armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հարություն Ավգերյան

Ավգերյան Հարություն (Յարութիւն Աւգերեան) (հունիս 1774, Անկարա, Օսմանյան կայսրություն - նոյեմբերի 24, 1854(1854-11-24), Վենետիկ, Ավստրիական կայսրություն), հայ լեզվաբան, բառարանագիր, թարգմանիչ։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է հունիսին, Անկյուրայում։ 1786 թվականին գնացել է Սուրբ Ղազար կղզի, գրեթե ամբողջ կյանքը Հարություն Ավգերյանն անցկացրել է այնտեղ։ Եղել է Ջորջ Բայրոնի հայերենի ուսուցիչը։
Տիրապետել է հունարենին, լատիներենին, եբրայերենին, իտալերենին, ֆրանսերենին, անգլերենին, հունգարերենին, գերմաներենինե թուրքերենին։ Ավգերյանի լեզվագիտական կարողությունները լիարժեք կերպով դրսևորվել են բառարանագրության բնագավառում։ Նա կազմել է ֆրանսերեն-հայերեն, հայերեն-ֆրանսերեն-թուրքերեն, անգլերեն-հայերեն, հայերեն-անգլերեն բառարանները, ձգտել հայերին հաղորդակից դարձնել Եվրոպայում գիտության նվաճումներին, օտարներին սովորեցնել հայերեն։


== Աշխատություններ ==
Լեզվաբանական տեսակետից Ավգերյանի ամենաարժեքավոր գործը՝

աշխատությունն է, ուր ամփոփելով Եպիփանես Կիպրացու (4-րդ դար), Մովսես Խորենացու և Անանիա Շիրակացու աշխատանքները, պարզել է, որ Շիրակացին օգտվել է առաջին երկուսից, տվել է նախնիների չափերի ու կշիռների բացատրությունը։ ժամանակի չափու կշռի միավորների ֆրանսերեն անվանումները տրված են հայերեն, իսկ հայերենները՝ թուրքերեն համարժեքներով։
Աշխատության մեջ ստուգաբանված են պարսկերենից, հունարենից և այլ լեզուներից փոխառված 124 բառ։ Ավգերյանը, Ջորջ Բայրոնի հետ, կազմել և հրատարակել է անգլերեն-հայերեն (1817), հայերեն-անգլերեն (1819) քերականության ձեռնարկներ։
Հայտնի է եղել նաև որպես հմուտ թարգմանիչ, առաջին անգամ հայերենի (գրաբար) է թարգմանել Ջ. Սիլտոնի «Դրախտկորուսեալ»-ը (1824), իտալերեն՝ Ներսես Լամբրոնացու «Ատենաբանութիուն»-ը (1812), Ներսես Շնորհալու «Հավատով խոստովանիմ»-ը (1823)։ Ձեռագիրվիճակում թողել է գերմաներեն-հայերեն և հունարեն-հայերեն բառարաններ։ Մահացել է նոյեմբերի 24-ին, Վենետիկում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին յղումներ ==
Բառարան Անգղիարէն եւ Հայերէն, Հայր Յարութիւն Վ. Աւգերեան։ Մխիթարեանց Տպարան, Վենետիկ, 1868։
Բառարան Հայերէն եւ Անգղիերէն, Հայր Յարութիւն Վ. Աւգերեան։ Մխիթարեանց Տպարան, Վենետիկ, 1825։
Բառարան Անգղիարէն եւ Հայերէն, Հայր Յարութիւն Վ. Աւգերեան։ Մխիթարեանց Տպարան, Վենետիկ, 1821։
Էմել Էմին

Էմել Էմին (ռումիներեն՝ Emel Emin. ՄՀԱ՝ /eˈmel eˈmin/, դեկտեմբերի 12, 1938(1938-12-12), Դոբրիչ), ազգությամբ ղրիմի թաթար ռումինացի բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի, թյուրքագետ և մանկավարժ։ Ստեղծագործում է թուրքերեն։
Էմել Էմինի պոեզիայի մեծ մասը ազատ չափածո է, բայց նա երբեմն օգտագործում է վանկական ոտանավոր և արուզ։ Պոեզիայի ավանդական ձևերի հանդեպ սիրով նա նաև հրատարակել է գազելներ և ռուբայաթներ։ Աշխատակցում է է Ռումինիայի գրողների միության և Թուրքիայի լեզվաբանական ընկերության հետ։


== Կենսագրություն ==
Էմել Էմինը ծնվել է 1938 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Ռումինիայի Թագավորության Դոբրուջայի Պազարջիկ շրջանում։ Դրանից անմիջապես հետո, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում, Ռումինիան Հարավային Դոբրուջան զիջեց Բուլղարիային, և այսօր քաղաքը պաշտոնապես հայտնի է որպես Դոբրիչ։
Բուլղարիայում իր առաջին տարիներին սովորել է Սոֆիայի մանկավարժական դպրոցում, այնուհետև 1960 թվականին ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը՝ ստանալով արևելագիտության որակավորում։ Աշխատել է որպես թուրքերենի ուսուցչուհի Դոբրիչում և Վառնայի շրջանի Բելոգրադեցում։
1967 թվականին ամուսնացել է և տեղափոխվել Ռումինիա՝ Կոնստանցա։ Էմելը Ռումինիայում թուրքերենի առաջին ուսուցիչներից է եղել։ 1972 թվականից դասավանդել է Կոնստանցայի բարձրագույն մանկավարժական դպրոցում։ 1991 թվականից թուրքական գրականության է դասավանդել Կոնստանցայի Օվիդի համալսարանի գրականության ֆակուլտետի դպրոցների ուսուցիչների կոլեգիայում։
Հրատարակվել է  Renkler (Բուխարեստ), Türk Dili (Անկարա), Turnalar (Իզմիր), IIS (Պրիզրեն), Kado (Յասի), Karadeniz, «Hakses» և «Emel» (Կոնստանցա) հրատարակություններում ու ամսագրերում։
Ռումինիայում և Թուրքիայում հրատարակվել են նրա «Umut», «Arzu», «Hanımeli», «Divan esintisi» բանաստեղծությունների ժողովածուները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Anghel Simona (13 December 2012)։ «Eveniment în memoria gânditorului turc Mevlana» (ռումիներեն)։ Cuget Liber։ Վերցված է 14 August 2014 
Oprea Maria։ «Cafeneaua literara Cetatenie europeana si dialog intercultural»։ ALAR (ռումիներեն)։ Asociatia Liga Albanezilor din Romania։ Արխիվացված է օրիգինալից 5 March 2016-ին։ Վերցված է 14 August 2014 
Anayurt Gazetesi։ «Prf. Dr. Emel Emin»։ anayurtgazetesi.com (թուրքերեն)։ Anayurt։ Արխիվացված է օրիգինալից 14 August 2014-ին։ Վերցված է 14 August 2014  
Yunus Emre Enstitüsü։ «Köstence’de Mihai Eminescu Anıldı»։ yee.org.tr (թուրքերեն)։ YEE։ Արխիվացված է օրիգինալից 14 August 2014-ին։ Վերցված է 14 August 2014  
Bozkurt Giray Saynur (Spring 2008)։ «Geçmişten Günümüze Romanya’da Türk Varlığı»։ Karadeniz Araştırmaları (թուրքերեն) 5 (17)։ Վերցված է 14 August 2014 
Hayrullah Pervin (12 June 2010)։ «Türk azınlığın insan ve aydınlık hakları ihlal ediliyor» (թուրքերեն)։ birlikgazetesi.info։ Արխիվացված է օրիգինալից 26 July 2014-ին։ Վերցված է 14 August 2014
Ծաղկաձոր (այլ կիրառումներ)

Ծաղկաձոր անվանումը կարող է վերաբերել.

Ծաղկաձոր, քաղաք Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզում
Ծաղկաձոր, առողջարան Ծաղկաձոր քաղաքի լեռնային մասում
Ծաղկաձոր, գետ Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզում
Ծաղկաձոր, ճոպանուղի Ծաղկաձորի առողջարանի տարածքում
Ծաղկաձոր, պարի տեսակ
Ծաղկաձոր, գյուղ Արցախում


== Տես նաև ==
Ծաղկաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)
Սոլ Ին Ա

Սոլ Ին Ա (կորեերեն՝ 설인아, հունվարի 3, 1996(1996-01-03), Հարավային Կորեա), հարավկորեացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է «Վաղը արևոտ է» (2018) ամենօրյա դրամայում խաղացած  գլխավոր դերով և «Հզոր Դո Բոնգ Սուն» և «Դպրոց 2017» հեռուստասերիալներում երկրորդական դերերով։


== Վաղ կյանք և կրթություն ==
Սոլը հաճախել է Սեուլի արվեստի համալսարանը, որտեղ հմտացել է դերասանական արվեստում։


== Կարիերա ==
Սոլը առաջին անգամ էկրաններին է հայտնվել 2015 թվականին՝ փոքր դեր տանելով «Պրոդյուսերներ», իսկ 2016 թվականին «Բանտի ծաղիկներ» հեռուստասերիալներում։
Նա ճանաչվել է JTBC-ի «Հզոր Դո Բոնգ Սուն» և KBS2-ի «Դպրոց 2017» դրամաներում խաղացած երկրորդական դերերով։ Նա խաղացել է «Փակ աչքեր» վեբ ֆիլմում, ինչպես նաև MBC-ի «Section TV» վարիետե շոում եղել է հյուր։
2018 թվականին Սոլը նկարահանվեց «Վաղը արևոտ է» հեռուստասերիալի գլխավոր դերում։ Նա երկրորդ վարիետե շոում՝ «Մեքսիկայի ջուգլիների օրենքներ»-ում նկարահանվեց դրանից անմիջապես հետո։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստասերիալներ ===


=== Վարիետե շոուեր ===


=== Երաժշտական տեսահոլովակներ ===


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Seol In-Ah Archived 2020-03-28 at the Wayback Machine. at OUI Entertainment
(2574) Լադոգա

(2574) Լադոգա (անգլ.՝ Ladoga), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1968 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,851988 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6457 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0583 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1759,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204636 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,11° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2574) Լադոգա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Էմբեր Մոնտանա

Էմբեր Դոն Ֆրանկ (անգլ.՝ Amber Dawn Frank, դեկտեմբերի 2, 1998(1998-12-02), Սանտա Կլարիտա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ, ավելի հայտնի Էմբեր Մոնտանա անվամբ (անգլ.՝ Amber Montana)), ամերիկացի դերասանուհի։ Ավելի հայտնի է «Հեթուեյների տան ուրվականը» հեռուստասերիալում Թեյլոր Հեթուեյի դերով։


== Կենսագրություն ==
Էմբեր Ֆրանկը ծնվել է 1998 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Միացյալ Նահանգների Ֆլորիդա Նահանգի Տամպա քաղաքում։ Դերասանական գործունեությունն սկսել է 7 տարեկանում` Կալիֆոռնիա տեղափոխվելուց հետո։  Տեղափոխությունից հետո` 10 տարեկանում, ստացել է իր առաջին դերը «She could be you» ֆիլմում։ Ավելի ուշ նա հայտնվել է տարբեր հեռուստանախագծերում։ 2013 թվականից մինչև 2015 թվականը Ռոբերտ Պիկոկի «Հեթուեյների տան ուրվականը» հեռուստասերիալում խաղացել է Թեյլորի դերը։ Ներկայումս ապրում է Կալիֆոռնիա նահանգի Սանտա Կլարիտա քաղաքում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==
Ժովտնևոե (գյուղ, Զոլոչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԺովտնևոեԺովտնևոե (ուկրաիներեն՝ Жовтневе), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1929 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ժովտնևոե գյուղում բնակվում էր 120 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,057 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2105,26 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մոսկվայի մետրոպոլիտեն

Մոսկվայի մետրոպոլիտեն (ռուս.՝ Московский метрополитен), մետրոպոլիտեն Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում և մասամբ Մոսկվայի մարզում։ Երկաթուղագծային արտափողոցային էլեկտրական քարշուժով հանրային տրանսպորտ է։ Օգտագործման ինտենսիվությամբ Տոկիոյի մետրոպոլիտենից հետո աշխարհում երկրորդ մետրոն է։ Մոսկվայի մետրոն հայտնի է նաև սոցիալիստական ռեալիզմի ժամանակաշրջանի արվեստի նմուշներով իր բազմաթիվ կայարանների հարուստ զարդարումներով։
2014 թ. հուլիսի 15-ին Մոսկվայի մետրոպոլիտենում տեղի է ունեցել իր պատմության ամենախոշոր աղետը։


== Գծերը ==
Բոլոր գծերը ունեն անուններ, նշանակումներ և հերթական համարներ (բացի թեթև մետրոյի Բուտովսկայա գծից, որը նշվում է որպես Л1)։ Աղյուսակում գծերի գույները համապատասխանում են գծապատկերի գույներին։ Ավելին, այդ գույները նույնիսկ հաստատվել են և լրացուցիչ կերպով կոդավորում են գծերը։ Օրինակ, շատ մարդկանց համար «մետրոյի կարմիր գիծը» արտահայտումը կասի ավելին, քան «Սոկոլնիչեսկայա գիծ»-ը, իսկ ասել «մոխրագույն գիծ» ավելի հեշտ և պարզ է, քան հիշել և արտասանել պաշտոնական «Սերպուխովսկո-Տիմիրյազևսկայա լինիա» անունը։ Երբեմն օգտագործվում են գծերի անվանումների հապավումները, օրինակ՝ «АПЛ», այսինքն «Арбатско-Покровская линия» (Արբատսկո-Պոկրովսկայա գիծ)։

* Ֆիլյովսկայա գիծը որպես առանձնացված երթուղի բացվել է 1958 թվականին, բայց որոշ կայարանները գործել են դեռ 1935 թ. որպես Սոկոլնիչեսկայա գծի մաս։** «Կաշիրսկայա», «Վարշավսկայա» և «Կախովսկայա» կայարանները բացվել են 1969 օգոստոսի 11-ին և մինչև 1995 նոյեմբերի 20-ը մտնում էին Զամոսկվորեցկայա գծի կազմի մեջ։*** Ճանապարհի ժամանակը Ուղևորության ժամանակը «Ալեքսանդրովսկի սադ» - «Կունցևսկայա»/«Ալեքսանդրովսկի սադ» - «Մեժդունարոդնայա» կտորների վրա


== Տես նաև ==
Երևանի մետրոպոլիտեն


== Արտաքին հղումներ ==
Մոսկվայի մետրոպոլիտենի պաշտոնական կայքը Archived 2020-10-03 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ռանչպար (այլ կիրառումներ)

Ռանչպար եզրը կարող է վերաբերել․

Ռանչպար (Արարատի մարզ), գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզում՝ Մասիսի տարածաշրջանում։
Ռանչպար Իրանի, աշխատավորական շաբաթաթերթ։
Ռանչպար (շաբաթաթերթ), Նոր Բայազետի գավկոմի և գավգործկոմի օրգան։
Լեզարդրիո (կանտոն)

Լեզարդրիո (ֆր.՝ Lézardrieux), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Բրետան շրջանում։ Կոտ դ'Արմոր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Լանյոն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 8090 մարդ էր։Կանտոնի համարը 2221 է։ Կանտոնում կա 7 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Արիեն Ռոբեն

Արիեն Ռոբեն (հունվարի 23, 1984(1984-01-23), Բեդում, Խրոնինգեն, Նիդերլանդներ), նիդերլանդացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Շահել է չորս պետությունների չեմպիոնատները՝ Նիդերլանդներ, Անգլիա, Իսպանիա և Գերմանիա։
2010 և 2012 թվականներին եղել է Լիգայի չեմպիոնատի ֆինալիստ, իսկ 2012/13 թվականների չեմպիոնների Լիգայում հաղթող։ 2012/13 թվականների ՈՒԵՖԱ-ի չեմպիոնների Լիգայում եղել է մրցախաղի լավագույն ֆինալիստ խաղացող։ 2010 թվականի աշխարհի չեմպիոնատում եղել է արծաթե մեդալակիր, իսկ 2014 թվականի չեմպիոնատում՝ բրոնզե։ 2014 թվականի աշխարհի չեմպիոնատի ժամանակ Ռոբենը սահմանել է արագության ռեկորդ՝ արագությունը հասցնելով մինչև 37 կմ/ժ։


== Խաղարկային կարիերա ==
Ռոբենը ծնվել է Բեդյում քաղաքում։ Նա սկսել է իր խաղային կարիերան տեղի «Բեդյում» թիմում։ «Բեդյում»-ում Ռոբենը մարզվում էր հոլանդացի մարզիչ Վիլոմ Կուրվերոմի ստեղծած մեթոդով, որը հետագայում անվանվեց նրա պատվին։ Ռոբենի խաղը և նրա ունակությունները գրավեցին տեղի «Գրովիգեն» ակումբի ուշադրությունը, որի հետ Արիենը ստորագրեց իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը։


== «Գրոնիգեն» ակումբ ==
Սկսած 1999-2000 թվականներից Ռոբենը սկսեց հարմարվել մարզումներին՝ երիտասարդական ակումբի կազմին։ 2000 թվականի նոյեմբերին Ռոբենը առաջին անգամ հրավիրվեց հիմնական կազմ Նիդեռլանդների առաջնությունում «Թվենտե»ի դեմ խաղում, բայց խաղադաշտ դուրս չի գալիս։ 2000 դեկտեմբերի 3-ին «Վալվեյկո»ի դեմ առաջնությունում Ռոբենը Գրոնիգենի կազում փոխարինեց 79-րդ րոպեում վնասվածք ստացած Լեոնարդին։ Հաջորդ մրցաշրջանների ընթացքում Ռոբենը նվաճեց հիմնական տեղ Գրոնիգենի կազմում, և անցակցրեց 18 հանդիպում՝ խփելով 2 գնդակ։ Իր մրցաշրջանի ավարտին Ռոբենն առաջին անգամ համարվեց Գրոնիգենի լավագույն խաղացող։ Հաջորդ մրցաշրջանում Ռոբենը անցկացրեց 28 հանդիպում, խփելով 6 գնդակ։ 2002 թվականի ամռանը ՊՍՎ (Էյնդհովեն) ակումբը գնեց Ռոբենին, նրա տրանֆերի համար վճարելով Վինգերին 3.9 միլիոն ֆունտ։


== ՊՍՎ ==
Առաջին մրցաշրջանում Ռոբենն անցկացրել է 33 խաղ, և խփել է 12 գնդակ։ Մրցաշրջանի ավարտին նրան և հարձակվող Մատեյա Կեժմանոմին անվանեցին տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ, որի հետ Ռոբենը ստեղծեց հարձակման մեթոդ, և ՊՍՎ-ի երկրպագուների կողմից անվանվեց «Բեթմենը և Ռոբենը»։ Այս երկու հարձակվողները օգնեցին ՊՍՎ-ին հաղթել Հոլանդիայի առաջնությունը, որի ավարտին Ռոբենը ստացավ «Նիդեռլանդների տարվա ֆուտբոլային տաղանդ» կոչումը և «Իոհան Կրյոֆի» մրցանակը։ Հաջորդ տարի ՊՍՎ-ի կազմում Ռոբենը դարձավ արծաթե մեդալակիր Հոլանդիայի առաջնությունում։ Հաջորդ մրցաշրջանում Ռոբենը մեկնեց Անգլիա, որտեղ հանդիպեց Մանչեստր Յունայթեդի գլխավոր մարզից Ալեքս Ֆերգյուսի հետ։ Մանչեսթրը շարունակում էր պայքարել Ռոբենի տրանֆերի համար, առաջարկելով 7 միլիոն եվրո, բայց այս գումարը չէր համոզում ՊՍՎ-ի նախագահին՝ Հարի վան Ռայ-ին, որն ասաց. «Այդ գումարով դուք կարող եք միայն գնել Ռոբենի ստորագրությամբ որևէ մարզաշապիկ»։ Մի քանի օր անց, անգլիական մեկ այլ ակումբ՝«Չելսի»ն առաջարկեց Ռոբենի համար 18 միլիոն եվրո, որը գոհացրեց ՊՍՎ ակումբի։ Մրցաշրջանի ավարտը Ռոբենի համար անհաջող էր՝նա վնասում է ծունկը, որի պատճառով բաց է թողնում մի քանի խաղ։ Ամբողջ առաջնությունում նա անցկացրեց 23 խաղ խփելով 5 գնդակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քարնի շրջան (Կանզաս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քարնի շրջան (այլ կիրառումներ)Քարնի շրջան (անգլ.՝ Kearny County), ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.253 կմ² է, բնակչությունը՝ 4.531 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լաքին բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1887 թ.։
Վճարման օրդեր

Վճարման օրդեր, դրամական միջոցներ ստացողի պատվերի մասնակի կատարման համար բանկի կողմից ձևավորված հաշվարկային փաստաթուղթ, ըստ որի վճարողի մասնակի ակցեպտն առկա է բանկային հաշվին բավարար քանակությամբ դրամական միջոցների բացակայության դեպքում, որը տեղադրվում է ժամանակին չկատարված կարգադրության հերթում։


== Սահմանում ==
Համաձայն «Դրամական միջոցներ փոխանցելու կանոնների վերաբերյալ կանոնակարգեր № 383-Պ 19.06.2012-ից»-ի՝ դրամական օրդերը փաստաթուղթ է, ըստ որի վճարողի մասնակի ակցեպտը կա բանկային հաշվին բավարար քանակությամբ դրամական միջոցների բացակայության դեպքում, որը տեղադրվում է ժամանակին չկատարված կարգադրության հերթում։


== Վճարման օրդեր և վճարման հանձնարարական ==
Հաճախորդը, օգտագործելով վճարման հանձնարարականը, բանկին հանձնարարում է հաճախորդի հաշվից պահանջվող դրամական միջոցների գումարը փոխանցել մեկ այլ անփոփոխ հաշվի։ Վճարման օրդերը վճարողի հաշվից դրամական միջոցների դուրսբերումն է` առանց նրա անմիջական կարգադրման (օրինակ` կարգադրողի ծառայության դատական պրիստավով)։ Հաճախորդը իր դրամական միջոցների դուրսգրման մասին տեղեկանում է միայն ծանուցում ստանալու պահին։


== Տես նաև ==
Ինկասո


== Ծանոթագրություններ ==
Կրուպչատկա (գյուղ, Լուգինսկի շրջան)

Կրուպչատկա (ուկրաիներեն՝ Крупчатка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1618 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրուպչատկա գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 280 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լանչխութ

Լանչխութ (վրաց.՝ ლანჩხუთი), քաղաք Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզում, համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ ▼6237 մարդ (2022)։


== Պատմություն ==
Քաղաքի կարգավիճակ Լանչխութը ստացել է 1961 թվականին, իսկ մինչ այդ ուներ ավանի կարգավիճակ։ 1930-1990 թվականներին Վրացական ԽՍՀ Լանչխութի շրջանի վարչական կենտրոնն էր։


== Բնակչություն ==
1989 թվականին Լանչխութում բնակվում էր 9021 մարդ։ 2014 թվականի դրությամբ բնակչությունը կրճատվել էր մինչև 6395։


== Տրանսպորտ ==
Լանչխութում գտնվում է Թբիլիսի- Բաթում երկաթուղու հերթական կայարանը։ Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։


== Տնտեսություն ==
Արդյունաբերություն (1973)՝ թեյի կշռաբաժման ֆաբրիկա, պահածոների գործարան, կաթնա-մսամթերքի կոմբինատ, աղյուսի և կղմինդրի գործարան։


== Սպորտ ==
Քաղաքում գտնվում է Գուրիա ֆուտբոլային ակումբը, որը 1987 թվականին մասնակցել է ԽՍՀՄ ֆուտբոլի չեմպիոնատում։


== Հայտնի անձինք ==
Լանչխութ քաղաքում ծնվել է Նոյ Ժորդանիան, իսկ Լանչխութի շրջանի Մամաթ գյուղում՝ Էդուարդ Շևարդնաձեն։


== Քույր քաղաքներ ==
 Քոդի, ԱՄՆ


== Ծանոթագրություններ ==
Կոստիլի (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)

Կոստիլի (ռուս.՝ Костыли), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մարիա Սեֆիդարի

Մարիա Սեֆիդարի Ուիչի (իսպ.՝ María Sefidari Huici, 1982, Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի հոգեբան, մանկավարժ և հաղորդակցության ու իսպանական թվային մշակույթի գծով մասնագետ։ Ինտերնետում համագործակցային կառավարման և մշակութային արտադրության գծով փորձագետ, գիտելիքի և ազատ մշակույթի բնագավառի ակտիվիստ։ 2018 թվականի հուլիսի 20-ից Վիքիմեդիա հիմնադրամի նախագահն է։        


== Կենսագրություն ==
Մարիա Սեֆիդարին ծնվել է Մադրիդում։ Ավարտել է Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի հոգեբանության ֆակուլտետը և նույն համալսարանում ստացել կոմերցիայի և զբոսաշրջության մագիստրոսի կոչում։ 2014 թվականին եղել է TechweekWomenLeadershipFellows ծրագրի  թոշակառու, որը  նվիրված էր բիզնեսի և տեխնոլոգիաների ոլորտում երիտասարդ կանանց առաջնորդությանն աջակցելուն։ 2015 թվականից համարվում է Խուան Կառլոսի անվան համալսարանի թվային հաղորդակցության, մշակույթի և քաղաքացիության բնագավառի մագիստրոսական ծրագրի պրոֆեսոր։


=== Ազատ գիտելիք և մշակույթ ===
Սեֆիդարին, որը Վիքիպեդիայում հայտնի է որպես Raystorm, Վիքիմեդիայի նախագծերին մասնակցել է 2006 թվականից։ Նա բացահայտել է Վիքիպեդիան, իր առանձին հարցազրույցներում, երբ իր կրտսեր քրոջը բացատրում էր, որ կա մի կայք, որը յուրաքանչյուրը կարող է գրել կամ խմբագրել։ «Ամեն ինչ սկսվում է նրանից, երբ սկսում ես հետաքրքրվել որևէ թեմայով և շատ ժամեր ես տրամադրում հոդվածները բարելավելուն և տեսնում ես, որ գոյություն ունի Վիքիպեդիայի քաղաքականություն, որը պետք է բարեփոխվի»։ Կարճ ժամանակ անց նա սկսել է ԼԳԲՏ վիքի նախագիծ, այդ խմբերն ավելի տեսանելի դարձնելու և այդ թեմային առնչվող ամբողջ բովանդակությունը բարելավելու և կազմակերպելու նպատակով՝ ոգեշնչվելով նմանատիպ շարժումից, որը գոյություն ուներ հանրագիտարանի անգլերեն բաժնում։
Հոդվածներ գրելու հետ մեկտեղ, Մարիան սկսեց իր գործունեությունը Վիքիմեդիա շարժման մեջ։ 2011 թվականին Մարիան դարձել է Վիքիմեդիայի հիմնադիրներից մեկն Իսպանիայում և կազմակերպության առաջին փոխնախագահը, իսկ 2015 թվականին միացել է Wikimujeres օգտատերերի խմբին, որը կենտրոնացած է կանանց արժանիքները գնահատելու և գենդերային բացը վերացնելու թեմաների վրա։ Վիքիմեդիայում աշխատել է Հիմնադրամի խորհրդի մի քանի հանձնաժողովներում, այդ թվում՝ Անդամության կոմիտեում և Խորհրդի կառավարման կոմիտեում, որտեղ եղել է նախագահ։ 2013 թվականին ընտրվել է «Վիքիմեդիա» հիմնադրամի խորհրդի անդամ՝ դառնալով նրա անդամության մեջ ընտրված առաջին իսպանուհին։ Նա խորհրդի կազմում աշխատել է մինչև 2015 թվականը։
2016 թվականին միացել է «Վիքիմեդիա» հիմնադրամին՝ համայնքի կողմից հայտարարված մեկ տարի թափուր աշխատատեղում և ստանձնել կազմակերպության փոխնախագահի պաշտոնը։ Հաստատվել է որպես փոխնախագահ երկրորդ ժամկետով 2017 թվականին։ Այդ տարիների ընթացքում մասնակցել է բազմաթիվ վերապատրաստման դասընթացների և միջոցառումների բաց և ազատ գիտելիքների և Վիքիպեդիայի բովանդակության մեջ բազմազանություն և հավասարություն մտցնելու վերաբերյալ։
2018 թվականի հուլիսին ընտրվել է Վիքիմեդիա հիմնադրամի նախագահ Վիքիմանիայի 14-րդ ամենամյա միջազգային կոնֆերանսում, իսկ 2019 թվականի օգոստոսին նորից վերընտրվել է։ 
2020 թվականի մարտին Մարիան հայտարարել է, որ երեխայի է սպասում և 4 ամսով արձակուրդ է մեկնել։ Նատալյա Տիմկիվը նշանակվել է Վիքիմեդիա հիմնադրամի նախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատար։


== Ծանոթագրություններ ==
Vibrographus (ալբոմ)

Vibrographus, հայկական MDP խմբի երրորդ ալբոմն է, թողարկվել է 2003 թվականին Վարդան և Հենրի Գրիգորյանների կողմից։


== Ձայնագրել են ==
Վարդան Գրիգորյան
Հենրի Գրիգորյան
30 Seconds to Mars

«30 Seconds to Mars» (Թըրթի Սեքընտզ Թու Մարզ), ամերիկյան ռոքի խումբ Լոս Անջելեսէն։ Խումբը կազմվել է 1998 թ.-ին՝ եղբայրներ Ջարեդ Լետոյի և Շենոն Լետոյի կողմից։ Խմբի անվանումը վերցվել է Հարվարդի համալսարանի նախկին պրոֆեսորի հոդվածներից մեկի վերնագրից։
Նույն անվանումով առաջին ալբոմը դուրս է եկել 2002 թվականին։ Լետո եղբայրները նվագում էին համարյա բոլոր գործիքների վրա։ Ջարեդը նվագում էր կիթառի և բասկիթառի վրա, իսկ Շենոնը հարվածային գործիքների վրա.

Խմբի սիմվոլիկայում կարևոր նշանակություն ունեն այսպես կոչված "գլիֆները"։ 
Առաջին գլիֆ — 2 խաչաձևված 3-ներ, խորհրդանշում է 30-ը —(₪)
Երկրորդ գլիֆ — ձեռքի ժամացույցի պատկեր — Seconds (ø)
Երրորդ գլիֆ — ֆոնի 2 գծերը խորհրդանշում են to բառը (անգլ. 2 = « two» = «to») —(lll)
Չորրորդ գլիֆ — խորհրդանշում է Մարսը՝ 2 արբանյակներով՝ Դեյմոս և Ֆոբոս — Mars (·o.)
Խմբի համար հսկայական նշանակություն ունեն իրենց երկրպագուները, որոնք կոչվում են "Էշելոն" (սկզբնական ժամանակաշրջանի երգերից մեկի վերնագրից՝ Echelon)։
Ինչպես ամեն առիթով նշում է Ջարեդ Լետոն՝ նրանք ոչ թե իրենց ֆանատներն են, այլ՝ ընտանիքը։


== Կազմություն (1998-2002) ==
Կազմուած 1998 թ.-ին երկու եղբայրներու՝ Ջարեդ Լետոյի և Շենոն Լետոյի կողմէ, խումբը սկսաւ իբր փոքր ընտանեկան ծրագիր։ Մէթ Ուաչըր հետագային միացաւ խումբին։
Երբ հարցուցին զինք խումբին անունին մասին, ան հետևեալը ըսաւ.


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
2002 - 30 Seconds to Mars
2005 - A Beautiful Lie
2009 - This Is War
2013 - Love, Lust, Faith + DreamsThis Is War ալբոմի ստեղծման ու դրա հետ կապված խնդիրների մասին նկարահանվել է փաստագրական ֆիլմ "Արտիֆակտ" վերնագրով։ Ֆիլմի ռեժիսորը Ջարեդ Լետոն է՝ Բարթոլոմյու Քաբբինս կեղծանունով։


=== Մինի-ալբոմներ (EP) ===
2002  - Acoustic Live Radio Show
2007  - AOL Sessions Undercover
2008  - To the Edge of the Earth


== Մրցանակներև անվանակարգեր ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Խմբի կողմից ստեղծած կայք՝ շրջակա միջավայրի պահպանության մասին(անգլ.)
MySpace (անգլ.)
Disods (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Վոլֆրամ ֆոն Էշենբախ

Վոլֆրամ ֆոն Էշենբախ (գերմ.՝ Wolfram von Eschenbach, մոտ 1170, Վելֆրամս Էշենբախ, Անսբախ, Միջին Ֆրանկոնիա, Բավարիա - մոտ 1220, անհայտ), գերմանացի բանաստեղծ-միննեզինգեր (թափառաշրջիկ երգիչ)։ Արթուր թագավորի մասին եղած վիպաշարի մեջ մտնող «Պարցիֆալ» (1198—1210 թվականներ, հրատարակվել է 1783 թվականին) ասպետական վեպի հեղինակը։ Վեպում ասպետականության փառաբանումը զուգորդվում է քավության ու հրաժարման կրոն, քարոզի հետ։ Նույն մտայնությամբ են համակված Վոլֆրամ ֆոն Էշենբախի նաև անավարտ վեպերն («Վիլեհալմ», «Տիտուրել») ու ալբա ժանրի երգերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Խվներ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խվներ (այլ կիրառումներ)Խվներ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։
Խվներ գյուղը առաջացել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնից հետո Խվներ Վերին և Խվներ Ներքին գյուղերի միացումից։ Մինչև XIX դարի վերջը գյուղերը եղել են առանձին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Քլարենս Հադսոն Ուայթ

Քլարենս Հադսոն Ուայթ (անգլ.՝  Clarence Hudson White, ապրիլի 8, 1871(1871-04-08)[…], Newark, Օհայո, ԱՄՆ և West Carlisle, Coshocton County, Օհայո, ԱՄՆ - հուլիսի 7, 1925(1925-07-07), Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), ամերիկացի լուսանկարիչ, «Photo-Secession» ուղղության հիմնադիրներից մեկը, պիկտորիալիզմի ներկայացուցիչ։


== Կենսագրություն ==

Նրա հայրը զբաղվել է նպարեղենի մեծածախ առևտրով, որտեղ որպես հաշվապահ սկսել է աշխատել նաև Քլարենսը։ Նրա կինը՝ Ջեյն Ֆելիքսը (նրանք ամուսնացել են 1893 թվականին) դարձել է նրա մուսան, քննադատը և մենեջերը։ Ուայթը լուսանկարների մեծ մասն արել է 1893-1906 թվականներին, երբ ողջ օրը աշխատել է նպարեղենի ընկերությունում և միայն երեկոներն ու հանգստյան օրերն է կարողացել օգտագործել լուսանկարելու համար։ 1898 թվականին նա ստեղծել է լուսանկարչության սիրահարների ակումբ։
Ստացել է Օհայոյի լուսանկարիչների ասոցիացիայի մեդալ (1896), մասնակցել է  Ֆիլադելֆիայի 1898 թվականի Ֆոտոցուցահանդեսին։ Նույն թվականին նա հանդիպել է  Ալֆրեդ Ստիգլիցին և նրա հետ դարձել «Photo-Secession» լուսանկարչության ուղղության հիմնադիրներից մեկը։ 1906 թվականին նա թողել է նպարեղենային բիզնեսը, տեղափոխվել Նյու Յորք և ամբողջությամբ զբաղվել լուսանկարչությամբ։ Ուայթի աշխատանքները հայտնվել է «Photo-Secession» ցուցահանդեսներում, և հրատարակվել է «Stiglitz's Camera Work» ամսագրում։ Ամսագրի մի ամբողջ համար նվիրվել է նրա աշխատանքին։


== Մանկավարժական գործունեություն ==

1907 թվականից նա լուսանկարչական արվեստ է դասավանդել  Կոլումբիայի համալսարանում։ 1914 թվականին հիմնադրել է ժամանակակից լուսանկարչության դպրոց։ Քլարենսը եղել է հայտնի մանկավարժ, նրա աշակերտների թվում են եղել Մարգարեթ Բուրք-Ուայթը, Դորոթեա Լանժըը, Դորիս Ուլմանը, Փոլ Աութրեբրիջը և ամերիկյան լուսանկարչության շատ այլ նշանավոր վարպետներ։


== Ուայթը և Ստիգլիցը ==
1910 թվականից Ստիգլիցը սկսել է հեռանալ պիկտորիալիզմից դեպի դասական լուսանկարչություն։ Ուայթը չի աջակցել ընկերոջը՝  հավատարիմ մնալով այս ուղղությանը և դառնալով պիկտորիալիզմի ամենամեծ ներկայացուցիչը։ 1916 թվականին նա հիմնադրել է Ամերիկյան պիկտորիալիզմի լուսանկարիչների միությունը և մինչև 1921 թվականը եղել է դրա նախագահը։ Միությունը կազմակերպել է իր սեփական ցուցահանդեսները, հրատարակել ամսագիր։ Այնուհանդերձ իր հիմնական դերը գտավ գեղարվեստական ​​կրթության ոլորտում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Bunnell P. Clarence H. White: the reverence for beauty. Athens: Ohio university gallery of fine art, 1986


== Արտաքին հղումներ ==
Кларенс Уайт на сайте artnet(անգլ.)
Кларенс Уайт на сайте PhotoIsland(ռուս.)
Կամիեննա Գուրա

Կամիեննա Գուրա (լեհ.՝ Kamienna Góra — Քարասար, գերմ.՝ Landeshut, չեխ․՝ Lanžhot կամ Kamenná Hora), քաղաք Լեհաստանում՝  Ստորինսիլեզիական վոևոդությունում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն պովիատի (գավառի) վարչական կենտրոնն է։ Զբաղեցնում է 17,97 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2017 թվականի մարդահամարի տվյալներով եղել է 19 457, 2019 թվականի հունիսի 30-ի տվյալներով՝ 19.010, 2021 թվականի հունիսի 30-ի տվյալներով՝ 18 425: Բնակչության խտությունը կազմել է 1080,9 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքի ներկայիս տարածքն ու շրջական վաղ միջնադարում եղել են Մեծ Մորավիայի կայսրության կազմում։ 10-րդ դարում՝ Միշկո I-ի իշխանության տարիներից դարձել են նոր կազմավորվող լեհական պետության բաղկացուցիչ մասը։ Հենրիխ I Մորուքավոր իշխանը այստեղ մի ավան է հիմնադրել, որին Բոլեսլավ II Ճաղատ իշխանը 1292 թվականին քաղաքի կարգավիճակ է շնորհել։ 1869 թվականին շահագործման է հանձնվել Կամիեննա Գուրայի երկաթուղային կայարանը։ 1883 թվականին քաղաքում էլեկտրական լուսավորություն է անցկացվել։


== Քույր քաղաքներ ==
Կամիեննա Գուրան բարեկամական ու գործընկերային սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

 Ֆրանսիա, Վիերզոն (1991)
 Դանիա, Իկաստ (1991)
 Չեխիա, Տրուտնով (1997)
 Գերմանիա, Վոլֆենբյուտել (2001)
 Գերմանիա,Բիթերֆելդ-Վոլֆեն (2006)
 Չեխիա, Դվուր Կռալովե նադ Լաբեմ (2016)
 Ուկրաինա, Շչիրեց (2017)


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Hugo Weczerka (Hrsg.): Handbuch der historischen Stätten. Band: Schlesien (= Kröners Taschenausgabe. Band 316). Kröner, Stuttgart 1977, ISBN 3-520-31601-3, S. 261–264.
Johann Georg Knie: Alphabetisch-statistisch-topographische Uebersicht der Dörfer, Flecken, Städte und andern Orte der Königl. Preusz. Provinz Schlesien. 2. Auflage. Graß, Barth und Comp., Breslau 1845, S. 850–851.
Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler in Polen Schlesien. München und Berlin 2005, ISBN 3-422-03109-X, S. 419–422.
Grünhagen Colmar - Regesten zur Schleisischen Geschichte, Josef Max & COMP. Breslau, 1866
Müller Karl August - Vaterländische Bilder, in einer Geschichte und Beschreibung der alten Burgfesten und Ritterschlösser Preussens: ¬Die Burgfesten und Ritterschlösser Schlesiens (beider Antheile), so wie der Grafschaft Glatz, Tom 1, Flemming, Glogau, 1837


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայքէջը
Jewish Community in Kamienna Góra on Virtual Shtetl
Satellite photo from Google Maps
News from local area
Նովի Ռոպսկ

Նովի Ռոպսկ (ռուս.՝ Новый Ропск), գյուղ Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Կլիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1364 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սլաբունովկա

Սլաբունովկա (ուկրաիներեն՝ Слабунівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1778 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սլաբունովկա գյուղում բնակվում էր 361 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,268 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բերտրան Կանտա

Բերտրան Կանտա (ֆր.՝ Bertrand Cantat, մարտի 5, 1964(1964-03-05)[…], Պո, Ատլանտյան Պիրենեյներ, Ֆրանսիա), երաժիշտ, բանաստեղծ, ֆրանսիական Noir Désir ռոք խմբի առաջատարը և մենակատարը։


== Կենսագրություն ==
Լինելով Noir Désir խմբի առաջատար` Բերտրան Կանտան դարձել է 1990-ական թվականների ֆրանսիական երաժշտության ամենահայտնի դեմքերից մեկը։
Հետևելով իր քաղաքական ձախ հայացքներին՝ նա հանդես է եկել ընդդեմ գլոբալիզացիայի, ֆաշիզմի, Բորդոյի տեղանքի անապատացմանը և 2003 թվականին Իրաք ներխուժմանը։
Ամուսնացել է 1997 թվականին Քրիստինա Ռադիի հետ, ունեցել են երկու երեխա՝ որդին՝ Միլոն (ծնված 1997 թվականին) և աղջիկը՝ Ալիսան (ծնված 2002 թվականին)։


== Մարի Տրենտինյանի մահ ==
2003 թվականի հուլիսի 27-ի գիշերը Վիլնյուսի հյուրանոցում կոնֆլիկտ է տեղի ունեցել կոնֆլիկտ Բերտրան Կանտայի և նրա ուղեկցուհու՝ ֆրանսիացի հայտնի դերասանուհի Մարի Տրենտինյանի (դերասան Ժան Լուի Տրենտինյանի դուստրը) միջև, որի հետ նա մեկ ու կես տարի սիրային հարաբերություններ է ունեցել։ Դաժան ծեծի և դեմքին բազմաթիվ հարվածների հետևանքով Մարին ընկել է կոմայի մեջ և առանց գիտակցության գալու օգոստոսի 1-ին Նյոյի սյուր Սենի ֆրանսիական կլինիկայում մահացել է ուղեղի այտուցվածությունից, որը գլխի ծանր վնասվածքի պատճառով էր։
Հայտնի դերասանուհու մահը Ֆրանսիայում զգացմունքների տարափ առաջացրեց։ Կանտան ձերբակալվեց և տարվեց Լիտվայի բանտային հիվանդանոց։ Մարիի մայրը՝ Նադին Տրենտինյանը, խիստ պատիժ էր պահանջում Բերտրանի համար։ Կանտայի ընկերները պնդում էին, որ նա ոչ գիտակից վիճակում է եղել և դիտավորություն չի ունեցել վնաս պատճառել։ 2004 թվականի մարտին նա դատապարտվել է 8 տարվա ազատազրկման։ Նախ Մարիի ընտանիքի, ապա Բերտրան Կանտայի կողմից բողոքարկում է ստացել, սակայն երկու կողմերն էլ ի վերջո որոշել են հետ վերցնել իրենց բողոքարկումը, այդ իսկ պատճառով 8 տարվա ազատազրկման դատավճիռը դարձել է վերջնական։ Իր փաստաբանների խնդրանքով Կանտան լիտվական բանտից 2004 թվականի սեպտեմբերի 28-ին տեղափոխվել է Մյուրեում (Ֆրանսիա) գտնվող բանտ։
2003 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Լանդերում գտնվող Կանտայի տանը հրդեհ է բռնկվում։ Շատերը կասկածում էին, որ դա կապված է եղել Մարի Տրենտինյանի մահվան հետ։
2007 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կանտան ժամկետից շուտ ազատվում է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Noir Desir-ի պաշտոնական կայք (ֆր.)
Պալադե

Պալադե (էստ․՝ Palade), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պոզքյոյ (այլ կիրառումներ)

Պոզքյոյ, կարող է վերաբերել՝

Պոզքյոյ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում
Պոզքյոյ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում
Միոգլոբին

Միոգլոբինը կամ մկանագլոբինը գլոբուլինային սպիտակուց է, որն իրականացնում է մկաններում մոլեկուլային թթվածնի պահեստավորումը և այն հասցնում բջիջների օքսիդացնող համակարգին։ Կազմված է ավելի քանի 150 ամինաթթվային մնացորդ պարունակող շղթայից։ Առաջին սպիտակուցն է, որի կառուցվածքը պարզված է ռենտգենակառուցվածքային վերլուծության եղանակով։ Միոգլոբինի մոլեկուլի զանգվածը 17.000 է։ Հեմոգլոբինի նման մոլեկուլային թթվածինը (O2) կապող ակտիվ կենտրոնը հեմն է։ Միոգլոբինը Օ2-ի հետ դարձելիորեն կապվում է թթվածնի ցածր մասնական ճնշման պայմաններում։ Դա ֆիզիոլոգիական մեծ նշանակություն ունի, որովհետև մկանի կծկման ժամանակ թթվածնի ճնշումը խիստ ընկնում է մազանոթների սեղման հետևանքով, և հենց այդ ժամանակ միոգլոբինից անջատվում է մկանային աշխատանքի համար անհրաժեշտ O2: Միոգլոբինի պարունակությունը ողնաշարավոր կենդանիների մկաններում 2% է, ջրի տակ երկար մնացող կետերի, փոկերի և այլնի մկաններում՝ մինչև 20%։


=== Գրականություն ===
«7-րդ հատոր»։ Հայկական սովետական հանրագիտարան։ 1979 թ.
Աստերոիդների ցանկ (240001-240100)

Աստերոիդների ցանկ (239901-240000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (240101-240200)
 Աստերոիդների ցանկ (239901-240000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (240101-240200)
Չերվոնայա Ուկրաինա (գյուղ, Բորզնայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չերվոնայա ՈւկրաինաՉերվոնայա Ուկրաինա (ուկրաիներեն՝ Червона Україна), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Չերվոնայա Ուկրաինա գյուղում բնակվում էր 63 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տիիցուոցա

Տիիցուոցա (էստ․՝ Tiitsuotsa), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Տյուտեշ

Տյուտեշ  (ռուս.՝ Тютешь), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուխտոմի գետի աջ ափին 79 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010200412110000009922
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110000992
Ավազանի կոդը - 08.01.02.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Խոլմեց (գյուղ, Օլենինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԽոլմեցԽոլմեց (ռուս.՝ Холмец), գյուղ Ռուսաստանի, Տվերի մարզի Օլենինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 338 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օլենովկա (գյուղ, Կրիվոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕլենովկաՕլենովկա (ուկրաիներեն՝ Оленівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կրիվոգրադի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օլենովկա գյուղում բնակվում էր 78 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բորկովկա (գյուղ, Վիկսունսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բորկովկա (այլ կիրառումներ)Բորկովկա (ռուս.՝ Борковка), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վիկսունսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 677 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տառն (գետ)

Տառն,  գետ  Ֆրանսիայի արևելքում՝  Օքսիտանիա նահանգում։ Գարոնի աջ վտակը։ Երկարությունը՝ 380,6  կմ, ավազանի մակերեսը՝  15,7 հազար կմ²։


== Ջրագրություն ==
Տառն գետը սկսվում է  Սևեննայից՝ Լոզեր կոչվող  սարից։  Ներքևում հատում է  Կոսսի սարահարթը, վերածվում է կրաքարային կիրճի՝  Գորժ դյու Թարն անունով, որն ունի 500 մ խորություն։ Ներքևում ջրի  հոսքը դուրս է գալիս հարթավայր, թափվում է  Գարոննայի մեջ՝  Թարնի և Գարոննայի դեպարտամենտում։ Ալբի քաղաքի վերին մասում վերածվում է Սաբո ջրվեժի։ Ջրվեժը  ծովի մակերևույթից  բարձր է 1500 մ։

Ջրի միջին օգտագործումը կազմում է մոտ 140մ³ վայրկյանում։ Թարն գետը գարնանը վարարում է, ինչի հետևանքով ամռանը լինում են անձրևային հեղեղումներ։
Թարնը հայտնի է իր աղետալի հեղեղումներով։ 1930 թվականի հեղեղումների ժամանակ Թարնի ջրերը Մոնտոբան նահանգում բարձրացել են 17 մ այն դեպքում, երբ ջրօգտագործումը կազմել է 7000մ³ վայրկյանում։ Արդյունքում ավերվել են հազարավոր տներ, մահացել է շուրջ 300 մարդ։


== Տնտեսական օգտագործում ==
Տառն գետի ստորին հոսանքում կլիման չորային է։ Գետի վրա կան մի շարք հիդրոէլեկտրակայաններ։
Գետի շուրջ կառուցված են Մոնտաբան, Ալբի, Միյո և այլ քաղաքներ, իսկ  վրայով անցնում է Միյոյի ամենամեծ ուղեկամուրջը, որն աշխարհի ամենաբարձր տրանսպորտային կամուրջն է։


== Արտաքին հղումներ ==
Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
«Тарн, река»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
«Le Tarn sur le site du Sandre»։ sandre.eaufrance.fr (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-08-23-ին։ Վերցված է 2019-01-17  
«La fiche de synthèse sur le Tarn à Moissac, banque Hydro»։ www.hydro.eaufrance.fr (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2006-11-19-ին։ Վերցված է 2019-01-17  
«Le Tarn»։ www.ot-gorgesdutarn.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2010-07-25-ին  
Les Gorges du Tarn et Les Grands Causse


== Ծանոթագրություններ ==
Անաքսիմանդրոս

Անաքսիմանդրոս (հին հունարեն՝ Άναξίμανδρος, մոտ մ. թ. ա. 610, Միլեթ, Հին Հունաստան - մ. թ. ա. 547, մ. թ. ա. 556 կամ մ. թ. ա. 546, Միլեթ), հին հույն փիլիսոփա, աստղագետ, աշխարհագետ։
Ծնվել է Միլեթ քաղաքում։ Նա շարունակում է Թալեսի գիտական հետազոտությունները և առաջին անգամ իր եզրակացությունները շարադրում արձակ ձևով իր մի գրվածքի մեջ, որ անվանել է «Բնության մասին»։ Այս գիրքը մեզ չի հասել։
Անաքսիմանդրոսն առաջինն է, որը նկարել է երկրի քարտեզը։ Քարտեզը նկարվել է առաջին անգամ Եգիպտոսում, բայց այնտեղ նկարել են առանձին մարզեր և այն էլ եգիպտական աշխարհագրական պատկերացումները Նեղոսի հովտի սահմաններից հեռու չի թափանցել, բայց Անաքսիմանդրոսը տվել է ամբողջ երկրագնդի քարտեզը և դրանով հիմք դրել աշխարհագրական գիտությանը։ Նա հայտնագործել է նաև առաջին արեգակնային ժամացույցը (գնոմոն)։


== Ապեյրոնի գաղափարը ==
Անաքսիմանդրոսը եղել է Թալեսի աշակերտը, ում նա չէր կարողանում համոզել, որ ամեն ինչի սկիզբը ջուրն է։ Ըստ նրա՝ ամեն ինչ սկիզբն ապեյրոնն է։ Այս բառը թարգմանվում է երեք տարբեր իմաստներով՝ սկզբնապատճառ, անորոշ, անսահման, որոնք հանդես են գալիս միասին։ Ապեյրոնը գիտական վերացարկում է. մտային, հորինված, արհեստական էություն, որն իր բնույթով զգայական չէ։ Անաքսիմանդրոսն զգում էր, որ նյութական երևույթից այն կողմ պետք է լինի մի ուրիշ էություն, որն էլ հենց պետք է լինի այդ նյութականի պատճառը։ Ըստ նրա՝ ապեյրոնը ծերանալ չունի, այն անմահ է ու անոչնչանալի, ապեյրոնն ինքն է ստեղծում ամեն ինչ։ Ապեյրոնից են առաջանում նախ հակադրությունները՝ տաքն ու սառը, չորն ու թացը, ծանր ու թեթևը և այլն, որոնցից հավերժական շարժման ու անհրաժեշտության միջոցով առաջանում է զգայական աշխարհի բոլոր ձևերը. Աշխարհն առաջանում է ապեյրոնից և պարբերաբար ապեյրոնի է վերածվում. այսինքն՝ աշխարհը պարբերաբար կործանվում է և նորից առաջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Յուսսել (շրջան)

Յուսսել  (ֆր.՝ Ussel), շրջան (ֆր.՝ Arrondissement) Ֆրանսիայում, գտնվում է Լիմուզան երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Կորեզ։ Սուպերֆեկտուրա՝ Յուսսել։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 34 429։ Շրջանի տարածքը կազմում է 1766 կմ²։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Յուսսել շրջան (ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
Մուլուդ Ֆերաուն

Մուլուդ Ֆերաուն (իսկական անունը՝ Լիտ Շաաբան) (ֆր.՝ Mouloud Feraoun, մարտի 8, 1913(1913-03-08)[…], Կաբիլիա, Ալժիր - մարտի 15, 1962(1962-03-15)[…], Ալժիր, Ֆրանսիական Ալժիր), ալժիրցի գրող, ուսուցիչ։ Ֆրանսերենով ալժիրյան գրականության իրատեսական ուղղության հիմնադիր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է բերբերական գյուղում՝ Ալժիրի հյուսիսային մասում՝ Ջուր-Ջուրի լեռներում։ Նրա հայրը կաբիլացի ֆելահ էր, երկար տարիներ աշխատել է որպես հանքափոր Ֆրանսիայում։ Ընտանիքի ութ երեխաներից միայն հինգն են ողջ մնացել։ Մուլուդը նրանց երրորդ երեխան էր ու առաջին որդին։ 1910 թվականից հայրը պարբերաբար արտագաղթել է մայրցամաքային Ֆրանսիա՝ ընտանիքի կարիքները հոգալու համար։ 1928 թվականին նա վթարի է ենթարկվել և սկսել է ապրել հաշմանդամության կենսաթոշակով։ Այս ընտանեկան, սոցիալական և մշակութային արմատները գերակշռում են Մուլուդ Ֆերաունի համար, որն իր առաջին ինքնակենսագրական վեպը վերնագրել է «Աղքատի որդին», և կաբիլյան մշակույթը դարձրել է իր ինքնության կենտրոնական բաղադրիչը։
Ֆերաունն ավարտել է Թիզի Ուզուի վարժարանը, ապա Բու Զարեհի մանկավարժական ուսումնարանը, 1935-1957 թվականներին ուսանել է Կաբիլիայում։
Ալժիրի անկախության շարժման ակտիվ մասնակից։
Երկրի անկախության հռչակումից 3 օր առաջ սպանվել է զինված գաղտնի կազմակերպության (OAS-ֆր.՝ Organisation de l'armée secrète) ուլտրաաջ ընդհատակյա ազգայնական ահաբեկչական կազմակերպության անդամների կողմից։


== Ստեղծագործություն ==
Գրել է ֆրանսերեն։ «Աղքատի որդին» վեպում (1950, ռուս. թարգմ.՝ 1963), «Կաբիլիայի օրերը» նովելների ժողովածուում (1954, ռուս. թարգմ.՝ 1970),«Երկիր և արյուն» էպիկական դիլոգիայում (1953, ռուս. թարգմ.՝ 1965) և «Լեռ տանող ճանապարհը» գործում (1957, ռուս. թարգմ.՝ 1965) վերստեղծել է ժողովրդական կյանքի բնորոշ բնավորություններն ու հանգամանքները երկու համաշխարհային պատերազմների միջև ընկած ժամանակահատվածում՝ 1954 թվականի նոյեմբերի ապստամբության նախօրեին։
1951 թվականին նա նամակագրական կապ է հաստատել Ալբեր Կամյուի հետ։
1972 թվականին հրատարակել է «Տարեդարձ» անավարտ վեպից ակնարկներ, քննադատական հոդվածներ և դրվագներ։ Նա հանդես է եկել ակնարկներով և ժողովրդական կենցաղից պատմություններով, հրապարակախոսական սուր հոդվածներով կրթության անկման, աճող աղքատության, Ալժիրի երիտասարդության ֆրանսիականացման վտանգների մասին։
«Վերջին ուղերձը» (1960) հոդվածում նա մերժել է Ալժիրի խնդրի լուծման ձուլման պլանը, որը առաջարկվել էր Ա. Կամյուին։ Գաղութարարների դեմ ժողովրդի զինված պայքարում Ֆերաունը տեսել է Ալժիրի ազատության և անկախության միակ ճանապարհը («Օրագիր. 1955—1962», 1962): Նրա «Օրագիր. 1955-1962»-ը Ալժիրի անկախության պատերազմի դառը փաստաթուղթն է։


== Ստեղծագործությունների ընտրանի ==
Le Fils du pauvre («Աղքատի որդին»)՝ 1950
La terre et le sang («Երկիր և արյուն»)՝ 1953
Jours de Kabylie («Կաբիլիայի օրերը»)՝ 1954
Les Chemins qui montent («Լեռ տանող ճանապարհը»)՝ 1957
Les Isefra de Si Mhand Oumhand, 1960
Journal, 1955—1962
Lettres à ses amis, 1969
L’Anniversaire, 1972
La Cite des Roses, 2008


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Большая советская энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия, 1969—1978.
Энциклопедический справочник «Африка». / Главный редактор Ан. А. Громыко. — М.: Советская Энциклопедия, 1986—1987.


== Արտաքին հղումներ ==
The Poor Man's Son
Honda RA273

Բոլիդ Honda RA273 (անգլ.՝ Honda RA273), ի նախագծած մրցարշավային ավտոմեքենան է։ Ստեղծված է Ֆորմուլա 1 դասի աշխարհի չեմպիոնատների մրցավազքերին մասնակցելու համար։ Նախագծվել և ստեղծվել է 1966 թվականի մրցարշավին մասնակցելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Փետրվարի 26

Փետրվարի 26, տարվա 57-րդ օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 308 (նահանջ տարիներին՝ 309) օր։


== Դեպքեր ==
1513 - երկրաշարժը ավերեց Պորտուգալիայի մայրաքաղաք Լիսաբոնը։
1618 - առաջին գահակալության ժամանակ գահընկեց է արվել Օսմանյան կայսրության Մուստաֆա I սուլթանը։
1794 - Ֆրանսիայում Ազգային Կոնվենտը հեղափոխության թշնամիների սեփականությունը բռնագրավելու հրաման արձակեց։
1815 - Էլբա աքսորված Նապոլեոն Բոնապարտը փախչում է այնտեղից։
1848 - Ֆրանսիայում վերցվում են ազնվական տիտղոսները։
1896 - Անտուան Անրի Բեկերելը հայտնաբերում է, որ ուրանի նմուշը հետք է թողնում լուսազգայուն թղթի վրա։ Նրա անունով է ռադիոակտիվ աղբյուրի ակտիվության չափման միավորը ՍԻ համակարգում։
1917 - Նյու Յորքի «Victor» ընկերությունում ձայնագրվում է առաջին ջազային սկավառակը։
1986 - Միխայիլ Գորբաչովը հայտարարում է երկրում «Արագացման» («Ускорение») գործընթացը։
2004 - Լատվիայի խորհրդարանը օրենք է ընդունել Հյուսիս-Ատլանտյան դաշինքին (ՆԱՏՕ) միանալու մասին։
2006 - Թուրինի 20-րդ Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ավարտ
2008 - Կորուսյալները ֆիլմի հիման վրա թողարկվեց Lost։ Via Domus խաղը։


== Ծնունդներ ==
1564 - Քրիստոֆեր Մարլո, անգլիացի բանաստեղծ, դրամատուրգ (մահ. 1593)։
1802 - Գաբրիել Պատկանյան, պատմաբան և հրապարակախոս (մահ. 1889)
1802 - Վիկտոր Հյուգո, ֆրանսիացի գրող (մահ. 1885)
1808 - Օնորե Դոմիե, ֆրանսիացի գրաֆիկ, գեղանկարիչ, քանդակագործ։ (մահ.1879)
1877 - Միքայել Մանվելյան, հայ արձակագիր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (մահ. 1944)։
1893 - Այվոր Արմսթրոնգ Ռիչարդս, անգլիացի գրականագետ, լեզվաբան, հոգեբան, բանաստեղծ (մահ. 1979)։
1928 -  Լիա Կարապետյան,  Հաղորդավար, ՀՍՍՀ վաստակավոր արտիստ    26 փետրվար, – մահ. 8 հունվար, 2001
1932 - Ջոնի Քեշ, ամերիկացի երգիչ, երգահան, դերասան և գրող (մահ. 2003)։
1954 - Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան, թուրք պետական և քաղաքական գործիչ։
1983 - Պեպե Ֆերեիրա, ազգությամբ բրազիլացի պորտուգալական ֆուտբոլիստ։
1984 - Էմանուել Ադեբայոր, տոգոլեզցի ֆուտբոլիստ։
1985 - Ֆեռնանդո Լյորենտե, բասկ ֆուտբոլիստ, «Ատլետիկ» ֆուտբոլային ակումբի և Իսպանիայի ազգային հավաքականի հարձակվող


== Մահեր ==
1770 - Ջուզեպպե Տարտինի, Բարոկկո դարաշրջանի իտալացի ջութակահար և կոմպոզիտոր (ծնվ. 1692)։
1821 - Ժոզեֆ դը Մեսթր, ֆրանսիացի կաթոլիկ փիլիսոփա, գրող, քաղաքական գործիչ և դիվանագետ (ծնվ. 1753)։
1959 - Վերդի,հայ աշուղագետ
2013 - Բաբկեն Հարությունյան, հայ պատմաբան, պատմաաշխարհագրագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից-անդամ (ծնվ. 1941)։
Կլիպեր

Կլիպեր (անգլ.՝ clipper կամ հոլ.՝ klipper), ծովային արագընթաց առագաստանավ։ Ունի ձգված ձև, 3-4 կայմ և զարգացած առագաստային համակարգ։ Օգտագործվել է մինչև XIX դ. վերջը՝ հիմնականում ուղևորներ և թանկարժեք բեռներ (թեյ, համեմունք և այլն) փոխադրելու համար։
(6268) Վերսալ

(6268) Վերսալ (անգլ.՝ Versailles), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,309133 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8808 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7375 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1281,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,280886 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,79° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6268) Վերսալ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ջոն Բանյան

Ջոն Բենիան (անգլ.՝ John Bunyan, նոյեմբերի 28, 1628(1628-11-28), Elstow, Bedford, Բերդֆորդշիր, Անգլիա - օգոստոսի 31, 1688(1688-08-31)[…], Լոնդոն, Անգլիայի թագավորություն), անգլիացի գրող, բապտիստական քարոզիչ։ Հայտնի է որպես «Ուտավորի առաջընթացն այս աշխարհից գալիք աշխարհ» քրիստոնեական այլաբանական վեպի (երկու մասից, անգլ.՝ The Pilgrim's Progress from This World to That Which Is to Come, 1678-1688) հեղինակ։


== Ծանոթագրություններ ==