Աշխարհի ամենաբարձր շենքերի և կառույցների ցանկ

Աշխարհի ամենաբարձր շենքերի և  կառույցների ցանկ, որոնց բարձրությունը գերազանցում է  350 մ,  և  ներկա ժամանակաշրջանի ամենաբարձր շինությունների ցանկը։
Այս ցուցակի մեջ ընդգրկված չեն հեռուստառադիո կայմերը, բացառությամբ 1. Վարշավայի ռադիոկայմի, որը մինչև 1991 թվականի փլուզումը աշխարհի ամենաբարձր շինությունն էր, մինչև 2008 թվականը համարվում էր ամենաբարձր շինությունը, երբ նրան բարձրությամբ գերազանցեց Բուրջ Խալիֆա երկնաքերը։ 2. KVLY հեռուստաաշտարակ (ներկայումս այս տեսակի մեջ ամենաբարձրը) և  3. Բոգանդյան ռադիոաշտարակը (ներկայունս այս տեսակի մեջ ամենաբարձրը Ռուսաստանում)։ 2013 թվականից  Չինաստանում նախատեսված էր կառուցել աշխարհի ամենաբարձր շինությունը՝ Sky City  838  մետր բարձրությամբ  երկնաքերը, որի շինարարությունը առ այսօր չի սկսվել։


== Չափանիշներ ==
Մինչև 1998 թվականը բարձրահարկ շենքերի վարկանիշը հիմնված էր շենքի կառուցվածքային բարձրության վրա, այսինքն շենքի կառուցվածքային տարրերի գագաթին գլխավոր մուտքի մոտ գտնվող մայթի մակարդակից բարձրությունը, ներառյալ ծայրաձողերը, չհաշված «ժամանակավոր» կառույցները (ալեհավաքներ, կայմերը և դրոշաձողերը), որոնք կարող են ավելացվել կամ փոխվել բարձրությունը համեմատաբար հեշտությամբ`առանց շենքի կառուցվածքի խոշոր փոփոխությունների։ Բարձրության չափման այլ չափանիշներ չեն օգտագործվել։ Ըստ այս ցուցանիշների Ուիլիս-թաուերը (ներկայիս  Ուիլլիս-Թաուեր) Չիկագոյում, տանիքի բարձրության 442 մ և  527 մ բարձրության վրա ալեհավաքների հետ միասին, համարվում է աշխարհի ամենաբարձր շինությունը։ Նույն ժամանակաշրջանում կառուցված երկվորյակ աշտարակներ՝  ամաշխարհային առևտրի կենտրոները իրենց բարձրությամբ համարվում են երկրորդը (417 մ), չնայած այն հանգամանքին, որ 1978 թվականին Հյուսիսային աշտարակում տեղադրվել է 110 մետր բարձրությամբ ալեհավաք, որը երկնաքերի բարձրությունը հասցրել է 527 մետրի։ Շենքի ընդհանուր բարձրության  և ընդունված բարձրության չափանիշների միջև  անհամապատասխանության մեկ այլ հայտնի օրինակ էր շենքի միջև  մրցակցությունը Մանհեթոնի Բանկի Ուոլլ սթրիթ և Կրայսլեր Բիլդինգի Նյու Յորքում 1930 թվականին։ Նախատեսվում էր, որ Ուոլլ սթրիթը պետք է 41 մ բարձր լիներ քիչ հեռու գտնվող Վուլվորտ շենքիից (241 մ) և կես մետր բարձր այդ նույն ժամանակ կառուցվող երկրնաքեր Կրայսլեր շենքից (282 մ)։ Այնուամենայնիվ, Կրայսլեր շենքի ճարտարապետները փոխել են շենքի նախագծման բարձրությունը Բանկի շինարարության ավարտից հետո։ Սակայն շենքի վրա  կնգնեցվել է աշտարակի ձող 38 մետր բարձրությամբ, շենքի ներսում գաղտնի հավաքված, որի շնորհիվ Կրայսլեր երկնաքերը դարձավ աշխարհի ամենաբարձր շինությունը, չնայած նրան, որ վերջին բնակելի հատվածի (օգտակար տարածք) մնան ձևով 30 մ ցածր է Ուոլլ Սթրիթից։  Բայց նրա համբավը շատ կարճ եղավ, քանի որ մեկ տարի անց (1931 թվականին) ավարտվեց Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգի շինարարությունը։ Այնուամենայնիվ, բարձրության չափանիշների վերաբերյալ վեճերից ոչ մեկը այնքան ուժեղ չէր, այնպես ինչպես առաջացավ Կուալա-Լումպուրում (Մալազիա) 1998 թվականին Պետրոնաս աշտարակների շինարարության ավարտից հետո։ Այս կառույցն ուներ ճարտարապետական առումով մենաբարձրն էր (452 աշտարակի ձողերի հետ միասին), իսկ տանիքի բացարձակ բարձրությունը (378,6 մ) ցածր էր, քան Սիրս-Թաուերինը։ Վեճը ծագեց,  քանի որ, մալազյական աշտարակի ձողերը բարձր էին Սիրս-Թաուերից։ Չիկագոյի Բարձրահարկ շենքերի և քաղաքային միջավայրի խորհուրդի համագումարում (CTBUH) որոշեցին Սիրս-Թաուերը իր բարձրությամբ համարել աշխարհում երկրորդը Պետրոնաս-Փաուերից հետո։ Այս որոշումը լրատվամիջոցներում քննադատության  ենթարկվեց, քանի որ առաջին անգամ Միացյալ նահանգներից դուրս հայտնվեց աշխարհի ամենաբարձր շենքը, ընդ որում վիճելի չափանիշներով։ Այսպիսով, Խորհուրդը վերանայել է դասակարգման համակարգը և սահմանել չորս կատեգորիաներ, ըստ որի որոշվում է աշխարհի ամենաբարձր շինությունը։ Նախկին բարձրության կառուցվածքային մասեր չափանիշներին ավելացել նոր երեքը՝

Շինության կառուցվածքային բարձրությունը (ծայրաձողերի մակարդակը) ՝  բարձրությունը մինչև  շենքի կառուցվածքային տարրերի գագաթը (ներառյալ աշտարակներն ու ձողերը, սակայն բացառելով ալեհավաքները, կայմերն ու դրոշակակիրները)։  Այս չափանիշը համարվում է հիմնականը։
Վերջին բնակեցված հարկի բարձրությունը՝ բարձրությունը վերջին հարկի հատակը, որի վրա միշտ, մարդիկ կան օրինական և անվտանգ։  Սա չի ներառում վերելակների շարժիչի սենյակները և այլ տեխնիկական սենյակներ։
Բարձրությունը տանիքի մակարդակին  (2009 թվականին տանիքի բարձրությունը չեղյալ է հայտարարվել՝ ժամանակակից երկնաքերերը հազվադեպ են հարթ տանիք ունենում)։
Մինչև վերի ձողերի մակարդակի բարձրությունը/ալեհավաքների ՝  բարձրությունը վերևում  ամրացված ցանկացած օբյեկտի, անկախ նյութից  և նշանակությունից (ներառյալ  աշտարակները, ձողերը, ալեհավանքերը, կայմերը, դրոշաձողերը  և այլն)։Բոլոր կատեգորիաներում ստորին մակարդակը ամենացածր  բացօթյա մուտքի հատակային մակարդակն է։  Հարկի մակարդակը չափվում է շենքի ներսում մուտքի մոտ, մուտքագրումը պետք է լինի բաց օդի մեջ։  Շինարարության տեսակով բաժանվում են  երկնաքերեր և աշտարակներ, սահմանը առաջինի և երկրորդի միջև՝  50 % բարձրությունը պետք է լինի  բնակելի հարկերում։
Այդ ժամանակ Սիրս-Թաուերը - առաջինն էր երկրորդ և երրորդ կարգերում, իսկ Պետրոնաս աշտարակը զբաղեցնում էր առաջին հորիզոնականը։ 2000 թվականին Սիրս աշտարակի վրա նոր ալեհավաք են տեղադրել, որը նրան հնարավորություն տվեց նաև չորրորդ կարգով լինել առաջատարը։ 2004 թվականի ապրիլի 20-ին  Թայվանում ավարտվել է 509 մ բարձրության վրա գտնվող Թայբեյ 101 երկնաքերի շինարարությունը։  Նա նվաճեց աշխարհի բարձրության ռեկորդը առաջին երեք կատեգորիաներով։  2007 թվականի հուլիսի 21 կառուցվող  Բուրջ-Դուբայ երկնաքերը գերազանցեց  Թայբեյ 101 512 մ բարձրությամբ  (1680 ոտնաչափ)։ 2010 թվականին Բուրջ-Դուբայի շինարարության ավարտից հետո, անվանափոխվեց Բուրջ Խալիֆա, նա հասավ մինչև  829,8 մ բարձրության, դառնալով աշխարհի երբևէ կառուցված ամենաբարձր շենքը։
Հեռուստաաշտարակները հանվում են այս չափանիշներից, քանի որ նրանք չեն հանդիսանում  «բնակելի շինություններ» և  նրանց բարձրությունը որոշվում է ներքևից մինչև վերև։


== Ցուցակի մասին ==
Քանդված շենքերը կամ կառույցները նշված են †, շինարարության փուլում՝ *  նշանով։
Բոլոր շենքերի կամ կառույցների համար բարձրությունը նշված է` հաշվի առնելով շինության վրա տեղադրված ձողերն ու կայանները։
Ցուցակում ընդգրկված են կառուցվող շինությունները, եթե դրանց բարձրությունը գերազանցում է 350 մ։


== Իրենց ժամանակաշրջանի ամենաբարձր շինությունները ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աշխարհի ամենաբարձր շենքերի լուսանկարները բարձր ընդլայնումով Archived 2018-10-04 at the Wayback Machine. 2011