Վիկտորյա Ալագուևա

Վիկտորյա Ալագուևա (ռուս.՝ Алагуева, Виктория Петровна, հուլիսի 20, 1964(1964-07-20), Անգարսկ, Իրկուտսկի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), բուրյաթ գրող, բանաստեղծ, նկարիչ։ Հանրապետական «Բուրյաթիայի լավագույն մարդիկ-2007» մրցույթի դափնեկիր, «Ազատ նկարիչ» մրցանակի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1964 թվականի հուլիսի 20-ին, Անգարսկ քաղաքում։ Ավարտել է Իրկուտսկի արվեստի դպրոցը, նկարիչ-ձևավորող է, աշխատել է Ուստ Օրդեում, Անգարսկում, Իրկուտսկում, Բրատսկում, Ուլան Ուդեում։ 2001 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին` «Դորժոն, երկնքի նվաճողը» գիրքը։ Դրան գրեթե անմիջապես հաջորդել է «Օվկիանոսի միջով» բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Այուհետև լույս է տեսել գրողի ամենահայտնի` «Երեխաներին` հայրենի հողի մասին» գրքերի շարքը։


== «Երեխաներին` հայրենի հողի մասին» ==
Շարքի առաջին գիրքը եղել է «Ոսկե գիրք բուրյաթների մասին» ստեղծագործությունը, որը թողարկվել է 2006 թվականին։ Սա հանրագիտարան է դպրոցական ցածր և միջին տարիքի երեխաների համար, որտեղ երեխաներին հասկանալի պարզ լեզվով պատմվում է հայրենի հողի` Բուրյաթիայի պատմությունների ու ավանդույթների մասին։ Վիկտորյա Ալագուևան գրքերի ոչ միայն հեղինակն է, այլ նաև` պատկերազարդողը։ Գրքի լույս ընծայումից շատ չանցած, 2007 թվականին, հեղինակը դարձել է «Բուրյաթիայի լավագույն մարդիկ-2007» մրցանակի դափնեկիր։ Ավելի ուշ գիրքը թարգմանվել է բուրյաթերեն։
Երկրորդ` «Բուրյաթների մասին ալմաստե գիրքը», թողարկվել է 2007 թվականին։ Եթե «Ոսկե գիրքն» ավելի շատ պատմում էր բուրյաթների նյութական մշակույթի մասին, ապա «Ալմաստեն» գրեթե ողջ ուշադրությունը սևեռում է հոգևոր մշակույթի վրա` պատմելով ավանդական հավատալիքների, շամանիզմի, ոգիների, բուդդիզմի մասին։ Այս գիրքը ևս պատկերազարդվել է հեղինակի կողմից։ 
Շարքը շարունակել է 2008 թվականի լույս ընծայված «Բուդդայականության ուսմունքը` երեխաների համար» գիրքը։ Այնտեղ պատմվում է Բուդդայի կյանքի և նրա ուսմունքի մասին։ Այդ գրքում, ինչպես և` ամբողջ շարքում, պատումը տարվում է անսովոր ձևով. տղան հարցնում տատիկին, թե ինչ են երջանկությունը, մարդն ու աշխարհը։ Նաև շատերը կարող են իմանալ այնպիսի հասկացությունների մասին, ինչպիսիք են կարման, նիրվանան, ցեղի օրենքը։
Նույն թվականին լույս է տեսել «Բանալին», որը գիրք է նախադպրոցական տարիքի երեխաների համար և ուղղված է բուրյաթական այբուբենի ուսուցմանը։
«Բուդդան իմ սրտում» բանաստեղծությունների ու պատմվածքների հավաքածուն, որը ևս լույս է տեսել 2008 թվականին, գեղարվեստական ստեղծագործություն է, որտեղ փոքրիկ աղջիկը մեկնում է հեքիաթային ճանապարհորդության, որի հետ Վիկտորյա Ալագուևան նույնականացնում է ինքն իրեն։
2010 թվականին լույս է տեսել շարքի հաջորդ` «Բուրյաթների մասին արծաթե գիրքը»։ Այն նվիրված է Սպիտակ ամսվա տոնին, բուրյաթների ցեղերին ու նրանց մշակույթին, ինչպես նյութական, այնպես էլ` հոգևոր։
Վիկտորյա Ալագուևայի հաջորդ` «Բուրյաթների մասին բրոնզե գիրքը» գրվել է իր ավագ որդու` Պյոտրի հետ համահեղինակությամբ, 2014 թվականին։ Այնտեղ պատմվում է բուրյաթական ժողովրդի նախնիների ու նախահայրերի մասին։ Վիկտորյայի որդին` Պյոտրը, օգնել է Ասիայի պատմության իր իմացությամբ, որը նա ինքնուրույն է ուսումնասիրել։ «Երեխաներին` հայրենի հողի մասին» շարքի վեցերորդ գիրքը եղել է Վիկտորյա Ալագուևայի «Բուրյաթենրի մասին սպիտակ գիրքը», որը թողարկվել է 2015 թվականին։ Շարքի յոթերորդ գիրքը թողարկվել է 2020 թվականին։ «Բուրյաթական առասպելների մոլորակը» գիրքը պատմում է բուրյաթ-մոնղոլների հայտնի առասպելների, հեքիաթների ու լեգենդների, քոչվորների յուրահատուկ ավանդույթների մասին։
2017 թվականին Վիկտորյա Ալագուևան սկսել է գրքերի նոր` «Էտուգեն տատիկի դասերը» շարքը, որոնցից առաջինը եղել է «Կյանքի ծառը» գիրքը, որը պատմում է ընթերցողներին բուրյաթական ժողովրդի` անտառի ու ծառերի հանդեպ ունեցած հարգանքի մասին։ Շարքը շարունակել է «Սուրբ լեռը» գիրքը, որը պատմում է բուրյաթների մշակույթում լեռների ունեցած դերի մասին։


== Այլ աշխատանքներ ==
Վիկտորյա Ալագուևան որպես նկարիչ-պատկերազարդող է եղել հետևյալ գրքերի համար.

Тушемилов П. М. «Абай-Гэсэр» — Улан-Удэ: Издательство Бурятского государственного университета, 2000
Гармаев В. Б. «Десятый рабджун» — Улан-Удэ: Бурятское книжное издательство, 2001
Могоева Д. Д. «Амар сайн, ухибууд!» — Улан-Удэ: Бэлиг, 2002.
Дугаров Э. Ч. «Отправляясь в дальний путь…» — Улан-Удэ: Бурятское книжное издательство, 2004.
Нанзатова Э. П. «Эрдэни» — Улан-Удэ: Бэлиг, 2012.


== Մատենագրություն ==
«Через океан» (Улан-Удэ, 2001)
«Доржо, покоритель небес» (Улан-Удэ, 2001)
«Золотая книга о бурятах» (Улан-Удэ, 2006)
«Алмазная книга о бурятах» (Улан-Удэ, 2007)
«Учение Будды для детей» (Улан-Удэ, 2008)
«Будда в сердце моём» (Улан-Удэ, 2008)
«Серебряная книга о бурятах» (Улан-Удэ, 2010)
«Ключик» (Улан-Удэ, 2010)
«Бронзовая книга о бурятах» (Улан-Удэ, 2014) — в соавторстве с Петром Алагуевым
«Белая книга о бурятах» (Улан-Удэ, 2015)
«Древо жизни» (Улан-Удэ, 2017)
«Святая гора» (Улан-Удэ, 2018)
«Вселенная бурятских мифов» (Улан-Удэ, 2020)


== Ծանոթագրություններ ==