Տերուել

Տերուել (իսպ.՝  և արագոներեն՝ Teruel. Իսպաներեն արտասանություն՝ [teˈɾwel]),  քաղաք Իսպանիայի արևելյան մասում՝ Արագոն ինքնավարությունում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն պրովինցիայի վարչական կենտրոնն է։ Հռչակվել է մավրական ճարտարապետության ազդեցությունը կրող մուդեխար ոճով կառուցված միջնադարյան պատմա-մշակութային հուշարձանների բազմությամբ, որոնք ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում, խստաշունչ, հաճախակի փոփոխվող եղանակով, ինքնատիպ խեցեգործությամբ, մերձակա հնավայրով, որտեղ հայտնաբերվել են հնագույն դինոզավրերի մնացորդներ, La Vaquilla del Ángel և Bodas de Isabel de Segura անվանումներով հայտնի տոնակատարություններով։ Զբաղեցնում է 440,41 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 35.675. այդ ցուցանիշով Տերուելը վերջին տեղն է զբաղեցնում Իսպանիայի պրովինցիաների վարչական կենտրոնների շարքում։
Լեռներով պարփակված լինելու պատճառով Տերուելը դարեր շարունակ համեմատաբար մեկուսացված է է եղել, Իսպանիայի այլ բնակավայրերի և մանավանդ մայրաքաղաք Մադրիդի հետ չափազանց թույլ հաղորդակցություն է ունեցել։ 1999 թվականին ծնունդ է առել Teruel existe («Տերուելը գոյություն ունի») կարգախոսով շարժում՝ քաղաքում ու գավառում լուրջ ներդրումներ ներգրավելու նպատակադրումով։ Ու նաև այդ շարժման շնորհիվ է, որ տրանսպորտային հաղորդակցությունը բարելավվել է, շահագործման է հանձնվել Սարագոսա-Սեգունտո ավտոմայրուղին։ Սակայն Մադրիդի հետ երկաթուղային ու ավտոխճուղային ուղղակի կապը դեռևս բացակայում է, և իսպանական պարբերականները շարունակում են ծաղրանկարներ տպագրել «Տերուելը կա՝, թե՝ չկա» թեմայով։


== Ժողովրդագրություն ==

Աղբյուրը՝ Instituto Nacional de Estadística (Spanje)|INE; 1857-2011: volkstellingen


== Պատմություն ==
Քաղաքի ներկայիս տարածքում բնակավայր (Տուրբոլետա անունով) գոյություն է ունեցել հինհռոմեական ժամանակներից էլ առաջ։ 714 թվականին այդտեղ եղել է արաբական Տերուել բնակավայրը։ 1171 թվականին այն նվաճվել է Արագոնի թագավոր Ալֆոնսո II-ի կողմից։
Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի տարիներին (1936—1939) քաղաքի մերձակայքում արյունալի ճակատամարտ է տեղի ունեցել։


== Կլիմա ==

Տերուելին բնորոշ է սառնաշունչ կիսաչորային կլիման, Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ BSk:
Օդի ամենաբարձր ջերմաստիճանն արձանագրվել է 2021 թվականի օգոստոսի 14-ին՝ 41.3 C, ամենացածրը՝2021 թվականի հունվարի 12-ին՝ -21 C:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Historia de Teruel; Cosme Blasco y Val, año=1870, ubicación=Teruel, editorial=Imp. de J. Alpucente, url=http://bdh-rd.bne.es/viewer.vm?id=0000114993
Ciudad y medio ambiente: la isla de calor de Teruel; López Martín, Fernando de la Riva Fernández, Juan Cuadrat Prats, José María Martí Ezpeleta Alberto, ubicación=Geographicalia, issn=0210-8380, número=30, 1993, Ejemplar dedicado a: Homenaje a la profesora María Jesús Ibáñez Marcellán, páginas=113-124, http://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/59805.pdf


== Արտաքին հղումներ ==
La Vaquilla del Ángel
Teruel existe Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine.
Teruel Travelguide and Hotel bookings in English
The main page of Teruel's Town Hall
English World Heritage Centre
Flickr Photos
Instituto Nacional de Estadística
Teruel exists! (անգլերեն)
Տերուելի պաշտոնական կայքէջը
Reiseführer und Hotelreservierungen in Teruel
Մուդեխար ոճի ճարտարապետությունը Տերուելում, RealPlayer-Video (15 Min.)
La Torre de El Salvador, Wahrzeichen der Mudéjar-Architektur