armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սահակ Բազյան

Սահակ Միրզոյի Բազյան (Բազիկյան, 1914, հունվարի 1 (13), Արևմտյան Հայաստան, Շատախ, Ճընուկ - 1985, հունիսի 26, Երևան), հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1970), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1970), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1939 թվականից։
Սկզբում ստորագրել է Սարգսյան (պապի եղբոր անունով), ապա վերընդունել է տոհմական Բազիկյան ազգանունը, որից էլ կազմել է Բազյան ազգանունը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Շատախի Ճընուկ գյուղում։ Ոնեցել է 4 երեխա 2 տղա 2 աղջիկ Արա Բազյանը, Արամ Բազյանը, ՍահականուշԲազյանը ։1921 թվականին ներգաղթել է Արևելյան Հայաստան։ Յոթնամյա կրթությունը ստացել է Վերին Արտաշատ գյուղում, ապա ուսումը շարունակել է Երևանի բանֆակում, 1932 թվականին ավարտել է ինդուստրիալ բաժինը։ 1934 թվականին ընդունվել է Երևանի համալսարանի պատմալեզվագրական ֆակուլտետի 3-րդ կուրսը՝ հանձնելով նախորդ կուրսերի քննությունները։ Համալսարանն ավարտել է 1936 թվականին, համալսարանի ասպիրանտուրան՝ 1939 թվականին։
Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է պատանեկան հասակից։ 1930-1934 թվականներին եղել է Երևանի կոմերտմիության քաղկոմի բաժնի վարիչ, Հայկինոյում՝ քաղլուսբաժնի վարիչ և կինոմեթոդիստ, Անդրկովկասի հեռակա ֆինանսական ինստիտուտի Երևանի կոնսուլբյուրոյի վարիչ և ժամանակավոր տնօրեն։
1936-1939 թվականներին ուսուցչություն է արել Երևանի մանկավարժական տեխնիկումում։ 1937-1941 թվականներին հայ գրականություն է դասախոսել Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտում, 1945-1948 թվականներին՝ Երևանի բարձրագույն կուսակցական դպրոցում։ 1947-1951 թվականներին ավագ գիտաշխատող է եղել ՀԽՍՀ ԳԱ գրականության ինստիտուտում։ 1939-1985 թվականներին դասախոսել է ԵՊՀ-ում։ 1941-1944 թվականներին գլխավորել է համալսարանի լեկտորիումը և Երևանի լուսքաղկոմի ագիտբրիգադը։ 1945-1951 թվականներին եղել է համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի դեկանի տեղակալը, 1951-1957 թվականներին՝ դեկանը, 1950-1953 թվականներին՝ համալսարանի հայ գրականության ամբիոնի վարիչի տեղակալ։ 1942 թվականին «Ստեփան Ոսկան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1968 թվականին «Աբովյանի գրական ժառանգությունը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել (1969) բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան։  ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։
Ստեղծագործել սկսել է բանաստեղծությամբ, 1931 թվականին գրել է «Ետ տուր արցունքներս» պոեմը։ Հետո անցել է գրականագիտությանը։ Մահացել է Երևանում։


== Սահակ Բազյանի երկերի մատենագրություն ==
Երեք ուրվագիծ (Ն. Զարյան, Հ. Սիրաս, Գ. Սարյան), Երևան, Հայպետհրատ, 1941, 271 էջ։
Միքայել Նալբանդյան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 1955, 154 էջ։
Աբովյանի գրական ժառանգությունը, Երևան, «Միտք», 1966, 676 էջ։
Աբովյանի բանաստեղծական աշխարհը, Երևան, «Սովետական գրող», 1977, 492 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջոյա Սանիտիկա

Ջոյա Սանիտիկա (իտալերեն՝ Gioia Sannitica ), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3697 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 68 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 54 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81010, հեռախոսային կոդ՝ 0823։
Վահնաս

Վահնաս (թուրքերեն՝ Soğuksu), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիո 2096. Սիրո և ցասման պատմություն

Ռիո 2096. Սիրո և ցասման պատմություն (պորտ.՝ Rio 2096։ Uma História de Amor e Fúria), 2013 թվականի անիմացիոն դրամատիկ ֆիլմ։ Սցենարի հեղինակը և ռեժիսորը բրազիլացի Լուիզ Բոլոգոնեսն է։


== Սյուժե ==
Պատմությունը կառուցված է անմահ հերոսի և ժանրային սիրո շուրջ՝ մի կնոջ, ում հերոսը սիրում է 600 տարի։ Սյուժեն ընդգրկում է Բրազիլիայի պատմության չորս կարևոր ժամանակահատված. 1500 թվականը, երբ երկիրը հայտնաբերվել է պորտուգալացի ճանապարհորդների կողմից, 1800 թվականը, երբ այնտեղ դեռ ծաղկում էր ստրկատիրությունը, 1970 թվականը, երբ տիրում էր դիկտատորական համակարգը և ենթադրվող 2096 թվականը, որի ընթացքում երկրում ընթանում է պատերազմ ջրի պաշարներին տիրանալու համար։


== Պարգևներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներhttp://www.umahistoriadeamorefuria.com.br/ Ռիո 2096. Սիրո և ցասման պատմություն. պաշտոնական կայք ==
Ռիո 2096. Սիրո և ցասման պատմություն(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Բելիցկովկա

Բելիցկովկա (ուկրաիներեն՝ Білицківка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կավալետո

Կավալետո (իտալերեն՝ Cavaglietto), քաղաք Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։
Բնակչությունը 396 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 66 մարդ/կմ² է։ Տարածքը 6 կմ² է։ Փոստային ինդեքսը՝ 28010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0322։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Վիտորեն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0322 806101
Էլեկտրոնային հասցե։ commune@comune.cavaglietto.no.it
Պաշտոնական կայք։ www.comune.cavaglietto.no.it


== Տես նաև ==
Իտալիայի գավառներ


== Արտաքին հղումներ ==
Կավալետոյի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սոցիալական նորմ

Սոցիալական նորմ, պատմականորեն ծագած կամ այլ կերպ հաստատված գործունեության եղանակ, որն ապահովում է հասարակության մեջ, հանրույթներում և խմբերում մարդկանց փոխգործողությունները։ 
Սոցիալական համակարգերը ինտեգրացման անհրաժեշտությունը ամրագրվում է սոցիալական նորմերում, դրանց միջոցով են իրականանում սոցիալականացումը, սոցիալական վերահսկողությունը և կառավարումը։ Սոցիլական նորմն առկա է մարդու դրսևորման բոլոր մակարդակներում (պահանջմունքներում, դրդապատճառներում, արժեքներում, վարքում, ապրելակերպում)։ Սոցիլական նորմերը կարելի է դասակարգել ըստ գործողության ոլորտի (քաղաքական, ընտանեկան և այլն), սատարման եղանակի (իրավական, կրոնական և այլն), գիտակցվածության ձևի (գեղարվեստական, բարոյական և այլն), ֆունկցիաների (շեղումային, հաշտվողական և այլն), ընդգրկման աստիճանի (խմբային, դասակարգային, զանգվածային, էթնոմշակութային և այլն)։ Սոցիալական նորմերի մի մասը, լինելով գործունեությունից չտարազատված, մնում է չգիտակցված և բացահայտվում է հատուկ հետազոտություններով։ Պատմականորեն առաջինը ծագել են չգիտակցված սոցիալական նորմերը՝ սովորույթները, որոնք ընկած են գիտակցության հիմքում և հետագայում դարձել են կանոնպատվիրաններ ու նորմակարգադրություններ։ 
Զարգացած հասարակարգերում գործում են նաև կոդեքսներ և նորմանպատակներ։ Վերջիններս պահանջում են իրադրությանը համապատասխան կոնկրետացում, հետևաբար դրանցում ենթադրվում են տարատեսակություններ և անհատականացում։ Սա ծնում է սոցիալական նորմերի հակասական գործառություններ և փոփոխություններ ցանկալի նորամուծությունների կողքին ծագում է հանցավոր վարք, սոցիալական նորերը ենթարկվում է նորաձևության և զանգվածային գիտակցության այլ գործոնների ազդեցությանը։
Վիվալդիի օպերաների ցանկ

Իտալացի երգահան Անտոնիո Վիվալդին իր նամակներից մեկում նշում էր, որ գրել է 94 օպերա։ Ներկա դրությամբ նրա անունով մեզ հայտնի է շուրջ 50 օպերա, որից ամբողջովին կամ մասնակի պահպանվել է միայն շուրջ 20-ի երաժշտությունը։
Վիվալդիի բոլոր օպերաներն առաջին բեմադրման ժամանակ ներկայացվում էին որպես «երաժշտական դրամաներ» (dramma per musica), ինչը մոտավորապես համապատասխանում է «օպերա սերիա» (opera seria) ժանրին։


== Ծանոթագրություններ ==
Cross, Eric (1992), 'Vivaldi, Antonio,' in The New Grove Dictionary of Opera, ed. Stanley Sadie (London) ISBN 0-333-73432-7
Some of the information in this article is taken from the related French Wikipedia article.
Սուրեն Ղազարով

Սուրեն Սարգսի Ղազարով (ռուս.՝ Сурен Саркисович Казаров, սեպտեմբերի 15, 1929(1929-09-15) - հոկտեմբերի 13, 1998(1998-10-13), Դոնի Ռոստով, Ռուսաստան), ծագումով հայ խորհրդային մարզիկ (ազատ ոճի ըմբշամարտ) և մարզիչ (հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտ)։


== Կենսագրություն ==
Սուրեն Ղազարովը ծնվել է 1929 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Սարգիս Գալուստի և Անահիտ Կիրակոսի Ղազարովների ընտանիքում, որում մեծացել են երեք երեխաներ՝ դուստր Գալյան (1927), որդիներ Սուրենը (1929) և Սեմյոնը (1940)։ Հայրը զոհվել է Հայրենական մեծ պատերազմում, ընտանիքը վերապրել է Դոնի Ռոստովի ֆաշիստական օկուպացիայի դժվարին ամիսները։
Պատերազմից հետո Սուրենը սովորել է, ծառայել Խորհրդային բանակում, սպորտով է զբաղվել տաղանդավոր մարզիչ Գեորգի Մանուկի Տերմոլաևի մոտ, որը դաստիարակել է շատ տաղանդավոր ըմբիշների։
Սուրեն Ղազարովը որպես մարզիկ հանդես է եկել «Սպարտակի» (Դոնի Ռոստով) կազմում։ Նա ԽՍՀՄ ազատ ոճի ըմբշամարտի առաջնության արծաթե (1957) մեդալակիր էր և ազատ ոճի ըմբշամարտի ՌԽՖՍՀ 6-ակի չեմպիոն (1953-1959)։ Բազմաթիվ մրցաշարերի և միջազգային ընկերական հանդիպումների հաղթող։
Որպես մարզիչ աշխատել է «Աշխատանքային ռեզերվներ» կամավոր մարզական ընկերությունում (1962-1998), եղել է Ռոստովի մարզային խորհրդի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի «Ռուսաստանի երիտասարդություն» կազմակերպության ավագ մարզիչ-մանկավարժ։ Նրա աշակերտների թվում է հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի օլիմպիական չեմպիոն հայազգի Վարդերես Սամուրղաշևը։
Մահացել է 1998 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, Դոնի Ռոստովում սրտի կաթվածից։ Թաղված է քաղաքի Հյուսիսային գերեզմանատանը։
Նրա որդին՝ Սարգիս Սուրենի Ղազարովը, հայտնի պատմաբան է, գիտնական, Հարավային դաշնային համալսարանի պրոֆեսոր։


== Վաստակ ==
ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ
ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ և Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ
Ռուսաստանի Դաշնության ֆիզիկական կուլտուրայի վաստակավոր աշխատող (1998)


== Հիշատակ ==
Դոնի Ռոստովում հուշատախտակ է փակցվել այն տան պատին, որտեղ 1961-1998 թվականներին ապրել է Սուրեն Ղազարովը (16-րդ գծի փողոց, 30)։
Ռոստովի մարզում անցկացվում է Սուրեն Ղազարովի հիշատակին նվիրված ամենամյա մրցաշար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարզիչ, ըմբիշ, ուսուցիչ (Սուրեն Ղազարով)
Լեշկենդար

Լեշկենդար, լեռ Աբխազիայի Տղվարչելի շրջանում։ Ունի 1373 մետր բարձրություն։
Լեշկենդար լեռը Աբխազիայի յոթ սրբավայրերից մեկն է։ Նրա բարձունքներից մեկի (945 մ) վրա գտնվում են քրիստոնեական հայտնի տաճարի ավերակները՝ ընձառյուծներ (կամ հավանական է՝ շներ) պատկերող հարթաքանդակներով։ Այդ տաճարի շինարարության հստակ տարեթիվը անհայտ է և ըստ տարբեր աղբյուրների կառուցվել է VII և IX դարերի միջև ընկած ժամանակաշրջանում։


== Գրականություն ==
Սերգեյ Վերեշչագին, Աբխազիա, 2004—2005. Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ակնաղբյուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)

Ակնաղբյուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ, կարող է վերաբերել՝

Ակնաղբյուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - ԼՂՀ Ասկերանի շրջանի Ակնաղբյուր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Ակնաղբյուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ - Տավուշի մարզի Ակնաղբյուր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը
Միխայլովկա (գյուղ, Բրատսկոեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիխայլովկաՄիխայլովկա (ուկրաիներեն՝ Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բրատսկոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա գյուղում բնակվում էր 96 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,427 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
58-րդ հարավային զուգահեռական

58-րդ հարավային զուգահեռականը հասարակածից 58° դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Զուգահեռականի վրա ցամաքներ չկան, անցնում է միայն օվկիանոսներով։

Լայնության մեկ աստիճանին համապատասխանում է 59 133 մ երկարություն։
Հեռավորությունը՝
հասարակածից` 6431 կմ
հարավային բևեռից` 3571 կմ


== Ցերեկվա տևողությունը ==
Արեգակն այս լայնության վրա երևում է՝
ձմեռվա արևադարձին` 18 ժամ 11 ր
ամառվա արևադարձին` 6 ժամ 27 ր


== Զուգահեռականով հատվող տարածքները ==


== Տես նաև` ==
59-րդ հարավային զուգահեռական
57-րդ հարավային զուգահեռական
58-րդ հյուսիսային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==
Մարաշակ

Մարաշակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեքսոն շրջան (Հարավային Դակոտա)

Ջեքսոն շրջան (անգլ.՝ Jackson County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4.841 կմ² է, բնակչությունը՝ 3.031 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քադոկա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1914 թ.։
Բայշադի

Բայշադի (ռուս.՝ Байшады, բաշկիրերեն՝ Байшаҙы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 159 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆյոդոր Լիտկե

Ֆյոդոր Պետրովիչ Լիտկե (ռուս.՝ Фёдор Петрович Литке, գերմ.՝ Friedrich Benjamin von Lütke, սեպտեմբերի 17 (28), 1797, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 8 (20), 1882, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս ծովագնաց, աշխարհագրագետ, ծովակալ, Արկտիկայի հետագոտող, Պետերբուրգի ԳԱ նախագահ (1864), ռուսական և օտարերկրյա գիտական հիմնարկների պատվավոր անդամ։
1817–1819 թվականներին մասնակցել է Վ. Գոլովնինի շուրջերկրյա նավարկությանը։ 1826-1829 թվականներին ղեկավարել է «Սենյավին» առագաստանավով շուրջերկրյա Ֆ. Պ. Լիտկե արշավախումբը, հետազոտել Ասիայի հյուսիսային արևելյան ափերը, Պրիբիլովի, Բոնին և Կարոլինյան կղզիները, Բերինգի ծովը։ Կարոլինյան կղզիախմբում հայտնաբերել է 12 նոր կղզի, կատարել օվկիանոսագիտական ուսումնասիրություններ։ Լիտկեն եղել է Ռուսական աշխարհագրական ընկերության կազմակերպիչներից և այն ղեկավարել է 1845-1850 և 1857-1872 թվականներին։ Լիտկեի անունով են կոչվում սառցահատ, հրվանդան, նեղուց, լեռ և աշխարհագրական այլ օբյեկտներ։
Ի պատիվ Ֆյոդոր Լիտկեի անվանակոչվել է 1975 թվականի նոյեմբերի 1-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից  հայտնաբերված (5015) Լիտկե աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==
Արծաթագույն արտույտաբազե

Արծաթագույն արտույտաբազե (լատ.՝ Falco concolor) բազեների ընտանիքի գիշատիչ թռչուն։
Արծաթագույն արտույտաբազեն ունի 32-37 սմ երկարություն, թևերի բացվածքը 78-90 սմ է։
Սնվում է փոքր թռչուններով և խոշոր միջատներով։
Չվող թռչուն է։ Բնադրում են  հյուսիսարևելյան Աֆրիկայի, Մերձավոր Արևելքի, Արաբական թերակղզու և Պակիստանի առափնյա շրջաններում գտնվող անապատային շրջաններում։ Ձմեռում են Մադագասկարում և Մոզամբիկի ափերին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
(6245) Իկուֆումի

(6245) Իկուֆումի (անգլ.՝ Ikufumi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Տակեշի Ուրատայի կողմից Օոհիրայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,3009 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,889 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7128 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1274,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,282395 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,02° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6245) Իկուֆումի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Օսթին Բաթլեր

Оսթին Ռոբերտ Բաթլեր (անգլ.՝ Austin Robert Butler, օգոստոսի 17, 1991(1991-08-17), Անահայմ, Օրինջ շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ, ամերիկացի դերասան, երգիչ, մոդել։ Առավելապես հայտնի է դերերով այնպիսի հեռուստասերիալներում, ինչպիսին են «Зоуи 101» (Ջեյմս Հարետ), «Նրան մոռացել են ծննդատանը» (Ջեյմս Ուիլկի Ուիկերսոն), «Կյանքն անկախատեսելի է» (Ջոնս Մեյեր), «Քերիի օրագիրը (հեռուստասերիալ)» (Սեբաստիան Քիդդ) և Ուիլլա Օմսֆորդի դերով «Շանարի քրոնիկներ» հեռուստասերիալում։ Բաթլերը նաև նկարահանվել է «Այլմոլորակայիններ ձեղնահարկում» ֆիլմում (Ջեյկ  Պիրսոն) և «Շարպի շքեղ արկածները» տեսաֆիլմում (Պեյթոն Լեվերտ)։


== Վաղ կյանք ==
Բաթլերը ծնվել է 1991 թվականի օգոստոսի 17-ին Կալիֆորնիայի նահանգում՝ գլխավոր հաշվապահ Լորի Էննի  և Դեվիդ Բաթլերի ընտանիքում։ Նրա մեծ քույրը՝ Էշլին (ծնվել է 1986), դերասանուհի էր, որը նկարահանվել է եղբոր «Նեդի գոյատևման գաղտնի ուղեցույցը դպրոցում» սերիալի զանգվածային տեսարանում։
Երբ Բաթլերը տասներեք տարեկան էր, Կալիֆորնիայի Օրինջ մարզի խանութում նրան դիմել է ընկերության ներկայացուցիչը, որպեսզի ընտրի դերասան զանգվածային տեսարանների համար։ Դերասան լինելը Բաթլերին շատ է դուր եկել և շուտով նա սկսել է այցելել դերասանական վարպետության դասերի, որպեսզի զարգացնի իր տաղանդը։


== Անձնական կյանք ==
2011 թվականին Բաթլերը հանդիպում է դերասանուհի Վանեսա Հադժենսի հետ ։ Բաժանվում է 2020 թվականի սկզբին։


== Ծանոթագրություններ ==
Հալոնգ ծովախորշ

Հալոնգ ծովախորշ (վիետ․՝ Vịnh Hạ Long), Վիետնամում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։ Գտնվում է Կուանգին նահանգում, հայտնի զբոսաշրջավայր է։ Ծովախորշը գտնվում է Հարավչինական ծովի Տոնկինի ծոցում։
Ծովախորշի վարչական կղզիները պատկանում են Հալոնգ, Կամֆա քաղաքներին և Վանդոն գավառին (վիետ․՝ Vân Đồn)։


== Անվանում ==
Հալոնգ բառը թարգմանվում է որպես «վայր, որտեղ վիշապն իջել է ծովը»։ Ըստ լեգենդի՝ Հալոնգ կղզին ստեղծվել է հսկա վիշապի կողմից, ով ապրում էր լեռներում։ Լեռները լքելու ժամանակ պոչով ծակծկել է հովիտներն ու լեռնագոգերը, և ծով ընկղմվելու ժամանակ ճոչով բացված հատվածը լցվել է ջրով, մնացել են երկրի մի քանի փոքրիկ կղզիներ։ Տեղացիները մինչև այժմ էլ ասում են, որ ծովածոցում վիշապ է ապրում։


== Նկարագրություն ==
Ծովախորշը ներառում է ավելի քան 3000 կղզի, ինչպես նաև փոքր ժայռեր, քարաժայռեր և քարանձավներ։ Տարածքը կազմում է 1500 կմ քառ․։ Ինչպես երկրային, այնպես էլ ստորջրյան աշխարհը բնութագրվում է բարձր կենսաբազմազանությամբ։
Ամենաբնակեցված կղզին Տուանչուն է։ Հենց այստեղ է տեղակայված Հո Շի Մինի նախկին նստավայրը։
Կատաբան Հալոնգ ծովածոցի ամենամեծ կղզին է։ 1986 թվականին կղզու մոտավորապես կեսը հռչակվեց ազգային պարկ։ Կղզում կան բազմաթիվ լճեր, ջրվեժներ և քարանձավներ, ափամերձ կորալային խութեր։ Կղզու հայտնի քարանձավներն են Բոնաուն, Աղջկան և Երկնային Պալատը։ Ինչպես նաև հայտնի է Թմբուկ միշակայմի մեծ առագաստը, որն իր անվանումը ստացել է թմբուկի հարվածային ձայներից։ Ամենագեղեցիկ քարանձավը Դաուգոն է։


== Կլիմա ==
Կլիման արևադարձային է, խոնավ, երկու եղանակներով՝ շոգ խոնավ ամառ և չոր ցուրտ ձմեռ։ Միջին ջերմաստիճանը 15-ից 25 °C է։ Տարեկան տեղումների քանակը 2000—2200 մմ է։ Ծովախորշի ջրի աղիությունը չոր սեզոնում 31-34,5 ‰ է։


== Բնակչություն ==
Մոտավորապես 1600 մարդ ապրում է լողացող տնակներում՝ չորս ձկնորսական գյուղերում՝ Կըավան (Cửa Vạn), Բահանգ (Ba Hang), Կոնգտաու (Cống Tàu) և Վոնգվիենգ (Vông Viêng)։
1994 թվականին Հալոնգ ծովածոցն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
UNESCO’s World Heritage Convention: Halong Bay (անգլ.)
UNESCO: Հալոնգ ծովախորշ Archived 2009-10-16 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սերգույազ

Սերգույազ (ռուս.՝ Сергуяз, բաշկիրերեն՝ Сергуяз), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պլասի

Պլասի (ֆր.՝ Placy), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 131 մարդ, բնակչության խտությունը` 23.99 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.46 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 24 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 94 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 73-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 21։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,7 %։ 73 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 63 անձ (35 տղամարդ և 28 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (8 տղամարդ և 2 կին)։ 21 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Լաիուսևելյա

Լաիուսևելյա (էստ․՝ Laiusevälja), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Յիգևա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 104 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ստերեոսկոպ

Ստերեոսկոպ, օպտիկական սարք՝ տեղանքի կամ առանձին առարկաների նկարների դիտման համար՝ նրանց ծավալային ընկալմամբ։ Նկարները պետք է ստացվեն երկու կետից և զույգ-զույգ ծածկվեն մեկը մյուսով, որն ապահովում է օբյեկտների հաղորդումն այնպես, ինչպես դրանք առանձին-առանձին տեսնում են մարդու աջ և ձախ աչքերը։ Բոլոր ստերեոսկոպները կառուցված են նկարների վրա դիտվող ընդհանուր կետերից (օբյեկտների պատկերներից) եկող ճառագայթների այնպիսի շեղումների հաշվարկով, որ այդ կետերն ընկալվում են համատեղված ձևով։ Ստերեոսկոպը կիրառվում է գլխավորապես նկարների վերծանման համար, ընդ որում հայտնի են այդ սարքերի մոտ 100-ի հասնող զանազան կոնստրուկցիաներ։ Ստերեոսկոպները լինում են դյուրակիր, սեղանի և ստացիոնար։ Սեղանի և ստացիոնար ստերեոսկոպների մի մասը պատրաստվում է այնպես, որ հնարավորություն է տալիս կատարել նկարների մի շարք ստերեոզույգերի միաժամանակյա դիտում, սարքի սեղանի և նրա օպտիկական համակարգի փոխտեղաշարժման միջոցով։ Գիտատեխնիկական լուսանկարների առանձնապես մանրակրկիտ ուսումնասիրման համար օգտագործում են ստերեոմիկրոսկոպներ (խոշորացնում են մինչև 70, հատուկ գլխադիրներ կիրառելու դեպքում՝ 200 անգամ)։
Թաթլո աղբյուր

Թաթլո աղբյուր, աղբյուր Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Գաբեղյանք գավառում, Թաթլո վանքի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պելեմ Գրենվիլ Վուդհաուս

Սըր Պելեմ Գրենվիլ Վուդհաուս (անգլ.՝ Sir Pelham Grenville Wodehouse, հոկտեմբերի 15, 1881(1881-10-15)[…], Գիլֆորդ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - փետրվարի 14, 1975(1975-02-14)[…], Սաութհեմփթոն, Սաութհեմփթոն, Սաֆոլկ շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), հանրաճանաչ անգլիացի գրող, թատերագիր, կատակերգակ։ Բրիտանական կայսրության շքանշանի (KBE) ասպետ։ Վուդհաուսի ստեղծագործությունները, առաջին հերթին երգիծական ժանրում գրվածները, սկսած 1915 թ. հաջողություն են վայելում։ Նրա գրական գործերը բարձր են գնահատել բազմաթիվ հայտնի գրողներ, այդ թվում Ռադյարդ Քիփլինգը և Ջորջ Օրվելը։ Առավել հայտնի է Ջիվսի և Վուստերի մասին նրա վիպաշարը, որի մոտիվներով 1990-93 թթ. սերիալ է թողարկվել (այնտեղ գլխավոր դերերում հանդես են եկել Ստիվեն Ֆրայը և Հյու Լորին)։


== Ծանոթագրություններ ==
Աիդա Դումանյան

Աիդա Խաչատուրի Դումանյան (1924), խորհրդային հայ օպերային երգչուհի (սոպրանո)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1965)։


== Կենսագրություն ==
Աիդա Դումանյանը ծնվել է 1924 թվականին։ Ավարտել է Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիան՝ Օլգա Ֆեոդորովսկայա-Սլավինսկայայի դասարանը։ 1952-1953 թվականներին ստաժավորումն անց է կացրել Մոսկվայի Մեծ թատրոնում։
Երգել է Բելառուսի օպերայի և բալետի թատրոնում։ Երևանի Ա․ Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մեներգչուհի։


== Ծանոթագրություններ ==
(6050) Մայվաբլոկ

(6050) Մայվաբլոկ (անգլ.՝ Miwablock), աստերոիդ ամուրի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հունվարի 10-ին Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից Կիթ Պիկում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,202739 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,2423 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1632 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Մայվաբլոկ աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,2709 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1194,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,301481 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,4° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6050) Մայվաբլոկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կուստորովկա

Կուստորովկա (ուկրաիներեն՝ Кусторівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուստորովկա գյուղում բնակվում էր 44 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,083 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 530,12 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սուչժոու

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուչժոու (այլ կիրառումներ)
Սուչժոու, Ուսյան, քաղաք Չինաստանում, Յզյանսու նահանգում, Չինական մեծ ջրանցքի ափին։ Մոտ 10,7 միլիոն բնակիչ (2018)։ Գետային նավահանգիստ է։ Կա երկաթուղային կայարան։ Մետաքսի արդյունաբերության և տնայնագործական արտադրության խոշոր կենտրոն է։ Կան քիմիական, թղթի, բամբակե գործվածքեղենի, սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ, ավիացիոն և մանկավարժական ինստիտուտներ։ Կառուցվել է մ.թ.ա. 514- 489 թվականներին։ Սուչժոում կան հնագույն զբոսայգիներ։ Ճարտարապետական հուշարձաններից հայտնի են բերդապարիսպը (1360), պագոդաները, կամուրջները։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
1964 թվականի նոյեմբերի 9-ին հայտնաբերված (5013) Սուչժոուսանչժոն աստերոիդն իր անվանումն ստացել է «Սուչժոու սան չժոն» արտահայտությունից (չինարեն՝ 即蘇州三中星, անգլ.՝ Suzhou No. 3 Middle School), ինչը թարգմանաբար նշանակում է «Սուչժոուի № 3 դպրոց»։ Դպրոցը մասնագիտացած է գիտական և տեխնոլոգիական կրթության գծով։


== Ծանոթագրություններ ==
Դավոլի

Դավոլի  (իտալերեն՝  Davoli) կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզի Կատանձարո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5324 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 203,6 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 25,7 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 88060։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0967։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Ծանոթագրություններ ==
(6938) Սոնիատերկ

(6938) Սոնիատերկ (անգլ.՝ Soniaterk), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,996907 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7164 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2774 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1895 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,189974 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6938) Սոնիատերկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ֆերենց Շանտա

Ֆերենց Շանտա (հունգ.՝ Sánta Ferenc, սեպտեմբերի 4, 1927(1927-09-04), Բրաշով, Ռումինիա - հունիսի 6, 2008(2008-06-06), Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարացի վիպասան, սցենարիստ: Կոշութի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր (1973):


== Ընտրյալ երկեր ==
Sokan voltunk, 1954
Téli virágzás, 1956
Farkasok a küszöbön, 1961
Az ötödik pecsét, 1963
Húsz óra, 1963
Az áruló, 1966
Isten a szekéren, 1970
Kicsik és nagyok, 1982
A szabadság küszöbén
Halálnak halála, 1994


== Ֆիլմեր ==
Húsz óra (1965) (հիմնված իր իսկ վեպի վրա՝ «Քսան ժամ»): Ֆիլմը Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնում 1965 թվականին արժանացել է Գրան Պրի մրցանակի, Վենետիկի կինոփառատոնում՝ UNICRIT մրցանակի, 1965 թ.:
Az Ötödik pecsét (1976) (հիմնված իր իսկ վեպի վրա՝ «Հինգերորդ փոկը»): Ֆիլմը Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնում 1977 թվականին արժանացել է «Ոսկե մրցանակի», 1977 թվականին առաջադրվել է Բելինի կինոփառատոնի «Ոսկե արջ» մրցանակի:
Éjszaka (1989) (սցենար)


== Մրցանակներ ==
Աթիլա Յաժեֆի անվան մրցանակ (1956 և 1964)
Արանի Նիմֆայի անվան մրցանակ  (Մոնտե Կարլո, 1970)
Կոշութի անվան պետական մրցանակ (1973)
Հունգարիայի հանրապետության պատվո շքանշան (1993)
Հոզամի մրցանակ (2004)
Հունգարիայի արվեստի մրցանակ (2004)


== Գրականություն ==
Hermann Péter: Ki kicsoda 2002 CD-ROM, Biográf Kiadó ISBN 963-8477-64-4
Ki kicsoda a magyar irodalomban? Könyvkuckó Kiadó, Budapest, 1999 ISBN 9-638157-91-7


== Ծանոթագրություններ ==
Ամովրհացիներ

Ամովրհացիներ(շումերերեն՝ 𒈥𒌅, աքքադերեն՝ Amurrūm կամ Tidnum, եբրայերեն՝ אמורי), սեմական ցեղերի արևմտյան ճյուղ։ Անունը ծագում է շումերական «մարտու» և աքքադական «ամուրու» (ունեն «արևմուտք» իմաստը) բառերից։ Ամովրհացիների բնօրրանն էր Արաբական թերակղզին։ Մ. թ. ա. 24–26-րդ դարերում տարաբնակվել են Պաղեստինից մինչև Պարսից ծոցն ընկած երկրամասերում։ Մ. թ. ա. 2024 թվականին ելամացիների հետ Սիջագետքում կործանեցին Ուրի III հարստության պետությունը, իսկ մ. թ. ա. մոտ 1894 թվականին հիմնեցին Հին բաբելական թագավորությունը։ Ամովրհացիները մ. թ. ա. 18–17-րդ դարերին նվաճել են Սիջագետքը և հարևան դարձել Հայկական լեռնաշխարհին։ Սիջագետքում ամովրհացիները միաձուլվել են խուրրիական ցեղերին։ Ասորիքում գոյատևել են մինչև մ. թ. ա. 15—14-րդ դարերը (մ. թ. ա. առաջին հազարամյակում Ասորիքը ամովրհացիների անունով շարունակել է կոչվել նաև Ամուրու), իսկ Պաղեստինում՝ մ. թ. ա. 12–10-րդ դարերը, երբ ամովրհացիները ձուլվեցին հրեաների հետ։ Ամովրհացիները հիշվում են Աստվածաշնչում։
Վերխնի Սարդիկ

Վերխնի Սարդիկ (ռուս.՝ Верхний Сардык, բաշկիրերեն՝ Үрге Сәрҙек), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 383 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Յիգևա (այլ կիրառումներ)

Յիգևա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Յիգևա - քաղաք Էստոնիայի Յիգևա շրջանի կազմում։
Յիգևա - գյուղական ավան Էստոնիայի Յիգևա շրջանի կազմում։
Արամ Թոսունյան

Արամ Թոսունյան (մայիսի 29, 1993(1993-05-29), Գյումրի, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլիստ, խաղում է հարձակվողի և կիսապաշպանի դիրքում։ Հանդես է գալիս Հայաստանի բարձրագույն լիգայում։ Խաղում է «Շիրակ» ֆուտբոլային ակումբում։


== Ակումբային կարիերա ==
Թոսունյանը ծնվել է Հայաստանի Գյումրի քաղաքում։ Ֆուտբոլի հանդեպ սերը առաջացել է 9 տարեկան հասակից։ Սերը դեպքի ֆուտբոլ ստիպել է Թոսունյանին զբաղվել ֆուտբոլով։ Ֆուտբոլով զբաղվել է Հայաստանի «Շիրակ» ֆուտբոլային ակումբի մանկապատանեկան հավաքականում, որտեղ անցկացրել է 8 տարի։
2011 թվականին երիտասարդ խաղացողին նկատում են գլխավոր շտաբի սկաուտները։ «Շիրակ» ֆուտբոլային ակումբի ղեկավարությունը շտապում է վերակնքել Արամի հետ պայմանագիրը և պահել նրան «Շիրակում»։ Այդ նույն տարում Արամը նշեց իր նորամուտը Հայաստանի պրեմիեր լիգայում։ Մայիսի 7-ի տնային խաղում ընդդեմ «Միկա» ֆուտբոլային ակումբի Թոսունյանը դուրս եկավ փոխարինաման 92-րդ րոպեին, Կարեն Խաչատրյանի փոխարեն։


== Ելույթների վիճակագրություն ==


== Ձեռքբերումներ ==
Հայաստանի չեմպիոն։ 2012/2013
Հայաստանի գավաթի մրցանակակիր։ 2011/12
Հայաստանի գավաթ։ (ֆուտբոլ)|2011


== Անձնական կյանք ==
Ծնողները՝ Արա և Մերի, ամուսնացած չի։


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը ՖԻՖԱ-ի պաշտոնական կայքում (ռուս.)
Պրոֆիլը footballdatabase.eu կայքում (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Կիդաստե

Կիդաստե (էստ․՝ Kidaste), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կիռգեսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Լիմոնադ

Լիմոնադ, քաղցր, ոչ ալկոհոլային, զովացուցիչ ըմպելիք, որը կարող է լինել գազավորված։ Սկզբնապես պատրաստվել է կիտրոնի պտուղներից՝ այստեղից էլ անվանումը (անգլ. Lemonade)։


== Պատմությունը ==
Առաջին անգամ ի հայտ է եկել Ֆրանսիայում` Լյուդովիկոս 1-ի օրոք։ 17-րդ դարից լիմոնադ են անվանում կիտրոնի հյութից և մեծ քանակությամբ ջրից պատրաստված ըմպելիքը։ 1767 թվականին անգլիացի քիմիկոս Ջոզեֆ Պրիստլին հնարել էր պոմպ, որով ջուրը հարստացվում էր ածխաթթու գազով, խմորման դեպքում առաջացնելով գարեջուր։ Այդպիսի պոմպերի արդյունաբերական արտադրությունն սկսել է գերմանացի գյուտարար Յակոբ Շվեպը։ Այդ իսկ պատճառով, առաջին կազմակերպությունը, որն սկսեց գազավորված ըմպելիքի զանգվածային թողարկումն ու վաճառքը, դա «J. Schweppe & Co» ընկերությունն էր։ Այն հիմնադրվել էր Յակոբ Շվեպի կողմից և հետագայում սկսեց արտադրել մրգերի և հատապտուղների օշարակներ։ Քանի որ բնական օշարակները թանկ արժեին, դրանք սկսեցին փոխարինել թթուներով և քացախահյութերով։ Առաջինը համադրվեց կիտրոնաթթուն և լիմոնադը 1833 թվականին դարձավ մրգային ըմպելիքների մեջ գլխավորող` ամբողջ աշխարհում։ Այն ոչ ալկոհոլային խմիչքների առաջին գրանցված ապրանքանիշն է։
1887 թվականին վրացի դեղագործ Միտրոֆան Լագիձեն ստեղծել է թարխունի լիմոնադը, որն արժանացել է բազմաթիվ պարգևների։ Առաջին անգամ դրա զանգվածային արտադրությունը սկսվել է 1981 թվականին` ԽՍՀՄ-ում։
Այժմ պատրաստվում են տարբեր մրգերի և հատապտուղների համային հատկություններ ունեցող ըմպելիքներ և գոյություն ունեն լիմոնադի տարբեր տարատեսակներ։


== Արտաքին հղումներ ==
«Лимонад»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Հատուկ նշանակության զորքեր

Հատուկ նշանակության զորքեր, ՀՆԶ կամ հատուկջոկատայիններ (անգլ.՝ Special forces), ոչ ավանդական, բարձր դժվարություն և ռիսկ ունեցող միսիաների կատարման համար հատուկ ծրագրով և միջինից ավելի բարձր մակարդակով պատրաստված հատուկ ստորաբաժանումներ։


== Խնդիրները ==
Կախված գերատեսչական պատկանելիությունից, հատուկ ստորաբաժանումները նախատեսված են հետևյալ խնդիրները լուծելու համար.

Հետախուզություն, դիվերսիոն գործունեություն
Հակահետախուզություն, հակադիվերսիոն գործունեություն
Հակաահաբեկչական գործունեություն
Որոնում, ձերբակալում կամ գործող ահաբեկիչների ոչնչացում
Գերիների ազատ արձակում
Հասարակական անվտանգության ապահովում
Զանգվածային անկարգությունների կասեցում
Պարեկա-պահակային ծառայություն ամենավտանգավոր քրեական տարածքներում
Ապօրինի զինված կազմավորումների, կազմակերպված հանցավոր խմբավորումների լիկվիդացում
Կարևոր անձանց կամ կարևոր օբյեկտների պահպանություն
Պետական սահմանների պահպանություն
Ցանկացած ծայրահեղ ծանր խնդիրները, որոնք տարբերվում են հիմնական նշանակության զորքերից
Մարտական գործողությունների վարում քաղաքային պայմաններում, ստուգումների անցկացում
Մասնակցություն գրոհիչ խմբում, երկարատև կրակային կետերի և հակառակորդի հենակետերի վերացում։


== Պատկերասրահ ==
Հատուկ նշանակության ստորաբաժանումներ
		
		
		
		
		
		


== Գրականություն ==
Колпакиди А., Север А. Спецназ ГРУ. — М.։ Яуза Эксмо, 2008. — էջ 728-730. — 864 էջ. — ISBN 978-5-699-28983-7.
Баленко С. В. Спецназ везде Спецназ. Полная энциклопедия элитных подразделений. — М.։ Яуза Эксмо, 2012. — 816 էջ — (Большая энциклопедия Спецназа). — ISBN 978-5-699-54322-9.
Зевелев А. И., Курлат Ф. Л. Герои особого назначения։ Спецназ Великой Отечественной. — М.։ Яуза, Эксмо, 2013. — 448 էջ, ISBN 978-5-699-62097-5


== Ծանոթագրություններ ==
Ախալշենիս Մեուրնեոբա

Ախալշենիս Մեուրնեոբա (վրաց.՝ ახალშენის მეურნეობა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խելվաչաուրի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 953 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Շտեֆան Կունց

Շտեֆան Կունց (գերմ.՝ Stefan Kuntz, հոկտեմբերի 30, 1962(1962-10-30), Նոյնկիրխեն, Landkreis Ottweiler, Սաարլանդ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), նախկին գերմանացի ֆուտբոլիստ, Եվրոպայի չեմպիոն, ով խաղացել է հարձակվողի դիրքում։ Ներկայումս հանդիսանում է գերմանական «Կայզերսլաուտերնի» տնօրենը։


== Կարիերա ==
Կունցի ֆուտբոլային կարիերան սկսել է 1983 թվականին և շարունակվել մինչև 1999 թվականը։ Այս ընթացքում նա անցկացրել է 449 հանդիպում Բունդեսլիգայում և հեղինակել 179 գնդակ։ Երկու անգամ՝ 1986 և 1999 թվականներին նվաճել է Բունդեսլիգայի լավագույն ռմբարկուի տիտղոսը։
Տարբեր տարիներին Կունցը հանդես է եկել Նոյնկիրխենի Բորուսիայում, Բոխումում, Յուրդինգենում, Կայզերսլաուտերնում, Բեշիկթաշում և Արմինիայում։
Ազգային հավաքականում Շտեֆան Կունցն անցկացրել է 25 հանդիպում և խփել է 6 գնդակ, իսկ 1996 թվականին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։ Կունցը տիրապետում է յուրահատուկ ռեկորդի։ Նրա գլխավորած Գերմանիայի հավաքականը անընդմեջ 25 հանդիպման ընթացքում չի կրել ոչ մի հանդիպման ընթացքում (20 հաղթանակ, 5 ոչ-ոքի)։


== Ձեռքբերումներ ==
ԳՖՀ-ի Չեմպիոն՝ 1990/91
Գերմանիայի Գավաթի մրցանակակիր` 1989/90
Գերմանիայի Սուպերգավաթի մրցանակակիր՝ 1991
Եվրոպայի Չեմպիոն` 1996


== Ելույթների վիճակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրություն խաղացող է FußballDaten.de (գերմ.)(այն.)
Անձնագիրը Transfermarkt.de (գերմ.), (անգլերեն)
(4446) Կարոլին

(4446) Կարոլին (անգլ.՝ Carolyn), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,984354 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8705 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,0983 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2904,93 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,123927 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,24° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4446) Կարոլին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ցաո Սյուեցին

Ցաո Սյուեցին (չինարեն՝ 曹雪芹, 1715 կամ 1724, Նանկին - 1763 կամ 1764, Պեկին), չինացի ականավոր գրող, «Երազ կարմիր դղյակում» վեպի հեղինակը։


== Կենսագրություն ==
Ցաո Սյուեցինի կենսագրության վերաբերյալ սակավ տվյալներ են պահպանվել, որոնց մի մասի իրական լինելու փաստը գրականագետների կողմից կասկածի տակ է դրվում։ Հայտնի է, որ Ցաո Սյուեցինը ծագում է չինական հին ազնվական տոհմից, որը արդեն նրա ծննդյան ժամանակ կորցրել էր իր երբեմնի ազդեցությունը և հարստությունը։ Այդ պատճառով էլ Ցաոն ստիպված է եղել իր ապրուսը հոգալ գինու առևտրով, ինչպես նաև գումար վաստակել իր սեփական նկարների վաճառքից։ Նա ամուսնացած է եղել երկու անգամ։ Առաջին կնոջից ունեցել է մեկ արու զավակ, ով սակայն մահացել է դեռևս մանուկ հասակում։ Ցաո Սյուեցինը վախճանվել է 1763 կամ 1764 թվականին Պեկինում։


== Ստեղծագործություններ ==
Ցաո Սյուեցինին կարելի է դասել միայն մեկ ստեղծագործությամբ համաշխարհային գրականության պատմության մեջ մտած հեղինակների շարքը։ Նրա միակ երկը՝ «Երազ կարմիր դղյակում» վեպն իրավամբ համարվում է, ոչ միայն չինական, այլև համաշխարհային գեղարվեստական գրականության գլուխգործոցներից մեկը։ Այս ստեղծագործությունն իրենից ներկայացնում է մի համապարփակ հանրագիտարան, որտեղ իր բոլոր գունային նրբերանգներով ներկայացված է Չինաստանի տվյալ ժամանակաշրջանի կյանքը։ Վեպն ամբողջությամբ ներծծված է աշխարհի ունայն լինելու բուդդայական փիլիսոփայությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Չորս դասական վեպ
Զրոյական կիլոմետր

Զրոյական կիլոմետր (անգլ.՝ Kilometre Zero (km 0), ֆր.՝ point zéro), ճանապարհային հեռավորությունների հաշվարկի սկզբնակետը։ Աշխարհի շատ երկրներում զրոյական կիլոմետրը նշվում է հատուկ նշանով մայրաքաղաքի կենտրոնում կամ այլ քաղաքներում այն դեպքում, եթե ճանապարհը չի անցնում մայրաքաղաքով։ Զրոյական կիլոմետրը ընդգծվում է ցուցանակով կամ գետնին պատկերված նշանով, երբեմն նաև արձանով, պատմական կարևորություն ներկայացնող պատմամշակութային վայրով` պալատ, աշտարակ, կամուրջ կամ հասարակ բնակելի տուն։ Զրոյական կիլոմետրը հաճախ նշվում է քաղաքային գլխավոր փոստային բաժանմունքում։ Որոշ երկրներում զրոյական կիլոմետրը կոչվում է «զրոյական կետ»։
Անտիկ ժամանակաշրջանում այսպիսի խորհրդանիշի դեր էր կատարում հին Հռոմի «ոսկե քարը» (Milliarium Aureum), որի մի մասը պահպանվել է մինչև մեր օրերը։ Հենց այդ քարն է առիթ դարձել մեր օրերում անգամ լայնորեն կիրառվող նշանավոր խոսքի. «Բոլոր ճանապարհները տանում են Հռոմ»։ Ներկայումս զրոյական կիլոմետրեր կարելի է տեսնել ինչպես Եվրոպայի շատ քաղաքներում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս։ Հաշվարկի համանման նշան է կիրառվում Նորմանդիայի Սենտ Մեր Էգլիզ քաղաքում. նրա հարևանությամբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ վայրէջք է կատարել է ԱՄՆ-ի ռազմաօդային 82-րդ դիվիզիան։


== Դրսևորումը տարբեր երկրներում ==


=== Իսրայել ===
Հռոմեական ժամանակաշրջանից Երուսաղեմի հին քաղաքի հրապարակում կանգնեցված է եղել սյուն, որից հաշվարկվել է տարբեր քաղաքներից ունեցած հեռավորությունը։ 20-րդ դարում զրոյական կիլոմետրը հայտնվել է Երուսաղեմում` Յաֆֆյան դարպասների մոտ։ 1898 թվականին պատի մեջ տեղադրվել է հուշաքար` ի պատիվ գերմանական Վիլհելմ II կայսեր։ Պաղեստինում բրիտանական կառավարման ժամանակ այդ նշանը հեռացվել է։ Ներկայումս զրոյական կիլոմետրը նշող որևէ խորհրդանիշ չկա։


=== Ֆրանսիա ===
Փարիզում զրոյական կիլոմետրը գտնվում է Փարիզի Աստվածամոր տաճարի առաջ. այն ֆրանսիական ճանապարհների զրոյական կետն է։
Մարսելում զրոյական կիլոմետրը նշվել է 1926 թվականին Կանեբիեր (de la Canebière) և Բելզյունս (cours Belsunce) փողոցերի անկյունում։


=== Ռուսաստան ===

Ռուսաստանում զրոյական կիլոմետրի նշանը գտնվում է Մոսկվայի կենտրոնում` Կարմիր և Մանեժի հրապարակիների հատման տեղում։ Այն կոչվում է «ռուսական ճանապարհների զրոյական կիլոմետր»։ Տեղադրվել է 1995 թվականին ճարտարապետ Ռուկավիշնիկովի կողմից։ Սկզբում նախատեսվում էր նշանը տեղադրել Կարմիր հրապարակի կենտրոնում` Լենինի դամբարանը և պետական հանրախանութը կապող գծի վրա։
Դեռևս 1714 թվականից Ռուսաստանի ճանապարհների զրոյական կետ էր համարվում Սանկտ Պետերբուրգում փոստի գլխավոր շենքը, որտեղ տեղադրված է զրոյական վերստերը մատնանշող մարմարե հուշասյուն։ Վերստերի նշանների մինչև օրս կարելի է հանդիպել Պետերգոֆում և Պետերբուրգի Կիևյան մայրուղում։


=== Սլովակիա ===
Բրատիսլավայի զրոյական կիլոմետրը կրում է «Բրատիսլավայի միջօրեական» պատմական անվանումը։


=== Ուկրաինա ===
Ուկրաինայում զրոյական կիլոմետրը գտնվում է Կիևի Անկախության հրապարակում (Майда́н Незале́жности): 


=== Բելառուս ===
1998 թվականին Մինսկի Հոկտեմբերյան հրապարակում տեղադրվել է զրոյական կիլոմետրի հուշանշանը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մոսկվա։ Ավտոճանապարհների զրոյական կիլոմետրը
Կիևի զրոյական կիլոմետրը(չաշխատող հղում)
Կարավաջո (քաղաք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարավաջո (այլ կիրառումներ)Կարավաջո (իտալերեն՝ Caravaggio), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում Է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 15853 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 483 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 33 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքսներ՝ 24043, իսկ հեռախոսային կոդը՝ 0363։
Քաղաքի հովանավորներն են՝ Սան Ֆորմո Վերոնացին և Սան Ռուստիկո Վերոնացին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի  9-ին։ 
Իտալացի հայտնի նկարիչ Միքելանջելո Մերիսի դա Կարավաջոն իր մականունը ստացել է քաղաքի անունից, ինչպես նաև մեկ այլ նկարիչ՝ Պոլիդորո Կալդարա՝ Պոլիդորո դա Կարավաջո մականունով։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0363 3561
Էլեկտրոնային փոստ՝ filodiretto@comune.caravaggio.bg.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.caravaggio.bg.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Դալլար (երկաթուղային կայարան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դալլար (այլ կիրառումներ)Դալլար (անգլ.՝ Dallar), երկաթուղային կայարան Թիֆլիս֊Բաքու երակաթգծի վրա, Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Համանուն գրքից մի փոքր հեռու։ Խճուղով կապված էր Զարդախլու գյուղի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Նոր Նախիջևան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, տաճար Նոր Նախիջևանում (այժմ՝ Դոնի Ռոստովի Պրոլետարսկի շրջանի կազմում)։ Պատկանել է Հայ առաքելական եկեղեցուն։ Տաճարը կորսված է։


== Պատմություն ==
Նոր Նախիջևանի Սուրբ Գևորգ եկեղեցու շինարարությունը գրեթե համընկել է Սուրբ Թորոս եկեղեցու կառուցման հետ (1783-1787 թվականներին)։ Սուրբ Գևորգ փայտե եկեղեցին կառուցվել է 1783 թվականից քաղաքի արևմտյան մասում՝ երկու հարևան քաղաքների՝ Ռոստովի և Նախիջևանի սահմանին։  1787 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, եկեղեցու շինարարության ավարտից հետո, այն օծվել է Հովսեփ արքեպիսկոպոս Արղությանի կողմից։
Սկզբնապես քաղաքում եղել է փայտե եկեղեցի։ XIX դարում կառուցված զանգակատնով քարե միագմբեթ տաճարը երկու անգամ վերանորոգվել է. 1852-1853 թվականներին՝ նախիջևանցի երկրորդ գիլդիայի վաճառական Մ. Երեցփոխանյանի միջոցներով, իսկ երկրորդ անգամ՝ 1892 թվականին։
Քարե տաճարը կանգնած է եղել Գեորգիևյան (Սուրբ Գևորգի) փողոցի մոտ՝ Ռոստով-Նախիջևանյան բաժանագծին կից (ներկայիս Թատերական պողոտայի մոտ)։
Սկզբնապես եկեղեցուն կից եկեղեցական ծխական դպրոց չի եղել։ 1918 թվականին Նոր Նախջևանի թեմական վարչությունը տեղեկացրեց, որ Նովոչերկասկում բացված դպրոցը տեղափոխվում է Հոգևոր վարչության կառավարման ներքո և դառնում է Սուրբ Գևորգ եկեղեցու եկեղեցական ծխական դպրոց։
Քարե եկեղեցու ներսում կային շատ խաչքարեր։ Ղրիմից տաճար էին բերվել ձեռագիր գրքեր և խաչեր։
1892 թվականի վերանորոգման ընթացքում թարմացվել է տաճարի ներքին հարդարանքը, հարավային կողմում կառուցվել է վատ եղանակից պաշտպանվելու համար կցակառույց, քանի որ հարավային մուտքը դարձել էր գլխավոր։
XIX դարի վերջում - XX դարի սկզբում Սուրբ Գևորգ եկեղեցուն կից գործել է Ռոմանոս Մելիքյանի ղեկավարած երգչախումբը։
Սուրբ Գևորգ տաճարն անվանել են նաև Հադրելեզի եկեղեցի, նրա մոտ անցկացվել են հայկական տոնավաճառներ և տոներ։
1930-ականների սկզբին տաճարը փակվել է և շուտով գրեթե ամբողջովին քանդվել։ Մնացորդներն ավերվել են մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի սկիզբը։


== Հոգևորականներ ==
Տարբեր ժամանակներ տաճարի քահանաներն են եղել Հովհաննես Դողսանյանը, Հակոբ Շատվորյանը, Գևորգ Մուշեղյանը, ավագ քահանա Մկրտիչ Տեր-Հակոբյանցը, ավագ քահանա Կարապետ Հեքիմյանը (1938)։


== Սրբություններ ==
Տաճարում պահվել է Գ. Դ. Չիսլյանի նվիրաբերած Սուրբ Գևորգի պատկերը, որի տակ արծաթե տուփում պահվում էր տաճարի սրբությունը՝ Սուրբ Գևորգի մասունքները՝ հետևյալ մակագրությամբ. «Հիշատակ ուխտավոր Ստեփան Գենջեցյանից, 1849 թվական, Սուրբ Գևորգին, Նախիջևան»։
Սուրբ Գևորգի թոփուզ` կապարե ծայրով գավազան, որը երեսպատված եղել է ատլասե կտորով։


== Գրականություն ==
Вартанян В. Г., Казаров С.С. Армянская-Апостольская Церковь на Дону // Ростов н/Д., 2001.
Малаховский Е. И., Лаптев Г.Ф. Храмы и культовые сооружения Ростова-на-Дону, утраченные и существующие // Ростов-на-Дону, АКРА, 2003.
Шахазиз Е. Новый Нахичеван и новонахичеванцы. Перевод с армянского Ш. М. Шагиняна // Ростов-на-Дону, 1999.
Сидоров В. Энциклопедия старого Ростова и Нахичевани-на-Дону. Ростов-на-Дону, 1996, т. 4.
Халпахчьян О. X. Архитектура Нахичевани-на-Дону // Ер., 1988.


== Հղումներ ==
Церковь Сурб Геворк (Нахичевань-на-Дону)
Нахичеванские храмы Archived 2017-04-20 at the Wayback Machine.. Донской временник.
Ժորժ Կլեմանսո

ժորժ Կլեմանսո (ֆր.՝ Georges Clemenceau, սեպտեմբերի 28, 1841(1841-09-28)[…], Մուլերոն էն Պարեդ - նոյեմբերի 24, 1929(1929-11-24)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի պետական և քաղաքական գործիչ, Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1918)։ Կրթությամբ՝ բժիշկ։ 
1880-ական թվականներին եղել է ռադիկալ կուսակցության պարագլուխը։ Պառլամենտում խիստ և եռանդոտ ելույթների համար ստացել է «վագր» մականունը։ 1906-1909 թվականներին եղել է Նախարարների խորհուրդի նախագահ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրյակին և պատերազմի ժամանակ վարել է ազգայնամոլ և ռազմատենչ պրոպագանդա։ 1917 թվականին, անցնելով կառավարության գլուխ և միաժամանակ լինելով ռազմական նախարար, Կլեմանսոն կազմակերպել է հակախորհրդային դիմադրություն և աջակցել սպիտակգվարդիականներին։ 1919-1920 թվականներին եղել է Փարիզի հաշտության կոնֆերանսի նախագահ և Վերսալյան հաշտության պայմանագրի հեղինակներից։ 
1920 թվականին, պարտվելով նախագահական ընտրությունների ժամանակ, հեռացել է քաղաքական ասպարեզից։


== Ծանոթագրություններ ==
Էստոնիայի Դքսություն (1561-1721)

Էստոնիայի Դքսություն (էստ․՝ Eestimaa Hertsogiriik, շվեդերեն՝ Hertigdömet Estland), շվեդական կայսրության կազմում գտնվող դքսություն։ Ստեղծվել է 1561 թ․, փոխանցվել Ռուսական կայսրությանը 1721 թ․՝ Նիստադի համաձայնագրով, որը վերջ տվեց Մեծ հյուսիսային պատերազմին (1700֊1721 թթ․)։ Դանիական տիրապետության շրջանում ևս երկրամասը կոչվել է Էստոնիայի Դքսություն։
Դքսության տարածքը համընկնում էր ներկայիս Էստոնիայի հյուսիսային մասի հետ։ Երկրամասն ինքնակամ ընդունեց Շվեդական տիրապետությունը՝ վախենալով ռուսական էքսպանսիայից։ Նախապես այն ընդգրկում էր Ռևալ (ներկայիս Տալլին) քաղաքը, Հարյումաա, Լյաենե-Վիրումաա, Ռապլամաա և Յարվամաա շրջանները, իսկ Լյաենեմաան շվեդները գրավեցին 1581 թվականին։


== Կառավարիչներ ==
Անդերս Տորստենսոն (1674-1681 թթ.)
Աքսել Յուլիուս Դե լա Գարդի (1687-1704 թթ.)
Վոլմար Անտոն ֆոն Շլիպենբախ (1704-1706 թթ.)
Նիլս Յոնսոն Ստրոմբերգ աֆ Կլաստորպ (1706-1709 թթ.)
Կարլ Գուստաֆ ֆոն Նիրոթ (1709-1710 թթ.)