armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(4046) Սվայն

(4046) Սվայն (անգլ.՝ Swain), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1953 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,635382 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4593 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8115 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1562,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,230377 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,85° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4046) Սվայն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Զաբուղոն

Զաբուղոն, հայ նշանավոր գրող Գրիգոր Զոհրապի նորավեպերից է, որը գրվել է 1893 թվականին։


== Նկարագրություն ==
Նորավեպը Զոհրապի «Լուռ ցավեր» շարքից է։ Նորավեպը սյուժե չունի. իրար հաջորդող դեպքերի շղթա գոյություն չունի։ Հեղինակը պատմում է մի իրադարձության մասին, որ երկար մտորելու տեղիք է տալիս։ Նովելում մենք տեսնում ենք հերոսների ներաշխարհի հոգեբանական վերլուծություն հեղինակի կողմից։


== Կառուցվածք ==
Նորավեպը բաղկացած է 4 փոքրածավալ գլուխներից։
Առաջին գլխում ներկայացվում է Զաբուղոնը։ Նա գող էր, շատ ճարպիկ գող, ով հեշտությամբ հաղթահարում էր ամենաամուր փակված դուռը և ամենաբարձր պատը։ «Մարդ մը, որուն երեսը երբեք չէինք տեսած, խավարի մեջ ապրող դիվային էակ մը. գոյություն ունե՞ր արդյոք, թե առասպել մըն էր, որ բերնե բերան կրկնվելով, տարածվելով՝ վերջնական ձև ու վավերացում կստանա, իրողության կարգ կանցնի»,- նրան հեղինակն այսպես է ներկայացնում։
Երկրորդ գլխում ներկայացվում է նրա սիրած աղջիկը՝ Վասիլիկը։
Երրորդ գլուխը նրանց մտերմության և բաժանման պատմությունն է։
Չորրորդ գլուխը պատմում է այն մասին, թե ինչպես Զաբուղոնը, երեք տարի տանջվելով, կարողանում է փախչել բանտից, բայց Վասիլիկին ուրիշի հետ տեսնելով` վերադառնում է բանտ։
Բոնապարտների տուն-թանգարան

Բոնապարտների տուն-թանգարան (ֆր.՝ Maison Bonaparte, կորսիկերեն՝ Casa Buonaparte), Բոնապարտների ընտանիքի հայրենի տունը, Այաչչոյում, Սեն-Շարլ փողոցում, Կորսիկա կղզի։ Տունը գրեթե անընդհատ պատկանել է ընտանիքի անդամներին՝ 1682-1923-ական թվականներին։


== Պատմություն ==

Նամոլեոն Բոնապարտի նախապապը՝ Ջուզեպե Բոնապարտը Casa Buonaparte-ում բնակություն է հաստատել 1682 թվականին։
Ի սկզբանե տունը բաժանված էր տարբեր ընտանիքների միջև. երբ Ջուզեպպեն ամուսնացավ Մարի Կոլոննա դի Բոցիի հետ, որին պատկանում էր տան մի մասը, Ջուզեպպեն գնեց տան մնացյալ մասերը։ Տունը ընդարձակվել և վերակառուցվել էր Կարլո Բոնապարտի կողմից, Լենիցիա Ռամոլինոյի հետ ամուսնանալուց հետո։ Ժոզեֆ Բոնապարտից հետո նրանց մնացած երեխաները ծնվել են այս տանը։
Կարլո Բոնապարտի վախճանից հետո՝ 1785 թվականին, ընտանիքը կոնֆլիկտի մեջ մտավ Կորսիկայի ազգայնական ղեկավար Պասկուալ Պաուլիի հետ և ստիպված էր փախչել Ֆրանսիայի մայրցամաքային մասը։ Պաուլիի հետևորդները կողոպտել և այրել են տան մեծ մասը։ Ծովակալ Սամուել Հուդի ժամանումից հետո, բրիտանացի սպաները տեղակայվել են այստեղ որպես պահակա։ Համաձայն լեգենդի, այստեղ կարճատև ժամանակով ապրել է Լոու Հադսոնը, հսկելով Նապոլեոնին Սուրբ Հեղինեի կղզում, սակայն այս մասին հավաստի փաստեր չկան։
1797 թվականին Կորսիկայից բրիտանական զորքի տարհանումից հետո, Բոնապարտների ընտանիքը վերադարձել են Casa Buonaparte և սկսել տան նորոգումը, ֆրանսիական դիրեկտորիայի հատկացրած միջոցներով։
1799 թվականին, Բոնապարտի նորից իշխանության գալու պատճառով, Բոնապարտների ընտանիքը լքում է Կորսիկան, տունը թողնելով Նապոլեոնի ծծմորը՝ Կամիլա Իլարիին (կորսիկերեն՝ Camilla Ilari): Նապոլեոնը ավելի ուշ տունը կտակել է մոր հորեղբորորդուն՝ Անդրե Ռամոլինոյին, ով փոխարենը իր տունն է տվել Կամիլային։ Ավելի ուշ տանը տիրացել են՝ Մարիա-Լուիզա Ավստրիացին, այնուհետև Ժոզեֆ Բոնապարտը։ 1852 թվականին Ժոզեֆի դուստրը՝ Զենաիդան տունը փոխանցել է Նապոլեոն 3-րդին և Եվգենիային: Եվգենյան ընդարձակել և թարմացրել է տունը, Նապոլեոն 1-ի 100-ամյակը նշելու համար։ Հետագայում նա տունը փոխանցել է Վիկտոր Նապոլեոնին, ով իր հերթին տունը նվիրաբերել է Իտալիայի կառավարությանը։ 1967 թվականին տունը վերածվել է ազգային թանգարանի։


== Ծանոթագրություններ ==
Պալի (գյուղ, Ուվինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պալի (այլ կիրառումներ)Պալի (ռուս.՝ Пали), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մորիե (համայնք)

Մորիե (ֆր.՝ Moriez, օքս.՝ Moriers), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Սենտ Անդրե լեզ Ալպ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Կաստելան։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04133։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 183 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 111 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 70-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 41-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 63,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 60,4 %)։ 70 աշխատունակ բնակիչներից 62-ը աշխատում էին (30 տղամարդ և 32 կին), անաշխատանք էին 8-ը (5 տղամարդ և 3 կին)։ 41 անգործ մարդկանցից 12-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 10-ը թոշակառու, 17-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։


== Տեսարժան Վայրեր ==
Սուրբ Բարդուղիմեոս ծխական եկեղեցի՝ կառուցված 15-րդ դարում, իսկ ապսիդը կառուցվել է 12-րդ դարում
Շատրվան (1644)
Նոտր Դամ դյու Սերրե ժամատուն
Սեն Ժերար դյու Կաստելլե եկեղեցու ավերակներ
Սեն Կլոդ նախկին ծխական եկեղեցի (19-րդ դար)
Սեն Պիեր ժամատան ավերակներ


== Լուսանկարներ ==

		


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն Մորիե» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-29-ին։ Վերցված է 2012-8-22 
«Մորիե» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-30-ին։ Վերցված է 2013-01-12
Կիհոկու

Կիհոկու (ճապ.՝ 紀北町 Կիհոկու-տյո), Ճապոնիայի Միե պրեֆեկտուրայի Կիտամուրո գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 257,01 կմ², բնակչությունը՝ 17 093 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 66,51 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Կիհոկու ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Միե պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Օվասե քաղաքը, Օդայ, Տայկի ավանները և Կամիկիտայամա գյուղը։


== Բնակչություն ==
Ավանի բնակչությունը կազմում է 17 093 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 66,51 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.


== Սիմվոլիկա ==
Կիհոկու գյուղը խորհրդանշող ծառ է համարվում Chamaecyparis obtusa-ն, ծաղիկ՝ Lilium japonicum-ը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճապոնական Կիհոկու ավանի պաշտոնական վեբկայք(ճապոներեն)
Հին քաղաքի հրապարակ

Հին քաղաքի հրապարակ (չեխ.՝ Staroměstské náměstí ), հնագույն և պատմական հրապարակ Չեխիայի Հանրապետության մայրաքաղաք Պրահայի կենտրոնական Հին քաղաք թաղամասում։ Տարածքը կազմում է 15 հազար քառ. կմ։ Շրջապատված է քաղաքային շենքերով, որոնց ճակատամասերը տարբեր ճարտարապետական ոճերի են՝ գոթական, Վերածննդի, բարոկկո, ռոկոկո։
Հայտնի է դեռևս 12-րդ դարից, այդ ժամանակ հրապարակը մեծ շուկա էր՝ տեղակայված եվրոպական առևտրային ճանապարհների խաչմերուկում։ 13-րդ դարում հրապարակն սկսեց անվանվել Մեծ շուկա, իսկ 14-դ դարում՝ Հին քաղաքի շուկա։ 18-րդ դարում հրապարակը փոխեց մի քանի անվանում՝ Հին քաղաքի վարժահրապարակ, Մեծ հինքաղաքային հրապարակ, Մեծ հրապարակ։ 1895 թ. հրապարակը պաշտոնապես ստացավ այժմյան անվանումը։
Հրապարակում տեղի են ունեցել թագադրման արարողություններ՝ հաջորդելով Պրահայի ամրոցին։ Բացի հանդիսավոր արարողությունները, հրապարակում տեղի են ունեցել նաև ողբերգություններ։ 1422 թ. այստեղ բախումներ տեղի ունեցան, որի դրդապատճառը Պրահայի աղքատավորության առաջնորդ Յան Ժելիվսկու մահապատիժն էր։ 1437 թ. այստեղ մահապատժի ենթարկվեց հուսյան վերջին հետման Յան Ռոգաչն իր յուրայինների հետ։ 1621 թ. հունիսի 21-ին Հին քաղաքի հրապարակն «ընդունեց» Հաբսբուրգների դինաստիայի դեմ պայքարող Դասային դիմադրության 27 մասնակիցների մահը։ Նրանց հիշատակին գլխավոր սրահի մայթի մոտ տեղադրված են 27 խաչեր՝ թրի և փշոտ թագի սիմվոլներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Old Town Square Live WebCam
Ժուատուբա

Ժուատուբա  (պորտ.՝  Juatuba), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է  69 946 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 96,789 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 722,7 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1992 թվականի ապրիլի 28-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 542.525.318,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 28.311,09 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2006 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,751 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
(6599) Ցուկո

(6599) Ցուկո (անգլ.՝ Tsuko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի օգոստոսի 8-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,266943 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7861 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7478 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1246,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288764 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,18° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6599) Ցուկո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Շըխլի (այլ կիրառումներ)

Շըխլի, կարող է վերաբերել՝

Շըխլի (Երզնկայի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում
Շըխլի (Սեբաստիայի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում
Շըխլի - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում
Կոմարովո (գյուղ, Ստարովիժևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոմարովոԿոմարովո (ուկրաիներեն՝ Комарове), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ստարովիժևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1540 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոմարովո գյուղում բնակվում էր 251 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1382 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 181,62 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էշերա

Էշերա (աբխազ.` Ешыра, վրաց.՝ ეშერა), գյուղ Աբխազիայի Սուխումի շրջանում, Գումիստա գետի աջ ափին, Սուխումից 11 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 30 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
1959 թվականի տվյալներով, գյուղում բնակվում էր 1257 մարդ` հիմնականում հայեր, իսկ Էշերայի գյուղխորհրդին ենթակա տարածքի հետ միասին` 3883 մարդ, հիմնականում հայեր, ինչպես նաև ռուսներ և աբխազներ։
1989 թվականին, Էշերա գյուղում ապրում էր 2130 մարդ, հիմնականում կրկին հայեր, դրան գումարած նաև գյուղխորհրդին ենթակա Գուանդրա գյուղում ապրող 1750 հայերը, Կուտիշխա գյուղի 1628 հայերն ու ռուսները, ինչպես նաև Շիծկվարա գյուղի 1169 հայերն ու աբխազները, որն ընդհանուր առմամբ կազմում էր` 6677 մարդ։
2011 թվականին Էշերայի բնակչության թիվը 2141 էր, որոնցից 876 (40,9%) - աբխազներ, 873 (40,8%) - հայեր, 233 (10,9%) - ռուսներ, 41 (1,9%) - վրացիներ, 26 (1,2%) - ուկրաինացիներ, 13 (0,6%) - հույներ և 79 (3,7%) այլ ազգություններ։
Հայերը եկել են 1884 թվականին` Օրդուից։


== Պատմական ակնարկ ==
Ներքին Էշերայի տարածքում կան բազմաթիվ հուշարձաններ, որոնցից առավել հայտնի են կրոմլեխները և անտիկ քաղաքատեղին` Աբխազիայի ափերին հունական քաղաքակրթության ժամանակաշրջանին վերաբերող առավել վառ արտահայտված վկայությունը։ Վերին Էշերայի մատույցներում հայտնաբերվել են յուրահատուկ դամբարանային կառույցներ` դոլմեններ, որոնք կառուցվել են մ.թ.ա. երկու հազար տարի առաջ` բրոնզե դարում։
19-րդ դարի վերջերում, Էշերայի բլուրներից մեկի վրա ամառանոց է կառուցել ռուս նկարիչ Վասիլի Վերեշչագինը։ 1940-ական թվականներին Էշերայում գործում էր օդանավակայան, որի տեղում հետագայում կառուցվեց ԽՍՀՄ կենտրոնական օլիմպիական բազան։ Էշերայում գործել է նաև «Էշերա» առողջարանը։ Խորհրդային տարիներին գյուղն ուներ հայկական միջնակարգ դպրոց, գրադարան, ակումբ, բուժկայան, երկաթուղային կայարան, նավթաբազա, ալրաղաց կոմբինատ, գյուղտեխնիկայի կայան և այլն։
1990-ական թվականներին, վրաց-աբխազական հակամարտությունների արդյունքում առողջարանի և սպորտբազայի շենքերը խիստ տուժել են։
1945 թվականին Էշերայում է ծնվել Աբխազիայի առաջին նախագահ Վլադիսլավ Արձինբան։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (913)

Ժողովածու (913), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 913 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1829 թվականին Հովհաննես Գեորգյան գրիչի կողմից, Եվդոկիայում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 28.8×20.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 95 թերթից։ Գրված է միասյուն, շեղագրով։ Հիշատակարաններ՝ 2ա։


== Բովանդակություն ==
Հայելի գրոցն Օմիրոսի Իլեօնականին։
Յաղագս Օմիրոսի։
Նիգօլաոսի Լուլանօսի Առումն Դրոատային։


== Ծանոթագրություններ ==
(21397) Լեոնտովիչ

(21397) Լեոնտովիչ, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(21397) Լեոնտովիչ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մկրտիչ Բարխուդարյան

Մկրտիչ Կարապետի Բարխուդարյան (1862, Ներքին Ագուլիս, Օրդուբադի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1927, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, թարգմանիչ, խմբագիր-հրատարակիչ։
Սովորել է Լազարյան ճեմարանում, 1889 թ.-ին ավարտել Մոսկվայի համալսարանի բանասիրական բաժինը, եղել նույն համալսարանի հայ ուսանողության ընկերության կազմակերպիչներից ու ղեկավարներից։ 1888-1896 թ.-ին Մոսկվայում հրատարակել է «Հանդես գրականական և պատմական» պարբերականը, որտեղ տպագրվել են Միքայել Նալբանդյանի, Ռաֆայել Պատկանյանի, Պերճ Պռոշյանի, Ղազարոս Աղայանի, Արփիար Արփիարյանի, Հովհաննես Հովհաննիսյանի, Ա. Ծատուրյանի, Գևորգ Բարխուդարյանի, Ե. Շահազիզի և ուրիշների արձակ, չափածո և գրականագիտական աշխատանքներն ու թարգմանությունները։ Իր տպարանում տպագրել է հայ գրողների երկերը, ինչպես նաև «Մարտ» թերթը։ Թարգմանել է Լև Տոլստոյի «Հաջի Մուրադ»-ը, Մաքսիմ Գորկու պատմվածքներից մի քանիսը, Վիպպերի «Հին Արևելքը և Էգեյան կուլտուրան» գիրքը։ 1907 թ. -ին լույս է ընծայել «Անգլիայի պետական կազմը և քաղաքական կուսակցությունները» աշխատությունը։ 1920-ական թթ. մասնակցել է Մոսկվայում արևելյան լեզուներով բառարանների հրատարակության աշխատանքներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Թորոս Տեր-Հակոբյան

Թորոս Տրակոնի Տեր-Հակոբյան (1929, Ռայաք, Լիբանան), հայ գեղանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1952 թվականին ավարտել է Բեյրութի Մխիթարյան վարժարանը։ Մասնավոր դասեր է վերցրել նկարիչ Շարթից։ Նկարչությամբ զբաղվել է 1956 թվականից։ Մասնակցել է Լիբանանի նկարիչների միության կազմակերպած ցուցահանդեսներին։ Անհատական ցուցահանդես է ունեցել 1965 թվականին։ Գործերից են՝ «Տանջվող մարդկությունը», «Պայքար կյանքի համար» և այլ։


== Մատենագրություն ==
Onnig Avedissin, Peintres et sculpteurs Armeniens. Le Caire, 1959.


== Ծանոթագրություններ ==
Կաբալ

Կաբալ (վրաց.՝ კაბალი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 3238 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Էնգելգարդտովսկայա

Էնգելգարդտովսկայա (ռուս.՝ Энгельгардтовская), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 33 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
EA Montreal

EA Montreal, տեսախաղերի մշակմամբ զբաղվող ստուդիա, որը պատկանում է և ղեկավարում է Electronic Arts ընկերությունը։ Ստուդիան հիմնադրվել է Մոնրեալում։ 


== Պատմություն ==
Ստուդիան բացել Electronic Arts-ի կողմից 2004 թվականի մարտի 17-ին։ Ընկերության հիմնադիրը Ալեյն Թասկենը՝ Ubisoft և BAM! Entertainment-ի նախկին աշխատակից։ EA Montreal-ը համարվում է EA-ի կողմից «մաքուր էջից» ստեղծված ընկերություն, երբ այլ ընկերություն գնելու փոխարեն ստեղծվել է նորը։ 2006 թվականին ձեռք բերված JAMDAT ընկերությունը, միացվեց EA Montreal-ին,  սակայն EA Montreal և EA Mobile Montreal (նախկին՝ JAMDAT) աշխատում էին իրարից անկախ։ 2007 թվականին, երբ ստուդիան բաժանվեց 4 մասի, EA Montrea-ը դարձավ EA Games Label-ի մասը։ 
Visceral Montreal ստուդիան փակվեց 2013 թվականի փետրվարին։ 2012 թվականի ապրիլին հայտարարվեց բջջային մշակումներով զբաղվող աշխատակիցների կրճատում։ Նույն բաժնում կրճատումներ տեղի ունեցան նաև 2015 թվականի փետրվարին։ 
2015 թվականի հուլիսին հայտրարվեց Motive Studios-ի ստեղծման մասին, Մոնրեալում տեղակայված նոր բաժանմունք, որը գլխավորում էր Ջեյմդ Ռեյմոնդը։ 


== Խաղեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Սկալևսկիե Խուտորա

Սկալևսկիե Խուտորա (ուկրաիներեն՝ Скалівські Хутори), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սկալևսկիե Խուտորա գյուղում բնակվում էր 699 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պերուշիչ

Պերուշիչ (խորվ.՝ Perušić), քաղաք կենտրոնական Խորվաթիայում` Լիչկո Սենսկա ժուպանիայի տարածքում` Լիկա պատմական շրջանում։ Համանուն համայնքի կենտրոնն է, որի բնակչությունը 2011 թվականի տվյալներով եղել է 2.638 մարդ, իսկ քաղաքի բնակչությունը` 852 մարդ։


== Աշխարհագրություն ==
Պերուշիչ քաղաքը գտնվում է Լիկա շրջանի հարավարևելյան մասում` ծովի մակարդակից 575-600 մ բարձրության վրա` Լիկա գետի հովտում։ Հովիտը մի կողմից սահմանակից է լեռներին, իսկ արևմուտքից` Կլիսին։ Երկաթգծով կապված է Պերուշիչի Հին քաղաքի (խորվ.՝ Stari grad Perušića) արևելյան մասին, որ կոչվում է Գրադինա (խորվ.՝ Gradina):
Պերուշիչը կապված է երկրի հիմնական ավտոճանապարհներին, այդ թվում պետական նշանակության D50 ճանապարհին (այն ձգվում է Օտոչացից Գոսպիչ) և Զագրեբ-Սպլիտ մայրուղուն։ MP11 գլխավոր երկաթգիծը քաղաքը կապում է Զագրեբին և Սպլիտին։


== Պատմություն ==
Տեղանքը բնակեցվել է նախնադարյան ժամանակաշրջանից։ Օտոչացի ճանապարհին հայտնաբերվել են քարե դարի գտածոներ։ Շատ ավելի մեծ թվով գտածոներ են հայտնաբերվել, որոնք առնչվում են բրոնզե դարին` ներառյալ 8-9-րդ դարերը։ Բեգովաչի անտառում գտնվել է հին հռոմեական մոնոլիտ, որի վրա փորագված է իլիրիական ցեղերի միջև ջրի համար տեղի ունեցած վեճի պատմությունը։
Պերուշիչը ամբողջական բնակավայրի տեսք է ձեռք է բերել 16-րդ դարում, երբ գտնվել է Օսմանյան կայսրության և եվրոպական տերությունների սահմանին։ Հիմնադրվել է Դոմինիկ և և Գաշպար Պերուշիչների կողմից։
Երբ խորվաթ-թուրքական հարյուրամյա պատերազմի ընթացքում թուրքերը նվաճել են Լիկան և Կրբավան (մոտ 1527 թվական), Պերուշիչի ամրությունը դարձել է թուրքական Լիկայի հենակետերից մեկը։ Դա եղել է երեք կայսրությունների` Հաբսբուրգյան միապետության, Վենետիկի հանրապետության և Օսմանյան կայսրության սահմանը` մշտական կռիվների վայր։ Լիկան թուրքական լծից ազատագրելու գործընթացը սկսվել է 1685 թվականին։
Արդյունքում Պերուշիչը հայտնվել է Ավստրիական կայսրության տիրապետության տակ, իսկ 1867 թվականին կնքված Ավստրա-հունգարական համաձայնագրով պատկանել է Խորվաթիայի ու Սլավոնիայի թագավորությանը մինչև 1918 թվականը։
Խորվաթիայի պատերազմի ժամանակ (1991-1995) Պերուշիչը եղել է մերձճակատային հատված։ Նույնիսկ իրավիճակի կարգավորումից ու Խորվաթիայի ճանաչումից հետո Պերուշիչում եղել են զինված բախումներ։


== Մշակույթ ==

Պատմական փաստաթղթերի համաձայն` Պերուշիչը կարելի է անվանել խորվաթական գրագրության օրրան։ Հարևան Կոսին հյուղում տպագրական մեքենա ստեղծելուց հետո ստեղծվել է Խորվաթիայում ու Եվրոպայում ամենահին տպագիր գրքերից մեկը (խորվ.՝ Misal po zakonu rimskoga dvora)` բազմաթիվ նկարազարդումներով։ Գիրքը տպագրվել է 1483 թվականին` Գուտենբերգի` Աստվածաշնչի տպագրությունից 28 տարի անց։


== Տնտեսություն ==
Պերուշիչ համայնքը Խորվաթիայում ամենաաղքատներից է, որի բնակչությունը մշտապես կրճատվում է։ Տնտեսական գործունեության հիմնական ձևերից են հողագործությունը և գյուղատնտեսության այլ ճյուղեր։ Որոշ բնակավայրեր կառուցված են լեռների լանջերին` հեղեղումներից պաշտպանվելու նկատառումներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Գրաբովաչի քարանձավներ
Կրուշչիցկի ջրամբար
Կոսինի կամուրջ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Աստերոիդների ցանկ (162601-162700)

Աստերոիդների ցանկ (162501-162600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (162701-162800)
 Աստերոիդների ցանկ (162501-162600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (162701-162800)
Պետրովսկոգո (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊետրովսկոգոՊետրովսկոգո (ուկրաիներեն՝ Петровського), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովսկոգո գյուղում բնակվում էր 397 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(9451) 1998 BE2

(9451) 1998 BE2, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի հունվարի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,183069 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7933 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5728 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2074,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173554 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,83° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9451) 1998 BE2 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պանյուտինո (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Պանյուտինո (ուկրաիներեն՝ Панютине), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի քաղաքային խորհուրդում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Լոզովայա-Ազովսկայա։ Հիմնադրվել է 1869 թվականին։
2012 թվականի տվյալներով Պանյուտինո քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 8 900 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,52 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1328,26 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Մունա (գյուղ, Ռիուգե շրջան)

Մունա (էստ․՝ Muna), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(673) Էդդա

(673) Էդդա (անգլ.՝ Edda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1908 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Ջոել Մետկալֆի կողմից Թաունտոնում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,813589 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7797 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8475 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1723,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,20884 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,88° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(673) Էդդա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գեղարվեստական մեթոդ

Գեղարվեստական մեթոդ, գրականության և արվեստի մեջ իրականության արտացոլման հիմնական սկզբունքների ամբողջությունը։ Եթե գիտության մեջ մեթոդը առարկայի հետազոտման և գիտական ճշմարտության հասնելու ուղին է, ապա արվեստում այն ցույց է տալիս կենսական փաստերի ընտրության, ընդհանրացման և գնահատման եղանակը։ Գեղարվեստական մեթոդն իրականության նկատմամբ գեղագիտական հարաբերության որոշակի տիպ է և միաժամանակ գեղարվեստական սկզբունքների ու միջոցների պատմականորեն զարգացող համակարգ։ Գեղարվեստական մեթոդն անմիջական կապ ունի ու պայմանավորված է արվեստագետի աշխարհայացքով և այն գեղագիտական իդեալով, որ նա ձգտում է հաստատել։ Այս առումով, արվեստի զարգացման ամեն մի աստիճան, սկսած հնագույն ժամանակներից, ենթադրում է որոշակի գեղարվեստական մեթոդի առկայություն։ Սակայն գեղարվեստական մեթոդն ավելի հստակ և բազմազան արտահայտություն գտավ նոր ժամանակների արվեստում՝ սկսած եվրոպական Վերածնության դարաշրջանից։ Այսպես, ինքնուրույն մեթոդ են եղել կլասիցիզմը, ռոմանտիզմը, նատուրալիզմը, սիմվոլիզմը և այլն։ Մեթոդների մեջ իր ազդեցությամբ ու նշանակությամբ հատուկ կարևորություն ունի ռեալիզմը՝ իր տարբեր դրսևորումներով (Վերածնության ռեալիզմ, Լուսավորական ռեալիզմ, քննադատական ռեալիզմ և այլն)։
Բալըխլը (լեռնաշղթա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բալըխլը (այլ կիրառումներ)Բալըխլը , լեռնաշղթա Պոնտական լեռնահամակարգի արևելյան հատվածում, Սև ծովի հարավարևելյան ափից ոչ հեռու, Պատաջուր լեռնաշղթայից հյուսիս-արևելք, ձգվում է արևելքից արևմուտք ուղղությամբ, անտառապատ է, փարթամ խոտածածկույթով։ Սրա հյուսիսային և հյուսիսարևելյան լանջերից սկիզբ է առնում Ճորոխի Իչկալա վտակի աջակողմյան օժանդակ Բալըխլը գետը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վարդգես Սուրենյանցի նկարների ցանկ

Ստորև թվարկված են հայ գեղանկարիչ Վարդգես Սուրենյանցի նկարները։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ռատչա (գյուղ, Ստարոռուսկի շրջան)

Ռատչա (ռուս.՝ Ратча), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հեթում Բ Հեթումյան (Լամբրոնի իշխան)

Հեթում Բ Հեթումյան (նաև՝ Հեթում Գ Հեթումյան, Հեթում Բ Սեբաստոս, 1151 - 1218), հայ իշխան, Լամբրոն բերդի տեր, Լամբրոնի իշխան (1169-1212), Օշին Բ Հեթումյանի և Շահանդուխտ Պահլավունու որդին, Ներսես Լամբրոնացու եղբայրը, Օշին Գ-ի, Կոստանդին Լամբրոնացու և Ալիծ Հեթումյանի հայրը, Հեթումյանների իշխանական տոհմից։


== Կենսագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Խալուիխա

Խալուիխա (ռուս.՝ Халуиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սեֆտրա գետի ձախ ափին՝28 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  03020300112103000027258
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002725
Ավազանի կոդը - 03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վավիլովո (գյուղ, Սնիգիրյովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վավիլովո (այլ կիրառումներ)Վավիլովո (ուկրաիներեն՝ Вавилове), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վավիլովո գյուղում բնակվում էր 816 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սերխի Դարդեր

Սերխի Դարդեր Մոլ (իսպ.՝ Sergi Darder Moll, դեկտեմբերի 22, 1993(1993-12-22), Արտա, Մալյորկա, Balearic Islands, Balearic Islands, Իսպանիա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, կենտրոնական կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս իսպանական «Էսպանյոլի» կազմում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== «Էսպանյոլ», «Մալագա» ===
Սերխին 2007 թվականին միացել է «Էսպանյոլի» ակադեմիային։ 2011-12 մրցաշրջանի ընթացքում հանդես է եկել թիմի երիտասարդական կազմում և մասնակցել է Տերսերա դիվիզիոնի խաղերին։
2012 թվականի հուլիսին Սերխի Դադերը տեղափոխվել է «Մալագա» և միացել է իսպանական ակումբի երիտասարդական թիմին։ Հաջորդ մրցաշրջանից առաջ ընկած մինչմրցաշրջանային խաղաշրջանում նա գրավել է գլխավոր մարզիչ Բերնդ Շուստերի ուշադրությունը և հրավիրվել է հիմնական թիմ։
Լա Լիգայում նա իր դեբյուտը նշել է 2013 թվականի օգոստոսի 17-ին՝ «Վալենսիայի» դեմ խաղում։ Հանդիպումն ավարտվել է 1-0 հաշվով՝ կատալոնական թիմի պարտությամբ։
2013 թվականի նոյեմբերի 4-ին Դարդերը 4 տարվա պայմանագիր է կնքել «Մալագայի» հետ։ Թիմի կազմում նա իր առաջին գոլը խփել է 2014 թվականի մարտի 31-ին՝ «Ռեալ Բետիսի» դեմ խաղում և օգնել է իր թիմին հաղթել 2-1 հաշվով։


=== «Օլիմպիկ Լիոն» ===
2015 թվականի օգոստոսի 30-ին 12 միլիոն եվրոյի դիմաց Սերխի Դարդերը տեղափոխվել է Լիգա 1-ում հանդես եկող «Օլիմպիկ Լիոն»։ Նա թիմի հետ կնքել է 4 տարվա պայմանագիր։ Ֆրանսիայի առաջնության շրջանակներում նա իր դեբյուտը նշել է սեպտեմբերի 20-ին՝ «Օլիմպիկ Մարսելի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է 1-1 հաշվով։
2016 թվականի փետրվարի 28-ին Դարդերը գոլի հեղինակ է դարձել «ՊՍԺ»-ի դեմ խաղում։ Այդ հանդիպումն ավարտվել է 2-1 հաշվով՝ փարիզյան ակումբի հաղթանակով։


=== Վերադարձ «Էսպանյոլ» ===
2017 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Սերխին վարձավճարով վերադարձել է «Էսպանյոլ»։ Իսկ 2018 թվականի հուլիսի 1-ին իսպանացի ֆուտբոլիստը թիմի հետ կնքել է 5 տարվա պայմանագիր։


== Միջազգային կարիերա ==
Իսպանիա Մ21 հավաքականի կազմում Դարդերը իր դեբյուտը նշել է 2013 թվականի նոյեմբերի 14-ին՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի Մ21 հավաքականի դեմ խաղում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Կովշիչի

Կովշիչի (ռուս.՝ Ковшичи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սիրվարդ Ղազանջյան

Սիրվարդ Ղազանջյան (1944, Ադիս Աբեբա, Եթովպիա), կոմպոզիտոր, երգչուհի։


== Կենսագրություն ==
Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ Առաջին՝ «Ջարդ Հայաստանի» ստեղծագործությունը գրել է 16 տարեկանում, հրատարակել «Փյունիկ» ամսագրում։ Ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի բաժինը (1968 թվական, Գրիգոր Եղիազարյանի դասարան), որպես ավարտական աշխատանք ներկայացրել է «Մուսա լեռան 40 օրը» սիմֆոնիկ պոեմը։ Ձայնը մշակել է Լոզանի կոնսերվատորիայում, ապա հանդես է եկել համերգներով։
Ղազանջյանի բազմաժանր սիմֆոնիկ և կամերային ստեղծագործություններին բնորոշ է ծրագրայնությունը։ Գրելաոճում գերակշռում է դասականը, որի հիմքում ազգայինն է՝ հարմոնիաների թարմությամբ, թեմաների զարգացման հմտությամբ։ Հիշարժան են Ղազանջյանի «Հրաժեշտ», «Բացակայություն», «Վերադարձ» (Վահան Թեքեյանի խոսքերով) երգերը, «Սիրո երգեր»-ի (Ռայներ Մարիա Ռիլկեի, Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի և ուրիշների խոսքերով), «Հայրենիքիս» դաշնամուրային պիեսների (Մեծ եղեռնի 60-ամյակին, Վիոտտիի անվան միջազգային մրցույթի մրցանակ, Իտալիա) շարքերը, «Յոթ սաղմոսը», դաշնամուրային տրիոն, երգեհոնի և 2 ջութակի տրիոն, կվարտետը, ֆլեյտայի սոնատը և այլ երկեր։
ՀՀ մշակույթի նախարարության պատվոգիր (2012 թվական)։
Ամենաբարձրահասակ մարդկանց ցանկ

Սույն հոդվածում ներկայացված են 1835 թվականից մինչ օրս հաշվառված ամենաբարձրահասակ մարդիկ աշխարհում։


=== Տղամարդիկ ===
      Մահացած
      Կենդանի
      Ենթակա վիճարկման


==== Պատկերասրահ ====

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


=== Կանայք ===


=== Ամենաբարձրահասակ մարդիկ ըստ ոլորտի ===


==== Ամենաբարձրահասակ մարզիկները ====


==== Ամենաբարձրահասակ դերասանները ====


== Տե՛ս նաև ==
Գիգանտիզմ
NBA-ի պատմության ամենաբարձրահասակ բասկետբոլիստների ցանկ
Ամենակարճահասակ մարդկանց ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Վադինո

Վադինո (ռուս.՝ Вадино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1507 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ստարինա (գյուղ, Երշիչսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտարինաՍտարինա (ռուս.՝ Старина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 45 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գոշ լիճ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոշ (այլ կիրառումներ)Գոշ, լեռնային անտառապատ լիճ Հայաստանի Տավուշի մարզում՝ Գոշ գյուղից 2.2 կմ հարավ-արևմուտք։


== Աշխարհագրություն ==
Առաջացել է սողանքապատվարային գործընթացների հետևանքով։ Լճի մակերևույթի հայելին 0,008 կմ² էր երկարությունը՝ 100 մ, լայնությունը՝ 80 մ։ Առավելագույն խորությունը 8 մ էր, ջրի ծավալը՝ 1500 մ3։ Տվյալները փոփոխության են ենթարկվել մաքրման նպատակով լճի մակարդակի իջեցումից հետո և դեռ նոր հաշվարկներ չեն կատարվել։ Սնվում է աղբյուրների և մթնոլորտային տեղումների ջրերով։ Ամռանը ջրի ջերմաստիճանը մակերևույթին հասնում է ընդամենը 14 °C։


== Լճի ոչնչացում ==
Ըստ Hetq.am լրատվական գործակալության կողմից ներկայացված փաստերի, 2017 թվականի ապրիլի սկզբին «Վենդոռ» ընկերությունը Դիլիջան ազգային պարկի տարածք ծանր տեխնիկա է մտցրել և սկսել լիճը ու հարակից տարածքը փորել, ինչպես նաև այնտեղ տանող գրունտային ճանապարհը լայնեցնել ու հարթեցնել՝ կտրելով ու վնասելով բազմաթիվ ծառեր։ Այդ աշխատանքների հետևանքով մի քանի մետրով կրճատվել է լճի հայելային մակերեսը, ջրային պաշարները աղտոտվել են, սկսվել է լճի ճահճացման գործընթաց, ափի ամբողջ երկայնքում կուտակվել է շուրջ 2 մետր բարձրությամբ տիղմային կուտակումներ, գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացվել է լճում բնակվող խեցգետնի պոպուլացիան։ Բնապահպանության նախարարությունը այս կապակցությամբ պաշտոնական պարզաբանում է տվել, որ «Վենդոռ» ընկերության հետ կնքվել է կառուցապատման իրավունքով հանգստի գոտի կազմակերպելու և սպասարկման ծառայություններ մատուցելու պայմանագիր, որի համաձայն «Վենդոռ» ընկերությունը պարտավոր է բարեկարգել տարածքը, մաքրել աղբից և չոր ճյուղերից, չխախտել լճի էկոհամակարգը և էնդեմիկ կարգավիճակը։


== Լճի ներկա վիճակ ==
Գոշն արդեն մաքրվել ու վերակենդանացել է. լճում գորտերի, խեցգետնի ու մանր ձկների մեծ քանակություն կա։ Այս տարածքում կարելի է հանդիպել անձեռակերտ տարատեսակ հուշարձանների՝ ժայռային տարատեսակ գոյացություններ, հանքային աղբյուրներ և այլն։


== Պատկերասրահ ==


=== Լճի տեսքը 2015 թվականին ===

		
		


=== Լճի տեսքը 2017 թվականի ապրիլին ===

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Պլոսկովո (գյուղ, Լուժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊլոսկովոՊլոսկովո (ռուս.՝ Плосково), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 367 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քյումարս Հեյդարի

Քյումարս Հեյդարի (պարսկերեն՝ کیومرث حیدری, 1964, Քերմանշահ, Իրան), Իրանի Իսլամական Հանրապետության բանակի ցամաքային զորքերի հրամանատար, բրիգադի գեներալ։ Ռազմական գործունեությունը սկսել է 1982 թվականին՝ իրանա-իրաքյան պատերազմի ժամանակ, որպես կամավոր։
Հեյդարին 1998-2005 թվականներին եղել է Նեզայի հարավային բազայի հրամանատարը, իսկ 2005-2008 թվականներին ծառայել է որպես ցամաքային զորքերի համակարգողի տեղակալ։ Նա նաև ծառայել է որպես ցամաքային զորքերի հրամանատարի տեղակալ ավելի քան 8 տարի ՝ 2008-2016 թվականներին։


== Կենսագրություն ==
Քհոմարս Հեյդարին ծնվել է Քերմանշահում 1964 թվականին։ Նախնական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է այդ քաղաքում։ Նախքան բանակ մտնելը, նա սկսել է իր ռազմական գործունեությունը 1982 թվականին Իրան-Իրաքյան պատերազմի ժամանակ՝ որպես կամավոր Բասիջում։ Հեյդարին բանակ է ընդունվել 1984 թվականին և իր պաշտոնական կարիերան սկսել է, որպես հետևակ Քերմանշահի 81-րդ տանկային դիվիզիայում։ Մինչև 1999 թվականը բանակային տարբեր ստորաբաժանումների հրամանատարության մեծ փորձ է ձեռք բերել;
1998 թվականին Հեյդարին նշանակվել է Նեզայի հարավային ճամբարի հրամանատար  և այդ պաշտոնում մնացել է մինչև 2005 թվականը։ 2005 թվականին նա կարճ ժամանակով եղել է բանակի շտաբի պետի տեղակալ, իսկ 2005-2008 թվականներին աշխատել է որպես բանակի համակարգողի տեղակալ (Նեզայի շտաբի պետ)։ Հեյդարին նշանակվել է բանակի հրամանատարի տեղակալ 2008 թվականին և այս պաշտոնում ծառայել է մինչև 2016 թվականի նոյեմբեր։ 2016 թվականից նա ղեկավարում է Իրանի Իսլամական Հանրապետության ցամաքային զորքերը։
1998 թվականի նոյեմբերին Իրանի ցամաքային զորքերը Քյումարս Հեյդարինիի հրամանատարությամբ մասնակցել են համաժողովրդական բողոքի ցույցերի ճնշելուն։ Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսին առընթեր «Թասնիմ» լրատվական գործակալությունը 2009 թվականի դեկտեմբերի 12-ին զեկույց էր հրապարակել՝ նոյեմբերյան ցույցերը որակել որպես «խռովություն» և հաստատել բանակի դերը բողոքող քաղաքացիների ճնշման գործում։
2021 թվականի մայիսի 28-ին Իրանի Իսլամական Հանրապետության զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարից և գլխավոր շտաբի պետի կողմից՝ բանակի պաշտպանունակությունն ու մարտունակությունը բարձրացնելու,  ցամաքային զորքերի կառուցվածքն ու սարքավորումները փոխելու, Դիմադրության ճակատի ուժերին աջակցելու համար ստացել է Հաղթանակի առաջին աստիճանի շքանշան։
2021 թվականի հոկտեմբերին Հայաստանի ու Ադրբեջանի՝ Իրանի հետ ունեցած սահմանամերձ գոտում իրանական բանակի զпրավարժությունների մեկնարկից առաջ Հեյդարին հայտարարել է՝


== Ծանոթագրություններ ==
Զեմո Ամիրնի

Զեմո Ամիրնի (վրաց.՝ ზემო ამირნი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1450 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 52 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 66 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլյան դե Տորդեսիլյաս

Վիլյան դե Տորդեսիլյաս (իսպ.՝ Villán de Tordesillas), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիդոլիդ պրովինցիայի Կաստիլիա ի Լեոն ինքնավար համայնքի կազմում։ Տարածքը կազմում է 12.3 կմ2, բնակչությունը՝ 140 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 20 կմ հեռավորության վրա։
Կոսվոժ (Մեծ Արանցի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոսվոժ (այլ կիրառումներ)Կոսվոժ (ռուս.՝ Косвож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Արանց գետի ձախ ափին՝ 66 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 23 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը 
Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000063368
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006336
Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Տիգրան Ուլիխանյան

Տիգրան Ուլիխանյան (դեկտեմբերի 18, 1983(1983-12-18), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր։ 2019 թվականի փետրվարի 2-ին դարձել է ԱԺ Ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ ՀՀ պետական վերահսկողական ծառայության ղեկավար (2021 հունվար-դեկտեմբեր)։


== Կենսագրություն ==
Տիգրան Ուլիխանյանը ծնվել է Վանաձորում՝ 1983 թվականի դեկտեմբերի 18-ին։
2003-2005 թվականներին ծառայել է Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում։
Միչև 2008 թվականը սովորել է Երևանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի կառավարման ֆակուլտետում։ Տնտեսագետ-կառավարիչ է։
2008-2011 թվականներին եղել է «Ռեզոնանս և ռադիոկապ» ՍՊԸ տնօրեն, իսկ 2014-2016 թվականներին աշխատել է որպես «Ֆինքա ՈՒՎԿ» ՓԲԸ հետազոտությունների մասնագետ, ապա ներքին վերահսկողության բաժնի մասնագետ։ 2016-2018 թվականներին՝ «Ատիկա շին» ՍՊԸ տնօրեն։ 2018 թվականի մայիսից մինչև 2019 թվականի հունվար՝ ՀՀ պետական վերահսկողական ծառայության պետի տեղակալ։
2019-2020 թթ. ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր։ ԱԺ ֆինանսավարկային և բյուջետային հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։
2020-ից ՀՀ պետական վերահսկողական ծառայության պետի տեղակալ, այնուհետև ծառայության ղեկավարի պարտականությունները ժամանակավորապես կատարող։
2021 թվականի հունվարի 15-ին նշանակվել է ՀՀ պետական վերահսկողական ծառայության ղեկավար։
2021 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ազատվել է ՀՀ պետական վերահսկողության ծառայության ղեկավարի պաշտոնից։


== Քաղաքական գործունեություն ==
2015 թվականից «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության հիմնադիր անդամ է։
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։


== Ընտանիք ==
Տիգրան Ուլիխանյանը ամուսնացած է և ունի հինգ զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Օրվինիո

Օրվինիո (իտալերեն՝ Orvinio), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ռիետի պրովինցիայում։ Բնակությունը կազմում է 470 մարդ (2008 թվականին), խտություննը կազմում է 19 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 25 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 2035։ Հեռախոսսյին կոդ՝ 0765։ 
Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սան Նիկոլա դե Բարի(San Nicola di Bari)։


== Տարբերանշաններ ==

		


== Ժողովրդագրություն ==


== Համայնքի վարչակազմը ==
Հեռախոս։ 0765 92007
Էլ-փոստ։
Պաշտոնական կայք։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
XX Comunità Montana dei Monti Sabini
sito comune di Orvinio
sito pro loco di Orvinio Archived 2017-09-26 at the Wayback Machine.
Orvinio sul sito dei borghi più belli d'Italia
Istituto Nazionale di Statistica
Situs publicus
Ֆրենսիս Ադամս

Ֆրենսիս Ուիլյամ Լաուդերդեյլ Ադամս (անգլ.՝ Francis William Lauderdale Adams, սեպտեմբերի 27, 1862(1862-09-27), Մալթա, Մեծ Բրիտանիայի թագավորություն - սեպտեմբերի 4, 1893(1893-09-04), Մարգեյթ, Քենթ, Քենթ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլոավստրալիական արձակագիր, բանաստեղծ, լրագրող։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Ծնվել է Մալթայում, զինվորական վիրաբույժ Անդրեյ Լիթա Ադամսի ընտանիքում։ Ավարտել է Շրոսբերրիի դպրոցը, հետո սովորել է Փարիզում։ Ուսումն ավարտելուց հետո Ուայթ կղզում աշխատել է որպես ուսուցիչ, որտեղ դասավանդել է երկու տարի։ 1882-ին ամուսնացել է Հելեն Աթթլիի հետ և միասին տեղափոխվել են Ավստրալիա։


=== Ավստրալիա ===
1884-ին Ֆրենսիս Ադամսը հրատարակում է բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ Henry and Other Poems։ 1885 թվականին լույս է տեսնում նրա ինքնակենսագրական գիրքը` «Leicester»։ Քանի դեռ Ադամսն ապրում էր Սիդնեյում, աշխատակցում է մի քանի ավստրալիական պարբերականների, մասնավորապես՝ «The Bulletin» օրաթերթին։ 1886 թվականին Ադամսը տեղափոխվում է Բրիսբեն, որտեղ հրատարակում է «Poetical Works» բանաստեղծական ժողովածուն։ Նույն տարում մահանում է Ադամսի կինը, իսկ նա Բրիսբենում ապրում է մինչև 1887 թվականի սկիզբը։ 1887 թվականին Սիդնեյում տպագրվում է Ադամսի «Madeline Brown's Murderer» վեպը։ Կյանքի վերջին տարիներին լույս է տեսնում Ադամսի մի քանի վեպեր, մասնավորապես՝ «Songs of the Army of the Night» (1888), որը հռչակվում է Սիդնեյում և երեք հրատարակության արժանանում Լոնդոնում։ Ադամսը կրկին ամուսնանում է և մինչև 1889 թվականի վերջ ապրում է Բրիսբենում, հանդիսանում Brisbane Courier թերթի թղթակիցներից։ 1899 թվականին վերադառնում է Անգլիա, որտեղ հրատարակվում են Ադամսի ևս երկու վեպ՝ «John Webb's End, a Story of Bush Life» (1891) և «The Melbournians» (1892)։ Այդ ընթացքում նկատելիորեն վատթարանում է Ֆրենսիս Ադամսի առողջությունը, նա տառապում էր թոքախտով։ 1892 թվականի դեկտեմբերից մինչև փետրվար Ադամսը տեղափոխվում է Ալեքսանդրիա (Եգիպտոս), որտեղ փութաջանորեն ավարտում է Եգիպտոսի բրիտանական օկուպացիայի մասին գիրքը։ 1893 թվականին տեղափոխվում է Մարգեյթ (Մեծ Բրիտանիա)։


=== Ինքնասպանություն ===
Իր անհույս հիվանդության տագնապով՝ Ադամսը ընկնում է դեպրեսիայի մեջ։ 1893 թվականի սեպտեմբերին ինքնասպան է լինում։ Նա խնդրում է իր կնոջը՝ Էդիթին, իր աշխատասենյակ բերել ատրճանակը և կրակում է իր վրա՝ ատրճանակի փողը տեղավորելով բերանի մեջ։ Հետագայում նրա այրին, որը ներկա էր եղել ինքնասպանությանը և փաստացի օգնել էր դրա իրագործմանը, խոստովանել է, որ հնարավորություն է ունեցել ինքնասպանությունը կանխելու, բայց դա չի արել գիտակցաբար։ Նրան մեղադրանք չի ներկայացվել։


== Տես նաև ==
Ռուդրա Մուհամեդ Շահիդուլլա
Սերգեյ Եսենին


== Ծանոթագրություններ ==
Աբաս Ճահկեցի

Աբաս Ճահկեցի (12-րդ դար, Ճահուկ - 13-րդ դար), հայ ազնվական, իշխան Ճահուկ գավառում։


== Կենսագրություն ==
Ապրել և գործել է Ճահուկ գավառակենտրոնում։ Ճահուկի տոհմիկ մեծահարուստներից էր, Սյունյաց Ստեփանոս Գ եպիսկոպոսի (1168-1216) քրոջ ամուսինը։ Աբաս Ճահկեցու Խաթուն անունով դուստրը Էլիկում Օրբելյանի կինն էր։ Աբասի դստեր հետ ամուսնանալուց հետո, որպես կալվածք Էլիկումը ստանում է Երնջակի բերդը և Ճահուկ ավանը։ Էլիկումը և նրա արդեն հայացած զավակները Օրբելյանների իշխանական տան հիմքն են դնում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրուպայ աղբյուր

Կրուպայ աղբյուր (սերբ.՝ Krupajsko vrelo, սերբական կիրիլիցա՝ Крупајско врело), ջրային աղբյուր Արևելյան Սերբիայում և Պոմորավլյե շրջանում՝ Բելյանիցայի արևմտյան կրաքարային զանգվածի տակ, Կրուպայ գետի աջ կողմում, 220 մետր բարձրության վրա։ Այն մոտ է Միլանովաց գյուղին, Ժագուբիցայից 35 կիլոմետր (22 մղոն)։


== Տարածք և նկարագրություն ==
Կրուպայ աղբյուրը արևելյան Սերբիայում, Պոմորավլյե շրջանում է և պատկանում է կարսթ աղբյուրներին, 9-11 աստիճան ջերմաստիճանով։ Աղբյուրը հատակում ունի ամֆիթատրոնի ձև ունեցող հիմնականում ուղղահայաց կողմեր։ 
Աղբյուրի հոսանքը 435 մետր երկարություն ունի, սկզբում հոսում է դեպի հյուսիս և 130 մետրից այն կողմ փոխում է իր ուղղությունը դեպի արևմուտք, որ շարունակի հոսել ևս 300 մետր մինչ այն միանա Կրուպայի գետի հետ։ Երբ պատնեշը կառուցվել է, Կրուպայի աղբյուրը ստացել է օվալային տեսք 40 մետր երակարությամբ և 17 մետր արևմուտք։ Աղբյուրի ջուրը հոսում է լճից շատ գեղեցիկ ջրվեժի տեսքով։
1998 թվականի հողաբանական ուսումնասիրությունները, որոնց հետևեց մանրակրկիտ հետազոտական ծրագիր, որը արտացոլում է քարանձավի սիֆոնի 70 մետր խորությամբ հակադարձ թևը, որը տանում է դեպի Բելյանիցայի կրաքարի հալում։ Պատնեշից մինչև ջրաղաց, հոսանքի ջուրը հոսում է կրաքարի միջով, բարձրանալով զառիթափ կողմերից և ջրվեժներից։ Աղբյուրի հիդրոլոգիական ռեժիմը և դրա ուժգնությունը բավականաչափ թեստավորված չեն։
Կարսթի աղբյուրների մեծ մասի նման, Կրուպայի աղբյուրում ջրի քանակը բավականին փոփոխական է տարվա ընթացքում։ Ջրաղացի կառույցի մոտ կա մի տաք ջրի աղբյուր, որը կցված է և ուղղորդում է դեպի շատրվանը։ Շատրվանից հազարավոր մետրե րի վրա, մեկ այլ տաք ջուր է հոսում ջրվեժի մանրակերտի պատկերով, որը սկսել է ինքնամարվող գեոլոգիական ջրամբարից։
Կրուպայ աղբյուրը և շրջապատող 9 հեկտար տարածքը պահպանված են, որպես ազգային կաևորության բնության կոթող է Սերբիայի Հանրապետությունում։ Բնության կոթողը «Կրուպայսկո Վրելո»-ն հիմնադրվել է Սերբիայի Հանարապետության որոշման և Բնության պահպանության ակտի հիման վրա, հատկանշական նշանակություն ունեցող պահպանվող բնական ժառանգության համար այն Սերբիայի ամենաուժեղ կարստային ռեսուրսներից մեկն է։ Ըստ աղբյուրի մորֆոլոգիայի, հիդրոլոգիական ֆունկցիաների և ուղեկցող բնական հատկանիշների, պատկանում է գրավիտացիոն աղբյուրների առավել ներկայացուցչական խմբին։


== Պատկերասրահ ==
Կրուպայի աղբյուր բնության կոթողը
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Tourist organization of Zagubica (sr)
Serbian landscape and wildlife - rivers and springs