armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ռուսերեն հայհոյախոսություն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մատ (այլ կիրառումներ)
Ռուսերեն հայհոյախոսություն, որն ավելի հայտնի է որպես մատ (ռուս.՝ мат; матерщи́на / ма́терный язы́к / мáтный язы́к, մատերշչինա / մատերնի յազիկ / մատնի յազիկ), ռուսերենում և սլավոնական մի շարք այլ լեզուներում վուլգար, անպարկեշտ մի շարք բառեր և արտահայտություններ։ Եզրը ծագում է ռուսերեն մայր (мать) բառից, որը բազմաթիվ հայհոյախոսությունների պարտադիր բաղադրամաս է կազմում։ Հայհոյախոսությունների օգտագործումն արգելված է հանրային բարոյականության կողմից, իսկ նման բառերը սովորաբար օգտագործվում են հասցեատիրոջը վիրավորելու, անձանց կամ երևույթներին բացասական կամ դրական երանգավորում տալու համար։


== Մատ բառի ստուգաբանություն ==
Առաջին տարբերակի համաձայն՝ մատ (ռուս.՝ мат) բառի սկզբնական իմաստն է ձայն, և այն մեզ է հասել բարձր ձայնով աղաղակել (кричать благим матом) տեսքով և բելառուսերենում, և ռուսերենում, սակայն այդ տեսակետի հետ համաձայն չեն Բերնեկերը և Մաքս Ֆասմերը։ Երկրորդ՝ ամենատարածված տարբերակի համաձայն՝ հին ռուսերեն մատ բառը ծագում է մայր (мать) բառից և մայրական հայհոյանք (матерная брань), հայհոյել (материться), ուղարկել մոր մոտ (посылать к матери) արտահայտության կարճ ձևն է։


== Բառական հիմնական միավորներ ==


=== Անպարկեշտ եռյակ ===
Ռուսերեն հայհոյախոսության, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ լեզուների, հիմքն է կազմում այսպես կոչված անպարկեշտ եռյակը : Ժամանակակից ռուսերենի համար բնորոշ է չեզոք գրական հոմանիշների բացակայությունը, իսկ ամենամոտիկ համարժեք եզրերը ունեն է խիստ բժշկական իմաստ (և հաճախ նաև լատիներեն ծագում)։


=== Հայհոյախոսական այլ բառարմատներ ===
Ռուս գրականագետ, գրող և հեղինակ Ալեքսեյ Պլուցեր-Սարնոն ներկայացնում է 35 բառարմատ, որոնք, ըստ անցկացրած հարցման մասնակիցների, կարելի է համարել հայհոյախոսական։ Նա վկայում է, որ հարցվածները որպես հայհոյախոսական էին դիտարկում, օրինակ լափել (жрать) և փսխել (блевать) բառերը, ինչպես նաև նշում է, որ անպարկեշտ եռյակի հետ հայհոյախոսական են համարվում հիմնականում յոթ բառույթ՝ պոռնիկ (блядь), մուդե (муде, ամորձի), մանդա (манда, իգական սեռական օրգան), ելդա (елда, թարգ.՝ արական սեռական օրգան)։ Հենց այդ յոթ բառերն է Պլուցեր-Սարնոն առաջարկում «աշխատանքային կարգով» ընդունել որպես ռուսերեն հայհոյախոսության հիմքը։


== Տես նաև ==
Հայերեն հայհոյախոսություն


== Ծանոթագրություններ ==
Աշոտ Պետրոսյան (ֆիզիկոս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշոտ Պետրոսյան (այլ կիրառումներ)Աշոտ Գարեգինի Պետրոսյան (դեկտեմբերի 28, 1943(1943-12-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆիզիկոս, ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1992)։
Մաթեմատիկայի պատմաբան Գարեգին Պետրոսյանի որդին։


== Կենսագրություն ==
Աշոտ Պետրոսյանը ծնվել է 1943 թվականին Երևանում։ 1969 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1968 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտում, 1979 թվականից՝ լաբորատորիայի վարիչ։ 1994 թվականից Բյուրեղագետների միջազգային միության անդամ, 1998 թվականից ՌԴ բնական գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
Աշխատանքները վերաբերում են միաբյուրեղների ստացման սկզբունքներին, բարձր ջերմաստիճանային բյուրեղների հատկությունների կառավարման նոր սկզբունքների մշակմանը։


== Պարգևներ ==
Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի պատվոգիր, 2005
Հայաստանի կրթության և գիտության նախարարության ոսկե մեդալ, 2014
Պողոսյան մրցանակ, 2018


== Երկեր ==
Физика и спектроскоия лазерных кристаллов. Москва, 1986. (համահեղինակ)


== Ծանոթագրություններ ==
Շումսկի (քաղաքատիպ ավան, Նիժնելիմսկի շրջան)

Շումսկի (ռուս.՝ Шумский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Նիժնելիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2767 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
72-րդ BAFTA մրցանակաբաշխություն

72-րդ BAFTA մրցանակաբաշխություն, BAFTA մրցանակի հանձնման արարողություն, որը տեղի է ունեցել 2019 թվականի փետրվարի 10-ին Լոնդոնի Ալբերտ թագավորական սրահում, Միացյալ Թագավորություն։ Մրցանակները տրվել են 2018 թվականի լավագույն բրիտանական և միջազգային ֆիլմերին։ Հավակնորդները հայտարարվել են 2019 թվականի հունվարի 9-ին։ «Ֆավորիտուհին» կատակերգություն-դրաման առաջադրված է եղել 12 անվանակարգերում, որոնցից յոթում հաղթող է ճանաչվել։  Ինչպես և նախորդ տարում, մրցանակաբաշխությունը վարել է անգլիացի դերասանուհի Ջոաննա Լամլին։


== Մրցանակակիրների և հավակնորդների ցանկ ==
Պարգևների քանակ/անվանակարգեր

7/12: «Ֆավորիտուհին»
4/7: «Ռոմա»
2/7: «Բոհեմական ռապսոդիա»
1/7: «Աստղ է ծնվել»
0/7: «Առաջին մարդը»
1/6: «Իշխանություն»
1/5: «Սև կլանականը»
1/4: «Կանաչ գիրք (ֆիլմ)»
0/4: «Սառը պատերազմ»
0/3: «Սթեն և Օլլի» / «Կարող ե՞ք ներել ինձ» / «Երկու թագուհի» / «Մերի Փոփինսը վերադառնում է»
1/2: «Գազան»
0/2: «ՄաքՔուին» / «Շների կղզի» / «Եթե Բիլ սթրիթը կարողանար խոսել» / «Ֆանտաստիկ գազաններ․ Գրինդևալդի հանցագործությունները»


=== Հիմնական անվանակարգեր ===


== Տես նաև ==
Ոսկե գլոբուս (2019)
Օսկարի 91-րդ մրցանակաբաշխություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մրցանակակիրների և հավակնորդների ցանկը պաշտոնական կայքում
BAFTA 2019 IMDb կայքում(անգլ.)
Սուրճի էքսպերիմենտ

Սուրճի էքսպերիմենտ Գուստավ III -ի կողմից ստեղծված, երկակի փորձարարություն, որի իսկությունը դրվեց կասկածի տակ։ Փորձը կատարվել է Շվեդիայի թագավորի պատվերով,  XVIII-րդ դարի երկրորդ կեսին՝  նպատակ ունենալով պարզել սուրճի ազդեցությունը մարդու առողջության վրա։ Ուսումնասիրությունը չհաստատեց ենթադրյալ  սուրճի վնասի առկայությունը։


== Նախապատմություն ==
Սուրճն առաջին անգամ Շվեդիայում հայտնվեց 1674 թվականին, բայց լայն տարածում չունեցավ մինչև XVIII-ը դարը․ այս ըմպելիքը նորաձև դարձավ հարուստների շրջանում։ 1746 թվականին թագավորական հրաման արձակվեց՝ ընդդեմ սուրճի և թեյի, որով արգելվում էր դրանց չարաշահումը։ Օգտագործման համար պետք էր վճարել հարկեր, իսկ հարկերից հրաժարվելու դեպքում սահմանվում էր տուգանք և առգրավում էին բաժակները և ափսեները։ Հետագայում սուրճն արգելվեց ընդհանրապես, չնայած դրա օգտագործումը շարունակվում էր։ Գուստավ III- ը սուրճը դիտում էր որպես հանրային առողջության սպառնալիք և վճռական էր տրամադրված ապացուցել այդ փաստը ՝ կատարելով գիտական փորձ։


== Փորձ ==
Թագավորը պատվիրեց փորձարկել ՝ օգտագործելով երկու երկվորյակների։ Երկուսն էլ դատապարտվել էին մահվան ՝ իրենց հանցագործությունների համար։ Նրանց պատիժը փոխարինվեց ցմահ բանտարկությամբ՝ այն պայմանով, որ երկվորյակներից մեկը ամեն օր խմում էր երեք բաժակ սուրճ, իսկ մյուսը ` նույն քանակությամբ թեյ, ամեն օր` իրենց կյանքի մնացած ժամանակահատվածում։ Երկու բժիշկ նշանակվեց ՝ փորձը ղեկավարելու և արդյունքը թագավորին հաղորդելու համար։ Երկու բժիշկներն էլ մահացան մինչ փորձարկման ավարտը։  Գուստավ III-ը սպանվեց 1792 թվականին և չհասցրեց տեսնել փորձի ավարտը։ Երկվորյակներից առաջինը ՝ թեյ խմողը , մահացավ 83 տարեկանում։ Երկրորդի մահվան ստույգ  տարեթիվն անհայտ է։


== Հետևանքները ==
1974 թվականին կառավարությունը ևս մեկ անգամ փորձեց արգելել սուրճի օգտագործումը։ Օրենքը գործեց մինչև 1820-ական թվականները, բայց չկարողացան արգելել սուրճի օգտագործումը։ Արգելանքի ավարտից հետո , սուրճը դարձավ Շվեդիայում ամենատարածված ըմպելիքը, և Շվեդիան մտավ 10 այն երկրների շարքը, որտեղ ամենաշատն էին օգտագործում սուրճը։ Այս փորձը երբեմն կատակով անվանում են Շվեդիայի առաջին կլինիկական փորձարկում։


== Ծանոթագրություններ ==
ԱՊՕԷԼ ՖԱ

ԱՊՕԷԼ (հունարեն՝ ΑΠΟΕΛ; Αθλητικός Ποδοσφαιρικός Όμιλος Ελλήνων Λευκωσίας; Ատլետիկոս Պոդոսֆերիկոս Օմիլոս Էլլինոն Լեֆկոսիաս; Հույների Ատլետիկ Ֆուտբոլային Ակումբ Նիկոսիայից), ֆուտբոլային ակումբ Նիկոսիայից, Կիպրոս։ ԱՊՕԷԼ-ը Կիպրոսի ամենահաջողակ ֆուտբոլային ակումբն է։ Նրանք 28 անգամ հաղթել են Կիպրոսի առաջնությունը, 21 անգամ՝ Կիպրոսի գավաթը և 13 անգամ՝ Կիպրոսի սուպերգավաթը։
ԱՊՕԷԼ-ը միակ կիպրոսական թիմն է, որ երբևէ մասնակցել է Չեմպիոնների Լիգայի կամ Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլին։ 2011-2012 մրցաշրջանում ԱՊՕԷԼ-ը հաղթահարեց Չեմպիոնների Լիգայի խմբային փուլի արգելքը։ 1/8 եզրափակչում հաղթեց Լիոնին, սակայն քառորդ եզրափակչում պարտվեց Ռեալ Մադրիդին։ Սա նրանց լավագույն արդյունքն է եվրոպական առաջնություններում։


== Նվաճումներ ==
Կիպրոսի առաջնությունՀաղթող (28) (ռեկորդ): 1935–36, 1936–37, 1937–38, 1938–39, 1939–40, 1946–47, 1947–48, 1948–49, 1951–52, 1964–65, 1972–73, 1979–80, 1985–86, 1989–90, 1991–92, 1995–96, 2001–02, 2003–04, 2006–07, 2008–09, 2010–11, 2012–13, 2013–14, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017-18, 2018-19Կիպրոսի գավաթՀաղթող (21) (ռեկորդ): 1936–37, 1940–41, 1946–47, 1950–51, 1962–63, 1967–68, 1968–69, 1972–73, 1975–76, 1977–78, 1978–79, 1983–84, 1992–93, 1994–95, 1995–96, 1996–97, 1998–99, 2005–06, 2007–08, 2013–14, 2014–15Կիպրոսի սուպերգավաթՀաղթող (13): 1963, 1984, 1986, 1992, 1993, 1996, 1997, 2002, 2004, 2008, 2009, 2011, 2013


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ԱՊՕԷԼ-ի պաշտոնական կայքը
ԱՊՕԷԼ-ի պաշտոնական Ֆեյսբուքի էջը
ԱՊՕԷԼ-ի պաշտոնական Տվիտերի էջը
ԱՊՕԷԼ-ի պաշտոնական ՅուԹյուբի էջը
ԱՊՕԷԼ-ը transfermarkt-ում
ԱՊՕԷԼ-ը futbol24.com-ում
ԱՊՕԷԼ-ը soccerway.com կայքում
ԱՊՕԷԼ-ը ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
Լեոնտիևկա (ավան, Բուրինի շրջան)

Լեոնտիևկա (ուկրաիներեն՝ Леонтіївка), ավան Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լեոնտիևկա ավանում բնակվում էր 94 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Փորափքանք

Փորափքանք, մետեորիզմ (հուն․՝ μετεωριαμός – բարձրացում, փքում), փքվածություն, որովայնի փքվածությունը մարսողական համակարգում գազերի կուտակման հետևանքով։ Առողջ մարդու ստամոքսում և աղիքներում, բնականոն պայմաններում, պարունակվում են 900 սմ³ գազեր, որոնք անհրաժեշտ են աղիքների տոնուսը պահպանելու և գալարակծկանքն ապահովելու համար։ Մեծ քանակությամբ ածխաջրեր պարունակող սննդանյութերի (ընդեղեն, սև հաց, բանջարեղեն և այլն) ընդունումից գազերի քանակությունն ավելանում Է։ Փորափքանք նաև մի շարք հիվանդությունների (փորկապություն, ներողներ, հաստ աղիքի քրոնիկական բորուքում, որովայնամզի բորբոքում, աղիքների անանցանեչիություն և այլն) ախտանշան Է։ Բուժումը դիետա՝ գազ առաջացնող սննդանյութերի սահմանափակմամբ, կանոնավոր սնուցում, գազերը կլանող, լուծողական միջոցներ, հիմնական հիվանդության բուժում։
Մ.թ.ա. 273


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
1529

1529 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1529 թվականն է, 
XVI դարի 29-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Տոլովիցա

Տոլովիցա, (բուլղար․՝ Толовица) փոքրիկ գյուղ Բուլղարիայի հյուսիս-արևմուտքում՝ Վիդինի մարզում։ Ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 65 մարդ։


== Քարտեզներ ==
Положение на электронной карте bgmaps.com(չաշխատող հղում)
Положение на электронной карте emaps.bg(չաշխատող հղում)
Положение на электронной карте Google


== Արտաքին հղումներ ==
Статистика населения (բուլղ.)
(3562) Իգնատիուս

(3562) Իգնատիուս (անգլ.՝ Ignatius), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի հունվարի 8-ին Ջո Վագների կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,338852 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9786 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6991 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1306,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27555 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,73° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3562) Իգնատիուս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տանձենի Վորոնովի

Տանձենի Վորոնովի (լատ.՝ Pyrus voronovii), վարդազգիների ընտանիքի, տանձենի ցեղի 8-9 մ բարձրությամբ և 15-30 սմ բնի տրամագծով տերևաթափ, փշոտ, փոքր ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Սաղարթը կլորավուն է, խիտ։ Բնի և բազմամյա ճյուղերի կեղևը մոխրավուն է, ճաքճքված։ Ճյուղերը փշոտ են, մոխրադարչնավուն։ Միամյա ընձյուղները մուգ ծիրանագույն են, փայլուն, ծածկված հատ ու կենտ ոսպնյակներով։ Բողբոջները կարճ են, կոնաձև։ Տերևները շեղանկյունաձև են, միջին մասում առավել լայնությամբ, երկու կողմից էլ սեպաձև սեղմված, երբեմն բլթակավոր կամ էլիպսաձև, 7-7,5 սմ երկարությամբ և 4-4,5 սմ լայնությամբ, անհավասար սղոցաեզր կամ համարյա ամբողջաեզր, կաշվեկերպ, մերկ, վերևի կողմից փայլուն, ներքևից՝ անփայլ։ Վահանները սակավածաղիկ են։ Պտուղները մանր են, կլորավուն, 2,5 սմ երկարությամբ, կանաչ, երբեմն սրածայր, շիկավուն աղվամազով ծածկված։ Որպես հազվագյուտ ծառատեսակ, որը տարածման աննշան արեալ ունի, ենթակա է պահպանության ու տարածման։
Տիպիկ հայկական էնդեմ է, որը հանդիպում է միայն ՀՀ-ի Մեղրիի շրջանի Տաշտուն գյուղի մոտ, անտառի եզրին (միջին լեռնային գոտի)։


== Նկարագրություն ==
8-9 (15) մ բարձրությամբ, գնդաձև սաղարթով փշոտ ծառ է։ 7-7,5 սմ երկարությամբ, 4-4,5 սմ բարձրությամբ կաշենման, մերկ, մանր աղեղնաեզր, երբեմն համարյա ամբողջաեզր, երկու ծայրերում միանման նեղացած տերևները վերևից կտրուկ դուրս ցցված են և սուր անկյան տակ հեռացող ջղերով։ 2,5 սմ երկարությամբ, 3 սմ լայնությամբ պտուղները տափակացած գնդաձև են, կանաչ, կարմրաթուշ, իսկ կոթերը ունեն 2 սմ երկարություն։


== Տարածվածություն ==
Հայտնի է Զանգեզուրի (Գեղի գետի կիրճ, Աջաբաջ և Վաչագան գյուղեր) և Մեղրու (Արևիկ, Լիճք, Ջինդարա, Մուլք) ֆլորիստիկական շրջաններում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1400-2000 մ բարձրությունների վրա, լայնատերև անտառների եզրերին։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-սեպտեմբերին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ է։ Հայտնի են երկու պոպուլյացիաներ, որոնց տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկի սահմաններում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պախելբելի կանոն

Պախելբելի կանոն (PWC 37, T. 337, PC 358), հայտնի է նաև որպես «Կանոն ռե մաժորում» (գերմ.՝ Kanon und Gigue in D-Dur, անգլ.՝ Canon and Gigue in D major for three Violins and Basso Continuo), հանդիսանում է Բարոկկոյի շրջանի գերմանացի կոմպոզիտոր Յոհան Պախելբելի ամենահայտնի ստեղծագործությունը։ Իսկզբանե այն գրվել է երեք ջութակների և գեներալ-բասի համար։

Ստեղծման ստույգ տարեթիվ հայտնի չի, համաձայն ենթադրություններից մեկի, կանոնը ստեղծվել է 1694 թվականին՝ Յոյան Քրիստոֆ Բախի ամուսնության առիթով։ Ստեղծագործության մեջ համադրված է կանոն պոլիֆոնիկ խիստ ձևն ու վարիացոն ձևը, որտեղ երեք ձայները ձուլվում են կանոնի մեջ, իսկ չորրորդ ձայնը՝ գեներալ-բասը, նվագում է ինքնուրույն թեմա։
Առաջին անգամ հրապարակվել է 1919 թվականին, առաջին անգամ ձայնագրվել է Արթուր Ֆիդլերը՝ 1940 թվականին:Համաշխարհային ճանաչում ձեռք է բերել 1970-ական թվականներին, Ժան Պայարի «դանդաղ» գործիքավորմամբ, առաջին անգամ իր նվագախմբի հետ ձայնագրվել է 1968 թվականին։ «Կանոն ռե մաժորից» ակորդային հաջորդականությունն օգտագործվել է 1980-ական թվականների մի քանի փոփ-հիթերում, սկսած՝ Village People դիսկո խմբի Go West-ից(1979)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Միդի-ֆայլեր, տեսանյութեր և թերթի աղբյուրներ Յոհան Պեխելբելի Կանոնից
Պախելբելի ձայնն ու ներդաշնակությունը
Historical performance of the Canon on original instruments ՅուԹյուբում
Միրոպոլիե (գյուղ, Շևչենկոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիրոպոլիեՄիրոպոլիե (ուկրաիներեն՝ Миропілля), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1810 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միրոպոլիե գյուղում բնակվում էր 130 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,29 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 100,78 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լիտոսֆերա

Քարոլորտ (հուն. լիտոսֆերա հուն․՝ λίθος - քար և σφαίρα - գունդ, ոլորտ), երկրի պինդ թաղանթը. Բաղկացած է երկրագնդի կեղևի և մանտիայի վերին մասից մինչև աստենոսֆերա , որտեղ սեյսմիկ ալիքների արագությունը նվազում է՝ վկայելով պլաստիկ շերտի փոփոխության մասին։ Քարոլորտի կառուցվածքում առանձնացնում են շարժական մասեր (ծալքավոր գոտի) և հարաբերականորեն կայուն պլատֆորմաներ։
Քարոլորտի կառուցվածքը՝ քարոլորտային սալաքարերը, շարժվում են հարաբերականորեն ճկուն աստենոսֆերայով։ Այս տեղաշարժերի ուսումնասիրմանը և նկարագրմանն է նվիրված աշխարհագրության բաժինը սալերի տեկտոնիկայի մասին։
Օվկիանոսի և մայրցամաքային քարոլորտը բավականին տարբերվում են։ Մայրցամաքային քարոլորտը բաղկացած է տեղումնային, գրանիտե և բազալտե շերտերից, մոտ 80կմ ընդհանուր հզորությամբ։ Օվկիանոսի քարոլորտը վերջնական ձևավորման արդյունքում ենթարկվել է մասնակի հալման բազմակի փուլերի։ Հիմնականում բաղկացած է դունիտից և գարցբուրգիտից, հաստությունը կազմում է 5-10կմ, իսկ գրանիտային շերտը ամբողջովին բացակայում է։
Քարոլորտի արտաքին շերտը նշելու համար կիրառվել է ներկայումս հնացած տերմին՝ սիալ, որն առաջացել է լեռնային տարրերի հիմնական տեսակներից Si (լատ.՝ Silicium - սիլիցիում) Si և Al (լատ.՝ Aluminium - ալյումին)։
Յանա Բիրդե

Յանա Բիրդե (ռուս.՝ Яна Бирде, բաշկիրերեն՝ Яңыбирҙе), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 349 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պարոդիա

Պարոդիա, ծաղրանմանակում, երգիծաբանության ձև, որը կրկնօրինակում է որևէ ստեղծագործության կամ հաստատության միջավայրը, անձանց և գործառույթները, վերջիններին ծաղրելու նպատակով։ Նեղ իմաստով պարոդիան չափածո կամ արձակ գրված երգիծական բնույթի երկ է։ Պարոդիայի հեղինակը ծիծաղելի ծայրահեղություն կամ այլ միջոցներով արտահայտում է բոլորովին հակադիր մտքեր ու գաղափարներ` օգտագործելով մի այլ գրողի կամ ուղղության համար բնորոշ լեզվի, ոճի, կառուցվածքի բնորոշ գծերը։ Պարոդիայի օրինակ է Միքայել Նալբանդյանի «Հիմի է՞լ խոսենք» բանաստեղծությունը, որը նա գրել է Ռաֆայել Պատկանյանի «Հիմի է՞լ լռենք» բանաստեղծության դեմ։ Կամ նույնը կարելի է ասել Հովհաննես Հովհաննիսյանի «Իմ հայրենիքը տեսե՞լ ես, ասա'...» բանաստեղծության կապակցությամբ։ Եթե Հովհաննիսյանը նկարագրել է հայրենիքի իրական վիճակը հովվերգական պատկերներով, ապա Հովհաննես Թումանյանը, օգտագործելով նրա բանաստեղծության որոշ պատկերներ ու տողեր, ցուցադրում է այն ժամանակվա հայկական գյուղում իշխող սոցիալական անարդարությունների իրական պատկերը։
Հովհաննես Հովհաննիսյան

։
Հովհաննես Հովհաննիսյան

։


== Ծանոթագրություններ ==
Քսերիգորդոնի պաշարում

Քսերիգորդոնի պաշարում, գեներալ Էլհանեշի գլխավորումթյամբ սելջուկների կողմից Քսերիգորդոն ամրոցի պաշարումը, որը գտնվում էր խաչակիր գյուղացիների ձեռքում, Ռենո դը Բրեի գլխավորությամբ։ Բերդի պաշտպանները յոթօրյա պաշարումից հետո մնացել էին առանց ջրի, որի արդյունքում 1096 թվականի սեպտեմբերի 19-ին նրանք հանձնվեցին։ Խաչակիրներից մի քանիսը համաձայնվեցին ընդունել իսլամ, իսկ նրանք, ովքեր անդավաճան մնացին իրենց կրոնին, սպանվեցին։


== Նախապատմություն ==
Գյուղացի խաչակիրների բանակը 1096 թվականի օգոստոսի 6-ին իջավ Փոքր Ասիա և տեղակայվեցին Դրեպան քաղաքի ճամբարում, որրը գտնվում է Նիկեայից հյուսիս-արևմուտք (այն ժամանակվա Իկոնիայի սուլթանության մայրաքաղաքը)։ Երիտասարդ սուլթան Կիլիջ Արսլան I-ը գտնվում էր ռազմական արշավի՝ պայքարելով Դանեշմանդի ամիրաների հետ։
Խաչակիրների գլխավոր բանակին սպասելով՝ անկազմակերպ գյուղացի-խաչակիրները սկսեցին հարձակվել շրջակա գյուղերի վրա։ Նրանք ջակատներ էին կազմել և նույնիսկ հաղթել Նիկեան կայազորին, երբ վերջինս փորձում էր նրանց կանգնեցնել։ Ռենո դե Բրեյը ղեկավարել է 6000 գերմանացիներից բաղկացած ջոկատը, կանգոբրդներ և ալեմաններ, նրանց թվում կային շուրջ 200 ասպետներ։ Ռենոն բավարարված չէր Նիկեայի շրջակայքում կատարած կողոպուտից՝ անցնելով դեպի Քսերիգորդոն, որպեսզի այնտեղ ստեղծի փախուստի համար ռազմակայան։
1096 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Ռենոն հեշտությամբ հաղթել է Քսերիգորդոնի կայազորի հետ։
Կիլիջ Արսլան I-ը գեներալ Էլհանեշին տվեց 15 հազարանոց բանակի ղեկավարությունը, որը հիմնականում կազմված էր նետավոր ձիերից, որոնց նպատակը անկանոնությունները կարգավորելն էր։


== Մարտ ==
Էլհանեշը ժամանեց երեք օր հետո և սեպտեմբերի 21-ին պաշարեց բերդը։ Թուրքերի ձիավորների շարժման արագությունը անակնկալ մատուցեց գերմանացիներին, քանի որ նրանք պատրաստ չէին պաշարմանը և չպատրաստեցին պահեստամթերքներ։ Ավելին, բերդոում չկար նաև ջուր։

Խաչակիրներին օգնություն չմիացավ։ Որոշ հետոզոտողներ նշում են, որ թուրքերը խաչակիրների ճամբար ուղարկել են երկու լրտեսներ, որպեսզի նրանք լուր տարածեին, թե Քսերիգորդոնում նախկինի պես անվտանգ է, և նույնիսկ, որ Նիկեան գրավված է Ռենո դե Պրեեմի կողմից։ Ոմանք էլ նշում են, որ խաչակիրների առաջնորդները ոչ մի կերպ չէին կարողանում համաձայնության գալ միմյանց հետ, մինչև վերջապես հոկտեմբերին լուր չստացան Քսերիգոդոնի շրջափակման մասին։
Ութ օրվա ընթացքում խաչակիրները դիմադրում էին ծարավին, կրակոցների անձրևին և թուրքերի ծխի գրոհներին։ Արդյունքում գերմանացիների առաջնորդը առաջարկեց հանձնվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Krey, August. C.. The First Crusade: The Accounts of Eyewitnesses and Participants. [S.l.]: Princeton University Press, 1921
Runciman, Steven. A History of the Crusades: The First Crusade and the Foundation of the Kingdom od Jerusalem. [S.l.]: Cambridge University Press, 1951. ISBN 0-521-06161
Գարնևո

Գարնևո (ռուս.՝ Гарнево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 48 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կոսարկա (Խոպյորի վտակ)

Կոսարկա (ռուս.՝ Косарка), գետ Ռուսաստանում, հոսում Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Խոպյոր գետի ձախ ափին՝ 288 կմ։ Գետի երկարությունը 62 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մեդվեդիցա գետն է, գետի ենթաավազանը Խոպյոր և Հյուսիսային Դոնցա գետերն են։ Գետավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010200512107000007445
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107000744
Ավազանի կոդը - 05.01.02.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1957

1957 թ. ԿԱՖ-ի Աֆրիկայի ազգերի գավաթ անվան տակ նորաստեղծ Աֆրիկայի ֆուտբոլի կոնֆեդերացիայի (ԿԱՖ) կողմից կազմակերպվեց և անցկացվեց աֆրիկյան ֆուտբոլի հավաքականների առաջին առաջնությունը։ Հանդիպումներն անցկացվեցին 1957 թ. փետրվարի 10-ից մինչև փետրվարի 16-ը Սուդանի մայրաքաղաք Խարթումում։ Համաձայն մրցաշարի ձևաչափի՝ ԿԱՖ-ի անդամ չորս երկրները փլեյ-օֆֆի միջոցով որոշելու էին չեմպիոնին և մրցանակակիրներին։


== Որակավորում ==
Աֆրիկյան ազգերի գավաթի 1957 թ. խաղարկությանը մասնակցելու իրավունք ստացան ԿԱՖ-ի հիմնադիր երկրների ազգային թիմերը՝ Սուդանը, Եգիպտոսը, Եթովպիան և Հարավային Աֆրիկան։ Վերջինս մրցաշարին մասնակցելու համար համաձայն էր ուղարկել միայն սպիտակամորթ խաղացողներից կամ միայն սևամորթ խաղացողներից կազմված թիմ, սակայն ԿԱՖ-ը պահանջում էր ուղարկել խառը թիմ։ Արդյունքում, Հարավային Աֆրիկան հրաժարվեց մասնակցությունից և դուրս եկավ ԿԱՖ-ի կազմից։


== Մասնակիցներ ==


== Մրցավայրեր ==


== Հանդիպումներ ==


=== Փլեյ-օֆֆ ===


==== Կիսաեզրափակիչ հանդիպումներ ====


==== Եզրափակիչ ====


== Ռմբարկուներ ==


== Մրցանակներ և նվաճումներ ==
Մրցաշարի «լավագույն ֆուտբոլիստ» ճանաչվեց հարձակվող  Մոհամեդ Ադ-Դիբան, որը ստացավ նաև «ոսկե խաղակոշիկ» մրցանակը։


== Մրցաշարային աղյուսակ ==


== Ծանոթություն ==


== Հղումներ ==
1957 թ. Աֆրիկայի ազգերի գավաթը; ԿԱՖ-ի պաշտոնական կայք, soccerbot.com, RSSSF-ի արխիվ (անգլ.), arquivodosmundiais.com (պորտ.)
Եգիպտոսի հավաքականը Աֆրիկայի ազգերի գավաթում; RSSSF-ի արխիվ)
Ժերար Դրեյֆուսի ժամանակագրությունը; RFI ռադիոկայանի կայք (ֆր.)
(8256) Շենչժու

(8256) Շենչժու (անգլ.՝ Shenzhou), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,19729 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6493 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7452 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1189,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,302603 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,86° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8256) Շենչժու աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բոնդարի (այլ կիրառումներ)

Բոնդարի, կարող է վերաբերել՝

Բոնդարի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում
Բոնդարի - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում
Բոնդարի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում
Բոնդարի - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանում
Բոնդարի - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում
Բոնդարի - գյուղ Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Բոնդարսկի շրջանի կազմում
Զամոժնոե (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶամոժնոեԶամոժնոե (ուկրաիներեն՝ Заможне), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բրովարկի։ Հիմնադրվել է 1964 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զամոժնոե գյուղում բնակվում էր 533 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1858 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 286,87 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ջոշ Չարլզ

Ջոշուա Աարոն «Ջոշ» Չարլզ (անգլ.՝ Joshua Aaron "Josh" Charles, սեպտեմբերի 15, 1971(1971-09-15), Բալթիմոր, Մերիլենդ, ԱՄՆ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկացի դերասան։ Առավել հայտնի է իր դերերով «Սպորտի գիշեր» և «Լավ կին» հեռուստասերիալներում։


== Կենսագրություն ==
Չարլզը ծնվել է Բալթիմորում, Մերիլենդ նահանգում, Ալան Չարլզի (գովազդային գործակալ) և Լորայի («Baltimore Sun» ամսագրի լրագրող) ընտանիքում։ Չարլզը իր կարիերան սկսել է ինը տարեկանում՝ որպես սիթքոմի մասնակից։ Դեռահասության շրջանում մի քանի ամառային արձակուրդ անց է կացրել սովորելով Նյու Յորքում՝ «Stagedoor Manor» անվանումով արվեստների կենտրոնում։


== Կարիերա ==
Չարլզի դեբյուտը կինոյում եղել է իր մասնակցությունը ռեժիսոր Ջոն Ուոթերսի «Մազերի լաք» ֆիլմում, 1988 թվականին։ Հաջորդ տարի նա Ռոբին Ուիլյամսի և Իթան Հոուքի հետ նկարահանվել է օսկարակիր «Մեռած պոետների հասարակություն» ֆիլմում (Dead Poets Society)։ Ավելի ուշ նկարահանվում է «Մի ասա մայրիկին, որ դայակը մեռել է» (1991) — Don’t Tell Mom the Babysitter’s Dead, «Անցնելով կամուրջը» (1992) — Crossing The Bridge, «Երեքը» (1994) — Threesome, «Կարկանդակը երկնքում» (1996) — Pie in the Sky, «Մափփեթները տիեզերքից» (1999) — Muppets from Space, «S.W.A.T» (2003) , «Եղբայրների համար» (2005) — Four Brothers, «Կյանքից հետո» (2009) — After.Life և «Կարճ հարցազրույցներ սոսկալի մարդկանց հետ» (2009) — Brief Interviews with Hideous Men ֆիլմերում։
Չարլզը մասնակցություն է ունեցել Աարոն Սորքինի «Սպորտի գիշեր» (Sports Night) սիթքոմում, որը դարձել է Էմմի մրցանակակիր և տևել է երկու տարի (1998—2000) ABC հեռուստաալիքում։ Այս հեռուստասերիալի շնորհիվ Չարլզը դարձել է կինոդերասանների Գիլդիայի անդամ։ 2008 թվականին Չարլզը կատարում է Ջեյքի դերը  «Բուժում» (In Treatment) սերիալի առաջին եթերաշրջանում։ 2009-ին նա վերադառնում է հեռուստատեսություն և նկարահանվում է «Լավ կին» սերիալում, որում խաղում էին Ջուլիանա Մարգուլիսը և Քրիս Նոթը։
Ջոշ Չարլզը խաղում է նաև թատրոնում։ 2004 թվականին նա հայտնվել է Նիլ Լաբյուտի «Հեռավորությունը այստեղից» (The Distance From Here) ներկայացման մեջ, որը մրցանակ է ստացել որպես լավագույն դերասանական անսամբլ։ 2006 թվականին խաղացել է Ռիչարդ Գրինբերգի «Լավ կահավորված սենյակ» (The Well-Appointed Room) ներկայացման մեջ։ Այնուհետև սկսել է աշխատանքը ամերիկյան թատերային կոնսերվատորիայում, Սան Ֆրանցիսկոյում՝ մարմնավորելով կլոնավորված եղբայրներին Քերիլ Չերչիլի «Քանակ» (A Number) ներկայացման մեջ։ 2007-ին մասնակցում է Ադամ Բլոքսի «Դռնապան» ներկայացմանը, «Manhattan Theatre Club»-ում։


== Անձնական կյանք ==
Չարլզը երկրպագում է բեյսբոլի Բալթիմորյան «Baltimore Orioles» թիմին և ֆուտբոլի՝ «Baltimore Ravens»-ին։
2013 թվականի սեպտեմբերի 6-ից ամսունացած է դերասանուհի Սոֆի Ֆլեքի հետ։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 9-ին նրանք որդի են ունեցել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
People Weekly 1989 interview Archived 2017-06-29 at the Wayback Machine.
Josh Charles on 'The Daily Show', 13 April 1999
Rob Neyer interview 2003 Archived 2009-02-02 at the Wayback Machine.
Տրախիպեդուլա

Տրախիպեդուլա, (հուն․՝ Τραχυπέδουλα) գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 82 մարդ։ Տեղակայված է Սալամիու գյուղից ջ կմ դեպի հարավ։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Սոոկալդա

Սոոկալդա (էստ․՝ Sookalda), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վառբլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մեսրոպ Աշճյան

Մեսրոպ Աշճյան (ավազանի անունը՝ Հրայր, հունվարի 3, 1941(1941-01-03), Բեյրութ, Լիբանան - դեկտեմբերի 2, 2003(2003-12-02), Նյու Յորք, ԱՄՆ), եկեղեցահասարակական գործիչ, արքեպիսկոպոս։ ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր (2001 թ.)։


== Կենսագրություն ==
Մեսրոպ Աշճյանը ծնվել է Բեյրութում։ Ավարտել է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Դպրեվանքը (1961 թ., Անթիլիաս)։ 1962 թվականին ուսանել է Շվեյցարիայում, 1970 թվականին՝ ԱՄՆ-ի Նյու Ջերսիի Բրինսթոնի աստվածաբանական համալսարանում։ 1963 թվականին ձեռնադրվել է վարդապետ, 1977 թվականին՝ եպիսկոպոս։ 1964-1970 թվականներին դասավանդել է Անթիլիասում ու Հալեպում, եղել Դպրեվանքի տեսուչ և Բեյրութի ազգային Մարտիկյան վարժարանի տնօրեն, 1977 թվականին՝ Կիլիկիոյ կաթողիկոսության Սպահանի (Նոր Ջուղա), 1978-1998 թվականներին՝ Հյուսիսային Ամերիկայի Արևելյան նահանգների և Կանադայի թեմերի առաջնորդ, 1978 թվականից լույս է ընծայել «Աութրիչ» (անգլերեն) ամսաթերթը։ 1993 թվականին Աշճյանի ջանքերով ստեղծվել է առաջնորդարանի հիմնադրամը։ 1992 թվականից՝ «Մեծն Ներսես» բարեգործական և «Արամ Մանուկյան» մշակութային ու հասարակական կազմակերպությունների նախագահ։ 1990 թվականին Լորենց Առուշանյանի հետ ստեղծել է «Վարարակն» հիմնադրամը և Արցախ առաքել սննդամթերք, վառելանյութ, դեղորայք, նյութական և դրամական օգնություն ցույց տվել շրջափակման մեջ գտնվող արցախցիներին, զոհված ազատամարտիկների ընտանիքներին։
1996-2000 թվականներին Սուրբ Էջմիածնում վարել է Հայաստանում քրիստոնեությունը պետական կրոն հռչակման 1700-ամյակի գրասենյակի տնօրենի պաշտոնը։ 2001 թվականից՝ «Մուղնի» հրատարակչության հիմնադիր-տնօրեն։ 1984 թվականին ստացել է Կարինթիայի ասպետական ընկերության հոգևոր խորհրդատուի Գևուզի մեծ շղթան։


== Երկեր ==
Մեսրոպ Աշճյանը հեղինակ է հայերեն և անգլերեն լեզուներով աստվածաբանական, հայագիտական, բարոյագիտական գրական և հրապարակախոսական ուսումնասիրությունների։

Կեանքի եւ հաւատքի էջեր, Նիւ Եորք, 1993 թ.
Հանդիպումներ, Նիւ Եորք, 1993 թ.
Էջեր հայ եկեղեցւոյ պատմութենէն, 2 հրտ., Ե., 1994 թ.
Լուսաւորչի լոյս նշխարները, Էջմիածին, 2000 թ.
Պահն ու յաւերժութիւնը, Երեւան, 2002 թ.
Արագահաս Սուրբ Սարգիս, Երեւան, 2002 թ.
Armenian Church Patristic and other Essays, N. Y., 1994 թ.
The Catholicoi of Etchmiadzin, N. Y., 1995 թ.


== Ծանոթագրություններ ==
Nvidia

«NVIDIA Corporation», ամերիկյան անդրազգային տեխնոլոգիական ընկերություն, որը մասնագիտացված է գրաֆիկական քարտերի և պրոցեսորների արտադրության մեջ։ Շուկայում արտադրանքը հայտնի է նաև այսպիսի անվանումներով՝ «GeForce», «nForce», «Quadro», «Tesla, «ION» և «Tegra»։
Հիմնադրվել է 1993 թվականին։ 2022 թվականի հունվարի դրությամբ ունիլ է շուրջ 22,5 հազար աշխատակից։ Ընկերության գլխամասը տեղակայված է Սանտա-Կլարա քաղաքում (Կալիֆորնիայի նահանգ, ԱՄՆ)։
Հիմնական մրցակիցներ են համարվում «AMD» (ATI) և «Intel» ընկերությունները։


== Ընկերության պատմությունը ==
Ընկերության պատմության հիմնական իրադարձությունները.

1993 թվական - Խուան Ժենսյուն (Jen-Hsun Huang), Կետրիս Պրէմ և Քրիս Մալաչովսկի։
1995 թվական - թողարկվում է NV1՝ ընկերության առաջին արտադրանքը։
1998 թվական - ընկերությունը տեղափոխվում է Սանտա-Կլարա քաղաք
1999 թվական -
ներկայացվում է Nvidia Quadro՝ աշխարհում առաջին GPU-ն աշխատող կայանների համար
հունվարին ընկկերությունը անցկացրեց IPO, NASDAQ բորսայում։
2000 թվական - Microsoft ընտրեց NVIDIA ընկերությանը, որպես գրաֆիկական պրոցեսորների մատակարար իր Xbox խաղային համակարգի համար։
2002 թվական -
թողարկվում է GeForce 4.
գոյության ընթացքում ընկերությունը թողարկել է ավելին քան 100 միլիոն պրոցեսորներ։
2003 թվական - ձեռք է բերում Media Q՝ առաջատար մատակարար, որը արտադրում է գրաֆիկայի և մուլտիմեդիայի անլար սարքեր։
2004 թվական -թողարկում է 300 միլիոն պրոցեսորներ։
2006 թվական - թողարկվում է GeForce 8800GTX - աշխարհում առաջին վիդեոքարտը DirectX 10-ի աջակցությամբ։
2008 թվական -փետրվարին ընկերությունը ձեռք է բերել Ageia տեխնոլոգիաների մշակողի PhysX շարժիչը։
2011 թվական - Ընկերությունը, գրեթե ամբողջությամբ դադարում է արտադրել գրաֆիկայի սարքեր։ Կնքում է համաձայնություն բազմաթիվ արտադրողների հետ (ինչպիսիք են ASUS, Palit, MSI, Zotac, Gigabyte և ուրիշներ)։
2012 թվական - ընկերությունը մտնում է The Linux Foundation։


== Արտադրողներ ==
NVidia ընկերությունը չի արտադրում GPU, ինչպես նաև գրաֆիկական սարքեր, դրանք արտադրում են քույր կազմակերպությունները։ NVidia-ն միայն մշակում է սարքերի դիզայնը։
NVIDIA GeForce-ի քույր կազմակերպությունները՝


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.)
Nvidia-ի գրաֆիկական սարքերը, պատմությունը նկարներով
(9758) Դայնթի

(9758) Դայնթի (անգլ.՝ Dainty), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 13-ին Դունկան Սթիլի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,746807 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1406 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,353 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1662,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,216502 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9758) Դայնթի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լևոն Հովհաննիսյան (ճարտարապետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լևոն Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)Լևոն Գասպարի Հովհաննիսյան (մարտի 13, 1924(1924-03-13), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 1988, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ։


== Կենսագրություն ==
1951 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1951 թվականից աշխատել է Հայարդնախագիծ ինստիտուտում, 1967-1988 թվականներին` նախագծի գլխավոր ճարտարապետ։ 1979-1985 թվականներին եղել է Հայաստանի ճարտարապետների միության քարտուղար։


== Ստեղծագործական գործունեություն ==
Համահեղինակների հետ Լևոն Հովհաննիսյանի նախագծերով կառուցվել են բնակելի տներ`

Կիրովականում
Երևանում
Էներգետիկների ակումբը՝ Հրազդանում, 1983
Բեթհովենի անվան համերգասրահը՝ Դիլիջանում, 1977Հանքային ջրերի շշալցման գործարաններ՝

Հանքավանում
Դիլիջանում
Գավառում, 1950-ական
Մասիս-Նուռնուս երկաթգծի ավտոուղանցի ճարտարապետական ձևավորումը, 1967-1968 թվականներ
Երևանի, Կիրովականի, Հոկտեմբերյանի ուղանցների ճարտարապետական ձևավորումը, 1967-1968 թվականներ


== Ծանոթագրություններ ==
Արևելյան Ֆլանդրիա

Արևելյան Ֆլանդրիա (հոլ.՝ Oost-Vlaanderen, ֆր.՝ Flandre orientale, գերմ.՝ Ostflandern), Բելգիայի թագավորության տասը նահանգներից և Ֆլանդրիայի հինգ նահանգներից մեկը։ Սահմանակցում է Արևմտյան Ֆլանդրիային, Անտվերպեն նահանգին, Ֆլամանդական Բարբանտին, Էնոյին և Նիդերլանդներին։
Վարչական կենտրոնը Գենտ քաղաքն է։


== Հիմնական տվյալներ ==
Տարածք՝ 2942 կմ²
Առավելագույն բարձրություն՝ Բոտելբերգ բլուր, ծովի մակերևույթից 157 մետր բարձրություն
Կարևորագույն գետեր՝ Շելդա, Լիս, Դյուրմե, Դենդր
Բնակչություն՝ 1 432 326 մարդ (2010)


== Վարչական բաժանում ==


== Տես նաև ==
Բելգիայի վարչական բաժանում


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Արևելյան Ֆլանդրիան на www.eupedia.com կայքում
Արևելյան Ֆլանդրիան dic.academic.ru կայքում
Թատրոնի միջազգային ինստիտուտ

Թատրոնի միջազգային ինստիտուտ (ԹՄԻ, անգլ.՝ The International Theatre Institute), աշխարհի խոշորագույն թատերական կազմակերպությունն է, որը հիմնվել է 1948 թվականին, թատրոնի և պարի փորձագետների և ՅՈՒՆԵՍԿՕյի կողմից։ Կազմակերպությունը նվիրված է թատերական արվեստին և կարևորում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի նպատակները փոխըմբռնման ու խաղաղության և մշակութային արտահայտչականության պաշտպանության համար` անկախ տարիքից, սեռից, համոզմունքներից կամ ազգությունից։ Կազմակերպությունն աշխատում է ազգային և միջազգային մակարդակներում, արվեստի կրթության, միջազգային փոխանակման և համագործակցության և երիտասարդական թրեյնինգների ոլորտներում։ ԹՄԻ-ն ամեն տարի Փարիզում կազմակերպում է Պարի միջազգային օրն ու Թատրոնի համաշխարհային օրը։


== Նպատակներ ==
Իր առաքելությունն իրականացնելու համար Թատրոնի միջազգային ինստիտուտը.

քաջալերում է բեմադրական արվեստի ոլորտում (դրամա, պար, երաժշտական թատրոն) գործունեությունը,
ձգտում է ընդլայնել համագործակցությունները բեմադրական արվեստով զբաղվողների և կազմակերպությունների միջև, ինչպես ազգային, այնպես էլ` միջազգային մակարդակներում,
ստեղծում է միջազգային գրասենյակներ` տարբեր երկրներում ԹՄԻ կենտրոններ հիմնելու համար,
հավաքում է փաստաթղթեր, տարածում է ցանկացած տեսակի տեղեկատվություն բեմական արվեստի վերաբերյալ,
ակտիվորեն համագործակցում է Ազգերի թատրոնի զարգացման համար և խրախուսում ու համակարգում է թատերական կոնգրեսների, վորքշոփների և փորձագետների հանդիպումների, ցուցահանդեսների և համագործակցությունների կազմակերպումը, ինչպես տարածաշրջանային, այնպես էլ` վերտարածաշրջանային մակարդակներում, իր անդամների հետ համագործակցելով,
պաշտպանում է բեմական արվեստի ազատ զարգացումն ու օժանդակում է բեմական արվեստների մասնագետների իրավունքների պաշտպանությանը։


== Կազմակերպություն ==
ԹՄԻ-ն ցանց է` մոտավորապես 92 անդամ կազմակերպություններով։ Տարբեր երկրներում կազմակերպության կենտրոնները միավորում են երկրի թատերական կյանքով ակտիվորեն հետաքրքրվող բեմական արվեստների բոլոր ուղղությունների ներկայացուցիչներին։ Կենտրոնների գործունեությունն ինչպես ազգային, այնպես էլ` միջազգային մակարդակի է։
ԹՄԻ-ն հիմնում է նաև մասնագիտացված տարբեր կոմիտեներ, որոնք ուսումնասիրում են բեմական արվեստի որոշակի նեղ ուղղություններ, ինչպիսին է, օրինակ, Հաղորդակցման կոմիտեն, որը նվիրված է թատրոնի առաջխաղացման համար մեդիայի դերն ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև` Պարի միջազգային կոմիտեն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
International Theatre Institute / Martha W. Coigney collection, 1946-2006, held by the Billy Rose Theatre Division, New York Public Library for the Performing Arts
Ռիկ Բերի

Ռիչարդ Ֆրենսիս Դենիս «Ռիկ» Բերի III (անգլ.՝ Richard Francis Dennis "Rick" Barry III, մարտի 28, 1944(1944-03-28), Էլիզաբեթ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։ «Օկլենդ Օքս» ակումբի կազմում 1969 թվականին դարձել է ABA չեմպիոն, իսկ 1975 թվականին «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս»-ի կազմում՝ NBA չեմպիոն։ 1987 թվականից համարվում է Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ։


== Խաղացողի կարիերա ==
Խաղացել է թեթև հարձակվողի դիրքում։ Սովորել է Մայամիի համալսարանում։ 1965 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս» ակումբի կողմից՝ 2-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Օկլենդ Օքս» (ABA), «Վաշինգտոն Քեփս» (ABA), «Նյու Յորք Նեթս» (ABA), «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս» և «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբների կազմերում։ 1968-69 թվականների մրցաշրջանին «Օքս» ակումբի կազմում դարձել է ABA չեմպիոն, իսկ 1974-75 թվականների մրցաշրջանին «Ուորիորս»-ի կազմում դարձել է NBA չեմպիոն՝ միաժամանակ դառնալով NBA եզրափակչի ամենաարժեքավոր խաղացող։ Ութ անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1966—1967, 1973—1978)։ Հինգ անգամ ընգրկվել է NBA բոլոր աստղերի առաջին հավաքականի կազմում (1966, 1967, 1974–1976), ինչպես նաև մեկ անգամ NBA բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքականի կազմում (1973)։ 1966 թվականին ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում, ինչպես նաև ճանաչվել է NBA տարվա սկսնակ։ 1975 թվականին դարձել է NBA պարբերական առաջնության խլումների առաջնորդ։ 1965 թվականին ընդգրկվել է NCAA առաջին համաամերիկյան հավաքականի կազմում։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 794 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 18395 միավոր (23,2 մ/խ), կատարել 5168 անդրադարձ, 4017 փոխանցում, 1104 խլում և 269 բլոկշոտ։ «Ուորիորս»-ի կողմից անմահացված է 24-րդ համարը։
Բերին համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն թեթև հարձակվողներից մեկը։ 1996 թվականին ընդգրկվել է NBA-ի պատմության 50 մեծագույն բասկետբոլիստների ցանկի կազմում։ Բերին միակ խաղացողն է, որը եղել է NCAA, ABA և NBA մրցաշրջանների ամենաարդյունավետ խաղացողը։ 1987 թվականին Ռիկ Բերիի անունը տեղ է գտել Բասկետբոլի փառքի սրահում։


== Անձնական կյանք ==
Բրյուս Հեյլի դստեր՝ Պեմի հետ ամուսնությունից Ռիկը ունեցել է չորս որդի՝ Սկուտեր, Ջոն, Բրենտ և Դրյու։ Բոլորը հետագայում դարձել են պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստներ։ Նա նաև մեկ դուստր ուներ՝ Շենոն անունով, և Լին Բերիի հետ երրորդ ամուսնությունից որդի՝ Կենյոն անունով։
Բրենտ Բերին «Սան Անտոնիո Սփըրս» կազմում դարձել է NBA կրկնակի չեմպիոն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Rick Barry Career Statistics at Basketball-Reference.com Archived 2012-05-01 at the Wayback Machine.
1972 Jim O’Brien biographical article on Rick Barry
RememberTheABA.com Rick Barry page
Basketball Hall of Fame profile
Rick Barry profile at NBA.com
NBA.com Rick Barry page
Rick Barry, Special to The Examiner at KNBR
A Voice Crying in the Wilderness
Rick Barry profile at NNDB
Վահան Փափազյան (այլ կիրառումներ)

Վահան Փափազյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

Վահան Հակոբի Փափազյան (ծնվ․ 1957), հայ պետական և քաղաքական գործիչ։
Վահան Մեսրոպի Փափազյան (1876-1973), ազատագրական շարժման գործիչ, բժիշկ, լուսանկարիչ։
Անտառօգտագործում

Անտառօգտագործում, անտառային պաշարների համալիր օգտագործում, որն ապահովում է անտառի օգտակար հատկությունների կիրառումը հասարակական արտադրության զարգացման և մարդկային պահանջմունքների բավարարման բնագավառում։ Անտառօգտագործողներ կարող են լինել պետական ու հասարակական հիմնարկները և առանձին քաղաքացիներ, որոնք, ըստ անտառապահպանության անհրաժեշտության, պարտավոր են աշխատանքները կատարելու ընթացքում բացառել կամ սահմանափակել անտառօգտագործման բացասական ազդեցությունն անտառի վիճակի և վերարտադրության վրա, թույլ չտալ գերհատումներ, թերհատումներ, պահպանել հրդեհային անվտանգության կանոնները, ժամանակին կատարել բնապահպանական վճարումները և այլն։ Հայաստանում անտառներն ու անտառային ֆոնդի ոչ անտառածածկ տարածքներն օգտագործվում են բնափայտի, երկրորդական անտառանյութի (կոճղեր, կեղևներ) մթերման, կողմնակի (խոտհունձ, կենդանիների արածեցում, մեղվապահություն, վայրի պտուղների, սնկերի, հատապտուղների, սերմերի, դեղաբույսերի, խեժատու, յուղատու, ներկատու բույսերի հավաքում և մթերում), կենդանական աշխարհի վերարտադրության կազմակերպման և օգտագործման, գիտահետազոտական, կրթական, ռեկրեացիայի նպատակներով (չվնասելով անտառային էկոհամակարգը)։
Անտառօգտագործումը կարգավորվում է Հայաստանի անտառային օրենսգրքով (2005)։


== Տես նաև ==
Անտառհատում
Աղչայ (այլ կիրառումներ)

Աղչայ, կարող է վերաբերել՝

Աղչայ, գետ Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան Զանգիմար գետի վտակը
Աղչայ, գետ Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան Կարմիր գետի ձախ վտակը
Աղչայ, գետ Արաքսի ավազանում։ Հոսում է Կաղզվանի շրջանով
Աղչայ, գետակ Արաքսի ավազանում, Ախուրյանի վտակը
Դուբյագի (գյուղ, Զենկովի շրջան)

Դուբյագի (ուկրաիներեն՝ Дубяги), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դուբյագի գյուղում բնակվում էր 124 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,82 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 151,22 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օլիաստրա

Օլիաստրա (իտալերեն՝ provincia dell'Ogliastra [proˈvintʃa delloʎˈʎastra], սարդ.՝ provìntzia de s'Ogiastra) Իտալիայի նահանգներից է, գտնվում  է Իտալիայում,  Սարդինիա արևելյան մասում։ Օլիաստրան ամենալեռնային նահանգն է Սարդինիայում։ Միայն 57,642 բնակչությամբ, այն նաև Իտալիայի խիտ բնակեցված նահանգն է։ Մարզի բնակչության խտությունը   մեկ քառակուսի կիլոմետրում 31,08 է, և այդ նահանգի նախագահը Բրունո Պիլիան էր։  Դա գրեթե համապատասխանում էր միջնադարյան Giudicato of Agugliastra: Օլիաստրա նահանգը բաղկացած է 23 կոմունա (եզակի; հոգնակի։ կոմունա), տես՝ Օլիաստրա նահանգի կոմունաների ցանկը։
2016 թվականին այն ենթարկվել է քաղաքական ընդվզումների և այդտեղի  բոլոր ինքնավար շրջանները բացի մեկից միացան Նուորո նահանգ:Սեուի ինքնավար շրջանը միացավ Հարավային Սարդինիա նահանգ։
Նահանգը ունի երկու մայրաքաղաք Տորտոլի կոմունան (ամենամեծ  կոմունան) և Լաունսեին։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին տեղի ունեցավ Սարդինիա նահանգի տարածաշրջանային հանրաքվե որոշ մարզերի վերացման և  մի շարք այլ հարցերի վերաբերյալ:Սարդինայի որոշ մարզերի վերափոխման կամ վերացման առաջարկը հավանության է արժանացել 2012 թվականի մայիսի 24-ին Սարդիայի տարածաշրջանային խորհրդի կողմից Դրա շնորհիվ Օլիաստրա նահանգին հանձնարարվել էր ստեղծել նոր վարչական մարմին կամ վերացվել  մինչև 2013 թվականի մարտի 1-ը, սակայն սահմանադրական փոփոխությունների համար ժամկետը երկարացվել էր մինչև  2013 թվականի հուլիսի 1-ը:։ 2013 թվականի հունիսի 28-ին թիվ 15 մարզային օրենքի համաձայն՝ գավառին թույլատրվեց շարունակել գործունեությունըՀյուսիսից այն սահմանակից է Կաղլիարի նահանգին, և հարավից սահմանակից է Նուորո նահանգ Օլիաստրան հիմնադրվել է 2001 թվականին երբ Սարդինիան նահանգները կրկնապատկվեցին:Այնտեղ է գտնվում Ֆլումենդոսա գետը և Բասո Ֆլումենդոսա լիճը, նաև Գեննարգենթու մեծ զանգվածը։ Օլիաստրան  իր անունը վերցրել է գավառի ձիթենու ծառից, որը հայտնի է որպես «օլիվաստրի»։ Այն տեղակայված է Տիրենյան ծովում։


== Բնակչություն ==
Մարզի ամենամեծ համայնքներն են.


== Քաղաքականություն ==
Կաղապար:Կուսակցության գույնը ||  Բրունո Պիլիա || Դեմոկրատական կուսակցություն (Իտալիա) || 13,556 || 41.1 || 13,700 || 51.0

Կաղապար:Կուսակցության գույնը || Սանդրո Դանիել Մարիո Ռուբի || Ազատության մարդիկ || 14,446 || 43.8 || 13,169 || 49.0


== Տես նաև ==
Արբատախ


== Ծանոթագրություններ ==

Օլիաստրա գավառի պաշտոնական կայք Archived 2012-09-14 at the Wayback Machine.Կաղապար:Սարդինիա
Մագնեզիում խելատազ

Մագնեզիում խելատազ, եռբաղադրիչ ֆերմենտ, որը կատալիզում է Mg2+ իոնի ներդրումը պրոտոպորֆիրին IX-ի մոլեկուլի մեջ։ Սա բակտերիոքլորոֆիլի ստացման առաջին փուլն է։

Այս ֆերմենտի չորս սուբստրատներն են ԱԵՖ-ը, պրոտոպորֆիրին IX-ը, Mg2+ և ջուրը։ Ստացված վերջանյութերն են ԱԿՖ-ն, ֆոսֆատը, Mg-պրոտոպորֆիրին IX-ը և ջրածնի իոնը։
Այս ֆերմենտը պատկանում է այն լիգազների ենթադասին, որոնք կոորդինացիոն միացություններում առաջացնում ազոտ-D-մետաղ կապեր։ Ֆերմենտի համակարգային անվանումն է Mg-պրոտոպորֆիրին IX մագնեզիում-լիազ։ Այս ֆերմենտը հաճախ անվանում են նաև պրոտոպորֆիրին IX մագնեզիում-խելատազ, պրոտոպորֆիրին IX Mg-խելատազ, մագնեզիում-պրոտոպորֆիրին IX խելատազ, մագնեզիում-պրոտոպորֆիրին խելատազ, մագնեզիում-խելատազ, Mg-խելատազ և Mg-պրոտոպորֆիրին IX մագնեզիո-լիազ։ Այս ֆերմենտը մասնակցում է պորֆիրինի և քլորոֆիլի մետաբոլիզմին։


== Ծանոթագրություններ ==

Walker CJ, Weinstein JD (1991)։ «In vitro assay of the chlorophyll biosynthetic enzyme Mg-chelatase: resolution of the activity into soluble and membrane-bound fractions»։ Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A. 88 (13): 5789–93։ PMC 51963։ PMID 11607197։ doi:10.1073/pnas.88.13.5789 
Walker CJ, Willows RD (Pt 2)։ «Mechanism and regulation of Mg-chelatase»։ Biochem. J. 327: 321–33։ PMC 1218797։ PMID 9359397 
Al-Karadaghi S, Hansson A, Hansson M, Olsen JG, Gough S, Willows RD, Al-Karadaghi S (2001)։ «Interplay between an AAA module and an integrin I domain may regulate the function of magnesium chelatase»։ J. Mol. Biol. 311 (1): 111–22։ PMID 11469861։ doi:10.1006/jmbi.2001.4834
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Չանաքկալե)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (թուրքերեն՝ Çanakkale Surp Kevork Ermeni Kilisesi), Հայ առաքելական եկեղեցի Թուրքիայի Հանրապետության Չանաքկալեի նահանգի Չանաքկալե քաղաքում։ Այժմ օգտագործվում է որպես համալսարանի մասնաշենք։


== Արտաքին հղումներ ==
Çanakkale Surp Kevork Ermeni Kilisesi


== Ծանոթագրություններ ==