Վիկտոր Դիկ

Վիկտոր Դիկ (չեխ․՝ Viktor Dyk, դեկտեմբերի 31, 1877(1877-12-31)[…], Pšovka, Մելնիկ[…] - մայիսի 14, 1931(1931-05-14)[…], Լոպուդ, Դուբրովնիկ, Հարավսլավիա), չեխ գրող, արձակագիր, դրամատուրգ, հրապարակախոս, ազգայնական, քաղաքական գործիչ, իրավաբան։


== Կենսագրություն ==
Վիկտոր Դիկը ծնվել է 1877 թվականին Պշովկայի Մելնիկ քաղաքի մոտ։ Սովորել է Պրահայի գիմնազիայում, այնուհետև Պրահայի Կարլի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 1907 թվականից մինչև մահ եղել է «Լումիր» (Lumír) ամսագրի խմբագիրը։ Խմբագրել է նաև «Սամոստատնոստ» (Samostatnost) ամսագիրը, 1918 թվականին եղել է «Նարոդնի լիստի» (Národní listy) թերթի խմբագիր։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մամուլում տարածած իր քաղաքական հայացքների համար ձերբակալվել և բանտարկվել է Վիեննայում։
Քաղաքական գործունեությամբ զբաղվել է 1911 թվականից որպես Պետական առաջադիմական կուսակցության (Státoprávně pokroková strana) անդամ։ 1918 թվականին հիմնադրել է Ազգային ժողովրդավարական կուսակցությունը և ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր, 1925 թվականին՝ սենատոր։ Եղել է նախագահ Թոմաշ Մասարիկի քաղաքականության հակառակորդը։


== Ընտանիք ==
1928 թվականին ամուսանցել է գրող, ժուռնալիստ Զդենկա Գասկովայի հետ։


== Մահը ==
Մահացել է 1931 թվականի մայիսի 14-ին Լոպուդ կղզու (Հարավսլավիա) մոտակայքում՝ լողի դասընթացի ժամանակ սրտի կաթվածից։


== Ստեղծագործություններ ==

Վիկտոր Դուկի ստեղծագործությունները խիստ բազմազան են։ Գրական ասպարեզ է մտել 1890-ական թվականներին։ Նրա վաղ շրջանի լիրիկական ստեղծագործությունների վրա նշանակալից ազդեցություն է թողել դեկադենտական պոեզիան։ Վիկտոր Դիկի էպիկական պոեզիան («Ապստամբներ, 1903, «Յոթ սիրահարված ավազակներ», 1907») ռոմանտիկ բնույթ են կրում։ 1900-ական թվականներին Դիկը հրատարակել է  «Սատիրաներ և սարկազմներ» (1905) և «Մեր գյուղի հեքիաթները» (1910) ժողովածուները, որոնցում արտացոլվել է հեղինակի քննադատական վերաբերմունքը դեպի ավստրո-հունգարական միապետությունն ու չեխ քաղաքական կյանքը։
Վիկտոր Դիկի ստեղծագործական ժառանգությունից մեծագույն արժեք են ներկայացնում առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ստեղծած նրա բանաստեղծությունների հետևյալ ժողովածուները՝

«Թեթև ու ծանր քայլեր», 1915
«Կամ-կամ», 1918
«Լուսամուտ», 1921
«Վերջին տարին», 1922Այս ժողովածուները հեղինակի «Ռազմական տետրալոգիա» բանաստեղծությունների ընդհանուր գիրքն են կազմում։
Չեխոսլովակյան բուրժուական պետության ստեղծումից հետո Վիկտոր Դիկն անցել է քաղաքական ծայրահեղ ռեակցիոն դիրքեր։ Այդ շրջանի նրա բանաստեղծությունները գունավորված են միստիցիզմի գաղափարներով, դրանցում հնչում են նացիոնալիստական մոտիվներ։


=== Պոեզիա ===
A porta inferi, 1897
Síla života, 1898
Marnosti, 1900
Satiry a sarkasmy, 1905
Milá sedmi loupežníků, 1906
Pohádky z naší vesnice, 1910
Giuseppe Moro, 1911
Zápas Jiřího Macků, 1916
Noci chiméry, 1917
Devátá vlna 1930
Lehké a těžké kroky 1915
Anebo 1917
Okno 1921
Poslední rok 1922


=== Արձակ ===
Stud, 1900
Hučí jez a jiné prózy, 1903
Konec Hackenschmidův, 1904
Prosinec, 1906
Prsty Habakukovy, 1906
Píseň o vrbě, 1908
Příhody, 1911
Krysař, 1915
Tajemná dobrodružství Alexeje Iványče Kozulinova, 1923
Tichý dům, 1921
Zlý vítr, 1922
Prsty Habakukovy, 1925
Můj přítel Čehona, 1925
Dědivadelní hra, 1927
Holoubek Kuzma, 1928
Soykovy děti, 1929


=== Քաղաքական գրականություն ===
Ad usum pana presidenta republiky
O národní stát


=== Դրամաներ ===
Epizoda, 1906
Posel, 1907
Zmoudření Dona Quijota, 1913
Veliký mág, 1914
Zvěrstva, 1919
Ondřej a drak, 1919
Revoluční trilogie, 1921
Napravený plukovník Švec, 1929


=== Հուշեր ===
Vzpomínky a komentáře, 1927


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Viktor Dyk