armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Փրկարարները

«Փրկարարները» (անգլ.՝ The Rescuers),  Ուոլթ Դիսնեյ ընկերության թվով 23-րդ լիամետրաժ մուլտֆիլմն է, որը ստեղծվել է 1977 թվականին։ Մարջերի Շարպ (առաջին հերթին «Փրկարարներ» «ՄԻս Բիանկա») գրքի էկրանավորումն էր։ Ամերիկական կազմակերպությունը |Motion Picture Association of America և Բրիտանական դասակարգումը շարունակեց բարձրացնել վարկանիշը։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել ԱՄՆ-ում 1977 թվականի հուլիսի 22-ին։ Ուրիշ երկրներում մուլտֆիլմը կրկնօրինակվել է տարբեր լեզուներով։ 1983 թվականին և 1980 թվականի վերջերին մուլտֆիլմը վերաթողարկվեց։


== Սյուժե ==
Մեր աշխարհում գոյություն ունի 2-րդ աշխարհ, որտեղ մկները մարդու կերպարանքով էին։ Նրանց եղբայրությունը այնքան ամուր էր, որ նրանք, ՄԱԿ-ին հավասար ստեղծում են իրենց փրկարարական կազմակերպությունը, որի մեջ մտնում էին պատվիրակները աշխարհի տարբեր երկրներից։ Մի անգամ 8 տարեկան որբ աղջիկ Պենին առևանգվել էր լոմբարդի չար սիրտ կառավարչի կողմից։ Դա արվել էր նրա համար, որ աղջիկը օգներ նրան գողանալ հսկայական ադամանդը («Հրեշի աչքը»)։ Բանն այն էր, որտեղ որ նա թաքնվում էր, շատ նեղ էր։
Պենին նետում է գրությունով շիշը ծով, որտեղ նա օգնություն էր խնդրում։ Շիշը ընկնում է մկների մոտ, դրանից հետո փրկարար մկները հավաքվում են շտաբ բնակարանում, որպեսզի որոշեն աղջկան օգնելու հարցը։ Որպես կամավոր Բիանկան գնում է օգնելու։ Նա նույնպես վերցնում է որպես օգնական հավաքարար Բերնարդին։
Եվ ահա Բիանկան և Բեռնարդը ուղևորվում են փնտրելու Պենիին։ Սկզբում նրանք սողոսկում են մանկատուն, որտեղից կորել էր Պենին։ Այդտեղ ծեր կատուն Ռուֆուսը տեղեկացնում է նրանց, որ Պենին անհետացել է. նրան առևանգել է տիկին Մեդուզան։ Բեռնարդը և Բիանկան ինքնաթիռով ուղևորվում են Մեդուզայի հետքերով։ Նա հասցնում է Բիանկային և Բեռնարդին Հրեշի ծովածոց։ Հետո առաջ են գալիս մի շարք վտանգավոր արկածներ։ Պենին հանում է ադամանդը, և տիկին Մեդուզան ընկնում է նրա հետևից, բայց անհաջողության է մատնվում։
Բեռնարդը և Բիանկան օգնում են տեղի բնակիչներին՝ մկներին, նապաստակներին և շատ շատերին։ Վերջում ըստ ավանդության բարին հաղթում է չարին։ Բեռնարդն ու Բիանկան որոշում են միշտ լինել միասին և օգնել միմյանց։


== Գործող անձինք ==
ՄԻս Բյանկա - սպիտակ մուկ, ով կատարում էր հանձնարարությունը աղջկան փրկելու, ով հայտնվել էր սարսափելի վիճակում։ Պատգամավոր Վենգրինի մոտ։Հնչյունավորել է Եվա Գաբորը։ 

Բեռնարդ - Բարեգործական օգնության շվեյցար մուկ։ Բեռնարդը ուղղեկցում էր Միս Բիանկային աղջկան փրկելու առաջադրանքը կատարելու համար։ Ով ԱՄՆ-ի պատգամավորն էր։Հնչյունավորեց Բոբ Նյուխարտը։

Աղջիկ Պենիին - 8 տարեկանում Միս Մեդուզան առևանգել էր նրան, որպեսզի Պենին թափանցի քարայր «Սև անցք» և փնտրի «Հրեշի աչքը»։Հնչյունավորեց Միչել Ստեսին։

Մադամ Մեդուզա - չար և խորամանկ կին, առավանգել էր Պենիին ապաստարանում, որպեսզի գտնի թանկարժեք քարը՝ «Հրեշի աչքը»։Հնչյունավորեց Ջեռալդին Պեյջը։


== Դերերը կատարեցին ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վոլչինեց (գյուղ, Կազատինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎոլչինեցՎոլչինեց (ուկրաիներեն՝ Вовчинець), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վոլչինեց գյուղում բնակվում էր 913 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 365,2 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գիլան (ճանապարհային կայան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գիլան (այլ կիրառումներ)Գիլան, ճանապարհային կայան Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումից Դիարբեքիր տանող ճանապարհին։ Հիշատակում է Քյաթիբ Չելեբին(18-րդ դար)։


== Ծանոթագրություններ ==
Կլևիլ (Կալվադոսի գավառ)

Կլևիլ (ֆր.՝ Cléville), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 340 մարդ, բնակչության խտությունը` 39.86 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.53 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 185 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 21 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 235 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 180-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 55։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,6 %։ 180 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 168 անձ (88 տղամարդ և 80 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (7 տղամարդ և 5 կին)։ 55 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 30-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Կրեպեն (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)

Սեն Կրեպեն  (ֆր.՝ Saint-Crépin ) համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Տոննե Բուտոն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17321։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 287 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Սեն Կրեպենի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Լյուտարկա

Լյուտարկա (ուկրաիներեն՝ Лютарка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լյուտարկա գյուղում բնակվում էր 497 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1673 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 297,07 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քար-օվա

Քար-օվա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Թոմաս Ուիլսոն

Թոմաս Լեոպոլդ "Քարբայդ" Ուիլսոն (անգլ.՝ Thomas Leopold "Carbide" Willson, մարտի 14, 1860(1860-03-14), Փրինսթոն, Օնտարիո, Blandford-Blenheim, Oxford County, Օնտարիո, Կանադա - դեկտեմբերի 20, 1915(1915-12-20), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), կանադացի գյուտարար։


== Կենսագրություն ==
Թոմաս Ուիլսոնը ծնվել է 1860 թվականին Օնտարիոյի Փրինսթոն համայնքին մոտ գտնվող ֆերմայում։ Դպրոց հաճախել է  Համիլթոնում, Օնտարիո։ 21 տարեկանում նա նախագծել և արտոնագրել է Համիլթոնում օգտագործվող առաջին էլեկտրական աղեղնավոր լամպը։ Տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ իր գաղափարները վաճառելու փնտրտուքներում։
1892 թվականին Ուիլսոնը հայտնաբերել է կալցիումի կարբիդ ստեղծելու համար տնտեսապես արդյունավետ մեթոդ, որն օգտագործվում է ացետիլենային գազի արտադրության մեջ։ 1895 թվականին նա իր արտոնագիրը վաճառել է Union Carbide- ին։

Նույն թվականին Կալիֆոռնիայում ամուսնացել է Մերի Փարկսի հետ և վերադարձել Կանադա։ 1895 թվականին Օնտարիո նահանգի Վուդսթոք քաղաքում մոր համար տուն է կառուցել։ 1900-1901 թվականներին տեղափոխվել է Օտտավա և կարբիդի գործարաններ բացել Օնտարիոյում (Մերիտոն և Օտտավա) և Քվեբեկում (Շավինիգան)։ 1911 թվականին ստեղծել է Ծովային միջազգային ազդանշանային ընկերությունը` ծովային խարսխավոր լողանների և փարոսների ազդանշանների արտադրության համար։
Ուիլսոնն առաջին մարդն էր Օտտավայում, որն ավտոմեքենա ուներ։
1907 թվականին Միչ լճի շրջակայքում Ուիլսոնը կառուցեց ամառանոց, որն այժմ գտնվում է Գատինո այգում (տունն այժմ պատկանում է դաշնային կառավարությանը և հայտնի է որպես Միչ լճի պայմանագրի շուրջ բանակցությունների վայր )։ 1911 թվականին Ուիլսոնը Միչ լճի այգում գտնվող գործարանում սկսեց փորձարկել օրթոֆոսֆորական թթու խտացմամբ պարարտանյութերի արտադրություն։ Այս ռիսկային ձեռնարկման շնորհիվ նա կորցրեց իր կապիտալը և գրեթե ամբողջ ունեցվածքն անցավ նրա պարտատեր ամերիկյան ծխախոտային թագավոր Ջ. Բ. «Բաք» Դյուքին։
Ուիլսոնը մահացել է 1915 թվականին  Նյու Յորքում սրտի կաթվածից, երբ փորձում էր Լաբրադորի հիդրոէլեկտրակայանի նախագծի համար գումար հավաքել։ Նրա երազանքն իրականացվել է 1974 թվականին` որպես Չերչիլ ջրվեժի ծրագիր։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլովեցկոե (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոլովեցկոեՊոլովեցկոե (ռուս.՝ Половецкое), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բարսովո (այլ կիրառումներ)

Բարսովո, կարող է վերաբերել՝

Բարսովո - գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սովետսկիի շրջանում
Բարսովո - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Խանտի-Մանսիական ինքնավար օկրուգի Սուրգուտսկի շրջանի կազմում
Թիմ Ալեն

Թիմոտի Ալան Դիք (անգլ.՝ Timothy Alan Dick, հունիսի 13, 1953(1953-06-13), Դենվեր, Կոլորադո), առավել հայտնի Թիմ Ալեն (անգլ.՝ Tim Allen) բեմական անվամբ, ամերիկացի դերասան, կոմիկ, ձայնային նմանակող և էստրադային արտիստ։


== Կենսագրություն ==
Հայտնի է «Խոշոր վերանորոգում» սիթքոմի իր դերով։ «Տիեզերք որոնողները» ֆիլմում նրա խաղացած դերը դեռ մնում է իր լավագույն դերերից մեկը։ Բացի այդ նա հայտնի է Դիսնեյի ֆիլմերի իր դերերով՝ «Ձմեռ պապի պայմանագիրը» և «Խաղալիքների պատմությունը»։
Ալենը արժանացել է մեկ Էմմի և 5 Ոսկե գլոբուսի։ 1995 թվականին «Խոշոր վերանորոգում» ֆիլմում իր ստանձնած դերով արժանացել է Ոսկե գլոբուս մրցանակի որպես լավագույն դերասան երաժշտական և կատակերգական սերիալներում։
1999 թվականին Ալենը արժանացավ Դիսնեյի լեգենդ կոչման «Խաղալիքների պատմությունը» և «Համաձայնագիր Ձմեռ պապի հետ» ֆիլմերի դերակատարման համար։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստատեսային աշխատանքներ ===
1988։ «Comedy's Dirtiest Dozen»
1991։ «Թիմ Ալեն։ Men Are Pigs»
1991-1999։ «Խոշոր վերանորոգում»
1992։ «Tim Allen Rewires America»
2003։ «These Guys» (պատմող)
2004։ «Jimmy Neutron: Win, Lose, and Kaboom» (ձայն)
2011-2013։ «Վերջին իրական տղամարդը»


== Ծանոթագրություններ ==
Ամանդոլա

Ամանդոլա (իտալերեն՝ Amandola), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկ շրջանում՝ Ֆերմո պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 3827 մարդ (ըստ 2008 թվականի), բնակչության խտությունը կազմում է 57 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 69 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 63021։ Հեռախոսային կոդ՝ 0736։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սուրբ Անտոնիո դա Ամանդոլան է։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.amandola.ap.it/ Archived 2006-09-02 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Ջոն Դեյվիս

Ջոն Սկարլետ Դեյվիս (սեպտեմբերի 1, 1804(1804-09-01), Leominster, Հերեֆորդշիր, Արևմտյան Միդլենդս, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - սեպտեմբերի 29, 1845(1845-09-29), Bedford Square, Քամդեն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), բնանկարիչ,  դիմանկարիչ, ճարտարապետական ոճի նկարիչ, վիմագիր։


== Կյանքը և ստեղծագործական ուղին ==

Դեյվիսը ծնվել է Լեոմինսթերում (Հայ Սթրիթ 2 հասցեում գտնվող կառույցը այժմ էլ պահպանված է)։ Նա արծաթագործ և ժամագործ Ջեյմս Դեյվիսի հինգ երեխաներից երկրորդն էր։ Սկարլետը նրա մայրիկի օրիորդական անունն է։ Նրա մայրը Ջեյմս Սկարլետի հեռավոր ազգականն էր։ Տասնմեկ տարեկանում Դեյվիսը ստանում է նկարչության ոլորտի խրախուսական մրցանակ։ Նա սովորել է Լոնդոնի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի դպրոցում։ 1825 թվականից նա մասնակցել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի ամենամյա ցուցահանդեսին («Իմ առանձնասենյակը» նկարով)։ Վերջին անգամ ցուցահանդեսին մասնակցել է 1844 թվականին։ Նրա վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել այդ ժամանակների նկարիչ Ռիչարդ Փարկս Բոնինգտոնը։
Նա նկարել է դիմանկարներ, բնանկարներ, եկեղեցական տեսարաններ և ցուցաբերել է պատկերասրահներ նկարելու առանձնահատուկ կարողություններ։ Նրա «Բրիտանական պատկերասրահ ինստիտուտի ինտերիերը» նկարը ընդգրկված է Հին վարպետների պատկերասրահի հավաքածույում։ Նա վիմագրել և հրապարակել է Ռուբենսի 12 ստեղծագործություն, իսկ 1832 թվականին պատկերել է Բոլթոն վանքի բնապատկերը քարի վրա։ Բենջամեն Գոլդֆրեյ Ուինդուսի (1835) թանգարանի ջրաներկի հավաքածույում ցուցադրված են Թըրների նկարները։ (Ջոն Ռասկինը ուսումնասիրում էր Թըրնրի աշխատանքները «Ժամանակակից Նկարիչներ» գիրքը գրելիս)։ Նա նկարել է Լուվրի թանգարանից տեսարաններ ևս։ 1842- 1845 թվականներին նրան էր լիազորված նկարել Բրիտանիայի արքայական պալատների նկարների կրկնօրինակները։
Նա նկարել է նաև տեսարաններ Եվրոպայում իր ճանապարհորդությունների ընթացքում։ 1831 թվականին Լորդ Ֆարնբուրգը նրան էր լիազորել նկարել տեսարաններ Վատիկանում և Էսկուրիալում։ 1834 թվականին Ֆլորենսիայում նա նկարում է Ուֆֆիցի պատկերասրահը, իսկ Ամստերդամում՝ 1841 թվականին «Ջեքի այցելությունն իր վաղեմի ընկերներին՝ բարեհաջող նավարկությունից հետո» նկարը։
Նա մահացել է տուբերկուլոզից 1845 թվականին, երբ դեռ նոր էր ոլորել 41 տարին։ Նա մահացել  է Բեդֆորդ Հրապարակի, Բեդֆորդ փողոց 11 հասցեում գտնվող իր տանը։ Նրան հուղարկավորել են Քենսալ Գրինի Օլ Սոուլզ գերեզմանատանը։
Ի հիշատակ Ջոն Դեյվիսի, 2002 թվականի սեպտեմբերին, նրա ծննդավայր Լեոմինստերում տեղադրվել է կապույտ հուշատախտակ։ Նրա աշխատանքներից մի քանիսը գտնվում են Քարդիֆի ազգային թանգարանում, Դիմանկարների ազգային պատկերասրահում, Թեյթ բրիտանական պատկերասրահում, Հերֆորդի գեղարվեստի պատկերասրահ - թանգարանում, Լեոմինստեր թանգարանում, Մետրոպոլիտեն թանգարանում և Յեյլ արվեստի կենտրոնում։ Նրա աշխատանքների գերակշիռ մասը ցուցադրվել են Հերֆորդում 1937 թվականին։ Նրա մի շարք նամակներ գտնվում են Հերֆրոդշիրի գրադարաններում և տեղեկատվական ծառայություններում։


== Ծանոթագրություններ ==


= Արտաքին հղումներ =
J S Davis online (ArtCyclopedia)
Davis's watercolor of the Windus collection. Archived 2011-08-02 at the Wayback Machine.
A self-portrait.
Main Gallery at the Louvre Archived 2009-09-03 at the Wayback Machine. (1831, oil on Canvas - Government Art Collection)
Աուգուստու դի Լիմա

Աուգուստու դի Լիմա (պորտ.՝ Augusto de Lima), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի Կենտրոնական մասում։ Մտնում է Կուրվելու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4740 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 250,649 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 3,8 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1963 թվականի մարտի 1-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 20.718.116,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 4.200,75 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,690 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Տարլակ

Տարլակ  (թագալերեն՝ Lungsod ng Tarlac), պրովինցիա Ֆիլիպիններում, Կենտրոնական Լուսոն շրջանում։ Վարչական կենտրոնը Տարլակ քաղաքն է։ Վարչականորեն բաժանվում է 17 համայնքների և 1 քաղաքի։


== Աշխարհագրություն ==
Պրովինցիայի մակերեսը կազմում է 3 053,4 կմ² ։ Այն չունի ելք դեպի օվկիանոս և գտնվում է Լուսոն կղզու կենտրոնական մասում։ Պրովինցիայի արևելյան մասը հարթավայրային է (ընդհանուր տարածքի մոտ 75%- ը), արևմտյան մասը՝ լեռնոտ և բլրավոր։ Պրովինցիան սահմանակցում է՝ Պամպանգան (հարավում), Նուևա Էսիխին (արևելքում), Պանգասինան (հյուսիսում) և Սամբալեսը (արևմուտքում)։


== Բնակչություն ==
Պրովինցիայի բնակչությունը 2015 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալներով կազմում է 1 366 027 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 416,99 մարդ/կմ²։


== Վարչական բաժանում ==
Պրովինցիան վարչականորեն բաժանվում է 17 համայնքների և 1 քաղաքի․


== Տնտեսություն ==
Պրովինցիայի տնտեսությունը հիմնված է գյուղատնտեսության վրա, որի գլխավոր մշակաբույսերն են՝ բրինձը, շաքարեղեգը, եգիպտացորենը, մանգոն, բանանը և բանջարեղենը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Բաշլիկի

Բաշլիկի (ուկրաիներեն՝ Башлики), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1648 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բաշլիկի գյուղում բնակվում էր 1 001 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2642 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 378,88 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ներսես Հայրապետյան

Ներսես Հայրապետյան (օգոստոսի 8, 1956(1956-08-08), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրադարանավար, մատենագետ, գրքագետ։ Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատան տեղեկատվական ռեսուրսների կենտրոնի տնօրեն։


== Կենսագրություն ==
Ներսես Վարազդատի Հայրապետյանը ծնվել է 1956 թվականին Երևանում։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի պետական մանկավարժական ինստիտուտը,  1985 թվականին՝ Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ասպիրանտուրան։ 1994–1996 թվականներին գրադարանագիտություն է ուսումնասիրել Իլինոյսի համալսարանում (Ուրբանա-Շամպեյն, ԱՄՆ)։ 1991–2003 թվականներին եղել է Հայաստանի Ազգային գրադարանի փոխտնօրեն։ 1994–2003 թվականներին եղել է Հայաստանի գրադարանային միության հիմնադիր-նախագահ։ 1990-1995 թվականներին եղել է պատգամավորների Երևանի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր։ 2003 թվականից աշխատում է Հայաստանի ամերիկյան դեսպանատանը։ Դասավանդում է Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում։ Զեկուցումներով և դասախոսություններով հանդես է եկել շուրջ 20 միջազգային և տարածաշրջանային գիտաժողովներում։ Համահեղինակությամբ պատրաստել և խմբագրել է Հայկական գրադարանային ասոցիացիայի «Հայկական գրադարան» տարեգրքի (1996-2003թթ.) № 1-7 թողարկումները։ Ներսես Հայրապետյանի նախաձեռնությամբ 2002 թվականի ապրիլ ամսից Հայաստանում նշվում են ամենամյա Ազգային գրադարանային շաբաթները։


== Գրքեր ==
«Չարենցը և գիրքը» (1987),
«Արտասահմանյան մատենագիտություն» (1991),
«Ամերիկյան գրադարանագիտություն և տեղեկատուներ» (2001),


== Աշխատություններ ==
«Մատենագիտություն նորանուն հայկական պարբերական մամուլի ցանկը, 1987–1996»,
“Библиотека как информационный центр: новый облик” (1999),
“Библиотеки Южного Кавказа и кто есть кто в библиотечной сфере” (2003),
«Ժողովրդավարության զարգացումը Հայաստանում» (1999),
“The Public library service: IFLA/UNESCO guidelines for development”, (Մյունխեն, 2001)
«Հայաստանի ազգային գրադարան» (2000) հայերեն-անգլերեն ուղեցույցի համահեղինակ։


== Ծանոթագրություններ ==
«Հայ գրատպություն և գրքարվեստ» (Եր., 2015, 1120 էջ)
http://armhistory.do.am/load/haykakan_grqer/haykakan_grqer/charency'_ev_girqy'_nerses_hayrapetyan/3-1-0-42
http://lists.americancorners.am/pipermail/alis/2014-March/000053.html
Մինտու

Մինտու (էստ․՝ Mõntu), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Տոռգու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սան Պելեգրինո Տերմե

Սան Պելեգրինո Տերմե (իտալերեն՝ San Pellegrino Terme), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը՝ 4927 մարդ։ Խտությունը կազմում է 216 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 23 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24016։ Հեռախոսային կոդ՝ 0345։
Կոմունայի հովանավոր սրբերն են Սուրբ Կույս Մարիամը, տոնը նշվում է մայիսի 26-ին և Օսերի Սուրբ Պելերինը։


== Ծանոթագրություններ ==
Օդաբուժություն

Օդաբուժություն, աերոթերապիա (աերո և թերապիա), կլիմայաբուժության մեթոդ, որի հիմքում ընկած է մթնոլորտային օդի չափավորված ներգործությունն օրգանիզմի վրա՝ բուժիչ և կոփման նպատակներով։ Օդաբուժությունը մեծ տարածում է ունեցել Հին Հունաստանում և Հին Հռոմում։ Օդաբուժությունը լայն կիրառում է գտել ԽՍՀՄ-ում, հատկապես առողջարանային և բուժ-կանխարգելիչ հիմնարկներում։ Օդաբուժությունը առանձնապես օգտակար է, եթե շրջակա օդը հարուստ է թթվածնով, իոնացված է և պարունակում է ծովի ջրի տարրեր կամ բույսերի կենսագործունեության արգասիքներ, որոնք խթանում են շնչառությունն ու օրգանիզմի այլ ֆունկցիաները։ Օդաբուժության ամենատարածված ձևերն են՝ օդային լոգանքները և «պատշգամբային բուժումը»։ Օդաբուժության մեջ են մտնում նաև զբոսանքները, չափավորված քայլքը (տես Քայլաբուժություն), էքսկուրսիաները, մարզական խաղերը։ Օդային լոգանքների ներգործությունը պայմանավորված է «մաշկային շնչառության» ուժեղացմամբ, մաշկային ջերմաընկալիչների գործունեության խթանմամբ։ Օդաբուժությունը մարզում է օրգանիզմի ջերմակարգավորիչ մեխանիզմները, բարձրացնում օրգանիզմի դիմադրողականությունն արտաքին միջավայրի ջերմաստիճանային ազդակների հանդեպ, նպաստում թոքերի օդափոխությանը, քնի, սրտի աշխատանքի և արյան բաղադրության կարգավորմանը, արյան և հյուսվածքների թթվածնով հարստացմանը։ Օդաբուժության արարողությունների տևողությունը 1-2-ից մինչև 12-24 ժամ է։ Օդաբուժությունը ցուցված է սիրտանոթային, թոքային հիվանդությունների, սակավարյունության, նյարդային համակարգի ֆունկցիոնալ խանգարումների դեպքում։ Հակացուցված է սուր բորբոքային հիվանդությունների և տենդային վիճակների ժամանակ։
Մշակույթի ազգային պալատ (Բուլղարիա)

Մշակույթի ազգային պալատ (բուլղար․՝ Национален дворец на културата, Natsionalen dvorets na kulturata, կրճատ՝ НДК, ՆԴԿ), գտնվում է Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։ Հարավ-արևելյան Եվրոպայի ամենամեծ բազմաֆունկցիոնալ կոնֆերանսների և ցուցահանդեսային կենտրոնն է։ Բացվել է 1981 թվականին Բուլղարիայի 1300-րդ տարելիցին։


== Պատմություն ==
Կենտրոնը ստեղծվել է Բուլղարիայի ժողովրդական հանրապետության նախկին կոմունիստ առաջնորդ Թոդոր Ժիվկովի դստեր՝ Լյուդմիլա Ժիվկովայի առաջարկությամբ։ Շենքը նախագծվել է բուլղարացի և օտարերկրացի ճարտարապետների կողմից՝ Ալեքսանդր Գեորգիև Բարովի ղեկավարությամբ (1931-1999)։ Մշակույթի ազգային պալատի դիմաց գտնվող լանդշաֆտը ստեղծել է ճարտարապետների և լանդշաֆտային ինժեներների մեկ այլ թիմ՝ Աթանաս Ագուրայի ղեկավարությամբ։ Նախնական, շենքում ցուցադրվել են միասնական ոճով, ծանր, մուգ գույներ, մեծ, վառ որմնանկարներում պատկերված պատմական դեմքեր, իրադարձություններ։
2005 թվականի հուլիսին Մշակույթի ազգային պալատը Կոնգրեսի կենտրոնի միջազգային կազմակերպության կողմից ճանաչվեց ամենալավ կոնգրես կենտրոններից։
Կոնֆերանս կենտրոնը կահավորված է տարբեր միջոցառումների համար՝ ներառյալ համերգներ, բազմալեզվյա կոնֆերանսներ, ցուցահանդեսներ ու ցուցադրությունների սրահներ։ Տարածքի մակերեսը կազմում է 123,000 մետր, ունի 8 հարկ և 3 ստորգետնյա հարկեր, 13 սրահներ և 15.000 մետր ցուցահանդեսային տարածք։ Գլխավոր սրահում կարող են տեղավորվել շուրջ 3.000 մարդիկ։
Սոֆիայի ամենամյա միջազգային կինոփառատոնը տեղի է ունենում Մշակույթի ազգային պալատում։


== Համերգներ ==
Մշակութային ազգային պալատը համերգների անցկացման հիմնական վայրն է։ Սրահները լավ են նախագծված և կահավորված են հարմարավետ նստատեղերով։ Այստեղ համերգներով հանդես են եկել աշխարհահռչակ երգիչներ, երաժիշտներ, պարողներ։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official website
Hotels close to The National Palace of Culture
Դամբլենվիլ

Դամբլենվիլ (ֆր.՝ Damblainville), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 230 մարդ, բնակչության խտությունը` 36.22 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.35 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 180 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 36 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 128 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 103-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 25։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,5 %։ 103 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 93 անձ (48 տղամարդ և 45 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (6 տղամարդ և 4 կին)։ 25 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կորնեշտի (գյուղ, Խոտինի շրջան)

Կորնեշտի (ուկրաիներեն՝ Корнешти), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորնեշտի գյուղում բնակվում էր 162 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աբդուլա Ալիշ

Աբդուլա Ալիշ (թաթարերեն՝ Abdulla Aliş, իսկական անունը՝  Габдуллаҗан Габделбари улы Алишев, Ğabdullacan Ğabdelbarıy uğlı Alişev, սեպտեմբերի 15, 1908(1908-09-15), Köyek, Q50078898?, Spassky Uyezd, Կազանի գուբերնիա, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 25, 1944(1944-08-25), Պլյոտցենզեե բանտ, Բեռլին, Նացիստական Գերմանիա), թաթար խորհրդային բանաստեղծ, արձակագիր, թատերագիր, ժուռնալիստ. ստեղծագործել է հիմնականում մանուկների համար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1908 թվականին, Թաթարստանի Կայուկի գյուղում։ 1927 թվականին ընդունվել է Կազանի հողաշինարարական տեխնիկումը, ավարտելուց հետո աշխատել որպես մելիորատոր, շինարար։ 1933 թվականից անցել է ժուռնալիստական աշխատանքի, դարձել «Пионер каляме» («Պիոների գրիչ») ամսագրի պատասխանատու քարտուղար։ 1938—1941 թթ. սովորել է Կազանի մանկավարժական ինստիտուտում։
1939 թվականին ընդունվել է ԽՍՀՄ գրողների միության շարքերը։ 1941-ին նշանակվել է թաթարական ռադիոկոմիտեի խմբագիր։
Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին իսկ օրերից մեկնել է ռազմաճակատ, 1941 թվականի հոկտեմբերին Բրյանսկի մատույցներում գերի ընկել գերմանացիներին, նետվել համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ հանդիպել է թաթար անվանի բանաստեղծ Մուսա Ջալիլին։ Ալիշին անդամագրել են  «Իդել-Ուրալ» լեգեոնին, որտեղ աշխատել է որպես թարգմանիչ։ Համակենտրոնացման ճամբարում նա Մուսա Ջալիլի հետ հակաֆաշիստական բովանդակությամբ թռուցիկներ է պատրաստել ու ցրել։ Ընդհատակյա իր գործունեության համար 1944 թվականի օգոստոսի 25-ին գիլիոտինահարվել է Բեռլինի Պլյոտցենզեե զինվորական բանտում։


== Երկեր ==
«Պիոներական ջոկատի դրոշը» (1931);
Dulqınnar («Ալիքներ» (1934);
Ant («Երդում» (1935);
«Իլգիզի հետ» (բանաստեղծությունների ժողովածու);
Minem abí («Իմ եղբայրը», (բանաստեղծությունների ժողովածու, 1940);
«Հարևաններ» (պիես),
«Փոքրիկ բանտարկյալը» (պիես)
Ana äkiätläre («Մորս հեքիաթները», 1941)
Sertotmas ürdäk («Բլբլացող բադը», պիես)


== Հիշատակը ==
1965 թ. Կազանի պիոներների պալատը կոչվել է Աբդուլա Ալիշի անունով։
Թաթարստանի մայրաքաղաքի Մայիսի 1-ի հրապարակում՝ կազանյան Կրեմլի աշտարակի մոտ, կառուցվել է հուշահամալիր, որի հուշասյան վրա փորագրված է նաև Ալիշի դիմապատկերը։
2002 թվականին Բեռլինի Պլյոտցենզեե բանտի թանգարանի հարևանությամբ գործող Դիմադրության շարժման թանգարանում տեղադրվել է թաթար  գրողներ Մուսա Ջալիլին ու Աբդուլա Ալիշին նվիրված ցուցավահանակ։
2018 թ. Թաթարստանի Բոլգար գյուղում՝ պատմա-հնագիտական համալիրի տարածքում բացվել է Աբդուլա Ալիշի թանգարանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Абдулла Алиш әсәрләре Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.
Татар Виртуаль Гимназия
Абдулла Алиша музее
Ալյանցիք (այլ կիրառումներ)

Ալյանցիք, կարող է վերաբերել՝

Ալյանցիք - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում
Ալյանցիք - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում
Մոնկալիերի

Մոնկալիերի (իտալ. Moncalieri), քաղաք և կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Հայտնի է Սավոյան Իոլանդայի ամրոցով, որտեղ մահացել են Վիկտոր Էմանուիլ I-ը և Վիկտոր Ամադեուս III-ը։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1228 թվականին կիերիցիների արշավանքներից փախչող Տեստոնայի բնակիչների կողմից։
Բնակչությունը՝ մոտ 55.000 մարդ (2009 թ. ապրիլի 30), բնակչության խտությունը՝ 20 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 38 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 10060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0121։


== Քույր քաղաքներ ==
 Բադեն-Բադեն, Գերմանիա
 Արգիրուպոլի, Հունաստան


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.valpellice.to.it/sottosezione.php3?id_rubrique=5 Archived 2007-05-27 at the Wayback Machine.
Լուլենց

Լուլենց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Մոկսի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կարարայի մարմար

Կարարայի մարմար (լատ.՝ marmor lunensis), մարմար, որ արդյունահանվում է Ապուանի Ալպերում` Կարարայի տարածքում։ Մարմարի ամենաարժեքավոր տեսակներից մեկն է համարվում։


== Պատմություն ==
Կարարայի քարաբեկորները կիրառվել են դեռևս էնեոլիթի դարաշրջանում։ Հռոմեական դարաշրջանում մարմարի կիրառումը մեծ մասշտաբներ է ընդունել։ Սկսած Հուլիոս Կեսարի տիրապետության շրջանից` Կարարայի սպիտակ մարմարը կիրառվել է հասարակական շինությունների և պատրիկների տների կառուցման համար։ Մարմարի` Հռոմ տեղափոխությունը իրականացվել է Լունի քաղաքի տարածքով, ինչն էլ արտացոլվել է նրա լատինական անվանման մեջ` «marmor lunensis»: Կարարայի մարմարից պատրաստված և այդ ժամանակներից մեզ հասած օբյեկտներից են Տրայանոսի սյունը, Պանթեոնը։
5-րդ դարից մարմարի արդյունահանումը գործնականում դադարեցվել է բարբարոսների արշավանքների պատճառով։ Մոտ 1000 թվականին հիմնադրվել է Կարարա գյուղը, իսկ 1250 թվականին վերսկսվել է մարմարի արդյունահանումը, որն օգտագործվել է Կարարայի եկեղեցու շինարարության համար։ Նիկոլո Պիզանոյի պատվերով մարմար է արդյունահանվել Պիզայի մկրտարանի կառուցման համար, ինչից հետո այն կրկին մեծ պահանջարկ է վայելել Եվրոպայում։ Հետագայում Կարարայի սպիտակ մարմարը մեծ քանակությամբ կիրառվել է հոգևոր շինությունների և ինտերիերի ձևավորման համար։ Կարարայի մարմարով են աշխատել իտալացի շատ քանդակագործներ ու ճարտարապետներ, մասնավորապես Նիկոլո Պիզանոն, Ջիովանի Պիզանոն, Միքելանջելոն անձամբ են ընտրել մարմարի բեկորներն իրենց ստեղծագործությունների համար։ Միքելանջելոյի Դավիթը քանդակված է Կարարայի մարմարից։ Դրանով են կառուցվել Սիենայի տաճարի ճակատամասը և Լոնդոնի Մարմարե կամարը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Aldus Casa di Edizioni in Carrara (Hrsg.): Carta Tematica delle Cave di Carrara, 1:8000. italienisch, englisch, deutsch, französisch, o.A.
Karlfried Fuchs: Natursteine aus aller Welt, entdecken, bestimmen, anwenden. Callwey, München 1997.
Luciana und Tiziano Mannoni: Marmor, Material und Kultur. Callwey, München 1980, ISBN 3-766-70505-9.
Mario Pinzari: Methods, techniques and technologies for quarrying ornamental stones. In: Marble in the world, hrsg. v. Società Editrice Apuana S.r.l., Carrara 1990.
Dietmar Reinsch: Natursteinkunde. Eine Einführung für Bauingenieure, Architekten, Denkmalpfleger und Steinmetze. Enke, Stuttgart 1991, ISBN 3-432-99461-3.


== Արտաքին հղումներ ==
Կարարայի կարիերա(իտալ.)
Ծննդյան տեղը` Կարարա «[1]», «Լեռնային հանրագիտարան» կայք
Նիկոլա Բուրբակի

Նիկոլա Բուրբակի (ֆր.՝ Nicolas Bourbaki), ֆրանսիական մաթեմատիկոսների խմբի ծածկանուն։ Կազմավորվել է 1937 թվականին, Բարձրագույն նորմալ դպրոցի նախկին սաներից։ Հիսուննանց անդամները խմբից «դուրս» են մնում։ Ճշգրիտ կազմը և անդամների թիվը չի հրապարակվել։ Խմբի նպատակն է եղել իրականացնել Դավիթ Հիլբերտի մտադրությունը՝ մաթեմատիկական տարբեր տեսությունները շարադրել ձևական աքսիոմատիկ եղանակով։ 
1939 թվականից լույս է տեսել «Մաթեմատիկայի տարրերը» բազմահատոր տրակտատը, որում զարգացվում է ձևական աքսիոմատիկ համակարգ, որը հեղինակների մտահղացմամբ, որպես «ընդհանուր ըմբռնման մասնակի տեսակետներ», պետք է ընդգրկի մաթեմատիկայի եթե ոչ բոլոր, ապա գոնե գլխավոր բաժինները։ Շարադրանքը, որի հիմքը կազմում են աքսիոմաների միջոցով սահմանվող կառուցվածքները (խմբի, դաշտի, կարգի, տոպոլոգիական և այլ կառուցվածքներ), խիստ վերացական է, տրվում է միայն տեսությունների տրամաբանական կմախքը։ Դատողության եղանակն ընդհանուրից մասնավորին անցնելն է։ Տրակտատը նախապատրաստվում է «Բուրբակի սեմինարում», որին կարող են մասնակցել նաև ուրիշ երկրների մաթեմատիկոսներ։


== Արտաքին հղումներ ==
Բուբակիի միության պաշտնոկան կայք(ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Լուսամփոփ

Լուսամփոփ (աբաժուր, ֆր.՝ Abat-jour՝ abattre - տապալել, քանդել, jour - օր, լույս), լամպի վրա հագցվող ծածկոց, որն արտացոլում է լույսը՝ միաժամանակ պաշտպանելով աչքերը լույսի անմիջական ներգործությունից (փոխառնված 17-րդ դարի սկզբնիմաստից՝ պատուհանի բացվածքի ձև՝ դրսից դեպի ներս լայնացող)։ Լայն կիրառություն ունի ինտերիերի դիզայնի մեջ, գեղարվեստական ձևավորման մեջ՝ այս կամ այն աուրա, ակցենտ ստանալու համար։
Լուսամփոփի հիմնական նպատակը աչքի պաշտպանությունն է լույսի անմիջական ազդեցությունից։ Անհրաժեշտ լուսավորություն ստացվում է լույսի արտացոլման, բեկման և կլանման օգնությամբ։


== Պատմություն ==
Լուսամփոփներն առաջին անգամ հայտնվել են Ֆրանսիայում ավելի քան երկու հարյուր տարի առաջ և այդ ժամանակից տարածվել ամբողջ աշխարհով։ Հին ժամանակներից ի վեր մոմի, ջահի և ապա նաև՝ լամպի լույսից աչքերը պաշտպանելու համար մարդիկ օգտագործում էին հատուկ մետաղական կափարիչներ։
Աստիճանաբար դեկորի այդ տարրին դիզայները և դեկորատորներն սկսեցին ավելի շատ ուշադրություն դարձնել։ Աբաժուրներ սկսեցին պատրաստել տարբեր ձևերի և երանգների, տարբեր կտորներից՝ զարդարելով տարբեր կերպ։
19-րդ դարի ավարտին սկսվեց մոդեռնի դարաշրջանը, որի ժամանակ լուսամփոփներս կսեցին զարդարել բնությանն առնչվող տարրերով՝ ծաղիկներ, տերևներ, թիթեռներ և թռչուններ։
Սկզբնապես լուսամփոփները պատրաստվում էին միայն կտորից, բայց շնորհիվ Լուիս Տիֆանիի և Անտոնին Դոմի աբաժուրներ սկսեցին պատրաստվել ապակուց և հախճապակուց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Արշավիր Թորամանյան, Ճարտարապետական պատկերազարդ բառարան, Երևան, 2007, ISBN 978-99930-63-27-8
Մոնլյո լա Գարդ (կանտոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոնլյո լա Գարդ (այլ կիրառումներ)Մոնլյո լա Գարդ (ֆր.՝ Montlieu-la-Garde), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում։ Ծովափնյա Շարանտ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է ժոնզակ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 6384 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1719 է։ Կանտոնում կա 13 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Ստիվ Վոզնյակ

Ստիվեն Վոզնյակ (անգլ.՝ Stephen Gary Wozniak, օգոստոսի 11, 1950(1950-08-11)[…], Սան Խոսե, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ծրագրավորող, «Էփլ Քոմփյութեր» ընկերության համահիմնադիր (1976 թ., Սթիվ Ջոբսի հետ միասին), աշխարհում առաջին անհատական համակարգչի ստեղծողներից մեկը։


== Կենսագրություն ==

Ստիվ Վոզնյակը ամերիկացի ծրագրավորող է և աշխարհահռչակ Apple ընկերության համահիմնադիրներից մեկը։ Նրա ծնողները տեղափոխվել են Ամերիկա պատերազմից հետո. հայրը ուկրաինացի է, իսկ մայրը գերմանուհի։ 1976 թ. Ստիվ Ջոբսի հետ միասին հիմնադրել է Apple ընկերությունը։ Ժամանակի ընթացքում Apple ընկերությունը ձեռք բերեց մեծ հեղիանակություն, սակայն հիմնադրումից 12 տարի անց Ստիվ Վոզնյակը հեռանում է ընկերությունից՝ ստեղծելով CL9 ընկերությունը, որը զբաղվում էր հեռակառավարման վահանակների արտադրությամբ։ 2004 թ. մայիսին Վոզնյակը Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարանից ստանում է դոկտորի աստիճան՝ անհատական օգտագործման համակարգիչների ոլորտում ունեցած ավանդի համար։


== Վոզնյակը Հայաստանում ==
2011 թ. նոյեմբերի 9-ին Ստիվ Վոզնյակը Երվանդ Զորյանի հետ ժամանել է Հայաստան։ Նոյեմբերի 11-ին Երևանում Ստիվեն Վոզնյակին շնորհվել է Հայաստանի նախագահի՝ «Համաշխարհային հեղինակություն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում» մրցանակը։ Մրցանակը ստեղծվել է Սինոփսիս Արմենիա ընկերության նախաձեռնությամբ և ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ի հովանավորությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնի Պախար (գյուղ, Ռամեշկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնի ՊախարԿրասնի Պախար (ռուս.՝ Красный Пахарь), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Ռամեշկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 33 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զավեն Տերմենջյան

Զավեն Մարկոսի Տերմենջյան (1913 - մայիսի 12, 1986(1986-05-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ վիրտուոզ քանոնահար։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1964)։


== Կենսագրություն ==
Զավեն Տերմենջյանը ծնվել է 1913 թվականին Թուրքիայի Ադաբազար քաղաքում։ Հայրը զոհվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Մայրը 1925 թվականին Հունաստանի Կավալա քաղաքից իր երկու որդիների հետ ներգաղթել է Հայաստան։ 1930 թվականին Զավեն Տերմենջյանն ընդունվել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարան։ 1934 թվականին ստանալով երաժիշտ-քանոնահարի որակավորում՝ աշխատանքի է անցել Հայֆիլհարմոնիայի ժողգործիքների անսամբլում, որտեղ աշխատել է մինչև Հայրենական մեծ պատերազմը։ 1941 թվականին մեկնել է ռազմաճակատ. արժանացել է «Կովկասի պաշտպանության համար», «Հայրենական պատերազմի ժամանակ բարեխիղճ աշխատանքի համար» և այլ մեդալների։ 1943-1946 թվականներին եղել է Հայֆիլհարմոնիայի ժողգործիքների անսամբլի նվագախմբի ղեկավար։ 1944 թվականի փետրվարին անսամբլի հետ մեկնելով ռազմի դաշտ՝ համերգներ է տվել զորամասերում, մարտիկներին մի պահ մոռացնել տալով պատերազմի արհավիրքները։ Անսամբլի կազմում էին Արև Բաղդասրյանը, Մարգար Սենեքերիմյանը, Սեդա Ավագյանը, Արուս Պապյանը, որոնց ելույթները բարձր էին գնահատվում նաև Հայաստանից դուրս։

1945 թվականին արժանացել է միութենական պատվոգրի՝ երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ռազմաճակատում մասնակցած բազմաթիվ համերգների համար։ 1946 թվականին Հայաստանի ռադիոկոմիտեի ժողովրդական նվագարանների անսամբլի գեղարվեստական ղեկավար Արամ Մերանգուլյանի հրավերով աշխատանքի է անցնում որպես մենակատար-քանոնահար։
Տերմեջյանը հայ արվեստը ներկայացրել է Մոսկվայում կայացած հայկական արվեստի և գրականության երկու (1939 և 1956 թթ) տասնօրյակների ընթացքում։ Հայ երաժշտական արվեստի բնագավառում իր մեծ ծառայության համար արժանացել է Հայաստանի Գերագույն խորհրդի երկու պատվոգրի, ինչպես նաև միութենական և Հայաստանի ռադիոյի պետական կոմիտեի բազմաթիվ շնորհակալագրերի։ Լավագույն քանոնահար լինելուց բացի, Զավեն Տերմենջյանը նաև ստեղծագործել է։ Ռադիոյի ոսկե ֆոնդում պահպանվում են նրա «Ֆանտազիա N1», «Ֆանտազիա N2», «Մտորումներ», «Արևելյան մեղեդի» ստեղծագործությունները։ Նրա փայլուն կատարումները հնչել են թե՛ արևմտահայ գրողների ստեղծագործությունների համարյա բոլոր հեռուստա և ռադիոբեմադրությունների (Ատրպետի «Տժվժիկ», Երվանդ Օտյանի «Թաղականին կնիկը» և այլն), թե՛ զանազան համերգների կամ հյուրախաղերի ժամանակ, ընդունվել են ջերմությամբ և երկար մնացել հանդիսականների հիշողության մեջ։ Զավեն Տերմենջյանը՝ համեստագույն մարդը, բնությունից օժտված լինելով գերազանց երաժշտական ունակություններով և լսողությամբ, նաև քանոն նվագարանը պատրաստող լավագույն վարպետներից էր։ Նրա պատրաստած գործիքները (դրանք փոքրաթիվ են) անգերազանցելի էին իրենց ճշգրտությամբ և տեսքով։
Մահացել է 1986 թվականի մայիսի 12-ին։


== Պարգևներ ==
ՀԽՍՀ Գերագույն Սովետի նախագահության 1955 թ. մայիսի 12-ի հրամանագրով պարգևատրվել է «Հայկական ԽՍՀ Գերագույն սովետի պատվոգրով»։
ՀԽՍՀ Գերագույն Սովետի նախագահության 1964 թ. մայիսի 9-ի հրամանագրով նրան շնորհվել է «Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստի կոչում»։
Havok

Havok Physics կրճատ Havok, ֆիզիկայի շարժիչ, որը մշակվել է իռլանդական Havok ընկերության կողմից։ Շարժիչը ստեղծում է ֆիզիկական փոխազդեցության սիմուլյացիա իրական ժամանակում, ինչը խաղի աշխարհը դարձնում է ավելի կենդանի և իրատեսական՝ նման լաթնիկ ֆիզիկայի։ Havok Physics-ը խաչաձև պլատֆորմային շարժիչ է։


== Պատմություն ==
Havok-ը հիմնադրվել է Դուբլինում, Իռլանդիա 1998 թվականին Հյու Ռեյնոլդսի և Սթիվեն Քոլլինսի կողմից։
Havok SDK-ի 1-ին տարբերակը ներկայացվել է 2000 թվականին Խաղերի մշակողների կոնֆերանսում։ 
2007 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Intel կորպորացիան հայտարարեց Havok-ի ձեռքբերման մասին։
2008 թվականի հունվարին ԱՄՆ հեռուստատեսային արվեստների և գիտությունների ազգային ակադեմիան հանձնեց Էմմի մրցանակը «Լավագույն ֆիզիկական շարժիչ» համար Հավոկի համար։
2008 թվականի փետրվարի 20-ին Havok-ը հայտարարեց, որ Havok Physics շարժիչը դառնում է անվճար ներբեռնման համար ԱՀ խաղեր մշակողների համար, բայց միայն ոչ առևտրային օգտագործման համար։ Բազմպլատֆորմ մշակողների համար Havok-ը դեռևս կմնա վճարովի։
2008 թվականի հունիսի 1-ին Havok Physics և Havok Animation շարժիչները հասանելի դարձան Microsoft Windows-ի համար համակարգչային խաղերի մշակողների կողմից ներբեռնման և կոմերցիոն օգտագործման համար։
2008 թվականի հունիսի 11-ին Հավոկը՝ Intel Corporation ընկերությունը, համաձայնագիր կնքեց AMD-ի հետ աշխատելու համար՝ օպտիմալացնելու ATI Radeon գրաֆիկական քարտերը և AMD պրոցեսորները Havok ֆիզիկայի շարժիչի համար։
Havok շարժիչի 6-րդ տարբերակում առաջին անգամ ներդրվում են այնպիսի գործիքներ, ինչպիսիք են Havok Cloth-ը (գործվածքների, հագուստի իրատեսական վարքագիծ) և Havok Destruction-ը (տարբեր ոչնչացումների իմիտացիա)։
2009 թվականի հոկտեմբերին Ubisoft-ը պայմանագիր ստորագրեց Havok-ի հետ, որի համաձայն Havok-ը երկար տարիներ կօգտագործվի Ubisoft-ի կողմից մշակված խաղերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Տուրինշչինա

Տուրինշչինա (ռուս.՝ Туринщина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 78 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մայքլ Բլումբերգ

Մայքլ Ռուբենս Բլումբերգ (անգլ.՝ Michael Rubens Bloomberg, փետրվարի 14, 1942(1942-02-14)[…], Բոստոն, ԱՄՆ), ամերիկացի բիզնես մագնատ, քաղաքական գործիչ և մարդասեր։ Եղել է Նյու Յորքի 108-րդ քաղաքապետը, ով պաշտոնավարել է 3 տարի՝ 2001 թվականից ի վեր։ 41 մլրդ ԱՄՆ դոլարով համարվում է ԱՄՆ-ի 7-րդ և աշխարհի 13-րդ ամենահարուստ մարդը։
Համաշխարհային ֆինանսական և մեդիա ընկերության՝ Bloomberg L.P.-ի հիմնադիրն է և գործադիր տնօրենը։ Ընկերությունը կրում է իր անունը և հայտնի է Բլումբերգ տերմինալով (Bloomberg Terminal), որն ամբողջ աշխարհում լայնորեն կիրառվում է արհեստավարժ ներդրողների կողմից։
Բլումբերգն իր կարիերան սկսել է Salomon Brothers արժեթղթերի միջնորդավաճառքի կազմակերպությունում մինչև 1981 թվականին հիմնադրեց սեփական ընկերությունը և հաջորդ 20 տարիներին դարձավ դրա նախագահն ու գործադիր տնօրենը։ 1996-2002 թվականներին եղել է իր մայր բուհի՝ Ջոն Հոփկինսի համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահը։ Նախկինում դեմոկրատ էր, սակայն 2001 թվականին փոխեց կուսակցությունը և դրեց իր թեկնածությունը Նյու Յորքի քաղաքապետի համար՝ արդեն որպես հանրապետական։ Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչական հարձակումներից մի քանի շաբաթ անց առաջ անցավ իր մրցակից Մարկ Գրինից և դարձավ քաղաքապետ։ 2005 թվականին Բլումբերգը վերընտրվեց և 2 տարի անց հեռացավ Հանրապետական կուսակցությունից։ 2009 թվականին ընտրվեց երրորդ անգամ՝ որպես անկախ թեկնածու։
2008, 2012 և 2016 թվականների ԱՄՆ նախագահական ընտրությունների համար հաճախ է նշվում որպես հնարավոր թեկնածու։ Նա հրաժարվեց ցանկացած պաշտոնի համար թեկնածությունը դնելուց, բացի քաղաքապետի պաշտոնը։ 2014 թվականի հունվարի 1-ին Բլումբերգին հաջորդեց Բիլ դե Բլասիոն՝ որպես Նյու Յորքի քաղաքապետ։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 3-ին բարեգործական մի շարք նվիրատվություններ կատարելուց հետո հայտարարեց, որ կրկին վերադառնում է Bloomberg L.P. և 2014 թվականի վերջին զբաղեցրեց գործադիր տնօրենի պաշտոնը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մայքլ Բլումբերգի պաշտոնական կայքը
Michael Bloomberg, City Mayors' Mayor of the Month for August 2012
Profile at Bloomberg Businessweek
#23 Michael Bloomberg at Forbes list of 2010 world's billionaires
Չարլզ Դին Միտրոպուլոս

Չարլզ Դին Միտրոպուլոս (հունարեն՝ Ντιν Μητρόπουλος, անգլ.՝ Charles Dean Metropoulos, մայիսի 5, 1946(1946-05-05), Տրիպոլի, Պելոպոնես), հունական ծագմամբ ամերիկացի ներդրող և գործարար, միլիարդատեր, «C. Dean Metropoulos & Co.» (Գրինվիչ, Կոնեկտիկուտ) ներդրումային ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ և գլխավոր գործադիր տնօրեն, ինչպես նաև «Pabst Brewing» գարեջրային ընկերության նախկին սեփականատերը։ Համաձայն «Ֆորբս» ֆինանսական ամսագրի՝ ձեռնարկատիրոջ եկամուտը 2016 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ կազմել է 2.3 միլիարդ դոլար։  Էլիս կղզու պատվավոր մեդալի դափնեկիր է (2000)։
Միտրոպուլոսը հունական սփյուռքի ակտիվ գործիչ է, Սուրբ առաքյալ Անդրեյ միաբանության անդամ (Կոստանդնուպոլսի տիեզերական պատրիարքություն, 2005), «FAITH: An Endowment for Orthodoxy & Hellenism» հատուկ բարեգործական հիմնադրամի և անկախ կազմակերպության հիմնադիր անդամ և նախագահ, «Leadership 100» բարեգործական հիմնադրամի անդամ, որոնք ֆինանսական աջակցություն են տրամադրում Ամերիկայի հունական ուղղափառ արքեպիսկոպոսության կառույցներին ԱՄՆ-ում հունական ուղղափառության և հելլենիզմի առաջխաղացման համար, հունական ազգային ընկերության (National Hellenic Society) խորհրդատվական խորհրդի անդամ, որը զբաղվում է հունական ժառանգության պահպանմամբ, Ամերիկա-հունական խորհրդի առաջնորդ (Կալիֆոռնիա)։


== Կենսագրություն ==
Տասը տարեկան հասակում ընտանիքի հետ ներգաղթել է ԱՄՆ, որտեղ բնակություն են հաստատել Ուոթերթաուն քաղաքում (Մասաչուսեթս)։
Ավարտել է Բեբսոնի քոլեջը հումանիտար գիտությունների բակալավրի և բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճանով։
25 տարեկանում մեկնել է Ժնև (Շվեյցարիա), որտեղ սկսել է իր գործունեությունը որպես «GTE International» (այսօր՝ «Verizon Communications») ընկերության ֆինանսական տնօրեն՝ վերահսկողություն իրականացնելով Եվրոպայում, Միջին Արևելքում և Աֆրիկայում իրականացվող գործողությունների նկատմամբ, իսկ երեք տարի անց բարձրացել է պաշտոնը՝ ընդհուպ մինչև ֆինանսների գծով ավագ փոխնախագահ։ Ավելի ուշ վերադարձել է ԱՄՆ՝ որպես ընկերության ամենաերիտասարդ հսկիչ։
2014 թվականին Ամերիկահունական խորհուրդը (Կալիֆոռնիա) Միտրոպուլոսին հանձնել է «Արիստիոն» պարգև՝ ԱՄՆ-ի հունական համայնքի զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար։
2017 թվականին ներառվել է Բաբսոնի քոլեջի ձեռներեցության փառքի սրահում (Ականավոր ձեռնարկատերերի ակադեմիա)։


== Անձնական կյանք ==
Դին Միտրոպուլոսի կինը՝ Մերիան Միտրոպուլոսը, «Aegean Entertainment, Inc.» կինոարտադրական ընկերության նախագահն ու առաջնորդն է»։ Բնակվում է Փալմ Բիչում (Ֆլորիդա)։ Ունեն երկու երեխա՝ Դարենիը և Էվանին։
2016 թվականի կեսերին Դարեն Միտրոպուլոսը ձեռք է բերել «Փլեյբոյ» ամսագրի հիմնադիր Հյու Հեֆների առանձնատունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
C. Dean Metropoulos & Co.
Շչիբորովկա

Շչիբորովկա (ուկրաիներեն՝ Щиборівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շչիբորովկա գյուղում բնակվում էր 729 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,845 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 862,72 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տատյանա Սուխոտինա-Տոլստայա

Տատյանա Սուխոտինա-Տոլստայա (ռուս.՝ Татьяна Львовна Сухотина-Толстая, հոկտեմբերի 4 (16), 1864, Յասնայա Պոլյանա - սեպտեմբերի 21, 1950(1950-09-21), Հռոմ, Իտալիա), ռուս գրող, հուշագրությունների հեղինակ։
Լև Տոլստոյի ավագ դուստրն է։


== Կենսագրություն ==

Ծնվել է 1864 թվականի հոկտեմբերի 4-ին (16), կոմս Լև Տոլստոյի ընտանիքում։ Նրա ծնունդից մեկ շաբաթ առաջ հայրը դժբախտ պատահար է ունեցել, որը կարող էր նրան զրկել աջ ձեռքի օգտագործման հնարավորությունից։ Ինչպես ավելի ուշ հենց Սուխոտինա-Տոլստայան գրել է. «Ինձ կնքել է իմ հոր ընկեր Դմիտրի Ալեքսեևիչ Դյակովը, իսկ իմ կնքամայրը եղել է տատս` Լյուբով Ալեքսանդրովնա Բերսը»։
Նա սկսել է օրագրեր վարել 14 տարեկանից և շարունակել գրեթե 40 տարի։ Լև Նիկոլաևիչը երեխաներին խրախուսել է օրագրեր պահել, և վաղ տարիներին երբեմն կարդացել է Տատյանա Լվովնայի գրառումները։ Այդ պատճառով նրա հուշերից առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացրել հոր մասին պատմությունները, նրա կենսաձևը, առօրյա կյանքը։
1881 թվականին Տատյանան ընդունվել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան, որտեղ նրա ուսուցիչներն են եղել Վասիլի Պերովը, Իլարիոն Պրիանիշնիկովը և Լեոնիդ Պաստեռնակը։ Սովորել է նաև Նիկոլայ Գեի մոտ։
1899 թվականին նա ամուսնացել է գավառական ազնվականների առաջնորդ Միխայիլ Սերգեևիչ Սուխոտինի հետ, որը եղել է գրեթե 50 տարեկան։
Տատյանա Լվովնան, ինչպես և նրա քույրերը՝ Մարիան և Ալեքսանդրան, եղել են Տոլստոյի բուսակերական ուսմունքի հետևորդները։
1914 թվականին ամուսնու մահից հետո Տատյանան վերադարձել է Յասնայա Պոլյանա, որը հետագայում վերածվել է կալվածատուն-թանգարանի և 1917-1923 թվականներին եղել է դրա պահապանը, 1923-1925 թվականներին` Մոսկվայում Լև Տոլստոյի պետական ​​թանգարանի տնօրենը։
1925 թվականին արտագաղթել է Ֆրանսիա։ Մասնակցել է Տոլստոյի բարեգործական հիմնադրամի աշխատանքներին, որն ստեղծվել է 1939 թվականին։ Փարիզից տեղափոխվել է Իտալիա, որտեղ էլ անցկացրել է կյանքի մնացած մասը։ Մահացել է 1950 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Հռոմում։ Թաղված է Տեստաչո հռոմեական գերեզմանատանը (III, III, 2, 13, tomba № 1017) որդու՝ Ֆ. Սուխոտինի և դստեր՝ Տ. Սուխոտինա-Ալբերտինիի հետ։
Տատյանա Լվովնայի դուստրը` Տատյանա Սուխոտինա-Ալբերտինին (1905-1996) եղել է փաստաբան Լեոնարդո Ջուզեպպե Ալբերտինիի կինը (1903-1980), Իտալիայի քաղաքացի, Servizio Sociale Internazionale միավորման և Տոլստոյի հիմնադրամի իտալական մասնաճյուղի նախագահը։ Գրել է հուշերի մի քանի գրքեր՝ «Իմ մայրը», «Իմ տատը», «Տոլստոյը և մանկությունը»։


== Ստեղծագործություն ==
Հիշողություններ, Մ., 1976: 2-րդ հր., 1980:
Օրագիր, Մ., 1979: 2-րդ հր., 1984:
Յասնայա Պոլյանայի ընկերներն ու հյուրերը, Եվրոպայի տեղեկագիր, 1904։
Լև Տոլստոյի ընտանեկան ողբերգությունը, Մոսկվան երեկոյան, 1928։


=== Հրատարակություն ===
Սուխոտինա-Տոլստայա Տ. Լ., Հուշագրություններ / Ժողովածու, ներածական հոդված և ծանոթագրությունը՝ Ալեքսանդր Իոսիֆովիչ Շիֆմանի, Մ.: Գեղարվեստական գրականություն (հրատարակչություն) 1980, 528 էջ, 1 000 000 օրինակ։


== Ծանոթագրություններ ==