armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արտաշես Քալաջյան

Արտաշես Քալաջյան (դեկտեմբերի 28, 1971(1971-12-28), Սոչի, Կրասնոդարի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային  հայազգի ռուսաստանցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող, կիսապաշտպան։


== Կարիերա ==
Սոչիի ֆուտբոլային ակումբների սան է։ 1991 թվականին պայմանագիր է կնքել Սոչիի «Ժեմչուժինա» ակումբի հետ։ 1992-1993 և 1996-1997 թվականներին խաղացել է «Ժեմչուժինայի» ֆարմ-ակումբում։ 1997 թվականին տեղափոխվել է «Վոլգար», սակայն ոչ մի խաղ չխաղալով՝ վերադարձել է Սոչիի ակումբ։ 1998 թվականի մարտի 28-ին Սամարայի «Կռիլյա Սովետով» ակումբի դեմ մրցավեճում նորամուտն է նշել Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայում։ Նույն թվականի հունիսի 17-ին Մոսկվայի «Դինամոյի» դեմ խաղում առաջին գոլն է խփել Բարձրագույն խմբում։ 2000 թվականին տեղափոխվել է Նովոռոսիյսկի «Չեռնոմորեց», որի կազմում Ռուսաստանի առաջնությունում մասնակցել է 9 խաղի։ Ընդհանուր առմամբ, բարձրագույն խմբում մասնակցել է 60 հանդիպման և խփել է 6 գնդակ։ Ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան 2003 թվականին, վերջին թիմը, որտեղ խաղացել է, եղել է «Ժեմչուժինան»։
Խաղացել է լողափնյա ֆուտբոլի Ռուսաստանի առաջնությունում` «Սոչի» (2006), «Ադլեր» (2007), «Վեսնա» (2009) ակումբների կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
Ճոլև

Ճոլև (վրաց.՝ ჭოლევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ծղալտուբոյի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 300 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծղալտուբոից հեռու է 40 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 139 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Եղեգ

Եղեգ (լատ.՝ Phrágmites), լայնորեն տարածված բազմամյա խոտաբույս, պատկանում է հացազգիների ընտանիքին։


== Նկարագրություն ==
Բազմամյա խոտաբույս է՝ երկար սողացող կոճղարմատներով։ Ցողունը սնամեջ է, ամուր, ունենում է մինչև 5 մետր բարձրություն։ Տերևները գծավոր են։ Ծաղկաբույլը խիտ հուրան է։


== Տարածում և կենսակերպ ==
Տաք և հաստատուն կլիմա ունեցող երկրներում գետաբերաններում և գետերի ափերին կազմում են լայնատարած շամբուտներ։
Հաճախ հանդիպում են հյուսիսային կիսագնդի անտառային և անտառատափաստանային շրջաններում։
Լայնորեն տարածված է Հայկական լեռնաշխարհում և մասնավորապես Հայաստանի տարածքում։ Այս բույսի անվամբ են կոչվել Հայաստանի մի շարք բնակավայրեր, որտեղ այն հատկապես տարածված է եղել, օրինակ՝ Եղեգնաձոր, Եղեգիս, Եղեգնուտ, Եղեգ։
Մեծ տարածում ունի նաև Ուկրաինայում մեծ և փոքր ջրամբարների մոտ։ Դնեպրի և Դունայի գետաբերաններում տարվում են սովորական եղեգի արդյունաբերական մթերումներ։
Խոնավասեր բույս է, աճում է ջրամբարների ափերին, հաճախ նշանակալի խորությամբ՝ մինչև մեկուկես մետր, հանդիպում է ճահիճներում և խոնավ մարգագետրիններում, աղուտներում։


== Օգտագործում ==
Բույսով  սնվում են շատ վայրի  կենդանիներ՝  մշկամուկը, ճահճակուղբը, եղնիկը, եղջերուն, բնակության բնական պայմաններում հանդիսանում է սնման բազայի կարևոր բաղադրիչ։
Երիտասարդ բույսերի շիվերը օգտագործվում են որպես կեր գյուղատնտեսական կենդանիների համար։
Ավանդաբար եղեգը մարդու կողմից օգտագործվում է շինարարության մեջ՝ տանիքներ, ցանկապատներ, ամբարների պատեր պատրաստելու համար, օգտագործվել է նաև որպես ջերմամեկուսիչ։
Եղեգից պատրաստում են հյուսված իրեր, խսիրներ, թղթի որոշ տեսակներ, եղեգը կարող է օգտագործվել նաև որպես վառելիք, փողային երաժշտական գործիքների համար եղեգից պատրաստում են պիպիչներ։
Երբեմն եղեգը աճեցնում են ավազային տարածքները ամրացնելու համար կամ դեկորատիվ նպատակներով։


== Տեսակներ ==
Միավորում է ավելի քան չորս տեսակներ.

Phragmites australis
Phragmites japonicus
Phragmites karka
Phragmites mauritianus


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Тростник»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 


== Արտաքին հղումներ ==
«genus»։ Germplasm Resources Information Network (GRIN) (անգլ.) (Ստուգված է 10 Հունիսի 2009)
Նոտր Դամ դ'Էստրե Կորբոն

Նոտր Դամ դ'Էստրե Կորբոն (ֆր.՝ Notre-Dame-d'Estrées-Corbon), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 237 մարդ, բնակչության խտությունը` 20.57 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.52 կմ² տարածք։
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Կորբոն և Նոտր Դամ դ'Էստրե համայնքների միավորման արդյունքում։


== Վարչական բաժանում ==


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Շապուրի

Շապուրի  (պորտ.՝ Xapuri), համայնք Բրազիլիայում՝ Ակրի նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ակրիի ագլոմերացիայի մարզում։ Մտնում է Բրազիլեայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 314 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 5 250,931 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 2,7 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1904 թվականին։ Քաղաքի տոնը նշվում է մարտի 22-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը 2005 թվականի դրությամբ կազմում է 82 377 228 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 6 016,01 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականի դրությամբ կազմում է 0,669 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)
Բիսի Կոմոլաֆե

Բիսի Կոմոլաֆե (անգլ.՝ Bisi Komolafe, 1986, Իբադան, Նիգերիա - 2012 կամ դեկտեմբերի 31, 2012(2012-12-31)), նիգերիացի դերասանուհի, կինոռեժիսոր և պրոդյուսեր։ Լայն ճանաչման է արժանացել հատկապես Igboro Ti Daru և Aramotu կինոնկարներում իր տպավորիչ դերակատարումների շնորհիվ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1986 թվականին Նիգերիայի հարավարևմտյան Օյո նահանգի Իբադան քաղաքում, որտեղ էլ միջնակարգ կրթություն է ստացել։ Հետագայում ավարտել է Լագոսի համալսարանը «բիզնեսի կառավարում» մասնագիտությամբ։
Առաջին կինոնկարը, որտեղ Բիսին հանդես է եկել գլխավոր հերոսուհու կերպարի մարմնավորմամբ, եղել է Igboro Ti Daru-ն։ Այնուհետև նա գլխավոր դերեր է կատարել Bolode O'ku, Asiri Owo and Ebute և այլ ֆիլմերում։ Բացի այդ, եղել է Latonwa, Eja Tutu, Oka կինոնկարների պրոդյուսերը։ 2009 և 2012 թվականներին Բիսի Կոմոլաֆեն Նոլիվուդի լավագույն մրցանակի է առաջադրվել «Տարվա հայտնություն» և «Գլխավոր դերակատարուհի յորուբայական ֆիլմում» անվանակարգերում։


== Մրցանակներ և առաջադրումներ ==


== Մահը ==
Բիսի Կոմոլաֆեի մահվան մասին զանգվածային լրատվամիջոցները հայտնել են 2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ Ըստ բժիշկների եզրահանգման՝ մահը վրա է հասել բարդություններով զուգակցված հղիության պատճառով։ Կին անվանի կինոգործիչը թաղվել է 2013 թվականի հունվարի 4-ին Իբադանում։


== Հատընտիր ֆիլմագրություն ==
Igboro Ti Daru
Aye Ore Meji
Apere Ori
Omo Olomo Larin Ero
Jo Kin Jo
Akun
Bolode O'ku
Aramotu
Asiri Owo
Ogbe Inu
Aiyekooto
Latonwa
Alakada
Mofe Jayo
Ebute
Iberu Bojo


== Անձնական կյանք ==
Բիսի Կոմոլաֆեն նշանված էր Կանադայում բնակվող նիգերիացի Տունդե Իջադունոլայի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Bisi Komolafe Internet Movie Database կայքում
Դիանո Սան Պիետրո

Դիանո Սան Պիետրո  (իտալերեն՝ Diano San Pietro), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Իմպերիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1065 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 91 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0183։
Բնակավայրի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ an Pietro։


== Ժողովրդագրություն ==


== Կոմունայի ադմինիստրացիան ==
Հեռախոսահամար՝ 0183 49212
Էլեկտրոնային հասցեն՝ comune@comune.dianosanpietro.im.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.dianosanpietro.im.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Յուսուլա

Յուսուլա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գավդարա

Գավդարա, լեռնաշղթա Հայկական լեռնաշխարհում, Բյուրակն-Մնձուրյան լեռնահամակարգում, Ճապաղջրի գավառակում։ Ձգվում է հարավ-արևմուտքից հյուսի-արևելք՝ 10-12 կմ երկարությամբ և կազմում ջրբաժան Արևելյան Եփրատի ու նրա աջակողմյան վտակներից մեկի համար։ Լանջերն անտառապատ են։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոհարտիկին

Գոհարտիկին, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն գոհար և տիկին բառերից։ Գործածվել է 14-15-րդ դարերում։


== Գործածություններ ==
Գոհարտիկին, կին Աստվածատուր երեցի, ով Երզնկայի Թլակ գյուղում 1370 թվականին մի Ավետարան գրեց։
Գոհար տիկին, դուստր Ներսես քահանայի, քույր Ավետիսի և հորաքույր Վարդան գրակապի, ով Արճեշում 1450 թվականին Հովհաննես քահանային գրել տվեց մի Ավետարան։
Գոհարտիկին, հիշատակված է անթվական մի հիշատակարանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Լեսնայա Կոլոնա

Լեսնայա Կոլոնա (ուկրաիներեն՝ Лісна Колона), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1935 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լեսնայա Կոլոնա գյուղում բնակվում էր 169 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,802 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 210,72 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բազմատուս

Բազմատուս, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում՝ շրջկենտրոնից 22 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Շալուա գետի ստորին հոսանքի ձախափնյա ձորալանջին։ Մտնում է Գանձա համանքի մեջ։


== Աշխարհագրություն ==
Արցախի հնագույն բնակավայրերից է։ Ս. Բահաթրյանը, ով 19-րդ դարի վերջերի հայտնի հայագետներից մեկն է, գրել է, որ հին ժամանակներում Բազմատուսի տարածքում հայկական քաղաք է եղել։ Գյուղի մասին շատ թե քիչ տեղեկություններ պահպանվել են նաև 16-17-րդ դարերի վիմագիր արձանագրություններում։


== Պատմություն ==
18-րդ դարի երկրորդ կեսին և 19-րդ դարի սկզբներին տարածաշրջանը Ղարաբաղի խաների ու քրդական ցեղերի լծի տակ էր, այդ պատճառով բնակավայրերը հայաթափվել են։
Միջնադարում արդեն Բազմատուսի ծաղկման շրջանը կանգ է առնում և բնակչության կյանքը հայրենի հողի վրա անհնարին դարձավ։ Մեկը մյուսի հետևից հայ ընտանիքները հեռացան երկրագնդի տարբեր անկյուններ։ Բնակավայրերը լցվել էին թրքախոս քոչվորական կյանքով ապրող քրդական ցեղերով։ Նոր բնակիչները բնակավայրը անվանակոչեցին Բազարդուզ։
Ընդամենը մի քանի տասնամյակի ընթացքում գյուղում հաստատված քրդերը հիմնահատակ կործանել են հայկական պատամշակութային արժեքները։
Մեր օրերում գյուղում և նրա շրջակայքում տեսանելի են միջնադարյան եկեղեցիների, գերեզմանոցների, խաչքարերի և տապանաքարերի բեկորներ։ Այս ամենը՝ որպես շինանյութ, եկվորները օգտագործել են իրենց գոմերն ու տները կառուցելու համար։
Խորհրդային տարիերին այս տարածքները նվիրաբերվեցին ԱԽՍՀ-ին։
Բազմատուս գյուղը 1923 թվականին գտնվում էր ԱԽՍՀ Կարմիր Քուրդիստանի օկրուգի, իսկ 1930 թվականին՝ Լաչինի շրջանի կազմում։
1993 թվականին ԱՀ Պաշտպանության բանակի ջանքերով գյուղը ազատագրվեց։
ՀՀ-ի բնակավայրերից մի քանի ընտանիքներ 1995 թվականին հաստատվել են այս բնակայրում, որը հետագայում ստացավ Բազմատուս անունը։
Ազատագրվել է 1993 թվականի մարտին, բնակեցվել է 1996 թվականին՝ Ադրբեջանից բռնագաղթած հայ փախստականներով։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը 2003 թվականի տվյալներով 31 մարդ է։  2015 թվականին Բազմատուս համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 37 մարդ, կար 9 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում են անասնապահությամբ և այգեգործությամբ։ 


== Հասարարակական կառույցներ ==
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում էին 11 աշակերտներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գաջի-Օբասի

Գաջի-Օբասի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 91 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արճեշի կամուրջ

Արճեշի կամուրջ, կամուրջ Թուրքիայում, Վանի մարզի Արճեշ քաղաքի մոտ, համանուն գետակի վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերին Խիզա

Վերին Խիզա (վրաց.՝ ზემო ხიზა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 75 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Էգոն Խոստովսկի

Էգոն Խոստովսկի (չեխ․՝ Egon Hostovský, 23 ապրիլի, 1908, Խրոնով, Գրադեց Կրալովեի երկրամաս, Չեխոսլովակիա — 7 մայիսի, 1973, Մոնտկլեր, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), չեխ գրող։


== Կենսագրություն ==
Էգոն Խոստովսկին ծնվել է 1908 թվականի ապրիլի 23-ին հրեաների ընտանիքում։ Հայրը եղել է տեքստիլ ֆաբրիկայի սեփականատեր։ Էգոն Խոստովսկին Ստեֆան Ցվայգին նկարագրել է որպես իր հեռավոր ազգականի։ Չհետևելով հոր օրինակին՝ սկսել է զբաղվել գրականությամբ։ Փիլիսոփայություն է ուսումնասիրել Պրահայում, ապա Վիեննայում, բայց այդպես էլ չի ավարտել դասընթացը։ 1930 թվականին վերադառնալով Պրահա՝ աշխատել է տարբեր հրատարակչություններում։ 1937 թվականից տարբեր պաշտոններով աշխատել է արտաքին գործերի նախարարությունում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներն անցկացրել է Բրյուսելում, Փարիզում, Լիբանանում, Նյու Յորքում։ Նրա ընտանիքը զոհվել է նացիստական համակենտրոնացման ճամբարներում։
Պատերազմից հետո վերադարձել է Չեխոսլովակիա։ 1948 թվականին, երբ երկրի իշխանությունն անցավ կոմունիստներին, դիվանագիտական գործերով մեկնել է Դանիա, Նորվեգիա, որտեղից էլ 1949 թվականին մեկնել է ԱՄՆ։ Դասավանդել է չեխերեն, տպագրել գրական ստեղծագործություններ, համագործակցել «Ազատ Եվրոպա» ռադիոյի հետ։ Կյանքի վերջին տարիներին ստեղծագործել է անգլերեն։
1974 թվականին Էգոն Խոստովսկու անվան մրցանակ է սահմանել նրա երրորդ կինը։ Նրանց որդին՝ Պոլ Խոստովսկին (ծնվել է 1959 թվականին), նույնպես բանաստեղծ է։


== Ստեղծագործությունը ==
Որպես գրող՝ սկզբնական տարիներին կրել է էքսպրեսիոնիզմի ազդեցությունը։ Էգոն Խոստովսկու գրքերը նրա հայրենիքում արգելված էին մինչ թավշե հեղափոխությունը։


== Գրքեր ==
1926 — Zavřené dveře /Փակված դուռը (պատմվածքների ժողովածու)
1928 — Stezka podél cesty/ Շավիղը ճանապարհի երկայնքով (հոգեբանական վեպ)
1928 — Gheto v nich
1930 — Danajský dar/ Դանայցիների շնորհը
1932 — Případ profesora Körnera/ Պրոֆեսոր Կյորների դեպքը
1933 — Černá tlupa/ Սև կակաչ
1935 — Žhář
1941 — Listy z vyhnanství/Նամակներ աքսորավայրից
1942 — Sedmkrát v hlavní úloze (վեպ)
1943 — Úkryt
1947 — Cizinec hledá byt/ Արտասահմանցին փնտրում է բնակարան
1957 — Nezvěstný/ Անհայտը (լրտեսական վեպ)
1954 — Půlnoční pacient/ Կեսգիշերային հաճախորդ (լրտեսական վեպ, որի հիման վրա Անրի Ժորժ Կլուզոն նկարահանել է Լրտեսներ վեպը)։
1957 — Dobročinný večírek
1961 — Všeobecné spiknutí/ Համընդհանուր դավադրություն (ինքնակենսագրություն)
1964 — Tři noci/Երեք գիշեր (վեպ)
1972 — Epidemie/ Համաճարակ (վիպակ)
1972 — Osvoboditel se vrací/ Ազատագրողը վերադառնում է(դրամա)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Sturm R. Egon Hostovský։ vzpomínky, studie a dokumenty o jeho díle a osudu. Toronto։ Nakladatelství 68, 1974.
Svoboda J. Spisovatel Egon Hostovský. Ostrava։ Item, 1992.
Papoušek V. Hostovský։ člověk v uzavřeném prostoru. Praha։ H & H, 1996.
Sádlo V. Egon Hostovský a rodný kraj. Liberec։ Bor, 2007.


== Արտաքին հղումներ ==
Էգոն Խոստովսկին IMDB կայքում
[1](չաշխատող հղում) (ռուս.)
Առաջին դասը

«Առաջին դասը» (ռուս.՝ «Первый урок»), 1948 թվականին ստեղծված խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որ պատմում է արջերի ու մեղուների մասին։


== Սյուժե ==
Անտառում առավոտ է։ Մեղուների պարսը դուրս է գալիս բնից և գնում նեկտար հավաքելու մարգագետնում, որտեղ բազմաթիվ ծաղկած ծաղիկներ կան։ Մեղուներից մեկը թռչում է դեպի անտառի բացատ։ Ուսուցիչ արջն արջուկներին պատմում է մեղուների մասին, որոնք կարող են օգուտ տալ արջերին կամ վնաս պատճառել. «Անցնենք մեղրի, բնության մեջ դրա դերի ու նշանակության մասին ուսմունքին։ Անուշահոտ քաղցրավենիքը մեղր բերող մեղուն խնամքով թաքցնում է մոմե բջիջներում»։
Հանկարծ բացատի վերևում հայտնվում է մեղուն։ Արջերը, թողնելով դասը, սկսում են հետապնդել նրան։ Նրանք երկար վազում են և հասնում մեղվի բնի մոտ։ Մինչ արջուկները մեղր են հանում բնից, մեղուն օգնության է կանչում մյուս մեղուներին, և հավաքված պարսը խայթում ու հեռու է քշում արջուկներին։
Խայթված արջուկները նույն բացատում շարունակում են մեղրին նվիրված դասի ունկնդրումը, սակայն այժմ նրանք ավելի շատ գիտեն մեղուների մասին։


== Ստեղծողներ ==
Սցենարի հեղինակ – Վլադիմիր Նեմոլյաև
Ռեժիսոր – Լամիս Բրեդիս
Բեմադրող նկարիչ – Սյուզաննա Բլյակովսկայա
Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ – Բորիս Մեերովիչ, Նադեժդա Պրիվալովա, Բորիս Տիտով, Վադիմ Դոլգիխ, Լև Պոպով, Ֆաինա Եպիֆանովա, Տատյանա Տարանովիչ
Օպերատոր – Անատոլի Վելիկոխատկո
Կոմպոզիտոր – Միխայիլ Ստարոկադոմսկի
Հնչյունային օպերատոր – Նիկոլայ Պրիլուցկի
Տեքստի հեղինակ – Միխայիլ Վոլպին
Ռեժիսորի օգնական – Վ. Շիլինա
Ֆիլմի տնօրեն – Ն. Ցոֆնաս


== Վերաթողարկում ==
1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմը թողարկվել է տեսաերիզներով «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» հավաքածուում Studio PRO Video-ի և «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմերի հավաքածուում «Союз Видео» ստուդիայի կողմից PAL համակարգում։
2002 թվականին մուլտֆիլմը վերաթողարկվել է VHS, Video CD և DVD կրիչներով «Ողջո՛ւյն, դպրոց» մուլտֆիլմերի հավաքածուում, որում ընդգրկվել են նաև «Ստորակետի ու կետի արկածները» (ռուս.՝ «Приключения запятой и точки»), «Պրոդելկինը դպրոցում», «Վերջին նստարանին» (VHS-ով միայն առաջին երկու թողարկումները, DVD-ով՝ բոլորը), «Մարդուկին ես եմ նկարել» և «Ի՞նչ դառնալ» մուլտֆիլմերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Фильмы-сказки. Сценарии рисованных фильмов. Выпуск 1.. — М.: Госкиноиздат, 1950. — 208 с.
Նյարդային սահնօձ

Նյարդային սահնօձ (լատ.՝ Coluber najadum), ձիթապտղագույն սահնօձ, լորտուների ընտանիքի լորտուների ենթաընտանիքի օձ։ Որոշ հեղինակների կողմից դասվում է ինքնուրույն Platyceps ցեղին։


== Տարածում ==
Հայաստանում հանդիպում է Շիրակի, Արագածոտնի, Արմավիրի, Կոտայքի, Արարատի, Վայոց ձորի, Սյունիքի, Տավուշի և Լոռու մարզերի նախալեռներում ու ոչ շատ բարձր լեռներում, Երևանի շրջակայքում։ Տարածված է կիսաանապատային, չոր տափաստանային, թփուտային ու չորային նոսրանտառային բուսականությամբ, նաև ջրամերձ քարքարոտ կենսավայրերում։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը տարիքի հետ փոխվում է (20-108 սմ), պոչը 3-4 անգամ կարճ է։ էգերը խոշոր են արուներից։ Մարմինը բարակ է։ Գլուխը երկարավուն է՝ մարմնից տարանջատված՝ ծածկված խոշոր վահանիկներով։ Աչքերը խոշոր են՝ ոսկեգույն կամ մուգ կարմրավուն ծիածանաթաղանթով, բիբը կլոր է։ Մեջքային թեփուկները հարթ են, գրեթե անփայլ։ Մեջքային մակերեսը մոխրագույնից բաց ձիթապտղագույն է, մաշկափոխությունից առաջ՝ գրեթե շագանակագույն։
Պարանոցի ու մարմնի առջևի հատվածի կողքային մակերեսի երկայնքով ձգվում է սպիտակավուն եզրերով մուգ խալերի մեկական շարք։ Խալերի առաջին զույգը, հաճախ միավորվելով, ձևավորում է վզնոցանման նախշ։ Մարմնի առջևի հատվածի մեջքային մակերեսին երբեմն լինում են մանր, սև կետիկների Նայադային սահնօձ Գորշ նապաստակ երկայնակի շարքեր։ Որովայնային մակերեսը բաց դեղնավուն է։ Սնվում է մանր ողնաշարավորներով (երկկենցաղներ, մողեսներ և կրծողներ)։


== Բազմացում ==
Ձմեռում է աշնան 2-րդ կեսից գարնան սկիզբը։ Զուգավորումը տեղի է ունենում ապրիլ - մայիսին։ Հունիսի 2-րդ կեսից հուլիսի սկիզբը էգն ածում է 3-16 ձու։ Ձվերն իլիկանման են (37-44 X 13-14 մմ) Ձագերը ծնվում են օգոստոսի վերջից սեպտեմբերի 2-րդ կեսը։ Երբեմն խնամվում է անազատ պայմաններում, օգտագործվում է գիտահետազոտական նպատակով։
Բավական ագրեսիվ օձ է։ Կծածը կարող է առաջացնել տեղային բորբոքում, սակայն մարդու և կենդանիների կյանքի համար վտանգավոր չէ։
Վալդոռոս

Վալդոռոս (իսպ.՝ Valdorros), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բուռգոս պրովինցիայի Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալֆոս դե Բուրգոս շրջանի կազմում։ Բնակչությունը՝ 295 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Արաքսեն

Արաքսեն, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, գործածական է հունա֊լատինական աղբյուրներում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարանտեա

Բարանտեա, ճանապարհային կայան Մեծ Հայքում։ Նշանակված է Պևտինգերյան քարտեզում՝ Արտաշատ-Սատաղ ուղեգծի վրա։ Հ․ Մանանդյանն առաջարկում է այս անունը սրբագրել և կարդալ Barantea, այս դեպքում, նա ասում է, որ Բարանտեան համապատասխան կլինի հայկական Վանանդին կամ «Վանանդեա»-ին։ Նա վերջ ի վերջո հանգում է նրան, որ Բարանտեան գտնվելիս է եղել Վերին կամ Ամփայտ Բասենում, որը հնագույն ժամանակներից կարող էր անվանված լինել Վանանդ։ Կիպերտի քարտեզում «Barantea» անունով մի գյուղ է նշանակված եղել Բասենում՝ Արաքսի մեջ թափվող գետակներից մեկի վրա։ Հնարավոր է, որ հենց այդ գյուղն էլ և անունով և տեղադրությամբ համապատասխանում է Բարանտեա հնագույն ճանապարհային կայանին։


== Ծանոթագրություններ ==
Չեսկա Լիպայի շրջան

Չեսկա Լիպայի շրջան (չեխ․՝ okres Česká Lípa), շրջան Չեխիայի Լիբերեցի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Չեսկա Լիպա քաղաքը։ Տարածքը 1072,91 կմ² է։ Բնակչությունը 2020 թ. տվյալներով կազմում է 103 300 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 57 համայնք։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնստանտին Արղության-Երկայնաբազուկ

Կոնստանտին Բարսեղի Արղության-Երկայնաբազուկ (ծննդյան և մահվան թվականները անհայտ են), հայ իշխան, 19-րդ դարի հասարակական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ապրել և գործել է Գրիգորիոպոլում և Օդեսայում, եղել է ուսումնական օկրուգի հոգաբարձու։ Սերտ կապերի մեջ էր Լազարյան ճեմարանի հիմնադիրներից Խաչատուր Լազարյանի հետ։ Մասնակցել է Ռուսաստանի հովանավորության ներքո ինքնավար Հայաստան ստեղծելու ծրագրերին։ Նա առաջիններից մեկը ողջունեց Արևելյան Հայաստանի ազատագրումը պարսկական լծից՝ Հայկական մարզի ստեղծումը (1828) դիտելով որպես հայերի ինքնավարության նախաքայլ։ Սակայն, հիասթափվելով, քննադատաբար տրամադրվեց դեպի ցարական քաղաքականությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
(7747) Միխալովսկի

(7747) Միխալովսկի (անգլ.՝ Michalowski), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,295363 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6661 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9246 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1270,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,283418 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,05° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7747) Միխալովսկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պլինիոս Ավագ

Պլինիոս Ավագ, իսկական անունը՝ Գայոս Պլինիոս Սեկունդոս (լատ.՝ Gaius Plinius Secundus, ոչ վաղ քան 23 և ոչ ուշ քան 24, Կոմո, Միլանի դքսություն[…] - 79[…], Ստաբիի[…]), հռոմեացի գրող-գիտակ, բնագետ, փիլիսոփա, զորավար։ Վեսպասիանոս կայսեր ընկերը, Պլինիոս Կրտսերի հորեղբայրը և հոգեհայրը։
Ծառայել է Հռոմի հռենոսյան հեծելազորում (45-57), Ներոն կայսեր օրոք (57-68) հեռացել հասարակական քաղաքական կյանքից։ Վեսպասիանոս կայսեր օրոք (69-79) Պլինիոս Ավագը պրոկուրատոր էր Գալլիայում, Իսպանիայում, Աֆրիկայում, ապա՝ կայսերական խորհրդատու Վեսպասիանոսի, այնուհետև Տիտոսի օրոք։ Շնչահեղձ է եղել Վեզուվի հրաբխային ժայթքման ժամանակ, երբ ջանացել է Սետուբիից նավով օգնության փութալ պատուհասված Պոմպեյում գտնվող ընկերոջն ու նրա ընտանիքին։
Գրել է բազմաթիվ աշխատություններ, որոնցից մեզ է հասել 37 գրքից բաղկացած «Բնագիտություն» հանրագիտարանային բնույթի երկասիրությունը։ Այն կարևորագույն աղբյուր է բնագիտության վերաբերյալ անտիկ պատկերացումների ուսումնասիրության համար։ «Բնագիտությունը» ոչ ծավալուն, սակայն խիստ կարևոր տեղեկություններ է պարունակում Հայաստանի պատմական աշխարհագրության վերաբերյալ։
Պլինիոս Ավագի մեծարժեք երկերից է «Գերմանական պատերազմների պատմությունը» («Bella Germaniae») տասներկուհատորանոց աշխատությունը, որը ներկայումս համարվում է կորսված։ Սակայն հայտնի է, որ այն սկզբնաղբյուր է հանդիսացել նրան հաջորդած հին հռոմեացի նշանավոր պատմիչների՝ Պլուտարքոսի, Սվետոնիուսի, Տակիտոսի համար։ Վերջինս թեև չի եղել գերմանների երկրում, սակայն Պլինիոս Ավագի վերոնշյալ աշխատությունն օգտագործելով՝ գրել է «Գերմանների ծագումն ու դրությունը» երկասիրությունը (De origine et situ Germanorum):


== Ծանոթագրություններ ==
Ռանդա Կասիս

Ռանդա Կասիս (արաբ. رندة قسيس, հոկտեմբերի 8, 1970(1970-10-08), Դամասկոս, Սիրիա), ֆրանկո-սիրիացի քաղաքական գործիչ և սիրիական ընդդիմության առաջատար ներկայացուցիչ։ Սիրիական ընդդիմության Աստանայի հենահարթակի նախագահն ու տարակարծիք հասարակության շարժման հիմնադիրն է։


== Կենսագրություն ==
Մինչև 2012 թվականի օգոստոսը Ռանդա Կասիսը նաև Սիրիայի ազգային խորհրդի անդամ էր։ Նա Սիրիայի աշխարհիկ և ժողովրդավարական ուժերի կոալիցիայի նախկին նախագահն էր և ներկայումս գտնվում է Սիրիայի ազգային խորհրդում։ Սիրիական աշխարհիկ և ժողովրդավարական ուժերի կոալիցիան՝ աշխարհիկ և ժողովրդավարական սիրիական ընդդիմության կորիզը, ստեղծվել է տասներկու մահմեդական, քրիստոնեական, արաբական և քրդական կուսակցությունների միավորման հետևանքով, որոնք սիրիական փոքրամասնություններին կոչ են արել աջակցել Բաշար ալ-Ասադի կառավարության դեմ պայքարին։
Ռանդա Կասիսը նաև մարդաբան և լրագրող է։ Նա հրատարակել է մի գիրք «Աստվածերի դամբարան» վերնագրով, որը պատմում է կրոնների, դրանց ծագման և գործունեության մասին։ 2011 թվականի մարտի 15-ին՝ Սիրիայում քաղաքացիական պատերազմի սկսվելուց ի վեր, Ռանդա Կասիսը դարձել է առաջատար մեկնաբան՝ լուսաբանելով սիրիական հակամարտությունը և «Արաբական գարնան» այլ հետևանքները, մերձավոր արևելյան տարածաշրջանի ապագան։
2015 թվականին՝ Ղազախստանի նախագահի հետ համաձայնեցնելուց հետո, Ռանդա Կասիսը նախաձեռնել է Աստանայի քաղաքական ծրագրի գործարկման գործընթացը՝ սիրիական ընդդիմությանը միավորելու նպատակով։ Ծրագրի շրջանակներում բանակցությունների առաջին փուլի կարգավորիչ է դարձել Ղազախստանի դեսպան Բաղդադ Ամրեևը, իսկ նիստի բացմանը ելույթ է ունեցել Ղազախստանի արտաքին գործերի նախարար Էռլանդ Իդրիսովը։ Երկրորդ փուլում, որպես կարգավորիչ հանդես է եկել կենտրոնի քաղաքական և արտաքին գործերի նախագահ Ֆաբիեն Բաուսարը։
2016 թվականին Մոսկվայի և Աստանայի խմբերի դրոշների ներքո Ռանդա Կասիսը մասնակցել Է Ժնևի խաղաղ բանակցություններին։ Նա նաև Սիրիայի աշխարհիկ և ժողովրդավարական ընդդիմադիր պատվիրակության Քադրի Ջամիլի համանախագահն է։ Ընդդիմության մյուս անդամների կողմից նա քննադատության է ենթարկվել Բաշար ալ-Ասադի հետ համագործակցությամբ քաղաքական ռեժիմի փոփոխություն քարոզելու և քաղաքացիական պատերազմին ռուսական միջամտությանն աջակցելու համար։
2018 թվականի հունվարին Կասիսը Սոչիում սիրիական ազգային երկխոսության Կոնգրեսի ընդդիմության առաջատար ներկայացուցչի պաշտոնակատարն էր'։


== Մատենագիտություն ==
Склепы богов, Ранда Кассис, Издания E-Kutub, 2013 (EN)
Le Chaos Syrien, printemps arabes и minorités face à l’islamisme, Ранда Кассис и Александр дель Валье, Издания Dhow, 2014 (FR)'
Comprendre le chaos syrien, des revolution arabes au jihad mondial, L’Artilleur, coll. Эссе Тукана, 2016 (FR)
La Syrie и Le Retour de la Russie, Издания Syrtes, 2018 (FR)


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրադարձ դերանուն

Անդրադարձ դերանուն, դերանուն, որով սուբյեկտը՝ գործողություն կատարողը, գործողությունը վերագրում, հատկացնում է իրեն։ Այսպիսին են, օրինակ, հայերենի «իւր» (յուր), ռուսերենի «себя», գերմաներենի «sich» դերանունները։ Ինչպես հայերենում, այնպես էլ աշխարհի շատ լեզուներով դերանվանական նման գաղափար արտահայտվում է տարբեր եղանակներով (հայերենում՝ ես ինքս, դու ինքդ, ես ու ես, ինքզինքս և այլն)։


== Ծագում ==
Հնդեվրոպական լեզուներում՝ անդրադարձ դերանունը ծագել է հնդեվրոպական նախալեզվից։ Որոշ լեզուներում օբյեկտի և անդրադարձ դերանվան միջև տարբերությունն առկա է միայն երրորդ դեմքում։ Հնդեվրոպական լեզուն ունեցել է միայն մեկ անդրադարձ դերանուն, որը գործածվում էր բոլոր թվերի և դեմքերի համար։ Բունն էր sew, sw, s-, որ ձևով ճիշտ համապատասխան է եզակի երկրորդ դեմքի դերանվանը։


== Այլ լեզուներում ==
Բոլոր լեզուներում չէ, որ կան անձնական դերանուններ։ Այսպես, օրինակ, աֆրիկյան բանտու ընտանիքի կագուրու լեզվով անդրադարձ դերանվան համար դնում են munda «փոր» կամ mtima և moyo «սիրտ» բառերը, օրինակ՝ namanya munda yangu` «ես ինքս ինձ ճանաչում եմ»։ Նույն ընտանիքի կամբա լեզվում գործածվում է n'go «սիրտ» բառը։
Մելանեզյան մոտա լեզվում բայի անդրադարձ ձևը կազմելու համար մասնիկի ձևով գործածվում է kel «ետևս, հետս» բառը։ Բանտու ընտանիքի տաիտա լեզվում՝ čongo «գլուխ» կամ ngolo «սիրտ» բառով։
Աֆրիկյան վակուֆի լեզվով անդրադարձը կազմվում է «սիրտ կամ մարմին» բառով։ Բերբերական կաբիլ լեզվով անդրադարձ կազմելու համար բայի հետ դնում են iman «հոգի, անձ»։ Մարոկկոյի բերբերների լեզվով անդրադարձ դերանունը կազմվում է «գլուխ» բառով։ Թուրքմեներեն լեզվով, ինչպես և ադրբեջաներենում անդրադարձ դերանունը կազմվում է öz «հյութ, հույզ» բառով, որն իր ստացական հոդով լինում է՝ özim «ես ինքս», özin «դու ինքդ» և այլն։
Եբրայերենը օգտագործում է «սիրտ, ներս, հոգի, դեմք, բառերը»։ Ասորերենում, որտեղ նույնպես բացակայում են անդրադարձ դերանունները անհարժեշտության դեպքում գործածվում են ramānu «անձ» և napištu «հոգի» բառերը։ Արաբերենում կազմվում է nafs «անձ» բառով։ Վոտյակերենն ունի անդրադարձ դերանունների մեծ պաշար, որոնք ենթադրաբար «հոգի» բառի ածանցյալ ձևերն են։
Աննամերենում գործածում են miny «մարմին» բառը։ Յակուտերենում կազմվում է beye «ինքը» ձևով։ Օրինակ՝ beyem «ինքս», beyete «ինքը» և այլն։
Չինարենում գործածվում է «սիրտ» և «մարմին» բառերը, բասկերեն լեզվում՝ buru «գլուխ» բառով։ Վրացերենում անդրադարձ դերնվան համար նույնպես օգտագործվում է թավի՝ «գլուխ» բառը՝ առանձին կամ ստացական ածականով միացած։ Վրացերենի ցեղակից լազերենում անդրադարձ դերանունը կազմում են թի «գլուխ» բառով։
Եթովպական ահմարերեն լեզուն առանձին անդրադարձ դերանուններ չունի, այն արտահայտելու համար դնում են «գլուխ, ձեռք, բերան» բառերը՝ ստացական ածականի հետ։ Հնդկական տիրահի լեզվով անդրադարձ ստացական դերանուն է tānu «սեփակկան» բառը։ Այլ լեզուներում անդրադարձ դերանվան համար կա առանձին բառ, օրինակ՝ թուրքերենում kendi «ինքը» բառը։
Կազմության այլ ձևը անձնական դերանվան կրկնությունն է, որը հատուկ է նաև հայերենին։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովիե Իշլի

Նովիե Իշլի (ռուս.՝ Новые Ишлы, բաշկիրերեն՝ Яңы Ишле), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 540 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պոմոզովո (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)

Պոմոզովո (ռուս.՝ Помозово), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 236 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սիդա Բբումբա

Սիդա Բբումբա (անգլ.՝ Syda Bbumba, ազգանունը երբեմն արտասանվում է Բումբա, հունվարի 7, 1952(1952-01-07), Նակասեկե, Կենտրոնական շրջան, Ուգանդա), ուգանդացի հաշվապահ, քաղաքական գործիչ և բանկիր։ Ուգանդայի կառավարության կազմում 2002-2006 թվականներին եղել է Էներգետիկայի և հանքարդյունաբերության նախարար, 2006-2008 թվականներին՝ Գենդերային, աշխատանքի և սոցիալական զարգացման նախարար, 2009-2011 թվականներին՝ Ֆինանսների նախարար, 2011-2012 թվականներին՝ կրկին Գենդերային, աշխատանքային և սոցիալական զարգացման նախարար։ Հանդիսանում է նաև Նակասեկեի շրջանի Հյուսիսային Նակասեկեի շրջանից ընտրված պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
Սիդա Բբումբան ծնվել է 1952 թվականին Նակասեկեում։ Սովորել է Նաբբինգոյի երրորդության քոլեջում։ Նախքան Մակերերեի համալսարան ընդունվելը սովորել է Մակերերեի քոլեջում։ 1974 թվականին Մակերերեի համալսարանից ստացել է առևտրի բակալավրի աստիճան, 2006 թվականին Կամպալայի միջազգային համալսարանից՝ բիզնես ադմինիստրատորի մագիստրական աստիճան։


== Գործունեություն ==
Սիդա Բբումբան 1974-1995 թվականներին Ուգանդա զարգացման բանկում աշխատել է որպես հաշվապահ և գանձապետական մենեջեր։ Նախքան Ուգանդայի կառավարության կազմում ընդգրկվելը, 1996 թվականին եղել է Ուգանդայի ընտրական հանձնաժողովի անդամ։
2002-2006 թվականներին եղել է Էներգետիկայի և հանքարդյունաբերության նախարար, 2006-2008 թվականներին՝ Գենդերային, աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարար։ Բբումբան հաղորդել է բնապահպանական բազմաթիվ երկարատև խնդիրների մասին, որոնք ի հայտ են եկել աճող բնակչության թվին զուգահեռ, սակայն նախագահ Յուվերի Մուսևենին ուգանդացիներին հաճախ հորդորում է ավելի շատ երեխաներ ունենալ։
2009 թվականի փետրվարի 18-ից մինչև 2011 թվականի մայիսի 27-ը եղել է Ֆինանսների նախարար, երկրի պատմության մեջ առաջին կին, որը զբաղեցրել է այդ պաշտոնը։ 2011 թվականի մայիսի 27-ին կրկին նշանակվել է Գենդերային, աշխատանքի և սոցիալական զարգացման նախարար՝ փոխարինելով Գաբրիել Օփիոյին, որը հեռացել էր կառավարության կազմից։ 2012 թվականի փետրվարի 16-ին հրաժարական է տվել կապված կառավարության ֆոնդից սխալ ղեկավարման անհիմն պնդումների հետ, սակայն պահպանել է խորհրդարանական տեղը։
Ուգանդայի Ֆինանսների նախարար նշանակվելուն զուգահեռ Սիդա Բբումբան դարձել է Արևելյան Աֆրիկյան զարգացման բանկի (EADB) կառավարման խորհրդի նախագահ։ Ֆինանսների նախարարի պաշտոնում նա պատասխանատու է եղել Ազգային սոցիալական ապահովության հիմնադրամի (ԱՍԱՀ) համար։ 2011 թվականի մայիսի 27-ին կառավարական բարեփոխումների ժամանակ Բբումբան հետ է տեղափոխվել Գենդերային նախարարություն, կրկին զբաղեցնելով նախարարի պաշտոնը։ Ֆինանսների նախարարությունում նրան փոխարինել է Մարիա Կիվանուկան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Women In the Ugandan Cabinet - 25 February 2009 Archived 11 February 2015 at the Wayback Machine.
Աուն Սան

Աուն Սան (အောင်ဆန်း, փետրվարի 13, 1915(1915-02-13)[…], Natmauk, Magway District, Magway Region, British rule in Myanmar, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն - հուլիսի 19, 1947(1947-07-19)[…], Յանգոն, British rule in Myanmar), Բիրմայի քաղաքական գործիչ, ազգային–ազատագրական շարժման հերոս։ Ավարտել Է Ռանգունի համալսարանը (1937)։ Մասնակցել է Բիրմայի կոմկուսի ստեղծմանը (1939 թվականի օգոստոս), եղել դրա առաջին գլխավոր քարտուղարը (1939–1940)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը սկսվելուց հետո համագործակցել է ճապոնացիների հետ՝ փայփայելով ճապոնիայի օգնությամբ անգլիական գաղութային լուծը թոթափելու և անկախ Բիրմա ստեղծելու հույսեր։ ճապոնական զինված ուժերը Բիրմա ներխուժելուց հետո հուսախաբ է եղել և կազմակերպել հակաճապոնական Դիմադրության շարժումը։ 1944 թվականի օգոստոսից ընդհատակում ստեղծված ժողովրդական ազատության հակաֆաշիստական լիգայի պրեզիդենտն էր։ 1945 թվականի մարտին գլխավորել է Բիրմայի Ազգային բանակի հակաճապոնական ապստամբությունը։ 1947 թվականին եղել է «անցումնային կառավարության» ղեկավարը։ Սպանվել է 1947 թվականի հուլիսի 19-ին՝ նախկին վարչապետ Ու Սայի կողմնակիցների կողմից։ Բիրմայի ժողովուրդը մեծարում է նրան որպես ազգային հերոսի։


== Ծանոթագրություններ ==
Ամասե

Ամասե, գետ Փոքր Ասիայում, պատկանում է Սև ծովի ավազանին, Իրիս։


== Ծանոթագրություններ ==
Յանինա (նոմոս)

Յանինա (հուն․՝ Νομός Ιωαννίνων), նոմոս Հունաստանի Հանրապետության Արևմուտքում՝ Էպիրուսի պերիֆերիայում։ Համարվում է Էպիրուսի պերիֆերիայի չորս նոմոսներից ամենամեծը։
Յանինա նոմոսի մայրաքաղաքը և խոշորագույն քաղաքը համարվում է նույնանուն Յանինա քաղաքը։ Տարածքը՝ 4990 կմ²։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2005 թվականին Հունաստանի Հանրապետությունում անցկացված համահունական նախահաշվարկի տվյալների՝ Յանինա նոմոսի բնակչությունը կազմում է 174 607 մարդ։
Բնակչության հիմնական մասը կազմում են հույները, որոնք դավանում են քրիստոնեության հույն ուղղափառ եկեղեցու ճյուղին և խոսում հունարեն։
Յանինա նոմոսում ապրում են նաև քանակությամբ ալբանացիներ և գնչուներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրիանտե

Գրիանտե (իտալերեն՝ Griante), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 695մարդ։ Զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22011։ Հեռախոսային կոդ՝ 0344։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0344 5583700


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Արայի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Արա գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 9 հուշարձան (10 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկ Մարտիրոսյան (երգիչ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայկ Մարտիրոսյան (այլ կիրառումներ)Հայկ Արմանի Մարտիրոսյան (ապրիլի 18, 1972(1972-04-18), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգիչ (բաս)։ Տիգրան Մարտիրոսյանի եղբայրն է։


== Կենսագրություն ==
Հայկ Մարտիրոսյանը ծնվել է 1972 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, որ ավարտել է 1993 թվականին։ 1996 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գնեսինների անվան երաժշտական ակադեմիան։ 1994-1996 թվականներին եղել է Մոսկվայի «Նոր օպերա» թատրոնի, 1996 թվականից՝ Մեծ թատրոնի մեներգիչ։ Գլխավոր դերերգերով հանդես է գալիս Ջ. Վերդիի «Տրուբադուր», «Սիմոն Բոկկանեգրա», «Մակբեթ», Ջ. Պուչչինիի «Նորմա», «Տուրանդոտ», Գ. Դոնիցետտիի «Մարի Ստյուարտ», Պ. Ի. Չայկովսկու «Իոլանտա», «Եվգենի Օնեգին», Մ. Պ. Մուսոգորսկու «Բորիս Գոդունով», «Խովանշչինա», Ա. Պ. Բորոդինի «Իշխան Իգոր», Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակովի «Ձյունանուշիկը», Տ. Չուխաճյանի «Արշակ Երկրորդ» և այլ օպերաներում։
Հյուրախաղերով շրջագայել է բազմաթիվ երկրներում։


== Մրցանակներ ==
1995 – Իսպանիայի միջազգային մրցույթի 2-րդ և հատուկ մրցանակներ (Բարսելոն),
2000 – Ե. Օբրազցովայի անվան միջազգային մրցույթի 1-ին մրցանակ,
2000 – Վ. Գերգիևի միջազգային մրցույթի հատուկ մրցանակ (Ս. Պետերբուրգ),
2000 – Սոնյա թագուհու անվան միջազգային մրցույթի 3-րդ մրցանակ (Օսլո)։


== Արտաքին հղումներ ==
Айк Мартиросян: «Мне хотелось бы петь снова и снова»
Վերդելո

Վերդելո (իտալերեն՝ Verdello) կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 7107 մարդ, խտությունը՝ 928 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 20 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 24049։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։
Բնակավայրի հովանավորն է՝ Պետրոս առաքյալը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Բորիս Վլեստարու

Բորիս Մոիսեևիչ Վլեստարու (ռումիներեն՝ Boris Wexler-Vlăstaru, իսկական անունը՝ Բուրէխ (Բորուխ) Մոիսեևիչ Վեկսլեր, հոկտեմբերի 20, 1922(1922-10-20), Rezina, Orhei County, Ռումինիայի թագավորություն - փետրվարի 11, 1993(1993-02-11), Իսրայել), մոլդովացի գրող։


== Կենսագրություն ==
Բորիս Վլեստարուն ծնվել է 1922 թվականին Մոլդովայի Ռեզինա քաղաքում։ Սովորել է Օրգեև քաղաքի գիմնազիայում։ Հայրենական պատերազմի տարիներին էվակուացվել է Բեսլան, ապա՝ Սիբիր, որտեղ ընդունվել է մեխանիզատորների դպրոց, որն ավարտելուց հետո եղբոր հետ կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, ստացել է լեյտենանտի կոչում, այնուհետև ծառայությունը շարունակել է որպես թարգմանիչ։ Զորացրվելուց հետո բնակություն է հաստատել Քիշնևում, որպես լրագրող աշխատել է «Цэранул Молдовей» (Մոլդավայի գյուղացին) և «Молдова сочиалистэ» (Սոցիալիստական Մոլդովա) թերթերում։ 1953 թվականին ավարտել է Քիշնևի մանկավարժական ինստիտուտը։ Նույն թվականին հրատարակել է 18 գիրք։ Առաջին պատմվածքը՝ «Տանկիստները», տպագրվել է 1948 թվականին։ Հետագա տարիներին հրատարակվել են Վլեստարուի պատմվածքների չորս ժողովածուներ՝ «Անիկուցա» (1953 թ.), «Շողաց աստղը», «Կռունկները թռան» (1958 թ.), «Կոտոմկա» (1959 թ.)։ Վլեստարուի շատ պատմվածքներ ու վիպակներ հրատարակվել են ռուսերեն Մոսկվայում և Քիշնևում։


== Գրականություն ==
Galina Davîdic, Elena Bordeianu, Ludmila Popa. Biobibliografia «Boris Vlăstaru-Wexler» (Библиография Бориса Влэстару—Векслера). Резина, 2002.


== Ծանոթագրություններ ==
Հարսնասար

Հարսնասար, Գյալինգայա, Գյալինկայա, Գյալինղայա, Կելինկայա, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի և Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության սահմանագլխին, Վայքի լեռնաշղթայում։ Բարձրությունը 2773 մ։ Կազմված է կրաքարերից, մերգելներից, ավազաքարերից։ Վերին մասերը ձածկված են փարթամ արոտավայրերով, իսկ ցաձրադիր լեռնալանջերը խոտահարքներ են։ Բուսածածկույթը լեռնատափաստանային է։ Գնիշիկ գյուղից 4 կմ։ Ըստ ավանդության՝ պատերազմի ժամանակ աեսնելով, որ սարի սաորոտում տեղի ուեեցող մարտում զոհվել է իր սիրաձ տղան, աղջիկն իրեն սարից գցում է ցած և զոհվում է։ Իբր այդ պատճառով սարը կոչվել է է Հարսնասար։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Մարտեն դյու Ֆրեն

Սեն Մարտեն դյու Ֆրեն (ֆր.՝ Saint-Martin-du-Frêne), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Նանտյու կանտոնի կազմի մեջ։ Պերոնի շրջանի Նանտյու նահանգում։
Կոմունայի կոդը՝ 01373։


== Աշխարհագրություն ==
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 390 կմ հարավ-արևելք, դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 70 կմ է և 26 կմ արևելք Բուրկ ան Բրեսից։


== Կլիմա ==
Կլիման կիսախոնավ է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Կոմունայում անձրևներ լինում են ոչ հաճախ, հիմնականում ամռան ամիսներին։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 1077 մարդ։


== Վարչակազմ ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 715 մարդկանցից 552 -ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 163-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 77,2 % է, 1999 թվականին՝ 74,9%)։ 552 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 512-ը (288 տղամարդ, 224 կին), գործազուրկ է եղել 40 մարդ (18 տղամարդ և 22 կին)։ 163 պասիվներից 48 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 66-ը՝ թոշակառու, 49 պասիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
բնակավայրի պաշտոնական կայք
Ֆրանսիայի տնտեսական հետազոտությունների և վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Проверено 13 мая 2014
Հվարան

Հվարան (կորեերեն՝ 화랑, բառացիորեն՝  ծաղիկ երիտասարդներ), երիտասարդական սոցիալական համակարգ՝ Սիլլայի հին կորեական թագավորությունում, որը գոյություն է ունեցել մինչև 10-րդ դարը։ Հվարանում հավաքագրում էին 14-15 տարեկան պատանիների, ինչպես արիստոկրատների ընտանիքներից, այնպես էլ հասարակ ընտանիքներից, որոնք հետո հատուկ կրթություն էին ստանում։
Խաղաղ ժամանակ նրանք սովորում էին կանոնիկ կոնֆուցիոսական և բուդդիստական տեքստեր,ճանապարհորդում էին լեռներուվ և դաշտերով, այցելում սրբավայրեր, աշխարհի ներդաշնակությունը ամրապնդող արարողություններ կատարում, սովորում էին երկիր կառավարել։ Պատերազմի ժամանակ նրանք կռվում էին առաջին շարքում և շատ լավ պատրաստված մարտական ջոկատներ էին, որոնց քաջագործությունների մասին շատ տեղեկություններ էին պահպանվել կորեական մատյաններում՝ ինչպիսիք էին Սամգուկ սագին և Սամգուկ յուսան են։
Հվարանների հոգեբանական պատրաստվածությունը հիմնված էր հինգ կանոնների վրա, որը ձևակերպվել էր հվարանների առաջին հոգևոր ուսուցչի կողմից՝ բուդդիստ վանական Վոնգվանի կողմից, ով ապրել է Չինփհյոն-վան արքայի ղեկավարման տարիներին (579-631)։

Եղիր հավատարիմ պետությանդ ( կոր.՝ 사군이충, 事君以忠)
Հարգիր ծնողներիդ (կոր.՝ 사친이효, 事親以孝)
Անկեղծ եղիր ընկերներիդ հետ(կոր.՝ 교우이신, 交友以信)
Մարտում եղիր խիզախ (կոր.՝ 임전무퇴, 臨戰無退)
Եղիր դժվարահաճ (կոր.՝ 살생유택, 殺生有擇)Հիերարխիա

Վոնխվա (կորեերեն՝ 원화  «ծաղիկների աղբյուր») - ազնվական տիկին - հովանավորություն
Կուկսոն (կորեերեն՝ 국선 «պետական սրբեր») - մեծ վարպետ
Վոն Սոնխվա (կորեերեն՝ 원상화) - ավագ սպա, վերապատրաստման համար պատասխանատու
Պխունվոլչժու(կորեերեն՝ 풍월주 «քամու և լուսնի տերեր») - գլխավոր սպա
Նանդո(կորեերեն՝ 낭도 «ուղեկցող մարտիկներին») - հվարանների կրտսեր ենթակաները


== Արտաքին հղումներ ==
Курбанов Сергей. История Кореи: с древности до начала XXI в. Глава 8 § 3. Силлаский институт хваранов
(7470) Ջաբերվոկ

(7470) Ջաբերվոկ (անգլ.՝ Jabberwock), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի մայիսի 2-ին Տակեշի Ուրատայի կողմից Օոհիրայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,288348 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1345 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4422 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1264,39 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284722 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,79° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7470) Ջաբերվոկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բոռոյան

Բոռոյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Պողոս Աղաջանի Բոռոյան (1905-1979), դերասան։


== Տես նաև ==
Բորոյան


== Ծանոթագրություններ ==
Լեոնտևո (այլ կիրառումներ)

Լեոնտևո, կարող է վերաբերել՝

Լեոնտևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Լեոնտևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Մարիա Զենտարա-Մալևսկայա

Մարիա Զենտարա-Մալևսկայա (լեհ.՝ Maria Zientara-Malewska, գրական անունը՝ Էլժբետա Ռաֆալսկայա, սեպտեմբերի 4, 1894(1894-09-04), Brąswałd, Gmina Dywity, Powiat Olsztyński, Warmian-Masurian Voivodeship, Լեհաստան - դեկտեմբերի 9, 1973(1973-12-09) կամ հոկտեմբերի 2, 1984(1984-10-02), Օլշտին, Լեհաստան), լեհ բանաստեղծուհի, գրող, հասարակական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
1926 թվականին Կրակովում ավարտել է մանկավարժական դասընթացները։ 1921-1923 թվականներին Ալլենշտեյնում (այժմ՝ Օլիշտին) աշխատել է «Gazetа Olsztyńskа» թերթի խմբագրությունում։ 1926-1931 և 1933-1939 թվականներին զբաղվել է ուսուցչությամբ։ Եղել է Գերմանիայի լեհերի միության, Օլշտինի լեհական կաթոլիկ դպրոցների ընկերության, Բեռլինի լեհական ընկերությունների միության գործիչ։ 1939-1945 թվականներին եղել է հիտլերյան Ռավենսբրյուկ համակենտրոնացման ճամբարի կալանավոր։ 1945 թվականից բնակվել է Օլշտինում։ 1952 թվականից եղել է «Վարմիայի և Մազուրովի խոսքը» (Słowo na Warmii i Mazurach) շաբաթաթերթի և նրա կիրակնօրյա հավելվածի՝ Słowо Powszechne-ի կազմակերպիչներից մեկը։


== Ստեղծագործական ուղի ==
1952 թվականից եղել է Լեհաստանի գրողների միության անդամ։ 1920 թվականին հրատարակել է Pory roku բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Միջպատերազմական ժամանակահատվածում Զենտարի Մալևսկայայի պոեզիան տպագրվում էր Գերմանիայում հրատարակվող բոլոր լեհական թերթերում։ Նրա ստեղծագործություններն ընդգրկվել են Warmia i Mazury և Nasi poeci անթոլոգիաներում։ 1945 թվականից հետո լույս են տեսել բանաստեղծուհու ավելի քան 20 գրքեր։ Իր ստեղծագործական ժառանգության մեջ բանաստեղծուհին արտահայտել է Վարմիայի տարածաշրջանում լեհերի ինքնորոշման համար մղվող պայքարը, այդ թվում՝ մշակութային և ժողովրդական բանահյուսության բնագավառում։ Նրա որոշ ստեղծագործություններ գրվել են տեղական բարբառով։


== Ընտրյալ երկեր ==
Legendy dwóch rzek (1955)
Warmio moja miła (1959)
To nie ballada, to prawda! (1976)
Na warmińską nutę (1982)
Dla mego ludu śpiewać chcę (1983)
Płonące krzaki nad Obrą (1961)
Złotowszczyzna (1972)
Śladami twardej drogi (1966)
Pieśni Warmianki (1963)
Miłość prostego serca (1985)
Baśnie znad Łyny (1970)
Miłość prostego serca. Wiersze religijne (1985)
Wieś nad łąkami (1988)


== Պարգևներ ==
Ծառայության ոսկե խաչ (1955)
Ժողովրդական Լեհաստանի 10-ամյակի մեդալ (1955)
Լեհաստանի Վերածննդի շքանշանի սպայական խաչ (1959)
Ժողովրդական Լեհաստանի շինարարների շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարիա_Զենտարա-Մալևսկայային նվիրված կայք (լեհ.)
Աննա (գյուղ, Պաիդե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աննա (այլ կիրառումներ)Աննա (էստ․՝ Anna), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Պաիդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 70 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ստավկի (ավան, Գորլովկայի քաղաքային խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտավկիՍտավկի (ուկրաիներեն՝ Ставки), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Գորլովկայի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Ստավկի ավանում բնակվում էր 34 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Գևորգ Գրձելյան

Գևորգ Փարսադանի Գրձելյան (հունվարի 5 (17), 1884 կամ հունվարի 5, 1884(1884-01-05), Սուրամ, Գորիի գավառ, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 31, 1977(1977-08-31), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային գյուղատնտես, դոցենտ (1930 թվական), ՀԽՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ (1959)։ 
1910 թվականին ավարտել է Մոնպելիեի (Ֆրանսիա) գյուղատնտեսական դպրոցը։ Եղել է Երևանի պետական համալսարանի գյուղատնտեսական ֆակուլտետի (1922-1930 թվականներ), ապա, որոշ ընդհատումներով, Գյուղատնտեսական ինստիտուտի այգեգործության ամբիոնի վարիչ (1930-1970)։ 
Գրձելյանի ուսումնասիրությունները նվիրված են բույսերի, հատկապես այգիների վնասատուների դեմ պայքարի միջոցներին։


== Ծանոթագրություններ ==