Ալեքսեյ Պետրենկո

Ալեքսեյ Վասիլևիչ Պետրենկո (ռուս.՝ Алексе́й Васи́льевич Петре́нко, մարտի 26, 1938, Չեմեր, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ ֊ փետրվարի 22, 2017, Մոսկվա), թատրոնի և կինոյի ուկրաինացի, խորհրդային և ռուս դերասան, ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1988), ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիր (1999)։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսեյ Պետրենկոն ծնվել է 1938 թվականի մարտի 26-ին Ուկրաինայի Չերնիգովի մարզի Չեմեր գյուղում։ 1961 թվականին ավարտել է Խարկովի թատերական ինստիտուտը (ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Իվան Մարյանենկոյի դասարանը)։
1961 թվականից խաղացել է Զապորոժիեի Շչորսի անվան երաժշտադրամատիկական թատրոնում, իսկ 1963-1964 թվականներին՝ Դոնեցկի մարզային ռուսական դրամատիկական թատրոնում (քաղաք Մարիուպոլ)։
1964 թվականից աշխատել է Լենսովետի անվան Լենինգրադի թատրոնում, որտեղ հրավիրվել էր Իգոր Վլադիմիրովի կողմից։
1977 թվականից խաղացել է Մալայա Բրոննայայի վրա գտնվող Մոսկվայի դրամատիկական թատրոնում, 1978 թվականից՝ Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնում, 1982-1986 թվականներին աշխատել է Անատոլի Վասիլևի հետ («Սերսո» ներկայացում), 1991-1992 թվականներին՝ «Ժամանակակից պիեսի դպրոց» թատրոնում։
1991 թվականից Մ․ Գորկու անվան կինոստուդիայի հաստիքային դերասանն էր։
2010 թվականի հուլիսի 26-ից Մշակույթի գծով պատրիարքական խորհրդի անդամ էր (Ռուս Ուղղափառ եկեղեցի)։
Վախճանվել է 2017 թվականի փետրվարի 22-ին Մոսկվայում։


=== Ընտանիք ===
Ամուսնացել է 3 անգամ։
Առաջին կինը երգչուհի Ալլա Պետրենկոն էր (1960-1979)։ Այս ամուսնությունից ծնվել են դուստրը՝ Պոլինան (ծն․ 1962 թ․, դերասան Ալեքսեյ Պոլույանի այրին է), թոռնուհին՝ Անաստասիան (ծն․ 1992), բնակվում է Գերմանիայում։
Երկրորդ կինը հայտնի լրագրող, նախկինում «Պրավդայի» թատերական մեկնաբան Գալինա Կոժուխովա-Պետրենկոն էր (1933֊2009)։ Խորթ որդին՝ լրագրող և հեռուստահաղորդավար Միխայիլ Կոժուխովն է։
2010 թվականին ամուսնացել է երրորդ անգամ՝ ազգությամբ ուզբեկ լրագրող Ազիմա Աբդումամինովայի հետ (Ռասուլովա) (եղել է Կիրգիզֆիլմֆոնդի տնօրենը)։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
1977 ֊ Համամիութենական կինոփառատոնի մրցանակ «Տղամարդու լավագույն դերակատարման համար» («Բանալի՝ առանց փոխանցման իրավունքի», ռեժ․՝ Դինարա Ասանովա)
1984 - ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ
1988 - ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ
1994 - «Զոլոտոյ վիտյազ» սլավոն և ուղղափառ ժողովուրդների միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ «տղամարդու լավագույն դերակատարման համար» («Քաղբյուրո» կոոպերատիվ կամ Հրաժեշտը երկար կլինի», ռեժ․՝ Միխայիլ Պտաշուկ)
1998 - «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդն աստիճանի մեդալ
1998 - Սոչիի «Կինոտավր» ռուսական բաց կինոփառատոնում ՌԴ նախագահի մրցանակ «Ռուսական կինոյում ունեցած ավանդի համար»
1998 - ՌԴ նախագահի մրցանակ գրականության և արվեստի բնագավառում «Ռուսական կինոյում ունեցած ավանդի համար»
1999 - Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակ գրականության և արվեստի բնագավառում («Սիբիրյան սափրիչը» ֆիլմի համար)
1999 - Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ
1999 - Սանկտ Պետերբուրգի «Виват, кино России!» կինոփառատոնում մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար («Սիբիրյան սափրիչը»)
2000 - Վիբորգի «Պատուհան դեպի Եվրոպա» կինոփառատոնում մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար («Լսի՛ր, արդյո՞ք չի անձրևում․․․», ռեժ․՝ Արկադի Կորդոն)
2001 - «Виват, кино России!» կինոփառատոնում «Ճանաչում» մրցանակի դափնեկիր
2003 - «Виват, кино России!» կինոփառատոնում «Հանդիսատեսի անմար սեր» մրցանակ
2007 - «Զոլոտոյ օրյոլ» մրցանակ կինոյում տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (Նիկիտա Միխալկովի, Սերգեյ Մակովեցկու, Սերգեյ Գարմաշի, Վալենտին Գաֆտի, Յուրի Ստոյանովի, Միխայիլ Եֆրեմովի, Սերգեյ Գազարովի, Վիկտոր Վերժբիցկու, Ալեքսեյ Գորբունովի, Ռոման Մադյանովի, Սերգեյ Արցիբաշևի հետ համատեղ, «12» ֆիլմ)
2008 - Անդրեյ Տարկովսկու անվան «Զերկալո» միջազգային կինոփառատոնի կազմկոմիտեի հատուկ մրցանակ «Համաշխարհային կինոարվեստում ունեցած երևելի ավանդի համար»
2008 - «Զոլոտոյ օրյոլ» ազգային կինոմրցանակի պատվավոր մրցանակ «Կինոարվեստում ունեցած ավանդի համար»
2009 - «Виват, кино России!» կինոփառատոնի մրցանակ «Ռուսական կինեմատոգրաֆում ունեցած ստեղծագործական ավանդի համար»
2013 - Ստանիսլավսկու միջազգային մրցանակ «Ռուսական թատերարվեստի զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար»
2014 - Պատվո շքանշան հայրենական մշակույթի և արվեստի, հեռուստառադիոհեռարձակման զարգացման գործում ունեցած ավանդի, բազմամյա արգասաբեր գործունեություն ծավալելու համար


== Դերերը թատրոնում ==


=== Լենսովետի անվան թատրոն ===


=== Մոսկվայի դրամատիկական թատրոն Մալայա Բրոննայայի վրա ===


=== Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոն ===


=== Այլ թատրոններ ===


=== Համերգային ծրագրեր ===


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստաներկայացումներ ===


=== Հնչունավորում ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Жаковская Т. Алексей Петеренко // Актёры советского кино. Л.: Искусство, 1979. Вып. 15 / Сост. М. А. Ильина. С.208—227.
Стэпман И. Алексей Петренко [: буклет]. М.: Бюро пропаганды советского киноискусства, 1981. — 24 с.: илл. («Актёры советского кино»)
Городецкий А. Алексей Петренко : [: беседа с актёром] // Спутник кинозрителя. 1985. № 1, январь. С.9—10.
Петренко А. Быть, кем родился [: беседа с актёром] // Огонёк. 1986. № 32, 9 — 16 августа. С.17.
Макаров А. Страсти по Петренко // Культура и жизнь. 1987. № 7. С.23—25.
Аннинский Л. Притихший вулкан [: Алексей Петренко] // Мой любимый актёр: Писатели, режиссёры, публицисты об актёрах кино [: сб.] / Сост. Л. И. Касьянова. М.: Искусство, 1988. С.63—74.
Черняев, Пётр. Алексей Петренко: Ни Бог, ни Дьявол // Звёзды нашего кино [: Антология]. М.: АСТ, 2002. С. 123—141. — ISBN 5-7805-0991-3
Хохрякова С. Предчувствуя одиночество: Об Алексее Петренко // Культура: Еженедельная газета интеллигенции. 2001. 15—21 февраля. № 6 (7263).
Савельев Д. Почётный отказник советского кино: Алексей Петренко // Чайка. 2007. № 21 (104), 1 ноября.
Карась А. Персона Петренко // Российская газета. 2008. 26 марта. № 4621.
Москвина Т. Русское чудо-чудовище // Аргументы недели. 2008. 27 марта. № 13 (99).


== Արտաքին հղումներ ==
Ալեքսեյ Պետրենկո (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Ростовская, Антонина. Алексей Петренко: «Я не против научиться плести корзины» // Вечерний Петербург. 2009. 30 января.