Ֆրանց Բաբինգեր

Ֆրանց Բաբինգեր (գերմ.՝ Franz Babinger, հունվարի 15, 1891(1891-01-15), Վայդեն, Վերին Պֆալց, Բավարիա, Գերմանական կայսրություն - հունիսի 23, 1967(1967-06-23), Դուրրաս, Ալբանիա), գերմանացի պատմաբան, արևելագետ, ով զգալի ավանդ է ներդրել հատկապես թյուրքագիտության, օսմանյան կայսրության պատմության ուսումնասիրման բնագավառում։ Նրա գլուխգործոցը համարվում է օսմանյան սուլթան Մեհմեդ II Նվաճողի մասին հեղինակած ծավալուն մենագրությունը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1953 թվականին, «Մեհմեդ Նվաճողն ու նրա ժամանակը» (Mehmed der Eroberer und seine Zeit) վերնագրով։ Հիշարժան է նաև Բաբինգերի ծանրակշիռ մասնակցությունը իսլամի հիմնարար, կոթողային հանրագիտարանի երկրորդ հրատարակության պատրաստման աշխատանքներին։


== Կենսագրություն ==
Ֆրանցը պատանեկան հասակից հետաքրքրվել է Մերձավոր արևելքով, դեռ դպրոցում սովորելու տարիներին տրիապետել իվրիտին ու պարսկերենին, նամակագրական կապ պահպանել անվանի արևելագետ Իգնաց Գոլդցիերի հետ, մի քանի հոդված լույս ընծայել գիտական ամսագրերում։ Դպրոցից հետո ավարտել է Մյունխենի համալսարանը, որտեղ էլ 1914 թվականին դոկտորական ատենախոսություն է պաշտպանել։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ծառայել է Մերձավոր արևելքում (ըստ որոշ աղբյուրների՝ օսմանյան բանակում)։ Պատերազմից հետո շարունակել է ուսումնառությունը Բեռլինի Ֆրիդրիխ Վիլհելմի անվան համալսարանում և 1921 թվականին այդտեղ պաշտպանել իր դոկտորական երկրորդ դիսերտացիան։ Մինչև 1933 թվականը պրոֆեսորի կոչումով աշխատել է Ֆրիդրիխ Վիլհելմի անվան համալսարանում, նացիստների՝ իշխանության գլուխ անցնելուց հետո ստիպված է եղել թողնել աշխատանքը, քանի որ ամուսնացած էր հրեուհու հետ։ Ռումին անվանի արևելագետ Նիկոլայե Յորգայի օգնությամբ Ֆրանց Բաբինգերն աշխատանքի է տեղավորվել Բուխարեստում։ 1948-ից մինչև 1958 թվականը դասախոսել է Մյունխենի համալսարանում։ Թոշակի անցնելուց հետո էլ շարունակել է եռանդուն կերպով զբաղվել գիտա-մանկավարժական աշխատանքով, հոդվածներ, գրքեր հրատարակել։ Մահացել է 1967 թվականին, Ալբանիայում, դժբախտ պատահարի հետևանքով (խեղդվել է գետում)։
Ֆրանց Բաբինգերը Գյոթինգենի, Բավարիայի, դեի Լինչեի (Accademia Nazionale dei Lincei) գիտությունների ակադեմիաների, ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամ էր։


== Աշխատությունների ընտրանի ==
Die Geschichtsschreiber der Osmanen und ihre Werke. Leipzig 1927
Dalmatien und die Adria. Baedeker-Reiseführer|Handbuch für Reisende von Karl Baedeker. Karl Baedeker, Leipzig 1929 – Abschnitt über Albanien, S. 227–250
Mehmed der Eroberer und seine Zeit. Weltenstürmer einer Zeitenwende. München 1953 Digitalisat Universitäts- und Landesbibliothek Sachsen-Anhalt (ULB)
Aufsätze und Abhandlungen zur Geschichte Südosteuropas und der Levante. 2 Bände, München 1962/66
Reliquienschacher am Osmanenhof im XV. Jahrhundert. Zugleich ein Beitrag zur Geschichte der osmanischen Goldprägung unter Mehmed II., dem Eroberer. (Bayerische Akademie der Wissenschaften, Philosophisch-historische Klasse, Sitzungsberichte, Jahrgang 1956, Heft 2) online


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն Ֆրանց Բարբինգերի մասին ==
Deutscher Wirtschaftsverlag AG (Hrsg.): Reichshandbuch der deutschen Gesellschaft. Band 1. Berlin 1931, ISBN 3-598-30664-4
Hans-Joachim Kißling: Babinger, Franz. In: Biographisches Lexikon zur Geschichte Südosteuropas. Band 1. München 1974, S. 117
Utz Maas: Verfolgung und Auswanderung deutschsprachiger Sprachforscher 1933-1945. Osnabrück 1996, S. 48–50 (aktualisierte Internetfassung)


== Արտաքին հղումներ ==
Veröffentlichungen von Franz Babinger im Opac der Regesta Imperii
Der umfangreiche Nachlass befindet sich in der Bayerischen Staatsbibliothek [1]
Literatur von und über Franz Babinger(գերմ.) im Katalog der Deutschen Nationalbibliothek
Historians of the Ottoman Empire(անգլ.)