armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն

Բելառուսական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, Բելառուսական ԽՍՀ (բելառուս․՝ Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка, ռուս.՝ Белорусская Советская Социалистическая Республика) ԽՍՀՄ վարչատարածքային միավոր եվրոպական մասի արևմուտքում, 15 միութենական հանրապետություններից մեկը։ Արևմուտքում սահմանակցել է Լեհաստանին։ Տարածքը՝ 207,6 հզ․ կմ², բն․՝ 9878 հզ․ մարդ (1 հունվ․, 1984)։ Ազգային կազմը (1979 թ.-ի մարդահամարով, հազար մարդ), բելառուսներ՝ 7568, ռուսներ՝ 1134, լեհեր՝ 403, ուկրաինացիներ՝ 231, հրեաներ՝ 135 և ուրիշներ։ Միջին խտությունը՝ 1 կմ 1 վրա 47,2 մարդ (1983)։ Մայրաքաղաքը՝ Մինսկ (1442 հզ․ բն․, 1983)։ Խոշոր քաղաքներն են  համարվել (հզ․ մարդ, 1984)՝ Գոմելը (432), Վիտեբսկը (324), Մոգիլյովը (325), Գրոդնոն (230), Բոբրույսկը (214), Բրեստը (208), Բարանովիչին (144), Բորիսովը (124), Օրշան (117)։ Կառուցվել են նոր քաղաքներ․ Նովոպոլոցկը (79), Աոլիգորսկը (78), Ավետլոգորսկը (62), Ժոդինոն և ուրիշներ։ Վարչականորեն բաժանված է եղել 6 մարզի և 117 շրջանի, ունեցել 96 քաղաք և 111 քտա։ 
Խորհրդայնացվել է 1917 թ.-ի հոկտեմբեր-նոյեմբերին։ 1918 թ.-ի փետրվար—նոյեմբերին գրեթե ողջ Բելառուսիան օկուպացրել են գերմանական զորքերը։ 1919 -1920 թթ.-ին օկուպացրել է Լեհաստանը։ 1921 թ.-ի Ռիգայի պայմանագրով Արևմտյան Բելառուսիան անցել է Լեհաստանին։ 1922-ին ԲԽՍՀ մտել է ԽԱՀՄ կազմի մեջ։ 1939 թ.-ին Արևմտյան Բելառուսիան միավորվել է ԲԽՍՀ-ի հետ։ 

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի (1941-1944) ժամանակ Բելառուսական ԽՍՀ տարածքը օկուպացվել է Նացիստական ուժերի կողմից։ Պատերազմի տարիներին գործել է 1255 պարտիզանական ջոկատ և խումբ՝ ընդհանուր 374 հզ․ մարդ։ Պատերազմի տարիներին ԲԽՍՀ-ում զոհվել է 2,2 միլիոն մարդ։ Հանրապետությունն ազատագրվել է 1944 թ.-ի հուլիսին։  Բելառուսական ԽՍՀ պարգևատրվել է Լենինի 2 (1935, 1958), Հոկտեմբերյան հեղափոխության (1968) և ժողովուրդների բարեկամության (1972) շքանշաններով։ Տնտեսական ամուր կապեր է ունեցել ԽԱՀՄ բոլոր հանրապետությունների հետ։

Բելառուսական ԽՍՀ-ում հայտնի խոշորագույն էլեկտրակայաններն էին  Լուկոմլի, Բերեգայի, Սվետլոգորսկի, Սմոլեիչի ՊՇՀԿ-ները։ Վառելիքի արդյունաբերությունը ներկայացված է եղել տորֆի, նավթահանման և նավթավերամշակման ճյուղերով։ Մեքենաշինության մեջ աչքի է ընկել հաստոցաշինությունը (Մինսկ,Վիտեբսկ, Գոմել, Օրշա, Մոլոդեչնո), ավտո և տրակտորաշինությունը (Մինսկ, ժոդինո, Մոգիլյով)։ Զարգացած է եղել նաև սարքաշինությունը, ռադիոէլեկտրոնային, էլեկտրաէներգիան, արդյունաբերությունը (Մինսկ, Վիտեբսկ, Գոմել, Մոգիր, Բրեստ, Լիդա են), նավթաքիմիան (Նովոպոլոցկ, Մոգիր), քիմիական պարարտանյութերի և թելերի արդյունաբերությունը (Սվետլոգորսկ, Մոգիլյով, Նովոպոլոցկ, Գրոդնո են), սննդարդյունաբերությունը, թեթև և տեքստիլարդյունաբերությունը (Օրշա, Բարանո-Վիչի), փայտամշակումը (Բորիսով)։
ԽՍՀՄ գոյության վերջին տարիներին Բելառուսական ԽՍՀ Գերագույն խորհուրդը 1990 թվականի հուլիսի 27-ին ընդունեց Պետական ինքնիշխանության հռչակագիրը։ 1991 թվականիի օգոստոսի 15-ին Ստանիսլավ Շուշկևիչն ընտրվեց երկրի Գերագույն խորհրդի նախագահ։ Օգոստոսի 25-ին, Բելառուսական ԽՍՀ-ն հայտարարեց իր անկախությունը և վերանվանվեց Բելառուսի Հանրապետություն։ Խորհրդային Միությունը լուծարվեց չորս ամիս անց՝ 1991 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։
Օվերդրայվ

Օվերդրայվ (անգլ.՝ overdrive), ձայնային էֆեկտ, որը ձեռք է բերվում ազդանշանի խեղաթյուրման միջոցով, իր ամպլիտուդի «փափուկ» սահմանափակմամբ կամ համապատասխան սարքով:


== Գործողության սկզբունքը ==
Եթե խոսենք ծագման բնույթի մասին, ապա օվերդրայվը և դիստորշնը աշխատում են մեկ ֆիզիկական սկզբունքով, դա ազդանշանի սահմանափակումն է ամպլիտուդով: Օվերդրայվում այս սահմանափակումը «փափուկ» է, այսինքն, սինուսոիդների գագաթները կտրված են ոչ թե ուղիղ գծով, այլ հարթ անկյուններով: Դիսշտորշնում սահմանափակումը «կոշտ» է, այսինքն, սիուսոիդիի գագաթները պարզապես ուղիղ են կտրված:
«Փափուկ» սահմանափակման պատճառով ելքային ազդանշանը սկսում է խեղաթյուրվել համամասնորեն մուտքագրման ազդանշանի մակարդակով։ Այսպիսով, կիթառի ազդանշանի մշակման համար օվերդրայվ օգտագործելիս, կարելի է ընդգծել ձայնի դինամիկան: Կախված լարերի ուժից, կիթառի ազդանշանի խեղաթյուրումը կփոխվի, ինչը արմատապես տարբերվում է դիստորշնից: Դիստորշնը խեղաթյուրում է մուտքագրման ազդանշանը, անկախ իր մակարդակից (ամպլիտուդից):


== Սարքավորումներ ==
AMEC KM-201K, KM-202K
Marshall GUV'NOR и GV-2 GUV'NOR plus
Boss OD-3 OverDrive
Boss SD-1 Super OverDrive
Danelectro FAB Overdrive
Ibanez Tube Screamer
Tubeline Td3
EarthQuaker Devices Dunes
Digitech Bad Monkey
TC Electronic MojoMojo
DOD OVERDRIVE 250


== Ծանոթագրություններ ==
Դայան Վարսի

Դայան Վարսի (անգլ.՝ Diane Varsi, փետրվարի 23, 1938(1938-02-23) կամ մարտի 23, 1938(1938-03-23), Սան Մատեո, Սան Մատեո շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - նոյեմբերի 19, 1992(1992-11-19), Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, 1957 թվականին առաջադրվել է Օսկարի։


== Կենսագրություն ==


=== Կարիերա ===
Դայան Մարի Անտոնիա Վարսին (անգլ.՝ Diane Marie Antonia Varsi) ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 23-ին կալիֆոռնիական Սան Մատեո քաղաքում ծաղիկներ վաճառող Ռասել Վարսիի և իր կնոջ՝ Բեատրիս ԴեՄարշանի ընտանիքում։ Միջնակարգ դպրոցում սովորելուց հետո Դայան Վարսին մի քանի մասնագիտություն է փոխել, մինչ դարձել է դերասանուհի։ Նա աշխատել է որպես մատուցողուհի, մոդել խանութում, մրգեր հավաքող, ինչպես նաև մի շարք այլ մասնագիտություններով։
Կինոյում իր առաջնելույթը կայացել է 1957 թվականին «Փեյթոն Փլեյս» ֆիլմում, որտեղ խաղացել է Էլիսոն Մաքքենզիի դերը։ Այդ դերը Դայան Վարսիին «Օսկարի» մրցանակ է բերել որպես «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի»։ Հաջորդ տարի դերասանուհին դարձել է «Ոսկե գլոբուսի» դափնեկիր «Կանանց շրջանում տարվա հայտնություն» անվանակարգում՝ Դի Սանդրայի և Քերոլին Ջոնսի հետ միասին։
Հետագա տարիներին նա հայտնվել է «Դժոխքից Տեխաս» (1958) և «Ժառանգություն» (1959) ֆիլմերում, որից հետո դադարել է նկարահանվել։


=== Անձնական կյանք ===
Դայան Վարսին ամուսնացած է եղել երեք անգամ։ Առաջին ամուսնությունը 1953 թվականին չեղյալ է հայտարարվել։ Ապա 1955 թվականից մինչև 1958 թվականը նա ամուսնացած է եղել պրոդյուսեր Ջեյմս Դիքսոնի հետ, որի հետ ունեցել են որդի՝ Շոնը։ 1961 թվականին նա ամուսնացել է Մայքլ Հաուսմենի հետ, որը դարձել է նրա դստեր՝ Ուիլլայի հայրը։
1968 թվականին՝ «Վտանգավորը փողոցներում» ֆիլմի նկարահանման ժամանակ, Դայան Վարսին վնասել էր ողնաշարը, ինչի արդյունքում ենթարկվել էր մի շարք վիրահատությունների։ 1977 թվականին նա վարակվել է Լայմի հիվանդությամբ, որի կոնկրետ ախտորոշումը տրվել է միայն 1989 թվականին։ Այդ հիվանդությունը բերել է դերասանուհու մահվանը շնչառական անբավարարության պատճառով 1992 թվականի նոյեմբերի 19-ին։ Դայան Վարսին մահացել է Հոլիվուդում 54 տարեկան հասակում։


== Ընտրյալ ֆիլմագրություն ==
Ես երբեք ձեզ վարդագույն այգի չեմ խոստացել (1977) — Սիլվիա
Մարդիկ (1972) — Վալանսի Կարմոդի 
Ջոնին վերցրեց զենքը (1971) — Չորրորդ բուժքույր
Արնախում մայրիկ (1970) — Մոնա Գիբսոն
Վտանգավորը փողոցներում (1968) — Սալի Լե Ռոյ
Բռնություն (1959) — Ռութ Էվանս
Դժոխքից Տեխաս (1958) — Խուանիտա Բրեդլի
Փեյթոն փլեյս (1957) — Էլիսա ՄաքՔենզի


== Մրցանակներ ==
«Ոսկե գլոբուս» 1958՝ «Տարվա հայտնություն կանանց շրջանում»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դայան Վարսի (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Տարնյա

Տարնյա  (ռուս.՝ Тарня), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լեդ գետի աջ ափին՝48 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 100 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300212103000032374
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103003237
Ավազանի կոդը - 03.02.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վսեվոլոդ Նեկրասով

Վսեվոլոդ Նեկրասով (ռուս.՝ Все́волод Никола́евич Некра́сов, մարտի 24, 1934(1934-03-24), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - մայիսի 15, 2009(2009-05-15), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս բանաստեղծ, քննադատ, գրականագետ։
Ծնվել է 1934 թվականին Մոսկվայում։ Սովորել է Մոսկվայի պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետում։
1950-60-ական թվականներին Յան Սատունովսկու, Հենրիխ Սապգիրի և այլոց հետ մտնում է բանաստեղծների ու նկարիչների «լիանոզովյան դպրոցի» խմբի մեջ։ Խորհրդային տարիներին հրապարակել է սակավաթիվ մանկական բանաստեղծություններ, իսկ Արևմուտքում տպագրվում էր 1960-ականներից։ Հայրենիքում Նեկրասովի գործերը սկսեցին հրապարակվել 1989 թվականից, որից հետո լույս են տեսել նրա բանաստեղծությունների 7 ժողովածուները։ Նա ժամանակակից ռուսական տեսողական պոեզիայի հիմնադիրներից է։ Նրա բանաստեղծությունները թարգմանվել են եվրոպական հիմնական լեզուներով։
Մահացել է 2009 թվականին։


== Վսեվոլոդ Նեկրասովը հայերեն ==
«Կա Ազատություն...»; «իսկ պայծառ է այնպես...»; Թվային բանաստեղծություն; «զուգագուլպաներ...»; «Նորություն...»; «ապրել որպես պատճառ ապրել...»; «մութ է...»; «Էհ դու...»; «մեռիր...»; «ինչ անակնկալ...»; «էլ ինչ կաթ...»; «ահա կասեն...»; «ուզում եմ Աստծուց խելոք լինել...»; «դեռ քիչ է...»; «ինչ էլ լինի օգնես...»; «Կանգնիր...»: Արդի ռուսական վերլիբռ, Ստեփանակերտ, «Ոգի-Նաիրի», 2015, էջ 223-231։ Թարգմ.՝ Հրանտ Ալեքսանյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոճի Բանկսի

Սոճի Բանկսի (լատ.՝ Pinus banksiana), սոճազգիների ընտանիքի, սոճի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Մշտադալար, խոշոր ծառեր են՝ մինչեւ 25 մ բարձրությամբ, ցանցառ, ձվաձև սաղարթով։ Փշատերևները խիստ ծռմռված են, «գանգուր», 2-4 սմ երկարությամբ, ծառի վրա պահպանվում են 2-4 տարի։ Կոները կողմնային են, մեկական, կամ մինչեւ 3 հատ փնջերով, ուղիղ կանգնած կամ թեթևակի կերպով թեքված, մոխրավուն, երկարավուն-բրգաձև, 3-5 սմ երկարությամբ, գորշասևավուն։ Բանկսի սոճին երիտասարդ տարիքում չափազանց արագ է աճում, իսկ 25-30 տարեկանից հետո սկսում է բավականին դանդաղ աճել։ Լավ է տանում վերատնկումը։ Էկոլոգիական խումբը՝ 9-րդն է։
Եվրոպա է մուտք գործել 1785 թվականին։ Հայաստանում հանդիպում է, սակայն Երևանի պայմաններում զգալիորեն տուժում է օդի չորությունից եւ ուժեղ շոգերից։ Վանաձորի պայմաններում բավականին լավ է աճում և երիտասարդ տարիքում։ Մինչեւ 50 սմ ընթացիկ աճ է տալիս։ Տարեկան աճերի քանակը հասնում է 2-3-ի։ Կոներ է առաջացնում 6 տարեկան հասակից։ Բավականին լավ է աճում նաև Երևանի բուսաբանական այգու Սևանի բաժանմունքում։
Միանգամայն ցրտադիմացկուն է, փշատերևները այրվածքներ չեն ստանում, ավելի դանդաղ է աճում, քան Վանաձորում (ընթացիկ աճը այստեղ կազմում է 22-23 սմ)։ «Սոճուտում» 13 տարեկան հասակում ունենում է 4,2-5,1 մ բարձրություն, 70-75 սմ ընթացիկ աճով։ Ըստ բարձրության՝ միջին աճը կազմում է 32-40 սմ։ Առատ ինքնացան է տալիս։ Ծաղկաձորի անտառներում 8,0 հեկտար տարածության վրա, Բանկսի սոճու մի գողտրիկ պուրակ կա, որը հիմնադրված է 1936 թ.: Բույսերի աճը միանգամայն բավարար է։ 20 տարեկան հասակում ընթացիկ աճը կազմել է 65-70 սմ։ Առատորեն պտղակալում է։ Սոճուտը հայտարարված է պետական արգելավայր։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Մեկենզի գետից և Արջի լճից մինչև Մինեսոտայի կենտրոնը եւ Միչիգան լճի հարավային ափը, Կանադայի արևելյան մասում՝ մինչև Հյուսիսային Բերմոնտ, Մեն նահանգի հարավային մասում։


== Կիրառություն ==
Այս ծառատեսակը միանգամայն պիտանի է հակաէրոզիոն անտառկուլտուրաներ հիմնադրելու համար, հատկապես լեռնաանտառային եւ լեռնատափաստանային գոտիների բարձրլեռնային շրջաններում (1800-2000 մ բարձրության վրա)։


== Ծանոթագրություններ ==
Աբերդին

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբերդին (այլ կիրառումներ)Աբերդին, քաղաք և նավահանգիստ Մեծ Բրիտանիայում, Շոտլանդիա, Հյուսիսային ծովի ափին, Դի գետի գետաբերանի մոտ։ Մեքենաշինության, սննդի արդյունաբերության կենտրոն, ձկնորսական բազա։ Աբերդինի մոտ կան գրանիտի հանքավայրեր։ 18-րդ դարի կեսերից մինչև 20-րդ դարի կեսերը Աբերդինում շինությունները հիմնականում կառտուցվել են արծաթի պես փայլկտացող տեղական գրանիտից  , և Աբերդինը բնութագրվել է որպես «գրանիտե քաղաք», «գորշ քաղաք», «արծաթափայլ քաղաք»։ Այն բանից հետո, երբ Հյուսիսային ծովում 1970-ական թվականներին նավթի հանքավայրեր հայտնաբերվեցին, Աբերդինը ճանաչվեց իբրև Եվրոպայի նավթային մայրաքաղաք կամ Եվրոպայի էներգետիկ մայրաքաղաք։
Աբերդինի ներկայիս տարածքում ու նրա շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել առնվազն ութ հազար տարի առաջ։
Շոտլանդիայի Դեյվիդ Առաջին թագավորը (1124–1153) նրան շնորհել է արքայական քաղաքի կարգավիճակ, որը նպաստել է Աբերդինի տնտեսության կտրուկ վերափոխմանն ու աննախադեպ աճին։ Ավանդական ձկնարդյունաբերությանը, թղթի արտադրությանը, նավաշինությանը նոր ժամանակներում գումարվել են նավթարդյունաբերությունը, ծովային նավահանգստի ու ուղղաթիռային օդակայանի ընձեռած հնարավորությունների արդյունավետ օգտագործումը, որոնք ամենաբանուկներից են համարվում ոչ միայն Շոտլանդիայում ու Մեծ Բրիտանիայում, այլև Եվրոպայում ու աշխարհում։
2015 թվականին Mercer խորհրդատվական ֆիրման Աբերդինն ընդգրկել է ապրելու տեսակետից աշխարհի ամենաբարենպաստ 100 բնակավայրերի ցանկում՝ հատկացնելով 57-րդ տեղը, իսկ Մեծ Բրիտանիայում այդ տեսակետից Աբերդինը ճանաչվել է չորրորդը։ 2012 թվականին HSBC բանկը Աբերդինը բնորոշել է որպես սուպեր քաղաք, որը Մեծ Բրիտանիայի տնտեսության ութ առաջատարներից մեկն է (ի դեպ, Աբերդինը շոտլանդական քաղաքներից միակն է, որ արժանացել է նման բնորոշման)։


== Անվանում ==
Անվանումը (անգլերեն՝ Aberdeen, արտասանվում է նաև Էբերդին) նշանակում է «Դի գետի գետաբերան»։ Կելտական ճյուղի գաելական լեզուներում Aber նշանակում է «գետերի խառնարան»։
Աբերդին զարգացել է Դևանա գաղութի տեղում։ 12-14-րդ դդ. եղել է Շոտլանդիայի թագավորների աթոռանիստը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Աղբյուրներ ==
(8052) Նովալիս

(8052) Նովալիս (անգլ.՝ Novalis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,029187 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8719 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1865 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1925,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,186946 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,01° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8052) Նովալիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կալնովցի

Կալնովցի (ուկրաիներեն՝ Кальнівці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կալնովցի գյուղում բնակվում էր 662 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վիշենկի (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիշենկիՎիշենկի (ռուս.՝ Вишенки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կիլոմետր

Կիլոմետր (կմ, km), երկարություն չափելու միավոր է, նշանակում է հազար մետր (SI համակարգում կիլո- նախածանցը նշանակում է 1000)։


== Համապատասխանությունը երկարության մյուս միավորներին ==
Գրիցև

Գրիցև (ուկրաիներեն՝ Гриців), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 11-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Գրիցև քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 3 935 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Նարկիսոս

Նարկիսոս (հին հունարեն՝ Νάρκισσος, նաև՝ Նարցիս, Նարգիզ), հին հունական դիցաբանության մեջ գետերի աստված Կեֆիսի և նիմֆ Լիրիոպայի որդին կամ Էնդիմիոնի և Սելենեի որդին։


== Առասպել ==
Թիրեսիասը կանխագուշակում է, որ Նարկիսոսը կապրի երկար, եթե չտեսնի իր արտացոլանքը։ Երբ Նարկիսոսը դառնում է 16 տարեկան, նրան սիրահարվում է Էխո նիմֆը։ Լինելով գեղեցիկ, բայց և հպարտ ու սառնասիրտ` պատանին մերժում է նիմֆին` արժանանալով աստվածուհու պատժին։
Ըստ Օվիդիոսի` նրան սիրահարվում են շատ պատանիներ ու աղջիկներ, սակայն Նարկիսոսը մերժում է բոլորին։ Այդ ժամանակ մերժվածները դիմում են Նեմեսիսին, ով ընդառաջում է նրանց։ Տարբերակներից մեկի համաձայն` մերժված սիրահարներից մեկը` Ամինիոսը, ինքնասպանություն է գործում ուղիղ Նարկիսոսի տան առաջ` Նեմեսիսին վրեժխնդրության կոչ անելով։
Որսի ժամանակ Նարկիսոսը գետում նկատում է իր արտացոլանքը և սիրահարվում իր իսկ պատկերին։ Չկարողանալով նրանից բաժանվել` պատանին մահանում է քաղցից (կամ տառապանքից)։ Երբ գալիս են նրա մարմինը տանելու, այն տեղում չի լինում. դրա փոխարեն աճել էր նարգիզ ծաղիկ, իսկ նայադները սգում էին Նարկիսոսի մահը։
Աղբյուրը, որի մոտ մահացել էր Նարկիսոսը, նշվում է Դոնակոն տեղանքում։ Առասպելի մեկ այլ տարբերակի համաձայն` Նարկիսոսն ունեցել է երկվորյակ քույր, որին սիրահարվել է։ Երբ նա մահացել է, Նարկիսոսը ացելել է աղբյուրի մոտ` սգալով նրա մահը։
Նարկիսոս անունը բացասական նշանակություն է ձեռք բերել` խորհրդանշելով ինքնասիրահարվածությունն ու հպարտությունը։
Համաձայն պլատոնականությանը մոտ կանգնած անտիկ փիլիսոփաներից մեկի` Նարկիսոսը «անընդհատ փոփոխվող մայր բնության մեջ տեսել է սեփական ստվերը, այսինքն` նյութականի ներսում կենդանի էություն, որ իրական հոգու վերջին կերպարն է։ Ցանկանալով գրկել այդ հոգին որպես իր սեփականը` նա շնչահեղձ է եղել և խեղդվել այնպես, ասես խեղդել է սեփական հոգին»։


== Ազդեցությունը համաշխարհային մշակույթում ==
1594-1596 - Կարավաջոն ստեղծել է կտավ` «Նարկիսոսը առվակի մոտ»։
1911 - Նիկոլայ Չերեպնինը գրել է մեկ գործողությամբ բալետ` «Նարկիսոս և Էխո»։
1960 - Մեծ թատրոնում բեմադրվել է Կասյան Գոլեյզովսկու «Նարկիսոս» բեմադրությունը։
1937 - Սալվադոր Դալին ստեղծել է «Նարկիսոսի մետամորֆոզներ» կտավը։


== Տես նաև ==
Նարցիստիկ անձնային խանգարում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ն. Կուն «Հին Հունաստանի լեգենդներն ու առասպելները»
Պասկալ Կինյար։ Նարգիզ
Կիրառական արվեստի թանգարան (Դրեզդեն)

Կիրառական արվեստի թանգարան Դրեզդենում (գերմ.՝ Kunstgewerbemuseum), համարվում է սաքսոնյան կուրֆյուրստներին և թագավորներին պատկանող տնային կահույքի և գեղարվեստական արհեստագործական առարկաների հավաքածու Դրեզդենում։ Մշտական ցուցահանդեսը գտնվում է Պիլնիցայի «Պալատը ջրի մոտ» (գերմ.՝ Wasserpalais) և «Լեռնային պալատ» (գերմ.՝ Bergpalais) երկու պատմական շինություններում։ 1947 թվականից թանգարանը կազմում է Դրեզդենի արվեստի պետական հավաքածուի մի մասը։


== Պատմություն ==
Թանգարանի հիմնադրումը կապվում է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին սկսված գեղարվեստական արհեստների ակտիվիստական շարժման հետ։ Դրեզդենում, ինչպես և եվրոպական այլ քաղաքներում, ակտիվ քննարկումներ էին ընթանում կիրառական արվեստներում ճաշակների անկման վերաբերյալ։ Եվրոպայում ակտիվորեն ստեղծվեցին ուսումնական հաստատություններ և թանգարաններ` արհեստի և արդյունագործական արտադրանքի «նմուշներ» և ուսումնական նյութեր ներկայացնելու նպատակով։ Կիրառական արվեստի թանգարաններ բացվեցին Լոնդոնում, Վիեննայում և Բեռլինում, 1876 թվականին՝ Դրեզդենում։ Այստեղ էին հանձնվում ձևի և ճաշակի չափանիշներին համապատասխանող նմուշները, ինչպես նաև արհեստագործական և տեխնոլոգիական միջոցները։ Մանկավարժական կողմնորոշում ունեցող հաստատության հիման վրա ստեղծված արվեստի թանգարանի ղեկավարն էր պրոֆեսոր Կարլ Բերլինգը (1857-1940)։ 1914 թվականին նա դարձավ թանգարանի առաջին անկախ տնօրենը, որը պաշտոնապես առանձնացված էր արհեստագործական դպրոցից։ 1940 թվականին թանգարանային ֆոնդերը տարհանվեցին օդային հարձակման վտանգի պատճառով։ Պատերազմի ընթացքում կորել է ավելի քան 13000 ցուցանմուշ, հատկապես Արևելյան Ասիայի հավաքածուն և գոբելենի հավաքածուն։


== Հավաքածու ==
1963 թվականից ի վեր թանգարանը գտնվում է Պիլնիցայում (Վետտինների նախկին ամառանոցը, որը ձեռք է բերվել 1664 թվականին)։ Հիմնական ցուցանմուշները տարբեր դարաշրջանների պատմական և կենցաղային իրեր են, այդ թվում` «վերածննդի», «բարոկկոյի», «ռոկոկոյի», «կլասիցիզմի» և «բիդերմայերի»` տեքստիլից, թանկարժեք մետաղներից, փայտից, կերամիկայից և ապակուց պատրաստված ապրանքներ։ Դրանց թվում են արարողակարգային հագուստներ, ոսկեզօծ գահեր, արծաթե և լաքապատ կահույք, երաժշտական գործիքներ։ Այսօր այստեղ պահվում են նաև ԳԴՀ-ի ժամանակների դիզայնի իրեր։ Վերջին տարիներին թանգարանը ձեռք է բերել այնպիսի ժամանակակից միջազգային դիզայներների աշխատանքներ, ինչպիսիք են Պիերո Ֆորնազետտին, Շիրո Կուրամատան, Ռոն Արադը, Դեյլ Չիհուլին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Գրականություն ==
Jens-Uwe Sommerschuh  „Vom Schönsten das Beste. Die Staatlichen Kunstsammlungen Dresden“ . Hatje Cantz Verlag, Ostfildern 2010, ISBN 978-3-7757-2457-9
Staatliche Kunstsammlungen Dresden (Hrsg.): Dresdener Kunstblätter. Kunstgewerbemuseum. 58. Jg., Heft 3, Dresden 2014.
Staatliche Kunstsammlungen Dresden (Hrsg.): Vom Schenken und Sammeln. 125 Jahre Kunstgewerbemuseum Dresden. Dresden 2001.
Wolfgang Rother: Die Kunstgewerbeschule und das Kunstgewerbemuseum in Dresden: Ein Bauwerk zwischen Späthistorismus und Moderne. Dresden 1999.
Staatliche Kunstsammlungen Dresden (Hrsg.): Das Kunstgewerbemuseum Dresden. Von der Vorbildersammlung zum Museum 1876–1907. Dresden 1998.
Staatliche Kunstsammlungen Dresden (Hrsg.): Kunstgewerbemuseum Dresden. Meisterwerke des 18. Und 19. Jahrhunderts. Dresden 1996.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Իվանկովցի (գյուղ, Տիվրովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանկովցիԻվանկովցի (ուկրաիներեն՝ Іванківці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1710 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Իվանկովցի գյուղում բնակվում էր 490 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 245 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աբդուլվախաբ Սալամզադե

Աբդուլվախաբ Ռախիմ օղլի Սալամզադե (ադրբ.՝ Əbdülvahab Rəhim oğlu Salamzadə, փետրվարի 16, 1916(1916-02-16), Շամախի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 19, 1983(1983-08-19), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի արվեստի պատմաբան, ճարտարապետ, արվեստագիտության դոկտոր, ակադեմիկոս, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ, Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի վաստակավոր գիտության գործիչ, Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Ճարտարապետության և արվեստի ինստիտուտի փոխտնօրեն;


== Կենսագրություն ==
Աբդուլվախաբ Սալամզադեն ծնվել է 1916 թվականի փետրվարի 16-ին Շամախի քաղաքում։ Նա Ադրբեջանի ազգային արվեստագիտական դպրոցի հիմնադիրներից մեկն է։
Աբդուլվախաբ Սալամզադեն 1939 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի արդյունաբերական ինստիտուտ։ Ինստիտուտը ավարտելուց հետո նա աշխատել է  «Ազպետականճարտարապետանախագծ»-ում որպես ճարտարապետ։ 1944-1947 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի Գիտությունների ակադեմիայի ասպիրանտուրայում։ Պաշտպանել է 1948 թվականին թեկնածուական, 1964 թվականին ՛դոկտորական դիսերտացիաները։ 1967 թվականին ստացել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։ Աշխատել է 1951-1957 թվականներին որպես բաժնի վարիչ, 1957-1983 թվականներին ՛ որպես փոխտնօրեն Ադրբեջանի Գիտությունների ակադեմիայի ճարտարապետության և արվեստի ինստիտուտում։
Գիտնականն ավելի քան 130 գիտական աշխատանքների, այդ թվում `15 մենագրությունների հեղինակն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կա Ֆոսկարի համալսարան

Կա Ֆոսկարի համալսարան (իտալերեն՝ Università Ca' Foscari Venezia), պետական համալսարան Իտալիայի Վենետիկ քաղաքում։ Հիմնադրման ժամանակ՝ 1868 թվականին այն գտնվել է Կա Ֆոսկարի պալատում, որը կառուցված է վենետիկյան գոթական ճարտարապետական ոճով և որի անունով էլ կոչվում է համալսարանը։
Կա Ֆոսկարի պալատը տեղակայված է Մեծ Ջրանցքի (Գրանդ-կանալ, իտալերեն՝ Canal Grande) լայն ոլորանի վրա, Դորսոդուրոյի շրջանում, որտեղ պատմական Ռեգատայի (իտալերեն՝ Regata Storica Venezia) ընթացքում տեղադրում են լողացող փայտե կառուցվածք՝ հայտնի որպես «Machina»։
Ուսումնական հաստատությունը համալսարանի կարգավիճակ է ստացել 1968 թվականին։ Այժմ համալսարանն ունի 8 ֆակուլտետ, որոնցում սովորում է մոտ 19'000 ուսանող։


== Պատմություն ==
Համալսարանը թագավորական հրամանագրով հիմնադրվել է 1868 թվականի օգոստոսի 6-ին՝ «Առևտրի թագավորական բարձրագույն դպրոց» (իտալերեն՝ Regia Scuola Superiore di Commercio) անվանումով։ Նմանատիպ դպրոց հիմնադրելու միտքն առաջացավ երեք անձանց մոտ, երբ Վենետիկը 1866 թվականին մտավ նոր ձևավորված Թագավորական Իտալիայի կազմի մեջ։ Նրանք էին հրեական ծագմամբ քաղաքական գործիչ Լուիջի Լուցատին, որը հետագայում դարձավ Իտալիայի վարչապետ, Թագավորական Իտալիայի սենատոր և Վենետիկի գավառապետ Էդոարդո Դեոդատին և սիցիլիացի քաղաքական տնտեսագետ Ֆերրարա Ֆրանչեսկոն, որը տնօրեն էր դպրոցի հիմնադրման առաջին 30 տարում։


== Կազմակերպություն ==
Համալսարանն ունի 8 ֆակուլտետ․

տնտեսագիտության
փիլիսոփայության և մշակութային ժառանգության
կառավարման
էկոլոգիայի, ինֆորմատիկայի և վիճակագրության
մոլեկուլյար գիտությունների և նանոհամակարգերի
լեզվաբանության և համեմատական մշակութաբանության
հումանիտար գիտության
Ասիական և Աֆրիկայի միջերկրածովյան երկրների ուսումնասիրության


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Mario Isnenghi e Stuart Woolf, L’Ottocento e il Novecento, Roma, Istituto della enciclopedia italiana, 2002.
Giuseppe Maria Pilo et alii (a cura di), Ca’ Foscari. Storia e restauro del palazzo dell’Università di Venezia, Venezia, Marsilio, 2009. ISBN 88-317-8857-4.
Վալդեբլոր

Վալդեբլոր (ֆր.՝ Valdeblore), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում, Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ շրջանում,  Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտ, Նիցցա շրջան, Տուրետ-Լևանս կանտոն։ Մինչև 2015 թվականի մարտը համայնքը վարչականորեն պատկանում էր Սեն Սովեր սյուր Տինե կանտոնին (Նիցցա շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 94,16 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 802 մարդ աճի միտումով, իսկ 2012 թվականին՝ 908 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 9,6 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վալդեբլոր համայնքի քաղաքային վարչության պաշտոնական կայք Archived 2017-09-23 at the Wayback Machine.(ֆր.)
Բրուձոլո

Բրուձոլո (իտալերեն՝ Bruzolo), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 1.336 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 111 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10050։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Հովհաննես առաքյալը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Գլխավոր կայք։ http://www.comune.bruzolo.to.it/


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Լեհաստանի գերմանա-խորհրդային համատեղ օկուպացիա (1939–1945)

Լեհաստանի օկուպացիա Նացիստական Գերմանիայի և ԽՍՀՄ կողմից, տեղի է ունեցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939–1945) ընթացքում, մեկնարկել է 1939 թվականի սեպտեմբերին՝ դեպի Լեհաստան կազմակերպված գերմանա-խորհրդային արշավանքով, և պաշտոնապես եզրափակվել 1945 թվականի մայիսին՝ Երրորդ ռայխի հանդեպ դաշնակից ուժերի տարած հաղթանակով։
Օկուպացիայի ողջ ընթացքում Լեհաստանի տարածքը բաժանված էր նացիստական Գերմանիայի (արևմուտքից) և Խորհրդային Միության (արևելքից) միջև։ 1941 թվականի ամռանը, չնայած երկու տարի առաջ Չհարձակման պայմանագիր («Մոլոտով–Ռիբենտրոպ դաշնագիր») կնքելուն, Գերմանիան լայնամասշտաբ հարձակում սկսեց նախկին դաշնակից Խորհրդային Միության դեմ («Բարբարոսա» գործողություն) և ներխուժեց Լեհաստանի արևելյան տարածքներ, որոնք անցել էին ԽՍՀՄ հսկողության տակ։ Հետագայում, խորհրդային Կարմիր բանակին հաջողվեց ֆաշիստական ուժերին դուրս մղել ԽՍՀՄ գրավյալ տարածքներից և անցնել Լեհաստանի վերագրավմանը։
«Բարբարոսա» գործողությունից առաջ, Գերմանիան և ԽՍՀՄ-ը միասին էին համակարգում Լեհաստանին վերաբերող իրենց քաղաքականությունը, որն առավել ակնհայտորեն արտահայտվում էր տերությունների երկու ուժային կառույցների՝ Գեստապոյի և Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի (ՆԿՎԴ) չորս համաժողովներում, որտեղ օկուպացիոն ուժերը քննարկում էին լեհական դիմադրության շարժումը ճնշելու իրենց ծրագրերը։
1939-1945 թվականների օկուպացիոն ռեժիմների ընթացքում Լեհաստանում զոհվեց շուրջ 6 միլիոն քաղաքացի, որը երկրի այն ժամանակվա բնակչության 21,4%-ն էր։ Զոհերի կեսն ազգությամբ լեհեր էին, իսկ մյուս կեսը՝ հրեաներ։ 
Զոհերի ավելի քան 90%-ը քաղաքացիական էր, քանի որ քաղաքացիական անձանց մեծամասնությունը միտումնավոր թիրախավորվում էր գերմանական և խորհրդային ուժերի կողմից սանձազերծված տարբեր գործողություններում։ Ընդհանուր առմամբ, 1939–1945 թվականներին Լեհաստանի նախապատերազմյան տարածքի գրավման ժամանակ, ֆաշիստական ուժերը սպանեցին 5 470 000 – 5 670 000 քաղաքացու, այդ թվում՝ 3 000 000 հրեաների։ Նյուրնբերգյան դատավարության ժամանակ, զանգվածային սպանությունները որակվեցին որպես դիտավորյալ և համակարգված ցեղասպանություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լեհաստանում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զոհերի կենսագրական աղբյուրների հետազոտական ուղեցույց(անգլ.)
Անդրես Էկտոր Կարվալյո

Անդրես Էկտոր Կարվալյո Ակոստա (իսպ.՝ Andrés Héctor Carvallo Acosta, նոյեմբերի 8, 1862(1862-11-08), Ասունսյոն, Պարագվայ - օգոստոսի 16, 1934(1934-08-16), Ասունսյոն, Պարագվայ), Պարագվայի փոխնախագահ 1899-1902 թթ և նախագահ՝ 1902 թ. հունվարի 9-ից նոյեմբերի 25-ը, «Կոլորադո» կուսակցության անդամ։
Պոստնիկովո (այլ կիրառումներ)

Պոստնիկովո, կարող է վերաբերել՝

Պոստնիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Պոստնիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Յալինովկա (գյուղ, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅալինովկաՅալինովկա (ուկրաիներեն՝ Ялинівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յալինովկա գյուղում բնակվում էր 331 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1659 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 199,52 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պերմեր

Պերմեր (ռուս.՝ Пермяне), նախապերմերենով խոսող և Մերձուրալում մ.թ.ա. 1-ին և մ.թ. 1-ին հազարամյակներում բնակվող հիպոտետիկ ժողովուրդ։ Ժամանակակից ուդմուրտների և կոմիները նախնիները։
Պերմերը անջատվել են ընդհանուր ֆիննապերմական լեզվային ընտանիքից մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակում, մնալով դրա արևելյան շրջանում՝ Վյատկա-Կամայան տարածաշրջանում։ Նախապերմցիները Անանինոյի մշակույթի (մ.թ.ա. 8-3 դդ.) գլխավոր էթնիկական տարրերից էին։
Յովան Դուչիչ

Յովան Դուչիչ (սերբ.՝ Јован Дучић, փետրվարի 17, 1871(1871-02-17), Տրեբինյե, Օսմանյան կայսրություն - ապրիլի 7, 1943(1943-04-07), Գերի, Ինդիանա, ԱՄՆ), սերբ բանաստեղծ։


== Ստեղծագործություններ ==
Դուչիչի պոեզիային («Բանաստեղծություններ», 1901 թ., 1908 թ., 1911 թ., «Արձակ բանաստեղծություններ», «Երկնագույն լեգենդներ», 1908 թ.) բնորոշ են անհատապաշտական տրամադրություններ։ Գրել է ճանապարհորդական ակնարկներ («Քաղաքներ և քիմեռներ», 1930 թվականին), փիլիսոփայական, բարոյախոսական, գեղագիտական թեմաներով էսսեներ («Արքա Ռադովանի գանձը», 1932)։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիժկովո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌիժկովոՌիժկովո (ռուս.՝ Рыжково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 27 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մոխրագլուխ սարյակ

Մոխրագլուխ սարյակ (լատ.՝ Sturnus malabaricus), Սարյակների ընտանիքի ներկայացուցիչ թռչուն։ Փոքրամարմին, երգեցիկ թռչուն։ Բնակվում է Հնդկաստանի հարթավայրային և լեռնային շրջաններում, Հնդկաչինի երկրներում։ Անվանումն ստացել է Արաբական ծովի և Հարավային Հնդկաստանի միջև գտնվող պատմական Մալաբար (മലബാര്‍) տարածքի անունից։
Լավ հարմարվում է ուրբանիզացված տարածքներին, երբեմն հավասար համեմատականով, հանդիպում է մարդաբնակ վայրերում։ Ի տարբերություն այլ սարյակների, կյանքի մեծ մասն անցկացնում է ավելի շատ ծառերի, քան հողի վրա։ Սովորաբար բնակվում է ոչ մեծ երամներում։ Որոշ աղբյուրներում ներկայացված է Փոքրիկ սարյակների ցեղում և կոչվում է Sturnia malabarica։ Բաժանվում է 2 ենթատեսակների՝ Sturnus malabaricus nemoricola և Sturnus malabaricus blythii։


== Նկարագիր ==
Շարժուն թռչնատեսակ, որն ունի 17—22 սմ երկարություն և 32—44 գրամ քաշ։ Վզի փետուրները սպիտակամոխրագույն է։ Այտերը, վզի հետին մասը և գլխի առջևի հատվածը արծաթամոխրագույն են։ Փետուրներն այդ շրջաններում ավելի երկար են։ Կտուցը հիմնականում կապավուն երանգ ունի, միջնահատվածում կանաչավուն է, իսկ վերջնամասը՝ դեղին։ Աչքի ծիածանաթաղանթը սպիտակամոխրագույն է։ Որովայնի փետրածածկը շագանակագույն է։ Պոչը մոխրագույն է՝ մուգ շագանակագույն երանգով։ Ոտքերը նույնպես շագանակագույն են կամ գորշ ձիթապտղագույն։ Արուներն ու էգերն արտաքին տեսքով չեն տարբերվում միմյանցից։ Երիտասարդ թռչունների մոտ գերակշռում է մոխրագույն-դարչնագույն գունավորումը։


== Տարածում ==
Հանդիպում է Հնդկաստանի ողջ տարածքում, բացառություն է կազմում երկրի հյուսիս-արևելքը։ Տարածված է նաև Չինաստանում՝ Սիչուան, Յուննան։ Բնական արեալը հասնում է մինչև Հնդկաչին թերակղզի։ Հիմնականում նստակյաց կամ չվող թռչուն է։ Բնակվում է մարգագետիններում աճող ծառերի սաղարթներում։ Լեռնային վայրերում բնակվում է ծովի մակարդակից մինչև 800 մ բարձրության վրա։ Այս թռչնի տարածված է 3,370,000 կմ2 մակերեսի վրա։


== Բազմացում ==
Բազմացման սեզոնը տևում է փետրվարի սկզբից մինչև հուլիսի վերջ։ Բնադրում են 3—12 մ բարձրության վրա գտնվող ծառերի փչակներում, հաճախ զբաղեցնում է փայտփորների և Megalaima թռչունների հին բները։ Առավել հաճախ ձվադրում են մարտին։ Ձվադրում են 3—5 ձու (սովորաբար՝ 3)՝ կապտականաչավուն երանգով և առանց պուտերի։ Ինկուբացիոն շրջանը տևում է 17 օր։ Արուն և էգը միասին են բույն հյուսում և նստում ձվերի վրա։ Ձագերը թռչել սկսում են ձվից դուրս գալուց 19—21 օր հետո։


== Սնունդ ==
Ինչպես սարյակների ցեղի այլ տեսակները, այնպես էլ Մոխրագլուխ սարյակն ամենակեր է։ Սնվում են տերմիտներով, բզեզներով, թրթուրներով, երկթևանիներով։ Ոտում են նաև բույսերի սերմեր և պտուղներ, այդ թվում՝ Erythrina, Grevillea, Salmalia։ Հասունացման շրջանում սնվում է լանտանայով (Lantana), Zizyphus, թզի և Albizzia ծաղկի պտուղներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիսոկոե (գյուղ, Բաշմակովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիսոկոեՎիսոկոե (ռուս.՝ Высокое), գյուղ Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Բաշմակովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆրասկարոլո

Ֆրասկարոլո (իտալերեն՝ Frascarolo), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում։ Բնակչության թիվը կազմում է 1273 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 55 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 23 կմ² տարածք։ Հեռախոսի կոդ՝ 0384։ Փոստային ինդեքս՝ 27030։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝0384 849053
Էլեկտրոնային փոստ՝ 0384 849053


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ուսպալյատա

Ուսպալյատա (իսպ.՝ Uspallata), ոչ մեծ քաղաք Արգենտինայի Մենդոսա պրովինցիայում՝ պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Մենդոսա քաղաքից շուրջ 100 կիլոմետր դեպի արևմուտք, Չիլիի հետ Արգենտինայի պետական սահմանի հարևանությամբ։ Ընկած է Անդյան լեռներում, ծովի մակերևույթից շուրջ 2000 մետր բարձրության վրա, Մենդոսա գետի ձախ ափին։ Ուսպալյատայով են անցնում պանամերիկյան ավտոմայրուղու մի հատվածը հանդիսացող թիվ 7 խճուղին, որն իրար է կապում Մենդոսա քաղաքն ու Չիլիի մայրաքաղաք Սանտյագոն, ինչպես նաև՝ տարածաշրջանային կարևոր նշանակություն ունեցող մի քանի ավտոճանապարներ։ Քաղաքն ունի երկաթուղային կայարան, որը, սակայն, վերջին տարիներին երկաթգծի առանձին հատվածներում տեղի ունեցող քարաթափումների վտանգի պատճառով այլևս չի օգտագործվում միջպետական ուղևորափոխադրուների նպատակով։ Գործում է քաղաքի մերձակայքւմ շահագործման հանձնված ոչ մեծ օդանավակայանը։
Բնակչության թվաքանակը, որ 2001 թվականի տվյալներով եղել է  3 437, հետագա տարիներին զգալի չափով աճել է և 2017 թվականին հասել մոտավորապես 11 հազարի։ Մի ժամանակ քաղաքի բնակիչները հիմնականում զբաղվում էին մերձակա լեռների հանքավայրերից ոսկու, արծաթի, պղնձի հանքանյութերի հանույթով։ Ներկայումս նրանց հիմնական զբաղմունքները գյուղատնտեսությունն ու զբոսաշրջիկներին սպասարկելն են. վերջիններս այստեղ են գալիս Հարավային ու Հյուսիսային Ամերիկաների ամենաբարձր լեռնագագաթը՝ Ակոնկագուան բարձրանալու կամ դիտելու համար։


== Ժողովրդագրություն ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


=== Կլիմա ===
Ուսպալյատան, Köppen-Geiger climate classification system|Köppen: BWk-ի դասկարգման, ունի սառը անապատային կլիմա։ Տեղումների տարեկան միջին քանակությունը մոտավորապես 156 միլիմետր է։ Ամառային ցերեկները տաք են, դուրեկան, գիշերները՝ սառը, երբեմն նույնիսկ սառցնելու աստիճանի ցուրտ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Coord.geográficas e imágenes satelitales de Uspallata
SMN: Estación Uspallata
Ինքնասպանության ամբողջական ուղեցույց

«Ինքնասպանության ամբողջական ուղեցույց» (ճապ.՝ 完全自殺マニュアル), ճապոնացի գրող Վատարու Ցուրումիի գիրքը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1993 թվականի հուլիսի 4-ին «Օտա» հրատարակչության կողմից։ Վաճառվել է ավելի քան մեկ միլիոն օրինակ։ Գիրքը պարունակում է ինքնասպանության եղանակների մանրամասն նկարագրություններ։


== Գրքի բովանդակություն ==
Գրքի էջերում մանրամասն նկարագրվում են ինքնասպանության 10 եղանակներ, որոնց թվում են կախաղանը, էլեկտրական հոսանքահարությունն ու ինքնահրկիզումը։ Այս մեթոդները համեմատվում են այնպիսի ցուցանիշներով, ինչպիսիք են ցավերը, արագագործությունը և ձեռք բերված մարմնական վնասվածքները։ Գիրքը պարունակում է առաջարկություններ ինքնասպանության տեղն ընտրելու վերաբերյալ և խորհուրդներ, թե ինչպես խուսափել հայտնաբերումից։ Պարունակվում են նաև տեղեկություններ հայտնի ինքնասպանների մասին։ Գիրքը պատկերազարդված է մանգա ոճի գրաֆիկներով և կոմիքսներով։


== Հասարակության արձագանք ==
Գիրքը չի արգելվել ճապոնական իշխանությունների կողմից։ Ճապոնիայի որոշ պրեֆեկտուրաներ գիրքը որակել են որպես վնասակար երիտասարդների համար, ինչը հանգեցրել է անչափահասներին գրքի վաճառքի սահմանափակմանը։ 1999 թվականին Տոկիոյի իշխանությունները քննարկել են գրքի վաճառքների սահմանափակման հարցը, սակայն այն դեռ ունի ազատ վաճառք։ Արգելքի բացակայությունը բացատրվում է երկու հիմնական գործոններով՝ գրքերի հրատարակման մասով Ճապոնիայի օրենքներով և ճապոնական մշակույթում ինքնասպանության տաբուի բացակայությամբ։ 
Հայտնի են մի քանի դեպքեր, երբ գիրքը գտնվել Է ինքնասպանների դիակների կողքին (այդ թվում՝ դպրոցականների)։ Գիրքը մեղադրվել է Ֆուձիյամայի ստորոտին գտնվող Աոկիգահարայի անտառում ինքնասպանությունների թվի աճի մեջ, քանի որ հրատարակությունն այն բնութագրում է որպես «իդեալական վայր մահանալու համար»։ Սակայն ոչ մի ինքնասպան չի թողել որևէ հաղորդագրություն, որում միանշանակ ասվեր, որ կյանքից հեռանալու ձևը նա ընտրել է հենց «Ինքնասպանության ամբողջական ուղեցույցի» շնորհիվ։ Այնուամենայնիվ, ըստ Տոկիոյի «Befrienders Worldwide» բաժնի հիմնադիր Յուկիկո Նիսիհարայի, նրանք զանգեր են ստացել այն մարդկանցից, որոնք փորձել են ինքնասպան լինել՝ հետևելով գրքի հրահանգներին։
Ակտիվ քննադատություններից և քննարկումներից հետո հեղինակը հետագայում հրապարակել է երկրորդ գիրքը՝ «Մեր «Ինքնասպանության ամբողջական ուղեցույցը»» (ճապ.՝ ぼくたちの「完全自殺マニュアル」), որտեղ նա հրապարակել է երկրպագուների նամակները և ցասումնալից արձագանքները, որոնք նա ստացել է։ Երկրորդ գիրքը որոշ չափով օգնել է հասարակության ուշադրությունը տեղափոխել տարբեր իրավիճակների վրա, որոնք դրդում են որոշ մարդկանց ինքնասպան լինել, և վեճերը, ի վերջո, դադարել են։ Ավելի ուշ՝ 1994 թվականի նոյեմբերին, «Օտա» հրատարակչությունը հրատարակել է Մասանորի Կասիմուրայի (ճապ.՝ 樫村 政則) (Անհետացման ամբողջական ուղեցույց) գիրքը (ճապ.՝ 完全失踪マニュアル):
2003 թվականին Ֆուկուտանի Օսամուն (ճապ.՝ 福谷 修), գրքից ոգեշնչված, նկարահանել է «Ինքնասպանության ուղեցույց»  (ճապ.՝ 自殺マニュアル, անգլ.՝ Suicide Manual) ֆիլմը։
2017 թվականին Ստավրոպոլի երկրամասի Արզգիրի շրջանային դատարանը գիրքը ճանաչել է «տեղեկատվություն, որի տարածումը Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում արգելված է»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Author of Japanese suicide manual has no regrets
The translated preface of the Complete Manual of Suicide
Ընդհանուր տեղեկություններ
Նախապատմություն, հասարակություն, կյանք և մահ
Թոմաս Էլմս

Թոմաս Էլմս (անգլ.՝ Thomas Elms, 1997 ), կանադացի դերասան և մոդել, որը հայտնի է «Ժամանակից դուրս» (2016), ««Կապույտ գիրք» նախագիծ» (2019) և «Հայրենիք։ Ֆորտ Սալեմ» (2020) հեռուստասերիալներում կատարած դերերով։ Առավել հայտնի է նեթֆլիքսի «Գաղտնի միաբանություն» հեռուստասերիալում կատարած Հեմիշ Դյուքի դերով։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==
Ժուկովցի (գյուղ, Ժմերինկայի շրջան)

Ժուկովցի (ուկրաիներեն՝ Жуківці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ժուկովցի գյուղում բնակվում էր 855 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2601 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 328,72 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օստրով (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕստրովՕստրով (ռուս.՝ Остров), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 80 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(4544) Քսանտուս

(4544) Քսանտուս (անգլ.՝ Xanthus), աստերոիդ ապոլոնի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի մարտի 31-ին Հենրի Հոլտի և Նորման Թոմասի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,041819 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 0,7813 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 1,3023 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Քսանտուս աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,1729 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 388,41 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,926863 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,15° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4544) Քսանտուս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(5812) Ջեյվինկլեր

(5812) Ջեյվինկլեր (անգլ.՝ Jayewinkler), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի օգոստոսի 11-ին Էնդրյու Նոյմերի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,598783 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,296 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9015 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1530,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,235261 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,62° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5812) Ջեյվինկլեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դերենիկ Արշակյան

Դերենիկ Թորգոմի Արշակյան (հոկտեմբերի 20, 1936(1936-10-20), Եղվարդ, Հայաստան), հայ էներգետիկ, գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1989):


== Կենսագրություն ==
Դերենիկ Արշակյանը ծնվել է 1936 թվականի հոկտեմբերի 20-ին, Եղվարդում։ 1957 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1958 թվականից մինչև 1961 թվականն աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ էներգետիկայի և հիդրավլիկայի ինստիտուտում։ 1961 թվականից մինչև 1964 թվականը սովորել է Մոսկվայի կառավարման պետական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում, որտեղ պաշտպանել է թեկնածուական թեզը։ 1967 թվականին ստացել է ավագ գիտաշխատողի, 1968 թվականին` դոցենտի գիտական կոչում։ 1971 թվականին կազմակերպել և ղեկավարել է հետազոտություններ միջուկային էներգետիկայի զարգացման գծով։ 1973 թվականին նախկին ԽՍՀՄ էներգետիկայի և էլեկտրիֆիկացման նախարարության «Էներգիա» գիտաարտադրական միավորումում կազմակերպել է ատոմային էներգետիկայի հայկական գիտահետազոտական բաժինը («Հայատոմ» ԳՀԻ)։ 1985 թվականին Արշակյանին շնորհվել է տեխնիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան, 1989 թվականին` պրոֆեսորի կոչում։ 1983 թվականից մինչև 1996 թվականը ղեկավարել է ՀՀ ֆինանսների և էկոնոմիկայի նախարարության տնտեսագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի վառելիքաէներգետիկ համալիրի օպտիմալ կառուցվածքի զարգացման բաժինը։ Որպես էներգետիկայի Եվրոպական հանձնաժողովի անկախ փորձագետ` մասնակցել է ԱՊՀ և եվրոպական երկրների էներգետիկայի զարգացման առաջարկությունների փորձաքննության աշխատանքներին։
Աշխատությունները վերաբերում են էներգետիկայի զարգացման հարցերին։ Հեղինակ է բազմաթիվ մենագրությունների և ուսումնական ձեռնարկների։


== Անդամակցություն ==
ՀՊՃՀ-ում գործող դոկտորական գիտական աստիճաններ շնորհող մասնագիտական խորհրդի անդամ։


== Պարգևներ ==
Կրժիժանովսկու անվան մրցանակ (1963, որպես «Սևանի պրոբլեմի համալիր հետազոտությունները» հեռահար աշխատության համահեղինակ)


== Երկեր ==
Ջերմային էլեկտրակայանների նախագծումը։ Մեթոդական ցուցումներ կուրսայինների և դիպլոմայինների նախագծման համար, Խարազյան Ռ. Ս, Արշակյան Դերենիկ Թորգոմի, ՀՍՍՀ Բարձրագույն և միջին մասնագիտական կրթության մինիստրություն, Կ. Մարքսի անվան Երևանի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, Երևան, Ա. հ., 1972:
Оптимизация теплоснабжающей системы в различных климатических условиях, 1980.
Ջերմային էլեկտրական կայաններ։ Ուսումնական ձեռնարկ պոլիտեխնիկական ինստիտուտի համար, Արշակյան Դերենիկ Թորգոմի, Երևան, «Լույս», 1981։
Հայաստանի էներգետիկան. անցած ուղին և զարգացման հեռանկարները։ (Գիտագործնական մտորումներ), Արշակյան Դերենիկ Թորգոմի, Մ. Քոթանյանի անվան տնտեսագիտության ինստիտուտ, ՀՀ ԳԱԱ, Երևան, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչություն, 2002։


== Ծանոթագրություններ ==
1546

1546 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1546 թվականն է, 
XVI դարի 46-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Մուայրազես

Մուայրազես (ֆր.՝ Moyrazès), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1097 մարդ, բնակչության խտությունը` 22.54 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 48.67 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 115 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 11 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 682 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 538-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 144։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,9 %։ 538 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 526 անձ (291 տղամարդ և 235 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (4 տղամարդ և 8 կին)։ 144 անաշխատունակներից 43-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 67-ը` թոշակառուներ, իսկ 34-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հեքլբերի Ֆիննի արկածները

Հեքլբերի Ֆիննի արկածները (անգլ.՝ The Adventures Of Huckleberry Finn), Մարկ Տվենի վեպը, որը գրվել է 1884 թվականին։ Սա «Թոմ Սոյերի արկածները» վեպի շարունակությունն է։


== Սյուժե ==
Հեքլբերի Ֆիննը փախչում էր իր դաժան հորից և նավարկություն սկսում Միսիսիպի գետի հոսանքով։ Ճանապարհին, կղզիներից մեկում, նա հանդիպում և ընկերակցում է սևամորթ Ջիմի հետ։
Որոշ ժամանակ անց, հանգամանքների բերումով նրանց են միանում երկու խարդախներ՝ դուքսը և թագավորը, որոնք կրկնակի անգամ ստրկացնում են փախստական սևամորթ Ջիմին և գետի երկայնքով ընկած քաղաքներում, կեղծ թատերական բեմադրություններ ներկայացնելով, դրամ են շորթում միամիտներից։
Հեքլբերի Ֆիննը օգնություն է խնդրում Թոմ Սոյերից և նրանք մի ազատման պլան են մտածում։
Բայց եթե Ֆիննը դա շատ լուրջ էր ընդունում, ապա Թոմը դա անում էր զուտ հետաքրքրության համար։


== Տարբեր կարծիքներ ==

Վեպի մեջ օգտագործվում է «նեգր» բառը, որը համարվում է վիրավորանք աֆրոամերիկացիների համար։
Մարկ Տվենը այս վեպում նշել է ստրկության մասին, նկարագրելով այդ երևույթը, նա իր վեպի հերոսների միջոցով բացահայտ խոսում է իր ժամանակների Ամերիկայի գլխավոր խնդրի մասին։ Մարկ Տվենի այս ստեղծագործությունը Միացյալ Նահանգներում երկար ժամանակ եղել է արգելված գրքերի ցանկում։


== Հայերեն հրատարակությունը ==
Մարկ Տվենի այս նշանավոր ստեղծագործությունը հայերեն լույս է տեսել երեք անգամ.

Հեքլբերի Ֆիննի արկածները։ [Արկածային վիպակ] / Մ. Տվեն; Անգլ. թարգմ.՝ Ս. Ալեմյան; Խմբ.՝ Պ. Միքայելյան; Նկ.՝ Գ.Ֆիտինգոֆ. -Երևան։ Հայաստան, 1966. -356 էջ.
Թոմ Սոյերի արկածները։ Հեքլբերի Ֆիննի արկածները; [Վիպակներ] / Մ. Տվեն ; Թարգմ.՝ Գ. Քեշիշյան, Ս. Ալիմյան; Խմբ.՝ Հ.Վ. Վարդանյան, Է.Ա. Մակարյան . -Երևան։ Սովետական գրող, 1979. -552 էջ.
Հեքլբերի Ֆիննի արկածները։ (արկածային վեպ) / Մ. Տվեն; Անգլ. թարգմ.` Ս. Ալեմյան; Խմբ.՝ Ա. Նիկողոսյան.-Երևան։ Անտարես, 2013. -352 էջ.


== Ծանոթագրություններ ==
Երասխ (այլ կիրառումներ)

Երասխ անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝

Երասխ՝ Արաքս գետի անվանումներից։
Երասխ՝ գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզում։
Երասխ՝ երկաթուղային կայարան Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Երասխ գյուղում։
Երասխահուն՝ գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում։