Մստիսլավ Վլադիմիրովիչ Մեծ

Մստիսլավ Վլադիմիրովիչ Մեծ,  հունիսի 1, 1076, Տուրով, Կիևյան Ռուսիա - ապրիլի 14, 1132, Կիև, Կիևյան Ռուսիա, փետրվարի կեսին 1076 թ.),  մկրտությամբ Ֆեոդոր, Արևմտյան Եվրոպայում հայտնի է որպես Հարալդ՝ ի պատիվ պապ Հարոլդ II Գոդվինսոնի՝ 
, վերջին անգլոսաքսոնական թագավոր Կիևյան Մեծ իշխան  (1125—1132), հինռուսական իշխան Վլադիմիր Մոնոմախի որդի և անգլիական արքայադստեր՝ Գիտա Ուեսեկսկայայի որդին ։
Սուրբ ռուսական ուղղափառ եկեղեցու հետևորդ ։


== Կենսագրություն ==


=== Թագավորություն Նովգորոդում և Ռոստովում։ Պայքար Սվյատոսլավիչների դեմ ===
:

Յարոպոլկ Իզյասլավիչի սպանությունից հետո (1086) նրա եղբայր Սվյատոպոլկ Իզյասլավիչը խախտում է Նովգորոդում տրված ցմահ թագավորության խոստումը ու տեղափոխվում Տուրով, իսկ Նովգորոդում նրա տեղը զբաղեցնում է Կիևի Մստիսլավ Վսեվոլոդ Յարոսլավիչի թոռը։
1094 թվականին Սվյատոսլավիչները (օգտվելով Կիևի Սվյատոպոլկի և Վլադիմիր Մոնոմախի ժամանակավոր թուլացումից, որը այդ ժամանակ Չեռնիգովյան իշխան էր), իրենց պահանջներն են ներկայացնում Չեռնիգովի, Սմոլենսկի և Նովգորոդի համար։ 1094-1095 թվականներին
 Դավիդ Սվյատոսլավիչը դառնում է Նովգորոդի իշխան։ 
XII դարի գերմանական եկեղեցու նշանավոր գործիչ Ռուպերտի «Գովասանքի խոսք Սուրբ Պանտելեյմոնիում» հաղորդվում է այն մասին, որ մոտավորապես այդ շրջանում, Մստիսլավը որսորդության ժամանակ քիչ է մնացել մահանա, երբ արջը պատռել է նրա որովայնը։ Երբ Մստիսլավին տուն են բերում նրա մայրը՝ Գիտան, աղոթում է Սուրբ Պանտելեյմոնին։ Այդ գիշեր Մստիսլավը երազում տեսնում է երիտասարդին, ով խոստացավ բուժել նրան։ Առավոտյան Շանոշան, գրավելով սուրբ Պանտելեյմոնի ուշադրությունը, բալասանով մոտենում է հիվանդին և բուժում նրան։ Հայտնի է, որ Մստիսլավիչի երկրորդ որդին մկրտությամբ կրում է Պանտելեյմոն անունը, բացի դրանից Մստիսլավը, ի պատիվ Պանտելեյմոնի, Նովգորոդի մոտ հիմնադրում է եկեղեցի ։
1102 թվականին, երբ Կիևի իշխան Սվյատոպոլկ Իզյասլավիչը ցանկանում էր, որ Մստիսլավին Նովգորոդում փոխարինի իր որդուն։ Նովգորոդցիները նրան պատասխանում են. «Եթե ձեր որդին երկու գլուխ ունի, ուղարկեք մեզ մեզ մոտ» )։


=== Իշխանություն Բելգորոդում ===
1117 թվականին հայրը Մստիսլավին տեղափոխում է Բելգորոդ՝ դրանով խախտելով նովգորոդցիներին տված խոստումը։ 1118 թվականին նովգորոդյան բոյարին կանչում են Կիև, որտեղ նրա  երդվեցնում են։ Մստիսլավի տեղափոխությունը հարավ առաջ է բերում Յարոսլավ Սվյատոսլավիչի դժգոհությունը։ Տարեգրությունը նրան մեղադրում է ոչ այնքան այն բանի համար, որ նա դեմ է գնացել իր քեռի Մոնոմախին, այլ նրանում, որ հակառակվել է զոքանչին։ Մստիսլավի տեղը զբաղեցնում է նրա ավագ որդին՝ Վսեվոլոդ Նովգորոդցին։


=== Մեծ իշխանություն ===

1125 թվականին Վլադիմիր Մոնոմախի մահից հետո Մստիսլավը ժառանգում է մեծ իշխանությունը, որը Չեռնիգովյան Սվյատոսլավիչների դժգոհությունը չի առաջացնում և նրանց կողմից պայքարը չի լինում, ինչպես նաև 1113 թվականին էր Մոնոմախի իշխանության ժամանակ։ Եվ չնայած Մստիսլավի ավագությունը անվերապահորեն ճանաչվում էր նրա բոլոր եղբայրների կողմից, նրա անմիջական հսկողության տակ գտնվող իշխանական կենտրոններից սկզբում միայն Կիևն էր։
Վլադիմիր Մոնոմախի մահվան լուրը լսելով պոլովյանները գնում են թուրքերի մոտ, բայց Յարոպոլկ Վլադիմիրովիչը պերեյասլավյանների հետ կոտորում է նրանց։ Ներկայացված տարեգրությամբ պատմական իրադարձությունների միջև զուգահեռներ են անցկացվում։ Պատմվում է Մոնոմախի մախից հետո Կովկասից վերադարձած պոլովեցյան Շարկուանի որդիների երկու օրդերից մեկի մասին։
1125—1126 թվականներին Մստիսլավը Վասիլկովիչներ տերեբովլսկիների հետ աջակցում է Ռոստիսլավ Վոլոդարևիչին հունգարների օգնությամբ փորձելով տիրանալ  Պերեմիշլին, իսկ հետո պաշտպանվել Զվենիգորոդում։


== Ծանոթագրություններ ==