armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արամ Մելքոնյան

Արամ Հմայակի Մելքոնյան (1962, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Հեռուստատեսության և ռադիոյի ազգային հանձնաժողովի անդամ։


== Կրթություն ==
1980-1984 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը՝ տնտեսագետի որակավորմամբ։
1987-1990 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայկական ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի տնտեսագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Կրտսեր գիտաշխատող։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1984-1987 թթ. – աշխատել է Երևանի քաղաքային խորհրդի գործադիր կոմիտեում որպես ավագ տնտեսագետ։
1990-1991 թթ. - Հայկական ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի տնտեսագիտության ինստիտուտի կրտսեր գիտաշխատող։
1991-1996 թթ. - աշխատել է ՀՀ հարկային պետական տեսչությունում որպես գլխավոր մասնագետ, վերլուծության բաժնի պետ, շահութահարկի բաժնի պետ, ամփոփ ծրագրերի բաժնի պետ։
1996-1997 թթ. – աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի աշխատակազմում որպես սոցիալ-տնտեսական հարցերի փորձագիտական ծառայության ղեկավար։
1997-1998 թթ. – ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-օպերատիվ հարցերի նախարարի տեղակալ։
1998-2002 թթ. – ՀՀ նախագահի օգնական։
2002-2003 թթ. - աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի աշխատակազմում որպես տնտեսագիտական վարչության պետ։
2003-2007 թթ. – ՀՀ ԿԱ Հարկային պետական ծառայության պետի տեղակալ։
2007 թ. սեպտեմբերի 20-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է ՀՀ ԿԱ Հարկային պետական ծառայության պետի տեղակալի պաշտոնից։
2009 թ. դեկտեմբերի 9-ին ՀՀ Ազգային ժողովի որոշմամբ ընտրվել է Հեռուստատեսության և ռադիոյի ազգային հանձնաժողովի անդամ։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
ՀՀ վարչապետի հուշամեդալ (2006)։
ՀՀ հարկային ծառայության 2-րդ դասի ավագ խորհրդական (1993)։
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության 2-րդ դասի պետական խորհրդական (2003)։
Հայաստանի Հանրապետության հարկային ծառայության 1-ին դասի պետական խորհրդական (2003)։


== Աղբյուրներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ուլանսկի (Զիմովնիկի շրջան)

Ուլանսկի (ռուս.՝ Уланский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում։ Մտնում է Կիրովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Ռադիկ Միրզոյան

Ռադիկ Մկրտչի Միրզոյան (սեպտեմբերի 1, 1938(1938-09-01), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության դոկտոր (1987), պրոֆեսոր (2002)


== Կենսագրություն ==
Ռադիկ Միրզոյանը ծնվել է 1938 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, Թբիլիսի քաղաքում։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1974 թվականից եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ Տնտեսագիտության ինստիտուտի բաժնի վարիչ, 1988-1995 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի քաղաքատնտեսության ամբիոնի, 1995-2002 թվականներին՝ հասարակական գիտությունների ամբիոնի տնտեսագիտության բաժանմունքի վարիչ, 2002 թվականից՝ Երևանի պետական տնտեսագիտական համալսարանիի պրոֆեսոր։
Աշխատանքները վերաբերում են տնտեսական մեխանիզմի կատարելագործման, տնտհաշվարկի, շահույթի, շահութաբերության, ապրանքային շրջանառության ոլորտի, արդյունաբերության և առևտրի տնտեսական կապերի խնդիրներին։


== Անդամակցություն ==
ՌԴ հումանիտար ԳԱ անդամ (1997)


== Երկեր ==
Սպառողների շահերի և իրավունքների պաշտպանությունը շուկայական տնտեսության պայմաններում, Հայաստանի սպառողների միություն։ Երևան, «Հայաստան», 1997։
Նոր տնտեսափորձը արդյունաբերության մեջ, Միրզոյան Ռադիկ Մկրտչի, Մարության Հակոբ Խաչիկի, Անանյան Լավրենտի Զաքարի, Երևան, «Գիտելիք» ընկերություն, 1986։
Տնտեսական մեխանիզմի կատարելագործումը ապրանքային շրջանառության ոլորտում։ Միրզոյան Ռադիկ Մկրտչի, Բուլանիկյան Ս. Հ., Հայկական ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիա, Տնտեսագիտության ինստիտուտ։ Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, 1985։
Տնտեսական մեխանիզմի կատարելագործումը, Միրզոյան Ռադիկ Մկրտչի, Մարության Հակոբ Խաչիկի, Քոթանյան Միքայել Խաչիկի։ Տնտեսագիտության ինստիտուտ, Երևան, ԳԱ հրատարակչություն, 1981։
Արդյունաբերության և առևտրի տնտեսական կապերի կատարելագործումը։ Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, 1979։
Տնտեսական հաշվարկի և շահութաբերության հարցերը Հայաստանի սպառողական կոոպերացիայում։ Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, 1969։
Хозяйственный механизм: совершенствование экономических связей (на примере промышленности и торговли Армянской ССР) : Автореф. ... д-ра экон. наук по спец. 08.00.21- Экономика, планирование и организация управления промышленностью и ее отраслями / Р. М. Мирзоян. Ереван, 1986:
Хозяйственный расчет и рентабельность в потребительской кооперации Армении : Автореферат ... канд. экон. наук /590/ / Р. М. Мирзоян, ЕГУ. Ереванский государственный университет. Ереван, Б. и., 1969.


== Ծանոթագրություններ ==
Զխեկ

Զխեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Չերվոնայա Զիրկա (գյուղ, Վելիկոնովոսյոլկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չերվոնայա ԶիրկաՉերվոնայա Զիրկա (ուկրաիներեն՝ Червона Зірка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վելիկոնովոսյոլկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնայա Զիրկա գյուղում բնակվում էր 154 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աստերոիդների ցանկ (33901-34000)

Աստերոիդների ցանկ (33801-33900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (34001-34100)
 Աստերոիդների ցանկ (33801-33900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (34001-34100)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (30001)-(35000)»։ www.minorplanetcenter.net
Դերմա

Դերմա (լատ.՝ dermis, от հուն․՝ δέρμα — կաշի), ողնաշարավոր կենդանիների և մարդու մաշկի մի մասը, որը գտնվում է էպիդերմիսի և ստորին օրգանների միջև, որոնց հետ դերման քիչ թե շատ շարժունակ է կապված ենթամաշկային շարակցական հյուսվածքի հետ, հաճախ կապված է ճարպերի հետ։.


== Դերմայի կառուցվածքը ==
Դերմիսը տեղակայված է ենթամաշկային ճարպային հյուսվածքի (մաշկի ամենախորը շերտը) և էպիդերմիսի (մաշկի արտաքին շերտ) միջև։  Էպիդերմիսից այն բաժանվում է թաղանթով։ Կատարում է հիմնականում տրոֆիկ և օժանդակ գործառույթներ, ինչը որոշում է մանրաթելերի և մազանոթների առատությունը։


=== Նվազ շերտ ===
Կտրվածքի վրա այն ներկայացված է էպիդերմիս թափանցող խորը խմբերով։  Նվազ շերտը առաջանում է չամրացած թելքավոր շարակցական հյուսվածքով։ Գերակշռում են ֆիբրոբլաստները և ֆիբրոցիտները, մակրոֆագեր և կայմ բջիջներ (հյուսվածքների բազոֆիլներ),Т-լիմֆոցիտներ։
նվազող շերտի շնորհիվ էպիդերմիսի հետ դերմիսի շփման տարածքը զգալիորեն մեծանում է, որը մազանոթների առատությամբ նպաստում է նրա տրոֆիկին։ Մակրոֆագների, հյուսվածքային բազոֆիլների և իմունային անբավարար այլ բջիջների մեծ քանակությունը հնարավորություն է տալիս իրականացնել իմունային համակարգի պաշտպանիչ ֆունկցիան։
Կախված մաշկի հաստությունից, շերտի խտությունը կարող է տարբեր լինել։


=== Ցանցավոր շերտ ===
Ցանցավոր շերտը ձևավորվում է խիտ թելքավոր չձևավորված շարակցական հյուսվածքով և կազմում է դերմիսի հիմնական մասը։ Այն ունի ամենահզոր կոլագենի մանրաթելերը կազմելով ցանց (կապանք) և կատարում է հիմնականում օժանդակ գործառույթ։ Տարածությունը մանրաթելերի միջև լցված է ամորֆ նյութով, որը սինթեզվում է պարզեցված ֆիբրոցիտներով։ Դրանք կապված են կոլագենային մանրաթելերի ինտեգրացիաների հետ, իսկ այլ ֆիբրոցիտների հետ սեփական ելուստների օգնությամբ։ Ֆիզիկական ակտիվության բարձրացումը խթանում էլ միջբջջային նյութի սինթեզը։


== Հիպոդերմ ==
Այն երբեմն անվանում են նաև ենթամաշկային ճարպային հյուսվածք։ Այն գտնվում է անմիջապես դերմիսի տակ, համեմատաբար շարժուն է։ Ձևավոևվում է ճարպային հյուսվածքի հետ։ Ճարպային հյուսվածքը թույլ է տալիս հիպոդերմիսին պահել սննդանյութեր և ջուր, ինչպես նաև մասնակցել ջերմակարգավորմանը։


== Տես նաև ==
Մաշկ


== Գրականություն ==
Дерма // Дебитор — Евкалипт. — М. : Советская энциклопедия, 1972. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 8).


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնայա Զվեզդա (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնայա ԶվեզդաԿրասնայա Զվեզդա (ռուս.՝ Красная Звезда), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կարտոֆիլի պյուրե

Կարտոֆիլի խյուս կամ կարտոֆիլի պյուրե (ֆր.՝ Purée), փափկացրած զանգված կարտոֆիլից։ Կարտոֆիլի խյուսը, սովորաբար օգտագործվում  է որպես խավարտ, սակայն, իր հերթին կարող է նաև օգտագործվել որպես բաղադրիչ այլ ուտելիքների պատրաստման ժամանակ։  
Պարզապես մանրացված (փափկեցրած, քերած) եփած կարտոֆիլը կարտոֆիլի խյուս սխալ է անվանել։ Ամբողճական ուտեստը կարելի է ստանալ կարտոֆիլի մեջ լրացուցիչ բաղադրիչներ ավելացնելով, դա կարող է լինել՝ կաթ, ինչպես նաև կարագ, երբեմն՝ ձու։ 
Պատրասման համար կարտոֆիլը եփում են, այնուհետև տաք-տաք փափկեցնում և դարձնում համասեռ զանգված։
Բացի այդ, կարտոֆիլի խյուսի մեջ կարող են ավելացնել բաղադրիչներ, որոնք չեն դառնում համասեռ զանգված խյուսի հետ (ինչպիսիք են բեկոնը, տապակած սոխը, պղպեղի կտորներ), սակայն արժի նկատել, որ  դրանք արդեն ինքնուրույն ուտեստներ կլինեն, կարտոֆիլի մաքուր խյուս չեն հանդիսանա։ 
Գոյություն ունի նաև կարտոֆիլի լուծվող խյուս. կարտոֆիլային չոր փոշիներ, որոնց ավելացնում են ջուր կամ կաթ։ Կարտոֆիլը փափկեցնելու համար օգտագործում են   կարտոֆիլի տապակիչ։

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Пюре // Краткая энциклопедия домашнего хозяйства / под ред. А. И. Ревина. — М.: Советская энциклопедия, 1960. — Т. 2. — С. 508. — 770 с.
Պլավիլա

Պլավիլա (ֆր.՝ Plavilla), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 113 մարդ, բնակչության խտությունը` 9.11 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.4 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 640 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 170 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 37 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 92 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 74-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,4 %։ 74 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 73 անձ (28 տղամարդ և 45 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (1 տղամարդ և 0 կին)։ 18 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
(2030) Բելյաև

(2030) Բելյաև (անգլ.՝ Belyaev), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1969 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,247051 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0354 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4587 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1230,32 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292607 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,58° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2030) Բելյայեվ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արման Դարչինյան

Արման Դարչինյան (ապրիլի 30, 1994(1994-04-30), Վանաձոր, Հայաստան), հայ բռնցքամարտիկ։


== Կենսագրություն ==
Արման Դարչինյանը ծնվել է 1994 թվականի ապրիլի 30-ին Վանաձորում։ Պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի թեթևագույն քաշային կարգում աշխարհի նախկին բացարձակ չեմպիոն Վիկ Դարչինյանի եղբոր որդին է։ Արման Դարչինյանը բռնցքամարտով զբաղվում է 10 տարեկանից։ Եղել է Հայաստանի 7-ակի չեմպիոն, 2018 թվականի աշխարհի գավաթի խաղարկության բրոնզե մեդալակիր։ 2019 թվականի աշխարհի առաջնությունում զբաղեցրել է 5-րդ տեղը։
2019 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Լոս Անջելեսում առաջին մենամարտն է անցկացրել բռնցքամարտի երեկոյի պրոֆեսիոնալ ռինգում։ Նորամուտը նշել է ԱՄՆ-ում հաղթանակով՝ 4 ռաունդանոց մենամարտի երկրորդ ռաունդում նոկաուտի ենթարկելով ամերիկացի Քենդել Մեյես-Թեյլորին։ Տոկիո 2020-ի ուղեգիրը նվաճել է 2021 թվականի հունիսի 4-10 Փարիզում անցկացված օլիմպիական վարկանիշային մրցաշարում՝ դառնալով բրոնզե մեդալակիր։
Տոկիո 2020-ի մասնակից է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արման Դարչինյանը հաղթանակով մեկնարկեց աշխարհի առաջնությունում
Տիպ 56

Տիպ 56, չինական ավտոմատ, Կալաշնիկովի ինքնաձիգի լիցենզավորված պատճենը։


== Պատմություն ==

Տիպ 56 ինքնաձիգը Չինաստանի ժողովրդական-ազատագրական բանակի սպառազինության մեջ ընդգրկվել է 1956 թվականին համանուն կարաբինի հետ միասին, որը Սիմոնովի ինքնալիցքավորվող կարաբինի տարբերակ է։ Մինչև 1973 թվականն արտադրվել է 66 գործարանում, ապա թողարկումը շարունակել է Norinco ընկերությունը։ 1980-ական թվականների սկզբին սկսվել է ՉԺԱԲ-ի աստիճանական վերազինումը Տիպ 81 ինքնաձիգով, որը նույնպես Կալաշնիկովի ինքնաձիգի տարբերակն է։ Սակայն Norinco ընկերությունը շարունակել է Տիպ 56 ինքնաձիգի արտադրությունն արտահանման նպատակներով։
Իրանում Defense Industries Organization ընկերությունը 1980-ական թվականների վերջին ձեռնարկել է KL-7,62 ինքնաձիգների արտադրությունը, որը Տիպ 56 ինքնաձիգի չարտոնագրված տարբերակն է։ Առաջին թողարկումների ինքնաձիգները չեն տարբերվել չինականներից, սակայն հետագայում փայտե դետալները փոխարինվել են պլաստիկով, ինչը հանգեցրել է ինքնաձիգի չափերի ու զանգվածային չափանիշների փոփոխության։


== Նկարագրություն ==
Տիպ 56 ինքնաձիգն ընդհանուր առմամբ նման է Կալաշնիկովի ինքնաձիգին, բացառությամբ չհանվող ասեղնավոր եռակողմ սվինի, որը երթի ժամանակ ծալվում է ներքև-հետ։ Վաղ թողարկման ինքնաձիգների մոտ բացակայել է փողի ակոսների, գազախցիկի ու փակաղակային խմբի քրոմապատումը, ինչը նվազեցրել է տվյալ դետալների դիմացկունությունը։ Ընդհանուր առմամբ տվյալ զենքի արտադրության որակը, ինչպես չինական բոլոր զենքերի դեպքում, եղել է ոչ բարձր և զիջել է խորհրդային զենքերին։


== Տարբերակներ ==

Type 56 – բազային տարբերակ ֆիքսված փայտե կոթով,
Type 56-1 – պահեստային մետաղե ոթով տարբերակ (ԱԿՍ-ի պատճեն),
Type 56-2 – Type 56-1 ինքնաձիգի կատարելագործված տաբերակ արտահանման համար, որը դրանից տարբերվում է սվինի բացակայությամբ և ծալովի կոթով, որը նման է Տիպ 81-ի կոթին,
Type 56C (QBZ56C) – Type 56-2 ինքնաձիգի տարբերակ 280 մմ երկարությամբ փողով, որը նախատեսված է Չինաստանի ռազմածովային նավատորմի, ինչպես նաև հատուկ ստորաբաժանումների սպառազինման համար,
Type 56S (Sporter) – ինքնալից տարբերակ (7,62×39 մմ փամփուշտներով) քաղաքացիական շուկայի համար,
Type 84S (Sporter) – ինքնալից տարբերակ (ՆԱՏՕ 5,56×45 մմ փամփուշտներով) քաղաքացիական շուկայի համար,
KL-7,62 – Տիպ 56-ի իրանական չարտոնագրված տարբերակ,
KLS – փիքսված կոթով տարբերակ,
KLF – ներքև-առաջ ծալվող կոթով տարբերակ,
KLT – կողքի ծալվող կոթով տարբերակ։


== Շահագործող երկրներ ==

		
		
		


== Ժողովրդական մշակույթում ==
Տիպ 56-ը ՉԺԱԲ Բժիշկ և Գրոհային դասերի հիմական ինքնաձիգն է Battlefield 2 խաղում։
Fallout խաղերի շարքում Տիպ 56-ին նման ինքնաձիգ առկա է ՉԺԱԲ-ի սպառազինությա մեջ մինչև Հայրենական մեծ պատերազմը։ Երրորդ մասում այն կոչվում է չինական ինքնաձիգ։
Ինքնաձիգն առկա է «7.62» խաղում, ընդ որում՝ այն ունի սվին-դանակ, որը հնարավոր չէ հանել, ինչպես ԱԿ ընտանիքի այլ ինքնաձիգների դեպքում։
Grand Theft Auto։ San Andreas-ում առկա է АК-47 անվանումով, ինչպես նաև Grand Theft Auto V-ում կա ինքնաձիգ, որն արդեն կոչվում է հենց type 56։
«Ռեմբո 4» ֆիլմում այս ինքնաձիգով զինված են Բիրմայի բանակ զինվորները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Sullivan, Roy F. New Rifle. // Infantry. — November-December 1974. — Vol. 64 — No. 6.


== Արտաքին հղումներ ==
Type 56 և KL-7.62 նկարագրությունը weapon.at.ua կայքում
Type 56 նկարագրությունը modernfirearms.net կայքում
Կուլեշովո (այլ կիրառումներ)

Կուլեշովո, կարող է վերաբերել՝

Կուլեշովո - գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում
Կուլեշովո - գյուղ Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Սուվորովսկի շրջանի կազմում
Սիգուրդ Ռոսթեդ

Սիգուրդ Ռոսթեդ (նորվ.՝ Sigurd Rosted, հուլիսի 22, 1994(1994-07-22), Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի ֆուտբոլիստ, Բրոնդբյու ՖԱ-ի և Նորվեգիայի հավաքականի պաշտպան։


== Կարիերան հավաքականում ==
Ռոսթեդն իր արհեստավարժ կարիերան սկսել է «Կյելսաս» ակումբի երրորդ դիվիզիոնում։ 2015 թվականի սկզբին Սիգուրդը տեղափոխվել է «Սարփսբորգ 08»։ Սեպտեմբերի 27-ին «Օդ ՖԱ»-ի դեմ կայացած խաղում նորամուտ է գրանցել Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնության շրջանակներում։ 2016 թվականի ապրիլի 24-ին «Մոլդե ՖԱ»-ի դեմ կայացած խաղում Ռոսթեդը խփել է իր առաջին գոլը «Սարփսբորգ 08»-ի կազմում։ 2018 թվականին Սիգուրդը տեղափոխվել է բելգիական «Գենտ ՖԱ»։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 1,3 մլն եվրո։ «Անտվերպեն ՖԱ»-ի դեմ խաղում նա նորամուտ է գրանցել Բելգիայի ֆուտբոլի առաջնության շրջանակներում։


== Համաշխարհային կարիերան ==
2018 թվականի մարտի 26-ին Ալբանիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Ռոսթեդը նորամուտ է գրանցել Նորվեգիայի հավաքականի կազմից՝ երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Մարտին Լինեսին։ Նույն խաղում նա խփել է իր առաջին գոլը՝ ազգային հավաքականի կազմում։


=== Նորվեգիայի հավաքականում խփած գոլերը ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը «Բրոնդբյու ՖԱ» կայքում Archived 2021-04-18 at the Wayback Machine.
Մեկ օր (ֆիլմ)

Մեկ օր  (անգլ.՝ One day), 2011 թվականի ամերիկյան մելոդրամա այն մասին, թե ինչպես տարիների ընթացքում պահպանել մտերմիկ հարաբերություններ։


== Սյուժե ==
Դեկստերն ու Էմման՝ Էդինբուրգյան համալսարանի շրջանավարտները, ծանոթանում են ավարտական երեկոյի ժամանակ՝ 1988 թվականի հուլիսի 15-ին՝ Սուրբ Սոիտինի օրը։ Թվում է՝ նրանց միջև չեն զարգանում ռոմանտիկ հարաբերություններ, սակայն հետագայում նրանք մնում են ընկերներ։
Ֆիլմում պատկերված է Դեկստերի ու Էմմայի կյանքը հուլիսի 15-ին 23 տարվա ընթացքում։ Շուրջ 20 տարվա ընթացքում նրանք գրեթե ամեն տարի հանդիպում են հուլիսի 15-ին, սակայն այդպես էլ կամ իրենք իրենց չեն խոստովանում, որ սիրահարված են, կամ էլ բարձրաձայն չեն արտահայտվում։
Դեկստերն աշխատանքի է անցնում հեռուստատեսությունում, դառնում հաղորդավար, սակայն ժամանակի ընթացքում նույն աշխատանքը նրան ձանձրացնում է։ Ալկոհոլի հետ ունեցած խնդիրների պատճառով Դեկստերը կորցում է աշխատանքը, որից հետո սկսում է աշխատել իր նախկին համակուրսեցու ռեստորանում որպես խոհանոցի հասարակ աշխատող։
Համալսարանն ավարտելուց հետո Էմման երազում է դառնալ գրող, սակայն սկզբնական շրջանում մեքսիկական խորտկարանում աշխատում է որպես մատուցողուհի։ Մի քանի տարի անց նա դառնում է ուսուցչուհի։
Այն ժամանակ, երբ Դեկստերն ամուսնանում է, Էմման ստանում է կանխավճար գիրք գրելու համար։ Դեկստերի ամուսնալուծության ժամանակ Էմման արդեն հայտնի գրող է, ապրում է սեփական բնակարանում, հանդիպում է մի երաժիշտի հետ։
Դեկստերը հյուր է գնում Էմմային։ Վերջինս ուզում է նրան ծանոթացնել իր փեսացուի հետ, սակայն Դեկստերը ճանապարհի կեսին հրաժեշտ է տալիս ու հեռանում։ Էմման վազում է նրա հետևից ու համբուրում։
Մոտ մեկ տարի անց Դեկստերն ու Էմման ամուսնանում են, սակայն երկու տարի անց Էմման վրաերթի է ենթարկվում ու մահանում։ Կնոջ մահից հետո Դեկստերը կրկին տարվում է ալկոհոլով։ Դեկստերը հարցին, թե ինչպես ապրել այդ ամենից հետո, նրա հայրը պատասխանում է. «Ապրիր այնպես, կարծես թե նա դեռ կենդանի է։ Քո մոր մահից հետո ես այդպես էլ ապրում եմ»։


== Դերերում ==
Էն Հեթուեյ - Էմմա Մորլի
Ջիմ Սթարջես - Դեկստեր Մեյհյու
Ռեյֆ Սպոլ - Յան
Պատրիշա Կլարկսոն - Էլիսոն Մեյհյու
Ռոմոլա Գարայ - Սիլվի Կոուպ
Ջոդի Ուիտակեր - Թիլի
Ջորջիա Քինգ - Սյուկի
Նատալի Հալամ - Յանի կինը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի պաշտոնական կայքը
Էն Հեթուեյը ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ
Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայան

Ստամբուլի Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայան (թուրքերեն՝ İstanbul Atatürk Havalimanı; IATA: ISL, ICAO: LTBA), միջազգային օդանավակայան Ստամբուլում։ Օդանավակայանը խոշորագույնն է Թուրքիայում։ Գտնվում է Ստամբուլի եվրոպական հատվածում՝ Մարմարա ծովի ափին։ 1980 թվականից կրում է Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի անունը։ Այն իր ծանրաբեռնվածությամբ 4-րդն է Եվրոպայում և 13-րդը՝ աշխարհում։ Այսպես, 2014 թվականին օդանավակայանի ծառայություններից օգտվել է մոտ 56,954,790 մարդ։ Ծանրաբեռնվածության հետ կապված, բացի Սաբիհա Գյոքչենի անվան միջազգային օդանավակայանից, կառուցվել է նաև երրորդ օդանավակայանը։ 2000 թվականից օդանավակայանի ղեկավարմամբ զբաղվում է TAV Airports (Tepe-Akfen-Ventures) ընկերությունը, որը 600 միլիոն դոլար գումար է ներդրել օդանավակայանի բարեկարգման համար։ Օդանավակայանը համարվում է Turkish Airlines-ի տեղակայման գլխավայրը։ Օդանավակայանը բացվել է 1912 թվականին։ Օդանավակայանում է գտնվում Ստամբուլի մետրոպոլիտենի կայարաններից մեկը։


== Վիճակագրություն ==

See source Wikidata query and sources.


== Արտաքին հղումներ ==
Օդանավակայանի պաշտոնական կայք էջ Archived 2017-01-10 at the Wayback Machine. (անգլերեն)
Գեղեցիկ ձեռքեր

«Գեղեցիկ ձեռքեր» (իտալերեն՝ «La Bella Mano»), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1875 թվականին։


== Պատմություն ==
Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին իր նամակներից մեկում պարզաբանել է, որ նկարի անվանումը վերցրել է բանաստեղծ Ջուստո դե Կոնտիի 1440 թվականի բանաստեղծությունների ժողովածուից։ Նկարում պատկերված է սիրո աստվածուհի Վեներան, որը լվանում է ձեռքերը, և կարմիր թևերով երկու հրեշտակներ, որոնք պահում են սկուտեղը և սրբիչը։ Գլխավոր հերոսուհու բնորդ ծառայել է Ալեքսա Ուայլդինգը, իսկ սկուտեղ պահող հրեշտակի պատկերման համար հավանաբար կեցվածք է ընդունել Մեյ Մորիսը՝ Ուիլյամ Մորիսի դուստրը և Ջեյն Մորիսը։ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի արվեստի մասին իր գրքում Ալիսիա Քրեյգ Դեքսոնը նշում է նկարի դետալներում սիմվոլիզմի կիրառման մասին. հիրիկը և կիտրոնի ծառը համարվում են Աստվածածնի խորհրդանշանները, վարդը՝ ինչպես Աստվածածնի, այնպես էլ Վեներայի, սիրո աստավածուհու ատրիբուտ է համարվել խեցին, որի ձևով նկարում պատկերված է սկուտեղը։ Ձեռքերը լվանալու գործընթացն ինքը խորհրդանշում է մաքրություն և անմեղություն։ Գլխավոր հերոսուհու գլխին սրբապատկերի լուսապսակի տպավորություն է ստեղծում հայելին, որը գտնվում է նրա հետևում, իսկ հայելին արտացոլում է ննջարանի օթոց։
Ինչպես իր շատ այլ աշխատանքների դեպքում, Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտին գրել է նկարն ուղեկցող սոնետ։ «Գեղեցիկ ձեռքերը» երկու աշխատանքներից մեկն է («Պրոզերպինայի» հետ), որի համար հեղինակն սկզբում գրել է իտալերեն սոնետ, ապա թարգմանել այն անգլերեն։
1875 թվականի ապրիլին Ռոսսետտին ավարտել է նկարի մատիտով էսքիզը, իսկ բուն նկարի աշխատանքներն ավարտել է ենթադրաբար մինչև հուլիսի 20-ը։ Նկարը գտնվել է նկարչի արվեստանոցում մինչև 1875 թվականի սեպտեմբերին վաճառքը։ Նկարը գնել է Մյուրեյ Մարքսը 1050£-ով։ Այժմ նկարը գտնվում է Դելավերի գեղարվեստի թանգարանի հավաքածուի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալայա Դոչ

Մալայա Դոչ (ուկրաիներեն՝ Мала Доч), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով Մալայա Դոչ գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ափ (ֆիլմ)

«Ափ» (ռուս.՝ «Берег»), խորհրդային գեղարվեստական երկսերիանոց ֆիլմ, որը նկարահանել են Ալեքսանդր Ալովը և Վլադիմիր Նաումովը Յուրի Բոնդարևի համանուն վեպի հիման վրա։ Ռեժիսորների վերջին համատեղ աշխատանքն է։
1985 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։


== Սյուժե ==
Խորհրդային գրող Վադիմ Նիկիտինը ժամանում է Համբուրգ, որտեղ վերջերս լույս է տեսել նրա վեպը։ Նիկիտինի հիշողության մեջ վերակենդանանում է 1945 թվականի Գերմանիան, երբ տեղի ին ունենում հաղթանակի համար վերջին հուսահատ մարտերը, երբ կարճ արձակուրդ էր փոքրիկ գերմանական Կյոնիգսդորֆ քաղաքում և նա սիրահարված էր երիտասարդ գերմանուհի Էմմային։ Քսանվեց տարի անց նրանք կրկին հանդիպում են բաժանման վայրում։


== Դերերում ==
Բորիս Շչերբակով – Վադիմ Նիկիտին
Նատալյա Բելոխվոստիկովա – Էմմա Հերբերտ
Բրունո Դիտրիխ – պարոն Դիցման
Բեռնհարդ Վիկկի – պարոն Վեբեր
Կոռնելյա Բոյե – Լոտա Տիտել
Վլադիմիր Գոստյուխին – սերժանտ Մեժենին
Վալերի Ստորոժիկ – լեյտենանտ Կնյաժկո
Միխայիլ Գոլուբովիչ – Գրանատուրով, գումարտակի հրամանատար
Վլադիմիր Զամանսկի – Զիկին
Անդրեյ Գուսև – Ուշատիկով
Արմեն Ջիգարխանյան – Պլատոն Պետրովիչ
Նատալյա Նաումովա – կակենապահի դուստրը
Ալբինա Մատվեևա  – Լիդա, Նիկիտինի կինը
Միխայիլ Բիչկով – Տատկին
Գեորգի Սկլյանսկի – ավագ լեյտենանտ Պեռլին
Նարտայ Բեգալին – էպիզոդ 
Վիկտոր Գայնով  – վռնդիչ բորդելում
Լեոնիդ Տրուտնև – էպիզոդ


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր՝  Ալեքսանդր Ալով, Վլադիմիր Նաումով
Սցենարիստ՝ Յուրի Բոնդարև, Ալեքսանդր Ալով, Վլադիմիր Նաումով
Օպերատոր՝ Վալենտին Ժելեզնյակով
Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսանդր Գոլդշտեյն
Նկարիչ՝ Եվգենի Չեռնյաև, Վլադիմիր Կիրս
Զգեստների նկարիչ՝ Լիդիա Նովի


== Փառատոներ և մրցանակներ ==
1984 - 17 համամիութենական կինոփառատոն (Կիև)՝ գեղարվեստական ֆիլմերի ծրագրում գլխավոր մրցանակ և դիպլոմ — «Ափ» ֆիլմ
1985 - ԽՍՀՄ պետական մրցանակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ափ» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
Энциклопедия кино
https://ruskino.ru/mov/1295 ruskino.ru Archived 2021-04-18 at the Wayback Machine.
Մատվեևկա (Յուգայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մատվեևկա (այլ կիրառումներ)Մատվեևկա (ռուս.՝ Матвеевка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յուգա գետի ձախ ափին՝ 3,2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է, ավազանի տարածքը 54,3 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ստորին Վիգա ակունքն է սկսած Վիգոզերսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020001312102000005096
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000509
Ավազանի կոդը - 02.02.00.013
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Օլգա Սադովսկայա

Օլգա Օսիպովնա Սադովսկայա (հունիսի 25 (հուլիսի 7), 1849, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 8, 1919(1919-12-08), Մոսկվա, Խորհրդային Ռուսաստան), ռուս դերասանուհի, Կայսերական թատրոնների վաստակավոր դերասանուհի (1911 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Օլգա Սադովսկայան (ծննդյամբ՝ Լազարևա) ծնվել է կայսերական թատերախմբի օպերային երգիչ Օսիպ Լազարևի ընտանիքում։ Նա հորից ժառանգել է երաժշտական-վոկալային տվյալները և հետաքրքրությունը ժողովրդական երգի հանդեպ։ От своей няни крепостной Евпраксии усвоила чистоту и красоту речи, её богатство, узнала старинный уклад жизни.
երիտասարդության տարիներին Օլգա Օսիպովնան պատրաստվում էր դառնալ դաշնակահարուհի և սովորում էր երգել։ Բայց 1867 թվականին նա պատահաբար ելույթ է ունեցել «Արտիստական խմբակի» ներկայացմանը «Ուրիշի խնջույքի խումարաթողին»։ Հենց դրանից հետո էլ նա գիտակցել է իր կոչումը բեմում։
Օլգա Սադովսկայան ամուսնացած է եղել դերասան Միխայիլ Պավլովիչ Սադովսկու հետ։ 1872 թվականի ապրիլի 23-ին (մայիսի 5-ին) ծնվել է նրանց դուստրը՝ ապագա դերասանուհի Ելիզավետա Սադովսկայան (բեմական անունը մոր կենդանության օրոք՝ Սադովսկայա-2-րդ)։ 1874 թվականի օգոստոսի 21-ին ծնվել է նրանց որդին՝ ապագա դերասան Պրով Սադովսկի կրտսերը։ 1878 թվականին ծնվել է Միխայիլ Միխայլովիչ Սադովսկին (ավագ).
Օլգա Օսիպովնա Սադովսկայան մահացել է 1919 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Մոսկվայում։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Դերեր թատրոնում ===
1867 թվական — «Ուրիշի խնջույքի խումարաթողին» Ա. Ն. Օստրովսկի, Նաստասյա Պանկրատիևնա


==== Փոքր թատրոն ====
1879 թվական — Ա. Ն. Օստրովսկու «Աշխույժ վայրում»  — Եվգենիա
1879 թվական — Ա. Ն. Օստրովսկու «Ամպրոպ» — Վարվարա
1879 թվական — Ա. Ն. Օստրովսկու «Հին ընկերն ավելի լավ է, քան երկու նորը» — Գուշչինա


== Ծանոթագրություններ ==
Զինվորի պատմությունը (ֆիլմ)

«Զինվորի պատմությունը» (անգլ.՝ A Soldier’s Story, ԽՍՀՄ կինովարձույթում առավել հայտնի «Զինվորական պատմություն»), գեղարվեստական ֆիլմ, որի ռեժիսորը Նորման Ջուիսոնն է։ Ֆիլմը նկարահանվել է 1984 թվականին։ Պիեսը էկրանավորվել է Չ. Ֆուլլերի կողմից։


== Սյուժե ==
Գործողությունները կատարվում են 1944 թվականին։ Լուիզիանայում գտնվող ամերիկյան զինվորական բազայում արտակարգ դեպք է տեղի ունենում. գնդակահարվում է աֆրոամերիկացի սերժանտ Ուոտերսը։ Կապիտան Դրենպորտի սպանության հետաքննության վարումը հանձնարարվում է սևամորթ իրավաբանին։ Սպիտակ սպաները և սևամորթ զինվորները ցնցված էին այդ որոշումից, նրանցից շատերը երբեք չէին հանդիպել սևամորթ սերժանտի։ Անցնելով հարցաքննության՝ Դևենպորտը արագ հասկանում է, որ ճշմարտության փնտրտուքներում հույս դնել չի կարելի…


== Դերերում ==
Հ. Ռոլինզ՝ կապիտան Դևենպորտ
Ա. Սիզար՝ սերժանտ Ուոտերս
Ա. Էվանս՝ շարքային Ուիլկի
Դ. Ալան Գրիր՝ կապրալ Կոբբ
Դ. Հարիս՝ շարքային Սմոլլզ
Դ. Լիպսկոմ՝ կապիտան Թեյլոր
Լ. Ռայլի՝ Սի-Ջեյ Մեմֆիս
Ռ. Թուսենդ՝ կապրալ Էլլիս
Դենզել Վաշինգտոն՝ շարքային Պիտերոսոն
Ուիլյամ Ալլեն Յանգ՝ շարքային Հենսոն
Պ. Լաբելլ՝ Մեծն Մերի


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
1984 — Տարվա լավագույն ֆիլմերի տասնյակում է հայտնվել ԱՄՆ կինոքննադատների ազգային խորհրդի վարկածով։
1985 —  Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնում արժանացել է ոսկե մրցանակի։
1985 — երեք անվանակարգերում արժանացել է «Օսկար» մրցանակի. լավագույն ֆիլմ (Նորման Ջուիսոն, Ռոնալդ Շվերի, Պատրիկ Պալմեր), երկրորդ պլանի լավագույն դերասան (Ադոլֆ Սիզար), լավագույն ադապտացիայի ենթարկված սցենար (Չարլզ Ֆուլլեր)։
1985 — «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի արժանացել է երեք անվանակարգերում. լավագույն ֆիլմ՝ դրամա, երկրորդ պլանի լավագույն դերասան (Ադոլֆ Սիզար), լավագույն սցենար (Չարլզ Ֆուլլեր)։
1985 — «ԱՄՆ ռեժիսորների գիլդիա» մրցանակում ստացել է անվանակարգ՝ լավագույն ռեժիսորի ֆիլմի համար (Նորման Ջուիսոն)։
1985 — «ԱՄՆ սցենարիստների գիլդիա» մրցանակում ստացել է անվանակարգ՝ լավագույն սցենարի համար (Չարլզ Ֆուլլեր)։
1985 —Էդգար Ալլան Պոյի մրցանակում ստացել է անվանակարգ՝ լավագույն ֆիլմի համար (Չարլզ Ֆուլլեր)։


== Արտաքին հղումներ ==
«История солдата»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
««История солдата»»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում:
«История солдата» на сайте Box Office Mojo
Սուրբ Գևորգի նեղուց

Սուրբ Գևորգի նեղուց (անգլ.՝ St George's Channel, վալլիերեն՝ Sianel San Siôr, իռլանդերեն՝ Muir Bhreatan), Ատլանտյան օվկիանոսի Իռլանդական և Կելտական ծովերը միմյանց կապող նեղուց։ Երկարությունը 154 կիլոմետր է, լայնությունը՝ 75 կմ, առավելագույն խորությունը՝ 82 մետր։
Պատմականորեն Սուրբ Գևորգի նեղուց անվանումը փոփոխակի գործածվել է "Իռլանդական ծով" կամ "Իռլանդական նեղուց" անվանումների հետ մեկտեղ՝ նշելու համար Իռլանդիայից արևմուտք և Ուելսից արևելք ընկած ջրային տարածքները։


== Անվանումը ==
Նեղուցի անվանումն առնչվում է XIV դարում գրի առնված մի ավանդազրույցի, ըստ որի՝ սուրբ Գևորրգը Բյուզանդիայից ճամփորդել է Հռոմեական Բրիտանիա և այդ ժամանակ հատել է նեղուցը, որը հետագայում կոչվել է նրա անունով։
Սուրբ Գևորգի անունով նեղուցն առաջին անգամ հիշատակվել է 1578 թվականին անգլիացի ծովագնաց Մարտին Ֆրոբիշերի երկրորդ ճանապարհորդության հաշվետվությունում։


== Բնությունը ==
Նեղուցի ջրերի մաքրությունն ու կերի առատությունն այստեղ են գրավում օվկիանոսային խոշոր կենդանիների՝ դելֆինների, հսկա շնաձկների, ծովային խոզերի:Հանդիպում են նաև ծովային կրիաներ, ծովակատուներ, օմարներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Երկուսը և մեկը

«Երկուսը և մեկը» (ռուս.՝ «Двое и одна»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Էդուարդ Գավրիլովը Գալինա Շչերբակովայի «Քեռի Խլորը և Կորյակինը» պատմվածքի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Գնացքի տակ ընկած կնոջ անհեթեթ մահը միավորում է ֆիլմի երեք հերոսներին՝ նրա որբ մնացած դուստր Օլգային, փոքր կոոպերատիվ թերթի լուսանկարիչ Վսեվոլոդ Ֆրոլովին, որի հետ Վալենտինան ծանոթացել էր մահից մի քանի շաբաթ առաջ, և Անդրեյ Կորյակինին՝ աղջկա հորը և  Վալենտինայի նախկին ամուսնուն, որը երբեք չի տեսել իր դստերը, այլ միայն ալիմենտ է վճարել և ընդհանրապես չի հետաքրքրվել նրա կյանքով։
Վեցամյա խելամիտ և ինքնուրույն Օլյան համաձայն է «Խլորին» (թլվատության պատճառով նա այդպես աղավաղված է արտասանում Վսեվոլոդի ազգանունը) համարել իր հայրը, քանի որ նա և Վալենտինան արդեն որոշել էին ամուսնանալ և խանութում նոր բազմոց էին պատվիրել։ Մոր հուղարկավորության ժամանակ Օլյային տանում են ապրելու Վսեվոլոդի մոտ՝ ասելով, որ մայրը գործուղման մեջ է։ Այնուամենայնիվ, Ֆրոլովի հարևանը պատմում է, թե իրականում ինչ է պատահել մոր հետ՝ հավատալով, որ սխալ է ճշմարտությունը թաքցնել երեխայից։

«Չհասցրիք ամուսնանալ, բայց արդեն այրի եք դարձել…»
Շուտով գալիս է Օլյայի հայրը՝ Անդրեյ Կորյակինը։ Աղջիկը կարծում է, որ անծանոթ տղամարդը իրեն կտանի իր մոտ և խնդրում է հեռանալ։ Բայց Ֆրոլովի հանկարծակի ուղևորությունը մեկ այլ քաղաք օգնում է Օլային և Կորյակինին ընկերանալ, և Վսեվոլոդի վերադարձից հետո նա այլևս չի թողնում հեռանալ իր երկու հայրերից ոչ մեկին։


== Դերերում ==
Գեորգի Բուրկով – Վսեվոլոդ Իվանովիչ Ֆրոլով (Քեռի Խլոր), «Вперёд» թերթի ֆոտոլրագրող
Մաշա Կոմարինսկայա – Օլյա Կորյակինա
Ելենա Մայորովա – Վալենտինա, Օլյայի մայրը
Յուրի Աստաֆիև – Անդրեյ Կորյակին, Օլյայի հայրը
Նադեժդա Ֆեդոսովա – պառավ Մաշա
Վադիմ Զախարչենկո – Լապկին, թերթի խմբագիր
Յուրի Բելով – գերեզմանատան աշխատող
Աննա Ֆրոլովցևա – Ֆրոլովի գործընկերը
Մարիա Վինոգրադովա – Ֆրոլովի հարևանուհին
Յուրի Սարանցև – Վալենտինայի ազգականը
Վերա Պետրովա – ազգական
Նատալյա Խորոխորինա – Ռիտա, Կորյակինի հարևանը հանրակացարանում 
Վիկտոր Ֆիլիպով – էպիզոդ


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Գալինա Շչերբակովա
Ռեժիսոր՝ Էդուարդ Գավրիլով
Օպերատոր՝ Իննա Զարաֆյան
Նկարիչ՝ Եվգենի Շտապենկո
Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Լվովսկի
Հնչյունային օպերատոր՝ Ալեքսանդր Նեյման
Դիրիժոր՝ Էմին Խաչատրյան
Մոնտաժող՝ Թամարա Կրիվոշեինա


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ֆիլմը նկարահանվել Է Մոսկվայի թաղամասերից մեկում և Սխոդնյա քաղաքում (ներկայում այն Խիմկի միկրոշրջանն Հոկտեմբերյան երկաթուղու մոտ)։
Ֆիլմի սկզբում ցուցադրվում են «Բրեմենյան երաժիշտների հետքերով» և «Տուն ընձառյուծի համար» մուլտֆիլմերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքիի հղումներ ==
«Երկուսը և մեկը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Դյուրտյուլի (այլ կիրառումներ)

Դյուրտյուլի, կարող է վերաբերել՝

Դյուրտյուլի - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Դյուրտյուլի - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
Դյուրտյուլի - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Դյուրտյուլի - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Էսկիմոսական համբույր

Էսկիմոսական համբույր, ժամանակակից արևմտյան մշակույթի մեջ գործողություն, որը նման է էսկիմոսյան ավանդական կունիկի ողջույնին։ Կունիկը ջերմության արտահայտության ձև է՝ սովորաբար մեկ ընտանիքի անդամների կամ սիրահարների միջև։ Մասնակիցներից մեկը քիթը և վերին շրթունքը հպում է երկրորդի մաշկին (սովորաբար ճակատին կամ թշերին) և շնչում է օդը՝ քաշելով նրա մաշկն ու մազերը։


== Պատմություն ==
Կա կարծիք, որ այս ավանդույթն էսկիմոսների մոտ առաջացել է այն պատճառով, որ նրանց շուրթերը սովորական համբույրի ժամանակ սաստիկ ցրտի պատճառով սառչում են։ Իրականում այս գործողությունը չունի էրոտիկ իմաստ, այլ բարեկամական ողջույնի ձև է մտերիմ մարդկանց մոտ, որոնց հանդիպման ժամանակ բաց է լինում միայն քիթն ու աչքերը։
Երբ առաջին արկտիկական հետազոտողներն առաջին անգամ տեսան այս գործողությունը, այն կոչեցին «էսկիմոսյան համբույր»։


== Արտահայտում ==
Էսկիմոսյան համբույրի առաջին պատկերավորումներից մեկը Ռոբերտ Ֆլաերթի «Նանուկը հյուսիսից» ֆիլմն է, որն առաջին վավերագրական և էթնոգրաֆիկ ֆիլմն է։ Հավանաբար այս ֆիլմի միջոցով էսկիմոսյան համբույրը հայտնի դարձավ ոչէսկիմոսներին։
Նմանատիպ ողջույներ կան նաև այլ ժողովուրդների մոտ։ Ուշագրավ է «հոնգի» ողջույնը, որն օգտագործվում է Նոր Զելանդիայի մաորի ցեղի մոտ։


== Տես նաև ==
Համբույր


== Ծանոթագրություններ ==
Այզոնե

Այզոնե (իտալերեն՝ Aisone), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 261 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 7 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 36 կմ²։ Փոստային ինդեկս՝ 12010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։
Այզոնեն սահմանակից է Դեմոնտե, Վալդիերի և Վինադիո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայում սեպտեմբերի առաջին կիրակի օրը նշվում է Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան տոնը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ
Կոժիմ (քաղաքատիպ ավան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոժիմ (այլ կիրառումներ)Կոժիմ (ռուս.՝ Кожым), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Ինտա քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆրանտիշեկ Ստուպկա

Ֆրանտիշեկ Ստուպկա (չեխ․՝ František Stupka, հունվարի 18, 1879(1879-01-18), Տեդրաժիցե, Hrádek - նոյեմբերի 24, 1965(1965-11-24), Պրահա, Չեխոսլովակիա), չեխ ջութակահար, դիրիժոր։ Չեխոսովակիայի վաստակավոր արտիստ (1954)։


== Կենսագրություն ==
1901 թվականին ավարտել է Պրահայի կոնսերվատորիան, եղել է Օտակար Շևչիկի և Միխայիլ Սերբուլովայի աշակերտը։ Նույն թվականին մեկնել է Օդեսա, որտեղ հանդես է եկել Իոսիֆ Պրիբիկի նվագախմբում։ 1902 թվականին դասավանդել է Օդեսայի կոնսերվատորիայում, 1913 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ Եղել է Օդեսայի կոնսերվատորիայի լարային քառյակի երկրորդ ջութակահարը։ Ղեկավարել է կոնսերվատորիայի նվագախումբը։ 

Վերադառնալով Չեխիա՝ մի քանի տասնամյակ եղել է Չեխիայի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի դիրիժոր, միաժամանակ՝ 1924-1931 թվականներին Պրահայի կոնսերվատորիայում դասավանդել է ալտ։ 1946-1956 թվականներին ղեկավարել է Մորավյան ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, միաժամանակ՝ 1947-1951 թվականներին՝ Բռնոյի Յանաչեկի անվան երաժշտական ակադեմիայի պրոֆեսոր։ Հայտնի է եղել որպես չեխական երաժշտության դասականների՝ Լեոշ Յանաչեկի, Բեդրժիխ Սմետանայի, Անտոնին Դվորժակի մեկնաբան։ 1928 թվականին Պրահայում անցկացվող բուլղարական երաժշտական փառատոնի ժամանակ ղեկավարել է Պանչո Վլադիգերովի «Վարդար» ռապսոդիայի պրեմիերան։
Պահպանվել են Սիմֆոնիա 8 (Դվորժակ) և Կոնցերտ թավջութակի և նվագախմբի համար (Դվորժակ) (մենակատար՝ Անդրե Նավառա) ստեղծագործությունները։


== Հիշատակ ==
Ստուպկայի անունով են կոչվում փողոցներ Պրահայում և Օլոմոցում (չեխ․՝ Stupkova)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Stručný životopis - sumavanet.cz
Dirigent František Stupka (1959) - youtube.com


== Աղբյուրներ ==
Příruční slovník naučný ČSAV, Praha 1967, IV. díl.
Պշիխաշխա

Պշիխաշխա (ռուս.՝ Пшихашха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պշեխա գետի աջ ափին՝ 130 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է, ավազանի տարածքը 54,5 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բելայա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 06020001112108100004762
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 108100476
Ավազանի կոդը - 06.02.00.011
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Դերևնյա Ռազեզդա Մակսյուտովո

Դերևնյա Ռազեզդա Մակսյուտովո (ռուս.՝ деревня разъезда Максютово, բաշկիրերեն՝ Мәҡсүт разъезы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 35 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հայկ Գևորգյան

Հայկ Գևորգյան (նոյեմբերի 25, 1967(1967-11-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), մասնավոր ձեռներեց, լրագրող, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր։ 2019 թվականի փետրվարի 6-ին դարձել է տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։


== Կենսագրություն ==
Հայկ Գևորգյանը ծնվել է Երևանում՝ 1967 թվականի նոյեմբերի 25-ին։
ԽՍՀՄ զինված ուժերում ծառայություն է իրականացրել 1985-1987 թվականներին։
1984-1985 թվականներին սովորել է Երևանի Կառլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի հաշվողական տեխնիկայի ֆակուլտետում։ 1987 թվականին սկսել է սովորել Երևանի Կառլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի Լենինականի մասնաճյուղի ավտոմատ կառավարման համակարգեր ֆակուլտետում, իսկ 1990 թվականին թողել է ուսումը և զբաղվել մասնավոր ձեռներեցությամբ։
1994-1996 թվականներին եղել է «Լրագիր» օրաթերթի թղթակից, իսկ 1996-1998 թվականներին շարունակել է զբաղվել մասնավոր ձեռներեցությամբ։ 1998-2018 թվականներին եղել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի թղթակից, լուսանկարիչ, տնտեսական մեկնաբան, իսկ 2013-2019 թվականներին՝ «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի հրատարակիչ «Դարեսկիզբ» ՍՊԸ-ի տնօրեն։


== Քաղաքական գործունեություն ==
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։


== Ընտանիք ==
Հայկ Գևորգյանը ամուսնացած է և ունի երկու զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գալվաներսար

Գալվաներսար, լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Գուգարաց լեռնաշղթայի արևմտյան ճյուղերից մեկում, Հայաստանի Թումանյանի շրջանի Ծաղկաշատ գյուղից հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը 2012մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Գառնա սյուր Էնժևր

Գառնա սյուր Էնժևր (ֆր.՝ Garnat-sur-Engièvre), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Ալյեի գավառի Մուլեն շրջանում։ Մտնում է Շևան կանտոնի կազմի մեջ։ 
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03120։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 727 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 438 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 326-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 112-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 74,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,2 %)։ 326 աշխատունակ բնակիչներից 303-ը աշխատում էին (174 տղամարդ և 129 կին), անաշխատանք էին 23-ը (7 տղամարդ և 16 կին)։ 112 անգործունակ մարդկանցից 22-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 48-ը թոշակառու, 42-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Գարնա սյուր Էնժևր» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-29-ին։ Վերցված է 2012-7-19 
«Գարնա սյուր Էնժևր» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Հաբել (Պաղինի իշխան)

Հաբել (11-րդ դար), հայ իշխան Բյուզանդիայում, Պաղին բերդի տերը, Արկնի բերդի իշխաններ Հարպիկի, Դավիթի, Լևոնի և Կոստանդինի հայրը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ. Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 18․
«Պատմութիւն Մատթէոսի Ուռհայեցւոյ», Երուսաղէմ, 1869, էջ 129, 146.
«Պատմութիւն հայոց», Միքայել Չամչյան, հտ. Բ, Վենէտիկ, 1785, էջ 951.
Գիլեյլի մզկիթ

Գիլեյլի մզկիթ (ադրբ.՝ Gileyli məscidi), 14-րդ դարի մզկիթ, որը գտնվում է Բաքվի Իչարի Շահար տարածքում։ Պատկանում է Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրին։


== Մզկիթի մասին ==

Գիլեյլի մզկիթը կառուցվել է 1309 թվականին Շիրվանշահերի ժամանակաշրջանում։ Մզկիթի մուտքի դուռի վրա կա տապանագիրը։ Տապանագրում գրված է, որ Չին մզկիթը կառուցվել է Ֆազլուլլահ Իմամ բին Օսման Շիրվվանիի կողմից։ Տապանագրում գրված է, որ մզկիթը վերականգնվել է 19-րդ դարում։ Մզկիթը վերանորոգվել է 2012 թվականին Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրի Կառավարումի կողմից։ Մզկիթը գտնվում է Շիրվանշահերի ապարանքների մոտ։ Մզկիթի շինարարությունը պատկանում է Շիրվան-Ապշերոնի ճարտարապետական դպրոցի։ Մզկիթը բաղկացած է պաշտամունքի ուղղանկյուն սրահից և փոքր միջանցքից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տես նաև ==
Իչարի Շահար (Բաքվի թաղամաս)
Ջումա մզկիթ (Բաքու)
Շիրվանշահերի ապարանքներ


== Ծանոթագրություններ ==
Տոռնո

Տոռնո  (իտալերեն՝ Torno), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1221 մարդ, խտությունը՝ 174 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22020։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Ձենո դի Մոնտանյա

Սան Ձենո դի Մոնտանյա (իտալերեն՝ San Zeno di Montagna), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վերոնա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1342 մարդ։ Խտությունը կազմում է 48 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 28 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 37010։ Հեռախոսային կոդ՝ 045։
Կոմունայի հովանավոր սուրբն է Սուրբ Զենոն Վերոնացին։ Տոնը նշվում է մայիսի 21-ին։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
(3884) Ալֆերով

(3884) Ալֆերով (անգլ.՝ Alferov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի մարտի 13-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,110797 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6822 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5394 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2004,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179637 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,16° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3884) Ալֆերով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (295701-295800)

Աստերոիդների ցանկ (295601-295700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (295801-295900)
 Աստերոիդների ցանկ (295601-295700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (295801-295900)
Ագուլիսի բարբառ

Ագուլիսի բարբառ, զոկերեն արևելյան՝ ում ճյուղի անտեղաշարժ բաղաձայնական՝ եռաստիճան համակարգ ունեցող բարբառ։ Խոսվել է Ագուլիսում և շրջակա բնակավայրերում։
Ձայնավորներն են՝ ա, է, ը, ի, օ, ու, â, ö, ու՛։ Կան երկբարբառացումներ։ Առկա է ձայնավորների ներդաշնակության երևույթը։ Բաղաձայնական (պայթականների ու կիսաշփականների) համակարգը՝ եռաշարք (գրաբարակերպ)։ Ետնալեզվային պայթականներն ունեն քմայնացած տարբերակներ։ Շեշտը՝ վերջընթեր վանկում։ Գոյականն ունի թվի, հոլովի, առկայացման կարգեր։ Հոգնակիակերտներն են՝ -ար/-äր, -նէր, -ք, -äտիք, -նäտիք ևն։ Հատկացուցիչը որոշիչ հոդ է ստանում։ Բացառականում՝ -ից, գործիականում՝ -ավ, ներգոյականում՝ ամ (նաև՝ -ում) վերջավորությունները։ Կա նաև բացառականի վերլուծական ձև։ Առկա է անձի ու իրի քերականական տարբերակում (կրող խնդրի հետ կապված)։ Օժանդակ բայը չունի անցյալի ձևեր։ Բայի անցյալի վերլուծական կաղապարում գործառում է նէլ օժանդակ բառը (բառ-մասնիկը)։ Անցյալ կատարյալը համադրական ձև չունի։ Անկատար դերբայը ձևավորված է -ամ մասնիկով։ Սահմանական ներկան կազմվում է անկատար դերբայով և օժանդակ բայով։ Ձայնավորասկիզբ բայերը ստանում են ն նախահավելվածը. նօտամ ըմ «ուտում եմ»։ Ունի յոթ հոլով, հինգ եղանակ։
Անցյալում այս բարբառով խոսողներին կոչել են զոկ, որից էլ բարբառի երկրորդ՝ զոկերեն անվանումը, որն այժմ գործածական չէ։


== Գրականություն ==
Ս. Սարգսյանց, Ագուլեցոց բարբառը (զոկերի լեզուն), մ. 1-2, Մոսկվա, 1883։
Հրաչյա Աճառյան, Քննություն Ագուլիսի բարբառի, Երևան, 1935։


== Ծանոթագրություններ ==
Չերչեյուրտ

Չերչեյուրտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կոմի կուսական անտառներ

Կոմի կուսական անտառներ (կոմի՝ Комилӧн вӧрзьӧдлытӧм вӧръяс), Կոմի հանրապետության բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ, որոնք տեղակայված են Հյուսիսային և Մերձբևեռային Ուրալների արևմտյան լանջերին։ Սա առաջին ռուսական բնության հուշարձանն է, որն ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Այն ներառում է դաշտավայրային և լեռնային տունդրա, որը Եվրոպայում պահպանված Բորեալ ժամանակաշրջանի (Հոլոցեն) առաջնային անտառներ են ընդարձակ ջրաճահճային համակարգով։ Եվրոպայի ամենամեծ՝ 32.800 կմ² տարածքով կուսական անտառներն են։
Կոմի կուսական անտառները պատկանում են ուրալյան տայգայի էկոհամակարգին։ Դրանք տեղակայված են Պեչորա-Իլիչյան արգելոցի և «Յուգիդ Վա» ազգային պարկի տարածքում։ Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկել է 1995 թվականին։ Անտառների արևմտյան մասը գտնվում է նախալեռնային գոտում, իսկ արևելյան մասը՝ լեռնային։ Անտառում մի քանի գետեր են հոսում։ Անտառային կենդանական աշխարհը (ֆաունան) ներառում է ավելի քան 200 տեսակի թռչուններ, ինչպես նաև ձկների և կաթնասուների շատ հազվագյուտ տեսակներ։ Անտառի ֆլորան ներկայացված է բույսերի հարյուրավոր տեսակներով, որոնց թվում կան հատուկ պահպանվող տեսակներ։


== Առկա սպառնալիքներ ==
«Յուգիդ Վա» ազգային պարկի տարածքում իրականացվում է ոսկու արդյունահանում՝ միջազգային և Ռուսաստանի օրենքների խախտմամբ։ Չնայած շրջակա միջավայրի պաշտպանության հանձնաժողովի որոշմանը (այս անօրինական գործունեության մեջ ներգրավված ընկերությունները պարտավոր են կասեցնել ազգային պարկում հանքախուզական աշխատանքները)՝ ոսկու հանքավայրերը շահագործվում են։
Կոմի Հանրապետության Գերագույն դատարանը ընդունել է, որ ազգային պարկի սահմանների տեղափոխելու մասին հանրապետության ղեկավարի որոշումը անօրինական է։ Համաձայն այդ որոշման՝ ոսկու արդյունահանման շրջանը հեռացված էր ինչպես ազգային պարկի տարածքից, այնպես էլ համաշխարհային ժառանգության վայրից։ Այնուամենայնիվ, հանրապետության ղեկավարների՝ Գայզերի և Գապլիկովի կողմից ձեռնարկված սահմանները տեղափոխելու փորձերը դեռ շարունակվում են, ինչը խստորեն դատապարտվում է ազգային և միջազգային բնապահպանական կազմակերպությունների կողմից։


== Գրականություն ==
Девственные леса Коми / Под ред. Таскаев, Анатолий Иванович. — М.: Дизайн. Информация. Картография, 2005. — 352 с. — 2000 экз. — ISBN 5-287-00262-9 (в пер.)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«UNESCO»  (չաշխատող հղում)
Девственные леса Коми на сайте Greenpeace
Объект Всемирного наследия ЮНЕСКО «Девственные леса Коми» на сайте Фонда «Охрана природного наследия»
Гринпис России: Комитет всемирного наследия отмечает угрозу российским объектам