Ալբերտ Դովլաթյան

Ալբերտ Արամի Դովլաթյան  (հուլիսի 15, 1946(1946-07-15), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բժիշկ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Տուբերկուլյոզի և միզուղիների ոչ յուրահատուկ հիվանդությունների վերականգնողական ուրոլոգիական վիրահատությունների իրականացման մեթոդների մշակման և դրանց բուժման բնագավառում հայտնի մասնագետներից մեկն է։


== Կենսագրություն ==
Ալբերտ Արամի Դովլաթյանը ծնվել է 1946 թվականի հուլիսի 15-ին, Վրացական ԽՍՀ Թբիլիսի քաղաքում։ 1965 թվականին ոսկե մեդալով ավարտել է Թբիլիսիի ռուսական հանրակրթական դպրոցը և ընդունվել Մոսկվայի առաջին բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետ։ 1971 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է ինստիտուտը՝ «բուժական գործ» մասնագիտությամբ։ 1971-1973 թվականներին սովորել է ԽՍՀՄ բժշկական գիտությունների ակադեմիայի կլինիկական և փորձարարական ուռուցքաբանության ինստիտուտի կլինիկական օրդինատուրայում` որովայնային խոռոչի վիրաբուժություն մասնագիտությամբ։ Հայտնի վիրաբույժ Եվգենի Օտովիչ Կովալևսկու անմիջական ղեկավարությամբ տիրապետել է աղիքային կարի իրականացման հիմունքներին և տեխնիկային։ Կլինիկական օրդինատուրայում մեծ հետաքրքրություն և հակում է ցուցաբերել գիտահետազոտական աշխատանքների նկատմամբ։ 1973-1986 թվականներին աշխատել է ՌԽՖՍՀ առողջապահության նախարարության Մոսկվայի տուբերկուլյոզի գիտահետազոտական ինստիտուտի միզասեռական բաժանմունքում (այժմ՝ Ռուսաստանի Դաշնության առողջապահության նախարարության ֆտիզիոպուլմոնոլոգիայի և ինֆեկցիոն հիվանդությունների ազգային հետազոտական բժշկական կենտրոն) (ղեկավար՝ պրոֆեսոր Տատյանա Պետրովնա Մոչալովա) որպես կրտսեր, իսկ 1979 թվականից՝ ավագ գիտաշխատող։ Երկրի ֆտիզիոլոգիական ծառայության կազմակերպիչներից մեկի՝ պրոֆեսոր Տ. Պ. Մոչալովայի ղեկավարությամբ պաշտպանել է թեկնածուական, իսկ 1985 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն։ Դոկտորական ատենախոսության հիմնական դրույթները հրապարակվել են 1993 և 2008 թվականներին երկու մենագրության մեջ («Բժշկություն» հրատարակչություն)։
Միզասեռական բաժանմունքում Դովլաթյանը մասնակցել է գիտական աշխատանքների հետևյալ ոլորտներում՝

երիկամների և միզուղիների տուբերկուլյոզի քիմիաթերապիա,
վերականգնողական վիրաբուժություն հետտուբերկուլյոզային ցիկատրիալ-սկլերոտիկ փոփոխությունները միզուկի և միզապարկի մեջ,
կազմակերպչական և մեթոդաբանական օգնության ձևերի բարելավումը ՌԽՖՍՀ հիվանդանոցներում և մասնագիտացված առողջարաններում։Դովլաթյանը համարվում էր  Պենզայի և Տուլայի մարզերի բժշկական հաստատությունների մշտական համակարգողը, այդ թվում Տուլայի հակատուբերկուլյոզային դիսպանսերը, Պենզայի տուբերկուլյոզային  հոսպիտալը, ինչպես նաև «Գլուխովսկայա» առողջարանը (Բաշկիրիայի     ԻԽՍՀ), որտեղ բուժվում էին  միզասեռական տուբերկուլյոզով հիվանդները։
Մշտական օգնություն է ցուցաբերում պրակտիկ  բժիշկներին, ինչպես նաև պարբերաբար մեկնում է գործուղումների, որոնց ընթացքում կատարել է միզուղիների ցուցադրական ուրոլոգիական վիրահատություններ և բժշկական անձնակազմին սովորեցրել դրանց կատարման տեխնիկան։ Տուբերկուլյոզի ինստիտուտում աշխատելիս Դովլաթյանը յուրացրել և կատարելագործել է սպիացած ծալքավոր միզապարկ ունեցող հիվանդների մոտ աշխատատար ինտենսիվ վերականգնողական վիրահատություններ կատարելու տեխնիկան։ Միկրոմիզապարկով և երիկամների քրոնիկ անբավարարությամբ տառապող հիվանդների մոտ մշակել է աղիքային միզապարկի պլաստիկայի տարբեր փոփոխություններ՝ օգտագործելով սիգմոիդ հաստ աղիքի մի հատված։ Անձամբ կատարել է ավելի քան 150 սիգմոցիստոպլաստիկա։ Դովլաթյանի կատարած վիրահատությունների բարձր արդյունավետությունը հաստատվել է նաև երկարաժամկետ դիտարկումների արդյունքներով 5, 10, 15, 20 և ավելի տարիներ անց։
Պրակտիկ աշխատանքի նշանակալի փորձ, կենտրոնական ամսագրերում տպագրված մեծ թվով աշխատանքներ («Урология», «Вестник Хирургии им. Грекова» և այլն), ինչպես նաև Ուրոլոգների ընկերության գիտական կոնֆերանսներում և հանդիպումներում բազմաթիվ ելույթները հնարավորություն են տվել Դովլաթյանին դառնալ աղեստամոքսային տրակտի պլաստտիկայի ամենաբարձր որակավորում ունեցող մասնագետներից մեկը։ 1986-2006 թվականներին Դովլաթյանն աշխատել է 20-րդ քաղաքային կլինիկական հիվանդանոցի ուրոլոգիական բաժանմունքի վարիչ (այժմ՝ Ա. Կ. Էրամիշանցևի անվան հիվանդանոց)։
Հաշվի առնելով հիվանդանոցի կազմում ընդգրկված ծննդատան առանձնահատկությունները (երիկամային պաթոլոգիա ունեցող հղի կանայք)՝ ուրոլոգիական բաժանմունքը մասնագիտացել է սուր պիելոնեֆրիտով հղիներին շտապ օգնություն տրամադրելու գործում։ Բացի ընդհանուր ուրոլոգիական հիվանդներից, բաժանմունքը մեծ ուշադրություն է դարձրել շաքարային դիաբետով թարախային պիելոնեֆրիտով, ինչպես նաև միզասեռական համակարգի օրգանների վնասվածքով հիվանդներին։
Հիվանդների այս կոնտինգենտի բուժման մարտավարության կազմակերպման և պրակտիկ փորձի կուտակման արդյունքում բարենպաստ ելքերի թիվը կայուն ձևով աճել է։ Ակտիվ վիրաբուժական գործունեության ընթացքում Դովլաթյանը բաժանմունքի պրակտիկայում ներդրել է ոչ սպեցիֆիկ հիվանդությունների միզուկի և միզապարկի ոչ վիրահատական վնասվածքների վերականգնողական վիրահատություններ։ Պրոֆեսոր Դովլաթյանի ղեկավարությամբ ուրոլոգիական բաժանմունքի 3 աշխատակիցներ պաշտպանել են թեկնածուական դիսերտացիներ։ Այս ամենը թույլ է տվել Դովլաթյանին կոնտինգենտի հիվանդների բուժման մարտավարության և պրակտիկ փորձի վերաբերյալ իր տեսակետները ներկայացնել «Урология», «Акушерство и Гинекология», «Терапевтический Архив» և այլ ամսագրերում հրապարակված հոդվածներում։
1992-2000 թվականներին Դովլաթյանը համատեղության կարգով աշխատել է Մոսկվայի ժողովուրդների բարեկամության համալսարանի ուրոլոգիայի և օպերատիվ նեֆրոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսոր։ 1993 թվականին նրան շնորհվել է ուրոլոգիայի ամբիոնի պրոֆեսորի գիտական կոչում։


== Մենագրություններ ==
Հեղինակ է ավելի քան 100 աշխատությունների, այդ թվում` հինգ մենագրության՝

«Туберкулез мочеполовой системы» (под редакцией профессора Т. П. Мочаловой.", издательство «Медицина» 1993 г.),
«Острый пиелонефрит беременных» (издательство «Медицина» 2004 г.),
«Восстановительная хирургия мочевых путей» (издательство «Медицина» 2008 г.),
«Травма органов мочеполовой системы» Archived 2021-08-05 at the Wayback Machine. (издательство «Бином» 2012 г.),
«Почечные осложнения сахарного диабета» Archived 2021-08-05 at the Wayback Machine. (издательство «Бином» 2013 г.).


== Ծանոթագրություններ ==