Միչիգանի համալսարան

Միչիգանի համալսարան (անգլ.՝ University of Michigan, կրճատ` U of M), հասարակական (պետական) հետազոտական համալսարան ԱՄՆ-ի Միչիգան նահանգի Էնն Արբոր քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1818 թվականին Դեթրոյթում, սակայն մոտ 20 տարի անց` 1837 թվականին տեղափոխվել է Էնն-Արբոր։
Միչիգանի համալսարանը նահանգի հնագույն համալսարանն է։ Այն մտնում է «Համալսարանների հասարակական միավորման» (անգլ.՝ Public Ivy) և «Ամերիկյան համալսարանների միավորման» մեջ։ Ունի երկու մասնաշենք Դիրբորնում և Ֆլինտում։ Համալսարանի` ներկայումս ապրող շրջանավարտների թիվը 460.000 է. սա շատ բարձր ցուցանիշ է ամբողջ աշխարհում։ Միչիգանի համալսարանը ԱՄՆ-ի առաջատար գիտական և կրթական հաստատություններից է։


== Պատմություն ==
Միչիգանի համալսարանը հիմնադրվել է Դեթրոյթում 1817 թվականին` անվանվելով Միչիգանի համալսարան կամ Կաթոլեպիստեմիադ (անգլ.՝  Catholepistemiad)։
Համալսարանը Էն Արբոր է տեղափոխվել 1837 թվականին, իսկ առաջին դասերը կազմակերպվել են 1841 թվականին յոթ ուսանողների և երկու պրոֆեսորների մասնակցությամբ։ 1866 թվականին արդեն գրանցված էր 1.205 ուսանող, որոնցից շատերը քաղաքացիական պատերազմի վետերաններ էին։ 1871 թվականին Միչիգանի համալսարանն առաջիններից էր ԱՄՆ-ում, որ կանանց ներգրավեց ուսումնական գործընթացում։
Համալսարանը 1920-1930-ական թվականներին մեծ հեղինակություն էր վայելում Նյու Յորքի հրեա ուսանողների շրջանում, երբ Համալսարանների հասարակական միավորման հաստատությունները զեղչեր սահմանեցին հրեա ուսանողների համար։ 1960 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Ջոն Քենեդին համալսարանի ուսանողական ակումբի աստիճաններին արտահայտեց գաղափար, որը հետագայում իրականացավ Խաղաղության կորպուսի հիմնադրմամբ։ 1980-1990-ական թվականներին համալսարանում վերանորոգվեցին հիվանդանոցային համալիրը և հյուսիսային մասնաշենքի ակադեմիական տարածքները։
2011 թվականի հուլիսի 1-ից համալսարանի տարածքում արգելված է ծխելը։


== Կառուցվածք ==

Միչիգանի համալսարանի կազմում են մտնում 3 քոլեջներ և 16 դպրոցներ.

Գրականության, գիտության և արվեստի քոլեջ (1841)
Բժշկական դպրոց (1850)
Ինժեներական գործի քոլեջ (1854)
Իրավաբանական դպրոց (1859)
Ատամնաբուժական դպրոց (1875)
Դեղագիտական դպրոց (1876)
Երաժշտության, թատրոնի և պարերի դպրոց (1880)
Բուժական գործի դպրոց (1893)
Ալֆրեդ Թաուբմանի անվան ճարտարապետության և քաղաքաշինության քոլեջ (1906)
Հորացիո Ռեքհեմի բարձրագույն դպրոց (1912)
Ջերալդ Ֆորդի անվան հասարակական քաղաքականության դպրոց (1914)
Մանկավարժական դպրոց (1921)
Սթիվեն Ռոսսի անվան բիզնես-դպրոց (1924)
Բնական ռեսուրսների և շրջակա միջավայրի դպրոց (1927)
Հասարակական առողջության դպրոց (1941)
Սոցիալական աշխատանքի դպրոց (1951)
Տեղեկատվական դպրոց (1969)
Արվեստի և դիզայնի դպրոց (1974)
Կինեզիոլոգիայի դպրոց


== Մարզական միջոցառումներ ==

Համալսարանի մարզական բոլոր թիմերը կոչվում են «Վուլվերինս»։ Համալսարանն ունի մարզական 27 տարակարգ, որից 13-ը` տղամարդկանց, 14-ը` կանանց։ Վերջին 14 տարիներից 10-ում համալսարանը մարզական ծրագրերով լավագույն հնգյակում է եղել։
2012 թվականին ամերիկյան ֆուտբոլի համալսարանական թիմը առաջին տեղում էր իր տարած հաղթանակների քանակով (903) և հաղթանակով ավարտած խաղերի տոկոսային հարաբերությամբ (73,5 %)։ 1968-2007 թվականներին «Միչիգան Վուլվերինսը» 40 սեզոն անընդմեջ ավելի շատ հաղթանակ է ունեցել, քան պարտություն։ «Վուլվերինսը» 42 անգամ հաղթել է Big Ten մրցաշարում, ինչպես նաև 11 անգամ դարձել է ազգային չեմպիոն։

«Միչիգան ստեդիումը» համալսարանական ամենատարողունակ ստադիոնն է ողջ ԱՄՆ-ում. այն կարող է տեղավորել 109.901 մարդ, չնայած տեղավորել է մինչև 111.000 մարդ։ Այսպիսի ռեկորդային ցուցանիշները սովորական են «Միչիգան ստեդիումի» համար։ Միչիգանի համալսարանական թիմերը անցանկալի մրցակիցներ են ուսումնական շատ այլ հաստատությունների համար։ ESPN-ը Միչիգան-Օհայո հակամարտությունը ամենամեծն է համարում ամերիկյան սպորտում։
Տափօղակով հոկեյի` տղամարդկանց թիմը 9 անգամ դարձել է ազգային չեմպիոն, իսկ բասկետբոլի` տղամարդկանց թիմը 5 անգամ խաղացել է եզրափակչում` 1989 թվականին ստանալով չեմպիոնի տիտղոս։ 
2014 թվականին Միչիգանի համալսարանի 236 ուսանող և մարզիչ մասնակցել են օլիմպիական խաղերին և մեդալներ են ստացել ամառային բոլոր խաղերում` բացի 1986 թվականից։ Ընդհանուր առմամբ` Միչիգանի համալսարանի ուսանողները նվաճել են օլիմպիական 151 մեդալ, որից 72-ը` ոսկի, 39-ը` արծաթ, 40-ը` բրոնզ։


== Նշանավոր դասախոսներ և գիտնականներ ==
Իոսիֆ Բրոդսկի - բանաստեղծ, դրամատուրգ
Ֆրանց Բրյունով - աստղագիտության պրոֆեսոր
Անդրեյ Լոբանով-Ռոստովսկի - պատմության պրոֆեսոր
Դին Բենջամին Մակլաֆլին - աստղագիտության պրոֆեսոր
Վիլյամ Ալբերտ Հիլթներ - աստղագիտության պրոֆեսոր
Դյորդ Շանդոր - դաշնակահար
Շիրլի Վերետ - օպերային երգչուհի
Ստեպան Տիմոշենկո - մեխանիկայի բնագավառի գիտնական
Օմրի Ռոնեն - իսրայելցի բանասեր, սլավոնագետ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Վիքիպահեստում կան Միչիգանի համալսարան թեմայով մեդիֆայլեր