armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մետամաթեմատիկա

Մետամաթեմատիկա (<մետա․․․ և մաթեմատիկա), ձևայնացված մաթեմատիկական տեսություններ ուսումնասիրող գիտություն։ Մաթեմատիկական տրամաբանության մի մասն է և պարունակում է կոնկրետ մաթեմատիկական ձևայնացված տեսությունների մետատեսություններ, հետազոտում է այդ տեսությունների ընդհանուր հատկությունները՝ հիմնական ուշադրությունը դարձնելով նրանց ներքին անհակասականության հարցերին։ Նեղ իմաստով մետամաթեմատիկան օգտվում է միայն կոնստրուկտիվ մաթեմատիկայի եղանակներից (կամ ավելի նեղ «ֆինիտ» եղանակներից), լայն իմաստով՝ մետամաթեմատիկայի եղանակները չեն սահմանափակում։ Ձևայնացված տեսությունների տրամաբանական արտածումները հաճախ մետամաթեմատիկայում պատկերացվում են բնական թվերի օգնությամբ՝ տվյալ տեսության ամեն մի բանաձև և տրամաբանական արտածում նկարագրվում է բնական թվով (նրա գյոդելյան համարակալումով), որից ելնելով կարելի է միարժեք կերպով վերականգնել համապատասխան բանաձևը կամ արտածումը։ Նշված եղանակը (գյոդելյան համարակալումը) հնարավորություն է տալիս կամայական ձևայնացված մաթեմատիկական
տեսության տրամաբանական ապարատը նկարագրել ձևայնացված թվաբանության մեջ։ Այդ փաստը օգտագործելով ապացուցվում են Կուրտ Գյոդել թեորեմները։ Սակայն որոշ ձևայնացված համակարգերի (օրինակ, թվաբանության և մաթեմատիկական անալիզի) անհակասականությունը ապացուցվել է ընդհանրացված կոնստրուկտիվ եղանակներով։ Որոշ հարցեր, որոնք չէր հաջողվում լուծել բովանդակային մաթեմատիկական եղանակներով (օրինակ, կոնտինուումի վարկածի ճշմարտության հարցը), լուծվել են մետամաթեմատիկայում։
Ֆրանսահայ մամուլ

Ֆրանսիայի հայկական մամուլ, Ֆրանսիայում լույս տեսնող հայալեզու և ֆրանսալեզու պարբերականներ։
Ֆրանսիայում ցայսօր լույս են տեսել 200-ից ավելի հայերեն պարբերականներ, այդ թվում՝ 87-ը՝ Փարիզում, 21-ը՝ Մարսելում, 9-ը՝ Լիոնում։ Առաջինը «Արևելք» (1855-1856, խմբագիր՝ Ստեփան Ոսկան) և «Մասյաց աղավնի» (1855-1888, խմբագիր՝ Գաբրիել Այվազովսկի) հանդեսներն են (երկուսն էլ՝ Փարիզ)։ Մինչև 1920 թվականը Ֆրանսիայում հրատարակվել են 30-ից ավելի պարբերականներ, որոնցից են «Արևմուտք» 1859, 1864-1865, «Փարիզ» 1860-1863, «Անահիտ» 1898-1949, անկանոն, խմբագիր՝ Արշակ Չոպանյան), «Բանասեր» 1899-1907, «Պրո Արմենիա» (1900-1914, բոլորն էլ՝ Փարիզ), «Արմենիա» (1885-1923, Մարսել) թերթերն ու հանդեսները և այլն։
1920-1930-ական թվականներին տպագրվել են Ֆրանսիայի կոմկուսի հայկական բաժնի «Բանվոր-Փարիզ» 1924-1925 պաշտոնաթերթը, որին հաջորդել են «Վերելք» 1926-1927 հանդեսը, «Բանվոր» 1928-1929 շաբաթաթերթը, «Դարբնոց» 1932 երկօրյան, «Երևան» 1925-1930 քաղաքական, ընկերային, գրական եռօրյան, «Զանգու» (1935-1937, խմբագիր՝ Միսաք Մանուշյան) հասարակական-քաղաքական շաբաթաթերթը, «Արագած» 1926, «Ցոլք» 1928, «Ջանք» 1930-1931, «Մենք» 1931-1932, «Կյանք և արվեստ» 1931-1940, «Վեմ» 1933-1939 գրական, գեղարվեստական, մշակութային հանդեսները, ՀՅԴ-ի «Դրոշակ» 1925-1933, ՌԱԿ-ի «Ապագա» 1920-1940, 1946-1949, ՍԴՀԿ-ի «Հնչակյան մամուլ» 1929-1932 և «Զանգ» 1933-1934 պաշտոնաթերթերը, Հայաստանի օգնության արտասահմանյան կոմիտեների «ՀՕԿ» 1933-1935 պաշտոնական հանդեսը, «Կավռոշ» 1927-1936 (1908-1926 թվականներին՝ Կ. Պոլիս) երգիծաթերթը, «Մշակույթ» «Յառաջ», օրաթերթ 1925 թվականից, Փարիզ 1935-1937 գրական, երիտասարդ, ամսաթերթը (բոլորն էլ՝ Փարիզ) և այլն։ 1940-ական թվականներից (պատերազմ, և հետպատերազմական շրջանում) լույս են տեսել Ֆրանսահայ ազգային ընդհանուր միության «Ժողովուրդ» 1944-1948, համախմբել է Դիմադրության շարժման հայկական ուժերի պայքարը, աջակցել Հայրենիք-Սփյուռք կապերի ամրապնդմանը) օրաթերթը, «Լուսաղբյուր» 1952-1971 և «Անդաստան» 1952-1969, բոլորն էլ՝ Փարիզ) գրական, գեղարվեստական, գիտական հանդեսները և այլն։
Ֆրանսիայում ամենից երկարատև թերթը եղել է ՀՅԴ-ի, ապա՝ անկախ «Յառաջ» օրաթերթը (1925-2009, 1940-1945 թվականներին ընդհատվել է)։ Լույս են տեսել նաևև «Հայաստան» 1947 թվականից ու «Կամք» (1985 թվականից, երեքն էլ՝ Փարիզ) պարբերաթերթերը, «Աշխարհ» (1960 թվականից, Փարիզ) գրական-հասարակական շաբաթաթերթը, «Ազատ մագազին» (1977 թվականից, Գրենոբլ), «Ֆրանս Արմենի» (1982 թվականից, Լիոն), «Նուվել դ՚Արմենի» (1992 թվականից, Փարիզ) հանդեսները, «Նոտրը վուա», «Տրե դ՚Ունյոն», Ֆրանսահայ բժիշկների միության՝ «ՅՈՒՄԱՖ», «Բարև» պարբերաթերթերը, «Ռևյու դեզ էտյուդ արմենիեն» 1964 թվականից, «Ռևյու դյու մոնդ արմենիեն...» 1994 թվականից, «Ռևյու դ՚իստուար արմենիեն...» 1995 թվականից գիտական հանդեսները, Հայ ավետարան, եկեղեցու «Լյումինյոն» պարբերաթերթը և «Բանբեր» 1925 թվականից ամսաթերթը, Հայ կաթողիկե եկեղեցու «Հայ եկեղեցի» պաշտոնաթերթը։
Ակիմովկա (գյուղ, Օրատովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱկիմովկաԱկիմովկա (ուկրաիներեն՝ Якимівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ակիմովկա գյուղում բնակվում էր 1 329 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4251 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 312,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալ-Ջալաբիայի շրջան

Ալ-Ջալաբիայի շրջան (արաբ․՝ ناحية الجلبية‎‎), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Այն ալ-Արաբի գավառի 4 շրջաններից մեկը։ Վարչական կենտրոնն է Ալ-Ջալաբիա քաղաքը։
Բնակչության մասին հստակ տեղեկություններ չկան
(8352) 1989 GE

(8352) 1989 GE, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի ապրիլի 6-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,268027 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8405 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6955 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1247,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288557 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,89° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8352) 1989 GE աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
249

249 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 249 թվականն է, 
III դարի 49-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կիրովկա (գյուղ, Նովայա Օդեսայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿիրովկաԿիրովկա (ուկրաիներեն՝ Кіровка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1929 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կիրովկա գյուղում բնակվում էր 221 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,603 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ջուլիա Ֆեյ

Ջուլիա Ֆեյ (անգլ.՝ Julia Faye, ծննդյամբ՝ Ջուլիա Ֆեյ Մելոնի, սեպտեմբերի 24, 1892(1892-09-24), Ռիչմոնդ, ԱՄՆ - ապրիլի 6, 1966(1966-04-06), Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։
Կինոէկրանին առաջին խաղը կատարել է 1915 թվականին, իսկ 1917 թվականին («Կինը, որին Աստված մոռացել է») սկսել է նկարահանվել Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլի մոտ, որի հետ կատարած աշխատանքը հաջողություն և հանրաճանաչություն են բերում նրան։ Ընդհանուր առմամբ, նա նկարահանվել է 30 կինոնկարներում՝ 1920-ական թվականների կեսերին դառնալով Հոլիվուդի առաջատար դերասանուհիներից մեկը։ Ամենաշատ հանրաճանաչ դարձան նրա դերերը համր ֆիլմերում՝ «Տասը պատվիրանները» (1923), «Թագավորների թագավորը» (1927), և «Չիկագո» (1927)։ 1929 թվականին նա անցավ հնչյունային կինոյին՝ նկարահանվելով «Դինամիտ» ֆիլմում (1929)։ 1956 թվականին նա խաղացել է Սեսիլ Դեմիլի «Տասը պատվիրանները» ռեմեյքում և կերտել Ահարոնի կնոջ՝ Էլիշևի դերը։

Վերջին անգամ կինոէկրանին է հայտնվել 1958 թվականին՝ «Փլիբուստեր» արկածային ֆիլմում։ Դերասանուհին մահացել է 73 տարեկան հասակում քաղցկեղից՝ Լոս Անջելեսի արվարձանում՝ իր տանը։ Նրա աճյունը հանգչում է Հոլիվուդում՝ «Hollywood Forever» գերեզմանոցում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մուտկա յոկի

Մուտկա յոկի (ռուս.՝ Мутка-йоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Պանա յարվի Օլանգա լիճ։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կովդա գետի ակունքն է մինչև Կումսկի հիդրոհանգույց, այդ թվում Պյաոզերո, Տոպոզերո լճեր, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020000412102000000659
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000065
Ավազանի կոդը - 02.02.00.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պիզեների (այլ կիրառումներ)

Պիզեների, կարող է վերաբերել՝

Պիզեների - գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում։
Պիզեների - գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում։
Չարլզ Սկոտ Շերինգթոն

Չարլզ Սկոտ Շերինգթոն (անգլ.՝ Charles Scott Sherrington, նոյեմբերի 27, 1857(1857-11-27)[…], Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մարտի 4, 1952(1952-03-04)[…], Իստբորն, Իսթբորն, Արևելյան Սասեքս, Արևելյան Սասիքս, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ֆիզիոլոգ, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1893)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանը 1885 թվականին։ Եղել է Լիվերպուլի (1895-ից 1913 թվականներին) և Օքսֆորդի (1913-ից 1935 թվականներին) համալսարանների պրոֆեսոր։ Աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են կենտրոնական նյարդային համակարգի ֆիզիոլոգիային։ Ուսումնասիրել է ողնուղեղի ռեֆլեքսային գործունեության օրենքները, նշել սինապսների դերը նյարդային բջիջների փոխհարաբերության պրոցեսում, մանրամասն նկարագրել փոխհակադարձ (ռեցիպրոկ) նյարդավորումը։ Զարգացրել է մկանային ռեցեպցիայի (ընկալչության) մասին տեսությունը, նկարագրել գլխուղեղի կեղևի փոխհարաբերությունը ողնուղեղի շարժիչ կենտրոնների հետ, որոնք կարգավորում են կմախքային մկանները։ Շերինգթոնի գիտական աշխատանքները մեծ դեր են խաղացել փորձառական և կլինիկական նյարդաբանության զարգացման համար։ Արժանացել է Նոբելյան մրցանակի 1932 թվականին Է. Էդրիանի հետ համատեղ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալբերտ Սալազար

Ալբերտ Սալազար Սանչես Բուենո (անգլ.՝ Albert Salazar Sánchez-Bueno, դեկտեմբերի 5, 1995(1995-12-05), Վալրոմանես, Վալլես Օրիենտալ), կինոյի, հեռուստատեսության և թատրոնի իսպանացի դերասան, որն առավել հայտնի է «Ռիեռա» հեռուստասերիալում կատարած Մարսալի և «Սև Ծովալճակ։ Բարձունքները» հեռուստասերիալում կատարած Փոլ Ուրիբեի դերերով։


== Կյանք և կարիերա ==
Սովորել է Բարսելոնայի Էոլիա դրամատիկական արվեստի դպրոցում և Լաուրա Ջոյի դերասանական դպրոցում։ Դերասանական կարիերան սկսել է նկարահանվելով մի քանի կարժամետրաժ ֆիլմերում, իսկ առավել մեծ հայտնություն ստացել է «Ռիերա» հեռուստասերիալում կատարած Մարսալի դերով։
2018 թվականին նա սկսել է կատարել Կառլոսի դերը Դանիել Մեյերի «A.K.A.» ներկայացման մեջ, ինչի շնորհիվ 22-րդ Max Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է լավագույն տղամարդու դեր անվանակարգի։ 2020 թվականին նկարահանվել է «Թռչունները գիշերը չեն թռչում» գեղարվեստական ֆիլմում և «Դրամա» հեռուստասերիալում, որտեղ կատարել է երաժիշտի դեր։
2021 թվականին միացել է «Սև ծովալճակ» հեռուստասերիալի վերաթողարկման՝ «Սև ծովալճակ։ Բարձունքներ» հեռուստասերիալի դերասանական կազմին, որտեղ կատարել է Փոլի դերը։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Կինո ===


=== Հեռուստատեսություն ===


=== Տեսահոլովակներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Մատինի

Մատինի (ֆր.՝  Matigny), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 519 մարդ, բնակչության խտությունը` 74.25 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.99 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 115 կմ հյուսիս-արևելք, Ամյեն քաղաքից 55 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 335 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 246-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 89։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,4 %։ 246 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 225 անձ (134 տղամարդ և 91 կին)։ Գործազուրկ են եղել 21 անձ (7 տղամարդ և 14 կին)։ 89 անաշխատունակներից 24-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 22-ը` թոշակառուներ, իսկ 43-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծ Նիգվա

Մեծ Նիգվա (ռուս.՝ Большая Нигва), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սերյոնա գետի ձախ ափում՝ 78 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է, ավազանի տարածքը 232 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ուգրա գետն է։ Գետի ենթաավազանը Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010100512110000020278
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110002027
Ավազանի կոդը - 09.01.01.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ձյունը (վեպ)

«Ձյունը» (թուրքերեն՝ Kar), թուրք գրող Օրհան Փամուքի գրչին պատկանող վեպ։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 2002 թվականին թուրքերենով, որից հետո 2006 թվականին վեպը թարգմանվել է նաև ռուսերեն։


== Նկարագրություն ==
Ըստ հեղինակի՝ ամբողջ գիրքը հանդիսանում է ողբերգության ու ֆարսի, հեգնանքի ու դրամայի, արցունքի ու ծիծաղի միախառնություն։ Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում 1990-ական թվականներին։ Սկզբում պատմությունը պատմվում է երրորդ դեմքով, Կաի՝ գլխավոր հերոսի տեսանկյունից։ Միևնույն ժամանակ ամեն ինչ իմացող պատմողը (ինչպես հեղինակը նա ևս կրում է Օրհան անունը և հանդիսանում է գրող) երբեմն հիշեցնում է իր մասին՝ ներկայանալով որպես մեկ ուրիշ Կա, պատմությունը ներկայացնելով Կաի օրագրից և գրություններից։ Այս պատմողը կարդացողին նաև ներկայացնում է տեղեկություն, որի մասին Կան դեռևս տեղյակ չէ կամ գուշակում է պատմության հետագա իրադարձությունները։ Գործողությունների կատարման վայրը ընտրվել է Կարս քաղաքը (ի տարբերություն Փամուկի մյուս վեպերի, որոնցում իրադարձությունները կատարվում են Ստամբուլում): Այս քաղաքը նման չէ մնացած թուրքական քաղաքներին, այն Ռուսական կայսրության մաս կազմած շրջանից Թուրքիայում եզակի ճարտարապետություն է պահպանել։
Կարս քաղաքի անվանումը և վեպում գլխավոր հերոսի մականունը (ձևավորվել է անվան և ազգանվան սկզբնատառերով Քերիմ Ալաքուշողլու) թուրքերեն լեզվում իրար համահունչ են։


== Բովանդակություն ==
Կա՝ պոետ, ով Թուրքիա է վերադարձել 12 տարվա Գերմանիա արտաքսումից հետո։ Նա գնում է Կարս մի քանի պատճառներով՝ ստամբուլաբնակ իր ծանոթի խնդրանքով որպես լրագրող մեկնել էր հետաքննելու երտասարդ աղջիկների ինքնասպանությունների շարքը,  նա հույս ուներ հանդիպել իր ծանոթ աղջիկներից մեկին։ Խիտ ձյունը մոտավորապես երեք օրվա ընթացքում Կարսը կտրում է արտաքին աշխարհից և այս ընթացքում Քան ստիպված է լինում շփվել նախկին կոմունիստների, սովետական իշխանությունների կողմնակիցների, ֆաշիստ ազգայնականների, մահացած իսլամիստ գործիչների, երտասարդ քրդեր, զինվորականներ, Ազգային հետախուզական կազմակերպության անդամների, ոստիկանների և դերասանների հետ։ Հակառակ քաղաքի մեկուսացման՝ այս ընթացքում Կարսում տեղի է ունենում ռազմական հեղաշրջում։
Գրքի հիմնական թեման սենսուալիզմի և կրոնի փոխգործակցությունն է, բայց վեպում կան նաև հղումներ Թուրքիայի պատմությունից։ Ըստ հեղինակի գլխավոր հերոսը հայտնվել է եվրոպական իդեալների և թուրքական իրականության մեջ։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
2005՝ Մեդիչիի մրցանակ լավագույն արտասահմանյան ստեղծագործության համար
2006՝ Միջերկրածովյան մրցանակ լավագույն արտասահմանյան ստեղծագործության համար


== Տես նաև ==
Իսլամը Թուրքիայում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальная информация о русском издании Archived 2016-08-26 at the Wayback Machine.
Страница о романе на официальном сайте Памука
Карта событий романа Archived 2012-02-13 at the Wayback Machine.
Խոթափյալ

Խոթափյալը Հայկական տոմարի համաձայն, գիշերվա 12 ժամերից յոթերորդի անունն է։
Սա խոր գիշերվա պահերից մեկն է։


== Աղբյուր ==
Ապուկա (գետ)

Ապուկա (ռուս.՝ Апука), գետ Կամչատկա թերակղզի՝ Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 296 կմ է, ավազանի տարածքը 13 600 կմ2։ Հոսում է Օլյուտորսկի շրջանում և Կամչատսկի երկրամասում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19060000212120000002624
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -
Ավազանի կոդը -
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 20
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սուրամ

Սուրամ (վրաց.՝ სურამი), քաղաքատիպ ավան Վրաստանի Խաշուրի շրջանում։ Գտնվում է Սուրամի լեռնաշղթայի հարավային լանջին։ Երկաթուղագծով միացած է Խաշուրի կայարանին։ Կան ապակե տարաների, գինու և պահածոների գործարաններ։ Արդյունահանվում է քվարց։ Ունի թանգարան, 3 առողջարան։ Այստեղ կանգուն է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ հայկական եկեղեցին (XIX դար)։ Այն ունի գմբեթավոր բազիլիկի հորինվածք։ Պատերի ստորին մասը շարված է սրբատաշ քարից, իսկ վերին մասը և գմբեթը՝ աղյուսից։ Գմբեթի 12-նիստանի սլացիկ թմբուկի յուրաքանչյուր նիստում կա կամարակապ լուսամուտ։ Արտաքին ճակատների հարդարանքի հիմնական տարրը աղյուսի ձևավոր շարվածքն է։ Եկեղեցու արևմուտքում եռահարկ զանգակատունն է, որի առաջին հարկը զանգվածեղ պատերով աշտարակ է, իսկ երկրորդ հարկը ունի կամարակապ մեծ բացվածքներ և ավարտվում է ութսյուն ռոտոնդայով։ Եկեղեցու ինտերիերը ծածկված է որմնանկարներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Դոլժոկ (գյուղ, Պոգրեբիշչեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴոլժոկԴոլժոկ (ուկրաիներեն՝ Довжок), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դոլժոկ գյուղում բնակվում էր 388 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,256 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1515,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անդրեյ Սախարովի տուն-թանգարան (Նիժնի Նովգորոդ)

Անդրեյ Սախարովի տուն-թանգարան (ռուս.՝ Музе́й А. Д. Са́харова ), գտնվում է Նիժնի Նովգորոդի Գագարինի պողոտա 214 հասցեում (Շերբինկի միկրոշրջան)։ Թանգարանը բացվել է 1991 թվականին այն բնակարանի առաջին հարկում, որտեղ անցել են Անդրեյ Սախարովի քաղաքական աքսորի յոթ տարիները (1980-1987 թթ.):


== Էքսկուրսիա թանգարանի սրահներում ==
Թանգարանը բաղկացած է երկու մասից`

Հուշային ցուցադրություն՝ վերստեղծվել է Անդրեյ Դմիտրիևիչ Սախարովի բնակարանի ինտերիերն ու կահավորանքը, որտեղ ԿԳԲ-ի հսկողության տակ նա անցկացրել է ազատազրկման յոթ տարիները։
Ցուցասրահ՝ այստեղ ներկայացված են գիտնականի Սարովի դաշնային միջուկային կենտրոնում աշխատած ժամանակաշրջանի կյանքի և գործունեության մասին նյութեր, ցուցադրվում է «Անդրեյ Սախարով. գաղտնի տարիներ» ֆիլմը։ Ամեն տարի դեկտեմբերի 14-ին, Սախարովի հիշատակի օրը, ցուցադրվում է նրա մահվան դիմակը։


== Թանգարանի կրթական- մշակութային գործունեություն ==
Աշակերտների համար թանգարանի աշխատակիցները մշակել են մի շարք թեմատիկ զրույցներ, դասախոսություններ, որոնք նվիրված են Անդրեյ Սախարովի ստեղծագործական ուղուն։

«Անդրեյ Սախարով՝ խորհրդային ջերմամիջուկային զենքի հայր»
«Գորկովսկայա աքսոր»
«Մարդու մեջ պահպանել մարդկությունը»՝ ըստ Սախարովի «Խաղաղություն մարդու միջոցով» աշխատանքի, «Սախարովի հուշագիր- Երկրի վրա կյանքի պահպանման հուշաթերթ»։Թանգարանում կազմակերպվում են «Սախարովյան ընթերցումներ» գիտական-գործնական կոնֆերանսը, Սախարովի հիշատակի օրերին՝ «Ես և իմ իրավունքը» մրցույթը։


== Գրականություն ==
Вестник свободомыслия. - Н. Новгород, 2006.
Нижний Новгород: 785 вопросов и ответов. - Н. Новгород: Кварц, 2007.


== Արտաքին հղումներ ==
Страница Музея-квартиры на сайте «Музеи России»
Здание Музея-квартиры на карте Нижнего Новгорода
Չեխական ռեֆորմացիա

Չեխական ռեֆորմացիա, հայտնի է նաև որպես Բոհեմական ռեֆորմացիա կամ Հուսյան ռեֆորմացիա, կրոնականահասարակական և քաղաքական շարժում ուշմիջնադարյան Չեխիայում՝ Բոհեմիայի թագավորությունում (ինչպես նաև ողջ արևմտյան և կենտրոնական Եվրոպայում), որը նպատակաուղղված էր Աստվածաշնչի օրինակով քրիստոնեական ուսմունքի ռեֆորմացմանը։ Այն տևել է շուրջ 200 տարի՝ զգալի ազդեցություն թողնելով Կենտրոնական Եվրոպայի պատմական զարգացման վրա։ Ռեֆորմացիան համարվում է նոր շրջանի Չեխիայի պատմության կարևորագույն աշխարհաքաղաքաան իրադարձություններից մեկը, որը համարվում է միջնադարի մայրամուտի իրադարձություններից մեկը։ Բոհեմական ռեֆորմացիայի արդյունքում չեխական եկեղեցին դառնում է առաջին ազգային եկեղեցին, որը բողոքական կեցվածքով առանձնանում է Հռոմի պապի վերահսկողության ոլորտում գտվող Կաթոլիկ եկեղեցուց։ Չեխերը ռեֆորմացնում են մինչև այդ ընդունված կաթոլիկ քրիստոնեական օրենքները՝ ստեղծելով սեփական բողոքական եկեղեցին։ Հետաքրքրական է այն հանգամանքը, որ պրոտեստանտիզմը Բոհեմիայում տեղ է գտել նույնիսկ Մարտին Լյութերի «95 թեզիսների» հրապարապումից առաջ։ Չեխական ռեֆորմացիայի ուսմունքում մեծ տեղ էր հատկացվում պապականությունից անկախ աշխարհիկ իշխանությանը։ Չեխ ռեֆորմիստների հայացքներում կարևոր տեղ էին զբաղեցնում աշխարհիկ և հոգևոր իշխանության՝ միմյանց գործերին չխառնվելու անհրաժեշտությունը։
Բողոքականները ձևական էին համարում քրիստոնեական արարողությունների լատիներեն անցկացմանը և կարևորում հանրամատչելի լեզվով՝ չեխերենով, դրա անցկացմանը։ Դա հնարավորություն կընձեռեր անուղղակի փոխհարաբերություն ստեղծել մարդու և Աստծո միջև։ Չեխական ռոֆորմացիան որպես այդպիսին ձևավորվել է եկեղեցական ռեֆորմատոր (բարենորոգիչ), պապականության հակառակորդ, կաթոլիկ եկեղեցու կատարած շահագործությունների դեմ պայքարի ազատամարտիկ Յան Հուսի ջանքերով։ Վերջինս առաջիններից էր Եվրոպայում, որ համարձակվում է ընդդիմանալ եկեղեցական չարաշահումներին՝ հասարակության շրջանում ձևավորելով բողոքական ալիքներ։ 1415 թվականին Հուսը հերետիկոսության մեղադրանքով (քրիստոնեական պաշտոնական եկեղեցիների դավանաբանությունից ու դոգմաներից շեղված) ենթարկվում է ողջակիզման (ինկվիզիցիայի), սակայն նրա սկսած շարժումը սկսում է կրել ավելի մեծ ծավալներ։ Ինկվիզիցիայի առաջ Հուսի վերջին խոսքերը եղել են հետևյալը․ «100 տարի անց Աստված մի մարդու կբարձրացնի, որի բարենորոգման կոչերը հնարավոր չի լինի անտեսել»։
Թեպետ չեխական ռեֆորմացիայի ինքնատիպությանն ու յուրօրինակությունը՝ այն այնուամենայնիվ հաղորդակից էր հարևան երկրների պրոտեստանտական շարժումներին։ Մասնավորապես՝ բոհեմիական ռեֆորմացիայի տեսակարար հիմքը Վիտենբերգի համալսարանի փիլիսոփայության պրոֆեսոր Մարտին Լյութերի «95 թեզիսներն» էինք։ Հուսիզմը գաղափարական առնչություններ ուներ նաև շվեյցարական կալվինիզմի հետ։


== Տես նաև ==
Քրիստոնեության ընդունումը Բոհեմիայում
Ռեֆորմացիա
Յան Հուս


== Ծանոթագրություններ ==
Պիլոյնզինյուս

Պիլոյնզինյուս (պորտ.՝ Pilõezinhos), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի գյուղատնտեսական մարզում։ Մտնում է Գուարաբիրայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5459 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 43,900 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 124,4 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 13.670.566,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.510,20 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,531 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Կ1 (հեռուստաալիք)

Կ1 (ուկրաիներեն՝ К1), Ուկրաինական հեռուստաալիք։ Հեռուստաալիքը հիմնվել է 2005 թվականի հունիսի 20-ին։ Հեռարձակում է սեփական արտադրության հաղորդումներ, վերլուծական ծրագրեր, գեղարվեստական և վավերագրական ֆիլմեր։ Հիմնական լսարանը կազմում են երիտասարդները։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ուկր.) (ռուս.)


== Ծանոթագրություններ ==
Չեմուժովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Չեմուժովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Чемужівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չեմուժովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 4346 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 58.36 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 74.47 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ալխիմովո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)

Ալխիմովո (ռուս.՝ Алхимово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մաքս Կուշչինսկի

Մաքս «Մաքսիմ» Կուշչինսկի (լեհ.՝ Max Hans Kuczynski, փետրվարի 2, 1890(1890-02-02), Բեռլին, Գերմանական կայսրություն - նոյեմբերի 26, 1967(1967-11-26), Լիմա, Պերու), լեհ, գերմանացի և պերուացի բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Մաքս Կուշչինսկին ծնվել է Պոզնանի մոտակայքում, (այն ժամանակ` Գերմանական կայսրության Պոզնան նահանգ)։ Ծնողները՝ Էմմա և Լուիս Կուշչինսկիները, հրեա էին։ Նրա ծնվելուց կարճ ժամանակ անց ընտանիքը տեղափոխվել է Բեռլին։ Նա Ռոսթոքի համալսարանում սովորել է բժշկություն և բնագիտություն։ 1913 թվականին ստացել է փիլիսոփայության, իսկ 1919 թվականին` բժշկի դիպլոմ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է գերմանական բանակում և մասնակցել Բալկանյան արշավանքին։ 1924 թվականին նա ստացել է պրոֆեսորի աստիճան։ Նացիստների` իշխանության գալուց հետո նա փախել է Պերու։ 1924-1926 թվականներին մարդաբանության հետազոտություններ է անցկացրել Կենտրոնական Ասիայում, իսկ ավելի ուշ՝ 1938-1948 թվականներին, Անդերում։
Կուշչինսկին մահացել է Լիմայում։
Նրա որդին՝ Պեդրո Պաբլո Կուշչինսկին, որը ծնվել է 1938 թվականին Լիմայում, 2005-ից 2006 թվականներին եղել է վարչապետ։ Մեկ տասնամյակ անց, 2016 թվականի հունիսին, հաղթելով ընտրությունների երկրորդ փուլը, նա դարձել է նախագահ։ Նրա ամերիկացի թոռնուհին՝ Ալեքս Կուշչինսկին, գրող և լրագրող է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1982)

Ժողովածու (1982), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1982 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1699-1702 թվականներին Ստեփաննոս Թոխաթեցի գրիչի կողմից, Էտիրնեում։ Ստացողը եղել է Հանես Բրուտեցի, Հովհաննես։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14.7×10.2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 243 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝սպիտակ կտավ։Մանրանկարչություն՝ կիսախորան, լուսանցազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 154ա, 190բ, հետագայի՝ 2բ (1716 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Համառօտ Հաւաքումն վրդ-աց Յաղագս դաւանութեան ընդդէմ հրձուածողաց։
Վարդանայ Խոստովանութիւն մեղաց։
Մոլորումն յունաց ծռազատկին։
Ցանկ Յայսմաւուրց։
Պատմութիւն որդւոյն թագաւորին Հոռոմոց։
Պատմութիւն որդւոյ թագաւորին Հոռոմոց Ներսեհի։
Վարք Ոնոփրիոսի անապատականի։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլումբիա շրջան (Ֆլորիդա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոլումբիա շրջան (այլ կիրառումներ)Կոլումբիա շրջան (անգլ.՝ Columbia County), ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.064 կմ² է, բնակչությունը՝ 67.531 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լեյք Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1832 թ.։
Վերխնիե Մոխովիչի

Վերխնիե Մոխովիչի (ռուս.՝ Верхние Моховичи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 355 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մեծերեց

Մեծերեց, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն մեծ և երեց բառերից։ Գործածվել է 13-14-րդ դարերում։


== Գործածություններ ==
Մեծերեց քահանա, հորեղբայր Գրիգոր քահանայի, ով 1293 թվականին Սկևռա վանքում Ստեփանոս գրչին գրել տվեց մի Ավետարան։
Մեծերեց, որդի Գրիգոր քահանայի և եղբայր Ներսես վանահոր, ով Երուսաղեմում 1363 թվականին գրել տվեց Աստվածաշունչը։


== Ծանոթագրություններ ==
Iron Maiden

Iron Maiden (ՄՖա։ [ˈaɪən ˈmeɪdən]; հայերեն՝ «Երկաթե կույս») - բրիտանական ռոք-խումբ, որը 1980-ական թվականներին համարվել է «Բրիտանական հևի մետալի նոր ալիքի» ամենաճանաչված ներկայացուցիչներից մեկը, և զգալի ազդեցություն է թողել մետալի զարգացման գործում։
Խմբի հիմնադիր, գրեթե բոլոր երգերի հեղինակ և անփոխարիների ղեկավարն է բաս-կիթառահար Սթիվ Հարիսը։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===
Iron Maiden (1980)
Killers (1981)
The Number of the Beast (1982)
Piece of Mind (1983)
Powerslave (1984)
Somewhere in Time (1986)
Seventh Son of a Seventh Son (1988)
No Prayer for the Dying (1990)
Fear of the Dark (1992)
The X Factor (1995)
Virtual XI (1998)
Brave New World (2000)
Dance of Death (2003)
A Matter of Life and Death (2006)
The Final Frontier (2010)
The Book of Souls (2015)
Senjutsu (2021)


== Մրցանակներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Խումբը MySpace ցանցում
Խմբի վիդեոալիքը YouTube ցանցում


== Ծանուցումներ ==
Անթերիդիում

Անթերիդիում (հուն․՝ άνθηρός - ծաղկող և ιδιον - փոքրացուցիչ վերջածանց), սպորավոր բույսերի՝ ջրիմուռների, սնկերի, մամուռների և պտերների արական սեռական օրգան։ Ունի երկարացած, տափակ պարկիկի ձև։ Անթերիդիումի ներսում սպերմագոնիում. հյուսվածքից առաջանում են սպերմատոզոիդները (անթերոզոիդներ)։


== Գրականություն ==
Лотова Л. И. Ботаника: Морфология и анатомия высших растений: Учебник. — М.: КомКнига, 2007. — 512 с.
Коровкин О. А. Анатомия и морфология высших растений: словарь терминов. — М.: Дрофа, 2007. — С. 16. — 268, [4] с. — (Биологические науки: Словари терминов). — 3000 экз. — ISBN 978-5-358-01214-1 — УДК 581.4(038)
Սարլակ

Սարլակ (ռուս.՝ Сарлак, բաշկիրերեն՝ Сарлаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 385 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պետրոպոլիս

Պետրոպոլիս (պորտուգալերեն՝ Petrópolis, հայտնի է նաև Կայսերական քաղաք անվանումով), քաղաք և համայնք Բրազիլիայի հարավարևելյան տարածաշրջանում՝  Ռիո դե Ժանեյրոյի նահանգում։ Ընկած է երկրի և նահանգի մայրաքաղաքից  մոտավորապես 70 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևելք։ Լեռնային Ֆլումինենսե միկրոտարածաշրջանի խոշորագույն բնակավայրն է. 2010 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով համայնքի բնակչության թվաքանակը եղել է 305.917: Միկրոտարածաշրջանում ունի մարդկայն զարգացման ամենաբարձր ինդեքսը և համախառն ներքին արդյունքի ամենաբարձր ցուցանիշը։ Համարվում է ամենաապահով քաղաքը նահանգում և Բրազիլիայի խոշոր ու միջին մեծության քաղաքների շարքում հանցագործության ամենացածր ցուցանիշն ունեցողներից մեկն է։


== Պատմություն ==
Քաղաքը՝ որպես բրազիլական կայսրերի ամառային կեցավայր, 1843 թվականի մարտի 16-ին հիմնադրել է Բրազիլիայի վերջին կայսր Պեդրու Երկրորդը, ում պատվին էլ այն անվանակոչվել է Պետրոպոլիս։ Կայսեր աճյունն ամփոփված է Պետրոպոլիսի տաճարում, իսկ թագը պահվում է քաղաքային թանգարանում։
XIX դարի վերջերին Պետրոպոլիսը եղել է բրազիլական հասարակության ընտրախավի ամենասիրած առողջավայրը, 1894-1902 թվականներին՝ Բրազիլական առաջին հանրապետության օրոք՝ նաև Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի վարչական կենտրոնը։ Ներկայումս նախագծեր են մշակվում Պետրոպոլիսը ներառելու Մեծ Ռիո դե Ժանեյրոյի մետրոպոլիսային շրջանի մեջ, որի հետ քաղաքական ու տնտեսական սերտ կապեր ունի։
Քաղաքում գործում են բավականին բարձր վարկանիշ ունեցող բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ՝ երկու հանրային համալսարան՝ Ռիո դե Ժանեյրոյի նահանգային համալսարանը (UERJ), Ֆլումինենսեի դաշնային համալսարանը (UFF), նաև՝ տեխնոլոգիական կրթության դաշնային կենտրոնի մասնաճյուղը (CEFET-RJ):
Քաղաքում հանրային ուղևորափոխադրումները կազմակերպում են մի քանի ընկերություններ, որոնցից առաջատարը և խոշորագույնը Petrolta-ն է։
Համայնքային սահմանագծի ներսում է ընկած մերձատլանտյան անտառների կենդանական ու բուսական հարուստ աշխարհների պահպանությունը կազմակերպելու նպատակով 1989 թվականին հիմնադրված Տինգուա կենսաբանական արգելոցի շուրջ 26.260 հեկտարը։
Պետրոպոլիսում է իր կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել ավստրիացի նշանավոր գրող Ստեֆան Ցվայգը, ով հենց այստեղ էլ 1942 թվականին ինքնասպանություն է գործել։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է   3.126.961 հազար ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 10.219,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,804 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


=== Կլիմա ===
Ըստ Köppen climate classification-ի դասակարգման՝ Պետրոպոլիսն ունի մերձարևադարձային, լեռնային, խոնավ կլիմա (Cwa). տեղումների միջին տարեկան քանակությունըհասնում է մոտավորապես 2.400 միլիմետրի։


== Քույր քաղաքներ ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Petrópolis City Hall
Ալբերտսլուն (կոմունա)

Ալբերտսլուն (դան․՝ Albertslund Kommune), դանիական կոմունա Հովեդստադեն մարզի կազմում։ Մակերեսը 23,04 կմ² է, ինչը կազմում է Դանիայի ընդհանուր մակերեսի 0,05 %-ը առանց Գրենլանդիայի և Ֆարերյան կղզիների։ 2008 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ բնակչության թիվը 27602 է (տղամարդիկ՝ 13810, կանայք՝ 13792, օտարերկրյա քաղաքացիներ՝ 3453)։


== Երկաթուղային կայարաններ ==
Ալբերտսլուն (Albertslund)


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Պլեշակով (Գուսևսկի գյուղական համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պլեշակով (այլ կիրառումներ)Պլեշակով (ռուս.՝ Плешаков), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում։ Մտնում է Գուսևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Սալավաթ Յուլաև

Սալավաթ Յուլաև (հունիս 1754, Տեկեևո, Shaitan Kudej Volost, Ufa Uyezd, Ufa Viceroyalty, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 26 (հոկտեմբերի 8), 1800, Պալդիսկի, Paldiski City, Հարյումաա, Էստոնիա ), բաշկիրական ազգային հերոս, Ե․ Ի․ Պուգաչովի զինակիցը 1773-1775 թվականների գյուղացիական պատերազմի ժամանակ, բանաստեղծ։


== Կենսագրություն ==
1773 թվականի հոկտեմբերին զորակոչվել է Պուգաչովի դեմ կռվելու, բայց 2 հազարանոց ջոկատի հետ անցել է Օրենբուրգը պաշարած ապստամբների կողմը։ 1773 թվականի նոյեմբերի վերջին Պուգաչովը Սալավաթ Յուլաևին ուղարկել է Բաշկիրիա, որտեղ նա հավաքել է 10 հազարանոց ջոկատ և հաջողությամբ կռվել Կրասնոուֆիմսկի և Կունգուրի շրջանում։ 1774 թվականի մայիսի վերջին և հունիսին գործել է Պուգաչովի հետ։ Շարունակել է պայքարը ապստամբության պարտությունից և Պուգաչովի ձերբակալվելուց հետո էլ։ 1774 թվականի նոյեմբերի 24-ին Մեդյաշ գյուղի մոտ գերի է ընկել և դատապարտվել ցմահ տաժանակրության բալթիական Դոգերվիկ ամրոցում որտեղ և մահացել է։ Սալավաթ Յուլաևի պոեզիան մինչ հեղափոխական բաշկիրական գրականության լավագույն դրսևորումներից է։


== Նշանավոր գործերը ==
Նրա բանաստեղծությունները ժողովրդին պայքարի են կոչել շահագործողների դեմ («Ճակատամարտ», «Նետ», «Զինվոր պատանուն»), գովերգել հայրենի երկիրը («Հարազատ երկիր», «Իմ Ուրալ», «Սոխակ»), սերը և այլն։ Սալավաթ Յուլաևի պատվին Բաշկիրիայում կա Սալավաթ անունով քաղաք, սահմանվել են Սալավաթ Յուլաևի անվան Բաշկիրական ԻՍԱՀ պետական մրցանակներ գրականության և արվեստի լավագույն գործերի համար։ Սալավաթ Յուլաևի կերպարը իրենց ստեղծագործություններում պատկերել են Ալեքսանդր Պուշկինը, Պ․ Պ․ Բաժովը և ուրիշները, կերտվել է արվեստի (օպերա, կինոֆիլմ, կերպարվեստ, քանդակ) գործերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հիմա (ալբոմ)

Հիմա-ն Սիրուշոի 3-րդ ստուդիական ալբոմն է։


== Երգացանկ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Buy the Album
Offical(չաշխատող հղում)
Սանտա Անա (այլ կիրառումներ)

Սանտա Անա, կարող է վերաբերել՝

Սանտա Անա - քաղաք ԱՄՆ-ի հարավարևմտյան մասում, Կալիֆորնիա նահանգում
Սանտա Անա - քաղաք Սալվադորի արևմտյան հատվածում, համանուն դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը
Ֆալակրոն (բերդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆալակրոն (այլ կիրառումներ)Ֆալակրոն (հին հունարեն՝ Φαλακρό), բերդ Փոքր Հայքում։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Ֆալակրոն հունարեն նշանակում է ճաղատ։


== Հիշատակություն ==
Բերդը հիշատակում է Բյուզանդիայի կայսր Կոստանդին Ծիրանածինը Պավլիկյանների և բյուզանդական զորքերի կռիվների կապակցությամբ։


== Տեղադրություն ==
Սուրեն Երեմյանը Ֆալակրոն բերդը տեղադրում է Արգեոս լեռան հարավային կողմում, Ծամնդավ գետի աջ ափին, ներկայիս Ֆրակտին (անվանափոխված՝ Գյումյուշորեն (Դեվելիի շրջան)) գյուղից հյուսիս-արևմուտք։


== Ծանոթագրություններ ==
Մայիս Սարգսյան

Մայիս (Արամայիս) Բաբկենի Սարգսյան (ծնվ. է մայիսի 17, 1947 թ., Կիրովական (ներկայումս՝ Վանաձոր)), հայ դերասան։ Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (2009)։


== Կենսագրություն ==
Սարգսյանը հաճախել է թիվ 10, այնուհետև՝ Դիլիջանի միջնակարգ, ապա՝ Վանաձորի թիվ 8 միջնակարգ դպրոց։
1966 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի ժուռնալիստիկա բաժինը, սակայն երկու ամիս անց հեռացվել է՝ վատ վարքի պատճառով։ 1969-1971 թթ.-ին սովորել է Մոսկվայի օտար լեզուների ինստիտուտի հեռակա բաժնում։
Մայիս Սարգսյանի խաղացած առաջին դերը եղել է 4-րդ դասարանում, երբ բեմադրվում էր Թումանյանի «Անուշ» ստեղծագործությունը։ Խաղացել է Մոսիի դերը։
Վանաձորում 1963 թ-ին հիմնադրված պատանի հանդիսատեսի թատրոնում Մայիս Սարգսյանը խաղացել է բազում դերեր, այդ թվում նաև «Գիքորը»։
Մոսկվայի օտար լեզուների ինստիտուտում ուսանելիս միաժամանակ աշխատել է նաև լամպերի գործարանում։
1971 թվականին ընդունվել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ, որտեղ նույն կուրսում սովորել է Արմեն Էլբակյանի, Թամար Հովհաննիսյանի, Հասմիկ Տեր-Կարապետյանի, Գրետա Մեջլումյանի, Գայանե Մկրտչյանի, Սիլվա Յուզբաշյանի և այլ նշանավոր արտիստների հետ։ Սովորելուն զուգընթաց, աշխատել է Հայէլեկտրոգործարանում։ Հետագայում, Գրետա Մեջլումյանի և Վրույր Հարությունյանի հետ, ստեղծել է «Բոհեմ» կամերային թատրոնը, որտեղ նաև խաղում է։ Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան թատրոնի դերասան է։ Զուգահեռ աշխատում է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում, դոցենտ է։


== Ֆիլմեր ==
«Գնչու Ազա»
«Անապատ»
«Որտե՞ղ էիր, մարդ Աստծո»
«Ծովահենների իշխանություն»
«Անավարտ ղարաբաղյան օրագիր»
«Հերոստրատ»
«Շեմ»


== Ծանոթագրություններ ==
Ջո Պեշի

Ջո Պեշի (լրիվ անունը՝ Ջոզեֆ Ֆրանչեսկո ԴեԼորես Էլիոտ Պեշի (անգլ.՝ Joseph Francesco DeLores Eliot Pesci, փետրվարի 9, 1943(1943-02-09), Նյուարկ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան և երգիչ։


== Կենսագրություն ==
Ջո Պեշին ծնվել է 1943 թվականին, ԱՄՆ-ի Նյու Ջերսի նահանգի Նյուարկ քաղաքում՝ վարորդ Անջելոյի և վարսավիր Մերիի ընտանիքում։
Առաջին դերը կինոյում խաղացել է 1975 թվականին ցածր բյուջե ունեցող «Հոգիների հավաքողը» քրեական ֆիլմում։
Մարտին Սկորսեզեի «Կատաղած ցուլ» (1980) ֆիլմում կերտած բռնցքամարտիկի եղբայր Ջոու ԼաՄոտտի հերոսի դերի համար ստացել է BAFTA մրցանակ «Լավագույն նորեկ» անվանակարգում, նաև առաջադրվել Օսկարի։ Այդ ֆիլմից հետո Ռոբերտ Դե Նիրոյի հետ միասին դառնում է Սկորսեզեի սիրված դերասաններից մեկը։
Իսկ ահա 1990 թվականին կրկին հանդես գալով Մարտին Սկորեսեզի մեկ այլ հայտնի «Փառավոր տղաներ» ֆիլմում խաղացած գանգստեր Թոմի ԴեՎիտոյի դերի համար ստանում է Օսկար, որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասան։
Մնացած հայտնի ֆիլմերն են «Մենակ տանը», «Մենակ տանը 2», «Իմ զարմիկ Վիննին», «Ջոն Քեննեդի. Կրակոց Դալլասում», «Մահացու զենք 2», «Մահացու զենք 3», «Մահացու զենք 4», «Բրոնքսյան պատմություն», «Կազինո» և այլն։


=== Անձնական կյանք ===
1988-1992 թվականներին Ջո Պեշին ամուսնացած է եղել Կլաուդիա Մարտե Հարոյի, և ունեցել է մեկ աղջիկ՝ Տիֆանի։ 2007-2008 թվականներին հանդիպել է 37-ամյա մոդել Էնջի Էվերհարտի հետ։


== Ֆիլմագրություն ==
Ընդհանուր թվով խաղացել է 38 ֆիլմում։ 
Առավել նշանավորներն են.


== Մրցանակներ ==
Ընդհանուր թվով ստացել է 12 տարբեր կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 7-ի։

1980 - ԱՄՆ-ի կինոքննադատների ազգային խորհուրդ - Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան, «Կատաղած ցուլ»
1981 - ԱՄՆ-ի կինոքննադատների ազգային ժողով - Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան, «Կատաղած ցուլ»
1982 - BAFTA, գլխավոր դերի լավագույն դեբյուտ
1990 - ԱՄՆ-ի կինոքննադատների ազգային խորհուրդ - Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան, «Փառավոր տղաներ»
1991 - Օսկար - Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան, «Փառավոր տղաներ»
1993 - Ամերիկյան կատակերգական մրցանակ - Լավագույն կատակերգական տղամարդու գլխավոր դեր «Իմ զարմին Վիննին» և այլն


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոբի Քոլթրեյն

Ռոբի Քոլթրեյն (անգլ.՝ Robbie Coltrane, իրական անունը — Էնթոնի Ռոբերտ ՄակՄիլան անգլ.՝ Anthony Robert McMillan, մարտի 30, 1950(1950-03-30), Ռութերգլեն, Լարնակշիր, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն - հոկտեմբերի 14, 2022(2022-10-14), Falkirk, Շոտլանդիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի կինո- և հեռուստադերասան։
Առավել հայտնի է Ռուբեուս Հագրիդի դերով, որը մարմնավորել է Հարի Փոթերի մասին պատմող ֆիլմերում։ 1999 թվականից ամուսնացած է Ռոնա Գրեմելի հետ։ Դերասանական կարիերայի ժամանակ հենց Հագրիդի դերը նրան հեղինակություն բերեց, չնայած բազմաթիվ դերերի։ Ֆիլմերում սկսել է նկարահանվել 1979 թվականից։


== Ծանոթագրություններ ==
Գարդայա

Գարդայա (արաբ․՝ غرداية‎‎), քաղաք Ալժիրի կենտրոնական մասի հյուսիսում, վիլայեթի վարչական կենտրոնը և համանուն շրջանը։ Բնակչությունը կազմում է 120,000 մարդ (2005 թվականի գնահատական)։


== Աշխարհագրություն և կլիմա ==
Քաղաքը գտնվում է Սահարա անապատի հյուսիսային եզրին՝ Մզաբի օազիսում։ Կտրուկ մայրցամաքային կլիմայի պատճառով Գարդային բնորոշ է ջերմաստիճանի անկումը գիշերը 0 ° С- ից մինչև +46 ° С ցերեկը։ Ավազային փոթորիկներ են դիտվում մարտից մինչև մայիս։ Այնուամենայնիվ, երբեմն ջրհեղեղներ են լինում երկարատև անձրևների պատճառով, օրինակ՝ 2008 թվականի հոկտեմբերին։


== Պատմություն ==
Գարդայան, որը գտնվում է Մզաբի օազիսում, հիմնադրվել է 1048 թվականին՝ Ուարգլայից Իբադի փախստականների կողմից, որոնք փախել էին սուննիների կրոնական հալածանքներից։ Միջին դարերից ի վեր մեզ են հասել սպիտակ և կարմիր գույնի ծածկի շինություններ, որոնցից շատերը մինչ օրս օգտագործվում են որպես բնակելի շենքեր։
16-րդ դարից մինչև 1830-ական թվականները քաղաքը եղել է Օսմանյան կայսրության կազմում, այնուհետև անցել է Ֆրանսիայի տիրապետության տակ։ 1871 թվականին Օուարգլայում բռնկվեց հակաֆրանսիական ապստամբություն Բուշիի գլխավորությամբ, որը նույնպես ազդեց Գարդայայի վրա։ 1962 թվականից՝ անկախ Ալժիրի մի մասն է։


== Տնտեսություն ==

Գարդայայի տնտեսությունը հիմնված է գյուղատնտեսության վրա, հիմնականում խուրմա աճեցվում է (օազիսում), քաղաքը նաև գորգերի և գործվածքների արտադրության վայր է։ Քաղաքն ունի իր սեփական օդանավակայանը։


== Բնակչություն ==

Քաղաքի բնակչության զգալի մասը կազմված է Բերբեր ժողովրդի ներկայացուցիչներից։ Բնակչությունը 1998 թվականին կազմել է մոտ 111 հազար մարդ, 2005 թվականին՝ 120 հազար մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ghardaïa remains unchanged as major centre of Mozabite life» (անգլերեն)։ Maghaberia։ 29 September 2006։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-13-ին։ Վերցված է 2011-03-24
Ֆոնտանալս դե Սերդանիա

Ֆոնտալս դե Սերդենյա (կատ.՝ Fontanals de Cerdanya), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ժիրոն նահանգում, Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշա-Սերդանյա շրջանում։ Զբաղեցնում է 28.64 կմ² տարածք, բնակչությունը՝ 457 մարդ (ըստ 2010 թվականի)


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղում ==
Pàgina web de l'Ajuntament Archived 2006-08-22 at the Wayback Machine.
Informació de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya
3

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ 3 (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը 3 թվականի մասին է։ Տես նաև 3 թվի մասին հոդվածը։
3 թվական, ոչ նահանջ տարի, որն, ըստ Գրիգորյան օրացույցի, սկսվում է չորեքշաբթի օրը։ Այն մեր թվարկության 3-րդ տարին է, 1-ին հազարամյակի 3-րդ տարին, 1-ին դարի 3-րդ տարին, 1-ին դարի 1-ին տասնամյակի 3-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնություն 2017

Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնություն 2017, անցկացվել է 2017 թվականի օգոստոսի 21-ից 26-ը Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում։


== Մեդալակիրներ ==


=== Հունահռոմեական ===


=== Ազատ ոճ (տղամարդիկ) ===


=== Ազատ ոճ (կանայք) ===


== Մեդալներ ==


== Աղբյուր ==
Առաջնության պաշտոնական էջը
Զանզիբար (կղզի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զանզիբար (այլ կիրառումներ)
Զանզիբար (անգլ.՝ Zanzibar), կղզի Հնդկական օվկիանոսում, Աֆրիկայի արևելյաև ափի մոտ։ Մտնում է Տանզանիայի կազմի մեջ։ Տարածությունը 1658 կմ² Է, բնակչությունը՝ 420 հազար (1974 թվական)։ Բարձրությունը մինչն 120 սմ է։ Կազմված է կորալային կրաքարերից, շրջափակված՝ խութերով։ Զարգացած են կորալային երևույթները։ Կլիման հասարակածամուսոնային է, տարեկան տեղումները՝ մինչև 2000 մմ։ Զանզիբիաում կան մեխակի ծառի, կոկոսյան արմավենու պլանտացիաներ։ Գլխավոր քաղաքն ու նավահանգիստը Զանզիբարն է։


== Պատմություն ==
1528-1590 թվականները Զանզիբարը եղել է Պորտուգալիայի, ապա Օմանի տիրույթ։ 1856֊1890 թվականներին անկախ սուլթանություն էր (ներառյալ Պեմբա կղզին և ուրիշներ), իսկ 1890֊1963 թվականները՝ Մեծ Բրիտանիայի պրոտեկտորատը։
1963֊1964 թվականները անկախ պետություն էր (1964 թվականի հունվարի 12֊ից՝ հանրապետություն)։ 1964 թվականի ապրիլից Տանզանիկայի և Զանզիբարի Միացյալ Հանրապետության (1964 թվականի հոկտեմբերից՝ Տանզանիա) կազմում է։


== Անվանում ==
Անվանումն ունի արաբական ծագում․ (արաբներն այստեղ բնակություն են հաստատել 8-9֊րդ դարերում)։ Նշանակում է «սևամորթական երկիր» կամ «սևամորթների երկիր»։ Կազմված է Զինգի՝ «սևամորթական, սևամորթ» և Բարր՝ «մայրցամաք, ցամաք» բառերից։
Սվահիլի լեզվով կղզին կոչվում է Ունգույա (բառացի՝ «խտաբնակ վայր»)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Դիսպերսում

Դիսպերսում (լատ.՝ dispergo՝ ցրում եմ, մանրում եմ՝ պինդ և հեղուկ նյութերի մանրացումը միջավայրում, որի պատճառով առաջանում են դիպերս համակարգեր։ Դիսպերսում իրականացնում են աղացների, հավանգների, ձայնային և ուլտրաձայնային վիբրատորների ու հոմոգենիզատորների միջոցով։ Հաճախ հեղուկները դիսպերսելու համար առաջացնում են գազ-հեղուկ կամ հեղուկ-հեղուկ խառնուրդների արագընթաց հողմապտույտ շիթ, որն անվանում են մրրկային խառնում։ Դիսպերսումը հեշտանում է դիսպերգատորների և Էմուլգատորների առկայությամբ, որոնք մակերևութային ակտիվ նյութեր են և փոքրացնում են դիսպերսված նյութերի մակերևութային էներգիան, միաժամանակ նաև՝ մասնիկների կպչունակությունը։ Դիսպերսումը կիրառվում է ցեմենտի, արհեստական կաուչուկների, պոլիմերների, ներկերի, սննդանյութերի՝ այդ թվում ալյուր, պաղպաղակ, մարգարին, և այլ ևյութերի ստացման և թունանյութերի օգտագործման դեպքում։ Դիսպերսումը իրականացվում է նաև ներքին այրման և հրթիռային շարժիչներում, բոցամուղ այրիչներում՝ վառելանյութի լրիվ և արդյունավետ այրումն ապահովելու համար։
Սլեյթեր (փողոց)

Սլեյթեր (փողոց, անգլ.՝ Slater Street), Կանադայի Օտտավա քաղաքի կենտրոնական փողոց։ Արևմուտքից դեպի արևելք տանող ճանապարհ է։
Սկսվում է Բութ փողոցի արևելքից, որտեղ Ալբերտ փողոցը բաժանվում է երկու միակողմանի փողոցների, Ալբերտ փողոց և Սլեյթեր փողոց։ Սլեյթեր փողոցը շարունակվում է մինչև բլրի գագաթը։ Փողոցի շարունակությունը անցնում է Օտտավայի նախկին տեխնիկայի դպրոցի շենքի մոտով, անցնում է քաղաքի կենտրոնով, որտեղ շուրջը պետական շենքեր և աշխատատեղեր են։


== Արտաքին հղումներ ==
Ottawa Transportation Master Plan Archived 2005-03-08 at the Wayback Machine., see map 7 Central Area/Inner City Road Network
Ավզաղբյուր (Մուշից հյուսիս-արևմուտք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ավզաղբյուր (այլ կիրառումներ)Ավզաղբյուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 12-15 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Արածանիի ձախ կողմում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 80 տուն հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ավզաղբյուրում կար հայկական եկեղեցի և բերդի ավերակներ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սոլդատսկոե (գյուղ, Սակիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոլդատսկոեՍոլդատսկոե (ուկրաիներեն՝ Солдатське, Ղրիմի թաթարերեն՝ Secevüt), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սեիտ-Ջեուտ։
2001 թվականի տվյալներով Սոլդատսկոե գյուղում բնակվում էր 188 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Միրավետ

Միրավետ (իսպ.՝ Miravet), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տարագոնայի ենթարկման տակ՝ Կատալոնիա համայնքի տարածքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ռիբերա դ՛Էբրե շրջանում։ Տարածքը կազմում է 32,3 կմ2։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմել է 798 մարդ։


== Արտաքին հղումներ ==
Página oficial del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Բորչալա (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բորչալա (այլ կիրառումներ)Բորչալա, գետ Հայկական լեռնաշխարհում։ Եվրոպացի ուսումնասիրողներից ոմանք (Լատչ, Հոնիգման), այսպես են անվանում Կուրի աջակողմյան վտակ Խրամի օժանդակ Դեբեդ գետը։


== Ծանոթագրություններ ==
Թազաքենդ (Մառնեուլի շրջան, Ալքենդի)

Թազաքենդ (վրաց.՝ თაზაქენდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 310 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մառնեուլից հեռու է 10 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2076 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==