Ուֆայի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարանի Ստեռլիտամակի մասնաճյուղ

Ուֆայի գիտության և տեխնոլոգիայի համալսարանի Ստեռլիտամակի մասնաճյուղ (ռուս.՝ Стерлитамакский филиал Уфимского университета науки и технологий, ՈՒԳՏՀ ՍՄ), Ուֆայի գիտության և տեխնիկայի համալսարանի առանձին կառուցվածքային ստորաբաժանում, որն իրականացնում է մասնագիտական ​​կրթական ծրագրեր՝ համաձայն լիցենզիայի։ 2000 թվականին հիմնադրված Բաշկիրիայի պետական համալսարանի Ստեռլիտամակի մասնաճյուղը և 1940 թվականին հիմնադրված Ստեռլիտամակի Զայնաբ Բիիշևի անվան պետական ​​մանկավարժական ակադեմիան 2012 թվականին միավորվել են Բաշկիրիայի պետական համալսարանի Ստեռլիտամակի մասնաճյուղի կազմում։


== Պատմություն ==
ՌԽՖՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը 1940 թվականի հունիսի 22-ի թիվ 463 որոշմամբ նախատեսել է 1940 թվականի սեպտեմբերի 1-ից բացել 17 նոր մանկավարժական ինստիտուտներ, այդ թվում՝ 15-ը՝ մանկավարժական ուսումնարանների բազայի վրա։ Բաշկիրական ԻԽՍՀ-ից այդ ցուցակում ընդգրկված է եղել Ստեռլիտամակի բաշկիրական մանկավարժական ուսումնարանը (ՍԲՄՈՒ)։ Բաշկիրական ԻԽՍՀ ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը 1940 թվականի հուլիսի 6-ի թիվ 717 որոշմամբ որոշում է կայացրել Ստեռլիտամակ բաշկիրական մանկավարժական ուսումնարանը վերակազմավորել երկամյա Ստեռլիտամակի մանկավարժական ինստիտուտի (ՍՄԻ), որը բաղկացած է երկու բաժիններից՝ ֆիզիկա մաթեմատիկական և բանասիրական։ Դումաև Սալյախ Գիզիտդինովիչը դարձել է ՍՄԻ-ի առաջին տնօրենը, ով այդ պաշտոնում աշխատել է ուղիղ 9 տարի՝ ներառյալ ռազմաճակատում անցկացրած ժամանակը, վիրավորվելը և հիվանդանոցում բուժումը։
ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի 1954 թվականի հուլիսի 18-ի թիվ 6579-Ռ կարգադրությամբ և ՌԽՖՍՀ Նախարարների խորհրդի 1954 թվականի հուլիսի 26-ի թիվ 954 որոշման հիման վրա 1954 թվականին կազմակերպվել է մանկավարժական ինստիտուտ։ Ակադեմիայի կարգավիճակը շնորհվել է 2004 թվականին։
Համաձայն Ռուսաստանի Դաշնության կրթության և գիտության նախարարության 2012 թվականի փետրվարի 9-ի թիվ 95 հրամանի՝ Ստեռլիտամակի Զայնաբ Բիիշևի անվան պետական ​​մանկավարժական ակադեմիա դաշնային պետական բյուջետային կրթական հաստատությունը ներառվել է ԲաշՊՀ-ի կազմում որպես նրա կառուցվածքային ստորաբաժանում՝ որպես ԲաշՊՀ-ի Ստեռլիտամակի մասնաճյուղ։


== Ղեկավարներ ==


=== ՍՊՄԱ-ի ռեկտորներ ===
1954 թվականից՝ Խայրետդին Բադրետդինովիչ Կինզեբուլատով,
1956 թվականից՝ Սագիդ Ռախմատովիչ Ալիբաև,
1959 թվականից՝ Թաուֆիկ Գիզուլխակովիչ Սուլթանգուզին,
1963 թվականից՝ Ինշար Իսլամովիչ Նասիրով,
1976 թվականից՝ Ռաշիտ Վալիախմետովիչ Ալմուխամետով,
1989 թվականից՝ Մարս Գիլմետդինովիչ Խամիդուլին,
2006 թվականից՝ Խամիտ Խայրվարովիչ Բայմուրզին
2011 թվականից՝ Իլգիզ Ռայանովիչ Կզրգուլով։


=== ԲաշՊՀ ՍՄ-ի տնօրեն (մինչև 2012 թվական) ===


=== ԲաշՊՀ ՍՄ-ի տնօրեն (2012 թվականից) ===
Յագաֆար Մուխարյամովիչ Աբդրաշիտով
Ալեքսեյ Ալեքսեևիչ Կովալսկի
Իգոր Անատոլիևիչ Սիրով


== Կառուցվածքը 2018 թվականի դրությամբ (ֆակուլտետներ և ինստիտուտներ) ==
Բաշկիրիայի և թյուրքական բանասիրության ֆակուլտետ (դեկան՝ Իլիշևա Ռ. Խ.)Թաթարական և չուվաշական բանասիրության ամբիոն (վարիչ՝ Մանսուրով Ի.Ս.)
Բաշկիրիայի բանասիրության ամբիոն (ղեկավար՝ Սալյախովա Զ.Ի.)
Բանասիրական ֆակուլտետ (դեկան՝ Մուխինա Ն.Բ.)Ռուսաց լեզվի և գրականության ամբիոն (վարիչ՝ Մինիբաևա Ս. Վ.)
Գերմանական լեզուների ամբիոն (վարիչ՝ Մատվեևա Ն.Վ.)
Պատմության ֆակուլտետ (դեկան՝ Միսլյաևա Ն. Ս.)Ընդհանուր պատմության և փիլիսոփայական առարկաների ամբիոն (վարիչ՝ Կանտիմիրովա Ռ. Ի.)
Հայրենիքի պատմության և պատմության դասավանդման մեթոդների ամբիոն (վարիչ՝ Սամորոդով Դ. Պ.)
Մաթեմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ֆակուլտետ (դեկան՝ Քարիմով Ռ. Խ.)
Մաթեմատիկական մոդելավորման ամբիոն (վարիչ՝ Վիկտոր Ս.Վ.)
Ֆունդամենտալ մաթեմատիկայի ամբիոն (վարիչ՝ Լ. Մ. Կոժևնիկովա)
Կիրառական ինֆորմատիկայի և ծրագրավորման ամբիոն (վարիչ՝ Խասանով Մ.Կ.)
Մանկավարժության և հոգեբանության ֆակուլտետ (դեկան՝ Աբդուլինա Լ. Բ.)Տարրական կրթության տեսության և մեթոդների ամբիոն (վարիչ՝ Աբդուլինա Լ. Բ.)
Հոգեբանական և մանկավարժական կրթության ամբիոն (վարիչ՝ Սալիմովա Ռ. Մ.)
Նախնական կրթության մանկավարժության ամբիոն (վարիչ՝ Գոլովնևա Է.Վ.)
Տնտեսագիտության ֆակուլտետ (դեկան՝ Մուրզագալինա Գ.Մ.)
Տնտեսագիտության և կառավարման ամբիոն (վարիչ՝ Օպարինա Թ. Ա.)
Հաշվապահական հաշվառման և աուդիտի ամբիոն (վարիչ՝ Ասֆանդիյարովա Ռ. Ա.)
Տնտեսական տեսության և վերլուծության ամբիոն (վարիչ՝ Կագարմանովա Ա.Ի.)
Բնական գիտությունների ֆակուլտետ (դեկան Մունասիպով Ի. Մ.)[Ընդհանուր և տեսական ֆիզիկայի ամբիոն (վարիչ՝ Ն. Ն. Բիկկուլովա)
Կենսաբանության ամբիոն (վարիչ՝ Կուրամշինա Զ. Մ.)
Տեխնոլոգիայի և ընդհանուր տեխնիկական առարկաների ամբիոն (վարիչ՝ Շիրոկովա Ս. Յու.)
Քիմիայի և քիմիական տեխնոլոգիաների ամբիոն (վարիչ՝ Աբդռաշիտով Յա. Մ.)
Իրավագիտության ֆակուլտետ (դեկան՝ Ուսմանովա Ռ. Մ.)Քաղաքացիական իրավունքի և դատավարության ամբիոն (վարիչ՝ Տիմոֆեևա Ռ.Ի.)
Սահմանադրական և մունիցիպալ իրավունքի ամբիոն (վարիչ՝  Ուսմանովա Ռ. Մ.)
Քրեական իրավունքի և դատավարության ամբիոն (վարիչ՝ Ամինև Ֆ. Գ.)
Պետության և իրավունքի տեսության և պատմության ամբիոն (ղեկավար՝ Իվանցովա Գ. Ա.)
Իրավապահ մարմինների բազային ամբիոն (վարիչ՝ Իշմուհամեդով Յա.Մ.)
Իրավաբանական պրոֆիլի հիմնական ամբիոն (վարիչ՝ Իշմուխամետով Յ.Մ.)
Տնտեսական գործունեության իրավական կարգավորման ամբիոն (վարիչ՝ Իբրագիմովա Գ. Մ.)
Դատական ​​գործունեության կազմակերպման ամբիոն (վարիչ՝ Կրեպիշև Ա. Մ.)
Քոլեջ (վարիչ՝  Տկաչևա Ն. Ն.)


== Մասնագիտություններ ==
Տեխնոլոգիա և ձեռներեցություն
Կիրառական մաթեմատիկա և ինֆորմատիկա
Տեղեկատվական համակարգերի մաթեմատիկական ապահովում  և կառավարում
Մաթեմատիկա և ինֆորմատիկա
Կենսաբանություն
Նախադպրոցական մանկավարժություն և հոգեբանություն
Մանկավարժություն և հոգեբանություն
Ռուսաց լեզու և գրականություն (մասնագիտական որակավորում)
ժուռնալիստիկա (մասնագիտական որակավորում)
Օտար լեզու (մասնագիտական որակավորում)
Ռուսաց լեզու և գրականություն լրացուցիչ  մասնագիտություն՝ Մայրենի (թաթարերեն, չուվաշերեն)  լեզու և գրականություն (մասնագիտական որակավորում)
Բանասիրական կրթություն (բակալավրիատ)
Ինֆորմատիկա
Պատմություն
Մշակութաբանություն
Կազմակերպության կառավարում
Անձնակազմի կառավարում


== Շրջանավարտներ ==
Իվան Եգորովիչ Կարպուխին (ծնվել է 1936 թվականի փետրվարի 5-ին), բանաստեղծ, գրող, գիտնական-բանահավաք։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Բաշկիրիայի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ (2006)։
Անիսա Աբդուլլովնա Տագիրովա, բաշկիր բանաստեղծուհի,
Թամարա Միխայլովնա Տանսիկկուժինա, ռուս շախմատիստուհի,
Զուֆար Մուխտարովիչ Տիմերբուլատով, լրագրող, պետական ​​գործիչ,
Ալեքսեյ Վասիլևիչ Մակուրին, մարզիկ։ Ռուսաստանի և միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (1994) թեթև ատլետիկայի բնագավառում,
Ֆանուզա Այթբաևնա Նադրշինա, գիտնական-բանահավաք, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր,
Զեմֆիրա Գիզիտդինովնա Սախիպովա, գիտնական-մանկավարժ, մանկավարժական գիտությունների թեկնածու։ Ազգային դպրոցների համար ռուսաց լեզվի դասագրքերի հեղինակ։


== Գրականություն ==
Башкирская энциклопедия / Гл. ред. М. А. Ильгамов. — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2005—2011.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բաշկիրիայի պետական ​​համալսարանի Ստերլիտամակ մասնաճյուղի պաշտոնական կայքը
Реорганизация СГПА. Газ. Стерлитамакский рабочий.