Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոն

Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոն (ռուս.՝ Моско́вский междунаро́дный кинофестива́ль), միջազգային կինոփառատոն, որն ի սկզբանե անց էր կացվում ԽՍՀՄ-ում, իսկ հետո նաև Ռուսաստանի Մոսկվա քաղաքում։ Այն անց է կացվում հունիսի վերջերին և տևում է 10 օր։ Վենետիկի կինոփառատոնից հետո, այն աշխարհում անց կացվող ամենահին կինոփառատոնն է։ Գլխավոր մրցանակը, որը հաստատվել է 1989 թվականին` «Ոսկյա Սուրբ Գեորգի» պարգևն է։


== Նախապատմությունը ==
Առաջին անգամ Մոսկվայի կինոփառատոնը անց է կացվել 1935 թվականին։ Ի սկզբանե այն կոչվում էր Մոսկվայի խորհրդային կինոփառատոն։ Կինոնկարները ուղարկվել էին 19 երկրներից։ Բացումը տեղի է ունեցել փետրվարի 21-ին` «Ուդարնիկ» կինոթատրոնում, իսկ ժյուրիի նախագահը Սերգեյ Էյզենշտեյնն էր։
Մրցույթին մասնակցում էին դասական ռեժիսորների ֆիլմեր` Քինգ Վիդորի «Հաց մեր հանապազօրյա», Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլի «Կլեոպատրա», Ջորջ Կյուկորի «Փոքրիկ կանայք», Ալեքսանդր Կորդայի «Հենրիխ VIII-ի մասնավոր կյանքը» և այլն։ Մրցութային ծրագիրը բացել է Վասիլև եղբայրների «Չապաև» կինոնկարը։ «Լենֆիլմ» կինոստուդիային շնորհվել է առաջին մրցանակը` «Չապաև», «Մաքսիմի պատանեկությունը» և «Գյուղացիները» կինոնկարների համար։ Փառատոնի պարգևին արժանացել են նաև ֆրանսիացի ռեժիսոր Ռենե Կլերը` «Վերջին միլիարդատերը» կինոնկարի համար, ինչպես նաև Ուոլթ Դիսնեյի մուլտֆիլմերը։ Մրցանակ է ստացել նաև Ալեքսանդր Պտուշկոյի «Նոր Գուլիվեր» ֆիլմը, որը բարձր է գնահատվել Չարլի Չապլինի կողմից։


== Պատմությունը ==
Կինոփառատոնը կրկին վերաբացվել է 1959 թվականին` պետական գործիչ Եկատերինա Ֆուրցևայի ջանքերով և անց էր կացվում երկու տարին մեկ անգամ։ 1972 թվականին կինոփառատոնը ստացել է կինոպրոդյուսերների կազմակերպության միջազգային ֆեդերացիայի (FIAPF) հավաստագիրը։ Մոսկվայի կինոփառատոնի վավերագրական ֆիլմերի մասնաբաժինը 1988 թվականին առանձնացել է և վերակազմավորվել Լենինգրադի վավերագրական ֆիլմերի միջազգային կինոփառատոնի` «Ուղերձ մարդուն» անվանումով։
1997 թվականին հայտարարվել էր, որ փառատոնը անցկացվելու է ոչ թե երկու տարին մեկ անգամ, այլ` տարին մեկ անգամ, սակայն 1998 թվականին ֆինանսական խնդիրների պատճառով այն չկայացավ։ 1999 թվականից մինչ այժմ կինոփառատոնի նախագահը հանդիսանում է Նիկիտա Միխալկովը։ 2011 թվականից վերականգնվել է վավերագրական ֆիլմերի մրցույթը։


== Մրցանակները ==
Մինչև 1989 թվականը, շնորհվում էին մեծ և ոսկյա մրցանակներ, ոսկյա և արծաթյա մեդալներ։ Կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակը արձանիկ է, որը պատկերում է Սուրբ Գեորգիին` արծաթե ձիուն նստած և տեգով վիշապին հարվածելիս։ «Մրցութային ծրագրի լավագույն ֆիլմ» և «Համաշխարհային կինեմատոգրաֆում կատարած ներդրումների համար» պարգևները պատրաստված են ոսկեզօծված արծաթով։ Մնացած յոթ անվանակարգերի մրցանակակիրները պարգևատրվում են արծաթե «Սուրբ Գեորգի»-ով։

Հիմնական մրցույթի պարգևներ («Սուրբ Գեորգի»-ի արձանիկներ).
Լավագույն ֆիլմի համար
Ժյուրիի հատուկ մրցանակ
Լավագույն ռեժիսորական աշխատանքի համար
Տղամարդու լավագույն դերակատարման համար
Կանացի լավագույն դերակատարման համար
«Հեռանկարներ» մրցույթի պարգևները.
«Հեռանկարներ» մրցույթի լավագույն ֆիլմի համար
Կազմակերպչական կոմիտեի և Մոսկվայի կինոփառատոնի տնօրինության կողմից շնորհվող մրցանակներ.
Համաշխարհային կինեմատոգրաֆում կատարած ներդրումների համար
Դերասանական վարպետության բարձունքները հաղթահարելու համար տրվող մրցանակ և Կոնստանտին Ստանիսլավսկու դպրոցի սկզբունքներին հավատարիմ լինելու համար տրվող մրցանակ` «Հավատում եմ. Կոնստանտին Ստանիսլավսկի»
Այլ մրցանակներ.
Կինոմամուլի միջազգային ֆեդերացիայի (FIPRESCI) կողմից ժյուրիի մրցանակը` հիմնական մրցույթի լավագույն ֆիլմի համար
Հիմնական մրցույթի և «Հեռանկարներ» մրցույթի լավագույն ֆիլմի համար ժյուրիի կողմից տրվող ռուսական կինոքննադատների մրցանակները
Հանդիսատեսների համակրանքի համար տրվող մրցանակը` հիմնական մրցույթի լավագույն ֆիլմին
Ռուսաստանի կինոակումբների ֆեդերացիայի մրցանակը` հիմնական մրցույթի լավագույն ֆիլմի համար։


== Ծանոթագրություններ ==