV, XVII համագումարների պատգամավոր։


== Երկեր ==
Как рождалась партия большевиков. — Л., 1925.


== Գրականություն ==
М.А. Тер-Егиазарян // Личные фонды Государственного архива Российской Федерации (1917-2000 гг.): Путеводитель. Т. 5. М., 2001


== Ծանոթագրություններ ==
Բաննի Օստրով (ավան, Սմոլենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաննի ՕստրովԲաննի Օստրով (ռուս.՝ Банный Остров), ավան Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր  մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գոլոսկով (գյուղ, Լետիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳոլոսկովԳոլոսկով (ուկրաիներեն՝ Голосків), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գոլոսկով գյուղում բնակվում էր 1 346 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 305,91 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վասիլի Աբաև

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Աբաև ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Աբաև Վասիլի Իվանովիչ (օսերեն՝ Васо Абайты, դեկտեմբերի 2 (15), 1900, Կոբի, Դուշեթի գավառ, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 18, 2001(2001-03-18) կամ մարտի 12, 2001(2001-03-12), Մոսկվա, Ռուսաստան), օս լեզվաբան, օսագետ և իրանագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1962 թ.), պրոֆեսոր (1969 թ.), ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի լեզվաբանության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, Անգլիայի Ասիական Թագավորական ակադեմիայի համայնքի անդամ (1966 թ.), Հելսինկիի ֆիննա-ուգոռական համայնքի թղթակից անդամ, Վրաստանի և Հյուսիսային Օսիայի գիտությունների վաստակավոր գործիչ, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1981 թ.)։
Զբաղվել է օսական բարբառագիտության, ազգագրության, բանահյուսության, օսերենի հնչյունաբանության, իմաստաբանության, պատմական բառագիտության հարցերի ուսումնասիրությամբ։ Աբաևի «Օսերենը և բանահյուսությունը» (1949) նվիրված է օսերի ծագմանը, մշակութային անցյալին, նրանց լեզվի կրած ազդեցություններին, հիմնական բարբառների (իրոնյան և դիգորյան) տարբերություններին։ «Օսերենի պատմա-ստուգաբանական բառարան»-ում (հատոր 1, 1958) Աբաևը տվել է օսերենի բառերի ստուգաբանությունն ու պատմությունը շուրջ 190 լեզուների նյութի հիման վրա, բացահայտել նրա, իբրև հնդեվրոպական լեզվի, կապերն ու առնչություններն այլ լեզուների, այդ թվում և հայերենի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարսյան քրոնիկոն (ֆիլմ)

Մարսյան քրոնիկոն (անգլ.՝ The Martian Chronicles), մինի-սերիալ, որը կազմված է երեք սերիայից։ Նկարահանվել է ըստ Ռեյ Բրեդբերիի «Մարսյան քրոնիկոն» վեպի։ Երեք շարունակական դրվագները թողարկվել են 1980 թվականի հունվարի 27-ին, 28-ին և 29-ին և ցուցադրվել է NBC հեռուստաալիքով։ Սերիաների նախնական ցուցարությունը տեղի է ունեցել դրանից մեկ տարի առաջ, Կալիֆորնիայի նահանգի Բերբենեկ քաղաքում, NBC հեռուստաալիքի ստուդիայում։ Մամուլի ասուլիսից հետո Բրեդբերին սերիալը ձանձրալի է անվանել։


== Սյուժե ==
1999 թվականին Մարս են գալիս տիեզերագնացներ Երկիր մոլորակից։ Նրանց, սակայն սպանում է մի մարսիացի, որն իր կնոջը խանդում է տիեզերագնացներին, որոնց նա տեսել էր երազում։ Հաջորդ գիտարշավի մասնակիցները մահանում են այն պատճառով, որ ընկնում են մարսիացու հիպնոզի տակ` կարծելով, թե վայրէջք են կատարել իրենց մանկության իդեալական քաղաքում, որը բնակեցված է իրենց արդեն մահացած սիրելի հարազատներով և ընկերներով։ Երրորդ գիտարշավի մասնակիցներն իմանում են, որ այս անգամ մահացել են մարսիացիները, որոնք պարտվել են Երկիր մոլորակից հանկարծակի այնտեղ թափանցած ջրծաղիկի վարակին։ Մարսը ամբողջովին բնակեցվում է Երկիր մոլորակի գաղութարարներով, որոնք իրենք հետ նոր մոլորակ են բերում մարդկային հին խնդիրները։


== Դերերում ==
Ռոք Հադսոն - գնդապետ Ջոն Ուայլդեր
Հեյլ Հաննիկատ - Ռութ Վայլդեր
Քրիտոֆեր Քոննելի - Բեն Դրիսկոլ
Դարեն ՄքԳեվին - Սեմ Պարխիլ
Ռոդի ՄաքԴաուել - հայր Սթոուն
Բերնադեթ Փիթերս -  Ժենեվև Սելցեր
Մարիա Շելլ - Աննա Լյուստիգ
Լորի Հոլդեն - Մարիա Վիլդեր
Բերնի Կասեյ - մայոր Ջեֆ Սպենդեր
Նիկոլաս Համոնդ - Արթուր Բլեք
Ջոյս Վան Պաթեն - Էլմա Պարխիլ
Մայքլ Ջեյ Անդերսոն - Դևիդ Լյուստիգ
Ռոբերտ Բիթի - գեներալ Խալստեդ
Ջոն Ֆինչ - Քրիստ
Ջոն Քեսիդի - Բրիգս
Էլիսոն Էլիոթ - Լավինիյա Սպոլդինգ
Վադիմ Գլովնա - Սեմ Հինսթոն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարսյան քրոնիկոն(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Review from DVD Verdict Archived 2016-06-08 at the Wayback Machine.
Սենկովո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍենկովոՍենկովո (ռուս.՝ Сеньково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 468 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(8217) Դոմինիկհաշեկ

(8217) Դոմինիկհաշեկ (անգլ.՝ Dominikhasek), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի ապրիլի 21-ին Պետր Պրավեցի և Լենկա Սարունովայի կողմից Օնդրեյովում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,249944 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8567 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6432 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1232,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292043 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,37° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8217) Դոմինիկհաշեկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մարգարյանի շղթա

Մարգարյանի գալակտիկաներ կամ Մարգարյանի շղթա, սպեկտրի ուլտրամանուշակագույն տիրույթում ճառագայթման ավելցուկ ունեցող գալակտիկաներ։ Հայտնաբերել է Բենիամին Մարգարյանը՝ Բյուրականի աստղադիտարանի մեկ մետր տրամագիծ ունեցող Շմիտդի աստղադիտակով ստացված սպեկտրների միջոցով։ Մարգարյանի գալակտիկաների մեծ մասի սպեկտրներում դիտվում են բարձր գրգռման առաքման գծեր (ջրածնի, թթվածնի, ազոտի, ծծմբի և այլն)։ Դրանք վկայում են, որ այս գալակտիկաների կորիզներում գոյություն ունեն զգալի քանակությամբ գազային զանգվածներ։


== Հատկություններ ==
Մարգարյանի գալակտիկաներում հանդիպում են Հաբլյան դասակարգման բոլոր դասերը, սակայն այդ գալակտիկաները, մեծ մասամբ, ունեն կառուցվածքային այս կամ այն տիպի առանձնահատկություններ։ Մարգարյանի գալակտիկաներում շատ են բարձր մակերևութային պայծառության կոմպակտ օբյեկտները։ Ի տարբերություն այնպիսի գալակտիկաների, որոնց կապույտ գույնը պայմանավորված է վաղ տիպի աստղերի առկայությամբ (օրինակ՝ առաջին տիպի անկանոն գալակտիկաների), Մարգարյանի գալակտիկաների մեծ մասի ճառագայթումն ունի ոչ ջերմային բնույթ, այսինքն՝ այդ ճառագայթումը պայմանավորված չէ սոսկ աստղերով։
Մարգարյանի գալակտիկաները ենթարկվել են մանրակրկիտ և բազմակողմանի ուսումնասիրության. որոշվել են դրանց կարմիր շեղումները, լուսավորությունն ու գույները, դիտվել են ռադիոալիքներում, կատարվել են ձևաբանական, լուսաչափական և վիճակագրական հետազոտություններ։ Մարգարյանի գալակտիկաների լուսատվությունը գտնվում է 10−8-10−11 արեգակնային լուսատվության սահմաններում, իսկ չափերը երբեմն հասնում են 100 կպս-ի։ Նախնական վիճակագրական տվյալներով այս գալակտիկաները կազմում են բոլոր գալակտիկաների 5-7%-ը։
Մարգարյանի գալակտիկաների մի մասն իրար հետ կազմում է կրկնակի գալակտիկաներ, որոնց բաղադրիչները համատեղ ծագում ունեն։ Բազմագույն մանրակրկիտ լուսաչափության արդյունքները վկայում են, որ որոշ դեպքերում ոչ ջերմային ճառագայթմամբ օժտված են Մարգարյանի գալակտիկաների ոչ միայն կորիզները, այլև արտաքին մասերը։ Մի շարք գալակտիկաների կորիզների և որոշ խիստ կոմպակտ գալակտիկաների պայծառությունը փոփոխական է։
Երբեմն փոփոխություններ են դիտվում Մարգարյանի գալակտիկաների սպեկտրներում. փոփոխվում է սպեկտրային գծերի ինտենսիվությունը, առաջանում են նոր գծեր։ Այս գալակտիկաների շուրջ 10%-ի սպեկտրներում գծերը տարբեր չափով լայնացած են (այնպես, ինչպես Սեյֆերտի տիպի գալակտիկաներում)։ Պատճառն այն է, որ գալակտիկաների կորիզներից գազն արտահոսում է տարբեր արագություններով։ Մարգարյանի գալակտիկաների հայտնագործման շնորհիվ Սեյֆերտի տիպի մինչ այդ հայտնի գալակտիկաների թիվը 1-2 տասնյակից հասավ 120-ի։ Այս ամենը վկայում է, որ Մարգարյանի գալակտիկաների կորիզներում ընթանում են բուռն, ակտիվ պրոցեսներ։ Հավանաբար, ճառագայթման և կառուցվածքային առանձնահատկություններն առաջանում են միևնույն ակտիվ պրոցեսների, օրինակ՝ պայթյունների հետևանքով։ Մարգարյանի գալակտիկաների հայտնագործումը հաստատեց Վիկտոր Համբարձումյանի ղեկավարությամբ մշակված գալակտիկաների կորիզների ակտիվության ուղղությունը։


== Գրականություն ==
Հայկական սովետական հանրագիտարան, հատոր 7։ էջ Երևան, 1981
Զրույցներ բուխարու մոտ

Զրույցներ բուխարու մոտ (անգլ.՝ Fireside chats), ԱՄՆ 32-րդ նախագահ Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտի ամերիկացիներին մի շարք ռադիոդիմումների ընդհանուր անվանումը։ 1933 թվականից մինչև 1944 թվականը 30 ռադիոհաղորդում է տեղի ունեցել, որոնց ընթացքում լուսաբանվում էին ընթացիկ քաղաքական և տնտեսական հարցերը։ «Զրույցները» դարձել են ԱՄՆ բարձրագույն պետական անձի և այդ պետության քաղաքացիների միջև շփման ուղիղ և վստահելի օրինակ, իսկ Ռուզվելտին ընտրողների շրջաններում բարձր հանրամատչելիություն են ապահովել, որը երբեմն համեմատում էին Աբրահամ Լինքոլնի հանրամատչելիության հետ։ Ռադիոյի օգնությամբ Ռուզվելտը արմատախիլ էր անում բոլոր բամբասանքները և հիմնավոր և հասկանալի կերպով բացատրում սպասվող փոփոխությունները։ Ռադիոհաղորդման ֆորմատը Ռուզվելտին հատկապես այն բանի պատճառով էր հարմար, որ ցույց չէր տալիս գոտուց ներքև իր կաթվածահարությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Հիդրավլիկական դիմադրություն

Հիդրավլիկական դիմադրություն, խողովակաշարով հեղուկի կամ գազի շարժման ժամանակ դրանց մածուցիկությամբ պայմանավորված դիմադրություն, որն առաջացնում է հոսքի մեխանիկական էներգիայի կորուստ։


== Տես նաև ==
Հիդրոդինամիկական դիմադրություն
Գողական օրենք

Գողական օրենք (նաև՝ գողական հասկացություններ, գողական հավատք), Խորհրդային Միության տարածքում և հետխորհրդային երկրների գողական շրջանակներում տարածված վարքի կանոններ և օրենքներ։ Առաջացել է պետության դիմադրության պայմաններում հանցագործների սոցիալական խմբի զատվածության պայմաններում։


== Գողական օրենքի դրույթները ==
Գողական օրենքը ունի մի քանի հիմնական և դրանցից բխող այլ դրույթներ, որոնք այդ օրենքի ներքո ապրող «ճիշտ» մարդկանց համար պարտադիր են կատարման համար։ Ընդհանուր առմամբ գոյություն ունի 7 հիմնական դրույթ.

«Գողական գաղափարի» պահպանությունն ու աջակցությունը,
Լինել անկեղծ մեկը մյուսի հանդեպ,
Սեփական շրջանակի մեջ նոր մարդկանց, ցանկալի է՝ երիտասարդության, ներգրավումը,
Իրավապահ մարմինների հետ համագործակցության անթույլատրելիությունը,
Քաղաքական գործունեությամբ զբաղվելու արգելք,
Օրենքով գողերի իշխանության հաստատումը ուղղիչ աշխատանքային ճամբարներում և քննչական մեկուսարաններում,
Խաղաքարտեր խաղալու պարտադիր իմացություն,Վերոնշյալ օրենքներից բխում են հետևյալ լրացուցիչ օրենքները (հասկացությունները)՝

Այդ բոլոր դրույթներից է բխում բանտային օրենքը, այսինքն գողական օրենքի դրույթների կիրառումը ազատազրկման վայրերում գտնվելու ժամանակ.


== Գողական օրենքի ծագումը ==

1930-ականներին ԽՍՀՄ-ում կոլեկտիվացման և սովի պատճառով մեծ թափ առած և տարածված հանցավոր տարրերի և հանցավոր խմբավորումների դեմ պայքարի ուժեղացման պատճառով հանցավոր խմբերը սկսել են համախմբվել ավելի կազմակերպված միությունների։ Հանցավոր աշխարհին միաձուլող հիմնական ուժն էր իշխանության դեմ ոչ քաղաքական հակազդման և չենթարկվելու տենդենցը։ Իսկ այդ հակազդման էլիտան են դարձել «օրենքով գողերը», որոնք ինքները իրենց անվանում էին մինչխորհրդային Ռուսաստանի հանցավոր ավանդույթների պահապանները։


== Արտաքին հղումներ ==
Քրեական աշխարհի մեծ մարտերը՝ Ա. Սիդորովի կայքը (ռուս.)
Էդուարդ Միխայլով։ Օրենքով գողեր. ծագումը (ռուս.)
«Ксива», «положенец»,«общак». գողական հասկացողությունների բացատրությունը Archived 2017-06-07 at the Wayback Machine.
«Օրենքով գողերի» օրենքները Archived 2017-05-07 at the Wayback Machine.
Ամեն ինչ «օրենքով գողերի», «գողական կոդեքսի» և «գողական օրենքներ» պահողների մասին


== Ծանոթագրություններ ==
Սկոտնոե (գյուղ, Վսևոլոժսկի շրջան)

Սկոտնոե (ռուս.՝ Скотное), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 17 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ադրբեջանի տնտեսական շրջաններ

Ադրբեջանի տնտեսական շրջան (ադրբ.՝ Azərbaycanın iqtisadi rayonları), Ադրբեջանական Հանրապետության տարածքայնորեն ներքին կապված միասնական ժողովրդական տնտեսության մասերը, որոնք կապված են իրենց տարբեր մասնագիտացմամբ, արտադրվող ապրանքների մշտական փոխանակությունով և այլ տնտեսական հարաբերություններով։
Տնտեսա-աշխարհագրկաան դիրքի, բնական ռեսուրսների,օգտակար հանածոների, տարածքի բնակեցմամբ, վարչա-տարածքային բաժանման և պատմական զարգացման յուրահատկությունների շնորհիվ Ադրբեջանական Հանրապետութունը պաշտոնապես բաժանված է 10 տնտեսական շրջանների՝

Աբշերոնի տնտեսական շրջան
Գանձակ-Ղազախի տնտեսական շրջան
Շաքի-Զաքաթալայի տնտեսական շրջան
Լենքորանի տնտեսական շրջան
Ղուբա-Խաչմասի տնտեսական շրջան
Արանի տնտեսական շրջան
Վերինղարաբաղյան տնտեսական շրջան
Քելբաջար-Լաչինի տնտեսական շրջան
Լեռնային Շիրվան տնտեսական շրջան
Նախիջևանի տնտեսական շրջանՔելբաջար-Լաչինի տնտեսական շրջանի Քելբաջարի, Լաչինի, Զանգելանի և Ղուբաթլուի և Վերինղարաբաղյան տնտեսական շրջանի Աղդամի, Տերտերի, Խոջավենդի, Խոջալուի, Շուշիի, Ջեբրաիլի, Ֆիզուլիի շրջանները և Ստեփանակերտ քաղաքը, դե յուրե մտնում են այդ շրջանների մեջ, սակայն դե ֆակտո ամբողջ այդ տարածքը գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության վերահսկման տակ և այդ պատճառով որպես «Ադրբեջանի տնտեսական շրջան» տարածքը այլևս չեն գործում։


== Տես նաև ==
Ադրբեջանի տնտեսություն
Ադրբեջանի վարչական բաժանում


== Արտաքին հղումներ ==
Ադրբեջանի տնտեսական քարտեզ Archived 2015-06-28 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Բադ Պաուել

Բադ Պաուել (անգլ.՝ Bud Powell, սեպտեմբերի 27, 1924(1924-09-27)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հուլիսի 31, 1966(1966-07-31) կամ օգոստոսի 1, 1966(1966-08-01), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի ջազային դաշնակահար, բիբոպի ռահվիրաներից։


== Կենսագրություն և ստեղծագործություն ==
6 տարեկանից նվագել է դաշնամուր։ Հայրը եղել է իր առաջին ուսուցիչը։ 15 տարեկանում սկսել է ելույթ ունենալ Նյու Յորքի տարբեր ակումբներում։ 1943 թվականից մինչև 1944 թվականը նվագել է Կուտ Ուիլյամսի բիգ-բենդում։
Երաժիշտը ունեցել է ալկոհոլի նկատմամբ հակում, որի պատճառով էլ ընկել է տարբեր տհաճ պատմությունների մեջ։ 1944 թվականին Ֆիլադելֆիայում ձերբակալվել է։ 1946 թվականին ընդունվել է Չարլի Պարկերի և Դիզի Գիլեսփիի կվինտետում, համագործակցել Դոն Բեյսի, Ջեյ Ջեյ Ջոնսոնի, Սոննի Ստիտի հետ։ 1947 թվականին ստեղծել է տրիո խումբը։
Նրա հետ նվագել են կոնտրաբասիստներ Ռեյ Բրաունը, Օսկար Պետիֆորդը, Ջորջ Դյուվիվյեն, Կեռլի Ռասելը, թմբկահարներ Բադդի Ռիչը, Արտ Թեյլորը, Ռոյ Խեյնզը։ Հետզհետե սկսել է հազվադեպ ելույթներ ունենալ՝ շատ ժամանակ անցկացնելով հիվանդանոցներում։ 
1956 թվականին բնակություն է հաստատել Եվրոպայում։ 1959 թվականից ելույթներ է ունեցել փարիզյան «Blue Not» ակումբում՝ կոնտրաբասիստ Պիեռ Միշելի և թմբկահար Կեննի Կլարկի հետ։ 1964 թվականին վերադարձել է Նյու Յորք և 2 ամիս նվագել է «Birdland» ակումբում։
Պաուելի լավագույն ստեղծագործություններից են.

«Parisian Thoroughfare»,
«Bouncin 'With Bud»,
«Webb City»,
«Un Poco Loco»,
«Celia»,
«Strictly Confidential»,
«Glass Enclosure»,
«Hallucinations» (Մայլզ Դեվիսը այն ձայնագրել է «Budo» վերնագրով)։Իր կարիերայի գագաթնակետին Բադի կատարումները հիացրել են ժամանակակիցներին իրենց փայլուն սրամտությամբ, սրընթաց տեմպով և անթերի տեխնիկայով։ Նա եղել է բիբոպի գլխավոր դեմքերից մեկը և անմիջականորեն ու անուղղակիորեն ազդել է հիսունականների ջազային գրեթե բոլոր երաժիշտների վրա։
Բադ Պաուելը ավելի հաճախ էր դիմում մինորային տոնայնություններին, քան ուրիշ բոպերներ։ 1958 թվականի դեկտեմբերի 29-ին՝ Պոլ Չեմբերսի (բաս) և Արտ Թեյլորի (հարվածային գործիքներ) հետ ձայնագրված «The Scene Changes» ալբոմում, ինը ստեղծագործություններից միայն չորսն են գրված մաժորում։


== Ձայնագրություններ ==
One Night In Birdland (1950)
Jazz At Massey Hall: The Quintet Of The Year (1953 թվական, Չառլի Պարկերի հետ)
Bud Powell’s Moods (1953 թվական)
The Bud Powell Trio: The Verve Sessions (1955 թվական)
Bouncin’ With Bud (1955 թվական)
Blues In The Closet (1956 թվական)
Swinging With Bud (1957 թվական)
A Portrait Of Thelonius (1961 թվական)
The Genius Of Bud Powell (1961 թվական)
The Bud Powell Trio At The Golden Circle. Vol. 1-2 (1962 թվական)
The Genius Of Bud Powell. 1950-51 (1978 թվական)
The Best Years (1978 թվական)
At The Blue Note Cafe.1961 (1981 թվական)
The Amazing Bud Powell. Vol. 1-2.1949-53 (1982 թվական)
The Complete Essen Jazz Festival Concert. 1960 (1988 թվական)
Ultimate Bud Powell (1998 թվական)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դիսկոգրաֆիա (անգլ.)
Веб-сайт, посвящённый артисту(անգլ.)
Планета джаза(ռուս.)
Լյուքսեմբուրգի ազգային գրադարան

Լյուքսեմբուրգի ազգային գրադարան (ֆր.՝ Bibliothèque nationale de Luxembourg, լյուքս.՝ Lëtzebuerger Nationalbibliothéik), Լյուքսեմբուրգի ազգային գրադարանը, երկրի խոշորագույն գրադարանն է։


== Պատմություն ==
Գրադարանը հիմնադրվել է 1798 թվականին ֆրանսիական կառավարության կողմից որպես Լյուքսեմբուրգի քաղաքային գրադարան, իսկ 1899 թվականին ստացել է ազգային գրադարանի կարգավիճակ։ Գրադարանային առաջին գրացուցակում ներկայացված է եղել 9978 հատոր։ 1903 թվականից գրադարանը քարտերի միջոցով վարել է ձեռագիր գրացուցակ։ 1973 թվականին կառուցվել է ներկայիս շինությունը Ռուզվելտի բուլվարի 37 հասցեում։ Գրադարանը ևս երկու մասնաշենք ունի և հազվագյուտ գրքերի երկու գրապահոց։ Գրադարանի հարստությունն են կազմում 840 ձեռագիր գրքերը և 150 ինկունաբուլաները։ Ազգային գրադարանը հավաքում է բոլոր հրապարակումները, որոնք լույս են տեսնում Լյուքսեմբուրգում, ինչպես նաև Լյուքսեմբուրգին առնչվող այլ հրատարակություններ, որոնք տպագրվում են այլ երկրներում։ Պարտադիր նմուշառման մասին 1992 թվականի օգոստոսի 10-ի օրենքը պարտադրում է լյուքսեմբուրգյան հրատարակչություններին գրադարան ուղարկել պարտադիր օրինակներ։ «Լյուքսեմբուրգենզիանան» (Luxemburgensiana) կազմում է 150.000 հատոր։ Գրադարանն անցկացնում է երկրի ազգային մատենագիտությունը (Bibliographie luxembourgeoise): Գրադարանի ընդհանուր ֆոնդերը կազմում են 750.000 հատոր և 3.600 ամսագրի բաժանորդագրություն։ Ավելի քան 30.000 հատոր ազատ հասանելի է ընթերցասրահում։ Ամեն տարի հաստատությունը հարստանում է 10.000 հատորով։ Գրադարանից կարող են օգտվել 16 տարեկանից բարձր ընթերցողները։ 1985 թվականին գրադարանը հանդես է եկել գրադարաններն ընդհանուր գրացուցակով միավորելու նախաձեռնությամբ, և ներկայումս bibnet.lu-ն միավորում է 35 գրադարան. նրա գրացուցակն ազատ հասանելի է համացանցով։


== Սպիտակ բորբոս ==
Նկուղային հարկերում գրքերի պահպանման համար ոչ բավարար պայմանները պատճառ հանդիսացան այսպես կոչված սպիտակ բորբոսասնկերի, որ հայտաբերվել են 2010 թվականին։ Բորբոսն ընդգրկել էր գրապահարանների մոտ մեկկիլոմետրանոց հատված։ Վարակված գրքերն անմիջապես դուրս են բերվել պաշտոնական գրացուցակից։ Ներկայումս ընթերցողները հնարավորություն չունեն օգտվելու այդ հրատարակություններից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
La Bibliothèque nationale de Luxembourg. Luxemburg 2007. ISBN 2-87980-053-6
Jean-Marie Reding: Das Bibliothekswesen Luxemburgs, ein Überblick. In: Bibliothek Forschung und Praxis. 32.2008,3, S. 325—334.
Jean-Marie Reding: Welches Bibliothekssystem? Universität Luxemburg. Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine. Forum für Politik, Gesellschaft und Kultur, 02.2004.


== Արտաքին հղումներ ==
Գրադարանի պաշտոնական կայք
Լյուքսեմբուրգի ազգային գրադարանի ընդհանուր գրացուցակը
Լյուքսեմբուրգի մատենագիտությունը(չաշխատող հղում)
Բալա-Չետիրման

Բալա-Չետիրման (ռուս.՝ Бала-Четырман, բաշկիրերեն՝ Бала Сытырман), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1617 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հեռուստատեսություն

Հեռուստատեսություն, գիտության, տեխնիկայի մշակույթի բնագավառ, որը կապված է ռադիոէլեկտրոնային միջոցներով հեռավորության վրա տեսողական ինֆորմացիայի (շարժվող պատկերների) հաղորդման հետ. նեղ իմաստով՝ այդպիսի
հաղորդման եղանակ։ Հեռուստատեսային համակարգը կառուցվում է մարդու աչքի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ, քանի որ աչքն է տեսողական ինֆորմացիայի ընդունիչը։ Իրական աշխարհն ընկալվում է իբրև գույների, ծավալայնության և շարժման միասնություն։ Ժամանակակից հեռուստատեսությունն սկզբունքորեն լուծել է այդ երեք հատկությունների վերարտադրման խնդիրը, թեև ծավալայնության վերարտադրումը դեռևս գործնականումներդրված չէ։ Միաժամանակ ընդլայնում է տեսողական հնարավորությունները՝ տեսանելի դարձնելով ինֆրակարմիր, ուլտրամանուշակագույն, ռենտգենյան կամ ուլտրաձայնային ալիքներով ճառագայթվող առարկաները։ Պատկերի հեռուստատեսային հաղորդման հիմքում ընկած է 3 հաջորդական ֆիզիկական պրոցես՝

լուսային էներգիայի փոխակերպումը էլեկտրական ազդանշանների,
էլեկտրական ազդանշանների հաղորդումը և ընդունումը,
էլեկտրական ազդանշանների փոխակերպումը լուսային իմպուլսների։


== Տես նաև ==
Հեռուստացույց
Մարիա Վալլիզեր

Մարիա Վալլիզեր (գերմ.՝ Maria Walliser, մայիսի 27, 1963(1963-05-27), Mosnang, Toggenburg Constituency, Սուրբ Գալլենի կանտոն, Շվեյցարիա), շվեյցարացի լեռնադահուկորդուհի, Օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր, աշխարհի եռակի չեմպիոն, աշխարհի կրկնակի գավաթակիր։ Բազմակողմանի լեռնադահուկորդ է, հաջողությամբ հանդես է եկել լեռնադահուկային սպորտի բոլոր ձևերում, բացի սլալոմից։
Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում Վալլիզերին իր նորամուտը կատարել է 1980 թվականի դեկտեմբերի 3-ին, իսկ 1983 թվականի հունվարին տոնել է իր առաջին հաղթանակն աշխարհի առաջնության փուլերում՝ արագընթաց վայրէջքում։ Աշխարհի գավաթի խաղարկության փուլերում ունի ընդամենը 25 հաղթանակ՝ 14-ը արագընթաց վայրէջքում, 6-ը հսկա սլալոմում, 3-ը սուպերհսկա ձևում, 2-ը համակցված ձևում։ Վալլիզերը երկու անգամ ընդհանուր հաշվով հաղթել է աշխարհի առաջնությունում և նվաճել Բյուրեղապակե մեծ գլոբուս (1985/86 և 1986/87 մրցաշրջաններում)։ Կարիերայի ընթացքում տարբեր ձևերից 5 անգամ արժանացել է Բյուրեղապակե փոքր գլոբուսի, ընդ որում դա նրան հաջողվել է կատարել դահուկային սպորտի 5 ձևերից 4-ով։
1984 թվականի Սարաևոյի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ արագընթաց վայրէջքում նվաճել է արծաթե մեդալ, ընդ որում ոսկին նվաճած իր հայրենակից Միքելա Ֆիջինիից հետ է մնացել 0,05 վայրկյանով է, բացի այդ հսկա սլալոմը մեկնարկել է, բայց առաջին փորձից դուրս է եկել։
1988 թվականի Կալգարիի Օլիմպիական խաղերում արժանացել է բրոնզե 2 մեդալի՝ հսկա սլալոմից և համակցված ձևից, բացի այդ, արագընթաց վայրէջքն սկսել է, բայց ընդհատել է հարթակից մեկ քայլ առաջ և զբաղեցրել 4-րդ տեղը, իսկ սուպերհսկա ձևում գրավել է 6-րդ տեղը։
Իր կարիերայի ընթացքում մասնակցել է աշխարհի 4 առաջնությունների, որոնց ընթացքում նվաճել է 3 ոսկե և 1 բրոնզե մեդալ, ընդ որում 2 ոսկե և 1 բրոնզե մեդալ ստացել է 1987 թվականին, 1 ոսկին՝ 1989 թվականին։
Կարիերան ավարտել է 1990 թվականին։ 2000 թվականին դարձել է "Die Stiftung Folsäure Offensive Schweiz" կազմակերպության նախագահ։


== Հաղթանակներ աշխարհի գավաթի խաղարկության փուլերում (25) ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարիա Վալլիզեր – օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
Մարիա Վալլիզեր – վիճակագրությունը FIS կայքում
Ֆրանսուա Դեբլյու

Ֆրանսուա Դեբլյու (ֆր.՝ François Debluë, մարտի 4, 1950(1950-03-04), Պյուի), շվեյցարացի ֆրանսալեզու արձակագիր, բանաստեղծ:
Ծնվել է 1950 թվականի մարտի 4-ին: Ավարտել է Լոզանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, որից հետո դասավանդել է նույն համալսարանում: Այնուհետև դասավանդել է Շամբլանդ գիմնազիայում:
Նրա հրատարակած արձակ ստեղծագործություններից են՝ «Ընդհանուր վայրեր» (1979), «Սխալական օրեր» (1983), «Խառնաշփոթ տոներ» (1989), որոնց համար ստացել է Միշել Դենտանի մրցանակ: Նա գրել է 1999 թվականին թողարկված «Խաղողագործների տոնի» սցենարը: Դեբլյուի չափածո հայտնի գործերն են՝ «Ժամանակի աշխատանքը» (1997), «Այցելած գիշերվա բանաստեղծությունը» (1997), ինչպես նաև «Համբերության կերպարները» (1998):


== Ֆրանսուա Դեբլյուն հայերեն ==
Այս բանաստեղծությունը, որ մենք չենք գրի; Մեկնում (XX դարի Շվեյցարիայի ռոմանական արձակ), Ե., «Գարուն», 2002, էջ 163-183: Թարգմ.՝ Իրինա Հովսեփյան:


== Աղբյուրներ ==
Էնրիկե Արսե

Էնրիկե Խավիեր Արսե Թեմփլ (իսպ.՝ Enrique Javier Arce Temple, հոկտեմբերի 8, 1972(1972-10-08), Վալենսիա, Իսպանիա), իսպանացի դերասան։ Առավել հայտնի է Antena 3 հեռուստաալիքի (հետո գնվել է Նեթֆլիքսի կողմից) թողարկած «Թղթե տունը» հեռուստասերիալում Արթուրո Ռոմանի դերով։


== Կենսագրություն ==
Արսեն ծնվել է 1972 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Իսպանիայի Վալենսիա քաղաքում։ Սկզբում ընդունվել է իրավագիտության համալսարան, սակայն չորրորդ տարվա ընթացքում որոշել է տեղափոխվել դերասանական աշխարհ։ Նա շահել է "Ellos i Elles"`վալենսիական Nou ալիքի հեռուստատեսային շոու, և օգտագործել է 2 միլիոն պեսետա (շուրջ 10,000 / 15,000 դոլար) մրցանակային գումարը՝ դրամատիկական արվեստի ամերիկյան ակադեմիայում ուսման համար գումարը վճարելու համար։ Նա իր կարիերան զարգացրել է Իսպանիայում և արտերկրում։


== Անձնական կյանք ==
Նա ամուսնացել է դերասանուհի Քրիստինա Պենայի հետ, և ապրել է օլիմպիական գեղալողորդ Գեմմա Մենգուալի հետ 2005-2008 թվականներին։


== Կարիերա ==


=== Կինո ===


==== Ֆիլմեր ====
El corazón del guerrero (2000)
Menos es más (2000)
One of the Hollywood Ten (2000)
Fidel (2002)
Beyond Re-Animator (2003)
Schubert (2005)
Manolete (2007)
Arte de Roubar (2008)
9 Meses (2010)
Iron Cross (2010)
Bad Investigate (2018)
Terminator: Dark Fate (2019)
Kobiety Mafii II (2019)


==== Կարճամետրաժ ֆիլմեր ====
Cachito mío (2001)
Gris (2003)
¿Y si hacemos un trío? (2004)
Cuco Gomez-Gomez Is Dead! (2005)
Matando al gato (2006)


=== Հեռուստատեսություն ===


==== Շարունակական դերեր ====
Petra Delicado (1999) որպես Պերեզ
Periodistas (2000-2001) որպես Էդու Քաբրերա
Compañeros (2001-2002) որպես Խավիեր Քուեվեդո
Tirando a dar (2006) որպես Պակո
Génesis: En la mente del asesino (2007) որպես Ջուլիան Բալագուեր
Sin tetas no hay paraíso (2008) որպես Սանտիագո Նավարո
Singles (2008) որպես Ֆրան
Tarancón. El quinto mandamiento (2010) որպես Հայր Ռեդո
Física o Química (2010-2011) որպես պրոֆեսոր Արթուրո Օչանդո
Amar en tiempos revueltos (2012) որպես Էմիլիո Ալքազար
El tiempo entre costuras (2012-)
L'Alqueria Blanca (2012-) որպես Ռաուլ
La casa de papel  (2017-2020) որպես Արթուրո Ռոման
Knightfall (2017-) որպես Կատալոնիայի Ռոդրիգո


==== Երկրորդական դերեր ====
Al salir de clase (1997)
Policías, en el corazón de la calle (2000)
Una nueva vida (2003)
Fuera de control (2006)
Cuéntame cómo pasó (2006)
R.I.S. Científica (2007) որպես Ֆելիքս
Cuéntame de sexo (2007-2008) որպես Ալվարո


=== Թատրոն ===
La Celestina
Bodas de sangre
Cuando llegue tu momento
Como gustéis
Every year at Carnival
The cashier
Cat among the pigeons
Otelo
Danny and the deep blue see
Journey of the firth horse
La cándida Erendira
Bodas de sangre
La vida es sueño
A doctor's call
El león en invierno (2007)
Don Juan, el burlador de Sevilla
Juegos de Hollywood


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էնրիկե Արսե Internet Movie Database կայքում
Հյուսիսային Գյոնգսանգ

Հյուսիսային Գյոնգսանգ (հանգըլ՝ 경상 북도, հանջա՝ 慶尙北道), նահանգ Հարավային Կորեային արևելյան մասում։ Վարչական կենտրոնը Անդոնգ քաղաքն է։


== Պատմություն ==
Նահանգը կազմավորվել է 1896 թվականին Գյոնգսանգ նահանգի հյուսիսային կեսում, և մինչև 1945 թվականի Կորեական պատերազմը եղել է Կորեայի մաս։ Կորեաների բաժանումից հետո անցել է Հարավային Կորեայի տիրապետության տակ։


== Աշխարհագրություն ==
Նահանգը Յոնգնամ տարածաշրջանի մաս է կազմում։ Հարավից սահմանակցում է Հարավային Գյոնգսանգ, արևմուտքից՝ Հյուսիսային Ջոլա և Հյուսիսային Չունգչոնգ, հյուսիսից՝ Գանգվոն-դո նահանգներին։ Ամռանը այս նահանգը Հարավային Կորեայի ամենաշոգ վայրն է։ Մեծ մասը ծածկված է հիմնականում՝ Թեբեկ (արևելքում) և Սոբեկ (արևմուտքում) լեռներով։


== Վարչական բաժանում ==
Նահանգը բաժանված է 10 քաղաքի («սի») և 13 գավառի («կուն» կամ «գուն»)։ Ստորև ներկայացված են ընդհանուր ցանկը՝ հանգըլով և հանջայով․


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հյուսիսային Գյոնգսանգ նահանգի կառավարության պաշտոնական էջ (անգլ.)
Ազատ Հայդեյան

Ազատ Արմենակի Հայդեյան (1919, Մեծ Պարնի, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն - անհայտ), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1957): ԽՄԿԿ անդամ (1944): Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ազատ Հայդեյանը ծնվել է 1919 թվականին, Սպիտակի շրջանի Մեծ Պարնի գյուղում։ 1938 թվականին ավարտել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցը և մանկավարժական աշխատանքի անցել շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցում։
1941 թվականին Ազատը զորակոչվել է կարմիր բանակ, մասնակցել Ղրիմում մղված մարտերին՝ նախ որպես շարքային, ապա՝ վաշտի քաղղեկի տեղակալ 390-րդ հայկական հրաձգային դիվիզիայում։ 1942 թվականին Կերչ քաղաքի պաշտպանության ժամանակ ծանր վիրավորվել է և ուղարկվել հոսպիտալ։ Ապաքինվելուց հետո զորացրվել է բանակից։
1943 թվականից մինչև 1957 թվականն աշխատել է Մեծ Պարնիի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն, այնուհետև, շուրջ 15 տարի եղել է Սպիտակի շրջանային խորհրդի գործադիր կոմիտեի ժողկրթության բաժնի վարիչ։ 1971 թվականին տեղափոխվել է Երևան և նշանակվել № 1 օժանդակ գիշերօթիկ դպրոցի տնօրեն։ Հետագայում աշխատել է մայրաքաղաքի № 3, ապա՝ № 94 դպրոցների տնօրեն։ 1979 թվականից ավագ տեսուչ է աշխատել ՀԽՍՀ բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության նախարարությունում։ Աշխատանքին զուգընթաց սովորել և ավարտել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1944 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը։
Հայդեյանը պատերազմում ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» 2-րդ աստիճանի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի,  «Պատվո նշան» շքանշաններով, Խաչատուր Աբովյանի անվան և մի շարք մեդալներով։ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1957 թվականի հրամանագրով Հայդեյանին շնորհվել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչում։


== Պարգևներ ==
ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ (1957)
«Հայրենական պատերազմի» 2-րդ աստիճանի շքանշան
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
«Պատվո նշան» շքանշան
Խաչատուր Աբովյանի անվան մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==
Առեղծվածային բնավորություն (պատմվածք)

«Առեղծվածային բնավորություն» (ռուս.՝ Загадочная натура), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1883 թվականին։ Առաջին անգամ հրատարակվել է «Օսկոլկի» հումորային ամսագրում 1883 թվականի մարտի 19-ին՝ «Անտոշա Չեխոնտե» ստորագրությամբ։


== Հրատարակություն ==
1883 թվականի մարտի 19-ին «Օսկոլկի» ամսագրում տպագրվելուց հետո ներառվել է նաև 1886 թվականին լույս տեսած «Խայտաբղետ պատմվածքներ» հավաքածուում, իսկ ավելի ուշ ընդգրկվել է Չեխովի պատմվածքների ժողովածուի առաջին հատորում, որը 1899-1901 թվականներին լույս է տեսել Ադոլֆ Մարքսի կողմից։ Ժողովածուի հրատարկման համար Չեխովը կատարել է որոշակի ոճական փոփոխություններ և հերոսների բնավորություններում սաստկացրել հեգնական երանգը։
Չեխովի կենդանության օրոք պատմվածքը թարգմանվել է բուլղարերեն, գերմաներեն, լեհերեն, սերբախորվաթերեն, չեխերեն, ֆիններեն, շվեդերեն։


== Սյուժե ==
Գործողությունը տեղի է ունենում գնացքի խցիկում։ Բազմոցին կիսապառկած կինը հովհարով հով է անում։ Աղջկա դիմաց նստած է նահանգային պաշտոնյան։ Նա ուսումնասիրում է աղջկան և միաժամանակ խոսում նրա հետ։ Աղջիկը սկսում է խնդրել Վոլդեմարին պատմել, թե ինչ է իմացել նրա մասին, բայց պաշտոնյան հրաժարվում է և խնդրում պատմել հենց իր մասին։ Աղջիկը պատմում է, որ դժբախտ է եղել, իր խոսքերով՝ տառապող Դոստոևսկու ճաշակով։ Նրա հայրը խելացի էր, բայց խաղաթուղթ էր խաղում և խմում. մոր մասին նա չպատմեց, այլ միայն նշեց, որ մեծացել է աղքատության մեջ։ Պատմող աղջիկը սովորել է ոչ շատ լավ ինստիտուտում, և հետագա կյանքի ընթացքում ինքն է հարթել իր ճանապարհը։ Փորձելով բարելավել իր դիրքը՝ աղջիկը հարուստ տարեց գեներալի էր հանդիպել։ Նա սկսել էր ճանապարհորդել, բարեգործություն անել, բայց միևնույն ժամանակ նա տառապում էր տհաճ ծեր տղամարդու ձեռքերում։ Ծերունու մահից հետո պատմողը փոքր ժառանգություն էր ստացել. նա պատմում է սիրելի մարդու հետ հանդիպման երազանքների մասին, բայց անմիջապես ընդհատում է` տեղեկացնելով, որ իր ճանապարհին հայտնվել է ևս մեկ հարուստ ծերուկ։ Պատմության ավարտից հետո պաշտոնյան կարոտից հոգոց է հանում։


== Գործող անձիք ==
Վոլդեմար՝ չինովնիկ-հոգեբան
Աղջիկ՝ պատմվածքը պատմող


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ФЕБ — русская литература и фольклор
Կուտականի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Կուտական գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 7 հուշարձան (5 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Թոմաս Վենցլովա

Թոմաս Վենցլովա (լիտ.՝ Tomas Venclova, սեպտեմբերի 11, 1937(1937-09-11), Կլայպեդա, Լիտվա), լիտվացի բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրականագետ, էսսեիստ, այլախոհ և իրավապաշտպան։


== Կենսագրություն ==
Լիտվացի բանաստեղծ Անտանաս Վենցլովայի որդին։ Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ, երբ հայրը տարհանվել էր, նա ապրում էր հարազատների հետ Վիլնյուսում և Կաունասում։ 1946 թվականից բնակվում էր Վիլնյուսում։
Ավարտել է Վիլնյուսի համալսարանը (լիտվերեն լեզու և գրականություն մասնագիտությամբ, 1960):
Լիտվական Հելսինկյան խմբի հիմնադիրներից է (1976)։
1977 թ. ընդունեց Բերկլիի համալսարանի հրավերը և լքեց Սովետական ​​Միությունը։ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1977 թվականի հունիսի 14-ի հրամանագրով նա զրկվեց սովետական ​​քաղաքացիությունից։ Սերտ հարաբերություններ է պահպանել Իոսիֆ Բրոդսկու և Չեսլավ Միլոշի հետ։ Եյլի համալսարանի (ԱՄՆ) սլավոնական լեզուների և գրականության պրոֆեսոր։
Մի քանի անգամ եղել է Հայաստանում։ Ներկայումս ապրում է Լիտվայում։
2021 թ․ միացել է Լիտվայի ականավոր մտավորականների հայտարարությունը, որով կոչ էր արվում Ադրբեջանին արագացնել զոհերի մարմինների և ռազմագերիների ու գերիների վերադարձը Հայաստան։


== Գրական գործունեություն ==
«Խոսքի նշան» բանաստեղծությունների առաջին գիրքը («Kalbos ženklas») տպագրվել է 1972 թվականին։
Լիտվերեն է թարգմանել Աննա Ախմատովայի, Բորիս Պաստեռնակի, Իոսիֆ Բրոդսկու, Վելիմիր Խլեբնիկովի, Թոմաս Սթեռնս Էլիոթի բանաստեղծություններից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Donata Mitaitė. Tomas Venclova: biografijos ir kūrybos ženklai. — Vilnius: Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas, 2002. — 223 p.
Митайте Д. Томас Венцлова. — М.: Baltrus; Новое издательство, 2005.


== Արտաքին հղումներ ==
Բրոդսկու ընկեր Թոմաս Վենցլովան՝ արտագաղթը պոետին չի սպանում, Մեդիամաքս
Կորչող ձայներ որսացող բանաստեղծը, Աշոտ Գրիգորյան, Ազգ, 02.09.2022
Томас Венцлова. Избранная библиография, «Старое литературное обозрение» 2001, № 1 (277)
Стихотворения в переводе В. Гандельсмана
The Famous Lithuanian poet Tomas Venclova's visit to Armenia, 2017
Տիրամայրն անմորուս Հովսեփի հետ

«Սուրբ ընտանիք» («Տիրամայրն անմորուս Հովսեփի հետ»), Ռաֆայելի երկու ստեղծագործություններից մեկը, որոնք մնացել են Ռուսաստանում 1930-ականների Էրմիտաժի հավաքածուի վաճառքից հետո։
Նկարը 18-րդ դարում Պիեր Քրոզի հավաքածուի հետ հայտնվել է Էրմիտաժում, որը մեծ զեղչով ձեռք է բերվել Կարլ Բերրիերեն դուքսից։ Կտավը վերականգնողական նպատակներով վերականգնվել է անփորձ նկարչի կողմից և որակազրկվել։ Հետագայում նկարի պատկերումը կտավի վրա անցումն ու  ու վերականգնման անհաջող փորձերը լավագույնս չեն անդրադարձել ստեղծագործության վիճակի վրա։
19-րդ դարասկզբի գիտնականները կասկածներ են հայտնել դրա իսկության վերաբերյալ, ինչի պատճառով խորհրդային կառավարությանը 1930-ական թվականներին չի հաջողվել կտավի համար արտասահմանյան գնորդ գտնել։
Սուրբ ընտանիքի ավանդական խմբում նորածին Քրիստոսը պատկերված է Մարիամի գրկին նստած, շարժուն կեցվածքով։ Նրանից աջ նստած է ճերմակ մազերով մի տարեց մարդ։ Նա հայացքը չի կտրում նորածնից։ Արվեստագետները, ավանդույթի համաձայն, ծերունու կերպարի մեջ տեսնում են Սուրբ Հովսեփին, որին ընդունված է պատկերել խոր մտախոհության մեջ ընկղմված որդու ճակատագով։ Սա Հովսեփի շատ հազվադեպ նկարներից է առանց մորուքի, այստեղից էլ նկարի երկրորդ անունը՝ «Տիրամայրն անմորուս Հովսեփի հետ»:
Նկարի ինտերիերը, որտեղ բացված կամարից  երևում է բնապատկերի մի հատված, մի շարք այլ դետալների հետ միասին (երեխայի դեմքի արտահայտությունը, նրա կեցվածքը, Մարիամի սանրվածքը) ցույց է տալիս Լեոնարդո դա Վինչիի ազդեցությունը։ Սա թույլ է տալիս ենթադրել, որ նկարը Ռաֆայելի վաղ շրջանի գործերից է՝ նկարված Ֆլորենցիայում։
Վերականգնված նկարը 19-րդ դարի սկզբում գրավել է Ա. Պուշկինի ուշադրությունը, որը 1819 թվականին այս թեմայով գրել է «Վերածնունդ» բանաստեղծությունը։  Ավելի ուշ իր «Մոցարտ և Սալերի» ստեղծագործության մեջ Սալերիի անունից գրել է հետևյալ խոսքերը.
«Ես չեմ ուրախանում, որ «նկարիչն» անկար է, ինձ տխրեցնում է նրա «կեղտոտած» Ռաֆայելի Մադոննան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Pierluigi De Vecchi. Raffaello. Rizzoli, Milano 1975.
Paolo Franzese. Raffaello. Mondadori Arte, Milano 2008.


== Արտաքին հղումներ ==
Էրմիտաժի պաշտոնական կայք