Անդրեյ Պանին

Անդրեյ Վլադիմիրովիչ Պանին (ռուս.՝ Андрей Владимирович Панин, 28 մայիսի, 1962, Նովոսիբիրսկ – 6 մարտի, 2013, Մոսկվա), կինոյի և թատրոնի ռուս դերասան, կինոռեժիսոր։ Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (1999)։ Ռուսաստանի պետական մրցանակի (2001) և «Նիկա» մրցանակի (2003, 2013 - հետմահու) դափնեկիր, բազմիցս ներկայացվել է «Ոսկե արծիվ» մրցանակի։


== Կենսագրություն ==
Անդրեյ Պանինը ծնվել է 1962 թվականի մայիսի 28-ին Նովոսիբիրսկում։ Երկու տարի անց ընտանիքը տեղափոխվել է Չելյաբինսկ։ Հետագայում, երբ Անդրեյ Պանինը եղել է վեց տարեկան, նա տեղափոխվել է Կեմերովո, որտեղ ապրել է տասնվեց տարի։ Կեմերովոն էլ Անդրեյ Պանինը համարում է իր հայրենի քաղաքը, որտեղ անցկացրել է իր մանկությունը։
Անդրեյ Պանինն ընդունվել է Կեմերովոյի սննդի ինստիտուտ, սակայն շուտով հեռացվել է, ինչից հետո սովորել է Կեմերովոյի մշակույթի ինստիտուտում։ Որոշ ժամանակ աշխատել է Մինուսինսկի թատրոնում, ապա մեկնել է Մոսկվա։ Միայն չորրորդ անգամից է կարողացել ընդունվել Մոսկվայի թատերական ինստիտուտ։ Ռեժիսորներն ասում էին, որ Պանինը կդառնա «չնկարահանվող դերասան», սակայն նա ցանկանցել է ապացուցել հակառակը։ Պանինն ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դպրոց-ստուդիան, որտեղ սովորել է Ալեքսանդր Կալյագինի արվեստանոցում։ Նա դարձել է Մոսկվայի Ա. Չեխովի անվան գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի դերասան։ Ամուսնացած է եղել նույն թատրոնի դերասանուհի Նատալյա Ռոգոժկինայի հետ։ Նրա թատերական աշխատանքների շարքում են դերերը «Երեք քույր», «Ժլատ ասպետը», «Ամուսնություն», «Մահացու համար», «Ձմեռ» ներկայացումներում։ Խաղացել է Օլեգ Տաբակովի գլխավորած թատրոնի ներկայացումներում։

Կինոյում իր առաջին դերերից մեկն Անդրեյ Պանինը խաղացել է ռեժիսոր Սերգեյ Չլիյանցի «По прямой» ֆիլմում։ Ճանաչման է արժանացել Մաքսիմ Պեժեմսկու «Մայրիկ, մի՛ վշտացիր» (ռուս.՝ «Мама, не горюй») և Դենիս Եվստիգնեևի «Մայրը» ֆիլմերում կատարած դերերի շնորհիվ։ 2000 թվականին կատարել է հարբեցող Գարկուշայի դերը Պավել Լունգինի «Հարսանիք» ֆիլմում, որը նույն թվականին արժանացել է Կաննի կինոփառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակի Լավագույն դերասանական կազմի համար։
2000 թվականին թողարկվել է Ալեքսանդր Աթանեսյանի «24 ժամ» ֆիլմը, որում Անդրեյ Պանինը մարմնավորում է քրեական հեղինակություն Լյովա Շալամովին։ Դերասանն առավել մեծ ճանաչում ձեռք բերեց Ալեքսեյ Սիդորովի «Բրիգադա» սերիալում նկարահանվելուց հետո, որում նա կատարել է կաշառակեր ոստիկանի դերը։ Հետագայում Պանինը նկարահանվել է նաև Ալեքսեյ Սիդորովի «Մարտ ստվերի հետ», «Մարտ ստվերի հետ 2։ Ռևանշ» և «Մարտ ստվերի հետ 3D. Վերջին ռաունդ» ֆիլմերում՝ մարմնավորելով Վագիտ Վալիևին։ Պանինի ժողովրդականությանը նպաստել է նաև «Կամենսկայա» ֆիլմում կատարած դերը։
2003 թվականին թողարկվել է Բախտիյար Խուդոյնազարովի «Շուք» (ռուս.՝ «Шик») ֆիլմը, որում Պանինը կատարում է գլխավոր հերոսի հոր դերը («Նիկա» մրցանակ)։ Նույն թվականին դերասանը նկարահանվել է ռեժիսոր Ալեքսանդր Պրոշկինի «Եռյակ» (ռուս.՝ «Трио») ֆիլմում՝ մարմնավորելով ազնիվ ոստիկան մայոր Ագապովի դերը («Պատուհան դեպի Եվրոպա» փառատոնի մրցանակ)։
Անդրեյ Պանինը նկարահանվել է ռեժիսորներ Պավել Չուխրայի («Վարորդ Վերայի համար»), Կարեն Շահնազարովի («Լիալուսնի օր», «Թույներ, կամ Թունավորումների համաշխարհային պատմություն», «Մահ անունով հեծյալը»), Ալեքսեյ Բալաբանովի («Աչքակապուկ», «Մորֆին»)։ «Ոճիր և պատիժ» հեռուստասերիալում կատարել է Պորֆիրի Պետրովիչի դերը։
Անդրեյ Պանինը՝ որպես ռեժիսոր, 2005 թվականին նկարահանել է «Полный вперёд» հեռուստասերիալը (1954 թվականի «Հավատարիմ ընկերներ» ֆիլմի ռեմեյքը), իսկ 2007 թվականին՝ «Տիեզերագնացի թոռը» ֆիլմը (Թամարա Վլադիմիրցևայի հետ համատեղ)։ Նա ձեռք էր բերել Զախար Պրիլեպինի «Այլանդակություններ» (ռուս.՝ Патологии) վեպի էկրանավորման իրավունքները, անցկացրել էր լսումներ և գտել ֆինանսավորում, սակայն քանի որ չէր կարելի նկարահանել ֆիլմ, որի գործողությունները տեղի են ունենում Չեչնիայում, այդ պատճառով աշխատանքները դադարեցվում են։
2005 թվականին Անդրեյ Պանինը եղել է ՈՒՀԱ Բարձրագույն լիգայի ժյուրիի անդամ։ Նկարահանվել է «Վերջին զրահագնացքը» ֆիլմում։
2006 թվականին Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտում ստեղծել է դերասանական փորձարարական արվեստանոց։
2011 թվականին Անդրեյ Պանինը խաղացել է բժիշկ Վաթսոնի դերը Շերլոկ Հոլմսի մասին ռուսական նոր հեռուստասերիալում։ Երբ սերիալը հնչյունավորվել է հետարտադրության փուլում, դերասանն արդեն մահացած էր, սակայն կինոստեղծողները կարողացել են օգտագործել նկարահանումների ժամանակ արված ձայնագրությունները։ Սերիալը թողարկվել է 2013 թվականին և արժանացել խառը գնահատականների, սակայն Պանինի աշխատանքը բարձր է գնահատվել։
2013 թվականի մարտին՝ Պանինի մահվանից կարճ ժամանակ առաջ, Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիական արվեստների ակադեմիան հայտարարել է «Նիկա» մրցանակի ներկայացվածների ցանկը, որոնց թվում էր նաև Անդրեյ Պանինը, որ մրցանակի էր ներկայացվել երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարում անվանակարգում «Քավություն» (ռուս.՝ «Искупление») ֆիլմում կատարած դերի համար։ Մրցանակաբաշխությունը տեղի է ունեցել ապրիլի 2-ին. Անդրեյ Պանինի մրցանակն ստացել է ֆիլմի ռեժիսոր Ալեքսանդր Պրոշկինը։


=== Մահ ===

Անդրեյ Պանինը մահացել է 2013 թվականի մարտի 6-ին։ Դերասանի մարմինը քննած դատաբժշկական փորձագետները եզրակացրել են, որ նմանատիպ վերքերը կարող են լինել սպանության հետևանք։
Դերասանի մարմինը գտնվել է 2013 թվականի մարտի 7-ին՝ առավոտյան ժամը 11-ին, Մոսկվայի հարավում՝ Բալակլավյան պողոտայում գտնվող նրա տանը։ Մահվան պատճառներից մեկը համարվել է դժբախտ պատահարը. Պանինի մարմինը գտնվել է գետնին ընկած, և մասնագետները սկզբում ենթադրել են, թե նա ընկել է սեփական հասակին հավասար բարձրությունից և գլխով հարվածել հատակին։ Որպես նրա մահվան նախնական պատճառ նշվել է արյան կորուստը, սակայն մահվան հաջորդ օրը դատաբժշկական փորձագետները հանգել են այն եզրակացության, որ մահվանից առաջ Պանինը դաժան ծեծի է ենթարկվել. նրա դեմքն այլանդակված էր, վերքերի մեջ գտնվել են ապակու կտորներ, իսկ ծնկներին՝ արյունազեղ ուռուցքներ։ Ըստ դատաբշխկական եզրակացության՝ Պանինը հավանաբար դիմադրել է և վիրավորել մարդասպանին։ Հարևանները լսել էին տարօրինակ ձայներ, սակայն ուշադրություն չեն դարձրել։
ՌԴ Քննչական կոմիտեի պաշտոնական ներկայացուցիչ Վլադիմիր Մարկինի հայտարարության համաձայն՝ քննիչները քրեական գործ են հարուցել Մոսկվայում դերասան Անդրեյ Պանինի սպանության կապակցությամբ. Գործ է հարուցվել ՌԴ քրեական օրենսգրքի 111-րդ հոդվածի 4-րդ մասով (առողջությանը անզգուշությամբ ծանր վնաս հասցնելը, որ հանգեցրել է մահվան)։
Անդրեյ Պանինի հրաժեշտի արարողությունը տեղի է ունեցել 2013 թվականի մարտի 12-ին Մոսկվայի Ա. Չեխովի անվան գեղարվեստական թատրոնում։ Քաղաքացիական հոգեհանգստից հետո տեղի է ունեցել հուղարկավորման արարողությունը Նիկոլայ Հրաշագործի եկեղեցում։ Թաղվել է Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը։
Անդրեյ Պանինի մահվանից մեկ տարի անց, ըստ որոշ աղբյուրների, նրա սպանության մասին գործը փակվել է, սակայն այլ աղբյուրների համաձայն՝ հետաքննությունը շարունակվել է, սակայն վերջնական որոշում չի կայացվել։ Դերասանի մի շարք գործընկերներ, որոնց թվում էին դերասան Ալեքսանդր Յացենկոն, ռեժիսոր Ալեքսանդր Պրոշկինը և Պանինի մտերիմ ընկերը՝ Գենադի Ռուսինը, ով հայտնաբերել էր նրա մարմինը, համոզված են, որ դա եղել է սպանություն։
2015 թվականի սկզբին հայտնի է դարձել, որ ՌԴ քննչական կոմիտեն դադարեցրել է Անդրեյ Պանինի մահվան մասին գործը հանցագործության բացակայության պատճառով։


== Ընտանիք ==
Առաջին կինը՝ Տատյանա Ֆրանցուզովա, տնտեսագետԴուստր՝ Նադեժդա
Երկրորդ կինը՝ Նատալյա Ռոգոժկինա, դերասանուհիՈրդի՝ Ալեքսանդր (ծնվել է 2001 թվականին)
Որդի՝ Պյոտր (ծնվել է 2008 թվականին)


== Պանինի մասին ==
Կարեն Շահնազարովը 2005 թվականին «Сеанс» ամսագրին տված հարցազրույցի ժամանակ Անդրեյ Պանինի մասին ասել է.


== Հիշատակ ==


=== Թանգարան Կեմերովոյում ===
2014 թվականին Կեմերովոյի մշակույթի ու արվեստի պետական համալսարանում բացվել է Անդրեյ Պանինի հիշատակին նվիրված թանգարան։ Թանգարանի հավաքածուում ներառված են լուսանկարներ դերասանի ուսանողական տարիներից, դերասանի հետ կապված փաստաթղթեր բուհի արխիվից, ներկայացումների ծրագրեր ու այլ նյութեր, ինչպես նաև անձնական իրեր, որոնց մի մասը թանգարանին է նվիրել դերասանի այրին՝ Նատալյա Ռոգոժկինան։


=== Վավերագրական ֆիլմեր ===
17 մարտի, 2013 − Առաջին ալիքի վավերագրական ֆիլմ՝ «Андрей Панин. Недоигранная жизнь»
17 մարտի, 2013 − ՆՏՎ ալիքի վավերագրական ֆիլմ՝ «Տղամարդու աշխատանք։ Անդրեյ Պանինի կյանքը, դերերն ու ողբերգությունը» (ռուս.՝ «Мужская работа: Жизнь, роли и трагедия Андрея Панина»
19 մարտի, 2013 − ТВ Центр ալիքի վավերագրական ֆիլմ՝ «Անդրեյ Պանին։ Կյանք անունով հեծյալը» (ռուս.՝ Андрей Панин. Всадник по имени Жизнь)


=== Գրաֆիկական աշխատանքների ցուցահանդես ===
Անդրեյ Պանինը զբաղվել է նկարչությամբ. նրա աշխատանքներն աչքի են ընկել սյուրռեալիստական սյուժեներով, ծաղրական ու անհեթեթ կերպորներով, փոքր դետալների առատութամբ։ 2015 թվականի ապրիլի 18-19-ը Մոսկվայում անցկացվող DOCA-2015 (Days of Contemporary Art) ժամանակակից արվեստի ամենամյա փառատոնի շրջանակներում կայացել է Անդրեյ Պանինի նկարների ցուցահանդեսը, որ նախապատրաստել էին նրա ընտանիքն ու մտերիմ ընկերը՝ Գենադի Ռուսինը։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Դերերը կինոյում ===


=== Հեռուստաներկայացում ===
1995 - Ողբերգակներ ու կատակերգակներ (ռուս.՝ Трагики и комедианты) - կինոդերասան ուրյադնիկի դերում


=== Ռեժիսորական աշխատանքներ ===
2005 - Полный вперёд! (հեռուստասերիալ), Թ. Վլադիմիրցևայի հետ համատեղ
2007 - Տիեզերագնացի թոռը, Թ. Վլադիմիրցևայի հետ համատեղ


== Թատերական աշխատանքներ ==


=== Մոսկվայի Ա. Չեխովի անվան գեղարվեստական թատրոն ===
1991 – «Олень и шалашовка», Ալեքսանդր Սոլժենիցին
1991 — «Պլատոնով» — Բուգրով
1992 – «Բակլայահատ» (ռուս.՝ Бобок), Ֆեոդոր Դոստոևսկի — Շաբրին
1992 — «Դոդո» — Հենրի
1993 – «Плач в пригоршню» — Իվան
1994 – «Նոր ամերիկացին» — Խուրիև
1995 – «Հոֆման» — Հոֆման
1996 – «Փոքրիկ ողբերգություններ», Ալեքսանդր Պուշկին — Ժլատ ասպետ
1997 – «Երեք քույր», Անտոն Չեխով — Սոլյոնի
1997 — «Ամուսնություն», Նիկոլայ Գոգոլ — Ժևակին
«Սադափե Զինաիդա» (ռուս.՝ «Перламутровая Зинаида»), Միխայիլ Ռոշչին — Ստուլով
«Ունդինա», Ժան Ժիրոդու — Օգյուստ
«Բորիս Գոդունով», Ալեքսանդր Պուշկին — Օտրեպև
«Кабала святош», Միխայիլ Բուլգակով — Բուտոն
«Ուրվականներ», Հենրիկ Իբսեն — Օսվալդ Ալվինգ


=== Մոսկվայի թատրոն-ստուդիա Օլեգ Տաբակովի ղեկավարությամբ ===
1994 – «Մահացու համար», ըստ Օլեգ Անտոնովի պիեսի— Շիկակարմիր մազերով ծաղրածու, ռեժիսոր՝ Վլադիմիր Մաշկով


=== Անտրեպրիզ ===
2000 – «Ձմեռ», Եվգենի Գրիշկովեց, ռեժիսոր՝ Վիկտոր Շամիրով — առաջին զինվոր


=== Մոսկվայի Ա. Պուշկինի անվան դրամատիկական թատրոն ===
2001 – «Ծիծաղի ակադեմիա», ըստ Կոկի Միտանիի պիեսի, ռեժիսոր՝ Ռոման Կոզակ — դրամատուրգ Ցուբակի
2003 – «Երեքը ճոճանակների վրա», Լուիջի Լունարի, ռեժիսոր՝ Ռոման Կոզակ — Կապիտան


=== Ալեքսանդր Աբդուլովի անտրեպրիզ ===
«Ընտանեկան հովվերգություն», ըստ Օլեգ Դանիլովի «Դեղին թզուկ» պիեսի, ռեժիսոր՝ Դմիտրի Աստրախան — Վլադիմիր Ժարովսկի


== Պատվավոր կոչումներ ==
Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (18 ապրիլի, 1999) – արվեստի բնագավառում ունեցած ներդրման համար
Կեմերովոյի մարզի պատվավոր քաղաքացի (26 մարտի, 2013, հետմահու)
«Сибиряк года — 2012» (29 մարտի, 2013, հետմահու) — «Сибирь XXI век» հասարակական կայքում անցկացված ամենամյա հարցման հիման վրա


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
Ռուսաստանի Դաշնության 2001 թվականի պետական մրցանակ գրականության և արվեստի բնագավառում (10 հունիսի, 2002) – «Սահման։ Տայգայական սիրավեպ» (ռուս.՝ «Граница. Таёжный роман») հեռուստատեսային բազմասերիանոց գեղարվեստական ֆիլմի համար
2001 – «Созвездие-2001» կինոդերասանների XII միջազգային փառատոն – մրցանակ երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Հարսանիք»)
2001 – «Ոսկե խոյ» մրցանակ երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Հարսանիք»)
2003 – ներկայացվել է «Ոսկե խոյ» մրցանակի երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Շուք»)
2003 – «Պատուհան դեպի Եվրոպա» փառատոնի մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Եռյակ»)
2004 – «Նիկա» մրցանակ երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Շուք»)
2004 – ներկայացվել է «Ոսկե խոյ» մրցանակի երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Վարորդ Վերայի համար»)
2005 – ներկայացվել է «Նիկա» մրցանակի երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Վարորդ Վերայի համար»)
2005 – ներկայացվել է «Ոսկե արծիվ» մրցանակի երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Վարորդ Վերայի համար»)
2006 – ներկայացվել է «MTV Russia Movie Awards» մրցանակի «Լավագույն կինոչարագործ» անվանակարգում (ֆիլմ «Մարտ ստվերի հետ»)
2008 – «MTV Russia Movie Awards» մրցանակ «Լավագույն կինոչարագործ» անվանակարգում (ֆիլմ «Մարտ ստվերի հետ 2։ Ռևանշ»)
2011 – ներկայացվել է «Ոսկե արծիվ» մրցանակի երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Կանդագար»)
2012 – ներկայացվել է «Նիկա» մրցանակի երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Վիսոցկի։ Շնորհակալություն, որ ողջ ես»)
2013 – ներկայացվել է «Ոսկե արծիվ» մրցանակի երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Հորդա»)
2013 – «Նիկա» մրցանակ երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (ֆիլմ «Քավություն») – հետմահու


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անդրեյ Պանին (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Андрей Панин на сайте журнала «Сеанс» Archived 2008-08-04 at the Wayback Machine. (ռուս.)


=== Հարցազրույցներ ===
Андрей Панин: «Только вперёд!» // Российская газета
Андрей Панин: «Ах, я вам не нравлюсь? А я ещё приду!» Интервью на сайте // interviewmg.ru
Фрагмент из интервью на премьере фильма «Кандагар»
Андрей Панин: «Секс, наркотики, рок-н-ролл!» Archived 2010-03-31 at the Wayback Machine. // журнал-каталог ТурНавигатор
Интервью Андрея Панина на премьере фильма «Искупление»
Андрей Панин: «Мой герой Фёдор много знал про жизнь» (30 октября 2012 года)
Большой артист. Андрей Панин (подборка высказываний из интервью) Archived 2013-03-16 at the Wayback Machine.
Памяти Андрея Панина. Фрагменты из эксклюзивного интервью Archived 2013-03-18 at the Wayback Machine. телеканалу «Звезда»
Интервью с Андреем Паниным. Разговор о жизни, литературе и аудиотеатре вчера и сегодня (09.2012)
Неизвестные факты из жизни Андрея Панина // 7days.ru, 2013 год


=== Տեսանյութեր ===
Учебный фильм «Сценическая речь». Среди студентов мастерской А. Калягина — Андрей Панин (1988)
 Программа Бориса Ноткина — Андрей Панин (04.04.2004)
 Андрей Панин на саратовском ТВ (часть 1)   (часть 2) (2005)
 Андрей Панин в передаче «Кино в деталях» (2005)
 Мой серебряный шар. Андрей Панин (2006)
 Семья Андрея Панина в программе «Пока все дома» (15.04.2007)
 Андрей Панин в передаче «Кинопремьеры» (24.04.2007)
 Андрей Панин в передаче «Закрытый показ» (11.05.2007)
 Андрей Панин в передаче «Утро России» (2008)
 Программа «Доброе утро». В гостях Андрей Панин с сыном Сашей (28.05.2009)
 Программа «Встречи на Моховой». В гостях Андрей Панин (06.06.2010)
 Владимир Набоков «Пасха» — читает Андрей Панин (2012)
 Велимир Хлебников «Поэт» — читает Андрей Панин (2012)
 Велимир Хлебников «Осенняя» — читает Андрей Панин (2012)
 «Прямой эфир»: Гибель Андрея Панина (07.03.13)
 Ученики Панина: «Он был для нас примером!» (08.03.13)
 «Очная ставка. Мужская работа». Андрей Панин (17.03.13)
 Андрей Панин. Недоигранная жизнь (17.03.13)
 Андрей Панин. Всадник по имени Жизнь (19.03.13)
 «Пока ещё не поздно»: Андрей Панин (04.04.13)