armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Աստղաչափություն

Աստղաչափություն (Աստրոմետրիա), աստղագիտության բաժին. հիմնականում զբաղվում է լուսատուների կոորդինատների որոշման մեթոդների մշակմամբ, նրանց գործնական կիրառման հարցերով։
Աստղաչափության հիմնական ենթաբաժիններից մեկն է ոլորտային աստղագիտությունը, որը մշակում է կոորդինատների որոշման մաթեմատիկական մեթոդները։ Միջօրեականում կատարվող դիտումներով լուսատուների կոորդինատների գործնական որոշումը ֆունդամենտալ աստղագիտության խնդիրն է։ Լուսատուի ուղղակի ծագումը որոշելու համար գրանցվում է միջօրեականով նրա անցնելու պահը։ Հակումը որոշվում է միջօրեականում լուսատուի զենիթային հեռավորության չափմամբ։ Չափումների արդյունքները շտկվում են՝ հաշվի առնելով լույսի բեկունակության, աբեռացիայի, պրեցեսիայի և նուտացիայի ազդեցությունները, ինչպես նաև գործիքային սխալները։ Աստղերի կոորդինատները հրատարակվում են որպես ֆունդամենտալ աստղացուցակներ։
Աստղաչափության խնդիրներից են նաև ժամանակի ծառայությունը, լայնության ծառայությունը (ուսումնասիրում է աշխարհագրական լայնության՝ բևեռների շարժումով պայմանանվորվող փոփոխությունները), գործնական աստղագիտությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Բեկեշ (Մեծ Խապիցայի վտակ)

Բեկեշ (ռուս.՝ Бекеш), գետ Կամչատկա թերակղզի՝ Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 29 կմ է։ Թափվում է Մեծ Խապիցա գետի ձախ ափին՝ 37 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 29 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19070000112120000017862


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
(518) Հալվե

(518) Հալվե (անգլ.՝ Halawe), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1903 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ռայմոնդ Դուգանի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,533662 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9624 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,105 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1473,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,244389 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,73° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(518) Հալվե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կուրյա (այլ կիրառումներ)

Կուրյա, կարող է վերաբերել՝

Կուրյա - գետ Ռուսաստանում, Բերդի վտակը
Կուրյա - գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Կուրյինսկի շրջանի կազմում
Սուրբ եղնիկի սպանությունը

«Սուրբ եղնիկի սպանությունը» (անգլ.՝ The Killing of a Sacred Deer), ռեժիսոր Յորղոս Լանտիմոսի բրիտանա-ամերիկյան դրամատիկական ֆիլմ։ Ֆիլմը մասնակցել է 2017 թվականի Կաննի կինոփառատոնի հիմնական մրցույթին, որտեղ Յորղոս Լանտիմոսը և Էֆթիմիս Ֆիլիպուն արժանացել են լավագույն սցենարի մրցանակին։ Միացյալ Նահանգներում ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է սրտավիրաբույժ Սթիվեն Մերֆիի մասին, որը ծանոթանում է 16-ամյա Մարտինի՝ մի քանի տարի առաջ վիրահատության ժամանակ մահացած հիվանդի որդու հետ։ Սթիվենը դեռահասին նվերներ է տալիս և ծանոթացնում իր ընտանիքի հետ, սակայն շուտով սկսում է խուսափել չափազանց պնդերես ծանոթից։ Մի օր բժիշկ Բոբի կրտսեր որդին դադարում է ոտքերը զգալ։ Հետազոտությունները ոչինչ չեն տալիս. ըստ բոլոր վերլուծությունների՝ նրա վիճակը պետք է նորմալ լինի։ Տեղի ունեցածի առեղծվածը բացահայտում է Մարտինը. Սթիվենը, որին պատանին մեղավոր է համարում հոր մահվան համար, պետք է բարդ ընտրություն կատարի և զոհաբերի իր ընտանիքի անդամներից որևէ մեկին, այլապես նրա բոլոր մերձավորները կմահանան մեկը մյուսի հետևից...


== Դերերում ==
Քոլին Ֆարել՝ բժիշկ Սթիվեն Մըրֆի, Աննայի ամուսինը, Բոբի և Քիմի հայրը
Նիկոլ Քիդման՝ Աննա Մըրֆի, Սթիվենի կինը, Բոբի և Քիմի մայրը
Բարրի Քեոգան՝ Մարտին, Քիմի մտերիմ ընկերը
Ռեֆի Քեսիդի՝ Քիմ Մըրֆի, Սթիվենի և Աննայի կինը, Բոբի քույրը
Սանի Սուլջիկ՝ Բոբ Մըրֆի, Սթիվենի և Աննայի որդին, Քիմի եղբայրը
Ալիսիա Սիլվերսթոուն՝ Մարտինի մայրը
Բիլ Քեմփ՝ Մեթյու Ուիլյամս


== Արտադրություն ==
2016 թվականի մայիսի 11-ին հայտարարվել է, որ Քոլին Ֆարելը միացել է դերասանական կազմին, իսկ Յորղոս Լանտիմոսը և Էֆթիմիս Ֆիլիպուն կգրեն ֆիլմի սցենարը։ 2016 թվականի հունիսին Նիկոլ Քիդմանն ընտրվել է Ֆարելի կերպարի կնոջ դերի համար։ Օգոստոսին դերասանական կազմին միացել են Ալիսիա Սիլվերսթոունը, Ռեֆի Քեսիդին, Բիլ Քեմփը, Բարրի Քեոգանը և Սանի Սուլջիչը։


=== Նկարահանումներ ===
Հիմնական նկարահանումներն անցկացվել են Ցինցինատի քաղաքում՝ Քրիստոսի հիվանդանոցում։


== Քննադատություն ==
Ֆիլմը կինոքննադատների կողմից ստացել է դրական արձագանքներ։ «Rotten Tomatoes» ֆիլմն ունի 79 % վարկանիշ՝ հիմնված 196 գրախոսության վրա, միջին բալը 10-ից կազմում է 7,7։ «Metacritic» կայքում ֆիլմը 100 միավորից ունի 73 միավոր՝ հիմնված քննադատների 45 գրախոսության վրա, որը համապատասխանում է «ընդհանուր առմամբ դրական արձագանքներ» կարգավիճակին։


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
2017՝ Կաննի կինոփառատոնում մրցանակ լավագույն սցենարի համար (Էֆթիմիս Ֆիլիպու, Յորղոս Լանտիմոս)։
2017՝ Սիջեսի կատալոնական կինոփառատոնում քննադատների մրցանակ (Յորղոս Լանտիմոս)։
2017՝ մասնակցություն Գենտի կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին։
2017՝ Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակի երեք անվանակարգ՝ եվրոպացի լավագույն ռեժիսոր (Յորղոս Լանտիմոս), եվրոպացի լավագույն սցենարիստ (Էֆթիմիս Ֆիլիպու, Յորղոս Լանտիմոս), եվրոպացի լավագույն դերասան (Քոլին Ֆարել)։
2018՝ «AACTA Awards» մրցանակի առաջադրում՝ երկրորդական պլանի կնոջ լավագույն դերի համար (Նիկոլ Քիդման)։
2018՝ «Անկախ ոգի» մրցանակի երկու անվանակարգ՝ երկրորդական պլանի տղամարդու լավագույն դեր (Բարրի Քեոգան), լավագույն օպերատորական աշխատանք (Թիմիոս Բակատակիս)։
2018՝ կինոքննադատների լոնդոնյան խմբակի մրցանակի առաջադրում՝ տարվա լավագույն բրիտանական կամ իռլանդական դերասանի համար (Քոլին Ֆարել)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստարիե Չուպտի

Ստարիե Չուպտի (ռուս.՝ Старые Чупты, բաշկիրերեն՝ Иҫке Супты), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տիլիոլե

Տիլիոլե (իտալ.՝ Tigliole), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 1705 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 106 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 16 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 14016։ Հեռախոսային կոդ՝ 0141։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0141 667124
Էլեկտրոնային փոստ։ tigliole@reteunitaria.piemonte.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.tigliole.at.it/


== Արտաքին հղումներ ==
գլխավոր էջ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Դանիել Գայբակյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Գայբակյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Դանիել Սեդրակի Գայբակյան (փետրվարի 1, 1929(1929-02-01), Բաղդադ, Mandatory Iraq - նոյեմբերի 27, 2004(2004-11-27), Երևան, Հայաստան), քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1989), պրոֆեսոր (1990)։


== Կենսագրություն ==
1953 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1958-1960 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարարության Հողագիտության և ագրոքիմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1961-2004 թվականներին եղել է ԵՊՀ վերլուծական քիմիայի ամբիոնի աշխատակից, 1991 թվականից՝ «Զեյթուն» հայրենակցական, բարեգործական, մշակութային միության հիմնադիր-նախագահ։
Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ հողերում շարժուն ալյումինի քանակի և աղուտներում ստիբիումական էլեկտրոդով pH-ի որոշման հարցերին։
Զբաղվել է հազվագյուտ տարրերի քրոմատոգրաֆիական ուսումնասիրություններով՝ կիրառելով քրոմատոգրաֆիական իոնափոխանակային, նրբաշերտ, թղթե և էլեկտրաքրոմատոգրաֆական եղանակները։ Ուսումնասիրել է նշված հազվագյուտ տարրերի քրոմատոգրաֆիան և դրա պատրաստուկային տարբերակները՝ կիրառելով ՀՀ-ում ոչ մետաղային հանքերի փոշիները՝ որպես սորբենտ կրող։ Հեղինակ է նաև գրական ստեղծագործությունների։ Օգտագործել է Դանիել Զեյթունց գրչանունը։


== Երկեր ==
Գայբակյան Դ. Ս., Անալիզի քրոմատոգրաֆիական եղանակներ, ուսումնական ձեռնարկ, 1983։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոստի (գյուղ, Բախմաչի շրջան)

Մոստի (ուկրաիներեն՝ Мости), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Մոստի գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 333,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սոմալիլենդի դրոշ

Սոմալիլենդի դրոշը Սոմալիլենդի պետական խորհրդանիշներից է։ Այն սահմանված է Սոմալիլենդի Սահմանադրությամբ և դրոշի մասին օրենքով։ Կազմված է կանաչ, սև, սպիտակ և կարմիր գույներից ՝ լայնքի և երկայնքի 1։2 հարաբերակցությամբ։ Ընդունվել է 1996 թվականի Հոկտեմբերի 14-ին։


== Աղբյուրներ ==
Flag of Somaliland (անգլ.)
Ծալիկարի

Ծալիկարի (վրաց.՝ წალიკარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Աբաշայի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 10 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 122 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վայլ իմ Շյոնբուխ

Վայլ իմ Շյոնբուխ  (գերմ.՝ Weil im Schönbuch), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Շտուտգարտի վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Բյոբլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 9777 է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 26,14 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 15 051։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 6 գյուղական համայնքների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջը
(9440) 1997 FZ1

(9440) 1997 FZ1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի մարտի 29-ին Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից Քսիլոնգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,389394 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0415 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7373 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1349,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,266853 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,31° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9440) 1997 FZ1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նորվեգիայի ճարտարապետների միություն

Նորվեգիայի ճարտարապետների միություն (նորվ.՝ Norske arkitekters landsforbund, նաև NAL), ճարտարապետություն մասնագիտությամբ շրջանավարտների նորվեգական կազմակերպություն։ Հիմնադրվել է 1911 թվականին։ 2015 թվականին կազմակերպությունն ունեցել է 4100 անդամներ։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Օսլոյում։ Ունի նաև շրջանային 14 մասնաճյուղեր։ 2012 թվականից միության նախագահն է Կիմ Սկորան։ Նորվեգիայի ճարտարապետների միությունն աշխատում է բարելավելու ճարտարապետություն մասնագիտության համար անհրաժեշտ պայմանները։ Միությունը հրատարակում է երկու պարբերական՝ «Arkitektur N» և «Arkitektnytt»:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Հայերը Ղազախստանում

Ղազախստանի տարածքում հայերը հաստատվել են դեռևս վաղնջական ժամանակներից։ Հայկական համայնքը Ղազախստանում մեծացել և ձևավորվել է Խորհրդային Միության հաստատումից հետո։ Միայն վերջին տարիներին են սկսվել Հայկական կազմակերպությունների հիմնումը։ Ղազախական 11 քաղաքներում գործում են հայկական մշակութային կենտրոններ։ 2004 թվականին բացվեց Ղազախստանի հայկական մշակութային «Նաիրի» ընկերակցությունը, որի ղեկավարը Ա. Կարապետյանն է։ 2006 թվականի հոկտեմբեր ամսին օծվել է Սուրբ Կարապետ հայկական եկեղեցին։ Հայկական մշակութային կենտրոններին կից գործում են կիրակնօրյան դպրոցներ, որտեղ ուսուցանվում է հայոց լեզու, ազգային երգ-պար, պատմություն և այլ առարկաներ։ Գործում են նաև ազգագրական երգի-պարի ստուդիաներ։ Հայկական համայնքն ավելի ստվար է Ղազախստանի մայրաքաղաք Աստանայում և Ալմաթայում։


== Համշենահայերը Ղազախստանում ==
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1944 թվականի նոյեմբերի 25-26-ին ԽՍՀՄ իշխանությունները Վրացական ԽՍՀ-ի տարածքում ապրող համշենահայերի մեծ հատված  որպես «կասկածելի բնակչություն» բռնի տեղահանում են և ուղարկում Կենտրոնական Ասիա՝ Ղազախական ԽՍՀ, Ղրղզական ԽՍՀ և Ուզբեկական ԽՍՀ։ Ղազախստանում համշենահայերին բնակեցնում են Չիմկենտի և Ջամբուլի շրջաններում և տալիս աքսորաբնակների կարգավիճակ։ Այդ ողջ ընթացքում տեղահանվածները գտնվում էին ՆԳԺԿ ծառայողների վարչական վերահսկողության տակ։ 1956 թվականին համշենահայերին ազատում են վարչական վերահսկողությունից, սակայն թույլ չեն տալիս վերադառնալ այն բնակավայրերը, որտեղից տեղահանվել են։ 1980-ականներ թվականների վերջին Ղազախստանի համշենահայերը խնդրագիր են ուղարկել ԽՍՀՄ կառավարությանը Հայկական ԽՍՀ տեղափոխվելու թույլատվություն ստանալու համար, սակայն այդ դիմումը մերժվել է Մոսկվայի կողմից, քանի որ կենտրոնական իշխանությունը կարծել է, որ մուսուլմանների տեղափոխումը Հայաստան կարող է խնդիրներ առաջացնել տեղի քրիստոնյա բնակչության հետ (չնայած, Հայկական ԽՍՀ տարածքում այդ ժամանակ հարյուր հազարներով բնակվում էին իսլամադավան ադրբեջանցիներ)։


== Տես նաև ==
Հայկական սփյուռք
Համշենահայեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոկեսթերոն

Ռոկեսթերոն (ֆր.՝ Roquesteron), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ շրջանի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցա շրջան Վանս կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը համարվում էր համանուն կոմունայի վարչական կենտրոնը։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 6.47 կմ², բնակչությունը՝ 500 մարդ (2006) աճի միտումով։ 559 
մարդ (2012), բնակչության խտությունը՝ 86.4 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական  դիրք ==
Համայնքը աշխարհագրականորեն գտնվում է Ալպյան տարածաշրջանում։ Հյուսիսից այն Կյուուբրիի համայնքն է, արևելքում, Պիեռի հանրապետությունը, հարավ-արևելքում, Կոնսեգուդի հանրապետությունը, հարավ-արևմուտքում, Ռոքեոս-Գրեասը-ի համայնքը, արևմուտք` Սիգալ համայնքը։ Ռոքեոս-ի և Ռոսկեստեռոն Գրաս-ի կոմունաները կիսում են Եքստերեն գետը։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 555 մարդ, 2012 թվականին՝ 559 մարդ
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 335 բնակիչներից 220-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 115-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 65.7 %, 1999 թվականին եղել է 62.0 %: Աշխատունակ տարիքի 220 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 186-ը (106 տղամարդ և 80 կին), 34 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (14 տղամարդ և 20 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 115 ոչ ակտիվ բնակիչներից 30-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 42-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 43-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։
2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 208 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 476.0 մարդ։ Մեկ հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 15 հազար 213 եվրո։


== Ծանոթագրություններ ==
Հին Երևանն իմ պատուհանից (նկար)

«Հին Երևանն իմ պատուհանից», Գաբրիել Գյուրջյանի (1892-1987) 1944 թվականին ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։


== Պատմություն ==
Հայկական կերպարվեստում պլեներային գեղանկարչության վառ ներկայացուցիչ Գաբրիել Գյուրջյանը հին և նոր Երևանի քաղաքային բազմաթիվ բնապատկերների հեղինակ է։ Հայաստանի ազգային պատկերասրահի հավաքածուի «Հին Երևանն իմ պատուհանից»  կտավը նախաթամանյանական քաղաքի կենտրոնական՝ մասնավորապես Աբովյան (նախկինում՝ Աստաֆյան) փողոցում գտնվող իր արվեստանոցի պատուհանից բացվող  տեսարանի մի փոքրիկ հատված է։ Հին Երևանին բնորոշ էին  տափարակ կտուրներով, կավածեփ տները, այգիներով շրջապատված թաղամասերը։ Քաղաքի ցածրադիր միջնամասը գոտևորում են Նորքի, Կոնդի բարձունքները, ինչը  պարզորոշ երևում է նաև պատկերում։ Բնանկարը հագեցած է Գյուրջյանին հատուկ գունային վառ գամմայով, սիրելի քաղաքի հանդեպ ջերմ զգացողությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մասուդ Բարզանի

Մասուդ Բարզանի (սորանի՝ مەسعود بارزانی, քրդ.՝ Mesûd Barzanî, օգոստոսի 16, 1946(1946-08-16), Մահաբադ, Մահաբադի հանրապետություն), քուրդ և իրանցի քաղաքական գործիչ։ 2005-2017 թվականներին եղել է Իրաքյան Քուրդիստանի նախագահը։ Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդն է։


== Կենսագրություն ==
Մասուդ Բերզանին ծնվել է Մահաբադում, որտեղ նրա հայրը՝ Մուստաֆա Բարզանին, Մեհաբադի Հանրապետության բանակի գերագույն հարամանատարն էր։ Սրա հետ կապված հայտնի է նրա արտահայտած միտքը. «Ես ծնվել եմ Մահաբադի քրդական դրոշի ներքո և պատրաստ եմ ծառայել և մեռնել հանուն այդ դրոշի»։
Մասուդ Բարզանիի ծննդյան օրը համընկավ Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության հիմնադրման հետ։
Երբ Մահաբադի Հանրապետությունը տապալվեց, Մուստաֆա Բարզանին՝ 500 ընտրյալ զինյալների հետ, ճեղքեց-դուրս եկավ ԽՍՀՄ, ու դա այն ժամանակ, երբ իր ընտանիքը՝ քուրդ պատանդների հետ միասին, վերադարձվեց Իրաք (1947 թվականի գարնանը), որտեղ նրանց ուղարկեցին երկրի հարավ։
Մասուդ Բարզանին դաստիարակավել է մորական պապի տանը, նախնական կրթությունն արաբերեն է ստացել։ 1958 թվականին՝ միապետության տապալումից և Մուստաֆայի՝ Իրաք վերադարձից հետո, Մասուդը Բաղդադում ապրում է հոր հետ։
Շուտով՝ սեպտեմբերյան ապստամբությունն սկսելուց հետո, 1962 թվականի գարնանը 16-ամյա Մասուդը միանում է փեշմերգային։ Նա հոր հետ միասին մասնակցել է մարտական գործողություններին, հետո նշանակվել է «Իրաքյան Քուրդիստանի ձայնը» ռադիոյի ղեկավար, իսկ 1968 թվականից ղեկավարել է «Պարաստին» անվտանգության ծառայությունը։ 1975 թվականին՝ ապստամբության պարտությունից հետո, Մասուդն ակտիվորեն զբաղվում է Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության վերակազմավորմամբ, դրան զուգահեռ նա հորն ուղեկցում է ԱՄՆ։ 1978 թվականին Մասուդը հրաշքով փրկվեց իրաքյան հատուկ ծառայության կողմից Վիեննայում կազմակերպված հարձակումից։ Մուստաֆա Բարզանիի մահվանից հետո՝ 1979 թվականի մարտին, Մասուդն ընտրվեց ՔԴԿ առաջնորդ։ Այդ պաշտոնն զբաղեցնում է մինչ օրս։ 2003-2004 թվականներին Մասուդ Բարզանին մտավ Իրաքի Կառավարման խորհուրդ, իսկ 2005 թվականի մայիսի 12-ին ընտրվեց Իրաքյան Քուրդիստանի նախագահ։
2013 թվականին նախագահական լիազորությունների ժամկետն սպառվեց, սակայն նա հրաժարվեց լքել պաշտոնը։ Նրա լիազորությունները երկարաձգվեցին մինչև 2015 թվականը, հետո՝ ևս երկու տարով։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Բարզանին հայտարարեց պաշտոնը լքելու մասին։ 2017 թվականի նոյեմբերի 1-ին նա լքեց Իրաքյան Քուրդիստանի նախագահի պաշտոնը։
2017 թվականին գործազրկության մակարդակը գերազանցում է 20 %-ը, իսկ բնակչության 30 %-ը Քուրդիստանում աղքատ է։
Մասուդ Բարզանին «Մուստաֆա Բարզանի և քրդական ազատագրական շարժում» գրքի հեղինակն է։ Գիրքը հրատարակվել է քրդերեն, արաբերեն և ռուսերեն։
Քրդերի շրջանում հայտնի է «Քեք Մասուդ»՝ «Պարոն Մասուդ» մականվամբ։


== Անձնային որկաներ ==

Սիրում է ֆուտբոլ խաղալ և գրքեր ընթերցել։
Ամուսնացած է, ունի 8 երեխա։ Տիրապետում է քրդերենին, արաբերենին, պարսկերենին և անգլերենին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Kurdistan Region Presidency website
2002 BBC profile
Աստերոիդների ցանկ (251601-251700)

Աստերոիդների ցանկ (251501-251600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (251701-251800)
 Աստերոիդների ցանկ (251501-251600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (251701-251800)
TF1

TF1, ֆրանսիական մասնավոր հեռուստաընկերություն, հեռարձակումը սկսել է 1935 թվականի փետրվարի 13-ին Radio-PTT Vision նախնական անվանմամբ, 1975-ից կրում է ներկայիս անվանումը։ Հեռուստաընկերությունը վերահսկվում է TF Group հոլդինգի կողմից, որի մեծ մասը պատկանում է Bouygues կոնգլոմեռատին։ Հեռուստաալիքը դիտողների բաժինը կազմում է 24%, և այդ ցուցանիշով զբաղեցնում է առաջին տեղը ֆրանսիական հեռուստաշուկայում։ Դիտողների քանակով համարվում է Եվրոպայի առաջին հեռուստաալիքը։ Ընկերության գլխավոր մասնաշենքը (TF1 երկնաքերը) գտնվում է Փարիզում։


=== Նախկին անվանումները ===
Radio-PTT Vision (1935–1939)
RN Télévision (1939–1943)
Fernsehsender Paris (1943–1944)
Télévision Française (1944–1945)
RDF (1945–1949)
RTF (1949–1963)
Première chaîne de la RTF (1963–1964)
Première Chaîne de l'ORTF (1964–1975)
Աստերոիդների ցանկ (83301-83400)

Աստերոիդների ցանկ (83201-83300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (83401-83500)
 Աստերոիդների ցանկ (83201-83300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (83401-83500)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (80001)-(85000)»։ www.minorplanetcenter.net
Բարգա (կոմունա)

Բարգա (իտալերեն՝ Barga), կոմունա Իտալիայի Տոսկանա մարզի Լուկա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 10 186 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 153 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 67 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 55051։ Հեռախոսային կոդ՝ 0583։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոսահամար՝ +39 0583 72471
Պաշտոնական կայք՝ http://www.barganews.com/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Էրմենիքյոյ

Էրմենիքյոյ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Միջամառային գիշերվա երազ (ֆիլմ, 1935)

Միջամառային գիշերվա երազ (անգլ. A Midsummer Night's Dream), 1935 թվականին Հոլիվուդում նկարահանված կատակերգություն, որը բեմադրվել է թատրոնի նշանավոր ռեժիսոր Մաքս Ռեյնհարդտի, իսկ էկրանավորվել Ուիլյամ Դիտերլի կողմից։ Էկրանավորվել է Շեքսպիրի Միջամառային գիշերվա երազ ստեղծագործության հիման վրա։
Ֆիլմն արգելվել է վարձակալել նացիստական Գերմանիայում, քանի որ ռեժիսոր Մաքս Ռեյնհարդտը և կոմպոզիտոր Ֆելիքս Մենդելսոնն ազգությամբ հրեա էին։


== Սյուժե ==
Աթենքի դուքս Թեսևսը պատրաստվում է ամուսնանալ Ամազոնի թագուհի Հիպոլիտի հետ։
Հերմիան և Լեսանդրը սիրում են իրար, սակայն հայրը ցանկանում է ամուսնացնել Դեմետրի հետ։ Իսկ Դեմետրիին անպատասխան սիրահարված է Ելենան։
Սիրահարները որոշում են գաղտնի ամուսնանալ և գիշերը փախչում են անտառ, սակայն կորցնում են ճանապարհը և որոշում սպասել մինչ առավոտ։ Նրանց հետևում են Ելենան և Դեմետրին։
Այստեղ փերիների թագուհի Տիտանիան և թագավոր Օբերոնը չեն կարողանում կիսել հնդկական սուլթանից առևանգված փոքրիկին։ Անտառ են գալիս նաև արհեստավորներ, որոնք պետք է Թեսևսի և Հիպոլիտի հարսանիքին ներկայացում խաղային, իսկ փորձի համար գնացել են քաղաքից հեռու։


== Դերերում ==


=== Աթենքի բակ ===
Իեն Հանթեր - Թեսևս
Վերի Թիսդեյլ - Հիպոլիտ
Հոբարտ Կավանո,Համլետ Առաքելյան- Փիլոստրատ
Դիկ Պաուել - Լիսանդր
Ռոս Ալեքսանդր -Դեմետրի
Օլիվիա դե Հևիլենդ - Հերմիա
Ջին Մյուր - Ելենա
Գրանտ Միտչել - Էգևս


=== Դերասաններ ===
Ֆրենկ Մակհյու - Պիգվա
Դյուի Ռոբինսոն - Հյուսն
Ջո Է. Բրաուն - Կոճղիկ
Օտիս Հարլան - Ստահակ


=== Փերիներ, Էլֆեր և թզուկներ ===
Վիկտոր Ջորի - Օբերոն
Անիտա Լուիզ - Տիտանիա
Միկի Ռունի - փերի
Բիլի Բարտի - փերի
Անջելո Ռոսիտո - թզուկՍկզբում Օլիվիա դե Հեվիլենդը անձնակազմին միացավ որպես Գլորիա Ստյուարտի կրկնորդ, սակայն դերասանուհու հիվանդության պատճառով ստացավ այդ դերը։ Հերմիայի դերի մեկ այլ թեկնածու էր Բեթթ Դեյվիսը։


== Մրցանակներ ==
1936 թվականին ֆիլմը ստացել է երկու «Օսկար»` օպերատորական աշխատանքի և մոնտաժի համար։ Բացի այդ, այն որպես լավագույն նկար առաջադրվել է մրցանակի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի մասին TCMDB.com-ում (անգլ.)
Իչետ Լյագա

Իչետ Լյագա (ռուս.՝ Ичет-Ляга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իլիչ գետի ձախ ափին՝ 194 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 41 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը 
Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000058730
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103005873
Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Տերնովկա (գյուղ, Նովոարխանգելսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏերնովկաՏերնովկա (ուկրաիներեն՝ Тернівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տերնովկա գյուղում բնակվում էր 984 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բոբի (ֆիլմ)

«Բոբի » (հինդի՝ बॉबी, անգլ.՝ Bobby), հնդկական ֆիլմ-մելոդրամա, որի ռեժիսորն է Ռաջ Կապուրը։ Այն կինովարձույթ է բարձրացել 1973 թվականի նոյեմբերին։ Ռեժիսորի վերջին ֆիլմը՝ «Իմ անունը ծաղրածու է», ֆինանսական առումով ձախողվեց և նրան թողեց պարտքերի մեջ,, դրա համար «Բոբին» նկարահանվեց սահմանափակ բյուջեով, իսկ հայտնի դերասան Պրանը համաձայնվեց խաղալ սիմվոլիկ գումարով՝ 1 ռուպիով։ Արդյունքում ֆիլմն այնքան գումար հավաքեց, որ դարձավ բլոկբաստեր ու 1973 թվականի ամենաեկամտաբերը և 1970-ականների երկրորդ եկամտաբեր ֆիլմը՝ տեղը զիջելով միայն «Վրեժ և օրենք» ֆիլմին։ Ֆիլմում իր դեբյուտն է կատարել Դիմփլ Կապադիան, իսկ ռեժիսորի որդին՝ Ռիշի Կապուրը, խաղացել է գլխավոր դերը։
Ֆիլմը խորհրդային էկրաններին է բարձրացել 1975 թվականին։ Այն դիտել են ավելի քան 62,6 միլիոն մարդիկ։ ԽՍՀՄ ամբողջ պատմության ընթացքում Բոբին արտասահմանյան ֆիլմերի մեջ այցելությունների քանակով զբաղեցրեց 6-րդ հորիզանականը։


== Սյուժե ==
Տասնութամյա Ռաջը և տասնվեցամյա Բոբին հանդիպեցին և միանգամից սիրահարվեցին միմյանց։ Սակայն պատանիներին կարծես թե վիճակված չէ լինել միմյանց հետ։ Խնդիրն այն է, որ Ռաջի հարուստ և հարգված ընտանիքը համաձայն չէ, որպեսզի իրենց որդին ամուսնանա խեղճ ձկնորսի դստեր հետ։ Սիրո ճանապարհին խոչընդոտ են հանդիսանում հնդկական կոշտ օրենքներն ու կաստայական անհավասարությունը, ինչպես նաև կրոնական տարբերությունը։ Ռաջը դավանում է հինդուիզմ, իսկ Բոբին՝ քրիստոնեություն։ Սիրահարները ստիպված են պաշտպանել իրենց սերը։ Կկարողնա՞ն Ռաջն ու Բոբին հաղթահարել բոլոր դժվարությունները․․․


== Դերերում ==


== Պարգևներ և առաջադրումներ ==
Filmfare AwardsFilmfare Awards տղամարդու լավագույն դեր — Ռիշի Կապուր
Filmfare Awards կնոջ լավագույն դեր — Դիմփլ Կապադիա
Filmfare Awards տղամարդու կադրից դուրս վոկալ — Նարենդրա Չանչալ («Beshak Mandir Masjid»)
Filmfare Awards Բեմադրող նկարիչ — Ա. Ռանգարաջ
Filmfare Awards լավագույն ձայն — Ալաուդին Խան Կուրեշի
Առաջադրում  Filmfare Awards լավագույն ֆիլմ
Առաջադրում  Filmfare Awards լավագույն ռեժիսոր — Ռաջ Կապուր
Առաջադրում  Filmfare Awards երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերասան — Պրեմ Նաթհ
Առաջադրում  Filmfare Awards երկրորդ պլանի կնոջ լավագույն դերասան — Արունա Իրանի
Առաջադրում  Filmfare Awards տղամարդու կադրից դուրս լավագույն վոկալ — Շայլենդրա Սինգհ («Main Shayar To Nahin»)
Առաջադրում  Filmfare Awards ֆիլմի երգի լավագույն բառեր — Անանդ Բակշի («Hum Tum Ek Kamre Mein», «Main Shayar To Nahin»)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Բոբի»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Շավարշ

Շավարշ, մ.թ. 2-րդ դարի Հայաստանի քրիստոնյաների հոգևոր առաջնորդ, Արտազ գավառի եպիսկոպոս (149-169)։ Նրա անունը բերվում է հայ կաթողիկոսների միջնադարյան անվանացանկերում։ Եպիսկոպոսական գահի վրա հաջորդել է Շահենին։ «Եպիսկոպոս Աղվանից, որ շուրջ 20 տարի կառավարել է Արտազի հոտը»։ Շավարշի կյանքի և գործունեության մասին այլ բան հայտնի չէ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոէստոնսկոյե

Նովոէստոնսկոյե, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Թեփելուղ (Տրապիզոնի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թեփելուղ (այլ կիրառումներ)Թեփելուղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսինո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱլեքսինոԱլեքսինո (ռուս.՝ Алексино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անդրեևկա (գյուղ, Վելիկոբուրլուկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱնդրեևկաԱնդրեևկա (ուկրաիներեն՝ Андріївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1875 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Անդրեևկա գյուղում բնակվում էր 293 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,643 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 455,68 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Համդալլահ Ղազվինի

Համդալլահ Ղազվինի (1281, Ղազվին, Հուլավյան Իլխանություն - 1339, Ղազվին, Իրան, պարսկերեն՝ حمدالله مستوفی), պարսիկ մատենագիր։ Ղազվին քաղաքի և շրջակայքի տնտեսական կառավարիչ մոնղոլական իշխանությունում։ Գրել է տարբեր բնույթի ստեղծագործություններ։ 1340 թվականին ավարտած «Սրտերի զվարճությունը» պատմաաշխարհագրական ստվար աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է նաև Հայաստանի XIII-XIV դդ. տնտեսության և աշխարհագրության ուսումնասիրության համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալիս Մահեր

Ալիս Մահեր (անգլ.՝ Alice Maher, 1956, Kilmoyler, Killadriffe, South Riding of Tipperary), իռալանդացի նկարիչ, քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
Ալիս Մահերը ծնվել է Իռլանդիայի Տիպերերի մարզի Կիլմոյեր գյուղում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Բոլիդրեհիդ ազգային դպրոցում և Կեր ավանի Chríost Rí քոլեջում։ Այնուհետև ավարտել է Լիմերիկի համալսարանը և Կորկի տեխնոլոգիական ինստիտուտը։ 1985-1986 թվականներին մագիստրոսի աստիճան է ստացել Օլսթերի համալսարանից։ Որպես Ֆուլբրայթի ծրագրի գիտնական 1986 թվականին եղել է Սան Ֆրանցիսկոյի արվեստի ինստիտուտում։


== Ստեղծագործություններ ==

Ալիս Մահերը ժամանակակից իռլանդացի նկարիչ է, ով աշխատում է տարբեր նյութերով, հաճախ ավանդական կերպարվեստի և բնական ու ներքին աշխարհի շրջանակներից դուրս, օրինակ՝ մազեր, եղինջ, մեղուներ, փշեր։ Մանկության, մահվան թեմաների ուսումնասիրության արդյունքում ծնվել է «Mnemosyne» (2003) աշխատանքը, ինչպես նաև սառնարանի կծիկներից ստեղծել է մահճակալի տեսքով կառուցվածք, երբ կծիկները սառչում են, փայլուն, սպիտակ տեսք են ստանում։
2012 թվականին Մահերի «Becoming» աշխատանքը Իռլանդիայի ժամանակակից արվեստի թանգարանում ուսումնասիրության առարկա էր։ 1994 թվականին Մահերը Սան Պաուլոյի արվեստի բիենալեյում ներկայացրել է Իռլանդիան։

Հատապտուղներով զգեստ, Իռլանդիայի ժամանակակից արվեստի թանգարան, 1994
Եղնջե վերարկու (1996), Իռլանդիայի արվեստի խորհուրդ
Իռլանդացի պարողներ (1992), Քրոուֆորդ պատկերասրահ, Կորկ
Հեքիաթային պատ (2002), Հատուկ հետախուզության բաժին, Լեվլ 2, Վիկտորիա թագավորական հիվանդանոց, Բելֆաստ


== Գրականություն ==
Allen Randolph, Jody. "Alice Maher, August 2009." Close to the Next Moment: Interviews from a Changing Ireland. Manchester: Carcanet, 2010.
Barber, Fiona. Familiar [essay]. Dublin: Douglas Hyde Gallery; Derry: Orchard Gallery, 1995.
Bourne, Cecile. Familiar [interview]. Dublin: Douglas Hyde Gallery; Derry: Orchard Gallery, 1995.
Deepwell, Katy. "Alice Maher." Dialogues: Women Artists from Ireland. London: IB Tauris, 2005.
Dickinson, Sheila. ‘Alice Maher, Rood’, Circa Magazine (Winter 2005), No. 114, pp. 86 – 87.
Ruane, Mebd. 'A Sting in the Tail.' Profile: Alice Maher. Cork: Gandon Editions, 1998. 5-10.


== Ծանոթագրություններ ==
Աղջիկը կրկեսում

«Աղջիկը կրկեսում» (ռուս.՝ «Девочка в цирке»), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ ստեղծված «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ Նկարահանվել է Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգների կողմից Յուրի Օլեշայի սցենարով։ Էկրան է բարձրացել 1950 թվականին։ «Փերու նվերները» հեքիաթի ժամանակակից մեկնաբանությունն է։


== Սյուժե ==
Անփույթ ու ալարկոտ աղջիկը գնում է կրկես առանց տնային աշխատանքը կատարելու։ Արենայում ծաղրածու-աճպարարը երեխաներին առաջարկում է փոխել սխալ գրված (առանց «Т» տառի) «извеСНый» բառը։
Շուտով պարզվում է, որ դա շատ հեշտ առաջադրանք է բոլոր երեխաների համար, բացի մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսուհուց, որին էլ աճպարարը կանչում է արենա և խնդրում ճիշտ գրել այդ բառը, սակայն աղջիկը չի կարողանում կատարել առաջադրանքը։ Կրկեսի արտիստներն սկսում են ամոթանք տալ աղջկան, որը նույնիսկ սկսում է լաց լինել։
Աղջկա համադասարանցին, որ գերազանցիկ էր, վազում է արենա և ուղղակիորեն հայտարարում, որ ոչ մի դեպքում թույլ չի տա նեղացնել ընկերուհուն։ Նա խոստանում է, որ կպարապի նրա հետ։
Մյուս երեխաները նույնպես խոստանում են հերոսուհուն, որ ամբողջ դասարանը կօգնի նրան։ Նա ինքն էլ խոստանում է, որ անպայման կուղղվի։ Հետո նա հանկարծ հասկանում է, թե ինչպես է գրվում «извесТный» բառն ու ճիշտ գրում է այն։ Շուտով ընկերների օգնության շնորհիվ նրա օրագրից անհետանում են անբավարար թվանշանները։


== Տեխնիկական տվյալներ ==
Գունավոր, հնչյունային։ Ստեղծվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում 1950 թվականին, տևողությունը՝ 20 րոպե, 36 վայրկյան։


== Թողարկում տեսաերիզով ու DVD-ով ==
Մուլտֆիլմը թողարկվել է VHS-ով և DVD-ով հետևյալ հավաքածուներում.

«Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» (ռուս.՝ «Лучшие советские мультфильмы»), «Studio PRO Video», VHS, 1990-ական թվականների կեսեր,
«Սոյուզմուլտֆիլմ», հավաքածու, «Союз» ստուդիա, VHS, 1995։


== Մուլտֆիլմի վրա աշխատել են ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դորա Մար

Դորա Մար (ֆր.՝ Dora Maar, իրական անունը՝ Henriette Theodora Markovitch, նոյեմբերի 22, 1907(1907-11-22)[…], Գրան-Կանարիա, Լաս Պալմաս, Կանարյան կղզիներ, Իսպանիա - հուլիսի 16, 1997(1997-07-16)[…], Փարիզի 4-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսուհի նկարչուհի և լուսանկարչուհի։


== Կենսագրություն և ստեղծագործություն ==
Տուրենցի ֆրանսուհի և խորվաթական ծագման ճարտարապետի աղջիկ, ապրել է Արգենտինայում։ 

1920 թվականին եկել է Փարիզում, սովորել գեղանկարչություն, ապա լուսանկարչություն, ծանոթացել է Բրասաի, Անրի Կարտիե Բրեսոնի, սյուրռեալիստների հետ (Անդրե Բրետոն, Ժորժ Բատայ)։ Եղել է Ման Ռեյի օգնականը։ 1935 բացել է իր սեփական լուսանկարչական ստուդիան։ Նրա «Հայրի՛կ, կսպանեմ» (1936) ֆոտոմոնտաժը  դարձել է սյուրռեալիստական արվեստի մի յուրատեսակ այցեքարտ։
1936 թվականին ֆրանսիական «Դե Մագո» սրճարանում Պոլ Էլուարը Մարին ծանոթացրել է Պիկասսոյի հետ։ 9 տարի Մարը եղել է Պիկասոյի ընկերուհին, բնորդուհին ու մուսան։ Մարը հաճախ է լուսանկարել Պիկասոյին (հատկապես «Գեռնիկայի» վրա աշխատելու ժամանակ), նրա ազդեցությամբ է անդրադարձել գեղանկարչությանը։ Պիկասոն շատ է նկարել Մարին՝ հատկապես որպես թախծող, տխրող կին։ Նրա նկարներում Մարը մշտապես ներկայացել է որպես «թախծող կին»։
1945 թվականին՝ Պիկասոյի հետ բաժանումից հետո, Մարը խորը հոգեկան ճգնաժամ է ունեցել, հոգեբուժարանում բուժվել է Ժակ Լականի մոտ։ Գեղանկարչական աշխատանքների ցուցահանդեսից հետո (1957) երկար տարիներ փակվել է իր սենյակում, բանաստեղծություններ է գրել, նկարներ է նկարել, եղել է գրեթե մոռացված։
Մարի գեղնկարչական ժառանգությունը մեծ մասամբ բարձր է գնահատվել հասարակության և քննադատության կողմից, ներկայացվել է հետմահու ցուցահանդեսին (1999):


== Ճանաչում ==
Նկարչուհու մասին գրվել են վեպեր՝ Դրագան Բուկմիրովիչ «Դորա Մար» (1998) և Նիկոլ Ավրիլ «Ես Դորա Մարն եմ»
Նրա դերը Ջեյմս Այվորի «Ապրել կյանք Պիկասոյի հետ» (1996) ֆիլմում խաղացել է Ջուլիան Մուրը, Պիկասոյի դերը՝ Էնթոնի Հոփքինսը։ «Հանճարը» սերիալի երկրորդ եթերաշրջանում Մարի դերը կատարել է Սամանտա Քոլին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դորա Մարը և Պիկասոն
Պիկասոյի և Ման Ռեյի նկարած Մարի պատկերները
Աշխատանքներ աշխարհի թանգարաններում
(անգլ.)
Ռոժի Անդրե (Ռոզա Կլայն). Դորա Մարի լուսանկարը, 1941
Բելիշցե

Բելիշցե (խորվաթերեն՝ Belišće), քաղաք է Խորվաթիայում։ Քաղաքի տարածքն է 69 քառակուսի կիլոմետր, բնակչությունը 7 197 մարդ։
(3876) Քայդե

(3876) Քայդե (անգլ.՝ Quaide), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի մայիսի 19-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,017114 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7627 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2715 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1914,19 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188069 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,25° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3876) Քայդե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Առուբալ

Առուբալ (իսպ.՝ Arrúbal), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 7,35 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 487 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 16 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Աբադիա դի Գոյաս

Աբադիա դի Գոյաս  (պորտ.՝ Abadia de Goiás), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Արագարսասի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5 868 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 146,458 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 40.1 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1955 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը 2003 թվականի դրությամբ կազմում է 16 924 242,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2 909,95 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականի դրությամբ կազմում է 0,742 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աբադիա դի Գոյաս
Վիլեր Կոտրե (այլ կիրառումներ)

Վիլեր Կոտրե, կարող է վերաբերել՝

Վիլեր Կոտրե - Ֆրանսիայի հյուսիսում գտնվող համայնք
Վիլեր Կոտրե - Ֆրանսիայի կանտոն
Խդիվ

Խդիվ (պարսկերեն՝ տեր, պարոն), Եգիպտոսի թուրքական կառավարիչների տիտղոս 1867-1914 թվականներին։ Առաջին անգամ տրվել է Իսմայիլ-փաշային, որով նա ավելի բարձր է դասվել Օսմանյան կայսրության մյուս փոխարքաներից։ 1914 թվականից Եգիպտոսի կառավարիչները կրել են սուլթանի տիտղոս։
Չմիխալովո (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)

Չմիխալովո (ուկրաիներեն՝ Чмихалове), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չմիխալովո գյուղում բնակվում էր 140 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,982 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 142,57 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գուանդուն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գուանդուն (այլ կիրառումներ)Գուանդուն, նահանգ Հարավային Չինաստանում, Հարավ-Չինական ծովի ափին։ Ստեղծվել է XVII դարի երկրորդ կեսին։ Տարածությունը 180,000կմ2 է (կղզիների հետ միասին), բնակչությունը՝ 106,000,000 միլիոն (2013), հիմնականում չինացիներ։ Վարչական կենտրոնը՝ Գուանչժոու։ Ռելիեֆում տիրապետող են լեռները (մինչև 1902 մ)։ Այս նահանգը Չինաստանի ամենատաք շրջանն է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 8-ից 16 °C հուլիսինը՝ 26-֊ից 28 °C, տարեկան տեղումները՝ 1200— 2000 մմ։ Ունի ջրառատ գետերի խիտ ցանց։ Գլխավոր և նավարկելի գետը Սիցզյանն է։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Գուանդուն նահանգը գտնվում է Չինաստանի հարավում, Հարավ-Չինական ծովի ափին (ափագիծը 4300կմ), նահանգի հարավում գտնվում է Լեիժու թերակղզին, գլխավոր ու նավարկելի գետը Սիցզյանն է։


== Ժողովրդագրություն ==
2005 թվականին Գուանդուն նահանգը Չինաստանում պաշտոնապես ճանաչվեց առաջինը՝ նահանգի բնակչությամբ։ Գուանդունը ունի ավելի մեծ բնակչություն քան Ֆրանսիան ու Գերմանիան։
Գուանդուն նահանգում, մեկից չորս տարեկան երեխաների մեջ, 130 տղու դիմաց կա ընդամենը 100 աղջիկ։


=== Կրոնական կազմը ===
2012 թվականի հետազոտությունների համաձայն՝ նահանգի ընդամենը 7%ն է պատկանում խոշոր ու կազմակերպված կրոններին։ Մյուս 93%-ը կամ անկրոն է, կամ էլ պատկանում է ավանդական կրոնների։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուբարես (Արդեշի գավառ)

Լուբարես (ֆր.՝ Loubaresse), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 32 մարդ, բնակչության խտությունը` 3.56 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.99 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 145 կմ հարավ-արևմուտք, Պրիվա քաղաքից` 50 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 19 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 10-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 9։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 52,6 %։ 10 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 8 անձ (5 տղամարդ և 3 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (0 տղամարդ և 2 կին)։ 9 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Արաքսյա Կարապետյան

Արաքսյա Կարապետյան (օգոստոսի 27, 1982(1982-08-27), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ամերիկահայ հեռուստալրագրող, հաղորդավար, FOX News հեռուստաընկերության մեկնաբան, KTTV FOX11-ի Good Day L.A.-ի հաղորդավար, Էմմի մրցանակի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Արաքսյա Կարապետյանը ծնվել է 1982 թվականի օգոստոսի 27-ին, Գյումրիում։ Վերապրել է 1988 թվականի երկրաշարժը։ 1990 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են ԱՄՆ։ Արաքսյան մեծացել է Կալիֆոռնիայի Պալոս Վերդես Էստատես քաղաքում։
Ավարտել է Սիրաքյուսի համալսարանի Հանրային հաղորդակցման Էս. Այ. Նյուհաուզ դպրոցը՝ ստանալով միջազգային հարաբերություններ և հեռուստալրագրություն մասնագիտությունները։ Հեռուստատեսային կարիերան սկսել է Լոս Անջելեսի KABC-TV հեռուստաընկերությունում և Բըրբանքի KFI 640 AM ռադիոյում։ Այդահո Ֆոլսի KIDK-TV-ում եղել է հաղորդավար, պրոդյուսեր, Պորտլանդում՝ որպես KOIN-TV-ի հաղորդավար և մեկնաբան,  CitiCABLE-ի հաղորդավար։
Կարապետյանը տիրապետում է անգլերենի, հայերենի, խոսակցական մակարդակում՝ ռուսերենի և իսպաներենի։
Ամուսնացած է իրանցի Ամիր Յուսեֆիի հետ։ Զույգն ունի 2 դուստր՝ Սևանն ու Սոնան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Araksya Karapetyan Archived 2017-08-11 at the Wayback Machine. on KTTV
Արաքսյա Կարապետյան Internet Movie Database կայքում
Araksya Karapetyan on Twitter
Araksya Karapetyan on Instagram
Նոքալաքևի

Նոքալաքևի (վրաց.՝ ნოქალაქევი, բառացի՝ վայր, որտեղ եղել է քաղաք, հին հունարեն՝ ἀρχαῖος πόλις — հին քաղաք), քաղաք-ամրոց արևմտյան Վրաստանում՝ Սենակիի մունիցիպալիտետում։ Եղել է Լազիկեի մայրաքաղաքը։ Այս վայրում է գտնվել Այա լեգենդար քաղաքը, ուր, ըստ ավանդության, եկել են արգոնավորդները։


== Պատմություն ==

Նոքալաքևիի տեղում հնում տեղակայված է եղել վրացական քաղաք։ Վրացի հեղինակները այն կոչել են Արքեոպոլիս, սակայն ավելի հին վրացական ժամանակագրություններում այն հայտնի է Ցիխե Գոջի անվամբ։
Պատմական ժամանակագրության համաձայն՝ քաղաքը հիմնադրվել է Լազիկեի էրիսթավի Քուջիի կողմից մ.թ. III դարում։ Ցիխե Գոջին Լազիկեի մայրաքաղաքն է եղել IV—VIII դարերում։ Բյուզանդիայի ու Սասանյան Պարսկաստանի միջև մղվող Լազիկեի պատերազմի հիմնական գործողությունները տեղի են ունեցել հենց մայրաքաղաքի շրջակայքում։ Պատերազմի ժամանակ քաղաքը դիմակայել է երկու պաշարման, սակայն երրորդի ժամանակ գրավվել է պարսիկների կողմից (554 թվական)։ Լազիկեի ու բյուզանդական միացյալ զորքերը շուտով վերագրավում են քաղաքը։
697 թվականին քաղաքում տեղակայվում են Լազիկեում արաբական հիմնական կայազորները։ 737/738 թվականին քաղաք է ներխուժում արաբ զորավար Մարվան IIը և ավերում այն։ Այդ ժամանակ քաղաքի բնակչության մեծ մասը կոտորվում է կամ ստիպված է լինում փախչել դեպի հյուսիս՝ Ինգուրի գետի ափամերձ տարածքները։ Արաբական տիրապետության շրջանում քաղաքը կարճ ժամանակում կորցրեց իր նախկին նշանակությունն ու վերածվեց փոքրիկ գյուղի։ Նոքալաքևին նորից սկսեց զարգանալ XVI—XVIII դարերում, երբ քաղաքը դարձավ Օդիշիի տիրակալների նստավայր։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Գրականություն ==
ზაქარაია პ., ლომოური ნ., ლიქვინაძე ს., ნოქალაქევის ექსპედიციის 1973 წლის მუშაობის მოკლე ანგარიში, წიგნ.,:საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის არქეოლოგიური ექსპედიციები, ტ. 4, თბ., 1975
ლომოური ნ., ეგრისის სამეფოს ისტოyhiyრია, ტბ., 1968
ყაუხჩიშვილი ს., ლექციები ბიზანტიის ისტორიიდან, ტ. 1, თბ., 1948


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Веб-страница музея Archived 2007-07-17 at the Wayback Machine.
Археополис // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Մալայերեն Վիքիպեդիա

Մալայերեն Վիքիպեդիա (մալայերեն՝ Wikipedia Bahasa Melayu, ջավի։ ويکيڤيديا بهاس ملايو)  Վիքիպեդիա բազմալեզու և ազատ հանրագիտարանի մալայերեն լեզվով տարբերակն է։.
Ներկա պահին՝ 7 Ապրիլի 2023 մալայերեն Վիքիպեդիան պարունակում է 364 156 հոդված։ Գրանցված մասնակիցների քանակն է 311 440, որոնցից 641 կատարել են որևէ գործողություն վերջի 30 օրվա ընթացքում, իսկ 16 մասնակից ունեն ադմինիստրատորի կարգավիճակ։ Խմբագրումների ընդհանուր քանակը կազմում է 5 798 850.


== Պատմություն ==
Բաժնի բացման հայտը ներկայացրել էր Իմրան Ուիլյամ Սմիթը (Imran William Smith), և  2002 թվականի հոկտեմբերի 26 բաժինը ստեղծվեց Վիքիպեդիայի ադմինիստրատոր Բրայոն Վիբբերի կողմից .
2003 թվականի փետրվարի 20 գրանցվեց բաժնի առաջին մասնակիցը՝  Sharuzzaman, որը նույն օրը կատարեց չորս խմբագում գլխավոր էջի վրա .
Չնայած մալայերեն և ինդոնեզերեն լեզուների նպանությանը,,Վիքիպեդիայի մալայերեն և ինդոնեզերեն բաժինները ստեղծվել էին մասնակիցների երկու տարբեր խմբերի կողմից։   Ինդոնեզերեն Վիքիպեդիան հայտվեց վեց ամիս անց մալայերեն բաժնից հետո։  2009 թվականին ինդոնեզերեն Վիքիպեդիա ուներ երեք անգամ ավելի շատ ակտիվ գործող մասնակից և հոդված, քան մալայերենը։ Նույն թվականին Էնդրյու Լիհը գրեց. «քանի որ այս խմբերը հաշվի են առնում ազգային սահմանները, մոտակա ժամանակներում այն հավանականությունը, որ նրանք կմիանան, չնչին է։».
2011 թվականի հունվարին գրվեց 100 000-րդ հոդվածը,  2012 թվականի դեկտեմբերին հոդվածների թիվը հասավ 150 000, իսկ  2013 թվականի մարտին՝  200 000:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Տուգոզվոնովո

Տուգոզվոնովո (ռուս.՝ Тугозвоново), գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Շիպունովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1347 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սիոնիստական ֆորում

Սիոնիստական ֆորում (ռուս.՝ Сионистский форум), Իսրայելի ռուսախոս հայրենադարձների շարժումները միավորող խոշորագույն հասարակական կազմակերպությունը։


== Պատմություն ==
Ստեղծվել է 1988 թվականի մայիսի 1-ին ռուսախոս հայրենադարձներ Յոսեֆ Մենդելևիչի, Շմուել Ազարխի, Յուրի Շտերնի, Վլադիմիր Գլոզմանի և Ժենյա Ֆինկելբերգի նախաձեռնությամբ։ Կազմակերպությունը գլխավորել է Նաթան Շչերանսկին։ Ֆորումը միավորել է այն ժամանակ գոյություն ունեցած համարյա բոլոր ռուսախոս կազմակերպությունը։ Ժամանակի հետ միավորումը ճեղքվել է և նրա անդամների մի մասը մնացել է ֆորումի ներքո, իսկ մյուս՝ հրաժարվել է միանալ։
1990-ականներին Շչարանսկին գլխավորում է Իսրայել բա-ալիա քաղաքական շարժումը և դուրս է գալիս Ֆորումից։ Նախագահ է դառնւոմ հայտնի իրավապաշտպան Իոսիֆ Մենդելևիչը։ 2001 թվականին Քնեսեթի պատգամավոր է դառնում Միխայիլ Նուդելմանը, ում ղեկավարությանտակ Ֆորումի կտրուկ նվազել է։ 2003 թվականի դեկտեմբերի 3-ի IV-րդ համագումարին որոշում է կայացվել միացնել Սիոնիստական ֆորումը և հայրենադարձների խոշորագույն կազմակերպությունը՝ «ԽՍՀՄ/ԱՊՀ-ից գաղթած հայրենադարձների համաիսրայելական միավորում»։
2003 թվականի դեկտեմբերի 28-ին՝ Թել Ավիվում տեղի է ունեցել Ռուսախոս իսրայելցիների (հայրենադարձների) ֆեդերացիայի կազմակերպչական համաժողովը, որը միավորել է «ռուսական փողոցի» երկու խոշորագույն կազմակերպությունները՝ Հայրենադարձների համաիսրայելական միավորումը և Սիոնիստական ֆորումը։ Առաջին նախագահ է ընտրվել Սոֆա Լանդվերը։
Այժմ Ռուսախոս իսրայելցիների համաիսրայելական ֆեդերացիան ԽՍՀՄ-ից և ԱՊՀ երկրների գաղթած հայրենադարձնրեի խոշորագույն կազմակերպույթունն է և ունի 32 բաժանմունքը ամբողջ Իսրայելում։
Գոշի ջուր

Գոշի ջուր, գետակ Հայաստանում, Կուրի աջակողմյան վտակ Աղստևի ավազանում, նրա աջ վտակ Գետիկի օժանդակը։ Հոսում է անտառապատ, գեղատեսիլ ձորակներով և մայր գետին է միանում վերջինիս ստորին հոսանքում։


== Ծանոթագրություններ ==