armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վարդանիձոր ջրվեժ

Վարդանիձոր ջրվեժ, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Սյունիքի մարզում, Վարդանիձոր գյուղից 2.5 կմ հյուսիս-արևմուտք, Բերդաքար գետի Վարդանիձոր վտակի վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
Դոմենիկո Վենեցիանո

Դոմենիկո Վենեցիանո (իտալերեն՝ Domenico Veneziano, 1410, Վենետիկ, Վենետիկի հանրապետություն - մայիսի 15, 1461, Ֆլորենցիա), իտալացի նկարիչ, ֆլորենտական արվեստի դպրոցի հիմնադիրներից մեկը։ Ամբողջական անունը` Դոմենիկո դի Բարդոլոմեո դա Վենեցիա:


== Կենսագրություն ==
Ենթադրաբար ծնվել է Վենետիկում մոտավորապես 1410 թվականին։ Մահացել է մոտավորապես 1461 թվականին, ենթադրվում է` Ֆլորենցիայում։ Նրա կյանքի մասին շատ քիչ բան է հայտնի։ Նույնիսկ Վազարիին շատ քիչ բան էր հայտնի, այդ իսկ պատճառով նրա կյանքի պատմությունը լցրեց բարդ տեսություններով և անեկդոտներով։
Ինքնուրույն սկսեց աշխատել 1432 թվականին։ 1439 թվականին տեղափոխվեց Ֆլորենցիա, որտեղ, բացի մի փոքրիկ ընդմիջումից, շարունակեց աշխատել մինչև մահ։ 
Դոմենիկոյի ստորագրությամբ պահպանվել է երկու գործ։ Դրանցից մեկը բավականին վնասված «Աղջիկը և երեխան գահի վրա» որմնանկարն է (Լոնդոնի ազգային պատկերասրահ)։ Երկրորդը` Սանտա Լուսիա դե Մագնոլի եկեղեցու խորանի մի մասը (1445-1447 թվականներ)։
Դոմենիկո Վենեցիանոյի կյանքին վերաբերող առաջին փաստաթուղթը Պերուջիայից նրա նամակն է՝ ուղղված Պիեռո դի Կոզիմո դե Մեդիչիին, գրված 1438 թվականի ապրիլին։ Պերուջայում նկարիչը աշխատում էր Բալյոնի ընտանիքի տանը։ 1439 թվականին մեկնում է Ֆլորենցիա, որտեղ Պիեռո դելլա Ֆրանչեսկայի հետ միասին որմնանկար է նկարում Սանտա Մարիա Նուովայի հիվանդանոցի եկեղեցում։ 1445 թվականին նկարիչը անհայտ պատճառներով դադարում է աշխատել։ Հետագայում նրա որմնանկարները ավարտին են հասցնում Ալեսո Բալդովինետին 1461 և Անդրեա դել Կաստանյոն 1451-1453 թվականներին։ Այս ամբողջ ցիկլը ոչնչացվել է 18-րդ դարում։
Ըստ Վազարիի, 1447 թվականին Մագնոլիի խորանի աշխատանքն ավարտելուց հետո նկարիչը մեկնել է Մարկե շրջան, որտեղ Պիեռո դելլա Ֆրանչեսկայի հետ աշխատել է Լորետոյի Սանտա Մարիա եկեղեցու որմնանկարների վրա։ Ժանտախտի համաճարակի պատճառով Դոմենիկոն լքում է Մարկեն ու վերադառնում Ֆլորենցիա։ Որմնանկարները ավարտին չեն հասցվել և հետագայում ոչնչացվել են։
Նկարչի վերջին հայտնի աշխատանքը Կավալկանտի մատուռի, հետագայում՝ Սանտա Կրոչե եկեղեցում որմնանկարն է։ 1566 թվականին եկեղեցին վերակառուցվեց, իսկ որմնանկարը հանվեց պատից։
Սանտա Կրոչեում որմնանկարի վրա աշխատելուց հետո Դոմենիկոն Ֆրա Անջելիկոյի և Ֆրա Ֆիլիպպո Լիպպիի հետ 1454 թվականին հրավիրվում է Պերուջա՝ Բոնֆիլիին խորհրդակցելու, որը նկարում էր Պրիորա մատուռը։ 1457 թվականին Դոմենիկոն շարունակում էր խորհրդակցել նկարիչներին։
Ավելի ուշ շրջանի նրա գործերը չեն պահպանվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
W. Bombe, Der Palast des Braccio Baglione in Perugia und Domenico Veneziano, in «Repertorium für Kunstwissenschaft», XXXII (1909), pp. 295—301.
L.H. Heydenreich, Il Primo Rinascimento, arte iitaliana, Bur Arte
Կաստելգալի

Կաստելգալի (իսպ.՝ Castellgalí, բասկ.՝ Castellgali), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բարսելոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Գտնվում է Բաժես շրջանում։ Զբաղեցնում է 17,21 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 1958 մարդ (2010 թվական)։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոմոն (Արդեշի գավառ)

Բոմոն (ֆր.՝ Beaumont), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 208 մարդ, բնակչության խտությունը` 10.86 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19.16 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 150 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 131 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 85-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 46։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,9 %։ 85 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 76 անձ (42 տղամարդ և 34 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (4 տղամարդ և 5 կին)։ 46 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 25-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Բելսու

Բելսու (ռուս.՝ Бельсу), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Տոմ գետի աջ ափից 682 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 83 կմ։ Գետի վրա բնակեցված վայրեր չկան, գետաբերանի մոտ գտնվում է մի երկաթգծային կամուրջ։


== Վտակներ ==
Պոդրյաս
Ստորին Բերյոզովի
Կարասուկ
Տապագոլ
Տալագոլ


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբ ի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ, գետը ենթաավազան Տոմ, գետի գետային ավազանը Իրտիշա։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆիբի Բուֆեյ

Ֆիբի Բուֆեյ-Հենիգան (անգլ.՝ Phoebe Buffay-Hannigan), գեղարվեստական կերպար, ամերիկյան «Ընկերները» սիթքոմի վեց գլխավոր հերոսներից մեկը։ Ֆիբիի դերում հանդես է գալիս Լիզա Կուդրոուն։
Դերակատարման համար Կուդրոուն առաջադրվել է Ոսկե գլոբուս մրցանակի, ինչպես նաև արժանացել Պրայմթայմ Էմմի, Կինոդերասանների գիլդիայի, Սեթլայթ և Ամերիկյան կատակերգության մրցանակների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կերպարի էջը IMDb կայքում(չաշխատող հղում)(անգլ.)
Էջը Friends.wikia.com կայքում(անգլ.)
Դենկենդորֆ (այլ կիրառումներ)

Դենկենդորֆ, կարող է վերաբերել՝

Դենկենդորֆ - կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում
Դենկենդորֆ - քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում
Չկալովսկոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չկալովսկոե (այլ կիրառումներ)Չկալովսկոե (ուկրաիներեն՝ Чкаловське), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգուևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1929 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չկալովսկոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 4 139 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3449,17 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սանտո Ստեֆանո դ’Ավետո

Սանտո Ստեֆանո դ’Ավետո (իտալերեն՝ Santo Stefano d'Aveto), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Ջենովա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1251 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 23 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 55 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 16049։ Հեռախոսային կոդ՝ +39 0185։
Բնակավայրի հովանավորողն է հանդիսանում Սուրբ Նոստրա Սիգնորա դի Գուադալուպե։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության դինամիկա։


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0185 88007
Էլեկտրոնային փոստ՝ sindaco@comune.santostefanodaveto.ge.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.santostefanodaveto.ge.it


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության Ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Բորովիցկայա աշտարակ

Բորովիցկայա աշտարակ (նաև Предте́ченская, Չերտոլյան դարպասներ, Բորովիցկյան դարպասներ), աշտարակ և Կրեմլի հարավ-արևմտյան մասի մուտքի դարպասներ. 
Նայում է դեպի համանուն հրապարակն ու Մեծ Քարե կամրջի հարևանությամբ գտնվող Ալեքսանդրյան պարտեզը։ Ենթադրաբար, աշտարակի անվանումը գալիս է հին սոճու անտառի անունից, որը Մոսկվայի վաղ պատմության ընթացքում ծածկել է Բորովիցկի բլուրը։ 
: Բորովիցկի դարպասը ժամանակագրորեն Մոսկվայի առաջին շենքերից մեկն է։ Դրանք գոյություն ունեին Դմիտրի Դոնսկոյի փայտե ամրոցում։ Դարպասի վերևում գտնվող աշտարակը կառուցվել է 1490 թվականին՝ Կրեմլի վերակառուցման ժամանակ,  սպիտակ քարե աղյուսով։ Նախագծի հեղինակը իտալացի ճարտարապետ Պիետրո Անտոնիո Սոլարին էր։ Սալիկապատ տանիքով ամրացված գագաթը ավելացվել է 17-րդ դարում։ Մինչև 1935 թվականը այն զարդարված էր ոսկեզօծ երկգլխանի արծվով։ Աշտարակի դարպասները պահպանվում և սպասարկվում էին կենցաղային կարիքների համար։


== Անվան ծագում ==
Դարպասի և աշտարակի հիմնական անվանումը գալիս է հին սոճու անտառից, որը Մոսկվայի հիմնադրման ժամանակ ծածկում էր գետի և Կրեմլի կամ Բորովիցկի բլրի լանջերը։ «Չերտոլսկիե» անվանումը ամրագրվել է Չերտոլիայի մոտակայքում գտնվելու վայրի` Բորովիցկի բլրի շրջակայքում գտնվող կիրճերով և գետահովիտներով
։


== Բորովիցկի բլուր ==

Բորովիցկի բլուրը, որի վրա գտնվում են դարպասը և աշտարակը, Մոսկվայի պատմական կենտրոնն է։ Նրա շրջակայքում հնէաբանները հայտնաբերել են բրոնզե դարի վայրեր, և 1147 թվականից ի վեր հայտնաբերվել են Յուրի Դոլգորուկի քաղաքի առաջին ժամանկագրական վկայությունները։ Իշխան Իվան Կալիտայի օրոք 1339-1340 թվականներին բլուրի վրա գտնվող բնակավայրի շուրջ կառուցվեցին կաղնու առաջին ամրությունները։
1366-1368 թվականներին Դմիտրի Դոնսկոյի օրոք նրանց փոխարինեց սպիտակ քարե Կրեմլը, որը, ենթադրաբար, առաջին Բորովիցկայա աշտարակն էր։ Դա հաստատվում է 1461 թվականին Սուրբ Հովհաննես Մկրտչի առաջին քարե եկեղեցու կառուցման մասին գրառմամբ։ Ըստ մատենագրության՝ նա կանգնած էր «անտառի տակ, Բորովիցկի դարպասի մոտ» [14] [12]։ 19-րդ դարի պատմաբան Իվան Կոնդրատևը ուղղակիորեն անվանում է այն վայրը, որտեղ կառուցվել է Բորովիցկի դարպասը։


== Շինարարություն ==
Բորովիցկայա աշտարակը, որից գալիս է ժամանակակից տեսքը, կառուցվել է 1490 թվականին իտալացի ճարտարապետ Պիետրո Անտոնիո Սոլարիի կողմից, որը Միլանից Մոսկվա էր ժամանել Իվան III-ի հրավերով։ Աշտարակը ստացել է լակոնիկ քառակողմ ձև և զարդարվել է միայն վերին տրամագծի երկայնքով մի շարք լայնություններով։ Շենքը պսակվել է ցածր փայտե վրանով [18][19]
Այս ժամանակահատվածում Բորովիցկի դարպասից դեպի Մեծ դքսական պալատը անցնում էր մի լայն փողոց, իսկ գետի եզրից փայտե կամուրջ էր գցված դեպի  Китай-город։ 1499 թվականին Սոլարիի ղեկավարությամբ Բորովիցկայայից կանգնեցվեց պատը մինչև Վոդոզվոդնոյ աշտարակ, որն առանձնացնում էր Կրեմլի դիմային մասը տնտեսականից։
Բորիս Գոդունովի օրոք քաղաքի պլանների համաձայն, Բորովիցկայա աշտարակի մոտ արդեն նշվել են քարե կամարակապ կամուրջ և ստեռլնիցա ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանուիլ I Կոմնենոս

Մանուիլ I Կոմնենոս (Μανουήλ ό Κομνηνός) (նոյեմբերի 28, 1118, Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն - սեպտեմբերի 24, 1180, Կոստանդնուպոլիս, Բյուզանդական կայսրություն), Բյուզանդիայի կայսր 1143 թվականից։ Կոմնենոսների դինաստիայից։ Հոր՝ Հովհաննես Բ Կոմնենոսի օրոք մասնակցել է թուրքերի դեմ արշավանքներին, աչքի ընկել ռազմական տաղանդով։ Բյուզանդիայից կախման մեջ է դրել Անտիոքի դքսությունը, կայսրությանը ենթարկել հունգարներին ու սերբերին, պարտության մատնել պեչենեգներին (1150-1153), Կիևի իշխանի գահի համար պայքարում՝ պաշտպանել Յուրի Դոլգորուկիին։ Նրա օրոք նորմանները գրավել են Հունաստանի մի շարք շրջաններ ու կղզիներ։ 1154 թվականին Մանուիլը նրանց է զիջել Հարավային Իտալիան, իսկ 1176 թվականին Միրիոկեֆալոնի ճակատամարտում պարտություն է կրել սելջուկներից։


== Պայքար Կիլիկիայի Հայկական թագավորության համար ==

Մանուիլ I-ի կառավարման սկզբին Կիլիկիայի Հայոց իշխան Թորոս Բ Կիլիկիայից վտարեց բյուզանդացիներին, ընդարձակեց իշխանության սահմանները։ 1152 թվականին բյուգանդական զորավար Անդրոնիկոս Ա Կոմնենոսը արշավեց Կիլիկիա և Մամեստիայի մոտ ծանր պարտություն կրեց հայերից։ 1158 թվականին Մանուիլ I-ին հաջողվեց գրավել Դաշտային Կիլիկիան, իսկ 1159 թվականին դաշնակցեց Թորոս Բ-ի և Երուսաղեմի թագավորի հետ՝ ընդդեմ Հալեպի ամիրա Նուր ադ Դինի։ Նա դիմել է հայկական եկեղեցու պետերին հայ և բյուգանդական եկեղեցիների միության հարցով ու մերժվել։ Ներսես Շնորհալու «Թուղթ ընդհանրական»-ում պահպանվել է Մանուիլ I-ի՝ հայերին ուղղված նամակների հայերեն թարգմանությունը, որոնց հունական բնագրերը կորել են։


== Ծանոթագրություններ ==
(57) Մնեմոսինե

(57) Մնեմոսինե (անգլ.՝ Mnemosyne), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1859 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Ռոբերտ Լյութերի կողմից Դյուսելդորֆում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,149563 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7864 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5128 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2041,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176331 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,22° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)Մնեմոսինե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ֆոլգոսո դե լա Ռիբերա

Ֆոլգոսո դե լա Ռիբերա (իսպ.՝ Folgoso de la Ribera) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ գտնվում է Լեոն պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ Բիերսո շրջանում։ Բնակչությունը՝ 1233 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Կրիխլի (Ելիզավետպոլի գավառ, այլ գյուղ)

Կրիխլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 260 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գենդարա (գետակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գենդարա (այլ կիրառումներ)Գենդարա գետակ, գետակ Գեղարքունիքի մարզում, Սևանա լճի ավազանում, սկիզբ է առնում Գեղամա լճերի արևելյան լանջերից, և Գավառ քաղաքի սահմաններում ձախից միանում է Գավառագետին։ Երկարությունը 16 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարլա Մարկսա (գյուղ, Վելիկոնովոսյոլկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարլա ՄարկսաԿարլա Մարկսա (ուկրաիներեն՝ Карла Маркса), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վելիկոնովոսյոլկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կարլա Մարկսա գյուղում բնակվում էր 587 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հիպերգլիկեմիա

Հիպերգլիկեմիա, գերշաքարարյունություն, արյան մեջ շաքարի պարունակության ավելացումը 120 մգ%-ից բարձր։ Առողջ մարդկանց մոտ ժամանակավոր հիպերգլիկեմիան կարող է առաջանալ մեծ քանակությամբ շաքար ընդունելուց (սննդային հիպերգլիկեմիա), ուժեղ ցավերից, հոգեկան գերլարումներից։ Կայուն հիպերգլիկեմիան հանդիպում է շաքարային հիվանդության, ներզատիչ գեղձերի այլ հիվանդությունների, 
  
    
      
        C
      
    
    {\displaystyle C}
   և 
  
    
      
        B
        1
      
    
    {\displaystyle B1}
   խմբի վիտամինների անբավարարության, տենդի և հիպօքսիայի դեպքերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ամիկ Ենգիբարյան

Ամիկ Ավետի Ենգիբարյան (ռուս.՝ Амик Аветович Енгибарян, 1901 - 1948), խորհրդահայ ավիոկոնստրուկտոր, էլեկտրասարքավորումների մասնագետ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1901 թվականին Երևանում։ 1917 թվականին ավարտել է Երևանի դասական գիմնազիան, իսկ 1923 թվականին՝ Բաումանի անվան Մոսկվայի պետական տեխնիկական համալսարանը։ 1923 թվականից, որպես ավիացիոն էլեկտրասարքավորումների կոնստրուկտոր աշխատել է Ժուկովսկու անվան կենտրոնական աերոհիդրոդինամիկական ինստիտուտում։ 1930-ական թվականների սկզբին վերապատրաստվել է Գերմանիայում, Անգլիայում և ԱՄՆ-ում։ 1937 թվականին եղել է ԽՍՀՄ պաշտպանական արդյունաբերության ժողկոմի 6-րդ վարչության պետը։
1937 թվականի նոյեմբերի 22-ին ձերբակալվել է։ Նրան մեղադրանք են ներկայացրել Սիգիզմունդ Լևանևսկիի ինքնաթիռի վրա ահաբեկչական հարձակում նախապատրաստելու համար և դատապարտել են 10 տարի։
1940 թվականի մայիսի 25 -ին ԽՍՀՄ նախագահի հրամանով համաներում է ստացել և ազատ արձակվել աշխատանքային ճամբարից։
1941 թվականի փետրվարից աշխատանքի է անցել № 266 գործարանում։ Նույն թվականի նոյեմբերից եղել է այդ գործարանի բաժնի վարիչը և գլխավոր կոնստրուկտորը։ 1945 թվականին նշանակվել է № 25 գործարանի գլխավոր կոնստրուկտորը և առաջին տնօրենը։
Մասնակցել է Անդրեյ Տուպոլևի ստեղծած ԱՆՏ-4, ԱՆՏ-14, ԱՆՏ-26, ԱՆՏ-28, ՏԲ-5, ՏՈւ-103 ինքնաթիռների փորձարկումներին։
Մահացել է 1948 թվականին սրտամկանի ինֆարկտից։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
Ստալինյան մրցանակ 3-րդ կարգ-օդանավի սպառազինման նոր դիզայնը զարգացնելու համար։
Կենտգործկոմի պատվոգիր
«Պատվո նշան» շքանշան
«Կարմիր աստղի» շքանշան (1943)։


== Արտաքին հղումներ ==
Саркисян А. Е. Армяне-военные ученые, конструкторы, производственники и испытатели XX века. Ер.,2005, с.208-214
Черток Борис Евсеевич. РАКЕТЫ И ЛЮДИ. Фили — Подлипки — Тюратам
М. Б. Саукке «Неизвестный Туполев».
Енгибарян Амик Аветович
http://blogs.7iskusstv.com/?p=21869
http://www.vniia.ru/about/doc/vniia_60.pdf Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
(5094) Սերյոժա

(5094) Սերյոժա (անգլ.՝ Seryozha), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,8376 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5894 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0858 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1745,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,206195 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,66° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5094) Սերյոժա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սալիվան շրջան (Փենսիլվանիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սալիվան շրջան (այլ կիրառումներ)Սալիվան շրջան (անգլ.՝ Sullivan County), ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.171 կմ² է, բնակչությունը՝ 6.428 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լապորտ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1847 թ.։
Ֆրանց Ֆերդինանդ Բենարի

Ֆրանց Ֆերդինանդ Բենարի (գերմ.՝ Franz Ferdinand Benary, մարտի 22, 1805(1805-03-22), Կասել, Հեսսեն, Գերմանիա - փետրվարի 7, 1880(1880-02-07), Բեռլին, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի արևելագետ և էկզեգետ։


== Կենսագրություն ==

Ֆրանց Ֆերդինանդ Բենարին սովորել է Բոնում, Հալլեում և Բեռլինում, որտեղ ուսումնասիրել է աստվածաբանություն, փիլիսոփայություն և արևելյան լեզուներ։ 1831 թվականին նա դարձել է Բեռլինի համալսարանի դոցենտ, 1835 թվականին ՝ աստվածաբանության դոկտոր։
1841 թվականին առաջադրեց հիպոթեզ, որ Գազանի թիվ 666-ը (Հայտն․ 13։18) հրեական տառերի թվային արժեքների գումարն է, որոնք կազմում են «Ներոն կեսար» բառերը։ Այս ենթադրությունը առաջադրվել է գրեթե միաժամանակ Գիտցիգի և Ռոյսի կողմից։ Բացի դրանից, Բենարին նույնացրեց 5 արքաներին Հայտն․ 17։10 Օգոստոսի, Տիբերիուսի, Կալիգուլայի, Կլավդիոսի և Ներոնի հետ և թվագրեց Հայտնությունը 68 թվականով (Գալբայի իշխանություն)։ Ներկայիս ժամանակներում աստվածաշնչագետների մեծամասնությունը նախընտրում են Սուրբ Հիրենեոս Լիոնացու թվագրումը, որը հայտնությունը վերագրում էր Դոմիցիանի թագավորությանը (1 դարի 90-ական թվականներ)։
Նրա եղբայրը՝ Ալբերտ բենարը(1807-1860) սովորել է Գյոթինգենում և Հալլեում, որտեղ ուսանել է բանասիրություն, իսկ 1827 թվականից զբաղվել է սանսկրիտյան լեզվի ուսումնասիրմամբ․ կարդացել է դասախոսություններ հունական և լատինական գրականության վերաբերյալ։ Նրա ուսումնասիրությունների արդյունքն էր «Röm. Lautlehre» շարադրությունը (Բեռլին, 1837)։


== Աշխատություններ ==
Nalodaya: Sanscritum carmen Calidaso adscriptum / una cum Pradschnacari Mithilensis scholiis ed., lat interpretatione atque annot. criticis instruxit Ferdinandus Benary։ Բեռլին, 1830։ Միկրոֆիլմ։ Թյուբինհենի համալսարանի գրադարան։
Coniectanae quaedam in Vetus Testamentum։ Բեռլին, 1835։
"De Hebraeorum Leviratu"։ Բեռլին, 1835։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Бенари»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Քարաշեն (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քարաշեն (այլ կիրառումներ)Քարաշեն, Աղսու, Աւլսուչայ, Աղուե, Աղած, Աղօղլան, Աղօղլի, Ծիծեռնավանքի ջուր, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սյունիքի բարձրավանդակից և Արցախի տարածքում աջից միախառնվում Աղավնո գետին։ Երկարությունը՝ 25 կմ։ Գետի աջ ափին գտնվում է Ծիծեռնավանքը։ Գետահովիտը անտառածածկ է։ Ստորին հոսանքում կոչվում է Ղոչազ։ Ղ. Ալիշանի ենթադրությամբ Ահմեդլին, Ղոչազը և Ինդեբեմը միասին հնում կոչվում էին Քաշաթաշի գետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վաշտի օրապահ

Վաշտի օրապահի պարտականությունները սովորաբար, նշանակվում է զինվորներից։ Նա պատասխանատու է զենքի պահարանների, զինամթերքի արկղերի, վաշտի ունեցվածքի ու գույքի, անձնակզմի անձնական իրերի պահպանման համար։
Վաշտի օրապահը պարտավոր է՝

չբացակայել վաշտի զորանոցից առանց հերթապահի թույլտվության,
մշտապես հետևել զենքի պահպանման սենյակին,
ուղղակի պետեր և զորամասի հերթապահի ժամանման դեպքում տալ «Զգա՛ստ» հրամանը,
վաշտի մյուս սպաների, ինչպես նաև ավագի և այլ ստորաբաժանումների զինծառայողների ժամանման դեպքում կանչել վաշտի հերթապահին՝ «Վաշտի հերթապահ, մուտքի մոտ» կանչով
հետևել զորանոցի մաքրությանը, կարգուկանոնի պահպանմանը և նույնը պահանջել բոլոր զինծառայողներից,
պահպանել հերթապահ լուսավորության կանոնները,
ցուրտ եղանակին, հատկապես գիշերային ժամերին, արգելել զինծառայողներին չհագնված դուրս գալ զորանոցից,
հետևել, որ զինծառայողները ծխեն, կոշիկներն ու հագուստը մաքրեն դրա համար նախատեսված տեղերում,
անձնակազմն արթնացնել առավոտյան վերկացի, գիշերը՝ տագնապի ազդանշանի ժամանակՕրապահին արգելվում է ծառայության կատարման ընթացքում նստել, հանդերձանքը հանել կամ համազգեստի կոճակներն արձակել։


== Աղբյուրներ ==
10-րդ դասարանի, Նախնական Զինվորական Պատրաստության դասագիրք
(3827) Զդենեկհորսկի

(3827) Զդենեկհորսկի (անգլ.՝ Zdenekhorsky), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի նոյեմբերի 3-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,741814 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3967 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0869 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1658,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217094 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,1° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3827) Զդենեկհորսկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սուրբ Ստեփանոս վանք (Հին Փորադաշտ)

Սուրբ Ստեփանոս վանք, հայկական ավերված վանք, որը գտնվում էր Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուլֆայի շրջանում, Հին Փորադաշտ լքված գյուղից մոտավորապես 1.6 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Պատմություն ==
Վանքը կառուցվել է 1385 թվականին։ Ըստ արևելյան ճակատի դռան վերևում գտնվող խաչքարի հայերեն արձանագրության՝ այն վերանորոգվել է 1560 թվականին։ Ըստ այդ մուտքի մոտ տեղադրված արձանագրության այն կրկին վերանորոգվել է 1683 թվականին։


== Ճարտարապետություն ==
Վանական համալիրը բաղկացած էր գլխավոր եկեղեցուց և 12-15 օժանդակ շինություններից, որոնք պարագծով պարսպապատված էին 6-8 մետր բարձրությամբ պարսպով։ Եկեղեցին թաղածածկ կառույց էր՝ մեկ գմբեթով և հնգանկյուն աբսիդով՝ երկու կողմերում ավանդատներով։ Եկեղեցու արևմտյան ճակատին և ներքին պատերին արվել են հայերեն արձանագրություններն։


== Ոչնչացում ==
Վանքը դեռ գոյություն ուներ 2001 թվականի հոկտեմբերի 7-ին, սակայն մինչև 2009 թվականի նոյեմբերի 11-ը վանքի հիմքը քանդվել էր, ինչը փաստագրված է Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննությամբ։


== Հղումներ ==
(6370) Մալպաիս

(6370) Մալպաիս (անգլ.՝ Malpais), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի մարտի 9-ին Բրայան Սկիֆի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,36565 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1932 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5381 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1329 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270881 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,02° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6370) Մալպաիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գուզորեն

Գուզորեն, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Պայուվեսկի

Պայուվեսկի (էստ․՝ Pajuveski), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Լուսաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Ասկերանի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լուսաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Լուսաձոր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 8 հուշարձան։

 


== Տես նաև ==
Արցախի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի գլխավոր մասնաշենք

Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի գլխավոր մասնաշենք (ռուս.՝ Здание главного корпуса Ростовского мореходного училища дальнего плавания), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը կառուցվել է 1914 թվականին Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի համար։ Գտնվում է ք. Դոնի Ռոստով, Սեդովի փողոց, 8/2, լիտեր A հասցեով։ Ներկայումս շենքում գործում է Գ. Յ. Սեդովի անվան ջրային տրանսպորտի ինստիտուտի գլխավոր մասնաշենքը։ Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի գլխավոր մասնաշենքն ունի տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։


== Պատմություն ==
Դոնի Ռոստովում ծովագնացական դասընթացները բացվել են 1876 թվականին, իսկ 1896 թվականին նրանց համար կառուցվել է սեփական շենք։ 20-րդ դարի սկզբին ծովագնացական դասընթացները վերափոխվեցին «Հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի»։ Նրա համար նոր ուսումնական մասնաշենք կառուցելու անհրաժեշտություն առաջացավ։ Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի գլխավոր մասնաշենքը կառուցվել է 1914 թվականին ծովագնացական դասընթացների առաջին շենքից ոչ հեռու։
1974 թվականին շենքի ճակատին փակցվել է հուշատախտակ հետևյալ տեքստով. «Այս շենքում ծովագնացական արվեստ են ուսումնասիրել Մ. Բ. Բելոուսովն ու Ն. Ա. Լունինը։ Հայրենիքի հանձնարարությունները կատարելիս ցուցաբերած հերոսության և քաջության համար նրանք արժանացել են Խորհրդային Միության հերոսի կոչման»։ Ռոստովի մարզի վարչակազմի ղեկավարի 1998 թվականի հոկտեմբերի 9-ի թիվ 411 հրամանով Ռոստովի հեռավոր նավարկության ծովագնացական ուսումնարանի գլխավոր մասնաշենքը վերցվել է պետական պաշտպանության տակ որպես տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտ։


== Ճարտարապետություն ==
Շենքը կառուցվել է մոդեռն ոճով։ Նրա հատակագիծն ուղղանկյունաձև է, երկար ճակատը նայում է Սեդովի փողոցին։ Երկհարկանի աղյուսե շենքն ունի թեք տանիք։ Ճակատի կենտրոնական մասն ընդգծված է ելուստավորմամբ և ունի աղեղնաձև ավարտ։ Գլխավոր ճակատի կողային ելունները ծայրամասերում ունեն ատտիկոսով զարդարված ելուստավորում։ Ճակատի ձևավորման մեջ օգտագործվել են կաթիլաձև ներդիրներ, միջհարկային գոտիներ, աղյուսե զարդաքիվեր, սվաղային երեսկալներ։ Շենքն ունի պլանավորման միջանցքային համակարգ՝ սենյակների երկկողմանի տեղադրմամբ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տե՛ս նաև ==
Ռոստովի ծովագնացական դասընթացների շենք


== Ծանոթագրություններ ==
Խիխնիյոկի

Խիխնիյոկի (ռուս.՝ Хихнийоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Պիտկյարանտսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սումերիանյոկի գետի աջ ափին՝ 4,4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։

Գետաբերանից 7,5 կմ հեռավորության վրա, աջ ափին թափվում է գետ՝ Մալիոյա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և Լադոժսկի լճի ավազան է։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040300212102000011105
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001110
Ավազանի կոդը - 01.04.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Իոսիպովկա (գյուղ, Ստարոսինյավսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻոսիպովկաԻոսիպովկա (ուկրաիներեն՝ Йосипівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իոսիպովկա գյուղում բնակվում էր 515 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1644 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 313,26 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(5678) ԴուԲրիջ

(5678) ԴուԲրիջ (անգլ.՝ DuBridge), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,731653 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,984 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4793 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1649,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,218306 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 34,11° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5678) ԴուԲրիջ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իոսիֆ Վայդեմայեր

Իոսիֆ Առնոլդ Վայդեմայեր (անգլ.՝ Joseph Arnold Weydemeyer, փետրվարի 2, 1818(1818-02-02), Մյունստեր, Պրուսիայի թագավորություն - օգոստոսի 26, 1866(1866-08-26), Սենթ Լուիս, Միսսուրի, ԱՄՆ), գերմանական և ամերիկյան մարքսիստ հեղափոխական, զինվորական, լրագրող, քաղաքական գործիչ։
Կոմունիստների միության հիմնադրման պահից (1847 թվականներին) եղել է դրա ակտիվ գործիչներից։ Մասնակցել է 1848-1849 թվականների հեղափոխությանը։ Դեմ է արտահայտվել Վիլիխ-Շապերի ֆրակցիային, պաշտպանել է Մարքսին և Էնգելսին։ Խուսափելով բանտարկությունից՝ տարագրվել է Շվեյցարիա, ապա՝ ԱՄՆ, որտեղ հիմք է դրել գիտական կոմունիզմի պրոպագանդմանը։ ԱՄՆ-ում 1861-1865 թվականների քաղաքացիական պատերազմի տարիներին եղել է Հյուսիսի բանակի գնդապետ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 853


== Դեպքեր ==
Հակաասորեստանյան դաշինքի ստեղծումը։ Դաշնակցում էին Դամասկոսի արքան, Իսրայելի արքան, Կիլիկիայի արքան և ուրիշներ։
Կռվում վախճանված Օխավի փոխարեն Իսրայելի արքան է դառնում նրա որդի Օխոզիան։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Դմիտրոկոլինո

Դմիտրոկոլինո (ուկրաիներեն՝ Дмитроколине), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում։
2001 թվականի տվյալներով Դմիտրոկոլինո գյուղում բնակվում էր 112 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ստեփան Մինասյան

Ստեփան Արմենակի Մինասյան (նոյեմբերի 15, 1929(1929-11-15), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 17, 2014(2014-02-17), Երևան, Հայաստան), հայ գեղանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1943-1950 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանի գեղանկարչության բաժնում, 1950-1957 թվականներին` Երևանի գեղարվեստի պետական ինստիտուտում։
Մինասյանի աշխատանքներում դոմինանտ է կյանքի իրատեսությունն ու աշխարհի մատերիալիստական և իդեալիստական երևույթների գերիդեալականացումը։
Ստեփան Մինասյանի անունն է կրում Գավառում գտնվող նկարչական դպրոցը, որի հիմնադրման գործում վերջինս մեծ ներդրում է ունեցել։


== Ստեղծագործական ուղի ==
Հեղինակ է բազմաթիվ գրքերի ձևավորումների։
Որմնանկարներ է արել մշակույթի պալատների, գործարանների համար, հեռուստատեսության համար գրել է սցենարներ, լրագրերում, ամսագրերում հրապարակած գիտական հոդվածների հեղինակ է։ Նկարչի աշխատանքներից կան տարբեր թանգարաններում, մշակութային ֆոնդերում, դպրոցներում, արտերկրում, տարբեր անհատական հավաքածուներում։
Գեղանկարչի վրձնին են պատկանում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսների` Ներսես Աշտարակեցու, Գևորգ Չորեքչյան, Խորեն Առաջին, Մատթեոս Իզմիրյանի, Գևորգ Հինգերորդի յուղաներկ դիմանկարները, որոնք գտնվում են Էջմիածնի Մայր Աթոռի Վեհարանում։


== Ցուցահանդեսներ ==
1957 - Երիտասարդության և ուսանողության հանրապետական 1-ին ցուցահանդես, Հայաստանի նկարչի տուն
1959 - Խմբակային ցուցահանդես Կիրովականի քիմիական կոմբինատի մշակույթի պալատում, Կիրովական
1960 - Անհատական ցուցահանդես Կիրովականի քիմիական կոմբինատի մշակույթի պալատում, Կիրովական
1962 - «Հայ դպրության առաջին էջը» մրցանակաբաշխություն Հայաստանի նկարչի տանը, Երևան
1962 - Հովվի տոնին նվիրված ցուցահանդես Մարտունու մշակույթի պալատում, Մարտունի
1966 - Անհատական ցուցահանդես Լուսավորության աշխատողների տանը, Երևան
1972 - Հանրապետական ցուցահանդես Հայաստանի նկարչի տանը, Երևան
1974 - Անհատական ցուցահանդես Կեմերովոյի գործարանում, Կեմերովո
1975 - Հանրապետական ցուցահանդես Հայաստանի նկարչի տանը, Երևան
1976 - Ցուցահանդես-վաճառք Լոս Անջելեսում, ԱՄՆ
1983-2009 - մասնակցություն Հայաստանի նկարիչների միությունում կազմակերպված ցուցահանդեսներին


== Մեջբերումներ Ստեփան Մինասյանի մասին ==


== Մեջբերումներ Ստեփան Մինասյանից ==
«Վազգեն Առաջինը մեծություն էր։ Իմ կյանքում դեռ այդքան մարդասեր, խորագիտակ ու տրամաբանող անհատականության չեմ հանդիպել։ Շատ եմ ափսոսում, որ նրան չեմ նկարել, սակայն մի կարևոր հանգամանք կար, ես ինձ իրավունք չէի վերապահում՝ մեծ վարպետից՝ Մարտիրոս Սարյանից հետո նրան նկարել։ Վազգեն Առաջինի հետ մենք անքուն գիշերներ ենք լուսացրել, երկար զրուցել հուզող հարցերի շուրջ։ Նա փայլուն երաժշտագետ էր»։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիգավեյ

Սիգավեյ (ռուս.՝ Сигавей), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լիժա գետի աջ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 48 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000065393
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006539
Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Պղնձարջասպ

Պղնձարջասպ, CuSO4․5H2O, պղնձի սուլֆատի բյուրեղահիդրատը։


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Վառ կապույտ բյուրեղներ են, խտությունը 2284 կգ/մ3։ Բնության մեջ հանդիպող խալկանթիտ միներալն է։
Լավ է լուծվում ջրում (25 °C-ում 100 գ ջրում՝ 423 գ, 100 °C-ում՝ 196,2 գ)։ Տաքացնելիս աստիճանաբար կորցնում է բյուրեղաջուրը, առաջացնելով CuSO4•3H2O (105 °C), CuSO4•H2O (150 °C) և CuSO4 (258 °C)։


== Ստացում ==
Արդյունաբերության մեջ պղնձարջասպ ստանում են պղինձը նոսր և տաք ծծմբական թթվում (որի մեջ օդ է ներփչվում) լուծելով և որպես կողմնակի արդյունք պղինձը էլեկտրոլիտային ռաֆինացման ենթարկելիս։


== Կիրառություն ==
Օգտագործվում է հանքային ներկեր պատրաստելու, գյուղատնտեսական վնասատուների, բույսերի հիվանդությունների դեմ պայքարելու, հացահատիկը ախտահանելու, կաշին մշակելու, գալվանական բջիջներ պատրաստելու, պղնձի այլ միացություններ ստանալիս։
Գայդամաչկա (խուտոր)

Գայդամաչկա (ռուս.՝ Гайдамачка), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Եգորլիկսկի շրջանում։ Մտնում է Բալկո-Գրուզսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Դոնի Ռոստով քաղաքից գտնվում է 103 կմ հեռավորության վրա։
Արագոյանիա

Արագոյանիա (պորտ.՝ Aragoiânia), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Գոյանիայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7 715 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 218,755 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 35,3 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1958 թվականի նոյեմբերի 14-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 26.303.941,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 3.692,82 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,759 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Պրիմորիե Այդովշչինա (ֆուտբոլային ակումբ)

«Պրիմորիե» Ֆուտբոլային Ակումբը մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Այդովշչինայում։


== Պատմություն ==
«Պրիմորիե» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 1924 թվականին, Այդովշչինա քաղաքում։


== Ներկա կազմ ==
Մարտի 28, 2010
Նշում. Դրոշները ցույց են տալիս ազգային հավաքականը ինչպես սահմանված է ՖԻՖԱ-ի իրավասության կանոններում: Խաղացողները կարող են ունենալ 1-ից ավելի ոչ-ՖԻՖԱ-ի քաղաքացիություն:


== Արտաքին հղումներ ==
«Պրիմորիե» ՖԱ-ի պաշտոնական կայքէջը (սլովեն.)
Իվրակ է Մալերան

Իվրակ է Մալերան (ֆր.՝ Yvrac-et-Malleyrand), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 523 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.67 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 18.90 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 95 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 26 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 324 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 221-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 103։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,2 %։ 221 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 206 անձ (109 տղամարդ և 97 կին)։ Գործազուրկ են եղել 15 անձ (7 տղամարդ և 8 կին)։ 103 անաշխատունակներից 21-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 46-ը` թոշակառուներ, իսկ 36-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Առոն

Առոն (ֆր.՝ Arronnes), համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Լը Մայե դե Մոնտան կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Վիշին է։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03008։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 354 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 214 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 163-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 51-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 76,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 72,9 %)։ 163 աշխատունակ բնակիչներից 141-ը աշխատում էին (77 տղամարդ և 64 կին), անաշխատանք էին 22-ը (9 տղամարդ և 13 կին)։ 51 անգործունակ մարդկանցից 12-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 20-ը թոշակառու, 19-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սեն Լեժե ռոմանական եկեղեցի


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Արրոն» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-26-ին։ Վերցված է 2012-6-22 
«Արրոն» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-30
Էերո Աարնիո

Էերո Աարնիո (ֆիններեն՝ Eero Aarnio, հուլիսի 21, 1932(1932-07-21), Հելսինկի, Ֆինլանդիա), ֆինն հայտնի ինտերիեր-դիզայներ, ով 1960-ական թվականներին հայտնի է դարձել իր նորարական կահույքի նախագծմամբ, ինչպիսիք են պլաստմասե և ապակեպատ աթոռները։


== Կենսագրություն ==
Էերո Աարնիոն ծնվել է 1932 թվականի հուլիսի 21-ին Հելսինկի քաղաքում։ Աարնիոն սովորել է Հելսինկիի Աալտոյի համալսարանում և սկսել իր սեփական աշխատանքը 1962 թվականին։ Հաջորդ տարի նա ներկայացրել է իր գնդակ աթոռը, որն իրենից ենթադրում էր խոռոչ ունեցող գնդակ, որի մի կողմը բաց է և հնարավորություն է տալիս մարդուն նստել։ Նմանատիպ է նաև փուչիկ աթոռը՝ պարզ և վերևից կախված։ Նորարական դիզայներական մյուս աշխատանքներից ընդգրկում էին անկողին աթոռը  և լոլիկ աթոռը (նստատեղը ձևավորվել է երեք աջակցող ոլորտների միջև)։ Նրա պտուտակ աթոռը, ինչպես ենթադրվում է անվանումից, հարթ գլխիկով պտուտակի տեսք ունի, որը մխրճված է հողի մեջ։ 1968 թվականին նա արժանացել է Արդյունաբերական դիզայնի ամերիկյան մրցանակին։ Աարնիոյի նմուշները 1960-ականների ժողովրդական մշակույթի կարևոր բաղադրիչներ  են և հաճախ դրանք կարելի է տեսնել տվյալ ժամանակաշրջանի գիտահետազոտական ֆիլմերում։ Քանի որ նրա  նմուշներում օգտագործված են երկրաչափական ձևեր, դրանք իդեալականորես կիրառվում էին նման արտադրությունների համար։ Էերո Աարնիոն շարունակում է ստեղծել նոր նմուշներ, ներառյալ խաղալիքներ և երեխաների համար կահույք։ Էերո Աարնիոն բացել է իր պաշտոնական խանութը։ Դիզայնի նրա առաջին ցուցադրությունը բացվել է Հելսինկիում։

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Eero Aarnio biography at FinnishDesign.com
Website of Eero Aarnio, compiled by his daughter
Բուցնի (գյուղ, Լետիչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲուցնիԲուցնի (ուկրաիներեն՝ Буцні), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուցնի գյուղում բնակվում էր 201 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1346 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 149,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ոգիս

Ոգիս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
175 (թիվ)

175 (հարյուր յոթանասունհինգ), բնական թիվ է։


== Աստղագիտության մեջ ==
(175) Անդրոմաքեն Աստերոիդների գլխավոր գոտու խոշոր աստերոիդ է։


== Այլ ոլորտներում ==
Տարվա 175-րդ օրը հունիսի 24-ն է (նահանջ տարիներին՝ հունիսի 23-ը)


== Տես նաև ==
175 թ.,
Մ.թ.ա. 175 թ.
Գաբրիել Տեր-Հովհաննիսյան

Գաբրիել Տեր-Հովհանիսյան Քաջբերունի (ծնվել է՝ 1837, գ․ Ուզունթալա (այժմ՝ Այգեհովիտ, ՀԽՍՀ Իջևանի շրջանում), մահացել է՝ 1920, գ․ Քարվանսարա (այժմ՝ Իջևան)), հայ գրող։1860-ական թվականների քննադատական ռեալիզմի ներկայացուցիչներից։
Ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը, ապա՝ Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Վերադարձել և տարիներ շարունակ աշխատել է որպես գավառական բժիշկ։
1861 թվականին «Հյուսիսափայլ»-ում (որի գաղափարական համախոհն էր) տպագրվել է հայ գյուղի սոցիալական կյանքը, մասնավորապես՝ եկեղեցական դասի չարաշահումները քննադատող, ժամանակի գրական աշխարհաբարով գրված նրա «Տեր-Սարգիս» վեպը, որը բարձր է գնահատել Միքայել Նալբանդյանը։ Գրաքննչությունն արգելել է վեպի շարունակության տպագրումը։
«Սուրբ Գևորգի ղուլը» («Մեղու Հայաստանի», (1872) վիպակում Տեր-Հովհաննիսյանը նորից է անդրադարձել կրոնական դասի արատներին։ Գրել է նաև «Զուխտ անիծյալ գերեզման» վիպակը (անտիպ), ճամփորդական նոթեր, հուշագրություններ։
«Ստեփանոս Նազարյանցի շուրջը․ 60-ական թվականներում» (1917) գիրքը հետաքրքրական փաստեր է պարունակում Ստեփանոս Նազարյանցի և 1860-ական թվականների հայ հասարակական կյանքի վերաբերյալ։


== Երկեր ==
Տեր-Սարգիս (ժողովածու), Երևան, 1938։


== Գրականություն ==
Քաջբերունի։ Գաբրիել Տեր-Հովհաննիսյանց։ 1837-1920։ Կենսագրական տեղեկություններ, Երևան, 1969։
(710) Գերտրուդ

(710) Գերտրուդ (անգլ.՝ Gertrud), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1911 թվականի փետրվարի 28-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,128499 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7048 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5522 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2021,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178115 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,75° անկյուն։
Գերտրուդ աստերոիդը պատկանում է Ֆեմիսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 535 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,08 ա. մ., իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,24 ա. մ. հեռավորության վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(710) Գերտրուդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թոնրակ (լճակ)

Թոնրակ, լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Թոնդրակ լեռան գագաթին, ծովի մակերևույթից մոտ 3700 մ բարձրության վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Լեպսիուսհաուզ

Լեպսիուսհաուզ (գերմ.՝ Lepsiushaus), Յոհաննես Լեփսիուսի տուն-թանգարանը Գերմանիայի Պոտսդամ քաղաքում, որտեղ 1908-1926 թվականներին ապրել է հայ ժողովրդի բարեկամ, գերմանացի հրապարակախոս Յոհաննես Լեփսիուսը, մարդասեր, ով փորձում էր կանխել Հայոց ցեղասպանությունը Օսմանյան կայսրությունում։


== Պատմություն ==
Սառը պատերազմի տարիներին Արևելյան Գերմանիայի այս շենքը լքված էր և գտնվում էր վատթարագույն վիճակում։ Վերականգնման աշխատանքները սկսվել են 1998 թվականից և տևել են շուրջ 11 տարի։ Շենքը վերականգնվել ու նորոգվել է Գերմանիայի մշակույթի նախարարության և մասնավոր նվիրատվությունների հաշվին։
2011 թվականի մայիսին նոր, «Լեպսիուսհաուզը» բացել է իր դռները հանրության առջև որպես ցեղասպանության ուսումնասիրությունների հետազոտական կենտրոն։
Լեփսիուսի տուն-թանգարանը Գերմանիայում բացված երկրորդ գիտապատմական կենտրոնն է, որը նպաստում է հայագիտության տարբեր ոլորտների, ցեղասպանության ուսումնասիրմանը։
Թանգարանի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Գերմանիայի կանցլերի գրասենյակի պետքարտուղար, մշակութային և տեղեկատվական հարցերով ներկայացուցիչ Բերնդ Նոյմանը, Բեռլին-Բրատենբուրգ երկրամասի գիտության, հետազոտությունների և մշակույթի նախարար, պրոֆեսոր Սաբինե Կունստը, Պոտսդամի քաղաքապետ Յան Յակոբսը, Գերմանիայում ՀՀ դեսպան Արմեն Մարտիրոսյանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Ֆլևիլ

Ֆլևիլ (ֆր.՝ Fléville), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում:
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 95 մարդ, բնակչության խտությունը` 12.04 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.89 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 55 կմ հարավ:


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 56 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 43-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 13: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,8 %: 43 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 37 անձ (26 տղամարդ և 11 կին): Գործազուրկ են եղել 6 անձ (1 տղամարդ և 5 կին): 13 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==