ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հնագիտության և ազգագրության ամբիոն

ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի Հնագիտության և ազգագրության ամբիոն, ԵՊՀ կազմում գործող հնագույն ֆակուլտետներից մեկի ամբիոն։


== Պատմություն ==
Երևանի պետական համալսարանի հիմնադրումից հետո` 1921 թ., նշանավոր հնագետ Աշխարհբեկ Քալանթարը հրավիրվում է դասախոսություններ կարդալու։ Հենց նույն տարում նա հիմնում է Հին Արևելքի պատմության և հնագիտության ամբիոնը։ Հնագիտության առարկայի դասավանդումը նրանից հետո շարունակել է Սմբատ Տեր-Ավետիսյանը` մինչև 1940 թ.: Նրանից հետո դադարեցվել է հնագիտության ամբիոնի գործունեությունը։
1968 թ. մայիսին համալսարանի ռեկտորատի նախաձեռնությամբ որոշվեց պատմության ֆակուլտետում կազմակերպել հնագիտության, աղբյուրագիտության և ազգագրության ամբիոն պրոֆ. Ա. Գ. Աբրահամյանի գլխավորությամբ։
Ամբիոնի կյանքում կարևոր դեր խաղաց նաև ուսումնական գործընթացին այնպիսի խոշոր գիտնականնների ներգրավվածությունը, ինչպիսիք են Բ. Առաքելյանը, Կ. Ղաֆադարյանը և Բ. Պիոտրովսկին։ 1975 թ. ամբիոնը վերանվանվում է հնագիտության և ազգագրության ամբիոն, որը մինչև 1982թ. ղեկավարում է հնագետ, պրոֆ. Թ. Խաչատրյանը։ 1983 թ. ամբիոնը գլխավորեց պրոֆ. Ս. Եսայանը։ Նշված ժամանակաշրջանում ամբիոնի աշխատակիցների ջանքերով հետազոտվեցին մի շարք հանգուցային հուշարձաններ։
1989 թ. ստեղծվեց ազգագրության ամբիոն, որի ղեկավարությունը ստանձնեց դոց. Յու. Մկրտումյանը։ 1994 - 2000 թթ. ամբիոնը ղեկավարում էր Հր. Խառատյանը, մինչև 2004 թ.` կրկին Յուրի Մկրտումյանը։ 2004 թ.-ին հնագիտության և ազգագրության ամբիոնները նորից վերամիավորվեցին մեկ ամբիոնի կազմում։ 2001 թվականից հնագիտության ամբիոնի վարիչի պարտականությունները ստանձնեց պրոֆ. Ի. Ղարիբյանը։
2002 թ. ամբիոնի աշխատակիցների ջանքերով ֆակուլտետում բացվեց մշակութաբանության բաժինը։


== Ամբիոնի վարիչներ ==
2009 թ. Հնագիտություն և ազգագրության ամբիոնի վարիչն է պ.գ.դ., պրոֆեսոր Հ. Ավետիսյանը։ Մինչ այդ ամբիոնը, որը կրում էր տարբեր անուններ, գլխավորել են մի շարք նշանավոր հայագետներ։
1921 թ., նշանավոր հնագետ Աշխարհբեկ Քալանթարը, որը հրավիրվել էր ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետում դասախոսություններ կարդալու։ Հենց 1921 նա հիմնում է Հին Արևելքի պատմության և հնագիտության ամբիոնը։ 
1968 թ. մայիսին համալսարանի ռեկտորատի նախաձեռնությամբ որոշվեց պատմության ֆակուլտետում կազմակերպել հնագիտության, աղբյուրագիտության և ազգագրության ամբիոն պրոֆ. Ա. Գ. Աբրահամյանի գլխավորությամբ։ 1975 թ. ամբիոնը վերանվանվում է հնագիտության և ազգագրության ամբիոն, որը մինչև 1982թ. ղեկավարում է հնագետ, պրոֆ. Թ. Խաչատրյանը։ 1983 թ. ամբիոնը գլխավորեց պրոֆ. Ս. Եսայանը։


== Ամբիոնի դասախոսական կազմը ==
Այսօր հնագիտության և ազգագրության ամբիոնում դասավանդում են մի շարք ճանաչված դասախոս գիտնականներ, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ՝ Պավել Ավետիսյանը, Լևոն Աբրահամյանը, Մուրադ Հասրաթյանը, պրոֆեսորներ՝ Իգիթ Ղարիբյանը, Ռաֆիկ Նահապետյանը, Հայկ Ավետիսյանը, դոցենտներ՝ Անուշավան Պետրոսյանը, Հայկ Հակոբյանը, Մխիթար Գաբրիելյանը, Արտակ Գնունին, Արսեն Բոբոխյանը, Հասմիկ Հարությունյանը։


== Ամբիոնի գիտամանկավարժական գործունեությունը ==
Ամբիոնի աշխատակիցները արդյունավետ գիտական և դաշտային հետազոտություններ են իրականացնում, ինչպես հանրապետությունում այնպես էլ արտասահմանում, պեղվել են քարի դարից մինչև միջնադար բազմաթիվ նշանավոր հուշարձաններ։
Կրթական ծրագրերի շրջանակներում ամբիոնը սերտ համագործակցություն է ծավալել նաև պատմության ֆակուլտետի ամբիոնների հետ։ Հատկապես կարևոր է ԵՊՀ գիտական կենտրոնների և այլ ամբիոնների՝ մասնավորապես կենսաբանության ֆակուլտետի հետ լաբորատոր աշխատանքները։
Ամբիոնի համար բազային կառույց է հանդիսանում ԵՊՀ հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի հնագիտական հետազոտությունների լաբորատորիան։
Ամբիոնը ունի երեք ասպիրանտ և մեկ հայցորդ, որոնք ներգրավված են գիտակրթական ծրագրերում։
Ամբիոնի աշխատակիցների ջանքերով հրատարակվել են մեծ քանակությամբ մենագրություններ, դասագրքեր, գիտական հոդվածներ ոչ միայն հանրապետությունում, այլև արտասահմանում։


== Աշխատակիցներ ==
ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հնագիտության և ազգագրության ամբիոնի աշխատակիցներ են համարվում.
Հայկ Գրիգորի Ավետիսյան, Ամբիոնի վարիչ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր
Մուրադ Մարգարի Հասրաթյան, Ճարտարապետության դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ
Լևոն Հմայակի Աբրահամյան, Պատմական գիտությունների թեկնածու, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ,
Իգիթ Գարեգինի Ղարիբյան, Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր,
Ռաֆիկ Ասքանազի Նահապետյան, Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր,
Հայկ Պիոնի Հակոբյան, Պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ,
Մխիթար Ռազմիկի Գաբրիելյան, Պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ,
Անուշավան Սաղաթելի Պետրոսյան, Պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ,
Արսեն Ալեքսանդրի Բոբոխյան, Պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ,
Արտակ Վարդգեսի Գնունի, Պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ,
Հասմիկ Թելմանի Հարությունյան, Պատմական գիտությունների թեկնածու, ասիստենտ,
Աղասի Զավենի Թադևոսյան, Պատմական գիտությունների թեկնածու, ասիստենտ։


== Աշխատություններ ==
Հայկ Գրիգորի Ավետիսյան, Արամուս, Հալեպ, 2012, 66 էջ - http://www.armin.am/images/menus/1093/Av-Aramus1.pdf
Ղարիբյան, Իգիթ Գարեգինի, Ավագյան, Ս. Ա., Գլաձոր։ (Տեղադրությունը, պեղումները, վիմագիր արձանագրությունները)։ Երևան, 1983։
Ղարիբյան, Իգիթ Գարեգինի, Հրաշագործ սուրբ Գեղարդը, Երևան, 2003։
Ղարիբյան, Իգիթ Գարեգինի, Կարախանյան, Գրիգոր, Ամիրյան, Վ., Լոռե բերդաքաղաքը և նրա պեղումները, Երևան, 2009։
Ռաֆիկ Ասքանազի Նահապետյան, Աղձնիքահայերի ընտանիքը և ընտանեկան ծիսակարգը /19-րդ դարի երկրորդ կես - 20-րդ դարի սկիզբ/, Երևան, 2004, 260 էջ։
Ռաֆիկ Ասքանազի Նահապետյան, Աղձնիքահայերի ամուսնահարսանեկան սովորույթներն ու ծեսերը, Երևան, 2007, 306 էջ։
Ռաֆիկ Ասքանազի Նահապետյան, Հայ ազգագրության պատմություն, Երևան, 2010, 150 էջ ԵՊՀ կայք-էջ
Ռաֆիկ Ասքանազի Նահապետյան, Հայոց սոցիոնորմատիվ մշակույթը, Երևան, 2014, 180 էջ ԵՊՀ կայք-էջ
Ռաֆիկ Ասքանազի Նահապետյան, Հայոց ազգակցական համակարգը /19-րդ դարի 2-րդ կես - 20-րդ դարի սկիզբ/, Երևան, 2012, 257 էջ։
Ռաֆիկ Ասքանազի Նահապետյան, Աղձնիքահայերի մանկան ծննդի և խնամքի ավանդական սովորույթներն ու ծեսերը, Երևան, 2011, 220 էջ ԵՊՀ կայք-էջ
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Տիգրան Մեծ։ 2005 | Գիրք/Book: Երևան, Լուսակն հրատ., 2005, 244 էջ։
Հ. Հակոբյան, Մ.Աշչյան, Ա.Պետրոսյան։ Թուխ Մանուկ։ 2001 | Գիրք/Book: Երևան, Հայաստան հրատ., 2001, 132 էջ։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան, Le complexe cultuel antique de Hoghmik –IIe- IIIesiècles après J.-C..- Dans les montagnes d’Arménie.-Musée archéologique de Saint- Raphaël – Musée Արցախի Տիգրանակերտ քաղաքի պեղումների նախնական արդյունքները։ 2007 | Հոդված/Article: Գիտահետազոտական աշխատանքի ուղեծրում, դասախոսների գիտական զեկուցումների ժողովածու, նվիրված համալսարանի 15-ամյակին, Երևան, Հրաչյա Աճառյան համալսարան, 2007, էջ 107-112։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Գրիոր Լուսավորչի տեսիլքի հինարևելյան ակունքները։ 2007 | Հոդված/Article: Ոչ նյութական մշակույթ, ավանդական բանավոր ժառանգություն։ «գիտելիք և խորհրդանիշ, հավատալիք և սովորույթ», Միջազգային Երկրորդ գիտաժողովի հոդվածների ժողովածու, Երևան, Նշանակ հրատ., 2007, էջ 26-48, ռեզյումե անգլերեն և ռուսերեն։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Հին Հայաստանի մայրաքաղաք Տիգրանակերտը։ 2007 | Հոդված/Article: Պատմա-բանասիրական հանդես, 2007, դ 3, էջ 3-29։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Դիտարկումներ ճանապարհի և փողոցի գործառնական և խորհրդանշական գործառույթների միասնականության վերաբերյալ։ 2007 | Հոդված/Article: Էջմիածին, 2007, դ 9, էջ 89-97, հեղինակակից épartemental des Antiquités –Rouen, 2007, p. 121-123:
Հայկ Հակոբյան։ Հնագիտության հիմունքներ։ 2007 | Գիրք/Book: Երևանի Պետական համալսարան, հատուկ և ընդհանուր դասընթացների համար ծրագիր, 10 էջ։
H.P.Hakobyan: Le Chirak durant l’époque antique: IIes.avJ.-C. – IIIes.ap.J.-C.; 2007 | Հոդված/Article: Dans les montagnes d’Arménie.-Musée archéologique de Saint- Raphaël – Musée départemental des Antiquités –Rouen, 2007, p. 108-112.
Հայկ Հակոբյան։ Աշխարհի և տաճարի հին արևելյան և անտիկ մոդելը։ 2006 | Հոդված/Article: «Գիտելիք և խորհըրդանիշ, հավատալիք և սովորույթ», Միջազգային առաջին գիտաժողովի հոդվածների ժողովածու, Երևան, 2006, էջ 9-21։
Հ. Հակոբյան։ Հայտնաբերված է Տիգրան Մեծի հիմնադրած քաղաքը։ 2006 | Գիրք/Book: Երևան, 2006, 8 էջ։
Հ. Հակոբյան։ Նախամաշտոցյան շրջանի արամեատառ կոթողների վերջին գյուտերը։ 2005 | Հոդված/Article: Միջազգայինգիտաժողով` նվիրված Հայոց գրերի գյուտի 1600- ամյակին, զեկուցումների հիմնադրույթներ, Երևան, 2005էջ 24-26։
Հայկ Հակոբյան։ Տիգրան Մեծի անձի ու գործի պատմական նշանակությունը։ 2005 | Հոդված/Article: Տիգրան Մեծ. ահակալության 2001 ամյակ, միջազգային գիտաժողով, զեկուցումների հիմնադրույթներ, Երևան, ՀՀ ԱԱ, 2005, էջ 9-13։
Հայկ Հակոբյան։ Մաշտոցի գործունեության մշակութաբանական հենքը։ 2005 | Հոդված/Article: Միջազգային գիտաժողով` նվիրված Հայոց գրերի գյուտի 1600 - ամյակին, 12-17 սեպտեմբերի 2005թ., զեկուցումների ժողովածու, Երևան, ՀՀ ԱԱ Գիտություն հրատ., 2006, էջ 66-78։
Հ. Հակոբյան։ Բջնիի 2003-2004թթ. ուսումնասիրության նախնական արդյունքները։ 2005 | Հոդված/Article: Հին Հայաստանի մշակույթը. XIII, Նյութեր հանրապետական գիտական նստաշրջանի, Երևան, Մուղնի հրատ., 2005, էջ 213-219։
Հ. Հակոբյան, Ս.Հմայակյան, Հ.Սանամյան, Հ.Սիմոնյան, Ն.Տիրացյան, Ռ.Բիշիոնե, Ն.Պարմեջիանի։ Սևանի ավազանում 2000-2003թթ. կատարված ուսումնասիրությունների արդյունքները։ 2005 | Հոդված/Article: Հին Հայաստանի մշակույթը. XIII, Նյութեր հանրապետական գիտական նստաշրջանի, Երևան, Մուղնի հրատ., 2005, էջ 145-146։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Հայոց մարտավարությունն ու ռազմավարությունն Ավարայրում։ 2003 | Հոդված/Article: Ավարայրի խորհուրդը (հոդվածների ժողովածու), Երևան, Մուղնի հրատ., 2003, էջ 193-210։
Հայկ Հակոբյան։ Ավարայրի ճակատամարտը (Պատմա-քննական տեսություն)։ 2003 | Հոդված/Article: Պատմա-Բանասիրական հանդես, 2003, դ 1, էջ 40-67։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Օդային հնագիտությունը Արագածոտնում։ 2003 | Հոդված/Article: Արագածոտն. հոգևոր և մշակութային ժառանգություն, գիտաժողովի հիմնադրույթներ, Օշական, 2003, էջ 56-58։
Հայկ Հակոբյան։ Անտիկ Հայաստանի պաշտամունքային ճարտարապետությունը։ 2003 | Հոդված/Article: Հայագիտության արդի վիճակը, նրա զարգացման հեռանկարները. հայագիտական միջազգային համաժողով, զեկուցումների դրույթներ, սեպտեմբերի 15-20, Երևան, 2003, էջ 185-186։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Մաշտոցը զինվորական։ 2003 | Հոդված/Article: Մաշտոցյան Ե ընթերցումներ. «Մաշտոցից Նարեկացի», 15 հոկտեմբերի, Օշական, «Մեսրոպ Մաշտոց», 2003, էջ 17-18։
H. Hakobyan, Rog Palmer. Prospects For Aerial Survey in Armenia. 2002 | Հոդված/Article. In: Aerial Archaeology Developing Practice. Edited by Robert H.Bewley and W. Raczkowski. Amsterdam, Berlin, Oxford, Tokyo, Washington D.C. NATO Science Series 1, Life and Behavioural Sciences, 2002, IOS Press. Vol.337, p. 140-146.
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Արևային աստվածության կախյալ ուղեկիցները։ 2002 | Հոդված/Article: Շիրակի պատմամշակութային ժառանգությունը, հանրապետական հինգերորդ գիտաժողով, զեկուցումների հիմնադրույթներ, Գյումրի, 2002, էջ 30-32։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Հետուրարտական խեցեղենի ուսումնասիրության փորձ (Սևանա լճի հարավային ավազան)։ 2002 | Հոդված/Article: Հին Հայաստանի մշակույթը.XII. 1, Հանրապետական գիտական նստաշրջան, զեկուցումների հիմնադրույթներ, նվիրվում է ակադեմիկոս Բաբկեն Առաքելյանի ծննդյան 90-ամյակին, Երևան, գիտություն հրատ., 2002, էջ 58-60։
Հ. Հակոբյան	, Ն.Հազեյան։ Երկու նորահայտ արտաշիսյան սահմանաքար Վարդենիկից։ 2002 | Հոդված/Article: Հին Հայաստանի մշակույթը [XII]. 2, Էմմա Խանզադյանի հոբելյանին նվիրված գիտաժողովի նյութեր, Երևան, ՀՀ ԱԱ Գիտություն հրատ., 2002, էջ 76-77։
H.P.Hakobyan. The Surface Pottery of the Early Armenian, Hellenistic and Roman Periods From the Southern Sevan Basin. 2002 | Հոդված/Article. In: The North-Eastern Frontier Urartians and Non-Urartians in the Sevan Lake Basin. I. The Southern Shores.- Documenti Asiana VII. CNR: Inst. Di Studi Sulle Civilta Dell’Egeo E Del Vicino Oriente. Roma, 2002, p. 301-317, 19 Plates (1-4, 19, 21, 23, 27, 29 33, 36-39, 41, 42-44).
H.P.Hakobyan. The Late Iron Age Grave of Sarnaghbyur. 2002 | Հոդված/Article. In: The North-Eastern Frontier Urartians and Non-Urartians in the Sevan Lake Basin. I. The Southern Shores.- Documenti Asiana VII. CNR: Inst. Di Studi Sulle Civilta Dell’Egeo E Del Vicino Oriente. Roma, 2002, p 465-466.
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Մեհյանների կործանման և Հայոց դարձի պատմության որոշ մանրամասներ։ 2001 | Հոդված/Article: Հայոց սրբերը և սրբավայրերը. ակունքները, տիպերը, պաշտամունքը, հոդվածների ժողովածու, Երևան, «Հայաստան», 2001, էջ 145-156։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Հայոց մարտավարությունն ու ռազմավարությունն Ավարայրում։ 2001 | Հոդված/Article: Ավարայրի խորհուրդը. Ավարայրի հերոսամարտի 1550-ամյակին նվիրված գիտաժողովի զեկուցումների հիմնադրույթներ, Օշական, «Ս.Մեսրոպ Մաշտոց դպրատուն», 2001, էջ 66-68։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Հին Հայաստանի սյունազարդ դահլիճները և Հողմիկի տաճարական համալիրը։ 2001 | Հոդված/Article: Հին Հայաստանի պատմության և մշակույթի հարցեր, Գևորգ Տիրացյանի հիշատակին նվիրված գիտաժողովի զեկուցումներ, Երևան, ՀՀ ԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ, 2001, էջ 49-56։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Գրիգոր Լուսավորիչը Փոքր Ասիայում։ 2001 | Հոդված/Article: «Քրիստոնեական Հայաստանը քաղաքակրթությունների խաչմերուկ», միջազգային գիտաժողով, 19-21 սեպտեմբերի, զեկուցումների դրույթներ, Երևան, Պետական համալսարանի հրատ., 2001, էջ 45-47։
Հ. Հակոբյան, Ի.Կարապետյան։ Արտաշիսյան սահմանաքարերի նոր գյուտեր Սևանի ավազանից։ 2001 | Հոդված/Article: Մաշտոցյան ընթերցումներ., Օշական, հոկտեմբերի 20, «Ս.Մեսրոպ Մաշտոց դպրատուն», 2001, էջ 18։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Արալեզների պատկերագրական մի տարբերակ վաղմիջնադարյան սալերի վրա։ 2001 | Հոդված/Article: Քրիստոնեական Հայաստանի արվեստը, միջազգային գիտաժողով, զեկուցումների թեզեր, հոկտեմբերի 17-19, Երևան, ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատ., 2001, էջ 26-27։
Հ. Հակոբյան	, Ն.Պարմեջիանի։ Արտաշես արքայի նորահայտ սահմանաքարը Սարուխանից (նախնական հաղորդում)։ 2001 |Հոդված/Article: Հին Հայաստանի պատմության և մշակույթի հարցեր, Գևորգ Տիրացյանի հիշատակին նվիրված գիտաժողովի զեկուցումներ, Երևան, ՀՀ ԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ, 2001, էջ 79-82։
H. Hakobyan, Rog Palmer. Prospects for Aerial Survey in Armenia. 2000 | Հոդված/Article. Abstract NATO Advanced Workshop, Leszno, 15-17 November, 2000, p. 31.
H. Hakobyan, Rog Palmer. AARG in Armenia. Editorial. 2000 | Հոդված/Article. Newsletter of the Aerial Archaeology Research Group. Cambridge. 2000, number 21.
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Անտիկ Հայաստանի զոհասեղանները (ըստ Հողմիկի հնավայրի տվյալների)։ 2000 | Հոդված/Article: Շիրակի պատմամշակութային ժառանգությունը, հանրապետական չորրորդ գիտաժողովի զեկուցումների հիմնադրույթներ, Գյումրի, 2000, էջ 17-18։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Գրիգոր Լուսավորչի լեգենդի հինարևելյան և միջերկրածովյան զուգահեռները։ 2000 | Հոդված/Article: Հայաստանը և քրիստոնյա Արևելքը Միջազգային գիտաժողովի զեկուցումներից։ Հոդվածների ժողովածու։ Երևան, 2000, էջ 25-43։
H.P.Hakobyan. Die Tempelanlagen von Ochmik in Armenien. Von Haik Pion Akopjan. 2000 | Հոդված/Article. Erevan.- Archaologische Mitteilungen Aus Iran und Turan.Band 32; Sonderdruck. Berlin: Dietrich Reimer Verlag Gmbh, 2000, S. 21-35.
Հ. Հակոբյան, Ս.Հմայակյան, Ն.Պարմեջիանի։ Սևանի ավազանում հայ-իտալական արշավախմբի 1996-1997թթ. կատարած ուսումնասիրությունների արդյունքները։ 1998 | Հոդված/Article: Հին Հայաստանի մշակույթը. XI: Հանրապետական գիտական նստաշրջան, զեկուցումների հիմնադրույթներ, պրոֆ. Կարո Ղաֆադարյանի հիշատակին, Երևան, 1998, էջ 39-41։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Iconography of Dancing Couple in the Ancient Armenia (1st millennium BC – 3rd century AD)1998 | Հոդված/Article. International Council for Traditional Music: UNESCO Study Group for Musical Iconography. 9th Meeting. Dion, September 15-20th 1998, Abstracts, p. 10.

Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Պատկերագրված կավե սալեր հյուսիսային Հայաստանից։ 1998 | Հոդված/Article: Հին Հայաստանի մշակույթը. XI: Հանրապետական գիտական նստաշրջան, զեկուցումների հիմնադրույթներ, պրոֆ. Կարո Ղաֆադարյանի հիշատակին, Երևան, 1998, էջ 36-37։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Հայաստանի տնտեսական դերը ըստ դրամական գանձերի տվյալների։ 1998 | Հոդված/Article: Դրամաշրջանառությունը Հայաստանում, հանրապետական գիտական նստաշրջան. ՀՀ դրամի շրջանառության մեջ մտնելու 5-րդ տարեդարձի առթիվ։ 21 նոյեմբերի 1998։ Զեկուցումների թեզիսներ, էջ 17-18։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Նշանագրված սալ Հողմիկից։ 1998 | Հոդված/Article: Շիրակի պատմամշակութային ժառանգությունը, հանրապետական Երրորդ գիտաժողով, զեկուցումների հիմնադրույթներ, յումրի, 1998, էջ 27-28։
Հայկ Պիոնի Հակոբյան։ Գրիգոր Լուսավորչի լեգենդի հին արևելյան և հունական զուգահեռները։ 1998 | Հոդված/Article: Հայաստանը և քրիստոնյա Արևելքը։ Միջազգային գիտաժողով, զեկուցումների հիմնադրույթներ, Երևան, ՀՀ ԱԱ գիտություն հրատ., 1998, էջ 16-18։
Հ. Հակոբյան, Ա.Քալանթարյան, Ա.Փիլիպոսյան։ Ծիծեռնակաբերդի բնակավայրի 1998թ. պեղումների նախնական արդյունքները1998 | Հոդված/Article": Էրեբունի-Երևան, հանրապետական նստաշրջան` նվիրված Բ.Բ.Պիոտրովսկու հիշատակին (14.02.1908 – 15.10.1998), հիմնադրույթներ, նույնը նաև ռուսերեն, էջ 26-29

Հայկ Պիոնի ՀակոբյանՀայաստանի ազգագրության Պետական թանգարանի քարե արձանների պատմամշակութային արժեքն ու սիմվոլիկ նշանակությունը
1998 | Հոդված/Article
Ավանդույթ ու նորույթը հայոց կենսապահովման մշակույթում։ V: Հիմնադրույթներ, Երևան, ՀՀ ԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտ, 1998, էջ 16-19

Հայկ Պիոնի ՀակոբյանAi Piedi Dell’ Ararat. Artaxata E L’Armenia Ellenistico-Romano, Torino, 1998, (by A.Kanetsian and Z.Khachatrian)
1998 | Հոդված/Article
Գրախոսություն մենագրության վերաբերյալ:- Պատմա-Բանասիրական հանդես, 1998, դ3, էջ 219-222

Հայկ Պիոնի ՀակոբյանՎաղ խաչքարերի մի բնորոշ դասի մոտակա նախատիպերի մասին
1997 | Հոդված/Article
Հայոց պատմությանն ու մշակույթին նվիրված հանրապետական կոնֆերանս, նվ. Ալեք Մանուկյանին, զեկուցումների հիմնադրույթներ, Երևան, ՀՊՊԹ, 1997, էջ 18-20

Հայկ Պիոնի Հակոբյան	, Ա.ՔալանթարյանՎաթսուն տարի գիտության մեջ (նվիրված ակադ. Բ.Ն.Առաքելյանի ծննդյան 85 և գիտական գործունեության 60-ամյակին
1997 | Հոդված/Article
Հայաստանի հանրապետություն, 4 փետրվարի 1997, 5էջ, 

Հայկ Պիոնի ՀակոբյանՊարող զույգը հին Հայաստանի պատկերագրության մեջ
1997 | Հոդված/Article
Հայաստանի արվեստին նվիրված 8-րդ գիտական կոնֆերանս, զեկուցումների թեզիսներ, 28-30 հոկտեմբերի 1997թ., Երևան, ՀՀ ԱԱ գիտություն հրատ., 1997, էջ 21-23

Հայկ Պիոնի ՀակոբյանԱլբերդի պաշտպանական համակարգը
1996 | Հոդված/Article
Հայաստանի հանրապետությունում 1993-1995թթ. հնագիտական հետազոտությունների արդյունքներին նվիրված 10-րդ գիտական նստաշրջան, զեկուցումների թեզեր։ Նվիրվում է Հ.Մարտիրոսյանի հիշատակին։ Երևան, 1996, էջ 39-40

Հայկ Պիոնի ՀակոբյանՀողմիկի տափօղակն ու նրա մենագրերը
1996 | Հոդված/Article
Շիրակի պատմամշակութային ժառանգությունը, հանրապետական Երկրորդ գիտաժողով, զեկուցումների թեզիսներ, Գյումրի, 1996, էջ 17-18

Հ. Հակոբյան	, Ի.Կարապետյան, Ս.Հմայակյան, Ռ.Վարդանյան, Գ. Թումանյան, Պ.Ավետիսյան, Ն.ՏիրացյանԵրիտասարդ ուրարտուհու թաղումը
1996 | Հոդված/Article
Հայաստանի հանրապետությունում 1993-1995թթ. հնագիտական հետազոտությունների արդյունքներին նվիրված 10-րդ գիտական նստաշրջան, զեկուցումների թեզեր։ Նվիրվում է Հ.Մարտիրոսյանի հիշատակին։ Երևան, 1996, էջ 36-37

Հ. Հակոբյան	, Ն.ՊարմեջիանիԱլբերդի պեղումները
1996 | Հոդված/Article
Հայաստանի հանրապետությունում 1993-1995թթ. հնագիտական հետազոտությունների արդյունքներին նվիրված 10-րդ գիտական նստաշրջան, զեկուցումների թեզեր։ Նվիրվում է Հ.Մարտիրոսյանի հիշատակին։ Երևան, 1996, էջ 40-42

Հ. Հակոբյան	, Ռ.Վարդանյան, Տ.ՀովհաննիսյանՀողմիկի հելլենիստական հուշարձանի 1991-1992թթ. հնագիտական ուսումնասիրության հիմնական արդյունքները
1994 | Հոդված/Article
Հայաստանի հանրապետությունում 1991-1992 թթ. դաշտային հնագիտական աշխատանքների արդյունքներին նվիրված գիտական նստաշրջան (ԴՀԱԱՆ 1991-1992), զեկուցումների թեզիսներ, Երևան, Հայաստանի Ա հրատ., 1994, էջ 38-40

Հայկ Պիոնի ՀակոբյանԿարմրաքարի դամբարանադաշտի պեղումները
1994 | Հոդված/Article
Հայաստանի հանրապետությունում 1991-1992 թթ. դաշտային հնագիտական աշխատանքների արդյունքներին նվիրված գիտական նստաշրջան (=ԴՀԱԱՆ 1991-1992), զեկուցումների թեզիսներ, Երևան, Հայաստանի Ա հրատ., 1994, էջ 41-43

Հ. Հակոբյան	, Ռ.ՎարդանյանՀողմիկի հելլենիստական հուշարձանը
1994 | Հոդված/Article
Շիրակի պատմամշակութային ժառանգությունը, հանրապետական Առաջին գիտաժողով, զեկուցումների թեզիսներ, յումրի, Առաջընթաց հրատ., 1994, էջ 32-34

H. Hakobyan	, M.ZardarianArchaeological Excavations of Ancient Monuments in Armenia 1985-1990
1994 | Հոդված/Article
In: Ancient Civilizations vol.1, 2, Leiden: E.J.Brill, 1994, p. 169-195

Հայկ Պիոնի ՀակոբյանԳևորգ Տիրացյան
1993 | Հոդված/Article
Լրաբեր ՀՍՍՀ Ա հասարակական գիտությունների, 1993, դ 3, էջ 170-172

Հ. Հակոբյան	, Ռ.Վարդանյան, Վ.ԶինջիրջյանԱխուրյան գետի վերին հոսանքում կատարված հնագիտական պեղումների նախնական արդյունքները (Ջրաձոր և Հողմիկ գյուղերի տարածք)
1992 | Գիրք/Book
ՀՍՍՀ Ա Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի «Նորակառույցների հնագիտության» բաժնի պեղումները 1986-1987թթ.: Երևան, ՀՀ Ա հրատ., 1992, տեքստ` էջ 106-116, 19 թերթ (աղյուսակներ` CXVI-CXXXIV) իլլյուստրացիաներ

Հ. Հակոբյան	, Ռ.ՎարդանյանԱնտիկ և միջնադարյան «Խարաբեք» գյուղատեղիի պեղումները Անիի շրջանում
1992 | Հոդված/Article
ՀՍՍՀ Ա Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի «Նորակառույցների հնագիտության» բաժնի պեղումները 1986-1987թթ.: Երևան, ՀՀ Ա հրատ., 1992, տեքստ` էջ 121-130, 16 թերթ (աղյուսակներ` CXXXV-CXLIX) իլլյուստրացիաներ

Հ. Հակոբյան	, Ռ.Վարդանյան, Տ.ՀովհաննիսյանՀողմիկի հելլենիստական հուշարձանի 1989-1990թթ. պեղումների հիմնական արդյունքները
1991 | Հոդված/Article
Հայաստանի հանրապետությունում 1989-1990 թթ. դաշտային հնագիտական աշխատանքների արդյունքներին նվիրված գիտական նստաշրջան (=ԴՀԱԱՆ 1989-1990), զեկուցումների թեզիսներ, Երևան, Հայաստան հրատ., 1991, էջ 82-83

Հ. Հակոբյան	, Ռ.ՎարդանյանՀողմիկի հելլենիստական հուշարձանի պեղումների նախնական արդյունքները
1989 | Հոդված/Article
Հայկական ԽՍՀ-ում 1987-1988 թթ. դաշտային հնագիտական աշխատանքներին նվիրված գիտական նստաշրջան (=ԴՀԱԱՆ 1987-1988), զեկուցումների թեզիսներ, Երևան, ՀՍՍՀ Ա հրատ., 1989, էջ 61-63

Հ. Հակոբյան	, Հ.Պետրոսյան, Ս.ՀոբոսյանԱշտարակի միջնադարյան հնձանները
1989 | Գիրք/Book
Հայկական ԽՍՀ-ում 1987-1988 թթ. դաշտային հնագիտական աշխատանքների արդյունքներին նվիրված գիտական նստաշրջան (=ԴՀԱԱՆ 1987-1988), զեկուցումների թեզիսներ, Երևան, Հայկական ԽՍՀ Ա հրատ., 1989, էջ 90-92

Հայկ ՀակոբյանՄեծ և Փոքր Հայքերի սահմանագլխի հռոմեական ամրությունների համակարգը
1986 | Հոդված/Article
Պատմա-Բանասիրական հանդես, 1986, դ4, էջ 138-155

Հակոբյան Հ.Պ.Հայաստանի առևտրական առնչությունները հարևան երկրների հետ (I-IIIդդ.)
1984 | Հոդված/Article
Լրաբեր ՀՍՍՀ Ա հասարակական գիտությունների, 1984, դ2, էջ 62-71

Հ. Պ. ՀակոբյանՀռոմեա-արևելյան առնչությունները ռազմական տակտիկայի բնագավառում
1983 | Գիրք/Book
Բանբեր Երևանի համալսարանի, 1983, դ3, էջ 49-70

Հայկ Պիոնի ՀակոբյանՍարդարապատ, Հայաստանի ազգագրության Պետական թանգարանի ուղեցույց
1981 | Հոդված/Article
Երևան, 1981, 15 էջ

H.P.HakobyanSardarapat (Guide. The State Museum of Ethnography of Armenia)
1981 | Հոդված/Article
Yerevan: The Ministry of Culture Press, 1981, 15p. English text

Հայկ Պիոնի ՀակոբյանՀայաստանի ազգագրության Պետական թանգարանը
1980 | Հոդված/Article
Գիտություն և տեխնիկա, 1980, դ4, էջ 27-30


== Տես նաև ==


== Գրականություն ==
Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդիկ Գ. Մինասյան, Երևան, 2009, էջ 232։


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայկ Ավետիսյան
http://ysu.am/faculties/hy/History/section/staff/person/Mkhitar-Gabriyelyan - Մխիթար Ռազմիկի Գաբրիելյան
Անուշավան Պետրոսյան, - http://ysu.am/faculties/hy/History/section/staff/person/OMFTyqykPrWzwgmlehIJqyw7iI


== Աղբյուրներ ==