Անգլո-զանզիբարյան պատերազմ

Անգլո-զանզիբարյան պատերազմ, տեղի է ունեցել 1896 թվականի օգոստոսի 27-ին Բրիտանիայի և Զանզիբարի սուլթանության միջև։ Տևել է 38 րոպե և համաձայն Գինեսի ռեկորդների գրքի համարվում է պատմության մեջ ամենակարճ պատերազմը։


== Նախադրյալներ ==
19-րդ դարի վերջին Զանզիբարը Մեծ Բրիտանիայի վերահսկողության տակ էր։ Պատերազմն սկսվեց Բրիտանիայի ղեկավարության հետ համագործակցող Զանզիբարի սուլթան Համադ իբն Տուվայնիի մահվանից հետո։ Նրա զարմիկ Հալիդ իբն Բարգաշը գերմանացիների օգնությամբ պետական հեղաշրջում իրականացրեց և գրավեց գահը։ Բրիտանացիները Հալիդ իբն Բարգաշից պահանջեցին հրաժարվել գահից՝ հօգուտ իրենց աջակցող թեկնածու Համուդ բին Մուհամեդի։ Հալիդ իբն Բարգաշը հրաժարվեց և կարճ ժամանակում 2800 հոգանոց զորք հավաքեց, պալատի նկուղներից հանեց բրոնզե, 200 տարի չկրակած թնդանոթը։


== Մարտական գործողությունները ==

1896 թվականի օգոստոսի 27-ին Մեծ Բրիտանիան վերջնագիր հայտարարեց, որը ավարտվում էր ժամը 9։00-ին և համաձայն որի զանզիբարցիները պետք է զենքը վայր դնեին և իջեցնեին դրոշը։
Զանզիբարցիները իրենց միակ թնդանոթով զինված «Գլազգո» առագաստանավը դուրս բերեցին մարտի բրիտանական հինգ նավերի դեմ։ Նշված ժամին բրիտանական զինուժը սկսեց հրաձգությունը։ Հինգ րոպե անց «Գլազգոն» պատասխանեց և նույն րոպեին ջրասույզ արվեց։ Մինչև խորտակվելը զանզիբարյան նավը անընդհատ կրակում էր։ Կես ժամվա գնդակոծությունից հետո ափամերձ կառույցները հիմնահատակ ավերվել էին և դադարել էր պատասխան կրակը, բայց քանի որ դրոշակը չէր իջեցված բրիտանացիները շարունակեցին գնդակոծությունը։ 15 րոպե անց դրոշակաձողը ջարդվեց և դրոշը այլևս չէր երևում։ Ադմիրալ Ռոուլինգսը դա համարեց հանձնվելու նշան և հրամայեց դադարեցնել կրակոցները։ Սուլթանը հրամայեց իր զորքին լքել մարտի դաշտը, իսկ ինքը պաշտպանություն խնդրեց գերմանական դեսպանատանը։
Պատերազմից հետո նախկին սուլթանը մինչև 1916 թվականը ապրում էր Դար-էս-Սալամում, մինչև նրան ձերբակալեցին անգլիացիները։ Մահացել է 1927 թվականին Մոմբասայում (Քենիա);


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Bakari, Mohammed Ali (2001), The Democratisation Process in Zanzibar: A Retarded Transition, Hamburg: Institut für Afrika-Kunde, ISBN 978-3-928049-71-9, https://books.google.am/books?id=9yCSamtUeiAC .
Bennett, Norman Robert (1978), A History of the Arab State of Zanzibar, London: Methuen Publishing, ISBN 978-0-416-55080-1 .
Cohen, John; Jacopetti, Gualtiero; Prosperi, Franco (1966), Africa Addio, New York: Ballantine Books, OCLC 230433, https://books.google.am/?id=vR9BAAAAIAAJ .
Frankl, P.J.L. (2006), «The Exile of Sayyid Khalid bin Barghash Al-BuSa'idi», British Journal of Middle Eastern Studies 33 (2):  161–177, doi:10.1080/13530190600603675, ISSN 1469-3542 .
Gordon, Philip H. (2007), Winning the Right War: The Path to Security for America and the World, New York: Times Books, ISBN 978-0-8050-8657-7, https://books.google.am/books?id=YUm142jq6F8C .
Haws, Duncan; Hurst, Alexander Anthony (1985), The Maritime History of the World: A Chronological Survey of Maritime Events from 5,000 B.C. until the Present Day, Brighton, Sussex: Teredo Books, ISBN 978-0-903662-10-9, https://books.google.am/books?id=4iFUAAAAMAAJ .
Hernon, Ian (2000), The Savage Empire: Forgotten Wars of the 19th Century, Stroud, Gloucestershire: Sutton Publishing, ISBN 978-0-7509-2480-1 .
Hoyle, Brian (2002), «Urban Waterfront Revitalization in Developing Countries: The Example of Zanzibar's Stone Town», Geographical Journal 168 (2):  141–162, doi:10.1111/1475-4959.00044 .
Ingrams, William H. (1967), Zanzibar: Its History and Its People, London: Cass, OCLC 722777 .
Lyne, Robert Nunez (1905), Zanzibar in Contemporary Times, London: Hurst and Blackett, OCLC 251506750, https://books.google.am/?id=Z9sLAAAAYAAJ&printsec=titlepage&dq= .
Owens, Geoffrey R. (2007), «Exploring the Articulation of Governmentality and Sovereignty: The Chwaka Road and the Bombardment of Zanzibar, 1895-1896», Journal of Colonialism and Colonial History (Johns Hopkins University Press) 7 (2):  1–55, doi:10.1353/cch.2007.0036, ISSN 1532-5768, OCLC 45037899, արխիվացված  օրիգինալից 2016-03-03-ին, https://web.archive.org/web/20160303201759/http://muse.jhu.edu/login?uri=%2Fjournals%2Fjournal_of_colonialism_and_colonial_history%2Fv008%2F8.2owens.html, վերցված է 2016-04-12 .
Patience, Kevin (1994), Zanzibar and the Shortest War in History, Bahrain: Kevin Patience, OCLC 37843635 .
Thompson, Cecil (1984), «The Sultans of Zanzibar», Tanzania Notes and Records (94) .
Tucker, Alfred R. (1970) (PDF), Eighteen Years in Uganda and East Africa (New տպ.), Westport, Connecticut: Negro Universities Press, ISBN 978-0-8371-3280-8, http://ia360925.us.archive.org/2/items/eighteenyearsinu00tuck/eighteenyearsinu00tuck.pdf .