Նինա Օկսենտյան

Նինա Օկսենտյան (Նունե Հովհաննեսի Օկսենտյան, հոկտեմբերի 16 (29), 1916, Նախիջևան, Երևանի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 23, 2017(2017-03-23), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), երգեհոնահար, ՌԴ ժողովրդական արտիստ (2007), Սանկտ Պետերբուրգի Ն․ Ռիմսկի Կորսակովի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
1936 թվականին ավարտել է Լենինգրադի երաժշտական դպրոցը և ընդունվել Լենինգրադի կոնսերվատորիան, որտեղ սովորել է պրոֆեսոր Իսայա Բրաուդոյի երգեհոնի դասարանում։ Պատերազմի պատճառով ընդհատել է կրթությունը և 1941-1944 թվականներին աշխատել է Իրբիտ քաղաքում գտնվող գործարանում, այնուհետև 1944 թվականին տեղափոխվել է Տաշքենդ, որտեղ տարհանման ընթացքում գտնվել է կոնսերվատորիան։ 1944 թվականին վերադարձել է Լենինգրադ և աշխատել կոնսերվատորիայի շենքի վերականգնման վրա։ Պատերազմի տարիներին անձնուրաց աշխատանքի համար ներկայացվել է «1941-1945 թվականների Հայրենական մեծ պատերազմում քաջարի աշխատանքի համար» մեդալի։ 1947 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Լենինգրադի կոնսերվատորիան պրոֆեսոր Ի. Բրաուդոյի երգեհոնի դասարանում, ում ղեկավարությամբ էլ 1950 թվականին ավարտել է ասպիրանտուրան. նրա թեկնածուական ատենախոսության թեման եղել է «Խորհրդային երգեհոնային կատարման որոշ առանձնահատկություններ» (ռուս.՝ «Некоторые черты советского органного исполнительства»)։ 1950 թվականից մանկավարժական գործունեություն է սկսել Լենինգրադի կոնսերվատորիայում։ Ավելի վաղ՝ 1947 թվականից, սկսել էր դասավանդել կոնսերվատորիային կից երաժշտական ուսումնարանում։ 
Որպես կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր՝ դասավանդել է ապագա բազմաթիվ անվանի երգեհոնահարների, որոնց թվում եղել՝ Ռուբին Աբդուլլին, Լ. Մելնիկաս, Վ. Ռուբախա, Վ. Ա. Շլյապնիկով, Տատյանա Չաուսովա, Յու. Սեմյոնով, Օ. Պ. Մինկինա, Ռիշարդ Սվարցևիչ, Դ. Ֆ. Զարեցկի, Ա. Ա. Պանով, Մ. Միշչենկո, Մ. Յու. Դեգտյարև, Գ. Վարշավսկի, Ա. Է. Կուրբանով։
Երգչուհու ստեղծագործության մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցրել համույթները։ Դրանք տարբեր դարաշրջանների, ոճերի և կոմպոզիցիաների գործեր էին՝ վերածննդի մադրիգալներ (Amarilli Ջուլիո Կաչչինի), բարոկկոյի ռեպերտուար (Բախի և Հենդելի արիաներ, ինչպես նաև նրա համերգները երգեհոնի և նվագախմբի համար), ռոմանտիկ երգեր (էդվարդ Գրիգի «Կարապը», Ֆ. Լիստի «Լորելեյա»)։ Նա ձայնագրել է ութ ձայնասկավառակ՝ Յ. Ս. Բախի, Գեորգ Ֆիլիպ Տելեմանի, Սեզար Ֆրանկի, ռուս կոմպոզիտորների, վոկալ ստեղծագործությունների երաժշտությամբ։
1950 թվականից համերգներով շրջագայել է ԽՍՀՄ-ում և արտերկրում։ Համագործակցել է երգիչներ Բ. Ռ. Գմիրյայի, Ի. Պ. Բոգաչևայի, Մ. Բիեշուի, Ժ. Հեյնե-Վագների, Գ. Ա. Կովալյովայի, Վ. Լևկոյի, դիրիժորներ Կ. Չադեռլինգի, Ն. Գ. Ռախլինի, Վ. Ա. Չեռնուշենկոյի, նաև երգչախմբերի հետ։ 
Երգեհոնի համար կազմել է «Խորհրդային կոմպոզիտորների ստեղծագործությունները» (1982), «Ժամանակակից պետերբուրգյան կոմպոզիտորների երգեհոնային երաժշտություն» (2003), «Երեքդարյա պետերբուրգյան երգեհոնային երաժշտություն» անթոլոգիաները։ 
Ռուս և արտասահմանյան քննադատների ակնարկներում պետերբուրգցի կատարողին անվանել են «երգեհոնի ֆանտաստիկ վարպետ»՝ նրա ոճում ընդգծելով ձայնի արտահայտիչությունն ու ջերմությունը, հիանալի ճաշակը, վիրտուոզությունը, խաղի գեղեցկությունն ու էներգիան։ «Երաժշտական դարաշրջան։ Երգեհոնահար Նինա Օկսենտյանի 100-ամյակի կապակցությամբ» (ռուս.՝ «Музыкальный век. К 100-летию органистки Нины Оксентян») հոդվածում Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր Վլադիմիր Ալեքսեևիչ Շլյապնիկովը գրել է.

Մահացել է 2017 թվականի մարտի 23-ին։ Թաղված է Բոլշեոխտինսկի գերեզմանատանը


== Կոչումներ ==
ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1984)
ՌԴ ժողովրդական արտիստ (2007)


== Ֆիլմագրություն ==
«Բարի քաղաք» (ռուս.՝ «Добрый город») վավերագրական ֆիլմ-համերգ (կոմպոզիտոր Գեորգի Պորտնով), Լենտելեֆիլմ, 1980 թվական, ռեժիսոր՝ Պյոտր Ժուրավլյով, օպերատոր՝ Վիտալի Անանև, կոմպոզիտոր՝ Գեորգի Պորտնով, նկարիչ՝ Լարիսա Լուկոնինա։Նկարահանվել են՝ Նինա Օկսենտյան (երգեհոն), Բորիս Գուտնիկով (ջութակ), Գեորգի Պորտնով, Էդուարդ Խիլ, Բիսեր Կիրով, Իրինա Պոնարովսկայա, Էդիտա Պիեխա, Անդրեյ Տոլուբեև, Նատալյա Զեյնալովա, Գաբրիելա Կոմլևա, Ստանիսլավ Գորկովենկո, Գրիգորի Կլեյմից։


== Հիշատակ ==
Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ, պրոֆեսոր Նինա Օկսենտյանի անվան երգեհոնահարների առաջին բաց համառուսաստանյան երիտասարդական փառատոն-մրցույթ, Սանկտ Պետերբուրգ, 2020,
Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ, պրոֆեսոր Նինա Օկսենտյանի անվան երգեհոնահարների երկրորդ բաց համառուսաստանյան երիտասարդական փառատոն-մրցույթ, Սանկտ Պետերբուրգ, 2021։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Оксентян Н. Органная музыка современных петербургских композиторов. СПб: Союз художников, 2003.
Шляпников В. А. Нина Оксентьян (к 45-летию творческой деятельности) // Органное искусство: Вестник. Вып. 4. С. 96—100.
Н.Оксентян и В.Шляпников (ред.-сост.) Три столетия органной музыки Северной Пальмиры [Ноты]: сборник произведений и транскрипций в 3 томах // Санкт-Петербург: СПбГУКИ, 2014
Оксентян Н.И., Шляпников В.А. Приношение Учителю (к 100-летию со дня рождения И. А. Браудо ) // Органное искусство. Вып.4. С.11— 34. (Процессы музыкального творчества: Сборник трудов. Вып. 3. М.: РАМ им. Гнесиных, 1999. С. 114—133. )


== Արտաքին հղումներ ==
В Смольном прошла церемония вручения государственных наград в соответствии с Указом Президента России, 28.09.2007.(չաշխատող հղում)
Страница на сайте Мариинского театра
Нина Оксентян Archived 2017-03-26 at the Wayback Machine.
Оксентян Нина