Ուոլես Չեյֆ

Ուոլես Չեյֆ, (անգլ.՝ Wallace Chafe, , սեպտեմբերի 3, 1927(1927-09-03), Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - փետրվարի 3, 2019(2019-02-03) ), ամերիկացի լեզվաբան։ Սանտա Բարբարայի Կալիֆոռնիական Համալսարանում վաստակավոր պրոֆեսոր և հետազոտող։


== Կենսագրություն ==
Չեյֆը ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում։ Ավարտել է Յեյլի համալսարանը, որտեղ էլ 1958 թվականին ստացել է դոկտորի կոչում։ 1975-1986 թվականներին եղել է Կալիֆորնիայի Բերկլիի Համալսարանի և Կալիֆորնիա և Այլ Հնդկական Լեզուների Հետազոտության կենտրոնի տնօրեն։ Ավելի ուշ նա տեղափոխվել է Սանտա Բարբարայում գտնվող Կալիֆորնիայի համալսարան և 1991 թվականին դարձել համալսարանի պատվավոր դասախոս։
Չեյֆը ճանաչողագետ էր։ Նա իմաստաբանությունը համարում էր լեզվի հիմնական բաղադրիչ։ Նա քննադատում էր Նոամ Չոմսկու Սերող լեզվաբանությունը։
Չեյֆը ազդեցիկ գիտնական էր, ուսումնասիրում էր Ամերիկայի բնիկների, մասնավորապես՝ իրոկուական և կադդոական ցեղերի լեզուները, կատարում էր խոսույթի վերլուծություն հոգելեզվաբանության, ինչպես նաև խոսքի առոգանության ոլորտում։ 
1986 թվականին Յոհաննա Նիկոլսի հետ միասին նա լեզվի ապացուցողականության մասին մի հատոր է խմբագրել։
Սանտա Բարբարայում եղած ժամանակ նա և իր կինը՝ լեզվաբան Մարիան Միթուն, հիմնադրել և ղեկավարել են «Վալիս Չեյֆ» և «Մարիան Միթուն» հիմնադրամները, որոնք ուղղված էին չուսումնասիրված լեզուների վերաբերյալ հետազոտություններին։ Հիմնադրամը աջակցություն է տրամադրում ասպիրանտներին` վերացող, դեռևս չուսումնասիրված լեզուների լեզվական փաստաթղթավորման նախագծերի հետ կապված ծախսերը հոգալու համար։


== Աշխատություններ ==
1962. "Phonetics, semantics, and language." Language 38.335-344.
1963. Handbook of the Seneca Language, New York State Museum and Science Service, Bulletin #388; 1897367139
1967. Seneca Morphology and Dictionary. Smithsonian Contributions to Anthropology, vol. 4. Washington: Smithsonian Institution.
1968. "Idiomaticity as an Anomaly in the Chomskyan Paradigm." Foundations of Language 4.109-127.
1970. Meaning and the Structure of Language. Chicago: The University of Chicago Press.
1970. "A Semantically Based Sketch of Onondaga." International Journal of American Linguistics, Memoir 25 (Supplement to vol. 36, no. 2).
1976. "Givenness, contrastiveness, definiteness, subjects, topics, and point of view." In Subject and topic, edited by Charles N. Li, 25-55. New York: Academic Press.
1976. The Caddoan, Iroquoian, and Siouan languages. Trends in linguistics: State-of-the-art report (No. 3). The Hague: Mouton. 90-279-3443-6.
1980. The Pear Stories: Cognitive, Cultural, and Linguistic Aspects of Narrative Production. Norwood, NJ: Ablex.
1986. Evidentiality: The Linguistic Coding of Epistemology, edited by Wallace Chafe and Johanna Nichols. Norwood, N.J.: Ablex Pub. Corp. 0-89391-203-4
1988. "Linking Intonation Units in Spoken English." In Clause Combining in Grammar and Discourse, edited by John Haiman and Sandra A. Thompson, 1-27. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.
1994. Discourse, Consciousness, and Time: The Flow and Displacement of Conscious Experience in Speaking and Writing. Chicago: The University of Chicago Press.
1996. "Beyond Beads on a String and Branches in a Tree." In Conceptual Structure, Discourse, and Language, edited by Adele Goldberg, 49-65. Stanford: Center for the Study of Language and Information.
2000. "The Interplay of Prosodic and Segmental Sounds in the Expression of Thoughts." Proceedings of the 23rd Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society, 1997, 389—401.
2000. "Loci of Diversity and Convergence in Thought and Language." In Explorations in Linguistic Relativity, edited by Martin Pütz and Marjolijn H. Verspoor, 101—123. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.
2007. The Importance of Not Being Earnest: The Feeling Behind Laughter and Humor. Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins. 978-90-272-4152-8.
2014. A Grammar of the Seneca Language. UC Publications in Linguistics (Book 149). Berkeley: University of California Press.
2018. The Caddo Language: A grammar, texts, and dictionary based on materials collected by the author in Oklahoma between 1960 and 1970. Petoskey, Michigan: Mundart Press.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Wallace Chafe's homepage