Ալ-Կաիդան Արաբական թերակղզում

Ալ-Կաիդա կազմակերպությունն Արաբական թերակղզում (արաբ․՝ القاعدة في جزيرة العرب‎‎, անգլ.՝ Al-Qaeda in the Arabian Peninsula, AQAP), արմատական իսլամական զինված խմբավորում, Եմենի հակամարտության հիմնական գործող ուժերից մեկը։ Հիմնվել է Եմենում՝ գործողություններ է իրականացնում Սաուդյան Արաբիայում։ Նրան է պատկանում Ալ-Կաիդայի անունից թողարկվող Inspire ամսագիրը։
Հիմնադրվել է 2009 թվականի հունվարին Եմենում և Սաուդյան Արաբիայում սալաֆիական ընդհատակյա խմբերի միաձուլման ժամանակ։ Քանի որ սաուդյան խմբերը ոչնչացվել են թագավորության հատուկ ծառայությունների կողմից, Ալ-Կաիդան իր ակտիվությունը տեղափոխել է Եմենի սահմանային շրջաններ։ Ենթադրվում է, որ խմբում մի քանի հազար անդամ կա։
Ստանձնել է 253 Northwest Airlines-ի չվերթի վրա տեղի ունեցած անհաջող ահաբեկչության պատասխանատվությունը 25.12.2009։

2010 թվականի հունվարի 10-ին Եմենի նախագահ Ալի Աբդալլահ Սալեհը հայտարարել էր, որ ինքը բաց է երկխոսության Ալ-Կաիդա միջազգային ահաբեկչական ցանցի հետ, որպեսզի համոզի խմբավորման գրոհայիններին վայր դնել զենքը և հրաժարվել բռնությունից։ Ինչպես հայտնի է, նախկինում Եմենի իշխանությունները գործարքներ էին իրականացնում ահաբեկիչների հետ և բանտերից ազատ էին արձակում բանտարկյալներին՝ ահաբեկչական գործունեությամբ չզբաղվելու խոստման դիմաց, և ազատ արձակվածներից շատերը վերադարձել էին ահաբեկչությանը։ Եմենի նախագահն ընդգծել է, որ երկրի անվտանգության ծառայությունները կշարունակեն հետևել Ալ-Կաիդայի գրոհայիններին և պայքարել ահաբեկչության դեմ, սակայն բանակցությունների դուռը բաց է։ Երկխոսությունը լավագույն ճանապարհն է, նույնիսկ Ալ-Կաիդայի նկատմամբ, եթե նրանք (գրոհայինները) վայր դնեն զենքը, - Abu Dhabi TV հեռուստաալիքին տված հարցազրույցում հայտարարել Է Ալի Աբդալլահ Սալեհը։ Ինչպես հայտնի է, վերջին տարիներին Ալ-Կաիդայի ազդեցությունը Եմենի տարածքում, որը թուլացել է բազմաթիվ պատերազմներով ու ճգնաժամով, զգալիորեն աճել է։ Երկրի լեռնային շրջաններում հարյուրավոր գրոհայիններ են ապաստան գտել ինչպես եմենցիների, այնպես էլ օտարերկրացիների համար։ Անցյալ շաբաթ Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան և ԱՄՆ-ը փակել են Եմենում իրենց դիվանագիտական ներկայացուցչություններն այն բանից հետո, երբ Ալ-Կաիդայի կայքերից մեկում հրապարակվել է բոլոր խաչակիրների սպանության կոչը, որոնք աշխատում են Արաբական թերակղզու տարածքում դեսպանատներում և այլուր։2010 թվականի հոկտեմբերին կազմակերպությունը պլանավորում էր ռիցինով և ցիանիդով սննդամթերքը թունավորել ԱՄՆ-ի բազմաթիվ հյուրանոցներում և ռեստորաններում միայն հանգստյան օրերին՝ թույնի քարտրիջը դնելով սննդի բեռնատար ինքնաթիռների վրա։ Գործողությունն ստացել է Hemorrhage (արյունազեղում, արյունահոսություն) անվանումը, որի էությունը կայանում էր նրանում, որ հարձակվեն թշնամու վրա փուլ առ փուլ և հարված հասցնեն ամերիկյան տնտեսությանը։
2011 թվականին Արաբական գարնան սկզբին Եմենում խմբավորումը (Ալ-Կաիդա Արաբական թերակղզում) ուժեղ ակտիվացել է և դարձել Եմենի հեղափոխության ամենաուժեղ կողմերից մեկը։ Նրա զինված ուժերի զգալի մասը կազմել են հայտնի Ջիհադիստ-հակակոմունիստ Թարիք ալ Ֆադլիի աբյանյան կազմավորումները։
Եմենի նոր նախագահ Աբդ-Ռաբու Մանսուր Հադին հայտարարել է, որ մտադիր է կենտրոնանալ Ալ-Կաիդա միջազգային ահաբեկչական ցանցի դեմ պայքարի վրա, որը Եմենում մեծ ազդեցություն ունի։ Դա հայրենասիրական և կրոնական պարտականություն է՝ շարունակել Ալ-Կաիդայի դեմ պայքարը։ Եթե մենք չապահովենք անվտանգությունը, ապա իրավիճակը կարող է քաոսի վերածվել, - հայտարարել է Հադին։
2014 թվականից մարտեր է մղում Եմենում ԻՊ խմբավորման դեմ։


== Տես նաև ==
Ուսամա բեն Լադեն
Արաբական գարուն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
AQAP in Yemen, Center for Strategic and International Studies (CSIS)
Al-Qa‘ida in the Arabian Peninsula (AQAP), U.S. National Counterterrorism Center
«Al-Qaeda» in Yemen: Timeline of Strikes and Statements, Jane Novak, Armies of Liberation, September 21, 2008
Profile: Al-Qaeda in the Arabian Peninsula, BBC News, 31 October 2010
Factbox: AQAP, Al Qaeda’s Yemen-based wing Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine., Reuters, 22 March 2011
Will Yemen protests boost Al Qaeda?, Erik Stier in Sanaa, Christian Science Monitor, 25 March 2011
Госслужбы США взломали сайт группировки «Аль-Каида», Zet-News.ru, 24 мая 2012