Անտոն Բալիցկի

Անտոն Վասիլևիչ Բալիցկի (բելառուս․՝ Антон Васілевіч Баліцкі, սեպտեմբերի 4 (16), 1891, Baličy, Գրորդնենսկի գավառ, Գրոդնոյի նահանգ, Վիլնայի գլխավոր նահանգապետարան, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 31, 1937(1937-10-31), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս պետական գործիչ, Բելառուսական ԽՍՀ լուսավորության ժողկոմ (1926-1929), բելառուսացման պետական քաղաքականության ստեղծողներից և իրականացողներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1891 թվականի սեպտեմբերի 4(16)-ին գյուղացիական ընտանիքում։ 1910 թվականին ավարտել է Սվիսլոչի ուսուցչական ճեմարանը, 1916 թվականին՝ Վիտեբսկի ուսուցչական ինստիտուտը։
1916-1917 թվականներին ծառայել է ռուսական բանակում, կռվել Ռումինական ճակատում։ Մասնակցել է քաղաքացիական պատերազմին։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է Օդեսայի կրթության ժողկոմին առընթեր սոցիալական դաստիարակության վարչությունում, այնուհետև եղել է Օդեսայի լուսավորության աշխատողների միության նախագահ։ 1920 թվականին անդամակցել է ԽՄԿԿ-ին։
1921 թվականից ապրել է Մինսկում։ 1922 թվականից եղել է ժողկոմի տեղակալ, 1926 թվականից՝ Բելառուսական ԽՍՀ լուսավորության ժողկոմ։ Ղեկավարել է Բելառուսի մշակույթի ինստիտուտի բելառուսական լեզվի և գրականության բաժինը։ 1929 թվականին դարձել է Բելառուսի Գիտությունների ակադեմիայի նախագահության անդամ։ Ընտրվել է Բելառուսի Կոմկուսի Կենտկոմի անդամի թեկնածու և Բելառուսական ԽՍՀ կենտկոմի անդամ։
1929 թվականին նրան քննադատել են ազգային-դեմոկրատական հայացքների համար։ 1929 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է աշխատանքի Գոմելում՝ Լանցուցկու անվան գործարանում։ 1930 թվականի օգոստոսին ազատվել է աշխատանքից, վերադարձել Մինսկ։ 1930 թվականի սեպտեմբերի 4-ի գիշերը ձերբակալվել է «Բելառուսի ազատագրման միություն» հակահեղափոխական ազգային կազմակերպության կեղծված գործով, հեռացվել կուսակցությունից, Դ. Պրիշչեպովի, Ա. Ադամովիչի և Պ. Վ. Իլյուչենկոյի հետ միասին ԲԽՍՀ ՄՊՔՎ կոլեգիայի՝ 1931 թվականի մարտի 18-ի որոշմամբ ՌԽՖՍՀ ՔՕ 58-րդ, 2-րդ, 11-րդ հոդվածներով դատապարտվել է 10 տարվա ուղղիչ-աշխատանքային ճամբարի, 1931 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է Սոլովեցկի հատուկ նշանակության ճամբար։ 1931 թվականի նոյեմբերին նրա կինը Եկատերինա Պեշկովային խնդրել էր ներման համար։
1937 թվականի աշնանը ձերբակալվել է, հոկտեմբերի 30-ին ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի ռազմական կոլեգիան 1937 թվականի հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ ԲԽՍՀ քրեական օրենսգրքի 68-րդ հոդվածի «ա» կետով, 69-րդ, 70-րդ և 76-րդ հոդվածներով դատապարտվել է մահապատժի։ Գնդակահարվել է Մինսկում 1937 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։
Արդարացվել է՝

առաջին դատավճռով՝ 1988 թվականի հունիսի 14-ին ԲԽՍՀ Գերագույն դատարանի կողմից,
երկրորդ դատավճռով՝ 1958 թվականի մարտի 25-ին ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի ռազմական կոլեգիայի կողմից։Բալիցկու անունը կրում է Գրոդնոյի փողոցներից մեկը։


=== Ընտանիք ===
Կինը՝ Տ. Պ. Բալիցկայա, բժիշկ։ Ունեցել են երկու երեխա։


== Ծանոթագրություն ==


== Գրականություն ==
Васілеўская Н. У. Абвінавачваецца ў нацыянал-дэмакратызме: (Пра наркома асветы Беларусі А. В. Баліцкага) / Пад рэд. У. А. Палуяна. — Мінск: Навука і тэхніка, 1995. — 63 с. — (Вернутыя імены). — ISBN 5-343-01240-X
Возвращённые имена : Сотрудники АН Беларуси, пострадавшие в период сталинских репрессий / Сост. и авт. предисл. Н. В. Токарев; Под ред. А. С. Махнача. — Минск: Навука i тэхніка, 1992. — С. 20—21. — ISBN 5-343-01246-9


== Արտաքին հղումներ ==
«Балицкий Антон» (ռուսերեն)։ Электронная Энцыкляпэдыя։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-20-ին։ Վերցված է 2012-12-16 
«Биографическая справка и письмо Т. П. Балицкой к Е. П. Пешковой»։ Заклеймённые властью։ Мемориал։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-20-ին։ Վերցված է 2012-12-16