Անդրեյ Չելիշչև

Անդրեյ Չելիշչև   (անգլ.՝ André Tchelistcheff, դեկտեմբերի 7, 1901(1901-12-07), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 5, 1994(1994-04-05), Նապա, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի  գինեգործ, որն աչքի է ընկել Կալիֆոռնիայում արտադրվող «Կաբերնեթ Սովիգնոն» գինով։ Հայտնի լինելով որպես «Ամերկյան գինեգործների դեկան»՝ մի շարք գինեգործության արդյունաբերողներ նրան համարել են իրենց մենթոր։


== Պատմություն ==


=== Մանկություն և կրթություն ===
Ծնվել է 1901 թվականին Ռուսաստանի Մոսկվա քաղաքում արիստոկրատ ընտանիքում․ Չելիշչևի հայրը եղել է Ռուսական կայսրության պալատի արդարադատության առաջնորդ։ Սովորել է Կիևի զինվորական ակադեմիայում, վերադարձել է ընտանիք, երբ 1917 թվականի ռուսական հեղափոխության պատճառով նրանք հարկադրված են եղել փախչել Մոսկվա։ 1918-1921 թվականները Չելիշչևը ռուսական քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Սպիտակ շարժման մասնակից է եղել։ 1921 թվականին Ղրիմի մարտի դաշտում  ձնաբուքի ժամանակ ավտոմատի կրակոցից վիրավորվել է։ Ապաքինվելուց հետո վերջապես  վերամիավորվել է իր ընտանիքի հետ, որը փախուստի էր դիմել Ռուսաստանից դեպի Հարավսլավիա։
Ռուսաստանը լքելուց հետո Չելիշչևը սովորել է Չեխոսլովոկիայի գյուղատնտեսական ինստիտուտում, որից հետո կրթությունը շարունակել է Ֆրանսիայի Պաստերի ինստիտուտում և ազգային ագրոնոմիկայի ինստիտուտում, որտեղ ուսանել է էնոլոգիա, խմորում, մանրէաբանություն։


=== Գինեգործ ===
1938 թվականին եղել է «Բաուլյե Վայնյարդ» (ԲՎ) ընկերության  հիմնադիր և սեփականատեր։ Ջորջ դե Լաթուրը այցելել է Ֆրանսիա  նոր գինեգործ գտնելու նպատակով, ով պետք է ունենար գիտական հարուստ կենսագրություն։ Ֆրանսիայի ագրոնոմիայի ինստիտուտում ծանոթացել է այնտեղ աշխատող Չելիշչևի հետ, որը միաժամանակ հետազոտություն էր կատարում Պաստերի ինստիտուտում։ Չելիշևը, ստանալով  առաջարկներ աշխարհահռչակ գինեգործներից, համաձայնել է միանալ «Բաուլյե Վայնյարդ» (ԲՎ) ընկերությանը և սեպտեմբերին  ժամանել է Նապա Վալի, Կալիֆորնիա։ 1938 թվականից եղել է ԲՎ-ի փոխնախագահը և գլխավոր գինեգործը։
Չելիշչևն իր ուժերը կենտրոնացրել է Կալիֆոռնիայի Կաբերնետ Սաուվիգնոն բարձրորակ գինու արտադրության վրա, և ստեղծել  «Ջորջիս դե Լատուր Փրայվիթ Ռեզերվ» ապրանքանիշը, ծանոթացել է այդ տարածաշրջանի նոր տեխնոլոգիաներին ու կարգերին, ինչպես նաև գինու հնեցմանը՝  ֆրանսիական կաղնու տակառներում։ 1940-ական թվականների կեսերից «Փրայվիթ Ռեզերվ»-ը լայն ճանաչում է գտել և մատուցվել Սպիտակ Տան բոլոր կարևոր առիթներին։
Չելիշչևը  ներդրումներ է արել սառը խմորման տեխնոլոգիայում, խաղողի այգիները ցրտից պաշտպանելու, մալոլակտիկ խմորման և որոշ տարածաշրջանների գինեործության զարգացման մեջ։
Զբաղեցրել է Բաուլյե Վայնյարդի փոխնախագահի պաշտոնը մինչև 1973 թվականին թոշակի անցնելը։ Ավելի ուշ դարձել է էնոլոգիայի խորհրդատու «Ջորդան Վայնյարդ և Վայնրի» ըկերությունում, նաև վարել է  մասնավոր գինու լաբորատորիա Սբ. Հեղինեում և խորհրդակցել մի շարք գինու ընկերությունների հետ։    
Փոքրամարմին այդ մարդը՝ արագ ու սուր մտքով, նրբագեղ  ճաշակով, դուր է եկել Կալիֆոռնիայի գինեգործների երեք սերնդի, ովքեր սիրով նրան կոչել են «Մաեստրո»։ 2007 թվականին Չելիշչևը նշանակվել է Ամերիկայի խոհարարական ինստիտուտի «Վինտերս Հոլի» անվան  պաշտոնում։
Անդրեյի թոռնիկ Մարկ Չելիշչևը շարունակում է «Անդրեյ Չելիշչև. Գինու ձայնը» վերնագրով վավերագրական ֆիլմը Անդրեյի մասին։


== Մրցանակներ ==
«Վայն Սպեքթաթոր Դիսթինգուիշդ Սերվիս» մրցանակ, 1986
«Վայն Ման օֆ դհը Յեար, Վայն Ինդսթրի Թեքնիքալ Սիմպոզիում», 1990
«Ռիդերս Չոյս» մրցանակ, «Դհը Փերսոն հու հազ դան դհը մոսթ թու Ադվանս Վայն Քուոլիթի», «Վայն Սպեքթաթոր  2000»
«ՔՕՓԻԱ Լայֆթայմ Աչիվմենթ» մրցանակ, 2004
«Վինթերս Հոլ օֆ Ֆեյմ», Մարտ 2007


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Obituary. (Apr. 7, 1994).  San Francisco Chronicle, pg. A24
BV History.  Retrieved Jan. 3, 2005.
"Andre Tchelistcheff, America's finest winemaker". (Oct. 12, 2005).  Staten Island Advance.
"André Tchelistcheff, 1901-1994".  (May 12, 1994).  Wine Spectator.
"André: The voice of wine". Feature documentary about André Tchelistcheff