armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սեն Մարսել լեզ Անոնե

Սեն Մարսել լեզ Անոնե (ֆր.՝ Saint-Marcel-lès-Annonay), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1309 մարդ, բնակչության խտությունը` 78.81 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.61 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից` 60 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 65 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 877 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 658-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 219։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,0 %։ 658 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 608 անձ (309 տղամարդ և 299 կին)։ Գործազուրկ են եղել 50 անձ (28 տղամարդ և 22 կին)։ 219 անաշխատունակներից 67-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 100-ը` թոշակառուներ, իսկ 52-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Միրզայի ծննդյան օրը

«Միրզայի ծննդյան օրը» (վրաց.՝ მირზას დაბადების დღე), 2011 թվականին ռեժիսոր Կոտե Ճլաիձեի նկարահանած վրացական ֆիլմ։
2012 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Կորիզ» ծրագրում։


== Սյուժե ==
13-ամյա Միրզային շատ է գրավում հակառակ սեռը, ինչպես իր տարիքի ցանկացած տղայի։ Միրզային հաճախ նեղացնում ու վրան ծիծաղում են։ Իր ծննդյան օրը նա երկու «հերոսական» քայլ է կատարում. հաղթում է վազքի մրցմանը և դրամական պարգևն օգտագործում իր երազանքների կնոջը՝ Նանա անունով մարմնավաճառուհուն այցելելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմը imdb.com կայքում
Կալյու (այլ կիրառումներ)

Կալյու անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կալյու - գյուղ Էստոնիայի Կուլլամաա շրջանի կազմում։
Կալյու - գյուղ Էստոնիայի Վալյալա շրջանի կազմում։
Սեն Ժուեն

Սեն Ժուեն (ֆր.՝ Saint-Jouin), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 206 մարդ, բնակչության խտությունը` 40.95 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.03 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 180 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 27 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 122 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 93-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 29։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,2 %։ 93 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 83 անձ (46 տղամարդ և 37 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (4 տղամարդ և 6 կին)։ 29 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կրիվկա (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրիվկաԿրիվկա (ռուս.՝ Кривка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լանջապանակ

Լանջապանակ - զրահի մաս՝ կուրծքը և որովայնը պաշտպանելու համար։


== Պատմություն ==
Սկզբում պատրաստվել են խոշոր եղջերավոր կենդանու կաշվից, բրոնզե վահանիկներով, ուռուցիկ կոճակներով և գնդագլուխ մեխերով երեսպատված կաշվե հյուսվածքից կամ խիտ գործվածքից, հետագայում՝ նաև մետաղյա թիթեղներից և օղակներից։ Հայկական լեռնաշխարհում հնագույն լանջապանակները գտնվել են Լճաշենում (մ. թ. ա. 14-8-րդ դարեր) և Փարվանա լճի լեռնանցքում (մ. թ. ա. 8-7-րդ դարեր)։


== Լանջապանակներ ==
(7190) 1993 GB1

(7190) 1993 GB1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի ապրիլի 15-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,15744 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8417 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4732 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1157,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,311026 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,96° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7190) 1993 GB1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հունգարերեն

Հունգարերեն (magyar nyelv listen ), ուգրո-ֆիննական լեզուների ընտանիքի անդամ։ Հունգարերեն խոսում է աշխարհում 14.5 միլիոն մարդ։


== Տարածվածություն ==
2011 թվականի գնահատականներով՝ Հունգարիայում հունգարերեն խոսում է 9 896 333 մարդ (բնակչության 99.6%-ը)։ 2.2 միլիոն խոսող կան այն տարածքներում, որոնք եղել են Հունգարական թագավորության մաս։ Դրանցից ամենամեծ խումբն ապրում է ներկայիս Ռումինիայի արևմտյան կեսում գտնվող Տրանսիլվանիայում, որտեղ ապրում է մոտավորապես 1.25 միլիոն հունգարացի։ Կան նաև խոշոր հունգարական համայնքներ Սլովակիայում, Սերբիայում (Վոյվոդինա) և Ուկրաինայում (Կարպատներ)։
Միացյալ Նահանգներում հունգարերեն խոսողների համայնքը հաշվվում է 100․000 մարդ։


== Կարգավիճակ ==
Հունգարերենը պաշտոնական լեզու է Հունգարիայում, շրջանային լեզու Սլովենիայում, Վոյեվոդինայում։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման հունգարերենը 66-րդն է։


== Տես նաև ==
Պաշտոնական լեզու
Լեզվաընտանիքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
GeoNames
Ethnologue
(3457) Արնենոդհեյմ

(3457) Արնենոդհեյմ (անգլ.՝ Arnenordheim), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,853656 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,694 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0133 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1760,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204457 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,25° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3457) Արնենոդհեյմ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հանտ շրջան (Տեխաս)

Հանտ շրջան (անգլ.՝ Hunt County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2009 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 82 831 մարդ։ ԱՄՆ-ի վիճակագրության բյուրոյի համաձայն 2010 թվականին բնակչությունը կազմում էր 86 129 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Գրինվիլ (անգլ.՝ Greenville) բնակավայրը։ 


== Պատմություն ==
Հանտ շրջանը կազմավորվել է 1846 թվականին։


== Աշխարհագրություն ==
ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով Հանտ շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2280 կմ², որից 2200 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 110 կմ²-ն կամ 4,7 %-ը՝ ջրային տարածքները։


=== Հարևան շրջաններ ===
Ֆենին շրջան (հյուսիս)
Դելտա շրջան (հյուսիս-արևելք)
Հոպկինս շրջան (արևելք)
Ռեյնս շրջան (հարավ-արևելք)
Վան Զանդտ շրջան (հարավ)
Քաուֆման շրջան (հարավ)
Ռոքուոլ շրջան (հարավ-արևմուտք)
Քոլին շրջան (արևմուտք)


== Բնակչություն ==
2010 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 86 129 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 39 մարդ/կմ²։
Բնակչության թիվը 2000 թվականի դրությամբ կազմում էր 76 596 մարդ։ Առկա էր 28 742 տնային տնտեսություն և 20 521 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 35 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 32 490 բնակելի շինություն՝ 15 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 83,57 %, սևամորթներ կամ աֆրոամերիկացիներ – 9,45 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) – 0,73 %, ասիացիներ – 0,54 %, խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ – 0,07 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ – 3,93 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ – 1,70 %: Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 8,31 %-ը (անկախ ռասայից)։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 26,50 % - մինչև 18 տարեկան, 10,00 % - 18-24 տարեկան, 28,00 % - 25-44 տարեկան, 22,80 % - 45-64 տարեկան և 12,60 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 36 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 98,10 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 95,30 տղամարդ։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․


== Ծանոթագրություններ ==
Կոմիսարովկա (գյուղ, Բերեզանկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոմիսարովկաԿոմիսարովկա (ուկրաիներեն՝ Комісарівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոմիսարովկա գյուղում բնակվում էր 660 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 82,5 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(204) Կալիստո

(204) Կալիստո (անգլ.՝ Kallisto), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1879 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Պուլայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,669889 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2037 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1361 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1593,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225925 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,29° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(204) Կալիստո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մարուֆա

Մարուֆա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։ Գտնվում էր գավառի հարավային մասում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
37 (թիվ)

37 (երեսունյոթ), բնական թիվ է


== Աստղագիտության մեջ ==
37 կարգային թիվն է կրում Ֆիդես աստերոիդը


== Քիմիայում ==
37-ը Ռուբիդիումի ատոմային թիվն է


== Տես նաև ==
37-րդ հարավային զուգահեռական
37-րդ հյուսիսային զուգահեռական


== Արտաքին հղումներ ==
Հաբսբուրգյան միապետություն

Հաբսբուրգյան միապետություն (հայտնի է նաև որպես Հաբսբուրգյան կայսրություն, Ավստրական միապետություն գերմ.՝ Habsburgermonarchie), պետությունների կոնգլոմերատի ոչ պաշտոնական անվանում, որը գտնվում էր Հաբսբուրգների տոհմի ավստրիական ճյուղի ղեկավարման տակ։ Սովորաբար կիրառվում է 1526 թվականից սկսած ժամանակահատվածի համար, երբ ավստրիացի էրցհերցոգ Ֆերդինանդ I-ը զբաղեցրեց Չեխիայի և Հունգարիայի գահերը, վերջացրած 1804 թվականով, երբ ձևավորվեց Ավստրիական կայսրությունը։ «Հաբսբուրգյան միապետություն» եզրույթը կարելի է օգտագործել նաև ավելի լայն իմաստով՝ 1276 թվականից (Հաբսբուրգների կողմից Ավստրիայի ղեկավարման ժամանակաշրջանի սկիզբ) մինչև 1918 թվականը (Ավստրո-Հունգարիայի լուծարում)։ Մինչև 1804 թվականը այն տարածքները, որոնք գտնվում էին Հաբսբուրգների իշխանության ներքո, չունեին մեկ ընհանրական պաշտոնական անվանում։
Հաբսբուրգյան կայսրություն անվանումը լայնորեն կիրառվում է նաև Իսպանիան, Իսպանական Նիդերլանդները, Ֆրանշ Կոնտեն, Լոմբարդիան, Նեապոլի թագավորությունը, Սիցիլիան, Սարդինիան և Իսպանիայի ամերիկյան կալվածքները ներառող Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Կառլ V Հաբսբուրգի իշխանության ներքո գտնվող պետական կառույցների համախումբը ներկայացնելու համար :


== Հաբսբուրգյան միապետության կազմ ==
Հաբսբուրգյան միապետության (1526-1804 թվականներ) կազմի մեջ են մտել հետևյալ տարածքները՝

Ավստրիական ժառանգական կալվածքներ՝
Ավստրիայի էքսհերցոգություն (Ստորին և Վերին),
Շտիրիայի գերցոգություն,
Կարինտիայի գերցոգություն,
Կրաինա հերցոգություն,
Իստրիա մարկգրաֆություն,
Տրիպոլիի կոմսություն,
Գորիցա և Գրադիշկա,
Ֆորարլբերգ,
Առաջավոր Ավստրիա
Տրիեստ,
Չեխական թագի հողեր՝
Չեխիայի թագավորություն,
Սիլեզի հերցոգություն,
Մորավիայի մարկգերցոգություն,
Վերին Լուժնիցայի մարկգերցոգություն (մինչև 1635 թվականը),
Ստորին Լուժնիցայի մարկգերցոգություն (մինչև 1635 թվականը),
Հունգարիայի թագավորություն,
Տրանսիլվանիա,
Ռազմական սահման,
Խորվաթիայի և Սլավոնիայի թագավորություն։Բացի նշված տարածքներից, տարբեր ժամանակներում Հաբսբուրգյան միապետության կազմում են եղել նաև հետևյալ տիրույթները՝

Ավստրիական Նիդերլանդներ (1713-1792թթ.),
Միլանյան գերցոգություն (1713-1797թթ.),
Նեապոլի թագավորություն (1713-1735թթ.),
Սարդինիայի թագավորություն (1713-1720թթ.),
Տիմիշոարայան Բանատ (1718-1778թթ.),
Վոյեվոդինա և Հյուսիսային Բոսնիա (1718-1738թթ.)
Օլթենիա (1718-1738թթ.),
Սիցիլիայի թագավորություն (1720-1735թթ.),
Պարմայի հերցոգություն (1735-1748թթ.),
Գալիցիայի և Լոդոմերիայի թագավորություն (1772 թվականից),
Բուկովինա (1774 թվականից),
Փոքր Լեհաստան (1775 թվականից),
Վենեցիական շրջան (1797 թվականից),
Դալմաթիա (1797 թվականից),Հաբսբուրգյան դինաստիայի միապետները հանդիսացել են նաև Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսրեր 1439-1806 թվականներին բացառությամբ 1740-1745 թվականների։


== Գաղութներ ==


== Տես նաև ==
Հաբսբուրգներ
Ավստրիական կայսրություն
Ավստրո-Հունգարական կայսրություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Австрия или Австрийская монархия»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Լուն Վոժ (Մեծ Մուտնայայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուն Վոժ (այլ կիրառումներ)Լուն Վոժ (ռուս.՝ Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Մուտնայա գետի աջ ափին 17 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 66 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000074543
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007454
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Գիզյատովո

Գիզյատովո (ռուս.՝ Гизятово, բաշկիրերեն՝ Ғиззәт), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Նուրիմանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 42 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լուչ (գյուղ, Զիանչուրինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼուչԼուչ (ռուս.՝ Луч, բաշկիրերեն՝ Луч), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 74 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Փրանգի

Փրանգի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էյուբ Ջեբրայիլ օղլի Աբասով

Էյուբ Ջեբրայիլ օղլի Աբասով (ադրբ.՝ Abbasov Əyyub Cəbrayıl oğlu; 1905 — դեկտեմբերի 18 1957), ադրբեջանցի պոետ և գրող։ Ադրբեջանի արվեստների վաստակավոր գործիչ (1954).


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառի Շաքի գյուղում քրիստոնյայի ընտանիքում։ Պատանեկության ժամանակ զբաղվում էր բատրակությամբ։ Ավարտել գյուղական դպրոցի երկու դասարանները։ Հետագայում սովորել է Նախիջևանի մանկավարժական տեխնիկումում, իսկ 1928-1932 թվականներին՝ Բաքվի մանկավարժական համալսարանում։ 1934 թվականին աշխատելել է «Կոմունիստ» թերթի խմբագրատանը, հետագայում մինչև 1937 թվականը Լենինգրադում (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ) հաճախել է թարգմանչական և խմբագրական դասերի։.

1937-1939 — «Ազերկնիգե» բաժնի վարիչ (ադրբ.՝ Azərnəşrdə)
1939-1941 — մշակույթի գծով ադրբեջանական ԽՍՀ-ի Նախարարների Խորհուրդի անդամ
1943-1947 — ադրբեջանական կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմի անդամ
1947-1948 — Բաքվի թատերական դպրոցի տնօրեն
1949-1957 — դեռահասների և պատանիների գրքերի հրատարակչության բաժնի վարիչ։Մահացել է 1957 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Բաքվում։


== Ստեղծագործություն ==
Սկսել է տպագրվել 1932 թվականին հանրապետական թերթերում։ Իր բանաստեղծություններում խոսել է սոցիալիզմը կառուցողների հերոսական աշխատանքի մասին։ Նրա «Շոգենավը կարմիր դրոշի ներքո» (ադրբ.՝ Гырмызы байраглы кәми), 1953) նվիրված է հնդիկ ժողովրդի կյանքին և կեցությանը, Խորհրդային Միության Հնդկաստանին ցուցաբերած անշահախնդիր օգնությունը։ «Խոսք ճշմարտության մասին» (ադրբ.՝ «Гәһрәман ана»), 1953) պատմում է բրազիլացի Էլիզա Բրանկոի հերոսության մասին։.
Աբասովը «Զանգեզուր» (ադրբ.՝ Зәнҝәзур վեպում (ռուսերեն թարգմանվել է 1959 թվականին) նկարագրում է հայ և ադրբեջանցի ժողովրդի պայքարը Խորհրդային իշխանության համար։ Նա ունի մի քանի մանկական բանաստեղծություններ և պիեսներ։ Նրա պիեսներից մի քանիսը ներկայացվել են Ադրբեջանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում։ «Մելիք Մամեդ» (1943), «Գարնան երգը» 1949), «Ագիլ և Սերվինազ» (1958)։ Բացի դրանից նա թարգմանել է Սամուլ Մարշակի և Յունիան Տուվիմի ստեղծագործությունները։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեդրակ Ռասմաճյան

Սեդրակ Տիգրանի Ռասմաճյան (Մայիսի 10, 1907, Ալեքսանդրապոլ-Դեկտեմբերի 1, 1978, Երևան), հայ սովետական նկարիչ։ ՀՍՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1967)։
Տիգրան Ռասմաճյանի որդին։
Սովորել է Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում, 1923-1927 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստական-արդյունաբերական ուսումնարանում (Ս․ Աղաջանյանի և Ս․ Առաքելյանի մոտ), 1927-1930 թվականներին՝ Մոսկվայի գեղարվեստա-տեխնիկական բարձրագույն ինստիտուտում (Ա․ Գերասիմովի, Ա․ Դեյնեկայի, Վ․ Ֆավորսկոլ մոտ), 1930-1931 թվականներին՝ Լենինգրադի պրոլետարական կերպարվեստի ինստիտուտում։ Սեդրակ Ռասմաճյանը հայ կերպարվեստ է մուտք գործել բանվոր դասակարգի կյանքը պատկերող թեմաներով՝ ստեղծագործաբար յուրացնելով ու խորացնելով դասական ռեալիզմի սկզբունքները։ Դինամիզմով բնորոշվող նրա արվեստը («Գործադուլավորներ», 1932, «Բանվորների ընդհարումը ոստիկանության հետ», 1953 և այլ թեմատիկ պատկերներ) առանձնանում են ռեալիզմի արդիականացված ձևամտածողությամբ։ Սեդրակ Ռասմաճյանի ստեղծագործությունը արտացոլում է հայ բանվորների հոգևոր ուժն ու կորովը։ Դիմանկարներում պատկերված է նրանց բարոյական գեղեցկությունը, աշխատանքի ներհուն բերկրանքը, գիտակցված արժանապատվությունը։ Սեդրակ Ռասմաճյանի նկարները զերծ են մտացածին գեղարվեստականությունից։ «Բետոնագործ Խաչիկյանը» (1947), «Ձուլարանի Արշակը», (1949, Հայաստանի պետական պատկերասրահ) և այլ կոնկրետ անհատների հոգեբանական դիպուկ կերպավորումները հետագայում ընդգրկելով մարդկային և հասարակական լայն բովանդակություն, նրա արվեստում հանգում են ժամանակակից բանվորի տիպաբանական ընդհանրացման («Ձուլող Արամը», Հայաստանի պետական պատկերասրահ, «Ձուլարանում», նկարչի սեփականություն, «Ձուլող բանվորը», ԽՍՀՄ գեղարվեստի ֆոնդ, բոլորը՝ 1949)։ Սեդրակ Ռասմաճյանի թեմատիկ պատկերների ու աշխատանքի դյուցազունների նկարաշարերը արտացոլում են ժողովրդական մտածողությունից բխող «կյանք-մարդ» փոխհարաբերության նկարչի հավատամքը («Գործարանի ինտերիեր։ Չուգունի ձուլում», 1959, Հայաստանի պետական պատկերասրահ)։ Սեդրակ Ռասմաճյանի ստեղծագործության մեջ կարևոր տեղ է գրավում բնանկարչությունը։ Զանգեզուրի, Գուգարքի, Արարատյան դաշտի, Արագածի, Սևանի և այլ շրջանների նրա բնանկարները, որոնք լուրջ ներդրում են հայկական բնանկարչության ասպարեզում («Փողոց Աշտարակում», 1939, «Աևան», 1939, «Ուռենիներ», 1943, բոլորը՝ Հայաստանի պետական պատկերասրահ), առանձնանում են կոլորիտի նուրբ զգացողությամբ, գույնի (կանաչ-շագանակագույն երանգներ) իմաստավորմամբ, գծի ամրությամբ, կառուցվածքի ամբողջականությամբ, վրձնահարվածի տարողունակությամբ։ Սեդրակ Ռասմաճյան գրաֆիկական աշխատանքներին հատուկ է գեղանկարչական հնչողությունը (գուաշ, ջրաներկ, կավճաներկ և այլն)։ Այստեղ կան թեմատիկ պատկերներ, դիմանկարներ, հայկական բանահյուսության, ինչպես և «Սասունցի Դավիթ» էպոսի նկարազարդումներ (1939, 30 թերթ, 11-ը՝ Հայաստանի պետական պատկերասրահում)։ Վերջինս էպոսի նկարազարդումների մեջ մնում է լավագույններից սովետական կերպարվեստում։ Սեդրակ Ռասմաճյանի խոր հումանիզմով տոգորված արվեստը բարձր է գնահատել Եղիշե Չարենցը։ Սեդրակ Ռասմաճյանի աշխատանքները 1932 թվականից ցուցադրվել են Հայաստանի, Սովետական Միության և արտասահմանյան բազմաթիվ քաղաքներում։ 1966 թվականին Երևանում բացվել է Սեդրակ Ռասմաճյանի աշխատանքների անհատական ցուցահանդեսը։
Աբազերեն

Աբազերեն, աբազիներեն (Абаза Бызшва), աբազների լեզուն. այդ լեզվով խոսացողների թիվը 38 247 է Ռուսաստանում (հիմնականում՝ Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետությունում, որտեղ աբազերենը ունի պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ) և մոտ 10 000՝ Թուրքիայում։ Աբազերենը պատկանում է կովկասյան լեզուների աբխազա-ադըգեական լեզվախմբին, քերականական և հնչյունաբանական կառուցվածքով շատ մոտ է աբխազերենին։ Ունի երկու հիմնական բարբառ, որոնք փոխըմբռնելի են։ Լեզուն պատկանում է իբերա-կովկասյան ընտանիքի հյուսիսարևմտյան խմբին։ Ունի բազմահամադրական տիպ (ստորոգյալի կառուցվածքով), նախադասության անդամների կայուն դասավորություն, բայական ժամանակների բարդ համակարգ, գործիական և վերածական հոլովներ։


== Լեզվի առանձնահատկություններ ==
Աբազերենի յուրահատկություններից ամենաուշագրավն այն է, որ ունի միայն երկու ձայնավոր (а և ы) և բազմաթիվ բաղաձայներ (63 հնչույթ)։ Աբազերենի այբուբենի մյուս ձայնավորները (ինչպես о, у, э, և այլն) ռուսերենի ազդեցության արդյունք են և օգտագործվում են միայն օտար լեզուներից փոխառված բառերում։


== Այբուբեն ==

Աբազերեն գիրը ստեղծվել է 1932 թվականին (լատինատառ), որին 1938 թվականին փոխարինեց կիրիլիցան։ Բաղաձայների առատությունը պահանջ առաջացրեց աբազերեն այբուբենում բազմաթիվ կցատառերի ստեղծման։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աբազական կայք (հիմնականում՝ ռուսերեն)
Կանադական անտիցիկլոն

Կանադական անտիցիկլոն, հյուսիս-ամերիկական անտիցիկլոն, մթնոլորտի բարձր ճնշման մարզ Հյուսիսային Ամերիկայի վրա։ Մթնոլորտի սեզոնային գործունեության կենտրոններից մեկը, դրսևորվում է ձմեռային ամիսների բազմամյա միջին կլիմայական քարտեզներում։
Դորիանս

Դորիանս, հայկական ռոք խումբ, որը ներկայացրել է Հայաստանը Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում և զբաղեցրել 18-րդ հորիզոնականը։


== Պատմություն ==
Խումբը հիմնադրվել է 2008 թվականի հունիս 7-ին։ Խմբի անդամներեն են՝ Գոռ Սուջյանը (վոկալ), Գագիկ Խոդավիրդին (կիթառ), Էդգար Սահակյանը (բասս կիթառ), Արման Փահլևանյանը (ստեղնաշարային գործիքներ) և Արման Ջալալյան (հարվածային գործիքներ)։
2009 թվականի ապրիլին Դորիանսը Մոսկվայում` Տաշիր ամենամյա մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացավ «Տարվա Բացահայտում» մրցանակին։ Հունիսին իր մեկ ամյակի առթիվ խումբն ունեցավ իր առաջին մեծ համերգը Երևանում։
Լեգենդար երաժիշտներ Յան Գիլանի (Դիփ Փարփլ) և Թոնի Այոմիի (Բլեք Սաբաթ) հետ հանդիպումից հետո խումբը Rock Aid Armenia նախագծի շրջանակներում ունեցավ համերգ, որի հասույթը տրամադրեց Գյումրիի երաժշտական դպրոցին։
2010 թվականին խումբը համերգներով հանդես եկավ Մոսկվայում։ Նույն թվականին Հայաստանի Ազգային Երաժշտական Մրցանակաբաշխությանը ճանաչվեց “Տարվա Լավագույն Ռոք Խումբ”, իսկ 2011 թվականին նվաճեց “Տարվա Լավագույն Ռոք Խումբ”, ”Տարվա Լավագույն Տեսահոլովակ”, “Տարվա Լավագույն Երգիչ” մրցանակները։
2011 թվականի ապրիլին խումբը ձայնագրեց իր առաջին ձայնասկավառակը, որի միքսային աշխատանքները կատարվեցին Բրյուսելում ("ICP" Studios), իսկ մասթերինգն արվեց Փարիզում ("Translab" Studio)։
2011 թվականի օգոստոսին Դորիանսը Երևանում ելույթ ունեցավ Սերժ Թանկյանի համերգի բացմանը։
2011 թվականի դեկտեմբեր 13-ին խումբը Van Music Awards ռադիոմրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացավ “Rock number One”, “Man Number One” մրցանակներին։
Դորիանս խմբի առաջին՝ "Fly" (Թռիչք) անվամբ ձայնասկավառակի շնորհանդեսը տեղի ունեցավ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ին։
2012 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Կարեն Դեմիրճյանի անվան Մարզահամերգային Համալիրում, իսկ սեպտեմբերի 13-ին Արցախում, Դորիանս խումբը ելույթ ունեցավ աշխարհահռչակ ռոք երաժիշտ, ստեղնահար Դերեկ Շերինյանի հետ։ Համերգի հատուկ հյուրն էր կենդանի ռոք լեգենդ Գլեն Հյուզը։
2013 թվականի մայիսին խումբը "Lonely Planet" երգով ներկայացրել է Հայաստանը Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում, և եզրափակչում զբաղեցրել 18-րդ հորիզոնականը 41 միավորով։


== Խմբի անդամներ ==


=== Ներկայիս անդամներ ===
Գոռ Սուջյան - վոկալ (2008 թ–ներկա)
Գագիկ Խոդավիրդի - կիթառ (2008 թ–ներկա), ծնվել է 1987 թվականի մայիսի 19-ին Թեհրանում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո տեղափոխվել է Երևան, ուր ընդունվել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա։
Արման Փահլևանյան - ստեղնաշարային գործիքներ (2008 թ–ներկա)
Էդգար Սահակյան - բաս կիթառ (2008 թ–ներկա)
Արման Ջալալյան - հարվածային գործիքներ (2008 թ–ներկա)


== Աղբյուրներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դորիանսը Էյ Վի Փրոդաքշն կայքում
Երիտասարդ բանվոր

«Երիտասարդ բանվոր», երկշաբաթաթերթ նախկին ՀԽՍՀ-ում։ Լույս է տեսել 1966 թվականից (ընդհատվել է 1970 թվականին), Երևանում։ Թերթում լուսաբանվել են պրոֆտեխնիկական ուսումնարանների փորձը, արտադրության ավտոմատացման ու մեքենայացման խնդիրները։
Օդիսեաս Էլիտիս

Օդիսեաս Էլիտիս (հունարեն՝ Οδυσσέας Ελύτης, իսկական ազգանունը՝ Ալեպուդելիս, նոյեմբերի 2, 1911(1911-11-02)[…], Հերակլիոն, Cretan State - մարտի 18, 1996(1996-03-18)[…], Աթենք, Հունաստան), հույն բանաստեղծ։ 1979 թվականին ստացել է գրականության Նոբելյան մրցանակի «քնարերգության համար, որում, հունական ավանդույթներից ելնելով, զգացական ուժով և ինտելեկտուալ խորաթափանցությամբ պատկերվում է ժամանակակից մարդու պայքարը հանուն ազատության և անկախության»։


== Կենսագրություն ==
Հին առևտրականների ընտանիքից է։ Եղել է վեց երեխաներից կրտսերը։ Նրա հայրը՝ Պանայոտիս Ալեպուդելիսը, Կրետեում ունեցել է օճառագործական մեծ գործարան։ 1917 թվականին Ալեպուդելիսների ընտանիքը տեղափոխվել է Աթենք, որտեղ ապագա բանաստեղծը ավարտել է տարրական և միջնակարգ դպրոցները։ Առաջին հրատարակումը եղել է «Նոր գիտություններ» ամսագրում (Νέα Γράμματα, 1935), որտեղ հանդես է եկել Սեֆերիսի պաշտպանությամբ։ Աշխատել է ռադիոյում (1945—1946, 1953—1954)։ 1948—1952 և 1969—1972 թվականներին ապրել է Փարիզում, որտեղ մտերիմ է եղել Անդրե Բրետոնի, Ռևերդիի, Պիկասոյի, Ունգարետիի, Ջակոմետիի, Շագալի հետ։ Պիկասոն և Մատիսը նկարազարդել են Էլիտիսի գրքերը։ 1963 թվականին այցելել է ԽՍՀՄ։ Ազգային մրցանակի դափնեկիր է։


== Հիշատակ ==
2011 թվականը բանաստեղծի 100-ամյակի առիթով Հունաստանում հայտարարվել է Օդիսեաս Էլիտիսի տարի։ Հիմնադրվել են մի շարք ֆոնդեր, որոնք կազմակերպել են բանաստեղծին նվիրված տարբեր մջոցառումներ Աթենքի «Մեգարոն» համերգասրահում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
From Nobel Lectures, Literature 1968–1980, Editor-in-Charge: Tore Frängsmyr, Editor: Sture Allén, World Scientific Publishing Co., Singapore, 1993.


== Գրականություն ==
Mario Vitti: Odysseus Elytis. Literature 1935–1971 (Icaros 1977)
Tasos Lignadis: Elytis' Axion Esti (1972)
Lili Zografos: Elytis – The Sun Drinker (1972), American magazine Books Abroad (Autumn 1975. Norman, Oklahoma, U.S.A.)
Odysseas Elytis: Analogies of Light. Ed. I. Ivask (1981)
A. Decavalles: Maria Nefeli and the Changeful Sameness of Elytis' Variations on a theme (1982)
E. Keeley: Elytis and the Greek Tradition (1983)
Ph. Sherrard: 'Odysseus Elytis and the Discovery of Greece', in Journal of Modern Greek Studies, 1(2), 1983
K. Malkoff: 'Eliot and Elytis: Poet of Time, Poet of Space', in Comparative Literature, 36(3), 1984
A. Decavalles: 'Odysseus Elytis in the 1980s', in World Literature Today, 62(l), 1988
I. Loulakaki-Moore: Seferis and Elytis as Translators. (Oxford: Peter Lang, 2010)


== Արտաքին հղումներ ==
Օդիսեաս Էլիտիս
Բանաստեղծություններ (ռուս.)
Էլիտիսի կենսագրություն, երգերի թարգմանություններ, որոնք նրա բանաստեղծությունների հիման վրա են
Ախարջե

Ախարջե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգի Քոզանի գավառում։ Գտնվում էր Սարոս գետի հովտում։


== Բնակչություն ==
Ախարջեն XIX դարի սկզբին հայաբնակ էր։


== Օգտակար հանածոներ ==
Բնակավայրի մոտ կան մետաղի հանքեր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սելենոֆոբիա

Սելենոֆոբիա (հուն․՝ φεγγάρι-լուսին), իռացիոնալ անկառավարելի վախ լուսնից և նրա լույսից։ Այն նաև անվանում են լունաֆոբիա՝ լատ.՝ «luna» (լուսին) բառից։ Մարդիկ, ովքեր ունեն այս ֆոբիան, կարծում են, որ լուսինը բացասական ազդեցություն ունի իրենց կյանքի վրա։ Սելենոֆոիան լայն տարածված ֆոբիա չէ։ Այն համարվում է տագնապային խանգարում, որի հետևանքով կարող է առաջանալ տագնապային հարձակում։ Հաճախ նրանք վախենում են ոչ միայն լուսնից ու լուսնի լույսից, այլ նաև լուսնի մասին խոսելուց։
Սելենոֆոբիայի ամենատարածված դրսևորումը լիալուսնից վախենալն է, քանի որ համարվում է, որ լիալուսնի ժամանակ մարդիկ հակված են լինում հանցագործություններ կատարելու (օրինակ՝ գողություն, սպանություն, վանդալիզմ)։ Ըստ նրանց՝ լիալուսինը մարդկանց հասցնում է խելագարության, լուսնոտության։
Լիալուսնի ֆոբիան այլ կերպ անվանում են ռեմաֆոբիա կամ մեստոսելենոֆոբիա (հուն․՝ γεμάτος (mestos)-լի, ամբողջական)։


== Սելենոֆոբիայի առաջացման պատճառը ==
Սելենոֆոբիան, ինչպես շատ ուրիշ ֆոբիաներ, հիմնականում առաջանում է մանկության ժամանակ՝ սովորաբար 4-5 տարեկանում ստացած տրավմաներից։ Բայց այն կարող է նաև զարգանալ լուսնի մասին միֆերի պատճառով։ Կան միֆեր, ըստ որոնց, լուսնի վրա ապրում են չար արարածներ։ Ոմանք կարծում են, որ լուսինը կարող է մարդուն վերածել գայլամարդու։
Մեկ այլ միֆ է լուսնային ճագարը, որը աշխարհի տարբեր ժողովուրդների ֆոլկլորում նապաստակ կամ ճագար է, և բնակվում է Լուսնի վրա։ Այս պատկերացումը պարեյդոլիական տեսողական պատրանք է։ Լուսնի վրայի մուգ հետքերը, որոնք իրականում լուսնային լճեր են, ընկալվում են որպես նապաստակ կամ ճագար։
Թերևս ամենահայտնի հիշատակությունը Լուսնային նապաստակի մասին հանդիսանում է «Չուի բանաստեղծություններ» ստեղծագործական հավաքածուն, որ գրվել է Չինաստանում` Հան դինաստիայի ժամանակաշրջանում. այնտեղ ասվում է, որ լուսնային պալատում ապրում է սպիտակ լուսնային ճագար ( չինարեն՝ 月兔 ), ով, նստած լինելով գույհույի ծառի ստվերի տակ, մի ամբողջ տարի փնտրում է անմահության դեղահաբեր։ Հանի դինաստիայի ժամանակաշրջանի այլ պոետներ հաճախ լուսնային ճագարին անվանում էին «նեֆրիտային ճագար» (չինարեն՝ 金兔), և այս արտահայտությունները շատ հաճախ սկսեցին օգտագործվել Լուսինը մատնանշելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջոնաթան Կաստրո

Ջոնաթան Կաստրո Օտտո (իսպ.՝ Jonatan Castro Otto, մարտի 3, 1994(1994-03-03), Վիգո, Pontevedra Province, Գալիսիա, Իսպանիա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է գալիս իսպանական «Սելտա»-ի կազմում։ Ջոնաթանը կարող է հանդես գալ ինչպես աջ, այնպես էլ ձախ եզրային պաշտպանի դիրքերում։


== Ակումբային կարիերա ==
Ջոնաթան Կաստրոն իսպանական «Սելտա» ֆուտբոլային ակումբի ակադեմիայի սան է։ Թիմի կազմում իր մրցաշրջանն անցկացրել է Սեգունդա Բ-ի շրջանակներում։
Լա Լիգայի շրջանակներում Ջոնին իր դեբյուտը նշել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ «Օսասունա»-ի դեմ խաղում։ Հանդիպումն ավարտվել է 2-0 հաշվով՝ «Սելտա»-ի հաղթանակով։
2013-14 մրցաշրջանի ընթացքում՝ Լուիս Էնրիկեի գլխավորությամբ Կաստրոն մասնակցել է 26 հանդիպման։ 2015 թվականի հունվարի 19-ին Կաստրոն երկարաձգել է իր պայմանագիրը մինչև 2019 թվականը։
Ջոնին իր առաջին գոլը իսպանական թիմի կազմում խփել է 2016 թվականի փետրվարի 20-ին՝ «Էյբար»-ի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 3-2 հաշվով՝ «Սելտա»-ի հաղթանակով։ Այդ մրցաշրջանի ընթացքում ֆուտբոլիստը մասնակցել է 36 հանդիպման, օգնել թիմին գրավել 6-րդ հորիզոնականը և նվաճել Եվրոպայի լիգայի ուղեգիր։
2017 թվականի հունվարի 18-ին Ջոնաթան Կաստրոն գոլի հեղինակ է դարձել Կոպա դել Ռեյի խաղարկության շրջանակներում կայացած «Ռեալ Մադրիդ»-ի դեմ խաղում։


== Միջազգային կարիերա ==
Ջոնաթան Կաստրոն հանդես է եկել Իսպանիայի Մ18, Մ19, Մ20 և Մ21 հավաքականների կազմում։ Իսպանիայի ազգային հավաքական առաջին անգամ հրավիրվել է Կոստա Ռիկայի և Բելառուսի հավաքականների դեմ խաղերին մասնակցելու համար։


== Ձեռքբերումներ ==
Եվրոպայի չեմպիոն (Մ19) - 2012


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Ջոնաթան Կաստրո պրոֆիլը BDFutbol կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Յալմաս

Յալմաս  (ռուս.՝ Ялмас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կալերիաի հանրապետությունում։ Գետը թափվում է Սում լիճը։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020001412102000007143
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000714
Ավազանի կոդը - 02.02.00.014
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Տրակտորիստուհիները (էսքիզ)

Տրակտորիստուհիները, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարչուհի Արփենիկ Նալբանդյանի 1942 թվականին ստեղծած էսքիզը։ Գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։
Ունի 38 սմ բարձրություն, 52 սմ լայնություն, նյութը՝ ստվարաթուղթ, յուղաներկ։


== Նկարագրություն ==
Արփենիկ Նալբանդյանի «Տրակտորիստուհիները» թեմայով արված էսքիզում երևում է նկարչին բնորոշ սուր դիտողականությունը։ Նալբանդյանի վրձնին հատուկ ներկապնակը այս կտավում վառ կերպով է արտահայտված։ Տրակտորիստուհիները ներկայացված են ճշգրիտ համաչափություններով, պայմանական, բայց անհատականացված դիմագծերով, ոմանք հանգստի, ոմանք էլ մեկը մյուսի հետ հաղորդակցվելու պահին։ Հեռվում նկատելի է կանանց խումբ, որոնք էլ, հավանաբար հոգնած ծանր աշխատանքից, վերադառնում են տուն։
Արփենիկ Նալբանդյանը կարողացել է ներկայացնել հայ հերոսուհի կանանց պայքարող, աշխատող կերպարները։ Կտավի դինամիկությունն ու շարժումը, քամու ուժը դրսևորվում են տրակտորի վրա նստած կնոջ վարսերից, որոնք, չնայած բնանկարում առկա արևային ու ջերմ եղանակին, քամու ուժից հետ են ընկել։
Արփենիկ Նալբանդյանի աշխատանքների շարքում այս աշխատանքն առանձնանում է կնոջ աշխատող ուժի ներկայացմամբ և կերպարների ռեալիստականությամբ։    


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արփենիկ Նալբանդյանի էջը Էդուարդ Իսաբեկյան կայքում Archived 2019-04-01 at the Wayback Machine.
«Տրակտորիստուհիները» էսքիզը Հայաստանի ազգային պատկերասրահի կայքում
Պրիվոլնի (Ռեմոնտնենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պրիվոլնի (այլ կիրառումներ)Պրիվոլնի (ռուս.՝ Привольный), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Ռեմոնտնենսկի շրջանում։ Մտնում է Պրիվոլնենսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Միրո Կատիչ

Միրո Կատիչ (բոս․՝ Miro Katić, փետրվարի 2, 1974(1974-02-02), Սպլիտ, ՀՍՖՀ), բոսնիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, որը խաղացել է երկրի ազգային հավաքականում։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
Միրո Կատիչը պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Զագրեբի «Դինամոյում», որի կազմում անցկացրել է երեք հանդիպում Խորվաթիայի երկրորդ առաջնությունում։ Այնուհետև խաղացել է խորվաթական «Շիբենիկում» և «Օսյեկում»։ 1994-1996 թվականներին խաղացել է խորվաթական «Կրոացիա» ակումբում։ 1996 թվականին տեղափոխվել է «Հրվատսկի Դրագովոլյաց», որտեղ խաղացել է 2 տարի։ 2001-2002 թվականներին Բոսնիա և Հերցեգովինայում խաղացել է «Շիրոկի Բրիեգի» կազմում։ 
2003 թվականի գարնանը Կատիչը տեղափոխվել է Ռուսաստանի «Տորպեդո-Մետալուրգ»։ Պրեմիեր լիգայում իր նորամուտը նշել է մարտի 15-ին Մոսկվայի «Սպարտակի» դեմ 1-ին տուրի տնային խաղում՝ խաղի 78-րդ րոպեին փոխարինելով Յոնաս Վալերսեդտին, և այդ հանդիպման 81-րդ րոպեին ստացել է դեղին քարտ։ Ընդհանուր առմամբ, այդ մրցաշրջանում «Տորպեդո-Մետալուրգի» կազմում նա անցկացրել է 7 հանդիպում, գոլեր չի խփել և մրցաշրջանի ավարտին՝ նույն տարվա դեկտեմբերին, հանվել է վաճառքի։ 
Դրանից հետո Կատիչը վերադարձել է Խորվաթիա և խաղացել «Մեջիմուրիե» ակումբում, ապա հանդես է եկել հայրենիքում՝ խաղալով «Պոսուշիե» ակումբում։ Այնուհետև նա խաղացել է «Սոլինում»։ Կարիերան ավարտել է «Սպլիտում»։


=== Ազգային հավաքականում ===
2002 թվականին Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հավաքականի կազմում անցկացրել է 1 հանդիպում։ Խորվաթիայի հավաքականի հետ ընկերական խաղում (0-2) նա փոխարինման է դուրս եկել խաղի 76-րդ րոպեին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրություն ազգային ֆուտբոլային թիմերի կայքում(անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
Անձնագիր hrnogomet.com կայքում(խորվ.)
Ելենա Ցագրինու

Ելենա Ցագրինու (հուն․՝ Έλενα Τσαγκρινού, նոյեմբերի 16, 1994(1994-11-16), Աթենք, Հունաստան), հույն երգչուհի, որը 2021 թվականին «El Diablo» երգով ներկայացրել է Կիպրոսը Եվրատեսիլ 2021 երգի մրցույթում, որը տեղի է ունեցել Նիդերլանդների Ռոտերդամ քաղաքում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Աթենքում 1994 թվականի նոյեմբերի 16-ին։ 14 տարեկանում մասնակցել է «Greece Got Talent» հեռուստաերաժշտական մրցույթին՝ հասնելով կիսաեզրափակիչ։ 2013 թվականին նա դարձել է «OtherView» խմբի մեներգչուհին։
2017 թվականին Ելենան սկսեց իր սոլո կարիերան՝ թողարկելով «Pame Ap' Tin Arhi» վերնագրով սինգլը, որը գրվել է Դիմիտրիս Կոնտոպուլոսի և Նիկոս Մորաիտիսի կողմից։
Բոլոր այս տարիների ընթացքում նա համագործակցել է բազմաթիվ այլ հայտնի հույն արտիստների հետ, ինչպիսիք են Կոնստանտինոս Արգիրոսը և Մելիսսան։


== Եվրատեսիլ 2021 երգի մրցույթ ==
2020 թվականի նոյեմբերի 5-ին կիպրական CyBC հեռուստաընկերությունը հաստատեց, որ Ելենան կներկայացնի Կիպրոսը Ռոտերդամում կայանալիք Եվրատեսիլ 2021 երգի մրցույթում «El Diablo» երգով։ Երգի հեղինակներն  են Թոմաս Ստենգաարդը, Ջիմի Թորնֆելդը, Լորել Բարքերը և Օքսան։
Երգչուհու համարի մեջ գերակշռում էր կարմիր գույնը, բեմի մեջտեղում կար հայելային կառույց, որը արտացոլում էր երգչուհուն մեջքից և բազմապատկում պարողների թիվը։ Երգի երկրորդ կեսին բեմի հետևում հայտնվում է «El Diablo» մակագրությունը, որի տառերը բոցավառվում են կրակով։
Եվրատեսիլի 1-ին կիսաեզրափակիչում Ելենան զբաղեցրեց 6-րդ տեղը և դուրս եկավ եզրափակիչ։ Եզրափակչում նա հանդես եկավ 1-ին համարով։ Ժյուրիի և հեռուստադիտողների քվեարկության արդյունքում նա զբաղեցրել է 16-րդ տեղը՝ հավաքելով 94 միավոր։ Երգչուհին ստացել է 12 վարկանիշ Ռուսաստանի և Հունաստանի հեռուստադիտողների կողմից։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===


=== Սինգլներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
668

668 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 668 թվականն է, 
VII դարի 68-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ապիոս

Ապիոս (լատ.՝ Apios), Թիթեռնածաղկավորներ (Faboideae) ընտանիքի Լոբազգիներ (Fabaceae) ենթաընտանիքին պատկանող ցեղ է։


== Բնագիտական նկարագրությունը ==
Փաթաթվող բույս է։ Տերևները զուգահեռադիր չեն։ Ծաղիկները հավաքված են խիտ գագաթային և տերևանութային փնջերով, բաժակաթերթը զանգականման է, ոչ ճիշտ։ Պտուղը երկարավուն, աղեղնաձ, տափակ, բազմասերմ, երկբույն լոբի է։


== Դասակարգում ==
Ապիոս ցեղը ներառում է 8 տեսակներ՝

Apios americana Medik.
Apios carnea (Wall.) Benth.
Apios delavayi Franch.
Apios fortunei Maxim.
Apios gracillima Dunn
Apios macrantha Oliv.
Apios priceana B.L.Rob.
Apios taiwaniana Hosok.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Апиос // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907
Կաուբի (այլ կիրառումներ)

Կաուբի անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կաուբի - գյուղ Էստոնիայի Կաառմա շրջանի կազմում։
Կաուբի - գյուղ Էստոնիայի Պիդռալա շրջանի կազմում։
Կաուբի - գյուղ Էստոնիայի Միսսո շրջանի կազմում։
Նովոիվանովկա (գյուղ, Իշիմբայսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոիվանովկաՆովոիվանովկա (ռուս.՝ Новоивановка, բաշկիրերեն՝ Новоивановка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 75 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պատարա Ղրոմի

Պատարա Ղրոմի (վրաց.՝ პატარა ღრომი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 900 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 30 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերխովնյա

Վերխովնյա (ուկրաիներեն՝ Верхівня), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռուժինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1600 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վերխովնյա գյուղում բնակվում էր 1 074 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4653 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 230,82 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կալումբուրու

Կալումբուրու (անգլ.՝ Kalumburu), բնակավայր Ավստրալիայի հյուսիս-արևմուտքում՝ Արևմտյան Ավստրալիա նահանգի տարածքում։ Ընդգրկված է Ուինդեմ Իստ Քիմբերլի կոմսության կազմում։


== Պատմություն ==
Գյուղն հիմնադրվել է որպես բենեդիկտինցիների կաթոլիկ միաբանության միսիա 1908 թվականին և սկզբնապես գտնվում էր իր ներկայիս գտնվելու վայրից 20 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք։ 1937 թվականին, ջրամատակարարման խնդրի հետ կապված, բնակավայրը տեղափոխվել է Քինգ-Էդուարդ գետի ափ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո ավանի մոտ գտնվող օդանավակայանը սկսել է օգտագործվել դաշնակիցների ուժերի կողմից Ճապոնիայի դեմ պայքարում։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Կալումբուրուն ռմբակոծվել է Ճապոնական ռազմաօդային ուժերի կողմից։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Քաղաքը գտնվում է նահանգի հյուսիսարևելյան մասում՝ Քինգ Էդուարդ գետի ափին, ծովի մակարդակից 24 մետր բարձրության վրա։ Ուինդեմը գտնվում է Նահանգի վարչական կենտրոն Պերտից մոտ 2220 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք։


== Կլիմա ==


== Ժողովրդագրություն ==
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Կալումբուրու բնակավայրի բնակչությունը կազմել է 469 մարդ։

2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ քաղաքում բնակվում էր 413 մարդ, որոնցից տղամարդիկ կազմում էին 50,4 տոկոս, կանայք՝ համապատասխանաբար 49,6 տոկոս։ Քաղաքացիների 86,9 %-ը Ավստրալիայի բնիկ բնակչության ներկայացուցիչներ էին (ընդհանուր Ավստրալիայի 2,3 % ցուցանիշի դեպքում)։ Բնակիչների 41 %-ը եղել են 14 տարեկանից ցածր, 18,9 %-ը՝ 15-24 տարեկան, 32,2 %-ը՝ 25-54 տարեկան, 4,4 %-ը՝ 55-64 տարեկան և 4,4 %-ը՝ 65 և բարձր տարիքի։ Միջին տարիքը եղել է 20 տարեկան։ Կալումբուրի բնակիչների մեծամասնության համար մայրենի լեզուն անգլերենն է. հինգ մարդ տիրապետում է նաև վունամպալ լեզվին (վերաբերում է ավստրալիական լեզուներին)։ 2006 թվականի մարդահամարը ցույց է տվել, որ բնակչության կրոնական կառուցվածքում 89,3 տոկոսը կաթոլիկներ են։ Երկրորդ տեղում աթեիստներն են՝ 6,5 %-ը, այնուհետև Միացյալ Եկեղեցու ներկայացուցիչները՝ 1 %-ը, Ավստրալիայում Քրիստոսի եկեղեցու հետևորդները՝ 0,7 %-ը և Անգլիկան Եկեղեցու հետևորդները՝ 0,7 %-ը։


== Տրանսպորտ ==
Քաղաքից հյուսիս-արևմուտք գտնվում է համանուն օդանավակայանը (ICAO - YKLR)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Choo, Christine.(2001) Mission girls : Aboriginal women on Catholic missions in the Kimberley, Western Australia 1900-1950 Nedlands, W. A. : University of W.A. Press, 2001. 1-876268-55-7
Peet, L. (1995). "Monks at War: Interpretations of the Kalumburu War Diary, 1942-1945." New Norcia Studies July 1995(3): 39–53.
Peet, L. (2008). "A Very Convenient Location: Kalumburu Mission During World War II." New Norcia Studies September 2008(16): 4-10.
Perez, E. (1958). Kalumburu "Formerly Drysdale River" Benedictine Mission North-Western Australia: A Golden Jubilee Publication (1908–1958). New Norcia, Service Printing Co Pty Ltd for Abbey Press:
Perez, E. (1977). Kalumburu The Benedictine Mission and the Aborigines 1908 - 1975: The History of Kalumburu Mission in North Western Australia Kalumburu, Kalumburu Benedictine Mission:
Perez, E. (1981). Kalumburu War Diary R. Pratt and J. Millington. Perth, Artlook Books:
Ռայ-Օլենովկա

Ռայ-Օլենովկա (ուկրաիներեն՝ Рай-Оленівка), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1932 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռայ-Օլենովկա ավանում բնակվում էր 650 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,08 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 601,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Մալայա Բոբիլևկա (գյուղ, Գլուխովի շրջան)

Մալայա Բոբիլևկա (ուկրաիներեն՝ Мала Бобилівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կամայորե

Կամայորե  (իտալերեն՝ Camaiore), կոմունա Իտալիայի Տոսկանա մարզի Լուկայի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 31 503 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 377 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 36 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 55041։ Հեռախոսային կոդ՝ 0572։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Բերնարդը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0584 9861
Գլխավոր կայք՝ http://www.comune.camaiore.lu.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Խորոխորին (գյուղ, Լուցկի շրջան)

Խորոխորին (ուկրաիներեն՝ Хорохорин), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1545 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Խորոխորին գյուղում բնակվում էր 668 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3674 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 181,82 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արևմտյան օդային հոսանքներ

Արևմտյան օդային հոսանքներ, աշխարհագրական բարեխառն լայնություններում տարվա բոլոր եղանակներին արևմուտքից արևելք օդային զանգվածի տեղաշարժ (հոսանք) ներքնոլորտում և վերնոլորտում։ Իշխում են շարժուն ցիկլոնները և անտիցիկլոնները, որոնց պատճառով եղանակները հաճախակի փոխվում են։ Արևմտյան օդային հոսանքի առաջացումը պայմանավորված է արևադարձերից դեպի բարեխառն լայնություններն օդային զանգվածների տեղաշարժով և երկրագնդի իր առանցքի շուրջը պտույտով։ Հայաստանի Հանրապետությունում ամռանը գերակշռում են հարավարևմտյան օդային հոսանքները՝ արևադարձային տաք օդային զանգվածները, որոնք առաջացնում են ջերմաստիճանի խիստ բարձրացում։ Ձմռանը դիտվում են ինչպես հարավարևմտյան, այնպես էլ հյուսիսարևմտյան հոսանքներ, որոնցով պայմանավորված՝ մի դեպքում դիտվում են բարձր, մյուսում՝ ցածր ջերմաստիճաններ։
66-րդ հյուսիսային զուգահեռական

66-րդ հյուսիսային զուգահեռականը Երկրի կենտրոնով և հասարակածի վրայի համապատասխան կետերի հետ 66°-ի անկյուն կազմող կետերից կազմված շրջանագիծն է։ 
Անցնում է Հյուսիսային Ամերիկայով, Ատլանտյան օվկիանոսով, Եվրոպայով և Ասիայով։
Երկրի վրա գտնվող այս լայնության կետերից նայելիս արևը հորիզոնից վերև է գտնվում 24 ժամ 00 րոպե՝ ամառային և 2 ժամ 47 րոպե՝ ձմեռային արևադարձերի ժամանակ։
Հեռավորությունը հյուսիսային բևեռից 2680 կմ է։ 
Երկարությունը 16 346 կմ է, որը կազմում է հասարակածի երկարության 40․8%-ը։


== Աշխարհի շուրջ ==
Սկսած ամսաթվի սահմանից դեպի արևելք


== Տե'ս նաև` ==
65-րդ հյուսիսային զուգահեռական
67-րդ հյուսիսային զուգահեռական
66-րդ հարավային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==