Պոնֆեռադայի ամրոց

Պոնֆեռադայի ամրոց (իսպ.՝ Castillo de Ponferrada), միջնադարյան պաշտպանական կառույց Իսպանիայի հյուսիսում՝ Լեոն պրովինցիայի Պոնֆեռադա քաղաքում։ 1924 թվականին հայտարարվել է Իսպանիայի ազգային հուշարձան։


== Նկարագրությունը ==
Պոնֆեռադայի ամրոցը տեղակայված է քաղաքի պատմական թաղամասում՝ ոչ բարձր բլրի վրա՝ Բոեսա և Սիլ գետերի միախառնման վայրի մոտ։ Այն զբաղեցնում է 8000 մ2 տարածք և ամենամեծ ամրոցներից մեկն է Իսպանիայի հյուսիս-արևմուտքում։
Ամրոցի հիմքն ունի ոչ կանոնավոր քառանկյան ձև։ Նրա հյուսիսային հատվածը կառուցվել է 12-րդ դարում։ 15-րդ դարում ամրոցի տարածքն ընդարձակվել է, իսկ 19-րդ և 20-րդ դարերում այն մեծացվել է և վերակառուցվել։
Պոնֆեռադայի ամրոցը բաղկացած է «հին ամրոցից» ու 15-րդ դարի նոր կառույցներից, որոնք ներառում են Վերածննդի դարաշրջանի պալատն ու ատամնաձև ելուստներով պատերի, որ ունեն հրակնատներ ու աշտարակներ։ Ամրոցի ներսում պահպանվել են 12-րդ դարի մի շարք շինություններ, որ կառուցվել են տաճարականների կողմից։ Գլխավոր մուտքը գտնվում է ամրոցի հարավային կողմում։
Ամրոցի աշտարակների վրա հաճախ հանդիպում են Տաճարականների միաբանության, ինչպես նաև Կաթոլիկ թագավորների ու այլ ազնվական տների զինանշաններ, ում պատկանել է ամրոցը։
Ներկայում ամրոցը վերակառուցված է և նրա որոշակի հատված բաց է հասարակության այցելությունների համար։ Որոշ սրահնրում տեղակայված են ցուցադրություններ՝ նվիրված ամրոցի կառուցման պատմությանը, միջնադարյան գրքերին, տաճարականների հագուստին ու զենքերին։


== Պատմություն ==
Պոնֆեռադայի ամրոցի ներկայիս տարածքում նախկինում եղել է կելտական պաշտպանական կառույց։ 1178 թվականին Ֆերդինանդ II թագավորը Տաճարականների միաբանությանը թույլ է տալիս այդ տարածքում կառուցել ամրոց, որը պիտի ծառայեր նաև Սանտյագո դե Կոմպոստելա ուղևորվող ուխտագնացների պաշտպանությանը։ Պոնֆեռադա քաղաքում տաճարականների կառուցած ամրոցի մասին առաջին հիշատակությունը վերաբերում է 1187 թվականին։

Սակայն Ալֆոնսո IX-ը 1198 թվականին վերցրել է ամրոցը տաճարականների ձեռքից, որովհետև նրանք աջակցել էին իր հակառակորդին՝ Ալֆոնսո VIII-ին։ 1211 թվականին տաճարականները հետ են ստացել Պոնֆեռադայի ամրոցը մի քանի այլ ամրոցների փոխարեն։
Տաճարականների նկատմամբ հալածանքների ծավալման ժամանակ՝ 1307 թվականին, միաբանության իսպանացի մագիստրոս Ռոդրիգո Յանեսը Պոնֆեռադայի ամրոցը նվիրում է Ֆեռդինանդ IV Կաստիլիացու եղբայր Ֆիլիպին, որպեսզի փրկի ամրոցը բռնագրավումից։ 1440 թվականին ամրոցն անցել է Լեմոսի կոմս Պեդրո Ալվարես Օսորիոյի ձեռքը, ով ամրոցում իրականացրել է շինարարական աշխատանքներ։ Նրա տիրապետության տարիներին են կառուցվել Կաբրերայի, Մոկլինի ու Մալվեսինոյի աշտարակները, ինչպես նաև ավարտվել է Ռաստրիլոյի աշտարակի կառուցումը։ Պեդրո Օսորիոյի մահից հետո ամրոցը Կաթոլիկ թագավորների որոշմամբ անցել է նրա դստերը՝ Խուանային, սակայն 1480 թվականին գրավվել է կոմսի մեկ այլ ժառանգորդի՝ նրա թոռ Ռոդրիգո Օսարիոյի կողմից, ով ապստամբել էր թագավորական իշխանության դեմ։
Թագավորական զորքերը պաշարում են ամրոցը և գրավում այն 1486 թվականին։ 1492-1504 թվականներին կառուցվել է Կաթոլիկ թագավորների աշտարակը
1850 թվականից ամրոցն անկում է ապրել։ Քաղաքային իշխանությունները վաճառել են նրա պատերը և օգտագործել դրանք որպես շինանյութ։ Ամրոցի բակը վարձով է տրվել և օգտագործվել է որպես արոտավայր կամ ֆուտբոլի դաշտ։
1924 թվականին՝ ստանալով RI-51-0000264 գրանցման համարը, Պոնֆեռադայի ամրոցը հայտարարվել է ազգային հուշարձան և հայտնվել պետության պաշտպանության ներքո։


== Ծանոթագրություններ ==