armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նիկողոս Թահմիզյան

Նիկողոս Կիրակոսի Թահմիզյան (մայիսի 9, 1926(1926-05-09), Աթենք, Հունաստան - օգոստոսի 30, 2011(2011-08-30), Փասադենա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), հայ երաժշտագետ։ Արվեստագիտության դոկտոր (1980), պրոֆեսոր (1987): ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1984):


== Կենսագրություն ==
Նիկողոս Թահմիզյանը ծնվել է 1926 թվականի մայիսի 9-ին Աթենքում։ Սովորել է Կիպրոսի Մելքոնյան կրթական հաստատությունում։ 1946 թվականին հայրենադարձել է։ 1956 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիան։ 1960 թվականին ավարտել է Լենինգրադի կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան։ 1947-1956 թվականներին եղել է Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի նվագախմբի երաժիշտ, 1960-1990 թվականներին՝ Մատենադարանի գիտաշխատող։ 1972-1990 թվականներին դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։
1990 թվականից բնակվել է ԱՄՆ-ում, 1995 թվականին ստացել է ԱՄՆ քաղաքացիություն։
Ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ երաժշտության պատմության, տեսության և գեղագիտության խնդիրներին։


== Պարգևներ ==
Երաժշտագիտության պատվավոր դոկտոր, 1980, ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիա, Մոսկվա, ԽՍՀՄ
ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 1984, Երևան
Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պատվավոր պրոֆեսոր, 1987, Երևան


== Երկեր ==
Ներսես Շնորհալին երգահան և երաժիշտ, Երևան, 1973։
Մակար Եկմալյան։ Կյանքն ու ստեղծագործությունը, Երևան, 1981։
Հայ երգի գոհարներ։ Ոսկեփորիկ։ Թահմիզյան, Նիկողոս Կիրակոսի, Երևան, «Սովետական գրող», 1982։
Երաժշտությունը հին և միջնադարյան Հայաստանում։ Թահմիզյան Նիկողոս Կիրակոսի, Մատենադարան ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդին առընթեր Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ, Երևան, «Սովետական գրող», 1982։
Երաժշտական ստեղծագործության վերլուծություն։ Դասագիրք կոնսերվատորիայի ուսանողների համար, Դերոյան Նովալիս Վարազդատի, Թահմիզյան Նիկողոս Կիրակոսի, Երևան, «Լույս», 1985։
Գրիգոր Նարեկացին և հայ երաժշտությունը 5-6-րդ դարեր, Երևան, 1985։
Տաղեր և գանձեր։ Ներսես Շնորհալի, Քյոշկերյան Արմինե, Խաչատրյան Պ. Մ, Թահմիզյան Նիկողոս Կիրակոսի, Մատենադարան. Հայկական ԽՍՀ մինիստրների խորհրդին առընթեր Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ, Երևան, ՀԽՍՀ ԳԱԱ հրատարակչություն, 1987։
Երաժշտական բացատրական բառարան։ Մելիք-Վրթանեսյան Կոնստատին Եփրեմի, Տոնյան Մարիամ Արշակի,, Թահմիզյան Նիկողոս Կիրակոսի, Երևան, «Խորհրդային գրող», 1989։
Երաժշտությունը հայկական Կիլիկիայում։ Թահմիզյան Նիկողոս Կիրակոսի, Սամվելյան Լուիզա Օնիկի, «Գիտելիք» ընկերություն, ՀԽՍՀ, Երևան, «Գիտելիք», 1989։
Կոմիտասը եւ հայ ժողովուրդի երաժշտական ժառանգութիւնը։ Թահմիզյան Նիկողոս Կիրակոսի, Փասատենա, «Դրազարկ», 1994։
Հայ երգի գոհարներ։ Ոսկեփորիկ, Թահմիզյան Նիկողոս Կիրակոսի, Լոս Անճելըս, Ապրիլ, 1994։
Սայեաթ-Նովան եւ հայ գուսանա-աշուղական երգ-երաժշտութիւնը։ Թահմիզյան Նիկողոս Կիրակոսի, Դրազարկ, 1995։
Կարեւոր նկատողութիւններ Ալեքսանդր Սպենդիարեանի կեանքի եւ գործի մասին։ Թահմիզյան Նիկողոս Կիրակոսի, Փասատենա, «Դրազարկ», 1996։
Կոմիտասը և հայ ժողովրդի երաժշտակաան ժառանգությունը, Փասադենա, 1995։ Փասատենա, «Դրազարկ», 1998։
Արդի խազաբանութիուն, Փասադենա, 2003։
Հայ վիպական երգեր։ Նոտաներ, Քոչարյան Արամ Կարապետի, Խուդաբաշյան Կարինե Էմանուելի, Թահմիզյան Նիկողոս Կիրակոսի, Մեհրաբյան Ժ, Սարգսյան Ն, ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստի ինստիտուտ, ՀՀ Մշակույթի նախարարություն, Երևան, «Ամրոց գրուպ», 2012։


== Ծանոթագրություններ ==
Վահագնի մեհյան (Քարքե)

Վահագնի մեհյան, հին հայկական հեթանոսական մեհյան Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Տարոն գավառում, Քարքե լեռան վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Ադրիանո Գալլիանի

Ադրիանո Գալլիանի (իտալերեն՝ Adriano Galliani, հուլիսի 30, 1944(1944-07-30), Մոնցա, Լոմբարդիա, Իտալիայի թագավորություն), իտալացի ֆուտբոլային մենեջեր և գործարար։ Ներկայում՝ Միլան ակումբի գործադիր տնօրեն և փոխնախագահ (սկսած 1986 թվականից)։ Նախկինում՝ Իտալիայի ֆուտբոլի ազգային պրոֆեսիոնալ լիգայի նախագահ։
Գալլիանիի տնօրինության ընթացքում Միլանը հինգ անգամ հաղթել է Չեմպիոնների Լիգայում, ութ անգամ՝ Սերիա A-ում, ինչպես նաև ակումբի ֆուտբոլիստները վեց անգամ արժանացել են Ոսկե գնդակի։
Հայտնի է նաև իր կատարած հայտնի տրանսֆերներով (Ռոբինիո, Բալոտելլի, Իբրահիմովիչ, Կակա, Հոնդա և այլն)։


== Աղբյուրներ ==
Գալլիանիի պրոֆիլը magliarossonera.it կայքում(իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Խիմկի

Խիմկի, քաղաք Ռուսաստանում՝ Մոսկվայի մարզում, Մոսկվայի անվան ջրանցքի և երկաթուղու հատման տեղում։ 2011 թվականի դրությամբ ուներ 208 563 բնակիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մագալինշչինա

Մագալինշչինա (ռուս.՝ Магалинщина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 871 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լյուքսեմբուրգա-բելգիական հարաբերություններ

Բելգիա-Լյուքսեմբուրգ հարաբերություններ, երկկողման հարաբերություններ Բելգիայի Թագավորության և Լյուքսեմբուրգի Մեծ դքսի միջև։
Երկու երկրները համագործակցության մեծ պատմություն ունեն, մասնավորապես Լյուքսեմբուրգա-բելգիական տնտեսական միությունը, Բենիլյուքսը և համագործակցությունը Եվրամիության շանակներում։ Բելգիան դեսպանատուն ունի Լյուքսեմբուրգում և Լյուքսեմբուրգը դեսպանատուն ունի Բրյուսելում։ Լյուքսեմբուրգում Բելգիայի դեսպանը Թոմաս Անտուանն է։ Լյուքսեմբուրգում Բելգիայի դեսպանը Ժան Ժակ Ուոլֆրինգն է։
Բելգիան և Լյուքսեմբուրգը սահմանակից երկրներ են։ Բելգիական մասում սահմանը գրեթե ամբողջությամբ անցնում է Բելգիայի Լյուքսեմբուրգ նահանգի եզրագծով և միայն հյուսիսից փոքր հատված սահմանակցում է Լիեժ նահանգի Բուրգ Ռոյլանդ գերմանախոս  կոմունային։


== Ծանոթագրություններ ==
Սենեքերիմ Տեր-Հակոբյան

Սենեքերիմ Խաչատուրի Տեր-Հակոբյան (1881, Գյումուշխանե, Տրապիզոնի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1938), հայ բանասեր, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Սենեքերիմ Տեր-Հակոբյանը ծնվել է 1881 թվականին Թուրքիայի Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանե գյուղում։ Հայտնի է եղել նաև «Չելեպի» անունով։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրի վարժարանում։ 1896 թվականին ընդունվել է Էջմիածինի Գևորգյան ճեմարանի դպրոցական բաժինը, որն ավարտել է 1900 թվականին։
Այնուհետև ուսումը շարունակել է ճեմարանի լսարանական բաժնում։ Այստեղ Սենեքերիմ Տեր-Հակոբյանին դասավանդել են Մանուկ Աբեղյանը, Հրաչյա Աճառյանը, Հակոբ Մանանդյանը, Ստեփան Կանայանցը և այլ հայագետներ։ Ուսման ավարտին պաշտպանություն է ներկայացրել «ԺԶ դարու Հայոց եկեղեցական պատմությունը» ավարտական շարադրանքը, որն արժանացել է «հույժ գովելի» գնահատականի։ Ուսումը շարունակել է Գերմանիայի Հանրապետությունում, Ավարտելով 1910 թվականին, Բեռլինի Համալսարանի Փիլիսոփայական ֆակուլտետը։
Դասավանդել է Թավրիզի, Երևանի, Ալեքսանդրապոլի, Շուշիի, Նախիջևանի, Թիֆլիսի և Բաքվի հայկական դպրոցներում, Գևորգյան ճեմարանում (1910-1917 թթ.)։ Եղել է Էջմիածնի թանգարանի վարիչի օգնական (1917-1921 թթ.), Էջմիածնի մատենադարանի տնօրեն (1921-1937 թթ.)։ Մեծ Եղեռնից փրկված հայ գաղթականներից հավաքել է հարուստ ազգագրական նյութեր, մատենադարանի հավաքածուները հարստացրել նոր ձեռագրերով։ Հեղինակ է մի շարք հոդվածների և ուսումնասիրությունների (անտիպ)։ Տեր-Հակոբյանի արխիվը պահվում է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում։


== Մահ ==
Դարձել է ստալինյան բռնաճնշումների զոհ, 1937 թվականին անհիմն բռնադատվել է, ապա՝ գնդակահարվել։ 1954 թվականին արդարացվել է։


== Գրականություն ==
Ադամյան Ա., Սենեքերիմ Տեր-Հակոբյանի արխիվը, ԼՀԳ, 1971, № 12:


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնի Օկտյաբր (Զիմովնիկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնի Օկտյաբր (այլ կիրառումներ)Կրասնի Օկտյաբր (ռուս.՝ Красный Октябрь), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում։ Մտնում է Լենինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Զևան (Գյավաշի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զևան (այլ կիրառումներ)Զևան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավաշի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լճի հարավային ափին, սարավանդի վրա։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 13 տուն հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Զևանն ուներ հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օվիտ (Վիգի վտակ)

Օվիտ (ռուս.՝ Овыть), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Մեդվեժեգորսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիգ գետի աջ ափին՝ 27 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 34 կմ է, ավազանի տարածքը 133 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիգոզերո սկսած Վիգոզերսկի հիդրոհանգույցից, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020001212102000005417
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000541
Ավազանի կոդը - 02.02.00.012
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ջեյմս Հոգգ

Ջեյմս Հոգգ (անգլ.՝ James Hogg, դեկտեմբերի 9, 1770(1770-12-09), Ettrick - նոյեմբերի 21, 1835(1835-11-21)[…], Ettrick), շոտլանդացի բանաստեղծ, գրող և էսսեների հեղինակ է եղել, որը գրել է և շոտլանդերենով և անգլերենով։ Երիտասարդ տարիքում նա եղել է հովիվ, և զբաղվել է ինքնակրթությամբ՝ հիմնականում գրքեր կարդալով։ Նա իր ժամանակի շատ մեծագույն գրողների մտերիմն է եղել, այդ թվում Վալտեր Սքոթի, ում կենսագրությունն էլ նա հետագայում գրել է։ Հիմա նա որպես գրող առավել լայն շրջաններում ճանաչված է իր «Արդարացված հանցագործի գաղտնի խոստովանությունները» վեպով։


== Ծանոթագրություններ ==
Յուրի Ավդեև

Յուրի Կոնստանտինովիչ Ավդեև (ռուս.՝ Ю́рий Константи́нович Авде́ев, օգոստոսի 25, 1918(1918-08-25), Կիյասովո, Ժիլյովո քաղաքային բնակավայր, Ստուպինսկի շրջան, Մոսկվայի մարզ - հունիսի 18, 1987(1987-06-18), Մելիխովո (արգելոց-թանգարան), Melikhovo, Barantsevskoye rural settlement, Չեխովսկի շրջան, Մոսկվայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային նկարիչ, գրող, Ա. Չեխովի պետական գրական-հուշարձանային արգելոց-թանգարանի հիմնադիրը։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Սերպուխինի մանկական գեղարվեստական դպրոցը, իսկ 1940 թվականին՝ Օռլովի գեղարվեստի ուսումնարանը։ 1941 թվականի օգոստոսին կամավոր մեկնել է ճակատ, եղել է Մոսկվայի կոմունիստական 3-րդ դիվիզիայի շարքերում։ Եղել է հետախույզ, կապավոր, ականաձիգ, դիվիզիայի թերթի նկարիչ։ Ստեղծել է աչքի ընկած զինվորների և սպաների դիմանկարները։
Ռազմաճակատից Յուրի Ավդեևը վերադարձել է 1944 թվականի աշնանը երեք ծանր վնասվածքներով, որոնց արդյունքում գրեթե լրիվ կուրացել է։ Հետագայում մասամբ վերականգնվել է միայն կողմային տեսողությունը։ 1947 թվականին նա նշանակվել է հաշմանդամների՝ կոճակներ պատրաստող արտելի ղեկավար։ Սակայն տարվա վերջին նա սկսել է աշխատել Սերպուխովի պատմա-գավառագիտական թանգարանում։
1951 թվականին անճանապարհ տեղանքով քայլելով հասել է մինչև Մելիխովո, որտեղ գրեթե դատարկ տեղում ստեղծել է Ա. Չեխովի պետական գրական-հուշարձանային հայտնի արգելոց-թանգարանը։
1952-1987 թվականներին Ավդեևը եղել է թանգարանի տնօրենը։ Վերականգնել է Չեխովի օրոք եղած բոլոր շինությունները։ Հավաքել է 17 հազար ցուցադրանմուշ՝ իրեր, փաստաթղթեր, ձեռագրեր, լուսանկարներ, գրողի, նրա շրջապատի, նրա ժամանակների գրքեր։ Գրել է 12 գիրք Մելիխովոյի և Մոսկվայի մարզի չեխովյան այլ վայրերի մասին։ Լինելով գրեթե կույր՝ ունեցել է բացառիկ հիշողություն։ Անգիր է հիշել Չեխովի պատմվածքները, նրա նամակների 12 հատորները։ Աշխատել է մինչև կյանքի վերջը՝ 1987 թվականը։ Թաղվել է Մելիխովո գյուղում գտնվող Քրիստոսի Ծննդյան եկեղեցու ձախ կողմնային մասում։
Կինը՝ Լյուբով Յակովլևնա Լազարենկոն է։


== Գրքեր ==
По Чеховским местам Подмосковья / Рисунки художника С. М. Чехова; Пояснительный текст директора Музея-усадьбы А. П. Чехова в Мелихове Ю. К. Авдеева; Переплёт, титул, заставки художника П. Кузаняна. — М.: Московский рабочий, 1959. — 112 с. — 15 000 экз. (в пер.)
Авдеев Ю. К. В Чеховском Мелихове. — М.: Московский рабочий, 1968. — 112 с.
Музей-усадьба А. П. Чехова в Мелихове: Путеводитель / Составитель Ю. К. Авдеев.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Выставка «По чеховским местам. Живопись Ю. К. Авдеева» в Государственном литературном музее.
Выставка Ю. Авдеева в Государственном музее — гуманитарном центре «Преодоление» имени Н. А. Островского в 2004 г.
Чеховский вестник № 9, 2001: Вспоминая Юрия Константиновича Авдеева.
История в лицах: найдены уникальные портреты фронтового художника // Россия 24, 17 января 2017 года.
Տրդատլը

Տրդատլը, հայաբնակ գյուղ Կիլիկիայում, Հալեպի նահանգի Մարաշ գավառի Էնդերուն գավառակում, Մարաշ քաղաքից մոտ 95 Կմ հս-արմ․։ 1909 թ-ին, Կիլիկիայում հայկական կոտորածների նախօրեին ուներ 305 բնակիչ (60 աուն)։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով։ 1912 թվականին ուներ 40 տուն հայ բնակիչ։
Բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Զգալի մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին։ Փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։
Անվանումը կապվում է Տիր աստծու անվան հետ։
Վերժինե Սեմիրջյան

Վերժինե Սեմիրջյան (փետրվարի 3, 1954(1954-02-03), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Վերժինե Սեմիրջյանը ծնվել է 1954 թվականի փետրվարի 3-ին, Հայաստանի Երևան քաղաքում։
Նախնական կրթություն ստացել է Եղիշե Չարենցի անվան դպրոցում։ 1973 թվականից մինչև 1975 թվականը շարունակել է իր ուսումը արվեստի N8 քոլեջում։ Ստացել է կերամիկական նկարիչ մասնագիտություն։
1975 թվականից մինչև 1979 թվականը սովորել է Մոսկվայի ազգային արվեստի հեռակա համալսարանի գեղանկարչության ֆակուլտետում։ Աշխատել է համար 25 քոլեջում որպես կերամիկական աշխատանքների վարպետ։
1977 թվականին իր մասնակցությունն է ունեցել տարբեր ցուցահանդեսներում։
1987 թվականին աշխատել է Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում։ Նա բազմիցս մասնակցել է ցուցահանդեսներին տարբեր երկրներում, ինչպիսքի են Կանադան, Գերմանիան, Բուլղարիան, Իսպանիան։
2007 թվականին նրա աշխատանքները ցուցադրվում են Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքում, 2008 թվականին՝ Զալցբուրգ քաղաքում։
Նրա սյուրռեալիստական աշխատանքներում արտացոլվում է բարու և չարի հավերժական պայքարը, կանանց և տղամարդկանց հարաբերությունները։ Նրանցում մներկայացված են մարդկային հոգու տարբեր վիճակներ, որոնք միախառնվում են ներդաշնակ ամբողջականության մեջ։


== Աղբյուրներ ==
Վերժինե Սեմիրջյանը «Հայազգ» կայքում
Սերոբ Անճարակյան

Սերոբ Գրիգորի Անճարակյան (1920, Սալոնիկ, Հունաստան - 1943), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1926 թվականին Անճարակյանների ընտանիքը Սալոնիկից տեղափոխվել է Երևան։ Յոթնամյա դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի Գեղարդ տեխնիկումը։ «Տասնհինգամյա Հայաստանը» կտավով Անճարակյանը 1935 թվականին մասնակցել է Խորհրդային Հայաստանի 15-ամյակին նվիրված պատանի ստեղծագործողների հոբելյանական ցուցահանդեսին և արժանացել մրցանակի։ 1939 թվականին, ավարտելով տեխնիկումը, աշխատել է Արթիկի շրջպետթատրոնում։ Ձևավորել է «Խաթաբալա», «Պլատոն Կրեչետ», «Դատավճիռ» և այլ պիեսներ։ 18-20-ամյա պատանու բեմական ձևավորմամբ Արթիկում ներկայացվել են «Պատվի համար», «Գոշ», «Շողոքորթը» դրամաները։ 1943 թվականին 23-ամյա նկարիչը զոհվել է ռազմի դաշտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրոնախ (շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրոնախ (այլ կիրառումներ)Կրոնախ  (գերմ.՝ Landkreis Kronach), շրջան Գերմանիայում։ Շրջանի կենտրոնն է Կրոնախ քաղաքը։ Զբաղեցնում է 651,5 կմ2։ Բնակչությունը 74 079 մարդ է։ Բնակչության խտությունը 114 մարդ/կմ2։
Շրջանի պաշտոնական կոդը 09 4 76 է։ Շրջանում 18 համայնք կա։


== Ծանոթագրություններ ==
Հանա

Հանա կամ Հանակիա (չեխ․՝ Haná, Hanácko, գերմ.՝  Hanna, Hanakei) էթնիկ տարածաշրջան Կենտրոնական Մորավիայում, Չեխիայի հանրապետություն։ Հիմնական տարածքները գտնվում են Մորավա և Հանա գետերի ցածրադիր մասերում։ Այն շրջապատված է Զաբրժե, Գոլեշով, Վիշկով և Յունիչով քաղաքներով։ 

Հանան հայտնի է իր գյուղատնտեսական արտադրողականությամբ, տարազներով և ավանդույթներով։ Հանայի բարբառը (Հանայի բարբառ կամ Կենտրոնական Մորավիայի բարբառ, չեխերեն՝  hanáčtina), որով խոսում են տարածաշրջանում Կենտրոնական Մորավիայի բարբառային խմբի մասն է կազմում։


== Անվանում ==
18-19-րդ դարերում «Hanack» տերմինը (Hanák, French: Hanaque) օգտագործվել է սլավոնական ազգերի և Մորավիայի գյուղացիների կողմից։ 
Այժմ չեխական «Hanáci » տերմինը օգտագործվում է Հանա տարածաշրջանի ազգագրական խմբի համար։


== Նշանակալի քաղաքներ և տեսարժան վայրեր ==
Օլոմոուց՝ Հանայի կենտրոնը և Մորավիայի պատմական մայրաքաղաքը։
Պրշերով՝ արդյունաբերական քաղաք, քաղաքի հայտնի բնակիչներից է Յան Ամոնս Կոմենսկին, ով հայտնի է որպես «ժամանակակից կրթության հայր»
Պրոստեյով՝ մականունը Մանչեստր Հանա, մինչև Հոլոքոստը՝ Երուսաղեմ Հանա։
Բոուզով դղյակ
Կոետին
Հուլին
Շտերնբերկ
Վիշկով


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
(անգլերեն) Central Moravia Archived 2017-06-13 at the Wayback Machine.
Կաղապար:Cs icon Folklore from Haná
(անգլերեն) Folklore group Hanačka
Կաղապար:Cs icon about the Haná dialect
Գոցե Դելչև

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոցե Դելչև (այլ կիրառումներ)Գոցե Դելչև (բուլղար․՝ Гоце Делчев), քաղաք Բուլղարիայում։ Գտնվում է Բլագոևգրադի մարզում, Գոցե Դելչևի համայնքի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ 21 047։
Մինչև 1951 թ. քաղաքը կրել է Նեվրոկոպ (հունարեն՝ Νευροκοπι) անվանումը։ Իր այժմյան անունը ստացել է հեղափոխական Գոցե Դելչևի անունից։


== Պատկերասրահ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Снимки на Гоце Делчев
Община Гоце Делчев Archived 2008-10-04 at the Wayback Machine.
история и забележителности Archived 2008-06-22 at the Wayback Machine.
Снимки от гр. Гоце Делчев
Снимки от гр. Гоце Делчев Archived 2008-06-21 at the Wayback Machine.
Ըմպան

Ըմպան (pharynx), մարսողական խողովակի և շնչառական ուղու այն մասը, որը հանդիսանում է որպես կապակցող օղակ մի կողմից քթի և բերանի խոռոչների միջև, մյուս կողմից՝ կերակրափողի և կոկորդի միջև։ Գտնվում է գանգի հիմքի և պարանոցի վեցերորդ ողի մակարդակում։ Ըմպանը ներսի տարածությունը կոչվում է ըմպանի խոռոչ (cavum pharynges)։ Ըմպանը տեղավորված է քթի, բերանի խոռոչների ու կոկորդի հետևը և ձգվում է ծոծրոսկրի հիմային մասից մինչև պարանոցային VI ողը։
Ըմպանի առջևի մասում տեղավորված օրգաններին համապատասխան այն բաժանում են 3 մասի՝ քթային (pars nasalis), բերանային (pars oralis) և կոկորդային (pars laryngea)։ Կլման ժամանակ փափուկ քիմքը բարձրացնում է վեր ու հետ և բոլորովին անջատում է ըմպանի քթային հատվածը բերանային հատվածից։ Ըմպանի խոռոչում բացվում են 7 անցքեր, որոնցից չորսը ընկած են փափուկ քիմքից վեր (երկու խոանների և երկու եվստախյան խողովակների անցքեր), իսկ երեքը՝ փափուկ քիմքից ցած (սրանք բացվում են բերանի, կոկորդի և կերակրափողի մեջ)։ Ըմպանի վերին պատը (առաստաղը) կոչվում է ըմպանի գմբեթ կամ թաղ (fornix pharynges)։ Ըմպանի երկարությունը թաղից մինչև ներքևի ծայրը 15սմ է, լայնությունը ավելի մեծ է, քան առաջ-հետին տրամագիծը։ Քթային մասում, անմիջապես գանգի հիմքից ցած այն հասնում է 4-5 սմ-ի։


== Աղբյուրներ ==
Human Anatomy and Physiology Elaine N. Marieb and Katja Hoehn, Seventh Edition. (անգլ.)
TNM Classification of Malignant Tumours Sobin LH & Wittekind Ch (eds)Sixth edition UICC 2002 ISBN 0-471-22288-7 (անգլ.)
Իզոմերացում

Իզոմերացում, ներմոլեկուլային ռեակցիա, որի ընթացքում փոխվում է մոլեկուլի կառուցվածքը, անփոփոխ է մնում բաղադրությունը։ Իզոմերացումը դարձելի ռեակցիա է, հավասարակշռությունը կախված է ջերմաստիճանից, ճնշումից, լուծիչից և այլն։ Եթե իզոմեր ձևերից մեկը անկայուն է, ապա այն գործնականում չի ստացվում։ Իսկ եթե իզոմերցումը դարձելի չէ, ապա տեղի են ունենում ներմոլեկուլային վերախմբավորումներ։ Իզոմերացումը ներմոլեկուլային վերախմբավորման մասնավոր դեպք է։ Տարածված քիմիական ռեակցիաներից է։ Բնորոշ է օրգանական միացությունների, հատկապես էթիլենային և ացետիլենային ածխաջրածինների համար, օրինակ,

  
    
      
        C
        
          H
          
            3
          
        
        −
        C
        
          H
          
            2
          
        
        −
        C
        H
        =
        C
        
          H
          
            2
          
        
        
          ⇄
        
        C
        
          H
          
            3
          
        
        −
        C
        H
        =
        C
        H
        −
        C
        
          H
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle CH_{3}-CH_{2}-CH=CH_{2}{\rightleftarrows }CH_{3}-CH=CH-CH_{3}}
  ;

  
    
      
        C
        
          H
          
            3
          
        
        −
        C
        
          H
          
            2
          
        
        −
        C
        H
        ≡
        C
        H
        
          ⇄
        
        C
        
          H
          
            3
          
        
        −
        C
        ≡
        C
        −
        C
        
          H
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle CH_{3}-CH_{2}-CH\equiv CH{\rightleftarrows }CH_{3}-C\equiv C-CH_{3}}
  ։Իզոմերացումով բարելավվում է բենզինի բարձր օկտանային թիվը, ոչ արոմատիկ հումքից ստացվում են քիմիական արդյունաբերության համար կարևոր արոմատիկ ածխաջրածիններ (բենզոլ, տոլուոլ և այլն), էթիլենօքիդից՝ քացախալդեհիդ, ցիկլոհեքսանոնօքսիմից՝ կապրոլակտամ և այլն։ Իզոմերացումը կարևոր դեր է կատարում կենսաքիմիական պրոցեսներում։
Արցախական միություն

Արցախական միություն, ընդհատակյա ազգայնական կազմակերպություն։
Հիմնադրվել է 1986 թվականի ապրիլին, Ստեփանակերտում։ Ունեցել է կանոնադրություն և ծրագիր, քաղաքական, տնտեսական, մարտական, գաղափարախոսական և հատուկ բաժիններ, շրջաններում՝ խմբեր։ Նպատակն է եղել Արցախում գործող ազգայնական խմբակներին և առանձին անհատներին համախմբելը, ազգային-ազատագրական պայքարին նախապատրաստելը և Արցախը Հայաստանին վերամիավորելը։ Կազմակերպությունը 1987 թվականի ստորագրահավաքների հիմնական պատասխանատուն է եղել։ Միության անդամները՝ Ա. Կարապետյան (նախագահ). Հ. Խաչատրյան (քարտուղար), Գ. Ներսիսյան, Ս. Առուշանյան, Ս. Պետրոսյան, Կ. Մարտիրոսյան, Ա. Սարգսյան, Ա. Ղուլյան, Ղ. Հայրապետյան. Ս. Շահվերդյան։
Լուվերնի

Լուվերնի (ֆր.՝ Louvergny), նախկին համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 77 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.60 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.95 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարի 1-ից հանդիսանում է Բերոն է սես Էնվիրոն համայքնի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 190 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 75 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 25 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 48 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 36-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 12։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,0 %։ 36 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 34 անձ (22 տղամարդ և 12 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (0 տղամարդ և 2 կին)։ 12 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Շնդեղ հրաշալի

Շնդեղ հրաշալի  (լատ.՝ Convallaria majalis), հովտաշուշանազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
Դեղնավուն-նարնջագույն կամ կարմիր հատապտուղները օվալաձև են։ Երկարությունը 12-15 մմ է, լայնությունը և հաստությունը` 8-12 մմ։ Պտղում կա 8-10 սերմ։ Խոշոր օվալաձև սոխուկներով, գեղազարդային բազմամյա խոտաբույս է։ Երկարավուն-էլիպսաձև, ստորին մասում տերևապատյաններ ունեցող տերևները խոշոր են։ 25-40 սմ երկարությամբ խողովակի վրա առաջացող, սոխուկից դուրս եկող, վարդագույն կամ մանուշակագույն, զանգակաձև ծաղիկները խոշոր են։ Հետծալքի հիմքում ամրացած մերկ առէջաթելերի փոշանոթները նարնջագույն են։ Բազմաթիվ, գորշավուն, գնդաձև սերմերով եռաբույն պտուղը էլիպսաձև տուփիկ է։ Ծաղիկները զարգանում են աշնանը, իսկ տերևները՝ եկող գարնանը։


== Տարածվածություն ==
ՌԴ եվրոպական մաս (հարավային տայգայից մինչև անտառատափաստանային շրջանները, ունի լայն էկոլոգիական դիապազոն. հանդիպում է ինչպես չոր, այնպես էլ և խոնավ կենսամիջավայրում, փշատերև և սաղարթավոր անտառներում։ Աճում է լեռնային գոտիների անտառաեզրերին, բացատներում, խոտածածկ լանջերին և գետափերին։ Երբեմն հանդիպում են Շիրակի և Լոռու մարզերում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում էին սոխուկներն ու սերմերը։ Սերմերը, սոխուկները, ինչպես և ամբողջ բույսը պարունակում են արոմատիկ թթուներ, ճարպային յուղեր, շաքարներ, դաբաղանյութեր, ֆիտոստերիններ, ֆլավոններ, ալկալոիդներ, այդ թվում կոլխիցին, կոլխամին, կոլխիցեին, որոնք բժշկության մեջ օգտագործվում են բժշկի հսկողության տակ և շատ փոքր քանակությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիեննայի պետական տնտեսագիտական համալսարան

Վիեննայի պետական տնտեսագիտական համալսարան (գերմ.՝ Wirtschaftsuniversität Wien), պետական, տնտեսագիտական համալսարան Ավստրիայի Վիեննա քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1898 թվականին և 2012 թվականի տվյալներով ունի 23,584 ուսանողներ։


== Պատմություն ==
Վիեննայի պետական տնտեսագիտական համալսարանը՝ որպես միջնակարգ ուսումնական հաստատություն հիմնադրվել է 1898 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Այն ստեղծվել է ապագա գործարարներ նախապատրաստելու, ինչպես նաև Ավստրո-Հունգարիայի (Դաշնային պետություն կազմված երկու ինքնիշխան երկրներից) տնտեսությունը զարգացման գագաթնակետին հասցնելու համար։
Ժամանակի ընթացքում այս կառույցը դարձել է կարևոր ուսումնական հաստատություն և արժանացել է պետական համալսարանի կարգավիճակի։ Բացի տնտեսագիտության հիմունքներից, մաթեմատիկայից, փողի պատմությունից և ֆինանսների կառավարումից, համալսարանում ուսումնասիրում են նաև տարբեր ոչ մասնագիտական առարկաներ։
1900-ականներին առավել զարգանալով այս համալսարանը մասնագիտացավ որոշակի բնագավառներում և այդ իսկ պատճառով որոշ առարկաներ զիջեցին իրենց տեղերը նորերին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Վիեննայի պետական տնտեսագիտական համալսարանը սկսեց նոր հետազոտություններ՝ այս անգամ Գերմանիայի կազմից դուրս։ Ավստրիայի շատ նշանավոր պաշտոնյաներ իրենց կրթությունը ստացել են այս համալսարանում։
1983 թվականին համալսարանի շենքը փոխարինվեց նորով (9-րդ թաղամաս)։ 2013 թվականին համալսարանի կողքին բացվել է արդարադատության և իրավագիտական կառույց, որը հովանավորել է պետական համալսարանի գործունեությանը։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիեննայի պետական տնտեսագիտական համալսարանի պաշտոնական կայքը
WU Կառավարական և պետական ակադեմիայի բացման պատմություն
Նոր շենքի ճարտարապետությունը Ավստրիայում
FT վիճակագրություն` ըստ 2009 թվականի(չաշխատող հղում)
Բժշկական էթիկա


== Բժշկական էթիկա ==

Բժշկական էթիկան (բժշկական դեոնտոլոգիան) կիրառական էթիկայի բաժնի կարգ է, որն ուսումնասիրում է բժշկական էթիկան, բժշկի և գործընկերների, բժշկի և հիվանդների  միջև փոխգործակցության կանոններն ու նորմերը։ Ենթադրվում է, որ բժշկական էթիկայի հիմունքները ձևակերպել է Հիպոկրատը։
էթիկայի այն մասը, որի ուսումնասիրման առարկան մարդն է և նրան շրջապատող ամբողջ հասարակության առջև ունեցած նրա պարտականությունները, Ռուսաստանում կոչվում է դեոնտոլոգիա։
Բժշկական դեոնտոլոգիան բուժաշխատողների պատշաճ վարքի մասին ուսմուքն է, որի նպատակն է հիվանդի վերականգնման համար առավել բարենպաստ պայմաններ ստեղծելը։
1944 թվականին վիրաբույժ Ն.Ն. Պետրովը  «բժշկական էթիկա» տերմինը փոխարինելու համար ռուսերեն տերմինների ցանկ ներմուծեց «բժշկական դեոնտոլոգիա»  հասկացությունը (հունարեն δέον — պատշաճ,  λόγος — ուսուցում)՝ իր սկզբունքները տարածելով բուժքույրերի գործունեության վրա։
Այսպիսով, դեոնտոլոգիայի հիմքը բժշկական էթիկան է, իսկ դեոնտոլոգիան վերաբերում է բժշկական անձնակազմի գործողություններին, այսինքն՝ բժշկական էթիկայի գործնական կիրառմանը։
Դեոնտոլոգիայի ուսումնասիրման առարկան առավել ծավալուն է, քանի որ այն բարոյականության ուսումնասիրման հետ մեկտեղ զբաղվում է բժշկի և 
կառավարության, հիվանդների և նրանց հարազատների, այլ բժիշկների և բուժաշխատողների հետ փոխհարաբերությունների կարգավորմամբ։
Բժշկական դեոնտոլոգիան իր մեջ ներառում է.

Բժշկական գաղտնիության խնդիրներ։
Հիվանդների կյանքի և առողջության պատասխանատվության միջոցների կիրառում։
Բժշկական հարաբերությունների խնդիրներ։
Խնդիրներ հիվանդների և նրանց հարազատների հետ շփվելիս։
Բժշկի և հիվանդի միջև ինտիմ հարաբերությունների կանոններ, որոնք մշակված են Ամերիկյան բժշկական ասոցիացիայի էթիկայի և իրավական կոմիտեի կողմից։


== Տես նաև ==
Հիպոկրատ 
Բիոէթիկա 
Առողջության իրավունք


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Петленко В. П., Шамов И. А. Мудрость взаимности. — Л.: Лениздат, 1989. — 222 с. — ISBN 5-289-00372-X.
Վիշնյովոե (քաղաքատիպ ավան, Պյատիխատսկի շրջան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիշնյովոեՎիշնյովոե (ուկրաիներեն՝ Вишневе), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Պյատիխատիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Էլգերի-Աբլամ։
2001 թվականի տվյալներով Վիշնյովոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 559 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,14 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Գետային գորիլա

Գետային գորիլա կամ Արևմտյան գետային գորիլա (լատ.՝ Gorilla gorilla diehli), կաթնասունների դասին պատկանող արևմտյան գորիլայի (Gorilla gorilla) ենթատեսակ։


== Տարածվածություն ==
Գետային գորիլաները տարածված են Կամերունի և Նիգերիայի սահմանի վրա։ Նախկինում տարածված են եղել նաև ԿԴՀ-ում։ Արևմտյան գետային գորիլաները ապրում են արևադարձային և մերձարևադարձային լայնատերև անտառներում։ Գորիլաների այս տեսակը ամենախոցելին է մյուս տեսակների համեմատությամբ։
Այն տարբերվում է սովորական պրիմատներից իր գանգի և ատամների կառուցվածքով։ Որպես առանձին ենթատեսակ նկարագրվել է 2000 թվականին։


== Պահպանություն ==
Արևմտան գետային գորիլաների թվաքանակը կազմում է մոտ 280 առանձնյակ, որոնք կենտրոնացված են մոտավորոպես 11 վայրում։ Վերջին գենետիկական ուսումնասիրությունները թույլ են տալիս ենթադրել, որ այդ վայրերը կապված են առանձնին անհատների միգրացիայի հետ։ Հարթավայրային գորիլլաների արեալից նրանց բաժանում է 250 կմ հեռավորություն։ Բնակատեղիների կորուստը և ինտենսիվ որսը նպաստել են այս ենթատեսակի թվաքանակի նվազեցմանը։ Գետային գորիլաների պահպանության ծրագիրը մշակվել է 2007 թվականին ։
Կամերունի ղեկավարությունը հենց այս նպատակով Նիգերիայի հետ սահմանին ստեղծել է ազգային պարկ, որտեղ ապրում են այս ենթատեսակի մոտ 115 առանձնյակ.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Esteban E. Sarmiento, John F. Oates: The Cross River Gorillas: A Distinct Subspecies. In: American Museum Novitates 3304 (2000), S. 1-55. Abstract(չաշխատող հղում)
Datenblatt der IUCN/SSC Primate Specialist Group Archived 2007-09-28 at the Wayback Machine.
Informationen auf Primate Info Net


== Արտաքին հղումներ ==
Cross River Gorilla Species Profile from the African Conservation Foundation
Images and movies of the western gorilla (Gorilla gorilla) Archived 2006-05-07 at the Wayback Machine. at ARKive
Information on the Cross River Gorilla at WWF
Նեխուր

Նեխուր (լատ.՝ Apium), լախուր, նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի միամյա կամ երկամյա խոտաբույսերի մոնոտիպ ցեղ։


== Տարածվածություն ==

ՀՀ-ում հայտնի է 1 տեսակ՝ նեխուր բուրավետ (A. graveolens)։ Ունի 3 տարատեսակ՝ տերևային, արմատային և տերևակոթունային։ ՀՀ-ում, որպես համեմունքային բույս, մշակվում է տերևային նեխուր։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Երկամյա է։ Արմատը հաստացած իլիկանման է։ Ցողունը կանգուն է, նիստավոր-ակոսավոր, մերկ, ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 80-100 սմ։ Տերևները փայլուն են, մուգ կանաչ, կրկնակի փետրաձև, եռաբլթակ կտրտված տերևիկներով։ Ծաղկաբույլը բարդ հովանոց է, ծաղիկները՝ մանր, սպիտակ։ Պտուղը երկսերմիկ է։


== Կիրառում ==
Դեղաբույս է. պարունակում է վիտամիններ C, PP, B1, B2, շաքարներ, եթերայուղ, կալիումի, կալցիումի, ֆոսֆորի աղեր և այլն
Բժշկության մեջ կիրառվում է հևոցի և շնչառական ուղիների այլ հիվանդությունների ժամանակ։ Օգտագործվում է նաև տարբեր ճաշատեսակների, թթուների, պահածոների մեջ։


== Բուժիչ նշանակություն ==
Նեխուրը հին ժամանակներից հայտնի էր եգիպտացիներին, հույներին և հռոմեացիներին։
Հին Հնդկաստանի, Տիբեթի և Չինաստանի բժշկության մեջ քաղցկեղով հիվանդներին խորհուրդ էին տալիս օգտագործել սննդի մեջ, իսկ ջրով կամ քացախով տարրալուծած հյութը որպես՝ հակափխսեցնող միջոց։
Ժողովրդական բժշկությունն այն օգտագործում է հիպովիտամինոզների, աղեստամոքսային ուղու հիվանդությունների ժամանակ։ Արմատներից, սերմերից և տերևներից պատրաստած թուրմը բարձրացնում է օրգանիզմի ընդհանուր դիմադրողականությունը, կարգավորում է ախորժակը և մարսողությունը։ Կալիումի աղերի առկայությունը բարենպաստ ազդեցություն ունի սրտանոթային համակարգի վրա, մագնիումը՝ նյարդային համակարգի, իսկ երկաթը՝ արյունաստեղծման։
Ժամանակակից բժշկությունը նեխուրի արմատները և խոտը խորհուրդ է տալիս իբրև բուժիչ դիետիկ միջոց մարսողական ուղու հիվանդությունների ժամանակ գաստրիտ, խոցային հիվանդություններ, քրոնիկ կոլիտներ։


== Տեսակներ ==

Apium annuum P.S.Short
Apium australe Thouars
Apium bermejoi Llorens
Apium commersonii DC.
Apium crassipes (W.D.J.Koch ex Rchb.) Rchb.f.
Apium fernandezianum Johow
Apium graveolens L.
Apium insulare P.S.Short
Apium inundatum (L.) Rchb.f.
Apium larranagum M.Hiroe
Apium ×moorei (Syme) Druce
Apium nodiflorum (L.) Lag.
Apium panul (DC.) Reiche
Apium prostratum Labill.
Apium repens (Jacq.) Lag.
Apium santiagoensis M.Hiroe
Apium sellowianum H.Wolff


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
She Menglan (佘孟兰), Mark F. Watson: Apium. In: Flora of China. 14, S. 76 (online, abgerufen am 17. Oktober 2008).
E. Nasir: Apium. In: Flora of Pakistan. 20 (online, abgerufen am 17. Oktober 2008).
Walter Erhardt u. a.: Der große Zander. Enzyklopädie der Pflanzennamen. Band 2. Verlag Eugen Ulmer, Stuttgart 2008. ISBN 978-3-8001-5406-7


== Արտաքին հղումներ ==
Сельдерей: полезные свойства и рецепты Archived 2011-05-09 at the Wayback Machine.
Jepson Manual Treatment
USDA Plants Profile
Փոքր Կալմանկա

Փոքր Կալմանկա — գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայում։ Գետի ակունքը գտնվում է 8 կմ հեռավորության վրա Մեծ Կալմանկայից։ Գետի երկարությունը 49 կմ, մակերեսը 535 կմ²։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ըստ Հանրապետական տվյալների, Փոքր Կալմանկան Վերին Օբի ջրի ավազանին է պատկանում, թափվում է Օբ գետ, որը Բիա և Կատուն գետերի միախառնումից հետո այն հասնում է Տոմ։
Լերկաբշտիկ

Լերկաբշտիկ (լատ.՝ Gymnadenia), խոլորձազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 10, Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ լերկաբշտիկ երկայնաեղջյուր (G. conopsea)։


== Անվանում ==
Այս դասի գիտական անունը գալիս է հին հունարեն՝ γυμνός - «մերկ» և ἀδήν - «երկաթ» բառերից։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ցողունի բարձրությունը 15-70 սմ է։ Տերևները երկար են, նշտարաձև կամ գծանշտարաձև։ Ծաղկաբույլը հասկանման է, ծաղիկները՝ մանր, բաց գույնի կամ մանուշակակարմրավուն, բուրավետ։ Ծաղկում է հունիս-հուլիսին։ Պտուղը տուփիկ է։


== Տարածում ==
Տարածված է Լոռու, Կոտայքի, Վայոց ձորի և այլ մարզերում։ Աճում է մարգագետիններում, անտառների բացատներում, թփուտներում և այլն։


== Նշանակություն ==
Դեղաբույս է. պարունակում է լորձնանյութ, ալկալոիդներ և այլն։ Պալարների եփուկն օգտագործում են ստամոքսաղիքային համակարգի, միզապարկի բորբոքային հիվանդությունների, թունավորման դեպքերում։ Գեղազարդիչ է։


== Տաքսոնոմիա ==
Կուդինո-Սլոբոդա

Կուդինո-Սլոբոդա (ռուս.՝ Кудино-Слобода), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մալայա (Չեսնոկովկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մալայա (այլ կիրառումներ)Մալայա (ռուս.՝ Малая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի շրջանում։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մայ Արնելլ

Մայ Վիլմա Արնելլլ (շվեդերեն՝ Maj Vilma Arnell, ծննդյամբ` Նիլսսոն, ապրիլի 30, 1910(1910-04-30), Göteborgs Kristine församling, Գյոթեբորգ համայնք, Gothenburg and Bohus County, Շվեդիա - հունիսի 10, 2005(2005-06-10), Annedals parish, Գյոթեբորգ համայնք, Västra Götaland County, Շվեդիա), շվեդ նկարիչ։


== Կենսագրություն և ստեղծագործություն ==
Մայ Արնելլը ծնվել է 1910 թվականին, Գյոթեբորգում։ Նրա ծնողներն էին Ռոբերտ Վալդեմար Նիլսոնը և Վիլհելմինա Ռոբինսոնը։ Գյոթեբորգի աղջիկների դպրոցն ավարտելուց հետո Մայը Ստոկհոլմում սովորել է ձևարարություն, այնուհետև աշխատել է Գյոթեբորգի տեքստիլ գործարանում, որտեղ էլ ստեղծել է հագուստի էսքիզներ։ 1933 թվականին ամուսնացել է Հելգ Արնելլի հետ, որը քաղաքացիական ինժեներ էր, և Մայը դադարել է աշխատել։ Ամուսիններն ունեցել են երեք երեխա։
1940 թվականին Մայ Արնելլն ընդունվել է Գյոթեբորգի գեղարվեստի դպրոց (Göteborgs Musei rit-och målarskola, այժմ՝ Վալանդի ակադեմիա), որտեղ սովորել է մինչև 1945 թվականը։ Նա իր ուսուցիչներից, հատկապես գնահատել է Նիլս Նիլսոնին։ Մայ Արնելլի համար ոգեշնչման հիմնական աղբյուրներից մեկը եղել է Գյոթեբորգի գեղարվեստի թանգարանի ֆրանսիական գեղանկարչության հավաքածուն, որտեղ, ի թիվս այլոց, ներկայացված էին Պիեռ Բոնարի, Անրի Մատիսի, Պոլ Սեզանի և Մորիս դը Վլամինկի գործերը։ 1953 թվականին Արնելլը սովորել է Դանիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, որից հետո ուսումնական ուղևորություններ է կատարել Իտալիա, Ֆրանսիա, Բելգիա և Նիդերլանդներ։ Ժամանակի ընթացքում Մայ Արնելլի տունը դարձել է Գյոթեբորգի նկարիչների հանդիպման վայրը,այստեղ հավաքվել են այնպիսի նկարիչներ, ինչպիսիք են Օլլե Սկագերֆորսը, Ալֆ Լինդբերգը, Բենգ Քրիստինսոնը, Գուդրուն Առնինգը և այլն։
Մայ Արնելլը սկսել է նկարել այնպիսի ոճով, որը մոտ է այսպես կոչված «Գյոթեբորգի գունանկարիչների» գեղանկարչությանը։ 1940-ականների վերջին նրա վաղեմի ստեղծագործությունների պայծառ գույները տեղի են տվել ավելի մուգ ներկապնակին, բայց ավելի ուշ նկարիչը կրկին վերադարձել է իր նախնական ոճին։ 1950-ական թվականներից մինչև 1990-ական թվականները նա իր աշխատանքները ցուցադրել է Շվեդիայի տարբեր գեղարվեստի պատկերասրահներում, այդ թվում` հարազատ Գյոթեբորգում, Ստոկհոլմում և Մալմյոյում։ Նրա առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել միայն 1975 թվականին և նա համաժողովրդական ճանաչում է ստացել 1990-ականներին։ Առավել հայտնի է դարձել նրա ուշ շրջանի գեղանկարչությունը, հիմնականում գեղանկարները և առաջին հերթին բնանկարներն ու նատյուրմորտները։ Նրա շատ բնանկարներ նկարվել են Չյոռն կղզում։ Մեյ Արնելլը շարունակել է աշխատել մինչև խորը ծերություն։
Մայ Արնելլը մահացել է 2005 թվականին, 95 տարեկան հասակում։ Թաղված է Գյոթեբորգում։ 2006 թվականին հայրենի քաղաքում անցկացվել է նրա ստեղծագործությունների հետահայաց ցուցադրությունը։ Մայ Արնելլի գործերը ներկայացված են Շվեդիայի ազգային թանգարանի, Ստոկհոլմի ժամանակակից արվեստի թանգարանի, Գյոթեբորգի գեղարվեստի թանգարանի և Մալմյոյի արվեստի թանգարանի հավաքածուներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Alexandra Herlitz։ «Maj Vilma Arnell»։ Svenskt kvinnobiografiskt lexikon (անգլերեն) 
Edwards, Folke (1995). Maj Arnell. Stockholm: Raster. Libris länk. ISBN 91-87214-57-1
Hundrade och en Göteborgskvinnor / Lisbeth Larsson (red). Arkiv i väst, 0283-4855 ; 22. Göteborg: Riksarkivet, Landsarkivet i Göteborg. 2018. sid. 65-68. Libris länk. ISBN 9789198465747
Վի Հա Ջուն

Վի Հա Ջուն (կորեերեն՝ 위하준, ի ծնե՝ Վի Հյուն Յի (կորեերեն՝ 위현이), օգոստոսի 5, 1991(1991-08-05), Wando County, Հարավային Ջոլա, Հարավային Կորեա) հարավկորեացի դերասան և մոդել։ Առավել հայտնի է «Գոնջիամ․ ուրվականների ապաստան» (2018) և «Կեսգիշեր» (2021) ֆիլմերում և «Ինչ-որ բան անձրևի տակ» (2018), «Ռոմանտիկան բոնուսային գիրք է» (2019), «Կրկին 18» (2020) և «Կաղամարի խաղ» (2021) հեռուստասերիալներում կատարած դերերով, որոնցից վերջինը նրան միջազգային ճանաչման է բերել։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստասերիալ ===


=== Վեբ սերիալ ===


== Սկավառակագրություն ==


=== Սինգլներ ===


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.msteam.co.kr/artist/wihajun.php Վի Հա Ջուն. պաշտոնական կայք
Ժակսյու

Ժակսյու (ֆր.՝ Jaxu), կոմունա Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Ակվիտանիա շրջանում, Ատլանտյան Պիրենեյ դեպարտամենտում։ Մտնում է Մոնտան Բասկ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Բայոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 64283։


== Աշխարհագրություն ==

Կոմունան գտնվում է Փարիզից հարավ-արևմուտք 690 կմ  հեռավորության վրա, Բորդոյից հարավ-արևմուտք 190 կմ, իսկ Պոյից արևմուտք`70 կմ։


=== Կլիմա ===
Կլիման տաք օվկիանոսային է։ Ձմեռը մեղմ է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը +5°С -ից մինչև+13°С է, −10 °C-ից ցածր հազվադեպ է լինում։ Տարեկան տեղումների քանակը թափվում է 15 օրերի ընթացքում՝ նոյեմբերից ապրիլ ամիսներին՝ ձյան տեսքով։ Առավելագույն ջերմաստիճանը ամռանը 20-30 °C  է, իսկ 35 °C-ից բարձր հազվադեպ է լինում։ Տեղումների տարեկան քանակը բարձր է և կազմում է 1100 մմ։ Կոմունայում գերակշռում են անհողմ եղանակները, ուժեղ քամիները հազվադեպ են։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 163 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով 117 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 97-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 20-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 82,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 73,5%)։ 94 աշխատունակ բնակիչներից 95-ը աշխատում էին (49 տղամարդ և 46 կին), անաշխատանք էին 2 -ը (1 տղամարդ և 1 կին)։ 20 անգործ մարդկանցից 1-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 13-ը թոշակառու, 6-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով:.


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Жаксю» (ֆրանսերեն)։ Ֆրանսիայի վիճակագրության և տնտեսական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ։ Վերցված է 2015-06-12 
«Жаксю» (ֆրանսերեն)։ www.linternaute.com։ Վերցված է 2015-06-12 
«Жаксю» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Վերցված է 2015-06-12
Նովա Պոնենտե

Նովա Պոնենտե (իտալերեն՝  Nova Ponente), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում՝ Բոլցանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3566 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 32 մարդ/կմ²։ Տարածքը 112 կմ² է։ Փոստային ինդեքս` 39050։ Հեռախոսային կոդ` 0471։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հռեախոսահամար։ 0471 617500
Էլեկտրոնային հասցե։ info@deutschnofen.eu
Գլխավոր կայք։ http://www.comune.novaponente.bz.it/


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.novaponente.bz.it/ Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Խորոմի (գյուղ, Բորովիչսկի շրջան)

Խորոմի (ռուս.՝ Хоромы), գյուղ Ռուսաստանի, Նովգորոդի մարզի Բորովիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 88 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բագրատ Գրիգորյան

Բագրատ Աշոտի Գրիգորյան (մարտի 4, 1939(1939-03-04), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 21, 1992(1992-09-21), Երևան, Հայաստան), հայ գեղանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Բագրատ Գրիգորյանը ծնվել է Լենինականում (Գյումրի) 1939 թվականին։

1957 թ. ավարտել է Ս. Մերկուրովի անվան գեղարվեստի դպրոցը։ Սովորել է Ա. Անանիկյանի և Ս. Միրզոյանի մոտ (Լենինական)։
1960-1963 թթ. սովորել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում (Երևան)։
1967 թ. ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։
1992 թ. մահացել է Երևանում։Աշխատանքները գտնվում են Երևանի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա), արտերկրի բազմաթիվ մասնավոր հավաքածուներում և պատկերասրահներում։


== Ցուցահանդեսներ ==
1965, 1966, 1968, 1969 թթ. մասնակցել է երիտասարդական ցուցահանդեսների։
1970 թ. – պատկերազարդել է գրքեր և ամսագրեր։
1971 թ. կազմակերպվել է Գրիգորյանի առաջին անհատակակարողացել է մեկ աշխատանքով մասնակցել խմբային ցուցահանդեսների։
1977, 1979 թթ. երեքական աշխատանքով մասնակցել է ցուցահանդեսների Ֆրանսիայում, Էստոնիայում։
1978-1985 թթ. ցուցադրվել է Փարիզի «Բասմաջյան» պատկերասրահում։Լոս Անջելեսում անհատական ցուցահանդեսից հետո նրա աշխատանքները ցուցադրվել են ԳԴՀ-ում, ԳՖՀ-ում, Չեխոսլովակիայում, Հարավսլավիայում, Հունգարիայում, Բուլղարիայում, Իտալիայում, Հոլանդիայում, Դանիայում, Ավստրիայում, Լեհաստանում, Պորտուգալիայում, Մոնղոլիայում, Իրանում, Արգենտինայում, Կանադայում, Լիբանանում, Ռուսաստանում։

1991 թ. հրավիրվել է Բեյրութ՝ «Թորոս Ռոսլին» բարձրագույն կրթահամալիրում մանկավարժական գործունեություն ծավալելու։
1992 թ. անհատական ցուցահանդես է ունեցել Անթիլիասում (քաղաք Բեյրութի մերձակայքում)։
1996 թ. հետմահու անհատական ցուցահանդես Հայաստանի ազգային պատկերասրահում (40 աշխատանք)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ժամանակակից արվեստի թանգարան(չաշխատող հղում)
Հայաստանի ազգային պատկերասրահ
Ավուաել շրջան (Լուիզիանա)

Ավուաել շրջան (անգլ.՝ Avoyelles Parish), ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.243 կմ² է, բնակչությունը՝ 42.073 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մարկսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1807 թ.։
Կորովիյա

Կորովիյա (ուկրաիներեն՝ Коровія), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Գլիբոկայայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորովիյա գյուղում բնակվում էր 2 992 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պլեշկանի

Պլեշկանի (ուկրաիներեն՝ Плешкані), գյուղ Ուկրաինայի Չերկասիի մարզի Զոլոտոնոշայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Պլեշկանի գյուղում բնակվում էր 651 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1932 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 337 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վարդագույն լիճ

Վարդագույն լիճ (անգլ.՝ Pink Lake, ֆր.՝ Lac Pink), մերոմիկտիկական լիճ, որը գտնվում է Կանադայի Քվեբեկ նահանգի Գատինո պարկում։
Լճի անվանումը կապված է ջրերի վարդագույն երանգավորման հետ։


== Աշխարհագրություն ==
Ամռան ամիսներին՝ օգոստոսից սեպտեմբեր, լճի ջրերը ստանում են կանաչ գունավորում։ Դա պայմանավորված է լճում ջրիմուռների զանազան տեսակների առատությամբ։
Ներկայումս՝ ըստ բնապահպանների լիճը գտնվում է ճահճացման վտանգի տակ։ Դրա մեջ կարևոր ազդեցություն ունի մարդու կենսագործունեությունը։ Լճում լողալը արգելվում է։
Լճի գլխավոր առանձնահատկությունն այն է, որ լճի ստորին լայնություններում բացակայում է թթվածինը, որը լճում կյանքի գոյության կարևոր պայման է։
Ենթադրվում է, որ այստեղ կարող են հայտնաբերվել մի շարք նախապատմական տեսակների մնացորդներ։


== Պատմություն ==
Վարդագույն լիճը իր անվանումը ստացել է այն բանից հետո, երբ իռլանդական նորաբնակ ընտանիքը 1826 թվականին մաքրել է ագարակի տարածքը։ Այս տարիներին լճի ջրերը աղի էին և այն ընկալվում էր, որպես օվկիանոսի մի մաս։
Աղի լճից քաղցրահամի վերածնվելու գործընթացը տևել է 3000 տարի։ Այս հանգամանքով է պայմանավորված այն, որ ներկայումս աղի լճի մի շարք կենդանատեսակներ հարմարվել են լճի քաղցրահամ ջրերին։


== Մշակույթում ==
Վարդագույն լիճը խորհրդանշական դեր ունի ֆրանսիացի հեղինակ Ֆրեդ Վարգասի «Մաքրեք այս մաքուր արյունը իմ ձեռքերից» վեպի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Եմիլովկա (այլ կիրառումներ)

Եմիլովկա, կարող է վերաբերել՝

Եմիլովկա - ավան, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում
Եմիլովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Գոլովանևի շրջանում
Հարթենշթայն (Բավարիա)

Հարթենշթայն  (գերմ.՝ Hartenstein), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Նյուրնբերգ շրջանում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է 1374 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010)։ Զբաղեցնում է 22,80 կմ² մակերես։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 74 129։
Համայնքը բաժանված է 15 գյուղական շրջանների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Վինձորի համալսարան

Վինձորի համալսարան (անգլ.՝ University of Windsor), կանադական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Վինձոր քաղաքում (Օնտարիո նահանգ)։ Համալսարանը հիմնվել է 1963 թվականին՝ իր մեջ ներառելով նաև կառուցվածքի մեջ նախօրոք ստեղծված Համբարձման կաթոլիկ համալսարանը։ Վինձորի համալսարանի ուսանողների քանակը 140 կրթական ծրագրերում հասնում է 16 հազարի, որոնցից շուրջ 12 հազարը գտնվում են ակադեմիական առաջին աստիճանում։


== Պատմություն ==
1857 թվականին վինձորյան ծխական քահանա Պիեր Պուանտը հիմնադրում է Համբարձման քոլեջը (անգլ.՝ Assumption College), որի նպատակն էր ուսանել հումանիտար կարգապահություն։ 1858 թվականին ձևակերպվեց քոլեջի կանոնադրությունը։ 1919 թվականին քոլեջի ղեկավարումն իրականացվում էր տարբեր կաթոլիկ կազմակերպությունների կողմից, իսկ նրա ծրագիրը հիմնականում կազմված էր կուրսերից, որոնք ուղղված էին ապագա սեմինարիստներին նախապատրաստելու համար։
1919 թվականին Համբարձման Քոլեջը դարձավ Լոնդոնի Արևմտյան համալսարանի մասնաճյուղը․ այդ կարգավիճակն այն պահպանում էր մինչև 1953 թվականը, երբ այն ստանում է առանձին համալսարանի կարգավիճակ։ 1954 թվականին Համբարձման Քոլեջը ստանում է լիարժեք անդամակցության իրավունք է ստանում Կանադայի ազգային համալսարանների կոնֆերանսին, Օնտարիոյի համալսարանական կրթության խորհրդին և Բրիտանական ասոցիացիայի ընկերակցությանը։ 1956 թվականին քոլեջը ձևափոխվում է Համբարձման համալսարանի՝ միանալով Էսեքս քոլեջին, որն իրականացնում էր կրթությունն այնպիսի բնագավառներում, ինչպիսիք են մաթեմատիկան, ֆիզիկան, կենսաբանությունը, քույրական գործը և բիզնես կառավարումը։ 1962 թվականին Համբարձման համալսարանին է միացել Սուրբ անունների կանանց քոլեջը, որը կիսում էր վերջինիս հետ շենքի տարածքը սկսած 1950 թվականից։ 1963 և 1964 թվականներին նրա կառուցվածքին որպես մասնաճյուղեր միացան Սուրբ Փրկչի համալսարանը, Քենթերբերի և Յոնա քոլեջները։ Քենթերբերի քոլեջը դարձավ աշխարհի առաջին անգլիական քոլեջը։


== Կրթական համակարգ ==
Վինձորի համալսարանը առաջարկում է 140 կրթական ծրագիր հետևյալ ֆակուլտետների շրջանակներում.

հումանիտար և հասարակական գիտություններ
ճշգրիտ գիտություններ
բիզնես
մանկավարժության
ինժեներային
քույրական գործ
իրավաբանական
մագիստրատուրաՀամալսարանի հիմնական կամպուսի տարածքը կազմում է 51 հա։ 2012 թվականին Վինձորի կենտրոնում բացվեց համալսարանի նոր մասնաճյուղ՝ Ինժեներային ինովացիաների կենտրոն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
uwindsor.ca Վինձորի համալսարանի. պաշտոնական կայք
B. Beaton, L. Lewis (March 4, 2015)։ «University of Windsor»։ The Canadian Encyclopedia։ Վերցված է 2017-01-08