armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Օրոյզես

Օրոյզես (Օրոզես, Հորոզես, Օռիզ, հուն․՝ Οροίζης, հուն․՝ Ορoζσης ), Աղվանքի թագավոր մ.թ.ա. 1-ին դարում։


== Գնեոս Պոմպեոսի վիրա-աղվանական արշավանք ==

Գնեոս Պոմպեոսը իր վիրա-աղվանական արշավանքը սկսելուց առաջ իր զորավարներից մեկին՝ Ափրիանոսին թողնում է Մեծ Հայքում, վերջինս վերահսկելու համար, իսկ ինքը 66 թվականի աշնանը գնում է հետապնդելու Միհրդատ Եվպատորին։ Պոմպեոսը, նախ ճամբարում է գրեթե այնտեղ, որտեղ գտնվում է Երևանը։ Ապա, նա Աղստևի հովտով շարունակում է իր ճանապարհը դեպի Կուր գետի ափերը։ Հռոմեական բանակը իր նպատակին հասնելու համար պետք է առանց դժվարության անցներ գետը, որը տրամադրում է Աղվանքի թագավոր Օրոյզեսը, սակայն Աղվանքի տարածքում վրա հասած ձմեռը հռոմեական բանակին անակնկալի է բերում, Օրոյզեսը օգտվելով առիթից, անցնում է գետը և հարձակվում հռոմեացիների ճամբարի վրա, այն պահին, երբ նրանք նշում էին Սատուրնալիայի տոնը՝ 66 թվականի դեկտեմբերի 17-ին։ Պոմպեոսը ետ է մղում հարձակումը, ապա ներում Օրոյզեսին՝ իր դավաճանության համար և նրա հետ հաշտություն կնքում։
Գնեոս Պոմպեոսի դեմ մզվող կռիվների ժամանակ Աղվանից զորքերը բաղկացած էր 60.000 հետևակից և 22.000 հեծելազորից, որի հրամանատարն էր Օրոյզես թագավորի եղբայրը՝ Կոտիսը։ Ըստ մեկ այլ տեղեկության Օրոյզեսի զորքերի թիվը հասնում էր 40.000-ի, որը նույնպես համարվում է չափազանցված։
Ըստ վարկածներից մեկի՝ Օրոյզեսին հռոմեացիների դեմ հրահրել էր Տիգրան Կրտսերը։ Սա համարվում է խիստ հավանական, քանի որ Աղվանքը, ինչպես նաև Իբերիան, մտնում էին Տիգրան Մեծի կայսրության մեջ։ Սակայն, ամբողջությամբ հասկանալի չէ, թե ինչպես է կարողացել գերված արքայազնը աղվանների հետ հարաբերություններ հաստատել։
65 թվականի գարնանը Պոմպեոսը մտնում է Իբերիա, ավելի ճիշտ՝ Գուգարք և գրավում Հարմոզիկա և Սևսամորա բերդամրոցները։ Իբերիայի թագավոր Արտոկեսը մինչ այդ փախել էր Կուրից այն կողմ, ապա նահանջելով մինչև Պելորոս գետը, փորձել էր կանգնեցնել հռոմեացիների առաջխաղացումը, սակայն, պարտվել էր և հանձնվել Պոմպեոսի ողորմածությանը։
Պոմպեոսի հաղթանակից հետո, նրա հաղթական կառքի առջևից 324 պարտված վեհապետների շարքում քայլում էին նաև աղվանից երկու առաջնորդներ։ Այդ առաջնորդներն էին՝ թագավորը և քրմապետը, իսկ Կոտիս զորավարը սպանվել էր Պոմպեոսի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կալվի դել Ումբրիա

Կալվի դել Ումբրիա (իտալերեն՝ Calvi dell'Umbria), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա մարզի Տեռնի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1844 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 40 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 46 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 5032։ Հեռախոսային կոդ՝ 0744։
Հռոմի Սուրբ Պանկրատիոսը հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր սուրբ։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0744 710119
Էլեկտրոնային փոստ։info@comunecalvidellumbria.tr.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comunecalvidellumbria.tr.it/ Archived 2010-04-10 at the Wayback Machine.


== Քույր քաղաքներ ==
 Պայտինգ, Գերմանիա


== Պատկերասրահ ==

		


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunecalvidellumbria.tr.it/ Archived 2010-04-10 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Անրի Սալա

Անրի Սալա (անգլ.՝ Anri Sala, 1974[…], Տիրանա, Ալբանիա), ալբանացի նկարիչ, ապրում և ստեղծագործում է Բեռլինում։


== Կենսագրություն ==
1992-1996 թվականներին սովորել է Տիրանայի արվեստի ազգային ակադեմիայի գեղանկարչության և քանդակի բաժնում, 1996-1998 թվականներին՝ Փարիզի դեկորատիվ արվեստի ազգային դպրոցում, 1998-2000 թվականներին՝ Tourcoing-ի ժամանակակից արվեստի ազգային ստուդիայում։


== Ստեղծագործություններ ==


== Անհատական ցուցահանդեսներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նկարչի մասին տեղեկություններ ArtNet-ում
Նկարչի մասին տեղեկություններ Hauser & Wirth Gallery- կայքում Archived 2009-01-07 at the Wayback Machine.
Նկարչի մասին տեղեկություններ artfacts.net-ում
Նկարչի ստեղծագործությունները Marian Goodman Gallery-ում Archived 2008-04-12 at the Wayback Machine.
Краткая информация об Анри Сала на сайте 2-й Московской биеннале современного искусства Archived 2007-07-08 at the Wayback Machine.
Դոմինիկյան որոր

Դոմինիկյան որոր (լատ.՝ Larus dominicanus) որորների ընտանիքի թռչուն։


== Բնութագիր ==
Դոմինիկյան որորի մարմնի երկարությունը 58 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 125 սմ։ Գլխի, վզի և փորի ներքևի մասի փետուրները, ինչպես նաև պոչի ծայրը սպիտակ է, թևերի վերին մասը և մեջքը՝ սև։ Կտուցը դեղին է, իսկ կտուցի ներքևի մասը կարմիր է։ Թաթերի գույնը տատանվում է դեղինից մինչև ձիթապտղի կանաչ։


== Տարածվածություն ==
Դոմինիկյան որորի տարածվածության արեալն ընդգրկում է Հարավային Ամերիկայի ափերից մինչև Հարավային Աֆրիկա, Նոր Զելանդիա և Հարավային օվկիանոսի գոտում գտնվող ենթարկտիկական կղզիներում։ Բացի այդ, Դոմինիկյան որորը որորի միակ տեսակն է, որը բույն է տեղադրում Անտարկտիկայի թերակղզում։ Նոյեմբերին կամ դեկտեմբերին որորը բնում դնում է 2 կամ 3 ձու։ Բույնը կառուցված է բույսերի մասերից, ոսկորներից և խխունջներից։ Ձագերը 4 շաբաթ հետո կարողանում են արդեն թռչել և 2-4 շաբաթ անց դառնում են անկախ։


== Սնունդ ==
Դոմինիկյան որորները հիմնականում սնվում են խխունջներով և այլ թռչունների գաղութների մնացորդներով։
Արգենտինական Վալդես թերակղզում դոմինիկյան որորները սնվում էին նաև կետերով։ Սկզբում նրանք նստում էին կետի վրա և ուտում մակաբույծներն ու մաշկից պոկված կտորներով։ Ինչ-որ պահի դրությամբ, Դոմինիկյան որորները սկսեցին սնվել ոչ միայն կետից պոկված մաշկի կտորներով, այլ նաև մսի առողջ կտորներով։ Այսպիսով, որորները իսկական պատուհաս են դարձել կետերի համար։ Հիմնականում որորները կենտրոնանում և հարձակվում են էգ կետի նրա ձագերի վրա, որոնք ավելի խոցելի են։
Բնության պահպանության միջազգային միությունը այս տեսակը ընդգրկել է Հատուկ պահպանության մեջ՝ որպես քիչ մտահոգող տեսակ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Վիշնյովի Սադ (ավան, Կուպյանսկի շրջան)

Վիշնյովի Սադ (ուկրաիներեն՝ Вишневий Сад), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Գենովո։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Իհասալու

Իհասալու (էստ․՝ Ihasalu), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 44 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ներսես Երիցյան

Ներսես Հենրիկի Երիցյան (փետրվարի 23, 1971(1971-02-23), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ, Հայաստանի Կենտրոնական բանկի նախագահի տեղակալ։


== Կենսագրական տվյալներ ==
Ներսես Հենրիկի Երիցյանը ծնվել է 1971 թ. փետրվարի 23-ին, Երևանում։ 1988-93 թթ. սովորել և ավարտել է (գերազանցությամբ) Երևանի պետական ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի ժողովրդական տնտեսության պլանավորման ֆակուլտետը՝ ստանալով մակրոտնտեսագետի որակավորում։
1993-95 թթ. եղել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի մակրոտնտեսության ամբիոնի ասպիրանտ (ասպիրանտուրան նույնպես ավարտել է գերազանցությամբ)։
1999 թ. Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի, Երևանի պետական համալսարանի և ՀՀ ԳԱԱ տնտեսագիտության ինստիտուտի մասնագիտական խորհրդի որոշմամբ շնորհվել է տնտեսագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։
1994-2003 թթ.՝ մասնագիտական ուսուցում տարբեր թեմաներով՝ հանրային, տնտեսական և ֆինանսական քաղաքականությունների շրջանակներում, որոնք կազմակերպվել են տարբեր երկրների համապատասխան կառույցների և միջազգային կազմակերպությունների կողմից։
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1993-94 թթ.՝ ՀՀ Գերագույն խորհրդի սոցիալական և առողջապահության հարցերով մշտական հանձնաժողովի գլխավոր փորձագետ։
1994-95 թթ.՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահի օգնական։
1995-96 թթ.՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության վարչության պետ։
1996-2001 թթ.՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի անդամ։
1998-2001 թթ.՝ դասավանդել է Երևանի պետական տնտեսագիտական ինստիտուտում։ 2001-2003 թթ.՝ ԱՄՀ-ի հոլանդական խումբը, ներառյալ Հայաստանը, ներկայացնող գործադիր տնօրենի խորհրդական։
2003 թվականից մինչև 2007 թ. հունիսի 8-ը՝ ՀՀ կենտրոնական բանկի նախագահի խորհրդական և 2005 թվականից՝ ֆինանսական դիտարկումների կենտրոնի ղեկավարի պաշտոնակատար։
2007 թ. հունիսի 8-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ առևտրի և տնտեսական զարգացման նախարար։
2008 թ. ապրիլի 21-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարար։ (նախարարությունը վերանվանվել է)։
2008 թ. մայիսի 30-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Արժույթի միջազգային հիմնադրամի կառավարիչների խորհրդում Հայաստանի կառավարիչ։
2010 թ. փետրվարի 5-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետությունում Եվրոպական միության արևելյան գործընկերության շրջանակներում իրականացվելիք պետական կառավարման մարմինների զարգացման համապարփակ ծրագրի ազգային համակարգող։
2010 թ. դեկտեմբերի 17-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնից։
2010 թ. դեկտեմբերի 21-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախագահի տեղակալ՝ վեց տարի ժամկետով։Հեղինակ է մի շարք գիտական հոդվածների։ Համահեղինակ է «Ժամանակակից բանկային գործը Հայաստանում» դասագրքի («Կենտրոնական բանկի գործառնությունները և դրամավարկային քաղաքականությունը» գլուխ)։
Տիրապետում է ռուսերեն, անգլերեն լեզուներին։


== Պարգևներ ==
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալ, 2017


== Ծանոթագրություններ ==
Օստրա (գյուղ, Կիցմանի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օստրա (այլ կիրառումներ)Օստրա (ուկրաիներեն՝ Остра), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օստրա գյուղում բնակվում էր 280 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լեյլա Բեխտի

Լեյլա  Բեխտի (ֆր.՝ Leïla Bekhti, մարտի 6, 1984(1984-03-06), Իսի լե Մուլինո), կինոյի և հեռուստատեսության ֆրանսիացի դերասանուհի։ «Փարիզ, ես քեզ սիրում եմ» ֆիլմում կատարել է Զարկայի դերը։


== Կենսագրություն ==
Լեյլա Բեխտին ծնվել է 1984 թվականին Իլ դը ֆրանս նահանգի Իսսի լը Մուլինո քաղաքում՝ ալժիրցիների ընտանիքում։
Մոնրուժ բնակավայրում Մորիս Ժենևուայի լիցեյի (ֆր.՝ Lycée Maurice Genevoix) թատերական թեքումով գրականության դպրոցն ավարտելուց հետո՝ շուրջ վեց ամիս այցելել է Ստեֆան Ժիլդայի (ֆր.՝ Stéphane Gildas) թատերական կուրսը, որից հետո Բերենժեր Բաստի (ֆր.՝ Bérengère) Basty) արտ-ստուդիան։ 2005 թվականին հաջողությամբ անցել է «Շեյթան» ֆիլմի քասթինգը։ Ֆիլմում նա մարմնավորել է Ժասմինի դերը՝ Մոնիկա Բելլուչիի և Վենսան Կասսելի հետ։
«Շեյթան» ֆիլում նկարահանվելուց հետո՝ նրան նկատել է ռեժիսոր Ջերալդին Նակաշը և հրավիրել է խաղալու իր «Այն ամենը, ինչը փայլում է» ֆիլում։ Մինչ այդ Լեյլան խաղացել է Ջամիլի դերը «Մարգարեն» ֆիլմում, որի համար էլ արժանացել է տարբեր մրցանակների և նոմինացիաների, այդ թվում՝ «Օսկար»՝ լավագույն օտարալեզու ֆիլմ կատեգորիայում։


== Անձնական կյանք ==
Լեյլա Բեխտին ամուսնացած է ֆրանսիացի դերասան Թահար Ռահիմի հետ, ում հետ ծանոթացել է «Մարգարեն» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։


== Ֆիլմագրություն ==
2006 — Շեյթան / Sheitan
2006 — Փարիզ, ես քեզ սիրում եմ / Paris, je t’aime
2006 —Խարդախները / Les Tricheurs (ТВ)
2006 —Հարկիները / Harkis (ТВ)
2006 — Թույլ հավատ / Mauvaise Foi
2007 — Ալի Բաբան և 40 ավազակները / Ali Baba et les 40 voleurs (ТВ)
2008 —Պետության համար 1 թշնամին / Mesrine: L`instinct de mort
2009 —Մարգարեն / Un prophète
2009 — Գազան / La bête
2009 — Մարիամի ընտրությունը / Le Choix de Myriam
2010 — Այն ամենը, ինչը փայլում է / Tout ce qui brille
2011 — Հրաշալի կյանք / Une vie meilleure
2011 — Մեծ շրջադարձ / Itinéraire bis
2011 —Աղբյուր / La source des femmes
2012 —Զինված կողոպուտ / Mains armées
2012 — Ֆրանսիացիների արկածները Նյու Յորքում / Nous York
2013 — Ձմեռվա շեմին / Avant l'hiver
2015 — Միասին, կամ ոչ մի կերպ / Nous trois ou rien


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Лейла Бехти (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Сайт о Лейле Бехти
Interview in Écran Large
Անտոնինա Նեժդանովա

Անտոնինա Վասիլևնա Նեժդանովա (հունիսի 16, 1873(1873-06-16), Օդեսա, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 26, 1950(1950-06-26), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս երգչուհի (քնարակոլորատուրային սոպրանո)։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի (1936)։
Արվեստագիտության դոկտոր (1944)։ Աշխատանքի հերոս (1925)։


== Կենսագրություն ==
1902-ին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան (Ու․ Մազետտիի դասարան) և ընդունվել Մեծ թատրոնի օպերային խումբը, որտեղ աշխատել է շուրջ 30 տարի, կերտելով տպավորիչ երաժշտական-բեմական կերպարներ՝ ավելի քան 40 օպերաներում։ Հանդես է եկել Ֆեոդոր Իվանովիչ Շալյապինի, Լեոնիդ Վիտալևիչ Սոբինովի հետ։ Դերերգերից են՝ Անաոնիդա, Լյուդմիլա (Գլինկայի «Իվան Սուսանին», «Ռուսլան և Լյուդմիլա»), Տաայանա (Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին»), Մարֆա (Ռիմսկի-Կորսակովի «Թագավորի հարսնացուն»), Զիլդա (Վերդիի «Ռիգոլետտո»), էլզա (Վագների «Լոենգրին») և այլն։ 1912 թվականին հանդես է եկել Փարիզի «Գրանդ օպերայում (խաղընկերներն էին Էնրիկո Կարուզոն և Տ․ Ռուֆֆոն)։ Որպես համերգային երգչուհի ելույթներ է ունեցել իրեն նվագակցող Ս․ Ռախմանինովի, Ա․ Արենսկու, Ա․ Գլազունովի, Ա․ Սկրյաբինի հետ։
1936 թվականից դասավանդել է Մեծ թատրոնի, այնուհետև՝ Կ․ Ս․ Ստանիսլավսկու օպերային ստուդիաներում, 1943 թվականից՝ Մոսկվայի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։
Հիշատակ
1950 թվականից Օդեսայի կոնսերվատորիան կոչում է Անտոնինա Նեժդանովայի անունով։


== Պարգևներ ==
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1943)
Լենինի 2 շքանշան
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Զոմլեթ

Զոմլեթ (վրաց.՝ ზომლეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Չոխատաուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 160 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 281 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Չոխատաուրի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Հարևան Լանչխութի շրջանով անցնում է Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլգա (անձնանուն)

Օլգա (ռուս.՝ О́льга), արևելասլավոնական ծագման իգական անձնանուն։ Արական Օլեգ անվան իգական ձևն է։ Ենթադրվում է, որ դրանք փոխառված սկանդինավյան Helga և  Helgi  անուններից են ( հին նորվ.՝ heilagr «սուրբ, սրբազան»)։
Բացի Ռուսաստանից և ԱՊՀ երկրներից՝ «Օլգա» անձնանունը հանրաճանաչ է նաև Չեխիայում, Ֆինլանդիայում, Իտալիայում, Իսպանիայում և ինչ-որ չափով նաև Գերմանիայում, ինչպես նաև հիշատակվում է միջնադարյան Շոտլանդիայում։


== Արտասանություն ==
Օլգա անունն ունի բազմաթիվ փաղաքշական ձևեր՝ Օլգունյա, Օլգուսյա, Օլգուխա, Օլգուշա, Օլյա, Օլյուլյա, Լյուլյա, Օլյունյա, Լյունյա, Օլյուսյա, Լյուսյա, Օլյուխա, Օլյուշա, Օլյաշա, Օլյանյա, Օլյոնա, Լյունա, Լյոլյա, Լյալյա։


== Անվան օր ==
Ուղղափառ (ամսաթվերը տրված են Գրիգորյան օրացույցով)՝ հուլիսի 24


== Անվան ծագում ==
Մոտակա ստուգաբանություն՝ հին ռուսական Օլգա, միջին հունական՝ Ελγα (Կոստանդին Ծիրանածին):
Ըստ «գերմանական» տարբերակի՝ հին սկանդինավյան Helga-ից  ( հին նորվ.՝ heilagr — «սուրբ», «սրբազան»)։ Նոր բարձր գերմանական Օլգան ռուսաց լեզվից է փոխառվել է Հինգերորդ կոալիցիայի պատերազմի ժամանակ:


== Հայտնի անձինք ==
Օլգա Կոնստանտինովնա՝ իշխանուհի, հելլենների թագավոր Գեորգիոս I-ի կինը, 1920 թվականի նոյեմբերից դեկտեմբեր՝ Հունաստանի ռեգենտ:
Օլգա (իշխանուհի)՝ Կիևի մեծ իշխանուհի, Իգոր Ռյուրիկովիչի կինը։
Օլգա Ալեքսանդրովա-Գնեսինա՝ խորհրդային դաշնակահար, երաժշտության ուսուցիչ:
Օլգա Ալեքսանդրովնա՝ Ռուսական կայսրության մեծ իշխանուհի, Ալեքսանդր III կայսեր և Մարիա Ֆեոդորովնայի կրտսեր դուստրը՝ Նիկոլայից, Ալեքսանդրից, Գեորգիից, Քսենիայից և Միխայիլից հետո։ Եղել է նկարչուհի: Մահվան պահին Ռոմանովների տան վերջին մեծ իշխանուհին էր։
Օլգա Բրուսնիկինա՝ ռուս մարզուհի (սինխրոն լող), սպորտի վաստակավոր վարպետ։ Օլիմպիական խաղերի եռակի չեմպիոն:
Օլգա Բուդինա՝ կինոյի և թատրոնի ռուս դերասանուհի, ռոմանսների կատարող, Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակի դափնեկիր:
Օլգա Բրիզգինա՝ խորհրդային թեթևատլետ (սպրինտ): Աշխարհի ռեկորդակիր (թիմում), աշխարհի և Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն:


== Տես նաև ==
Օլեգ


== Ծանոթագրություններ ==
Կիլիկիա ՖԱ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կիլիկիա (այլ կիրառումներ)«Կիլիկիա» Ֆուտբոլային Ակումբը արհեստավարժ ֆուտբոլային ակումբ էր, որը հանդես էր գալիս Երևանում։


== Պատմություն ==
«Կիլիկիա» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 1992 թվականին, Երևան քաղաքում։ 2011 թ. ակումբը լուծարվել է։


== Նվաճումներ ==
Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթ
 (1) 2005


== Եվրոգավաթների վիճակագրություն ==
Խ = Խաղ; Հ = Հաղթանակ; Ո = Ոչ-ոքի; Պ = Պարտություն; ԽԳ = Խփած Գնդակ; ԲԳ = Բաց Թողած Գնդակ; ԳՏ = Գնդակների Տարբերություն

Տնային խաղերի հաշիվները թավատառ են։


== Ներկա կազմ ==
Հուլիսի 1, 2009
Նշում. Դրոշները ցույց են տալիս ազգային հավաքականը ինչպես սահմանված է ՖԻՖԱ-ի իրավասության կանոններում: Խաղացողները կարող են ունենալ 1-ից ավելի ոչ-ՖԻՖԱ-ի քաղաքացիություն:


== Աղբյուրներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Կիլիկիա» ՖԱ-ի բաժինը ՀՖՖ-ի պաշտոնական  կայքէջում (հայ.), (անգլ.), (ռուս.)
Էկյումալ

Էկյումալ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։ Գտնվում էր Արճեշ քաղաքից 31-32 կմ հյուսիս-արևելք, Ծաղկանց լեռներից սկսվող և Արճեշից արևմտյան Վանա լիճը թափվող գետակի աջափնյա սարավանդում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 12 տուն քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոժդեստվենկա (գյուղ, Շարանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոժդեստվենկաՌոժդեստվենկա (ռուս.՝ Рождественка, բաշկիրերեն՝ Рождественка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 155 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Եկշալ

Եկշալ (ռուս.՝ Екшал), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Հանդիսանում է Մեծ Լուչ գետի ձախ վտակը (Հյուսիսային Դվինայի ավազան)։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200212103000024488
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002448
Ավազանի կոդը -  03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մասսլաուս

Մասսլաուս (հոլ.՝ Maassluis ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 8,6 կմ² է, բնակչությունը՝ 31.429 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.500 եվրո է։
Աստերոիդների ցանկ (63101-63200)

Աստերոիդների ցանկ (63001-63100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (63201-63300)
 Աստերոիդների ցանկ (63001-63100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (63201-63300)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (60001)-(65000)»։ www.minorplanetcenter.net
Բերտրան դը Բորն

Բերտրան դը Բորն (ֆր.՝ Bertran de Born, 1140, Պերիգոր, Դորդոն, Աքվիտանիա - 1215, Սըենտ Տրի), տրուբադուր, միջնադարյան պրովանսալական քնարերգության խոշոր ներկայացուցիչ։


== Բերտրան դը Բորնի պոեզիան ==
Բերտրան դը Բորնը՝ մարտաշունչ այդ ֆեոդալը, իր հոգևոր բերկրանքը քաղել է պատերազմից, որը փառաբանել է իր երգերում։
Բերտրան դը Բորնը հայտնի է հատկապես իր սերվենտներով (քաղաքական երգ)։ Ի դեպ, Դանթեն նրան դրվատել է որպես տաղանդավոր պոետի, պատերազմի երգչի, որի ստեղծագործության մեջ նուրբ և վերամբարձ զգացմունքը համատեղված է ասպետական կոպիտ ուժի և սրի իդեալին։
Ահա մի հատված դը Բորնի հայտնի ողբից, որ գրված է «Ջահել արքա» կոչված անգլիացի Ջեֆրի արքայազնի եղերական մահվան առթիվ.

Մեր տկար դարում ցավ ու տխրություն
Սերն անցավ, չկա կենսուրախ ոգին,
Եվ մարդիկ մանր ու կեղծավոր դարձան,
Միշտ նոր վտանգ է կախվում մեր գլխին։
Կտրվեց կյանքը ջահել Արքայի.
Նա անզուգական քաջ էր փառավոր,
Եվ աշխարհն այժմ ողբ է ու մոլոր
Եվ դարձել է ծով անհուն վշտերի։
(Թարգմ. Հենրիկ Բախչինյան)


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև՝ ==
Տրուբադուր
Բուլղարներ

Բուլղարներ (բուլղար․՝ българи), բուլղարների և բալկանյան ժողովուրդների Սմոլենսկի, Ստրոմյանի, Տիմոչանիի և Բալկանների տեղական բնակչության մնացորդների, հատկապես տրոքցիների միավորման արդյունքում առաջացած միջնադարյան ժողովուրդ։ Նրա անունը և ազգանունը ստացել է բուլղարներից։ Բուլղարիայի հիմնական բնակչությունը։ Նրանք նաև ապրում են Ուկրաինայում, Օդեսայում, Մոլդովայում, Սերբիայի, Ռումինիայի, Հունաստանի, Թուրքիայի, Մակեդոնիայի սահմանամերձ շրջաններում, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ավստրալիայում և Հարավային Ամերիկայում։
Բուլղարիայի բնակչությունը շուրջ 7.2 միլիոն մարդ է (2012 թվականի տվյալներով)։ Մոտ 6 միլիոնը հանդիսանում են էթնիկ բուլղարները։ Երկրից դուրս ամենախոշոր խումբը եղել է ԽՍՀՄ-ում (324 հազար մարդ, մարդահամար` 1959), ապրում են Մոլդովայում և Ուկրաինայի հարավում։ Լեզուն բուլղարերենն է։
Հավատացյալների մեծամասնությունը ուղղափառ է, կան նաև կաթոլիկներ և բողոքականներ, պոմաքսներ, մուսուլմաններ։ Հաշվի է առնվում, որ Բուլղարիայի առաջին բուլղարական թագավորության անունից անցած ժողովրդի անունը, ստեղծվել է բուլղարացիների ժողովրդի կողմից։


== Բնակության թվաքանակը և բնակավայրերը ==
Բուլղարները ապրում են Բուլղարիայում, ԱՄՆ-ում, Եվրամիության երկրներում, Ուկրաինայում, Մոլդովայում, Իսպանիայում, Ռուսաստանում, Սերբիայում, Ղազախստանում, Հունգարիայում և այլ երկրներում։ Բնակիչների ընդհանուր թիվը՝ 12 միլիոն։


== Էթնոգենեզ ==
Տես նաև հոդվածը.Բուլղարիայի մարդաբանական և գենետիկական ուսումնասիրությունները Ժամանակակից բուլղարացիները առաջացել են երեք գոյություն ունեցող էթնիկ խմբերի խառնուրդի արդյունքում. Բուլղարները, ներկայումս Բուլղարիայի հողերում ապրող սլավոնական ցեղերը, որտեղ եկան բուլղարները և թրակացիները, ովքեր ապրում էին ներկայիս բուլղարական պետության հողերում։ 1917 թվականի հոկտեմբերին Ռուսաստանի կայսրության տարածքում գրեթե 300 հազար գաղթական բուլղարացիներ էին (հիմնականում 19-րդ դարի առաջին կեսին, երբ Բուլղարիայի հողերը Օսմանյան կայսրության տակ էին գտնվում Ռուսաստան տեղափոխվածների սերունդները) մինչև 15 հազար սեզոնային գյուղատնտեսական աշխատողներ `«բեռնատար ֆերմերներ» և ավելի քան 1,5 հազար ռազմագերիներ և ներկալվածներ։ Բուլղարացի գենետիկոսները, որոնք ուսումնասիրել են միտոքոնդրիալ հեպոգլոբուսները, Բուլղարիայում բնակվող նեոպոլիսներից 13-ը, որոնք ապրում էին 8-10-րդ դարերում, բացահայտեցին հին և ժամանակակից բուլղարացիների գենետիկական նմանությունները։ Ժամանակակից եվրոպական և արևմտյան եվրասիական բնակչություններում հայտնաբերվել են միտքոնդոնդրիալ հեպոգլոբուսներ, որոնք նման են հին բուլղարներին։


== Լեզու ==
Հիմնական հոդված. Բուլղարերեն
Բուլղարերենը պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի սլավոնական խմբի հարավային ենթախմբին:Բուլղարերեն լեզվով բանախոսների ընդհանուր թիվը աշխարհում ավելի քան 12 միլիոն է։


== Ծանոթագրություններ ==
ՀՀ ԳԱԱ տեղեկագիր․ Մեխանիկա

ՀՀ ԳԱԱ տեղեկագիր․ Մեխանիկա, հանդեսը լուսաբանում է առաձգականության մաթեմատիկական տեսության, թաղանթների և սալերի տեսության, պլաստիկության, սողքի առաձգամածուցիկության տեսությունների, էլեկտրամագնիսաառաձգականության տեսության, աերոհիդրոմեխանիկայի, շարժման կայունության, շինարարական մեխանիկայի և փորձարարական տեխնիկայի հարցերը։ Հանդեսը նախատեսված է գիտնականների, ճարտարագետների, բուհերի դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։


== Աղբյուր ==
Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Սեն Վիգոր լը Գրան

Սեն Վիգոր լը Գրան (ֆր.՝ Saint-Vigor-le-Grand), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 2023 մարդ, բնակչության խտությունը` 208.77 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.69 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 26 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1203 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 793-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 410։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,9 %։ 793 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 720 անձ (371 տղամարդ և 349 կին)։ Գործազուրկ են եղել 73 անձ (38 տղամարդ և 35 կին)։ 410 անաշխատունակներից 98-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 217-ը` թոշակառուներ, իսկ 95-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Գաբրիել Նահապետյան

Գաբրիել Սողոմոնի Նահապետյան (հունվարի 27, 1857(1857-01-27), Փանիկ, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 29, 1939(1939-05-29), Վենետիկ, Իտալիա), հայ բանասեր, հայագետ։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ (1874), քահանա (1877)։


== Կենսագրություն ==
Գաբրիել Նահապետյանը ծնվել է 1857 թվականին Քյավթառլու գյուղում (այժմ՝ գյուղ Փանիկ, Շիրակի մարզ)։ 1877-1883 թվականներին սովորել է Հռոմի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ 1883-1885 թվականներին և 1921-1923 թվականներին՝ եղել է Վենետիկի Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանի ուսուցիչ և տեսուչ, 1919-1920 թվականներին՝ «Բազմավեպ» հանդեսի խմբագիր (հանդես է եկել Մեղու Շիրակա կեղծանունով), 1928-1930 թվականներին և 1935-1936 թվականներին՝ Փարիզի Մուրադյան վարժարանի տեսուչ։


== Ստեղծագործություններ ==
«Ուղղագրութիւնք ազգային հին մատենագրաց» (1907) գրքում ամփոփել է հայ պատմիչների գործերի իր կատարած տեքստաբան, ուսումնասիրություններն ու դրանց հետ կապված գիտական բանավեճերը։ Լույս են տեսել Նահապետյանի «Սուրբ Մեսրոպ և Հայաստանի ոսկեդարը» (1914), «Վենետկոյ Մխիթարեանց ուղղագրութեան մասին» (1927 թվական, համահեղինակ), «Քրիստոնեական ճարտարապետութիւն» (1930) գրքերը։


== Գրականություն ==
Շտիկյան Ս., Հայ նոր գրականության ժամանակագրություն (1851-1865), Ե., ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1983, էջ 181։
Սարգսյան Գ., Կենսագրական բառարան, հատոր Գ, գիրք 1, Ե., «Խորհրդային գրող», 1990, էջ 123։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստղերի սեփական շարժումներ

Աստղերի սեփական շարժումներ, աստղերի տարեկան անկյունային տեղաշարժը երկնքում։ (Անկյուն, որի տակ դիտվում է աստղի տարածական արագության պրոյեկցիան տեսագծին ուղղահայաց հարթության վրա)։
Էդմունդ Հալլեյը նկատեց (1718), որ Սիրիուսի, Պրոցիոնի և Արկտուրի կոորդինատները չեն համընկնում հին հույների տված կոորդինատների հետ։ Անցել էր շուրջ 2000 տարի, և տեղաշարժերը հասել էին զգալի չափերի։ Այնպես որ, դրանք միայն դիտողական սխալներ համարելը ճիշտ չէր լինի։ Հետևաբար, ենթադրվեց, որ աստղերն ունեն սեփական շարժումներ։


== Աստղերի շարժումները ==
Աստղերի սեփական շարժումներն աննշան են (տարեկան միջինը` 0",01)։ Աստղերի միայն 10%-ն ունի զգալի (0",5-ից մեծ) սեփական շարժում։ Երկնքի ամենաարագաշարժ աստղը Բարնարդի թռչող աստղն է (տարեկան տեղափոխությունը 10",27)։ Աստղերի սեփական շարժումները մեկ կամ երկու տարում նկատելն անհնար է. պետք է կատարել մեծ ընդհատումներով դիտումներ և համեմատել արդյունքները (բացարձակ տեղաշարժ)։ Հարաբերական տեղաշարժը ստանալու համար հետազոտվող տիրույթը նկարահանվում է երկու անգամ (մոտ 50 տարի ընդմիջումով) և արդյունքները համեմատվում բլինկ-կոմպարատոր գործիքի օգնությամբ։ Արդի չափողական ու դիտողական մեթոդները թույլ են տալիս աստղերի սեփական շարժումները չափել 0",001 ճշտությամբ։ Վիլյամ Հերշելն ապացուցեց (1783), որ Արեգակը շարժվում է տիեզերքում և, օգտվելով աստղերի սեփական շարժումներից, որոշեց նրա շարժման ուղղությունը։ Աստղերի սեփական շարժումների օգնությամբ ուսումնասիրվում է Գալակտիկայի կառուցվածքը և դինամիկան։ Այն հնարավորություն տվեց հայտնաբերել շարժվող աստղակույտեր՝ Մեծ Արջ, Ցուլ և այլ համաստեղություններում։ Հոլանդացի աստղագետ Ա. Բլաուն Պերսեոս II աստղասփյուռի աստղերի սեփական շարժումների ուսումնասիրությամբ հաստատեց (1952) Վիկտոր Համբարձումյանի այն վարկածը, ըստ որի, աստղասփյուռները երբեմն ընդարձակվում են 10 կմ/վրկ արագությամբ։
Դավիթ Սարկիսով

Դավիթ Սարկիսով (անգլ.՝ Dawid Sarkisow, նոյեմբերի 20, 1982(1982-11-20), Աշխաբադ, Թուրքմենական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայկական ծագումով ֆուտբոլիստ։ Աշխաբադ քաղաքի «ՄՏՏՈՒ» ակումբի պաշտպան և Թուրքմենստանի ազգային հավաքականի խաղացող։


== Կարիերա ==
Երիտասարդ տարիքից նա խաղացել է «ՄՏՏՈՒ» ֆուտբոլային ակումբի երիտասարդական թիմում։ Շուտով 2002 թվականին տեղափոխվում է «МТТУ» ակումբի հիմնական կազմ։ Մինչև հիմա էլ նա խաղում է «ՄՏՏՈՒ» ֆուտբոլային ակումբում և համարվում է թիմի ավագը։
2004 թվականին Սարկիսովը ուղարկվեց Թուրքմենստանի ազգային հավաքական և ազգային թիմի հետ մասնակցեց շատ մրցաշարերի։ Մինչև հիմա Սրկիսովը խաղացել է հավաքականի 16 խաղերին։


== Ձեռքբերումներ ==
Թուքմենստանի ֆուտբոլի առաջնության չեմպիոն. 2005, 2006, 2009, 2013
Թուքմենստատնի փոխչեմպիոն. 2007, 2008, 2011
Թուրքմենստանի առաջնության բրոնզե մեդալակիր. 2012
Թուքմենստանի գավաթակիր. 2006, 2011
Թուրմենստանի գավաթի եզրափակչի մասնակից. 2008, 2012
Թուրքմենստանի սուպերգավաթակիր. 2005, 2009, 2013
Թուրքմենստանի սուպերգավաթի ֆինալիստ. 2006, 2012
Թուքմենստանի նախագահական գավաթի հաղթող. 2007, 2008, 2009
Թուրգմենստանի նախագահական գավաթի ֆինաիստ. 2006
Թուքմենստանի նախագահական գավաթի հաղթող. 2014


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրություն FIFA-ի կայքում(անգլ.)
Պաշտոնական կայք
Ֆրայունգ (Վերին Պֆալց)

Ֆրայունգ (Վերին Պֆալց)  (գերմ.՝  Freihung), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Ամբերգ Զալցբախի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2535 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը 46,34 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 71 121։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Nem. Savezni zavod za statistiku
Stalna konferencija gradova i opština
KommOn
Ժողովածու (1422)

Ժողովածու (1422), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1422 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1284 թվականին Եսայի Նչեցի գրիչի կողմից ենթադրաբար Գլաձորում, Բջնիում։ Ստացողը եղել է Տեր Գրիգորն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16×12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 194 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 137ա, 144ա (ծածկագիր), 190բ, 191բ (Ժէ դ., ծածկագիր), 144բ (Ժէ դ.), 1ա (1790 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Անդրէասի Կապադովկիացւոյ Մեկնութիւն Յայտնութեանն Յովհաննու։
Լամբրոնացւոյ Մեկնութիւն էր ընգ եղբարս-ի։


== Ծանոթագրություններ ==
Լեբառա

Լեբառա (էստ․՝ Läbara), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Տոռգու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Վոլոդյա Սահակյան

Վոլոդյա (Վլադիմիր) Գուրգենի Սահակյան (փետրվարի 16, 1932(1932-02-16), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 10, 2013(2013-01-10), Երևան, Հայաստան), հայ նկարիչ։
Նկարիչ Համբարձում Սահակյանի եղբայրն է։


== Կենսագրություն ==
1958 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1965 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1977 թվականից դասավանդել է Երևանի գեղարվեստի ակադեմիայում, պրոֆեսոր (2004)։ 2004 թվականից եղել է բնության և հասարակության մասին միջազգային ակադեմիայի անդամ։
Գործերից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, ՀՀ մշակույթի նախարարության ֆոնդում, Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարանում։


== Ստեղծագործություններ ==
Ստեղծագործում է կոմպոզիցիայի, նատյուրմորտի, դիմանկարի, գրաֆիկայի բնագավառներում։

«Կոնդն էլ է կառուցվում», 1967 թ.
«Ազովստալի աշխատավորները», 1971 թ.
«Լճի մոտ», 1977 թ.
«Ինքնադիմանկար», 1980 թ.
«Մենուետ», 19801 թ.
«Հին Կոնդում»
«Ռեքվիեմ», 1981 թ.
«Հայացք», 1999 թ.
«Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ», 2005 թ.
«Լիտվական ռապսոդիա» նկարաշար, ՀՆՄ 1-ին մրցանակ, 1980 թ.
«Հին Երևան» նկարաշար, ՀՆՄ 2-րդ մրցանակ, 1982 թ.
«Երևանին» նկարաշար, ՀՆՄ 1-ին մրցանակ, 1984 թ.
«Վերմակ են կարում»


== Անհատական ցուցահանդեսներ ==
Դոնեցկ, 1986 թ.
Մարիուպոլու, Ուկրաինա, 1986 թ.
Նեպալ, 1989 թ.
Երևան, 1989, 1998, 2002, 2004 թթ.


== Ծանոթագրություններ ==
Ինքնաբոցավառում

Ինքնաբոցավառում, քիմիական ռեակցիայի արագության կտրուկ մեծացման երևույթ, որն արտաքին որոշակի պայմաններում առաջացնում է դյուրավառ խառնուրդի բոցավառում՝ առանց շփվելու բոցի կամ շիկացած մարմնի հետ։ Ինքնաբոցավառման բնույթը կարող է լինել ջերմային կամ շղթայական։ Ջերմային ինքնաբոցավառման պատճառների մասին որակական պատկերացումները տվել է Յա. Վանտ-Հոֆը (1883), իսկ տեսությունը մշակել է Ն. Ն. Սեմյոնովը (1928)։ Էքսոթերմային ռեակցիայի դանդաղ ընթացքի դեպքում անջատված ջերմությունը ցրվում է շրջապատող տարածության մեջ։ Ջերմաստիճանի, ճնշման և ջերմահեռացման որոշակի պայմանների դեպքում ջերմությունը չի հասցնում հաղորդվել շրջապատող տարածության մեջ, որի հետևանքով ռեակցիայի գոտում ջերմաստիճանը աստիճանաբար բարձրանում է։ Ջերմաստիճանի աճի հետ ռեակցիայի և ջերմագոյացման արագությունները մեծանում են, մեծանում է նաև ջերմահեռացման արագությունը, բայց ավելի դանդաղ, քան ռեակցիայի արագությունը։ Ջերմաստիճանը, որից սկսած անջատվող ջերմությունը շատ է հեռացվողից, կոչվում է ինքնաբոցավառման ջերմաստիճան, այն կախված է ինչպես խառնուրդի քիմիական բաղադրությունից, այնպես էլ ջերմատվության պայմաններից։ Ինքնաբոցավառման ջերմաստիճանից սկսած տեղի է ունենում խառնուրդի պրոգրեսիվ ինքնատաքացում և ռեակցիայի ինքնարագացում՝ առաջացնելով ջերմային ինքնաբոցավառում կամ պայթյուն։ Ջերմային ինքնաբոցավառման տեսությունը հնարավորություն է տալիս հաշվել ինքնաբոցավառման ջերմաստիճանը, եթե հայտնի են գազերի դյուրավառ խառնուրդի ջերմային բնութագրերը (ջերմային էֆեկտը, ջերմահաղորդականությունը) և այրման ռեակցիաների կինետիկական (արագության հաստատունը, ակտիվացման էներգիան)։ Շղթայական ինքնաբոցավառման տեսությունը նույնպես ստեղծել է Սեմյոնովը (1928)։ Արտաքին որոշակի պայմաններում շղթաների ճյուղավորման արագությունը դառնում է դրանց խզման արագությունից մեծ։ Դրա հետևանքով դանդաղ ընթացող ռեակցիան կարող է վերածվել ինքնարագացողի։ Այդ դեպքում խառնուրդի ջերմաստիճանը էական նշանակություն չունի և ռեակցիան կնթանա ինքնարագացմամբ՝ շղթաների ճյուղավորման պատճառով, եթե նույնիսկ խառնուրդի ջերմաստիճանը պահպանվի հաստատուն։ Ինքնաբոցավառման առավել տարածված տեսակը համակցված շղթայական ջերմային ինքնաբոցավառում է։ Ջերմային և շղթայական ինքնաբոցավառման տեսությունների քանակական եզրակացություններն ունեն գործնական մեծ նշանակություն օքսիդացման, այրման պրոցեսների հետ կապված արտադրությունների հաշվարկման համար։
Խաչատուր Սյուրմելյան

Խաչատուր Սյուրմելյան (1751, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - մայիսի 8, 1827(1827-05-08), Վենետիկ, Ավստրիական կայսրություն), հայ բառարանագիր, թվաբան, տոմարագետ։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ, քահանա (1773)։


== Գործունեություն ==
Լույս են տեսել Սյուրմելյանի «Համառոտ թուաբանութիւն» (1778) և «Տոմարագիտութիւն․․․» (1818) աշխատությունները։ Առաջին գրքում, որ գրված է ժամանակի աշխարհաբարով, Սյուրմելյանը քննում է թվաբանության գործողությունները, դրանք դիտում համապատասխան համակարգերի մեջ, պարզաբանում մտավարժության լրացուցիչ խնդիրներով։ «Տոմարագիտոություն»-ը օրացույցի տեսակների, տարբեր տոմարների, այս կամ այն օրը գտնելու միջոցների համեմատաբար ամբողջական ուսումնասիրություն է։ Սյուրմելյանի գրչին են պատկանում նաև «Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի» (հատոր 1—2, 1836—1837) բառարանի (համահեղինակներ՝ Ավետիքյան Գաբրիել, Ավգերյան Մկրտիչ) Բ-Զ տառերի բառահոդվածները։
Ատլանտովո

Ատլանտովո (ռուս.՝ Атлантово), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանում։ Մտնում է Կերչիսկովո գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Սերգեյ Եսենինի հուշարձան (Մոսկվա)

Սերգեյ Եսենինի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Сергею Есенину), հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը նվիրված է ռուս բանաստեղծ, բանվորա-գյուղացիական գրականության ներկայացուցիչ, ավելի ուշ՝ իմաժինիզմի ներկայացուցիչ Սերգեյ Ալեքսանդրովիչ Եսենինին։ Քանդակագործական կոմպոզիցիան տեղադրված է Տվերսկոյ բուլվարում։ Քանդակի հեղինակն է քանդակագործ Անատոլի Բիչուկովը։ Արձանի բացումը, որը հարմարեցվել է բանաստեղծի ծննդյան 100-ամյակին, տեղի է ունեցել 1995 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանը, որը տեղադրված է աստիճանաձև հիմքով քարե պատվանդանի վրա, պատրաստված է բրոնզից և բանաստեղծին պատկերում է ամբողջ հասակով կանգնած։ Կոճակներն արձակած շապիկը կերպարին հաղորդում է պարզություն և, միևնույն ժամանակ, անպաշտպանվածություն` «բացսրտություն»։ Քանդակի հետնամասում բուսական դեկորի նրբագեղ տարր է, որին բանաստեղծը հենվում է աջ ձեռքով։
Հուշարձանից ոչ հեռու գտնվում է Պեգասի փոքր պատկերաքանդակը, որը խորհրդանշում է մոտակայքում 1919-1922 թվականներին գտնված «Պեգասի կացոց» գրական սրճարանը, որտեղ սիրում էին հավաքվել Արծաթե դարի բանաստեղծները։ Բացի Սերգեյ Եսենինից այնտեղ հաճախ հավաքվում էին նաև Այսեդորա Դունկանը, Նիկոլայ Կլյուևը, Ալեքսանդր Թաիրովը։


== Հեղինակներ ==
Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Անատոլի Բիչուկովը, ճարտարապետ Ա. Վ. Կլիմոչկինը, կոնստրուկտորը` Գ. Սիլոխինը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Памятник Сергею Есенину в Москве Archived 2012-11-06 at the Wayback Machine.
Памятник Есенина
Դանիել Ա Սուրմառեցի

Դանիել Սուրմառեցի (անհայտ, Սուրմառի, Երևանի խանություն - օգոստոսի 21, 1808(1808-08-21), Երևան), Ամենայն Հայոց կաթողիկոս (1801-1808)։ Հաջորդել է Դավիթ Ե Էնեգեթցուն։


== Կաթողիկոս ընտրվելը ==
1799-1800 թվականներին եղել է Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարք։ Ընտրվել է կաթողիկոս, սակայն մինչև Էջմիածին հասնելը կաթողիկոսական գահը գրավել է Դավիթ Ե Էնեգեթցին։ Դանիել Ա Սուրմառեցու կողմնակիցները ստիպված նրան կաթողիկոս են օծել Բագրևանդի Երեք խորան եկեղեցում։ Այդպես ծնունդ Է առաել Դավիթ-Դանիելյան վեճը՝ երկու կաթողիկոսների պայքարը Էջմիածնի գահի համար։ 1802 թվականին Դանիել Ա Սուրմառեցին բռնությամբ Բայազետից տարվեց Էջմիածին և կալանավորվեց, իսկ 1805 թվականին շահի հրամանով, աքսորվեց Մարաղա։ 1807 թվականին քաղաքական նոր պարագաներում շահը գահընկեց արեց Դավիթ Ե Էնեգեթցուն և գահ բարձրացրեց Դանիել Ա Սուրմառեցուն։


== Գործունեություն ==
Դանիել Ա Սուրմառեցու կարևոր միջոցառումներից էր Էջմիածնի բարձրագույն խորհրդարանի՝ սինոդի հիմնադրումը 1808 թվականին, որը սահմանափակում էր կաթողիկոսի իշխանությունը, կոլեգիալության սկզբունք մտցնում եկեղեցու կառավարման մեջ։
Կաթողիկոսական գահին Դանիել Ա Սուրմառեցուն հաջորդել է Եփրեմ Ա Ձորագեղցին։


== Ծանոթագրություններ ==
Իտումելենգ Կունե

Իտումլենգ Կունե (անգլ.՝ Itumeleng Isaac Khune, հունիսի 20, 1987(1987-06-20), Ventersdorp, Dr Kenneth Kaunda District Municipality, Հյուսիսարևմտյան նահանգ, ՀԱՀ), հարավաֆրիկացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, ով խաղում է Կայզեր Չիֆս ակումբում և Հարավային Աֆրիկայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Ֆելի (այլ կիրառումներ)

Սեն Ֆելի, կարող է վերաբերել՝

Սեն Ֆելի - համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում
Սեն Ֆելի - համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում
Տոր (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տոր (այլ կիրառումներ)Տոր (ֆր.՝ Thors), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Մատա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17446։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 426 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տորի վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)
Էգեպատ

Էգեպատ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։ Գտնվում էր Պատիճվան գյուղի մոտ։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Անվանումը ծագել  է այգեպատ բառից։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել, իսկ բնակիչները կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1909-1912 թվականներին գյուղն ուներ 103 տուն բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործություն և արհեստներն էր։


== Գրչություն ==
Միջին դարերում եղել է գրչության կենտրոն։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գեղարվեստական ձուլում

Գեղարվեստական ձուլում, քանդակագործական աշխատանքը մետաղից կերտելու առավել տարածված եղանակ, նույն կերպ ստեղծված գեղարվեստական ստեղծագործություն, ինչպես և մետաղե ամանեղեն, սեղանի սպասք, լուսամփոփներ պատրաստելու միջոց։ Գեղարվեստական ձուլումը սկզբնավորվել է մետաղի նախնական կիրառման և վերամշակման դարաշրջանում։ Զուլման արտադրության զարգացման համեմատ Գեղարվեստական ձուլումը աստիճանաբար դարձել է առանձին բնագավառ, ուր գեղարվեստական խնդիրները ենթարկվում են կաղապարման և ձուլման առանձնահատկություններին, արտադրության որոշակի տեսակի համար մետաղի կամ համաձուլվածքի ընտրությանը։ Այդ նպատակին է ծառայում նաև ձուլվածքի մակերեսի հաճախ հեղինակային վերամշակումը (դրվագում, փորագրում, բրոնզավառում, ոսկեզօծում), որի շնորհիվ մասսայական արտադրությունը ձեռք է բերում եզակիության հատկանիշներ։
Գեղարվեստական ձուլման հիմնական տեխնոլոգիան մշակվել է բրոնզը որպես նախանյութ ընտրելու հետ միաժամանակ, որը վաղուց ի վեր ամենից շատ կիրառվող համաձուլվածքն է։ Սկսած IV դարից ոչ մեծ առարկաներ ձուլելու ժամանակ որպես նախանյութ օգտագործվել է անագը (IV - VII դդ. ղպտական դամբարանների հմայիլներ), որից XVI- XVIII դդ. ձուլել են մեդալներ և գլխավորապես անոթներ։ XVII - XVIII դդ. պարտեզային քանդակներ են ձուլել արճճից (Վերսալ, Պետրոդվորեց)։ XVI դ. Գերմանիայում, ապա Եվրոպայի մյուս երկրներում (Ռուսաստանում՝ XVII դ. վերջ) Գեղարվեստական ձուլման մեջ օգտագործում են թուջը (պարտեզային քանդակ, կահույք, մահարձան, ցանկապատ են)։ Ինչպես բրոնզը, այնպես էլ թուջը, որը բավական էժան է, լայն կիրառում ունի ժամանակակից Գեղարվեստական ձուլման մեջ։
Հայերը գեղարվեստական ձուլմանը ծանոթ են հնուց։ Էջմիածնում, Լճաշենում, Արթիկում, Ստեփանավանում գտնվել են ցուլերի, այծերի, թռչունների բրոնզաձույլ արձանիկներ, ռազմա կառքերի մոդելներ, գոտիներ ևն։ Միջին դդ. պատրաստել են գեղարվեստորեն ձևավորված բուրվառներ, կանթեղներ, հավանգներ, սկուտեղներ են։ Սովետական իշխանության տարիներին մոնումենտալ և կիրառական արվեստում լայն տարածում են գտել ինչպես բրոնզը, այնպես էլ թուջն ու տարբեր համաձուլվածքները։
Ռուբիկի օձ

Ռուբիկի օձը (անգլ.՝ Rubik's Snake), գլուխկոտրուկ, որը հորինել է Էռնյո Ռուբիկը։ Իրենից ներկայացնում է ուղղահայաց 24 պրիզմաներ` ուղղանկյուն հատումով։ Խնդիրը տարբեր տեսակի երկրաչափական պատկերներ և զուգորդություն ստեղծելն է։


== Ստեղծում և նպատակ ==

1980-ականների սկզբներին Ռուբիկի օձը մեծ հռչակ էր վայելում ԽՍՀՄ-ում և շարունակում է մնալ մեխանիկական գլուխկոտրուկների «բեսթսելլերներից» մեկը, որը համեմատելի էր Ռուբիկի խորանարդի հանրաճանաչությանը։ Այս գլուխկոտրուկից կարելի է ստանալ ավելի քան հարյուր երկչափ և եռաչափ պատկերներ։ Ռուբիկի օձը լավ զարգացնում է տարածական մտածելակերպը։ Կան բանաձևեր, որոնք ներկայացնում են օձի հավաքումը։


== Տես նաև ==
Էռնյո Ռուբիկ
Ռուբիկի խորանարդ
Տետրիս


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Fiore Albie. Shaping Rubik's Snake. — Penguin Books, 1981. — 127 p. — ISBN 0-14-006181-9


== Արտաքին հղումներ ==
Վ. Գենել, Նոր օձի ծնունդը
Միձուհո (ավան)

Միձուհո (ճապ.՝ 瑞穂町 Միձուհո-սի), քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նիսիտամա Տոկիոյի պրեկտուրայում։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը կազմում է 33 054 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտություն - 1963,99 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(ճապոներեն)
Սալերանո Կանավեզե

Սալերանո Կանավեզե (իտալերեն՝ Salerano Canavese), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 532մարդ։ Զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 226 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝10010 ։ Հեռախոսային կոդը՝ 0125։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության շարժը.


== Տվյալներ ==
Հեռախոսային կոդ - 0125 53123
էլեկտրոնային փոստ - SALERANO.CANAVESE@reteunitaria.piemonte.it
Պաշտոնական կայք - http://www.comune.saleranocanavese.to.it


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Ազգային ինստիտուտ վիճակագրության (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Շրեշ հրաշալի

Շրեշ հրաշալի (լատ.՝ Eremurus spectabilis), թաղաղուազգիների ընտանիքին պատկանող չափազանց գեղեցիկ բազմամյա արմատապալարավոր ծաղկաբույս, որն ունի մինչև 1,5 մ բարձրություն։


== Նկարագրություն ==
50-120 սմ բարձրությամբ, կարճ կոճղարմատով (որի վրա աստղաձև դասավորված են հաստ իլիկաձև պալարանման արմատները), բազմամյա գեղազարդային խոտաբույս է։ Արմատավզիկը ծածկված է չորացած տերևների թաղանթային մնացորդներով։ Արմատամերձ վարդակ կազմող տերևները երկար են, լայն-գծային, մսալի և սրածայր։ Երկար ծաղկասլաքի գագաթին առաջանում է 40-60 սմ երկարությամբ հասնող խիտ բազմածաղիկ ծաղկաբույլը։ Երկար ծաղկակոթեր և նարնջագույն փոշանոթներ ունեցող պարզ ծաղկապատով ծաղիկները դեղնավուն են։ Առէջները կրկնակի երկար են ծաղկապատի 6 երկարավուն-գծային թերթիկներից։ Մանր եռանիստ սերմերով պտուղը գնդաձև և եռաբույն կնճռոտ տուփիկ է։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին։ Արմատները մսալի են, իլիկաձև հաստացած։ Արմատամերձ տերևները թեքությամբ դեպի վեր են ուղղված, մերկ են, ցողունից զգալիորեն կարճ։ Բազմանում են սերմերով, արմատապալարներով։


== Տարածվածություն ==
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների չոր քարքարոտ լանջերին, ժայռերի վրա, թփուտներում։ Տարածված է Լոռու, Արագածոտնի, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Կոտայքի, Արմավիրի, Արարատի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերում, ինչպես նաև՝ Կովկասում, Միջին Ասիայում, Հյուսիսային Իրանում։ Հայաստանի հանրապետությունում վայրի վիճակում հանդիպում է Արարատյան դաշտի նախալեռնային գոտում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են բույսի արմատները, որոնց մեջ կուտակվում է էրեմուրան պոլիսախարիդը։ Վիտամիններով հարուստ երիտասարդ տերևներն եփած կամ տապակած վիճակում օգտագործում են որպես սնունդ։
Շրեշն ունի ծածկող, պարուրող հատկություն։ Արմատներում պարունակում է մինչև 5% դեկստին և արաբինյան թթվի կրային աղեր։ Տերևները պարունակում են 84,9 միլիգրամ-տոկոս վիտամին C։ Լորձունքահյութը օգտագործվում են որպես սոսինձ։ Օգտագործվում է որպես տերևաբանջար, որը վաղ գարնանը մեծ չափերով հավաքվում է բնակչության կողմից։ Չնայած այս բույսի պաշարները զգալի են, սակայն բազմակողմանի ու մեծ քանակությամբ օգտագործումը կարող է հանգեցնել Հայաստանի Հանրապետությունից տեսակի լրիվ անհետացմանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Էմմաստե (այլ կիրառումներ)

Էմմաստե, կարող է վերաբերել՝

Էմմաստե - գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Էմմաստե շրջանում
Էմմաստե - շրջան Էստոնիայի Հիյումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Էմմաստե գյուղը
Մայգազա

Մայգազա (ռուս.՝ Майгаза, բաշկիրերեն՝ Майғаҙы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 839 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մարմազեթի

Մարմազեթի (վրաց.՝ მარმაზეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1280 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 20 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տիհանա Լազովիչ

Տիհանա Լազովիչ (խորվաթերեն՝ Tihana Lazović, 1990, Զադար, Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), ժամանակակից խորվաթ դերասանուհի. լայն ճանաչման է արժանացել հատկապես Zvizdan («Բարձրացած արև») ֆիլմի գլխավոր հերոսուհու կերպարը տպավորիչ կերպով մարմնավորելու շնորհիվ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1990 թվականին, Խորվաթիայի Զադար քաղաքում։ Հայրը՝ Միլիենկո Լազովիչը, եղել է «Զադար», «Ռիեկա», Պուլայի «Իստրա» ֆուտբոլային թիմերի դարպասապահը, մայրը՝ Գորդանան, իտալերենի ու անգլերենի դասախոս է, պրոֆեսոր, ավագ քույրը՝ Տայանան, երաժիշտ, դաշնամուրի դասատու։ Տիհանան արտիստական իր կարիերան սկսել է որպես դաշնակահարուհի, հանդես է եկել Tihana i tatini sinovi երաժշտախմբի կազմում։ Սակայն հետագայում ավարտել է Զագրեբի դրամատիկական արվեստի ակադեմիան և իրեն նվիրել թատրոնին ու կինոյին։
Դերասանական իր ոչ մեծ կարիերայի ընթացքում նա արդեն հասցրել է մի շարք հեղինակավոր կինոմրցանակներ նվաճել։ Առաջին անգամ Պուլայի կինոփառատոնի «Ոսկե ասպարեզ» մրցանակի է արժանացել Լուկաս Նոլայի «Սսկվի՛ր» ֆիլմում գլխավոր հերոսուհուն մարմնավորելու համար, «Լավագույն դեբյուտանտ» անվանակարգում, երկրորդ «Ոսկե ասպարեզ»-ն ստացել է որպես լավագույն դերասանուհի՝ Դալիբոր Մատանիչի Zvizdan կինոնկարի գլխավոր հերոսուհու դերը բարձր արվեստով, տպավորիչ կերպով կատարելու համար։ Zvizdan-ը մասնակցել է նաև Եվրոպայում ամենահեղինակավորը համարվող Կաննի կինոփառատոնի մրցույթին և շահել փառատոնի ժյուրիի մրցանակը Un Certain Regard անվանակարգում։
Տիհանա Լազովիչը ներկա է գտնվել նաև Բեռլինի 2016 թվականի կինոփառատոնում՝ որպես ամենամյա European Shooting Stars նախագծի  մասնակից, նախագիծ, որը Եվրոպայի ամենախոստումնալից երիտասարդ դերասաններին խրախուսելու նպատակ է հետապնդում։ Նախկինում նման պատվի արժանացել էին խորվաթ կինոդերասանուհիներ Զրինկա Ցվիտեշիչն ու Մարիա Շկարիչիչը, որոնք  European Shooting Starsնախագծի շրջանակներում մասնակցել էին համապատասխանաբար 2010 և 2011 թվականների բեռլինիալեներին։
Տիհանան տպավորիչ դերակատարումներով հանդես է եկել նաև մի շարք թատերական ներկայացումներում, Novine հեռուստասերիալում (2016)։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Կինո ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տիհանա Լազովիչ Internet Movie Database կայքում
Սապնա (այլ կիրառումներ)

Սապնա կարող է վերաբերվել.

Սապնա, քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնություն վարչական կազմավորման համանուն համայնքում։
Սապնա, համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնություն վարչական կազմավորմում։