Սերժ Լյուտանս

Սերժ Լյուտանս (ֆր.՝ Serge Lutens, մարտի 14, 1942(1942-03-14), Լիլ), ֆրանսիացի լուսանկարիչ, կինեմատոգրաֆիստ, մոդելավորող և պարֆյումեր։ Առավել հայտնի է որպես համանուն օծանելիքի բրենդի ստեղծող և որպես 20-րդ դարի 80-ական թվականներին Ճապոնական Shiseido կոսմետիկ ընկերության գովազդի հեղինակ։


== Վաղ տարիներ ==
Սերժ Լյուտանսը ծնվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1942 թվականին, Ֆրանսիայի Լիլ քաղաքում։ Նա եղել է ապօրինի ծնունդ և ծնվելուց հետո մի քանի տարի ապրել է խնամատար ընտանիքում՝ ծնողների հետ բնակություն հաստատելով միայն նրանց հարսանիքից հետո։ 14 տարեկան հասակում հոր պնդմամբ Լյուտանսը լքել է դպրոցը և աշխատել Լիլ քաղաքի Chez Besson վարսավիրանոցում։ Այդ ժամանակ նա առաջին անգամ տարվել է լուսանկարով, փորձարկել է իր ծանոթների լուսանկարները։ Այդ լուսանկարները, որոնք արվել են «իրենց համար», համարվել են պրոֆեսիոնալ լուսանկարչության նրա առաջին քայլերից։
18 տարեկանում Սերժ Լյուտանսը Ալժիրում պատերազմի պատճառով զորակոչվել է ֆրանսիական բանակ, փորձել է խուսափել գործող զորքեր ուղարկելուց։ Նրա խոստովանությամբ՝ սկզբում նա փորձել է նմանակել դիսֆորիան, իսկ հետո, իրոք, դեպրեսիայի մեջ է ընկել և բժշկական հսկողության տակ անցկացրել մի քանի ամիս։


== Լուսանկարիչ և ոճաբան ==
1962 թվականից նա Լիլից տեղափոխվել է Փարիզ և սկսել է համագործակցել որպես լուսանկարիչ և դիզայներ՝ սանրվածքների և դիմահարդարման համար Փարիզի Վոգ ամսագրի խմբագրության հետ։ Նրա աշխատանքները հաջողություն են ունեցել և բացի Վոգ-ից, 1960-ականներին նա աշխատանքներ է կատարել Elle-ի, Jardin des Modes-ի, Harper's Bazaar-ի համար։ 1967 թվականին Քրիստիան Դիոր ֆիրման Լյուտանսին պատվիրել է ծաղիկների, ոճի և վիզուալ կերպարների մշակումը՝ Դիոր կոսմետիկայի գիծը գործարկելու համար։ 1970-ական թվականների սկզբին ամերիկյան Վոգի գլխավոր խմբագիր Դիանա Վրիլանդը, Դիրորի համար Լյուտանսի աշխատանքը որակել է «դիմահարդարման հեղափոխություն»։
1973 թվականին Գուգենհայմի նյույորքյան թանգարանը Լյուտանսի ստեղծագործությանը նվիրել է առանձին ցուցադրություն։
1970-ական թվականներին Լյուտանսը շատ է ճամփորդել և իր վիզուալ տպավորությունները ձևակերպել է երկու կարճամետրաժ ֆիլմերում՝ «Les Stars», որը նկարահանվել է 1974 թվականին, և «Suaire», որը նկարահանվել է 1976 թվականին։ Երկու ֆիլմերն էլ ցուցադրվել են Կաննի կինոփառատոնում։
1980 թվականին Լյուտանսը պայմանագիր է կնքել ճապոնական Shiseido կոսմետիկ ընկերության հետ և մշակել է վիզուալ ոճ, որը դարձել է Shiseido-ի այցեքարտը երկար տարիներ։ Մամուլը նշել է ռուսական կոնստրուկտիվիզմի զգալի ազդեցությունը Լյուտանսի ստեղծած տեսողական պատկերների վրա։ Այս պատկերների օգտագործմամբ գովազդային արշավը այնքան պայծառ էր, որ մի քանի տարիների ընթացքում Shiseido-ն տեղական ասիական ապրանքանիշից վերածվեց համաշխարհային ապրանքանիշի։ Լյուտանսի համագործակցությունը Shiseido-ի հետ դարձել է մշտական։


== Բույրերի ստեղծող ==
Լյուտանսի առաջին բույրը` Nombre Noir Lutans, ստեղծել է 1982 թվականին Shiseido-ի համար, և իրոք նա 1990 թվականներին զբաղվել է հոտերի ստեղծմամբ։ Սկզբում նա ստեղծել է բույրեր Shiseido ապրանքանիշի համար, իսկ ավելի ուշ՝ 2000 թվականին, հիմնել է «Parfums-Beauté Serge Lutens» ապրանքանիշն իր մշակման բույրերի համար։ Ներկայումս Լյուտանսը հիմնականում աշխատում է հոտերի վրա, զարգացնում է սեփական ապրանքանիշի հավաքածուն։ 2015 թվականի սկզբին թողարկված La Religieuse (Միանձնուհի) ծաղկեփունջը դարձել է նրա հեղինակության թվով 70-րդ բույրը։
Որոշ նոր բույրերի ներկայացման համար Լյուտանսը նկարահանել է երեք րոպեանոց փոքր հոլովակներ, որտեղ կարդացել է նախաարտահայտված տեքստը կամ ինքն է հայտնվել կադրում։
2015 թվականին Մարտին Լյուտանսը վաճառեց «Parfums-Beauté Serge Lutens» ապրանքանիշի իրավունքները Shiseido ընկերությանը` պահպանելով ապրանքանիշի արտ-տնօրենի տեղը։
2015-ի հունիսին նա Մոսկվա էր ժամանել Serge Lutens ֆիրմային խանութի բացման համար, որն աշխարհում երկրորդն էր փարիզյան խանութից հետո։ Մոսկովյան խանութի ձևավորման մեջ օգտագործվել են ռուսական Ավանգարդի՝ կոնստրուկտիվիզմի և սուպրեմատիզմի նկարչության մոտիվները, ինտերիերի դիզայնը մշակվել է Սերժ Լյուտանսի անձնական մասնակցությամբ։


== Ընտանիք և անձնական կյանք ==
1974 թվականին Լյուտանսն ավերված տուն է ձեռք բերել Մարաքեշի պատմական կենտրոնում և սկսել է վերանորոգել այն՝ մտադրվելով այնտեղ բնակություն հաստատել։ Վերականգնումը տևել է ավելի քան երեսուն տարի, այժմ Լյուտանսը ապրում և աշխատում է այս տանը։
Լյուտանսն ունի որդի, նա ապրում է ԱՄՆ-ում։


== Մրցանակներ ==
2000-2004 թվականներին Սերժ Լյուտանսի աշխատանքները մի քանի անգամ արժանացել են FiFi Awards մրցանակի՝ օրիգինալ կոնցեպտի համար։
2006 թվականի հուլիսին Սերժ Լյուտանսն արժանացել է Ֆրանսիայի Արվեստի և գրականության շքանշանի հրամանատարի կոչման։


== Ծանոթագրություններ ==