Ձարաշուշան

Ձարաշուշան (լատ.՝ Crinum), պատկանում է շքանարգիզազգիների (Amaryllidacea) ընտանիքին։ Հայրենիքը Հարավային Աֆրիկան է, Արևադարձային Ասիան և Ամերիկան։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Խոշոր սոխուկավոր բույս է, խոտային հաստ ցողունով, որի վերևում դեպի բոլոր կողմերը տարածվում են մշտադալար, կանաչ, ժապավենաձև, կախված երկար ու լայն տերևները։ Երկար ու հաստ ծաղկոթունը իր վրա կրում է բավական խոշոր, հովանոցաձև ծաղկաբույլ՝ 10-15 հատ խոշոր ծաղիկներով, որոնք նման են շքանարգիզի ծաղիկներին։ Բավական չորոդիմացկուն և խիստ լուսասեր է։ Ծաղկում է ինչպես ամռան և աշնան, այնպես էլ ձմռան ընթացքում։ Դա կախված է ջրման ռեժիմից, սնուցումից, լուսային պայմաններից, թաղարի չափերից և այլն։ Սոխուկները շատ խոշոր են, արձակում են մեծ քանակությամբ հաստ մսալի, արմատներ։


== Մշակում ==
Մշակվում են համապատասխան խոշոր թաղարներում կամ կիսատակառիկներում։ Հողախառնուրդ պատրաստելու նպատակով անհրաժեշտ է վերցնել 3 մաս ճմահող, 1 մաս տորֆահող, 1 մաս տերևահող, 1 մաս ավազ։ Ջերմատներում կամ բնակարաններում պահվող բույսի խնամքը բավական հեշտ է։ Ձմռան ընթացքում անհրաժեշտ է ջրել սակավ, բույսը պահել ջերմատան լուսավոր մասերում, 12-15° ջերմության պայմաններում հաճախակի մաքրելով տերևների վրայի փոշին և փխրեցնելով հողը։ Ամռան ընթացքում անհրաժեշտ է ջրել առատորեն, փոխադրել պարտեզ և պահել կիսաստվերում, 2-3 անգամ տալ կոմբինացված սնուցում։ Երիտասարդ բույսերի վերատնկումը կարիքի դեպքում կատարվում է տարեկան 2-3 անգամ, իսկ մեծերինը՝ 2-3 տարին մեկ։ Վերատնկման ժամանակ փոքրիկ սոխուկները տնկում են իրենց կեսի չափով, իսկ մեծերը ⅓-¼ մասով։ Բազմանում է սերմերով և սոխուկներով։ Ցանկը կատարվում է սերմահավաքից անմիջապես հետո, քանի որ սերմերը, ինչպես, օրինակ, Cr. Moorei Hook. տեսակինը, ծլում են նույնիսկ բաց վիճակում՝ հողի վրա, չոր պայմաններում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Տեսակներ ==
Ձարաշուշանի ցեղն ունի մոտավորապես 80 տեսակ։

Crinum abyssinicum — Ձարաշուշան եթովպական
Crinum acaule
Crinum album — Ձարաշուշան ճերմակ
Crinum amazonicum
Crinum americanum Կաղապար:Тип — Ձարաշուշան ամերիկական
Crinum amoenum
Crinum amphibium
Crinum arenarium
Crinum asiaticum — Ձարաշուշան ասիական
Crinum aurantiacum
Crinum bakeri
Crinum balfourii
Crinum bambusetum
Crinum belleymei
Crinum biflorum
Crinum binghamii
Crinum brachynema
Crinum braunii
Crinum brevilobatum
Crinum bulbispermum
Crinum buphanoides
Crinum calamistratum
Crinum campanulatum — Ձարաշուշան զանգակաձև
Crinum carolo-schmidtii
Crinum crassicaule
Crinum darienense
Crinum eleonorae
Crinum erubescens — Ձարաշուշան կարմրավուն
Crinum erythrophyllum
Crinum filifolium
Crinum fimbriatulum
Crinum firmifolium
Crinum flaccidum
Crinum forgetii
Crinum giessii
Crinum glaucum
Crinum gracile
Crinum graciliflorum
Crinum graminicola
Crinum hanitrae
Crinum hardyi
Crinum harmsii
Crinum hildebrandtii
Crinum humile
Crinum jagus — Ձարաշուշան մեծ
Crinum jasonii
Crinum kirkii
Crinum kunthianum
Crinum latifolium
Crinum lavrani
Crinum lineare
Crinum longitubum
Crinum lorifolium — Ձարաշուշան մարգագետնային
Crinum lugardiae
Crinum macowanii
Crinum majakallense 
Crinum mauritianum
Crinum mccoyi
Crinum minimum
Crinum modestum
Crinum moorei
Crinum natans — Ձարաշուշան լողացող
Crinum nordaliae
Crinum nubicum
Crinum oliganthum
Crinum paludosum
Crinum palustre
Crinum papillosum
Crinum parvibulbosum
Crinum parvum
Crinum piliferum
Crinum politifolium
Crinum purpurascens — Ձարաշուշան մանուշակագույն
Crinum pusillum
Crinum rautanenianum
Crinum razafindratsiraea
Crinum salsum
Crinum scillifolium
Crinum serrulatum
Crinum stapfianum
Crinum stenophyllum 
Crinum stracheyi
Crinum stuhlmanni
Crinum subcernuum
Crinum submersum
Crinum surinamense
Crinum thaianum
Crinum trifidum
Crinum undulatum
Crinum uniflorum
Crinum variabile
Crinum venosum
Crinum verdoorniae
Crinum virgineum — Ձարաշուշան Վիրջինիա
Crinum viviparum
Crinum walteri
Crinum wattii
Crinum welwitschii
Crinum wimbushi
Crinum woodrowii 
Crinum xerophilum
Crinum zeylanicum — Ձարաշուշան ցեյլոնական , կամ Ձարաշուշան կոպիտ


== Գրականություն ==
Ծաղկաբուծություն և դեկորատիվ այգեգործություն, Հ. Ե. Նարինջյան