Հրդեհ Սիուդադ Խուարեսի ներգաղթյալների կենտրոնում

2023 թվականի մարտի 27-ին հրդեհ է բռնկվել Մեքսիկայի և ԱՄՆ-ի սահմանին գտնվող ներգաղթյալների կալանավայրում, որը գտնվում էր Չիուահուա նահանգի Սիուդադ Խուարես քաղաքում։ Հրդեհի հետևանքով զոհվել է 38 մարդ, ևս 31-ը ծանր վնասվածքներ են ստացել .Ենթադրվում է, որ հրդեհը բռնկել են բանտարկյալները, որոնք հրկիզել են իրենց ներքնակները՝ բողոքելով մոտալուտ տեղահանության դեմ.


== Նախապատմություն ==
Ներգաղթյալների կալանավայրը՝ պաշտոնական անվանումը՝ «Սիուդադ Խուարեսի ժամանակավոր կայան» (իսպ.՝ Estancia Provisional de Ciudad Juárez), օգտագործվում է Մեքսիկայի Միգրացիայի ազգային ինստիտուտի (INM) կողմից՝  ժամանակավորապես տեղավորելու անօրինական կերպով սահմանը հատել փորձող և արտաքսման ենթակա ներգաղթյալներին։ Այն գտնվում է Սիուդադ Խուարես քաղաքի կենտրոնում՝ Ռիո Գրանդե գետից ոչ հեռու, Սթենթոն-Լերդո կամրջի կողքին. Մինչև միջադեպը լարվածություն է տիրել տեղի իշխանությունների և ներգաղթյալների միջև։ Սիուդադ Խուարեսի ապաստարանները լցված են եղել մարդկանցով, ովքեր փորձել են մուտք գործել Միացյալ Նահանգներ կամ ապաստան խնդրել։ Հաղորդվում է, որ մոտ 70 մարդ եղել է շենքի տղամարդկանց հատվածում հրդեհի բռնկումից անմիջապես առաջ։, նրանցից ոմանք ձերբակալվել են նույն օրը Խուարեսում շուրջկալի ժամանակ։


== Հրդեհ ==
Ժամը 22:00 -ին հրդեհ է բռնկվել կալանավայրի տղամարդկանց բաժնում, որտեղ պահվում էին 68 ներգաղթյալներ։ Հրդեհի հետեւանքով զոհվել է 38 մարդ, 28-ը՝ ծանր վիրավորվել։Բոլոր մահացածներն ու վիրավորները տղամարդ բանտարկյալներ են՝ Կոլումբիայի, Էկվադորի, Էլ Սալվադորի, Գվատեմալայի, Հոնդուրասի և Վենեսուելայի քաղաքացիներ, որոնցից ամենամեծ թվով գվատեմալացիներ են։ Գվատեմալայի միգրացիայի ինստիտուտը հաստատել է, որ հրդեհի հետևանքով զոհվել է Գվատեմալայի 28 քաղաքացի։
Հաջորդ առավոտյան Մեքսիկայի նախագահ Անդրես Մանուել Լոպես Օբրադորը մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է, որ հրդեհը բռնկվել է, քանի որ  բանտարկյալները այրել են ներքնակները՝ բողոքելով մոտալուտ արտաքսման դեմ։ Նա նաև ասել է, որ զոհերի մեծ մասը Կենտրոնական Ամերիկայից էին, այդ թվում՝ վենեսուելացիներ։ Նախագահը հավելել է, որ ներքնակները հրդեհած բանտարկյալները «չէին էլ կարող պատկերացնել, որ դա նման սարսափելի դժբախտության կհանգեցնի»։
Մամուլում հրապարակված տեսանկարահանող սարքերի կադրերը, որոնցում երեւում է, թե ինչպես են «Սիուդադ Խուարեսի ժամանակավոր կայանի» աշխատակիցները փախչում տարածվող կրակից ու ծխից՝ կալանավորներին փակված թողնելով իրենց խցերում, հաջորդ օրը ընդունվել են «վրդովմունքի ալիքով»։


== Հետևանքներ ==
Հրդեհի վայր են ժամանել փրկարարները՝ հրշեջներ և բժիշկներ։ Վիրավորներից առնվազն 21-ը տեղափոխվել են հիվանդանոցներ։ Դաշնային գլխավոր դատախազ Ալեխանդրո Հերց Մաներոն հրդեհի հետաքննություն է սկսել։ Մարդու իրավունքների ազգային հանձնաժողովը ներգաղթյալներին օգնություն է տրամադրել։ Մեքսիկայի Միգրացիայի ազգային ինստիտուտը հայտարարել է, որ ողջ մնացած վիրավորներին կտրամադրվի հումանիտար վիզա, և կփոխհատուցվեն նրանց բժշկական ծախսերը։
Մեքսիկայում ԱՄՆ դեսպան Քեն Սալազարը թվիթերյան իր էջում գրել է, որ հրդեհը «տարածաշրջանի կառավարություններին հիշեցնում է կոտրված միգրացիոն համակարգի շտկման կարևորության մասին»։ Մարդու իրավունքների միջամերիկյան հանձնաժողովի նախկին նախագահ և Ներգաղթյալների իրավունքների հարցերով ՄԱԿ-ի ներկայիս հատուկ զեկուցող Ֆելիպե Գոնսալես Մորալեսը քննադատել է ներգաղթյալների զանգվածային կալանավորման պրակտիկան՝ Twitter-ում նշելով. «Զանգվածային կալանավորումը հանգեցնում է նման ողբերգությունների»։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտեռեշը ցավակցություն է հայտնել և կոչ արել միջադեպի մանրակրկիտ հետաքննություն անցկացնել և ստեղծել ավելի անվտանգ, ավելի կանոնակարգված և կազմակերպված միգրացիոն ուղիներ։


== Ծանոթագրություններ ==