Սարդ-մարդը (ֆիլմ)

«Սարդ-մարդը» (անգլ.՝ Spider-Man), 2002 թվականի արկածային մարտաֆիլմ-մելոդրամա սուպերհերոսների մասին, Փիթեր Փարքերի մասին պատմող կինոեռագրության առաջին մասը, որում ներկայացվում է, թե ինչպես է տղան դարձել Սարդ-մարդ։ Ֆիլմի ռեժիսորը Սեմ Ռեյմին է։
Սուպերհերոսի դերը կատարում է Թոբի Մագուայերը։ Ֆիլմում նկարահանվել են նաև Ուիլեմ Դեֆոն, Քիրստեն Դանստը, Քլիֆ Ռոբերտսոնը, Ջոնաթան Քիմբլ Սիմոնսը, Ռոզմարի Հարրիսը, Բիլ Նանը, Մայքլ Պապաջոն, Էլիզաբեթ Բենքսը, Թեդ Ռեյմին, Ջո Մանգանելոն և այլք։


== Սյուժե ==
Փիթեր Փարքերը համեստ աշակերտ է, որ ապրում է սովորական կյանքով և գաղտնի սիրում է Մերի Ջեյն Ուոթսոնին, որ իր հարևանուհին ու համադասարանցին։ Փիթերը հետաքրքրվում է լուսանկարչությամբ։ Նա որբ է, ապրում է ոչ հարուստ հորեղբոր ու նրա կնոջ հետ։ Մի անգամ էքսկուրսիայի ժամանակ Փիթերին խայքում է ձևափոխված ԴՆԹ-ով սարդը։ Որոշ ժամանակ անց տղան իր մոտ նկատում է սովորական մարդկանց ոչ հատուկ ունակություններ՝ մեծ ուժ, դիմացկունություն, պատերի ու առաստաղի վրայով սողալու և սարդոստայն բաց թողնելու կարողություն։
Փիթերը որոշում է օգտագործել իր ուժը գումար շահելու համար, որպեսզի մեքենա գնի և դրական տպավորություն թողնի Մերի Ջեյնի վրա։ Առանց կանոնների մարտի ժամանակ նա հաղթում է ռեստլեր Մագրոյին, սակայն նրան խաբում և խոստացված գումարի փոխարեն տալիս ընդամենը 100 դոլար։ Երբ մարտի կազմակերպիչների թալանում են, Փիթերը հրաժարվում է օգնել՝ այդպիսով լուծելով իր վրեժը։ Սակայն երբ կողոպտիչը սպանում է Փիթերի հորեղբայր Բենին, նա անզգուշաբար սպանում է հանցագործին։ Դրանից հետո  Փիթերը հասկանում է, որ իր կոչումը հանցագործների դեմ պայքարելն է։
Այդ ժամանակ Նորման Օզբորնը՝ Հարրի Օզբորնի հայրը, ով ֆինանսավորում է ռազմական ոլորտում կատարվող հետազոտություններ, որոշում է փորձարկում կատարել իր վրա՝ դրանով իսկ ապացուցելով իր գաղափարների հեռանկարային լինելը։ Փորձարկման արդյունքում նա վերածվում է չարագործ Կանաչ գոբլինի, ով ամեն ինչի պատրաստ է հանուն իր նպատակի իրականացման։ Փիթեր Փարքերն աշխատանքի է տեղավորվում որպես լուսանկարիչ. նա պետք է լուսանկարի Սարդ-մարդուն, այսինքն՝ իրեն։
Սարդ-մարդու ու Կանաչ գոբլինի միջև տեղի ունեցած եզրափակիչ մենամարտում վերջինս պատանդ է վերցնում Մերի Ջեյնին և ճոպանուղու վագոնում գտնվող երեխաներին։ Այնուհետև նա Սարդ-մարդուն առաջարկում է ընտրել՝ փրկել Մերի Ջեյնին կամ երեխաներին։ Փիթերը փրկում է և՛ Մերի Ջեյնին, և՛ երեխաներին։ Այդ մահացու պայքարում մեծ դժվարությամբ հաղթում է Սարդ-մարդը։ Կանաչ գոբլինը փորձում է սպանել Փիթերին, սկակայն անզգուշությամբ զոհվում է իր իսկ սավառնակի պատճառով։ Մահվանից առաջ նա խնդրում է ներել իրեն և ոչինչ չպատմել Հարրիին։ Երբ Սարդ-մարդը Օզբորնի անշունչ մարմինը տանում է նրա տուն, Հարիին նկատում է նրան և որոշում վրեժ լուծել։
Ֆիլմի ավարտին Մերի Ջեյնը համբուրում է Սարդ-մարդուն։ Ակնարկվում է, որ աղջիկը հասկացել է Փիթեր Փարքերի վարած երկակի կյանքի մասին։ Նորման Օզբորնի թաղման ժամանակ Հարրին իր ընկեր Փիթերին պատմում է Սարդ-մարդուց վրեժ լուծելու իր մտադրության մասին։


== Դերերում ==


== Քննադատություն ==
Ֆիլմն արժանացել է դրական արձագանքների։ Rotten Tomatoes ագրոգատորում գրախոսականների 89%-ը եղել է դրական՝ 7,6 գնահատականով։ Metascore-ում միջին գնահատականը եղել է 100-ից 73 միավոր։ Ռոջեր Էբերտը, չնայած ցածր գնահատականին (2,5/4), գովել է հերոսի ծագման պատմությունը, իսկ հերոսների մասին ասել է, թե նրանք չեն հիասթափեցնի օրիգինալ կոմիքսների սիրահարներին։


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
MTV Movie Awards մրցանակ «Կնոջ լավագույն դերակատարում» անվանակարգում (Քիրստեն Դանստ)
MTV Movie Awards մրցանակ «Լավագույն համբույր» անվանակարգում (Թոբի Մագուայեր և Քիրստեն Դանստ)Ֆիլմը ներկայացվել է Օսկարի «Լավագույն ձայն» և «Լավագույն վիզուալ էֆեկտներ» անվանակարգերում։


== Քասթինգ ==
Նախքան Սեմ Ռոյմին Կանաչ գոբլինի դերի համար կընտրեր Ուիլեմ Դեֆոյին, այդ դերն առաջարկվել է Նիկոլաս Քեյջին և Ջոն Մալկովիչին։ Դերասաններ Ջոն Մալկովիչն ու Ուիլեմ Դեֆոն միասին նկարահանվել են «Վամպիրի ստվերը» (2000) ֆիլմում, որի պրոդյուսերն է եղել Նիկոլաս Քեյջը։
Ջեյմս Ֆրանկոն, որ ֆիլմում մարմնավորել է Հարրի Օզբորնին, նախապես լսումների է մասնակցել Փիթեր Փարքերի դերի համար։ Սարդ-մարդու դերը առաջարկվել է նաև Հիթ Լեջերին, սակայն նա մերժել է՝ ասելով. «Դա ինձ համար չէ։ Ես կգողանամ ինչ-որ մեկի երազանքը»։


== Սաունդթրեք ==
Ֆիլմի երաժշտությունը գրվել է ամերիկացի երաժիշտ Դենի Էլֆմանի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Սարդ-մարդը» ֆիլմի պաշտոնական կայքը Archived 2010-05-12 at the Wayback Machine.(անգլ.)