Սաբոտաժ (ֆիլմ, 2000)

«Սաբոտաժ» (անգլ.՝ Sabotage!), ռեժիսոր Էստեբան Իբարետկսի և Խոսե Միգել Իբարետկսի ֆիլմը, նկարահանված 2000 թվականից։ Իսպանիայի, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի համատեղ արտադրությունն է։ Ֆիլմը կատակերգություն է Վաթեռլոոյի ճակատամարտի մասին։


== Սյուժե ==
Իրադարձությունները տեղի են ունենում 1815 թվականին։ Մեծ ճակատամարտից առաջ մարտական ոգին բարձրացնելու համար ֆրանսիացիների ճամբարում կազմակերպվում է հայրենասիրական ներկայացում, որն ավարտվում է կայսր Նապոլեոնի ելույթով։ Նրա վրա հարձակում է նախապատրաստվում, սակայն կապրալ Արմանին պատահական կրակոցով սպանում է դավաճանին։ Երախտապարտ Նապոլեոնը նրան տալիս է ֆելդմարշալի կոչում։  
Հաջորդ օրը ֆրանսիացիների ճամբար է թափանցում անգլիական լրտես տիկին Էդվինան։ Նրան սխալմամբ ընդունում են բելգիական լրտեսի տեղ, ով վերադարձել է թշնամու բանակատեղուց, ուր մեկնել էր հանձնարարությամբ։ Նապոլեոնն ու Էդվինան սիրահարվում են առաջին հայացքից, սակայն գործը մնում է գործ, և Էդվինան առաջին հնարավորության դեպքում գողանում է ճակատամարտի գլխավոր պլանը, հեռանում է անգլիացիների հրամանատարի` լորդ Վելլինգտոնի, մոտ։ Իմանալով այդ մասին` Նապոլեոնը, գնչուհու հագուստ հագնելով, գնում է նրա հետևից և հրամանատարությունը ժամանակավորապես թողնում է Արմանիի վրա։ Սակայն Արմանին տառապում էր վեհության մոլուցքով, ժամանակ առ ժամանակ նա իրեն Նապոլեոն էր երևակայում։ Եվ այժմ իշխանություն ստանալով` նա զորքերը հարձակման է առաջնորդում (այսպես են ֆիլմի հեղինակները բացատրում ֆրանսիացիների ռազմավարական սխալները)։ 
Ճակատամարտի արդյունքում ֆրանսիական բանակը կործանվում է, իսկ անգլիացիները գերի են վերցնում միանգամից երկու Նապոլեոնի. իսկական Նապոլեոնին, ով գլխից վիրավորում է ստանում փախուստի փորձի ժամանակ և այժմ իրեն սովորական գյուղացի է համարում, և Արմանիին, ով վստահ է, որ Բոնապարտն ինքն է։ Երկուսի դատավարությունն էլ անց է կացնում ինքը` Անգլիայի արքա Գեորգ III-ը, և նա որոշում է, որ Արմանիին պետք է ուզուրպատոր ճանաչել ու աքսորել Սուրբ Հեղինեի կղզի, իսկ իսկական Նապոլեոնին` ազատ արձակել։


== Դերերում ==
Դէվիդ Սուշե-Նապոլեոն Բոնապարտ-ֆր.՝ Napoleon Bonaparte
Սթիվեն Ֆրայ-լորդ Վելինգտոն-անգլ.՝ lord Wellington
Դոմինիկ Պինոն-Արմանի-ֆր.՝ Armani
Ալեքսանդրա Վանդերնոտ-լեդի Էդվինա-անգլ.՝ lady Edwina
Ջիմ Դանկ-կապիտան Կլոշար-ֆր.՝ Capt. Clochard
Ջեյսոն Ուոթքինս-կապիտան Ուորպլեսդոն-անգլ.՝ Capt. Worplesdon


== Ֆիլմի հեղինակներ ==
80-ականների վերջին Խավիեր Ինարետկսը (Javier Ibarretxe, 1961—2014) և նրա եղբայրները հիմնել են Ibarretxe & Co կինոընկերությունը։ Էստեբանը և Խոսե Միգելը սցենարներ էին գրում և պատասխանատու էին ռեժիսուրայի համար, Խավիերը կինոպրոդյուսեր էր, իսկ Սանտյագոն երաժշտություն էր գրում։
Կինոստուդիայում նկարահանում էին հիմնականում կարճամետրաժ ֆիլմեր, որոնցից «7:35 de la mañana» («Առավոտյան 7:35») ֆիլմը 2005 թվականին առաջադրվել է Օսկար կինոմրցանակի։ Կինոստուդիայի այլ հայտնի արտադրանքներից են «Malditas sean las suegras» (1994), «Sólo se muere dos veces» (1997), «Vaya semanita» (հեռուստասերիալ, 2003), «Un mundo casi perfecto» (2011) ֆիլմերը։


== Ստեղծում ==
Ֆիլմի նկարահանումներն անց են կացվել Իբարեկստ եղբայրների հայրենիքում, Բասկերի Երկրում, 1999 թվականի օգոստոսի 2-հոկտեմբերի 5-ին։


== Պարգևներ ==
Ֆիլմը ներկայացվել է Սիդժեսի կինոփառատոնին (2000 թվականի հոկտեմբերի 14) և Մայամիի ֆրանկո-իսպանական ֆիլմերի փառատոնին։ Պարգևների չի արժանացել։


== Քննադատություն ==
Ֆիլմը հանդիսատեսի շրջանում հաջողություն չի ունեցել, Իսպանիայում այն դիտել է 50.825 մարդ, 2002 թվականի օգոստոսի 10-ի տվյալներով այն հավաքել է 205.940 եվրո` կինոդահլիճների դիտումներից։ IMDb վարկանիշը 10-ից 4,6 է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Sabotage!(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում