armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Յուրի Սելենսկի

Յուրի Վասիլևիչ Սելենսկի (ռուս.՝ Юрий Васильевич Селенский, իրական ազգանունը՝ Գալիշնիկով, հունիսի 16, 1922(1922-06-16), Աստրախան, Խորհրդային Ռուսաստան - հուլիսի 22, 1983(1983-07-22), Աստրախան, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային գրող և լրագրող։ Գրել է ստեղծագործական կեղծանվամբ, որը վերցվել է այն պատմական շրջանի պատվին, որտեղ ծնվել և մեծացել է։


== Կենսագրություն ==
Յուրի Սելենսկին ծնվել և մեծացել է Աստրախանի բանվորական ծայրամասում, Վասիլի Իվանովիչ Կալաշնիկովի և Ալեքսանդրա Միխայլովնա Բուդարինայի ընտանիքում, որոնք Վորոնեժի շրջանից էին և ունեին գյուղացիական ծագում։ Պատանեկության տարիներին եղել է բանֆակի ուսանող և աերոակումբի անդամ։ 19 տարեկանը չլրացած զորակոչվել է բանակ, մասնակցել Հայրենական Մեծ պատերազմին։ 1942 թվականի հունվարին հայտնվել է Ստալինգրադում որպես կուրսանտ-հղկիչ բանվոր, ավելի ուշ ծառայել է որպես գետային տրանսպորտի աշխատող, օդային հրաձիգ, ավիամեխանիկ։
1946 թվականին զորացրվելուց հետո Սելենսկին դարձել է լրագրող՝ նախ մարզային ռադիոյի, ապա «Վոլգա» թերթի աշխատակից, որտեղ աշխատել է կյանքի զգալի մասը, ինչի համար նրան անվանում էին «Մերձկասպյան թերթային բանաստեղծ» (ռուս.՝ «газетным поэтом Прикаспия»):


== Հիշատակ ==

Նիժնի Նովգորոդի այն փողոցը, որտեղ ծնվել և մեծացել է գրողը, 1989 թվականին վերանվանվել է Յուրի Սելենսկու փողոց։
Աստրախանի կենտրոնում գտնվող Երիտասարդ գվարդիայի և Կոմունիստական փողոցի անկյունում գտնվող տանը, որտեղ ապրել և աշխատել է Յուրի Զելենսկին, տեղադրվել է հուշատախտակ։
2016 թվականին բանաստեղծուհի և լրագրող Մարինա Լազարևան նկարահանել է «Յուրի Սելենսկի։ Քաղաքային ռոմանս՝ կյանքի տևողությամբ» (ռուս.՝ «Юрий Селенский. Городской романс длиною в жизнь») ֆիլմը։
2017 թվականին Աստրախանի Ն. Կրուպսկայայի անվան մարզային գիտական գրադարանում տեղի է ունեցել «Слово о родном» հուշ-երեկո՝ նվիրված Սելենսկու ծննդյան 95-ամյակին։ Նման միջոցառումներ տեղի են ունեցել նաև քաղաքի այլ գրադարաններում։
Յուրի Սելենսկու հիշատակին բանաստեղծություններ են նվիրել Պավել Մորոզովը և Ալեքսանդր Սախնովը։


== Մատենագիտություն ==
Если погаснет костёр. Проза. Рассказы. «Волга», Астрахань, 1963.
Одна тревожная ночь. Проза. Рассказы. Нижне-Волжское книжное издательство, Волгоград, 1966.
Пешком с пустым мешком. Рассказы. М., «Современник», 1966.
Слово о родном. Очерки. Нижне-Волжское книжное издательство, Волгоград, 1967.
Автограф на вобле. Рассказы. М., «Современник», 1971.
Хороша в золе картошка. Рассказы. Нижне-Волжское книжное издательство, Волгоград, 1972.
Каспийская повесть (Баня, где парятся ловцы). 1972.
Крутая рамень. М.: Современник, 1973.
Живут возле моря люди. Очерки. М., «Советская Россия», 1979.
Свал глубин. М., «Современник», 1980.
Моряна — ветер шалый. Повести и рассказы. Нижне-Волжское книжное издательство, Волгоград, 1980.
Не расти у дороги. Повести. М.: Современник, 1987.
Сценарии документальных фильмов: «След солёной волны» (1965), «На родине Мальвы» (1967), «Земля Астраханская» (1968). Нижне-Волжская киностудия, Саратов.
Фотоальбомы «У реки, у моря», «Море Каспийское». М., «Планета». Статьи Ю. Селенского.


== Ծանոթագրություններ ==
Վարդանա

Վարդանա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Հասանմսուրի գավառակում։ Գտնվում էր Ադյաման քաղաքի մոտ։


== Պատմություն ==
Հայերը կողոպտվել, կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 20 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հացահատիկի, բամբակի, ծխախոտի մշակություն, անասնապահություն, այգեգործությունն ու արհեստներն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դանկովո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)

Դանկովո (ռուս.՝ Даньково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 752 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մայիսի 21

Մայիսի 21, տարվա 141-րդ (նահանջ տարիներին՝ 142-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 224 օր։


== Դեպքեր ==
1864՝ ռուս-չերքեզական պատերազմի ավարտը
1904 - Փարիզում հիմնվում է ՖԻՖԱ-ն՝ Ֆուտբոլի միջազգային դաշնությունը
1916 - Մեծ Բրիտանիայում մտցվում է «ամառային» ժամանակ
1944 - Իսլանդիան հանրաքվեով անջատվում է Դանիայից
1990՝ Եմենի դեմոկրատական հանրապետության և Հյուսիսային Եմենի միավորումով ստեղծվում է Եմենի հանրապետությունը
1991 - Մադրասում ինքնասպան ահաբեկչուհու ռումբի պայթյունից զոհվում է Հնդկաստանի նախկին վարչապետ Ռաջիվ Գանդին
2006 - Չեռնոգորիայում անցկացվում է անկախության հանրաքվե


== Ծնունդներ ==
1471 - Ալբրեխտ Դյուրեր, գերմանացի նկարիչ, Վերածննդի ժամանակաշրջանի ամենանշանավոր նկարիչներից մեկը (մ. 1528)
1688 - Ալեքսանդր Փոփ Alexander Pope անգլիացի բանաստեղծ
1759 - Ժոզեֆ Ֆուշե ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ
1792 - Գյուստավ Կորիոլիս Gaspard-Gustave Coriolis ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և ճարտարագետ
1898 - Արմանդ Համմեր Armand Hammer ամերիկացի ֆիզիկոս և գործարար
1921 - Անդրեյ Սախարով Андрей Сахаров ֆիզիկոս, այլախոհ
1922 - Արմեն Աթայան, նկարիչ
1928 - Աբրահամ Ալիքյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ
1937 - Սոֆիկո Ճիաուրելի სოფიკო ჭიაურელი վրաց դերասանուհի
1940 - Թոնի Շերիդան Tony Sheridan անգլիացի երգիչ և կիթառահար
1947 - Սեդա Ազնավուր Seda Aznavour երգչուհի
1948 - Վարդան Հակոբյան, բանաստեղծ
1967 - Քրիս Բենուա Chris Benoit կանադաամերիկացի ըմբիշ
1994 - Թոմ Դեյլի Tomas Daley բրիտանացի ջրացատկորդ


== Մահեր ==
1639 - Թոմազո Կամպանելա Tommaso Campanella իտալացի փիլիսոփա և գրող
1917 - Մկրտիչ Աճեմյան, բանաստեղծ
1937 - Նիկողայոս Մամիկոնյան, արձակագիր
1959 - Իրակլի Ծերեթելի ირაკლი წერეთელი Ռուսաստանի և Վրաստանի քաղաքական գործիչ
1962 - Հմայակ Հարությունյան, բժիշկ, քիթկոկորդականջաբան
1967 - Բարսեղ Կանաչյան կոմպոզիտոր
1969 - Սիմոն Վրացյան, Հայաստանի առաջին հանրապետություն չորրորդ վարչապետ (ծ. 1882)
1972 - Ժամսարանգիյն Սամբու, մոնղոլական քաղաքական և պետական գործիչ
1973 - Իվան Կոնև, խորհրդային զորավար
1978 - Նշան Գրիգորյան Neshan Krekorian Տիտանիկ նավի փրկված 711 ուղևորներից մեկն է
1980 - Իդա Կամինսկա Ida Kamińska լեհ-հրեական դերասանուհի


== Տոներ ==
Տիեզերքի համաշխարհային օր
 Չերնոգորիա՝ Անկախության օր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարգուցեկ

Մարգուցեկ (ռուս.՝ Маргуцек, բուրյաթերեն՝ Мургэтэк, Маргутэк), գյուղ Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Կրասնոկամենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 990 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ապինգեդամ

Ապինգեդամ (հոլ.՝ Appingedam ), համայնք Նիդերլանդների Խրոնինգեն մարզում։ Տարածքը 23,84 կմ² է, բնակչությունը՝ ▼11 642 մարդ (հունվարի 1, 2020)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.200 եվրո է։


== Ծանոթագրություններ ==
Դոլինկա (գյուղ, Կռիժոպոլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴոլինկաԴոլինկա (ուկրաիներեն՝ Долинка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կռիժոպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1500 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դոլինկա գյուղում բնակվում էր 124 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,847 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 146,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դոբոյ-Հարավ (համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դոբոյ-Հարավ (այլ կիրառումներ)Դոբոյ-Հարավ համայնք (բոս․՝  և խորվ.՝ Opština Doboj Jug, սերբ.՝ Општина Добој Југ), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Մատուզիչի գյուղը։


== Բնակչություն ==
2009 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվել է 4523 մարդ։


=== 2013 ===
2013 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվում է 4,137 մարդ՝


== Տես նաև ==
Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Савезни завод за статистику и евиденцију ФНРЈ и СФРЈ, попис становништва 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. и 1991. године.


== Արտաքին հղումներ ==
Saopćenje Federalnog saveza za statistiku 9.septembar 2009. godine
Դոբոյ-Հարավ համայնքի պաշտոնական կայքէջ (բոսն.)
Կարեզանաբլոթ

Կարեզանաբլոթ (իտալերեն՝ Caresanablot), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզում։ Մտնում է Վերչելի գավառի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 11 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 2008 թվականի տվյալներով 1073 մարդ է։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0163։ Փոստային ինդեքս 13023։ Խտությունը՝ 90 մարդ/կմ²։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ.


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ուղիղ օսմոս

Ուղիղ (ինչպես նաև բնական, կամ սովորական ) օսմոս, օսմոսի գործընթաց, որում լուծիչը (սովորաբար՝ ջուր)՝ կիսաթափանցիկ թաղանթից անջատելով լուծույթը, ինքնաբերաբար թաղանթից անցնում է լուծույթի կողմը։  


== Ուղիղ օսմոսի օգտագործմամբ ջրի աղազրկումը ==
Գործընթացի էությունը կայանում է հետևյալում. կիսաթափանցիկ թաղանթի մի կողմում գտնվում է աղի ջուրը, որը պետք է աղազատել, մյուս կողմում՝ հատուկ հավաքված նյութերի կոնցենտրացված լուծույթը։ Ուղիղ օսմոսի ազդեցության ուժով քաղցրահամ ջուրը թաղանթի միջով աղի ջրի մասից ներթափանցում է կոնցենտրացված լուծույթի մաս և ջրիկացնում այն։ Դրանից հետո ստացված լուծույթի ջերմաստիճանը փոխում են, նյութերը դուրս են գալիս լուծույթ, և արդյունքում առաջանում է ավելի թույլ կոնտենտրացիայով լուծույթ, քան սկզբնական աղի ջուրը։  
Հետագայում արդեն ստացված լուծույթը ենթարկվում է այս, կամ այլ մեթոդով աղազրկման, այդ թվում օգտագործվում է վերը նշված մեթոդը, սակայն այս անգամ կոնցենտրացված լուծույթ ստանալու համար օգատգործվում է այլ, հատուկ նյութեր։ Քանի որ լուծված նյութի կոնցենտրացիան ստացված լուծույթում ցածր է, քան սկզբնականինը, հետագա աղազրկման համար պահանջվում է էներգիայի քիչ ծախսում։ Այս մեթոդի օգտագործման արդյունքում թանկարժեք էլեկտրական էներգիայի մի մասը փոխարինվում է ցածրորակ (մոտ 100 °C) ջերմային էներգիայով (մասնավորապես՝ արևային)։
Օրինակ 1
Վերցվում է ամոնիումի կարբոնատի կոնցենտրացված լուծույթ, որը գտնվում է աղի ջրից այն կողմի կիսաթափանցիկ թաղանթում։ Քաղցրահամ ջուրը թափանցում է ամոնիումի կարբոնատի լուծույթ և ջրիկացնում այն։ Այնուհետև ամոնիումի կարբոնատի լուծույթը տաքացվում է մինչև 60-80 °С-ի, ամոնիումի կարբոնատը տարրալուծվում է և ցրիվ գալիս։ Արդյունում ստացվում է գրեթե թորած ջուր։ Նրան կարելի է լրացուցիչ աղազրկել, կամ օգտագործել առանց մշակման նպատակի ոռոգման։ Ամոնիումի կարբոնատը ռեգեներացվում է և բազմիցս օգտագործվում։    
Օրինակ 2՝ քաղցրահամ ոչ խմելու ջրից քաղցրահամ ջրի ստացում 
Կիսաթափանցիկ թաղանթի մի կողմում գտնվում է գլյուկոզ, սախարոզ և այլ նմանատիպ նյութեր։ Թաղանթի մյուս կողմ անցնում է խմելու համար անպիտան քաղցրահամ ջուր, օրինակ՝ աղտոտված բակտերիաներով։ Քաղցրահամ ջուրը ներթափանցում է թաղանթի մի կողմ, այն օգտագործվում է արտակարգ դեպքերում, օրինակ՝ բնական աղետների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օսմոսը՝ էներգետիկայի ապագա
(9347) 1991 RY21

(9347) 1991 RY21, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,409777 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0305 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7891 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1366,36 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,263475 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,31° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9347) 1991 RY21 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բենիտա Օկիտի Դուա

Բենիտա Սենա Օկիտի Դուա (հաուսա՝ Benita Sena Okity-Duah, ի ծնե՝ Բենիտա Գոլոմեկե, հունիսի 19, 1976(1976-06-19), Anloga, Keta Municipal District, Volta Region, Գանա), գանացի մոդելավորող, քաղաքական գործիչ և Մեծ Աքրայի Լեձոկուկու շրջանի ընտրատարածքի խորհրդարանի նախկին անդամ։


== Վաղ տարիներ և կրթություն ==
Ծնվել է 1976 թվականի հունիսի 19-ին Անլոգայում (Վոլտա շրջան, Գանա)։ Նա 1997 թվականին 20 տարեկան հասակում, երբ դեռ ուսանող էր, դարձել է «Միս Գանա» մրցույթի հաղթող։ Սովորել է Աքրայի Աչիմոտա դպրոցում՝ ստանալով միջնակարգ կրթություն։ Ապա չորս տարի նորաձևություն է ուսումնասիրել Լոնդոնի նորաձևության դպրոցում։


== Կարիերա ==
Նա վերադարձել է Գանա 2003 թվականին և դրանից ի վեր տեղ է զբաղեցնում Գանայի նորաձևության ինդուստրիայում։


== Քաղաքականություն ==
Բենիտան Մեծ Աքրա շրջանի Լեձոկուկու ընտրատարածքի Ազգային ժողովրդավարական Կոնգրեսի կանանց կազմակերպիչն էր։ Նա ներկուսակցական ընտրություններում պայքարում էր այդ ժամանակվա պառլամենտի անդամ Նի Նորտեյա Դուայի դեմ, որը ներկայացնում էր Ազգային դեմոկրատական կոնգրեսը ընտրական շրջանում, և հաղթել է։ 2012 թվականին նա հաղթել է ընտրություններում, որ ներկայացնի Լեձոկուկոյի մարդկանց Գանայի պառլամենտում։ Նա դարձել է պատմության մեջ առաջինը «Միս Գանա» թագավորական գեղեցկության մրցույթում, որն ընտրվել է Գանայի պառլամենտի կողմից։ Բացի այդ, նա Գանայի կանանց, երեխաների և սոցիալական պաշտպանության նախարարի տեղակալի պաշտոնն է զբաղեցրել 2013 թվականի ապրիլից մինչև 2014 թվականի հունիսը։ Նա եղել է նաև Գանայի Հանրապետության ձկնորսության և ակվակուլտուրայի նախարարի տեղակալ։ Բենիտան իր տեղը զիջել է դոկտոր Բերնարդ Օկո-Բոեին, որը 2016 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում մասնակցում էր նոր հայրենասիրական կուսակցությունից։


== Անձնական կյանք ==
Բենիտան ամուսնացած է Սթիվ Օկիտի Դուայի հետ։ Նա դավանում է քրիստոնեություն, մորմոն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնայա Զվեզդա (Զերնոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնայա Զվեզդա (այլ կիրառումներ)Կրասնայա Զվեզդա (ռուս.՝ Красная Звезда), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում։ Մտնում է Կոնզավոդսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Ախտածնություն

Ախտածնություն  կամ պաթոգենեզ (հուն․՝ παθος - ախտ, տառապանք և γενεσις - ծագում), բժշկագիտության բաժին։
Ուսումնասիրում է հիվանդությունների հիմքում ընկած ախտաբանական երևույթների ծագման և զարգացման ներքին մեխանիզմները, որոնք բարդ պրոցեսներ են։ Ախտածին ազդակի գործունեությունը հիվանդության ծագման միայն սկզբնապատճառն է։ Ախտաբանական երևույթների զարգացումը հիմնականում պայմանավորված է օրգանիզմի ներքին առանձնահատկություններով, ընդհանուր վիճակով, ռեակտիվականությամբ, ժառանգականությամբ և այլն։


== Ախտածին գործոններ ==
Ախտածին գործոններն օրգանիզմի վրա ազդում են ռեֆլեկտոր, հումորալ և տեղական (անմիջական) ճանապարհներով։ Ռեֆլեկտորի դեպքում ախտածին գործոնը գրգռում է նյարդային վերջույթները, այնուհետև ռեֆլեկտոր ճանապարհով ծագում է պատասխան ռեակցիա, որն արտահայտվում է օրգանիզմի որևէ համակարգի (նյարդային, սիրտ-անոթային, շնչառական) ախտահարումով կամ ախտածին ազդակի գործողությունը սահմանափակող պաշտպանողական-ֆիզիոլոգիական երևույթներով։
Հումորալի ժամանակ օրգանիզմի հեղուկներում (արյուն, ավիշ) առաջացած մի շարք վնասակար նյութեր ազդում են օրգանների և հյուսվածքների վրա, պատճառ դառնում դրանց կենսագործունեության խանգարման։
Սակայն, գիտական արդի պատկերացմամբ, օրգանիզմում ախտածին գործոնների զուտ (մեկուսացված) ռեֆլեկտոր կամ զուտ հումորալ ազդեցությունը ժխտվում է և ընդունվում ազդեցության նյարդահումորտլ մեխանիզմը։


== Տեղական ախտաբանական երևույթներ ==
Ռեֆլեկտոր ազդեցությունն առանց հումորալ կոմպոնենտի մասնակցության անիրագործելի է։ Տեղական ազդեցության դեպքում օրգանների և հյուսվածքների ախտահարումն առաջանում է ախտածին գործոնի անմիջական ազդման տեղում։
Տեղական ախտաբանական երևույթներն ու հիվանդությունները դիտվում են որպես մեկ միասնություն։ Ախտածին ազդակն օրգանիզմ է թափանցում և տարածվում տարբեր ուղիևերով։ Որոշ ախտածին ազդակներ ունեն թափանցելու յուրահատուկ «վարակի դռներ» (օրինակ՝ խոլերայի վիբրիոնը թափանցում է ստամոքս-աղիքային համակարգով, գոնոկոկը՝ միզուղիների լորձաթաղանթով և այլն)։


=== Տարբեր ախտածին ազդակներ օրգանիզմում ===
Տարբեր ախտածին ազդակներ օրգանիզմում կարող են առաջացնել միանման երևույթներ և հակառակը՝ նույն ազդակը, ներգործելով օրգանիզմի տարբեր մասերի վրա, կարող է առաջացնել տարբեր ախտաբանական պրոցեսներ։ Ըստ Ի. Պ. Պավլովի, ախտածին գործոնները օրգանիզմում առաջացնում են երկդիմի, հակոտնյա ռեակցիաներ՝ ախտաբանական պրոցեսներ և պաշտպանողական, ֆիզիոլոգիական ռեակցիաներ, որոնք ահազանգում են ախտածին ազդակի գործողությունը (ցավ), չեզոքացնում (իմունիտետ) ու խոչընդոտում նրա տարածմանը օրգանիզմում (բարիերային ֆունկցիա), առաջացնում ախտահարված ֆունկցիաների համալրում (կոմպենսացիա) և վնասված հյուսվածքների վերականգնում (ռեգեներացիա)։
Վերոհիշյալ օրինաչափությունների պարզաբանումը հնարավորություն է տալիս կիրառել համապատասխան միջոցներ, խթանել համալրման և վերականգնման մեխանիզմները և մարել ախտաբանական պրոցեսներն ու հիվանդությունը պահպանող պատճառ-հետևանքային կապերը։


== Տես նաև ==
Մեդիատորներ


== Գրականություն ==
Зайчик А. Ш., Чурилов Л. П. Механизмы развития болезней и синдромов // Патофизиология. — Санкт-Петербург: ЭЛБИ-СПб, 2002. — Т. I. — С. 63—79. — 240 с. — 90 000 экз.;
Атаман А. В. Механизмы развития болезней и синдромов // Патологическая физиология в вопросах и ответах. — 2-е, дополненное и переработанное. — Винница, 2008. — С. 27—31. — 544 с. — 2000 экз. — ISBN 978-966-382-121-4
Ծովի երգերը

«Ծովի երգերը» (ռումիներեն՝ Cîntecele mării), 1970 թվականի խորհրդա-ռումինական երաժշտական ֆիլմ-ռևյու, որը նկարահանել է Ֆրանչիսկ Մունտյանուն։
1970-ական թվականների սկզբին ԽՍՀՄ-ում մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել Տեմիստոկլե Պոպայի երգերի (Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկու ռուսերեն տեքստով) և ռումինացի դերասան ու երգիչ Դան Սպետարի հմայքի շնորհիվ, որը խաղացել է Նատալյա Ֆատեևայի հետ (նրա փոխարեն կադրից դուրս երգում է Լարիսա Մոնդրուսը)։
Ֆիլմը միաժամանակ նկարահանվել է ռուսերեն և ռումիներեն լեզուներով, այդ պատճառով երկու տարբերակներում կադրերի և դուբլների մոնտաժը տարբեր է։
Ֆիլմը 1971 թվականին ԽՍՀՄ-ում դրամարկղային հասույթի առաջատար է եղել, որտեղ զբաղեցրել է 8-րդ տեղը՝ 36,7 միլիոն հանդիսատեսով։


== Սյուժե ==
Կոնստանցա քաղաքից ռումինացի ուսանողների ինքնագործ երաժշտական խումբը պատրաստվում է մասնակցել Սոչիի փառատոնին, սակայն նրանք չգիտեն պարտադիր երգի տեքստը։ Միևնույն ժամանակ պարտադիր երգի տեքստն ամբողջ երկրում տարածվել է այն պատճառով, որ այն գողացել են մոսկովյան արխիվներից մեկից։ Սոչիի փառատոնի ներկայացուցիչ Նինա Դենիսովան (Նատալյա Ֆատեևա) ժամանում է այն քաղաք (Կոնստանցա), որտեղ գտնվում էր անսամբլը, որը ղեկավարում էր ուսանող Միխայը (Դան Սպետարու)։ Նինան դուր է գալիս Միխային, և սյուժեում սկիզբ է առնում սիրային պատմություն։
Գնացքով Բուխարեստ մեկնելիս Միխայն իմանում է պարտադիր երգի մեղեդին՝ լսելով ջութակահար բանդիտներին Նինայի ազդանշանով («Սա պարտադիր երգն է»)՝ այն անգիր սովորելով և ներկայացնելով իր թիմին։ Ժյուրին միաձայն որոշում է ուսանողական խմբին ուղարկել փառատոն։ Ուղևորությունից առաջ Միխայի ու  Նինայի միջև ժամանակավոր պառակտում է տեղի ունենում համույթի մասնակիցներից մեկի՝ Սիլվիայի պատճառով։ Ջերմանավով բոլոր հերոսները մեկնում են Սոչի, որտեղ էլ պետք է տեղի ունենա փառատոնը։


== Դերեում ==
Դան Սպետարու - Միխայ
Նատալյա Ֆատեևա - Նինա Դենիսովա
Յոն Դիքիսյանու - գանգստեր
Իոանա Անաստասիու
Շտեֆան Բենիկե - Տոմա
Էմիլ Խոսու
Դումիտրու Կեսա
Միրչա Կոնստանտինեսկու
Միրելա Գիտեսկու
Վալենտինա Կուցենկո - քարտուղար, հանձնաժողովում ձայներ հաշվող
Ռեկա Նադ
Պետեր Պաուլխոֆեր
Մարինա Լոբիշևա
Լյուդմիլա Սմարագդովա


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Բորիս Լասկին,  Ֆրանչիսկ Մունտյանու
Ռեժիսոր՝ Ֆրանչիսկ Մունտյանու
Օպերատորներ՝ Ալեքսանդր Շելենկով, Իոլանդա Չեն-Յու-Լան
Կոմպոզիտորներ՝ Տեմիստոկլե Պոպա, Մարկ Ֆրադկին
Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Ռոբերտ Ռոժդեստվենսկի
Երգերի կատարում՝ Դան Սպետարու, Լարիսա Մոնդրուս
1971 թվականին թողարկվել է ֆիլմից չորս երգով ձայնասկավառակ (Мелодия, Д 00030081-2)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգեր «ծովի երգեր»կինոֆիլմից на songkino.ru [1]
«Песни моря»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Песни моря» на сайте CineMagia.Ro (ռում.)
"Cîntecele mării" - полный фильм (рум.) на YouTube
Ղզօղլան

Ղզօղլան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կարեն Կարագյոզյան

Կարեն Կարոյի Կարագյոզյան (հոկտեմբերի 6, 1935(1935-10-06), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային լրագրող, թարգմանիչ, գրող։ Գորբաչովյան հիմնադրամի միջազգային հարաբերությունների և մամուլի հետ կապերի բաժնի պետի տեղակալ։ Տարբեր տարիների եղել է Միխայիլ Գորբաչովի մամուլի քարտուղարը, խորհրդականն ու օգնականը։ Եղել է ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Կարեն Կարագյոզյանը ծնվել է 1935 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Մոսկվայում։ Թիվ 557 միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո 1953 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի օտար լեզուների 1-ին պետական մանկավարժական ինստիտուտի թարգմանչական բաժին։ 1958 թվականին ավարտել է ինստիտուտը՝ ստանալով գերմաներեն լեզվի ուսուցչի և թարգմանչի մասնագիտություն։ Չորս տարի դասավանդել է նույն ինստիտուտում, այնուհետև երկու տարի Մոսկվայի հասարակական գիտությունների ինստիտուտում աշխատել որպես պրոֆեսիոնալ թարգմանիչ։
1959-1960 թվականներին սովորել է Հայդելբերգի համալսարանի գերմանագիտության բաժնում։ 1964 թվականին զբաղվել է լրագրողական աշխատանքով, եղել է խմբագիր, հոդվածագիր, եվրոպական երկրների բաժնի վարիչ, «За рубежом» շաբաթաթերթի խմբագրական խորհրդի անդամ։ 1977 թվականին աշխատանքի է անցել «Новое время» քաղաքական շաբաթաթերթում, որպես թղթակից ուղարկվել Բոնն, որտեղ աշխատել է մինչև 1982 թվականը։ 1982 թվականին վերադարձել է Մոսկվա, որտեղ շարունակել է աշխատել որպես «Новое время» ամսագրի տեսաբան։
1983 թվականին հրավիրվել է աշխատելու ԽՄԿԿ Կենտկոմի միջազգային տեղեկատվության նոր կազմավորված բաժնում, որը համարվել է Գաղափարական բաժնի մաս։ Հետագայում դարձել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի Գաղափարախոսական բաժնի սեկտորի վարիչ։ 1991 թվականի սկզբին ԽՍՀՄ նախագահի մամուլի ծառայության կողմից աշխատանքի է ընդունվել Կրեմլում, որտեղ աշխատել է մինչև 1991 թվականի վերջը։
1992 թվականի փետրվարից աշխատել է Սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական հետազոտությունների միջազգային հանրային հիմնադրամի (Գորբաչովի հիմնադրամ) միջազգային հարաբերությունների և մամուլի հետ կապերի ծառայությունում, զբաղվել Հիմնադրամի հարաբերություններով գերմանացի գործընկերների հետ հարաբերություններով, ուղեկցել Հիմնադրամի նախագահին Գերմանիա կատարած   ուղևորությունների ընթացքում։ Ռուսաստանի և Գերմանիայի քաղաքացիական հասարակությունների «Պետերբուրգյան  երկխոսություն» ֆորումի համակարգող հանձնաժողովի նախագահի խորհրդականն է ։ 2006 թվականին մասնակցել է «Խորհրդային Միության փլուզումը։ Պատճառներն ու հետևանքները» կլոր սեղանին «Գորբաչովյան ընթերցումների» շրջանակներում։
Հեղինակ է մի շարք գրքերի և ռուսական ու արտասահմանյան լրատվամիջոցներում բազմաթիվ հրապարակումների։ 2016 թվականին Վ. Ա․ Պոլյակովի հետ համատեղ հրապարակում են «Գորբաչովը կյանքում» գիրքը։
2019 թվականի հոկտեմբերին դարձել է հրավիրված փորձագետ՝ Ռաիսա Գորբաչովային նվիրված «Ռաիսայի աստղը» վավերագրական ֆիլմի նկարահանումների ընթացքում։ 


== Մատենագիտություն ==
Карагезьян К. К. Республике – 25 лет. // Спутник, 1974. – с. 17.
Карагезьян К. К. Реваншизм – иллюзия или реальная угроза. – М.: Агентство печати «Новости», 1984. – 56 с.
Карагезьян К. К., Поляков В. А. Горбачёв в жизни. – М.: «Весь мир», 2016. – 726 с. ISBN 978-5-7777-0617-1
Карагезьян К. К., Поляков В. А. Горбачёв в жизни. 2-е изд., перераб. и доп. – М.: «Весь мир», 2017. – 751 с. ISBN 978-5-7777-0637-9


== Ծանոթագրություններ ==
Պոբերեժնոե (գյուղ, Վիննիցայի շրջան)

Պոբերեժնոե (ուկրաիներեն՝ Побережне), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Վիննիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1600 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոբերեժնոե գյուղում բնակվում էր 718 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1586 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 452,71 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հայ բառարանագրություն

Հայ բառարանագրություն է կոչվում ժամանակի ընթացքում հայերենի թարգմանական (երկլեզվյան ու բազմալեզվյան), բացատրական, դիցաբանական, եզրութաբանական, դարձվածաբանական, արմատական և այլ նպատակների ու կարգի բառարանների կազմելը։


== Պատմություն ==

Բառարանագրությունը սկզբնավորվել է մ.թ.ա. Գ հազարամյակում՝ Միջագետքում, շումերների կողմից։
Ոսկեդարում՝ Ե դարում հայ գրականության ծնունդին, ոչ մի հայկական բառարանագիտական աշխատանք գոյություն չուներ։ Զ-Ժ դարերում իմաստասիրական, բնախոսական և այլ բառեր հայտնվեցին՝ իրենց բացատրություններով։ Այս ժամանակից մնացել է հայատառ մի հունարեն բառացանկ և լատին-հայերեն մի բառացանկ՝ հայերեն բառերի նաև լատինատառ գրությամբ, որոնցից ոչ մեկը այբբենացված չեն։
ԺԱ-ԺԶ դարերում հայ բառարանագիտությունն սկսում է զարգանալ։ Հայերեն առաջին հայտնի բառարանը Արիստակես Գրչի ուղղագրական բառարանն է՝ «Գրչութեան արուեստէ կոչւող երկը», որը գրվել է ԺԲ դարում։
ԺԷ-Ի դարերում մատենակից բառարաններից բացի, երկրագնդի 45 հայագիտական կենտրոններում ավելի քան 280 հայագետներ հրատարակել են 320 բառարան։ Առաջին հայերեն տպագիր բառարանը եղել է Ֆրանչեսկոս Ռիվոլայի հայերեն-լատիներեն բառարանը, որը լույս է տեսել 1621 թվականին։ Սակայն ըստ արդի գիտության հայ բառարանագրության հայրն է համարվում Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության հիմնադիր Մխիթար Սեբաստացին, ով 1749-ին հրատարակել է «Բառգիրք հայկազեան լեզուի» առաջին հատորը, ապա 1769 թվականին՝ երկրորդ հատորը։ ԺԹ դարի 80-ական թվականներին Կ.Պոլիսը դառնում է հայ բառարանագիտության կենտրոն։ Միայն 1880 - 1914 թվականներին Կ.Պոլսում հրատարակվում և վերահրատակվում են 49 բառարան։ 20-րդ դարի վերջին կեսում միայն Երևանում լույս է տեսել 63 բառարան։


== Տպագիր հայերեն բառարաններ ==


== Աղբյուրներ ==


== Գրականություն ==
Գասպարյան Գ., Հայ բառարանագրության պատմություն, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, 1968
Համբարձումյան Վ., Ակնարկներ հայ բառարանագրության պատմության, Զանգակ-97, 2006
Uluhogian, Gabriella. Bibliography of Armenian Dictionaries. Patron Editore, Bologna, 1987. (ամենաընդարձակ հայ բառարանագրութեան ցանկն է այս, պարունակելով 473 բառարան)
Միխայիլ և Ֆեոդոր Չեռնիգովցիների եկեղեցի (Մոսկվա)

Չեռնիգովյան հրաշագործներ իշխան Միխայիլի և բոյար Ֆեոդորի եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Михаила и Фёдора Черниговских), Մոսկվայի թեմի, Մոսկվորեցկի գործակալության ուղղափառ եկեղեցի։ Գտնվում է Չեռնիգովսկի նրբանցքում (տուն  3)։  Եկեղեցին պատկանում է ռուսական զարդանկարային ճարտարապետության ոճին և համարվում է դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։


== Պատմություն ==
Քարե եկեղեցին կառուցվել է 1675 թվականին փայտե եկեղեցու տեղում, վաճառական  Ի. Ի. Մալյուտինի միջոցներով։ Եկեղեցին գտնվում է նախկին Իվանովյան վանքի տարածքում, որը գոյություն է ունեցել  15-16-րդ դդ. սկզբներին։ Եկեղեցին նվիրված է Չեռնիգովցի սրբեր իշխան Միխայիլ Վսեվոլոդովիչին և նրա մերձավոր բոյար Ֆեոդորին, որոնք սպանվել են 1246 թվականին Բաթու խանի հրամանով։ Ավանդության համաձայն՝ եկեղեցին կառուցվել է այն վայրում, որտեղ տեղի է ունեցել Չեռնիգովից Մոսկվա տեղափոխվող սրբերի մասունքների հանդիպումը։
1924 թվականին եկեղեցին փակվեց։ 1970-ական թվականների վերջին 1980-ական թվականների սկզբին իրականացվեցին վերակառուցման աշխատանքներ։ 1991 թվականին եկեղեցին վերադարձվեց Ռուս ուղղափառ եկեղեցուն։  


== Ճարտարապետական տեսք ==
Միխայիլի և Ֆեոդորի Չեռնիգովյան եկեղեցին գտնվում է Հովհաննես նախակարապետի վանքի դիմաց և ձևավորում են գեղատեսիլ ճարտարապետական անսամբլ Չեռնիգովյան նրբանցքում։ Եկեղեցին ունի ավանդական երկայնական առանցքային կառուցվածք։  Եկեղեցին կազմված է քառալուծ ապսիդից, սեղանատնից  և նարտեքսից (վրանաձև զանգակատանը փոխարինող)։ Եկեղեցու հիմնական ծավալը զարդարում էին դեկորատիվ կիսակլոր ճակատազարդերը և բարձր թմբուկների վրա հենված հինգ գմբեթները։ Եկեղեցու պատուհանները զարդարում էին  ձևավոր շրջակալները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
П.Н. Шармин Церковь Михаила и Фёдора Черниговских // Москва. Энциклопедический справочник. — Москва: Большая Российская Энциклопедия, 1992..
Կրուտինկայի շրջան

Կրուտինկայի շրջան (ռուս.՝ Крутинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օմսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կրուտինկա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 5800 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 19158 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,3 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Սվետլին Ռուսև

Սվետլին Ռուսև (ռուս.՝ Светлин Русев, հունիսի 14, 1933(1933-06-14), Պլևեն, Բուլղարիա - մայիսի 26, 2018(2018-05-26), Սոֆիա, Բուլղարիա), բուլղարացի նկարիչ, սրբանկարիչ, մշակութային գործիչ և գեղանկարների կոլեկցիոներ։ Եղել է պրոֆեսոր, Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (2003)։


== Կենսագրություն ==
Սվետլին Ռուսևը ծնվել է Պլևենում։ Ավարտել է Բուլղարիայի գեղարվեստի ազգային ակադեմիան Սոֆիայում, եղել է Դեչկո Ուզունովի աշակերտը։ 1960 թվականից ցուցահանդեսներ է ունեցել ինչպես Բուլղարիայում, այնպես էլ` դրա սահմաններից դուրս։ 1967 թվականից ապրել և աշխատել է Սոֆիայում։ Արժանացել է Բուլղարիայի ժողովրդական հանրապետության վաստակավոր նկարչի (1971) և Բուլղարիայի ժողովրդական հանրապետության ժողովրդական նկարչի (1975) կոչումներին։
1975 թվականից եղել է Գեղարվեստական ակադեմիայի պրոֆեսոր, 1973-1985 թվականներին` Բուլղար նկարիչների միության նախագահ, 1982-1984 թվականներին` Բուլղարիայի մշակույթի նախարարի առաջին տեղակալ, 1985-1988 թվականներին` Բուլղարիայի ազգային պատկերասրահի տնօրեն։
Արժանացել է մի շարք պարգևների, Դիմիտրովյան մրցանակի դափնեկիր է (1968 թվական, «Երդում» կտավի համար)։ 1972 թվականին նրա «Վերջին օրը» կտավն արժանացել է Ազգային մրցանակի։
Եղել է աշնանային Դ'Օտոն սալոնի (Փարիզ) և «Նիկա Կայ» հիմնադրամի (Տոկիո) անդամ, Քյունստլերհաուսի (Վիենա) թղթակից անդամ, Ռուսաստանի արվեստի ակադեմիայի, «Մեդիչի» ակադեմիայի անդամ։
1985 թվականին հարազատ քաղաքին է նվիրել բուլղարական, աֆրիկյան և արևելյան արվեստի իր հավաքածուն։ Այն դարձել է նվիրատուի անունով կոչված պատկերասրահի հիմքը։ Այսօր պատկերասրահն ունի ավելի քան 400 արժեքավոր ցուցանմուշ, այդ թվում` գեղանկարներ և քանդակներ, որոնք ձեռք են բերվել Ռուսևի կողմից շատ տարիների ընթացքում։


== Ստեղծագործություն ==
Ռուսևն ստեղծել է բուլղար մի շարք գիտնականների և արվեստագետների դիմանկարներ, կանացի բազմաթիվ կերպարներ, այդ թվում` «Բուլղարուհիներ» շարքը, բուլղարական քաղաքների բնանկարներ։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցրել պատմության ողբերգական պահերին մարդկանց ցուցաբերած դիմացկունությունը, քաջությունն ու ճանատագրերը։
Ռուսևը նկարել է Վանգայի կողմից կառուցված Սուրբ Պարասկևայի եկեղեցու սրբապատկերներն ու որմնանկարները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Светлин Русев: Альбом / Авт.-сост. Е. П. Львова. — М.: Изобразительное искусство, 1981. — 167 с. — 10 000 экз.


== Արտաքին հղումներ ==
Светлин Русев
Художественная галерея «Светлин Русев»
Биография Светлина Русева(բուլղ.)
Светлин Русев в ГМИИ
Վասակ Սյունի (մարզպան)

Վասակ Սյունի (387 - 452, Տիզբոն, Սասանյան Պարսկաստան), հայ իշխան և քաղաքական գործիչ, Վրաց (440-451) և Հայոց (441-451) մարզպան։ Բաբիկ Ա Սյունիի որդին, Սյունիների նախարարական տոհմից։


== Կենսագրություն ==
Պատանի տարիքում ապրել է Պարսից արքունիքում՝ որպես պատանդ։ Հոր մահից հետո վերադարձել է հայրենիք, տապալել հորեղբորը՝ Վաղինակ Սյունուն, և նրանից խլել Սյունյաց տանտիրությունը։ 420–ական թթ. աջակցել է Մեսրոպ Մաշտոցին՝ Հայաստանի արևելյան նահանգներում դպրոցներ հիմնելու և լուսավորություն տարածելու գործում։ Շահելով Պարսից արքունիքի վստահությունը՝ 440 թվականին Վասակ Սյունին նշանակվել է Վրաց, ապա Հայոց մարզպան։ Պարսից Հազկերտ II արքայի՝ հայերին զրադաշտականություն պարտադրելու մասին հրովարտակի մերժողական պատասխանին մասնակցելու համար, այլ երևելի նախարարների հետ կանչվել է Տիզբոն՝ պատասխանատվության։ Առերես հավատափոխության և որդիներին պատանդ թողնելու գնով վերադարձել է Հայաստան։ 449-451 թվականներին երկրում ծավալված ժողովրդա-ազատագրական շարժման ժամանակ Վասակ Սյունին վարել է այն կանխելու և արյունահեղ կռվից խուսափելու քաղաքականություն, գտնելով, որ առանց Բյուզանդիայի ռազմական օգնության հայկական սակավաթիվ ուժերը չեն կարող հաղթանակի հասնել պարսկական մեծաքանակ ուժերի դեմ։ Նրա գաղափարակիցներից էր Սպերի իշխան Տիրոց Բագրատունին։ Չհասնելով արդյունքի, Վասակ Սյունին վճռական պահին լքել է ապստամբներին, պառակտել պայքարի միասնական ճակատը՝ իր կողմնակից մի քանի նախարարների հետ անցնելով պարսկական զավթիչների կողմը։ 451 թ-ի Ավարայրի ճակատամարտ–ից հետո պարսկական պատժիչ զորքերի հետ մասնակցել է ապստամբության ճնշմանը, հալածել է Վարդան Մամիկոնյանի կողմնակիցներին, կալանավորել և Պարսկաստան է ուղարկել մի շարք նախարարների ու հոգևորականների։ Պարսից արքունիքը, երբ հարկադրված է եղել Հայաստանում մեղմել բռնությունն ու կամայականությունները, վարել սիրաշահելու քաղաքականություն, Վասակ Սյունուն նախ հեռացրել է մարզպանի պաշտոնից և բռնագրավել նրա ունեցվածքը, ապա կանչել է Տիզբոն, ձերբակալել և տանջամահ արել մահապարտների բանտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆիլիպս շրջան (այլ կիրառումներ)

Ֆիլիպս շրջան, կարող է վերաբերել՝

Ֆիլիպս շրջան - ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը
Ֆիլիպս շրջան - ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
Ֆիլիպս շրջան - ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը
Մարչենկի (այլ կիրառումներ)

Մարչենկի, կարող է վերաբերել՝

Մարչենկի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում
Մարչենկի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում
Մարչենկի - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում
Գյոլլու (այլ կիրառումներ)

Գյոլլու անվանումը կարող է վերաբերել հետևյալ գյուղերին

Գյոլլու (Դիարբեքիրի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում
Գյոլլու (Թիմարի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիմարի գավառում
Անզաս (Կաբիրզայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անզաս (այլ կիրառումներ)Անզաս  (ռուս.՝ Анзас ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի շրջանում։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Զագրեթ

Զագրեթ (անգլ.՝ Zagret ռուս.՝ Загрет) կիրճ Ախլցխայի գավառում։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլորադո (գետ Տեխասում)

Կոլորադո, գետ ԱՄՆ-ի հարավում, Տեխաս նահանգում։ Սկիզբ է առնում Լյանո-Էստակադո սարավանդում, թափվում Մեքսիկական ծոցը։ Երկարությունը 1450 կմ։ Կոլորադոյի ափին է Օսթին քաղաքը։


== Աղբյուրներ ==
Մարկ Յասեն

Մարկ Յասեն, (անգլ.՝ Mark Jansen, դեկտեմբերի 15, 1978(1978-12-15), Reuver, Բեյսել, Լիմբուրխ, Նիդերլանդներ), հոլանդացի երաժիշտ, Epica, MaYan և սինֆոնիկ-մետալ խմբերի ղեկավար։
Կիթառահար Յասեն և Սանդերոմ Գոմմանսոնը ստեղծեցին մի խումբ, որը անվանեցին «After Forever» և եղել են հիմնական երգերի հեղինակը, սկսած իր դեբյուտային ալբոմից Prison of Desire: 2002 թվականին հեռացրել են After Forever խմբից, նրա հեռանալուց հետո խումբը սկսեց զբաղվել նոր երաժշտական ուղղությամբ։ Մարկ Յանսենը ստեղծել է նոր սինֆոնիկ-մետալ խումբ, որը կոչվում է Sahara Dust, որն ավելի ուշ վերանվանվել է որպես Epica: 2003 թվականին խմբին միացավ Սիմոն Սիմոնսը։
Մարկ Յասենը կարծում է, որ բոլոր կրոնները խոսում են մեկ երևույթի մասին, և ըստ էության դրանք մեկ ընդհանուր կրոն են, այդ պատճառով էլ կրոնական պատերազմները պիտի դադարեցվեն։ Դրան է նվիրված, օրինակ, The Divine Conspiracy ալբոմը, որին կցված գրքույկում խոսվում է վերոնշյալի մասին։ Մարկի գաղափարները հանված են The Embrace, That Smothers, որը նա սկսել է Prison of Desire ալբոմում 2000 թվականին, այն ժամանակ խաղում էր After Forever: Խմբից հեռացվելուց հետո նա հիմնել է ներ նախագիծ՝ Epica, որի առաջին ալբոմում շարունակել է այդ շարքը։


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на официальном веб-сайте группы Epica(անգլ.)
Интервью с Марком Янсеном в октябре 2007(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ավիմիմ

Ավիմիմ (լատ.՝ Avimimus), ոչ խոշոր դինոզավր, տերոպոդների ընտանիքի ներկայացուցիչ։


== Անվանումը ==
Կենդանու լատիներեն անվանումը (Avimimus) նշանակում է «թռչնի նմանություն ունեցող»։


== Նկարագրությունը ==
Այս գիշատիչն ունեցել է համեստ չափեր, մարմնի երկարությունը՝ մինչև 1,5 մ, հասակը՝ մինչև 70 սմ, իսկ քաշը՝ մոտավորապես 15 կգ։ Տեսքով նման են թռչունների, սակայն չեն կարողանում թռչել, չնայած կարող են արագ վազել և նույնիսկ զարգացնել մինչև 70 կմ/ժ արագություն։ Ավիմիմի կտուցն ատամնաշար չունի, ինչը հիմք է տալիս ենթադրելու, որ նա սնվել է ինչպես կենդանական, այնպես էլ բուսական կերով։
Ավիմիմների բնակության արեալը ժամանակակից Մոնղոլիայի տարածքն է, ապրել են կավճի դարաշրջանում՝ մոտավորապես 85-70 միլիոն տարի առաջ։


== Հայտնագործումը ==
Ավիմիմի մնացորդները բացահայտել և ուսումնասիրել է խորհրդային հնէաբան Սերգեյ Կուրզանովը 1981 թվականին, մոնղոլական գիտարշավի ժամանակ։


== Գրականություն ==
Ամեն ինչ դինոզավրերի մասին։ СЗКЭО 2008. ISBN 978-5-9603-0089-6
Ստիվ Պարկեր։ Դինոզավրերի հաղթարշավը։ Լիկ Պրեսս 1998. ISBN 5-7839-0035-4
Ուինդսոր շրջան (Վերմոնտ)

Ուինդսոր շրջան (անգլ.՝ Windsor County), ԱՄՆ Վերմոնտ նահանգի 14 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2,515 կմ² է, բնակչությունը՝ 56,670 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Վուդստոք բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1781 թ.։
Կաղապար:Վերմոնտ
Ուստ-Վոլմա

Ուստ-Վոլմա (ռուս.՝ Усть-Волма), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Կրեստեցկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լիսկովո (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Լիսկովո (ռուս.՝ Лысково), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նյովիլ սյուր Մարժիվալ

Նյովիլ սյուր Մարժիվալ (ֆր.՝ Neuville-sur-Margival), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Ֆեր ան Տարդենուա կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սուասոն։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02551։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 117 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 81 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 58-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 23-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 71,6 %, 1999 թվականին եղել է 66,1 %)։ 58 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 54-ը (30 տղամարդ և 24 կին), գործազուրկ էին 4 մարդ (2 տղամարդ և 2 կին)։ 23 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 11-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը՝ թոշակառուներ, 8-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով
:


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Նյովիլ սյուր Մարժիվալ (ֆր.)
Սպիդբոլ

Սպիդբոլ (անգլերեն՝ Speedball, ինչպես նաև Powerballing), կոկաինի բյուրեղային ձևի՝ կրեկի և հերոինի կամ մորֆինի խառնուրդ, որը գործածվում է մեկ ներարկիչով ներերակային ներարկման կամ ինհալիացիոն գոլորշու միջոցով։ Այն գործածվում է նաև տարբեր ներարկիչներով յուրաքանչյուր թմրամիջոցը առանձին ներարկելու միջոցով։ Սպիդբոլի նախնական տարբերակը իրենից ներկայացնում էր կոկաինի հիդրոքլորիդի և մորֆինի սուլֆատի խառնուրդ։
Տերմինը կարող է կիրառվել նաև դեղագործական օփիոիդների՝ բենզոդիազեպինների կամ բարբիտուրատների և ամֆետամինի ածանցյալների համատեղ գործածման նկատմամբ։ Թմրամիջոցների այս խառնուրդը կարող է հանգեցնել չափազանց ուժեղ կախվածության և զրկանքի (ժուժկալման, աբստինենտային) համախտանիշի առաջացման։
Սպիդբոլի գործածումը հանդիսանում է բազմաթմրամոլության (պոլինարկոմանիա) տեսակ՝ «Հոգեկան և վարքային խանգարումներ թմրամիջոցների և այլ հոգեակտիվ նյութերի համակցված գործածման հետևանքով» (F19)։


== Ազդեցություն ==
Սպիդբոլն առաջ է բերում հաճույք և էյֆորիա (բերկրաթմբիր), համակցում է երկու թմրամիջոցների էֆֆեկտները՝ առանց անհանգստության և անզգայացման զգացումների առաջացման։ Դրա գործածման դեպքում կրեկին բնորոշ կարճատև հաճույքին հաջորդող տրամադրության ֆոնի անկումը մեղմվում կամ բացառվում է հերոինի երկարատև ազդեցությամբ։ Սպիդբոլն մեծ վտանգ է ներկայացնում առողջության համար, քանի որ խաչաձևում է ափիոնատիպ թմրամիջոց հերոինի և հոգեխթանիչ կոկաինի ազդեցությունները։ Նմանատիպ համակցումը կարող է խիստ վտանգավոր հետևանքներ ունենալ սրտանոթային համակարգի համար, ինչպես նաև հանգեցնել շատ ուժեղ կախվածության և զրկանքի համախտանիշի առաջացման։
Կոկաինի ազդեցությունը ավելի արագ է անցնում, քան հերոինինը, և վերջինիս առանձին ազդեցությունը կարող է հանգեցնել շնչառական անբավարարության։ Սպիդբոլի գերդոզավորման հետևանքով մահվան դեպքերի մեծ մասը ափիոնային գերդոզավորման հետևանքով մահվան դեպքերն են։


== Տես նաև ==
Թմրամիջոց
Հերոին
Կոկաին


== Աղբյուրներ ==
Չերեմշանկա (գյուղ, Զալարինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չերեմշանկա (այլ կիրառումներ)Չերեմշանկա (ռուս.՝ Черемшанка), գյուղ Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Զալարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 309 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆլյորի (Էնայի գավառ)

Ֆլյորի (ֆր.՝ Fleury), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Էնան է։ Մտնում է Վիլեր Կոտրե կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն:
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 02316:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 129 մարդ էր։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 91 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 54-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 37-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 59,3 %, 1999 թվականին եղել է 76,6%)։ 54 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 49-ը (26 տղամարդ և 23 կին), գործազուրկ էին 5 մարդ (3 տղամարդ և 2 կին)։ 37 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 77-ը՝ թոշակառուներ, 7-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով:


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Ֆլյորի (ֆր.)
(589) Խորվաթիա

(589) Խորվաթիա (անգլ.՝ Croatia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1906 թվականի մարտի 3-ին Աուգուստ Կոպֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,135843 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,0127 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,259 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Խորվաթիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 2,024 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2028,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177489 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,81° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(589) Խորվաթիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռուդա (Ուդինեի գավառ)

Ռուդա (իտալերեն՝ Ruda), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2970 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 155 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 19 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0431։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Ստեփանոս Առաջին նահատակը։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 26-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար՝ 0431 99077
Էլեկտրոնային փոստ։ segreteria@comunediruda.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.ruda.ud.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Յուրովսկի գյուղական խորհուրդ (Կոնոտոպսկի շրջան)

Յուրովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Юрівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յուրովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 825 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ժողովածու (1166)

Ժողովածու (1166), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1166 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1303 թվականին Դանիել գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Հովհաննես վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25X16,5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 370 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ սպիտակ և շերտազարդ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 146ա, 291ա, 344ա, հետագայի՝ 71բ, 184ա (ԺԴ դ.):


== Բովանդակություն ==
Յովհ. Վանականի Մեկնութիւն Յոբայ։
Ներս. Լամբրոնացւոյ Մեկնութիւն Առակացն։
Վարդ. Արևելցւոյ Մեկնութիւն Երդոց երգոյն։


== Ծանոթագրություններ ==
Սանտու Անտոնիու դի Ժեզուցի գավառ

Սանտու Անտոնիու դի Ժեզուցի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Santo Antônio de Jesus), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Բաիա նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 531 771 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 5651,288 կմ²։ Բնակչության խտությունը 94,1 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 1 430 541 745,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 2 745,81 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,677


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Արատուիպի
Կաբասեյրաս դու Պարագուասու
Կաշուեյրա
Կաստրու Ալվիս
Կոնսեյսան դու Ալմեյդա
Կրուս դազ Ալմաս
Դոն Մասեդու Կոստա
Գովերնադոր Մանգաբեյրա
Ժագուարիպի
Մարագոժիպի
Մունիս Ֆերրեյրա
Մուրիտիբա
Նազարե
Սալինաս դա Մարգարիդա
Սանտու Ամարու
Սանտու Անտոնիու դի Ժեզուս
Սամեասու
Սաուբարա
Սան Ֆելիպի
Սան Ֆելիս
Վարզեդու
Էստոնիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Էստոնիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է սկսած 1994 թվականից։ 2001 թվականին 198 միավորով երկիրը հաղթում է մրցույթում։


== Մասնակիցներ ==
Աղգյոլի

Աղգյոլի, լեռ Իրանի Արևմտյան Ադրբեջան նահանգում, Հայկական լեռնաշխարհում, Մակու քաղաքից հյուսիս–արևելք, Սարըչայ գետից ձախ, Արաքսի աջ ափից ոչ հեռու, Ակգյոլ լճից հարավ։ Տեղադրման կոորդինատներ 39°28′28″ հս․. լ. 44°50′09″ ավ. ե.։ Նշված է Կովկասի 5 վերստանոց քարտեզում ինչպես լեռնաշղթա։


== Ծանոթագրություններ ==
Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկ

Այստեղ ներկայացված են Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ամբողջական (շուրջ 6 500 հոգուց բաղկացած) ցանկը։ Ներքևում տեղադրված աղյուսակում ներկայացված են ազատամարտիկների ազգանունների առաջին տառերը։


== Արտաքին հղումներ ==
Արցախյան պատերազմում նահատակվածների թանգարան Archived 2018-01-09 at the Wayback Machine.
Տալլինի անգլիական քոլեջ

Տալլինի անգլիական քոլեջ (էստ․՝ Tallinna Inglise Kolledž), միջնակարգ քոլեջ Էստոնիայի Տալլին քաղաքում, անգլերենի խորացված ուսուցմամբ։ Այն ունի տարրական, միջին և ավագ դասարաններ, աշակերտները 7-ից 18 տարեկան են։


== Պատմություն ==
Քոլեջի պատմությունը սկսվում է 1940 թվականից, երբ Տալլինի թիվ յոթերորդ միջնակարգ դպրոցը բացվեց Տալլինի ֆրանսիական և Ջակոբ Վեսթլոմն դպրոցի միավորումից։ Դպրոցը տեղակայված է Հարիդուս շենքի մոտ, որն էլ կառուցվել է Ֆրանսիական Լիցեյումի համար 1937 թվականին։ Աշակերտները պարտավոր են միանալ այլ դպրոցների։ Վերջապես դպրոցը դարձավ սովետական Էստոնիայի էլիտար անգլիական դպրոցներից մեկը։ 1996 թվականին դպրոցը վերանվանվում է «Տալլինի անգլիական դպրոց», որն էլ տեղափոխվեց իր ներկայիս տարածք՝ Տալլինի սրտում։


== Նշանավոր աշակերտներ ==
Յոկո Ալենդեր, ճարտարապետ
Ռեյն Լանգ, մշակույթի նախարար
Մարիա Լիստրա, սոպրանո
Միխել Ռաուդ, երգիչ, կիթառահար և ժուրնալիստ


== Ծանոթագրություններ ==
Տիգրան Դավթյան (ֆուտբոլիստ)

Տիգրան Լյուդվիգի Դավթյան (հունիսի 10, 1978(1978-06-10), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս «Շիրակ» ֆուտբոլային ակումբում որպես կիսապաշտպան։ 2011 թվականից թիմի ավագն է։


== Ձեռքբերումներ ==
Հայաստանի չեմպիոն 2012/2013
Հայաստանի գավաթակիր 2005, 2006, 2011/12
Հայաստանի սուպերգավաթակիր 2003, 20062015 թ. ապրիլի 19-ին անց է կացրել 500-րդ հանդիպումը պաշտոնական մրցումներում, որից 406-ը՝ ՀՀ առաջնությունում, 62-ը՝ Գավաթի խաղարկությունում, 3-ը՝ Սուպերգավաթի խաղարկությունում, 27-ը՝ եվրագավաթներում, 1-ը՝ Ազգային հավաքականի, 1-ը՝ երիտասարդական հավաքականի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==