armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ռենտգենաֆլյուորագրաֆիա

Ռենտգենաֆլյուորագրաֆիա, ռենտգենյան հետազոտության մեթոդ, որը հնարավորություն է տալիս ստանալու ֆլյոլորագրաֆիական հատուկ էկրանի վրա հայտնված ռենտգենյան պատկերի փոքրացրած լուսանկարը։ Ի տարբերություն ռենտգենագրության, կիրառվում է բնակչության զանգվածային քննությունների դեպքում, պատկերն ստացվում է ավելի արագ և նյութերի քիչ ծախսումով։ Ռենտգենաֆլյուորագրաֆիան հնարավորություն է տալիս կանխարգելիչ ստուգման նպատակով ուսումնասիրելու սիրտ-անոթային համակարգի, թոքերի, թոքամզի, միջնորմի, ավշագեղձերի, լյարդի, լեղապարկի, փայծաղի, ոսկրային համակարգի, կրծքագեղձերի վիճակը։ Ռենտգենաֆլյուորագրաֆիաով հայտնաբերվում են նաև գաղտնի ընթացող հիվանդությունները (քաղցկեղ, սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդություններ), ախտորոշվում են առաջնային և մետաստատիկ ուռուցքները, դրանց տեղադրությունը, որոշվում ձևը, եզրերը, չափերը, ինչպես նաև տարածվածությունն օրգանիզմում և այլն։ Ռենտգենաֆլյուորագրաֆիան անցկացվում է ստացիոնար կաբինետներում, ինչպես նաև շարժական ապարատների միջոցով՝ հիմնարկ-ձեռնարկություններում, դպրոցներում, կոլտնտեսություններում և այլն։
Ռյաբիզի

Ռյաբիզի (ռուս.՝ Рябизи), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գաբդուլզելիլովո

Գաբդուլզելիլովո (ռուս.՝ Габдулзелилово), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դուվանսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հմայակ Ալումյան

Հմայակ Միքայելի Ալումյան (1919, Խնձորեսկ, Զանգեզուրի գավառ, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն - անհայտ), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Հմայակ Ալումյանը ծնվել է 1919 թվականին, Գորիսի շրջանի Խնձորեսկ գյուղում։ 1937 թվականին ընդունվել է Բաքվի երկամյա ուսուցչական ինստիտուտը և 1939 թվականին աշխատել է  հայրենի գյուղի ու Սիսիան քաղաքի միջնակարգ դպրոցներում։ 
1941 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ, ծառայել 76-րդ հայկական լեռնահրաձգային դիվիզիայի 137-րդ գնդում։ 1941 թվականին Ալումյանը դիվիզիայի կազմում անցել է Իրան և մասնակցել նացիստական պլացդարմի վերացմանը։ 1941 թվականի սեպտեմբերի սկզբներին Արևմտյան ռազմաճակատում մասնակցել է մարտերին Պոլտավայի ուղղությամբ։ Սանիտարական ծառայություն է կատարել և գնդակների տարափի տակ կյանքը վտանգի ենթարկելով ծանր վիրավորներ է տեղափոխել ճակատի առաջին գծից։ 1941 թվականի դեկտեմբերին Ալումյանը մարտերից  մեկում վիրավորվել է ոտքից, տեղափոխվել հոսպիտալ։ Ապաքինվելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ։ 1942 թվականի մարտի 20-ին Ուկրաինայի Կապինկա գյուղի ուղղությամբ մղվող մարտերում Ալումյանը ծանր վիրավորվել է և կոնտուզիա ստացել։ Ապաքինվելուց հետո զորացրվել է։ Պարգևատրնել է «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» և մի շարք մեդալներով, «Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշանով։
Զորացրվելուց հետո Ալումյանը անցել է մանկավարժական աշխատանքի։ Երկար տարիներ դպրոցի տնօրեն է աշխատել Սիսիանի, ապա Գորիսի շրջաններում։ Վերջին տարիներին եղել է Գորիսի Ակսել Բակունցի անվան միջնակարգ դպրոցի ուսումնական մասի վարիչ։


== Պարգևներ ==
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
«Ժողովրդական կրթության գերազանցիկ» կրծքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Պլոսկայա Կուզմինկա

Պլոսկայա Կուզմինկա (ռուս.՝ Плоская Кузьминка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պիրվելի Էծերի

Պիրվելի Էծերի (վրաց.՝ პირველი ეწერი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Աբաշայի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 10 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Աբաշայից հեռու է 5 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 480 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Երկձեռք թրեր

Երկձեռք թուր, տարբեր եվրոպական միջնադարյան թրերի ժամանակակից տարբերակ, պահվում են երկու ձեռքով։ Նրանց մեծ զանգվածը և երկարությունը թույլ չեն տալիս մեկ ձեռքով պահել և միաժամանակ պահպանել հավասարակշռությունը։ Եվրոպայում երկու ձեռքով կտրելու մեթոդն օգտագործվել է XII դարում, որը միևնույն ժամանակ հայտնվել է Ռուսաստանում, որը հաստատվում է Ռադզիվիլովյան քրոնիկոսի նկարներից։ Անունը տրվել է XIX դարի զինագործների կողմից, իսկ միջնադարյան մագաղաթներում նման թրերը կոչվում էին «երկար» (անգլ. Longsword, գերմ. Langschwert  և այլն)։


== Պատմություն ==
Թրերի «մեկուկես ձեռքով» բռնվածքով օգտագործման առաջին փորձերը պատկանում են մինչմոնղոլական դարաշրջանին։ XII դարի երկրորդ կեսին և XIII դարի սկզբին տեղի է ունենում զրահի ուժեղացում, կտրող շեղբի համապատասխան ծանրացում։ Այսպես աստիճանաբար առաջացել են երկու ձեռքով բռնվող թրեր, որոնք թույլ են տվել հզոր հարվածներ հասցնել։ Նրանք լայն տարածում են գտել XIV դարում։ Այդ թրերի հիմնական նշանակությունը մնում էր հատող հարվածը։


== Տեսակավորում ==
Ըստ Օուկշոտայի տեսակավորման եվրոպական երկձեռք թրերը եղել են XII և XIIIa տեսակի թրերի մեծացված տարբերակները։ XII-XIII դարերում Ռուսիայում ներկայացվել են արևմտաեվրոպական և կենտրոնաեվրոպական տեսակի շեղբերը, սակայն Անատոլի Կիրպիչնիկովը նշում է, որ երկձեռք շեղբերը «համալրվել են իրենց ժամանակների համար նոր՝ հռոմեական թրերի մասերով (VI, VII տեսակներ, V մասից)» (ըստ XI-XII դարերում Կիրպիչնիկովների կողմից ներկայացված արևելաեվրոպական սրերի դասակարգման)։
Երկձեռք թրերի կազմի մեջ են մտնում․

Ցվաիհենդեռ
Ֆլամբերգ
Էսպադոն
Կլեյմոր


== Տես նաև ==
Մեկուկեսանոց թուր․
Էստոկ - երկձեռք կոնչար․
Մել պուտտահ բեմոհ - երկձեռք հնդկական թուր․
Գրոսս-մեսսեր - երկձեռք (կամ մեկուկեսանոց) լանդսկհետային սուր․
Նոդատի - երկձեռք ճապոնական թուր.


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Илья Петрухин про двуручные мечи
Սանտ Ուրբանո

Սանտ Ուրբանո (իտալերեն՝ Sant'Urbano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2159 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության միջին խտությունը 68 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 32 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 35040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0429։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0429 96023 — 0429 96024
Էլեկտրոնային փոստ՝ csurbano@tin.it
Պաշտոնական կայք՝ //www.santurbano.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Օպտիկական չափիչ սարքեր

Օպտիկական չափիչ սարքեր, մեքենաշինության մեջ, չափման միջոց, որում դիտասևեռումը (վերահսկվող չափսի սահմանների համատեղում դիտագծի հետ) կամ չափսի որոշումն իրականացվում էր գործողության օպտիկական սկզբունքով աշխատող սարքի օգնությամբ։ Տարբերում էին օպտիկական չափիչ սարքերի 3 խումբ, դիտաասևեռման օպտիկական և տեղաշարժման հաշվանքի մեխանիկական եղանակներով (պրոյեկտորներ, պրոյեկցիոն գլխադիրներ, գործիքային մանրադիտակներ), դիտասևեռման և տեղաշարժման հաշվանքի օպտիկական եղանակով (ունիվերսալ չափիչ մանրադիտակ, ինտերֆերենցիոն կոմպարատոր), չափվող օբյեկտի հետ մեխանիկական կոնտակտ ունեցող և կոնտակտային կետերի տեղաշարժն օպտիկական եղանակով որոշող (օպտիմետր, օպտիկատոր, չափիչ մեքենա, կոնտակտային ինտերֆերոմետր, օպտիկական երկրաչափ) սարքեր։
Բաշտանկայի շրջան

Բաշտանկայի շրջան (ուկրաիներեն՝ Баштанський район), շրջան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բաշտանկա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1706 կմ²։


== Բնակչություն ==
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 42000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 24,62 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Բանգլադեշ (այլ կիրառումներ)

Բանգլադեշ եզրը կարող է վերաբերել՝

Բանգլադեշ, պետություն Հարավային Ասիայում։
Բանգլադեշ, Հայաստանի Հանրապետության մայրաքաղաք Երևանի Զորավար Անդրանիկի թաղամասի ժողովրդական անվանումը։
Զինվորական գերեզմանատուն № 130 (Գրիբուվ)

Մալեպոլսյան վոևոդության մշակույթի հուշարձան ։ Գրանցման համար A-467/M от  16 ապրիլի 2009 թվական։
Զինվորական գերեզմանատուն № 130 - Գրիբուվ (լեհ.՝ Cmentarz wojenny nr 130 - Grybów), զինվորական գերեզմանատուն, որը գտնվում է Գրիրբուվ քաղաքում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ստեղծված գերեզմանատուն է։ Այս գերեզմանատնում թաղված են 1914 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1915 թվականի հունվար ընկած ժամանակաշրջանում Գերմանական, Ռուսական և Ավստրո-հունգարական բանակների զոհված զինվորները։


== Պատմություն ==
Գերեզմանատունը կառուցվել է Հանս Մայերի նախաձեռնությամբ, 1914 թվականին Գրիբուն քաղաքում։ Մեծ գերեզմանատունը կազմված է երկու մասից. տարածքը, որտեղ բուն գերեզմանատունն է, և հին հրեական գերեզմանի տարածքը։ Այստեղ 1000 քառակուսի մետր տարածության վրա գտնվում են 123 եղբայրական գերեզմաններ և 38 անհատական գերեզմաններ։ Այս գերեզմանատանը թաղված են 650 ավստրիական, 57 գերմանական և 27 ռուսական բանակի զինվորներ։ Գերեզմանի հրեական մասում 65 քառակուսի մետր տարածության վրա թաղված են 7 ավստրիական զինվորներ, ովքեր ունեին հրեական ծագում։


== Նկարագրում ==
Քրիստոնեական գերեզմանատունը գտնվում է Մեծ գերեզմանատան վերևի ձախ անկյունում։ Հարավային և արևմտյան մասերից այն սահմանափակված է քարե պատնեշներով։ Գերեզմանատան կենտրոնում գտնվում է ավելի քան 6 մետր բարձրություն ունեցող հուշարձան։
Գերեզմանատան հրեական մասը հնում զբաղեցնում էր եվրոպական թաղամաս կիրկուտայի մի մասը։ Սակայն թաղամասը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ավերվեց, և հիմա կան միայն դրա ավերակները։


== Լուսանկարներ ==

		
		
		


== Աղբյուրներ ==
Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
Roman Frodyma Galicyjskie Cmentarze wojenne t. I Beskid Niski i Pogórze (Okręgi I—IV), Oficyna Wydawnicza «Rewasz», Pruszków 1998.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Okręg III Gorlice, Cmentarz wojenny nr 130 — Grybów Archived 2017-02-03 at the Wayback Machine. (լեհ.)
Метрика кладбища (լեհ.)
Метрика кладбища (լեհ.)
Կլապա ս Մորա

Կլապա ս Մորա (խորվ.` Klapa s Mora), խորվաթական երաժշտական համույթ։ Համույթի անդամներեն են` Մարկո Սկուգոլը, Անտե Գալիչը, Նիկժա Անտիսան, Լեոն Բատալյակուն, Իվիցա Վլաիչը և Բոյան Կավեդժիյան։
Համույթը 2013 թվականին Mižerja երգով ներկայացրել է Խորվաթիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում և կիսաեզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 13-րդ հորիզոնականը՝ ինչը թույլ չի տվել որպեսզի համույթը հանդես գա նաև եզրափակիչ փուլում։
Վիզելա

Վիզելա (պորտ.՝ Vizela; [vi'zɛlɐ]), քաղաք Պորտուգալիայում, Բրեգա շրջանի համանուն կենտրոն։ Սա Պորտուգալիայի խոշոր քաղաքական ագլոմերացիաներից մեկն է։ 2011 թվականին բնակչությունը կազմում էր 23,736 մարդ, իսկ տարածքը՝ 24.70 կմ²։
Մարտի 19֊ը համարվում է քաղաքի տոնը։


== Գտնվելու վայր ==
Քաղաքը գտնվում է 22 կմ հարավ֊արևելք Բրագա քաղաքային շրջանից։
Մունիլիցատիտետը սահմանակից է՝

հյուսիսից՝ Գիմարայնշի մունիլիցատիտետին
արևելքից՝ Ֆելգերյաշի մունիլիցատիտետին
հարավից՝ Լոզադայի մունիլիցատիտետին
արևմուտքից՝ Գիմարայնշի մունիլիցատիտետին


== Մունիցիպալիտետի կազմ ==
Մունիցիպալիտետի մեջ մտնում են հետևյալ քաղաքները՝

Ինֆիաշ
Սանտա֊Էուլալիյա
Սանտու֊Ադրիան֊դե֊Վիզելա
Սան֊Պայու֊դե Վիզելա
Տաժիլդե


== Պատմություն ==
Քաղաքը կառուցվել է 1998 թվականին։


== Բնակչություն ==


== Սպորտ ==
Ֆուտբոլ, Futebol Clube de Vizela-ը պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ է, որը տեղակայված է քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Խուստի շրջան

Խուստի շրջան (ուկրաիներեն՝ Хустський район), շրջան Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզում։
Ստեղծվել է 1945 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Խուստ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 975 կմ²։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 96960 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 99,45 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Բեյո (կանտոն)

Բեյո (ֆր.՝ Bayeux), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ներքին Նորմանդիա շրջանում։ Կալվադոս դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բայո օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 20318 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1403 է։ Բեյո կանտոնում կա 16 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Բեյո կոմունան է։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Գարնանային և աշնանային ծաղիկներ

«Գարնանային և աշնանային ծաղիկներ» (ճապ.՝ 尾形光琳筆　梅花・秋草図　二面), նախշանկար փայտի վրա՝ ստեղծված ճապոնացի նկարիչ Օգատա Կորինի կողմից,  18-րդ դարի սկզբին։ Ստեղծագործությունը Մերի և Ջեքսոն Բյորկ հիմնադրամի կողմից նվիրաբերվել է  Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանին և գտնվում է նրա հավաքածուում։ 


== Նկարագրություն ==
«Գարնանային և աշնանային ծաղիկներ» երկփեղկ նախշանկարը իր մեջ համատեղում է Օգատա Կորինի ստեղծագործության երկու կարևոր տարրեր՝ ծաղիկների դեկորատիվ պատկերումը և չինացի նկարիչների ոճով թանաքով գեղանկարչությունը։ Բույսերի մասին ստեղծագործությունների շնորհիվ Օգատա Կորինը դարձավ իր ժամանակաշրջանի նշանավոր նկարիչներից մեկը։  Նախշանկարը բաղկացած է երկու առանձին փայտյա վահանակներից, որոնց վրա  պատկերված են գարնանային և աշնանային ծաղիկներ և բույսեր։  Հնարավոր է ստեղծագործությունը նախապես բաղկացած է եղել չորս վահանակներից, որոնցից յուրաքանչյուրը ներկայացրել է տարվա առանձին եղանակ, բայց դրանցից երկուսը հետագայում կորել են։  Ստեղծագործության աջ մասում պատկերված է վաղ ծաղկող ճապոնական սալորի սպիտակ ծաղիկները՝ գարնան ավետաբերը, որոնք առանձնանում են վահանակի գաղտնագրի ֆոնին։ Կոմպոզիցիան բավականին հասարակ է, նկարիչն օգտագործել է միայն սև և սպիտակ գույներ։ Նման միագույնությունը համապատասխանում է Ճապոնիայում վաղ գարնան վիճակին, երբ դրսում չկա խոտ և ծաղիկներ։  Ձախ վահանակին պատկերված են ծաղիկներ և խոտ, որոնք ներկայացնում են ամռան վերջը և աշնան սկիզբը, այգածաղիկներ, սպիտակ և կապույտ զանգակներ և քրիզանթեմներ։  Վառ սպիտակ, վարդագույն և կարմիր քրիզանթեմներն առանձնանում են փայտի մուգ ֆոնի վրա, իսկ մյուս ծաղիկները պատկերված են ավելի խամրած երանգներով։
Երկու վահանակները փոքր ինչ թեքված են, այդ իսկ պատճառով էլ դժվար է դատել ինտերիերում դրա ենթադրյալ դերի մասին։  Այդ ժամանակաշրջանի տների ինտերիերում հանդիպող փայտի վրայի նախշանկարները նման էին վահանակների, որոնք կախված էին կորացված սյուներից և ծառայում էին որպես շրջանակ անկողնախորշի համար։ Սակայն «Գարնանային և աշնանային ծաղիկներ» գործն իր չափերով չափազանց լայն էր մեկ սյունից կախելու համար, այն կարող էր գտնվել որմնախորշի տարբեր կողմերում։
Աջ փեղկի ներքին աջ անկյունում դրված է «Հոկկյո Կորին» ստորագրությունը, իսկ երկու վահանակների վրա դրված է նկարչի կլոր կնիքը «Կորեսուկե» մակագրությամբ։ Նախշանկարի ոճը և վրձնով աշխատանքը, ստորագրությունը և կնիքը վկայում են, որ նկարը ստեղծվել է այն բանից հետո, երբ Օգատա Կորինը ստացել է  հոկկյո («Դհարմայի կամուրջ») պատվավոր կոչումը, որը շնորհվում է  գեղանկարչության բնագավառում նվաճումների համար։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Շուլսկոե

Շուլսկոե (ուկրաիներեն՝ Шульське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1939 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Շուլսկոե գյուղում բնակվում էր 584 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,471 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1239,92 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հարսթադ (քաղաք)

Հարսթադ (նորվ.՝ Harstad), քաղաք և նույնանուն կոմունայի վարչական կենտրոն Նորվեգիայում։ Ավելի քան 20 000 բնակչով հանդիսանում է Հյուսիսային Նորվեգիայի մեծությամբ երրորդ քաղաքը։ Քաղաքը գտնվում է Հինյոյա կղզու հյուսիսարևմտյան մասում՝  Վոգս ֆյորդի երկայնքով։


== Պատմություն ==
Հարսթադի շրջանում առաջին մշտական բնակավայրերը հայտնվել են վիկինգների ժամանակներից։ 1349 թվականին Սև մահը դատարկել է այս շրջանը։ 1610 թվականին Հարսթադը Տրոնդենեսում խոշոր ֆերմա էր։ 1848 թվականին այն դարձել է ափամերձ նավակների մուտքի նավահանգիստ։ 1890 թվականին այստեղ կար 72 տուն, որտեղ բնակվում էր մոտ 520 մարդ։ Քաղաքի հիմնադիրն է համարվում Ռիկարդ Կարբիոն, որը հիմնադրել է մի քանի ձեռնարկություններ և նպաստել տեղական նավագնացության ոլորտի զարգացմանը։ 1904 թվականին Հարստադը ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 1246 մարդ։ 1964 թվականի հունվարի 1-ին քաղաքը միավորվել է Տրոնդենես և Սանտորգ համայնքներին՝ ձևավորելով նոր Հարսթադ կոմունան։


== Տրանսպորտ ==
Հարսթադ-Նարվիկ օդանավակայանը գտնվում է քաղաքից 44 կմ հեռավորության վրա։ Rv43 մայրուղին միավորում է Հարսթադը E10 ճանապարհի հետ (նախագիծ Լոֆասթ)։ Ամեն առավոտ Հարսթադում հանդիպում են Հուրտիրուտենի նավերը, որոնք շարժվում են հյուսիսային և հարավային ուղղություններով։ Թրոմսյոյի և Հարսթադի միջև երթևեկում են արագաերթ լաստանավերը։


== Մշակույթ ==
1965 թվականից սկսած՝ ամեն տարի հունիսի կեսերին քաղաքում անցկացվում է Հյուսիսային Նորվեգիայի փառատոնը։ Հոկտեմբերին Հարսթադում անցկացվում է ամենամյա Արկտիկական կինոփառատոնը (AMIFF)։
1983 թվականին բացվել է Հարսթադի համալսարանական քալեջը։ 2016 թվականին այն միավորվել է  Թրոմսյոյի համալսարանի հետ և դարձել է նրա շրջանային մասնաճյուղը։
1992 թվականին բացվել է Հարսթադի մշակույթի կենտրոնը՝ խոշորագույնը Հյուսիսային Նորվեգիայում։


== Տեսարժան վայրեր ==
«Աննա Ռոգդե» երկկայմ առագաստանավ
Գրոթենբադետ ջրաշխարհ
Հարսթադի եկեղեցի
Թրոնդենեսի եկեղեցի
Թրոնդենես ամրոց


== Հայտնի մարդիկ և տեղացիներ ==
Օդ Բյորե՝ նորվեգացի լյութերական միսիոներ, Գրենլանդիայի եպիսկոպոս
Հանս Էգեդո՝ նորվեգացի երգիչ
Իսելին Սթեյրո՝ նորվեգացի թոփ մոդել
Թոմ Հյոգլի՝ նորվեգացի ֆուտբոլիստ
Մարտին Բոլինգ՝ նորվեգացի դերասան


== Քույր քաղաքներ ==
 Հելսինգյոր
 Կիրովսկ
 Ումեո
 Վաասա


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Simensen, S. Harstad gjennom femti år: 1903—1953. — Harstad kommune, 1953.(նորվ.)
Steinnes, Kristian Ved egne krefter: Harstads historie 1904—2004. — 2003. — ISBN 82-996787-0-6(նորվ.)
Karlsen, Malvin Harstad, en by blir til. — Harstad, 2009. — 108 с.(նորվ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Harstad kommune //Lokalhistoriewiki.no (նորվ.)
Harstad //Store norske leksikon (նորվ.)
Նովայա Պավլովկա (գյուղ, Բալակլեյայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովայա ՊավլովկաՆովայա Պավլովկա (ուկրաիներեն՝ Нова Павлівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանում։
1981 թվականի տվյալներով Նովայա Պավլովկա գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ախթեր

Ախթեր, բնակավայր Կիլիկիայում։ Գտնվում էր Հալեպ-Բերերջիկ ճանապարհի վրա՝ թուրքաբնակ Զամբուր գյուղի մոտ։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆիրնի

Ֆիրնի, կաթով և բրնձի, երբեմն եգիպտացորենի ալյուրով պատրաստված քաղցր ուտեստ: Ունի անուշապուրի խտություն, սովորաբար օգտագործվում է սառը վիճակում: աղանդերի համ և բույր տալիս են ավելացնելով ընկույզ, մանրացրած հիլ, վարդաջուր: Ուտեստը զարդարում են շաֆրանով, նշի տերևներով կամ մանրացրած գետնանուշով:
Ֆիրնի և նրա նմանօրինակ ուտեստներ կան Արևելյան խոհանոցում՝ արաբական, հնդկական: Ենթադրվում է, որ ուտեստը ծագել է Իրանում կամ Մերձավոր Արևելքում, այնուհետև հասել է Հնդկաստան: Տարբեր երկրներում աղանդերը պատրաստում են տարբեր եղանակներով: Օրինակ, Հնդկաստանում ֆիրնին զարդարում են շաֆրանով, Աֆղանստանում՝ քրքումով: Իրանում կա ֆիրնիի տարատեսակ, երբ պատրաստում են՝ կաթի փոխարեն օգտագործելով նռան հյութ:
Բրնձե ալյուր պատրաստելու համար բրինձը թրջում են ջրում, այնուհետև չորացնում են և մանրացնում հավանգով (հնում բրինձը մանրացնում էին երկու քարերի օգնությամբ): Կարելի է օգտագործել պատրաստի բրնձե ալյուր: Երբեմն բրինձը մանրացնում են հնդկական ընկույզի հետ միասին՝ ստանալով բրնձաընկուզային ալյուր: Բրնձե ալյուրը խառնում են քիչ քանակությամբ կաթի հետ, լցնում են եռացող կաթի մեջ և եփում մարմանդ կրակի վրա, այնուհետև ավելացնում են շաքարավազ, աղ, վարդաջուր կամ վանիլ: Պարբերաբար խառնելով ուտեստը սառեցնում են, որպեսզի լավ լուծվի, դեռևս տաք վիճակում լցնում են ափսեի մեջ և հովացնում: Բուսակերների համար ֆիրնին պատրաստում են ոչ թե կովի, այլ նշի կաթից:
Մատուցելիս զարդարում են ընկույզով, դարչինով, շաֆրանով: Ուտեստի մակերևույթին դարչինով արված նկարը հյուրերին նվիրված սիմվոլիկ ցանկություն է արտահայտում: Ֆիրնին տոնակատարությունների և հանդիսությունների ժամանակ պատրաստվող ավանդական ուտեստ է համարվում: Հնդկաստանում այն մատուցում են չթրծած կավից պատրաստված քարղաններով, որը ուտեստին յուրահատուկ համ է տալիս:
Ժողովրդական բժշկության մեջ ֆիրնին օգտագործում են որպես ուժերը վերականգնող միջոց:
Աղանդերի ավելի խիտ տեսակը հայտնի է անգլ.՝ Kheer անվանումով:

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Էլ Կույ (դեպարտամենտ)

Էլ Կույ (իսպ.՝ Departamento de El Cuy), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Ռիո-Նեգրո պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 22475 կմ2։ Բնակչությունը՝ 4300 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 0,2 մարդ/կմ2։


== Աշխարհագրություն ==
Դեպարտամենտը գտնվում է Ռիո-Նեգրո պրովինցիայի հյուսիս-արևմուտքում։ Սահմանակից է՝

հյուսիսում` Խեներալ-Ռոկա դեպարտամենտին,
արևելքում` Ավելյանեդա դեպարտամենտին,
հարավ-արևելքում՝ Նուէվե-դե-Խուլիո դեպարտամենտին,
հարավում՝ Վեյնտիսինկե-դե-Մայո դեպարտամենտին,
արևմուտքում՝ Պալկանեու դեպարտամենտին,
հյուսիս-արևմուտքում՝ Նեուկեն պրովինցիային։


== Խոշորագույն բնակավայրեր ==
Ժողովածու (2380)

Ժողովածու' (2380), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2380 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1635 թվականին Եսայի վրդապետ, Վարդերես Լեհըցի, Դավիթ գրիչների կողմից Էջմիածնում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19.7×13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 447 թերթից։ Գրված է միասյուն նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ մասն պահպանակի։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 21ա, 158ա, 317բ, 389բ և այլուր։


== Բովանդակություն ==
Դիոն. Թրակացւոյ Արուեստ քերականութեան։
Մովս. Խորենացւոյ Բան իմաստութեան։
Յաղագս առոգանութեան։
Բառք քերականի։
Յովհ. Երզկացւոյ (Ծործորեցւոյ) Տեսութիոն քերականի։
Դաւթի Զեյթունցւոյ Մեկնութիւն քերականութեան։
Առ. Սիւնեցւոյ Յաղագս քերականութեան։
Հարցմունք քերականականք։


== Ծանոթագրություններ ==
Նրբագեղիկներ

Նրբագեղիկներ (լատ.՝ Prunellidae), ճնճղուկանմանների կարգի թռչունների ընտանիք։ Հայտնի է 12, ՀՀ-ում՝ 3 տեսակ՝ ալպիական նրբագեղիկ, խայտաբղետ նրբագեղիկ, անտառային նրբագեղիկ. Դժվար նկատելի թռչուններ են՝ փետրածածկի ցայտուն գույների բացակայության պատճառով։


== Թռիչք ==
Չափազանց զգույշ են. ցածր թռիչքներ կատարելով՝ սողոսկում են փուտների, խոտաբույսերի մեջ և թաքնվում։ Հիմնականում լռակյաց են. երգը ցածր տոնայնության է։ Բնադրում են գետնին, ծառերի վրա, թփուտներում, ժայռաճեղքերում և այլն։


== Տեսակները ==
Альпийская завирушка (Prunella collaris)
Гималайская завирушка (Prunella himalayana)
Сибирская завирушка (Prunella montanella)
Бледная завирушка (Prunella fulvescens)
Пёстрая завирушка (Prunella ocularis)
Йеменская завирушка (Prunella fagani)
Черногорлая завирушка (Prunella atrogularis)
Лесная завирушка (Prunella modularis)
Японская завирушка (Prunella rubida)
Завирушка Козлова (Prunella koslowi)
Шиферная завирушка (Prunella immaculata)
Рыжегорлая завирушка (Prunella rubeculoides)
Рыжегрудая завирушка (Prunella strophiata)


== Պատկերասրահ ==
Տատյանա Պերտունեն

Տատյանա Ալեքսեևնա Պերտունեն (ռուս.՝ Татьяна Алексеевна Перттунен, հունիսի 4, 1881(1881-06-04), Կալևալսկի շրջան, Կարելիայի Հանրապետություն, ՌԽՖՍՀ - ապրիլի 11, 1963(1963-04-11)), կարելացի հեքիաթասաց, էպիկական երգերի կատարող։


== Կենսագրություն ==
Հեքիաթասաց Արխիպ Պերտունենի ժառանգներից է (նրա եղբոր՝ Իգնատի սերունդներից)։ Ծնվել է գյուղացի-բատրակների ընտանիքում։ Նախքան հեղափոխությունը բատրակություն է արել գյուղացիների մոտ։ Ամուսնացել է Ստեպան Պերտունենի (Արխիպի սերունդներից) հետ։ Աշխատել է «Красный Ударник» կոլտնտեսությունում։ 1936 թվականից ապրել է Ուխտայում, Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին տարհանվել է քաղաք Օնեգա (որդիներից մեկը զոհվել է պատերազմում)։
1941 թվականին մասնակցել է Ուխտայի հեքիաթասացերի կոնֆերանսին, «Կալեվալա» էպոսի հոբելյանին (1949 թվական)։


== Ժառանգություն ==
Ռունաները սովորել է կույր երգասաց Միխայիլ Արխիպովիչ Պերտունենից (պապի եղբայրը)։ 1930-ական թվականներից սկսած Տատյանա Պերտունենի կատարմամբ ձայնագրվել է 35 էպիկական ավանդական ռունա։ Լինելով անգրագետ՝ նա նաև հորինել է նովինաներ ժամանակակից թեմաներով։
Տատյանա Պերտունենի կատարմամբ ձայնագրվել են ռունաների «Որմզդեղնի հետապնդումը», «Կրակի ծնունդը», «Ծնկի վնասվածքը», «Աղջիկ սաղմոնի բռնելը» և այլ տարբերակներ։


== Հիշատակ ==
Պահպանվել է հեքիաթասացի տունը, որը Կարելիայի մշակութային ժառանգության հուշարձան է։ Տան պատին տեղադրվել է հուշատախտակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Конкка, У. С. Дом, в котором жила сказительница Т. А. Перттунен / У. С. Конкка // Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР : памятники культуры : Карельская АССР. — М., 1977. — С. 123—124
Timonen, E. Ei mahti maahan jouda : lahikuvia runonlaulajista / Elina Timonen. — Petroskoi: Karjala-kustantamo, 1979. — 245 s. — Sisal.: Tatjana Perttunen. — S. 48-68. — Текст фин.
Татьяна Перттунен // «Калевала» — памятник мировой культуры : библиогр. указ. — Петрозаводск, 1993. — С. 62-63.
Sokolova, O. «Tuuli toi šata šanua, tuhat ilma tuuvvitteli…» : …vienankarjalaini runonlaulaja Tat’t’ana Perttunen täyttäis 125 vuotta / Ol’ga Sokolova // Oma Mua. — Петрозаводск, 2015. — 5. elokuudu / elokuuta (№ 30). — S. 9 .
Иванова, Л. И. Особенности фиксации и интерпретации биографических материалов о сказителях Карелии / Л. И. Иванова // Культура повседневности карельской семьи (конец XIX — первая треть XX в.) : исследования, материалы, документы. — Петрозаводск, 2014. — С. 377—430. — ISBN 978-5-9274-0635-7
Рода нашего напевы : избранные песни рунопевческого рода Перттуненов / Карельский филиал АН СССР, Институт языка, литературы и истории; сост. Э. С. Киуру и Н. А. Лавонен; науч. ред. Э. Г. Карху; ред. карел. текстов П. М. Зайков; ред. пер. А. И. Мишин. — Петрозаводск : Карелия, 1985. — 272 с. ; 22 см. — (Памятники фольклора Карелии). — Текст парал. рус., карел. — Коммент.: с. 231—257.
Тимонен, Э. Наследница королей рун / Элина Тимонен // Север. — Петрозаводск, 1980. — № 9. — С. 104—105. — ISSN 0131-6222
Потомки Архипа Перттунена // На рубеже. — 1948. — N 11. — С.32-34 


== Արտաքին հղումներ ==
Պերտունեն
Տատյանա Պերտունեն Archived 2021-01-17 at the Wayback Machine.
Бюст. Татьяна Перттунен
Могила Т. А. Перттунен, сказительницы
Кронов А. На тропах Лённрота
Ազատության գրողների օրագիր

Ազատության գրողների օրագիր. Ինչպես ուսուցիչը և 150 պատանիներ օգտագործեցին գրականությունն իրենց և իրենց շրջապատող աշխարհը փոխելու համար, գեղարվեստական գիրք, որը գրվել է 1999 թվականին Ազատության գրողների՝ Կալիֆոռնիայի Լոնգ Բիչ քաղաքում գտնվող Վուդրո Վիլսոնի անվան ավագ դպրոցի մի խումբ ուսանողների և նրանց ուսուցիչ Էրին Գրուվելի կողմից։ Այն 2007 թվականի «Ազատություն գրողներ» ֆիլմի հիմք է հանդիսացել։
Ազատության Գրողների Օրագիրը կազմվել է օրագրերից, որոնցում Էրին Գրուվելը խնդրել է իր ուսանողներին գրել իրենց անցյալի, ներկայի և ապագայի խնդիրների մասին։ 
Նրա աշակերտներից մեկի մոտ ռասիստական նկար գտնելով՝ Գրուվելը նկարները համեմատել է նացիստական քարոզչության մեթոդների հետ։ Իմանալով, որ աշակերտներից միայն մեկն է լսել Հոլոքոստի մասին, նա հանձնարարել է բոլորին կարդալ Աննա Ֆրանկի օրագիրը և Զլատայի օրագիրը։
Ազատության գրողների հիմնադրամը շարունակում է վարժություններ և փիլիսոփայություններ նախաձեռնել, որոնք նման են բնօրինակ դասարանում օգտագործված դասընթացներին, և հետևում է սկզբնական և շարունակական դասերի առաջընթացին։


== Սյուժե ==
Քսաներեքամյա իդեալիստ անգլերենի ուսուցիչ Էրին Գրուվելը բախվում է «անուսուցանելի, ռիսկային» աշակերտների հետ։ Նա մի օր գտնում է ռասիստական ծաղրանկար և զայրացած հայտարարում, որ հենց դա է հանգեցրել Հոլոքոստին։ Շատերի համար այդ տերմինը անհասկանալի է թվում։ Այսպիսով, նա և իր աշակերտներն, օգտագործելով «Աննա Ֆրանկ. Երիտասարդ աղջկա օրագիր»-ը և «Զլատայի օրագիր. Սարաևոյում երեխայի կյանք»-ը որպես ուղեցույց, նախաձեռնեցին կյանքը փոխող, աչքերը բացող, անհանդուրժողականության և թյուրիմացություն դեմ ոգին բարձրացնող ոդիսական։ Նրանք սովորեցին զուգահեռներ տեսնել այդ գրքերի և իրենց կյանքի միջև՝ գրի առնելով իրենց մտքերն ու զգացմունքները օրագրերում։
«Read-a-thon for Tolerance» կազմակերպության կողմից հավաքված միջոցների օգնությամբ 1994-1995 ուսումնական տարում նրանք կազմակերպում են հանդիպում  Միպ Գիզի հետ՝ հոլանդացի կնոջ, ով ապաստան էր տվել Ֆրանկների ընտանիքին։ Հանդիպման ժամանակ Միպ Գիզը հայտարարում է, որ Էրին Գրուվելի աշակերտները «իսկական հերոսներ» են։ Բոլոր 150 Ազատության գրողներն ավարտել են միջնակարգ դպրոցը, և նրանցից շատերն ընդունվել են քոլեջ։


== Գրքերի արգելք դպրոցներում ==
2008 թվականի մարտի 11-ին Ինդիանապոլիսի (Ինդիանա) Փերի Մերիդիան միջնակարգ դպրոցի անգլերեն լեզվի ուսուցչուհի Քոննի Հերմանը զրկվեց վարձատրությունից մեկուկես տարով՝ դպրոցական խորհրդի ցանկության դեմ Ազատության գրողների օրագրից օգտվելու պատճառով։ Ադմինիստրատորները դեմ էին ռասայական վիրավորանքներին և գրքում սեռական բովանդակությանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ազատության գրողների հիմնադրամ
Մուրալյա դե Բուրգոս

Մուրալյա դե Բուրգոս (իսպ.՝ Muralla de Burgos), ռազմական ամրոց է, որը շրջապատում է Իսպանիայի Բուրգոս քաղաքը։ Այն իրենից ներկայացնում է միջնադարյան կառույց։ 18-րդ դարից անտարբերության մատնված ամրոցը սկսում է քայքայվել։ Ներկայումս պահպանվել է ամրոցի մի քանի հատվածը՝ մի քանի դարպասներ, աշտարակներ ու որոշ կտավներ։


== Պատմություն ==
Բուրգոս քաղաքի զարգացման հետ մեկտեղ ակտիվացել է ամրոցի շինարարությունը։ Առաջին պատնեշը կառուցվել է 10-րդ և 13-րդ դարերի ընթացքում։ 13-14-րդ դարերում կառուցվել է հիմնական կառույցը, իսկ հետագա դարերում իրականացվել է ամրացման և այլ շինարարական աշխատանքներ։


=== Ճարտարապետություն ===


== Առաջին պատնեշը ==
884 թվականին հիմնադրվում է Բուրգոս քաղաքը։ Բնակիչներին պաշտպանելու համար 10-րդ դարում սկսվում է առաջին պատնեշի շինարարությունը։ Այն սկսվում էր Միգել (իսպ.՝ san Miguel) ժայռից և ավարտվում էր քաղաքի բարձրադիր վայրում։ 11-րդ դարում սկսում է ծաղկել Բուրգոս քաղաքը, որը հանգեցնում է շրջակա վայրերում ապրող մարդկանց գաղթը դեպի քաղաք։ Քաղաքի բնակչությունը կտրուկ ավելանում է, որը հանգեցնում է քաղաքի մեծացմանը։ Քանի որ բնակչության մեծ մասն արդեն կենտրոնանում է հովտում, որը հանգեցնում է պատնեշի մոտ բնակվողների կողմից տների լքմանը և հովտում տների կառուցմանը։ 11-12 դարերին սկսում է պատնեշի երկարացումը, որը սկսում էր Սան Մարտին (իսպ.՝ San Martín) դարպասից մինչև Սանտա Մարիա (իսպ.՝ Santa María) դարպասը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.elnortedecastilla.es/20080813/burgos/descubren-burgos-restos-muralla-20080813.html
http://www.aytoburgos.es/direcciones/arco-de-santa-maria
http://www.diariodeburgos.es/noticia.cfm/Local/20090729/comienza/peatonalizacion/san/lesmes/via/muralla/C345BA75-1A64-968D-5995BDBF352D85CD
Ջեկ Անդրակա

Ջեկ Թոմաս Անդրակա (անգլ.՝ Jack Thomas Andraka; հունվարի 8, 1997(1997-01-08), Crownsville, Էնն Արունդել շրջան, Մերիլենդ, ԱՄՆ), ամերիկացի գյուտարար և գիտնական։ 16 տարեկանում ստացել է լայն ճանաչում, որպես նորարարական մեթոդներով ուռուցքաբանության ախտորոշման ստեղծող, ինչպես ենթաստամոքսային գեղձի ուռուցքը։ Հիպոթետիկ մեթոդիկան կարող է մշակել մինչև քաղցկեղի այլ տեսակների համար։


== Ուսումնասիրություն ==
Աշակերտ Ջեկ Անդրական հետաքրքրվել է քաղցկեղի ախտորոշաբանության մեթոդներով՝ իր ընտանիքի մոտ ընկերներից մեկի մահից հետո։ Ծանոթանալով այդ թեմայի գիտական հրապարակումների հետ, նա ներկայացրել է ճշգրիտ ստեղծման իր նպատակը, որը կարող էր հայտնաբերել ենթաստամոքսային գեղձի ուռուցքը վաղ փուլում։ Դիմելով երկու հարյուր գիտնականների՝ խնդրելով տրամադրել լաբարատորիայի տարածք փորձերի համար, 14-ամյա Անդրական ստանում է միակ դրական պատասխանը Անիրբանա Մաիտրից՝ պաթոլոգիայի պրոֆեսորից, Ջոնս Հոփքինսի ուռուցքաբանության և բիոմոլեկուլային տեխնոլոգիաների համալսարանից։
Երիտասարդ ուսումնասիրողը աշխատել է լաբարատորիայում 7 ամիս, այնտեղ գնալով դպրոցական պարապմունքներից հետո և ազատ օրերին։ Արդյունքը դարձել է գլյումետրի նման փորձառական գործիքների ստեղծումը, որը ածխածնային նանոխողովակների օգնությամբ հայտնաբերում է արյան մեջ մեզոտելին սպիտակուցը՝ հիմնականում մարկեր քաղցկեղային հիվանդությունների հայտնաբերման համար, ստեղծում է չարորակ բջիջներ։ Հեղինակի գնահատմամբ, թեստը պարզում է մի քանի անգամ արագ և ավելի էժան է նախկինում օգտագործվող համանմաններից։
Հայտնագործությունը առաջացրել է լայն արձագանք ԶԼՄ-ներում և գիտական շրջաններում։ Անդրական արժանացել է «գրան պրի» մրցանակի՝ «Intel International Science and Engineering Fair» միջազգային գիտական տոնավաճառին, և Գորդոն Մուրի մրցանակին։
Կան թյուր կարծիքներ նրա առաջարկած «հեղափոխականության» մեթոդի վերաբերյալ հայտարարության մասին՝ մասնավորապես, ենթադրվում է, որ նա կարող էր ցածրացնել գոյություն ունեցող մեթոդների բնութագիրը՝ համեմատելով նրանց հետ։


== Կենսագրություն ==
Անդրական ծնվել և մեծացել է Մերիլենդում։ Նրա հայրը՝ Ստիվը, ինժիներ է, իսկ մայրը՝ Ջեյնը, բժիշկ-անեստեզիոյլոգ։ Լյուկ Անդրկան՝ Ջեկի ավագ եղբայրը, նույնպես զբաղվել է գիտությամբ և համարվում է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի մրցանակի դափնեկիր։ Ջեկ Անդրական համասեռամոլ է։ Ըստ բուն ճանաչման, նա գիտակցել է իր համասեռականությունը վեցերրորդ դասարանում, իսկ երկու տարի անց, 13 տարեկան հասակում, կատարել է քամինգ աութ՝ ընկերների և ընտանիքի հետ։


== Մրցանակներ ==
2012 թվականին պարգևատրվել է «Intel International Science and Engineering Fair»-ի Գորդոն Մուրի անվան մրցանակով։
Վատիկանում արժանացել է Ջուզեպպե Շիակկայի մրցանակին, որպես «իր սերնդի ամենափայլուն մտքրից մեկը» և «այսօրվա երիտասարդության համար ընդօրինակության տիպար»։
Out համասեռականության ամսագիրը՝ 2013 թվականի տվյալներով, Անդրակային ներգրավել է 100 «լավագույններից լավագույնների» մեջ։


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջեկ Անդրակայի պաշտոնական կայքը
Ժողովածու (1277)

Ժողովածու (1277), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1277 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1724-1725 թվականներին Ներսէս էնկիւրացի գրիչի կողմից Երուսաղեմում։ Ստացողը եղել է Ներսէս էնկիւրացին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22.5×17 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է147 թերթից։ Գրված էմիասյուն, երկսյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 134ա, 146ա։


== Բովանդակություն ==
Ես. Նչեցւոյ Մեկնութիւն Եղեկիէլի։
Ներս. Շնորհալւոյ Սահման հաւատոյ։
Խրատ դաւանութեան։
Ներս Լամբրոնացւոյ Ներբող ի վերայ փոխմանն Աստուածածնին։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուբոկ շրջան (Տեխաս)

Լուբոկ շրջան (անգլ.՝ Lubbock County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.331 կմ² է, բնակչությունը՝ 242.628 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լաբոկ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1876 թ.։
Գերագույն դատարան

Գերագույն դատարան, պետության բարձրագույն դատական մարմին։ Որպես առաջին ատյանի դատարան, քննում է բացառիկ կարևորության քաղաքացիական և քրեական գործեր (օրինակ, բարձրագույն պաշտոնատար անձանց կատարած հանցագործությունների և առավել վտանգավոր հանցագործությունների վերաբերյալ գործեր)։ Որոշ պետություններում Գերագույն դատարանները քննում են նահանգների, երկրամասերի, կանտոնների միջև առաջացած վեճերը։ Դատական հսկողության կարգով ստուգում է մնացած դատարանների վճիռների և որոշումների օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը։ Որոշ պետություններում (օրինակ՝ ԱՄՆ) ունի օրենքների մեկնաբանման իրավունք։
Սիմա Սամի Բահուզ

Սիմա Սամի Բահուզ (հունիսի 26, 1956(1956-06-26)), հորդանանցի դիվանագետ, 2016 թվականի օգոստոսից Միավորված ազգերի կազմակերպությունում Հորդանանի մշտական ներկայացուցիչ։


== Վաղ տարիներ և կրթություն ==
Բահուզն ունի Հորդանանի համալսարանի անգլիական գրականության բակալավրի, Էսսեքսի համալսարանի գրականության և դրամայի մագիստրոսի և Ինդիանայի համալսարանի փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճաններ։ Իր դիսերտացիան վերնագրված էր՝ «Հաղորդակցման քաղաքականություն և զարգացման պլանավորում․ Հորդանան Հեռուստատեսային Կորպորացիա․ (1988)»։


== Կարիերա ==
Բահուզը 1994-1995 թվականներին եղել է Ամմանում ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հաղորդակցման ղեկավար, իսկ 1996-1997 թվականներին՝ Սանաայում առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության զարգացման խորհրդատու։ 1997 թվականին վերադարձել է Հորդանան և մինչև 2001 թվականը զբաղեցրել է Թագավոր Հուսեյնի և Թագուհի Նուրի հիմնադրամի գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը, որից հետո դարձել է Թագավորական Հաշիմյանների դինաստիայի դատարանի լրատվության և տեղեկատվության ղեկավար և Աբդալլահ II թագավորի խորհրդական։
2012 թվականից Բահուզը եղել է Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագրի գլխավոր քարտուղարի օգնական և Արաբական աշխարհում ՄԱԿԶԾ-ի (UNDP) տարածաշրջանային բյուրողյի համակարգող տնօրեն։ 2016 թվականին նա նշանակվել է ՄԱԿ-ում Հորդանանի մշտական ներկայացուցիչ՝ փոխարինելով Դինա Քավարին, որը նշանակվել էր ԱՄՆ-ում Հորդանանի դեսպան։


== Հրապարակումներ ==
Բահուզ Սիմա (ապրիլի 1, 2014)։ «Ստեղծելով հնարավորություններ երիտասարդների համար․ Արաբական աշխարհին ուղղված ուղի»։ Huffington Post 
Բահուզ Սիմա (մարտի 31, 2015)։ «Նոր թափ ի պատասխան Սիրիայի ճգնաժամին․ Մենք պետք է օգտվենք պահից»։ Ահրամ 
Բահուզ Սիմա (նոյեմբերի 5, 2015)։ «Պահպանել կյանքը, ապահովել արժանապատիվ ապագան Սիրիայում»։ UNDP։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-11-10-ին։ Վերցված է 2018-10-17 
Բահուզ Սիմա։ «Ջուրը նավթից ավելի կարևոր է արաբական աշխարհի ապագայի համար»։ Huffington Post 


== Անձնական կյանք ==
Բահուզն ամուսնացած է և ունի մեկ աղջիկ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արհեստական խութ

Արհեստական խութ, մարդու գործունեության ստորջրյա արդյունք է, որպես կանոն ստեղծվում է բուսականությունից զուրկ հատակ ունեցող ջրային տարածքներում կենդանական կյանքը խթանելու, հատակի էրոզիան կարգավորելու և սերֆինգին նպաստելու համար։
Արհեստական խութերը հիմնականում ստեղծվում են ուրիշ նպատակների համար սարքված իրերով։ Խութեր ստեղծելու նպատակով ջրի հատակն են իջեցնում նավթահորերի աշտարակներ («Ռիգս Ռիֆ» նախագծով), ջրասույզ են անում նավեր, կամ հատակին շինարարական աղբ կամ խճաքար են լցնում։ Կան նաև հատուկ կառուցված խութեր՝ հատուկ գնդեր պոլիվինիլքլորիդից կամ բետոնից։ Նավաբեկումները ևս առիթ են դառնում արհետական խութերի ստեղծման։ Անկախ առաջացման կամ ստեղծման ձևից, արհեստական խութերը ապահովում են պինդ մակերեսներ, որոնց վրա աճում են ջրիմուռներ և անողնաշարավորներ, ինչպիսիք են՝ խեցեմորթները, կորալները և ոստրեները։ Սրանց շուրջը ծովային կյանք է առաջանում, ինչն էլ իր հերթին սնունդ է ապահովում ձկների վտառներին։


== Պատմություն ==
Արհեստական խութերի կառուցումը հազարավոր տարիների պատմություն ունի։
Հին պարսիկները Տիգրիսի հունում արհեստական խութեր էին տեղադրում հնդիկ ծովահենների ճանապարհը փակելու համար։ Պունիկյան առաջին պատերազմի ժամանակ (մ.թ.ա. 264-241) հռոմեացիները Սիցիլիայի կարթագենյան նավահանգստի գետաբերանում արհեստական խութ են սարքել, կտրել կղզուց հեռանալու ճանապարհը և թշնամական նավերը վերցրել ծուղակի մեջ։
Ձկների քանակը ավելացնելու համար 17-րդ դարից սկսած ճապոնացիները սկսել են արհեստական խութեր կառուցել քարերով և խճաքարով, որոնք նպաստում էին բուսականության աճին։ ԱՄՆ-ում արհեստական խութեր սկսել են կառուցել 1830-ական թվականներից, երբ Հարավային Կարոլինայում ամերիկացի ձկնորսները գետի հատակին հաջորդաբար գերաններ շարելով հասնում էին ձկների քանակական աճի։ Վերջերս արհեստական խութեր ստանալու նպատակով օգտագործում են հին աղբամաններ, սառնարաններ, խանութի սայլակներ, ավտոմեքենաներ, չաշխատող առևտրային ավտոմատներ։ Հատուկ բնապահպանական նախագծերով ծովի հատակ են իջեցվել մետրոյի հին վագոններ, տանկեր, զրահամեքենաներ, նավթահորատող սարքավորումներ։


== Զարգացում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Eastern Carolina Artificial Reef Association (անգլ.)
Organization for Artificial Reefs (անգլ.)
Florida Artificial Reef Program (անգլ.)
Reef Ball Foundation (անգլ.)
Artificial Reef Society of British Columbia (անգլ.)
Հունաստանի առաջին էպիդավրոսյան ժողով

Հունաստանի առաջին էպիդավրոսյան ժողով (հունարեն՝ Αʹ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου), ազգային-ազատագրական պայքարի հաղթանակի արդյունքում ստեղծված Հունաստանի թագավորության օրենսդիրի առաջին ժողովը, որը տեղի է ունեցել 1822 թվականի հունվարի 1-ին՝ Պելոպոնեսի հյուսիս-արևելքում գտնվող Էպիդավրոս հնագույն քաղաքում։
Առաջին էպիդավրոսյան ժողովի ընթացքում հրապարակվել է Հունաստանի անկախության հռչակագիրը՝ մեծամեծ պաշտոնյաների, ինչպես նաև անկախության պատերազմի ռազմիկների մասնակցությամբ։


== Պատմություն ==
Ժողովը գումարվել է 1821 թվականի վերջին օրը՝ դեկտեմբերի 31-ին Պիադայում (ներկայիս Նեա Էպիդավրոսում)։ Նիստին մասնակցել են Օսմանյան կայսրության տիրապետության դեմ կռված հույն հեղափոխականները՝ ըստ տարածաշրջանային ներկայացուցչությունների։
Ներկաների թվում էին նաև ազդեցիկ այրեր և պաշտոնյաներ Պելոպոնեսից, Կենտրոնական Հունաստանից և կղզիներից, ինչպես նաև պանարիոտներ և գիտնականներ։ Հարկ է նշել, որ ազգային-ազատագրական շարժման որոշ գործիչներ  ձևավորված կառավարությունից դժգոհ հրաժարվում են մասնակցել օրենսդիրի անդրանիկ նիստին (այդ թվում՝ Ալեքսանդրոս Իփսիլանտիսը)։ Ընդհանուր հաշվով՝ ազգային ժողովի մեջ ներառված են եղել 59 այրեր․ 20 հողատերեր, 13 նավատերեր, 12 մտավորականներ, 4 ռազմական գործիչներ, 3 արխիպրեսվիտերոսներ (հոգևոր գործիչ), 3 վաճառականներ և 4 այլ անձիք։
Հունաստանի առաջին էպիդավրոսյան ժողովի կողմից ընդունվել են բազմաթիվ կարևոր փաստաթղթեր, այդ թվում՝

Հունաստանի պայմանական վարչակարգը (Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδος), որը շատ հաճախ անվանում են նաև «Հունաստանի ժամանակավոր սահմանադրություն»։
Հունաստանի թագավորության անկախության հռչակագիրը՝ սահմանադրության առնչությամբ։1822 թվականի հունվարի 15-ին ժողովը գործադիրի նախագահ ընտրում է Ալեքսանդրոս Մավրոկորդատոսին, ում ձեռքում էլ կենտրոնանում է Հունաստանի կառավարությունը։ Գործադիրն իր հերթին ձևավորում է անդրանիկ կառավարություն՝ 8 անկախ նախարարություններով։
Հետաքրքրական է այն փաստը, որ նիստի ժամանակ և ոչ էլ սահմանադրությունում, չի արծարծվել «Ֆիլիկի էթերիայի» առնչությամբ որևէ հարց, թեպետ կազմակերպության բազմաթիվ անդամներ ստացել են բարձրաստիճան պաշտոններ։


== Աղբյուրներ ==
"Προσωρινή Διοίκησις της Ελλάδος". 1 Ιανουαρίου 1822.
"Τα ονόματα των μελών του Βουλευτικού Σώματος", άνευ ημερομηνίας.
Πράξη της Συνέλευσης σχετικά με την οργάνωση του Στρατού. Μάμουκας Ανδρέας, "Τα κατά την Αναγέννησιν της Ελλάδος ... ", 1832, σελ. 37-40.
Վեսմըրգ

Վեսմըրգ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աբու Ֆիրաս ալ-Համդանի

Աբու Ֆիրաս ալ-Համդանի (ամբողջական անուն՝ արաբ․՝  الحارث بن سعيد بن حمدان الحمداني التغلبي الوائلي‎‎, Ալ-Հարիս իբն Սայիդ իբն Համդան ալ-Համդանի ալ-Թաղլիբի ալ-Ուաիլի, 932, Մոսուլ, Նինվեի մարզ - ապրիլի 4, 968(0968-04-04), Հոմս, Սիրիա), հռչակավոր արաբ բանաստեղծ, ռազմական և պետական գործիչ։ Նա Համդանիների իշխանական տոհմից էր, որոնք 10-րդ դարում ղեկավարում էին հյուսիսային Սիրիայի և Միջագետքի տարածքները։
Աբու Ֆիրաս ալ-Համդանին մանկությունից ապրել է Հալեպում Համդանի իշխանականների հովանու ներքո։ Նա դաստիարակվել է Հալեպում որտեղ հավաքվել էին այդ ժամանակաշրջանի արաբական և իսլամական մշակույթի փայլուն գործիչները, ինչպիսիք են ալ-Մութանաբբին, ալ-Ֆարաբին, Աբու ալ-Ֆարաջ ալ-Իսֆահանին, Իբն Խալավայհը, Իբն Նուբաթան և ուրիշներ։
Եղել է Հալեպի իշխան Սայֆ ալ-Դաուլայի զարմիկը և նրա արքունի բանաստեղծը։ Նրա կողմից նշանակվել է որպես Մանբիջի կառավարիչ։ Մասնակցել է Համդանիների մղած պատերազմներին ընդդեմ Բյուզանդական կայսրության։ 962 թվականի գերեվարվել է բյուզանդացիների կողմից ու ապրել 4 տարի Կոստանդնուպոլսում։ Այստեղ է, որ նա հեղինակել է իր ամենահայտնի բանաստեղծությունների շարքը՝ ալ-Ռումիյաթ (الرّوميات)։
Աբու Ֆիրասն սպանվել է 968 թվականին, Սայֆ ալ-Դաուլայի հաջորդող իշխան՝ Սաադ ալ-Դաուլայի դեմ ապստամբություն ղեկավարելիս։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աբու Ֆիրասի բանաստեղծությունները (արաբ.)
Knockin’ on Heaven’s Door

«Knockin’ on Heaven’s Door» («Թակելով երկնքի դուռը», այլաբանորեն՝ լինել մահվան շեմին), Բոբ Դիլանի հայտնի երգը, գրված՝ «Փեթ Գերրեթթ և Բիլլ Կիդ» ֆիլմի սաունդթրեքի համար։ Այդ ժամանակաշրջանում այն եղել է երաժշտի դասական ստեղծագործությունների ճանաչումը և բազմիցս համարվել Բոբ Դիլանի լավագույն երգերի հավաքածուի անդամ։ «Knockin’ on Heaven’s Door» երգը ահռելի ճանաչում է ունեցել նաև ի շնորհիվ քավեր տարբերակների։


== Քավեր տարբերակներ ==
Այս երգի քավեր տարբերակներից մեկը կատարվել է գերմանական Selig խմբի կողմից, 1997 թվականին համարվել է համանուն ֆիլմի սաունդթրեք`«Թակելով երկնքի դուռը», ի պատիվ Բոբ Դիլանի երգի։
«Knockin’ on Heaven’s Door» երգը կատարվել է այնպիսի հանրահայտ երգիչների ու խմբերի կողմից, որոնց շարքում են` Էրիկ Կլեպտոն, Բոբ Մարլի, Բրայան Ֆերրի, Guns N' Roses, Փինք Ֆլոյդ խմբի Ռոջեր Ուոթերս, U2, Զիվոն Ուորրեն, Randy Crawford, Selig, Ավրիլ Լավին, Bon Jovi, Antony and the Johnsons, The Sisters of Mercy, Nazareth, Leningrad's Cowboys,Cat Power, Միկո Լինդստրյոմ` HIM խմբից, Մոնգոլ Շուդան, Թրեյսի Չեպմեն, Հելավիսա, Raign:


=== Guns N’ Roses ===
1987 թվականից խումբը սկսել է կատարել երգը համերգների ժամանակ։ Սկզբնական շրջանում համերգային տարբերակը կատարվել է Welcome to the Jungle սինգլով (նույն թվականին)։ Ստուդիային տարբերակը ձայնագրվել է 1990 թվականին`«Ամպրոպի օրեր» ֆիլմի համար։ Ոչ մեծաթիվ փոփոխությունների ենթարկվելով այս տարբերակը թողարկվել է Use Your Illusion II ալբոմում։Guns N’ Roses-ի կատարմամբ այս երգը ջերմ ընդունվել է թե՛ երաժշտաքննադատների, և թե՛ Բոբ Դիլանի ստեղծագործությունների երկրպագուների կողմից։Քավեր տարբերակը դարձել է խմբի հիթերից և կանոնավոր կերպով կատարվել համերգներում։


=== U2 ===
Իռլանդական այս խումբը բազում անգամներ է կատարել «Knockin’ on Heaven’s Door» երգը իր համերգներում։ 2010 թվականին Մոսկվայում տեղի ունեցող համերգի ժամանակ U2-ը երգը կատարել է «ԴԴՏ» ռոք-խմբի հիմնադիր Յուրի Շևչուկ հետ։
Ակինակ

Ակինակ (Նրան) (հին հունարեն՝ ἀκινάκης), հատուկ սահմանափակիչով սկյութական երկար դաշույն (կամ կարճ թուր)։ Հայտնի է մ.թ.ա. 7-րդ դարի կեսերից։ Հայտնի են երկու տեսակի շեղբերով ակինակներ՝ եռանկյունաձև մի քանի հատվածներով (բնորոշ է արևմտաիրանական շեղբերի համար) և սահուն միավորվող զուգահեռ սայրերով, կողոց կամ շեղանկյունաձև կտրվածքով։ Ակինակները լայն տարածում էին գտել Փոքր Ասիայի ժողովուրդների մոտ, որտեղ ուղղակի զենք լինելուց բացի հանդիսանում էին նաև զորականներից, զինվորական ազնվականությանը պատկանելու խորհրդանիշ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարգաց

Մարգացը Հայկական տոմարի տանսմեկերորդ ամիսն է, ունեցել է 30 օր, սկսվել է հունիսի 7-ին և վերջացել հուլիսի 6-ին։


== Անվան սկզբունք ==
Անունը կապում են մարգ բառի, այսինքն՝ խոտհնձի, խոտհարքի հետ։ Դա պատահել է այն ժամանակ, երբ մարդիկ չգիտեին, թե ինչ բան է ժամանակը։ Ըստ ասացվածքի, տարին մի անգամ երկնային հեռուներից մի հրեշ էր իջնում երկրի վրա, խժռում մարգերում ու դաշտերում եղած խոտը և խոտակեր կենդանիներին մատնում քաղցի։ Բայց շինականի որդի Մարգացը հետևում է հրեշին ու սպանում նրան իր ծանր նիզակով, և այդպիսով դյուցազնի անուն հանում Հայոց աշխարհում։


== Աղբյուրներ ==
Ժնև օդանավակայան

Ժնևի Միջազգային Օդանավակայան (անգլ.՝ Geneva International Airport), (IATA: GVA, ICAO: LSGG),  շվեյցարական կոմերցիոն օդանավակայան, որը տեղակայված է Ժնևից  չորս կիլոմետր դեպի հյուսիս արևելք, Կուանտարան գյուղի մոտ։ Օդանավակայանը կապված է Ժնևի հետ ավտոբուսային, երթուղային և երկաթուղային կապուղիներով՝ SBB-CFF-FFS: 

_


== Պատմություն ==
Օդանավակայանի հյուսիսային սահմանը համընկնում է Շվեյցարիայի և Ֆրանսիայի պետական սահմանի հետ։ Այս է պատճառը, որ երկու երկրների ուղևորներն էլ օգտվում են օդակայանից։ Այս օդանավակայանն այն քչերից է, որոնք տեղակայված են քաղաքի ներսում։ 
Նրանք, ովքեր ժամանում են Ժնևի օդանավակայան, նախքան մաքսային ձևակերպումներին անցնելը, հնարավորություն ունեն ստանալ անվճար տոմս  (ավտոբուսի կամ գնացքի համար) և  անվճար ուղևորվել դեպի քաղաքի կենտրոն։


== Ավիաընկերություններ և ավիաուղիներ ==


=== Ուղևորափոխադրումներ ===


=== Բեռնափոխադրումներ ===

See source Wikidata query and sources.


== Պատահարներ ==
1998 թ. Սեպտեմբերի 2-ին։ Թռիչք 111 Նյու Յորք - Ժնեւ, Շվեյցարիայի McDonnell Douglas MD-11 (գրանցման համարը HB-IWF):Ջոն Ֆ. Քենեդիի միջազգային օդանավակայանից օդ բարձրանալուց ավելի քան մեկ ժամ անց   անձնակազմը տեղեկացրեց դիսպետչերին նավախցում ծխի գոյության մասին և խնդրեց անհապաղ վայրէջքի թույլտվություն Հալիֆաքս միջազգային օդանավակայանում (Կանադա)։ Սակայն մի քանի վայրկյանից այն անհետացավ ռադիոտեղորոշիչ սարքի էկրանից, շեղեց ուղղությունն ու ընկավ Ատլանտյան օվկիանոս։ Զոհվեցին բոլոր 215 ուղևորները և  անձնակազմը՝ 14 հոգի։ Բազմակողմանի հետազոտությունները պարզեցին, որ ծխի պատճառը հոսանքալարերի կարճ միացումն էր։ Վթարի ենթարկված ուղևորների մեջ էր Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության ՁԻԱՀ-ի գլոբալ ծրագրի ղեկավար, դոկտոր Ջոնաթան Մաննը։


== Հղումներ ==
Geneva International Airport
Map showing access to French car hire Archived 2010-03-07 at the Wayback Machine.
DPTS, The Geneva Aviation Website with regularly updated news


== Ծանոթագրություններ ==
Սիմսար

Սիմսար, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոսի միջին մասում։ Երկարությունը ավելի քան 30 կմ է, առավելագույն բարձրությունը՝ 2685 մ։ Էրոզիոն կառուցվածքային լեռնաշղթա է, կազմված պալեոզոյի ապարներ։ Կատարային մասը ալիքավոր է, լանջերը զառիթափ են, մասնատված։ Կլիման խոնավ է, տարեկան տեղումների քանակը՝ 1000—2000 մմ։ Ձորերում սաղարթավոր անտառներ են, 1800 մ-ից բարձր՝ ալպյան մարգագետիններ։
Յուրտի (քաղաքատիպ ավան, Տայշետսկի շրջան)

Յուրտի (ռուս.՝ Юрты), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Տայշետսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5298 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)