armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արվիդ Գրիգուլիս

Արվիդ Գրիգուլիս (լատիշ․՝ Arvīds Grigulis, հոկտեմբերի 12, 1906(1906-10-12), Լիֆլանդիայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 5, 1989(1989-10-05), Ռիգա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լատվիացի խորհրդային գրող, գրականագետ, դրամատուրգ, արձակագիր, քննադատ։ Լատվիայի ԽՍՀ ժողովրդական գրող (1976)։ Լատվիայի ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1947)։ Ստալինի 2-րդ աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1948)։ ԽՄԿԿ անդամ (1954)։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1961), դոցենտ, պրոֆեսոր (1973)։


== Կենսագրություն ==
Արվիդ Գրիգուլիսը ծնվել է 1906 թվականին Վալմիրայի նահանգում, գյուղացու ընտանիքում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1935 թվականին ավարտել է Լատվիայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1945 թվականից դասավանդել է նույն համալսարանի լատվիական գրականության ֆակուլտետում։ Պատմական հետազոտությունների և գրականության տեսության հեղինակ է։ Եղել է ԼԽՍՀ գերագույն խորհրդի պատագամավոր։
Մահացել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 5-ին։


== Ստեղծագործություններ ==
Գրական գործունեությունն սկսել է 1927 թվականից։ 1940-ական թվականների կեսերից հանդես է եկել որպես դրամատուրդ։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին համագործակցել է «Լատվիայի հրաձիգը» թերթի հետ։ Գրել է պիեսներ, ակնարկներ, բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, վիպակներ։ 1948 թվականին «Կավ և ճենապակի» պիեսի համար արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։ Երեխաների համար գրել է «Երրորդ բրիգադը», «Սահմանապահները, երկու տղա և Մարս շունը», «Յուզիսի ճանապարհորդությունը»։ 1950 թվականին լատիշերեն է թարգմանել «Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին» ստեղծագործությունը։


== Մրցանակներ, պարգևներ ==
Ստալինյան 2-րդ աստիճանի մրցանակ (1948) «Կավ և ճենապակի» (1947) պիեսի համար
Լատվիայի ԽՍՀ ժողովրդական գրող (1976)
Լատվիայի ԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1947)
5 այլ մեդալներ ու շքանշաններ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Энциклопедический словарь, т. 1, М., «Большая советская энциклопедия», 1953—1955
Большая советская энциклопедия
Театральная энциклопедия
Լաուրից Մելխիոր

Լաուրից Մելխիոր (ամբողջական անունը` Լաուրից Լեբրեխթ Հոմել Մելխիոր, դան․՝ Lauritz Lebrecht Hommel Melchior, մարտի 20, 1890(1890-03-20)[…], Կոպենհագեն, Դանիա - մարտի 18, 1973(1973-03-18)[…], Սանտա Մոնիկա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), դանիացի օպերային երգիչ, (տենոր)։ 20-րդ դարի առավել հայտնի Վագներական հերոսական տենորներից («հելդենտենոր» (գերմ.՝ Heldentenor)) մեկը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է դպրոցի տնօրենի ընտանիքում։ Մանկուց երգել է եկեղեցական երգչախմբում։ Սովորել է Կոպենհագենի թագավորական օպերային դպրոցում։ 1913 թվականին տեղի է ունեցել նրա օպերային դեբյուտը որպես բարիտոն. նա կատարել է Սիլվիոյի դերերգը Ռուջերո Լեոնկավալոյի «Պայացներ» օպերայում։ Շարունակելով ուսումը` հետագայում մասնագիտացել է որպես տենոր։ 1918 թ. Մելխիորը կատարել է իր առաջին մեծ վագներական դերերգը` Տանհոյզերը համանուն օպերայում։ Մինչև 1921 թվականը մնացել է Կոպենհագենի թագավորական օպերային թատրոնի թատերախմբի կազմում, հետագայում էլ հաճախ հանդես է եկել թատրոնի բեմի վրա։ 1921-23 թվականներին ուսանել է Լոնդոնում, Բեռլինում և Մյունխենում` Աննա Բառ–Միլդենբուրգի մոտ։ 1926 թվականին տեղի է ունեցել երգչի դեբյուտը Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն օպերա» թատրոնում։ 
Երգիչը կանոնավոր հանդես է եկել Լոնդոնի «Կովենտ-Գարդեն» թատրոնում (1924-39 թվականներ) և Բայրոյթի փառատոնում։ 1925 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել Վիեննայի օպերային թատրոնում։ 1925—1939 թվականներին մշտապես հրավիրվել է Բեռլինի պետական օպերային թատրոն։ 1926-1950 թվականներին մեծ հաջողությամբ երգել է «Մետրոպոլիտեն օպերայում»։ Բաց դրանից, Մելխիորը հանդես է եկել Փարիզի, Բրյուսելի, Չիկագոյի, Սան Ֆրանցիսկոյի, Բուենոս–Այրեսի և այլ քաղաքների օպերային թատրոններում։ Նրա հաճախակի խաղակիցներից էր Կիրսթեն Ֆլագսթադը։  Մելխիորը թողել է բեմը 1950 թվականին։ Հետագայում նկարահանվել է Հլիվուդում, մինչև պատկառելի տարիք հանդես է եկել համերգներում, կատարել ձայնագրություններ։ 
Հուղարկավորված է Կոպենհագենի Ասիսթենս գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործություն ==
Լաուրից Մելխիորը ուժեղ, բարիտոնալ երանգավորմամբ և ամուր վերին ռեգիստրով ձայնի տեր էր, որը թույլ էր տալիս նրան մեծ հաջողությամբ կատարել վագներական հերոսական տենորային դերերգերը (Լոհենգրին, Տրիստան («Տրիստան և Իզոլդա»), Զիգմունդ («Վալկիրիա»), Զիգֆրիդ («Զիգֆրիդ», «Աստվածների մայրամուտը») և այլն)։ Բացի դրանից` նա կատարել է Օթելոյի դերերգը Վերդիի համանուն օպերայում, Ռադամեսի դերերգը (Վերդի, «Աիդա») և Ֆլորեստանի դերերգը Բեթհովենի «Ֆիդելիո» օպերայում։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
H. Hansen: «Lauritz Melchior» (Kopenhagen, 1965);
S. Emmons: «Tristanissimo» (New York, 1990);
E. Arnosi: «Lauritz Melchior: El Coloso Wagneriano» (Buenos Aires, 1994);
A. Heckner: «Lauritz Melchior» (Bayreuth, 1995).


== Արտաքին հղումներ ==
Լաուրից Մելխիորին նվիրված կայք 
Lauritz Melchior Web
Երգչին նվիրված տեղեկատվություն անգլերեն լեզվով
Լուսանկարներ
Լաուրից Մելխիորի լիակատար սկավառակագրությունը
Մկրտիչ Պոտուրյան

Մկրտիչ Եփրեմի Պոտուրյան (ապրիլի 7, 1881(1881-04-07), Պարտիզակ - դեկտեմբերի 8, 1959(1959-12-08), Վաղարշապատ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ հանրագիտակ, հայագետ, հրապարակագիր, գրող։


== Կենսագրություն ==
Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Ներսեսյան և Մխիթարյան վարժարաններում։ 1897 թվականին մեկնել է Վենետիկ, ուսանել հայագետներ Հ. Թորոսյանի, Վ. Հացունու, Ա. Ղազիկ Մ. Ե. Պոտուրյանի մոտ, 1902 թվականին դարձել է Մխիթարյան միաբանության անդամ։
1903 թվականին դասավանդել է Վենետիկի Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանում, որտեղ նրան աշակերտել են Դանիել Վարուժանը, Վարդան Փափազյանը և ուրիշներ։
1909 թվականին եղել է «Բազմավեպ»-ի խմբագիրը, 1909-1912 թվականներին՝ մատենադարանապետ։ Այնուհետև Եղիսաբեթուպոլսում զբաղվել է գիտական, լրագրական, մանկավարժական աշխատանքով։
1929-1959 թվականներին եղել է Տրանսիլվանիայի Ֆրումոասա (նախկին Սեպվիզ), ավանի հունգարացած հայերի հոգևոր առաջնորդը այստեղ հիմնել է տպարան, ծավալել հրատարակչական, մանկավարժական բուռն գործունեություն։ 1959 թվականին տեղափոխվել է Խորհրդային Հայաստան։


== Աշխատություններ ==
Պոտուրյանը լույս է ընծայել «Զարդանկարք Ավետարանի Մլքե թագուհվոր» (1902 թվականին)։ Տպագրվել են նրա «Կոստանդին Երզնկացի ԺԴ դարո ժողովրդական բանաստեղծ և յուր քերթվածները» (1905 թ.), «Ադամգիրք Առաքել Սյունեցվո» (1907 թ.), «Առաքել Սյունեցի և իր քերթվածները» (1914 թ.), «Մարտիրոս Ղրիմեցի և իր քերթվածները» (1924-1930 թթ.) և այլ գրքեր։
Պոտուրյանի գրչին են պատկանում Հովհաննես Երզնկացու, Ֆրիկի, Հովհաննես Թլկուրանցու, Գրիգորիս Աղթամարցու, Բաղդասար Դպիրի և միջնադարյան այլ բանաստեղծների մասին ուսումնասիրություններ։
Գրել է նաև բանասիրությանը («Սրբազան Հայկազունք», 1902 թ., «Մխիթար և Մխիթարյանք», 1922 թ.), մամուլի պատմությանը («Հայ մամուլը տասնեհինգ տարուն մեջ» 1894-1910 թթ.) վերաբերող գործեր։


== Պարբերականներ ==
Բուխարեստում Պոտուրյանը հրատարակել է «Մասիս» (1920-1922 թվականներին), «Գաղութի ձայն» ( ), «Նավասարդ» (1923-1924 թվականներին, Հ. Սիրունու և Հ. Աթանասյանի հետ), «Փարոս» (1924 թ., Վ. Մեշտուճյանի հետ), «Երկիր» (1925-1929 թթ.), «Հայ մամուլ» (1934-1942 թթ., Հ. Աթանասյանի հետ) պարբերականները, տարեցույցներ («Գաղութահայ տարեգիրք», 1939-1941 թթ., «Ռումինահայ տարեցույց», 1935 թ., Հ. Աթանասյանի հետ)։ Հայ ժողովրդի տառապանքներն են արտացոլված Պոտուրյանի «Սև էջը» (1910 թ.), «Արմենակին հույսերը» (1923 թ.), «Կարմիր լուսին» (1927 թ.) նովելներում։
Պոտուրյանը ստեղծագործել է նաև մանուկների համար («Վեպիկներ», 1930 թ., «Հեքիաթներ», 1930 թ., թարգմանել է հունգարերենից)։ Նրա որոշ երկեր թարգմանվել են ռումիներեն և հունգարերեն։ Կատարել է թարգմանություններ իտալերենից և հունգարերենից։ Պոտուրյանը հայ հանրագիտական գրականության հիմնադիրներից է։
1218

1218 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1218 թվականն է, 
XIII դարի 18-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Հողի մշակում

Հողի մշակում, հողի վրա ներգործող մեխանիկական գործադրաձևերի համակարգ, որը նպաստում է բերրիության բարձրացմանը և մշակաբույսերի համար ստեղծում աճի ու զարգացման լավագույն պայմաններ։ Նպաստում է վարելաշերտի փուխր կնձկային լավագույն կառուցվածքի ստեղծմանը, բարելավում է ջրային, օդաջերմային ու սննդային ռեժիմները, ակտիվացնում միկրոկենսաբանական պրոցեսները, կենսազրկում ճմուտն ու մոլախոտերը, ոչնչացնում բույսերի վնասատուների և հիվանդությունների հարուցիչները, համապատասխան խորությամբ վարածածկում օրգանական և հանքային պարարտանյութերը և այլն։ Հիմնական գործադրաձևերն են.

Շրջում՝ հողի շերտի ուղղաձիգ տեղափոխումը գութանի թևի օգնությամբ։ Նպաստում է ճմուտի կենսազրկմանը, պարարտանյութերի և խոզանային մնացորդների, ինչպես նաև մոլախոտերի սերմերի վարածածկմանըː
Փխրեցում (փշրում)՝ հողի խոշոր առանձնությունների մանրացումը, կատարվում է գութանով, հարթ հատիչներով, երեսվարիչներով, կուլտիվատորներով, պտտվող հողուրագներով, ֆրեզներով, փոցխերով և այլն։
Խառնում- օրգանական նյութերի և հանքային պարարտանյութերի հավասարաչափ տեղաբաշխումով ստեղծում է միատարր շերտ։ Իրագործվում է նախագութանիկ չունեցող գութաններով, փխրեցնող, բայց չշրջող գործիքներով։
Նստեցում- կիրառվում է, երբ վարից մինչև ցանքը կարճ ժամանակ է մնում։ Անջրդի պայմաններում վերականգնում է մազականությունը, և ներքևից բարձրացող ջուրը նպաստում է սերմերի ծլմանը։ Հողի մակերեսի հարթեցումն ստեղծում է լավագույն պայմաններ մեքենայացման, հավասար ցանքի ու բուսածածկի ստացման, խնամքի, հատկապես ոռոգման ու բերքահավաքի համար։Կան նաև հատուկ (հիմնաշրջում են) և մակերեսային (երեսվար, փոցխում, բուկլից, կուլտիվացում ևն) գործադրաձևեր։ 
Հյուսիսային և հյուսիսարևմտյան շրջանների ոչ սևահողային խոպան հողերն իրացնելիս կուլտուր-տեխնիկական աշխատանքներից հետո հատուկ հզոր գութաններով վարում էին, սկավառակավոր ցաքանով տափանում, ճահճային ֆրեզներով ֆրեզավորում և այլն։ Անտառատափաստանային և տափաստանային գոտում, որտեղ հողերը բերրի են, կիրառում են խորը վար, տափանում, կուլտիվացում։

Ջրովի հողերում մշակման համակարգի կիրառումը կապված է ոռոգման ռեժիմի հետ։ Անհրաժեշտության դեպքում, վարելիս դաշտը նախապատրաստում են ոռոգման, որից հետո հողի հասունության ժամանակ, աշնանը մշակում են խոնավությունը պահպանելու և մոլախոտերը ոչնչացնելու նպատակով։Հողի մշակման համակարգի մեջ մտնում են նաև հողի մակերեսի պլանավորումը (հավասարեցումը), ցրտահերկը, ժամանակավոր ոռոգման ցանցի ստեղծումը, նախացանքային մշակումը, հողի նախապատրաստումը կրկնակի ցանքի համար և այլն։
Բորկովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բորկովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Բորկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Бірківська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բորկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 5948 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 97.97 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 60.71 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 11 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ուռիկ (այլ կիրառումներ)

Ուռիկ, կարող է վերաբերել՝

Ուռիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում
Ուռիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Գետավան (այլ կիրառումներ)

Գետավան, կարող է վերաբերել՝

Գետավան - գյուղ Արցախի Մարտակերտի շրջանում
Գետավան - գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզում
1216

1216 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1216 թվականն է, 
XIII դարի 16-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում զոհվածների հուշարձան (Մեղրաձոր)

Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված մեղրաձորցիների հուշարձան, հուշահամալիր, որը գտնվում է Հայաստանի Կոտայքի մարզի Մեղրաձոր գյուղում:
Հուշարձանը նվիրված է Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի և դրա մաս կազմող Հայրենական մեծ պատերազմի ընթացքում զոհված հայերին՝ Մեղրաձոր գյուղից։ Նրանց թիվը գերազանցում է 100-ը։
Հուշահամալիրը կառուցվել է ճարտարապետ 	Հայկ Հարությունյանի նախագծմամբ։ Հուշահամալիրը իրենից ներկայացնում է առանձին հուշակոթող՝ վիրավոր զինվորի և կռվող զինվորների պատկերներով և առանձին խաչքար-գերեզմանաքար։
Հուշահամալիրի տարածքը ամբողջովին եղևնապատ է։
Կառուցվել է 1985 թվականին։ Համարվում է Մեղրաձոր գյուղի պատմա-մշակութային և ճարտարապետական գլխավոր հուշարձաններից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==
(8884) 1994 CM2

(8884) 1994 CM2, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի փետրվարի 12-ին Ալան Գիլմորի և Պամելա Կիլմարտինի կողմից Լեյք Տեկապոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,267391 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1744 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3604 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1247,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288679 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,46° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8884) 1994 CM2 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ժողովածու (4642)

Ժողովածու (4642), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4642 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1631 թվականին Գրիգոր քահանա գրիչի կողմից Ծիրանաւոր վանքում (Ախալդաւր գյուղաքաղաք)։ Ստացողը եղել է Բայիսօուլ և Ազիզն (կինը)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի  20.5X15չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 215 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով և նոտրգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 1 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ վրացերենով։ Կազմը` լուսանցազարդ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 6բ, 33բ, 40բ, 52բ, 206բ, 214բ, այլուր, հետագայի՝ 174ա (17-րդ դար), 60ա, 215բ (18-րդ դար)։


== Բովանդակություն ==
Քարոզք (Գրիգոր Տաթևացի, անանունք),
Ի Յայտնութենէն Յովհաննու,
Տեսիլք Մարիամու, Գրիգոր Լուսավորիչ,
Թուղթ երկնառաք,
Խրատ վասն վարուց մարդկան,
Հեպեշտիայ եպիսկոպոսի Վասն կատարածի աշխարհի,
Յակոբ Ղրիմեցւոյ Յաղագս ազգականութեան,
Դաւանութիւն հաւատոյ,
Ի Կանոնագրոց։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուիտ Գրես շրջան (Մոնտանա)

Սուիտ Գրես շրջան (անգլ.՝ Sweet Grass County), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4.804 կմ² է, բնակչությունը՝ 3.609 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բիգ Թիմբեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1895 թ.։
Ակիդաբան

Ակիդաբան (պորտ.՝ Aquidabã), համայնք Բրազիլիայում՝ Սերժիպի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սերժիպի նահանգի գյուղատնտեսական շրջան (մարզ)ում։ Մտնում է Նոսա Սենորա դաս Դորիսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 19 873 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 370,2 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 53,68 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 58 498 111,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է 3 014,43 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,605 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Լիտովկի (գյուղ, Նովովոդոլաժսկի շրջան)

Լիտովկի (ուկրաիներեն՝ Литовки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լիտովկի գյուղում բնակվում էր 362 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,47 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 770,21 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(4019) Կլավետեր

(4019) Կլավետեր (անգլ.՝ Klavetter), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 1-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,337357 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0379 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6368 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1305,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,275814 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,48° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4019) Կլավետեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սև սեր

Սև սեր (թուրքերեն՝ Kara Sevda), թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է Star TV-ով։ Հեռուստասերիալի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Բուրակ Օզչիվիտը և Նեսլիհան Աթագյուլը։ Հեռուստասերիալի ռեժիսորը Հիլալ Սարալն է, իսկ պրոդյուսերը` Կերեմ Չաթայը։ Յուրաքանչյուր սերիան տևում է 1 ժամ 45 րոպեից մինչև 2 ժամ 15 րոպե։ Սև սերը Թուրքիայի ամենադիտվող հեռուստասերիալներից մեկն է։ Այն դիտում են նաև Բալկաններում, հատկապես Հունաստանում և Բուլղարիայում, Հայաստանում, Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Իրան և այլ երկրներում։ Ավելի քան 30 արտասահմանյան ալիք Ay Yapım ընկերությունից գնել է հեռուստասերիալը իրենց երկրում ցուցադրելու իրավունքը։


== Սցենար ==
Քեմալը աղքատ ընտանիքի տղա է, ով սովորում է Ստամբուլի համալսարանում։ Մի օր նա ավտոբուսում ծանոթանում է Նիհանի հետ, ով լողալով հարստության մեջ, ցանկանում է մոտիկից ծանոթանալ հասարակ ժողովրդի կյանքին։ Նրանք սիրահարվում են։ Քեմալը չգիտի, որ Նիհանը հարուստ ընտանիքի զավակ է։ Նիհանի մայրը դեմ է լինում աղջկա և Քեմալի հարաբերություններին։ Նա ցանկանում է իր աղջկան ամուսնացնել հարուստ միլիարդատեր Էմիրի հետ, ով խենթի պես սիրահարված է աղջկան։ Քեմալը լքում է Ստամբուլը, մեկնում աշխատելու հանքերում։ Այդ ընթացքում Նիհանը պարտադրաբար ամուսնանում է Էմիրի հետ։ Մի քանի տարի անց Էմիրի գլխավորած կազմակերպությունը նոր պայմանագիր կնքելու առթիվ հանդիպում է նորահայտ մի կազմակերպության ներկայացուցչի հետ, ով նոր է ժամանել Ստամբուլ։ Պարզվում է, որ այդ կազմակերպության գլխավոր տնօրեն է նշանակվել Քեմալը։


=== Դերասանական կազմը ===
Բուրակ Օզչիվիտ  Քեմալ Սոյդերե
Նեսլիհան Աթագյուլ Նիհան Սեզին
Քաան Ուրգանջըօղլու Էմիր Կոզջօղլու
Քյուրսաթ Ալնըաչըք Օնդեր Սեզին
Օրհան Գյուներ Հուսեյն Սոլդերե
Նեշե Բայքենթ Վիլդան Սեզին
Զեյնո Էրաջար Ֆեհիմե Սոյդերե
Ռյուզգար Աքսոյ Թարըք Սոյդերե
Բարըշ Ալփայքութ Օզան Սեզին
Զերին Թեքինդոր Լեյլա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://karasevda.tv/ Սև սեր. պաշտոնական կայք  (թուրքերեն)
Մակարդախոտ վալանտանման

Մակարդախոտ վալանտանման (լատ.՝ Galium valantioides), տորոնազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
15-35 սմ բարձրությամբ, բազմաթիվ ցողուններով բազմամյա խոտաբույս է։ 20-30 մմ երկարությամբ շեղանկյունաձև տերևները 4-ական օղակներով դասավորված են ցողունի վրա։ Ցողունների գագաթին և եզրային ճյուղերի վրա գտնվող կիսահովանոցները առաջացնում են փուխր հուրանաձև ծաղկաբույլ։ Ծաղիկները սպիտակ են, մանր։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է միայն Լոռու (Ձորագետի վերնագավառ) ֆլորիստիկական շրջանում։ Հանդիպում է նաև Նախակովկասում, Դաղստանում, Արևմտյան և Կենտրոնական Անդրկովկասում, Արևելյան Անատոլիայում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է վերին լեռնային գոտում` ծովի մակարդակից 1800-2000 մ բարձրությունների վրա, ժայռոտ տեղերում, թփերի մացառուտներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին։


== Պահպանություն ==
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Կապված գյուղատնտեսական գործունեության ինտենսիվացման պատճառով առաջացող աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ՝ տեսակին սպառնում է անհետացում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Անա Իվանովիչ

Անա Իվանովիչ (նոյեմբերի 6, 1987(1987-11-06), Բելգրադ, ՀՍՖՀ), սերբ պրոֆեսիոնալ թենիսիստուհի։ Թենիսի նախկին աշխարհի առաջին ռակետ և «Մեծ սաղավարտի» չեմպիոն (Ռոլանդ Գարրոս-2008 թ.)։ 15 WTA մրցաշարների հաղթող (մենախաղում), Ֆեդերացիայի (2012 թ.) և Հոփմանի (2013 թ.) գավաթի ֆինալիստ Սերբիայի ազգային հավաքականի կազմում։


== Մեծ սաղավարտ ==


=== Եզրափակիչ հանդիպումներ (1-2) ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.anaivanovic.com/ Անա Իվանովիչի. պաշտոնական կայք
Էրեսուն

Էրեսուն (դան․՝ Øresund, շվեդերեն՝ Öresund), նաև Զունդ (գերմ.՝ Sund), Նեղուց Զելանդիա կղզու (Դանիա) և Սկանդինավյան թերակղզու (Շվեդիա) միջև։ Մյուս Դանիական նեղուցների հետ միացնում է Բալթիկ և Հյուսիսային ծովերը։
Էրեսունի մոտ են գտնվում երկու խոշոր քաղաքներ՝ Կոպենհագենը և Մալմյոն, որոնք իրար են միացված Յորսունդ կամուրջով, որը բաղկացած է կամրջից և թունելից։


== Անվանում ==
Անվանումն առաջացել է ընդհանուր գերմաներեն Sund «նեղուց» բառից։ Նեղուցը գերմաներեն կոչվում է Զունդ (Sund):


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանց Կայզեր

Ֆրանց Կայզեր (գերմ.՝ Franz Kaiser, ապրիլի 25, 1891(1891-04-25), Վիսբադեն, Հեսսե-Նասաու, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն - մարտի 13, 1962(1962-03-13), Վիսբադեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի աստղագետ, աշխատել է Հայդելբերգ-Կյոնիգշտուլի լանդային աստղադիտարանում։
1911 թվականից 1914 թվականներն աշխատել է Հայդելբերգի աստղադիտարանում իր թեկնածուական աշխատության վրա, զուգահեռաբար հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 21 աստերոիդ։ Իր թեկնածուական աշխատությունը պաշտպանել է 1915 թվականին։
Նրա պատվին է անվանվել (3183) Ֆրանցկայզեր աստերոիդը։
Կայզերը 1913 թվականին իր հայտնաբերած երկու աստերոիդներ անվանել է իր դուստրերի անուններով՝ (743) Էվգենիսիս և (746) Մարլու, իսկ (778) Թեոբոլդան նա անվանել է հոր պատվին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ինգուս Բաուշկենիեկս

Ինգուս Բաուշկենիեկս (լատիշերեն՝ Ingus Baušķenieks, դեկտեմբերի 30, 1956(1956-12-30), Ռիգա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լատվիացի երաժիշտ, հայտնի է որևպես Dzeltenie Pastnieki («Դեղին փոստատարներ») փոփ-ռոք երաժշտախմբի անդամ և մենակատար երաժիշտ։ Կարողանում է երաժշտական բազմաթիվ գործիքներ նվագել, բայց երաժշտախմբերում նախընտրում է հանդես գալ որպես բաս-կիթառահար։ Նա միաժամանակ համբավվել է տնային պայմաններում տեսաձայնագրություններ կատարելու և այդպիսիք խմբագրելու վարպետությամբ։
Ինգուսը լատվիացի ճանաչված նկարիչ Աուսեկլիս Բաուշկենիեկսի (Auseklis Baušķenieks) (1910–2007 թթ.) որդին է։


== Սկավառակագրություն ==


===== Ստուդիայում կատարված ձայնագրություններ =====


=== Հատընտիր ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Kristīne Melne Man ir raksturīga depresivitāte 2009. gada intervija mango.lv
Uldis Rudaks Ingus Baušķenieka izkaisīto krūzīšu teorija — Diena
Welt

N24, գերմանական լրատվական հեռուստաալիք։ Պատկանում է WeltN24 GmbH ընկերությանը և հեռարձակվում է ProSiebenSat.1 Media AG հեռուստացանցով։ Հիմնվել է 2000 թվականի հունվարի 24-ին, հեռարձակվում է Գերմանիայի և Ավստրիայի ողջ տարածքում կաբելային ցանցերով, արբանյակային հեռուստատեսությամբ հասանելի է նաև Շվեյցարիայում։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (գերմ.)
N24 Մեդիակենտրոն Archived 2012-06-26 at the Wayback Machine. (գերմ.)
Չիստենկոե

Չիստենկոե (ուկրաիներեն՝ Чистеньке, Ղրիմի թաթարերեն՝ Acı Qal), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Աջի-Կալ։
2001 թվականի տվյալներով Չիստենկոե գյուղում բնակվում էր 4 115 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արջկանց (այլ կիրառումներ)

Արջկանց, կարող է վերաբերել՝

Արջկանց - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բարվարի գավառակում
Արջկանց - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի Շատախի գավառում
Գեդհայմ

Գեդհայմ, կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասի Հասբերգե շրջանում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1222 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 9, 58 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ
09 6 74 139։
Համայնքը ստորաբաժանված է 3 գյուղական թաղամասի։


== Ծանոթագրություններ ==
Դորոխովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Դորոխովո (ռուս.՝ Дорохово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։ Մտնում է Օտնոսովսկոե գյուղական բնակավայրի կազմի մեջ։
2012 թվականի դրությամբ բնակչությունը կազմել է 0 մարդ։ Բնակելի տները բացակայում են։ Բնակավայրը դադարել է գոյություն ունենալ։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Վյազեմսկի շրջանի արևելյան հատվածում, Վյազմա քաղաքից 9 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, M1 «Բելառուս» ավտոճանապարհից 8 կմ դեպի հյուսիս, Բեբրյա գետի ափին։ Գյուղից 12 կմ դեպի հարավ գտնվում է Մոսկվա – Մինսկ գծով անցնող Գրեդյակինո երկաթուղային կայարանը։
Ներկայումս գյուղում բնակելի տներ և բնակիչներ չկան։ Գյուղը մասամբ այրվել է 2004 թվականի հրդեհի ժամանակ։ Այնուհետև ևս մեկ հրդեհի արդյունքում այրվել է գյուղի մնացած մասը։ Հրդեհից մարդիկ չեն տուժել, սակայն գյուղը չեն վերականգնել։ Վերջին բնակիչը Վ. Տարելկինն էր։


== Պատմություն ==
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հուլիսին գյուղն օկուպացված է եղել հիտլերյան զորքերի կողմից, այնուհետև ազատագրվել է 1943 թվականի մարտին։


== Կլիմա ==
Դորոխովո գյուղը գտնվում է չափավոր ցամաքային կլիմայական գոտում, որտեղ ձմեռը չափավոր ցուրտ է, գարունը տևական, բարեխառն, ամառը չափավոր շոգ, իսկ աշնանը գերակշռում են տաք, արևոտ եղանակները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մեծ Բորովկա (գետ)

Մեծ Բորովկա (ռուս.՝ Большая Боровка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պեչորա գետի աջ ափից 1587 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ, ջրահավաք ավազանը՝ 72 կմ²։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա։ Գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000057993
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103005799
Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Տիտի (Բուրունդի)

Տիտի (ֆրանսերեն՝ Titi), գյուղ Բուրունդիի հյուսիս-արևմուտքում՝ Բուբանզա շրջանի Մուսիգատի համայնքում։


== Արտաքին հղումներ ==
Satellite map at Maplandia.com


== Աղբյուրներ ==
Հայերն Օսմանյան բանակում

Հայերն Օսմանյան բանակում, Օսմանյան բանակում հայերն ունեցել են մեծ նշանակություն։
Սուլթան Մուրադ Ա Զազիի (1359-1388) օրոք օրինականացվում է մանկահավաքը (դևշիրմե)։ Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ գտնվող քրիստոնյա ընտանիքների մանկահասակ տղաները և պատանիները մահմեդականեցվում են, ստանում ռազմական կրթություն։ Եվ 1361-1386 թվականներին այս պատանիներից ստեղծվում են ենիչերական զորագնդերը, որոնք դառնում են Օսմանյան բանակի շարժիչ ուժերը։
Արևմտյան Հայաստանում մանկահավքը օրիկանացվեց Սուլթան Մեհմեդ Բ ֆաթենի (1444, 1451-1481) օրոք։ Այն տևեց մինչև 1750-ական թվականները։ Բռնի մահմեդականացված երեխաների մի մասը զբաղեցրցեին Օսմանյան բանակի հրամանատարական շարքերը, գրավեցին բարձր պաշտոններ։ Նրանց մի մասն էլ չթաքցնելով իրենց ծագումը կարողացել են տարբեր հարցերում աջակցել իրենց ժողովրդին։
Այդ մարդկանցից են Խալիլ փաշան (17-րդ դար), Սուլեյման փաշա Էրմենին (1605-1680), Հասան փաշա Ճեզայիրլի Ղազին (18-րդ դար), Դյոլեկչի Հասան փաշան։
Պալատական ու զինվորական ամենամեծ աստիճանը՝ վեզիրությունը ստացել են Հալիլ Ռըֆաթ փաշան, ինչպես նաև անձնական գանձարանի նախարարներ Հակոբ Գազազյանը, Հովհաննես Սաքըլը, Միքայել Փորթուգալյան փաշաները։
Մարշալի ու վեզիրի աստիճան են ունեցել Լեռնալիբանանի կառավարիչներ Կարապետ Արթին փաշա Դավուդյանը, Հովհաննես փաշա Կույումճյնաը, Պետական խորհրդի անդամ Աբրահամ փաշա Երամյանը, Հարություն փաշա Տատյանը։ Մարշալի կոչում են ունեցել նաև Լեռնալիբանանի կառավարիչներ Կարապետ Արթին Դավուդյանը, Հովհաննես Կույումճյանը, ողջ օսմանյան բանակի գլխավոր դեղագործ Ֆերդի փաշա Թերջիմանյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիա թագուհու համալսարան, Լոնդոն

Լոնդոնում Մարիա թագուհու համալսարան(անգլ.՝ Queen Mary University of London, կրճատ՝ OMUL կամ  QM), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Լոնդոնում (Մեծ Բրիտանիա), պետական հետազոտական համալսարան և դաշնային Լոնդոնի համալսարանական հաստատություններից մեկը։ Այն Մեծ Բրիտանիայի խոշորագույն և հեղինակավոր բուհերից մեկն է։ Իր պատմությունն ընթանում է 1785թ-ին  Լոնդոնի բժշկական հիվանդանոցի քոլեջի հիմնադրումից ի վեր։ Համալսարանը ստեղծվել է չորս պատմական քոլեջների միավորման արդյունքում։ Անվանվել է այդպես՝ ի պատիվ Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Մարիա Թեքսի։
Թագուհի Մարիայի լոնդոնյան համալսարանը միակ մայրաքաղաքային համալսարանն է, որը Լոնդոնի  կենտրոնում ունի լիարժեք  բավարար ուսանողական ավան (հանրակացարան, խանութներ, ռեստորաններ, բանկեր և այլն)։ Ուսումնական հաստատությունը բաղկացած է 5 ուսումնարաններից, որոնցից ամենահայտնին գտնվում է Մեյլենդում(քաղաքի արևելյան մաս)։  Մնացած ուսումնարանները տեղակայված են Ուայտչեփելի, Չարտերհաուս-Սկվերի և Սմիթֆիլդի(բժշկության և ստոմատոլոգիայի բաժանմունք) շրջաններում, ինչպես նաև Հոլբորն (մագիստրոսական դպրոցի բաժանմունքների իրավունքներ, հետազոտական առևտրային կենտրոնի իրավունքներ)։ Գլխավոր մասնաշենքը գտնվում է Բրիք Լեյն և Շորդիչ մետրոյի կայարանների մոտ։ Անմիջապես մոտ են գտնվում Սիթի, Քեների- ՈՒորֆ ևՕլիմպիական պուրակ շրջանները։
Համալսարանում սովորում է մոտավորապես 17000  ուսանող ցերեկային կրթության ձևաչափով։ Համալսարանական նահանգը բաղկացած է 4000 համագործակցողներից։ Համալսարանի տարեկան շրջանառությունը կազմում է շուրջ 350 մլն. ֆունտ ստեռլինգ, որից շուրջ 100 մլն. ֆունտ ստեռլինգ համալսարանը ստանում է հետազոտական գրանտների և պայմանագրերի համար։ Թագուհի Մարիայի համալսարանը բաղկացած է երեք ֆակուլտետներից՝ հումանիտար և սոցիալական գիտության ֆակուլտետ, բնական և ինժեներական գիտության ֆակուլտետ, Բարտսի ինստիտուտ և բժշկության ու ստոմատոլոգիայի Լոնդոնի դպրոց։
2014 թվականին Թագուհի Մարիայի Համալսարանը  բրիտանական բուհերի թվում զբաղեցրել է երեսունհինգերորդ տեղը։ 2013 թվականին համալսարանը ամբողջ աշխարհում  զբաղեցրել է 115-րդ տեղը 700 համալսարաններից և 19-րդ տեղը՝ Մեծ Բրիտանիայում։ Բացի այդ, 2013 թվականին աշխարհի համալսարանների ակադեմիական վարկանիշը աշխարհի համալսարանների  թվում  Շանհայի Ցզյաո Տուն համալսարանն ընդգրկեց Մեծ Բրիտանիայի լավագույն 30  և ամբողջ աշխարի 300 համալսարանների թվում։ Համալսարանի շրջանավարտների թվում կան  Նոբելյան մրցանակի արժանացած հինգ  մրցանակակիրներ։
Համալսարանը հանդիսանում է «Ռասսել» ընկերության անդամ, որը Մեծ Բրիտանիայի առաջատար հետազոտական համալսարանների խումբ է։ Համալսարանը ռազմավարական համագործակցություն ունի Յորիկի համալսարանի հետ, ինչպես նաև համագործակցում է Ռոյալ Հալուեյ լոնդոնյան համալսարանի հետ, որը թողարկում է  Փարիզի լոնդոնյան համալսարանի ծրագիրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Երեք մահ (պատմվածք)

«Երեք մահ» (ռուս.՝ «Три смерти»), Լև Տոլստոյի պատմվածքներից, որը պատմում է մի երիտասարդ կնոջ, կառապանի, ծառի մահվան մասին։ Մահվան հանդեպ վերաբերմունքի միջոցով հաստատվում է մարդու և բնության պարզ, բնական կյանքի իդեալը։ Գրվել է 1858 թվականի հունվարին, առաջին անգամ հրապարակվել է 1859 թվականին «Ընթերցանության գրադարան» ամսագրում (1859, № 1):


== Պատմություն ==
Տոլստոյը սկսել է գրել պատմվածքը (նախապես կոչվում էր «Մահ») 1858 թվականի հունվարին և մի քանի օր հետո ավարտել է։ 
Ստեղծագործության եզրափակիչ մասը՝ ծառի մահը, ոչ բոլոր ընթերցողների կողմից էր հասկացվում։ Տուրգենևը 1859 թվականի փետրվարի 11-ին Տոլստոյին ուղղված նամակում գրել է.
«Երեք մահը» այստեղ բոլորը հավանեցին, բայց վերջաբանը համարում են տարօրինակ և նույնիսկ չեն հասկանում նրա կապը նախորդ երկու մահերի հետ, իսկ նրանք, ովքեր հասկանում են, դժգոհ են»։
Տպագրությունում հայտնվեցին պատմվածքի մասին Ապոլոն Գրիգորևի  («Ժամանակ» ամսագիր, 1862, № 9), Դմիտրի Պիսարևի գրախոսությունները («Լուսաբաց» ամսագիր, 1859, № 12):


== Սյուժե ==
Աշնանը կայարանում կանգ է առնում մի կառք։ Կառքում նստած էր մի տիկին, որը լուրջ հիվանդ էր,  նրա հետ էին նաև աղախինը, ամուսինը և բժիշկը։
Տիկինը ցանկանում է մեկնել Մոսկվա, իսկ այնտեղից՝ Իտալիա, և այդ ամենի մասին ասում էր ամուսնուն, որ եթե նա չհամոզեր և ինքը մեկնած լիներ արտասահման ավելի շուտ, ապա հիմա առողջ կլիներ։ Բժիշկը ասում էր ամուսնուն, որ հիվանդը անհույս է և չի կարող ճանապարհ գնալ։ Սակայն ամուսինը չի համարձակվում համոզել կնոջը և նրան հետ պահել։
Նրանք հասնում են մի գյուղ, որտեղ որոշում են հանգստանալ։
Նրանց կառապանը Սերյոգան մտնում է  տնակը, որտեղ տաքության մեջ վաղուց արդեն պառկած էր հիվանդ կառապանը։ Երիտասարդ տղան դիմեց նրան՝ խնդրելով տալ իրեն կոշիկները, քանի որ հիվանդին դրանք այլևս պետք չեն։ Հիվանդը համաձայնում է, բայց խնդրում է Սերյոգային իր մահից հետո գերեզմանին քար դնել։ Հաջորդ օրը առավոտյան կառապանը հայտնաբերում է, որ հիվանդը արդեն մահացել է։
Գարնանը տիկինը արդեն մահամերձ էր, սակայն դրան չէր հավատում։ Նրա մոտ են  գալիս հարազատներն ու քահանան։ Շուտով նա մահանում է։
Մեկ ամսից տիկնոջ գերեզմանին  հայտնվում է քարե մատուռ։ Կառապանի գերեզմանի վրա միայն բլրակ էր։ Խոհարարուհին  կայարանում Սերյոգային հիշեցնում է նրա տված իր խոստումը։ Առավոտյան նա գնում պուրակ և կտրում է ծառը, որ խաչ դնի շիրիմին։


== Մեկնաբանություն ==
Ստեղծագործության մասին մանրամասն մեկնաբանություն հեղինակը տվել է Ալեքսեյ Տոլստոյին ուղղված նամակում։


== Տես նաև ==
Իվան Իլյիչի մահը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Три смерти» в Собрании сочинений Льва Толстого в 22 томах («Русская виртуальная библиотека»)
Պուասոնի բաշխում

Պուասոնի բաշխում (Սիմեոն Պուասոնի անունով), ամբողջաթիվ արժեքներ ընդունող պատահական մեծությունների հավանականությունների կարևոր բաշխումներից։
Պուասոնի բաշխում ունեցող պատահական մեծությունը 
  
    
      
        X
        =
        k
      
    
    {\displaystyle X=k}
   k(1, 2, 3,․․․) ամբողջ արժեքները ընդունում է

  
    
      
        p
        (
        k
        )
        ≡
        
          P
        
        (
        Y
        =
        k
        )
        =
        
          
            
              λ
              
                k
              
            
            
              k
              !
            
          
        
        
        
          e
          
            −
            λ
          
        
      
    
    {\displaystyle p(k)\equiv \mathbb {P} (Y=k)={\frac {\lambda ^{k}}{k!}}\,e^{-\lambda }}
  ,հավանականությամբ (
  
    
      
        λ
      
    
    {\displaystyle \lambda }
  -ն դրական պարամետր է)։
Պուասոնի բաշխում ունեցող պատահական մեծության մաթեմատիկական սպասումը և դիսպերսիան 
  
    
      
        λ
      
    
    {\displaystyle \lambda }
   է։ 
  
    
      
        
          λ
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle \lambda _{1}}
   և 
  
    
      
        
          λ
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle \lambda _{2}}
   պարամետրերով Պուասոնի բաշխում ունեցող 
  
    
      
        
          X
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle X_{1}}
   և 
  
    
      
        
          X
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle X_{2}}
   պատահական մեծությունների գումարը Պուասոնի բաշխումն է՝ 
  
    
      
        
          λ
          
            1
          
        
        +
        
          λ
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle \lambda _{1}+\lambda _{2}}
   պարամետրով։
Տեսական-հավանականաին մոդելներում Պուասոնի բաշխումը օգտագործվում է և՛ որպես մոտարկող, և՛ որպես ճշգրիտ բաշխում։ 
Օրինակ, եթե ո անկախ փորձերում A1, A2,..., An անկախ պատահույթները հանդես են գալիս միևնույն p փոքր հավանականությամբ, ապա այդ պատահույթների որևէ k հատի միաժամանակյա հանդես գալու հավանականությունը մոտավորապես pk(np) է։
Մասնավորաբար, այդ մոդելը լավ է նկարագրում ռադիոակտիվ տրոհման պրոցեսը և ֆիզիկական այլ պրոցեսներ։ Որպես ճշգրիտ բաշխում Պուասոնի բաշխում հանդես է գալիս պատահական պրոցեսների տեսության մեջ։
Վասիլի Լիտվինով

Վասիլի Մատվեևիչ Լիտվինով (ռուս.՝ Василий Матвеевич Литвинов, հունվարի 1, 1925(1925-01-01), Շեպտուխովկա (Չերտկովսկի շրջան), Չերտկովսկի շրջան, Ռոստովի մարզ, ԽՍՀՄ - 2012), խորհրդային և ռուս գրականագետ, գրաքննադատ և բանաստեղծ, մենագրության հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Վասիլի Մատվեևիչ Լիտվինովը ծնվել է 1925 թվականի հունվարի 1-ին Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շեպտուխովկա գյուղում։ 1951 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Գրել է հոդվածներ խորհրդային գրողների մասին, պատմվածքներ և նոթեր։ Այսպես, նրա գրչին են պատկանում «Վճար տաղանդի համար. գրականություն մուտք գործողներին նվիրվում է» և «Բնավորությունը ճակատագիր է. գրաքննադատի նոթերը» ստեղծագործությունները։ Հեղինակի ավելի խոշոր գործերից հայտնի են հետևյալները. «Ալ. Ալտաև» (1961), «Ժամանակ և ճակատագրեր» (1962) և «Գրողը սկսվում է...» (1966), «Գրիգորի Մելեխովի ողբերգությունը (Մ. Շոլոխովի «Խաղաղ Դոն»)» գիրքը (1965, 2-րդ հրատարակություն՝ 1966)։
Վլադիմիր Սերգեևիչ Բուշինի «Ես այցելեցի այս աշխարհը։ Ճակատայինի օրագրից» ինքնակենսագրականում հիշատակվում է Լիտվինովի կողմից «20-րդ դարի ռուս գրողներ» բառարանի համար Միխայիլ Շոլոխովի մասին հոդվածը և քննադատվում է ինչպես նրա բովանդակությունը (Ստալինի կողմից Շոլոխովին «ձեռնասուն դարձնելու փորձի» մասին թեզը և ի պատասխան դրա՝ «Խաղաղ Դոնը» գրելը, ինչպես նաև կոմունիզմի քննադատությունը, որը, իբր, հեղինակը դրել է «Հերկած խոպան» վեպի որոշ հերոսների բերանը), այնպես էլ հենց Վ. Մ. Լիտվինովի բազմամյա գրական գործունեությունը։ Այնուամենայնիվ, հարկ է նշել հենց Բուշինի հակասական կերպարը և նրա հայացքների ու աշխարհընկալման առկայությունը, որոնք, հնարավոր է, ազդել են այդ գնահատականների վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Литвинов//Краткая литературная энциклопедия
Տորգովիշչե (գյուղ, Տուրիի շրջան)

Տորգովիշչե (ուկրաիներեն՝ Торговище), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1502 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տորգովիշչե գյուղում բնակվում էր 192 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,676 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 284,02 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յանցին

Յանցինը (չինարեն՝ 扬琴/洋琴 yángqín, փինյին pinyin) չինական ազգային լարային երաժշտական գործիք է, որը շատ է նման ցիմբալին։ Օգտագործվում է նվագակցության համար չինական օպերայում, թատրոնում նաև որպես անսամբլային կամ մինակատարի գործիք։


== Արտաքին հղումներ ==
Յանցինը Archived 2012-02-11 at the Wayback Machine.
Յանցինի ձայնը (Hou Yilan spielt 金翎思-满乡随想, komponiert von Hanli Liu) Archived 2011-07-12 at the Wayback Machine.
Drei Stücke Չինական յանցինը
Սիգմատներ

Սիգմատներ  (հուն․՝ στίγματος, «նշաններ, դրոշմ, խոցեր, վերքեր»), ցավոտ արնահոսող վերքեր, բացվող կաթոլիկ նվիրյալների մարմնի այն հատվածում, որտեղ ենթադրաբար եղել են Քրիստոսի վերքերը` ստացած խաչելության ժամանակ։ 


== Պատմություն ==
Գալաթեացիներին ուղղված ուղերձում Պողոս առաքյալը օգտագործում է հետևյալ արտահայտությունը. «որովհետև ես կրում եմ Հիսուսի խոցերը իմ մարմնի վրա»։ Սակայն պարզ չէ, թե արդյոք խոսքն իրական սիգմատների մասին է, թե արտահայտությունն ունի փոխաբերական իմաստ։  Մի շարք հետազոտողներ կարծում են, որ խոսելով մարմնի վրա «սիգմատների» մասին, Պողոս առաքյալը ակնարկում է իրեն քարկոծելը՝ նկարագրված Առաքյալների Ակտերում։
Ենթադրվում է, որ առաջին սիգմատները հայտնվել են սուրբ Ֆրանսիսկ Ասիզացու մոտ՝ 1224 թվականին։ Ըստ սուրբ Ֆրանցիսկի կենսագրության, սիգմանտները նրան շնորհվել են Սուրբ Խաչի Մեծարման օրը,  Վերնա սարի վրա աղոթքի ժամանակ։ Այդ պահից սկսած Կաթոլիկ եկեղեցին հաշվում է ավելի քան 300 սիգմենտների առաջացման դեպք՝ եկեղեցու կողմից ճանաչված որպես վավերական(ռուս.): Երբեմն պնդում են, որ ստիգմատները առաջին անգամ հայտնվել են XI-XII դարերի խաչակրաց արշավանքների տեքստերում(ռուս.), չնայած՝ այդ սիգմանտների դեպքերը չեն համարվում հանրաճանաչ։


== Նկարագրություն ==
Որոշ ստիգմատիկների մոտ վերքերը անընդհատ արնահոսում են, մյուսների մոտ՝ պարբերաբար։ Ի տարբերություն սովորական վերքերի ստիգմատները չեն բուժվում, բայց և չեն տանում բարդությունների, նրանք կարող են մնալ անփոփոխ շատ տարիների ընթացքում։ Մեծ մասամբ ստիգմենտները առաջանում են «Քրիստոսի հինգ վերքերի» տեղում՝  ափերին (դաստակներ), ոտնաթաթերին և կողքին, բայց երբեմն դրանք հայտնվել են մարմնի այլ հատվածներում (փշե պսակի հետքեր՝ ճակատին, խաչի հետքը ուսին և այլն)։ 


== Հետազոտություններ ==
Կաթոլիկ եկեղեցին միանշանակ ընդունում է ստիգմատների հրաշալի բնույթը, բայց խաբեությունից խուսափելու նպատակով ստիգմատների  առաջացման բոլոր դեպքերը մանրամասն ուսումնասիրվում են՝ ներգրավելով անկախ բժիշկներին(ռուս.): Հետազոտող-մատերիալիստները կամ մեղադրում են ստիգմենտների կրողներին խաբեության մեջ, կամ բացատրում են նրանց առաջացումը ինքնաներշնչմամբ և կրոնական հողի վրա առաջացած նևրոզներով(ռուս.):


== Գրականություն ==
А. Гуревич. Культура и общество средневековой Европы глазами современников; там же: Св. Бонавентура. «Legenda maior»: Глава XIII. О святых стигматах; П. Динцельбахер. Мистика.
Раймон Пейрэ. "Тайна Марты. Очерк жизни Марты Робэн. — М., Истина и Жизнь, 1996. — 112 с.


== Ծանոթագրություններ ==
Լալօղլի

Լալօղլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նոժան սյուր Սեն (կանտոն)

Նոժան սյուր Սեն (ֆր.՝ Nogent-sur-Seine), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Շամպան-Արդեն շրջանում։ Օբ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Նոժան սյուր Սեն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 11568 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1016 է։ Կանտոնում կա 16 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Նովատե Միլանեզե

Նովատե Միլանեզե  (իտալերեն՝ Novate Milanese), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 20046 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 3671, 43 մարդ/կմ²։ Տարածքը 5, 46 կմ² է։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 20026։ Հեռախոսային կոդ՝ 02։
Բնակավայրի հովանավորներն են սուրբ նահատակներ Գերվասիոսը և Պրոտասիուսը։


== Բնիկներ և բնակիչներ ==
Անջելո Ուբոլդի (իտալերեն՝ Angelo Uboldi) (1923-2006), իտալական ֆուտբոլիստ.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Կոիգու (այլ կիրառումներ)

Կոիգու անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կոիգու - գյուղ Էստոնիայի Օտեպյաե շրջանի կազմում։
Կոիգու - գյուղ Էստոնիայի Ուռվաստե շրջանի կազմում։
(4016) Սամբրե

(4016) Սամբրե (անգլ.՝ Sambre), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Անրի Դեբեոնի և Էդգար Նետոյի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,408513 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8579 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9591 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1365,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,263682 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,79° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4016) Սամբրե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վիկ Բագրատունի

Վահագն Բագրատունի (հուլիսի 24, 1990(1990-07-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բեմադրիչ, դերասան։


== Կենսագրություն ==
Վահագն Բագրատունին ծնվել է 1990 թվականի հուլիսի 24-ին, Երևանում։ Պապը դերասան, բեմադրիչ Վահագն Բագրատունին է։  
Վիկը 1992 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Գերմանիայի Շտուտգարտ քաղաք։ 5 տարեկանից խաղացել և երգել է Շտուտգարտի պետական օպերայում։ 1997-2010 թվականներին ուսում է ստացել Շտուտգարտի տեղի միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտելուց հետո՝ 2011-2013 թվականներին ուսումը շարունակել է Նյու Յորքի Լի Ստրասբերգի թատրոնի և կինոյի ինստիտուտում, իսկ 2011-2014 թվականներին՝ Դերասանների բարձրագույն դասընթացներում։ 
Վիկը Նյու Յորքում խաղացել է թատրոնում և վավերագրական ֆիլմում, ամերիկյան դերասաններ Ուիլիամ Հարթի, Շիրլի Մքլեյնի, Դևիդ Հենրիի և այլ դերասանների հետ։ 2013 թվականին խաղացել է «Ընդհատակյա կայսրություն» ամերիկյան հեռուստասերիալում։ 2014 թվականին. տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ շարունակում է դերասանական գործունեությունը։ 2013 թվականին նկարահանվել է «Հետախույզ, 2014 թվականին՝ «Սպասել գնացքին», «Նախընտրելի գործեր», 2015 թվականին՝ «Ծածկի տակ», «Գրանիտե տղամարդը», 2016 թվականին «Փլուզում» և այլ ֆիլմերում։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Вик Багратуни Archived 2021-07-24 at the Wayback Machine.
Vic Bagratuni
Շյոմբերգ (Կալվ)

Շյոմբերգ (Կալվ) (գերմ.՝ Schömberg), կոմունա Գերմանիայի Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում։
Ենթարկվում է Կարլցրուե շրջանին։ Մտնում է Կալվի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8521 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 37,22 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 2 35 065։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
1975-76 NBA մրցաշրջան

1975-76 NBA մրցաշրջան, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 30-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքնում, «Սելտիքս»-ը հաղթել է «Ֆինիքս Սանս»-ին։
1975 թվականի NBA դրաֆթի «Ատլանտա Հոքս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է հարձակվող պաշտպան Դևիդ Թոմփսոնը։ Դրաֆի ժամանակ 6-րդ համարի ներքո ընտրվել է Լայնել Հոլինզը, իսկ 23-րդ համարի ներքո՝ Ուորլդ Բի Ֆրին։
Այս մրցաշրջանը համարավում է վերջինը, որի ժամանակ փլեյ օֆ է դուրս եկել 10 ակումբ։ Հաջորդ մրցաշրջանից՝ ABA և NBA միձաուլման հետևանքով ակումբների թիվը բարձրացավ, իսկ փլեյ օֆ սկսեցին դուրս գալ 12 ակումբ։


== Պարբերական առաջնություն ==


=== Ըստ դիվիզիոննների ===
Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս


=== Ըստ կոնֆերենցիաների ===


== Փլեյ Օֆ ==


== Ցուցանիշներով առաջնորդներ ==


== Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ ==
NBA ամենաթանկ խաղացող: Քարիմ Աբդուլ-Ջաբար, Լոս Անջելես Լեյքերս
Եզրափակչի ամենաթանկ խաղացող: Ջո Ջո Ուայթ, Բոստոն Սելտիքս
NBA տարվա սկսնակ: Էլվան Ադամս, Ֆինիքս Սանս
Տարվա մարզիչ: Բիլ Ֆիտչ, Կլիվլենդ Կավալիերս


== Մեկնաբանություններ ==


== Աղբյուրներ ==
1975-76 NBA Season Summary Archived 2012-10-04 at the Wayback Machine.
Բալադոր

Բալադոր, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Յանա Պելկոնեն

Յանա Մաարիտ Պելկոնենը (ֆին. Jaana Maarit Pelkonen, հունվարի 27, 1977(1977-01-27), Լահթի, Ֆինլանդիա), ֆինն հաղորդավարուհի և մոդել է։ Ծնվել է Ֆինլանդիայի Լախտի քաղաքում։ Սկզբնական շրջանում եղել է ռադիոհաղորդավարուհի։ Միկո Լեպպիլամպիի հետ վարել է Եվրատեսիլ 2007 երգի մրցույթը։ 2008 թ-ին նա է հայտարարել Ֆինլանդիայի միավորները Պարային Եվրատեսիլ պարի մրցույթում։


== Ծանոթագրություններ ==
Աշխարհի ամենաբարձր արձանների ցանկ

Աշխարհի ամենաբարձր արձանների ցանկ, ներառում է այնպիսի արձաններ, որոնք ունեն ամենաքիչը 30 մ բարձրություն` ինչպես օրինակ Հռոդոսի կոթողը։ Այս ցանկի արձանների բարձրության չափման մեջ բացառվում են պատվանդանի, սալիկապատ տարածքի կամ այլ բազային հարթակների բարձրությունը։ Այս ցանկը դասակարգվում է ըստ արձանի նախնական բարձրության, բայց կարող է նաև դասակարգվել ըստ այլ չափանիշների, ինչպիսիք են ամսաթիվը կամ արձանի անվանումը։


== Գոյություն ունեցող արձաններ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Top 10 highest monuments – Architecture Portal News Archived 2010-02-13 at the Wayback Machine.
Top highest monuments in the World իտալերեն՝ 
中國13尊大佛