Զանգվածային սպանություն Ակիհաբարայում

Զանգվածային սպանություն Ակիհաբարայում (ճապ․՝ |秋葉原通り魔事件| Ակիհաբարա թորիմա ձիքեն), տեղի է ունեցել 2008 թվականի հունիսի 8-ին, կիրակի օրը, Ճապոնիայի մայրաքաղաք Տոկիոյի Ակիհաբարա թաղամասում։
Տեղի ժամանակով 12:33-ին հանցագործը բեռնատարով մխրճվել է մարդկանց բազմության մեջ, այնուհետև դուրս է եկել մեքենայից և դանակով հարձակվել ողջ մնացածների վրա։ Ընդհանուր առմամբ, հանցագործի գործողությունների հետևանքով զոհվել է 7 մարդ, ևս 10-ը վիրավորվել են։
Դեպքի վայրում ձերբակալվել է կասկածյալ 25-ամյա Տոմոհիրո Կատոն (ճապ.՝ 加藤 智大 Կատո Տոմոհիրո), որը բնակվում էր Սիձուոկա պրեֆեկտուրայի Սուսոնո քաղաքում։ Ձերբակալության պահին նա սև վերնաշապիկով, սպիտակ բաճկոնով և տաբատով էր։ Կատոն տեղափոխվել է Մանսեյբասիի ոստիկանական բաժանմունք։ 2011 թվականին Կատոն դատապարտվել է մահապատժի։


== Պատմություն ==


=== Միջադեպ ===

Հանցագործը վրաերթի է ենթարկել Ակիհաբարի շրջանում գտնվող Կանդա Մյոդզին-դոր և Տյու-դոր փողոցների խաչմերուկում հավաքված մարդկանց։ Վրաերթի համար նա օգտագործել է նախկինում վարձակալությամբ վերցրած երկտոնանոց բեռնատարը։ Կանդա Մյոդզին-դորի փողոցը բաց է եղել ավտոտրանսպորտի երթևեկության համար, իսկ Տյու-դորի փողոցը փակ է եղել` հետիոտների անվտանգության նկատառումներով։ Ոստիկանության տվյալներով՝ վրաերթը տեղի է ունեցել տեղական ժամանակով ժամը 12:33-ին։ Այն բանից հետո, երբ վրաերթի վայրում տուժածներին օգնել ցանկացող մարդիկ, Կատոն դուրս է եկել մեքենայից և դանակով հարձակվել նրանց վրա։ Ոստիկանության ժամանումից հետո հանցագործը փորձել է փախչել, սակայն նրան ստիպել են հանձնվել։ Կատոն ձերբակալվել է 12:35-ին՝ իր թողած բեռնատարից 170 մետր հեռավորության վրա։


=== Տուժածներ ===
Դեպքի վայր է ժամանել շտապ օգնության առնվազն 17 մեքենա։ Հինգ տուժածների մոտ սրտի կանգ է տեղի ունեցել։ Ի սկզբանե հաղորդվել էր երկու զոհվածների մասին, սակայն օրվա ընթացքում նրանց թիվը հասել է յոթի։ Ավելի ուշ պարզվել է, որ երեք զոհերը մահացել են վրաերթի հետևանքով ստացած վնասվածքներից, մյուս չորսը մահացել են դանակի հարվածներից։
Ընդհանուր առմամբ զոհվել է վեց տղամարդ և մեկ կին (Մայ Մուտո)։ Զոհվածների ցուցակը (փակագծերում նշված է տարիքը). Կաձունորի Ֆուձինո (19), Տակահիրո Կավագուտի (19), Կացուխիկո Նակամուրա (74), Նաոկի Միյամոտո (31), Միցուրու Մացուի (33), Կաձուհիրո Կոիվա (47), Մայ Մուտո (21)։ Մուտոն բջջային հեռախոսով զանգահարել է ոստիկանություն, սակայն հաղորդագրություն չի թողել։


== Հանցագործ ==
Տոմոհիրո Կատոն (ճապ.՝ 加藤 智大 Կատո Տոմոհիրո, ծնված 1982 թվականի սեպտեմբերի 28-ին) ծնվել է Աոմորի արվարձանում։ Նրա հայրը գլխավոր մենեջեր է եղել ֆինանսական հաստատությունում։ Տարրական դպրոցում Կատոն գերազանցիկ էր։ Միջնակարգ դպրոցում նա թենիսի ակումբի նախագահն էր։ Էլիտար ավագ դպրոց տեղափոխվելուց հետո Կատոյի մոտ խնդիրներ են առաջացել դպրոցում։ Նա համադասարանցիների հետ չէր շփվում, իսկ նրա գնահատականները զգալիորեն վատացել էին (Կատոն 300-րդ տեղն էր զբաղեցնում 360 հնարավորից առաջադիմության ցուցանիշով)։ Դպրոցից հետո նա չի կարողացել ընդունվել Հոկայդոյի համալսարան և ստիպված է եղել քոլեջ գնալ սովորել ավտոմեխանիկի մասնագիտությունը։ Կատոյին հաջողվել է ժամանակավոր աշխատանք գտնել, սակայն հանցագործությունից քիչ առաջ նրան հայտնել են, որ հունիսի վերջին նրան մտադիր են ազատել աշխատանքից։
Կատոն վատ հարաբերություններ ուներ ծնողների հետ և հազվադեպ էր լինում տանը։ Կատոյի եղբայրն ավելի ուշ հայտարարել է, որ ծնողները խիստ ճնշում են գործադրել նրանց վրա։ Այսպես, դպրոցում սովորելու ընթացքում ծնողները հաճախ ստիպել են նրանց տնային առաջադրանքները շատ անգամներ վերափոխել, որպեսզի տպավորություն թողնեն ուսուցիչների վրա։ Նաև, եղբոր խոսքով, Կատոյին առնվազն մեկ անգամ ստիպել են հատակից ուտել ուտելիքի մնացորդները։ Նրանց հարևանը հիշել է, որ ծնողները պատժում էին Կատոյին՝ ստիպելով նրան ձմռանը մի քանի ժամով սառնամանիքին կանգնել։ Միջադեպից քիչ առաջ Կատոն համացանցում մի շարք հաղորդագրություններ է թողել կայքերից մեկում, որոնց մի մասում նա քննադատաբար է արտահայտվել իր դաստիարակության մեթոդների մասին։ 2006 թվականին Կատոն պարտքեր կուտակելով և կարծելով, թե իր ընտանիքը երես է թեքել իրենից, փորձել է ինքնասպան լինել՝ մեքենայով բախվելով պատին։


=== Մոտիվացիա ===
Միջադեպից երեք օր առաջ՝ 2008 թվականի հունիսի 5-ին, Կատոն իր ծառայակիցներին մեղադրել էր իր աշխատանքային հագուստը թաքցնելու մեջ և հեռացել աշխատանքից։ Ըստ երևույթին, այդ պահին Կատոն կարծում էր, որ իրեն աշխատանքից կազատեն, թեև ավելի ուշ պարզվել էր, որ դա այդպես չէր։
Միջադեպից քիչ առաջ Կատոն մի շարք հաղորդագրություններ է թողել «Extreme Exchange, Revised» ինտերնետային կայքում, զանգվածային սպանություն կատարելուց 20 րոպե առաջ թողած վերջին հաղորդագրության մեջ Կատոն բացահայտել է իր մտադրությունները։ Հանցագործի թողած հաղորդագրությունների շարքում եղել են հետևյալները․ «Ես Ակիհաբարայում մարդկանց կսպանեմ», «Եթե ես ընկերուհի ունենայի, ես աշխատանքս չէի թողնի», «Ես ոչ մի ընկեր չունեմ և ապագա չունեմ։ Ինձ անտեսում են, քանի որ ես տգեղ եմ։ Ես ավելի վատ եմ, քան աղբը, քանի որ աղբը գոնե վերամշակվում է»։ Հաղորդագրություններից մեկում հիշատակվել է նաև Ցուտիուրում տեղի ունեցած զանգվածային սպանությունը։


== Նմանատիպ միջադեպեր ==
Ճապոնիայի ազգային ոստիկանական գործակալության տվյալներով՝ 1998 թվականի և 2007 թվականի միջև Ճապոնիայում տեղի է ունեցել 67 նման միջադեպ, սակայն Ակիհաբարայի միջադեպը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից ի վեր զոհերի թվով ամենախոշորն է եղել։


== Տես նաև ==
Ահաբեկչություն Նիսում
Ահաբեկչություն Բեռլինում (2016)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Молодой японец убил на улице семь человек» (ռուսերեն)։ Lenta.ru։ Վերցված է 2015-07-20 
Slater D. H., Galbraith P. W. Re-Narrating Social Class and Masculinity in Neoliberal Japan: An examination of the media coverage of the 'Akihabara Incident' of 2008 : [անգլ.] : [арх. 30 Հուլիսի 2012] // The Electronic Journal of Contemporary Japanese Studies. — 2011. — Vol. 11, no. 3 (30 September).