Յոհան Յակոբ Բալմեր

Յոհան Յակոբ Բալմեր (գերմ.՝ Johann Jakob Balmer, մայիսի 1, 1825(1825-05-01)[…], Lausen - մարտի 12, 1898(1898-03-12)[…], Բազել, Շվեյցարիա), շվեյցարացի մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է դատավորի ընտանիքում։ Սովորել է Կարլսուեի և  Հումբոլդտի համալսարաններում, 1849 թվականին Բազելում պաշտպանել է բժշկական դիսերտացիան ցիկլոյիդայի վերաբերյալ։ Կյանքի մնացած տարիներն  ապրել է Բազելում, որտեղ ուսուցանել է կանացի դպրոցում, կարդացել է նույնպես դասախոսություններ Բազելական համալսարանում։ 1868 թվականին ամուսնացել է և ունեցել է վեց զավակ։


== Աշխատություններ ==
Հիմնականում գիտական աշխատանքներով զբաղվել է երկրաչափության բնագավառում, բայց հայտնի է դարձել 1885 թվականի ջրածնի սպեկտրալ շարքի համար, որն անվանվել է իր անունով։ Նաև նրա անունով է կոչվում խառնարաններից մեկը Լուսնի վրա։


== Բալմերի բանաձև ==

  
    
      
        
          
            σ
            ¯
          
        
        =
        
          
            1
            λ
          
        
        =
        R
        
        
          (
          
            
              
                1
                
                  2
                  
                    2
                  
                
              
            
            −
            
              
                1
                
                  n
                  
                    2
                  
                
              
            
          
          )
        
      
    
    {\displaystyle {\overline {\sigma }}={\frac {1}{\lambda }}=R\,\left({\frac {1}{2^{2}}}-{\frac {1}{n^{2}}}\right)}
  
Այս բանաձևը Բալմերը վերցրել է Ռիդբերգ-Ռիլդզի բանաձևից։


== Ռիդբերգի բանաձև ==

  
    
      
        
          
            1
            
              λ
              
                
                  v
                  a
                  c
                
              
            
          
        
        =
        
          R
          
            
              H
            
          
        
        
          (
          
            
              
                1
                
                  n
                  
                    1
                  
                  
                    2
                  
                
              
            
            −
            
              
                1
                
                  n
                  
                    2
                  
                  
                    2
                  
                
              
            
          
          )
        
      
    
    {\displaystyle {\frac {1}{\lambda _{\mathrm {vac} }}}=R_{\mathrm {H} }\left({\frac {1}{n_{1}^{2}}}-{\frac {1}{n_{2}^{2}}}\right)}
  Որտեղ.

  
    
      
        
          λ
          
            
              v
              a
              c
            
          
        
      
    
    {\displaystyle \lambda _{\mathrm {vac} }}
   լույսի ալիքի երկարությունն է  վակուումում։

  
    
      
        
          R
          
            
              H
            
          
        
      
    
    {\displaystyle R_{\mathrm {H} }}
   Ռիդբերգի հաստատունն է  ջրածնում։

  
    
      
        
          n
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle n_{1}}
   և 
  
    
      
        
          n
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle n_{2}}
   ամբողջական թվեր են, որտեղից էլ 
  
    
      
        
          n
          
            1
          
        
        <
        
          n
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle n_{1}<n_{2}}
  .


== Ծանոթագրություններ ==