Ջեսիկա Տենդի

Ջեսիկա Տենդի (անգլ.՝ Jessica Tandy, Ջեսիկա Էլիս Տենդի (անգլ.՝ Jessica Alice Tandy), 1909 թվականի հունիսի 7, Լոնդոն, Անգլիա - 1994 թվականի սեպտեմբերի 11, Իստոն, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), անգլիացի դերասանուհի, ծնունդով Լոնդոնից, ով 1942 թվականին ամուսնացել է կանադացի դերասան Հյում Կրոնինի հետ և հիմնավորվել ԱՄՆ-ում։ «Տոնի» թատերական մրցանակի բազմակի դափնեկիր։ 1990 թվականին նա «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում արժանացել է «Օսկար» մրցանակի, «Տիկին Դեյզիի վարորդը» ֆիլմում գլխավոր դերի համար (ամենատարեց դերասանուհին, ով մրցանակի պատմության մեջ արժանացել է «Օսկարի»)։


== Կենսագրություն ==
Ջեսիկա Էլիս Տենդին ծնվել է 1909 թվականի հունիսի 7-ին Լոնդոնի Հակնի շրջանում։ Նա եղել է շրջիկ գործակալ Հարրի Տենդիի և նրա կնոջ՝ մտավոր հետամնացություն ունեցող երեխաների համար դպրոցի տնօրեն Ջեսի Հելենի, երեք երեխաներից բաղկացած ընտանիքի կրտսեր երեխան։ Տենդիի հայրը մահացել է, երբ նա 12 տարեկան էր և մայրը ստիպված էր դպրոցում լրացուցիչ երեկոյան դասթնթացներ անցկացնել, որպեսզի հնարավորություն ունենար պահելու երեխաներին։
Ջեսիկա Տենդին իր դերասանական կարիերան սկսել է 16 տարեկան հասակում, Լոնդոնի բեմահարթակների վրա, իսկ շուտով արդեն ելույթ էր ունենում բրիտանական մայրաքաղաքի հանրահայտ բեմերում՝ Լոուրենս Օլիվիեի և Ջոն Գիլգուդի ընկերակցությամբ։ 1932 թվականին կայացել է նրա կինոնորամուտը և նույն թվականին նա ամուսնացել է դերասան Ջեք Հոքինսի հետ։ Ամուսնալուծությունից հետո, 1940 թվականին, Տենդին տեղափոխվում է ԱՄՆ, որտեղ երկու տարի անց ամուսնանում է դերասան Հյում Կրոնինի հետ։ Նրա ամերիկյան կինոնորամուտը կայացել է 1944 թվականին, «Յոթերորդ խաչ» ֆիլմում, որից հետո հետևել են դերեր «Վճռականության հովիտ» (1945), «Կանաչ տարիներ» (1946), «Գրագոնվիկ» (1946) և «Ամբեր ընդմիշտ» (1947) ֆիլմերում։
ԱՄՆ-ում Տենդին մեծ ճանաչման է արժանացել շնորհիվ Բրոդվեյում իր աշխատանքների, որտեղ նա փայլել է սկսած 1930-ական թվականները և ավարտվել 1989 թվականով։ Այդ ժամանակաընթացքում դերասանուհին երեք անգամ դարձել է «Թոնի» մրցանակի դափնեկիր, ինչպես նաև արժանացել է «Դրամա Դեսկ» և Սառա Սիդոնսի մրցանակների։ 1950-1970-ական թվականներին Ջեսիկա Տենդին բավականին հազվադեպ է հայտնվել կինոյում, խաղալով առավելապես դերեր հեռուստատեսությունում և թատրոնում։ Այն ժամանակների նրա առավել հայտնի կինոդերերի շարքում է եղել Լիդիա Բրեները Ալֆրեդ Հիչքոքի «Թռչունները» (1963) թրիլեր ֆիլմում։
Նրա կինոկարիերայի նոր փուլ է դարձել 1980-ական թվականները, որը նրան առաջին հանրաճանաչութչյունն է բերել 1982 թվականին «Խաղաղություն ըստ Հարպի» և «Լավագույն ընկերներ» ֆիլմերում խաղացած դերերով։ Տենդիի հաջորդ հաջողակ դերը եղել է մեծահասակների տան բնակիչ Ալմա Ֆինլին Ռոն Հովարդի «Կոկոն» (1985) ֆանտաստիկ ֆիլմում։ Այդ ֆիլմում դերասանուհին հեյտնվել էր իր ամուսին Հյում Կրոնինի ընկերակցությամբ, ում հետ միասին հետագա երկու տարիներին նկարահանվել է «Մարտկոցները չեն տրամադրվում» (1987) և «Կոկոն. Վերադարձ» (1988) ֆիլմերում։ Նրա հանրաճանաչության գագաթնակետը եկել է 1989 թվականին, երբ ութսունամյա դերասանուհին դարձել է «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր, որպես «Լավագույն դերասանուհի», «Տիկին Դեյզիի վարորդը» դրամատիկ ֆիլմում գլխավոր դերի համար։ Մեկ տարի անց «People» ամսագիրը Տենդիին ընդգրկել էր «Աշխարհի 50 ամենագեղեցիկ մարդիկ» ցուցակի մեջ։
1990 թվականին դերասանուհու մոտ ախտորոշել են ձվարանի քաղցկեղ, սակայն, չնայած դրան, հետագա տարիներին նա շարունակել է ակտիվորեն նկարահանվել կինոյում, 1992 թվականին ստանալով երկրորդ անվանակարգումը «Օսկար» մրցանակին, «Տապակած կանաչ պոմիդորներ» կատակերգական ֆիլմում երկրորդական պլանի լավագույն դերասանուհու համար։ Իր վերջին դերը դերասանուհին խաղացել է 1994 թվականին, Ռոբերտ Բենտոնի «Առանց հիմարների» ֆիլմում, իսկ նույն թվականի սեպտեմբերին նա մահացել է Իստոն քաղաքի իր սեփական տանը։


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ և անվանակարգումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջեսիկա Տենդին Internet Broadway Database կայքում
Ջեսիկա Տենդին Internet Movie Database կայքում
Ջեսիկա Տենդին Find a Grave կայքում
Մահախոսականը «New York Times» թերթում, 1994 թվական սեպտեմբերի 21