Ռաիլ Կուզեև

Ռաիլ Գումերովիչ Կուզեև (բաշկիրերեն՝ Рәил Ғүмәр улы Кузеев, հունվարի 10, 1929(1929-01-10), Ամինևո, Q4479108?, Բաշկիրական Խորհրդային Սոցիալիստական Ինքնավար Մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 2, 2005(2005-08-02), Ուֆա, Ռուսաստան), գիտնական ազգագրագետ, պատմաբան, ուսումնասիրել է Միջին Պովոլժիեի և Ուրալի ժողովուրդների կենցաղը, մշակույթը, էթնիկ պատմությունը և ծագումը։ Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ, Բաշկորտոստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս։ Ուֆա քաղաքի պատվավոր քաղաքացի է։


== Կենսագրություն ==
Ռաիլ Գումերովիչ Կուզեևը ծնվել է 1929 թվականի հունվարի 29-ին Բաշկորտոստանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Ուֆիմի շրջանի Ամինևո գյուղում։ Պատմաբան Ռուստեմ Գումերովիչ Կուզեևի եղբայրն է, որը Բաշկիրիայի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ռեկտորն էր։
Բաշկորտոստանի պետական համալսարանի պատմական ֆակուլտետի առաջին շրջանավարտներից մեկն է եղել։ Գիտնականի առաջին աշխատանքներից են եղել «400 տարի ռուս ժողովրդի հետ. Բաշկորտոստանի միավորումը Ռուսական պետության հետ և դրա պատմական նշանակությունը» և «Բաշկիրների պատմական ազգագրության ուրվագծեր» մենագրությունները։ Ազգագրագետի մեծ հասարակական աշխատանքը նշանավորվել է «Խորհրդային միության ու արտասահմանի բարեկամության և մշակութային կապերի մեջ ներդրման մեջ պատվավոր շքանշանով» (1983 թվական)։
Ընտրվել է ԲԻԽՍՀ Բարձրագույն խորհրդի 9-րդ գումարման պատգամավոր։
Մահացել է 2005 թվականի օգոստոսի 2-ին։


== Գիտական գործունեություն ==
Հիմնական գործունեությունը եղել է ժողովուրդների հոգևոր և նյութական մշակույթի ուսումնասիրությունը։ Ռ. Գ. Կուզեևի կարևորագույն աշխատանքները նվիրված էին բաշկիր ժողովրդի ծագումնաբանության և էթնիկ պատմության ուսումնասիրմանը։
1955—1961 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ԳԱԱ ԲՖ Պատմության ինստիտուտի պատմության, հնագիտության և ազգագրության մասնաբաժնի վարիչ, 1960—1987 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԱԱ ԲՖ նախագահության ղեկավար, իսկ 1983 թվականին՝ Ռուսաստանի ԳԱ Ուֆիմի գիտական կենտրոնի Ուրալի ժողովուրդների և հնագիտության ու ազգագրության թանգարանի վարիչ։ 1994-1997 թվականներին եղել է Ռուսական ազգագրագետների և մարդաբանների միավորման նախագահը։ 1995-1996 թվականներին եղել է Բաշկորտոստանի գիտությունների ակադեմիայի փոխնախագահի պաշտոնակատարը։
1999-2001 թվականներին եղել է Ռուսաստանի ԳԱ Ուֆիմի գիտական կենտրոնի ազգաբանական հետազոտությունների կենտրոնի նախագահ-կազմակերպիչ։ 2001-2005 թվականներին եղել է ՌԳԱ խորհրդական։


== Գիտական աշխատանքներ ==
Кузеев Р. Г.  Проблемы этнической истории народов Среднего Поволжья и Южного Урала с середины второй половины I тыс. н. э. до XVI в.
Кузеев Р. Г.  Историческая этнография башкирского народа. Уфа.
Кузеев Р. Г.  Происхождение башкирского народа: Этнический состав, история расселения. — М.: Наука, 1974. — 572 с. — 2400 экз. (в пер.)
Кузеев Р. Г.  Очерки исторической этнографии башкир։ Родоплеменные организации башкир в XVII—XVIII вв. Уфа
Кузеев Р. Г.  Народы Среднего Поволжья и Южного Урала։ Этногенетический взгляд на историю. М.։ Наука.
Кузеев Р. Г.  Национальные движения в Волго-Уральском регионе и федерализм в России // Этничность и власть в полиэтнических регионах. М.։ Наука.
Кузеев Р. Г.  Государственная программа «Народы Башкортостана». Уфа.
Кузеев Р. Г.  Декоративное творчество башкирского народа. Уфа.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Кузеев Раиль Гумерович։ Библиографический указатель. 4-е изд., испр. и доп. / Сост. З.А. Мамаева. — Уфа.


== Արտաքին հղումներ ==
Раиль Гумерович Кузеев. Происхождение башкирского народа, 1974
Кузеев Раиль (450 лет с Россией) Archived 2007-12-11 at the Wayback Machine.
Кузеев Раиль Гумерович Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
ИА «Башинформ»(չաշխատող հղում)