Դիֆուզիայի գործակից

Դիֆուզիայի գործակից, դիֆուզիայի արագության քանակական բնութագիր։ Դիֆուզիայի գործակիցը որոշվում է միջավայրի հատկություններով և դիֆուզվող մասնիկների տեսակով։
Գործակցի կախվածությունը ջերմաստիճանից պարզ դեպքերում որոշվում է Արենիուսի օրենքով.

  
    
      
        D
        =
        
          D
          
            0
          
        
        exp
        ⁡
        
          (
          
            −
            
              
                
                  E
                  
                    a
                  
                
                
                  R
                  T
                
              
            
          
          )
        
      
    
    {\displaystyle D=D_{0}\exp \left(-{\frac {E_{a}}{RT}}\right)}
  ,որտեղ 
  
    
      
        D
      
    
    {\displaystyle D}
   — դիֆուզիայի գործակիցն է [մ²/վ], 
  
    
      
        
          E
          
            a
          
        
      
    
    {\displaystyle E_{a}}
   —ակտիվացման էներգիա [Ջ], 
  
    
      
        R
      
    
    {\displaystyle R}
   — ունիվերսալ գազային հաստատուն [Ջ/Կ]; 
  
    
      
        T
      
    
    {\displaystyle T}
   — ջերմաստիճան [Կ]։


=== Հեղուկներում ===
Հեղուկներում դիֆուզիայի գործակցի մոտավոր կախվածությունը ջերմաստիճանից հաճախ կարելի է հաշվել Ստոկս-Էյնշտեյնի հավասարումից.

  
    
      
        
          
            
              D
              
                
                  T
                  
                    1
                  
                
              
            
            
              D
              
                
                  T
                  
                    2
                  
                
              
            
          
        
        =
        
          
            
              T
              
                1
              
            
            
              T
              
                2
              
            
          
        
        
          
            
              μ
              
                
                  T
                  
                    2
                  
                
              
            
            
              μ
              
                
                  T
                  
                    1
                  
                
              
            
          
        
        ,
      
    
    {\displaystyle {\frac {D_{T_{1}}}{D_{T_{2}}}}={\frac {T_{1}}{T_{2}}}{\frac {\mu _{T_{2}}}{\mu _{T_{1}}}},}
  որտեղ

D — դիֆուզիայի գործակիցն է,
T1 և T2 -բացարձակ ջերմաստիճանները,
μ— լուծիչի դինամիկ մածուցիկություննն է։


=== Գազերում ===
Գազերի դեպքում կախվածությունը որոշվում է Չեմպեն-Էնցկոհի տեսությամբ (ճշտությունը 8%)․

  
    
      
        D
        =
        
          
            
              1.858
              ⋅
              
                10
                
                  −
                  3
                
              
              
                T
                
                  3
                  
                    /
                  
                  2
                
              
              
                
                  1
                  
                    /
                  
                  
                    M
                    
                      1
                    
                  
                  +
                  1
                  
                    /
                  
                  
                    M
                    
                      2
                    
                  
                
              
            
            
              p
              
                σ
                
                  12
                
                
                  2
                
              
              Ω
            
          
        
        ,
      
    
    {\displaystyle D={\frac {1.858\cdot 10^{-3}T^{3/2}{\sqrt {1/M_{1}+1/M_{2}}}}{p\sigma _{12}^{2}\Omega }},}
  որտեղ

D — դիֆուզիայի գործակիցն է.
1 և 2 — գազային համակարգ կազմող մոլեկուլների ինդեքսներն են,
T -բացարձակ ջերմաստիճանն է (Կ),
M -գազի մեջ մտնող նյութերի մոլյար զանգվածն է(գ/մոլ),
p -ճնշումն է (Պա),

  
    
      
        
          σ
          
            12
          
        
        =
        
          
            1
            2
          
        
        (
        
          σ
          
            1
          
        
        +
        
          σ
          
            2
          
        
        )
      
    
    {\displaystyle \sigma _{12}={\frac {1}{2}}(\sigma _{1}+\sigma _{2})}
   բախվող մոլեկուլների տրամագիծն է (Å),
Ω -բախումների կախվածության ինտեգրալը ջերմաստիճանը։


== Գործակիցների աղյուսակ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Դիֆուզիա
Ջերմահաղորդման գործակից
Ֆիկի օրենք