Հևլոկ Էլիս

Հենրի Հևլոկ Էլիս առավել հայտնի է որպես Հևլոկ Էլիս (անգլ.՝ Henry Havelock Ellis, փետրվարի 2, 1859(1859-02-02)[…], Կրոյդոն, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հուլիսի 8, 1939(1939-07-08)[…], Hintlesham, Բեյբեր, Սուֆոլք, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Էլլիսի հայրը եղել է նավապետ։ Իր երիտասարդության տարիներին ապագա գիտնականը Ավստրալիայում աշխատել է որպես ուսուցիչ։ 1891 թվականին ամուսնացել է սուֆրաժիստ Էդիթ Լիեսի հետ, որը չէր թաքցնում իր լեսբիական հակումները։ Իր հուշերում Էլիսը խոստովանել է, որ իրենց ամուսնությունը հիմնականում հորինված էր, և որ նա մինչև 60 տարեկանը տառապել է սեռական անզորությունից։


== Հետազոտություն ==
1897 թվականին հրատարակել է համասեռամոլության մասին առաջին անգլալեզու բժշկական ձեռնարկը, որը Էլիսը ավելի վաղ գրել է Ջոն Էդինգթոնի հետ համագործակցությամբ (նա մահացել է 1893 թվականին)։
Մեծ Բրիտանիայում լույս տեսած «Սեռի հոգեբանության ուսումնասիրությունները» առաջին հատորը ցնցել է Վիկտորիայի հասարակությանը և դարձել բուռն դատական գործընթացի առիթ։ Նիստի ընթացքում դատավորը որոշել է, որ գրքի ենթադրյալ գիտական արժեքը «պարզապես պատրվակ է՝ հորինված անպարկեշտությունները վաճառելու համար»։ Էլիսը հետագա հատորները տպագրել է ԱՄՆ-ում։ Այս աշխատանքը մանրամասնորեն ուսումնասիրում է մարդու սեռական վարքի այնպիսի կողմերը, ինչպիսիք են համասեռականությունը, ձեռնաշարժությունը և սեռական շեղումները։
Էլլիսը սեռական գործունեությունը տեսնում էր որպես մարդու բնության բնական և առողջ դրսևորում։ Նա իր խնդիրն էր համարել քանդել անտեղյակության և նախապաշարմունքի բոլոր այն շերտերը, որոնք կուտակվել էին «սեռական գաղտնիքների» շուրջ 20-րդ դարի սկզբին։ Ընդհանրապես հոռետեսորեն վերաբերվելով հոգեվերլուծությանը որպես գեղագիտական, այլ ոչ թե բժշկական երեւույթին, նա հարաբերություններ է պահպանել Ֆրոյդի հետ, որպես «մտքի ամենամեծ վարպետներից մեկը»։
Էլլիսն առաջիններից մեկն է եղել (նախքան Ֆրեյդը), որը ուսումնասիրել է ավտոեռոտիզմը և նարցիսիզմը։ Ղեկավարել է Գալթոնի ինստիտուտը` եվգենիկայի կողմնակիցների ամենամեծ ասոցիացիան։ Որպես Սեռական բարեփոխումների համաշխարհային լիգայի նախագահ (1928 թվականից) արտահայտել է գաղափարներ, որոնք արմատական էին իր ժամանակի համար՝ նախանշելով սեռական հեղափոխության գաղափարը։ Մասնավորապես, խոսել է գենդերային հավասարության և երիտասարդների համակարգված սեռական դաստիարակության մասին։ իացել է Ֆաբիան հասարակությանը և մասնակցել է 17-րդ դարի անգլիական դրամայի հանրահռչակման նախագծին։


=== Էլիսը համասեռամոլության մասին ===
1896 թվականին Գերմանիայում հրատարակել է մի գիրք՝ «Սեռական հակադարձություն» վերնագրով, որը գրվել է դրանից մի քանի տարի առաջ Ջոն Էդինգթոն Սայմոնդսի հետ համագործակցությամբ։ Մեկ տարի անց այն տպագրվել է նաև Անգլիայում, բայց այնտեղ քրեական հետապնդում է իրականացվել որպես «ցանկասեր, վնասակար, արատավոր, կեղտոտ, սկանդալային և անպարկեշտ»։ Դա այն ժամանակ, երբ Օսկար Ուայլդը վերջերս էր պատիժը կրում համասեռամոլության համար։ Գիրքը պարունակել է գիտական ​​ակնարկ այն ժամանակ հայտնի բոլոր փաստերի մասին, որոնք վերաբերում էին կենդանիների, «պարզունակ» (ոչ քաղաքակրթական) ժողովուրդների և Էլլիսի ժամանակակից դարաշրջանում հոմոսեքսուալ հարաբերություններին։ Ինքը՝ Էլիսը, նկարագրել է իր հոմոսեքսուալ ժամանակակիցների կյանքի ներկայացումը. 

Այս ներկայացման արմատականությունը բաղկացած էր այն փաստից, որ համասեռամոլները ներկայացվում էին որպես նորմալ մարդիկ `տարբերվելով մյուսներից հիմնականում միայն իրենց սեռական նախասիրություններից։ Էլիսը մերժել է հոմոսեքսուալության մասին «դեգեներատիվ հիվանդություն», անբարոյականություն և հանցագործություն պատկերացումները։ Նա դիտում էր համասեռամոլությունը որպես որոշակի բնածին սեփականություն, որը կյանքի է կոչվում կյանքի փորձով։ Էլիսը թերահավատորեն է վերաբերվել համասեռամոլության բուժման հնարավորությանը։ Նա «ապաքինված» համասեռամոլների («շրջված») ամուսնությունները անհեռանկար է համարել՝ պնդելով, որ.

Նա «ձեռնպահությունը» համարել է իդեալական տարբերակ համասեռամոլների համար։
Համասեռամոլության մասին շատ տվյալներ կան Էլիսի այլ գրություններում, հատկապես «Սեռի հոգեբանության ուսումնասիրությունները» յոթ հատորում։ Իր կյանքի վերջում Էլիսը շատ ազդեցիկ դարձավ Անգլիայում և Միացյալ Նահանգներում։ Նրա գրքերը հնարավորություն տվեցին քննարկել սեքսուալությունը՝ կոտրելով վիկտորիանական դարաշրջանի տաբուները։


== Ծանոթագրություններ ==