armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բրայան Ահերն

Բրայան Ահերն (անգլ.՝ Brian Aherne,մայիսի 2, 1902(1902-05-02)[…], Վուստերշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - փետրվարի 10, 1986(1986-02-10)[…], Venice, Սարասոտա շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), բրիտանացի դերասան շատ է նկարահանվել Հոլիվուդում։
Ծնվել է Մեծ Բրիտանիայում Ուորսթերշիրի կոմսությունում`ճարտարապետ Ուիլյամ դե Լեյսի Ահերնի և նրա կնոջ՝ Լուիզայի ընտանիքում։ Կրթություն է ստացել Բիրմինգհեմում, Լոնդոնում և Մալվերում, որտեղ նա սկսել է դերասանական կարիերան։ 1924 թվականից Ահերնը սկսել է հայտնվել մեծ էկրանին որտեղ խաղացել է «Գետնանցում»(1928) «Երգերի երգը»(1933) «Հավերժություն և մեկ օր»(1943) «Ես խոստովանում եմ»(1953) «Տիտանիկ»(1953), իսկ 1940 թվականին ստացել է «Օսկար>»  Բացի այդ, նա շատ է խաղացել Բրոդվեյում ՝ սկսած 1931 թվականից մինչև 1960 թվականը։ 1950-ականների սկզբից դերասանը նկարահանվել է նաև հեռուստատեսությունում, որտեղ նա դերեր է ունեցել «Դիսնեյլենդ», «Կառավան կառք», «Հում հյուսվածք» և «Մթնշաղ գոտի» սերիալներում։ 1969 թվականին, կարիերայի ավարտից երկու տարի անց, Ահերնը հրատարակել է «Պատշաճ աշխատանք» ինքնակենսագրությունը։
Դերասնը երկու անգամ ամուսնացած է եղել. առաջինը 1939-ից 1940 թվականը դերասանուհի Ջոան Ֆոնտեյնի հետ, իսկ երկրորդը՝ 1946-ից մինչև մահը ամուսնացած է եղել Էլինոր դե Լիգր Լաբորդի հետ։ Նա հիվանդացավ գրիպով 1944 թվականին բանակային ճամբարներ շրջելիս։ Դերասանը մահացել է սրտի կաթվածից Ֆլորիդայում 1986 թվականին 83 տարեկանում։ Կինոարտադրության մեջ ունեցած ավանդի համար դերասանը արժանացել է աստղի Հոլիվուդի Փառքի ծառուղում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Brian Aherne at the British Film Institute(անգլ.)
Brian Aherne as Julian Gordon in Shooting Stars (video clip, appearance at 2:55m) Archived 2011-06-11 at the Wayback Machine. at British-Pathé(անգլ.)
Արագիլ (ռեստորան)

«Արագիլ» ռեստորան, չգործող կիսաքանդ ռեստորանային կառույց Երևանի Հաղթանակի զբոսայգու տարածքում։ Կառուցվել է 1960-ական թվականներին (այլ աղբյուրներում՝ 1957), ռեգիոնալ մոդեռնիզմի ոճով, ճարտարապետ՝ Ռաֆայել Իսրայելյան։ Ընդգրկված է Քանաքեռ-Զեյթունի պատմամշակութային հուշարձանների ցանկում։


== Նկարագրություն ==
Շենքը կառուցվել է սպիտակ քարից։ Այն տեղակայված է Մոնումենտի բարձունքին։ Երբ «Արագիլ» ռեստորանի կառուցումը մոտեցել է ավարտին, պատվիրատու կազմակերպությունն ու ղեկավարները որոշել են փոխել անվանումը և այն կոչել «Մոսկվա»։ Ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանը զրուցում է անդրդվելի պատվիրատուների հետ, և միայն կոմկուսի կենտկոմի առաջին քարտուղար Յակով Զարոբյանի միջամտությունից հետո ռեստորանը կրկին ստանում է «Արագիլ» անվանումը։
Բարձունքին կանգնած սպիտակ շինության արևելյան պատի վրա բուսանախշի վրա մեկ ոտքին կանգնած արագիլ է պատկերված, որը քանդակել է քարտաշ և ոսկերիչ վարպետ Հրաչ Ստեփանյանը։

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արագիլ ռեստորան. Երևանի լքված սիմվոլներից մեկը
«Արագիլ»
Աստերոիդների ցանկ (245801-245900)

Աստերոիդների ցանկ (245701-245800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (245901-246000)
 Աստերոիդների ցանկ (245701-245800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (245901-246000)
Մ.թ.ա. 210


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Վերխնեյասինովսկի (Կամենսկի շրջան)

Վերխնեյասինովսկի (ռուս.՝ Верхнеясиновский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում։ Մտնում է Բոգդանովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Սուրֆազ

Սուրֆազ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Բեհեսնիի գավառակում։ Գտնվում էր Բեհեսնի գյուղաքաղաքից 10 կմ արևելք, Բեհսեն-Ադյաման ճանապարհի վրա, բլրապատ սարալանջին։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղով հոսում է Սուրֆազ գետը։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 300 տուն հայ և այլազգի բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Սուրֆազն ուներ հայկական մեծ ու գեղեցիկ եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պարտանա

Պարտանա, քաղաք կոմունա  հարավային Իտալիայում Տրապանի նահանգում։ Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ մարտիրոս Վիտը։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 15-ին։


== Աշխարհագրություն ==
Տեղակայված է Սիցիլիա կղզու հյուսիս-արևմուտքում Մոդիոնե և Բելիչե գետերի հովիտների միջև։ 2004 թվականի տվյալներով ունի 11 427 բնաակիչ։


== Պատմություն ==
21-րդ դարից Պարտանայի պատմությունը սերտորեն կապված է Գրիֆեո(Grifeo) ընտանիքի հետ։
1968 թվականի հունվարին Պարտանան ավերվեց երկրաշարժից։ Երկրաշարժից հետո կառուցվել է քաղաքի նոր թաղամաս։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Տալավերա

Տալավերա (իսպ.՝ Talavera, բասկ.՝ Talavera, կատ.՝ Talavera), մունիցիպիալետը Իսպանիայում, մտնում է Լիեյդա նահանգի մեջ և Կատալոնիա ինքնավար միության կազմի մեջ։ Մունիցիպիալետը գտնվում է Ժիրոնա համայնքի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 30.1 կմ2։ Բնակչությունը 302 մարդ (ըստ 2010 թվականի մարդահամարի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2008-04-15 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Ֆամագուստայի շրջան

]
Ֆամագուստայի շրջան (հուն․՝ Επαρχία Αμμοχώστου, թուրքերեն՝ Mağusa kazası) Կիպրոսի Հանրապետության վեց շրջաններից մեկը, որի շրջկենտրոնն է կղզու խոշորագույն նավահանգիստներից մեկը՝ Ֆամագուստան։ Ֆամագուստայի շրջանը և Ֆամագուստա քաղաքը այժմ գտնվում են Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության վերահսկման տակ և կազմում են միայն Թուրքիայի կողմից ճանաչված այդ պետության Գազիմաղուսայի և Իսկելեի շրջանները։
Շրջանի օրինական հունական վարչությունը այժմ գտնվում է շրջանի հույների կողմից վերահսկվող մասում, որի բնակչությունը կազմում է 37,738 մարդ (2001)։
1974 թվականի թուրքական օկուպացիայից ի վեր շրջանի մեծամասնությունը գտնվում է թուրքերի վերահսկման տակ։
Շրջանի մեծ մասը, ներառյալ գլխավոր քաղաքը, դե ֆակտո վերահսկվում է Հյուսիսային Կիպրոս կողմից, միայն մի փոքր տարածք հարավում կառավարվում է Կիպրոսի Հանրապետության կողմից։ Շրջանի այս հարավային հատվածն ունի 46629 բնակիչ։ Ֆամագուստա շրջանի հյուսիսային մասը համապատասխանում է Gazimağusa եւ İskele շրջաններին։
Փոքր տարածքի պատճառով թաղապետարանը հանդես է գալիս նաև որպես «դե ֆակտո» տարածքի տեղահանված բնակիչների ներկայացուցիչ։
Բնակչությունը 2001 թվականին կազմում էր 37738 մարդ, 2009 թվականին՝ 44 800 մարդ, իսկ 2011 թվականին՝ 46 452 մարդ։ Դրանցից 37016 մարդ։ - Հույներ (79,7%).
Ֆամագուստա շրջանում՝ Լեֆկոնիկո քաղաքում, Կիպրոսի ամենաշոգ ջերմաստիճանը չափվել է, ավելի ճիշտ՝ 46,6 աստիճան Ցելսիուս, 1 օգոստոսի 2010։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆամագուստայի շրջան հոդվածը Curlie-ում (ըստ DMOZ-ի)
Famagusta Gazette Newspaper
Weather Information for Cyprus Archived 2015-03-22 at the Wayback Machine.
10 պատճառ քեզ ատելու

«10 պատճառ քեզ ատելու» (անգլ.՝ 10 Things I Hate About You), 1999 թվականին նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ, ռոմանտիկ կատակերգություն։ Սյուժեն հիմնված է Ուիլյամ Շեքսպիրի «Կամակոր կնոջ սանձահարումը» պիեսի վրա։


== Սյուժե ==
Կատարինա Սթրեթֆորդը սովորում է «Պադուա» ավագ դպրոցում, ունի շատ վատ բնույթ և ատում է դպրոցի բոլոր տղաներին։ Նրա կրտսեր և գեղեցկադեմ քույրը՝ Բյանկան օգտագործում էր այդ դպրոցի հռչակավոր տղաներին։ Միաժամանակ նա համակրում էր նոր աշակերտ Քեմերոնին և տեղի գեղեցիկ-մոդել Ջոուի Դոններին։ Նրանց հայրը, Ուոլթեր Սթրեթֆորդը թույլ չէր տալիս Բյանկային գնալ ժամադրության՝ հաճախ կրկնելով իր իսկ սահմանած երկու կարևոր օրենքները. «Օրենք №1՝ ոչ մի ժամադրություն մինչև չափահաս դառնալը, օրենք №2՝ ոչ մի ժամադրություն մինչև չափահաս դառնալը»։ Սակայն երբ հայրը տեղեկանում է, որ ավագ դուստր Կատարինան զուգընկեր չունի, և չի էլ պատրաստվում հանդիպել տեղի տղաների հետ, նոր օրենք է մոգոնում, համաձայն որի Բյանկան կարող է գնալ ժամադրության, միայն Քեթից հետո։ Բյանկան պատմում է Քեմերոնին այդ մասին, որ կարող է գնալ ժամադրության, եթե Քեթի կյանքում հայտնվի տղամարդ։ Քեմերոնն ամբողջացնում է կայանալիք խնջույքը և ասում է Ջոուին, որպեսզի Քեթի համար ընկեր գտնի, ուստի վերջինս փորձում է համոզել դպրոցական խուլիգան Պատրիկին, այդ գործի համար՝ վճարելով ծառայությունների համար։ Պատրիկը փորձում է խնամել Քեթին, սակայն ոչինչ չի ստացվում։ Քեմերոնը Բյանկայից տեղեկանում է քրոջ հետաքրքրությունների մասին և դրանց մասին տեղեկացնում Պատրիկին։ Քույրերը գնում են խնջույքի, որտեղ Քեթը հարբում է։ Պատրիկը նրան սթափեցնում է և ուղեկցում մինչև տուն, իսկ Բյանկան հիասթավել էր Ջոուից և խնդրում էր Քեմերոնին, որպեսզի նրան տանի տուն։
Խնջույքից հետո Քեթը նեղանում է Պատրիկից, քանի որ վերջինս հրաժարվել էր նրան համբուրել, իսկ Ջոուին շարունակում էր Պատրիկին վճարել, քանի որ մոտենում էր ավարտական երեկոն։ Շուտով Պատրիկն իրոք սիրահարվում է Կատարինային։ Կատարինան ներում է նրան, բայց չէր ցանկանում մասնակցել ավարտական երեկոյին։ Բյանկան խնդրում էր հայրիկին, որպեսզի թույլ տա իրեն մասնակցել ավարտական երեկոյին, սակայն ամեն ինչ ապարդյուն էր։ Վերջին պահին Քեթը որոշում է գնալ ավարտական երեկոյին, իսկ Բյանկայի հետևից գալիս է Քեմերոնը։ Ջոուին կատաղել էր, որ Բյանկան Քեմերոնի հետ էր։ Ջոուին գնում է Պատրիկի մոտ և Քեթի ներկայությամբ պատմում պայմանավորվածության մասին։
Հաջորդ օրը դպրոցում Քեթը կարդում է բանաստեղծություն `«10 պատճառ քեզ ատելու» վերնագրով, որտեղ պատմում էր, որ շատ ցավ է զգացել նրանից, թե ինչ էր արել Պատրիկը և ինչ ճանապարհով։ Քեթը վազում է դասարանից և ավտոկանգառում գտնում կիթառ, որը Պատրիկը գնել էր Ջոուի տված գումարով։ Քեթը ներում է Պատրիկին։


== Մրցանակներ ==
«Teen Choice Awards»՝ Տարվա առաջընթաց. դերասանուհի (Ջուլիա Սթայլզ)
Չիկագոյի կինոքննադատների ասոցիացիան մրցանակ՝ ամենախոստումնալից դերասանուհի (Ջուլիա Սթայլզ))


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջոն Սիլվերի Գրախոսությունը Archived 2007-04-27 at the Wayback Machine.
Ջիդդա

Ջիդդա (արաբ․՝ جدة‎‎ Ջիդդա), քաղաք Սաուդյան Արաբիայի արևմտյան մասում, Կարմիր ծովի ափին։ Ունի 3,6 միլիոն բնակչություն (2009), և համարվում է երկրի երկրորդ խոշոր և Մեքքայի մարզի ամենախոշոր քաղաքը։ Քաղաքը ունի նավահանգիստ Կարմիր ծովի ափին, որտեղից էլ բեռնավորված նավերը գնում են դեպի Մեդինա և Մեքքա։ Ջիդդան համարվում է նաև Սաուդյան Արաբիայի առևտրային մայրաքաղաքը։


== Քույր քաղաքները ==


== Ծանոթագրություններ ==
Յուսիֆ Վելիև

Յուսիֆ Աբդուլլա օղլի Վելիև (ադրբ.՝ Yusif Abdulla oğlu Vəliyev, մարտի 22, 1917(1917-03-22), Դերբենդ, Դաղստանի մարզ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 18, 1980(1980-03-18), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ), ազգությամբ ադրբեջանցի խորհրդային դերասան, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1960), Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1979), դրամատիկական և հոգեբանական դերերի կատարող դերասան։


== Կենսագրություն ==

Յուսիֆ Վելիևը ծնվել է 1917 թվականի մարտի 22-ին Դերբենտում։ 1933-1936 թվականներին սովորել է Բաքվի թատերական տեխնիկումում։ Ուսանողական տարիներին նա ելույթ է ունեցել Ազգային դրամատիկական թատրոնում։ Քոլեջն ավարտելուց հետո նրան ուղարկեցին աշխատանքի Միրզա Ալեքպեր Սաբիրի անվան Նուխա (այժմ ՝Շեքի) պետական դրամատիկական թատրոնում։
Նա այստեղ աշխատել է որպես դերասան, մինչև թատրոնը փակվել է, այսինքն ՝մինչև 1949 թվականը։ Ժամանելով Բաքու 1949 թվականի գարնանը, Յուսիֆ Վելիևը կարճ ժամանակ աշխատել է որպես դերասան Ռուսական Դրամատիկական թատրոնում։ 1949 թվականի վերջից մինչև կյանքի վերջը աշխատել է Երիտասարդ հանդիսատեսի թատրոնում։
Յուսիֆ Աբդուլլա օկլի Վալիևին շնորհվել է Ադրբեջանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստի պատվավոր կոչում 1960 թվականի մայիսի 24-ին, իսկ ժողովրդական արտիստը ՝1979 թվականի փետրվարի 9-ին։


== Ստեղծագործություններ ==


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Հովհաննես Ե Դրասխանակերտցի

Հովհաննես Ե Դրասխանակերտցի, (840-ականներ - 929, Վասպուրական, Մեծ Հայք), Հայոց կաթողիկոս (898 - 929), պատմիչ և գրող, Մաշտոց Ա Եղվարդեցի (897 - 898) կաթողիկոսի ազգական և աշակերտ։
Հովհաննես Դրասխանակերտցին հայտնի է գլխավորապես որպես պատմիչ։ Իր «Հայոց պատմություն» երկասիրությունում ներկայացնում է հնագույն ժամանակներից առ 920-ական թթ. ընկած պատմական անցքերը։
Մինչև IX դարի կեսի պատմական նյութը նա քաղել է Աստվածաշնչից և իրեն նախորդող պատմիչների գործերից, իսկ IX դարի երկրորդ կեսի ու X դարի առաջին քառորդի պատմությունը նկարագրել է իր տեսածով ու լսածով՝ հաղորդակից ու մասնակից լինելով իր ժամանակ կատարված դեպքերին։ Պատմության այդ մասում, որն ավելի կարևոր է ու արժեքավոր, Դրասխանակերտցին մանրամասն պատկերում է հայ ժողովրդի ծանր կացությունը արաբական լծի տակ, մասնավորապես արաբ ոստիկաններ Յուսուֆի, Նսըրի, Ափշինի, Բշըրի հարձակումները Հայաստանի վրա, 850-852 թթ. արաբական լծի դեմ հայ ժողովրդի մղած հերոսական ազատագրական պայքարը, Սմբատ Առաջինի նահատակությունը, հայ ժողովրդի ազատության համար Աշոտ Երկաթի մղած պայքարը և այլն։ Դրասխանակերտցու «Հայոց պատմություն»-ը աշխարհաբար է թարգմանել Գ. Բ. Թոսունյանը։
Դրասխանակերտցին գրել է նաև «Շարից հայրապետացն Հայոց» աշխատությունը, որտեղ ներկայացնում է Հայոց կաթողիկոսների շարքը՝ սկսելով Բարդուղիմեոսից և Թադևոսից և հասցնելով մինչև իր աթոռակալությունը։ Յուրաքանչյուր կաթողիկոսի վերաբերյալ հաղորդվում է կենսագրական համառոտ տվյալներ։
Դրասխանակերտցու նախորդողը եղել է Կաթողիկոս Մաշտոց Ա Եղվարդեցի, իսկ հաջորդողը՝ Կաթողիկոս Ստեփանոս Բ Ռշտունին։


== Աշխատություններ և թարգմանություններ ==
Յովհաննէս կաթողիկոս Դրասխանակերտցի, Պատմութիւն Հայոց (Հայ մատենագրութեան թուանշային գրադարան):
Ованес Драсханакертци, “История Армении”, Перевод с древнеармянского М.О. Дарбинян-Меликян, Ереван, 1984г.
Patriarche d'Arménie Jean VI, dit Jean Catholicos. Histoire D'Arménie.


== Գրականություն ==
Սարգսյան Ա. Բ., Հովհաննես Դրասխանակերտցու «քերթողական արվեստի» շուրջ.- «Պատմա-բանասիրական հանդես», 1981, № 2, էջ 164-177: Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Ա. Սարգսյան, Հովհաննես Դրասխանակերտցու «Հայոց պատմութիւնը» եւ Մովսես Խորենացին, Երեւան, 1991։
Բոնդո (Իտալիա)

Բոնդո  (իտալերեն՝ Bondo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 680 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 68 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38081։ Հեռախոսային կոդ՝ 0465։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0465 901013


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Շալվա Քոքոձե

Շալվա Քոքոձե (վրաց.՝ შალვა ქიქოძე, մայիսի 27, 1894(1894-05-27), Bakhvi, Օզուրգեթի գավառ, Քութայիսի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 7, 1921(1921-11-07), Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, նոյեմբերի 7, Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Գերմանիա), վրացի գեղանկարիչ և դիզայներ։ Փարիզի դպրոցի սան։


== Կենսագրություն ==
1916 թվականին սովորել է ազնվականների համար նախատեսված գիմնազիայում։ 1914 թվականին Շալվան մեկնում է Ռուսական կայսրության մայրաքաղաք Մոսկվա և ընդունվում Մոսկվայի պետական համալսարան։ Նա սովորում է համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում։
1916 թվականից նա սկսել է ուսումնասիրել Մոսկվա քաղաքի գեղանկարչությունը, քանդակագործությունը և ճարտարապետությունը, սկայան Ռուսաստանում հեղափոխության գլուխ բարձրացնելու պատճառով նա վերադառնում է Վրաստան` 1918 թվականին։
1916 թվականից սկսած նա եղել է Վրաստանի արվեստագետների Հասարակական կազմակերպության անդամ։ Ակտիվորեն մասնակցել է հասարակության կողմից կազմակերպված ցուցահանդեսներին։
1918 թվականին նա Թիֆլիսում աշխատել է Գեորգի Ջաբադարիի անվան թատրոն-ստուդիայում` որպես դիզայներ և գեղազարդիչ։
Ստանալով Վրաստանի արվեստագետների ֆինանսական աջակցությունը, Շալվան իր ուսումը շարունակում է Եվրոպայում։ 1919 թվականին նա նկարիչներ Դավիթ Կակաբաձեի և Լադո Գուդիաշվիլիի հետ մեկնել է Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզ։
1921 թվականին բուժում ստանալու նպատակով Շալվան գնում է Գերմանիա և նոյեմբերի 7-ին մահանում Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու քաղաքում։ Նա այժմ թաղված է Գերմանիայում։


== Նշանավոր գործեր ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Քենտ շրջան (այլ կիրառումներ)

Քենտ շրջան, կարող է վերաբերել՝

Քենտ շրջան - ԱՄՆ Մերիլենդ նահանգի 24 վարչական միավորներից մեկը
Քենտ շրջան - ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը
Քենտ շրջան - ԱՄՆ Ռոդ Այլենդ նահանգի 5 վարչական միավորներից մեկը
Քենտ շրջան - ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը
(20533) Իրմաբոնհեմ

(20533) Իրմաբոնհեմ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(20533) Իրմաբոնհեմ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(9456) 1998 FQ67

(9456) 1998 FQ67, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,946717 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6553 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2381 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1847,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,194848 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,61° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9456) 1998 FQ67 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հրաչիկ Նազարյան

Հրաչիկ Հարությունի Նազարյան (մարտի 27, 1952(1952-03-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), կլառնետահար, մանկավարժ, պրոֆեսոր (2012), Փարիզի գիտությունների միջազգային ակադեմիայի անդամ (2016)։ Երգչուհի, խմբավար Լաուրա Մամյանի ամուսինը։


== Կենսագրություն ==
Հրաչիկ Նազարյանը ծնվել է 1952 թվականի մարտի 27-ին Երևանում։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի Ա. Բաբաջանյանի անվան երաժշտամանկավարժական ուսումնարան, 1979 թվականին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիա։ 
1972-1979 թվականներին եղել է Հայաստանի ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբի կլառնետահար, 1979 թվականին՝ Հայաստանի ժողովրդական գործիքների նվագախմբի առաջին դուդուկահար, 1980-1982 թվականներին՝ «Տկզար» անսամբլի դուդուկահար և դիրիժոր, 1982-1985 թվականներին՝ Գեղագիտական կենտրոնի դիրիժոր, 1983 թվականից՝ Հայաստանի ժողովրդական և գուսանական երգի պետական անսամբլի դուդուկահար (1991-2011 թվականներին՝ տնօրեն)։ 1980 թվականին սկսել է դասավանդել ԵՊՄՀ (պրոֆեսոր՝ 2012 թվականից)։
Հեղինակել է «Դուդուկի ձեռնարկ», «Մենանվագներ դուդուկի համար», «Երկեր դուդուկի ու դաշնամուրի համար» (բոլորը՝ 2008), «Ստեղծագործություններ կլառնետի և դաշնամուրի համար» (2013), «Գամմաներ կլառնետի համար», «Էտյուդներ կլառնետի համար», «Կոմիտաս. երկեր կլառնետի և դաշնամուրի համար» (բոլորը՝ 2012) ձեռնարկները։ 


== Մրցանակներ ==
1967 – Պ. Ի. Չայկովսկու անվան միջազգային մրցույթի 1-ին մրցանակ և ոսկե մեդալ (Սիմֆերոպոլ),
2008 – Սևծովյան երկրների միության միջազգային մրցույթի դափնեկիր (Քոբուլեթի),
2012 – ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ,
2001 – Բաբելոնյան մրցույթ-փառատոնի դափնեկիր (Բաղդադ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերափոխման մայր տաճար (Մոսկվա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի (այլ կիրառումներ)
Մոսկովյան Կրեմլի Վերափոխման մայր տաճար (ռուս.՝ Успенский собор Московского Кремля), ուղղափառ տաճար, որը գնտվում է Մոսկվայի Կրեմլի Սոբորնայա հրապարակում։ Կառուցված է եղել 1475-1479 թվականներին իտալացի ճարտարապետ Արիստոտել Ֆիորովանտիի կառավարման ներքո։ Մոսկովյան պետության գլխավոր տաճարն էր և ժամանակակից Մոսկվայի ամբողջությամբ պահպանված կառույցը։
Տաճարը վեհակերտ ու մոնումենտալ, մեծաչափ համամասնություններով, ընդարձակ ինտերիերով, եռանավ, հնգագմբեթ կառույց Է։ Ուսպենսկի տաճարը եղել է նախկին Մոսկովյան պետության գլխավոր տաճարը, մինչև 17-րդ դարի վերջը՝ մինչպետրոսյան Ռուսիայի բազմաթիվ քաղաքների ու մենաստանների տաճարների նախատիպը։ Ներսում 11–17-րդ դարերում սրբապատկերներ են, 15-16-րդ դարերում և 17-րդ դարում որմնանկարներ (նկարիչներ Դիոնիսի, Իվան և Բորիս Պաիսեիններ և այլք)։ Ուսպենսկի տաճարը մոսկովյան միտրոպոլիտների, հետագայում՝ «համայն Ռուսիո» պատրիարքների դամբարանն Էր, պետական հանդիսավոր արարողությունների (մոսկովյան ցարերի, հետագայում՝ ռուս, կայսրերի թագադրում և այլն) վայր։


== Տես նաև ==
Մոսկովյան Կրեմլ


== Արտաքին հղումներ ==
Մոսկվայի Կրեմլի Վերափոխման մայր տաճարը russiancity.ru կայքում (ռուս.)
Վերափոխման մայր տաճարը Մոսկվայի թեմի պաշտոնական կայքում (ռուս.)
Չերքեզի լեռնանցք

Չերքեզի լեռնանցք, լեռնանցք Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սյունիքի բարձրավանդակում, Գորիս քաղաքից 1,5 կմ արևելք, 1674 մ բարձրության վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Թեռեբոն շրջան (Լուիզիանա)

Թեռեբոն շրջան (անգլ.՝ Terrebonne Parish), ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 5.387 կմ² է, բնակչությունը՝ 111.860 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հումա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1822 թ.։
Ռադիոհաղորդում

Ռադիահղորդումներ, խոսքի, երաժշտության և ձայնային այլ էֆեկտների հաղորդում ռադիոյով՝ անսահմանափակ թվով ունկնդիրների համար, մասսայական ինֆորմացիայի, ագիտացիայի ու պրոպագանդայի հիմնական միջոցներից։ Ռադիահղորդումները տրվում են հաղորդող կենտրոններով, ընդունվում ռադիոընդունիչներով։ ՍՍՀՄ-ում և մի շարք այլ երկրներում լայն կիրառում ունի լարային հաղորդումը։
Ռադիոն հայտնագործելու և այն որպես կապի միջոց օգտագործելու առաջնությունը պատկանում է Ռուսաստանին (Ա․ Մ․ Պոպով)։ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին՝ լուրեր հաղորդելու նպատակով, կառուցվել են ռուսական, առաջին ռադիոկայանները։ Ռադիահղորդումների հիմնական ժանրերն են՝ լրատու հասարակական-քաղաքական (լուրեր, ռեպորտաժ, զրույց, հարցազրույց, մեկնաբանություն), գեղարվեստական-հրապարակախոսական (ակնարկ, ֆիլմ, կոմպոզիցիա), գեղարվեստական (ռադիոբեմադրություն, պիես են)։ Հաղորդվում են նաև գրականո ւ երաժշտական բոլոր ժանրերի ստեղծագործություններ տարբեր դահլիճներից, ինչպես նաև ռադիոյին հարմարեցված թատերական ու օպերային ներկայացումներ։
Լոխվիցայի շրջան

Լոխվիցայի շրջան (ուկրաիներեն՝ Лохвицький район), շրջան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Լոխվիցա։
Շրջանը Ուկրաինայի 2020 թվականի հուլիսի 20-ի վարչական բարեփոխման արդյունքում լուծարվել է. նրա տարածքը միացվել է Պոլտավայի շրջանին (ամբողջ մարզում թողնվել է ընդամենը չորս շրջան): Լուծարումից առաջ անցկացված մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 40.617:


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1300 կմ²։


== Բնակչություն ==
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 51495 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 39,61 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Քլինտոն շրջան (Այովա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քլինտոն շրջան (այլ կիրառումներ)Քլինտոն շրջան (անգլ.՝ Clinton County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.800 կմ² է, բնակչությունը՝ 49.116 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քլինտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1837 թ.։
(4066) Հաապավեսի

(4066) Հաապավեսի (անգլ.՝ Haapavesi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1940 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Հեյկի Ալիկոսկիի կողմից Տուրկուում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,241765 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7404 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7431 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1225,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293643 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,28° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4066) Հաապավեսի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կիստիբի

Կիստիբի (բաշկիրերեն՝ ҡыҫтыбый, թաթ.՝ кыстыбый, qıstıbıyкыстыбый, qıstıbıy, նաև кыстымбый, թաթ.՝ якмыш, yaqmışякмыш, yaqmış), խմորից պատրաստված և խճողակով լցոնած թաթարական և բաշկիրական ավանդական ուտեստ։ 
Ներկայացնում է տապակած անթթխմոր հացի շերտ, որը լցոնած է կամ շիլայով (ավելի հաճախ կորեկից), կամ ռագուով, իսկ վերջերս, նաև կարտոֆիլի պյուրեով։ Արտաքինից հիշեցնում է չփակված կարկանդակ, խճողակը լցնում են խմորի շերտի մի կեսի վրա և վերևից ծածկվում է երկրորդ կեսով։ Կարելի է հալած յուղ քսել։ Լցոնը կարող է փոփոխվել կախված նախասիրություններից, անփոփոխ է մնում խմորի պատրաստման և բաղադրատոմսի սկզբունքը։
Ուտեստը կարելի է ուտել պահքի ժամանակ, մի քիչ փոփոխելով բաղադրատոմսի լցոնը։
Աշխարհում ամենամեծ կիստիբի պատրաստվել է 2011 թվականին Բաշկորտոստանում, որի տրամագիծը 2 մետր 10 սմ էր և ընդգրկվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։


== Ստուգաբանություն ==
Համարվում է, որ բխում է բաշկիրերեն՝ кыстыу, թաթ.՝ кыстырукыстыру - «կսմթել» բառից։
Բաշկիրերեն, թաթարերեն և չուվաշերեն լեզուների հետազոտող Ռիֆկատ Ահմեդովիչը ուտեստի անվանմանն է նվիրել «Татар теленең кыскача тарихи-этимологик сүзлеге» (Թաթարերենի համառոտ պատմա-ստուգաբանական բառարան) հոդվածը։ Նա թաթ.՝ кыстымбый բարբառային ձևը բերել է բաշկիրերեն՝ кыстымбый բառին, չուվաշերեն՝ кӑстӑмпи «կիստիբիյ» նախաձևը վերակառուցելով кыс արմատից և мбый/-мбы վերջածանցից։
Ռաուշինա Նուրմուհամեդովան իր աշխատությունում, որը նվիրված էր кыстыбый, җәймә, дучмак  թաթարական ազգային ուտեստների անվանումների լեզվամշակութաբանական նկարագրությանը, Ռ. Գ. Ախմեդյանովայի ստուգաբանությունը և Ֆլերա Բայազիտովայի գրքի տվյալները բերել է բաշկիրերեն՝ ҡыҫтыбый, չուվաշերեն բարբառային` кастампи, մարիերեն` кыстывий, ուդմուրերեն` кыстыбый այլ ձևեր։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Աշխարհի ամենամեծ կիստիբին ունեցել է 2 մ 10 սմ տրամագիծ, որը պատրաստվել է 2011 թվականին Բաշկորտոստանում և գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Баязитова Ф. С. Аш-су һҽм халык традициялҽре лексикасы. -Казан: Дом печати, 2007. — 480 б. С.
Әхметьянов Р. Г. Татар теленең кыскача тарихи этимологик сүзлеге. — Казан: Татар. кит. нәшр., 2001. — 272 б. С. 136
Нурмөхәммәтова Р. С., Казан, КФУ, филол. фән. канд., доцент. Кайбер татар ризык атамаларына лингвомәдәни күзәтү // Язык — культура — этнос: сборник научных трудов, посвященный 10-летию со дня основания кафедры общей лингвистики и лингвокультурологии КФУ / Под общей редакцией доктора филологических наук, профессора Р. Р. Замалетдинова. — Казань: Отечество, 2013. — 312 с. — С.192-198.


== Հղումներ ==
КЫСТЫБЫЙ Archived 2016-04-09 at the Wayback Machine.. Բաշկիրական հանրապետության պաշտոնական կայք
(6818) Սեսյու

(6818) Սեսյու (անգլ.՝ Sessyu), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի մարտի 11-ին Հիրոկի Կոսայի և Կիիտիրո Ֆուրուկավայի կողմից Կիսոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,215594 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0339 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3973 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1204,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,298861 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,25° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6818) Սեսյու աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
1275

1275 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1275 թվականն է, 
XIII դարի 75-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Հողատիրության ձևերը Հայաստանում մոնղոլների տիրապետության ժամանակ

Հողատիրության ձևերը Հայաստանում մոնղոլների տիրապետության ժամանակ, հողատիրության ձև, որն սկզբում կրում էր պայմանական տիրակալության բնույթ,  բայց 18-րդ դարի վերջերից նկատվում է այդ ձևը ժառանգական դարձնելու հակում, որի մասին վկայում են Ղազան ղանի հրահանգները՝ յառլիկները։ Այդ փաստաթղթերում ասվում է, որ իկթան կարող է անցնել նրա տիրակալողի որդուն։ Մոնղոլները վերականգնում են սելջուկյան տիրապետության ժամանակ Հայաստանում առաջացած իկթադարական հողատիրությունը՝ ընդարձակ հողաբաժիններ շնորհելով իրենց զինվորականներին ու պաշտոնյաներին։


== Դիվանապատկան և կառավարող տան անդամներին պատկանող հողեր ==
Այդ հողերի մի մասից ստացված հարկերը մուծվում էին պետական գանձարան, իսկ մյուս մասից ստացված հարկերը գնում էր թագավորական տան անդամների օգտին։ Այս կարգի հողերը համարվում էին խաս ինջու և դառնում թագավորական տան անդամների սեփականություն։


== Վակֆային հողեր ==
Այս հողերը պատկանում էին մահմեդական հոգևորականությանը։ Այս կարգի հողերի վրա ապրող բնակչությունը իր բոլոր հարկերն ու տուրքերը վճարում էր մզկիթներին և մահմեդական հոգևորականությանը։ Այդ հողերը նույնպես համարվում էին ինջու։ Վակֆային հողերի շարքին կարելի է դասել նաև հայ հոգևորականության կալվածքները։ Այս դեպքում էլ կալվածքը պատկանում էր եկեղեցական հաստատությանը և հանդիսանում նրա սեփականությունը։ Հայկական եկեղեցին և նրա կալվածքները մոնղոլական տիրապետության ժամանակ մասնակիորեն կամ ամբողջությամբ ազատված էին պետական հարկեր վճարելու պարտավորությունից։ 


== Հողատիրության այլ ձևեր ==
Հողատիրության ձևերից մեկն էլ տեղական ֆեոդալների՝ Հայաստանի հյուսիսում մեծ մասամբ հայ, իսկ հարավային և արևմտյան շրջաններում՝ գերազանցապես ոչ հայ կալվածատերերի հողերն էին։ Հողատիրության այս ձևը Հայաստանում ամենատարածվածն էր։ Սակայն հայ աշխարհիկ ֆեոդալների կալվածքները հետզհետե  պակասում էին և անցնում վվանքերին կամ հայ հոգևորականությանը։ Դրա պատճառն այն էր, որ աշխարհիկ ֆեոդալների կալվածքներից հավաքում էին մեծ քանակությամբ պետական հարկեր և տեղական ֆեոդալների կալվածքներից հավաքում էին մեծ քանակությամբ պետական հարկեր և տեղական ֆեոդալներին շատ քիչ էր մնում
ֆեոդալները, հատկապես ոչ հայկական ծագում ունեցողները, իրենց կալվածքները հանձնում էին գյուղացիներին մշակելու և ռենտա վճարելու  պայմանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կամեննոե (գյուղ, Գրախովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿամեննոեԿամեննոե (ռուս.՝ Каменное), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 482 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կարպիս Ափրիկյան

Կարպիս Ափրիկյան (1926, Ալեքսանդրիա, Եգիպտոս), ֆրանսահայ երաժիշտ, խմբավար, Փարիզի «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախմբի երկարամյա ղեկավար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում։ Երիտասարդ տարիքից  մասնակցել է ծննդավայրի մշակութային և գեղարվեստական կյանքին։ Սովորել է Հայոց ազգային «Պողոսյան» դպրոցում, այնուհետև՝ Ամերիկյան քոլեջում։ Տասը տարեկանից զբաղվել է երաժշտությամբ՝ կոնտրապունկտ, հարմոնիա ֆուգա։ 15 տարեկանում եղել է Պողոսյան ազգային վարժարանի երաժշտության ուսուցիչ Աշոտ Պատմագրյան աշակերտը, որի բացակայության օրոք ինքն է  ստանձնել երգչախմբի տարեվերջյան հանդիսությունների  ղեկավարությունը։
1948 թվականին Կարպիս Ափրիկյանը հիմնել է «Համազգային» խառը երգչախումբը, որի  հետ մի շարք համերգներ է ունեցել Ալեքսանդրիայում և Կահիրեում։ Կարպիս Ափրիկյանին տրամադրվել է կրթաթոշակ՝ Եվրոպայում իր ուսուցումն ավարտելու համար։
1953 թվականին Կարպիս Ափրիկյանը մեկել է Փարիզ, որտեղ կատարել է կոմպոզիտորական և դիրիժորական աշխատանքեր։ Փարիզի Սիփան-Կոմիտաս հայկական երգչախմբի դիրիժոր և կոմպոզիտոր Գուրգեն Ալեմշյանի մահից հետո ղեկավարել է երգչախումբը։ «Սիփան-Կոմիտաս» երգչախմբի հետ մասնակցել է մի շարք փառատոների և Հոգևոր երաժշտության 3-րդ միջազգային կոնգրեսին։ Համերգներով հանդես է եկել Բրյուսելում, Ժնևում, Բազելում, Ցյուրիխում, Մյունխենում, Ամստերդամում, Վենետիկում։
Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից «Սասունի Դավթի ծնունդ» ստեղծագործությունը երկու երգչախմբի և նվագախմբի համար առաջին անգամ հնչել է 1994 թվականին Փարիզում, Սորբոնի Մեծ Ամֆիթատրում։ Նույն ստեղծագործությունը 2001 թվականին Կարպիս Ափրիկյանը բեմադրել է Քվեբեկ նահանգի Մոնրեալի Աստվածամոր տաճարում։  2007 թվականին նույն օրատորիայով է բացվել Հոգևոր երաժշտության 12-րդ փառատոնը՝ Մարսելի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կատարմամբ։
1991 թվականին Հայաստանի իշխանությունների հրավերով առաջին անգամ եղել է Հայաստանում, որտեղ կատարել է սփյուռքահայ երաժիշտների ստեղծագործություններից։
Հայ մշակույթի, արվեստի, բնագավառներում ունեցած ստեղծագործական ակնառու նվաճումների համար Կարպիս Ափրիկյանին 2009 թվականին շնորհվել է Մովսես Խորենացու մեդալ, իսկ 2021 թվականին՝ Ֆրանսիայի բարձրագույն տիտղոս՝ «Արվեստի և գրականության կոմանդորի» («ֆր.՝ Commandeur de l’Ordre des Arts et des Lettres») պետական շքանշան ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆրանսայէն պետական մրցանակ Կարպիս Ափրիկեանին եւ Սիմոն Աբգարեանին
Կարպիս Ափրիկեան
Կարպիս Ափրիկեան-90. Փարիզի մէջ նշուեցաւ ամէնուն Մաէսթրոյին երրորդ 30-ամեակը
Վիլա սեկա

Վիլա-սեկա (իսպ.՝ Vilaseca, բասկ.՝ Vila-seca, կատ.՝ Vila-seca), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ կատալոնական Տառագոնա պրովինցիայի Տառագոնես շրջանում։ Զբաղեցնում է 21,6 կմ² տարածք։ Բնակչությունը՝ 21 373 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2008-03-18 at the Wayback Machine.
Página de La Pineda
Información general Archived 2007-06-07 at the Wayback Machine.
Datos estadísticos
Փոքր գիշերաչղջիկ

Փոքր գիշերաչղջիկ (լատ.՝ Myotis muricola) հարթաքիթ չղջիկների ընտանիքի գիշերաչղջիկների ցեղի չղջիկ։
Այս տեսակը տարածված է Ասիայում։ Հանդիպում է առաջնային և երկրորդային միջին, լեռնային և ցածրադիր անտառներում, թփերում և այգիներում ծովի մակարդակից մինչև 1600 մետր բարձրության վրա։ Այս տեսակը հանդիպում է կամ առանձին կամ փոքր խմբերով հիմնականում տերևաթափ ծառերի վրա, հատկապես բանանի, ինչպես նաև քարանձավներում և ծառերի փչակներում սերտորեն ծալված տերևների մեջ։ Շատ արագ թռչող չղջիկ է։


== Տարածվածություն ==
Այս տեսակը տարածված է Ասիայում։ Հանդիպում է Աֆղանստանում, Բանգլադեշում, Բութանում, Կամբոջայում, Հնդկաստանում, Ինդոնեզիայում, Լաոսում, Մալայզիայում, Մյանմայում, Նեպալում, Պակիստանում, Պապուա Նոր Գվինեայում, Ֆիլիպիններում, Թաիլանդում և Վիետնամում։


== Պահպանություն ==
Բնության պահպանության միջազգային միությունը (ԲՊՄՄ) 2019 թվականին այս տեսակը ընդգրկել է հատուկ պահպանության մեջ՝ որպես քիչ մտահոգող տեսակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Bates, P., Csorba, G., Bumringsri, S., Kingston, T., Francis, C., Rosell-Ambal, G., Tabaranza, B., Heaney, L., Molur, S. & Srinivasulu, C. 2008. Myotis muricola. In: IUCN 2012 Archived 2013-10-19 at the Wayback Machine.
Նովայա Պավլովկա (գյուղ, Կրիվոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովայա ՊավլովկաՆովայա Պավլովկա (ուկրաիներեն՝ Нова Павлівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կրիվոգրադի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Պավլովկա գյուղում բնակվում էր 335 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հունվարյան դեպքեր (Լիտվա)

Հունվարյան դեպքեր (լիտ.՝ Sausio įvykiai), ընդհարում Լիտվայում 1991 թվականի հունվարի 11-ից 13-ն ընկած ժամանակահատվածում։
Խորհրդային Միության անկման շրջանում, 1990 թվականի մարտի 11-ին Լիտվայի գերագույն խորհուրդն ընդունում է երկրի անկախության վերականգնման մասին հռչակագիրը, ինչը, սակայն, չեն ընդունում խորհրդային իշխանությունները՝ այն հակասահմանադրական որակելով։ 1991 թվականի հունվարին երկրում բռնկվեցին զանգվածային բողոքի ակցիաներ, որոնք արտոնված չէին խորհրդային իշխանությունների կողմից։ Ի պատասխան զանգվածային ցույցերին, խորհրդային ուժերը Լիտվա ուղարկեցին հատուկջոկատայինների, որոնք ռազմավարական նշանակության մի շարք օբյեկտներ գրավեցին։ 1991 թվականի հունվարի 12-ի լույս 13-ի գիշերը Կարմիր բանակի զրահատեխնիկան մտցվեց մայրաքաղաք Վիլնյուսի կենտրոն՝ շարժվելով դեպի հեռուստաաշտարակ։ Հատուկ ջոկատայինների (մասնավորապես՝ ՊԱԿ Ալֆա ջոկատի) և խաղաղ ցուցարարների բախման հետևանքով սպանվեց 14 քաղաքացի և ևս 702-ը ստացան տարբեր աստիճանի վիրավորումներ։
Զանգվածային ցույցեր անցկացվեցին նաև Ալիտուսում, Կաունասում, Շյաուլյայում և Վարենայում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հունվարյան դեպքերի 15-ամյակին նվիրված պորտալ Archived 2018-02-02 at the Wayback Machine.(լիտվ.)
Գեյ-Մամեդլու

Գեյ-Մամեդլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 82 ադրբեջանցի բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Աչաջուր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Աչաջուր գյուղում։


== Պատմություն ==


== Տես նաև ==
Տավուշի մարզ


== Գրականություն ==
Ռուբեն Սիմոնյան,  Տավուշի մարզ, Երևան, ««Ոսկան Երևանցի»», 2003 — 254 էջ. — 500 հատ։
Լավրենտի Միրզոյան,  Տավուշ, Երևան, «Ասողիկ», 2010 — 856 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանի քաղաքացիներին ներկայացվող վիզային պահանջներ

Հայաստանի քաղաքացիներին ներկայացվող վիզային պահանջները - այլ պետություններ Հայաստանի քաղաքացիների մուտքի հետ կապված տվյալ պետությունների իշխանությունների կողմից սահմանված սահմանափակումներ։
2020 թվականի դրությամբ Հայաստանի քաղաքացիները կարող են այցելել 62 երկիր ոչ վիզային ռեժիմով կամ մուտքի վիզան տեղում տրամադրելու պայմանով։ Այդ ցուցանիշով Հայաստանը 81-րդն է աշխարհում


== Վիզային պահանջների քարտեզ ==


== Վիզային պահանջներ ==


=== Ոչ վիզային ռեժիմ ===
Հայաստանի քաղաքացիների նկատմամբ ոչ վիզային ռեժիմ կիրառում է 24 ճանաչված և 4 չճանաչված պետություն։

1 - Եթե ժամկետ նշված չէ, ապա այն անսահմանափակ է։
2 - Գալապագոսյան կղզիներ այցելությունը թույլատրվում է միայն նախնական առցանց գրանցման և օդակայանում տրվող տարանցման հսկիչ քարտի հիման վրա


=== Պայմանական ոչ վիզային ռեժիմ ===
Հայաստանի քաղաքացիների նկատմամբ ոչ վիզային ռեժիմ որոշակի պայմանների պահպանման դեպքում կիրառում է 5 պետություն։

* - տրվում է Կուբայի դեսպանություններում, տուրիստական ընկերություններում և հավատարմագրված ավիաընկերություններում


=== Վիզայի տրամադրում ժամանելիս ===
Մուտքի վիզան ժամանելիս Հայաստանի քաղաքացիներին տրամադրելու ռեժիմ՝ որոշակի պայմաններով կամ առանց դրանց, կիրառում է 28 պետություն։


=== Էլեկտրոնային վիզայի տրամադրում ===
Ստորև նշված երկրները մուտքի վիզան Հայաստանի քաղաքացիներին տրամադրում են էլեկտրոնային ձևով։


=== Հատուկ դեպքեր ===


=== Պլանավորվում է վիզային ռեժիմի վերացում ===


=== Մուտքն արգելված է ===


== Այլ պետություններ ==
Վերը բերված աղյուսակներում չնշված պետությունները Հայաստանի քաղաքացիների նկատմամբ կիրառում են վիզային ռեժիմ ընդհանուր հիմունքներով՝ վիզան տրամադրելով նախապես՝ դիվանագիտական ներկայացուցչություններում։


== Պատվաստում ==
Պատվաստումների պահանջը կապված է տվյալ երկրի համաճարակային իրավիճակից։
Աֆրիկայի շատ երկրներ, ներառյալ Անգոլա, Բենին, Բուրկինա Ֆասո, Կամերուն, Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն, Չադ, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն, Կոնգոյի հանրապետություն, Կոտ դ 'Իվուար, Հասարակածային Գվինեա, Գաբոն, Գանա, Գվինեա, Լիբերիա, Մալի, Մավրիտանիա Նիգերում, Ռուանդան, Սան Տոմեն և Պրինսփենը, Սենեգալը, Սիերա Լեոնեն, Ուգանդան և Զամբիան բոլոր ժամանած ուղևորներից պահանջում են միջազգային պատվաստումների վավեր վկայագիր ունենալ։
Հնդկաստան մեկնելիս, մանավանդ երկար մնալու ու հանրային սննդի օբյեկտներից օգտվելու դեպքում, խորհուրդ է տրվում հեպատիտ A–ի և որովայնային տիֆի դեմ պատվաստվել։


== Տես նաև ==
Արցախի քաղաքացիներին ներկայացվող վիզային պահանջներ


== Ծանոթագրություններ ==
Արիս Վելուխիոտիս

Արիս Վելուխիոտիս (հուն․՝ Άρης Βελουχιώτης, իրական անունը՝ Անաստասիոս Կլարաս, օգոստոսի 27, 1905(1905-08-27), Լամիա, Phthiotis Regional Unit, Կենտրոնական Հունաստան, Decentralized Administration of Thessaly and Central Greece, Հունաստան - հունիսի 16, 1945(1945-06-16), Մեսունտա Արտաս, Central Tzoumerka Municipality, Arta Regional Unit, Էպիրուս, Հունաստան), հույն հեղափոխական, Հունաստանի կոմունիստական կուսակցության անդամ, Հունական ազգային ազատագրական բանակի զորահրամանատար։


== Կենսագրություն ==
Անաստասիոսը ծնվել է 1905 թվականի օգոստոսի 27-ին Կենտրոնական Հունաստանում՝ փաստաբանի ընտանիքում։ Երիտասարդ տարիներին Արիսը միացել է ձախակողմյան, հետպատերազմական շարժմանը և միացել է Հունաստանի կոմունիստական կուսակցությանը։ Մետաքսասի վարչակազմի տարիներին ենթարկվել է ռեպրեսիաների, որի արդյունքում բանտարկվել և աքսորվել է Կերկիրա։
1942-1944 թվականներին ղեկավարել է Հունաստանի ազատագրական բանակը։ Նա ներգրավված է եղել հունական դիմադրության շարժման առանցքային գործողությունների մեջ։ 1944 թվականի դեկտեմբերից եղել է քաղաքական մեկուսացման մեջ։
1945 թվականի հունիսին Արիսի ղեկավարած կամավորական ջոկատները լեռներում շրջափակման մեջ են հայտնվել։ Նա զոհվել է իր ջոկատի անդամների հետ՝ հունիսի 16-ին Էպիրուսի լեռներում։ Հույն ռազմական գործչի մահվանից հետո նրա արձանը կանգնեցվել է հայրենի Լամիայում։


== Գրականություն ==
 Extensive biography in Greek, published also in English in 2012 by the same publisher as "Aris, Lord of the Mountains Archived 2016-05-28 at the Wayback Machine."
Աստերոիդների ցանկ (202601-202700)

Աստերոիդների ցանկ (202501-202600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (202701-202800)
 Աստերոիդների ցանկ (202501-202600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (202701-202800)
Հայկական մաթեմատիկական հանդես

Հայկական մաթեմատիկական հանդեսը (անգլերեն՝ Armenian Journal of Mathematics) մի վերանայված մաթեմատիկայի գիտական էլեկտրական և ազատ մատչելիությամբ հանդես է, որը լույս է տեսնում 2008 թվականից։ Այն հրատարակվում է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի կողմից՝ միայն առցանց։ Հանդեսը հրատարակում է բնօրինակ ներդրումներ, ինչպես նաև վերանայող հոդվածներ, կարճ հաղորդակցություններ, թեզեր և այլ առարկաներ որոնք պարունակում են մանրամասն արդյունքների բացատրություն, ապացույցներ, թվային փորձեր և օրինակներ։ Նրա նպատակներից մեկը Հայաստանի մաթեմատիկական հետազոտության առաջադիմության արտացոլումը, և միջազգային ֆորումի ստեղծումն է՝ խթանելու նրա հետագա զարգացումներին։
Հոդվածները ընդունվելուց հետո անմիջապես տեղադրվում են համացանցում։ Բոլոր հոդվածները մատչելի են անվճար հնարավորինս ունկնդիրներին հասանելի լինելու համար։


== Տես նաև ==
ՀՀ ԳԱԱ Մաթեմատիկայի ինստիտուտ


== Աղբյուրներ ==
Թյուրինգի մրցանակ

Թյուրինգի մրցանակ (անգլ.՝ Turing Award), ինֆորմատիկայի (կոմպյուտերային գիտության) ամենահեղինակավոր մրցանակն է և այդ ասպարեզում համարժեք է համարվում Նոբելյան մրցանակին
։ Այն շնորհվում է Հաշվողական տեխնիկայի ասոցացիայի կողմից՝ ինֆորմատիկայում նշանակալից ներդրաման համար։
Հաշվողական տեխնիկայի ասոցացիայի կողմից մրցանակը հաստատվել է հռչակավոր անգլիացի գիտնականի՝ Ալան Թյուրինգի պատվին, ով համարվում է համակարգչային տեսության և արհեստական ինտելեկտի գլխավոր հայտնագործողներից մեկը։ Ամեն տարի մրցանակ է շնորհվում մեկ կամ մի քանի գիտնականների, ում աշխատանքը խորը ազդեցություն է թողել կոմպյուտերային գիտության զարգացման վրա։ Թյուրինգի մրցանակն առաջին անգամ շնորհվել է 1966 թվականին՝ Ալան Փերլիսին, կազմարկիչների (կոմպիլյատորների) կառուցման տեխնոլոգիայի զարգացման համար։ Առաջին կին մրցանակակիրն էլ Ֆրենսիս Ալենն է, ում այդ պարգևը շնորհվել է 2006 թվականին։
2000-ական թվականներին մրցանակային հիմնադրամը հովանավորվում էր Ինտել և Գուգլ ընկերությունների կողմից, և ամենամյա մրցանակը կազմում էր 250 հազար ամերիկյան դոլար։ 2014 թվականից Գուգլը դարձել է միակ հովանավորը և ամենամյա մրցանակի գումարի չափը հասցրել է մեկ միլիոն ամերիկյան դոլարի։


== Թյուրինգի մրցանակի դափնեկիրները (1966 - 1987) ==


== Թյուրինգյան դասախոսություն ==
Ավանդաբար Թյուրինգի մրցանակի դափնեկիրը մրցանակը ստանալիս ելույթ է ունենում զեկույցով, որը կոչվում է Թյուրինգյան դասախոսություն (լեկցիա)։ Այս ելույթում դափնեկիրն իր մտքերն է արտահայտում համակարգչային գիտության (հաշվողական տեխնիկայի) տեսական ու գործնական կողմերի վերաբերյալ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
A.M. Թյուրինգի մրցանակի դափնեկիրներ ըստ տարիների(անգլ.)
Полунов Ю. Л. Թյուրինգի մրցանակի 1966-ից 2004 թթ. դափնեկիրներ // История вычислительной техники за рубежом. 14.11.2005
Թյուրինգի մրցանակի դափնեկիրներ (презентации) // ПетрГУ. 2012—2013
Տալլինի պատեր

Տալլինի պատեր (էստ․՝ Tallinna linnamüür), պարիսպների ու աշտարակների ամբողջություն, որ շրջապատում է միջնադարյան Տալլինի Հին քաղաքը։
Տալլինի առաջին պատերի կառուցումն սկսվել է 1265 թ. Մարգարետ Սամբիրիայի կողմից. դրանք հայտնի են Մարգարետի պատ անունով։ Պատն ուներ 5մ-ից պակաս բարձրություն, 1.5մ հաստություն։
Տալլինի պատերը հայտնի են 1248 թ-ից, սակայն մինչև օրս պահպանված ամենահին պատերն ու աշտարակները վերաբերում են 14-րդ դարին։ Կառուցումը շարունակվել է 15-րդ դարում, ամրությունների վերակառուցումն ավարտվել է 1520-ական թթ.։ Դրանք գրեթե ամբողջովին պահպանվել են։ 16-րդ դարի վերջին կառուցված էին 26 աշտարակ, որոնցից պահպանվել են 18-ը։ Պատերն ունեցել են 8մ բարձրություն, 2.85մ հաստություն։
Ամենաբարձր աշտարակը Կյուստերի աշտարակն է (30մ)։
Տալլինի պատի շնորհիվ է նաև, որ Տալլինի հին քաղաքն ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Տալլինի պատի նման պատով է շրջապատված եղել նաև Տարտու քաղաքը, սակայն դրանք ավերվել են 18-րդ դարում։


== Աշտարակների ցանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆոտոդիոդ

Ֆոտոդիոդն ունի աղքատացված կիսահաղորդչային շերտ, որը բարձր էլեկտրական դաշտ է ծառայում բաժանելու ֆոտոգեներացված էլեկտրոն-խոռոչ զույգերը։ Գերարագ շահագործման համար աղքատացված շերտը պետք է լինի բարակ, որպեսզի նվազեցվի անցման ժամանակը։ 
Մյուս կողմից, պետք է բարձրացվի քվանտային արդյունավետությունը(ամեն ֆոտոնից գեներացված էլեկտրոն-խոռոչ զույգերի թիվը), աղքատացված շերտը պետք է բավականաչափ հաստ լինի, որպեսզի կլանվի ընկնող լույսի մեծ քանակություն։ Այսպիսով, առաջանում է ընտրություն բարձր արագությամբ արձագանքի և քվանտային արդյունավետության միջև։ Տեսանելի և ինֆրակարմիրին մոտ ալիքների երկարության տիրույթում, Ֆոտոդիոդներին սովորաբար հակառակ ուղղվածությամբ միացվում է չափավոր սնման լարում, որպեսզի նվազեցվի անցման ժամանակը և դիոդի ունակությունը։ Սակայն, հակադարձ միացման լարումը այնքան մեծ չէ որ տեղի ունենա հեղեղային ծակում կամ բազմապատկում։ Այս միացման եղանակը համապատասխանության մեջ է հեղեղային ֆոտոդիոդների հետ, որտեղ ներքին հոսանքի առաջացումը պայմանավորվում է հարվածային իոնացումը, որը դիտվում է հեղեղային ծակման պայմաններում։ Բացի հեղեղային ֆոտոդիոդից, բոլոր ֆոտոդիոդներն ունեն ֆոտոհոսանքի ուժեզացման գործակցի առավելագույն արժեք՝ հավասար մեկի։ Ուժեղացման գործակիցը էլեկտրահաղորդականությանը մասնակցող մեկ կլանված ֆոտոնին ընկնող էլեկտրոնների թիվն է, որոնք մասնակցում են էլեկտրահաղորդականությանը։ Ֆոտոէլեկտրական ուժեղացումը որոշվում է ընդունիչի հատկություններով՝ նյութի կառուցվածքով և նրանում օգտագործվող ֆոտոէֆեկտի տեսակով։ Այն կախված է լիցքակրի կյանքի տևողևթյան և թռիչքային ժամանակի հարաբերությունից և ֆոտոռեզիստորի կարևորագույն պարամետրերից է հանդիսանում։
Հուրայթանի շրջան

Հուրայթանի շրջան (արաբ․՝ ناحية حريتان‎‎), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Սիմեոն լեռան գավառի 7 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Հուրայթան քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 67,745 բնակչություն։ Տարածքը կազմում է 232.76 կմ2։


== Ծանոթագրություններ ==
Ինժեներական գրաֆիկա

Ինժեներական գրաֆիկա, սա գիտություն է, որն ուսումնասիրում է պատկերումների տարբեր եղանակներ։ Օգտագործվում է բոլոր մեքենաշինական գիտությունների բնագավառներում։ Բաղկացած է երկու մասից՝ գծագրական երկրաչափություն և մեքենաշինական գծագրություն։
Ֆուկուսիմա (քաղաք)

Ֆուկուսիմա (ճապ.՝ 福島市 Fukushima-shi), ճապոնական քաղաք և Ֆուկուսիմա պրեֆեկտուրայի վարչական կենտրոնը: Քաղաքի կենտրոնը կազմում է՝ 767,74 կմ², բնակչությունը՝ 283 090 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի դրությամբ), բնակչության խտությունը՝ 368,73 մարդ/կմ²:
«Ֆուկուսիմա» անվանումը թարգմանաբար նշանակում է «ուրախության կղզի» (福 ֆուկու՝ «ուրախություն», 島 սիմա՝ «կղզի»):


== Աշխարհագրական դիրք ==
Ֆուկուսիմա քաղաքը տեղակայված է Ճապոնիայում Հոնսյու կղզուց դեպի հյուսիս արևմուտք Աբուկումա գետի վրա: Հեռավորությունը Տոկիոյից 287 կմ է: Հարևան պրեֆեկտուրաներն են՝ Միյագի և Յամագատայի պրեֆեկտուրաները:


== Պատմություն ==

Սկզբնապես քաղաքի անունը եղել է Սինոբու-նո-սատո: Ֆուկուսիմայի ամրոցը կառուցվել է XII դարում (շինությունը մինչև մեր օրերը չի պահպանվել), իսկ ամրոցի շուրջը առաջացել է քաղաքը:
Էդոյի շրջանում Ֆուկուսիման հայտնի դարձավ մետաքսի արտադության շնորհիվ:
Մեյձի հեղափոխության շրջանում Ֆուկուսիման դարձավ պրոֆերկտուրայի վարչական կենտրոնը, իսկ Ճապոնիայի բանկը այնտեղ բացեց իր գրասենյակը, որը դարձավ Տոհոկու տարածաշրջանի առաջին պետական բանկը:
Ֆուկուսիման քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1907 թվականի ապրիլի 1-ին:


== Կլիմա ==
Ֆուկուսիման ունի բարեխառն հասարակածային մուսոնային կլիմա, տաք ամառ և սառը ձմեռ:


== Տնտեսությունը և արդյունաբերությունը ==
Քիմիական մանրաթելերի, սարքավորումների և սննդի արտադրություն:


== Ծանոթագրություններ ==
Մակովկա (գյուղ, Սովետսկիի շրջան)

Մակովկա (ուկրաիներեն՝ Маківка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qoñrat), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սովետսկիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կոնգրատ։
2001 թվականի տվյալներով Մակովկա գյուղում բնակվում էր 295 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)