Քրիստոնեությունն Ալբանիայում

Քրիստոնեությունն Ալբանիայում որպես պետական կրոն ընդունվել է 325 թվականին։ 1100 թվականից Բյուզանդական կայսրությունն Ալբանիայի տարածքում կատարում է եկեղեցական ծեսեր։ Վենետիկի ազդեցությունը գնալով մեծանում էր, որի հետևանքով 13-րդ դարում ֆրանցիսկանները սկսեցին բնակություն հաստատել Ալբանիայում։ 15-19-րդ դարերում, Օսմանյան կայսրության իշխանության ներքո Ալբանիայում քրիստոնեությանը փոխարինեց իսլամը՝ որպես մեծամասնության կրոն։ 1991 թվականին ԽՍՀՄ փլուզումից ի վեր Ալբանիայի կառավարությունը տալիս է յուրաքանչյուր կրոնի տոկոսային թիվը. 58% մահմեդական, 10% կաթոլիկ, 7% ուղղափառ և 15% աթեիստ կամ անկրոն, սակայն 2011 թվականի մարդահամարը սխալ էր կազմակերպվել, որի պատճառով բնակչության մեծ մասը չի մասնակցել մարդահամարին, իսկ մյուս քաղաքացիներին էլ անհնար էր գտնելը : 2011 թվականի մարդահամարի ժամանակ բնակչության կրոնական պատկանելությունն ուներ հետևյալ տեսքը. 56,7% մահմեդականներ, 10,03% կաթոլիկներ, 6,75% ուղղափառներ, 2,5% աթեիստներ, 2,09% բեքթաշիներ, 0,07% քրիստոնեության այլ ուղղության հավատացյալներ, 0,02% այլ կրոնի դավանողներ, իսկ 13,79%-ը հրապարակավ չի հայտնել իր կրոնական պատկանելությունը։
2015 թվականի ուսումնասիրության համաձայն մոտավորապես 13,000 մահմեդական քաղաքացի կրոնափոխվել և դարձել է քրիստոնյա։


== Արևելյան ուղղափառություն ==
Կառավարության կողմից տրված թվերի համաձայն` 2010 թվականին ալբանացիների 20%-ն արևելյան ուղղափառության հետևորդներ են։ 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքում ուղղափառ հավատացյալ էր բնակչության 6,75%-ը։ Ալբանիան պատմականորեն կապված է ինչպես կաթոլիկ եկեղեցու, այնպես էլ արևելյան ուղղափառ եկեղեցու հետ։ Ալբանացիները տարածաշրջանի առաջին ժողովուրդներից էին, ովքեր ընդունեցին առաքյալներին, իսկ հետո` քրիստոնեությունը։ 1054 թվականին եկեղեցու պառակտման հետևանքով ուղղափառությունը դառնում է բյուզանդական տիրապետության տակ գտնվող տարածքներում բնակվող ալբանացիների հիմնական կրոնը։
Ալբաներենով առաջին ուղղափառ պատարագերը տեղի են ունեցել ոչ թե Ալբանիայում, այլ Փենսիլվանիայում և Մասաչուսեթսում։ Հետագայում, երբ ուղղափառ եկեղեցուն պաշտոնապես թույլ չտվեցին գոյություն ունենալ կոմունիստական Ալբանիայում, ալբանական ուղղափառությունը գոյատևեց Ֆիլադելֆիայում՝ 1913 թվականին և Բոստոնում` 1965 թվականին հիմնադրված եկեղեցիներում։


== Կաթոլիկ եկեղեցի ==

Ալբանիայի կաթոլիկ եկեղեցին համաշխարհային կաթոլիկ եկեղեցու մաս է կազմում՝ Հռոմի Պապի հոգևոր առաջնորդությամբ։ Ըստ 2011 թվականին կառավարության կողմից տրված թվերի, կրոն ունեցող բնակչության մոտ 10,03%-ը կաթոլիկ քրիստոնյա է, սակայն կառավարության նոր տվյալները ցույց են տալիս, որ կաթոլիկների տոկոսային թիվը 21,3 է։ Երկրում կա հինգ թեմ, երկու արքեպիսկոպոսություն, Առաքելական վարչություն, որն ընդգրկում է Ալբանիայի հարավային շրջանը։
Մինչ օսմանյան ներխուժումը քրիստոնեությունը բոլոր ալբանացիների կրոնն է եղել։ Հյուսիսային ալբանացիները հավատարիմ էին կաթոլիկությանը, իսկ հարավում բնակիչներն արևելյան ուղղափառության հետևորդներ էին։


== Բողոքականություն ==
Ալբանիայում բողոքականները կազմում են շուրջ 8000 [6] մարդ, մինչդեռ այստեղ գոյություն ունեն բողոքական 189 տարբեր միավորումներ, այդ թվում՝ Ալբանիայի ավետարանական դաշինքը (VUSH):


== Տես նաև ==
Կրոնն Ալբանիայում


== Գրականություն ==
Tönnes, Bernhard. "Albania." In The Encyclopedia of Christianity, edited by Erwin Fahlbusch and Geoffrey William Bromiley, 35–36. Vol. 1. Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans, 1999. 0802824137
Malaj, Edmond (2014)։ «Të dhëna mbi Krishterimin në trojet iliro-shqiptare para dhe pas Ediktit të Milanos (313). Me përqendrim tek martirologjia (Data on the Christianity in the Illyrian-Albanian Territories before and after the Edict of Milan 313. With a Concentration on the Martyrology.)»։ Studime Historike (Instituti i Historisë (Qendra e Studimeve Albanologjike)) 3–4 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արևելյան ուղղափառությունն Ալբանիայում
Կաթոլիկ եկեղեցին Ալբանիայում
Բողոքականությունն Ալբանիայում
Llukani Andrea (2010 թվական)։ Krishterimi ne Shqiperi։ Trifon Xhagjika։ Վերցված է դեկտեմբերի 29, 2018 թվական 
«Religious Freedom Page»։ Մայիսի 30 2013 թվական։ Արխիվացված է օրիգինալից Մայիսի 30 2013 թվական-ին։ Վերցված է Փետրվարի 2, 2018 թվական  
«L'albania oggi»։ 10 May 2008։ Արխիվացված է օրիգինալից 10 May 2008-ին։ Վերցված է Փետրվարի 2, 2018 թվական