Ջոն Ուելս

Ջոն Ուելս (անգլ.՝ John Christopher Wells, John C. Wells, մարտի 11, 1939(1939-03-11), Բութլ, Մերսիսայդ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի լեզվաբան, հնչյունաբան, էսպերանտոյի ուսուցիչ։ Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի պատվավոր պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Ջոն Ուելսը ծնվել է 1939 թվականի մարտի 11-ին, Անգլիայի Լանքաշիր դքսության Բութլ քաղաքում։ Նրա մայրը անգլիացի է, իսկ հայրը գաղթել էր Հարավային Աֆրիկայից։ Ջոն Ուելսն ունի նաև երկու փոքր եղբայրներ։ 16 տարեկանում սկսել է ուսումնասիրել էսպերանտո։
Ընդունվելով Քեմբրիջի համալսարանի Տտրինիտի-քոլեջը, 1960 թվականին ստանում է բակալավրի, իսկ 1964 թվականին մագիստրոսի աստիճան։ Ջոնը սովորել է նաև Լոնդոնի համալսարանի քոլեջում, որտեղ 1962 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան, իսկ 1971 թվականին՝ դոկտորական աստիճան։
Նրա ավելի հայտնի հրատարակություններն են Accents of English-ը, The Sounds of the IPA-ն, Lingvistikaj Aspektoj de Esperanto-ն, և արտասանության Longman Pronunciation Dictionary բառարանը։ Նա հանդիսանում է անգլերեն-էսպերանտո բառարանի հեղինակը և ASCII X-SAMPA հնչյունային բառարանի գյուտարարն է։
1985 թվականից 1995 թվականը համաշխարհային էսպերանտո ասոցացիայի և 2003 թվականից 2007 թվականը միջազգային հնչյունային ասոցացիայի նախագահն է։ Մինչև 2006 թվականը աշխատել է Լոնդոնի համալսարանական քոլեջում։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Հրապարակախոսություններ ===
1962 — A specimen of British English. In: Maître Phonétique Nr. 117, S. 2-5.
1967 — Specimen. Jamaican Creole. In: Maître Phonétique, Nr. 127 S. 5.
1968 — Nonprevocalic intrusive r in urban Hampshire. IN: Progress Report, UCL Phonetics Laboratory, S. 56-57
1970 — Local accents in England and Wales. In: J.Ling., Nr. 6, S. 231—252.
1979 — Final voicing and vowel length in Welsh. In: Phonetica'. 36.4-5, S. 344—360.
1980 — The brogue that isn’t. In: JIPA vol. 10 (1980), S. 74-79. Can be read on-line.
1985 — English accents in England. In: P. Trudgill (Hrsg.)։ Language in the British Isles. Cambridge University Press. 55-69.
1985 — English pronunciation and its dictionary representation. In: R. Ilson: (Hrsg.)։ Dictionaries, lexicography and language learning. Oxford: Pergamon.
1994 — The Cockneyfication of RP?. In: G. Melchers u.a. (Hrsg.)։ Nonstandard Varieties of Language. Papers from the Stockholm Symposium 11-13 April 1991. 198—205. Stockholm Studies in English LXXXIV. Stockholm: Almqvist & Wiksell International.
1995 — New syllabic consonants in English. In: J. Windsor Lewis (Hrsg.)։ Studies in General and English Phonetics. Essays in honour of Prof. J.D. O’Connor. London: Routledge. ISBN 0-415-08068-1.
1995 — Age grading in English pronunciation preferences. In: Proceedings of ICPhS 95, Stockholm, vol. 3:696-699.
1996 — Why phonetic transcription is important. In: Malsori (Journal of the Phonetic Society of Korea) 31-32, S. 239—242.
1997 — What’s happening to Received Pronunciation?. In: English Phonetics (English Phonetic Society of Japan), 1, S. 13-23.
1997 — Our changing pronunciation. In: Transactions of the Yorkshire Dialect Society xix, S. 42-48
1997 — One of three named «main technical authors» for Part IV, Spoken language reference materials. In: D. Gibbon u.a. (Hrsg.)։ Handbook of Standards and Resources for Spoken Language Systems. Berlin: Mouton de Gruyter, 1997.
1997 — Whatever happened to Received Pronunciation? In: Medina & Soto (Hrsg)։ II Jornadas de Estudios Ingleses, Universidad de Jaén, Spain, S. 19-28.
1997 — Is RP turning into Cockney?. In: M. P. Dvorzhetska, A. A. Kalita (Hrsg.)։ Studies in Communicative Phonetics and Foreign Language Teaching Methodology. Kyiv State Linguistic University, Ukraine, S. 10-15.
1999 — Which pronunciation do you prefer?. In: IATEFL Bd. 149, June-July 1999, «The Changing Language», S. 10-11.
1999 — Pronunciation preferences in British English. A new survey. In: Proc. of the 14th International Congress of Phonetic Sciences, San Francisco, 1999.
2000 — British English pronunciation preferences. A changing scene. In: Journal of the International Phonetic Association (1999) 29 (1), S. 33-50.
2000 — Overcoming phonetic interference. In: English Phonetics (Journal of the English Phonetic Society of Japan), Nr. 3, S. 9-21.
2001 — Orthographic diacritics. In: Language Problems and Language Planning 24.3.
2002 — John Wells. In: K. Brown, V. Law (Hrsg.)։ Linguistics in Britain. Personal histories. Publications of the Philological Society, 36. Oxford: Blackwell.
2002 — Accents in Britain today. In: Ewa Waniek-Klimczak, Patrick J. Melia (Hrsg.)։ Accents and Speech in Teaching English Phonetics and Phonology. Lang, Frankfurt/M. 2002 [2003]. ISBN 3-631-39616-3, S. 9-17.
2003 — Phonetic research by written questionnaire. In: M. J. Solé, u.a. (Hrsg.)։ Proc. 15th Int. Congress of Phonetic Sciences, Barcelona, R.4.7:4
2003 — Phonetic symbols in word processing and on the web. In: M. J. Solé u.a. (Hrsg..)։ Proc. 15th Int. Congress of Phonetic Sciences, Barcelona, S.2.8:6


=== Մենագրություններ ===
1962 - A study of the formants of the pure vowels of British English. Unpublished MA thesis, University of London.
1971 - Practical Phonetics. London: Pitman. ISBN 0-273-43949-9 (with G. Colson)
1973 - Jamaican pronunciation in London. Publications of the Philological Society xxv. Oxford: Blackwell. ISBN 0-631-14730-6. (Revised version of his PhD dissertation, 1971.)
1990 - Longman Pronunciation Dictionary. Longman. (ESU Duke of Edinburgh’s Prize.)
1993 - Hutchinson Dictionary of Difficult Words. Edited by John Ayto. Oxford: Helicon.
1994 - Longman Interactive English Dictionary. CD-ROM, incorporating a spoken version of the Longman Pronunciation Dictionary. ACT Multimedia/ Harlow: Longman, ISBN 0-582-23694-0.


=== Գրքեր ===
Wells, J. C. (1969)։ Concise Esperanto and English Dictionary։ Kent: Teach Yourself Books։ ISBN 0-340-27576-6 
Wells, J. C. (1982)։ Accents of English (Three volumes + cassette)։ New York: Cambridge University Press։ ISBN 0-521-22919-7 
Wells, J. C. (1985)։ Geiriadur Esperanto / Kimra Vortaro։ London: Grŵp Pump/Group Five։ ISBN 0-906632-02-1 
Wells, J. C. (2000)։ Longman Pronunciation Dictionary։ Harlow, England: Pearson Education Ltd։ ISBN 058236468X։ (casebound), 0582364671 (paperback edition) 
Wells, J. C. (2006)։ English Intonation: an Introduction։ Cambridge: Cambridge University Press։ ISBN 0-521-68380-7 
Wells, J. C. (2014). Sounds Interesting: Observations on English and General Phonetics. Cambridge: Cambridge University Press.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
John C. Wells’s homepage.
John C. Wells’s phonetic blog, Архив.
John C. Wells Թվիթթերում.