Պրեգաբալին

Պրեգաբալինը, որը վաճառվում է Lyrica անվամբ, կիրառվում է որպես հակացնցումային և տագնապամարիչ դեղամիջոց՝ էպիլեպսիայի, նեյրոպաթիկ ցավի, ֆիբրոմիալգիայի, անհանգիստ ոտքերի համախտանիշի, օփիոիդների հեռացման համախտանիշի և տարածուն տագնապային խանգարման ժամանակ։ Այն օգտագործվում  է էպիլեպսիայի բուժման համար, որպես մասնակի ցնցումների լրացուցիչ թերապիա։ Երբ օգտագործվում է վիրահատությունից առաջ, այն նվազեցնում է ցավը բայց հանգեցնում է առավել արտահայտված սեդատիվ և տեսողական խանգարումների ։ Այն օգտագործվում է բերանացի Ընդհանուր կողմնակի ազդեցություններն են՝ գլխացավը, գլխապտույտը, քնկոտությունը, շփոթվածությունը, հիշողության հետ կապված խնդիրներ, տարածական կողմնորոշման խանգարում, տեսողական խանգարումներ և քաշի ավելացում։ Լուրջ կողմնակի ազդեցությունները ներառում են   անգիոայտուց, թմրամիջոցների չարաշահում, և ինքնասպանության ռիսկի բարձրացում։ Երբ պրեգաբալինը օգտագործվում է երկար ժամանակ  բարձր դեղաչափերով կարող է առաջանալ կախվածություն,բայց երբ կիրառվում է թերապևտիկ դեղաչափերով ՝ կախվածության ռիսկը նվազում է ։ Կիրառման անվտանգությունը հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ դեռ ուսումնասիրված չէ։ Պրեգաբալինը գաբապենտինոիդ է և գործում է որպես կալցիումական ընկալիչների պաշարիչ ։
Պրեգաբալինը բժշկական կիրառման համար հաստատվել է 2004թ․-ին Միացյալ Նահանգներում։ Այն հայտնագործվել է որպես գաբապենտինի իրավահաջորդ։ Այն մի շարք երկրներում հասանելի է որպես ընդհանուր դեղամիջոց,ներառյալ Միացյալ Նահանգները  2019թ․-ի դրությամբ։ Ընդլայնված թողարկման ձևակերպման ընդհանուր տարբերակը հասանելի է Միացյալ Նահանգներում 2021 թվականի ապրիլից։ 2019թ․-ին ԱՄՆ-ում պրեգաբալինը 81-րդ տեղում էր՝ ամենաշատ նշանակված դեղերի շարքում, ավելի քան 9 միլիոն դեղատոմսով։ ԱՄՆ-ում պրեգաբալինը 1970 թվականի «Վերահսկվող նյութերի մասին» օրենքի համաձայն վերահսկվող նյութ է, որը վերահսկվում է աղյուսակ V-ում։ Այն համարվում է C դասի վերահսկվող նյութ  Մեծ Բրիտանիայում։ 


== Բժշկական կիրառություն ==


=== Ցնցումներ ===
Պրեգաբալինը օգտակար է, երբ կցվում է այլ բուժումներին, երբ դրանք առանձին կիրառման ժամանակ ազդեցություն չեն կարողանում վերահսկել մասնակի էպիլեպսիան։ Երբ այն օգտագործվում է առանձին ցուցաբերում է քիչ էֆֆեկտիվություն քան երբ օգտագործվում է որոշ այլ հակացնցումային դեղերի հետ։Pregabalin is useful when added to other treatments, when those other treatments are not controlling partial epilepsy. Its use alone is less effective than some other seizure medications. Դեռևս պարզաբանված չէ պրեգաբալինի համեմատությունը գաբապենտինի հետ այս օգտագործման համար։ It is unclear how it compares to gabapentin for this use.


=== Նեյրոպաթիկ ցավ ===
Նյարդաբանական ընկերությունների եվրոպական ֆեդերացիան առաջարկում է պրեգաբալինն որպես առաջին գծի դեղ այն ցավի բուժման համար,որը կապված է դիաբետիկ նեյրոպաթիայի,հետհերպետիկ նեվրալգիայի և կենտրոնական նեյրոպաթիկ ցավի հետ։ Փոքրամասնությունը ստանում է էական օգուտ, իսկ ավելի մեծ մասը՝ չափավոր։ Նրան տրվում է հավասար կշիռ ինչպես գաբապենտինը և եռցիկլիկ հակադեպրեսանտները որպես առաջին ընտրության միջոց, սակայն վերջիններս ավելի քիչ թանկ են 2010թ․-ի տվյալններով։ Ուսումնասիրությունները չեն հաստատում, որ այն օգտակար է ռադիկուլիտի (ողնուղեղի նյարդարմատների բորբոքում) կամ մեջքի ցավի ժամանակ։
Պրեգաբալինի օգտագործումը քաղցկեղի հետ կապված նեյրոպաթիկ ցավերի դեպքում հակասական է, չնայած նրան, որ նման օգտագործումը տարածված է։ Միգրենի կանխարգելման համար պրեգաբալինի օգտագոծման մասին տվյալներ չկան, ինչպես նաև բացահայտվել է, որ գաբապենտինը նույնպես օգտակար չէ նշված կիրառման համար։ Այն կիրառվել է հետվիրահատական ​​քրոնիկ ցավի կանխարգելման համար, սակայն դրա օգտակարությունն այս նպատակով հակասական է  ։ 
Պրեգաբալինը որպես կանոն արդյունավետ չէ սուր ցավի բուժման համար։ Փորձարկումներում ՝ որտեղ ուսումնասիրվում էր պրեգաբալինի օգտակարությունը սուր հետվիրահատական ցավի ժամանակ, չնկատվեց ազդեցություն ցավի ընդհանուր մակարդակի վրա,բայց դրա հետևանքով մարդկանց ավելի քիչ մորֆին էր անհրաժեշտ, ինչպես նաև նկատվեցին ավելի քիչ կողմնակի ազդեցություններ կապված օփիոիդների հետ։Քննարկվում է ցավը թեթևացնելու մի քանի հնարավոր մեխանիզմներ։  


=== Տագնապային խանգարում ===
Պրեգաբալինը չափավոր արդյունավետ և անվտանգ է ընդհանրացված տագնապային խանգարման բուժման համար։ Կենսաբանական հոգեբուժության համաշխարհային ֆեդերացիան առաջարկում է պրեգաբալինը՝ որպես առաջին գծի դեղերից մեկը՝ ընդհանրացված տագնապային խանգարման բուժման համար, բայց միևնույն ժամանակ խորհուդ է տալիս այլ միջոցներ ինչպիսիք են սերոտոնինի ընտրողական հետզավթման արգելակիչները, որոնք օգտագործվում են օբսեսիվ- կոմպուլսիվ խանգարման և հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման բուժման համար։ Այն, ըստ երևույթին, ունի բենզոդիազեպինների նման տագնապամարիչ ազդեցություն՝ կախվածություն առաջացնելու ավելի քիչ ռիսկով։ 
Պրեգաբալինի ազդեցությունն ի հայտ է գալիս մեկ շաբաթ օգտագործելուց հետո և արդյունավետությամբ նման է լորազեպամի, ալպրազոլամի և վենլաֆաքսինին, սակայն պրեգաբալինը ցույց է տվել գերազանցություն՝ ապահովելով ավելի կայուն թերապևտիկ ազդեցություն հոգեսոմատիկ տագնապի ախտանիշների համար։ Երկարատև փորձարկումները ցույց են տվել շարունակական արդյունավետություն՝ առանց տոլերանտության (հանդուրժողականություն) առաջացման, և ի տարբերություն բենզոդիազեպինների, այն ունի բարենպաստ ազդեցություն քնի և քնի կառուցվածքի վրա՝ երկարացնում է դանդաղ քնի փուլը։ Բենզոդիազոպինների համեմատ այն ավելի քիչ է առաջացնում ճանաչողական և հոգեշարժական ծանր խանգարումներ։ It produces less severe cognitive and psychomotor impairment compared to benzodiazepines.
2019թ․-ի վերանայումը ցույց տվեց, որ պրեգաբալինը նվազեցնում է ախտանիշները, և տոլերանտությունը նրա հանդեպ ձևավորվում է ավելի ուշ։  


== Ծանոթագրություններ ==