armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(1717) Արլոն

(1717) Արլոն (անգլ.՝ Arlon), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1954 թվականի հունվարի 8-ին Սիլվեն Արենի կողմից Ուքլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,195346 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,912 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4787 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Արլոն աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,9389 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1188,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,303005 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,19° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1717) Արլոն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Քվեդա Սազանո

Քվեդա Սազանո (վրաց.՝ ქვედა საზანო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Զեստափոնի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1334 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Օշան

Օշան (շոռան, աղաբույս, աղուտաբույս) թելուկազգիների ընտանիքի միամյա կամ բազմամյա թուփ կամ կիսաթուփ, հազվադեպ՝ ծառ։
Հայտնի է օշանի 100 տեսակ՝ տարածված Եվրասիայի և Աֆրիկայի անապատներում ու կիսաանապատներում, Ամերիկայում և Ավստրալիայում։
ՀՀ-ում աճում է 11 տեսակ՝ ռուսական, Թամամշյանի, ծառանման, նատրոնային և այլն։


== Տարածում ==
Տարածված է Արարատի, Արմավիրի, Վայոց ձորի, Սյունիքի և այլ մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Աճում է ավազուտներում, աղուտ-ալկալի հողերում։
Թամամշյանի օշանը Հայաստանի բնաշխարհիկ է, հանդիպում է միայն Արարատյան գոգավորությունում (Վաղարշապատ քաղաքի, Գոռավան, Երասխ գյուղերի շրջակայքում). գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրությունը՝ մինչև 150 սմ։ Տերևները հերթադիր են, մսալի, գծաձև, կլոր կամ կիսագլանաձև։ Ծաղկաբույլը հասկանման է կամ հուրանանման, ծաղիկները՝ երկսեռ, մեկական, տերևանութներում, դեղնավուն կամ վարդագույն։
Ծաղկում է օգոստոս-սեպտեմբերին։ Պտուղը չոր, միասերմ ընկուզիկ է։
Ձայնակապ

Ձայնակապ, հայերենում ձայնակապ է համարվում յ-ն։ Հայերենում երկհնչյունները կազմվում են -յ ձայնակապի և որևէ ձայնավորի միասնությամբ։ Օրինակ՝ յա, յո, յու, էյ, այ և այլն։
Ձայնակապի առաջացումը պայմանավորված է նրանով, որ արտաբերական օրգանները ձգտում են մի հնչյունից անցնել մյուսին ամենակարճ ճանապարհով, և այդ գործընթացի ժամանակ առաջանում է անցումային հնչյուն։ Երկու և ավելի կից տարավանկ ձայնավորների արտասանության ժամանակ առաջանում է արտասանության ընդհատում, օդի ազատ հոսք ։ Արտասանական այս դժվարությունը հաճախ վերացվում է զանազան միջոցներով, մասնավորապես ձայնակապի, մի ձայնավորի մեջ երկու ձայնավորների ձուլման, բառավերջի ձայնավորի և հաջորդող բառի սկզբնաձայնավորի ձուլման ճանապարհով և այլն։ 
Յ- ձայնակապի ուղղագրության հետ կապված պետք է հիշել հետևյալը․

-Յ ձայնակապը կարող է որոշ դեպքերում գրվել ու արտասանվել և որոշ դեպքերում չգրվել, բայց արտասանվել։
- Երբ ձայնավորով վերջացող բառին ավելանում է ձայնավորող սկսվող վերջավորություն, ապա երկու ձայնավորների միջև լսվում է -յ ձայնակապը, եթե բառավերջի ձայնավորը վերջավորության ավելացմամբ չի սղվում կամ հնչյունափոխվում, օրինակ՝ գաթա-յի, գնա-յի և այլն։
-Յ ձայնակապը չի գրվում, բայց արտասանվում է -է-ից հետո, օրինակ՝ է(յ)ական, է(յ)ին, է(յ)ինք, և այլն։
-ա-ից և ո-ից հետո գրվում  է յ-հնչյունը։
-Ա-ից և ո-ից հետո անպայման գրվում և արտասանվում է -յ, օրինակ՝ Աննայի, երեկոյի և այլն։
- Եթե ձայնավորով վերջացող դերբային կամ բառին հաջորդում են օժանդակ բայաձևերի ներկա ժամանակաձևերը, ապա դրանց միջև լսվում է -յ ձայնակապը, օրինակ՝ բերելու (-յ) է, բերելու (-յ) են։
- Սակայն հարկ է հիշել, որ եթե շեշտված ժխտական օժանդակ ձևերը ձայնավորով սկսվող բառից առաջ են, ապա այստեղ չի գործում վերը նշված կանոնը, օրինակ՝ չի օգնում։


== Ծանոթագրություններ ==
Պեսյանկա (այլ կիրառումներ)

Պեսյանկա, կարող է վերաբերել՝

Պեսյանկա - գետ Ռուսաստանում, Պետրովկայի վտակը
Պեսյանկա - գետ Ռուսաստանում, Վոլմանգայի վտակը
Ուլադ Մուսա

Ուլադ Մուսա (արաբ․՝ أولاد موسى‎‎, ֆր.՝ Ouled Moussa), քաղաք և համայնք Ալժիրի հյուսիսային մասում՝, Բումերդես վիլայեթի Խեմիս էլ Խեշնա շրջանում, Միջերկրական ծովի ափին:


== Աշխարհագրական դիրքը ==
Քաղաքը գտնվում է Բումերդես վիլայեթի հյուսիսային մասում, ծովի մակերևույթից 117 մետր բարձրության վրա: Զբաղեցնում է 29 կմ2 տարածք:
Ընկած է Ալժիր քաղաքից մոտավորապես 38 կիլոմետր դեպի արևելք, վիլայեթի վարչական կենտրոնից՝ Բումերդես քաղաքից 15 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք:


== Ժողովրդագրություն ==
2008 թվականի տվյալներով համայնքի բնակչության թվաքանակը եղել է 45 770.
Համայնքի բնակչության թվաքանակի փոփոխություններն ըստ տարիների.


== Ծանոթագրություններ ==
Արամ Ապարանցի

Արամ Սեդրակի Սարգսյան (Արամ Ապարանցի), (հուլիսի 28, 1956(1956-07-28)) հայ գեղանկարիչ, քանդակագործ, Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։


== Կյանքն ու գործունեությունը ==
Արամ Ապարանցին ծնվել է 1956 թվականի հուլիսի 28-ին։ 
1980-86 թվականներին սովորել և ավարատել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի նկարչա-գծագրական բաժինը։ Ուսանել է Հովհաննես Զարդարյանի, Սուրեն Սաֆարյանի, Տիգրան Թոքմաջյանի, Զախար Խաչատրյանի մոտ։ 2015 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։ Մասնակցել է մի շարք հանրապետական և միջազգային սիմպոզիումների և գեղանկարչական ցուցահանդեսների՝ այդ թվում 2018 թվականի «Մեր պապերի սխրանքը» խորագրով քանդակի միջազգային սիմպոզիումին՝ Հայաստանում՝ «Կենաց ծառ» քանդակով։
Ճանաչվել է «Լավագույն ուսուցիչ», արժանացել է ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգրի Բաշ-Ապարանի հերոսամարտի 100-ամյակի կապակցությամբ Ապարան քաղաքում անցկացված քանդակագործության միջազգային սիմպոզիումին մասնակցության համար։
Նրա նկարները գտնվում են մասնավոր հավաքածուներում՝ Ռուսաստան, Ուկրաինա, ԱՄՆ, Ֆրանսիա, Գերմանիա։


== Ցուցահանդեսներ ==
2003 թվականին «Լույսի և արարման 10 օր» սիմպոզիում-ցուցահանդես Կողբում
2010 թվականին «Արցախի աշնանային գույները» սիմպոզիում-ցուցահանդես Արցախում և Երևանում 
2010 թվականին «Լոռվա ձորում» սիմպոզիում-ցուցահանդես։ 
2011 թվականին «Լոռվա ձոր Դեբեդի հովտի գույները» սիմպոզիում-ցուցահանդես Երևանում 
2012 թվականին «Ապարանի բնաշխարհը» սիմպոզիում-ցուցահանդես Երևանում 2013 թվականինն «Սաղմոսավանքի ձմեռը» հանրապետական բնանկարի ցուցահանդես 
2015 թվականին «Բարի հիշողություն, «Մշեցիներ» հանրապետական ցուցահանդես 2018 թվականին «Մեր պապերի սխրանքը» քանդակի միջազգային սիմպոզիում Ապարանում
2019 թվականին «Դաշտային ծաղիկներ» հանրապետական գարնանային ցուցահանդես, 2017 թվականի դեկտեմբերի 15-ին մասնակցել է Հայաստանի նկարիչների միությունում՝ միության 85-ամյակին նվիրված հոբելյանական ցուցահանդեսին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սանկտ Պյոլտեն

Սանկտ Պյոլտեն (գերմ.՝  Sankt Pölten, St Pölten), քաղաք Ավստրիայի հյուսիսարևելյան մասում, Ստորին Ավստրիա երկրամասում։ Այն Ստորին Ավստրիա երկրամասի նահանգակենտրոնն է։ 2001 թ-ի մարդահամարի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 51073 մարդ։ Քաղաքը գտնվում է Դանուբ գետի վտակ Թրայզենի վրա՝ Վիեննայից 65 կմ հեռավորության վրա։


== Քույր քաղաքներ ==
 Կուրասիկի, Ճապոնիա (1957)
 Հայդենհայմ, Գերմանիա (1967)
 Կլիշի լա Գարենն, Ֆրանսիա (1968)
 Բռնո, Չեխիա (1990)
 Ալթունա, ԱՄՆ (2000)
 Ուհան, ՉԺՀ (2005)
 Ալմաթի, Ղազախստան


== Հղումներ ==
Պաշտոնական կայք էջ
Ռոթենֆելս

Ռոթենֆելս (գերմ.՝ Rothenfels), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Մայն Շպեսարտ (շրջան) շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 995 մարդ (2013 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը 12,07 կմ² է։ Խտությունը՝ 86 մարդ/կմ²։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 6 77 177։ Փոստային ինդեքս՝ 97851։ Հեռախոսային կոդ՝ +49 9393։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2016-07-09 at the Wayback Machine.
Տոտի Դալ Մոնտե

Անտոնիետա Մենեգել (հունիսի 27, 1893(1893-06-27)[…], Մոլիանո Վենետո, Տրևիզո, Վենետո, Իտալիա - հունվարի 26, 1975(1975-01-26)[…], Պիևե դի Սոլիգո, Տրևիզո, Վենետո, Իտալիա), առավել հայտնի բեմական Տոտի Դալ Մոնտե անվամբ, նշանավոր իտալացի օպերային սոպրանո։ Մեր օրերում հիշվում է Ջակոմո Պուչինիի «Մադամ Բատերֆլայ» օպերայի Չիո-չիո-սանի դերակատարմամբ, որն ամբողջությամբ ձայնագրել է 1939 թվականին։


== Կարիերա ==
Ծնվել է Իտալիայի Տրևիզո գավառի Մոլիանո Վենետո կոմունայում։ Դեբյուտը կատարել է Միլանի Լա Սկալա օպերային թատրոնում 23 տարեկանում՝ կատարելով Բիանկոֆիորեի դերը Ռիկարդո Զանդոնաիի «Francesca da Rimini» օպերայում։ Անմիջապես հաջողություն է ունեցել և նրա «սոխականման ձայնն» սկսել է բարձր գնահատվել ամբողջ աշխարհում։ Իր լավագույն դերակատարումների թվում են Ամինայի բելկանտո հատվածները Վինչենցո Բելլինիի «Լուսնոտը» օպերայից, Լյուչիան Գաետանո Դոնիցետիի «Լյուչիա դի Լամերմուր» օպերայից և Գիլդան Վերդիի «Ռիգոլետտո» օպերայից։ 1922 թվականին տենոր Կառլո Բրոկկարդիի հետ հանդես է եկել մի քանի դերերգով Պալերմոյի Teatro Massimo օպերային պալատում, այդ թվում՝ Չիո-չիո-սանը, Գիլդան և Ալֆրեդո Կատալանիի «Վալլի» օպերայի գլխավոր հերոսուհին։
1924 թվականին՝ Միլանում ու Փարիզում ունեցած հաջողություններից հետո, բայց Լոնդոնում ու Նյու Յորքում դեբյուտներից առաջ, տիկին Նելլի Մելբայի կողմից հրավիրվել է լինելու իտլական օպերային ընկերության գլխավոր երգչուհիներից մեկը, որի հետ վերջինս պատրաստվում էր շրջագայությամբ հանդես գալ Ավստրալիայում։ Շրջագայության ընթացքում գլխապտույտ հաջողություն է ունեցել և ծերացող Մելբայի ու շատ ավելի երիտասարդ Դալ Մոնտեի միջև ոչ մի թշնամություն չի առաջացել․ ընդհակառակը, միմյանց ներկայացումներից հետո իրար ծաղկեփնջեր են նետել։ 1928 թվականին Ավստրալիա երրորդ այցելության ընթացքում ամուսնացել է տենոր Էնցո դե Մուրո Լոմանտոյի հետ Սիդնեյի սուրբ Մարիամի մայր տաճարում։ Հարսանեկան արարողության մասին միջազգային մամուլում խոշոր վերնագրերով է գրվել։ 1929 թվականի հունվարի 12-ին Լա Սկալայում ներկայացել է Ռոսալինայի դերերգով՝ Ումբերտո Ջորդանոյի «Թագավորը» օպերայի համաշխարհային պրեմիերայի ժամանակ։
1945 թվականին հեռացել է օպերային բեմից, սակայն շարունակել աշխատել թատրոնում, ինչպես նաև երբեմն ձայնագրություններ է արել։ Նկարահանվել է նաև մի քանի ֆիլմերում, որոնցից ամենահայտնին թերևս նրա վերջին ֆիլմն է՝ Էնրիկո Մարիա Սալերնոյի «Anonimo veneziano»-ն, 1970 թվականին նկարահանված պատմություն Լա Ֆենիչե օպերային թատրոնի մի երաժշտի մասին։ Եղել է նաև երգեցողության ուսուցչուհի և դասուսույց․ նրա սաների թվում էին Դոդի Պրոտերոն, Դոլորես Ուիլսոնը և Ջիանա Դ՛Անջելոն։


== Մահ ==
Վախճանվել է 1975 թվականին 81 տարեկան հասակում Պիևե դի Սոլիգոյում, արյան շրջանառության խանգարումներից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
This text was based, in part, on the equivalent article in the Italian Wikipedia.
Toti del Monte Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine. at operaitaliana.com.
Տոտի Դալ Մոնտե Internet Movie Database կայքում
"Remembering Toti" Archived 2018-03-07 at the Wayback Machine. at thewaythefutureblogs.com


== Գրականության ցանկ ==
The Last Prima Donnas, by Lanfranco Rasponi, Alfred A Knopf, 1982; 0-394-52153-6
Բեկտաշ (Արղանա-Մադենի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բեկտաշ (այլ կիրառումներ)Բեկտաշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում։ Գտնվում էր Խարբերդ-Դիարբեքիր ճանապարհից 1-1,5 կմ աջ, Արղանա-Մադենից 23 կմ հարավ-հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 10 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ազար Անդամի

Ազար Անդամի (պարսկերեն՝ آذر اندامی, դեկտեմբերի 8, 1926(1926-12-08), Ռաշթ, Իրան - օգոստոսի 19, 1984(1984-08-19), Թեհրան, Իրան), իրանցի բժիշկ-բակտերիաբան, հայտնի է խոլերայի պատվաստանյութի զարգացման համար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1926 թվականին Իրանի Ռաշթ քաղաքում, կարիերան սկսել է որպես Մշակույթի նախարարության դասախոս։ Դասավանդումից հետո Ազար Անդամին ընդունվել Է Թեհրանի համալսարան և 1953 թվականին ստացել բժշկի կոչում։ Սկզբում  մասնագիտացել է գինեկոլոգիայի ոլորտում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Թեհրանի Պաստերի ինստիտուտում, իսկ հետագայում Փարիզ՝ մանրէաբանություն սովորելու նպատակով։ 
Ազար Անդամին հրապարակել է մի քանի գիտական աշխատություններ և հորինել է պատվաստանյութ խոլերայի դեմ, բակտերիալ հիվանդությունը, որն առաջին հերթին պայմանավորված է աղտոտված ջրի օգտագործմամբ։


== Մահ ==
Ազար Անդամին մահացել է Թեհրանում, 1984 թվականի օգոստոսի 28-ին, 58 տարեկան հասակում։ Միջազգային աստղագիտական միության կողմից Վեներա մոլորակի վրա գտնվող «Անդամի» անունով խառնարանն անվանվել է Ազար Անդամիի անունով։


== Ծանոթագրություններ ==
Օսովկա (այլ կիրառումներ)

Օսովկա, կարող է վերաբերել՝

Օսովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում
Օսովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռնյախովսկի շրջանում
Աստորգայի գավառ

Աստորգա (պորտ.՝ Microrregião de Astorga) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Պարանա նահանգի մեջ։ Մտնում է Բայշու Ամազոնաս նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 177 399 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 5.116,954 կմ²։ Բնակչության խտությունը 34,7 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 1 493 336 074,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 8 521,65 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,754։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Աստորգա
Ատալյա
Նովոե Լևկովո

Նովոե Լևկովո (ռուս.՝ Новое Левково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 157 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ազդ

Ազդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում, Սեբաստիա քաղաքից շուրջ 30 կմ հարավ–արևելք։
XIX դարի սկզբին ուներ 150 տուն հայ բնակիչ, որոնք զբաղվում էին երկրագործությամբ, մասամբ՝ անասնապահությամբ։ Գյուղն ուներ եկեղեցի և վարժարան։ Ազդից 2 - 3 կմ հեռավորության վրա, Հրեշտակապետ կոչված գեղատեսիլ վայրում կար մի մենարան՝ քարաշեն, գմբեթավոր տաճարով, փայտաշեն եկեղեցով։ Ազդի բնակիչների մեծ մասը զոհվեց 1915-1916 թվականներին։
Նովիցա Վելիչկովիչ

Նովիցա Վելիչկովիչ (սերբ.՝ Новица Величковић, հոկտեմբերի 5, 1986(1986-10-05), Բելգրադ, ՀՍՖՀ), սերբիացի բասկետբոլիստ, որը խաղում է ծանր հարձակվողի դիրքում։


== Կարիերա ==
1996 թվականին հանդես է եկել «Դրվոմարկետ»-ի կազմում։ 1998-2001 թվականներին խաղացել է «Զեմուն»-ի կազմում, իսկ 2001 թվականին տեղափոխվել է բելգրադյան երիտասարդական «Պարտիզան» ակումբ։ «Պարիզան» ակումբի կազմում նրա առաջնախաղը տեղի է ունեցել 2004-05 մրցաշրջանին Սերբիայի առաջնությանը։ 2008-09 թվականներին մրցաշրջանին ճանաչվել է ABA լիգայի քառորդ եզրափակչի MVP, ինչպես նաև Եվրալիգայի ծագող աստղ։
2009 թվականի հունիսի 23-ին պայմանագիր է կնքել մադրիդյան «Ռեալ»-ի հետ։


== Սերբիայի հավաքական ==
2005 թվականից մինչև 2006 թվականը խաղացել է Սերբիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում։ Գլխավոր հավաքականում իր առաջնախաղը տեղի է ունեցել 2007 թվականի Եվրոպայի առաջնությունը։ Այդ առաջնությանը նվաճել է արծաթե մեդալներ։


== Ձեռքբերումներ ==


=== Խմբային ===
Սերբիայի առաջնություն (5)՝ 2005, 2006, 2007, 2008, 2009
Սերբիայի գավաթակիր (2)՝ 2008, 2009
ABA լիգայի չեմպիոն՝ 2007, 2008, 2009
2009 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մրցանակակիր։


=== Անձնական ===
ABA լիգայի քառորդ եզրափակչի MVP (2009)
Եվրալիգայի ծագող աստղ (2009)


== Կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== Եվրալիգա ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Եվրալիգա.net կայքում(չաշխատող հղում)
Էջը Պարտիզան ԲԱ կայքում(չաշխատող հղում)
Էջը Ռեալ Մադրիդ ԲԱ կայքում
Էջը Draftexpress.com կայքում
Սերգեյ Շտեմենկո

Սերգեյ Մատվեևիչ Շտեմենկո (ռուս.՝ Сергей Матвеевич Штеменко, փետրվարի 20, 1907(1907-02-20), Ուրյուպինսկ, Դոնի զորքի մարզ, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 23, 1976(1976-04-23), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային ռազմական գործիչ, բանակի գեներալ (1968)։ 
Կարմիր բանակում ծառայել է 1926 թվականից։ Ավարտել է Սևաստոպոլի զենիթային հրետանու դպրոցը (1930 թվական), ԲԳԿԲ-ի մեքենայավորման և մոտորավորմաև (1937 թվական), Գլխավոր շտաբի (1940 թվական) ռազմական ակադեմիաները։ 
«Հայրենական Մեծ պատերազմին» (1941-1945 թվականներ) մասնակցել է սկզբից։ 1943 թվականի մայիսից եղել է Գլխավոր շտաբի օպերատիվ վարչության պետ, օգնել է կազմակերպելու Անդրկովկասյան ռազմաճակատի Հյուսիսային և Սևծովյան զորախմբերի, Պրիմորիեի Աոանձին բանակի, 1-ին, 2-րդ, 3-րդ Մերձբալթյան ռազմաճակատների, Արևմտյան, 4-րդ Ուկրաինական և 2-րդ Բելառուսական ռազմաճակատների ռազմական գործողությունները։ 
Ետպատերազմյան տարիներին եղել է Գլխավոր շտաբի պետ և ԽՍՀՄ Զինված ուժերի մինիստրի տեղակալ (1948-1952 թվականներ)։ 1952 թվականից շարունակել է պատասխանատու պաշտոններ վարել զինված ուժերում։ 1962 թվականից Ցամաքային զորքերի շտաբի պետն էր և Գլխավոր հրամանատարի 1-ին տեղակալը, 1964 թվականից՝ ԽՍՀՄ Զինված ուժերի Գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ, 1968 թվականից՝ Վարշավայի պայմանագրի մասնակից երկրների Միացյալ զինված ուժերի շտաբի պետ։ 1952-1966 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ ԿԿ անդամության թեկնածու։ 
Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի 3, Սուվորովի I և II աստիճանի, Կուտուզովի I աստիճանի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի, ինչպես նաև արտասահմանյան շքանշաններով։ Գրել է «Գլխավոր շտաբը պատերազմի տարիներին» (գիրք 1-2, 1973-1975 թվականներ) գիրքը։


== Ծանոթագրություններ ==
Սզնի Մեյերի

Սզնի Մեյերի (լատ.՝ Crataegus meyeri), վարդազգիների ընտանիքի, սզնի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ, փոքր կամ թփանման ծառ է, 1,5-4 մ բարձրությամբ։ Ճյուղերը մոխրա կամ կարմրագորշավուն են։ Երիտասարդ ընձյուղները թաղիքամազմզուկապատ են։ Փշերը սակավաթիվ են, 0,5-1,5 սմ երկարությամբ (երբեմն՝ տերևակալած)։ Տերևները հակառակ ձվաձև են, սեպաձև հիմքով, 5-7-աբաժան, սղոցաեզր բլթակներով, կարճացած ընձյուղների վրա 1,5-3 սմ երկարությամբ և մինչև 2,2 սմ լայնությամբ, երկարացած ընձյուղների վրա ավելի խոշոր տերևներով, երկու կողմից էլ բրդանման աղվամազապատ, վերևի կողմից մուգ կանաչ, ներքևից՝ ավելի բաց գույնի։ Ծաղկաբույլերը 3-5 սմ տրամագիծ ունեն, կազմված են 10-15 ծաղիկներից, որոնք
նույնպես ծածկված են խիտ թաղիքանման մազմզուկներով։ Ծաղիկներն ունեն 1,5 սմ տրամագիծ, երկարավուն նշտարաձև բաժակաթերթիկներով, որոնք մնում են պտուղների վրա, ինչպես և հիպանթիումը, խիտ մազմզուկապատ։ Առէջները 20 հատ են, սռնակները՝ 2: Պտուղը կարճ էլիպսաձև է, հիմքում մի փոքր լայնացած 1,2-1,8 սմ տրամագծով, մուգ գինեկարմիր, մսալի, 2 կամ 1 կորիզով։ Ծաղկում է մայիսին, պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում, Փոքր Ասիայում, Հյուսիսային Իրանում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է Սևանի ավազանում, Արարատյան դաշտի Նախալեռնային գոտում, Վայքում, Զանգեզուրում, Մեղրիում, որտեղ աճում է արիդային նոսրանտառներում, քարքարոտ լեռնալանջերում, ծովի մակերևույթից մինչև 2000 մ բարձրություններում։


== Ծանոթագրություններ ==
Դեկտեմբերի 17

Դեկտեմբերի 17, տարվա 351-րդ (նահանջ տարիներին՝ 352-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 14 օր։


== Դեպքեր ==
1920՝ ՀԽՍՀ Հեղկոմի հրամանով Հայաստանի բոլոր մշակութային-կրթական հիմնարկները պետականացվում են։
1920՝ պետականացվել է Էջմիածնի Մատենադարանը։


== Ծնունդներ ==
1770 - Լուդվիգ վան Բեթհովեն, գերմանացի կոմպոզիտոր (վ. 1827)
1778 - Հեմֆրի Դևի, անգլիացի քիմիկոս և ֆիզիկոս
1887 - Յոզեֆ Լադա, չեխ նկարիչ և գրող
1922 - Մելինե Համամջյան, հայ դերասանուհի, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (մ. 1999)


== Մահեր ==
1273 - Ռումի, պարսիկ նշանավոր բանաստեղծ, իրավաբան, սուֆի և աստվածաբան (ծ. 1207)
1907 - Թոմսոն Վիլյամ Կելվին, անգլիացի ճանաչված ֆիզիկոս (ծ. 1824)
1942 - Կիմ Ջոնգ Իլ, Հյուսիսային Կորեայի նախկին դե ֆակտո առաջնորդ
1974 - Այծեմնիկ Ուրարտու, հայ քանդակագործուհի (ծ. 1899)


== Տոներ ==
Դրապեցոնա

Դրապեցոնա (հուն․՝ Δραπετσώνα  ), քաղաք Հունաստանում, Աթենքի արևելյան  արվարձան։ Գտնվում է Աթենական հարթավայրում՝ Սարոնիկոս նեղուցի ափին, Պիրեյոսի նավահանգստի դիմաց, Էգալեոյի  ստորոտում, ծովի մակերևույթից 20 մետր բարձրության վրա, Աթենքի կենտրոնից 10 կմ հարավ-արևմուտք, Օմոնիասի հրապարակում և միջազգային «Էլեֆտերիոս Վենիզելոս» օդանավակայանից 28 կմ արևմուտք։ Մտնում է Կերացինիոն-Դրապեցիոնա համայնքի (դիմայի) մեջ, Պիրեյոսի ծայրամասային միավոր է Ատտիկայի ծայրամասում։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ բնակչության թիվը հասնում է 13968 հոգու։ Մակերեսը կազմում է 1,725 կմ²։
Գտնվում է Պիրեյոսից հյուսիս-արևմուտք և Էէտիոնեից՝ արևմուտք։ Այստեղ է գտնվում միջանցիկ «G1» նավահանգիստը Դոդոկանեսի համար և միջանցիկ նավահանգիստ «G2»-ը՝ Խիոսայի և Միտիլինի համար։
Արևմուտքից սահմանակից է Պիրեյոսին, հյուսիսից՝ Կերացինիոնին (Ανάσταση Κερατσινίου) և (Ευγένεια (συνοικία))։ Քաղաքից 3 կմ հարավ-արևմուտքում գտնվում է Փսիտալեա կղզին։
Վուրլա շրջանում (Βούρλα) գտնվել է հասարակաց տուն և բանտ քաղբանտարկյալների համար։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Հեգելականություն

Հեգելականություն, իդեալիստական փիլիսոփայական այն հոսանքների անվանումը, որոնք ելնում էին Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգելի ուսմունքից և զարգացնում նրա գաղափարները։ Ծագել է Գերմանիայում, XIX դ. 30—40-ական թթ.։ Կրոնի հարցերի շուրջը վիճաբանության ընթացքում առանձնացել են աջ հեգելականները (հին հեգելականներ), որոնք Հեգելին մեկնաբանում էին կրոնական ուղղադավանության ոգով (Կ. Հեշել, Հ. Հինրիխս, Հ. Գաբլեր), և օպոզիցիոն ձախ հեգելականները (երիտասարդ հեգելականներ՝ Դ. Շտրաուս, Ա. Ռուգե, Բ. Բաուեր, Լ. Ֆոյերբախ), որոնք ընդգծում էին պատմության մեջ սուբյեկտիվ գործոնի վճռական նշանակությունը՝ այն հակադրելով հեգելյան համաշխարհային ոգուն։ Միջանկյալ դիրք էր գրավում «ուղղափառ» հեգելականությունը, որը ձգտում էր պահպանել Հեգելի ուսմունքի «անաղարտությունը»։ 
19-րդ դարի 2-րդ կեսին և 20-րդ դարի սկզբին առաջացել է նեոհեգելականությունը։
Աշոտ Փոթիկյան

Աշոտ Փոթիկյան (ռուս.՝ Ашот Потикян, մայիսի 21, 1946(1946-05-21), Ռուսաստան), առաջին ռուս պրոֆեսիոնալ սնուկերիստը և ռուսական բիլիարդիստ։ Միակ խաղացողը ԱՊՀ երկրներում ով Սնուկերի աշխարհի առաջնության մասնակից է եղել։ Նա կարիերան ավարտել է 2004 թվականին։
Նաև եղել է ռուսական բիլիարդի աշխարհի չեմպիոն։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաչկիտաու

Բաչկիտաու (ռուս.՝ Бачкитау, բաշկիրերեն՝ Баҫҡытау), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 317 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լուի դը Բրոյլ

Լուի դը Բրոյլ (ֆր.՝ Louis de Broglie,  [dəbʁœj, օգոստոսի 15, 1892(1892-08-15)[…], Դյեպ - մարտի 19, 1987(1987-03-19)[…], Լուվեսյեն), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, քվանտային մեխանիկայի հիմնադիրներից։ Ֆրանսիայի ԳԱ իսկական անդամ (1933 թվականից) և անփոփոխ քարտուղար (1942 թ-ից)։ 


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Փարիզի համալսարանը, ստացել պատմության (1909 թ.) և ճշգրիտ գիտությունների (1913 թ.) բակալավրի աստիճաններ։ Փարիզի համալսարանի պրոֆեսոր (1926-1928 թթ.)։ 1928 թ-ից Ա․ Պուանկարեի անվան ինստիտուտի տեսական ֆիզիկայի ամբիոնի վարիչ։ 1945 թ-ից Ֆրանսիայի ատոմային էներգիայի գերագույն հանձնաժողովի տեխ․ խորհըրդական, գրող-գիտնականների ֆրանսիական ասոցիացիայի պատվավոր նախագահ։ 1919 թ-ից աշխատել է եղբոր՝ Մորիս դը Բրոյլի լաբորատորիայում, ուր զբաղվել է ռենտգենյան ճառագայթների սպեկտրների և ֆոտոէֆեկտի հետագոտմամբ։ 1924 թ. առաջ, է քաշել տարրական մասնիկների այիքային հատկությունների հիպոթեզը, որն ընկած է քվանտամեխանիկական պատկերացումների հիմքում։ Բրոյլի աշխատանքները վերաբերում են ալիքային մեխանիկայի, ռենտգենյան ու գամմա-ճառագայթների, ռելյատիվիստական քվանտային մեխանիկայի, միջուկի կառուցվածքի, տարրական մասնիկների, արագացուցիչների, ատոմային էներգիայի և կիբեռնետիկայի պրոբլեմներին։ Բրոյլն իր դասախոսություններում և գիտահանրամատչելի գրքերում քննարկել է քվանտային մեխանիկայի, հարաբերականության տեսության փիլիսոփայական պրոբլեմները։ Քաչինգի մրցանակի դափնեկիր է (1952 թ.)։ Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի է արժանացել էլեկտրոնի ալիքային բնույթի հայտնագործման համար (1929 թ.)։


== Ծանոթագրություններ ==
Հացագործական արդյունաբերություն

Հացագործական արդյունաբերություն, սննդի արդյունաբերության ճյուղ, արտադրում է հացի, հացաբուլկեղենի, օղաբլիթների, բուժիչ և դիետիկ հացի, ամոքահունց և սովորական չորահացի տարբեր տեսակներ։ Բնորոշվում է հիմնական հումքի՝ ալյուրի բարձր փոխադրելիությամբ, հացամթերքների մեծ մասի երկարատև պահպանման անհնարինությամբ (չորանալու պատճառով) և արտադրական ծրագրի փոփոխմամբ։ ԽՍՀՄ-ում հացագործական արդյունաբերությունն ստեղծվել է 1930-ական թվականներին։ 1976 թվականին գործում էր հացի մոտ 16 հազար ձեռնարկություն, այդ թվում՝ ավելի քան 5 հազար պետական և մոտ 11 հազար կոոպերատիվ։ Ճյուղին յուրահատուկ է արտադրության բարձր համակենտրոնացումը, համալիր մեքենայացումն ու ավտոմատացումը։


== Հացաբուլկեղենի արտադրությունը Հայաստանում ==
Հայաստանում հացաթխությունը տարածված արհեստներից էր։ Գյուղական բնակչությունը հացը թխում էր հիմնականում սեփական պահանջմունքները բավարարելու համար, իսկ քաղաքներում կային հացթուխ կամ հացագործ արհեստավորներ (խապազներ), որոնք թխում էին ազգային հացի տարբեր տեսակներ և վաճառում բնակչությանը։ Սակայն, մինչև խորհրդային կարգերի հաստատումը, Հայաստանում հացագործական արդյունաբերություն չի եղել։ Հացի արտելային, կոոպերատիվ և պետական արտադրությունն սկսվել է 1922 թվականին, երբ Երևանի սպառողական ընկերության տնօրինությանն անցավ հացի «էկոնոմիա» փուռը։ Հետագայում վերականգնվեցին և կազմակերպվեցին այլ փռեր, այդ թվում՝ առաջին կիսաավտոմատ փուռը (1926 թվականին, Երևանում), և կառուցվեց հրուշակագործական արհեստանոց։ 1931 թվականին, վերջինների միավորմամբ, կազմակերպվեց «Հայհացտրեստը», որով պայմաններ ստեղծվեցին պետական համակարգում հացի արտադրության համակենտրոնացման, մեքենայացման և ընդլայնման համար։ Նոր գործարանների կառուցման և հների վերակառուցման շնորհիվ այն դարձավ ՀԽՍՀ սննդի արդյունաբերության զարգացած ճյուղերից մեկը։ 1978 թվականին այն հացամթերքներով լրիվ ապահովում էր քաղաքային, 85%-ով՝ գյուղական բնակչությանը։ Ճյուղն ընդգրկում է հացի 29 գործարան (19-ը՝ խոշոր), որոնք ներառնված են «Հայհացարդ» արտադրական միավորման մեջ։ Մեքենայացված 184 հոսքային գծերի միջոցով թողարկվում է 148 տեսակի հացաբուլկեղեն, ազգային հացատեսակների արտադրության 60%-ը։ Արտադրանքի 97, 5%-ը պատրաստվում է բարձրորակ ալյուրից, 41, 7%-ը՝ ֆերմենտներով ու սպիտակուցներով հարստացված։ Հայկական ազգային հացատեսակների արտադրության տեխնոլոգիայի կատարելագործման և մեքենայացման խնդիրներով զբաղվում են «Հայհացարդի» արտադրատեխնիկական բաժինը, հացագործական արդյունաբերության համամիութենական ԳՀԻ-ն և սննդի արդյունաբերության Մոսկվայի տեխնոլոգիական ինստիտուտը։
Առագաստային սպորտ

Առագաստային սպորտ, մարզաձև, որը, սկսած 1900 թվականից, մտցված է օլիմպիական խաղերի ծրագրում։
Օլիմպիական խաղերում մարզիկները մրցում են «Ֆինն», «470», «Թռչող հոլանդացի», «Սոլինգ», «Տորնադո» և «Տեմպեստ» դասի առագաստանավերով։ Բոլոր դասերի նավակների համար մրցատարածությունը, որը հավասարակող եռանկյունի է, հավասար է 7,6 միլի (14 կմ 75,2 մ)։ Պաշտոնական մրցումներում բոլոր դասի նավակները մեկնարկում են 7 անգամ (օրը մեկ մեկնարկ), բայց ոչ պակաս 5 անգամից։ Հաղթողները որոշվում են 6 լավագույն մեկնարկների հաշվարկով, իսկ 5 մեկնարկի դեպքում՝ 4-ով։ Ընդհանուր հաղթանակը տրվում է հաշվարկային մեկնարկներում ամենաքիչ տուգանային միավոր ունեցող նավակի անձնակազմին։ Անբարենպաստ եղանակի դեպքում մեկնարկները կարող են հետաձգվել և մեկ օրվա ընթացքում անցկացվել երկու անգամ։ Տվյալ մեկնարկում հաղթողը տուգանային միավոր չի ստանում, երկրորդ տեղին տրվում է 3, իսկ երրորդ տեղին՝ 5,7, չորրորդին՝ 8, հինգերորդին՝ 10, վեցերորդին՝ 11,7 և այլ տուգանային միավորներ։ Հաղթում է առավել քիչ տուգանային միավորներ ունեցող նավակի անձնակազմը։


== Ծանոթագրություններ ==
(1605) Միլանկովիչ

(1605) Միլանկովիչ (անգլ.՝ Milankovitch), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1936 թվականի ապրիլի 13-ին Պետար Ջուրկովիչի կողմից Ուքլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,01526 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7752 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2553 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1912,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188242 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,56° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1605) Միլանկովիչ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աշնանային թափվող տերևներ

Աշնանային թափվող տերևներ (ֆր.՝ Chûte de feuillus), Վան Գոգի երկու նկարները, որոնք նա վրձնել է 1888 թվականի վերջին, այն ժամանակ, երբ Պոլ Գոգենի հետ աշխատում էր Առլում՝ Դեղին տանը։


== Պատմություն ==
Մի քանի ամիս նամակագրությունից հետո Պոլ Գոգենը 1888 թվականի հոկտեմբերին Առլում միացել է Վան Գոգին։ Երկուսն էլ մտադիր էին պատկերել «ոչ նատուրալիստական բնապատկեր»։ «Ալիսկան» և «Աշնանային թափվող տերևներ» կտավները դարձել են առաջին նկարներից մեկը, որոնք Վան Գոգը և Պոլ Գոգենը նկարել են Գոգենի ժամանելուց հետո։
Վան Գոգը և Գոգենը այցելել են հին հռոմեական Ալիսկան գերեզմանատուն, որը կառուցվել էին հռոմեացիները քաղաքի պարիսպներից դուրս։ Ժամանակի ընթացքում տարածքը զբաղեցվել էր ֆաբրիկաների և երկաթուղու կողմից և քաղաքային իշխանությունները որոշ սարկոֆագներ տեղափոխել էին Allee des Tombeaux (գերեզմանների ծառուղի) կոչվող նստարաններով և բարդիներով շրջապատված ծառուղի, որը տանում էր դեպի հռոմեական մատուռ։


== Նկարագրություն ==
Վան Գոգը աշխատում էր «Ալիսկան» նկարների երկրորդ զույգի վրա, որոնք սկսել էր բարդիների արանքից նայող ծառուղու դիմաց գտնվող դիտահրապարակում՝ ստուդիայում, վատ եղանակին։ Դեղնանարնջագույն տերևները նկարում հակադրվում են բարդիների մուգ մանուշակագույն կապույտ բներին։ Այդ նկարները, որոնք արվել են Գոգենի՝ Առլ ժամանելուց անմիջապես հետո, եզակի էին Վան Գոգի ստեղծագործության մեջ և արտացոլում էին միասին աշխատող երկու մեծ նկարիչների նկարչական ձեռքբերումները։ Էմիլ Բեռնարի համար Գոգենը  նկարագրել է համատեղ գործընթացը որպես համատեղելով մտքերն ու տեխնիկան, որտեղ երկու արվեստագետները ստեղծել են իրենց ուրույն աշխատանքները, որոնք տարբերվում են, բայց լրացնում են միմյանց։ Վան Գոգը համարում էր, որ իր «Աշնանային թափվող տերևներ» նկարների զույգը եղել է այնպիսի համատեղ աշխատանք, որի վրա ազդել են իր սեփական գաղափարները, նաև Գոգենի և Բեռնարի գաղափարները։
Նկարները արվել են Գոգենի բերած ջուտի վրա, որից Վան Գոգը իր քսուքներով ստացել է ավարտուն քանդակ, որը հիշեցնում է գոբելենը։ Աշխատանքում ներկայացված բարձր տեսանկյունը հիշեցնում է Գոգենի «Տեսիլք պատարագից հետո» կտավը (1888)։ Բեռնարը նախկինում գործածել էր ծառերի բների միջոցով դիտվող բնապատկերային կոմպոզիցիայի ստեղծումը։ Վան Գոգը օգտագործել է հակադիր գույները, որպեսզի ուժեղացնի յուրաքանչյուր գույնի էֆեկտը։ Կապույտ բարդիների բներ թափված տերևներից դեղին ուղու ֆոնի վրա։ Կանաչ գույնը այստեղ օգտագործվում է ի հակադրություն կարմրի։ Մանուշակագույնը հակադրվում է ծիրանագույնին։ Վան Գոգը իր քրոջը գրել է գույների ընտրության մասին, «որոնք ստիպում են մեկմեկու փայլել, կազմելով զույգեր, որոնք լրացնում են իրար, ինչպես տղամարդը և կին»։
Վան Գոգի երևակայությունը նկարի վրա ստեղծել է կերպարներ։ Դրանցից մեկը անձրևանոցով նիհար տղամարդ է խոշորամարմին կնոջ հետ․ շատ նման է նկարչի կնոջ կերպարին, որի հետ նա կարող էր բնակություն հաստատել։ Ծառուղում կա նաև կարմիր հագնված կին։ Մյուս կտավում պատկերված է զույգ, որը գնում է քարե սարկոֆագների միջև ընկած ուղով, և նրանց թիկունքում դեղին մայրամուտն է։


== Պատկերասրահ ==
Բացի «Աշնանային թափվող տերևներ»-ից, Վան Գոգը վրձնել է նաև «Ալիսկան»-ի ևս մի քանի կտավ։
		
 Իր «Ալիսկան» նկարների համար, որոնք նկարվել են միևնույն օրը, ինչ որ Վան Գոգի նկարները, Գոգենը ընտրել է այլ ռակուրս և չի ընդգրկել հին սարկոֆագներին նայող տեսարանները։
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Պալադին

Պալադին Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ (օգոստոսի 29 (սեպտեմբերի 10), 1885, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 6, 1972(1972-12-06), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային կենսաքիմիկոս։ ԽՍՀՄ (1942) և ՈւԽՍՀ ԳԱ (1928), ԽՍՀՄ ԲԳԱ (1944) ակադեմիկոս, 1946-1962 թվականին Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ նախագահ, Բելառուսական ԽՍՀ ԳԱ պատվավոր ակադեմիկոս (1950), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1955)։ Կենսաքիմիկոս Վլադիմիր Պալադինի որդին։ 
Ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը (1908)։ 1925 թվականից եղել է իր նախաձեռնությամբ հիմնադրված Ուկրաինաի ԽՍՀ կենսաքիմիայի ինստիտուտի տնօրեն, 1934-1954 թվականին Կիևի համալսարանի պրոֆեսոր։ Համարվում է Խորհրդային Ուկրաինայում կենսաքիմիկոսների գիտական դպրոցի հիմնադիրը։
Գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են մկանների, վիտամինների, ներբջջային նյութափոխանակության, նյարդային համակարգի կենսաքիմիայի հարցերին։ Պալադինը ԽՍՀՄ երկրորդից հինգի գումարումների գերագույն սովետի դեպուտատ էր, արտասահմանյան մի շարք ԳԱ պատվավոր անդամ։
Արժանացել է Լենինի անվան մրցանակի (1929), պարգևատրվել է Լենինի հինգին, Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարդասպան աղջիկը (կոմիքս)

Մարդասպան աղջիկը (անգլ.՝ Hit girl), կոմիքսների շարք, որի հեղինակն է Մարկ Միլլարը, նկարազարդել է Ջոն Ռոմիտ կրտսերը։ Շարքը հրատարակվել է Marvel Comics-ի կողմից, Icon-ի ներքո։ Կոմիքսի իրադարձությունները տեղի են ունենում «Տուրուդմփոց» և «Տուրուդմփոց 2» կոմիքսների միջև։


== Սյուժե ==
Մինդի Մակրիդին պետական դպրոցում փորձությունների է ենթարկվում, որոնք նրա բոլոր բնազդներին հակառակ են գնում։ Պատմության մեջ պատմվում է «Ժառանգի» (Քրիս Ջենովեզեի) աճի և Մինդիի և Դեյվի փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև` «Հարված հետույքին 2» կոմիքսի սկզբում հանցավորության դեմ պայքարից Մարդասպանի հեռանալու պատճառների մասին։ Պատմությունը նաև ավելի խոր պատկերացում է տալիս Մինդի Մակրիդիի կյանքի մասին, արտացոլելով այն սթրեսը, որի հետ նա բախվում է` հասակակից այնպիսի աղջիկների, ինչպիսին է Դեբբի Ֆորմանը, կողմից ծաղրվելու պատճառով (Ֆորմանը Մինդին պարանով կախում է տանիքից, որպեսզի ստիպի ընկերանալ իր հետ)։
Սյուժեն նաև օգնում է հասկանալ «Հարված հետույքին» կոմիքսի ավարտն ու «Հարված հետույքին 2»-ում բազմաթիվ զգեստավորված հերոսների հայտնվելը։


== Կերպարներ ==
Մինդի Մակրիդի` Մարդասպան աղջիկը կոմիքսից
Դեյվ Լիզեվսկի` «Հարված հետույքին» կոմիքսից
Քրիս Ջենովեզե
Մարկուս Ուիլյամս
Վիկ Գիգանտե
Ռալֆի Ջենովեզե


== Արտադրություն ==
Մարդասպանի մասին կոմիքսը ծանուցվել է Kapow comicon կայքում։ Շարքը կենտրոնացված է Մարդասպանի պատմության վրա, որի իրադարձությունները տեղի են ունենում «Տուրուդմփոց» և «Տուրուդմփոց 2» կոմիքսնեի միջև և ցուցադրում է, թե ինչպես է նա ապրում սովորական կյանքով, օրինակ` հաճախում միջնակարգ դպրոց։
2012 թվականի մայիսին Universal Studios-ը գնել է կոմիքսի էկրանավորման իրավունքը։ Ֆիլմում նաև եղել են պահեր, որոնք վերցվել են Մարդասպան աղջկա մասին առանձին կոմիքսից։


== Արձագանքներ ==
«Մարդասպան աղջիկը» կոմիքսը հաջողությամբ վաճառվել է. դա մասամբ կապված է նաև ֆիլմի հայտնի լինելու հետ։ «Մարդասպանին» անվանում են «տեսողական առումով շշմեցուցիչ» կոմիքս։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք.
Խազարերեն

Խազարերեն, խազարների լեզուն (մեռած)։ Պատկանում է թյուրքական լեզվախմբի արևմտյան խմբին (բուլգարական ենթախումբ)։ Պահպանվել են առանձին բառեր (հիմնականում հատուկ անուններ)՝ բյուզանդական, արաբական, հրեական և այլ աղբյուրներում։ Մերձավոր է բուլգարերենին և պեչենեգերենին։
(7260) Մետելի

(7260) Մետելի (անգլ.՝ Metelli), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի մարտի 18-ին Սանտա Լյուչիա Ստրոնկոնե աստղադիտարանի կողմից Ստրոնկոնեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,898041 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8697 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9264 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1802 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,199778 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,84° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7260) Մետելի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բանֆորա

Բանֆորա (ֆր.՝ Banfora),  քաղաք Բուրկինա Ֆասոյում։


== Պատմություն ==
1903 թվականին ֆրանսիական գաղութատիրական ուժերն այդ տարածքում ստեղծել են ռազմական դիրք։ 1905 թվականին Բանֆորան ավտոճանապարհով կապվել է Բոբո-Դիուլասոյի հետ, իսկ 1931 թվականին երկաթուղի է անցկացվել քաղաքի միջով։


== Աշխարհագրություն ==
Բանֆորա քաղաքը գտնվում է երկրի ծայր հարավ-արևմուտքում՝ Բոբո Դիուլասոյից մոտ 85 կմ և Ուագադուգուից 450 կմ հեռավորության վրա, ծովի մակարդակից 303 մ բարձրության վրա։ Մտնում է համանուն դեպարտամենտի կազմի մեջ։ Այն Կոմոե նահանգի և Կասկադի շրջանի գլխավոր քաղաքն է։ Տեղակայված է Բանֆորա լեռնաշղթայի տարածքում։


== Կլիմա ==


== Տնտեսություն և տրանսպորտ ==
Բանֆորայով անցնում է ռազմավարական նշանակության երկաթուղի, որը Ուագադուգուն կապում է Աբիջանի հետ։ Բացի այդ, քաղաքը ասֆալտապատ ճանապարհով միացված է Բոբո-Դիուլասսոյին և  Կոտ դ'Իվուարի հետ սահմանին։
Քաղաքում կան շաքարեղեգի բազմաթիվ տնկարկներ. այդ տարածքը Բուրկինա Ֆասոյի շաքարի արդյունաբերության կենտրոնն է։ Բացի այդ, քաղաքում կենտրոնացված է դեղերի և եթերայուղերի արտադրությունը։ Բանֆորայի մոտակայքում է գտնվում Կասկադի Կարֆիգուելա ջրվեժների համակարգը։


== Բնակչություն ==

2013 թվականի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 97 137 մարդ, ինչի շնորհիվ այն եղել է երկրի չորրորդ ամենամեծ քաղաքը։ Բանֆորայի դեպարտամենտի բնակչությունը կազմել է 109 824 մարդ (2006 թվականի մարդահամար)։ Քաղաքում բնակվում են տարբեր էթնիկ խմբերի ներկայացուցիչներ։ Բնակչության միջէթնիկ հաղորդակցության հիմնական լեզուներն են դյուլան և ֆրանսերենը։
Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.


== Կրթություն ==
Քաղաքում գործում է 19 տարրական դպրոց, 2 ավագ դպրոց, 4 մասնավոր քոլեջ և Սբ. Թերեզայի քոլեջը (ֆր.՝ collège Sainte Thérèse):


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտակին հղումներ ==
Բանֆորա քաղաքի պորտալը (ֆրանս․)
Գազի երկիր

Գազի երկիր (անգլ.՝ GasLand), վավերագրական ֆիլմ, ռեժիսոր Ջոշ Ֆոքս, էկրան է դուրս եկել 2010 թվականին։


== Սյուժե ==
Ռեժիսոր Ջոշ Ֆոքսը իմանում է, որ իր հարազատների մոտ` Ֆենսիլաֆյա նահանգում նախատեսվում է սկսել գազի մշակում, հիդրավլիկ խզման շերտի մեթոդով։ 2005 թվականին հիշատակվում է, որ այս մեթոդը օրենքից դուրս է եկել անվտանգ ջուր խմելու պատճառով։ Իմանալու համար բնապահպանական հետևանքների մասին, Ֆոքսը որոշում է այցելել գազի արդյունահանման մի քանի նահանգներ։ Նա հանդիպում է տեղի բնակիչների հետ, իմանում խնդիրների մասին, խոսում բնապահպանների հետ։ Արդյունքում ջրի որակը վատթարանում է, մարդկանց ապրելու հիմնական վայրերը գտնվում են ֆրեկինգի տարածքներում։


== Քննադատություն ==
Ֆիլմի առավել հայտնի դրվագներից մեկը դարձավ մի տեսարան, որտեղ Մայք Մարխամը խմում է ջուրը որը գալիս էր իր ծորակից Կոլորիդայում։ Համաձայն հետազոտությունների արդյունքների "Colorado Oil and Gas Conservation Commission" մինչ ֆիլմը Մայքի և ևս երկու բնակիչների դժգոհությունների համաձայն, մեթանը մտնում էր արտեզյան ջրհորներ, Մայքը ստեղծում է բակտերային օրգանական խմորում ջրի մակերեսի վրա։ Նրա ջրհորում անցնում է 4 ածխի շերտ (որտեղ հիմնականում հանդիպում է մեթան) իսկ ջրից չի հայտնաբերվել քիմիական նյութեր, երբ գործադրվում է FRAC: Ռուսական «Գազպրոմ» ընկերությունը մեծ աջակցություն է ցուցաբերել ֆիլմի ֆինանասավորման և տարածման գործում։ Ի պատասխան «Գազի երկիր» ֆիլմի ստեղծագործական կազմի, նավթային և գազային (Independent Petroleum Association of America) ընկերությունները ասել են, որ ֆիլմը նկարահանված է «երկրի ճշմարտության» մասին, որում հավաքված են բոլոր մեղադրանքները և ներկայացված են «Գազի երկիր» ֆիլմում։


== Մրցանակներ և առաջադրումներ ==
2010 թվականին արժանացել է ժյուրիի կողմից հատուկ մրցանակի «Սանդենս» կինոփառատոնում։
2011 թվականին արժանացել է «Օսկար» մրցանակին, որպես լավագույն վավերագրական ֆիլմ։
2011 թվականին արժանացել է «Էմմի» մրացանակին, ստեղծագործական կազմում լավագույն ռեժիսոր անավանակարգում, և նույնպես 3 առաջադրում, որպես առավել բարձր որակի ստեղծագործական ծրագիր (Ջոշ Ֆոքս, Տրիշ Ադլեսիկ,Մոլլի Գանդուր), լավագույն սցենար ստեղծագործական ծրագիր (Ջոշ Ֆոքս),և որպես լավագույն օպերատորական աշխատանք ստեղծագործական ծրագիր (Ջոշ Ֆոքս)։

2011 թվականին արժանացել է ԱՄՆ-ում Գիլդիայի սցենարիստների մրցանակի առաջադրման , լավագույն փաստագրական ֆիլմի սցենար (Ջոշ Ֆոքս).


== Ծանոթագրություններ ==
Բետմալ (համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բետմալ (այլ կիրառումներ)Բետմալ (ֆր.՝ Bethmale), համայնք Ֆրանսիայի Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Կաստիյոն ան Կուզրան կանտոնի կազմի մեջ (Սեն Ժիրոն շրջան)։ 
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09055։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 96 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 51 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 29-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 22-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 56,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 60,0 %)։ 29 աշխատունակ բնակիչներից 28-ը աշխատում էին (15 տղամարդ և 13 կին), անաշխատանք էր 1-ը (կին)։ 22 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 13-ը թոշակառու, 6-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Բետմալ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-1-14 
«Բետմալ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-23
Չոռնայա Տիսա (գյուղ, Ռախովի շրջան)

Չոռնայա Տիսա (ուկրաիներեն՝ Чорна Тиса), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ռախովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չոռնայա Տիսա գյուղում բնակվում էր 2 746 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16178 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 169,74 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վիկտորյա Ջասթիս

Վիտորյա Դոն Ջասթիս (անգլ.՝ Victoria Dawn Justice, փետրվարի 19, 1993(1993-02-19), Hollywood, Բրովարդ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի և մոդել։


== Կենսագրություն ==
Վիկտորյան ծնվել է 1993 թվականի փետրվարի 19-ին ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգում։ Ծնողները՝ Սիրենա և Զակ Ջասթիս։ Վիկտորիան ունի իռլանդական, ֆրանսիական, գերմանական և անգլիական արմատներ հոր կողմից, իսկ մոր կողմից՝ Պուերտո Ռիկոյան։
Ութ տարեկանում որոշել է դերասանուհի դառնալ։ Կարիերան սկսել է մոդելի աշխատանքով։ Նկարահանվել է մի քանի գովազդային հոլովակներում։
Վիկտորյան ունի քույր՝ Մեդիասոն։
Վիկտորյան և իր ընտանիքը 2003 թվականին տեղափոխվել են Կալիֆոռնիա։
2005 թվականին Լոս Անջելեսում ընդունվել է երաժշտական դպրոց։


== Կարիերա ==
Վիկտորյան իր կարիերան սկսել է 10 տարեկանից հեռուստատեսությունում, նկարահանվել է «Գլամոր աղջիկներ», «Ամեն ինչ տիպ-տոպ է, կամ Զակի և Կոդիի կյանքը», «Սեր ամուրու մոտ», «ԱյԿառլի», «Զոի 101» սերիալների մի քանի էպիզոդներում։
Նրա դեբյուտը դրաձավ Nickelodeon ալիքի «Վիկտորիան` հաղթող» սերիալը, որտեղ նա խաղում էր գլխավոր դերը։
Վիկտորյան նաև նկարահանվել է մի քանի գեղարվեստական ֆիլմերում՝ «անհայտ», «Վերջին կանխատեսումը», «Տղան, ով պատմեց մարդագայլի մասին», «Թզուկ», ինչպես նաև ունեցել է երկրորդական դեր «Առաջին անգամ» ֆիլմում։
2015 թվականի հունվարին MTV հեռուսաալիքով կայացավ «Տեսքով հաճելի» դրամայի պրեմիերան, որտեղ Վիկտորյան մարմանվորում է գլխավոր հերոսուհուն։
Բացի դերասանակն կարիերայից Վիկտորյան զբաղվում է նաև երաժշտությամբ։ Նա կատարել է «Ֆեերիա» ֆիլմի մի քանի սաուդթրեքներ, որտեղ նա նաև նկարահանվել է։ Գրել է բազմաթիվ երգեր «Վիկտորյան` հաղթող» սերիալի համար։
Վիկտորյայի հայտնի ալբոմը ունի «Bus» անվանումը, անյտեղ են հայտնի սինգլներ «Gold», «Shake», «Caught Up In You» և այլն։


== Անձնական կյանք ==
Վիկտորյան հանդիպել է Ջոշ Հաչրեսորի հետ։
2009-2013 թվականներին հանդիպել է Ռայան Ռոթթմանի հետ։
2014 թվականից հանդիպում է դերասան Պիրսոն Ֆոդեյի հետ, ում հանդիպել է "Naomi and Ely's No Kiss List" ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վորոնովսկի գյուղական խորհուրդ (Բելոպոլսկի շրջան)

Վորոնովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Воронівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վորոնովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1576 մարդ։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Մարղա

Մարղա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խամուրի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ավստրալիայի Օլիմպիական կոմիտե

Ավստրալիայի Օլիմպիական կոմիտե, Ավստրալիաի ազգային օլիմպիական կոմիտե։ Հիմնադրվել և դարձել է ՄՕԿ-ի անդամ 1895 թվականին։ Գրասենյակը գտնվում է Սիդնեյում։ Հանդիսանում է ՄՕԿ-ի, ՕՍԱ-ի և մի շարք այլ միջազգային սպորտային կազմակերպությունների անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
164,7 mm/45 Model 1893-96

164,7 mm/45 Model 1893-96, Ֆրանսիայում մշակված և արտադրված 164,7 միլիմետրանոց նավային հրետանային զենք: Մտնում էր Ֆրանսիայի Ռազմածովային ուժերի սպառազինության կազմի մեջ։ Նրանով զինված էին «Յենա» «Սյուֆրեն» զրահակիրը, «Մոնկալմ», «Դյուպլե» «Գլուար» տեսակի զրահակիր կրեյսերները։ Այս մեխանիզմի հետագա զարգացումը դարձավ 164,7 mm/45 Model 1893-96Մ-ը։


== Գրականություն ==
Friedman N. Naval weapons of World War One. — Yorkshire: Seaforth Publishing, 2011. — ISBN 978-1-84832-100-7


== Հղումներ ==
164,7 mm/45 Model 1893


== Ծանոթագրություններ ==
Մելիքթեփե

Մելիքթեփե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ունիեի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Օգոստոսի 9

Օգոստոսի 9, տարվա 221-րդ (նահանջ տարիներին՝ 222-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 144 օր։


== Դեպքեր ==

1173 - սկսվում է Պիզայի աշտարակի շինարարությունը
1830 - Լուի Ֆիլիպը դառնում է Ֆրանսիայի թագավոր
1841 - Էրի լճում շոգենավի վրա ծագած հրդեհի զոհ է դառնում 175 մարդ
1945 - ամերիկյան ռմբակոծիչները երկրորդ ատոմային ռումբը նետում են Նագասակի քաղաքի վրա, զոհերի թիվը կազմում է 74 հազար մարդ
2014 - սկսել են ցույցեր և անկարգություններ ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի Ֆերգյուսոն քաղաքում


== Ծնունդներ ==
1631 - Ջոն Դրայդեն John Dryden անգլիացի բանաստեղծ, թատերագիր և թարգմանիչ
1776 - Ամեդեո Ավոգադրո Amedeo Avogadro իտալացի ֆիզիկոս
1872 - Ստեփան Գևորգի Լիանոսյան, գործարար և քաղաքական գործիչ
1886 - Սարգիս Խաչատուրյան, նկարիչ
1925 - Հակոբ Կարապենց ամերիկահայ գրող
1932 - Վարդգես Պետրոսյան (օգոստոսի 9, 1932, Աշտարակ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 15, 1994, Երևան, հայ արձակագիր, դրամատուրգ, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։
1938 - Լեոնիդ Կուչմա Леонiд Данилович Кучма Ուկրաինայի 2-րդ նախագահը
1943 - Ալեքսանդր Կովալենկո, ֆուտբոլիստ
1953 - Ժան Տիրոլ, ֆրանսիացի տնտեսագետ
1950 - Վոլոդյա Ամիրջանյան, Արցախի պատերազմի մասնակից
1959՝
Արայիկ Ալեքյան, քանդակագործ
Մարիա Գուլեգինա (Մեյթարջյան) Марiя Гулегiна հայազգի ուկրաինացի սոպրանո
1963 - Ուիթնի Հյուսթոն Whitney Houston ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի
1965 - Մասիս Շիրազ, նկարիչ
1968՝
Հաց բերողը
Ջիլիան Անդերսոն Gillian Anderson ամերիկացի դերասանուհի
Էրիկ Բանա Eric Bana ավստրալիացի դերասան
1973 - Ֆիլիպպո Ինձագի Filippo Inzaghi իտալացի ֆուտբոլիստ
1973 - Ալեքսանդր Պոնոմարյով Олександр Пономарьов ուկրաինացի երգիչ
1976՝
Ռոնա Միտրա Rhona Natasha Mitra անգլիացի դերասանուհի, մոդել և երգչուհի
Օդրի Տոտու Audrey Tautou ֆրանսիացի դերասանուհի և մոդել
1980 - Ալեքսանդր Թադևոսյան, հայ ֆուտբոլիստ, պաշտպան
1981 - Ջարվիս Հեյս Jarvis Hayes ամերիկացի բասկետբոլիստ


== Մահեր ==
0117 - Հռոմի կայսր Տրայանոս
0378 - Հռոմի կայսր Վաղես (Հուլիոս Ֆլավիոս Վալենս)
(ենթադրաբար) 1516 - Հիերոնիմոս Բոսխ, հոլանդացի նկարիչ
1916 - Հովհաննես Հիսարյան արձակագիր (Կ.Պոլսում)
1919՝
Էռնստ Հեկկել, գերմանացի բնախույզ և փիլիսոփա
Ռուջերո Լեոնկավալո, իտալացի կոմպոզիտոր
1962 - Հերման Հեսսե, գերմանացի գրող և նկարիչ
1970 - Սահակ Կիրակոսյան, լրագրող
1975 - Դմիտրի Շոստակովիչ, ռուս կոմպոզիտոր
1996 - Ֆրենկ Ուիթլ, անգլիացի կոնստրուկտոր


=== Արցախի պատերազմի մասնակիցներ ===
1992՝
Քյուրաթաղի պաշտպանության ժամանակԳառնիկ Ալեքսանյան (* 1969 թ.)
Ալիկ Առաքելյան (* 1947 թ.)
Ստեփանակերտում
Վալերի Աղաջանյան (Վիրավորվելուց երկու տարի անց, * 1961 թ.)


== Տոներ ==
Բնիկ ժողովուրդների համաշխարհային օր
Սինգապուր՝ Հանրապետության օր
Կանադա՝ Խաղաղապահների օր


== Ծանոթագրություններ ==
Առցանց խաղ

Առցանց խաղ (անգլ.՝ Online game) համակարգչային խաղերի տեսակ է, որը անպայման օգտագործում է կապ Ինտերնետի հետ կամ այլ համակարգչային կապ։


== Տեսակներ ==
Առցանց խաղերը լինում են 3 տեսակի՝

Բրաուզերային
Կլիենտային (Ultima Online, Ragnarök Online, Lineage 2, WoW, EVE online, Perfect World, RF Online, R2 Online)
Կազուալ


== Ծանոթագրություններ ==
PCO2

pCO2 (հաճախ նաև PaCO2), ածխածնի երկօքսիդի պարցիալ ճնշումը զարկերակային արյան մեջ։ Բնութագրելով գազի քանակությունը՝ այն ցույց է տալիս ալվեոլային օդափոխության էֆեկտիվությունը։ Այն շնչառական ֆունկցիայի ինդիկատոր է և ցույց է տալիս արյան մեջ թթվի ընդհանուր քանակը։


== Արժեքներ ==
Նորմալ արժեքները տատանվում են 35-45 մմ սնդ. ս. սահմաններում։
Եթե pCO2 փոքր է 35 մմ սնդ. ս., ապա հիվանդը գերօդափոխվում է, և եթե pH մեծ է 7.45-ից, ապա զարգանում է շնչառական ալկալոզ։
Եթե pCO2 մեծ է 45 մմ սնդ. ս., ապա հիվանդը քիչ է օդափոխվում, և եթե pH փոքր է 7.35-ից, ապա զարգանում է շնչառական ացիդոզ։


== Ծանոթագրություններ ==