armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էմս

Էմս (գերմ.՝ Ems, հոլ.՝ Eems), գետ Գերմանիայի հյուսիս–արևմուտքում։ Սկիզբ է առնում Տևտոբուրգյան անտառի հարավարևմտյան լանջերից, հոսում Հյուսիս–գերմանական դաշտավայրով, թափվում Հյուսիսային ծովը՝ առաջացնելով էստուարիա։
Երկարությունը 371 կմ է, նավարկելի է։ Ջրանցքներով միացված է Հռենոսի, Վեզերի, Էլբայի ավազանների գետերին։ Գետաբերանի մոտ է Էմդեն նավահանգիստը։


== Անվանում ==
Անտիկ անվանումը եղել է Amisa (առաջացել է կելտերեն am «ջուր, գետ» բառից), որը ձևափոխվելով դարձել է Էմս։


== Ծանոթագրություններ ==
Արխանգելսկոե (գյուղ, Բաշտանկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱրխանգելսկոեԱրխանգելսկոե (ուկրաիներեն՝ Архангельське), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1813 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Արխանգելսկոե գյուղում բնակվում էր 205 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,405 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ինոկուր

Ինոկուր (ֆր.՝  Ignaucourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 78 մարդ, բնակչության խտությունը` 18.62 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.19 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 22 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 61 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 49-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 12։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,3 %։ 49 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 42 անձ (23 տղամարդ և 19 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (3 տղամարդ և 4 կին)։ 12 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 2-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Այկա

Այկա (հունգ.՝ Ajka), քաղաք Հունգարիայի Վեսպրեմ մարզում։ Գտնվում է Բակոնի լեռներում, բնակչությունը՝ 29685 մարդ (2009թ․ տվյալներով)։


== Աշխարհագրություն և տրանսպորտ ==
Այկան գտնվում է Վեսպրեմ մարզի կենտրոնից 25 կմ արևմուտք և նույնքան հեռավորությամբ դեպի հարավ` Պապա քաղաքից։ Քաղաքից 3 կմ դեպի հյուսիս գտնվում է Е66 ավտոմայրուղին Սեկեշֆեհերվար-Վեսպրեմ-Կյորմենդ-Իլց։ Այկայով է անցնում Սեկեշֆեհերվար-Վեսպրեմ-Ցելդեմելկ երկաթուղին։


== Պատմություն ==
Ժամանակակից քաղաքը ստեղծվել է 1960 թ․-ին՝ այստեղ առավել վաղ գոյություն ունեցող 4 գյուղերի միացումից։ Հետագայում քաղաքին են միացվել նաև 4 շրջակա գյուղեր։
Այկա գյուղը՝ նոր քաղաքի կենտրոնը, առաջին անգամ հիշատակվել է 1214թ․-ին, սակայն հիմնադվել է ավելի վաղ։ Գյուղի անունը ծագում է նույնանուն տոհմի անունից, որն էլ իր հերթին կոչված է Իշտվան 1-ինի կնոջ՝ Գիզզել թագուհու շքախմբի անդամներից մեկի, Հեյկո իշխանի անունով։
Ներառյալ մինչև 19-րդ դարի կեսը շարունակում էր մնալ փոքր գյուղ։ 19-րդ դարում շրջակայքում բացվեցին ածխի հանքաշերտեր՝ 1930-ական թվականների բոքսիտների հանքատեղերը։ 1937թ․-ին այստեղ կառուցվել է աշխարհի առաջին կրիպտոն արադրող գործարանը։
Սոցիալիստական դարաշրջանում այստեղ կառուցվեցին ալյումինի ու ապակու հսկա գործարաններ, և Այկան դարձավ խոշոր արդյունաբերական կենտրոն։

2010թ․-ի հոկտեմբերի 4-ին Այկայի «Ajka Timfoldgyar» ալյումինի օքսիդի արտադրամասում տեղի ունեցավ վթար` պայթեց կարմիր (բոքսիտային) շլամի ամբարը։ Ամբարից թափվեց մոտ 1 միլիոն խորանարդ մետր թունավոր նյութ։ Թունավոր թափոնների հոսքերը տարածվեցին 40 քառակուսի կիլոմետրի վրա՝ ծածկելով Այկայի փողոցները, տները և մի քանի մոտակա բնակավայրեր։


== Տնտեսություն ==
Այժմ գործում են ալյումինի կոմբինատը, ապակու գործարանը, աղյուսի գործարանը, իսկ քաղաքի շրջակայքում՝ գորշ ածխի և բոքսիտների հանքերը։


== Տեսարժան վայրեր ==
Կաթոլիկ եկեղեցի Տեշոկբերենդ շրջանում (հետագայում Բարոկկո, 1807-1808)
Կաթոլիկ եկեղեցի Այկայում (հետագայում Բարոկկո, 1788)
Բողոքական եկեղեցի Այկայում (հետագայում Բարոկկո, 1783)
Ավետարանական եկեղեցի Այկայում ( հետագայում Բարոկկո, 1786-89)
Հանքարդյունաբերության թանգարան
Ապակու գործարան


== Հնագիտություն ==
2010թ․ քաղաքից ոչ հեռու բոքսիտների հանքատեղում հայտնաբերվել են Ceratopsia — Ajkaceratops kozmai ինֆրակարգին պատկանող նոր տեսակի, մոտ 85 միլիոն տարեկան դինոզավրի գանգի ոսկորներ (վերին կավճի սանտոնյան շարք)։ Այդ ժամանակ այս տարածքը եղել է հնագույն Թետիս օվկիանոսի կղզեխմբի կղզիներից մեկը։


== Քույր քաղաքներ ==
Ռովանիեմի  Ֆինլանդիա
Կրիստուրու-Սեկուեսկ  Ռումինիա
Ուննա  Գերմանիա
Վայց  Ավստրիա
Դոնխհայ  Չինաստան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(հունգարերեն)


== Պատկերասրահ ==
Քերիչ

Քերիչ, խոհանոցային պարագա` մթերքները մանրացնելու համար (օրինակ` պանիր, բանջարեղեն և այլն)։
Քերիչի մակերևույթը սովորաբար ունենում է բազմաթիվ անցքեր նրանց հարող ատամիկներով։ Ատամիկները կտրիչի դեր են կատարում, իսկ անցքերի միջով անցնում է մանրացված մթերքը։  Տարբեր չափերով մանրացման համար քերիչներն ունենում են տարբեր չափերի ատամիկներով մի քանի մակերեսներ։ Քերիչների մի քանի տեսակներ բացվածքներ չեն ունենում։ Կան նաև ուղղանկյունաձև կտրիչով և ուղղանկյուն բացվածքով քերիչների տեսակներ։ Քերիչի սկզբունքները նույնն են, ինչ բանջարեղենի կտրիչները Բթացած քերիչները կարելի է սրել համապատասխան նրբախարտոցով։


== Պատմություն ==
Պանրի քերիչը ստեղծել է Ֆրանսուա Բոուլիերի կողմից 1540 թվականին` չնայած կարծում էին, որ այն չի կարող օգտագործվել։


== Տարբերակներ ==
Կան նաև պարուրաձև կտրտող քերիչներ, որոնք օգտագործվում են արշտա պատրաստելու ժամանակ կամ մթերքները ժապավենաձև կտրտելու համար։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Քերիչով հաճախ մանրացնում են տնտեսական օճառը, երբ լվանում են սպիտակեղենը։ Դա անում են օճառը ջրում ավելի արագ լուծելու համար


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Тёрка-шинковка // Краткая энциклопедия домашнего хозяйства. — М.: Государственное Научное издательство «Большая Советская энциклопедия», 1959.
Տլումաչի շրջան

Տլումաչի շրջան (ուկրաիներեն՝ Тлумацький район), շրջան Ուկրաինայի Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1213 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տլումաչ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 683,54 կմ²։


== Բնակչություն ==
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 48640 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 71,16 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Վրացական ազգային խորհուրդ

Վրացական ազգային խորհուրդ (դեկտեմբեր 1917 — հունիս 1918), միջկուսակցական քաղաքական օրգան Վրաստանում, որը ստեղծվել էր 1917 թ-ի դեկտեմբերին։ Նրա անդամն էին վրացական բոլոր կուսակցությունները, բացառությամբ բոլշևիկների։ Վրաստանի ազգային խորհուրդն է ներկայացրել Վրաստանի շահերը Թուրքիայի հետ բանակցություններում՝ Բաթումի պայմանագրի ժամանակ։ Իր գործունեությունը ազգային խորհուրդը իրականացրել է մինչև 1918 թ-ի հունիս ամիսը։
Սվիտանոկ (գյուղ, Գրեբյոնկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍվիտանոկՍվիտանոկ (ուկրաիներեն՝ Світанок), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ռազեզդ Բոյարսկի։
2001 թվականի տվյալներով Սվիտանոկ գյուղում բնակվում էր 395 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,863 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 457,71 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նովոկուզնեցովո

Նովոկուզնեցովո (ռուս.՝ Новокузнецово), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 66 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ղազարենց

Ղազարենց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում։ Գտնվւմ էր Թորթում գետի ակունքում, բարձրադիր վայրում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 31 տուն բնակիչ։

«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լեոնովո (գյուղ, Բեժանիցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼեոնովոԼեոնովո (ռուս.՝ Леоново), գյուղ Ռուսաստանի, Պսկովի մարզի Բեժանիցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին հայտնի գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գառնադմակ

Գառնադմակ (լատ.՝ Sempervivum), թանձրատերևազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 50, Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ Գառնադմակ անդրկովկասյան լատ.՝ Տ. transcaucasicum։ Հանդիպում է Կոտայքի մարզի միջին և վերին լեռնային, գոտիներում։ Աճում է ժայռաճեղքերում և քարքարոտ լանջերին։
Բույսի ցողունը ծածկված է ներհակված սպիտակ աղվամազով։ Արմատամերձ տերևները հավաքված են կլորավուն վարդաբույլում, 3-5 սմ տրամագծով, հակադարձ տերևները լինում են ձվաձև, մերկ կամ ծածկված կարճ աղվամազով, կանաչ, սուր, եզրերը արտևունանքաձև են, 2-5 սմ երկարությամբ։ Ծաղիկները բաց մանուշակագույն են, հավաքված վահանաձև ծաղկաբույլում, 12-16 հոդերով։ Բաժակը 2-3 անգամ կարճ է պսակից և կազմված է ազատ ներհակված նշտարաձև բաժակաթերթերից։ Առէջները 24-32-ն են, հիմքի մոտ լայնացած, վարակված թելերով և կարմրավուն փոշեհատիկներով։ Պտղիկները 12-16 հատ են։ Ծաղկում է ամռան երկրորդ կեսին։


=== Քիմիական բաղադրությունը ===
Տերևները պարունակում են ասկորբինաթթու, միկրոտարրեր, լորձանյութեր։


=== Օգտագործման եղանակները ===
Բժշկության մեջ օգտագործել են բույսի պտուղը, սերմը, տերևները և արմատը։ Հայկական բժշկության մեջ գառան դմակն օգտագործել են լյարդի, վարակիչ հիվանդությունների, աղիքների ուռուցքների, խրոնիկական լուծի, արգանդային արյունահոսության, այրունախխման, արևահարության, գլխացավի, կարմիր քամու, այրվածքների, պարանոցի ուռուցքների, ականջաբլթակի խոցի, սրտխփոցի, փորկապության, սրտխառնոցի, նքոցների, մակերիկամների բորբոքման, նյութափոխանակության խանգարման, լնդախտի բուժման նպատակով։

5 գ ջրային գառան դմակի պտուղը մանր ծեծել, վրան ավելացնել 200 գ սերկևիլի մզվածք և օրը երեք անգամ 100- ական գ խմել աղիքների ուռուցքների, խրոնիկական լուծի, արգանդի արյունահոսության բուժման համար։ Այդ նույն պատրաստուկին ավելացնել 100 գ գինի և օրը երկու անգամ 100- ական գ խմել այրունախխման, լուծի և արևահարության համար։
Գառան դմակը վարդի յուղով շաղախել և քսել այրվածքներին, կարմիր քամու դեպքում՝ կարմրած տեղերին։
Գառան դմակի տերևներն աղալ և դնել ականջաբլթակի խոցին։
Գառան դմակը եփել և ուտել՝ փորկապության, նքոցի, սրտխառնոցի, նյութափոխանակության խանգարման, գերթթվայնության, մակերիկամների բոբոքման բուժման համար։
Ավյավայամ

Ավյավայամ (ռուս.՝ Авьяваям), գետ Կամչատկա թերակղզու հյուսիսարևելյան մասում։ Գետի երկարությունը 155 կմ է, ավազանի տարածքը 1330 կմ2։ Հոսում է Օլյուտորսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -
Ավազանի կոդը - 19.07.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 20
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մարիանո Բենլիուրե

Մարիանո Բենլիուրե (իսպ.՝ Mariano Benlliure, սեպտեմբերի 8, 1862(1862-09-08)[…], Վալենսիա, Իսպանիա - նոյեմբերի 9, 1947(1947-11-09)[…], Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի քանդակագործ, Իսպանիայում բազմաթիվ հանրային հուշարձանների և կրոնական թեմաներով քանդակների հեղինակ է։ Նեոկլասիցիզմի ներկայացուցիչ։ Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ։
Նկարիչներ Խոսե և Խուան Անտոնիո Բենլիուրեների եղբայրը։ 


== Կենսագրություն ==
Մարիանո Բենլիուրեն ծնվել է Վալենսիայի Էլ Գրաու շրջանում։ Իր նախնական գործերում անդրադարձել է ցլամարտի թեմաներին՝ ստեղծելով դրանք նախ մոմից, ապա վերածելով բրոնզի։ 1876 թվականին՝ 13 տարեկան հասակում Գեղարվեստի ազգային ցուցահանդեսի ժամանակ ներկայացրել է իր կերտած ցլամարտիկի մոմե մոդելը։ Այնուհետև մեկնել է Փարիզ ուսանելու նկարչություն։ Նրա ծախսերը հոգացել է իր ուսուցիչը՝ Ֆրանցիսկո Դոմինգո Մարկեսը։ 1879 թվականին Հռոմ կատարած այցելության ժամանակ նրա վրա մեծ ազդեցություն են թողնում Միքելանջելոյի քանդակները։ 1887 թվականին հաստատվում է Մադրիդում։ Նույն թվականին նրա կերտած Խոսե դե Ռիբերայի դիմաքանդակը Ազգային ցուցահանդեսի ժամանակ արժանանում է առաջին մրցանակիԲենլիուրեի ստեղծագործությունները բնութագրվում են նատուրալիստական ոճի, երբեմն իմպրեսիոնիստական։ Հեղինակ է բազմաթիվ հանրային հուշարձանների և կիսանդրիների։

Պրակսեդես Մատեո Սագաստայի գերեզմանն Ականավոր անձանց պանթեոնում, Մադրիդ
Խոսե Սան Մարտինի հուշարձան, Լիմա, Պերու
Մարիա Քրիստինա թագուհու բրոնզե հուշարձան, Մադրիդ
Ալֆոնսո XII-ի բրոնզե ձիարձանը Մադրիդի Բուեն Ռետիրո զբոսայգում1950-ական թվականներին Բենլիուրեն իր ստեղծած քանդակներից մեկի հետ պատկերվել է իսպանական 500 պեսետ թղթադրամի վրա։


== Պարգևներ ==
Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան
Իտալական թագի շքանշան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Գրականություն ==
LORITE CRUZ, Pablo Jesús. "Mariano Benlliure y la Caída de Úbeda." Carmelo. Cofradía de Nuestro padre Jesús de la Caída y María Santísima de la Amargura.Úbeda, 2009, págs. 19-25.
MONTOLIÚ SOLER, Violeta. Mariano Benlliure. 1862-1947. Generalitat Valenciana, 1996, ISBN 84-482-1363-7 reeditado 2009.
RUIZ RAMOS, Francisco Javier. “Grande Benlliure,” Carmelo. Cofradía de Nuestro Padre Jesús de la Caída y María Santísima de la Amargura. Úbeda, 2010, págs. 39-52.
SALVADOR PRIETO, María del Socorro: Escultura monumental en Madrid: calles, plazas y jardines públicos (1875–1936), Madrid: Alpuerto, 1990, ISBN 84-381-0147-X


== Ծանոթագրություններ ==
Էլենա Հայտոն դե Նոլասկո

Ելենա Ինես Հայտոն դե Նոլասկո (իսպ.՝ Elena Inés Highton de Nolasco, դեկտեմբերի 7, 1942(1942-12-07), Լոմաս դե Սամորա, Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի իրավաբան, դատավոր, 2004 թվականից` Արգենտինայի արդարադատության գերագույն դատարանի անդամ։
Հայտոնը ծնվել է Լոմաս դե Սամորայում, (Բուենոս Այրես պրովինցիայում)։ Նա Բուենոս Այրեսի համալսարանում 1966 թվականին որակավորվել է որպես իրավաբան, դատախազ և նոտար։ Նրա հետբուհական ուսումը շարունակվել է Հարվարդի իրավունքի դպրոցում և Նևադայի համալսարանում։ 1967 թվականին աշխատել է որպես իրավաբան և 1973 թվականին դարձել է վճարելու անընդունալ պաշտպանյալների պաշտոնական դատապաշտպան։ 1979 թվականին դարձել է դատավոր, 1994 թվականից սկսել է աշխատել ազգային դատարանում։ Քաղաքացիական իրավունքի վերաբերյալ մի քանի գրքերի հեղինակ է։
2004 թվականին Հայտոնը միացել է Գերագույն դատարանին։ Նա առաջին կինն է, որ սկսել է աշխատել երկրի դատարանում, չնայած Կարմեն Արջիբեյի նշանակումն ավելի վաղ էր հաստատվել։ Արգենտնիայի խորհրդարանում նրա ընտրությունն անցել է 51 կողմ և 5 դեմ ձայներով։ 2005 թվականի օգոստոսին նա նշանակվել է դատարանի փոխնախագահ։
Կին դատավորների միջազգային միավորումը պարգևատրել է նրան Մարդու իրավունքների պարգևով, 2010 թվականի մայիսի 18-ին Սեուլում կայացած խորհրդաժողովի ժամանակ։
Հայտոնը և նրա ամուսին Ալբերտո Մարիո Նոլասկոն ունեն երկու որդի։


== Ծանոթագրություններ ==
Բամբորա

Բամբորա (նաև` Բամբորի, վրաց.` ბამბორა), գյուղ Աբխազիայի Գուդաութայի շրջանում, Գուդաութայից 2 կմ հյուսիս։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 50 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
1959 թվականի տվյալներով, գյուղում ապրում էր 776 մարդ, հիմնականում հայեր, ռուսներ և վրացիներ։ 1989 թվականի հաշվառումների համաձայն, գյուղն ուներ 3284 բնակիչ։
Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի ու բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությամբ, ինչպես նաև անասնապահությամբ։ Գյուղն ուներ ակումբ և բուժկայան։
Հայերը եկել են շրջակա գյուղերից` 1948 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերին Գերմանիա

Վերին Գերմանիա, հռոմեական պրովինցիա այժմյան արևմտյան Շվեյցարիայի, ֆրանսիական Յուրա ու Էլզաս երկրամասերի և հարավարևմտյան Գերմանիայի տարածքում։ Գլխավոր քաղաքներն էին Բեզանսոնը (Վեսոնտիո), Ստրասբուրգը (Արգենտրոտե), Վիսբադենը (Ակվե Միթաքե) և վարչական կենտրոնը՝ Մայնցը (Մոգունտիակում)։
Հովիկ Սայադյան

Հովիկ Յախշիբեկի Սայադյան (հոկտեմբերի 23, 1971(1971-10-23), Ելփին, Եղեգնաձորի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Հայկական աշխարհագրական ընկերության գիտքարտուղար, Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի, Երևանի պետական համալսարանի և Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի դասախոս։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Վայոց ձոր մարզի Ելփին գյուղում։


== Կրթություն ==
1994 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետի «Աշխարհագրություն» մասնագիտության մագիստրատուրան։ 1994-1997 թվականներին սովորել է ԵՊՀ ֆիզիկական աշխարհագրության ամբիոնի ասպիրանտուրայում։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1995-1997 թվականներին աշխատել է ՀՀ հիդրոօդերևութաբանության վարչության հիդրոլոգիայի և ջրային ռեսուրսների կենտրոնում որպես առաջին կարգի մասնագետ։ 1996-1998 թվականներին աշխատել է ՀՀ հիդրոօդերևութաբանության օպերատիվ կենտրոնի ջրային կանխատեսումների բաժնում որպես առաջատար մասնագետ և ապա բաժնի վարիչ։ 1997-1998 թվականներին Հիդրոօդերևութաբանական և կենսաաշխարհագրական առարկաներ է դասավանդել Երևանի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետում։ 1998-2000 թվականներին եղել է ՀՀ Հիդրոօդերևութաբանության վարչության հիդրոլոգիայի և ջրային ռեսուրսների կենտրոնի պետի տեղակալ։ 2001 թվականից ՀԳԱ արտաքին կապերի բաժնի վարիչն է, ՀԳԱ-ի ագրոէկոլոգիայի ամբիոնի դասախոս։ 2005 թվականի փետրվարին նշանակվել է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի արտաքին կապերի դեպարտամենտի պետ։


== Գիտական գործունեություն ==
1997 թվականին ստացել է աշխարհագրական գիտությունների թեկնածուի (Ֆիզիկական աշխարհագրություն), 2005 թվականին՝ աշխարհագրական գիտությունների դոկտորի (Գեոէկոլոգիա) գիտական աստիճանները։ 2012 թվականից դոցենտ է Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանում։


== Պարգևներ ==
2005 թվականին պարգևատրվել է Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանի շնորհակալագրով, 2008 թվականին «Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտի» կողմից Հովիկ Սայադյանն արժանացել է «Տարվա մարդ գիտության մեջ» կոչման, 2010 թվականին պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի շնորհակալագրով։


== Գիտական հրապարակումներ ==
Հեղինակ է հիսուներկու գիտական հոդվածների, ինը մեթոդական ցուցումների, մեկ դասագրքի, դասախոսությունների երկու ժողովածուի, մեկ մենագրության։ Տիրապետում է հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։


== Արտաքին հղումներ ==
«Հովիկ Սայադյան» - նշված հոդվածները Archived 2014-11-08 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Դոնարա Մկրտչյան

Դոնարա Մկրտչյան, (օրիորդական ազգանունը՝ Փիլոսյան, ապրիլի 20, 1941(1941-04-20), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուլիսի 15, 2011(2011-07-15), Սևան, Գեղարքունիքի մարզ, Հայաստան), հայ դերասանուհի։
Եղել է դերասան Մհեր Մկրտչյանի կինը։


== Կենսագրություն ==
1959 թվականին ընդունվել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետ։ 1963-1982 թվականներին աշխատել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնում, որտեղ հանդես է եկել շուրջ տասը՝ «Աշխարհն, այո, շուռ է եկել», «Ծիրանի ծառ», «Պաղտասար աղբար», «60 տարի և 3 ժամ», «Սալեմի վհուկները», «Հանրապետության նախագահը» և այլ ներկայացումներում։
Զուգահեռաբար նկարահանվել է նաև կինոյում՝ «Շրթներկ համար 4», «Մհերի արկածները…», «Խաթաբալա», «Կովկասի գերուհին»։ Հանդես է եկել «Գարնանային կատակներ» հումորային հեռուստաշարքով։ 1982 թվականին հրավիրվել է ծննդավայրի թատրոն, որտեղ խաղացել է Մարիա Իոն Դրուցեի «Սրբություն սրբոց» պիեսի բեմադրության մեջ, որն էլ դարձավ նրա վերջին աշխատանքը թատրոնում։
Քսան տարուց ավել գտնվել է Սևանի հոգեբուժական հիվանդանոցում և այդպես էլ չի իմացել իր զավակների մահվան մասին։ Երբեմն հիվանդանոցում մյուս հիվանդների համար հատվածներ է խաղացել իր դերերից։ Մահացել է Սևանի հոգեբուժարանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դժբախտ ու երջանիկ արտիստը
Մալինկի (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄալինկիՄալինկի (ռուս.՝ Малинки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գետային ջրածիծառ

Գետային ջրածիծառ (լատ.՝ Sterna hirundo), ջրածիծառների ընտանիքի թռչուն։ Բնադրող-չվող է, քիչ տարածված։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 31-35 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 77-98 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 150 գ։
Մարմինը վերևից բաց մոխրագույն է, ներքևից՝ սպիտակ։ Կտուցը երկար է, թևերը՝ բարակ, երկար, առաջնային փետուրների ծայրերը՝ մուգ, պոչը՝ մկրատաձև խորը կտրվածքով։ Բնադրման շրջանում հասունի գագաթը սև է, կտուցը՝ կարմիր, ծայրը՝ սև։ Հետբնադրման շրջանում ճակատը սպիտակ է, կտուցը՝ մուգ սև։ Երիտասարդի գլուխը մուգ նախշերով է, փետուրները վերևից՝ դարչնագույն երիզներով, թևի արտաքին եզրը՝ մուգ։ Ձուկ որսալիս թռչում է թևերի դանդաղ թափահարումներով, գլուխը խոնարհած։ Սուզվելուց առաջ հաճախ մի պահ կանգ է առնում օդում։ Բնակվում է ձկնաբուծական լճակներում, լճերում։


== Սննդառություն ==
Սնվում է ձկներով, անողնաշարավորներով։ Գարնանային վերադարձը՝ մայիսի կեսից։


== Բազմացում և զարգացում ==
Բնադրման շրջանում համակեցությունները չափազանց նոսր են և ցրված։ Վերջին 30-35 տարիներին բնադրագաղութ հայտնաբերված չէ, որը հավանաբար պայմանավորված է ջրաճահճային բուսուտներում բնադրագաղութի հմուտ քողարկմամբ։ Բները հայտնվում են հունիսի ընթացքում։ Բույնը ոչ խորը փոսիկ է։ Բնադրում է գետնին։
Դնում է 41 մմ տրամագծով, աղոտ սպիտակ՝ մուգ դարչնագույն պտերով 1-3 ձու։ Թխսակալում են էգը և արուն՝ 20-22 օր։ Ձագերը կյանքի 24-րդ օրը ձեռք են բերում լիարժեք թռչելու ունակություն։ Աշնանային չուն՝ սեպտեմբերից նոյեմբերի սկիզբ։
Աբիսի

Աբիսի (վրաց.՝ აბისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 670 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 15 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 399 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սվետոզար Մարկովիչ

Սվետոզար Մարկովիչ (սերբ.՝ Svetozar Marković, Светозар Марковић, սեպտեմբերի 9, 1846(1846-09-09), Զաեչար, Սերբիայի իշխանություն - փետրվարի 26, 1875(1875-02-26), Տրիեստ, Ավստրո-Հունգարիա), սերբ հեղափոխական դեմոկրատ։ Մասնակցել է Ռուսաստանի հեղափոխական շարժմանը, 1-ին Ինտերնացիոնալի ռուս սեկցիայի գործունեությանը։ Հրատարակել է Բալկաններում առաջին սոցիալիստական թերթը («Ռադենիկ», 1871-1872)։ 
Մարկովիչի աշխարհայացքի վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել ռուս հեղափոխական դեմոկրատների (հատկապես Նիկոլայ Չեռնիշևսկու) գաղափարները։ Մարկովիչի հայացքների հիմքը մատերիալիզմն է, որին, սակայն, բնորոշ են մարդաբանական մատերիալիզմի որոշ սահմանափակություններ։ Հասարակական երևույթների ըմբռնման հարցում իդեալիստ էր։ Ենթադրում էր, որ անցումը սոցիալիզմին հնարավոր է կիսանահապետականի (գերդաստանի) միջոցով։ Պատմության զարգացման շարժիչ է համարել ժողովրդին, դեմոկրատական հանրապետության հաստատումը կապել է գյուղացիական հեղափոխության հետ։ Մարկովիչը սկզբնավորել է Սերբիայի մատերիալիստական գեղագիտությունը և քննադատական ռեալիզմը։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուզդաղ (լեռ, Կիլիկիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բուզդաղ (այլ կիրառումներ)Բուզդաղ, լեռ Թուրքիայում, Կիլիկյան Տավրոս լեռնահամակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիպովոե (գյուղ, Մակեևկայի քաղաքային խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼիպովոեԼիպովոե (ուկրաիներեն՝ Липове), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մակեևկայի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Լիպովոե գյուղում բնակվում էր 115 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անժելա Ասատրյան

Անժելա Բորիսի Ասատրյան (1924, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 1995, Երևան, Հայաստան), հայ կենսաքիմիկոս։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր։


== Կենսագրություն ==
Անժելա Ասատրյանը ծնվել է 1924 թվականին, Երևանում։ 1948 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1949-1969 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության գիտահետազոտական ինստիտուտի կենսաքիմիայի լաբորատորիայի և իզոտոպային կաբինետի վարիչ, 1969-1995 թվականներին՝ կլինիկական կենսաքիմիայի բաժանմունքի գիտական ղեկավար։
Աշխատանքները վերաբերում են տարբեր հիվանդությունների դեպքում կենսաքիմիայի և ախտաբանագենետիկական գործոնների վրա «Արզնի» և «Ջերմուկ» հանքային ջրերի և բարձրլեռնային կլիմայի ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։
Մահացել է 1995 թվականին, Երևանում։


== Գրականություն ==
Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с.


== Ծանոթագրություններ ==
Զիգենբուրգ

Զիգենբուրգ (գերմ.՝ Siegenburg), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դոնաու Ռիս շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 3436 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 25.63 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 73 172։
Բնիկ Զիգենբուրգից էր ամերիկացի նկարիչ և ճանապարհորդ Կարլ Վիմանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Լեժբադինի

Լեժբադինի (վրաց.՝ ლეჟბადინი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 300 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մառնեուլից հեռու է 20 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 962 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Խաչակիրները (ֆիլմ)

Խաչակիրները (լեհ.՝ Krzyżacy), Հենրիկ Սենկևիչի համանուն վեպի հիման վրա նկարահանած արկածային ժանրի ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Սյուժեն ընդգրկում է 14-րդ դարի վերից մինչև 15-րդ դարի սկիզբ լեհ-լիտվական-տևտոնական պատերազմն ու Գրունվելդի վերջին ճակատամարտը։ Տևտոնական միաբանությունն իր ազդեցությունը տարածում է բոլոր ամրություններին գողությունների, բռնություններ, ստրկություն։
Յուրանդ ազնվականը հակադրվում է խաչակիրենրի շքանշանների գողացողների դեմ։
Յագելո Արքան և իշխան Մազովեցկին ձգտում են կանխել կոնֆլիկտը բանակացությունների միջոցով։ խաչակիրները առևանգույմ են Յուրանդի ազնվականի դստերը, ով դիմադրություն էր ցույց տալիս նրանց, և համաձայնվում են վերադաւձնել նրան՝ պայմանով, որ հենց Յուրանդը կգա նրա հետևից Շիտնո։ Յուրանդին կուրացնում են, խյտառակում՝ այդպես էլ չվերադարձնելով դստերը։
Ֆիլմը ավարտվում է Գրյունվալդական ճակատամարտի իրադարձությունների գեղարվեստական վերակառուցման փորձով և Յուրանդի խելագարված մահով, ում տանջել էին գերության մեջ։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ֆիլմի խորհրդատուն եղել է լեհ հայտնի պատմաբան Կուչինսկին։
Գեղարվեստական մտահղացմամբ ցույց են տրված վայրենի մարդիկ՝ կենդանական մորթով։
Ճակատամարտի մասը նկարելու համար աշխատել են նաև 15,000 հավելյալ մարդիկ։
Ֆիլմի հեռաձակման ժամանակ արդեն մի քանի ամսում վաճառվել էր 2 միլիոն տոմս։ ԽՍՀՄ տարիներին ֆիլմի տոմսերը գնել են 29.6 միլիոն մարդ և 2,650,700 մարդ Չեխոսլովակիայում։
Ֆիլմը ցուցադրվել է նաև 46 արտասահմանյան երկրներում։


== Դերերում ==
Մեչսլավ Կալենիկ
Անջեյ Շալյավսկի
Հենրիկ Բորովսկի
Ալեքսանդր Ֆոգել
Ուրշուլյա Մոջինսկա
Էմիլ Կարևիչ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Խաչակիրները(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Խաչակիրները» ֆիլմը FilmPolski.pl կայքում
Ռեյչել Հարիս

Ռեյչել Հարիս (անգլ.՝ Rachael Harris, հունվարի 12, 1970(1970-01-12), Բրիսբեն, Ավստրալիա), ամերիկացի դերասանուհի և կատակերգու։ Հարիսը ճանաչում է ստացել կինոյում և հեռուստատեսությունում վատ կնոջ դերի շնորհիվ։


== Վաղ կյանք ==
Ծնվել և մեծացել է Օհայո նահանգում՝ Ուորթինգթոնում, այնտեղ սովորել է բարձրագույն դպրոցում, իսկ 1989 թվականին ավարտել է համալսարանը։ Հետո թատրոնում սկսել է կարիերան, իսկ 90-ականների սկզբին տեղափոխվել է Լոս Անջելես։


== Կարիերա ==
Ռեյչել Հարիսն իր կարիերան սկսել է որպես «Groundlings» լոսանջելեսյան խմբի ստենդ-ափ կատակերգու։ Որոշ ժամանակ թատերախմբի նոր դերասաններին սովորեցրել է կատակերգական վարպետություն։ 1993 թվականին հեռուստատեսությամբ առաջնաելույթ է ունեցել «Ստորջրյա ոդիսական» սերիալի էպիզոդում, իսկ հաջորդ երկու տասնամյակների ընթացքում նկարահանվել է գրեթե հարյուր ֆիլմերում և հեռուստածրագրերում։
Հարիսը նկարահանվել է մի քանի կարճատև կատակերգական սերիալներում՝ Քյորսթի Էլիի հետ խաղացած «Ճարպոտ դերասանուհի» (2005), «Կյանքից ինը ամիս» (2007-2008) և Շերիլ Հայնսի ու Մեգան Մալլալիի հետ խաղացած «Մայրությունը» (2009), որոնցից յուրաքանչյուրը փակվել է առաջին եթերաշրջանից հետո։ Մինչդեռ նա եղել է հյուր ավելի քան հիսուն տարբեր սերիալներում, ինչպիսիք են «Ընկերներ», «Արևմտյան թև», «Հին Քրիսթինի նոր արկածները», «Հուսահատ տնտեսուհիները», «Ամերիկյան ընտանիք», «Երջանիկ ավարտ», «Նորեկը» և շատ ուրիշներ։
2012-2014 թվականներին Հարիսը պարբերաբար նկարահանվել է «Suits» սերիալում, իսկ 2014 թվականին թողարկվել է իր տիպիկ վատ կնոջ դեր`«Կենդանի Ջեք» սիթքոմում խաղալով բարի մոր դերը։
Մեծ էկրանում Ռեյչել Հարիսը նկատելի է դարձել «Մենակատարը» (2009), «Տղաները Վեգասում» (2009), «Թուլամորթի օրագիրը» (2010) և «Թուլամորթի օրագիրը։ Ռոդրիկի կանոնները» (2011) ֆիլմերում։ 2012 թվականին «Բնական ընտրություն» ֆիլմի լավագույն կանացի դերի համար համար առաջադրվել է «Անկախ ոգի» մրցանակին։


== Անձնական կյանք ==
2003-2008 թվականներին Հարիսն ամուսնացած է եղել դերասան Ադամ Պոլի հետ։
2015 թվականի մայիսի մեկին Հարիսը երկրորդ անգամ ամուսնացել է թավջութակահար Քրիստիան Հեբելի հետ, որից ունի երկու որդի՝ Հենրի Հեբելը (ծնված 2016 թվականի հուլիսի 19-ին) և Օտտո Հեբելը (ծնված 2018 թվականի օգոստոսի 25-ին)։ 2019 թվականի օգոստոսի 21-ին՝ չորս տարվա ամուսնությունից հետո, Հարիսն ամուսնալուծվել է Հեբելից։


== Ընտրված ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Գյոզալդարա (լեռ, Վարդենիսի լեռներ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյոզալդարա (այլ կիրառումներ)Գյոզալդարա, լեռ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում Սևանա լճից հարավ, Վարդենիսի լեռներում, այժմյան Վարդենիկ գյուղից մի քանի կմ հոյւսիս-արևելք։ Բարձրությունը 2443 մ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Իսյան

Իսյան, Իքեան, գավառ Արևմտյան Հայաստանում՝ Դիրաբեքիրի վիլայեթի հարավարևմտյան մասում։ Գավառի մեջ մտնող գյուղերի բնակիչները հայեր էին, կաին նաև քրդեր։ Հայերից քչերն էին խոսում հայերեն, այն էլ աղճատված լեզվով․ տարածված լեզուն քրդերենն էր։ Իսյանը բառացի նշանակում է ապստամբություն, ըմբոստություն, որը և բնորոշում էր գավառի բնակչության իրավական դրությունը։ Նրանք մինչև 9֊րդ դարի կեսը հարակտու չէին Թուրքական կառավարությանը և ունեին կիսանկախ վիճակ։ Իսյանի կիսանկախ վիճակը վերացվեց 1849 թվականին, իսկ հայկական համայնքը տեղահանվեց և բնաջնջվեց 1915 թվականի հունիս֊հուլիս ամիսներին։
Օրորա շրջան (Հարավային Դակոտա)

Օրորա շրջան (անգլ.՝ Aurora County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.834 կմ² է, բնակչության թվաքանակը 2020 թվականի մարդահամարի տվյալներով եղել է 2.747:  Շրջկենտրոնն է Փլանկինտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1881 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Օքսա

Օքսա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում:
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պանկովցի (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊանկովցիՊանկովցի (ուկրաիներեն՝ Паньківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պանկովցի գյուղում բնակվում էր 637 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,196 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3250 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
1914

1914 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1914 թվականն է, 
XX դարի 14-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Հունիսի 28 - Ավստրոհունգարական գահի ժառանգորդ Ֆրանց Ֆերդինանդի և նրա կնոջ սպանությունը է «Երիտասարդ Բոսնիա» (Млада Босна) կազմակերպության անդամներից մեկի՝ Գավրիլո Պրինցիպի ձեռքով։
Հուլիս 28 - Սկսվեց առաջին համաշխարհային պատերազմը
Ճակատամարտ Մառն և Էն գետերի շրջանում
Դեկտեմբեր 22 - Սարիղամիշի ճակատամարտ


== Ծնունդներ ==
Մարտի 5 - Ֆարկաս Ֆիլիպ, ամերիկացի նշանավոր վալտոռնահար
Մարտի 8 - Յակով Զելդովիչ, խորհրդային ֆիզիկոս-տեսաբան
Մարտի 23 - Արթուր Սողոմոնյան, հայ խորհրդային մեխանիկ
Մարտի 28 - Արթուր Փինաջյան, ամերիկացի հայազգի նկարիչ
Սոս Մելիք, հայ նկարիչ
Ապրիլի 18 - Արշալույս Մարգարյան, հայ խորհրդային բանաստեղծուհի
Նոյեմբերի 12 - Ռաֆիկ Մեժլումյան, հայ խորհրդային մեխանիկ
Արամ Գրիգորյան, հայ գրող,
Ապրիլ 14 - Համո Սահյան (Հմայակ Գրիգորյան ), հայ բանաստեղծ (վ. 1993)։
Ապրիլի 14 - Լուիջի Բրունելլա, իտալացի ֆուտբոլիստ
Ապրիլի 27 - Հովհաննես Շիրազ, հայ մեծանուն բանաստեղծ
Մայիսի 11 - Հարուն Թազիեֆ, լեհ հրաբուխաբան
Հուլիսի 20 - Հունան Ավետիսյան, հայազգի խորհրդային զինվոր, մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի 89-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիայի կազմում։
Դեկտեմբերի 12 - Վահան Արամունի, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, լրագրող (վ. 1966)։


== Մահեր ==
Մարտի 11 - Պյոտր Սեմյոնով-Տյան-Շանսկի, ռուս աշխարհագրագետ, վիճակագիր, հասարակական գործիչ
Մարտի 25 - Ֆրեդերիկ Միստրալ, պրովանսացի բանաստեղծ, գրականության գծով Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1904)
Սեպտեմբերի 22 - Ալեն-Ֆուրնիե, ֆրանսիացի արձակագիր (ծ. 1886)։
Սեպտեմբերի 28 - Ստեվան Մոկրանյաց, սերբ կոմպոզիտոր, բանահավաք, դիրիժոր, մանկավարժ
Վլադիմիր Մինորսկի

Վլադիմիր Ֆեոդորովիչ Մինորսկի (ռուս.՝ Владимир Фёдорович Минорский, փետրվարի 6, 1877(1877-02-06) կամ փետրվարի 5, 1877(1877-02-05), Korcheva, Տվերի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 25, 1966(1966-03-25), Քեմբրիջ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն) ռուս արևելագետ։


== Կենսագրություն ==
1900 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, 1903 թվականին՝ Լազարյան ճեմարանը։ 1904 թվականից ծառայել է Ռուսաստանի արտգործնախարարությունում, պաշտոնավարել Իրանի և Թուրքիայի ռուսական դեսպանություններում։ Ապրել է Ֆրանսիայում (1919-1932), Մեծ Բրիտանիայում (1932 թվականից)։ 1937 թվականից՝ Լոնդոնի համալսարանի պրոֆեսոր։ Մինորսկու աշխատությունները (մոտ 200) նվիրված են Իրանի, Անդրկովկասի, Թուրքիայի պատմությանը և մշակույթին, իսլամի պատմությանը, աղբյուրագիտությանը, ազգագրությանը, արևելագիտությանը։ 1940-ական թվականներին Մինորսկին համագործակցել է սովետական արևելագետների հետ, գրախոսել նրանց աշխատությունները (այդ թվում՝ Հովսեփ Օրբելու և Նիկողայոս Մառի «1916 թվական. հնագիտական արշավախումբ դեպի Վան» աշխատությունը)։ Գրել է հուշեր Կոմիտասի մասին։


== Ծանոթագրություններ ==
Բեկդաշ (Զանգեզուրի գավառ)

Բեկդաշ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 100 ադրբեջանցի բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դողդոջուն կաղամախու ծառուտներ

Դողդոջուն կաղամախու ծառուտներ, կենսաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Շիրակի մարզի Ամասիա գյուղից 3 կմ արևմուտք՝ ծովի մակարդակից 3200 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում


== Ծանոթագրություններ ==
Մաքսիմ Գրեկով

Մաքսիմ Իվանովիչ Գրեկով (ռուս.՝ Максим Иванович Греков, իսկական ազգանուն՝ Սելեսկերիդի, դեկտեմբերի 11, 1922(1922-12-11), Ստավրոպոլ, Խորհրդային Ռուսաստան - փետրվարի 20, 1965(1965-02-20), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային թատրոնի ու կինոյի դերասան։


== Կենսագրություն ==
Մաքսիմ Գրեկովը ծնվել է 1922 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Ստավրոպոլում։ Ավելի ուշ ընտանիքը տեղափոխվում է Մոսկվա։
Մոսկվայի դպրոցում նրա դասընկերն է եղել ապագա կինոդրամատուրգ Վալերի Ֆրիդը, որը նրա մասին գրել է «58 ու կես կամ ճամբարային հիմարի նոթերը» գիրքը։
Սովորել է 1939 թվականին Ալեքսեյ Արբուզովի և Վալենտին Պլուչեկի հիմնած Մոսկվայի թատերական ստուդիայում, որը հետո ստացել է «Արբուզովյան» անվանումը։ Ստուդիայի ընկերներից էին Վսևոլոդ Բագրիցկին, Զինովի Գերդտը։ Ստուդիայում սովորում էին նաև Ալեքսանդր Գալիչը, Իսայ Կուզնեցովը։
Մաքսիմ Գրեկովի առաջին դերը Զյաբլիկն էր՝ Արբուզովի ղեկավարությամբ և ստուդիայի ուսանողների կողմից գրած «Քաղաքն արշալույսին» պիեսում, որի պրեմիերան կայացավ 1941 թվականի փետրվարի 5-ին։
Երբ սկսվեց Հայրենական մեծ պատերազմը, ստուդիայի մյուս ուսանողների նման, Գրեկովը կամավորաբար մեկնեց ռազմաճակատ։ Ծառայել է հատուկ նշանակության առանձին մոտոհրաձգային բրիգադում, եղել է սակրավոր-ականահատ։ Մարտերի է մասնակցել Կալինինի մարզում, Տուլայում, այնուհետև Ստալինգրադում։ 1943 թվականի մարտին նրան տարել են թշնամու թիկունք՝ պարտիզանական ջոկատ, որտեղ դարձել է Դմիտրի Մեդվեդևի հրամանատարությամբ «Հաղթողները» ջոկատի պարտիզան։ Նրա անունը հիշատակվում է պարտիզանական ջոկատի գործունեության մասին տարբեր հուշերում («Ռազմական գրականություն» շարքի պատմվածքները, Դ. Մեդվեդևի «Դա եղել է Ռովնոյի տակ» գիրքը)։
Պատերազմն ավարտվելուց հետո վերադարձել է դերասանի մասնագիտությանը, մինչև կյանքի վերջ աշխատել Ե. Վախթանգովի անվան թատրոնում՝ 1948-1965 թվականներին։
Մաքսիմ Գրեկովի մասին գրել են Ելենա Բոները և Ալեքսանդր Սվոբոդինը «Պարտիզան Մաքսիմ Գրեկով» ակնարկում։

Մաքսիմ Գրեկովը մահացել է 1965 թվականի փետրվարի 20-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Վվեդենսկյան գերեզմանատանը (հողակտոր №10)։
Գրեկովի կինը՝ Ե. Վախթանգովի անվան թատրոնի դերասանուհի Անտոնինա Գունչենկոն է։


== Դերերը թատրոնում ==


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Էննիկսե

Էննիկսե (էստ․՝ Ännikse), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վառբլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Դոդեկանես

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դոդեկանես (այլ կիրառումներ)
Դոդեկանես (հուն․՝ Δωδεκάνησα, Dodekánisa, բառացի` տասներկու կղզի), Հունաստանում գտնվող 12 մեծ և 150 փոքր կղզեխումբ՝ Էգեյան ծովում, որոնցից բնակեցված են 26-ը։ Կղզեխումբը հիմնականում սահմանում է Կրետե ծովի արևելյան սահմանը։ Դրանք ունեն հարուստ պատմություն և բնակեցված կղզիներից շատերը՝ նույնիսկ ամենափոքրերը, կարող են հպարտանալ Բյուզանդական ճարտարապետության տասնյակ եկեղեցիներով և միջնադարյան ամրոցներով։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Չնայած անվանումը նշանակում է «տասներկու կղզիներ», բայց ամեն դեպքում կղզիախումբը իր մեջ ընդգրկում է տասնյոթից ավել միայն բնակելի կղզիներ։ Մակերեսը կազմում է 2.7 հազար կմ²։ Բարձրությունը  ծովի մակերևույթից կազմում է 1216 մետր (Ատավիրոս լեռը Հռոդոս կղզու վրա)։


=== Կղզիների ցանկ ===
Հիմնական կղզիները (տե՛ս նաև ամբողջական ցանկը)։

Աստիպելիա
Կալիմնոս
Կարպատոս
Կասոս
Կոս
Լերոս
Պատմոս
Հռոդոս
Սիմի


== Պատմություն ==
Կղզիները տարբեր ժամանակաշրջաններում գտնվել են Հին Հունաստանի, Հռոմեական կայսրության, Բյուզանդական կայսրության և Արաբական խալիֆայության, այնուհետև կրկին Բյուզանդիայի, Վենետիկյան հանրապետության և Օսմանյան կայսրության տիրապետության ներքո (մինչև 1912 թվականը)։
1912-1947 թվականներին կղզիները պատկանել են Իտալիային, սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ գաղութացման գործընթացի արդյունքում, դրանք հանձնել են Հունաստանին։


== Բնակչություն ==
Վարչականորեն նրանք ներկայացնում են տարածաշրջանի Հարավային Էգեյան կղզիները։ Բնակչությունը կազմում է 200,452 մարդ (2005 թվական), որի կեսից ավելին (102,000) ապրում է Հռոդոս կղզում, որը կղզիախմբի ամենամեծ կղզին է։ Գտնվում է միջերկրածովյան կլիմայում։ Ներկայիս բնակչությունը ուղղափառություն դավանող էթնիկ հույներ են (90%)։ Երկու ամենամեծ կղզիներում (Հռոդոս և Կոս) պահպանվել է մի փոքր թուրքական համայնք՝ Օսմանյան կայսրությունից ի վեր, այսպես կոչված դոդեկանյան թուրքեր, որոնց թիվը կազմում է մոտ 5000 մարդ (Հռոդոսում մոտ 3000 մարդ և Կոսում մոտ 2000)։ Հռոդոսում նաև ապրում են Եվրոպայի և Ասիայի այլ երկրներից ներգաղթյալներ (տնտեսական և հանգստի)։ Կղզիախմբի փոքր կղզիները բնութագրվում են ցածր կենսամակարդակով և չզարգացած ենթակառուցվածքով, նրանց բնակչությունն աստիճանաբար նվազում է։


== Աշխարհագրություն ==


=== Ռելիեֆ, երկրաբանություն, կլիմա, կենդանական աշխարհ ===
Կղզիներում տարածված են քարքարոտ բլուրներն ու ցածր լեռները, որոնք բաղկացած են կրաքարից և թերթաքարից։ Տարեկան արևոտ օրերի քանակը հասնում է 350-ի։ Բուսականությունը ներկայացված է քսերոֆիտիկ թփերով, կաղնու, սոճու, նոճու մշտադալար անտառների տարածքներով։


== Տնտեսություն ==
Տնտեսության ճյուղերից զարգացած են ձկնորսությունը և զբոսաշրջությունը (կան հին հունական մշակույթի բազմաթիվ հուշարձաններ)։


== Տես նաև ==
Հյուսիսային սպորադներ


== Ծանոթագրություն ==
Անդրեյ Իվանով (ֆուտբոլիստ)

Անդրեյ Ալեքսեևիչ Իվանով (հոկտեմբերի 8, 1988(1988-10-08), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։


== Կարիերա ==

Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել Մոսկվայի Լոկոմոտիվի դպրոցում, որտեղից տեղափոխվել է Սատուրնի դպրոց։ Դրանից հետո, 16 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Մոկվայի Սպարտակ ֆուտբոլային դպրոց։ 2004 թվականին սկսել է հանդես գալ կարմրասպիտակների երկրորդ կազմում։ Սպարտակի կազմում նորամուտը կատարել է 2006 թվականի նոյեմբերի 26-ին Ռուսաստանի առաջնության Կռիլյա Սովետով ակումբի դեմ խաղում։ Այդ խաղը դարձել է միակը, որ նա անցկացրել է Սպարտակի կազմում այդ թվականին։ 2009 թվականի հունվարի 15-ին մեկ տարով վարձավճարով տեղափոխվել է Տոմ ակումբ։ Տեղափոխման հիմնական պատճառը եղել է Անդրեյի խաղադաշտում ավելի շատ ժամանակ անցկացնելու ցանկությունը, ինչի չի կարողացել ապահովելր Սպարտակի գլխավոր մարզիչը՝ Միքայել Լաուդրուպը։ Տոմի կազմում նորամուտը կատարել է 2009 թվականի մարտի 15-ին Ռուսաստանի առաջնության Կռիլյա Սովետովի դեմ խաղում (0:1)՝ անցկացնելով ամբողջ խաղը։ Մրցաշրջանի ավարտին Տոմը փորձել է գնել Իվանովի տրանսֆերը, սակայն մերժում է ստացել։ 2010 թվականի մարտի 10-ին երկրորդ անգամ անընդմեջ վարձավճարով տեղափոխվել է Տոմ։ Հունիսի 5-ին լուր է տարածվել, որ Իվանովը վերադառնալու է Սպարտակ ամառային տրանսֆերային պատուհանի ընթացքում։ Հուլիսի 2-ին Մոսկվայի Սպարտակը ընդունել է որոշում վարձավճարով վերադարձնել Իվանովին։ Օգոստոսի 6-ին նա տեղափոխվել է մոսկովյան ակումբ։ 2011 թվականի հունվարի 11-ին 3.5 տարով պայմանագիր է կնքել Մոսկվայի Լոկոմոտիվի հետ։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Ռուսաստանի գավաթի 1/8 եզրափակչի խաղում խփել է իր միակ գնդակը Լոկոմոտիվի կազմում՝ աչքի ընկնելով Լուչ-Էներգիա ակումբի դեմ խաղում (1:0)։ 2012 թվականի հուլիսի 17-ին վարձավճարով տեղափոխվել է Ռոստով ակումբ։ 2014 թվականին կնքել է պայմանագիր Սիբիրի հետ, իսկ 2016 թվականի հունիսի 30-ին՝ ՍԿԱ-Խաբարովսկ ակումբի հետ։


== Վիճակագրություն ==
2013 թվականի հունիսի 13-ի տվյալներով


== Ձեռքբերումներ ==
Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր - 2007


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը Sportbox.ru կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
Ճառընտիր (4716)

Ճառընտիր (4716), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4716 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1581 թվականին Սարգիս գրչի, Ներսես գրչի, Վարդան գրչի, Հովհաննս գրչի կողմից՝ Խլաթում։ Ստացողը եղել է Ասաուածատուր քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 42x28 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 443 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 1բ, 219բ, 271բ, 342ա, 370ա և այլուր, հետագայի՝ 3ա, 6ա և այլուր (17-րդ դար), 235բ, 236ա (1868 թ.):


== Բովանդակություն ==
Ճառք, Խրատք (Եփրեմ, Պետ. Սիւնեցի, Ոսկեբերան, Գր. Աստուածարան, Յովհ. Մանդակունի, Նեքտառիոս, Սարգիս Շնորհալի, Յակ. Սրճեցի, Թէոփիլոս, Զաքարիա կաթողիկոս, Եւոեբիոս Կեսարացի, Յովհ. Երզնկացի, Եղիշե),
Ներբողանք (Պրոկղ, Եփրեմ, Յակ. Սրճեցի, անանուն),
Տեսիլք Գէորգայ Զօրավարի, Սահակայ, Յովհ. Կոզեռնի, Յովհ. Գառնեցւոյ, Մարիամու,
Պատմութիւնք Գալրստեանն մոգուց լերկրպագութիւն Քրիստոսի Պատկերին, Չարչարանացն Քրիստոսի, Վերափոխմանն Աստուածածնի, Գիւտի խաչին, Բևեռաց խաչին, Խաչվեացին, Գալստեանն Մահմետին ի Հայս,
Ի ղուկասու, Մատթէոսի մեկութեանց Ոսկեբերանի,
Եպիփանու Կիպրացւոյ Յաղագս վարուց Յովհ. Երուսաղեմացւոյ,
Վարգ. Այդեկցւոյ Վասն անքուն որդանցն,
Կտակ Աւագ ուրբաթս,
Գրիգորի վարդապետի Ողբ մեռելոց,
Վարք և վկայաբանութիւնք։


== Ծանոթագրություններ ==
760

760 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 760 թվականն է, 
VIII դարի 60-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Աղեղային էլեկտրական վառարան

Աղեղային էլեկտրական վառարան, էլեկտրական աղեղներում ջերմության փոխակերպվող էլեկտրական էներգիայով տաքացվող վառարան։ Ունի մեկ կամ մի քանի էլեկտրական աղեղ։ Տաքացման այդ ձևը հնարավորություն է տալիս համեմատաբար փոքր ծավալում կենտրոնացնել մեծ հզորություն (մեկ աղեղի համար՝ մինչև 16 հազար կվտ) և աղեղի ներսում զարգացնել մինչև 600 °C։ Այս հատկությունների շնորհիվ Աղեղային էլեկտրական վառարանը, կիրառվում են այնպիսի արտադրություններում, որտեղ պահանջվում են շատ բարձր ջերմաստիճաններ և վառարանի աշխատանքային տարածության տարբեր կետերում թույլատրվում է ջերմային հոսքերի զգալի անհավասարաչափություն։ Աղեղային էլեկտրական վառարանը, սնվում են ցածրացնող ուժային տրանսֆորմատորից։
Աղեղային էլեկտրական վառարան լինում են՝ ուղղակի գործողության (կախյալ աղեղով), անուղղակի գործողության (անկախ աղեղով) և փակ աղեղով։ Առաջինում աղեղն ստացվում է ուղղաձիգ տեղակայված գրաֆիտե կամ ածխե էլեկտրոդների և բովախառնուրդի միջև։ Նման տիպի վառարանները մեծ մասամբ եռաֆազ են։


== Կիրառում ==
Օգտագործվում են պողպատի հալման համար։ Անուղղակի գործողության Աղեղային էլեկտրական վառարան աղեղն ստացվում է երկու հորիզոնական էլեկտրոդների միջև։ Աշխատում են միաֆազ հոսանքով։ Կիրառվում են հիմնականում բրոնզի հալման համար, քանի որ նրանց մեջ, ուղղակի գործողության Աղեղային էլեկտրական վառարանների համեմատությամբ, փոքր են թանկարժեք գունավոր մետաղների գերտաքացումն ու հալակորուստը։
Փակ աղեղով Աղեղային էլեկտրական վառարանները կիրառվում են անընդհատ ընթացող պրոցեսների համար, որտեղ աղեղն ստացվում է պինդ բովախառնուրդի շերտի տակ։ Նման տիպի վառարանները սովորաբար եռաֆազ են, ունեն 3 կամ 6 ուղղաձիգ տեղակայված էլեկտրոդներ։ Օգտագործվում են հանքաքարից թուջ հալելու, վերահալելու, կալցիումի կարբիդ ստանալու համար, ֆեռոհամաձուլվածքների և էլեկտրաքիմիական այլ արտադրություններում։
ՀԽՍՀ–ում Աղեղային էլեկտրական վառարանները օգտագործվում են Երևանի Ս. Մ. Կիրովի անվան քիմիական, Ալավերդի պղնձաքիմիական կոմբինատներում, Ղափանի հարստացուցիչ ֆաբրիկայում և այլուր։


== Գրականություն ==
Свенчанский А. Д., Смелянский М. Я., Электрические промышленные печи, ч. 2., М., 1970.
Իգոր Դմիտրիև

Իգոր Բորիսովիչ Դմիտրիև (ռուս.՝ Игорь Борисович Дмитриев, մայիսի 29, 1927(1927-05-29), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 26, 2008(2008-01-26), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուսական կինոյի դերասան, ազգային արտիստ։
Նրա դաստիարակությամբ զբաղվել են մայրը, տատիկներն ու պապիկները։ Նրա հայրը՝ նավասպորտի վարպետ Բորիս Պետրովիչ Դմիտրիևը, այդ ամենը չէր ուզում հիշել, քանի որ իր ծննդից հետո բաժանվել են։ Դմիտրիևի մայրը, Ելենա Իլինիչնա Տաուբեր 1905-1984, ազգությամբ եղել է հրեա, նա մասնագիտությամբ եղել է բալետի պարուհի, աշխատել է երաժշտասրահում հայտնի Կասյանա Գալիզովսկու մոտ։ Հանդես է եկել բալետում, կրկեսում։ Իգորի լուրջ հոբբին դարձավ թատրոնը։ Մորս հաճախ էին այցելում իր ընկերուհիները, որոնք քննարկում էին բեմահարթակի վերջին նորությունները։ Նրա համար այդ ամենը շատ հետաքրքիր էր, մոր բացակայության ընթացքում, Իգորը հագուստներ էր փորձում և իրեն զգում էր Համլետի և Մակբետի դերերում։ 
Յոթամյա Իգորը սկսեց հաճախել դպրոց և Պիոներ պալատի երգի և պարի անսամբլ։


== Ծանոթագրություններ ==