Հենզել Մանուչարյան

Հենզել Գերասիմի Մանուչարյան (մարտի 24, 1944(1944-03-24), Աչաջուր, Իջևանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ փիլիսոփա, ազգագրագետ։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1993), պրոֆեսոր (2001)։


== Կենսագրություն ==
Հենզել Մանուչարյանը ծնվել է 1944 թվականի մարտի 24-ին, Աչաջուր (այժմ Տավուշի մարզ) գյուղում։ 1964-1968 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ 1969 թվականից դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում, 2001 թվականից՝ քաղաքագիտության ամբիոնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են քաղաքական մտքի պատմության, հայագիտության հիմնախնդիրներին, անդրադարձել է Մեծ Եղեռնի քաղաքական դրդապատճառներին։


== Անդամակցություն ==
ԵՊՀ գիտական խորհրդի անդամ։
Գիտական աստիճաններ շնորհող խորհրդի անդամ։
Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի գիտական խորհրդի անդամ։
«Կրթությունը և գիտությունը Արցախում» հանդեսի խմբագրության անդամ։


== Պարգևներ ==
ԵՊՀ ոսկե մեդալ (2014)


== Երկեր ==
Մովսես Բաղրամյան։ Հայ քաղաքական հրապարակախոսության սկզբնավորումը։ Դավթյան Մելանյա Խաչատուրի, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 2015։
Մովսես Բաղրամյան. Հայ քաղաքական հրապարակախոսության սկզբնավորումը, Հ. Գ. Մանուչարյան, ԵՊՀ հրատարակչություն։ 2015, 136 էջ։
Հայ քաղաքական մտքի պատմություն։ գիրք Ա, V-XVIII դդ., Երևան, 2013, 310 էջ։
Քաղաքագիտություն։ Բուհական գիտամեթոդական նյութերի ժողովածու։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Գիտական նստաշրջան, նվիրված Հայոց նոր պետականության վերակերտման 90-ամյակին (Երևան։ 2008, 20-23 մայիսի), Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 2009։
Քաղաքագիտություն։ Բուհական գիտամեթոդական նյութերի ժողովածու։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Ալեքսանյան Աշոտ Սեյրանի, Վանեսյան Ռ., Երևան,  Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 2009։
Աչաջուր 2009։ Պատմական ակնարկ Իջևանի շրջանի մասին։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Մանուչարյան Հակոբ, Երևան, «Նաիրի», 2009։
Քաղաքագիտություն։ Բուհական դասագիր։ Ղահրամանյան Կիմ Հարությունի, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, 2-րդ, լրամշակված հրատարակչություն, Երևան, «Դալլ», 2008։
Քաղաքագիտություն։ Բուհական գիտամեթոդական նյութերի ժողովածու։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Ալեքսանյան Աշոտ Սեյրանի, Վանեսյան Ռ., Երևան,  Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 2007։
Քաղաքագիտություն։ Ուսումնական ձեռնարկ բուհերի ուսանողների համար։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Թումանյան Վ. Ս., Թամազյան Ա. Խ., Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 2006։
Աչաջուր գյուղի գործիչները։ Ղուկասյան Աշոտ, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմ, Երևան, «Զանգակ-97», 2005։
Քաղաքագիտություն։ Բացատրական բառարան։ Ղահրամանյան Կիմ Հարությունի, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, «Զանգակ-97», 2003։
Քաղաքական կուսակցությունների տիպաբանությունը։ Քեռյան Գարիկ Միշայի, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, «Վան Արյան», 2002։
Դրվագներ հայ քաղաքական մտքի պատմության։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 2002։
Հայության գոյապահպանության գաղափարախոսությունը։ Դասախոսություն։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 1994։
Աշխատավորության գիտական աշխարհայացքի ձևավորման մի քանի հարցեր։ Բայրամյան Լևոն Արտեմի, Թամրազյան Ա. Խ, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Բաղինյան Շ. Ս., Երևան, «Հայաստան», 1990։
Հյուսիսային Արցախ։ Դասախոսություններ։ Ղահրամանյան Կիմ Հարությունի, Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, ՀԽՍՀ Ժողովրդական կրթության նախարարություն, Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտ, Երևան, ՀԽՍՀ ժողովրդական կրթության նախարարություն, 1990։
Սոցիալիստական հայ ազգի էթնոտարբերիչ հատկանիշները։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, ԵՊՀ , 1988։
Գիտական կոմունիզմի ծագումը և զարգացումը։ Դասախոսություն։ Մանուչարյան Հենզել Գերասիմի, Երևան, Երևանի համալսարանի  հրատարակչություն, 1985։


== Ծանոթագրություններ ==