Սամվել Քոչարյանց

Սամվել Գրիգորի Քոչարյանց (հունվարի 7, 1909(1909-01-07), Նոր Բայազետ, Նոր Բայազետի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 4, 1993(1993-08-04), Սարով, Նիժնի Նովգորոդի մարզ, Ռուսաստան), հայ կոնստրուկտոր, խորհրդային շրջանի ինժեներ–էլեկտրիկ, ատոմագետ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1958), պրոֆեսոր (1962): Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1962, 1984)։ ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1962): Ռազմավարական ատոմային և միջուկային զենքի գլխավոր կոնստրուկտոր։ Գեներալ-լեյտենանտ։ ԽՄԿԿ անդամ (1942):


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1909 թվականին Նոր Բայազետում (այժմ՝ Գավառ)։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանում։ 1930 թվականին մատնագրի հիման վրա հեռացվել է համալսարանից, մեկնել Մոսկվա։ Աշխատել է աշխատանքի ժողկոմատում, այնուհետև Ֆրունզեի №1 գործարանում՝ որպես տնտեսագետ։ 1933-1937 թվականներին սովորել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտում, ստացել ինժեներ-էլեկտրիկի որակավորում, շարունակել ուսումը որպես ասպիրանտ, 1941 թվականին պաշտպանել թեկնածուական ատենախոսություն, դոցենտի կոչումով դասախոսություններ կարդացել էներգետիկայի ինստիտուտում։ 1947 թվականի սեպտեմբերից աշխատանքի է անցել Արզամաս-16 (ներկայումս՝ Սարով) քաղաքի ОКБ-11 կոնստրուկտորական բյուրոյում՝ որպես բաժնի վարիչ։ 1949-1956 թվականներին մասնակցել է միջուկային փորձարկումներին՝ Սեմիպալատինսկի զինվորական փորձադաշտում, 1949-1953 թվականներին՝ բալիստիկ հրթիռների փորձարկումներին՝ Ղրիմում՝ Բագերովոյի զինվորական փորձադաշտում։ Մասնակցել է ԽՍՀՄ առաջին ջրածնային ռումբի ստեղծման աշխատանքներին։  1958 թվականի նոյեմբերին ստացել է տեխնիկական գիտություններրի դոկտորի գիտական աստիճան։ 1959–1990 թվականներին պաշտոնավարել է որպես փորձարարական ֆիզիկայի համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի գլխավոր կոնստրուկտոր, մշակել ստրատեգիական հրթիռներ, բալիստիկ հրթիռներ, միջուկային մարտագլխիկներ։ 1962 թվականին Սամվել Քոչարյանցին շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։ 1966 -1973 թվականներին նա աշխատել է որպես վերոնշյալ ինստիտուտի Գորկու մասնաճյուղի գիտական ղեկավար։ 1982 թվականին նրան շնորհվել է Սարով քաղաքի պատվավոր քաղաքացու կոչում։
Գիտական աշխատությունները վերաբերում են հատուկ ռազմական տեխնիկայի բնագավառին։ Մասնակցել է Մոսկվայի հակահրթիռային պաշտպանության համակարգի ստեղծման, ԽՍՀՄ-ում ատոմային և ջրածնային զենքի ստեղծման ու փորձարկման աշխատանքներին։


== Պարգևներ ==
Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1962, 1984)
Վեց Լենինի շքանշան (21.08.1953; 04.01.1954; 11.09.1956; 07.03.1962; 08.01.1979; 06.01.1984)
Լենինյան մրցանակ (1961)
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ 1949, 1951, 1954, 1977 թվականներին։
Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան։
1987 թվականին ծննդավայրում կանգնեցվել է Քոչարյանցի կիսանդրին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Вагин Е. В. Гл. 1949 год. Первый атомный взрыв на полигоне УП-2 // Полигоны, полигоны.
Геворк Арутюнян. Самвел Григорьевич Кочарянц // Военно-исторический архив. — Москва: Церера, 2004. — № 11- (59-). — С. 137—143.
Богуненко Н. Н., Пелипенко А. Д., Соснин Г. А. Кочарянц Самвел Григорьевич // Герои атомного проекта. — Саров: Росатом, 2005. — С. 199 — 201. — ISBN 5-9515-0005-2


== Արտաքին հղումներ ==
 Սամվել Քոչարյանց «Երկրի հերոսներ» կայքում

«Семёрка» — самая знаменитая ракета в мире
ВНИИЭФ — достояние и гордость России
Российский федеральный ядерный центр ВНИИЭФ
Сверхсекретный армянин(չաշխատող հղում)
Фото Кочарянца С. Г.
Армянская энциклопедия(չաշխատող հղում)