Ուվե Յոնսոն

Ուվե Յոնսոն (գերմ.՝ Uwe Johnson, հուլիսի 20, 1934(1934-07-20)[…], Kamień Pomorski, Gmina Kamień Pomorski, Kamień County, Արևմտյան Պոմորիեի վոեվոդություն, Լեհաստան - փետրվարի 22, 1984(1984-02-22), փետրվարի 24, 1984(1984-02-24) կամ փետրվարի 23, 1984(1984-02-23), Sheerness, Swale, Քենթ, Քենթ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), գերմանացի գրող և թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Յոնսոնի ընտանիքը 1944 թվականին առաջ ընթացող Կարմիր բանակից փախել է Մեկլենբուրգ։ Նրա հայրը ձերբակալվել, արտաքսվել է ԽՍՀՄ և մահացել ստալինյան համակենտրոնացման ճամբարներում։ Նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է Գյուստրով, որտեղ Յոնսոնն ավարտել է ավագ դպրոցը։ 1952-1954 թվականներին գերմանական փիլիսոփայություն է ուսումնասիրել Ռոստոկում, իսկ 1954-1956 թվականներին՝ Լայպցիգում։ Քաղաքական պասիվության համար հեռացվել է համալսարանից, այնուհետև վերականգնվել։ Արևելագերմանական հրատարակիչները մերժել են նրա առաջին վեպը։ Յոնսոնի մայրը տեղափոխվել է Արևմտյան Բեռլին։ Այդ պատճառով նա աշխատանքի չի ընդունվել իր մասնագիտությամբ, այլ զբաղվոել է թարգմանությամբ, այդ թվում թարգմանել է Հերման Մելվիլի ստեղծագործությունները, Նիբելունգների երգը գերմանական ազգային էպոսը և այլն։ 
1959 թվականին Յոնսոնը տեղափոխվել է Արևմուտք։ Զուրկամպ խոշոր հրատարակչությունն այս անգամ հրապարակել էր նրա «Ենթադրություններ Հակոբի մասին» վեպը։ Յոնսոնը մտերմացել է գերմանալեզու հեղինակների Խումբ 47 միության անդամների հետ։ 1960 թվականին ճանապարհորդել է, Հռոմում ապրել է կրթաթոշակով, աշխատել է ԱՄՆ-ում։ 1974 թվականին տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա։ Նա ստեղծագործական ճգնաժամ է ապրել, քիչ է գրել և հանդես է եկել դասախոսություններ կարդալով։ Գրողի առողջությունը սկսել է վատանալ։ Նա Ամերիկա մեկնելու պատրատություն տեսնելով պայմանավորվածություն է ձեռք բերել  Մ. ֆրիշի հետ՝ նրա Նյու Յորքի բնակարանում վարձակալական հիմունքներով բնակվելու համար։


== Մահ ==
Յոնսոնը մահացել է սրտի կաթվածից միայնակ։ Գյուղացիական տանը նրա դին հայտնաբերվել է միայն նրա մահից երեք շաբաթ անց ՝ մարտի 13։


== Ստեղծագործություններ ==
Յոնսոնը կրել է Ջոյսի, Ֆոլքների և ֆրանսիական «նոր վեպի» ազդեցությունը։ Վեպերում և պատմվածքներում նա ներկայացրել է 1930-1960-ական թվականների գերմանական հասարակության դրամատիկ պատկերը։

1959 թվական, Ենթադրություններ Հակոբի մասին (անգլ.՝ Mutmassungen über Jakob)
1961 թվական, Ախիմի մասին երրորդ գիրքը (անգլ.՝ Das dritte Buch über Achim)
1964 թվական, Քարշ և այլ արձակներ (անգլ.՝ Karsch, und andere Prosa)
1965 թվական, Երկու տեսակետ (անգլ.՝ Zwei Ansichten)
1970-1983 թվական Տարեդարձ (անգլ.՝ Jahrestage) հեռուստասերիալ 2000
1974 թվական Ուղևորություն դեպի Կլագենֆուրտ էսսե (անգլ.՝ Eine Reise nach Klagenfurt)
1975 թվական Բեռլին (անգլ.՝ Berliner Sachen, Aufsätze) էսսե
1982 թվական Հոդված վթարի զոհի մասին (անգլ.՝ Skizze eines Verunglückten)։


== Ճանաչում ==
Յոնսոնի գրական և բարոյախոսական հեղինակությունը իր ժամանակակիցների շրջանում չափազանց մեծ է եղել։ Մահից հետո նրա ազդեցությունը շարունակում է աճել։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսի գերմանական գրականության դասականները նրա  շուրջ  բուռն քննարկումներ են ունենում։ Իր կենդանության օրոք Յոնսոնն արժանացել է մրցանակների․

1960 թվական, Թեոդոր Ֆոնտանե, Արևմտյան Բեռլին
1962 թվական, Փորմենտոր, միջազգային
1971 թվական, Գեորգ Բյուխներ
1975 թվական, Վիլհեմ Ռաբե, Բրաունշվայգ
1978 թվական, Թոմաս Ման, Լյուբեկ
1983 թվական, Քյոլն1994 թվականից Մեքլենբուրգ-Վորպոմերն քաղաքում շնորհվում է Ուվե Յոնսոնի մրցանակ, որը կոչվում է նրա անունով։ Այդ նույն թվականից Գյոթինգեն քաղաքում լույս է տեսնում Ուվե Յոնսոնի Տեղեկագիրքը։ Առանձին հատորներով հրատարակվել են նրա նամակագրությունը Հ.Արենդտի, Մ. Ֆրիշի, Ֆրից Ռադացի և այլոց հետ։


== Հրապարակումներ ռուսերեն լեզվով ==
Ես իմ մասին եմ, պատմվածքներ Յոնսոնի և Մարքս Ֆրիշի նամակագրությունից, արտասահմանյան գրականություն, 2003 թվական № 9:
Երկու տեսակետ, Պատմություն, արտասահմանյան գրականություն,  2007թվական  № 2:


== Գրականություն գրողի մասին ==
Schwarz W.J. Der Erzähler Uwe Johnson. Bern; München: Francke, 1970.
Boulby М. Uwe Johnson. New York: Ungar, 1974
'Wo ich her bin…' — Uwe Johnson in der D.D.R./ Roland Berbig, Erdmut Wizisla (Hrsg.) Berlin, Kontext, 1993.
Die Katze Erinnerung. Uwe Johnson — Eine Chronik in Briefen und Bildern/ Eberhard Fahlke (Hrsg). Frankfurt: Suhrkamp, 1994
Wohin ich in Wahrheit gehöre. Ein Johnson Lesebuch mit einem Nachwort versehen von Siegfried Unseld. Frankfurt: Suhrkamp, 1994
Uwe Johnson zwischen Vormoderne und Postmoderne. Internationales Uwe-Johnson-Symposium/ Carsten Gansel, Nicolai Riedel (Hrsg.). Berlin; New York: Walter de Gruyter, 1995
Grambow J. Uwe Johnson. Reinbek: Rowohlt, 1997
Lübbert H. Der Streit um das Erbe des Schriftstellers Uwe Johnson. Frankfurt/Main: Suhrkamp, 1998.
Baker H.L. Understanding Uwe Johnson. Columbia: University of South Carolina Press,1999.
Internationales Uwe-Johnson-Forum: Beiträge zum Werkverständnis und Materialien zur Rezeptionsgeschichte/ Carsten Gansel, Nicolai Riedel (Hrsg.). Frankfurt/Main; Berlin; Bern: P. Lang, 2000
Uwe Johnson/ Heinz Ludwig Arnold (Hrsg). München: edition text + kritik, 2001
Befreundungen. Gespräche, Dokumente, Essays/ Herausgeg. von Roland Berbig. Berlin: Kontext Verlag 2002.
Krellner U. 'Was ich im Gedächtnis ertrage'. Untersuchungen zum Erinnerungskonzept von Uwe Johnsons Erzählwerk. Würzburg: Königshausen & Neumann, 200


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«404 - Philosophische Fakultät - Universität Rostock»։ www.phf.uni-rostock.de։ Վերցված է 2020-12-29 
«Uwe Johnson»։ web.archive.org։ 2004-02-25։ Արխիվացված է օրիգինալից 2004-02-25-ին։ Վերցված է 2020-12-29 
«Wayback Machine»։ web.archive.org։ 2004-06-05։ Արխիվացված է օրիգինալից 2004-06-05-ին։ Վերցված է 2020-12-29 
https://literaturhaus-uwe-johnson.de/
«Literaturhaus „Uwe Johnson“» (de-DE)։ Վերցված է 2020-12-29