Լիոնել Ֆեյնինգեր

Լիոնել Ֆեյնինգեր (գերմ.՝ Lyonel Feininger, հուլիսի 17, 1871(1871-07-17)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հունվարի 13, 1956(1956-01-13)[…] կամ հուլիսի 31, 1956(1956-07-31), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), գերմանա-ամերիկացի նկարիչ, գրաֆիկ և ծաղրանկարիչ։


== Կյանք և ստեղծագործական գործունեություն ==
Ծնվել է գերմանական ծագում ունեցող երաժիշտների ընտանիքում։ Ծնվել և մեծացել է Նյու Յորքում։ 1887-1888 թվականներին ծնողների հետ Գերմանիա ետ վերադառնալուց հետո սովորել է Համբուրգի գեղարվեստի դպրոցում, իսկ 1889-1892 թվականներին Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայում։ Դեռ ուսումնառության ընթացքում դրսևորել է գեղանկարչի իր տաղանդը և աշխատել «Հումորային էջեր» թերթում։ 1892 թվականին Ֆեյնինգերը սովորել է Փարիզի Կոլարոսի ակադեմիայում, 1893 թվականին վերադարձել է Բեռլին, որտեղ աշխատել է տարբեր թերթերում որպես ծաղրանկարիչ։

1906 թվականին գեղարվեստական կրթությունը շարունակելու նպատակով նկարիչը կրկին վերադարձել է Փարիզ։ Այստեղ նա վերջնականապես որոշել է իրեն նվիրել նկարչությանը։ 1907 թվականինն Ֆեյնինգերն իր համար բացահայտել է Պիկասոյի և Բրաքի կողմից զարգացրած «վերլուծական կուբիզմը», որը օբյեկտները բաժանում է երկրաչափական հարթ և ստերեոմետրիկ խորանարդ տարրերի։ Իտալական ֆուտուրիստների ազդեցության ներքո, որոնք նույնպես օգտագործել են այդ գեղարվեստական ոճը, Ֆեյնինգերն ստեղծել է «Հեծանվորդ» կտավը (1912)։
1908-1919 թվականներին Ֆեյնինգերն ապրել է Բեռլինում։ Նկարել է «ծովային» նկարների շարք՝ Կասպար Դավիդ Ֆրիդրիխի ոգով։ 1913 թվականին, Ֆեյնինգերը մասնակցել է Բեռլինում տեղի ունեցող գերմանական Աշնանային սալոնի առաջին ցուցահանդեսին։ 1917 թվականին Բեռլինի «Շտուրմ» պատկերասրահում տեղի է ունեցել Ֆեյնինգերի առաջին անհատական ցուցահանդեսը, որը նրան ճանաչում է բերել։ Այդ ժամանակահատվածում նկարիչը համագործակցել է Էքսպրեսիոնիստների հետ, որոնք համախմբվել էին «Շտուրմ» պատկերասրահի շուրջ։ Նրանց ազդեցության տակ Ֆեյնինգերը ստեղծել է բազմաթիվ գրաֆիկական աշխատանքներ։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Ֆեյնինգերը 1919-1933 թվականներին սովորել է «Բաուհաուզում» (Վայմարում, 1925 թվականից՝ Դեսաուում), միաժամանակ կատարելով գրաֆիկական արհեստանոցների ղեկավարների պարտականությունները։ Այդ ժամանակ իր բազմաթիվ կտավների թեման եղել է եվրոպական քաղաքների տեսարանները։ 1924 թվականին Ֆեյնինգերը դարձել է «Կապույտ քառյակ» ցուցահանդեսային ընկերության հիմնադիրներից մեկը (գերմ.՝ Blaue Vier): 1933 թվականին, «Բաուհաուզի» փակմումից հետո, Ֆեյնինգերը վերադարձել է Բեռլին, որտեղ նացիստների կողմից հայտարարվել է որպես «դեգեներատիվ» նկարիչ։
1938 թվականին Ֆեյնինգերը մեկնել է Նյու Յորք, որտեղ շատ զբաղվել է որմնանկարչությամբ։ Նրա ոճը կրկին փոխվել է, կտավներում ավելի շատ գրաֆիկական տարրեր են ավելացել («Մանհեթենի տեսարանը։ Մայրամուտ»։ 1944թ. Քեմբրիջ, Մասսաչուսեթս)։
Լիոնել Ֆեյնինգերի որդին է լուսանկարիչ և լուսանկարչության տեսաբան Անդրեաս Ֆեյնինգերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Enzyklopädie des Wissens, Bd.4 Köln 1990.
Die Welt der Malerei, Gütersloh-Amstelveen 1997.
Blackbeard Bill (1994)։ The Comic Strip Art of Lyonel Feininger։ Kitchen Sink Press։ ISBN 0-87816-293-3 
Feininger T. Lux (1965)։ Lyonel Feininger: City at the Edge of the World։ Frederick A. Praeger։ LCCN 65-25280 
Haskell, Barbara. Lyonel Feininger: At The Edge of the World. Exhibition Catalogue. New York: Whitney Museum of American Art, 2011
Ness June (1974)։ Lyonel Feininger։ Frederick A. Praeger։ LCCN 72-888673 
Hartley Marsden (1944)։ Lyonel Feininger։ Museum of Modern Art, New York 
Muir, Laura and Nathan Timpano. Lyonel Feininger: Photographs, 1928-1939. Cambridge: Harvard Art Museums and Hatje Cantz Verlag, 2011
Nisbet, Peter. Lyonel Feininger: Drawings and Watercolors. Cambridge: Harvard Art Museums and Hatje Cantz Verlag, 2011


== Արտաքին հղումներ ==
Լիոնել Ֆեյնինգեր
Կենսագրություն