Մեծ հույսեր (ֆիլմ, 1946)

«Մեծ հույսեր» (անգլ.՝ Great Expectations), Չարլզ Դիքենսի համանուն վեպի բրիտանական Էկրանավորում, որը բեմադրվել է 1946 թվականին՝ Դևիդ Լինի կողմից։ Համարվում է գրական ստեղծագործության էկրանավորման չափանիշ և Դիքենսի ստեղծագործությունների մոտիվներով լավագույն ֆիլմը։ 1999 թվականին, բրիտանական կինոյի ինստիտուտը, «Մեծ հույսեր» ֆիլմը ներառեց ազգային կինեմատոգրաֆիայի պատմության լավագույն ֆիլմերի հնգյակում։


== Սյուժե ==
Ֆիլմում վեպի խճճված սյուժեն կազմված է մի քանի հիմնական գծերից։ Փիփ անունով որբ տղան, որն ապրում է ծովի ափին՝ իր ավագ քրոջ տանը, գերեզմանատանը հանդիպում է մի սարսափելի տաժանակրի։ Տրվելով նրա սպառնալիքներին, նա տնից բերում է պահուստային ուտելիքներ և խարտոց` շղթաներից ազատվելու համար։ Սակայն, տաժանակիրը շուտով ընկնում է ոստիկանության ձեռքը և ուղարկվում է հեռավոր Ավստրալիա՝ պատիժը կրելու։
Հարուստ միսս Հևիշեմն արդեն երկար տարիներ է ինչ իր շքեղ առանձնատանը հեռացել է աշխարհից։ Փնտրում է խաղընկեր իր խորթ դստեր Էստելի համար։ Նրա ընտրությունը կանգ է առնում Փիփի վրա։ Տղան սիրահարվում է մեծամիտ աղջկան, որը դաստիարակված է տղամարդկանց սրտերը կոտրելու համար։ Որոշ ժամանակ անց միսս Հևիշը հրամայում է նրանց բաժանվել։ Էստելին ուղարկում են ֆրանսիական գիշերօթիկ սովորելու։
Անցնում են տարիներ։ Ջեգերս փաստաբանը հայտնում է Պիպին, որ իր հաճախորդը, որը ցանկացել է անհայտ մնալ, ցանկանում է Պիպին «փայլուն ապագա» ապահովել, ինչի համար նա պետք է մեկնի Լոնդոն և դառնա ջենտլմեն։ Երիտասարդը արագ հարմարվում է մայրաքաղաքին։ Նա չգիտեր, որ իր զվարճանքի միջոցները ոչ թե միսս Հևիշն է տրամադրում, այլ այն տաժանակիրը, որին ժամանակին օգնության ձեռք էր մեկնել…


== Դերերում ==
Ջոն Միլլս՝ մեծահասակ Փիփ
Հոբսոն՝ մեծահասակ Էստելլա
Էնթոնի Ուեյջեր՝ մանկուկ Փիփ
Ջին Սիմոնս (դերասանուհի)՝ մանկուկ Էստելա
Մայլզ, Բեռնարդ՝ Ջո Գարջերի
Ֆրենսիս Լ. Սալիվան՝ պարոն Ջեգերս
Մարտիտա Հանթ՝ Միսս Հևիշեմ
Ֆինլի Քարլի՝ Էյբել Մեգվիչ
Ալեք Գինես՝ մեծահասակ Հերբերտ Պոկետը
Ֆորիստ Ջոն (դերասան)՝ Հերբերտ Պոկետը որպես երեխա
Ֆրիդա Ջեքսոն՝ տիկին Գարջերի
Այվոր Բարնարդ՝ պարոն Ուեմիկ
Թորին Թետչեր՝ Բենթլի Դրամմլ
Ֆրիդա Ջեքսոն՝ Միսսիս Ջո


== Պատմություն ==
Ֆիլմի սցենարը ծնվել է նույն դերասանների՝ Ալեք Գինեսի (Հերբերտ Պոկետ) և Մարտիտա Հանթի (Միսս Հեվիշեմ) մասնակցությամբ պիեսից։ Այս բեմադրությունը Դավիթ Լինին ցույց տվեց, որ առանց որևէ էական կորուստների հնարավոր է նվազեցնել վեպի հերոսների և սյուժետային գծերի թիվը ։  Սցենարային աշխատանքները ղեկավարում էր հենց ինքը։ Ռ. Էբերտի կարծիքով ՝ ֆիլմի ստեղծողներին հաջողվել է 2 ժամանոց ժամանակաչափում տեղավորել 525 էջանոց վեպի ողջ ներուժը։ Գրքի հոռետեսական եզրափակումը մեղմացվել է ի շահ հանրության, բուրժուական հասարակության քննադատությունը նույնպես տեղ չի գտել ֆիլմում, սակայն Հերբերտի հետ Փիփի հարաբերության մեջ ավելացվել է թեթև հոմոէրոտիկայի տարրեր։
«Մեծ հույսեր» ֆիլմն առաջին անգամ լայն հանդիսատեսին ծանոթացրեց հետագայում հայտնի դերասաններ Ալեք Գինեսի և Ջին Սիմոնսի հետ։ 20-ամյա Պիպի դերում ռեժիսորը տեսել է միայն 38-ամյա Ջոն Միլսին ՝ նրա անմիջական, բաց դեմքով։  Ժամանակակից շատ հեռուստադիտողների ապշեցնում է դերասանի երիտասարդ Պիպի ոչ առաջին երիտասարդության դերում հայտնվելը ։ Ոչ պակաս վիճելի է համարվում 30-ամյա Վալերի Հոբսոնի 17-ամյա Էստելայի դերի հրավերը։


== Հաջողություն ==
Ատլանտիկայի երկու կողմերում էլ Ֆիլմի ցուցադրումը արժանացել է բարձր գնահատականների։ Օպերատորն ու բեմադրող նկարիչն արժանացել են Օսկար հեղինակավոր մրցանակի, բացի այդ, ֆիլմը ստացել է «Լավագույն ֆիլմ»,  «Լավագույն ռեժիսուրա» և «Լավագույն սցենար » անվանակարգերը։ Հաջողությամբ ոգեշնչված՝ Լինը ձեռնամուխ է եղել Դիքենսի մեկ այլ վեպի՝ «Օլիվեր Թվիստի» բեմադրմանը։ Այդ ժամանակից ի վեր անգլիացի դասականի ստեղծագործությունների էկրանավորման նախաձեռնությունը Հոլիվուդից վերցրել են անգլիացիները։
Ռ. Էբերտի կարծիքով ՝ ֆիլմի սկզբում գերեզմանոցի տեսարանները ազդել են Կորմանովսկու սարսափ (ժանր)ի գեղագիտության վրա, իսկ Միսս Հևիշի տան տեսարանները ոգեշնչել են Բիլլի Ուայլդերին դասական նուարի «Սանսեթ Բուլվար» ֆիլմի (1950) դեկորացիաների վրա աշխատելիս։


== Արդյունքներ ==


=== Քնադատություն ===
Ռիչարդ Ուինինգթոնը News Chronicle-ից գրել է. «Դիքենսը նախկինում երբեք այդքան արդյունավետ չի էկրանավորվել»։
Քննադատ Ռոջեր Էբերտը նշել է, որ «Դիքենսի բոլոր էկրանավորումներից ամենամեծ ֆիլմն է»։
Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի 100% վարկանիշ՝ քննադատների 27 գրախոսությունների հիման վրա՝ 10-ից 8.4 միջին միավորով։


=== Դրամարկղ ===
Կինոնկարը 1947 թվականին բրիտանական վարձույթում դարձել է ժողովրդականություն վայելող երրորդ ֆիլմը և ամենահանրաճանաչ ֆիլմը կանադական վարձույթում 1948 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի դիտում (Հանրության սեփականություն) կայքում։
Ֆիլմի էջը Criterion Collection կայքում։
«Մեծ հույսեր»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում Internet Movie Database կայքում։
««Մեծ հույսեր»»(անգլ.) ֆիլմը Allmovie կայքում: allmovie կայքում։