Մարկ Լեկարբո

Մարկ Լեկարբո (ֆր.՝ Marc Lescarbot, 1570, Վերվեն - 1641, Պրել է Բով), 16-17-րդ դարերի ֆրանսիացի գրող, բանաստեղծ, ուղեգրությունների հեղինակ, թատերագիր, իրավագետ։ Առավելապես համբավվել է իր «Նոր Ֆրանսիայի պատմություն» (Histoire de la Nouvelle-France, 1609) աշխատությամբ, որի հիմքում ընկած են 1606–1607 թվականներին Աքադիայում իրականացրած գիտարշավի ընթացքում ստացած տպավորությունները և Հյուսիսային Ամերիկայում ֆրանսիացիների կատարած հայտնագործությունները։ Կանադայի պատմության մեջ առաջին նշանակալից գրքերից մեկը համարվող այդ աշխատությունը կարճ ժամանակում միմյանց հաջորդած երեք հրատարակություն է ունեցել, 17-րդ դարի սկզբին թարգմանվել ու տպագրվել է նաև գերմաներեն ու անգլերեն։
Լեկարբոն հեղինակել է նաև բազմաթիվ բանաստեղծություններ ու պոեմներ։ Նրա Théâtre de Neptune խորագիրը կրող չափածո դրաման, որն առաջին անգամ բեմականացվել է Պորտ Ռոյալում, ֆրանսիացիների պնդմամբ՝ համարվում է եվրոպական առաջին թատերական աշխատանքը Հյուսիսային Ամերիկայի ոչ իսպանական տարածքներում (Նոր Իսպանիայում միսիոներները թատերական բեմադրություններ են իրականացրել ավելի վաղ)։
Հենրի Բիգարը (Henry P. Biggar) Մարկ Լեկարբոյին անվանել է «ֆրանսիացի Հաքլյույթ»՝ համեմատելով անգլիացի նշանավոր աշխարհագրագետ Ռիչարդ Հաքլյույթի հետ, որը արժեքավոր աշխատություններ է հեղինակել Ամերիկայում անգլիացիների կատարած հայտնագործությունների մասին։


== Ստեղծագործություններ ==
«Նոր Ֆրանսիայի մուսաները» բանաստեղծական ժողովածու (1606). համարվում է Կանադայում և ընդհանրապես ամբողջ Հյուսիսային Ամերիկայում ստեղծված առաջին բանաստեղծական ժողովածուն։ Որպես բանաստեղծ՝ Լեկարբոն գտնվել է Վերածննդի դարաշրջանի ֆրանսիացի նշանավոր պոետ Պիեռ Ռոնսարի ազդեցության տակ։
«Նոր Ֆրանսիայի պատմություն» (1609). ներկայացրել է ֆրանսիացի ճանապարհորդների հայտնագործությունները Կանադայում, Լուիզիանայում, Բրազիլիայում, հանգամանորեն պատմել Աքադիայի գաղութացման մասին, որին ինքն էլ է մասնակցել։


== Երկեր ==
Discours pour la Paix. Harangue d'action de grâces. Poèmes pour la Paix, écrits composés lors de la Paix de Vervins en 1598
Adieu à la France, en vers, 1606
Le Théâtre de Neptune, 1607
La Défaite des Amouchiquois, en vers, 1607
Histoire de la Nouvelle-France, 1609, suivie de deux nouvelle éditions en 1611-1612 · et 1617-1618
Les Muses de la Nouvelle-France, pièces en vers qui suivent les différentes éditions de son Histoire de la Nouvelle-France (1612)
Tableau de la Suisse, en vers et prose, 1618
La Chasse aux Anglais, en vers, 1629
La Victoire du Roy, en vers, 1629
Le Roy d'armes, ou l'art de bien former... (1640)


=== Թարգմանություններ ===
Discours de l'Origine des Russiens, 1599
Discours véritable de la Réunion des Églises, 1599
Histoire merveilleuse de l'abstinence triennale d'une fille de Confolens, 1602
Le Guide des Curés, traduction des Instruciones Pastorum de Charles Borromée, dédiée à Geoffroy de Billy, « son nouveau protecteur et révérend père en Dieu », 1613.


=== Վերահրատարակություններ ===
Marc Lescarbot, Poésies et opuscules sur la Nouvelle-France, éd. Marie-Christine Pioffet et Isabelle Lachance, Montréal, Nota bene, 2014, 393 p.
Marc Lescarbot, Voyages en Acadie (1604-1607), éd. Marie-Christine Pioffet, Paris, PUPS, 2007, 587 p.
Marc Lescarbot, Les Muses de la Nouvelle-France, éd. Bernard Emont, Paris, L'Harmattan, 2004.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Thomas Pfeiffer: Marc Lescarbot. Pionnier de la Nouvelle-France. L'Harmattan, Paris 2012.
Eugene Benson, Renate Benson, Jerry Wasserman, Harriette Taber Richardson: Spectacle of Empire. Marc Lescarbot's Theatre of Neptune in New France, Talonbooks, Vancouver 2006.
Henry P. Biggar: The French Hakluyt; Marc Lescarbot of Vervins. In: The American Historical Review 6, 1901, S. 670–692 (online).
Lescarbot, Marc Archived 2013-06-06 at the Wayback Machine., in: Canadian Encyclopedia
Noua Francia: Gründliche History Von Erfündung der grossen Landschafft Noua Francia, oder New Franckreich genannt, auch von den Sitten vnd Beschaffenheit derselben wilden Völcker; Auß einem zu Pariß gedruckten Französischen Buch summarischer weiß ins Teutsch gebracht, Augsburg 1613. Digitalisat der Bayerischen Staatsbibliothek


== Արտաքին հղումներ ==
Marc Lescarbotի գործերը Գուտենբերգ նախագծում
The Conversion of the Savages (1610) by Lescarbot Archived 2015-02-19 at the Wayback Machine.
History of New France by Lescarbot
A text of The Theatre of Neptune (in French)
Theatre 400, planners of Neptune revival, Atlantic Fringe
Sinking Neptune
L. W. Grant's English Translation of A History of New France (Volume 1)