Օլիմպիական խարտիա

Օլիմպիական խարտիա,  փաստաթուղթ, որում հիմնարար շարադրված է Օլիմպիզմի սկզբունքները, կանոնները, որը ընդունվել է ՄՕԿ-ի կողմից:


== Նպատակ ==
Օլիմպիական խարտիան  իրականացնում է երեք խնդիրներ.

Փաստաթուղթ սահմանադրական բնույթի,  որի իրականացնում է Օլիմպիզմի սկզբունքները և արժեքները.
ՄՕԿ-ի կանոնադրություն.
Կանոնակարգի  պարտականության բաժանում՝ Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի, միջազգային ֆեդերացիաների, Ազգային օլիմպիական կոմիտեների և Օլիմպիական խաղերի կազմկոմիտեի միջև:


== Պրեամբուլա ==

Ժամանակակից Օլիմպիզմի հայեցակարգը պատկանում է Պիեռ դը Կուբերտենին, որի նախաձեռնությամբ 1894 թվանաին հունիսին Փարիզում կայացավ Միջազգային  ատլետիկական  կոնգրեսը: 1894 թվականի հունիսի 23-ին ստեղծվեց Միջազգայի օլիմպիական կոմիտեն (ՄՕԿ): Առաջին արդի Օլիմպիական խաղերի (Օլիմպիական Խաղեր) տոնակատարությունը կայացել է Աթենքում՝ Հունաստան, 1896 թվականին:  1914 թվականին Օլիմպիական կոնգրեսը Փարիզում հավանության է արժանացրել օլիմպիական դրոշը, նվիրված Պիեռ դը Կուբերտենին: Նրանում պատկերված է հինգ միահյուսված օղակներ, որը խորհրդանշում է հինգ մայրցամաքների միությունը և ամբողջ աշխարհի մարզիկներ հանդիպումը  Օլիմպիական խաղերին: Առաջին ձմեռային Օլիմպիական խաղերը կայացել է Շամոնում (Փարիզ) 1924 թվականին:


== Օլիմպիզմի հիմնարար սկզբունքներ ==
Օլիմպիզմը ներկայացնում է իրենից կյանքի փիլիոսփայություն, վեհացնող և միացնող բարոյական արժեքի ամբողջություն մեկ մարմնում, ազատության և  միտք: Միացնելով սպորտը  մշակույթի և կրթության հետ, օլիմպիզմը ձգտում է ստեղծել առողջ ապրելակերպ, հիմնվելով ուրախության ջանքերի,  դաստիարակության արժեքների լավ օրինակ և հիմնային հարգանք համընդհանուր բարոյագիտական ​​սկզբունքին:
Օլիմպիզմի նպատակը հանդիսանում է մարդու ձևավորման  ներդաշնակ զարգացումն սպորտում, որպեսզի պահպանվեն մարդկային արժանապատվությունը և խթան հանդիասնա խաղաղ հասարակության պահպանմանը:
Օլիմպիական շարժման գործունեությունը համաձայնեցված, կազմակերպված, մշտական ​​և համապարփակ բնույթի է, և իրականացվում է բարձրագույն մարմնի՝ ՄՕԿ-ի ներքո, բոլոր կազմակերպությունների և անհատների օլիմպիզմի արժեքների ոգեշնչումով: Այդ գործողությունները տարածվել է հինգ մայրցամաքներում: Այն համախմբում է աշխարհի բոլոր մարզիկներին մարզական Օլիմպիական խաղերի տոնախմբությանը: Օլիմպիական շարժումը խորհրդանշում է միահյուսված հինգ օղակներ:
Զբաղվել սպորտով՝ այն հանդիսանում է մարդու իրավունքը: Յուրաքանչյուր ոք պետք է իրավունք ունենա զբաղվելու սպորտով առանց որևէ խտրականության, և ունենա Օլիմպիական ոգի, որը պահանջում է փոխադարձ ըմբռնում, բարեկամության ոգի, համերաշխություն և արդար խաղ: Կազմակերպությունները և սպորտի կազմակերպիչները պետք է վերահսկեն անկախ մարզական կազմակերպություններից:
Մարզական կազմակերպությունների շրջանակներում Օլիմպիական շարժումն պետք է ունենա իրավունքներ ու պարտականություններ,  ինքնավար կազմակերպություններին բնորոշ (կանոնների ստեղծում և վերահսկողություն, կազմակերպական կառուցվածք) սահմանում:
Ներկա ժամանակ՝ Օլիմպիական խարտիան նախատեսում է իրականացնել իրավունքներ ու ազատությունները,  այն պետք է ապահովի ցանկացած ձևի որևէ խտրականության բացակայություն, ռասայական, լեզվական,  կրոնականության, քաղաքական բնույթի, մաշկի գույնի հայտանիշի, սեռի, սեռական կողմնորոշման, անձնական կարծիքի, ազգային կամ սոցիալական ծագման, գույքի տիրապետման, ծննդից կամ այլ դրությունից:
Օլիմպիական շարժումը պահանջում է պահպանել Օլիմպիական խարտիայի և  Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի ճանաչում:


== Կառուցվածք ==
Խարտիայի պաշտոնական լեզուններն են ֆրանսերենը և անգլերենը: Օլիմպիական խարտիան (խմբագրված է 02 օգոստոսի 2015 թվականին) կազմված է 6 գլխից և 61 հոդվածներից:
Օլիմպիական խարտիայի գլուխներ.

1. Օլիմպիական շարժում
2. Միջազգային օլիմպիական կոմիտե (ՄՕԿ)
3. Միջազգային ֆեդերացիաներ (ՄՖ)
4. Ազգային օլիմպիական կոմիտեներ (ԱՕԿ)
5. Օլիմպիական խաղեր
6. Միջոցների և պատժամիջոցների, կարգապահական և վեճերի լուծում


== Տես նաև ==
Միջազգային օլիմպիական օր
Օլիմպիական շարժում և քաղաքական բողոք


== Արտաքին հղում ==
Օլիմպիական խարտիայի ամբողջական տեքստ Archived 2017-06-22 at the Wayback Machine.
Օլիմպիական խարտիայի ամբողջական տեքստը ֆրանսերեն լեզվով (767 КБ PDF)
Օլիմպիական խարտիայի ամբողջական տեքստը անգլերեն լեզվով (1954 КБ PDF)


== Ծանոթագրություններ ==