armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Խածկտիկ

Խածկտիկ, կարմրակուրծիկ (լատ.՝ Pyrrhula pyrrhula), ճնճղուկազգիների կարգի սերինոսների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, քիչ տարածված։


== Արտաքին տեսք ==

Մարմնի երկարությունը 14,5-16 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 22-29 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 25-29 գ։ Մարմինը գեր է, կտուցը՝ հաստ, մուգ գույնի, գոտկատեղը և ներքնապոչը՝ սպիտակ։ Հասունի գագաթը, կզակը, թևերը և պոչը սև են, թևի միջին հատվածում կա բաց մոխրագույն շերտ։ Արուի մարմինը ներքևից և դեմքի ստորին մասը մուգ վարդագույն են, մեջքը՝ մոխրագույն։ Էգի մեջքը դարչնամոխրագույն է, մարմինը ներքևից՝ խամրած նարնջագույն-դարչնագույն։ Երիտասարդը նման է էգին, սակայն գլուխը և թևաշերտերը միատարր դեղնավուն դարչնագույն են։ Սովորական Խածկտիկները հանդիպում են զույգերով կամ փոքր խմբերով, թաքնվում են ցածրահասակ խիտ բուսաուտներում։


== Տարածում ==

Տարածված է Եվրոպայում, Ասիայում։ Հայաստանում տարածված են սովորական և անապատային խածկտիկները։ Բնակվում է սաղարթախիտ և խառնանտառներում, անտառապատ գետահովիտներում։


== Կենսակերպ ==
Սնվում է սերմերով, բույսերի բողբոջներով, որոշ անողնաշարավորներով։ Արուների վաղ գարնանային երգը (ոչ հաճախ երգում են նաև էգերը) և հարսանեկան զույգերի ձևավորումը՝ փետրվարի 2-րդ կեսից։ Ձվադրմանը պատրաստ բները գրանցվում են մարտի կեսերից մայիս-հունիս։ Բույնը գավաթաձև է՝ բարակ ճյուղերից։ Բնադրում է խիտ թփուտներում կամ ծառերին։ Տևում է 21 մմ տրամագծով, բաց կապույտ՝ դարչնագույն պտերով ու գծիկներով 4-5 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 13-15 օր։ Ձագերը հայտնվում են ապրիլի վերջին տասնօրյակում, բնից դուրս են գալիս 2 շաբաթականում, կերակրում են ծնողները։ Հուլիսի ընթացքում ձևավորվում են թռիչքին լավ տիրապետող երիտասարդ և հասուն թռչուններից կազմված խմբեր ու մեծ երամներ։ Գունագեղ փետրավորման, անազատ պայմաններին արագ ու հեշտ ընտելանալու շնորհիվ գեղագիտական որոշակի արժեք է ներկայացնում թռչնասերների շրջանում։


== Բազմացում ==
Դնում է երկնագույն 4 - 6 ձու, թխսում է հիմնականում էգը (13 - 15 օր)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուձիյոսիդա

Ֆուձիյոսիդա  (ճապ.՝ 富士吉田市) քաղաք Ճապոնիայում, գտնվում է Յամանասիի պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 121,83 կմ², բնակչությունը՝ 49 055 մարդ (2014), բնակչության խտությունը՝ 402,65 մարդ/կմ²:


== Աշխարհագրագան դիրք ==
Քաղաքը գտնվում է Հոնսյու կղզու վրա, Յամանասի պրեֆեկտուրայում, Տյուբույի շրջանում։ Սահմանակից է Կոֆու, Մինամիարուպուսու քաղաքների հետ.


== Ծանոթագրություններ ==
Կարապետ Միասերյան

Միասերյան Կարապետ Գրիգորի (1851, Նիկոմեդիա, Յալովայի մարզ, Թուրքիա - 1908, Կովկաս), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Հայրը՝ Գրիգոր Միասերյանը (1851-1908) սկզբում եղել է գյուղի սափրիչը։ Ինչպես հայտնի է, բժշկի բացակայության ժամանակ սափրիչները կատարել են ատամնաբույժի և բժշկի դերերը։ Մի առիթով, դիպլոմավոր բժիշկ Կարապետ Իսպենջյանը գնացել է Կե­սա­րի­այի մոտակա Էֆքերե ավանը և ծանոթացել Գրիգորի հետ։ Տեսնելով նրա հմտություններն ու բժշկության նկատմամբ սերը, առաջարկել է թողնել սափրիչությունը և իր օգնականը դառնալ։ Այդ օրվանից Գրիգորը բժշկի հետ հիվանդների է այցելել, բուժումներ կատարել, գործնական բժշկության մեջ հմտացել։ Ահա այդպես, չունենալով բժշկական կրթություն, բնական ձիրքի և ուշիմության շնորհիվ Գրիգորը դարձել է Էֆքերեի և հարակից 10-15 գյուղերի բժիշկը ու ավելի քան 25 տարի մեծ համբավ վայելել բնակչության շրջանում։ Դեղագործները սիրով են պատրաստել նրա անընթեռնելի հայերենով գրված դեղատոմսերի դեղերը։ Գրիգորը շուրջ 20 տարի եղել է նաև սուրբ Կարապետ բարձրագույն վարժարանի բժիշկը։ Որդին՝ Կարապետը ծնվել է 1876 թվականին, Ան­կա­րայի նահանգի Կեսարիայի գավառի Էֆքերե ավանում։ 1904 թվականին ավարտել է Բեյ­րու­թի Սեն Ժոզեֆ Ֆրանսիական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1904-1915 թվականներին բժիշկ է աշխատել։ 1915 թվականին տարագրվել է կամ զորակոչվել օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1916 թվականին, Կով­կա­սի ռազմաճակատում սպանվել է թուրքերի ձեռքով՝ 40 տարեկանում։


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։


== Գրականություն ==
Ալպոյաճեան Ա, Պատմություն հայ Կեսարիոյ, Ա, Գահիրէ, 1937։
Ալպոյաճեան Արշակ, Պատմությունն հայ Կեսարիոյ, Բ. հատոր, Գահիրէ, 1937։
Շահբազյան Հասմիկ և Միրզոյան Անահիտ (կազմողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923 թվականներին), հ. 3, Անկարայի նահանգ, Երևան, 2006։
Չժան Դան

Չժան Դան (ռուս.՝ Чжан Дань, հոկտեմբերի 4, 1985(1985-10-04), Հարբին, Չինաստան). ծնվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 4-ին՝ Հարբինում (Չինաստանում). չին գեղասահորդուհի, ով հանդես է եկել զուգասահքում Չժան Խաոյի հետ։ Նրանք 2006 թվականին Թուրինում կայացած Ձմեռային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ են։ Նրանք առաջին չինական զույգն են, և առաջին զույգը Ասիայից, ով օլիմպիադային ստացավ արծաթե մեդալ։ Զույգը պատանիների 2001 թվականի աշխարհի առաջնության չեմպիոններ են։ Զույգը երկու անգամ հաղթել է Ձմեռային ունիվերսիադաներին։


=== Կարիերա ===

Չժան Դանը և Չժան Խաոն զույգ են կազմել 1997 թվականին։ (Նրանք բարեկամներ չեն, Չինաստանում շատ տարածված է «Չժան» ազգանունը)։ Գրեթե անմիջապես նրանք հաջողություն արձանագրեցին՝ առաջին և երկրորդ տեղերը պատանիների Գրան-Պրիի փուլերում, այնուհետև 5-րդ հորիզոնականը՝ պատանիների Գրան-Պրիի եզրափակչում։ Չինաստանի առաջնություններին նրանք 2000 թվականին ունեցան արծաթե, իսկ 2001 թվականին՝ բրոնզե մեդալներ։ 2000 թվականի պատանիների միջև աշխարհի առաջնությանը Դանը և Խաոն առաջին անգամ այդ մրցաշարին կատարեցին քառակի պտույտով պտույտ։
Թուրինում կայացած օլիմպիական խաղերին փորձեցին կատարել չորս սալխի նետում, սակայն զուգընկերուհին ընկավ և վնասվածք ստացավ։  Չնայած դրան՝ գեղասահորդները շարունակեցին իրենց ելույթը, հաղթահարեցին մնացած տարրերը և արժանացան արծաթե մեդալի։
2008-2009թթ. մրցաշրջանում նրանք հաղթեցին Գրան-Պրիի մասնակցած բերկու փուլերն էլ՝ «Cup of Russia» և Cup of China 2008-ը։ Սակայն եզրափակիչում նրանք երկրորդն էին՝ պարտվելով հայրենակիցներ Պան Ցինին և Տուն Ցզյանին։
2012 թվականի մայիսին զույգը հայտարարեց կարիերայի ավարտի մասին։


=== Տարիքի փոխարինման հարց ===
2011 թվականի փետրվարին Ասսոշեյթեդ պրեսը նյութ հրապարակեց չինական գեղասահորդների տարիքի փոխարինման մասին. նրանց թվում էին Չժան Դանը և Չժան Խաոն։ Գեղասահորդների իսկական ծննդյան թվականները տարբերվում են Չինաստանի ֆեդերացիայի և Չմշկասահորդների միջազգային խորհրդի  (ISU) կողմից ներկայացված տվյալներին։ Չժան Դանը Սոլթ-Լեյկ-Սիթի-2002-ին մասնակցել է 14 տարեկանում, ինչը հակասում է Խաղի կանոններին։ Այն ժամանակ նրանք զբաղեցրին 11-րդ հորիզոնականը։ Ավելի ուշ Չժան Դանը և Չժան Խաոն Թուրին-2006-ում արժանացան արծաթե մեդալի։ Իր հերթին էլ Չժան Խաոն ծնվել է 1982 թվականի փետրվարի 6-ին և չէր կարող մասնակցել 2003 թվականին կայացած պատանիների միջև աշխարհի առաջնությանը, որտեղ էլ նրանք հաղթել են։


=== Սպորտային ձեռքբերումներ ===
2006 թվականից հետո* տեղը առանձին աղյուսակում/թիմային տեղերում

Մինչև 2006 թվականը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт (չին.)
Այսայ

Այսայ (ճապ. 愛西市 Այսայ-սի) քաղաք Ճապոնիայում, որը գտնվում է Այչի պրեֆեկտուրայի արևմտյան մասում։ Այն հիմնադրվել է 2004 թվականի ապրիլի 1-ին՝ միավորելով Ամայի շրջանի Սաորի, Սայա և Տատուտա և Հատիկայ գյուղերը։ Քաղաքում է գտնվում Ճապոնիայի 24-րդ վարչապետ Կատո Տակաակիի տունը։
Քաղաքի տարածքը 66,63 կմ² է, բնակչությունը՝ 63,600 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1), բնակչության խտությունը 954.52 մարդ/կմ² է։ Այսայ քաղաքում կա Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր գրասենյակ։


== Աշխարհագրություն ==
Այսայ քաղաքը գտնվում է Այչի պրեֆեկտուրայի արևմտյան մասում։ Այն արևմուտքում սահմանակից է Գիֆու պրեֆեկտուրային։ Քաղաքը հարավ-արևմտյան մասում կարճ սահման ունի Միե պրեֆեկտուրայի հետ։ Քաղաքով անցնում են Կիսո և Նագարա գետերը։


=== Հարակից քաղաքապետարաններ ===
Այչի պրեֆեկտուրա
Ցուսիմա
Կանիե
Ինաձավա
Յատոմի
Ամա
Միե պրեֆեկտուրա
Կուվանա
Գիֆու պրեֆեկտուրա
Կայզու


== Ժողովրդագրություն ==
Ճապոնիայի մարդահամարի տվյալներով, Այսայի բնակչությունը համեմատաբար կայուն է վերջին 30 տարվա ընթացքում։


=== Կլիմա ===
Քաղաքի կլիման բնութագրվում է տաք և խոնավ ամառներով և համեմատաբար մեղմ ձմեռներով (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում Cfa): Քաղաքի միջին ջերմաստիճանը 15.5 °C է։ Տարեկան տեղումները, ներառյալ սեպտեմբեր ամիսը՝ որպես խոնավ ամիս, կազմում է 1730 մմ։ Ջերմաստիճանն առավելագույնն է օգոստոսին՝ 27,8 °C ջերմաստիճան, իսկ հունվարին ամենացածրը՝ 4.3 °C ջերմաստիճան։ 


== Կառավարում ==

Այսայն ունի քաղաքապետ-կառավարման կառավարման ձև՝ ուղղակիորեն ընտրված քաղաքապետով և 18 անդամից բաղկացած քաղաքային օրենսդիր մարմնից։ Քաղաքից մեկ անդամ է մասնակցում Այչի պրեֆեկտուրայի ժողովին։


== Կրթություն ==
Այսայն ունի տասներկու հիմնական տարրական դպրոց և ութ հանրակրթական կրտսեր ավագ դպրոցներ, որոնք վարում է քաղաքի կառավարությունը, և երկու հանրակրթական ավագ դպրոցներ, որոնք գործում են Այչի պրեֆեկտուրայի կրթության խորհրդի կողմից։ Կան նաև երկու մասնավոր ավագ դպրոց։ Քաղաքում գործում է նաև մեկ հատուկ կրթության դպրոց հաշմանդամների համար։


== Տնտեսություն ==
Այսայն աչքի է ընկնում ուտելի լոտոսի արմատի արտադրությամբ։ Այլ գյուղատնտեսական արադրատեսակներից  են կոճապղպեղը, ելակը, լոլիկը և սակեն։


== Տրանսպորտ ==


=== Երկաթուղիներ ===
 Ճապոնիայի կենտրոնական երկաթուղային ընկերություն - Կանսայի կենտրոնական երկաթուղի

Էյվա Մեյտեցու – Ցուսիմա երկաթուղի

Սոբատա – Ֆուջինամի Մեյտեցու – Բիսայի երկաթուղի

Սայա-Հիբինո -(Ցուսիմա)- Մաչիկատա-(Ինաձավա)-Ֆուչիկադա


=== Մայրուղիներ ===
 Հիգասի-Մեյհան ավտոճանապարհ
Ազգային մայրուղի 1
Ազգային մայրուղի 155


== Այսայի նշանավոր մարդիկ ==
Կատո Տակաակի, նախապատերազմյան Ճապոնիայի վարչապետ
Յոկոյի Սոյոիտի, Կայսերական ճապոնական բանակի պահեստը հայտնաբերվել է Գուամում
Դաիկի Վակամացու,պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Տես նաև ==
Ճապոնիայի քաղաքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Կաղապար:Commonscat-inline
Официальный сайт (ճապոներեն)Կատեգորիա:Քաղաքներ ըստ երկրի
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Քաղաքների ցանկեր ըստ երկրի
Մարտին Կալանան

Մարտին Կալլանին, Բարոն Կալանան (անգլ.՝ Martin John Callanan, Baron Callanan, օգոստոսի 8, 1961(1961-08-08), Նյուքասլ-ափոն-Թայն, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի պահպանողական քաղաքական գործիչ, Եվրախորհրդարանի պատգամավոր (1999-2014)։ 2014 թվականին պարտվելով վերաընտրություններին, միացավ Լորդերի պալատին՝ դառնալով բարոն։ 2017 թվականի հունիսին նա մտնում է Թերեզա Մեյի կառավարություն՝ որպես տրանսպորտի փոխնախարար, 2017 թվականի հոկտեմբերի դարձել է Բրեքսիթի նախարարի օգնական։


== Քաղաքական կարիերա ==
1983 թվականին Մարտին Կալանանը միացել է Բրիտանիայի պահպանողական կուսակցությանը։ Տեղական ընտրություններում ձախողումները փոխհատուցվել են 1999 թվականին, երբ Կալանանը դարձել է Եվրախորհրդարանի անդամ։ 2009 թվականից նա ղեկավարել է Եվրոպական պահպանողականների և ռեֆորմիստների կուսակցության  խորհրդարանական խմբակցությունը։ Միաժամանակ նա եղել է շրջակա միջավայրի և սննդային անվտանգության հարցերով խորհրդարանական հանձնաժողովի անդամ։ 
2014 թվականի ընտրություններում պարտվելով՝ Կալանանը դարձել է խորհրդարանական խմբակցության առաջին ղեկավարը, որը չի կարողացել վերընտրվել։ Մարտին Կալանանի արժանիքները նրան տվել են բարոնի ցմահ կոչում։
Որպես Լորդերի պալատի ներկայացուցիչ բարոն Կալանանը նշանակվել է Թերեզա Մեյի կառավարության տրանսպորտի նախարար, այնուհետև դարձել է Բրեքսիթի նախարարի օգնական


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Profile on European Parliament website Archived 2011-09-28 at the Wayback Machine.
Ացետատային մետաքս

Ացետատային մետաքս, արհեստական մանրաթել։ Էլաստիկ է, էլեկտրամեկուսիչ, ունի չափավոր հիդրոֆիլություն, փափկություն և արտաքին գեղեցիկ տեսք։ Ջերմապլաստիկ է, 160°C-ից բարձր ջերմաստիճաններում դեֆորմացվում է, իսկ 210°C–ից բարձր՝ քայքայվում։ Անկայուն է բևեռացած օրգ․ լուծիչների (ացետոն, էսթերներ) նկատմամբ, սկզբում ուռչում է և հետո լուծվում։ Ացետատային մետաքս ստացվում է ացետիլցելյուլոզայից։ Օգտագործվում է նուրբ մանածագործության և մետաքսե գործվածքների արտադրության մեջ։ Ացետատային մետաքս արտադրվում է նաև Հայաստանում։
Ֆուտբոլի Անգլիայի Սուպերգավաթ 2016

Ֆուտբոլի Անգլիայի Սուպերգավաթ 2016 (անգլ.՝ 2016 FA Community Shield), Անգլիայի Սուպերգավաթի 94-րդ խաղարկումը, որն անցկացվել է 2016 թվականի օգոստոսի 7-ին Լոնդոնի Ուեմբլի մարզադաշտում: Հանդիպմանը մասնակցել են «Լեսթեր Սիթին» և «Մանչեսթեր Յունայթեդը»։ Արդյունքում վերջինս հաղթել է 1։2 հաշվով։


== Խաղ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.)
Իմ երգը

«Իմ երգը», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1918 թվականին։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1918 թվականի հունվարի 5-ին։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է Կոստանդնուպոլսում՝ 1922 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուում (էջ 39-40), այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 192)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է Կոստանդնուպոլսում՝ 1922 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ավգուստո Ֆերնանդես դե Ավիլես

Ավգուստո Ֆերդինատես դե Ավիլես, (իսպ.՝ Augusto Fernández de Avilés, հոկտեմբերի 1, 1908(1908-10-01), Մադրիդ, Իսպանիա - ապրիլի 23, 1968(1968-04-23), Մադրիդ, Իսպանիա), 20-րդ դարի իսպանացի հնագետ։


== Կենսագրություն ==
Եղել է Անտոնիո Գարսիա ի Բեյիդոյի աշակերտը։ Դոկտորական դիսերտացիան պաշտպանել է Անտոնիո Գարսիա ի Բեյիդոյի ղեկավարությամբ Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանում, Ալբասետե նահանգի «Սրբերի բլուր» պեղումներ թեմայով։ Երկուստեք համագործակցությունը եղել է շարունակական։
Եղել է Մուրսիա քաղաքի հնագիտական թանգարանի տնօրեն, ավելի ուշ՝ Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանի «Անտիկ ժամանակաշրջանի» բաժնի պետ, 1940 թվականից՝ Գարսիա ի Բեյիդոյի հիմնադրած «Իսպանիայի հնագիտական արխիվ» ամսագրի քարտուղար։
1942 թվականին հրատարակել է աշխատություն նվիրված իսպանական բնապաշարներով լի վայրերին։
Համագործակցելով Գարսիա ի Բեյիդոյի հետ պեղումներ է կատարել Մուրսիայում, Ռիոխայում, Նավառա, Պալենսիայում, Բիսկայայում, Կանտաբրիայում։
1941 թվականին նշանակվել է Ազգային հնագիտական թանգարանի տնօրեն, որտեղ պաշտոնավարել է երկու ժամանակաշրջան՝ 1941-1952 թվականներին և 1967 թվականից մինչև մահ 1968 թվական։


== Գրականություն ==
Augusto Fernández de Avilés en homenaje, de Juan Blánquez Pérez, Lourdes Roldán Gómez y Helena Jiménez Vialás. Universidad Autónoma de Madrid, 2006. ISBN 84-930824-8-1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Universidad Autónoma de Madrid: Homenaje a Augusto Fernández de Avilés.
Augusto Fernández de Avilés
Վասիլևշչինա (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎասիլևշչինաՎասիլևշչինա (ուկրաիներեն՝ Василівщина), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վասիլևշչինա գյուղում բնակվում էր 40 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յապրիկովո

Յապրիկովո (ռուս.՝ Япрыково, բաշկիրերեն՝ Япрыҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 640 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կեստրոմկա

Կեստրոմկա (ռուս.՝ Кестромка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոլպ գետի ձախ ափին՝ 9 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 34 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանին գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010301212110000030950
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110003095
Ավազանի կոդը - 09.01.03.012
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
122 (թիվ)

122 (հարյուր քսաներկու), բնական թիվ, որը գտնվում է 121-ի և 123-ի միջև։


== Մաթեմատիկայում ==
122-ի թվանշանների գումարը հավասար է 5-ի
122-ի թվանշանների արտադրյալը հավասար է 4-ի
122-ը զույգ եռանիշ թիվ է
122-ի քառակուսին հավասար է 14 884-ի
41-րդ կիսապարզ թիվը


== Այլ ոլորտներում ==
122 թ., Մ.թ.ա. 122 թ.
Տարվա 122-րդ օրը մայիսի 2-ն է (նահանջ տարիներին՝ մայիսի 1-ը)
ASCII-ում «z» նշանի համարը


== Ծանոթագրություններ ==
Զեմո Քլիվանա

Զեմո Քլիվանա (վրաց.՝ ზემო ქლივანა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1200 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 35 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
(4089) Գալբրայթ

(4089) Գալբրայթ (անգլ.՝ Galbraith), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի մայիսի 2-ին INAS ծրագրի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,185405 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8962 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4746 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1180,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,305075 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,14° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4089) Գալբրայթ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նատրիումի անտիմոնիտ

Նատրիումի ծարիրիտ, նատրիումի և մետածարիրաթթվի առաջացրած աղը, քիմիական բանաձևն է՝ NaSbO2,անգույն բյուրեղներ։ Չի լուծվում ջրում, առաջացնում է բյուրեղահիդրատ։


== Ստացում ==
Ստանում են նատրիումի հիդրոքսիդի և ծարիրի հիդրոքսիդի փոխազդեցությունից.
  
    
      
        
          
            N
            a
            O
            H
            +
            S
            b
            (
            O
            H
            
              )
              
                3
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
              
            
             
            N
            a
            S
            b
            
              O
              
                2
              
            
            ⋅
            3
            
              H
              
                2
              
            
            O
            ↓
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {NaOH+Sb(OH)_{3}+H_{2}O\ {\xrightarrow {}}\ NaSbO_{2}\cdot 3H_{2}O\downarrow }}}
  


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Նատրիումի ծարիրիտը իրենից ներկայացնում է անգույն բյուրեղներ։ Առաջացնում է բյուրեղահիդրատ՝ NaSbO2•3H2O։ Ջրի հետ չի փոխազդում


== Գրականություն ==
Химическая энциклопедия / Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др.. — М.։ Советская энциклопедия, 1995. — Т. 4. — 639 с. — ISBN 5-82270-092-4
Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
Կալինովկա (գյուղ, Բերեզնեգովատոեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿալինովկաԿալինովկա (ուկրաիներեն՝ Калинівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզնեգովատոեի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Արկալաևկա։ Հիմնադրվել է 1891 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կալինովկա գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,255 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պուլլեռիցու

Պուլլեռիցու (էստ․՝ Pulleritsu), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պաիստու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 53 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Դագի հատուկ առաքելությունը

«Դագ. Հատուկ առաքելություն» (անգլ.՝  Dug's Special Mission), Pixar ընկերության կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ, որի ռեժիսորն է Ռոնի դել Կարմենը։ Մուլտֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2009 թվականին։ Այն դարձել է Pixar ընկերության «Վեր» լիամետրաժ մուլտֆիլմի սկավառակի հավելում և պատմել է մուլտֆիլմի հերոսներից մեկի՝ Դագի կյանքի դրվագներից մեկի մասին։
Pixar ստուդիայի «Վեր» ֆիլմի պրոդյուսեր Ջոնաս Ռիվերայի խոսքերով, Դագի հատուկ առաքելությունը «մի փոքր նախապատմություն է, թե ինչ էր իրականում անում Դագը այս խորհրդավոր առաքելության մեջ, երբ մենք հանդիպում ենք նրան»։ Մի խոսքով, երբ Ալֆան, Բետան և Գամման հանձնարարում են Դագին բռնել թռչունին, նրանց հրահանգները իրականում նախատեսված էին Դագին իրենցից հեռու պահելու համար։


== Սյուժե ==
Դագի ծննդյան օրն էր։ Նա երազում էր, որ դա իր կյանքի ամենաերջանիկ օրը լինի։ Դագը ուսումնասիրում է ծաղիկները և այդ պահին մյուս երեք շները (Ալֆան, Բետան, Գամման) անցնում են կողքով՝ փորձելով բռնել թռչունին։ Դագը ցանկանում է ինչ-որ բանով օգնել նրանց և Ալֆան նրան «հատուկ առաքելություն» է հանձնարարում։ Առաքելությունն էր հսկել հսկայական քարը, որպեսզի նա տեղից չշարժվի։ Պարզ էր, որ դա ընդամենը պատրվակ էր իրենց խանգարող Դագին զբաղեցնելու համար, բայց Դագը մոտենում է առաքելությանը շատ լուրջ. նա հետևում է քարին, սակայն պատահական դիպչում է մի փոքրիկ քարի, որի պատճառով հսկայական քարերը սկսում են թափվել և գրեթե սպանում են Ալֆային, Բետային և Գամմային։
Այնուհետև երեք շները նրան նոր հանձնարարություն են տալիս։ Այս անգամ Դագին հանձնարարված էր հետևել թռչնի սիրելի անցքին, բայց դա նույնպես նրա մոտ չի ստացվում։ Դագը սորուն ավազների պատճառով ընկնում է շների գլխին։
Ամեն ինչ շարունակվում է նույն ձևով։ Որքան էլ Ալֆան պարզ կամ անիմաստ առաջադրանք է տալիս Դագին, պատահականության կամքով ամեն ինչ փչացնում է։ Ի վերջո, Ալֆայի համբերությունը սպառվում է և նա Դագին ասում է այն ամենը, ինչ մտածում է նրա մասին, մասնավորապես, որ նա վատ շուն է։ Նեղացած Դագը հեռանում է՝ կրկնելով, որ դա իր կյանքի ամենավատ ծննդյան օրն է։
Սակայն մուլտֆիլմը լավ է ավարտվում։ Դագը հանդիպում է իր նոր տերերին՝ Կառլին ու Ռասսելին, ովքեր էլ հանդիսանում են «Վեր» մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսները։


== Դերերը հնչյունավորել են ==
Բոբ Փիթերսոն՝ Դագ, Ալֆա
Դելրոյ Լինդո՝ Բետա
Ջերամի Ռենֆթ՝ Գամմա
Էդվարդ Անսեռ՝ Կառլ Ֆրեդրիքսեն
Ջորդան Նագաի՝ Ռասսել


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Դագ. Հատուկ առաքելություն»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Դագի հատուկ առաքելությունը»(անգլ.) Big Cartoon DataBase կայքում
DVD սկավառակի նկարագրություն
Մայք Ուայթ

Մայքլ Քրիստոֆեր Ուայթ, (անգլ.՝ Michael Christopher «Mike» White, հունիսի 28, 1970(1970-06-28), Փասադենա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի սցենարիստ, դերասան և պրոդյուսեր։ Հայտնի է HBO «Լուսավորվածները» հեռուստասերիալից որպես համահեղինակ, պրոդյուսեր, սցենարիստ, ռեժիսոր և դերասան (2011–2013): անգլ.՝ Chuck & Buck ֆիլմի համար  արժանացել է «Անկախ հոգի» մրցանակին, Ջոն Կասավետիսի դափնեկիր   է (2000 թվական)։


== Անձնական կյանք ==
Ուայթը ծնվել է Կալիֆոռնիա նահանգի Փասադենա քաղաքում, հասարակական միջոցների հավաքագրման մենեջեր Լայլի Լիի և քահանա Մեյլ Ուայթի (Ջեյմս Մելվիլա Ուայթ) ընտանիքում։ Սովորել է Փասադենայի ճարտարագիտական դպրոցում և Ուեսլեյան համալսարանում։ Ուայթն ազատ բիսեքսուալ է։ Նրա հայրը 1964 թվականին բացահայտել է իրեն որպես հոմոսեքսուալիստ։


== Կարիերա ==
Ուայթը հանդես է եկել որպես սցենարիստ և պրոդյուսեր «Դոուսոնի ծովածոցը» և «Խենթուկները և խելառները» հեռուստասերիալներում, ինչպես նաև մասնակցել է (անգլ.)«Չակ և Բաք» (2000 թվական), «Լավ աղջիկ» (2002 թվական), «Խելառների երկիր» (2002 թվական), «Ռոքի դպրոցը» (2003), (անգլ.)«Nacho Libre» (2006 թվական) ֆիլմերի սցենարների կազմանը և նրանցից յուրաքանչյուրում ունեցել է դեր։ Ինչպես նաև նա խաղացել է վերակառուցողի դերը «Սթեփֆորդյան կանայք» (1975 թվական) ֆիլմում և անգլ.՝ «Մամաշա» (2008 թվական). անգլ.՝ «Չաք և Բաք» ֆիլմը 2000 թվականին անվանակոչվել է ըստ անգլ.՝ «Entertainment Weekly» ամսագրի «տասնամյակի լավագույն էկրանավորումը»։
Ուայթը հաճախ համագործակցել է Դերասան Ջեք Բլեքի հետ։ Նրանք համատեղ ստեղծել են անգլ.՝ «Black & White» կինոկազմակերպությունը, որը դադարել է գործել 2006 թվականին։ Չնայած Ուայթը դասական ռոքի սիրահար չէր, բայց նա գրեց «Ռոքի դպրոցը» ֆիլմի սցենարը, որպեսզի Բլեքը կարողանար այդ ֆիլմում երգեր իր սիրելի ռոք երգերը։


== Կինոդարան ==


=== Սցենարիստ ===
Քոլեջի դիակը (Մայքլ Թրեգերի հետ) (1998)
Դոուսոնի ծովածոցը (1998—1999) (նաև պրոդյուսր)
Խենթուկները և խելառները (1999) (նաև պրոդյուսր)
Չակ և Բաք (2000)
Փասադենա (2001) (նաև բեմադրող/կատարող պրոդյուսեր)
Խելառների երկիր (2002)
Լավ աղջիկ (2002)
Ռոքի դպրոց (2003)
անգլ.՝ Nacho Libre (2006)
Շան տարի (2007) (նաև ռեժիսոր)
Լուսավորվածները (2011—2013) (նաև բեմադրող/կատարող պրոդյուսեր)
Բեատրիսը ընթրիքին (2017)
Էմոջի ֆիլմ (2017)
Բռեդի կարգավիճակը (2017) (նաև ռեժիսոր)
Իդեալական ձայն 3 (2017)
Միակ մեկ Իվանը


=== Դերասան ===
Չակ և բաք (2000)
Խելառների երկիր (2002)
Լավ աղջիկ (2002)
Ռոքի դպրոց (2003)
Ստեփֆորդյան կանայք (2004)
Մեռյալները մինջև պահանջելը (2008)
Խեղդել (2008)
Բռոնքսի պարոնայք (2009)
անգլ.՝ Zombieland (2009)
Պայծառացածը (2011—2013) (հեռուստացույց)
Ուղևորություն (2014)
Դ Գնացքը (2015)


=== Պրոդյուսեր ===
անգլ.՝ Nacho Libre (2006)
Շան տարի (2007)
Բռոնքսի պարոնայք (2009)
Կախարդանք, կախարդանք (2013)
Դ Գնացքը (2015)


== Ծանոթագրություններ ==
Ոզնասունկ փշոտ

Ոզնասունկ փշոտ (լատ.՝ Hericium erinaceum), Hericiaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
25 սմ տրամագծով, երբեմն երկարավուն, նստած կարճ ոտիկի վրա կամ կպած բնափայտին, երիտասարդ վիճակում սպիտակ, վարդագույն երանգով, կլորավուն կամ տանձաձև պտղամարմինները միամյա են, աճում են խոշոր խմբերով, մակերեսը չոր վիճակում դեղին է, գորշավուն, եզրերի մոտ պատված կոշտ, ծռմռված փշաձև ելուստներով։ Թարմ վիճակում պտղամիսը մսալի է, սպիտակ, չորանալուց հետո՝ դեղնավուն։ Հիմենոֆորը փշաձև է։ Փշերը երկար են, սպիտակ, վարդագույն երանգով, չորանալուց՝ գորշավուն, գլանաձև, սրածայր, ուղիղ կամ ծռմռված։ 5-7 x 4,5-6 մկմ, լայն էլիպսաձև կամ գնդաձև սպորները յուղի կաթիլով են։


== Տարածվածություն ==
Ընդհանուր արեալը ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Եվրոպական մի շարք երկրներում ունի լայն տարածում, սակայն Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ, եզակի առանձնյակներով, հայտնաբերված է Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ «Դիլիջան» ազգային պարկ և Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջան։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է 1000-1400 մ բարձրությունների վրա, հանդիպում է կաղնու և հաճարենու կենդանի բների, կոճղերի վրա, լայնատերև անտառներում, օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։ Քսիլոտրոֆ է։ Երիտասարդ պտղամարմիններն ուտելի են։


== Պահպանություն ==
Խոցելի տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==
Երկճղի

Երկճղի, ժայռ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Գնիշիկ գետի ձախափնյակում, Խաչիկ գյուղից 5 կմ հյուսիս–արևելք։


== Ծանոթագրություններ ==
(2893) Պեյրուս

(2893) Պեյրուս (անգլ.՝ Peiroos), աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի օգոստոսի 30-ին Ֆելիքս Ագիլարի աստղադիտարանի կողմից Էլ Լիոնսիտոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,161396 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,7704 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,5523 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4283,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,084053 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,65° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է D դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2893) Պեյրուս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բարչիս

Բարչիս  (իտալերեն՝ Barcis), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Պարդենոնե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 3 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 102 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33080։ Հեռախոսային կոդ՝ 0427։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0427 76014
Պաշտոնական կայք՝ http://www.barcis.fvg.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրություն ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Օխտինայի արագոնիտային քարանձավ

Օխտինայի արագոնիտային քարանձավ (սլովակ.՝ Ochtinská aragonitová jaskyňa, հունգ.՝ Martonházi-aragonitbarlang), քարանձավ Սլովակիայի հարավային մասում՝ Ռոժնավայի մերձակայքում: Թեև ռեկորդային երկարություն չունի (երկարությունն ընդամենը 300 մետր է), այդուհանդերձ համարվում է աշխարհի ամենաուշագրավ քարանձավներից մեկը՝ իր ներսում եղած հազվագյուտ արագոնիտային կազմավորումների շնորհիվ: Մանավանդ՝ եթե հաշվի առնվի, որ աշխարհում մինչև այժմ հայտնաբերվել է արագոնիտային ընդամենը երեք քարանձավ:
Օխտինայի քարայրի գլխավոր տեսարժանությունը «Ծիր Կաթին» անվանումն ստացած սրահն է, որտեղ արագոնիտի ճերմակ ճյուղավորումներն ու կուտակումները շողշողում են, ինչպես աստղերը Ծիր Կաթինի համաստեղությունում: Քարանձավը 1954 թվականին հայտնաբերել են Մարտին Ցանգարն ու Իրժի Պրոսեկը: Հանրության համար այն բաց ու մատչելի է դարձել 1972 թվականից:Սլովակիայի կարստային ծագում ունեցող մնացած քարանձավների պես՝ Օխտինայի արագոնիտային քարայրը ևս ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Համաշխարհային ժառանգության» ցանկում՝ որպես Caves of Aggtelek Karst and Slovak Karst ընդհանրության բաղկացուցիչ մաս:


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official site with pictures, map of the cave, and contact information
Národní přírodní památka Ochtinská aragonitová jaskyňa, Štátny zoznam osobitne chránených častí prírody SR
Chránené územia, Štátna ochrana prírody Slovenskej republiky
Ռուբեն Մելիքյան

Ռուբեն Նորայրի Մելիքյան (հունիսի 26, 1982(1982-06-26), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ արդարադատության նախարարի նախկին տեղակալ, ՀՀ արդարադատության ակադեմիայի նախկին ռեկտոր, ԵՊՀ դասախոս, դոցենտ, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, Արցախի Հանրապետության մարդու իրավունքների նախկին պաշտպան։


== Կենսագրություն ==
Ռուբեն Մելիքյանը ծնվել է 1982 թվականին Երևանում։ Գերազանցությամբ ավարտել է Ջոն Կիրակոսյանի անվան թիվ 20 դպրոցը, ապա ուսումնառությունը շարունակել է ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետում (բակալավրիատ, մագիստրատուրա և ասպիրանտուրա)։ 2008 թվականի վեցամսյա ուսում է ստացել Թաֆթսի համալսարանում՝ իրավունքի և դիվանագիտության Ֆլեթչերի դպրոցում (Թավիտյան հիմնադրամի ծրագիր)։ 2003 թվականից դասավանդում է ԵՊՀ իրավագիտության ֆակուլտետում՝ քրեական դատավարության և կրիմինալիստիկայի ամբիոնի դասախոս, դոցենտ։ 2006 թվականին ստացել է իրավաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, իսկ 2010 թվականին՝ դոցենտի գիտական կոչում։ 2007-2012 թվականներին աշխատել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանում՝ նախ, որպես դատավորի խորհրդական, ապա՝ որպես Դատարանի նախագահի խորհրդական։ 2012 թվականի հունվարի 18-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարի տեղակալ։ 2013 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ Վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարի տեղակալի պաշտոնից՝ այլ աշխատանքի անցնելու կապակցությամբ։ 2013 թվականի նոյեմբերից մինչև 2016 թվականի մայիս եղել է ՀՀ արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր։ 2016 թվականի մայիսի 5-ից մինչև 2018 թվականի սեպտեմբերի 26-ը ստանձնել է Արցախի Հանրապետության Մարդու իրավունքների պաշտպանի պաշտոնը :
2020 թվականի Հայաստանի սահմանադրական հանրաքվեի ժամանակ եղել է  «Ոչ» քարոզչական կողմի ղեկավարը։
Անկուսակցական է։


== Աշխատություններ ==
Շուրջ երեք տասնյակ գիտական աշխատանքների հեղինակ է։


== Պարգևներ ==
2019, ապրիլի 6-ին ԱՀ նախագահ Բակո Սահակյանի կողմից արժանացել է «Մխիթար Գոշ» մեդալի։


== Ծանոթագրություններ ==
(5129) Գրում

(5129) Գրում (անգլ.՝ Groom), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի ապրիլի 7-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,37848 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1725 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5845 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1339,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268692 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,36° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5129) Գրում աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պաեկնա

Պաեկնա (էստ․՝ Paekna), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիիլի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 174 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բորշչով (գյուղ, Ռոդոմիշլինսկի շրջան)

Բորշչով (ուկրաիներեն՝ Борщів), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1606 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բորշչով գյուղում բնակվում էր 918 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 33466 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 27,43 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գեսլաու

Գեսլաու (գերմ.՝ Geslau), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Անսբախի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 1351 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի).։ Տարածքը 41,97 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 71 155։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 14 քաղաքային շրջանի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Նորվեգական հասարակություն

Նորվեգական հասարակություն (նորվ.՝ Norske Selskab, անգլ.՝ The Norwegian Society), գրական հասարակություն, որը ձևավորվել է Կոպենհագենում նորվեգացի ուսանողների և գրողների կողմից։ Ընկերությանն անդամակցել են Կոպենհագենում ապրող գրողներ, բանաստեղծներ, փիլիսոփաներ։ Որոշ պատմաբաններ կարծում են, որ Նորվեգիայի հասարակության անդամներ դառնում էին այն նորվեգացիները, ովքեր իրենց տեղը չէին գտնում դանիական հասարակությունում և համարվում էին անհաջողակներ։
Նորվեգական հասարակությունը ձևավորվել է 1772 թվականին նորվեգացի գրող և իրավաբան Ուվե Մեյերի կողմից։ Հասարակության հանդիպումները տեղի էին ունենում Մադամ Յուլեի սրճարանի շենքում։ Հանդիպումների ժամանակ արգելվել է կանանց մասնակցությունը, բացառությամբ մատուցողուհի Կարեն Բախի։ Հանդիպումները տեղի էին ունենում աշխույժ մթնոլորտում, նրանք երգում էին, ասմունքում։ Հասարակության անդամներն իրենց դրսևորում էին որպես պահպանողականներ, նորվեգա-դանիացի գրող Լյուդվիգ Հոլբերգի ռացիոնալիզմի աջակիցներ։
Նորվեգական hասարակության անդամները 18-19-րդ դարերում արտասահմանում ազգային-հայրենասիրական տրամադրության դերի բարձրացման գործում մեծ դեր են խաղացել։ Այդ ժամանակահատվածի պոեզիայի հիմքը եղել է հայրենասիրության թեման։ 1813 թվականին հասարակությունը լուծարվել է։ Պատճառների շարքում թվարկվում է նաև Նորվեգիայի առաջին համալսարանի հիմնադրումը, որը դարձել է Նորվեգիայի գրական-մշակութային կյանքի կենտրոնը։ 1818 թվականին բացվել է տղամարդկանց համանուն նոր ակումբ, որը չէր հանդիսանում Նորվեգիայի հասարակության իրավահաջորդը։


== Նորվեգական հասարակության հիմնական անդամները ==

Յոհանես Էվոլդ (1743-1781)
Յուհան Բրուն (1745-1816)
Ն. Կ. Բրեդալ (N.K. Bredal)
Ուվո Մեյեր (1742-1790)
Յուհան Վիբե
Սերեն Մոնրադ
Նիլս Թրեշով (1751-1833)
Յակոբ Էդվարդ Կոլբերնսեն
Կլաուս Ֆաստինգ (Claus Fasting)
Կլաուս Ֆրիման (Claus Frimann)
Յոնաս Ռեյն (Jonas Rein)
Էդվարդ Ստորմ (Edvard Storm)
Յենս Ցիտլից (Jens Zetlitz)
Յոհան Վեսել (1742-1785)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Norske Selskab» (նորվեգերեն)։ Store Norske Leksikon։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-26-ին։ Վերցված է 2010-09-16
Ավարներ (այլ կիրառումներ)

Ավարներ, կարող է վերաբերել՝

Ավարներ - Կովկասի ժողովուրդներից մեկը
Ավարներ - քոչվորական ցեղեր
Ֆերնաս շրջան (Նեբրասկա)

Ֆերնաս շրջան (անգլ.՝ Furnas County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.860 կմ² է, բնակչությունը՝ 5.324 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բիվեր Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Մաաբատլի

Մաաբատլի (արաբ․՝ معبطلي‎‎‎), քաղաքատիպ ավան Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսում՝ Հալեպի մարզի Աֆրինի գավառում, համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։


== Աշխարահագրություն ==
Քաղաքը գտնվում Հալեպի մարզի հյուսիսարևմտյան մասում՝ Թուրքիայի սահմանին մոտ։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 570 մ բարձրության վրա։ Գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Դամասկոսից 336 կմ հարավ-արևմուտք, իսկ մարզկենտրոն Հալեպից 48 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արեւմուտք։ Մոտակա բնակավայրերն են Աֆրինը՝ հարավ-արևելքում, Ռաջու՝ հյուսիս, Ջինդեյրես՝ հարավում։


== Բանկչություն ==
Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչություն կազմում է 11,741 մարդ։ Իսկ համանուն շրջանի բնակչություն իր 25 բնակավայրերով կազմում է 11,741 մարդ։


== Տրանսպորտ ==
Ամենամոտ քաղաքացիական օդանավակայանը Հալեպի միջազգային օդանավակայանն է (Aleppo International Airport), որը գտնվում է Հալեպ քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==

Կաղապար:Հալեպի բնակավայրեր
Անար

Անար Ռասուլ օղլի Ռզաև (ադրբ.՝ Anar Rəsul oğlu Rzayev, մարտի 14, 1938(1938-03-14), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ)—ադրբեջանցի գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, սցենարիստ; Ադրբեջանի գրողների միության նախագահ;


== Կենսագրություն ==
Անարի հայրը `բանաստեղծ Ռասուլ Ռջան, նրա մայրը` բանաստեղծուհի Նիգյար Ռաֆիբեյլին է։ Անարը ծնվել է 1938 թվականի մարտի 14-ին Բաքվում։ Անարը 1945 թվականին ընդունվել է Բյուլ-բյուլի անվան երաժշտական դպրոց։ 1955 թվականին ավարտել է այդ դպրոցը `արծաթե մեդալով։ 1955 թվականին Անարն ընդունվել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։
1962 թվականին Անարն ամուսնացավ Ադրբեջանի արվեստի վաստակավոր գործիչ, պրոֆեսոր Զեմֆիրա Սաֆարովայի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա։ Անարի որդին `Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետությունում Ադրբեջանի դեսպանն է։


== Գործունեություն ==
Անարը 1991 թվականի մարտին գրողների միության IX համագումարում ընտրվել է Ադրբեջանի գրողների միության նախագահ։ 1997 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, գրողների X համագումարում նա կրկին ընտրվել է Ադրբեջանի գրողների միության նախագահ։ Անարը 1995 և 2000 թվականներին ընտրվել է Ադրբեջանի Հանրապետության Միլի Մեջլիսի պատգամավոր։ Նա եղել է Միլլի Մեջլիսի մշակութային հանձնաժողովի նախագահը։ 1995 թվականին եղել է Ադրբեջանի Հանրապետության Սահմանադրական հանձնաժողովի անդամ։
Անարը ընտրվել է 2014 թվականին Թուրքախոս երկրների գրողների միության առաջին նախագահ։


== Պարգևներ և կոչումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Արեալ (հրաբխային)

Արեալ հրաբխայնություն, բազմաելք հրաբխային ժայթքումներ, որոնք ընդգրկում են մեծ տարածություններ։ Ժայթքման կենտրոնները ներկայացված են գծային և կենտրոնական տիպի հրաբխային ապարատներով։ Հրաբխային կենտրոնները միածին են, այսինքն մեկ կամ մի շարք իրար հաջորդող ժայթքումների արդյունք են։ Արեալ հրաբխայնությունը տարածված է մայր ցամաքների երիտասարդ ու ժամանակակից հրաբխականության մարզերում։ ՀԽՍՀ տարածքում նորագույն հրաբխային ժայթքումները հիմնականում արեալ տիպի էին և ներկայացված էին գլխավորապես ոչ մեծ չափերի լավային ու խարամային կոներով, գծային և կենտրոնական տիպի ժայթքումներով։
Ռախոլանյոկի

Ռախոլանյոկի (ռուս.՝ Рахоланйоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Լախդենպոխսկի շրջանում։ Թափվում է Լադոգա լիճ։ Գետի երկարությունը 22 կմ է, ավազանի տարածքը 149 կմ2։

Գետաբերանից 9 կմ հեռավորության վրա թափվում է գետ՝ Պուտկիյոկի։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և Լադոգա լճի ավազան։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040300212102000010641
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001064
Ավազանի կոդը - 01.04.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Լեինա (գյուղ, Տահկուռաննա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼեինաԼեինա (էստ․՝ Leina), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տահկուռաննա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կաստանիերես դե Ռիոխա

Կաստանիերես դե Ռիոխա  (իսպ.՝ Castañares de Rioja), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Սանտո Դոմինգո դե լա Կարսադա շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 11,00 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 533 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 8 կմ հեռավորության վրա։
Քաղաքի հովանավորն է համարվում սուրբ Նատիվիդադը։
Ջորջ Մարագոս

Ջորջ Մարագոս (անգլ.՝ George Maragos, մարտի 17, 1949(1949-03-17), Լեֆկաս, Lefkada Municipality, Lefkada Regional Unit, Հոնիական կղզիներ, Հունաստան), ազգությամբ հույն ամերիկացի գործարար և քաղաքական գործիչ, Նասոյի շրջանի 13-րդ ֆինանսական վերահսկիչը։ ԱՄՆ հունական համայնքի ակտիվ անդամ։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ, ընտանիք և կրթություն ===
Ծնվել է Լեֆկադա կղզում (Հունաստան) աղքատ ընտանիքում, որը սկզբում ներգաղթել է Կանադա, իսկ հետո՝ ԱՄՆ։
Ավարտել է ՄաքԳիլի համալսարանը՝ էլեկտրատեխնիկայի բնագավառում բակալավրի աստիճանով (Կանադա, 1973) և Փեյսի համալսարանը՝ ֆինանսների բնագավառում բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճանով (1983)։


=== Կարիերա ===
Կարիերան սկսել է «Bell-Northern Research» հեռահաղորդակցային R&D ընկերությունում, որտեղ դարձել է ամենաերիտասարդ մենեջերներից մեկը։
1978 թվականին միացել է «Booz Allen Hamilton» խորհրդատվական ընկերությանը, որտեղ աշխատել է հրամանատարության և կառավարման ամերիկյան ռազմական համակարգերի վրա։ Ավելի ուշ համակարգել է լուծումների մշակումը խոշոր միջազգային հաճախորդների համար։
1981 թվականին սկսել է աշխատել «Chase Manhattan Bank» ընկերությունում, որտեղ գլխավորել է տվյալների փոխանցման և դրամական փոխանցումների ցանցի ստեղծմամբ զբաղվող խումբը։ Ավելի ուշ դարձել է փոխնախագահ։
1986 թվականին զբաղեցրել է «Citibank»-ի փոխնախագահի պաշտոն։
1989 թվականին հիմնադրել է սեփական «SDS Financial Technologies» ընկերությունը, և 20 տարի եղել է ընկերության նախագահն ու գլխավոր տնօրենը։
2010 և 2012 թվականներին մասնակցել է ԱՄՆ սենատում հանրապետական կուսակցության փրայմերիզին։
2016 թվականին իր տիկնոջ հետ 5 400 դոլար Է հատկացրել Դեմոկրատական կուսակցության թեկնածու Հիլարի Քլինթոնի նախագահական ընտրարշավի համար։


== Քաղաքական հայացքներ ==
Որոշակի փուլում Մարագոսը մտահոգությամբ էր արտահայտվում միասեռ զույգերի ամուսնության իրավունքի մասին՝ հայտարարելով, որ նրանց օրինականացումը կարող է արդյունքում հանգեցնել բազմակնության օրինականացմանը, իսկ հարցազրույցներից մեկում նա ասել է․ «որոշ մարդիկ կցանկանային նույնիսկ ամուսնանալ իրենց ընտանի կենդանիների հետ»։ Նույն ժամանակահատվածում նա հանդես է եկել աբորտների դեմ, բացառությամբ մոր կյանքի պահպանման, բռնաբարության և արյունապղծության դեպքերի։ Սակայն ավելի ուշ աբորտի և նույնասեռ ամուսնությունների իրավունքների վերաբերյալ նրա դիրքորոշումը փոխվել է ճիշտ հակառակը։


== Անձնական կյանք ==

1973 թվականին ամուսնացել է Անժելա Մարագոսի հետ, ունի երկու որդի՝ Փիթերը (ծնված՝ 1976 թվականին) և Անջելոն (ծնված՝ 1985 թվականին)։


== Ծանոթագրություններ ==
Խաչիկ Ղարաբեկյան

Խաչիկ Արամի Ղարաբեկյան (հուլիսի 20, 1939(1939-07-20), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - դեկտեմբերի 3, 2008(2008-12-03), Վանաձոր, Հայաստան), հայ նկարիչ, թատերական նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1960 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը։ 1961 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Զբաղվել է մանկավարժությամբ։ 1971 թվականից եղել է Կիրովականի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական թատրոնի գլխավոր նկարիչը։ Ղարաբեկյանի կերտած սրբապատկերները զարդարում են Վանաձորի և Սպիտակ քաղաքի եկեղեցիները։


== Ստեղծագործություններ ==
«Կարբիդագործներ» (եռանկար)
«Մեր քաղաքը և մարդիկ»
«Թավջութակահարուհին»
«Արևոտ օր»Դիմանկարներ`

Խորհրդային միության հերոս Գ. Վարդումյան
Ա. Խուտանյան
Վարպետ ՄեհրաբԿիրովականի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական թատրոնում ձևավորել է «Ռոմեոն, Ջուլիետան և խավարը», «Եկամտավոր պաշտոն», «Բոռ», «Թռչնակը վանդակում» և այլ բեմադրություններ։


== Ցուցահանդեսներ ==
2007 թվականին Վանաձորի Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու ցուցասրահում ներկայացվել է Ղարաբեկյանի անհատական ցուցահանդեսը։


== Հիշատակ ==
2014 թվականին, նկարչի 75-ամյակին նվիրված, Գեղագիտության ազգային կենտրոնի Վանաձորի մասնաճյուղում կազմակերպվել է հուշ-ցերեկույթ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոկլինեխո

Մոկլինեխո (իսպ.՝ Moclinejo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ակսարկիյա Կոստա դել Սոլ շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 15 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1274 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 24 կմ։


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք Archived 2017-01-11 at the Wayback Machine.
Սաֆրոնովո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Սաֆրոնովո (ռուս.՝ Сафроново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռադիոհեռուստամեխանիկա

Ռադիոհեռուստամեխանիկա, հեռուստամեխանիկայի բաժին, որտեղ կառավարման հրամանների և վերահսկիչ ինֆորմացիայի հաղորդման համար օգտագործում են ռադիոկապի կանալները։ Ռադիոհեռուստամեխանիկական (ՌՀՄ) համակարգերը ստորաբաժանվում են ռադիոկառավարման, ռադիոհեռուստաչափման և կոմպլեքսային համակարգերի։ 


=== Ռադիոկառավարման համակարգ ===
Ռադիոկառավարման համակարգերում հրամանը օպերատորից օբյեկտին հաղորդելիս կառավարման վահանի վրա օպերատորի հավաքած հրամանի կոդը փոխակերպվում է Էլեկտրական իմպուլսների, այնուհետև ֆազային, ամպլիտուդային կամ հաճախային մո դուլման մեթոդով՝ ռադիոազդանշանի։ 


=== Ռադի ոհեռուստաչափման համակարգ ===
Ռադի ոհեռուստաչափման համակարգերում որպես ընկալող օրգան է ծառայում չափիչ փոխակերպիչը (տվիչը), որի ելքում ստեղծվում է չափվող մեծությանը համեմատական Էլեկտրական լարում։ Հաճախային, ամպլիտուդային, ֆազային կամ իմպուլսային մոդուլման միջոցով այդ լարումը փոխակերպվում է օժանդակ ազդանշանի, այնուհետև երկրորդ մոդուլյատորում՝ բարձրհաճախային ռադիոազդանշանի։ Բազմաթիվ տվիչներից ստացվող ազդանշանները տարբերելու համար կիրառում են կանալների հաճախային բաժանում՝ ըստ օժանդակ ազդանշանների հաճախականությունների, ժամանակային բաժանում, որի դեպքում տվիչները հերթով հարցման են ենթարկվում, ինչպես նաև խառը՝ հաճախաժամանակային բաժանում։ 


=== Կոմպլեքսային ռադիոհեռուստամեխանիկական  համակարգ ===
Կոմպլեքսային ռադիոհեռուստամեխանիկական համակարգերում, որոնք ընդգրկում են մեծ թվով ապակենտրոնացված օբյեկտներ, հաճախ օգտագործում են կանալների հասցեային (կոդային) բաժանում, երբ օբյեկտին (մի խումբ օբյեկտներին) տրվում է հասցե (կոդ), և ինֆորմացիայի ընդունումը (հաղորդումը) կատարվում է այն օբյեկտներով, որոնց հասցեն նշվում է հաղորդման սկզբում։