armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սումլի Մեծ

Սումլի Մեծ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Ասատուր Փաշայան

Ասատուր Ալեքսանդրի Փաշայան (նոյեմբերի 21, 1944(1944-11-21), Դամասկոս, Սիրիա), հայ քիմիկոս, բնագիտության պատմաբան։ Քիմիական գիտությունների թեկնածու (1979):
Ալեքսանդր Փաշայանի որդին, Արարատ Փաշայանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
Արարատ Փաշայանը ծնվել է 1944 թվականի նոյեմբերի 21-ին Դամասկոսում, հայ լեզվաբան-մանկավարժ, հասարակական գործիչ Ալեքսանդր Փաշայանի ընտանիքում։ 1965 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1966 թվականից աշխատել է ԵՊՀ-ում, ՀՀ ԳԱԱ օրգանական քիմիայի ինստիտուտում, 1993 թվականից՝ ՀՀ կրության և գիտության նախարարության ԲՈւՀ-ում։
Աշխատանքները վերաբերում են ալիլային և պրոպարգիլային համակարգերի ուսումնասիրմանը, 19-րդ դարի հայկական քիմիայի պատմությանը, XV—XIX դարերի տիտղոսավոր հայերի կենսագրություններին, արցախցի Պըլը Պուղու կյանքին և գործին։


== Երկեր ==
19-րդ դարի քիմիան հայ բնագետների աշխատություններում, Երևան, 1992։
Տիտղոսակիր հայեր։ XV-XIX դարեր, Երևան, 2001։
Մխիթարյանների բնագիտական հրատարակությունները ԺԸ-ԺԹ դարերում, «Բազմավեպ», 2001, 1-4, էջ 333-351։
Հայ մշակույթի վաղամեռիկ գործիչներ, Երևան, 2002։
Թասդ բեր, ՎՄՎ Պրինտ, 2006։
Ֆրանց Վերֆելի «Մուսա լեռան քառասուն օրը», Երևան, ՎՄՎ-Պրինտ, 2014, 184 էջ։
Սերգեյ Փարաջանով, Երևան, ԵՊՀ հրատարակչություն, 2018, 160 էջ։ ISBN 978-5-8084-2310-7:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ժամանակի վկան/Ասատուր Փաշայան
Սուիսլեպա

Սուիսլեպա (էստ․՝ Suislepa), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Տառվաստու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 231 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կեկինո (գյուղ, Սումիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կեկինո (այլ կիրառումներ)Կեկինո (ուկրաիներեն՝ Кекине), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կեկինո գյուղում բնակվում էր 317 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆրեդերիկ Թրներ

Ֆրեդերիկ Թրներ, (անգլ.՝ Frederick Jackson Turner, նոյեմբերի 14, 1861(1861-11-14), Portage, Վիսկոնսին, ԱՄՆ - մարտի 14, 1932(1932-03-14), Սան Մարինո, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), 20-րդ դարասկզբի ամերիկյան պատմաբան։ Առավել հայտնի է որպես յուրօրինակ «սահմանների տեսություն» հեղինակ, որը՝ չնայած ենթարկվելով քննադատության, մեծ ազդեցություն է ունեցել ամերիկյան պատմագրության և զանգվածային գիտակցության վրա։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է միջին խավի ընտանիքում։ Սովորել է  Մադիսոնի Վիսկոնսի համալսարանում, որը ավարտել է 1884 թվականին։ 1890 թվականին  Ջոն Հոփկինսի համալսարանում ստացավ փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան պատմությունից, գիտական  դիսերտացիան` Վիսկոնսիի մորթե նախախնամություն, պաշտպանել է Հ.Բ. Ադամսի ղեկավարությամբ։ Նույն տարում Մադիսոնում  գտնվող Վիսկոնսիի համալսարանում սկսեց աշխատել որպես պրոֆեսոր, իսկ 1910 թվականից` Հարվարդի համալսարանում, որտեղ աշխատեց մինչև 1924 թվականը։ Թոշակի անցնելուց հետո  Կալիֆոռնիայի գրադարաններից մեկում զբաղեցնում էր ասոցացված աշխատակցի պաշտոն։
1880 թվականին Թրները ձևակերպել է ամերիկյան պատմության սահման կոնցեպցիան (տես՝ Սահմանների տեսություն)։ Նա գտնում էր, որ Միացյալ Նահանգներում գոյություն ունեցող սոցիալական ինստիտուտները  Եվրոպայից փոխառված չէ, այլ ի հայտ է եկել նոր հողերի ընդլայնման արդյունքում` սահմանագոտում փոխադարձ շփման արդյունքում։ Սահմանի հետ ունեցած փոխազդեցությամբ է պայմանավորված ամերիկյան ազգի ներսում առկա տարբերությունը, մինչդեռ ունի նաև բազմաթիվ նմանություններ։
Դեռևս Թրների կենդանության տարիներին նրա «Սահմանների տեսություն»-ը ջախջախվեց  այլ պատմաբանների կողմից, որպես միագործոն։ Չնայած դրան, Թրների թեզը մտավ ամերիկացիների գիտակցության մեջ և մինչև այսօր գոյություն ունի «պատմական առասպելի» տեսքով։


== Գիտական աշխատանքներ ==
The frontier in American history. — N. Y., 1962.
The significance of sections in American history. — N. Y., 1932.
The United States. 1830—1850. The nation and its sections. — N. Y., 1958.


=== Թարգմանություններ ռուսերենով ===
Тёрнер Ф. Фронтир в американской истории. / Пер. с англ. А. И. Петренко. — М.: Весь мир, 2009. — 304 с. ISBN 978-5-7777-0365-1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Цветков И. Фредерик Тернер(չաշխատող հղում) // История США : Материалы к курсу.
Թանգարան բաց երկնքի տակ (Նիդերլանդներ)

Թանգարան բաց երկնքի տակ Նիդերլանդներում (հոլ.՝ Nederlands Openluchtmuseum), թանգարան բաց երկնքի տակ, որը գտնվում է Արնհեմում` հնադարյան տների, ֆերմաների, գործարանների հետ, որոնք բերված են Նիդերլանդների տարբեր մասերից։ Սա ազգային թանգարան է, որը կենտրոնացած է սովորական մարդկանց կյանքը պատկերող մշակույթի վրա։ Դա կապված է հոլանդական պատմության առանցքային ասպեկտների հետ, ներառյալ Հոլանդական Արևելյան հնդկական ընկերությունը և Միշել դե Ռուիթերը, ինչպես նաև` Առաջին համաշխարհային պատերազմը, ստրկությունը և մանկական աշխատանքը։ Թանգարանը հիմնվել է 1912 թվականի ապրիլի 24-ին և բացվել հասարակության համար 1918 թվականի հուլիսից։ Վերջին դարի ընթացքում Նիդեռլանդների բաց երկնքի տակ թանգարանը զարգացել է և դարձել է երկրի ամենաշատ այցելուներ ունեցող թանգարաններից մեկը։ Ամեն տարի թանգարանն ունենում է ավելի քան 555,000 այցելու։


== Թանգարան ==
Այգին զբաղեցնում է 44 հա տարածք և ներառում է շինություններ տարբեր պատմական ժամանակաշրջանների և վայրերից։ Կան շուրջ 40 պատմական շինություններ, որոնք կարելի է տեսնել ներսից, ինչպես նաև` կա պատմական տրամվայ, որով կարելի է շրջել այգով։ Պատմական տներում և ֆերմաներում կարող են հանդիպել աշխատողներ կամ կամավորներ, որոնք կարող են պատմել այցելուներին տան կամ դրա պատմության մասին։ Թանգարանում կա նաև պատմական հագուստի և զարդերի հավաքածու։ Նոր փակ ցուցասրահը կառուցվել է 1999-2000 թվականներին։ 2005 թվականին թանգարանը դարձել է Եվրոպական տարվա թանգարանի մրցանակի դափնեկիր։
Թանգարանում կան պատմական վերակառուցումներ, որոնք ցուցադրում են հին կենսակերպը։ Ցուցադրման մեջ են մտնում թղթի արտադրությունը, կտավատի սերմի արտադրությունը և գարեջրի եփելը։
Թանգարանում տրամվայի գիծը բացվել է 1996 թվականին։ Գիծն ունի 1750 մ երկարություն, ստանդարտ չափ։ Այն ունի դասական էլեկտրական տրամվայներ Ամստերդամից, Արնհեմից, Ռոտերդամից և Հաագայից։ Թանգարանային գծի հպարտությունը GETA 76-ի 1929 թվականի կրկնօրինակն է, որը կառուցվել է թանգարանի կողմից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թանգարանի կայքը (նիդեր.)
Թանգարանի կայքը (անգլ.)
Mecanoo Architecten information
Գյուղատնտեսական կենդանիների ժանտախտ

Գյուղատնտեսական կենդանիների ժանտախտ, վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների խումբ։ Հարուցիչները յուրահատուկ վիրուսներն են կամ ժանտախտային բակտերիաները։ Բոլոր ժանտախտները բնորոշվում են սուր ընթացքով, կոնտազիոզությամբ և մահացության բարձր տոկոսներով։ Ժանտախտով հիվանդանում են նաև ձկները և խեցգետինները։ Մարդկանց համար վտանգավոր է հատկապես ուղտերի ժանտախտը։
Գայոս Մեկենաս

Մեկենաս Գայոս Կիլնիոս (լատ.՝ Gaius Cilnius Maecenas, մ.թ.ա. 74-64 - մ.թ. 8), հռոմեական պետական գործիչ, Օգոստոս կայսեր մերձավորը, միապետության համոզված կողմնակից, գիտության և արվեստի հովանավոր։
Հայտնի է իր ժամանակի գրական կյանքի վրա ունեցած ազդեցությամբ։ Մտերիմ է եղել ժամանակի լավագույն բանաստեղծներ Հորացիոսի, Վերգիլիոսի, Պրոպերցիոսի և ուրիշների հետ, հովանավորել ու պաշտպանել է նրանց։ Մեկենասի սեփական գործերից (արձակ և չափածո) մեզ են հասել փոքրիկ հատվածներ։
Մեկենասի անունը, որպես գիտության և արվեստի գործիչների հովանավորի, դարձել է հասարակ անուն։
Պրոպերտիուսի  արտահայտությունները կարծես ենթադրում են, որ Մաեկենասը որոշակի մասնակցություն է ունեցել Մուտինայի , Ֆիլիպիի և Պերուջայի արշավներին ։ Նա հպարտանում էր իր հնագույն էտրուսկական տոհմով և պնդում էր, որ ծագում է Կիլնիների իշխանական տնից , որոնք ոգևորում էին իրենց քաղաքաբնակների խանդը իրենց գերակշռող հարստությամբ և ազդեցությամբ Արետիում մ.թ.ա.  Հորացիոսը այս մասին վկայակոչում է իր «Օդեսի» առաջին գրքերի բացման ժամանակ Մաքենասին ուղղված իր ուղերձում «atavis edite regibus» (թագավորների ժառանգ) արտահայտությամբ։ Տակիտուս վերաբերում է նրան որպես «Քլինիուս Մայսենաս»; հնարավոր է, որ «Քլինիուս»-ը եղել է նրա մոր անունը , կամ որ Մայսենաս-ը իրականում ճանաչված է եղել ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Կրիվուլյա (Գոլուբայայի վտակ)

Կրիվուլյա (ռուս.՝ Кривуля), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալինինգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Գոլուբայա գետի աջ ափին 5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է, ավազանի տարածքը 33,5 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթյան ավազանային շրջանին, գետային ավազանը Պրեգոլյա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի ջրատնտեսային տեղամասը Նեման գետն է և Բալթիկ ծովի ավազանը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01010000212104300010268
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 104301026
Ավազանի կոդը - 01.01.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 04
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 3


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ֆ. Մ. Ռեշետնիկովի գրական հուշահամալիր տուն-թանգարան

Ֆ. Մ. Ռեշետնիկովի գրական հուշահամալիր տուն-թանգարան (ռուս.՝ Литературно-мемориальный дом-музей Ф. М. Решетникова), Ֆեոդոր Միխայլովիչ Ռեշետնիկովի հիշատակին նվիրված թանգարան Եկատերինբուրգում, որը մտնում է Ուրալի գրողների թանգարանների միավորման կազմի մեջ։


== Պատմություն ==
Ֆեոդոր Միխայլովիչ Ռեշետնիկովը Եկատերինբուրգում ծնված դեմոկրատ գրող է։ Առաջիններից մեկն էր, որ բարձրացրեց աշխատող մարդու թեման և ռուսական գրականության մեջ ընկալվեց որպես ժողովրդական ռեալիստական ուղղության առաջամարտիկ։ Ռեշետնիկովի ստեղծագործությունը բարձր են գնահատել Նիկոլայ Նեկրասովը, Միխայիլ Սալտիկով-Շչեդրինը, Իվան Տուրգենևը, Ֆեոդոր Դոստոևսկին, Գլեբ Ուսպենսկին։
Կոնյուշեննայա փողոցի վրա գտնվող տան շինարարությունը 1839 թվականին սկսել է III գիլդիայի վաճառական, Վոզնեսենսկու եկեղեցու ավագ երեց Ֆեոդոր Կուզմին Կառնաուխովը։
1839 թվականի մայիսին տունն արդեն կար Եկատերինբուրգի պլանում։ 1844 թվականին Կառնաուխովը կնոջ և վեց երեխաների հետ բնակվում էր այդ տանը և զբաղվում էր քարերի երեսակմամբ։ 1856 թվականին տունը գտնվում էր Կառնաուխովի ժառանգորդների տնօրինության ներքո։ 1876 թվականին տունը պատկանում էր Դմիտրի Խլոպինին, որը 1880 թվականին կառուցում է օժանդակ շինություններ և բաղնիք։ 1888 թվականին տան տեր է դառնում քաղաքի փոստատան կառավարիչ Նիկոլայ Նիկանորովիչ Կալինովսկու կինը՝ Նատալյա Իվանովնա Կալինովսկայան։ Կալինովսկայան տունը վարձով է տալիս՝ ամուսնու հետ բնակվելով փոստատան ծառայողական բնակարանում (Սոբորնայա-Պուշկինսկայա, 19)։
1889 թվականին Օֆիցերսկայա № 6 տանը բնակվում էին 13 ամուրի փոստատարներ։ 1911 թվականին Կալինովսկայան կողաշենքը վարձով է տալիս «Միջնորդ» գրասենյակին և թերթում հայտարարություն տալիս տան վաճառքի վերաբերյալ։ 1913 թվականին տանը բնակվում էին տարբեր դասերի 16 անձնավորություն։ 1916 թվականին տանը բնակվում էր վերջին սեփականտեր Եվգենի Նիկոլաևիչ Կալինովսկին, որը 1918 թվականին մեկնեց Խարբին։
Տունը պահպանելու հարցը բարձրացվել է բանասիրական գիտությունների դոկտոր պրոֆեսոր Ի. Ա. Դերգաչովի կողմից։ Սվերդլովսկի քաղգործկոմի 1978 թվականի հոկտեմբերի 11-ի № 368 և մարզգործկոմի 1980 թվականի հունվարի 14-ի № 16 որոշումներով սահմանվել է, որ տունը ենթակա է պետական պահպանության, որպես տեղական նշանակության պատմական հուշարձան։ Քաղգործկոմի 1983 թվականի փետրվարի 9-ի որոշմամբ Պրոլետարսկի փողոցի № 6 տունը հանձնվեց թանգարանի հաշվեկշռին, բնակիչները վերաբնակեցվեցին և մշակվեցին նախահաշվային փաստաթղթերը։
Տունը վերակառուցվեց, պատերը ամրացվեցին, տանիքը ծածկվեց, հանվեցին միջնապատերը, փոխվեցին փտած փայտյա դռներն ու պատուհանները, վերականգնվեցին բակային կառույցները և պարիսպները։
Թանգարանը բացվեց 1991 թվականի հոկտեմբերի 1-ին գրողի 150-ամյակի կապակցությամբ Պրոլետարսկի փողոցի № 6 տանը (նախկին Սոսնովկայում, Կոնյուշեննոյում, Օֆիցերսկոյում)։


== Շինության կառուցվածքային առանձնահատկություններ ==
1839 թվականին կառուցված տան նախագիծը ստորագրված է ճարտարապետ Միխայիլ Մալախովի կողմից։ Ֆյոդոր Միխայլովիչ Ռեշետնիկովի տունը երկհարկանի շինություն էր պատրաստված քարից, ուներ կիսավերնահարկ, ախոռներ, կառքամառան և այլ ծառայություններ։


== Ծանոթագրություններ ==
Խդըր-դոդիկ

Խդըր-դոդիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանիի աջ կողմի փոքրիկ վտակներից մեկի աջ ափին, Կարաքիլիսա քաղաքից 13 կմ հարավ, սարավանդի վրա։


== Բնակչություն ==
1878 թվականին ուներ 11 տուն` 61 քուրդ բնակչով։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
1570

1570 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1570 թվականն է, 
XVI դարի 70-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Հունվարի 8 - Ֆիլիբեր Դելորմ, Վերածննդի շրջանի ֆրանսիացի ճարտարապետ և տեսաբան
Զենի (Խոբի շրջան, Սաջիջաոս)

Զենի (վրաց.՝ ზენი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Խոբի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 40 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոբիից հեռու է 13 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1263 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վենսենը, Ֆրանսուան, Պոլը և ուրիշները

Վենսենը, Ֆրանսուան, Պոլը և ուրիշները (ֆր.՝ Vincent Francois Paul Et Les Autres), կինոֆիլմ՝ արտադրված Կլոդ Ներոնի կողմից։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1974 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ֆրանսիայում։


== Սյուժե ==
4 ընկերները՝ արտադրամասի սեփականատեր Վենսենը, բժիշկ Ֆրանսուան, գրող Պոլը և բռնցքամարտիկ Ժանը, ամեն հանգստյան օրերին հավաքվում են, որպեսզի քննարկեն իրենց խնդիրները։ Իսկ խնդիրները շատ-շատ են։ Վենսենը, Ֆրանսուան և Պոլը կրում են միջին տարիքի ճգնաժամ։
Վենսենը կոտրվել է, այժմ նա պետք է գտնի շատ գումար, սիրելին իրեն լքել է, իսկ կինը պահանջում է ամուսնալուծություն։ Ֆրանսուայի կյանքում ևս ամեն ինչ վատ է. նրա վճարովի հիվանդանոցը անհաջող շրջանի մեջ է, կինը դավաճանում է նրան տարբեր տղամարդկանց հետ։ Պոլի մոտ գործերը ևս լավ չեն. նրա գրքերը չեն տպագրվում։
Ժանը երիտասարդ է։ Նա Վենսենի համար կարելի է ասել որդի է։ Նա բավականին լավ բռնցքամարտիկ է, բայց նա ևս ունի խնդիրներ։ Նրա ընկերուհին հղի է, և նրանք այժմ դժվարություններ են կրում։ Ստեղծված իրավիճակից փոքր-ինչ դուրս գալու համար Ժանը համաձայնում է մենամարտել շատ լուրջ հակառակորդի հետ։


== Դերասանական կազմ ==
Իվ Մոնտան — Վենսեն
Միշել Պիկոլի — Ֆրանսուա
Սերժ Ռեջանի — Պոլ
Ժերար Դեպարդիե — Ժան Լեվալե
Ստեֆան Օդրան — Քեթրին՝ Վենսենի կինը
Մարի Դյուբա — Լյուսի՝ Ֆրանսուայի կինը
Ումբերտո Օրսինի — Ժակ
Լյուդմիլա Միկայել — Մարի՝ Վենսենի սիրուհին
Անտոնելա Լուալդի — Ջուլիա՝ Պոլի կինը
Քեթրին Ալլեգրե — Կոլետա՝ Ժանի ընկերուհին
Բեթի Բակեր — Միրիամ
Իվ Գաբրիելի — Միշել


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Վենսենը, Ֆրանսուան, Պոլը և ուրիշները»(անգլ.) ֆիլմը allmovie կայքում:
«Վենսենը, Ֆրանսուան, Պոլը և ուրիշները»(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
Ռոջեր Էբերտ. (1976-10-25)։ «Ֆիլմի քննադատությունը» (անգլերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2011-08-28-ին։ Վերցված է 2010-11-23 
«Ֆիլմի դիտումները» (ռուսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2011-08-28-ին։ Վերցված է 2010-11-23
Թղթե մարդուկներ

Թղթե մարդուկներ (անգլ.՝ The Paper Men), բրիտանացի գրող Վիլյամ Գոլդինգի վեպը, որը լույս տեսավ հեղինակի՝ Նոբելյան մրցանակ ստանալուց մեկ տարի հետո՝ 1984 թվականին։


== Բովանդակությունը ==
Վեպի հիմնական թեման փառքն է, հաջողությունը, ալկոհոլի վտանգները, միջին տարիքի դժվարությունները և ամուսնալուծությունները, որոնք բացահայտվեցին վիպասան Ուլիֆրեդ Բերկլեյի և պրոֆեսոր Ռիկա Տակերի պատմության հիման վրա։ Վերջիններս երազում էին դառնալ «բարկլեյի մասնագետ»։ Նրանք ստեղծում են միություն և ճանապարհորդում են Եվրոպայով։


== Ծանոթագրություններ ==
Եմեյալա

Եմեյալա (էստ․՝ Jämejala), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պեռստի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 457 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կոճ (Վանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոճ (այլ կիրառումներ)Կոճ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սընին

Սընին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լեբեդևսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Լեբեդևսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Лебедівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լեբեդևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1122 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 55.33 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 20.28 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Կուգաևցի

Կուգաևցի (ուկրաիներեն՝ Кугаївці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուգաևցի գյուղում բնակվում էր 1 647 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3607 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 456,61 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սոտոմայոր (քաղաք)

Սոտոմայոր (իսպ.՝ Sotomayor), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Գալիսիա ինքնավար համայնքի կազմում գտնվող Պոնտևեդրա նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վիգո շրջանի (կոմարկի) կազմում։ Զբաղեցնում է 24,97 կմ² մակերես։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչությունը 7144 մարդ է։ Հեռավորությունը նահանգի վարչական կենտրոնից 61 կմ է։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Concello de Soutomaior
Soutomaior, Turismo Rías Baixas Archived 2008-03-10 at the Wayback Machine.
Castillo de Soutomaior Archived 2007-10-08 at the Wayback Machine.
Ինչ կարող է տալ մի պոետ…

«Ինչ կարող է տալ մի պոետ…», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որը գրվել է 1904 թվականին փետրվարի 2-ին։


== Պատմություն ==
1903 թվականի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուն այս ընծայականով Թումանյանը մի օրինակը նվիրել է Վ. Խանդամիրյանին։
Առաջին անգամ տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի ժողովածուի» առաջին հատորի 508 էջում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալոֆեդորովկա (Ֆեդորովսկոյե գյուղական համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մալոֆեդորովկա (այլ կիրառումներ)Մալոֆեդորովկա (ռուս.՝ Малофедоровка ), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Ֆեդերովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կուրմել

Կուրմել (ֆր.՝ Courmelles), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Սուասոն-2 կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սուասոն։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02226:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչություն կազմում է 1700 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 1080 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչների 761-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 319-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 70,5%, 1999 թվականին եղել է 66,1%)։ 761 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 658-ը (350 տղամարդ և 308 կին), գործազուրկ էին 103 մարդ (50 տղամարդ և 53 կին)։ 319 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 97-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 151-ը՝ թոշակառուներ, 71-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրություն ազգային ինստիտուտի, Լա Վալլե Մյուլատր (ֆր.)
Միկիլսկայա

Միկիլսկայա (ռուս.՝ Миккильская), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Պրյաժինսկի շրջանում և Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Շոտոզերո լիճ։ Գետի երկարությունը 12 կմ է, ավազանի տարածքը 238 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Շույա, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040100112102000014448
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001444
Ավազանի կոդը - 01.04.01.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Աշոտ Հակոբյան (իրավաբան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշոտ Հակոբյան (այլ կիրառումներ)Աշոտ Սուրիկի Հակոբյան (հուլիսի 16, 1975(1975-07-16), Հրազդան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ իրավաբան, Արդարադատության գնդապետ, պահեստազորի գնդապետ։ ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարար (2018 թվականի մայիսի 12 - 2018 թվականի հոկտեմբերի 3):


== Կենսագրություն ==
Աշոտ Հակոբյան ծնվել է 1968 թվականին, Հրազդանում։ 1986-1988 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ բանակում։ 1990-1996 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1998-1999 թվականներին եղել է ՀՀ ՆԳՆ ՔԳՎ 3-րդ վարչության քննիչ, 1999-2003 թվականներին՝ ՀՀ ՆԳՆ ՔԳՎ 3-րդ վարչության ավագ քննիչ, 2003-2005 թվականներին՝ ՀՀ ոստիկանության ՔՎ 2-րդ վարչության ավագ քննիչ, 2005 թվականին՝ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ 2-րդ վարչության ֆինանսավարկային հանցագործությունների քննության բաժանմունքի ավագ քննիչ, 2005- 2008 թվականներին՝ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի ՔՎ կենտրոնականի քննչական բաժնի պետի տեղակալ, 2008-2011 թվականներին՝ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ 2-րդ վարչության մարդկանց առևտրի (թրաֆիկինգի), թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության և կազմակերպված հանցագործությունների քննության բաժնի պետ, 2011-2014 թվականներին՝ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ 2-րդ վարչության (հատկապես կարևոր գործերի քննության) պետի տեղակալ, 2014 թվականին՝ ՀՀ քննչական կոմիտե, Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժնի պետ, 2014-2017 թվականներին՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ընդհանուր բնույթի հանցագործությունների քննության վարչության պետ, 2017 թ.՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կոռուպցիոն, կազմակերպված և պաշտոնեական հանցագործությունների քննության վարչության պետ, 2017-2018 թվականներին՝ «Ար-Բե» հայ-բելառուսական առևտրի տուն» ՍՊԸ-ի գլխավոր տնօրեն։ 2018 թվականի մայիսի 12-ին ՀՀ վարչապետի առաջարկությամբ ՀՀ նախագահի կողմից նշանակվել է ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարար։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիվիան Բարբո

Վիվիան Բարբո (ֆր.՝ Vivian Barbot;հուլիսի 7, 1941(1941-07-07), Saint-Marc, Saint-Marc Arrondissement, Artibonite, Հայիթի), կանադացի և քվեբեկացի քաղաքական գործիչ, հաիթի ծագում ունեցող։ Կլերման Բարբոյի դուստրը։ 2006-2008 թվականներին՝ Կանադայի համայնքների պալատի պատգամավոր, 2011 թվականին՝ Քվեբեկի դաշինք կուսակցության ղեկավարի պաշտոնակատար։ Հայտնի է նաև որպես ֆեմինիստ և դասախոսների արհմիութենական շարժման ակտիվիստ։


== Ապստամբ տոնտոն-մակութի դուստր ==
Ծնվել մերձավոր զինակից Ֆրանսուա Դյուվալյեի՝ տոնթոն մակուտների առաջին հրամանատար Կլեման Բարբոյի ընտանիքում։ 1959 թվականին Դյուվալյեն հրամայել է ձերբակալել Բարբոյին և բանտարկել։ 1963 թվականին ազատ արձակվելուց հետո Բարբոն փորձեց պետական հեղաշրջում կատարել և սպանվեց Պապի հրամանով՝ Դոկը իր նախկին ենթականերին։ Այդ ժամանակից ի վեր Վիվիան Բարբոն իր հորը բնութագրում է որպես դիկտատուրայի դեմ պայքարող Դյուվալյե։
Բարբո ընտանիքի անդամները, այդ թվում 22-ամյա Վիվիանը, թաքնվել են Արգենտինայի դեսպանատանը։ Միայն 21 ամիս անց՝ 1965 թվականին, նրանք հնարավորություն ստացան արտագաղթել Արգենտինա։


== Կանադացի հասարակական գործիչ ==
Արգենտինայում Վիվիան Բարբոն ծանոթացել է կանադացի զբոսաշրջիկ քվեբեկցի Ռեալ Լիմբերների հետ, ում հետ ամուսնացել է։ 1967 թվականին ամուսնու հետ տեղափոխվել է Կենտրոնական Քվեբեկ։
Աշխատել է որպես ֆրանսերենի և անգլերենի ուսուցիչ, այդ թվում՝ հեղինակավոր Վիկտորիավիլի Cégep քոլեջում։ Ակտիվորեն մասնակցել է ուսուցիչների արհմիութենական շարժմանը և ֆեմինիստական շարժմանը։ 2001-2003 թվականներին Վիվիան Բարբոն գլխավորել Է կանանց Քվեբեկի ֆեդերացիան։


== Քվեբեկի դաշինքի քաղաքական գործիչ ==
2000-ականների երկրորդ կեսից Վիվիան Բարբոն ակտիվ գործունեություն է ծավալել Քվեբեկի բլոկ կուսակցության ղեկավարությունում։ 2006 թվականին ընտրվել է Կանադայի Համայնքների պալատի Մոնրեալի Պապինո շրջանի կողմից՝ հաղթելով նախկին արտաքին գործերի նախարար Պիեռ Պետտիգրյուի Լիբերալ կուսակցության թեկնածուին։ Որպես պատգամավոր մասնագիտացել է միջազգային քաղաքականության մեջ։ Հանդես է եկել լեյբորիզմի և Քվեբեկի ինքնիշխանության դիրքերից։
2008 թվականի ընտրություններում Վիվիան Բարբոն մանդատը զիջել է լիբերալ Ջասթին Թրյուդոյին՝ 2015 թվականից Կանադայի վարչապետին։ Միևնույն ժամանակ նա ամրապնդել է իր դիրքերը կուսակցությունում՝ դառնալով Քվեբեկի դաշինքի փոխնախագահ։
2011 թվականի ընտրություններում Քվեբեկի դաշինքի պարտությունից հետո հրաժարական է տվել կուսակցության առաջնորդ Ժիլ Դյուսեպը։ 2011 թվականի մայիսից մինչև դեկտեմբեր Քվեբեկի դաշինքի ղեկավարի պարտականությունները կատարել է Վիվիան Բարբոն (նրան փոխարինել է Դանիել Պայեն)։ 2012 թվականի սկզբին Բարբոն հրաժարական է տվել փոխնախագահի պաշտոնից, սակայն մնացել է հեղինակավոր կուսակցական գործիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բայական բառակապակցություն

Բայական բառակապակցություն, բառակապակցություն, որին բնորոշ է այն, որ գերադաս անդամը բայ է կամ տարբեր դերբայներ, իսկ ստորադաս անդամը՝ լրացումը, կարող է լինել գոյական կամ գոյականաբար առնված բառ, ածական, դերանուն, մակբայ  դերբայ և այլն։ 
Բառակապակցության շարադասությունը գրեթե ազատ է, ոչ միատիպ, և գերադաս անդամը կարող է ունենալ նախադաս և հետադաս լրացումներ, իսկ լրացումը կարող է արտահայտվել բոլոր հոլովներով, նաև կապական հոլովառությամբ։ Շարահյուսական հարաբերակցությունը գերազանցապես խնդրառական-պարագայական է։ 
Կաղապարումն, ըստ գերադաս անդամի դերբայական արտահայտության, իրականացվում է անորոշ դերբայով (ժամանակ շահել, երկրներ գրավել, կողքին ընկնել), անկատար դերբայով (տուն գնալիս, գլանակ ծխելիս, բաժակ  բռնելիս, քաղաքից վերադառնալիս), հարակատար դերբայով  (երեկվա գրած, ձեռքից թռցրած, ուրախությունից շշմած), ենթակայական (պայմանական) դերբայով (անձրևից փախչող, թշնամուց հալածվող, համալսարանում սովորող, մատիտով գրող)։ Բայական բառակապակցությունը, ըստ ստորադաս անդամի խոսքիմասային արտահայտության, իրացվում է գոյականով (ծաղիկ քաղել, ջրում լողանալ, տիեզերք թռչել), ածականով (սուտ խոսել, մաքուր հագնվել, ազատ զգալ), մակբայով (արագ հեռանալ, շատ խոսել, շուտ վերադառնալ, կանգնել դեմառդեմ), դերբայով (հուզված արտասանել, հոգնած աշխատել, վազելիս ընկնել, քայլելիս սայթաքել), գոյականաբար առնված բառով (արածից հիասթափվել, լավով հպարտանալ, վիրավորին օգնել), դերանունով (այսքան խոսել)։
Ստորադաս անդամը կարող է արտահայտվել ուղղական-հայցական հոլովով (սիրել հայրենիքը, բերել տուն, ջրել այգին), սեռական-տրականով (քամու բերած, գնալ ջրի, անդրադառնալ հարցին), բացառական հոլովով (հեռանալ տանից, ուտել հացից, խանձվել արևից), գործիական հոլովով (աշխատել ուրագով, ուշանալ ժամերով, քայլել մայթով), ներգոյական հոլովով (ապրել քաղաքում, լողալ ծովում)։
Բայական բառակապակցության ստորադաս անդամը կարող է արտահայտվել կապական հոլովառությամբ (խոսել ապագայի մասին)։


== Ծանոթագրություններ ==
Երկու հայր

«Երկու հայր», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից։


== Պատմություն ==
Ստեղծագործության գրման տարեթիվը հայտնի չէ։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1907 թվականի նոյեմբերի 6-ին՝ Թիֆլիսում լույս տեսած «Նոր ալիք» թերթի №  5-ում, այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի երրորդ հատորում (էջ 60-61)։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։ Լիսիցյանների ընտանեկան արխիվում պահվում է սույն պատմվածքի՝ ուրիշի ձեռքով արտագրված օրինակը՝ հեղինակի մատիտագիր ուղղումներով, որն, ըստ երևույթին, կատարվել է նյութը երեխաներին ավելի մատչելի դարձնելու նպատակով։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Նոր ալիք» թերթից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջենուրի

Ջենուրի  (իտալերեն՝ Genuri), համայնք Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Մեդիո Կամպիդանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 386 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 51 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 9020։ Հեռախոսային կոդը՝ 070։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը։


== Կոմունային վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 070 9365128


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Շապեկո

Շապեկո (պորտ.՝ Chapecó), մունիցիպալիտետ Բրազիլիայում, որը գտնվում է Սանտա Կատարինա նահանգում։ Այն հիմնվել է 1917 թվականի օգոստոսի 25-ին։ Սանտա Կատարինա նահանգի արևմտյան մարզի մաս է կազմում։ Մտնում է Շապեկոյի գավառի տնտեսավիճակագրական միկրոտարածաշրջանի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 164 803 մարդ` 2008 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 624,308 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է 263,9 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը 2004 թվականին կազմել է 2 571 995 916,00 ռեալ (տեղեկությունն ըստ` Աշխարհագրության և վիճակագրության բրազիլական ինստիտուտ)։
Համախառն ներքին արդյունքը բնակչության մեկ շնչի հաշվով 2004 թվականին կազմել է 15 567,00 ռեալ (տեղեկությունն ըստ` Աշխարհագրության և վիճակագրության բրազիլական ինստիտուտ)։
Մարդկային պոտենցիայի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականին կազմել է 0,848 (տեղեկությունն ըստ` Միավորված ազգերի կազմակերպության զարգացման ծրագիր։


== Աշխարհագրություն ==
Տեղական կլիման` բարեխառն է։ Ըստ Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման կլիման «cfa» կատեգորիային է պատկանում։


== Արտաքին հղումներ ==
Mercoagro - International Meat Processing Fair Archived 2016-12-26 at the Wayback Machine.
Aurora Central Cooperative Archived 2016-11-23 at the Wayback Machine.
Prefeitura de Chapeco (պորտուգալերեն)
Unochapecó - Universidade Comunitária Regional de Chapecó, local university (պորտուգալերեն)
Unoesc - Universidade do Oeste de Santa Catarina (պորտուգալերեն)
Խելոքն ու հիմարը

«Խելոքն ու հիմարը», Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներից։


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ այս հեքիաթը տպագրվել է 1908 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած «Հասկեր» ամսագրի № 2-ում (էջ 52-55)։
«Հեքիաթ» ենթավերնագրով տպագրվել է Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 155-157)։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Թումանյանն այս հեքիաթը գրելիս նկատի է ունեցել հայկական, ռուսական, վրացական, օսեթական և այլ ժողովուրդների մեջ տարածված բազմաթիվ հեքիաթներ։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդում պահպանվել է հեքիաթի մշակման նախնական սևագրի տարբերակը։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Հասկեր» ամսագրից։


== Ծանոթագրություններ ==
Տրավնևոե (գյուղ, Պոգրեբիշչեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏրավնևոեՏրավնևոե (ուկրաիներեն՝ Травневе), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տրավնևոե գյուղում բնակվում էր 132 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,07 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1885,71 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
521

521 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 521 թվականն է, 
VI դարի 21-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Քրեյն շրջան (Տեխաս)

Քրեյն շրջան (անգլ.՝ Crane County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2008 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 4017 մարդ։ ԱՄՆ-ի վիճակագրության բյուրոյի համաձայն 2010 թվականին բնակչությունը կազմում էր 4375 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Քրեյն (անգլ.՝ Crane) բնակավայրը։


== Պատմություն ==
Շրջանը պաշտոնապես կազմավորվել է 1887 թվականին, վերակազմավորվել 1927 թվականին Թոմ շրջանի որոշ հատվածից։ Իր անվանումը ստացել է Բեյլոր համալսարանի նախագահ Քերի Քրեյնի պատվին։


== Աշխարհագրություն ==
ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով Քոքրեն շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2040 կմ², որից 2030 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 1,8 կմ²-ն կամ 0,08 %-ը՝ ջրային տարածքները։


=== Հարևան շրջաններ ===
Էկտոր շրջան (հյուսիս)
Ապտոն շրջան (արևելք)
Քրոկետ շրջան (հարավ-արևելք)
Փեկոս շրջան (հարավ)
Ուարդ շրջան (արևելք)


== Բնակչություն ==
Բնակչության թիվը 2000 թվականի դրությամբ կազմում էր 3996 մարդ։ Առկա էր 1360 տնային տնտեսություն և 1082 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 1596 բնակելի շինություն՝ 1 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 73,70 %, աֆրոամերիկացիներ – 2,90 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) – 0,98 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ - 19,49 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ – 2,58 %: Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 43,87 %-ը (անկախ ռասայից)։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 31,90 % - մինչև 18 տարեկան, 7,70 % - 18-24 տարեկան, 26,90 % - 25-44 տարեկան, 22,60 % - 45-64 տարեկան և 10,90 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 34 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 94,80 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 90,50 տղամարդ։
2010 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում էր 4375 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2 մարդ/կմ²։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․


== Ծանոթագրություններ ==
Սադկի (այլ կիրառումներ)

Սադկի, կարող է վերաբերել՝

Սադկի - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում
Սադկի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում
Սադկի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում
Սադկի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում
Սադկի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում
Սադկի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոմանովսկի շրջանում
Սադկի - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուստինովի շրջանում
Սադկի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում
Սադկի - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանում
Սադկի - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում
Սադկի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում
Սադկի - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանում
Սադկի - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում
Սադկի - գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տարասովսկի շրջանում
Սադկի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում
Մետաքսաոլորում

Մետաքսաոլորում, մետաքսահումքից ոլորված մետաքսի պատրաստման տեխնոլոգիական պրոցեսների համախումբ։ Ըստ կառուցվածքի տարբերում են պարզ, բարդ և ձևավոր ոլորքի մետաքս։ Մետաքսաոլորման ժամանակ մետաքսահումքի կծիկները թրջում են օճառաճարպային էմուլսիայի մեջ, որից հետո քամում են, հարթում և չորացնում։ Այնուհետև կծիկները քանդում են փաթաթիչ մեքենաների օգնությամբ և հեռացնում թելերի արատավոր մասերը։ Ավելի հաստ թել ստանալու համար կատարում են մի քանի թելերի միահյուսում, որն ապահովում է թելի ամրությունը հետագա ոլորման ժամանակ։ Վերջինս կատարվում է հարկային կամ օղակավոր ոլորիչ մեքենաներով։ Ետոլորումից խուսափելու համար թելերը մշակում են գոլորշիով։ Ոլորված մետաքսը սովորաբար ստանում են տարբեր ոլորքի (50-ից 3000 ոլորք 1/t-ի վրա) մի քանի (2-5) թելերից։
Հրազդանի երկաթի հանքավայր

Հրազդանի երկաթի հանքավայր՝ հանքավայր ՀՀ Կոտայքի մարզում, Հրազդան քաղաքից մոտ 800 մ հյուսիս-արևելք, Սուդաղյան բլրի շրջակայքում։
Հանքավայրի ուսումնասիրությունը կատարվել է 1948-1949 թվականներին, արդյունաբերական շահագործումը սկսվել է 1963 թվականից։ Արդյունահանվում է բաց եղանակով, երկաթի միջին պարունակությունը 27,9 % է։
Երկրաբանական կառուցվածքում առկա են մինչքեմբրիի փոխակերպված թերթաքարեր, կավակրաքարեր, վերին կավճի ու պալեոգեն-նեոգենի կրաքարեր, ավազաքարեր ու մերգելներ, որոնք հատվում են վերին էոցենի քվարցդիորիտային-գրանոդիորիտային խորքային զանգվածով։ Հանքաքարերը խորքային զանգվածի սահմանակից տեղամասերում տարածված սկառներ են՝ կազմված նռնաքար, էպիդոտ, մագնետիտ միներալներից։
Սկառնային հանքայնացման զոնայի երկար. մոտ 1400 մ է, հաստությունը՝ 150-200 մ։ Հանքանյութերն առաջացնում են մագնետիտի բներ, ոսպնյակներ, երակաձև ու շերտանման կուտակումներ, ցանավոր ներփակումներ։ Հանքաքարից ստացվող սպունգանման երկաթը բարձրորակ հումք է էլեկտրատեխ. արդ. մեջ օգտագործվող հատուկ մակնիշի պողպատ ստանալու համար։


== Արտաքին հղումներ ==
Հայկական Համառոտ Հանրագիտարան
Շենքերի ջերմախոնավային ռեժիմ

Շենքերի ջերմախոնավային ռեժիմ, շինարարական ջերմատեխնիկայի բաժին, որտեղ դիտարկվում են բնակելի, հասարակական և արտադրական շենքերի ներսում տեղի ունեցող միկրոկլիմայական գործընթացները և մշակվում ջեռուցման, օդաորակավորման, օդափոխման ջերմա և շոգեմեկուսացման համապատասխան միջոցառումներ՝ անհրաժեշտ հարմարավետություն ստեղծելու նպատակով։ Այդ հարմարավետությունը պայմանավորված է շենքերի ներսի օդի և արտաքին պատերի ներքին մակերևույթների ջերմաստիճանների տարբերության նվազեցմամբ և ներսի օդի ջերմաստիճանի համեմատաբար անփոփոխ պահպանմամբ։ ՀԽՍՀ չոր կլիմայական պայմանները շենքերի ներսում ջերմախոնավային ռեժիմի պահպանման լրացուցիչ պահանջներ են առաջադրում, որոնց ապահովումը կապված է բնակարաններում միջանցիկ օդափոխության ստեղծման, ինչպես նաև պատշգամբների ու շենքերի ջերմապաշտպան կոնստրուկցիաների օգտագործման հետ։ Որպես գիտության բաժին, շենքերի ջերմախոնավային ռեժիմը զարգանում է շինարարական ջերմատեխնիկայի, շինարարական աերոդինամիկայի, շինարարական կլիմայագիտության և թերմոդինամիկայի դրույթների հիման վրա։
Ռոզինա Սկոպելիտի

Ռոզինա Սկոպելիտի (իտալերեն՝ Rosanna Scopelliti, նոյեմբերի 12, 1983(1983-11-12), Հռոմ, Իտալիա), իտալացի քաղաքական գործիչ, «Նոր աջ կենտրոն» կուսակցությունից Իտալիայի պատգամավորների պալատի պատգամավոր, նախկինում` «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցության պատգամավոր։ 


== Կենսագրություն ==
Իտալացի քաղաքական գործիչ Անտոնիո Սկոպելիտիի դուստրը, որը սպանվել է 1991 թվականին «Նդրանգետա» մաֆիոզ խմբավորման կողմից։ Եղել է «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցության անդամ, որպես դրա անդամ ընտրվել է պատգամավորների պալատ 2013 թվականի մարտի 19-ին՝ Կալաբրիայի 21-րդ ընտրատարածքի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով։ 2013 թվականի նոյեմբերի 16-ին «Ազատության ժողովրդի» լուծարումից հետո միացել է Անջելինո Ալֆանոյի «Նոր աջ կենտրոն» կուսակցությանը։ 2013 թվականի մայիսի 7-ից մասնակցում է պաշտպանության 4-րդ հանձնաժողովի նիստերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը Իտալիայի պատգամավորների պալատի կայքում (իտալ.)
Ճտքակոշիկները (ֆիլմ)

«Ճտքակոշիկները» (ռուս.՝ Сапоги), խորհրդային կարճամետրաժ ֆիլմ՝ նկարահանված 1957 թվականին Մոսֆիլմ կինոստուդիայում՝ Անտոն Չեխովի համանուն պատմվածքի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Դաշնամուր լարող Մուրկինն առավոտյան արթնանում է և ճտքակոշիկները սովորական տեղում չի գտնում։ Ճտքակոշիկների որոնումը վերածվում է անսպասելի միջադեպերի, որոնք հերոսին գրեթե տանում էին ողբերգության։


== Դերերում ==
Միխայիլ Յանշին՝ Մուրկին
Միխայիլ Ժարով՝ Բլիստանով
Անաստասիա Գեորգիևսկայա՝ Շևելիցինա
Ալեքսանդր Սաշին-Նիկոլսկի՝ Սեմյոն
Անդրեյ Տուտիշկին՝ Շևելիցինայի ամուսին (Բոբեշ արքա)


== Նկարահանող խումբ ==
Նկարիչ՝ Առնոլդ Վայսֆելդ
Հնչյունային օպերատոր՝ Եվգենիա Ինդլինա
Կինոարտադրության գլխավոր վարչության նվագախումբ։ Դիրիժոր՝ Գ. Համբուրգ
Սև-սպիտակ ֆիլմ


== Ծանոթագրություններ ==
Իշպարսովո

Իշպարսովո (ռուս.՝ Ишпарсово, բաշկիրերեն՝ Ишбарс), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 771 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օլխովի Ռոգ (այլ կիրառումներ)

Օլխովի Ռոգ, կարող է վերաբերել՝

Օլխովի Ռոգ - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում
Օլխովի Ռոգ - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում
Էդուարդ Արիստակեսյան

Էդուարդ Հովհաննեսի Արիստակեսյան (ռուս.՝ Эдуа́рд Огане́зович Аристакеся́, 1922, Թիֆլիս, Վրացական ԽՍՀ - 1989, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), թեթև քաշային կարգի խորհրդային բռնցքամարտիկ, 1940-1950-ական թվականների վերջերը մասնակցել է համամիութենական մրցաշարերի, ԽՍՀՄ չեմպիոն, հանրապետական և տարածաշրջանային բազմաթիվ մրցաշարերի հաղթող, սպորտի վաստակավոր վարպետ, մարզիչ, գլխավորել է բռնցքամարտի Հայաստանի հավաքականը, եղել է հայ նշանավոր բռնցքամարտիկ, Եվրոպայի եռակի և ԽՍՀՄ բազմակի չեմպիոն Վլադիմիր Ենգիբարյանի անձնական մարզիչը։


== Կենսագրություն ==
Էդուարդ Արիստակեսյանը ծնվել է 1913 թվականին Թբիլիսի քաղաքում։ Վաղ մանկությունից սկսել է ակտիվ զբաղվել բռնցքամարտով, մարզվել է տեղի մարզադահլիճներից մեկում, 1948 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ Ռինգում իր առաջին լուրջ հաջողությանը հասել է 1947 թվականին, երբ թեթև քաշային կարգում ձեռք է բերել ԽՍՀՄ առաջնության եզրափակչի ուղեգիր, սակայն եզրափակչում պարտվել է խորհրդային բռնցքամարտիկ Անատոլի Գրեյներին։ Երկու տարի անց նա դարձել է Բուդապեշտում տեղի ունեցած Համաշխարհային ուսանողական խաղերի չեմպիոն։ Ազգային առաջնության ստուգարքում առավել հաջողության է հասել 1950 թվականին. նա իր քաշայինների կարգում  հաղթել է բոլոր մրցակիցներին և դարձել ազգային չեմպիոն։ Այս ձեռքբերման համար Արիստակեսյանին շնորհվել է «ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետի» պատվավոր կոչում։ Որպես մարզիկ վերջին անգամ ռինգ է դուրս եկել 1952 թվականին՝ Համամիութենական առաջնության եզրափակիչ փուլում պարտվելով մոսկվացի Ա. Երշովին։
Մարզական կարիերայի ավարտից հետո Արիստակեսյանը կատարել է մարզչական աշխատանքներ, 1948-1987 թվականներին ընդմիջումներով ղեկավարել է Հայաստանի բռնցքամարտի հավաքականը։ Նրա ամենահայտնի սաներից մեկը եղել է Եվրոպայի եռակի չեմպիոն, օլիմպիական չեմպիոն Վլադիմիր Ենգիբարյանը, որին մարզելու համար 1957 թվականին ստացել է ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզչի կոչում։
Էդուարդ Արիստակեսյանը մահացել է 1989 թվականին Երևանում։ 2006 թվականից Երևանում անցկացվում է Էդուարդ  Արիստակեսյանի անվան բռնցքամարտի ավանդական միջազգային հուշամրցաշար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ԷԴՈՒԱՐԴ ԱՐԻՍՏԱԿԵՍՅԱՆ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍԻ
Ալեքսանդր Նևսկու փողոց (Սանկտ Պետերբուրգ)

Ալեքսանդր Նևսկու փողոց (ռուս.՝ Улица Александра Невского), (նախկինում՝ Ալեքսանդրո-Նևսկայա, Կարմիր հրապարակի փողոց), փողոց, որը ձգվում է Նևսկու պողոտայից մինչև Հերսոնսկի փողոց։ Մոտավոր երկարությունը՝ 270 մ։


== Անվան պատմություն ==
Ալեքսանդրո-Նևսկայա փողոց (1902 թվականի հունիսի 13-ից 1935 թվական)
Կարմիր հրապարակի փողոց (1933 թվականից 1956 թվականի դեկտեմբերի 3)
Ալեքսանդր Նևսկու փողոց (1956 թվականի դեկտեմբերի 3-ից մինչ այժմ)


== Պատմություն ==
Բացի Նևսկու պողոտայից և Հերսոնսկի փողոցից հատվում է նախկին Իսիդրովսկի խաչմերուկին, որը մտել է փողոցի կառուցման մեջ։


== Հատման վայրեր ==
Նևայի պողոտա
Խերսոնի փողոց


== Տրանսպորտ ==
Մետրոյի մոտակա կայարաններն են՝  Ալեքսանդր Նևսկու հրապարակ-1,  Ալեքսանդր Նևսկու հրապարակ-2»։ Փողոցով իրականացվում է տրոլեյբուսային երթևեկություն։


== Տներ ==
Տուն № 9 (1931) - Լենինգրադի քիմիական մեքենաշինության գիտահետազոտական ինստիտուտ)


== Գրականություն ==
Горбачевич К. С., Хабло Е. П. "Почему так названы", 1985, стр. 29
Горбачевич К. С., Хабло Е. П. "Почему так названы?", 1996, стр. 18
Городские имена сегодня и вчера, 1997


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սանկտ Պետերբուրգի հանրագիտարան, Ալեքսանդր Նևսկու փողոց
Ալեքսանդր Նևսկու փողոց citywalls.ru կայքում Archived 2014-05-25 at the Wayback Machine.
Բալոչնոե

Բալոչնոե (ուկրաիներեն՝ Балочне), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բալոչնոե ավանում բնակվում էր 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Երևանի տրոլեյբուս

Երևանի տրոլեյբուսի համակարգը կազմում է Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում հասարակական տրանսպորտային ցանցի մի մասը։ Բացվել է 1949 թվականի մարտի 18-ին։ Գործում է 5 երթուղով։


== Պատմություն ==
1949 թ. օգոստոսի 16-ին բացվեց տրոլեյբուսի համակարգը, որն ավելի ընդարձակ էր, քան այսօր։
Առավելագույն մակարդակով համակարգը ունեցել է 20 գիծ, որոնք գործում են ընդհանուր առմամբ 300 տրոլեյբուսով, դրանց մեծամասնությունը պատրաստել են չեխական Շկոդա 9Տր և/կամ 14TՏր միավորներով, կամ խորհրդային ZiU-682 մոդելներով։
Վերջին տարիներին համակարգը կրճատվել է, և խորհրդային տարիների տրոլեյբուսների մեծ մասը փոխարինվել է նոր մեքենաներով։


== Գծեր ==
Ներկայումս համակարգը ունի հետևյալ գործող գծերը՝ 

1 (Ջրվեժ - Գարեգին Նժդեհի հրապարակ)
2 (Ձիարշավարան - Էրեբունի թանգարան)
9 (Ավան - Կրկես)
10 (Նոր Նորք - Բարեկամության հրապարակ)
15 (Գևորգ Չաուշի հրապարակ - Էրեբունի օդանավակայան)Կան նաև չգործող գծեր՝

3 (Ավան - Երկաթգծի կայարան)
4 (Դավթաշեն - Արգենտինայի հրապարակ)
5 (Ավան - Դավթաշեն)
23 (Ջրվեժ - Կրկես)
24 (ՀԱԹ - Խաչատուր Աբովյանի հրապարակ)


== Պարկեր ==
Երևանի տրոլեյբուսային համակարգը սպասարկվում է տրոլեյբուսների 2 պարկերով՝ Շենգավիթ (1-ին տրոլեյբուսների պարկ. երթուղիներ 1, 2, 9 և 15) և Նոր-Նորք (2-րդ տրոլեյբուսների պարկ. երթուղիներ 1, 9, 10)։ Նոր Նորքի պարկում իրականացվում են միայն փոքր վերանորոգումներ, հիմնանորոգման համար բոլոր տրոլեյբուսները տեղափոխվում են Շենգավիթի տրոլեյբուսային պարկ։ Երրորդ տրոլեյբուսային պարկը՝ «Քանաքեռը», փակվել է 1999 թվականին։


== Շարժակազմ ==
Ամեն օր դուրս է գալիս միջինում 30-35 տրոլեյբուս։
Համակարգում առկա է 51 տրոլեյբուս, որից գործում է 45, ուղևորներին սպասարկում է 44-ը.

Համակարգում կա շահագործվող 50 տրոլեյբուս․

ԼիԱԶ-5280 — 32 տրոլեյբուսներ.
Շկոդա 14Տր02/6 — 10 տրոլեյբուսներ.
Բերլիետ ԷՐ100 — 5 տրոլեյբուսներ.
ԼիԱԶ-52803 — 2 տրոլեյբուսներ (ցածր հատակով).
Շկոդա 14Տր/Արմ — 1 տրոլեյբուս.
Շկոդա 14Տր89/6 — 1 տրոլեյբուսԲերլիետ ԷՐ100 օգտագործված տրոլեյբուսները Լիոնից ձեռք են բերվել 2005 թվականին, որոնք 1978թ. արտադրության են։ 2007-2008 թվականներին տրոլեյբուսների շարժակազմը թարմացվել է ավելի քան 60%-ով։ Ներկրվեց ԼիԱԶ-5280-ի նոր տրոլեյբուսների երկու խմբաքանակ։ Ընդհանուր առմամբ ներկրվել է 36 տրոլեյբուս, որից 2-ը ցածրահարկ են և ունեն վերելակ հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար (համարներ 003 և 019)։

ԼիԱԶ-5280 - 34 տրոլեյբուս
Բերլիետ ԷՐ100 - 5 տրոլեյբուսԿան նաև անսարք 29 տրոլեյբուսներ, որից 23 Շկոդա, 2 ԼիԱԶ և 4 Ռենո։
Ընդհանուր առմամբ, կա 79 տրոլեյբուս։
Berliet ER100 տրոլեյբուսները ձեռք են բերվել Լիոնում, 2005 թվականին, սակայն դրանք 1978 թ. արտադրության են։


== Դժբախտ պատահարներ ==
1976 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Երևանյան լիճ ընկավ տրոլեյբուսը։ Նրանց փրկել է Շավարշ Կարապետյանը։ Դեպքի պահին տեսնելով թե ինչ է կատարվում, անմիջապես նետվում է ջուրը՝ օգնություն ցույց տալու խեղդվող մարդկանց։ Նրան օգնել է եղբայրը՝ Կամո Կարապետյանը։ 10 մետր խորության վրա, զրոյական տեսանելիության պայմաններում Շավարշ Կարապետյանը ոտքերով կոտրել է տրոլեյբուսի հետին ապակին և մեկ առ մեկ դուրս բերել 20 ուղևորի։ Մյուս ուղևորներին փրկել չի հաջողվել։


== Պատկերասրահ ==

		


== Տես նաև ==
Երևանի մետրոպոլիտեն


== Ծանոթագրություններ ==
Ալ-Սաուրայի շրջան

Ալ-Սաուրայի շրջան (արաբ․՝ ناحية الثورة‎‎‎‎) կամ ալ-Տաբակայի շրջան (արաբ․՝ ناحية الطبقة‎‎) շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիսում՝ ալ-Ռակկայի մարզում։ Հանդիսանում է Ալ-Սաուրայի գավառի երեք շրջաններից մեկը։ Կենտրոնն է Ալ-Սաուրա քաղաքը, այլ բնակավայրեր չի ներառում։
2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 69,425 մարդ։ Քաղաքն ու շրջակա թաղամասերը կազմում են 50.93 քառ.կմ տարածք։
Ունի 1 քաղաք

Ալ-Սաուրա (արաբ․՝ الثورة‎‎), բնակչություն՝ 69.425


== Ծանոթագրություններ ==