Ջոն Պուհյատաու Պյուլե

Ջոն Պուհյատաու Պյուլե (անգլ.՝ John Pule, 1962[…], Liku, Նիուե), Նիուեի նկարիչ, արձակագիր և բանաստեղծ։ Քվինսլենդի արվեստի պատկերասրահը նրան նկարագրում է որպես «Խաղաղօվկիանոսյան ամենահայտնի նկարիչներից մեկը»։


== Վաղ կյանք ==
Պյուլը ծնվել է 1962 թվականի ապրիլի 13-ին Նիուեի Լիկու քաղաքում և ժամանել Նոր Զելանդիա 1964 թվականին։ Նա կրթություն է ստացել Օքլենդի Ալբերտ լեռան քերականություն դպրոցում։


== Գրականութուն ==
Նկարագրելով իր գրական գործունեության սկիզբը՝ Պյուլեն բացատրել է.

Նա նաև նկարագրել է իր գրածը որպես «մտքի ապագաղութացման» միջոց։ Նրա աշխատանքն արտահայտում է իր փորձը՝ որպես Նիուեացի Նոր Զելանդիայում. 

Պյուլեի առաջին վեպը՝ «Շնաձուկը, որը կերել է արևը» (Ko E Mago Ne Kai E La), հրատարկվել է 1992, Այրել իմ գլուխը դրախտում (Tugi e ulu haaku he langi) հաջորդել է դրան 2000 թվականին, իսկ «Անհանգիստ մարդիկ»  (Tagata kapakiloi), 2004 թվականին է հրատարակվել։
Նրա հրատարակծ պոեզիան ներառում է  «Սոնետներ Վան Գոգին և Պրովիդենսին» (1982), «Ծաղիկներ արևից հետո» (1984 թ.) և «Ժամանակի կապը; Էպիկական սիրային պոեմ» (1985, 2-րդ հրատ. 1998, 3-րդ հրտ. 2014):.2000 թվականին Պյուլեն Օքլենդի համալսարանի գրական գիտաշխատող էր, իսկ 2002 թվականին ընդունվեց անվանի այցելու գրողի օրդինատուրան Հավայան կզիների համալսրանի  անգլերենի բաժնում։ 2005 թվականին նրան շնորհվել է գեղարվեստական օրդինատուրա Ռոմերապոտեկեում, Բազելում, Շվեյցարիայում։ իսկ 2004 թվականին նա արժանացել է Նոր Զելանդիայի արվեստի հիմնադրամի հեղինակավոր դափնեկիր մրցանակին:. 2012 թ. թագուհու ծննդյան և ադամանդե հոբելյանի պատվին Պյուլեն նշանակվել է Նոր Զելանդիայի արժանիքների շքանշանի սպա՝ որպես հեղինակ, բանաստեղծ և նկարիչ
2013 թվականին Քենթերբերիի համալսարանում նրան շնորհվել է Ուրսուլա Բեթելի ստեղծարար գրավոր ռեզիդենտացիա.


== Արվեստի գործեր ==
Պյուլեի արվեստի գործերը ներառում են նկարչություն, գծանկարչությունը, Ֆիմերի ստեղծումը  և բեմադրությունը. Նրա աշխատության թեմաները ներառում են նյուեի տիեզերագիտությունը և քրիստոնեությունը, ինչպես նաև միգրացիայի  և  գաղութատիրության վերաբերյալ հեռանակարները. նրա աշխատանքները ներառում էին ինպես կտավի վրա նկարելը  այնպես էլ Կևեղեղի կտորից նկարները, որը ավանդական  Պելինեզիական արվեստի ձև է.2002 թվականի գարնանը նա հյուրընկալվում է որպես դասախոս Հավայան կզիների համալասրանում  2005 թվականին նա ավստրալացի գրող և մարդաբան Նիկոլաս Թոմասի հետ համատեղ գրել է Hiapo. Past and present in Niuean barkcloth, որը ուսումնասիրում է Նիուեի ավանդական արվեստի ձևը։
1991 թվականից սկսած Փուլի աշխատանքները լայնորեն ցուցադրել է Նոր Զելանդիայում, Ավստրալիայում, Եվրոպայում, ԱՄՆ-ում, Խաղաղ օվկիանոսում և Ասիայում:1996 թվականից առ այսօր անհատական ցուցահանդեսներ է անցկացրել Նոր Զելանդիայում, իսկ Ավստրալիայի Մելբուռնում՝  Կարեն Վուդբերի պատկերասրահում. 2005 թվականին նա ցուցադրել է Ցյուրիխի Ռոմերապոտեկե պատկերասրահում։.Քվինսլենդի արվեստի պատկերասրահում, Բրիսբեն (2006, 2002, 1996), իսկ նրա նկարը՝ Tukulagi tukumuitea (Հավերժ և հավիտյան) (2005) նկարազարդվել է 2006 թվականի ցուցահանդեսի շապիկին։
Պյուլեի աշխատանքը ներկայացված է Ասիա-խաղաղօվկիանոսյան երեք տրիենալեներում  Քվիսլենդի արվեստի պատկերասրահում,Այլ ընտրված խմբակային ցուցահանդեսներից են Amanakiaga, Կարեն Վուդբերի պատկերասրահ, Մելբուրն (2007); տուրբուլենտություն, Օքլենդի 3-րդ տրիենալե, Օքլենդի արվեստի պատկերասրահ Toi o Tamaki (2007); Paradise Now!, Ասիայի հասարակության թանգարան,  Նյու Յորք (2004); Հարավային Խաղաղօվկիանոսյան արվեստի փառատոն, Բելաու (2004), Նոր Կալեդոնիա (2000) և Սամոա (1996);,, Ժամանակակից արվեստի կենտրոն, Վիլնյուս, Լիտվա (2003); մարդիկ պատրաստվեք, Oakland արվեստի թանգարան, (2000);, Տիբաու մշակութային կենտրոն, Նումեա (1998); Բիենալե Գվանջուում, Կորեա (1995); Բիենալե Յոհանեսբուրգում, Հարավային Աֆրիկա (1995); Bottled Ocean-ի շրջագայություններ, Նոր Զելանդիա ցուցահանդես (1994); Te moemoea no Iotefa, համադրող Rangihiroa Panajo համար Sarjeant արվեստի պատկերասրահում 1990 թ.:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղում ==
Karen Woodbury Gallery, Melbourne, Australia
Artworks in the collection of the Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa
A list of books by and about John Pule, with references to reviews of his books, "New Zealand Literature File", Library of the University of Auckland
John Pule at the New Zealand Electronic Poetry Centre
Example of Pule's painting at the Queensland Art Gallery
Works by John Pule in the collection of Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa
About John Pule and his work, Christchurch Art Gallery
John Pule on Artabase Archived 2010-04-20 at the Wayback Machine.
John Pule at Gow Langsford Gallery
Robert Leonard, UnnervedThe New Zealand Project, Eyeline, no. 73, 2011
Interview with John Pule Standing Room Only, Radio New Zealand National, 2015
John Pule 2012 exhibition
John Pule 2009 exhibition
John Pule 2007 exhibition
I know of a shore 2009 Archived 2010-04-20 at the Wayback Machine.
Selected works