Ուորդ Քանինգհեմ

Ուորդ Քանինգհեմ  (անգլ.՝ Ward Cunningham, մայիսի 26, 1949(1949-05-26), Միչիգան Սիթի (Ինդիանա), Լա-Պորտ շրջան, Ինդիանա, ԱՄՆ), ամերիկացի ծրագրավորող, Վիքի տեխնոլոգիաների գյուտարար  և  Ճկուն ծրագրային ապահովման համահեղինակ,  Նախագծման ձևանմուշների և «ծայրահեղ» ծրագրավորման ոլորտների առաջատարներից մեկը։  1994 թվականից նա սկսել է  WikiWikiWeb  կայքի  կոդավորելը  և այն տեղադրել է 1995 թվականի մարտի 25-ին  c2.com կայքում  (իր ծրագրակազմի խորհրդատուի կայքում)՝   որպես լրացում Portland  կաղապարի պահոց։ Նա «Վիքիի ուղի» գրքի և  ինտեգրված թեստերի գաղափարի հեղինակն է։
Քանինգհեմը WikiSym  գիտաժողովում հիմնականում  ներկայացրել  է երեք ձևանմուշներ, Վիքիի հետազոտությունների և պրակտիկայի առաջին շարքը, ինչպես նաև 2017 թվականի Վիքիմեդիա մշակողների գագաթնաժողովը։ 


== Կենսագրություն ==
Ուորդ Քանինգհեմը ծնվել է 1949 թվականի մայիսի 26-ին Ինդիանայի Միչիգան ​​քաղաքում։ Մանկությունն անցել է Ինդիանայի նահանգի Հայլենդ քաղաքում, հաճախել է տեղի ավագ դպրոցը։


=== Կրթություն ===
Ուորդ Քանինգհեմը 1978 թվականին  ավարտել է Ինդիանայի նահանգի Ուեսթ քաղաքի Փրդյուի համալսարանն և ստացել է բակալավրի աստիճանը՝ միջառարկայական ճարտարագիտություն (էլեկտրոտեխնիկա և ինֆորմատիկա) և համակարգչային գիտության մագիստրոսի կոչումը։


=== Գործունեություն ===
Ուորդ Քանինգհեմը իր կնոջ հետ Cunningham & Cunningham  ծրագրային ապահովման խորհրդատվական ընկերության  համահիմնադիրն են։ Նա զբաղեցրել է Wyatt Software ընկերության հետազոտությունների և զարգացման գծով տնօրենի, Tektronix համակարգչային հետազոտությունների լաբորատորիայում գլխավոր ինժեների պաշտոնները։ Նա նաև The Hillside Group ընկերության հիմնադիրն է  և հովանավորը,  զբաղեցրել  է «Ծրագրավորման  լեզուների ձևանմուշների» տնօրենի պաշտոնը։ Քանինգհեմը եղել է Smalltalk նախագծի անդամ։
2003 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2005 թվականի հոկտեմբեր ամիսը Քանինգհեմը Microsoft ընկերությունում աշխատել է "Patterns & Practices"  խմբում։ 2005 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2007 թվականի  մայիս ընկած ժամանակահատվածում նա զբաղեցրել է «Eclipse»  հիմնադրամում Committer Community Development զարգացման գծով տնօրենի պաշտոնը։ 2009 թվականի մայիսին նա միացել է AboutUs կազմակերպությանը՝ որպես գլխավոր  տեխնիկական տնօրեն։ 
2011 թվականի  մարտի 24-ին, Օրեգոնիան ամսագրում հրապարակվել էր, որ Քանինգհեմը հեռացել է AboutUs-ից  և միացել Վենետիկի լողափում գտնվող  CitizenGlobal ստարտափին, որպես տեխնոլոգիայի գլխավոր պատասխանատու և համաստեղծագործող ղեկավար (Co-Creation Czar)։ Այն մի նորաստեղծ ընկերություն  էր, որն աշխատում է ամբոխից ստացած տեսանյութերի բովանդակության վրա:Բայց նա դեռ մնում էր «խորհրդատու» AboutUs-ում։ Այնուհետև Քանինգհեմը լքել է  CitizenGlobal ստարտափը և  որպես ծրագրավորող աշխատում է New Relic ընկերությունում։


== Գաղափարներ և գյուտեր ==
Քանինգհեմը հայտնի է մի քանի լայնորեն տարածված գաղափարներով, որոնք նա ստեղծել և զարգացրել է։ Դրանցից ամենահայտնին է Վիքին և բազմաթիվ գաղափարներ ծրագրային ապահովման ձևավորման բնագավառում, որոնք հանրաճանաչ են դարձել Չորսի բանդայի (GoF - Gang of Four) կողմից։ Նրան է պատկանում Cunningham & Cunningham Inc. խորհրդատվական ընկերությունը, որը մասնագիտացել է օբյեկտիվ կողմնորոշված ծրագրավորման ոլորտում։ Նա նաև 1995 թվականին ստեղծել է WikiWikiWeb կայքը և ծրագրային ապահովումը՝ առաջին ինտերնետային Վիքին։
2006 թվականի internetnews.com- ին տված հարցազրույցում այն հարցին, թե արդյոք նա պատրաստում է արտոնագրել Վիքի հայեցակարգը, նա պատասխանել է, որ իր կարծիքով գաղափարը «պարզապես հնչում է մի բանի նման, որի համար ոչ ոք չի ցանկանա գումար վճարել»։
Ուորդ Քաինգհեմը հետաքրքրությամբ հետևել է վիքիի էջերի խմբագրումների քանակին ու գտնվելու վայրերին՝  որպես սոցիոլոգիական փորձ, և  նույնիսկ վիքիի էջի ջնջումը համարում էր իր գործընթացի կայունության մաս :«Տվողներ կան, վերցնողներ էլ կան։ Կարող ես ասել, թե կարդալով հանդերձ նրանք ինչ են գրում»։  
2011 թվականին Ուորդ Քանինգհեմը ստեղծել է ամենափոքր դաշնային Վիքին՝ վիքի ֆեդերացիայի գործիքը, որն օգտագործում է ծրագրային ապահովման զարգացման այնպիսի ասպեկտներ, ինչպիսիք են՝ վիքի էջերը ճյուղավորելը։ Նա «Արագաշարժ ծրագրակազմի մշակման հռչակագիրը» ստորագրողներից մեկն է։
Քանինգհեմը նպաստել է օբյեկտի վրա հիմնված ծրագրավորման պրակտիկային, մասնավորապես՝ պատերն լեզուների և (Քենթ Բեքի հետ) CRC (դաս-պատասխանատվություն-համագործակցություն) քարտերի օգտագործմանը։ Նա նաև նպաստում է էքստրեմալ ծրագրավորման ծրագրային ապահովման մշակման մեթոդաբանությանը։ Այս աշխատանքի մեծ մասը կատարվել է համատեղ առաջին վիքի կայքի վրա։


=== Քանինգհեմի օրենք ===
Քանինգհեմին վերագրվում է այն միտքը. «Ինտերնետում ճիշտ պատասխան ստանալու լավագույն միջոցը ոչ թե հարց տալն է, այլ կանխամտածված սխալ պատասխան գրելը»։  Սա  վերաբերում է այն դիտարկմանը, որ մարդիկ ավելի արագ են իրենց սխալն ուղղում, քան որևէ հարցի պատասխանում։ Ըստ Սթիվեն ՄակԳիդիի, Քանինգհեմը նրան այդ խորհուրդը տվել է դեռևս 1980-ական թվականների սկզբին, և ՄակԳիդն այն անվանել է «Քանինգհեմի օրենք»։ Չնայած այն ստեղծվել էր Usenet համակարգչային ցանցի համար, սակայն  այդ օրենքը օգտագործվել է նկարագրելու, թե ինչպես են գործում այլ առցանց համայնքները, ճակատագրի հեգնանքով, ինչպիսիններից լավագույն հարթակ է, օրինակ, Վիքիպեդիան։  Ուորդ Քանինգհեմը հերքում է այդ օրենքի սեփականության իրավունքը։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ուորդ Քանինգհեմը բնակվում է Օրեգոնի Բեյվերտոն քաղաքում։ Նա ունի սիրողական ռադիոյի բարձրակարգ արտոնագիր, որը տրվել է Կապի դաշնային հանձնաժողովի կողմից, և հեռարձակվում է որպես՝  Kilo Nine Oscar X-ray կամ K9OX:
Քաինգհեմը Նայք ընկերության կողմից արժանացել է «Կոդ ավելի լավ աշխարհի համար» («Code for a Better World») առաջին հետևորդ կոչմանը։


== Տես նաև ==
Նախագծման ձևանմուշներ


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

WikiWikiWeb, including his WikiHomePage
2012 Dr. Dobb's Interview
EclipseCon 2006 interview with Ward Cunningham (MP3 audio podcast, running time 20:01) Archived 2013-09-15 at the Wayback Machine.
The Microsoft patterns & practices group home page
The Simplest Thing That Could Possibly Work
"The Web's wizard of working together Archived 2009-03-31 at the Wayback Machine."
You can look it up: The Wikipedia story