Սվետոզար Ռուսակով

Սվետոզար Կուզմիչ Ռուսակով (ռուս.՝ , ապրիլի 3, 1923(1923-04-03), Տուչկովո - օգոստոսի 15, 2006(2006-08-15), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, փոստային բացիկների նկարիչ, Նկարիչների միության և Կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Սվետոզար Ռուսակովը ծնվել է 1923 թվականի ապրիլի 3-ին Մոսկվայի մարզի Տուչկովո քաղաքատիպ ավանում, պրոֆեսիոնալ հեղափոխական Կուզմա Ֆեդոտովիչ Ռուսակովի (1883-1944) ընտանիքում, որն աքսորում և ցարական տաժանավայրում անցկացրել է տասնմեկ տարի։
Սվետոզար Ռուսակովը սովորել է դպրոցում և Պիոներների կենտրոնական տան գեղարվեստի ստուդիայում։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում Մոսկվայի ԿԿ կոմերիտմիության կողմից զորակոչվել է աշխատանքային ռազմաճակատ Սմոլենսկի շրջանում։
Աշխատել է Նովոսիբիրսի «ՏԱՍՍ պատուհաններում» և «Կրասնայա զվեզդա» (ռուս.՝ «Красная звезда») բանակային թերթում։ 1943 թվականից եղել է գործող բանակի շարքերում։ Մասնակցել է մարտերի 3-րդ Բելառուսական և 2-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատներում, նախ՝ հետևակի կազմում, հետո որպես Առանձին հակատանկային դիվիզիոնի հրետանային հետախույզ։ Կոնտուզիայի է ենթարկվել ու վիրավորվել, եղել է II կարգի հաշմանդամ։
Զորացրվելուց հետո՝ 1946 թվականին, ընդունվել է Կալինինի անվան գեղարվեստա-արդյունաբերական ուսումնարան, որը գերազանցությամբ ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի գեղարվեստի ֆակուլտետում, որը նույնպես ավարտել է գերազանցությամբ  1956 թվականին։ Հետագա տարիներին աշխատել է որպես բեմադրող նկարիչ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ 1986 թվականին անցել է թոշակի։
Սվետոզար Ռուսակովը եղել է «Դե, սպասիր» մուլտսերիալի 16 սերիաների անփոխարինելի բեմադրող նկարիչը։ Ստեղծել է գայլի ու նապաստակի կերպարները, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ հայտնի մուլտֆիլմերի հերոսների, որոնք ճանաչման են արժանացել հանդիսատեսի կողմից և ստացել մրցանակներ Համամիութենական ու միջազգային կինոփառատոններում։
Սվետոզար Ռուսակովը մահացել է 2006 թվականի օգոստոսի 15-ին Մոսկվայում։ Թաղվել է Մոսկվայի Դոնսկի գերեզմանատանը։


== Պարգևներ ==
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1988 թվական, «Դե, սպասիր» սերիալի վրա աշխատելու համար)
Փառքի III աստիճանի շքանշան
Հայրենական պատերազմի I աստիճանի շքանշան
«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալ
«Քյոնիգսբերգի գրավման համար» մեդալ
«Պրահայի ազատագրման համար» մեդալ


== Մրցանակներ ==
«Տափօղակը, տափօղակը» – Կորտինա դ’Ամպեցոյի սպորտային ֆիլմերի XXIII միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ (Իտալիա), 1967
«Դե, սպասիր» (թողարկում 4) – Կորտինա դ’Ամպեցոյի սպորտային ֆիլմերի XXVIII միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ (Իտալիա), 1972


== Ֆիլմագրություն ==
1959 – «Բուրատինոյի արկածները» (ռուս.՝ «Приключения Буратино»)
1960 – «Երկաթե ընկերներ» (ռուս.՝ «Железные друзья»)
1961 – ՄՈՒԿ (Մուլտիպլիկացիոն կոկորդիլոս) (ռուս.՝ «МУК (Мультипликационный Крокодил) № 5»)
1961 – «Ֆունտիկը և վարունգները» (ռուս.՝ «Фунтик и огурцы»)
1963 – «Ձյունե ճանապարհներ» (ռուս.՝ «Снежные дорожки»)
1964 – «Տափօղակը, տափօղակը» (ռուս.՝ «Шайбу! Шайбу!»)
1965 – «Նկար» (ռուս.՝ «Картина»)
1967 – «Սահմանաշերտ» (ռուս.՝ «Межа»)
1967 – «Մարգարեներ և դասեր» (ռուս.՝ «Пророки и уроки»)
1967 – «Անհեթեթություն» (ռուս.՝ «Собачий бред», «Фитиль» № 54)
1967 – «Ահա և ես» (ռուս.՝ «А вот и я!», «Фитиль» № 58)
1967 – «Зайкины рога» («Фитиль» № 61)
1968 – «Սատանան խճճեց» (ռուս.՝ «Чёрт попутал»)
1968 – «Երկու անգամ երկու» (ռուս.՝ «Дважды два», «Фитиль» № 71)
1969 – «Կեղծ նոտա» (ռուս.՝ «Фальшивая нота»)
1969 – «Դե, սպասիր (թողարկում 1)
1970 – «Անպատասխանատու պատասխանատուն» (ռուս.՝ «Безответственный ответственный», «Фитиль» № 100)
1970 – «Դե, սպասիր (թողարկում 2)
1971 – «Դե, սպասիր (թողարկում 3)
1971 – «Դե, սպասիր (թողարկում 4)
1972 – «Դե, սպասիր (թողարկում 5)
1972 – «Երգ պատանի թմբկահարի մասին» (ռուս.՝ «Песня о юном барабанщике»)
1973 – «Դե, սպասիր (թողարկում 6)
1973 – «Դե, սպասիր (թողարկում 7)
1973 – «Դեպի հարավ, դեպի հարավ» (ռուս.՝ «На юг, на юг»)
1974 – «Դե, սպասիր (թողարկում 8)
1975 – «Անտառային արահետում» (ռուս.՝ «На лесной тропе»)
1976 – «Դե, սպասիր (թողարկում 9)
1976 – «Դե, սպասիր (թողարկում 10)
1977 – «Դե, սպասիր (թողարկում 11)
1978 – «Դե, սպասիր (թողարկում 12)
1980 – «Դե, սպասիր (թողարկում 13)
1981 – «Նա բռնվեց» (ռուս.՝ «Он попался!»)
1983 – «Ուրախ կարուսել № 14։ Որտեղ ճաշեց ճնճղուկը» (ռուս.՝ «Весёлая карусель № 14. Где обедал воробей?»)
1983 – «Բռնվեց նա, որ կծում էր» (ռուս.՝ «Попался, который кусался»)
1984 – «Դե, սպասիր (թողարկում 14)
1985 – «Դե, սպասիր (թողարկում 15)
1986 – «Դե, սպասիր (թողարկում 16)


== Ցուցահանդեսներ ==
«Նապաստակը, գայլն ու մյուսները» (ռուս.՝ «Заяц, волк и другие») ցուցահանդես


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Сергей Капков Энциклопедия отечественной мультипликации. — М.: Алгоритм, 2006. — 816 с. — 3 000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4 . с. 557—558.
Московская энциклопедия. Том 1: Лица Москвы. Книга 4: Р-Т. — М.: ОАО «Московские учебники», 2012
Макеева, Марина. Волк и Заяц выросли в Свиблове // Звёздный бульвар, № 48 (558), декабрь 2017 г.


== Արտաքին հղումներ ==
Սվետոզար Ռուսակով (1923–2006) Internet Movie Database կայքում
Սվետոզար Ռուսակովը Аниматор.ру կայքում
Светозар Русаков. Упоминания в прессе
Светозар Кузьмич Русаков Archived 2018-08-13 at the Wayback Machine., finecard.ru.
Журнал «Русское искусство». Светозар Русаков, который нарисовал «Ну, Погоди!», russiskusstvo.ru.
Москва простилась с художником Светозаром Русаковым август 2006