armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պտղամիս (սունկ)

Պտղամիս, սնկի պտղամարմնի ներքին շերտը, որի արտաքին նշանները հաճախ արտացոլում են պտղամարմնի մանրադիտակային կառուցվածքը, ինչպես նաև կարևոր են համարվում սնկերի ճանաչման համար։


== Կազմություն ==
Պտղամիսը իրենից ներկայացնում է կեղծ հյուսվածք կամ «տրամա»։ Իսկական հյուսվածքներից տրաման տարբերվում է նրանով, որ առաջանում է հիֆի հյուսվելուց և ոչ թե բջիջների երեք ուղղությամբ բաժանվելուց։ Կառուցվածքն ու հատկանիշները կարող են տարբերվել պտղամարմնի վրա, օրինակ՝ գլխարկավոր սնկերի մոտ տարբերակում են գլխարկի, հիմենոֆորի և ոտիկի տրամաները։


== Նշաններ ==


=== Բաղադրություն ===
Ըստ բաղադրության սնկերը բաժանվում են հետևյալ հիմնական տեսակների․

փայտային, խցանային, թաղիքե, կաշվե
մսոտ
դոնդողակերպ
աճառանմանՓայտայի պտղամարմինը կազմված է խիտ փոխկապակցված կոշտ հիֆից, այն ամուր է և կարելի է կտրել միայն սղոցով կամ կացնով։ Խցնային, թաղիքե ու կաշվե պտղամարմինները պակաս դիմացկուն են․ դրանք կարելի է կտրել դանակով։ Խցանային պտղամարմինները ավելի առաձգական են, կազմված են անկանոն փոխկապակցված հիֆերից․ դրա համար էլ բոլոր ուղղություններով ունեն միևնույն ամրությունը։
Գլխարկավոր սնկերի մեջ ավելի տարածված են և լավ հայտնի մսոտ պտղամարմինները։ Դրանց հյուսվածքը փափուկ է, լավ է կոտրվում և կտրվում։
Աճառանման պտղամաիսը պակաս ամուր է, ունի փխրունություն, հեշտությամբ կոտրվում է, իսկ դոնդողանմանները կազմված են հիֆերի փուխր համակարգից և ջրի առկայության պայմաններում խիստ ընդարձակված դոնդողանման նյութից։
Պտղամարմնի տարիքի հետ կարող է բաղադրությունը փոխվել․ երիտասարդ սնկերի պտղամիսը ավելի փափուկ է և դյուրաթեք, ապա դառնում է կաշվե կամ խցանային։ Աճառային սնկերը չոր եղանակներին վերածվում են կաշվե կամ փխրուն կեղևի, իսկ անձրևի տակ կրկին վերականգնվում են։


=== Գույն ===
Պտղամսի գույնը ի հայտ է գալիս հասուն, բայց ոչ ծեր պտղամարմինների մոտ, քանի որ տարիքի հետ գույնը ևս կարող է փոխվել։ Կարևոր հատկանիշ է համարվում գույնի փոփոխվելը պտղամսի կտրելուց հետո․ որոշ սնկեր պարունակում են նյութեր, որոնք օդի հետ շփումից գունավորվում են։


== Գրականություն ==
Вавриш П.О., Горовой Л.Ф. Грибы в лесу и на столе. — К.: «Урожай», 1993. — 208 с. — ISBN 5-337-00728-9


== Ծանոթագրություններ ==
Գերմանիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում

Գերմանիան մասնակցել է Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթին։ Գերմանիայի ազգային ընտրությունը տեղի է ունեցել 2013 թվականի փետրվարի 14-ին։


== Unser Song für Malmö ==


== Քվեարկություն ==


=== Ռադիո քվեարկություն ===


=== Ժյուրիի քվեարկություն ===


== Տես նաև ==
Գերմանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթ


== Արտաքին հղումներ ==
Գերմանիայի պաշտոնական Եվրատեսիլի կայք
Սարգիս Գնունի

Սարգիս Գնունի նաև Սարգիս Գնունի Վանեցի (մայիսի 10, 1838(1838-05-10), Էրերին - մայիսի 9, 1889(1889-05-09), Վաղարշապատ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն), հայ մշակութային գործիչ, ուսուցիչ, քարտուղար և սրբագրիչ։


== Կենսագրություն ==
Սարգիս Գնունին ծնվել է 1838 թվականի մայիսի 10-ին Վանի նահանգի Էրերին գյուղում։ Գյուղի ծխական դպրոցում սկզբնական ուսումն ավարտելուց հետո, 1855 թվականին տեղափոխվել է Վան քաղաք և սովորել տեղի Հիսուսյան վարժարանում։ 1857 թվականին գնալով Կ.Պոլիս, որդեգրվում է Մագսուտ ամիրայի (Հայր Մագսուտ Սիմոն բեյ) կողմից և ընդունվում է Միջագյուղի Սուրբ Թարգմանչաց վարժարանը, ավարտելով այն, 1860 թվականին ստանում է վկայական և իր առաջադիմության համար պարգևատրվում է մինէազարդ արծաթյա մեդալով։ Ապա կարգվում է օգնական նույն վարժարանի Հայկաբանության ուսուցիչ՝ Հովհան Վանանդեցու և նորաբաց Հռիփսիմյան օրիորդաց ուսումնարանի։
1860 թվականին, Կ.Պոլսում Սարգիս Գնունին հրատարակում է «Վարդ» ամսաթերթը, աշխատակցությամբ իր աշակերտակից Թովմաս Թերզյանի։ 1863 թվականին վերադառնալով Վան, կարգվում է Հայոց լեզվի և կրոնի ուսուցիչ Հիսուսյան վարժարանում, որտեղ ցույց է տալիս մեծ առաջադիմություն և հիմնում է «Ընթերցասիրաց Անդրանիկ» ընկերությունը, որը գոյատևում է տասը տարի։ 1872 թվականին ընտանիքով անցնելով Ռուսաստան, Գևորգ Դ կաթողիկոսի հրամանով հաստատվում է Իգդիրի դպրոցում, որպես Հայոց լեզվի, Կրոնի և Հայոց պատմության ուսուցիչ, որտեղ աշխատում է 3 տարի։ Իգդիրում եղած ժամանակ եղել է Եղիշե Պահլավունու ուսուցիչը։
1877 թվականին գալով Վաղարշապատ, կարգվում է Վաղարշապատի դպրոցի ուսուցիչ և այդ պաշտոնում աշխատում 4 տարի։ 1881 թվականից Գևորգ Դ Կոստանդնուպոլսեցի կաթողիկոսի հրամանով կարգվում է Սուրբ Էջմիածնի Տպարանի քարտուղար և սրբագրիչ, որը պաշտոնավարում է մինչև մահ։
Սարգիս Գնունին մահացել է 1889 թվականի մայիսի 9-ին Վաղարշապատում և թաղվել Վաղարշապատի հասարակական գերեզմանատանը։


== Աշխատությունները ==
«Հայոց վարդեր և փշեր»


== Աղբյուրներ ==
Մահագույժ, Արարատ ամսագիր, 1889, Մայիս 31
Արարատ ամսագիր, 1885
«Յուշամատեան», կազմեց եւ խմբագրեց՝ Նորայր Պահլաւունի, Երևան, 2006, էջ 15
(4541) Միզունո

(4541) Միզունո (անգլ.՝ Mizuno), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 1-ին Կենձո Սուզուկիի և Թոշիմասա Ֆուրութայի կողմից Տոյոտայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,379133 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,333 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4253 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1340,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268581 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,78° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4541) Միզունո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իբատեգուարա

Իբատեգուարա (պորտ.՝ Ibateguara), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Սերանա դուս Կիլոբուս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 15 359 մարդ։ Գրավում է 261 կմ2 տարածք։
Մ.թ.ա. 778


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կուրան (Ֆրանսիա)

Կուրան (ֆր.՝ Courant), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Լուլե համայնքի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17124։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 371 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Կուրան (ֆր.)
Նիժնեգորսկի (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Նիժնեգորսկի (ուկրաիներեն՝ Нижньогірський, Ղրիմի թաթարերեն՝ Seyitler), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սեիտլեր։
2012 թվականի տվյալներով Նիժնեգորսկի քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 9 505 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20164 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ 1994

«Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլ 1994» եղել է պատանի երաժիշտների 7-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 1994 թվականի հունիսի 14-ին Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայի Philharmonic Concert Hall-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է PLS։


== Արտաքին հղումներ ==
Պատանի երաժիշտների Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք
Պատանի երաժիշտների ԵվրատեսիլArchived 2012-07-30 at Archive.is – Եվրոպական հեռարձակողների միություն
Գերմանիկ (հանդես)

«Գերմանիկ», քառամսյա (սկզբում՝ եռամսյա և երկամսյա) հանդես։ Լույս է տեսել 1930 թվականից, Նյու Յորքում։ Մարաշի Հայրենակցական միության Ամերիկայի շրջանակի հրատարակություն է։ Հիմնադիր խմբագիրը Գ․ Գալուստյանն էր, խմբագիրը՝ Ա․ Փոլատյանը։


== Գործունեություն ==
Նպատակն էր սփյուռքի մարաշցիներին ներգրավել Հայրենակցական միության կրթական, մշակութային գործունեության ոլորտը, ամրապնդել նրանց կապը Խորհրդային Հայաստանի հետ։ Պարբերաբար ակնարկներ էր տպագրում հայրենադարձ մարաշցիների, Նոր Մարաշ ավանի մասին, հրատարակում էր Խորհրդային Հայաստան այցելած մարաշցիների տպավորությունները, ազգագրական նյութեր։ «Գերմանիկը» ներկայացնում էր մասնաճյուղերի կյանքը, տպագրում Միության շրջաբերականներն ու հայտարարությունները, ինչպես նաև գրական, գեղարվեստական և պատմական գործեր։ Ուներ անգլերեն բաժին։
Խաչիկ Բաբայան (ջութակահար)

Խաչիկ Բաբայան (անգլ.՝ Khachik Babayan), իրանահայ ջութակահար։ Նա Մանուկ Բարիքյանի աշակերտն էր։


== Կյանք ==
Խաչիկ Բաբայանը ծնվել է 1956 թվականին, Իրանի Թավրիզ քաղաքում։ Նա սկսել է ջութակ նվագել 4 տարեկանից։ Յոթ տարեկանում նա սկսել է ջութակ պարապել ջութակի իր առաջին ուսուցչի` Զավեն Եդիգարյանի հետ։ 1972 թվականին ընդունվել է Թեհրանի երաժշտական կոնսերվատորիա։ 
1974 թվականին Բաբայանը զբաղեցրել է առաջին տեղը Իրանի ջութակահարների մրցույթում և կրթաթոշակի առաջարկ է ստացել Անգլիայում երաժշտություն ուսամնասիրելու համար։ 1975 թվականին նա սկսել է իր երաժշտական պարապմունքները Երաժշտության արքայական ակադեմիայում Մանուկ Բարիքյանի հետ։ Նա ավարտել է ջութակի բաժինը պարգևներով և 1979 թվականին դարձել է Երաժշտության թագավորական քոլեջի անդամ։ Անգլիայում ապրելիս նա բնակվել է Լոնդոն, W 14 Սթերնդալ փողոցի 54 հասցեում։ 
2009 թվականի նոյեմբերի 21-ին Բաբայանը Սերոժ Կրադջյանի հետ միասին Գլեն Գոլդ ստուդիայում համերգ է տվել, որի տոմսերը ամբողջովին վաճառվել են։ 2011 թվականի հունվարի 30-ին կայացել է Բաբայանի դեբյուտային համերգը ԱՄՆ-ում, Կալիֆոռնիա նահանգի Գլենդելի առաջին բատիստական եկեղեցում։


== Ծանոթագրություններ ==
Տյուրի Արկուր

Տյուրի Արկուր (ֆր.՝ Thury-Harcourt), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1914 մարդ, բնակչության խտությունը` 390.61 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.90 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Ամար, Կոմոն սյուր Օրն, Կուրսի սյուր Օրն, Սեն Մարտեն դը Սալան համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Լը Օմ համայնքի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 24 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1203 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 883-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 320։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,4 %։ 883 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 751 անձ (379 տղամարդ և 372 կին)։ Գործազուրկ են եղել 132 անձ (64 տղամարդ և 68 կին)։ 320 անաշխատունակներից 84-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 126-ը` թոշակառուներ, իսկ 110-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիևկա (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄարիևկաՄարիևկա (ուկրաիներեն՝ Марївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1831 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մարիևկա գյուղում բնակվում էր 121 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,458 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 264,19 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալետսհաուզեն

Ալետսհաուզեն (գերմ.՝ Aletshausen), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Գյունցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1085 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 17,66 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 74 111։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Նիոր դը Սո

Նիոր դը Սո (ֆր.՝ Niort-de-Sault), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 34 մարդ, բնակչության խտությունը` 1.54 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.11 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 680 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 180 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 55 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 11 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 7-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 4։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 63,6 %։ 7 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 7 անձ (4 տղամարդ և 3 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 4 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
(5782) Ակիրաֆուջիվարա

(5782) Ակիրաֆուջիվարա (անգլ.՝ Akirafujiwara), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հունվարի 7-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,283493 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0819 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4851 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1260,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,285631 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,58° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5782) Ակիրաֆուջիվարա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գալուկթումբ

Գալուկթումբ, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Կաղնուտ գետի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Կորնետ լեռան հարավարևմտյան լանջից և Վարդանիքար լեռնագագաթից 0,5 կմ արևմուտք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 1,5 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Չիկասո (ցեղ)

Չիկասո, կամ չիկասավաներ, հնդկացիների ցեղ, որը բնակվում էր ԱՄՆ-ի հարավարևելյան (Միսիսիպի, Ալաբամա, Թեննեսի) նահանգների տարածքում։ Չիկասոների լեզուն պատկանում է Մասկոգյան լեզվաընթանիքին։ «Չիկասո» անվանումը առաջացել է, Ջ. Սուանտոնի փոխանցմամբ, ցեղերից մեկի առաջնորդի անունից։ «Չիկասո» բառը «չիկաշա» (tʃikaʃːa) բառի անգլերեն արտասանումն է, որը նշանակում է «ապստամբ», կամ «Չիկսայից եկած»։ Բնակության քանակը կազմում է 38000 մարդ։ Չիկասոները դավանում են բողոքականություն և անիմիզմ։
Չիկասոների ցեղը կազմում էր Միսիսիպիի մշակույթի մաս, որը տարածվում էր Միսիսիպի գետի երկայնքով։ Եվրոպացիների առաջին հանդիպումից ոչ շատ շուտ չիկասոները տեղափոխվեցին արևելք։ Համաձայն առկա պատմական աղբյուրների, չիկասոները ապրում էին այժմյան Միսիսիսպի նահանգի հյուսիս-արևելքում, առաջին հանդիպման ժամանակներից սկսած, ընդհուպ մինչև նրանց բռնի տեղահանումը Օկլահոմա, որտեղ և նրանց մեծամասնությունը ապրում է մինչ այսօր։ Չիկասոների ցեղը ցեղակից է չոկտոների ցեղի հետ և ունեն ընդհանուր պատմություն։
Չիկասոները բաժանվում են երկու խմբի՝ «Իմպսակտեա» և «Ինտկուտվալիպա»։
Չիկասոները եղել են «Հինգ քաղաքակիրթ ցեղերից» մեկը, որոնք վաճառեցին իրենց հողերը 1832 թվականին և բռնի տեղահանվեցին Հնդկացիների տարածքներ։ Օկլահոմայի չիկասոների ազգությունը այսօր իր մեծությամբ տասներեքերորդն է, որը ճանաչված է ֆեդերալ մակարդակում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Calloway, Colin G. The American Revolution in Indian Country. Cambridge University Press, 1995.see google.com


== Արտաքին հղումներ ==
The Chickasaw Nation of Oklahoma (official site)
Chickasaw Nation Industires (government contracting arm of the Chickasaw Nation)
«Chickasaws: The Unconquerable People», a brief history by Greg O’Brien, Ph.D. Archived 2009-01-13 at the Wayback Machine.
Encyclopedia of North American Indians Archived 2006-02-08 at the Wayback Machine.
«Chickasaw History» by Lee Sultzman Archived 2008-01-12 at the Wayback Machine.
John Bennett Herrington is First Native American Astronaut (on chickasaw.net) Archived 2007-12-27 at the Wayback Machine.
Tishomingo
Pashofa recipe
Some Chickasaw information in discussion of DeSoto Trail Archived 2008-06-07 at the Wayback Machine.
Սուրեն Վարդանյան

Սուրեն Ասատուրի Վարդանյան (1907, Գյուլագարակ, Բորչալուի գավառ, Ռուսական կայսրություն - 1979), խորհրդային հայ էներգետիկ և պետական գործիչ։ 1960 թվականի մարտի 22-ից մինչև 1962 թվականի դեկտեմբերի 6-ը եղել է Երևանի քաղխորհրդի գործկոմի նախագահ, 1962 թվականից մինչև 1978 թվականը՝ Հայկական ԽՍՀ էներգետիկայի և էլեկտրաֆիկացման գլխավոր վարչության պետ։ ԽՍՀՄ պատվավոր էներգետիկ, Լենինի և Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանների ասպետ։


== Կենսագրություն ==
Սուրեն Վարդանյանը ծնվել է 1907 թվականի նոյեմբերին Գյուլագարակ գյուղում (ներկայում՝ Հայաստանի Լոռու մարզում), բանվորի ընտանիքում։ Սովորել է տեխնիկումում Թիֆլիսում (ավարտել է 1924 թվականին), ապա Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտի էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետում։ 1930 թվականին ինստիտուտն ավարտելուց հետո աշխատել է Զեմո Ավչալի հէկում որպես հերթապահ ինժեներ։ 1931 թվականին նշանակվել է Լենինականի հիդրոէլեկտրակայանի տնօրեն, 1932 թվականից եղել է Երևանի № 1 և 2 հիդրոէլեկտրակայանների տնօրեն։ 1936-1937 թվականներին զուգահեռաբար աշխատել է որպես Հայէներգոյի ղեկավար, 1938 թվականից՝ Հայէներգոյի գլխավոր գործակարգավար։
Եղել է Արգելի ջրաէլեկտրակայանի շինարարության պետի տեղակալ։ Հայհիդրոէներգոնախագծի էներգետիկայի բաժանմունքի պետի պաշտոն զբաղեցնելու ընթացքում ղեկավարել է Որոտանի վրա հիդրոէլեկտրակայանների կասկադի կառուցման սխեմայի կազմման աշխատանքները։ Եղել է Կիրովականի (ներկայում՝ Վանաձոր) ցանցային վարչության տնօրեն, Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի արտադրության պլանավորման կազմակերպման ամբիոնի վարիչ։ Ինչպեսն նաև աշխատել է Հիդրոէլեկտրոնախագիծ ինստիտուտի հայաստանյան մասնաճյուղում։ 1957 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն։
Սուրեն Վարդանյանն զբաղեցրել է մի շարք պետական պաշտոններ։ 1947-1952 թվականներին նա աշխատել է Լենինականի քաղխորհրդում։ Ընտրվել է Լենինականի քաղխորհրդի նախագահի առաջին տեղակալ, ապա նախագահ։ 1957 թվականին դարձել է Երևանի քաղխորհրդի նախագահի տեղակալ։ 1960 թվականի մարտի 22-ից մինչև 1962 թվականի դեկտեմբերի 6-ն զբաղեցրել է Երևանի քաղխորհրդի գործկոմի նախագահի պաշտոնը։ Ընտրվել է Հայկական ԽՍՀ գերագույն խորհրդի պատգամավոր, եղել Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի, Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության Երևանի և Լենինականի քաղկոմների բյուրոյի անդամ։
Երևանի քաղաքապետի պաշտոնն զբաղեցնելու ընթացքում զբաղվել է քաղաքային տրանսպորտի զարգացմամբ և նոր մայրուղիների կառուցմամբ։ Նրա ղեկավարությամբ է կառուցվել Հրազդան գետի կամուրջը, որ միացրել է Լենինի ու Շահումյան շրջանները (ներկայում՝ Երևանի Արաբկիր և Աջափնյակ վարչական շրջանները)։
1962 թվականին Սուրեն Վարդանյանը նշանակվել է Հայկական ԽՍՀ էներգետիկայի և էլեկտրաֆիկացիայի գլխավոր վարչության պետ-նախարար։ Այդ պաշտոնում նա մեծ ներդրում է ունեցել Հայաստանի էներգետիկայի զարգացման գործում։ Կառուցվել են Երևանի և Հրազդանի ջերմաէլեկտրակայանները, Տաթևի և Շամբի ջրաէլեկտրակայանները։ Սուրեն Վարդանյանը հասել է նրան, որ ԽՍՀՄ էներգետիկայի նախարարությունը որոշում կայացնի Հայաստանի ՀԱԷԿ-ի կառուցման վերաբերյալ։
1978 թվականին Սուրեն Վարդանյանն անցել է թոշակի։ Եղել է միութենական նշանակության թոշակառու։ Մահացել է 1979 թվականին՝ երկարատև հիվանդությունից հետո։


== Հիշատակ ==
1980 թվականին Սուրեն Վարդանյանի անունով է կոչվել Տաթևի ջրաէլեկտրակայանը։ Վերջինիս շենքի պատին տեղադրվել է հուշատախտակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոնդանե

Ռոնդանե ազգային պարկ (նորվ.՝ Rondane nasjonalpark), ազգային պարկ Նորվեգիայի կենտրոնական մասում` Ռոնդանե լեռնազանգվածի մոտ։ Նորվեգիայի առաջին ազգային պարկն է, հիմնադրվել է 1962 թվականին։ 2003 թվականին պարկի տարածքը զգալիորեն ընդլայնվել է. ներկայումս այն կազմում է 963 կմ²։ Պարկի տարածքում կան 2.000 մ և ավելի բարձրություն ունեցող 10 լեռնագագաթներ։ Նրանցից ամենաբարձրը Ռոնդեսլոտեն է (2178 մ)։ Պարկում ապրում են հյուսիսային եղջերուներ, որոնց քանակը պարկում մեծագույններից է ողջ Նորվեգիայում։


== Աշխարհագրություն ==

Ռոնդանեի բնապատկերին բնորոշ են սահուն ուրվագծերով լեռնազանգվածները, որոնք հիշեցնում են նախկին սառցակալման մասին։ Ներկայումս Ռոնդանեում ոչ բավարար տեղումների պատճառով չկան սառցադաշտեր։ Գործնականում պարկի ողջ տարածքը 
գտնվում է անտառային տարածքներից վերև. անտառները գտնվում են 1000-1100 մ բարձրությունում։ Պարկի ստորին հատվածներում միայն կարելի է տեսնել կեչիներ։ 1.500 մ-ից ավելի բարձրություններում հանդիպում են միայն քարաքոսեր։


== Պատմություն ==
Պարկը բացվել է 1962 թվականի դեկտեմբերի 21-ին` մոտավորապես 10 տարվա նախապատրաստական աշխատանքներից հետո։ Սկզբում այն բնության պահպանվող տարածքի կարգավիճակ ուներ։ Պարկի տարածքը 580 կմ² էր։ Նրա ձևավորման նպատակն է եղել «շրջակա միջավայրի պահպանությունը իր էկոհամակարգով, բույսերի, կենդանիների և մշակութային ժառանգության պահպանումը, ինչպես նաև հետագա սերունդների համար հանգստի գոտու ձևավորումը»։ 2003 թվականին պարկը գրեթե երկու անգամ ընդարձակվել է դեպի հյուսիս-արևմուտք, ապա հարավ և արևելք հյուսիսային եղջերուների պահպանության նպատակով։ Բացի դրանից` Ռոնդանեի հարավում ձևավորվել է Դովրե ազգային պարկը, որի հարավային սահմանը բաժանվում է Ռոնդանեի հյուսիսային սահմանից 1 կմ-ով։


== Զբոսաշրջություն ==
Նորվեգական զբոսաշրջային միավորումը գործում է փոքր տնակների համակարգով։ Ամբողջ պարկի տարածքում թույլատրված է մարդու ազատ տեղաշարժը, ինչպես նաև վրաններ խփելը` բացի փոքր տնակների մերձակայքից։ Պարկ կարելի է հասնել ավտոճանապարհով, որն ավարտվում է պարկի մուտքի մոտ։ Ռոնդվանտե լիճ կարելի է հասնել արահետով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Նորվեգիայի ազգային պարկեր
Զբոսաշրջությունը Նորվեգիայում


== Արտաքին հղումներ ==
Վիքիպահեստում կարելի է գտնել Ռոնդանե ազգային պարկ թեմայով մեդիաֆայլեր
Պոչա Յոլ

Պոչա Յոլ (ռուս.՝ Поча-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լեմպուա գետի աջ ափին՝ 10 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200212103000020428
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103002042
Ավազանի կոդը — 03.02.02.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Տարասովկա (գյուղ, Ալեքսանդրովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏարասովկաՏարասովկա (ուկրաիներեն՝ Тарасівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տարասովկա գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խորդենի բլրային

Խորդենի բլրային (լատ.՝ geranium collinum) խորդենազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
20-40 սմ բարձրություն ունեցող ցողուններով, բարակ կոճղարմատով և կոթունավոր կտրտված տերևներով, բազմամյա խոտաբույս է։ Հնգանդամ կանոնավոր, վարդագույն-մանուշակագույն երկար թավոտ ծաղկակոթերով ծաղիկները զույգերով աճում են տերևանութներում։ Պտուղները տուփիկներ են։


== Տարածվածություն ==
Աճում է ստվերոտ վայրերում, խոտածածկ լանջերին, թփուտներում։ Հանդիպում է Կոտայքի մարզում և Երևանում։ Գեղազարդային և մեղրատու բույս է։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են խորդենու վերգետնյա մասն ու արմատները։ Խոտային մասից ստանում են կանաչ ներկանյութ։ Այս խոտաբույսը համարվում է լավ անասնակեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Վասիլ Ստուս

Վասիլ Ստուս (ուկրաիներեն՝ Василь Семёнович Стус, հունվարի 6, 1938(1938-01-06), Ռախնովկա, Գայսինի շրջան, Վիննիցայի մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 4, 1985(1985-09-04), Պերմ-36, Չուսովսկոյ շրջան, Պերմի շրջան, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի պոետ, այլախոհ, քաղբանտարկյալ։ Ուկրաինայի հերոս (2005, հետմահու)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1938 թ. կոլեկտիվացման հետևանքով աղքատացած գյուղացու ընտանիքում։ 1965 թ. Սերգեյ Փարաջանովի ֆիլմի հանրային ցուցադրության ժամանակ հանդես է գալիս ուկրաինական մտավորականության ձերբակալությունների դեմ, ինչից հետո վտարվում է Կիևի Շևչենկոյի անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրայից։
1972 թ. ձերբակալվեց հակախորհրդային քարոզչության մեղադրանքով, յոթ տարի անցկացրեց Մորդովիայի և Մագադանի կալանավայրերում։ Եղել է Ազգային միացյալ կուսակցության անդամ։ 1980 թ. ձերբակալվեց երկրորդ անգամ և նույնիսկ բանաստեղծությունները տուն ուղարկել նրան արգելում էին։ Մահացել է 1985 թ.՝ կարցերում, հացադուլի ընթացքում։
Բազմաթիվ բանաստեղծությունների և հոդվածների հեղինակ է։ Բանաստեղծություններում հաճախ է շոշափում ազատության, առ հայրենիք սիրո թեմաները Դիմելով ուկրաինական ժողովրդին՝ պոետն ասում է.


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Վասիլ Ստուսի հիշատակին. Ռազմիկ Մարկոսյան
Վասիլի Ստուսի պոեզիան` հայերեն
Стихи. С украинского. Перевод А. Купрейченко
Цветок на камне (аудиокнига) — Василь Стус
Второй украинский покос: Василь Стус
СТУС Василь Семенович
Ադաթլու (գյուղ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ադաթլու (այլ կիրառումներ)Ադաթլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում` գավառի արևելյան կողմում, Արաքսի աջակողմյան վտակ Կարասուի միջին հոսանքի շրջանում։
Գյուղի մոտ կան ընդարձակ ճահիճներ։
1906 թ.-ին ուներ 160 քուրդ բնակիչ։ Բնակչությունն զբաղվում էր անասնապահությամբ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(7987) Ուոլշքևին

(7987) Ուոլշքևին (անգլ.՝ Walshkevin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,769591 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,194 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3451 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,1999 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1683,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,213836 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,31° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7987) Ուոլշքևին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռասսել Քրոու

Ռասսել Քրոու (անգլ.՝ Russell Crowe, ապրիլի 7, 1964(1964-04-07)[…], Վելինգտոն, Նոր Զելանդիա), Նոր Զելանդիայում ծնված ավստրալիացի դերասան և երաժիշտ։ Առավել հայտնի է դարձել «Գլադիատոր», «Բանականության խաղեր», «Գնացք դեպի Յումա», «Գանգստեր» ֆիլմերով։
«Գլադիատոր» ֆիլմում Մաքսիմուսի դերի համար ստացել է Օսկար Օսկար լավագույն դերասանի համար անվանակարգում, «Բանականության խաղեր» ֆիլմի համար ստացել է Ոսկե Գլոբուս։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Դերակատարումներ ===


=== Ռեժիսոր ===


=== Պրոդյուսեր ===


== Ծանոթագրություններ ==
Ներկարարություն

Ներկարարություն, զանազան նյութերի ու առարկաների ներկման արհեստ։ Հայաստանում տարածված է եղել հնագույն ժամանակներից, իսկ միջին դարերում հասել է բարձր զարգացման, որի մասին վկայում են բազմաթիվ հնավայրերից հայտնաբերված նմուշները։ Հին դարերից սկսած հայտնի են եղել մի շարք ներկանյութեր, ներկեր, ներկերն ու ներկվածքը ամրացնող նյութեր, որոնք Հայաստանից առատորեն արտահանվել են նաև այլ երկրներ։ Ն․երկարարությունը սկզբում կատարվել է տնայնագործական, ապա՝ արհեստագործական եղանակով, մասնագիտացված արհեստանոցներում (կոչվել են ներկատուն, ներկոց և այլն)։ Ներկարարին անվանել են նարոտաներկ, ներկարար, ներկիչ։ Ներկելու համար օգտագործել են պարզ գործիքներ (կարասներ, պղնձե կաթսաներ, Փայտե խառնիչ և այլն)։ 

19-րդ դարի Հայաստանի քաղաքներում և հայկական գաղթավայրերի մի շարք կենտրոններում գործել են ներկարարների համքարություններ, որոնց անունով հաճախ կոչվել են առանձին թաղամասեր, շուկայամերձ փողոցներ, կրպակների շարքեր։ Ներկարարյան դարավոր հմտություններն անցել են սերնդեսերունդ։ Արդի թեթև արդյունաբերության բնագավառներում, գունավոր տպագրության մեջ, արվեստի մի շարք ճյուղերում և այլուր կիրառվում է ներկարարյան մասևագիտական հնարանքների և ժողովրդական հմտությունների փորձը։
Ելիզավետգրադկա

Ելիզավետգրադկա (ուկրաիներեն՝ Єлизаветградка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ելիզավետգրադկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 1 747 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Burn (երգ, Էլլի Գոլդինգ)

«Burn» (հայերեն՝ Այրել), բրիտանացի երգչուհի Էլլի Գոլդինգի երգն է իր «Halcyon Days» (2013) ալբոմից։ Երգի խոսքերը գրվել են Ռայան Թեդերի, Էլլի Գոլդինգի, Գրեգ Կերստինի, Նոել Զենկանելայի և Բրենտ Կատզլի կողմից։ Երգի պրոդյուսերն է Գրեգ Կերստինը, իսկ վոկալի պրոդյուսերական աշխատանքները կատարվել են Ռայան Թեդերի կողմից։ Երգը թողարկվել է 2013 թվականի հուլիսի 5-ին Polydor Records լեյբլի կողմից, որպես ալբոմի գլխավոր սինգլ։ Երգը ի սկզբանե ձայնագրվել էր բրիտանացի երգչուհի Լեոնա Լյուիսի կողմից իր «Glassheart» (2012) ալբոմի համար, սակայն այնուհետև ալբոմի երգացանկից դուրս էր բերվել։
Երգը արժանացել է տարբեր կարծիքների երաժշտական քննադատների կողմից, ովքեր երգը անվանել են «գրավիչ»։ Իր թողարկման առաջին շաբաթում երգը վաճառվել է 116,857 օրինակով և գլխավորել է Մեծ Բրիտանիայի սինգլների հիթ շքերթը։ Միջազգային հիթ-շքերթներում այն նույնպես ունեցել է հաջողություններ ընդգրկվելով Ավստրալիայի, Ավստրիայի, Բելգիայի, Գերմանիայի, Իռլանդիայի, Իտալիայի, Նոր Զելանդիայի և Շվեդիայի թոփ 10-ում, ինչպես նաև զբաղեցրել է 10-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100-ում։
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Մարկ Շարփը, ներկայացվել է 2013 թվականի հուլիսի 7-ին։ Տեսահոլովակում Էլլի Գոլդինգը մի դատարկ դաշտում է, որտեղ երգում և պարում է ընկերների հետ։


== Երգացանկ ==
German CD single
Digital remix EP"Burn" – 3:51
"Burn" (Tiësto's Club Life Remix) – 5:17
"Burn" (Mat Zo Remix) – 6:42
"Burn" (Maths Time Joy Remix) – 4:10


== Հիթ-շքերթ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
Չերվոնոպոլիե (այլ կիրառումներ)

Չերվոնոպոլիե, կարող է վերաբերել՝

Չերվոնոպոլիե - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում
Չերվոնոպոլիե - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզնեգովատոեի շրջանում
Շատախ և Նահիա

Շատախ և Նահիա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սաչիքոբավո

Սաչիքոբավո (վրաց.՝ საჩიქობავო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Սենակի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 220 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սենակից հեռու է 5 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 40 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (223601-223700)

Աստերոիդների ցանկ (223501-223600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (223701-223800)
 Աստերոիդների ցանկ (223501-223600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (223701-223800)
Պտղաբուծություն

Պտղաբուծություն, գիտություն պտղատու բույսերի կենսաբանական, տնտեսական առանձնահատկությունների, ագրոտեխնիկայի, սորտերի ուսումնասիրության և ընտրասերման հարցերի մասին։


== Պտղաբուծությունը Հայաստանում ==

Հայաստանը պտղաբուծության հնագույն երկիր է։ Մի շարք բնակավայրերում (Արմավիր, Շենգավիթ, Գառնի) հայտնաբերվել են 6-3 հազար տարվա վաղեմության ծիրանի, դեղձի, սալորի, խաղողի սերմեր։ Հայկական լեռնաշխարհում պտղաբուծությունը առանձնապես զարգացել է մ. թ. ա. 11- մ. թ. I դարերում։ Հայաստանի պտղաբուծության մասին հիշատակել են Հերոդոտոսը (մ. թ. ա. 5-րդ դարում), Ստրաբոնը (մ. թ. ա. 1-ին դար), Ագաթանգեղոսը (5-րդ դար), Մովսես Խորենացին (5-րդ դար), Անանիա Շիրակացին (7-րդ դար), Ստեփանոս Օրբելյանը (13-րդ դար) և ուրիշներ։ Հազարամյակների ընթացքում ժողովրդական ընտրասերման միջոցով ստացվել են ծիրանենու, դեղձենու, կեռասենու, խնձորենու, տանձենու, ընկուզենու բազմաթիվ արժեքավոր սորտեր։ Արարատյան, նախալեռնային, հյուսիսարևելյան և Զանգեզուրի գոտիներում հիմնականում մշակում են ծիրանենի, դեղձենի, սալորենի, նախալեռնային և Զանգեզուրի գոտիների 1000-1500 մ բարձրություններում, Լոռի-Փամբակի և մասամբ լեռնային շրջաններում՝ խնձորենի և տանձենի։
2004 թվականին ՀՀ-ում պտղահատապտղային տնկարկների տարածքը կազմել է 25,7 հզ. հա, բերքատվությունը՝ 48,1 ց/հա, համախառն բերքը՝ 103,1 հզ. տ։ ՀՀ-ում պտղաբուծության գիտական հարցերով զբաղվում են Խաղողապտղագինեգործության գիտական կենտրոնում և ՀՊԱՀ-ում։
Դոլգոե (լիճ, Բելառուս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դոլգոե (այլ կիրառումներ)Դոլգոե լիճ (բելառուս․՝ До́ўгае), լիճ  Գլուբոկսի շրջանում, Շոշա գետի ավազանում (ավազան Արևմտյան Դվինում)։ Բելառուսիայի ամենախորը լիճը։


== Նկարագրություն ==
Լճի ափերը պատված են խիտ թփուտներով, ինչ-որ տեղ առանձնանում են կաղնիները և եղևնիները։ Ստորջրյա խառնարանի թեքությունները նույնպես շատ մեծ են (մինչև 30-40°)։ Ափերն ու հատակը ափամերձ գոտում (մինչև 10-15 մետր խորությամբ) ավազային են, շատ խորություններում հատակը պատված է տիղմով, կավով և նեխատիղմով (ծովածոցերում)։
Ավազանը ծանծաղ է։ Ջրի ամբողջությամբ փոփոխության համար պահանջվում է 6 տարի։ Ջրային զանգվածը ճահճայնացված է։ Լիճ թափվում են 7 ոչ մեծ առվակներ, որոնք թափվում են Շո և Սվյադովո լճեր։ Ըստ էության սնուցման համար կարևոր դեր են խաղում ստորգետնյա աղբյուրները։
Լճի շրջակայքում են գտնվում Դոլգոե, Զյաբկի և Կրիվցի գյուղերը։


== Կենդանական աշխարհ ==
Լճում հայտնաբերել են ռելիկտային կենդանիներ՝ Limnocalanus macrurus[1] և Pallasea quadrispinosa։
Իխտոֆաունայի բնույթով Դոլգոե լիճը տիպիկ սիգայի և սնետկայի ջրավազան է։ Բացի դրանից լճում լինում են օձաձուկ, գայլաձուկ, մանրածածան, յազ, պերկես, շերեփաձուկ, լին, սպիտակաձուկ և այլ ձկների տեսակներ։


== Էկոլոգիա ==
Լճի բնության եզակիությունը, ջրի մաքրությունը, ինչպես նաև եզակի կենդանիների բնակեցումը հանդիսանում է պատճառ՝ որ 1979 թվականին Դոլգոե լիճը հայտարարվել է հանրապետական նշանակության հիդրոլոգիական արգելոց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Природа Белорусии: Популярная энциклопедия / Редкол.: И. П. Шамякин (гл. ред.) и др. — 2-е. — Мн.: БелСЭ имени П. Бровки, 1989. — С. 155. — 599 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85700-001-7
Энцыклапедыя прыроды Беларусі. У 5-і т. Т.2 / Рэдкал.: І. П. Шамякін (гал. рэд.) і інш. — Мн.: БелСЭ, 1983. — Т. 2. — 522 с. — 10 000 экз.
Республика Беларусь. Атлас охотника и рыболова: Витебская область / Редактор Г. Г. Науменко. — Мн.: РУП «Белкартография», 2010. — 72 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-985-508-136-5


== Արտաքին հղումներ ==
Долгое — самое глубокое озеро Archived 2010-11-25 at the Wayback Machine.
Ռիկարդո Օդնոպոզոֆ

Ռիկարդո Օդնոպոզոֆ (գերմ.՝ Ricardo Odnoposoff, փետրվարի 24, 1914(1914-02-24), Բուենոս Այրես, Արգենտինա - հոկտեմբերի 26, 2004(2004-10-26), Վիեննա, Ավստրիա), ավստրիացի ջութակահար, դիրիժոր։ Վիոլոնչելիստ Ադոլֆո Օդնոպոզոֆի եղբայրը։
Օդնոպոզոֆը ծնվել և մեծացել է Արգենտինայում, ռուս ներգաղթողների ընտանիքում։ 13 տարեկանում ուղևորվում է Բեռլին։ Կարլ Ֆլեշի մոտ ջութակի, իսկ Պաուլ Հինդեմիտի մոտ կոմպոզիցիայի դասեր է ստանում։ 1930-ական թվականների կեսերին Օդնոպոզոֆը համաշխարհային հռչակ է ձեռք բերում՝ 1932 թվականին հաղթելով Վիենայի կատարողների մրցույթում, իսկ 1937 թվականին Բրյուսելում Իզայիի անվան մրցույթում ստանալով երկրորդ մրցանակը (առաջինը ստացել է Դավիդ Օյստրախը)։ Այդ ընթացքում Ռիկարդո Օդնոպոզոֆը դասավանդում է Վիենայի կոնսերվատորիայում և ղեկավարում Վիենայի ֆիլարմոնիկ նվագախումբը։
1940-ականների սկզբին Օդնոպոզոֆը մեկնում է ԱՄՆ, ուր շատ մենահամերգներ է ունենում։ 1956 թվականին վերադառնում է Վիենա և նորից դասավանդում Վիենայի կոնսերվատորիայում, իսկ 1975 - 1984 թվականներին Ցյուրիխի բարրձրագույն երաժշտական դպրոցում։ 1974-ից 1990 թվականներին Չայկովսկու անվան միջազգային մրցույթի ջութակահարների ժյուրիի անդամ է եղել։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոմիտաս (երաժշտական ընկերություն)

«Կոմիտաս», երաժշտական ընկերություն Թիֆլիսում։ 


== Պատմություն ==
«Կոմիտաս» երաժշտական ընկերությունը հիմ­նադրվել է 1919 թվականին՝ Ֆոմա Հարթմանի նախաձեռնությամբ։ Նպաստել է Կոմիտասի ստեղծագործությունների տարածմանը Այսրկովկասի հայաբնակ վայրերում, կազմակերպել է համերգներ, դասախոսություններ, հուշ-երեկոներ, միջոցներ հանգանակել Փարիզում բուժվող Կոմիտասին օգնելու համար։
«Կոմիտասի» գործունեությանը մասնակցել են Թիֆլիսում ստեղծագործող հայ երաժիշտներ Ռ. Մելիքյանը, Հ. Հովհաննիսյանը, Ա. Այվազյանը, Ա. Բաբալյանը, Մ. Բարաթովան, Մ. Տիգրանովա-Տեր-Մարտիրոսյանը և ուրիշներ, հաճախ՝ նաև բանաստեղծներ Հ. Թումանյանը, Ս. Գորոդեցկին։ 
«Կոմիտաս» երաժշտական ընկերությունը գործել է մինչև 1922 թվականը։
Շիլի (այլ կիրառումներ)

Շիլի, կարող է վերաբերել՝

Շիլի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Շիլի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Ամելիա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ամելիա (այլ կիրառումներ)Ամելիա (իտալերեն՝ Ameglia) քաղաք Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Սպեցիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4558 մարդ (2005)։ Բնակչության խտությունը՝ 351 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 13 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 19031։ Հեռախոսային կոդ՝ 00187։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(իտալ.)
Փորձ (թատրոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փորձ (այլ կիրառումներ)Փորձ (համերգ, էստրադային, կրկեսային ծրագիր) իրականացնելու հիմնական ձևը։ Փորձը անց է կացվում կատարողների հետ՝ ռեժիսորի, երաժշտական թատրոնում նաև դիրիժորի ղեկավարությամբ (բալետային թատրոնում Փորձը ղեկավարում է բալետմայստերը)։ Տարբերակվում են՝ Մոնիտորային (ներկայացման դեկորացիոն ձևավորման բոլոր տարրերի ստուգում), ստուգման (ստուգողական դիտում գլխավոր Փորձից առաջ) և գլխավոր (ներկայացումը բաց թողնելուց առաջ՝ լրիվ ձևավորված և հանդիսականներով) Փորձեր։ Երաժշտական թատրոններում կիրառվում են նաև կոնցերտմայստերական (մենակատարային և անսամբլային) և երգչախմբային (այսպես կոչված, երգավարժություն)։ 


== Տես նաև ==
Ռեժիսորական արվեստ
Վացա

Վացա (էստ․՝ Vatsa), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բառու (Սեարա)

Բառու (պորտ.՝ Barro), համայնք Բրազիլիայում՝ Սեարա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սեարա նահանգի Հարավ-կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Բառու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 20 474 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 709,655 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 28,9 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 38.025.082,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.876,86 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,658 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)
Կոնդրատովսկի գյուղական խորհուրդ (Սումսկի շրջան)

Կոնդրատովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Кіндратівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոնդրատովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1383 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Առազ

Առազ, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Խոշաբի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լճից հարավ-արևելք, հարթավայրում։


== Պատմություն ==
Գյուղը XIX դարի վերջին ավերվել էր թուրք և քուրդ աղաների կողմից։


== Բնակչություն ==
Հայաբնակ գյուղ էր։ XIX դարի վերջերին ուներ 1 տուն՝ 10 բնակչով։ Դրանից առաջ եղել է ավելի շեն բնակավայր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Առազն ուներ Ս. Սարգիս անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կադմիում

Կադմիում (լատ.՝ Cadmium), քիմիական տարր է, որի նշանն է Cd, պարբերական համակարգի 5-րդ պարբերության, 2-րդ խմբի քիմիական տարր։ Կարգահամարը 48 է, ատոմական զանգվածը՝ 112,40, ատոմի արտաքին թաղանթի էլեկտրոնային կաոուցվածքը՝ 4d105s2։ Սպիտակ-արծաթափայլ, փափուկ և ձգվող մետաղ է։ Կադմիումը միացություններում երկարժեք է։ Օդում խամրում է մակերևույթին առաջացած CdO օքսիդի բարակ թաղանթի պատճառով, որը պաշտպանում է կադմիումը հետագա օքսիդացումից։


== Բացահայտման պատմություն ==
Հայտնաբերել է գերմանացի քիմիկոս Ֆ. Շտրոմայերը 1817 թվականին և անվանել «կադմիում»։


== Անվանում ==
Ֆ. Շտրոմայերն անվանել է «կադմիում», հունարեն՝ καδμεία - ցինկի ոչ մաքուր օքսիդ կամ ցինկի հանքանյութ։


== Բնության մեջ ==
Կադմիումը հազվագյուտ և ցրված տարր է, պարունակությունը երկրակեղևում՝ 1,3•10−5 % (ըստ զանգվածի)։ Երկիր ընդերքում կադմիումի միջին պարունակությունը կազմում է 130 մգ/տ, ծովի ջրում՝ 0,11 մկգ/լ։ Հայտնի են կադմիումի ընդամենը 6 միներալներ։ Կադմիումի հազվագյուտ միներալներից են՝

գրինոկիտը՝ CdS (77,8% Cd),
խոուլիիտ,
օտավիտ CdCO3,
մոնտեպոնիտ CdO (87,5 % Cd)
կադմոսելիտ (47% Cd)
քսանտոխրոիտ CdS(H2O)х (77,2% Cd)։


== Իզոտոպներ ==
Ունի ութ կայուն իզոտոպ՝ 106 (1,215%), 108 (0,875%), 110 (12, 39%), 111 (12,75%), 112 (24,07%), 113 (12,26%), 114 (28,86%) և 116 (7,58%) զանգվածային թվերով։


== Ստացում ==
Ստացվում է ցինկի, կապարա-ցինկի, պղնձա-ցինկի հանքերի թափոնների մշակումից։ Մեկ տարում արտադրվում է մոտ 20000 տոննա կադմիում։


== Ֆիզիկական հատկություններ ==

Սպիտակ-արծաթափայլ, փափուկ և ձգվող մետաղ է, խտությունը՝ 8650 կգ/մ3 (20 °C-ում), հալման ջերմաստիճանը՝ 320,9 °C, եռմանը՝ 767 °C: Կադմիումը միացություններում երկարժեք է։ Օդում խամրում է մակերևույթին առաջացած CdO օքսիդի բարակ թաղանթի պատճառով, որը պաշտպանում է կադմիումը հետագա օքսիդացումից։


== Քիմիական հատկություններ ==
Օդում ուժեղ տաքացնելիս այրվում է՝ առաջացնելով բաց դարչնագույնից մինչև մուգ դարչնագույն CdO օքսիդը (բյուրեղային փոշի է)։ Կադմիումը միացություններ է առաջացնում հալոգենների, ծծմբի և այլ տարրերի հետ։ Անօրգանական թթուներից դանդաղ դուրս է մղում ջրածին՝ առաջացնելով համապատասխան աղեր։ Կադմիումի աղերի վրա կծու ալկալիներով ազդելիս նստում է սպիտակ հիդրօքսիդը՝ Cd(OH)2։ Կադմիումի միացությունները թունավոր են, առանձնապես վտանգավոր են նրա օքսիդի գոլորշիները՝ շնչելիս։


== Կիրառություն ==

Կիրառվում է միջուկային ռեակտորներում, հակակոռոզային և դեկորատիվ ծածկույթներ պատրաստելու համար, կուտակիչներում։ Մտնում է դյուրահալ համաձուլվածքների (օրինակ, Վուդի համաձուլվածքի) բաղադրության մեջ։ Կադմիումի սուլֆիդը (կադմիումի դեղին) կիրառվում է որպես գեղանկարչական ներկ։ Կադմիումի սուլֆատը և ամալգամն օգտագործում են վեստոնի նորմալ էլեմենտում։ Կադմիումի համաձուլվածքները ոսկու հետ ունեն կանաչավուն գունավորում։
Կենդանի օրգանիզմում կադմիումի պարունակությունը կազմում է (%-ով) բույսերում՝ 10−4, որոշ կենդանիների օրգանիզմում՝ 4•10−53•10−3։ Հայտնաբերված է ողնաշարավոր բոլոր կենդանիների օրգանիզմներում։ Կադմիումով առավել հարուստ է լյարդը։ Կադմիումի ֆիզիոլոգիական նշանակությունն անբավարար է ուսումնասիրված, բայց հայտնի է, որ այն ազդում է ածխաջրային փոխանակության, լյարդում հիպոքլորաթթվի սինթեզի, որոշ ֆերմենտների ակտիվության վրա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կադմիումը Webelements-ում
Կադմիումը քիմիական տարրերի հայտնի գրադրանում
Բորշչյովի շրջան

Բորշչյովի շրջան (ուկրաիներեն՝ Борщівський район), շրջան Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզում։
Ստեղծվել է 1940 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բորշչյով։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1006 կմ²։


== Բնակչություն ==
2006 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 75358 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 74,91 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Ռոդնիկովո (ավան, Ստարոբեշևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոդնիկովոՌոդնիկովո (ուկրաիներեն՝ Родникове), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոդնիկովո ավանում բնակվում էր 417 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Կարե (այլ կիրառումներ)

Կարե, կարող է վերաբերել՝

Կարե - կոմունա Իտալիայում
Կարե - հետևակայինների ռազմական քառակուսաձև դասավորություն
Զվարթ (այլ կիրառումներ)

Զվարթ, կարող է վերաբերել՝

Զվարթ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում
Զվարթ - հայկական իգական անուն
Գրաբարում զվարթ բառը նշանակել է հրեշտակ։
(9191) Հոկուտո

(9191) Հոկուտո (անգլ.՝ Hokuto), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Սատորու Օտոմոյի կողմից Կիյոսատոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,601789 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3116 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,892 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1532,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234853 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,92° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9191) Հոկուտո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ղուշչիքյոյ

Ղուշչիքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 18 կմ հյուսիս-արմուտք, Էրզրումի դաշտում, Արևմտյան Եփրատի աջակողմյան վտակներից մեկի ափին։


== Բնակչություն ==
1878 թվականին ուներ 15 տուն՝ 103 հայ և թուրք բնակչով։


== Պատմամշակութային արժեքներ ==
Ղուշչիքյոյն ուներ արձանագրությունով խաչքար։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (2363)

Ժողովածու (2363), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2363 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դար։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 12×8.8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 113 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ բոլորագիր և նոտրգիր գրուածք։ Հիշատակարան գրչի՝ 103բ։


== Բովանդակություն ==
Սիմ. Ջուղայեցւոյ Քերականութիւն։
Սահմանք քերականութեան։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարեն Բաբայան (մաշկավեներաբան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարեն Բաբայան (այլ կիրառումներ)Կարեն Ռշտունու Բաբայան (հոկտեմբերի 30, 1947(1947-10-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 31, 2021(2021-10-31), Երևան, Հայաստան), հայ մաշկավեներաբան, առողջապահության կազմակերպիչ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2002), պրոֆեսոր (2003)։


== Կենսագրություն ==
1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1972 թվականից աշխատում է ԵԲԻ մաշկավեներաբանության ամբիոնում (1998 թվականից՝ վարիչ), միաժամանակ, 1993 թվականից՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության մաշկաբանության և սեռավարակների ԳԲԿ տնօրեն։ ՀՀ մաշկավեներաբանական ընկերակցության (1972 թվականից), Սեռավարակների դեմ պայքարի միջազգային միության (2004 թվականից) անդամ։ 1987-1993 թվականներին Երևան քաղաքի, 1993 թվականից՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր մաշկավեներաբան։
Աշխատանքները վերաբերում են սնկաբանության, էլեկտրոնային մանրադիտման, մաշկային հիվանդությունների, վարակիչ մաշկախտերի, սեռավարակների տարածվածության, համաճարակաբանության և կանխարգելման, սեռական գիտելիքների տարածման խնդիրներին։
Համահեղինակ է «Սեռական բառարանի» (2003), «Սիֆիլիս» (1999) ատլասի։
Մահացել է կորոնավիրուսից, 2021 թվականի հոկտեմբերի 31-ին։


== Անդամակցություն ==
Սեռավարակների դեմ պայքարի միջազգային միության անդամ (2004)։


== Պարգևներ ==
ՀՀ Մխիթար Հերացու մեդալ (2002)


== Երկեր ==
Սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդություններ, Ե., 1992։
Մաշկային և սեռափոխանցվող հիվանդությունների լաբորատոր ախտորոշումը, Ե., 1997 (համահեղինակ)։
Սեռական առողջություն և սեռավարակների կանխում, Ե., 2000։


== Ծանոթագրություններ ==
Իլուկա (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իլուկա (այլ կիրառումներ)Իլուկա շրջան (էստ․՝ Illuka vald), շրջան Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Իլուկա գյուղը։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 987 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 1,91 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը Archived 2005-08-28 at the Wayback Machine. (էստոներեն)