Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթ

Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթ (անգլ.՝ Anna Astvatsaturian Turcotte), Աննա Աստվածատուրովա (մարտի 14, 1978(1978-03-14), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ամերիկահայ գրող, դասախոս, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու և ակտիվիստ։ «Արտաքսում. Դեպի անհայտություն» (անգլ.՝ Nowhere, a Story of Exile) գրքի հեղինակն է, դասախոսում է հայերի կացության մասին Ադրբեջանում՝ մարդու իրավունքների և միջազգային օրենքի շրջանակներում, ինչպես նաև պաշտպանում է հայերի քաղաքական իրավունքները՝ Լեռնային Ղարաբաղում ինքնավարություն հաստատելու գործում, կարևոր դեր է խաղացել Մեն նահանգի կողմից 2013 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության անկախության ճանաչման գործում։ 2015 թվականին ընտրվել է Մեն շրջանի Ուեստբրուք քաղաքի խորհրդի անդամ։ Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթի «Արտաքսում. Դեպի անհայտություն» գիրքը 2022 թվականին լույս է տեսել հայերեն՝ Newmag հրատարակչության կողմից։


== Վաղ կյանք ==

Աննա Աստվածատուրյանը ծնվել է 1978 թվականին Բաքվում։ Արմատներով Խնձորեսկ գյուղից է։ 1990 թվականին Բաքվի ջարդերի ժամանակ տեղափոխվել է Հայաստան, որտեղ 3 տարի որպես փախստական ապրելուց հետո՝ 1992 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Նրա ընտանիքը հաստատվում է Հյուսիսային Դակոտա նահանգի Վափիթոն քաղաքում, որտեղ 1997 թվականին դառնում է ԱՄՆ քաղաքացի։


== Կրթություն ==
Սովորել է Հյուսիսային Դակոտայի համալսարանում և ստացել որակավորում Անգլերեն և գրականություն, Փիլիսոփայություն և կրոն, Ռուսերեն և գրականություն բնագավառներում։ Իրավագետի որակավորում ստացել է 2003 թվականին Մենի իրավաբանական դպրոցում, որը տեղակայված է Փորթլենդում։ Ավարտելուց հետո նա դառնում է ամերիկյան առաջին քարտուղարներից մեկը Հաագայի միջազգային քրեական դատարանում։


== Հրատարակումներ ==

2012 թվականին տպագրում է իր առաջին՝ «Արտաքսում. Դեպի անհայտություն» (անգլ.՝ Nowhere, a Story of Exile) գիրքը, որը գրել է՝ հիմնվելով մանուկ ժամանակ վարած օրագրի հիշողությունների վրա, որտեղ պատմում է, թե ինչպես է իր ընտանիքը Բաքվում առերեսվում ազգային բռնության և բնաջնջման, որը նախանշեց Արցախի ազատամարտը։ Այնուհետև նկարագրում է Հայաստանում իր կյանքը որպես փախստական։ 14 տարեկան հասակում սկսեց իր օրագրից որոշ հատվածներ թարգմանել անգլերեն։ Նրա գիրքն առաջին անգլերեն գիրքն է, որն առաջին դեմքից պատմում է Ադրբեջանում հակահայկականության և Բաքվի ջարդերի մասին։


== Հասարակական գործունեություն ==
Աստվածատուրյանը մարդու իրավունքների, միջազգային իրավունքի և հակահայկականության թեմաներով դասախոսել է ամբողջ ԱՄՆ-ում՝ ներառյալ Կապիտոլիումում։ Նա այն առանցքային մարդկանցից էր, ում շնորհիվ Մեն նահանգը 2013 թվականին ճանաչեց Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը․ Մեն նահանգը թվով երրորդն էր՝ Ռոդ Այլենդից և Մասաչուսեթսից հետո։ Նա Կոնգրեսի և Եվրախորհրդարանի անդամների հետ քննարկել է Ադրբեջանի ագրեսիվ պահվածքը և Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը։ Աստվածատուրյանը «Ամերիկացիները Արցախի համար» ՀԿ-ի խորհրդի անդամ է։
2015 թվականի նոյեմբերի 3-ին Աննան ընտրվել է Մեն շրջանի Ուեստբրուք քաղաքի խորհրդի անդամ։ Նա ստացել է ընդհանուր քվեների 64%-ը՝ քարոզարշավում առաջ անցնելով Փոլ Էմերիից և մեկ այլ թեկնածուից։
2018 թվականին Աննա Աստվածատուրյանը վերընտրվել է Մեն նահանգի Ուեստբրուկ քաղաքի քաղաքային խորհրդի անդամ։ Նա հանդիսանում է Անդրոսկոգին բանկի փոխնախագահն է։
2018 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Աստվածատուրյանը ընտրվել է Ուեստբրուկ քաղաքի քաղաքային խորհրդի փոխնախագահ։
2021 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթն ընտրվել է քաղաքային խորհրդի նախագահ և դարձել քաղաքի պատմության մեջ այդ պաշտոնը զբաղեցրած առաջին փախստական կինը։


== Բարեգործական գործունեություն ==
Վերջին տասնամյակում Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթը Հայաստանի և Արցախի կարիքավոր բնակչների համար նախաձեռնել է մի շարք մարդասիրական նախագծեր։ Նրա հովանավորությամբ աչքի զննումներ, ակոցների տրամադրում և վիրահատություններ են կատարվել Սյունիքի մարզի երկու գյուղում, որտեղ ծնվել են նրա հայրական տատն ու պապը։
Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթի նախաձեռնությամբ բեմական հագուստ է տրամադրվել Ստեփանակերտի պարարվեստի քոլեջի սաներին։
Բաքվի ջարդերի 30-րդ տարելիցի կապակցությամբ 2019-2020 թվականներին Աննան «Հայաստանի ծառ» նախագծի հետ միասին անցկացրել է ծառատունկ։ Նրա  հովանավորությամբ Ստեփանակերտի N8 միջնակարգ-հոսքային դպրոցում բացվել է «Արմաթ» ինժեներական լաբորատորիա՝ 3D տպիչով։
Աննան ակտիվորեն աջակցում է վիրավոր հայ զինվորներին և նրանց ընտանիքներին, միջոցներ ձեռք բերում նրանց բուժման համար։ Նա նաև տրամադրել է դաշտային խոհանոցներ և լոգարաններ, առաջին օգնության փաթեթներ և արևային մարտկոցներ Արցախի և Ադրբեջանի սահմանի անցակետի համար։
2020 թվականի սկզբին Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթ հիմնել է «Աննա Աստվածատուրյան հիմնադրամը» հասարակական բարեգործական կազմակերպությունը, որի միջոցով Աննան շարունակում ընդլայնել իր բարեգործական գործունեությունը, որի առաջին նախաձեռնություններից է Արցախի Հանրապետության բնակչության և նրա քաղաքացիների հետպատերազմյան ամբողջական մարդահամարի անցկացումը` փաստելով նրանց պատմություններն ու կորուստները։


== Մրցանակներ ==
Աստվածատուրյանը 2013 թվականին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանից ստացել է Մխիթար Գոշի մեդալ, իսկ ԼՂՀ նախագահ Բակո Սահակյանից՝ Լեռնային Ղարաբաղի երախտագիտության մեդալ։ 2014 թվականին Ամերիկայի Հայ Ազգային Կոմիտեից ստացել է Վահան Քարդաշյանի անվան մրցանակ։
2017 թվականին Աննան ստացել է «Ակտիվություն» մրցանակ Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախմբի Արևելյան տարածաշրջանի կողմից։


== ԶԼՄ ==
Աստվածատուրյանը հանդես է եկել TEDxGrandForks 2015-ում, ելույթ ունեցել այն մասին, թե ինչպես հրաշալի գաղափարներն իրականություն դարձնել։ Խոսել է նաև իր՝ որպես մարդու իրավունքների ակտիվիստի և կյանքի այն հատվածի մասին, երբ առերեսվել է ազգային բնաջնջման հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթ
Աննա Աստվածատուրյանի «Արտաքսում. Դեպի անհայտություն» գիրքը (անգլ.)
Under the Same Sun