Վանադիումի օքսիդ (III)

Վանադիումի (III) օքսիդը (վանադիումի եռօքսիդ) թթվածնի և վանադիումի երկուական միացություն է, առաջացնում է փայլուն մուգ բյուրեղներ։ Քիմիական բանաձև - V 2 O 3 :


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Վանադիումի (III) օքսիդը գոյություն ունի երկու բյուրեղային փոփոխություններով. 105 ° C ջերմաստիճանում, α- ձևը վերափոխվում է β-ձևի (ΔH ° անցում 1,8 կJ / մոլ) ՝ անցնելով փուլային անցում։ Հակաֆերոմագնիսը α- ձևն է։ Ջրի մեջ չի լուծվում։


== Քիմիական հատկություններ ==
Ուժեղ վերականգնիչ է։ Այն ջերմակայուն է, չի քայքայվում սպիտակ հալման ջերմաստիճանում։ Օդում տաքացնելիս այն օքսիդացվում է մինչև բարձր վանադիումի օքսիդներ.

  
    
      
        
          
            2
            
              V
              
                2
              
            
            
              O
              
                3
              
            
            +
            
              O
              
                2
              
            
             
            
              
                →
                
                  
                    350
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            4
            V
            
              O
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2V_{2}O_{3}+O_{2}\ {\xrightarrow {350^{o}C}}\ 4VO_{2}}}}
  

  
    
      
        
          
            
              V
              
                2
              
            
            
              O
              
                3
              
            
            +
            
              O
              
                2
              
            
             
            
              
                →
                
                  
                    500
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            
              V
              
                2
              
            
            
              O
              
                5
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {V_{2}O_{3}+O_{2}\ {\xrightarrow {500^{o}C}}\ V_{2}O_{5}}}}
  Կարող է վերականգնվել է մետաղական վանադիումի հետ ածխածնի կամ հալած կալցիումիով՝ բարձր ջերմաստիճանում։

  
    
      
        
          
            
              V
              
                2
              
            
            
              O
              
                3
              
            
            +
            3
            C
             
            
              
                →
                
                  
                    1300
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            2
            V
            +
            3
            C
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {V_{2}O_{3}+3C\ {\xrightarrow {1300^{o}C}}\ 2V+3CO}}}
  

  
    
      
        
          
            
              V
              
                2
              
            
            
              O
              
                3
              
            
            +
            3
            C
            a
             
            
              
                →
                
                  900
                  −
                  
                    1350
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            2
            V
            +
            3
            C
            a
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {V_{2}O_{3}+3Ca\ {\xrightarrow {900-1350^{o}C}}\ 2V+3CaO}}}
  Վանադիումի (III) օքսիդը ցուցաբերում է թույլ ամֆոտերիկա՝ հիմնական հատկությունների գերակշռությամբ։ Այսպիսով, այն լուծվում է թթուների մեջ և առաջացնում եռավալենտ վանադիումի աղերի կանաչ լուծույթներ, բայց չի փոխազդում ալկալային լուծույթների հետ։ Վանադիումի (III) օքսիդը կարող է օքսիդացվել քլորիտների, յոդատների, պերիոդանտների ջրային լուծույթներով՝ թթու և չեզոք միջավայրերում։ Տաքացնելիս այն փոծազդում է տարբեր մետաղների օքսիդների հետ՝ կազմելով վանադատներ (III) և խառը օքսիդներ.

  
    
      
        
          
            
              V
              
                2
              
            
            
              O
              
                3
              
            
            +
            L
            
              i
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
                  t
                
              
            
             
            2
            L
            i
            V
            
              O
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {V_{2}O_{3}+Li_{2}O\ {\xrightarrow {t}}\ 2LiVO_{2}}}}
  

  
    
      
        
          
            
              V
              
                2
              
            
            
              O
              
                3
              
            
            +
            M
            g
            O
             
            
              
                →
                
                  t
                
              
            
             
            M
            g
            
              V
              
                2
              
            
            
              O
              
                4
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {V_{2}O_{3}+MgO\ {\xrightarrow {t}}\ MgV_{2}O_{4}}}}
  


== Ստացումը ==
Ստացվում է ածխաթթու գազի (II), ջրածնի, ծծմբի և այլնի հետ վանադիումի (V) օքսիդի վերականգնմամբ՝ տաքացվելիս․

  
    
      
        
          
            
              V
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              O
            
          
          
            5
          
        
        +
        2
        
          
            
              H
            
          
          
            2
          
        
         
        
          
            →
            
              <
              
                1000
                
                  o
                
              
              C
            
          
        
        
          
            
              V
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              O
            
          
          
            3
          
        
        +
        2
        
          
            
              H
            
          
          
            2
          
        
        
          
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mbox{V}}_{2}{\mbox{O}}_{5}+2{\mbox{H}}_{2}\ {\xrightarrow {<1000^{o}C}}{\mbox{V}}_{2}{\mbox{O}}_{3}+2{\mbox{H}}_{2}{\mbox{O}}}
  

  
    
      
        
          
            
              V
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              O
            
          
          
            5
          
        
        +
        2
        
          
            
              SO
            
          
          
            2
          
        
         
        
          
            →
            
              t
            
          
        
        
          
            
              V
            
          
          
            2
          
        
        
          
            
              O
            
          
          
            3
          
        
        +
        2
        
          
            
              SO
            
          
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mbox{V}}_{2}{\mbox{O}}_{5}+2{\mbox{SO}}_{2}\ {\xrightarrow {t}}{\mbox{V}}_{2}{\mbox{O}}_{3}+2{\mbox{SO}}_{3}}
  


== Կիրառությունը ==
Վանադիումի (III) օքսիդը օգտագործվում է վանադիումի բրոնզներ ստանալու համար, որոնք օգտագործվում են անոդների արտադրության համար `քիմիական էներգիայի աղբյուրների, էլեկտրոլիզի վաննաների կաթոդների, որպես կատալիզատորների` օրգանական սինթեզում, տպման ներկերի համար գունանյութերի, կիսահաղորդչային դիոդների նյութերի և ճնշման տվիչների համար։  Օգտագործվում է որպես նյութ տերմիստորների համար։ Այն հանդիպում է բնության մեջ Կարելիիտ հանքանյութի տեսքով։


== Նշումներ ==


== Գրականություն ==
Неорганическая химия / под ред. Ю.Д. Третьякова. — М.: Академия, 2007. — Т. 3. — 352 с.