COVID-19 համավարակը Հայաստանում

2019–2020 թվականների կորոնավիրուսային համավարակի ժամանակ Հայաստանում նոր տիպի կորոնավիրուսով վարակման առաջին դեպքը պաշտոնապես հաստատվել է 2020 թվականի մարտի 1-ի վաղ առավոտյան՝ Իրանից ժամանած քաղաքացու մոտ։ Ըստ Հայաստանի ԱՆ Հիվանդությունների Վերահսկման և Կանխարգելման Ազգային Կենտրոնի տվյալների համաձայն՝ 07․04․2021 թվականի դրությամբ երկրում վարակվածների թիվը կազմում է 200129, որոնցից 179043-ը բուժված և 3675-ը մահացած, փաստացի բուժվում է 16471 մարդ։ Կան նաև մահվան այնպիսի դեպքեր, երբ պացիենտի մոտ հաստատվել է կորոնավիրուս, սակայն մահը վրա է հասել այլ հիվանդության պատճառով, այդպիսի մահերի թիվը՝ 940-է։


== Ժամանակացույց ==


=== 2020 թվականի փետրվար ===
Փետրվարի 23։ Հայաստանը փակեց Իրանի հետ սահմանը։


=== 2020 թվականի մարտ ===
Մարտի 1։ Բացահայտվեց առաջին հիվանդը, որը Իրանից ժամանած Հայաստանի քաղաքացի էր։ Նրան և իր հետ շփում ունեցած մարդկանց մեկուսացրեցին։ Բոլոր ուսումնական հաստատությունների աշխատանքը դադարեցվեց մինչև մարտի 9-ը։Մինչև այսօր գրանցված բոլոր ռեկորդները կապված՝ վարակվածների, բուժվածների, փաստացի բուժվողների և մահացածների թվերի հետ, ներքևի աղյուսակում ներկայացված են մուգ գույնով։

Մարտի 11։ Բացահայտվեց ևս 3 նոր դեպք, ովքեր եկել էին Իտալիայից։ Նրացից երկուսը Հայաստանի քաղաքացի էին, իսկ մեկը՝ Իտալիայի։ Հայաստանի քաղաքացիներից մեկը մասնակցել էր՝ Վաղարշապատ քաղաքում իրականացված նշանադրության արարողությանը։
Մարտի 12։ Հայտնաբերվեց ևս երկու դեպք` վարակված նշանադրության մասնակցից։ Հայտարարվեց, որ մարտի 13-ին ուսումնական հաստատություններում դաս չի լինելու։ Մեկուսացվածների թիվը կազմեց 57։
Մարտի 13։ Հայտնաբերվեց ևս 2 դեպք։ Ուսումնական հաստատությունների աշխատանքի դադարեցումը երկարացվեց մինչև մարտի 23-ը։ Մեկուսացվածների թիվը ցերեկը հասել էր 88-ի։ Հետագայում ըստ առողջապահության նախարարի երեկոյան հայտարարության՝ մեկուսացումից դուրս եկան 28 քաղաքացի, որոնք շփման մեջ են եղել Իրանից ժամանած քաղաքացու հետ, իսկ 2 քաղաքացու մոտ հայտաբերվել է հիվանդությունը։ Եվս երեք հոգու մոտ հայտնաբերվել է կորոնավիրուս. երկուսը վարակվել են տեղում, իսկ մեկը ժամանել է Ֆրանսիայից։ Իր կնոջ հետ մեկուսացել է նաև Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։ Նորքի ինֆեկցիոն  հիվանդանոցը վերափոխվել է նոր կորոնավիրուսի մասնագիտացված կենտրոնի։
Մարտի 14։ Մինչև մարտի 24-ը բոլոր մարդատար մեքենաների համար փակվեց Հայաստանի և Վրաստանի միջև պետական սահմանը։ Հայտնաբերվել է կորոնավիրուսի ևս 2 դեպք, որոնք կապված են Էջմիածնում տեղի ունեցած նշանադրության հետ։ Ժամը 17-ի դրությամբ հայտնաբերվել է ևս 3 դեպք, որոնցից երկուսը կրկին Էջմիածնում տեղի ունեցած նշանադրության մասնակիցներն էին։ Մեկուսացվածների թիվը հասել է 200-ի։ Մարտի 1-ին բացահայտված հիվանդին կատարած թեստավորումը տվել է բացասական արդյունք։ Երեկոյան հաստատվեց Էջմիածնում տեղի ունեցած նշանադրության մասնակիցներից ևս երկու դեպք։
Մարտի 15։ Առողջապահության նախարարությունը հայտնեց, որ վարակակիրներից մեկը դպրոցահասակ երեխա է, և ամբողջ դասարանը մեկուսացված է։ Ժամը 14:00-ի դրությամբ հայտնաբերվել է ևս 3 դեպք, որոնք կրկին Էջմիածնում տեղի ունեցած նշանադրության  մասնակիցներից էին։ Ժամը 20:00-ի  դրությամբ հայտնաբերվել է ևս 3 դեպք, որոնցից 2-ը կրկին Էջմիածնում տեղի ունեցած նշանադրության  մասնակիցներից էին, իսկ մեկը Մեղրի ժամանած Իտալիայի քաղաքացի էր։ Երեկոյան 22:00-ին Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց ևս 2 հիվանդի մասին, իսկ Էջմիածին քաղաքի 27 մուտքերից 24-ը փակվեցին՝ մնալով միայն 3-ը՝ ստեղծելով անցակետեր։ Մարդկանց թույլատրվում էր դուրս գալ միայն ջերմություն չունենալու դեպքում։
Մարտի 16–ին ՀՀ Կառավարությունը արտահերթ նիստ հրավիրեց, որի ընթացքում որոշում կայացրեց Հայաստանում արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին առաջարկն ուղարկել ԱԺ։ ԱԺ-ն էլ նույն օրը արտահերթ նիստով ՀՀ–ում մարտի 16-ից ապրիլի 16-ը հայտարարվեց արտակարգ դրություն։ Հայաստանի փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանը նշանակվեց պարետ։
Մարտի 16։ Դեպքերի թիվը ավելացավ ևս 2-ով։ 18:30-ից մեկ ամսով հայտարարվեց արտակարգ դրություն։ 23:00 արձանագրվեց ևս 15 դեպք։ 00:00-ին արձանագրվեց ևս 7 դեպք։
Մարտի 17։ Դեպքերի թիվը ավելացավ ևս 26-ով։ Բազմամարդ միջոցառումների արգելք մտցվեց ամբողջ Հայաստանի տարածքում։
Մարտի 18։ Հաստատվեց ևս 24 դեպք։ Ժամը 20:00-ից Էջմիածին քաղաքում ստեղծված անցակետերը վերացվեցին, քանի որ նշանադրության մասնակիցներից դուրս ոչ ոքի մոտ կորոնավիրուսի վարակում չհայտնաբերվեց։
Մարտի 22։ Դադարեցվել են նոր կորոնովիրուսի թեստերը։
Մարտի 23։  Ընդլայնեց այն երկրների ցանկը որոնց  քաղաքացիներին արգելվեց  մուտքը Հայաստան։
Մարտի 24։ Պարետը որոշեց կարանտինային հսկողություն սահմանել բոլոր քաղաքացիների նկատմամբ, դուրս գալ միայն խիստ անհրաժեշտության դեպքում անձը հաստատող փաստաթղթով և տեղեկատու թերթիկով, որտեղ նշված է անուն ազգանուն հայրանունը, ելքի ժամը, հասցեն, նպատակը, ուղևորման վայրը, ետադարձի ժամը, ամսաթիվը և քաղաքացու ստորագրությունը։ Այս խիստ ռեժիմը ուղղված էր վիրուսի տարածման դեմ 7-օրյա ժամկետով։  Պարետի որոշմամբ արգելվեց որոշակի տնտեսական գործունեության տեսակներ։ Առողջապահության նախարարությունը մտադիր է ապահովել 500-600 նոր մահճակալներ, որոնք նախատեսված են կորոնավիրուսով հիվանդների բուժման համար։ Նիկոլ Փաշինյանը իր ելյութում նշեց, որ կորոնավիրուսի դեպքեր են հայտնաբերվել Երևանում, Արմավիրի, Արարատի, Արագածոտնի, Կոտայքի, Սյունիքի, Շիրակի և Լոռու մարզերում։
Մարտի 25։ Դադարեցվեցին  բոլոր ձեռնարկությունների գործունեությունը՝ բացառությամբ թույլատրված ցուցակից և հեռակա աշխատող անձանց համար։ Բնակության վայրից դուրս գալը թույլատրվում է միայն հրատապ հարցերով, որի համար անհրաժեշտ է լրացնել և ունենալ ձևաթուղթ որտեղ գրված է ելքի նպատակի և ժամի մասին, ինչպես նաև անձը հաստատող փաստաթղթի առկայություն։ Ոստիկաններիւն հանձնարարվում է տեղեկացնել հասարակությանը և կիրառել պատժամիջոցներ՝ խախտումների դեպքում։
Մարտի 26։ Հայաստանում գրանցվեց կորոնավիրուսից մահվան առաջին դեպքը։ Մահացածը 72-ամյա կին էր, ով ունեցել էր կորոնավիրուսային հիվանդություն և ուղեկցող տարբեր հիվանդություններ։
Մարտի 31։ Հատուկ ռեժիմը երկարաձգվեց ևս 12 օրով։ Արգելվեց հանրային տրանսպորտի գործունեությունը և փակվեց Երևանի մետրոպոլիտենը։
Ապրիլի 2։ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ բժշկական կենտրոնը սկսեց սպասարկել միայն կորոնավիրուսով հիվանդ պացիենտներին։


== Տես նաև ==
Արտակարգ դրություն Հայաստանում (2020)
COVID-19 համավարակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայաստանում Կորոնավիրուսով վարակվածության հակիրճ վիճակագրություն