Իլյա Ավերբախ

Իլյա Ավերբախ (ռուս.՝ Илья́ Алекса́ндрович Аверба́х, հուլիսի 28, 1934(1934-07-28), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 11, 1986(1986-01-11), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ և Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային կինոռեժիսոր և սցենարիստ, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1976 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Սանկտ Պետերբուրգում։ Մայրը Քսենյա Ստրակաչն է (առաջին ամուսնությամբ` Կուրակինա, 1903-1988 թվական)։ Հայրը` Ալեքսանդր Ավերբախը (1896-1966 թվական), երիտասարդ տարիներին եղել է Գ․ Տովստոնոգովի անվան դրամատիկական մեծ թատրոնի դերասան, այնուհետև ավարտել է Լենիգրադի տեխնոլոգիական ինստիտուտի տնտեսական ֆակուլտետը և աշխատել է որպես ինժեներ։ Պապը` Լեոն Ավերբախը, եղել է Ռիբինսկի հրեական համայնքի ղեկավարը։ Նախապապը` Իլյա Ավերբախը (1836-1909 թվական), Մարիուպոլի 2-րդ գիլդիայի վաճառականների որդին էր, հետագայում եղել է Ռիբինսկի առաջին գիլդիայի վաճառական և Շեկսինսկի շոգենավագնացության կառավարիչը, ժառանգական պատվավոր քաղաքացի։ Մորական պապիկը Ալեքսանդրական հուսարական գնդի գնդապետ Վլադիմիր Ստրակաչն է (1870-1948 թվական)։      
1958 թվականին ավարտել է Ի․ Պավլովի անվան առաջին պետական բժշկական համալսարանը։ Նշանակվել է աշխատելու Շեկսնայում։ Բժշկական պրակտիկայից հետո ավարտել է Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացները (1964 թվական, վարպետ` Իոսիֆ Օլշանսկի), այնուհետև` «Լենֆիլմ» կինոստուդիային կից ռեժիսորական կուրսը։         
1967 թվականից աշխատել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում որպես ռեժիսոր գիտահանրամատչելի և խաղարկային ֆիլմերի սցենարների հեղինակ է։   
1973 թվականին Իլյա Ավերբախի առավել հայտնի «Մենախոսություն» ֆիլմը ներկայացվել է Կաննի կինոփառատոնում, իսկ 1976 թվականին Ջորջթաուն կինոփառատոնում ստացել է պատվավոր դիպլոմ։ 
1977-1978 թվականներին և 1985-ական թվականներին դասախոսել է Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացների ռեժիսորական բաժնում։  
Մահացել է 1986 թվականի հունվարի 11-ին, Մոսկվայում` հիվանդանոցում, թաղված է Կոմարովոյում (Լենինգրադի մարզ)։ 


== Ընտանիք ==
Առաջին կինը` Էյբա Նորկուտե, բեմական պատկերագիտության մասնագետ։
Դուստրը` Մարիա (ծն. 1964 թվական), պրոդյուսեր։
Թոռը` Իլյա (ծն. 1987 թվական), կինոօպերատոր։
Թոռը` Պավել (ծն. 1994 թվական)։
Երկրորդ կինը (1966 թվականից)` Նատալյա Ռյազանցևա, սցենարիստ։
Հորաքույրը` Տատյանա Ստրակաչ, նա ամուսնացել է կոմպոզիտոր Բորիս Մեյզելի հետ։
Հոր ազգական եղբայրը երդվյալ հավատարմատար, գրքասեր և գրահրատարակիչ Դավիթ Այզենշտատն է, Մոսկվայում «Գրողների գրքի խանութի» հիմնադիրն ու տնօրենը։


== Մրցանակներ և կոչում ==
«ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ» (1976 թվականի դեկտեմբերի 31) պատվավոր կոչում` խորհրդային կինոարվեստի ոլորտում արժանիքների համար։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր ===
1967 թվական` Վալենտին Կուզյաևի անձնական կյանքը
1969 թվական` Ռիսկի աստիճան
1971 թվական` Դրամա հնօրյա կյանքից
1972 թվական` Մենախոսություն
1975 թվական` Ուրիշի նամակներ
1978 թվական` Սիրո բացատրություն
1979 թվական` Ֆարյատևի երևակայությունները
1982 թվական` Ձայնը
1983 թվական` Նևայի հրապուրիչ ափերում (վավերագրական)


=== Սցենարիստ ===
1968 թվական` Ռիսկի աստիճան
1971 թվական` Դրամա հնօրյա կյանքից
1979 թվական` Ֆարյատևի երևակայությունները


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Իլյա Ավերբախ (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Феномен Авербаха, воспоминания Михаила Петрова, «Звезда» 2006, № 1
«Обратная точка» Документальный фильм об Илье Авербахе Archived 2020-07-06 at the Wayback Machine., стенограмма и кадры из фильма.
Надгробный камень Авербаха А. Л. и Куракиной К. В. — родителей кинорежиссёра Ильи Авербаха
Ирина Павлова (20 июля 2004)։ «Авербах Илья»։ Телеканал «Культура»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2015-02-27-ին։ Վերցված է 2015-02-26  
Павел Финн (№ 9, 2004)։ «Заметки пессимиста. К 70-летию Ильи Авербаха»։ Искусство кино։ Վերցված է 2015-02-26 
Наталия Рязанцева (№ 7, 2003)։ «Но кто мы и откуда. Письма Илье Авербаху»։ Искусство кино։ Վերցված է 2015-02-26 
Памяти Ильи Авербаха Archived 2017-09-10 at the Wayback Machine., подборка статей и фотографий
Илья Авербах — интервью режиссёра, кадры из документальных фильмов о нём Archived 2017-09-10 at the Wayback Machine.
Молодые годы петербургского режиссёра. Искусство кино, № 1 — 2000. Воспоминания Эйбы Норкуте об Илье Авербахе
Давид Шраер-Петров. Романтический конструктивист. Авербах. В кн. Д. Шраер-Петров. Друзья и тени. Нью-Йорк, 1989. С. 66-101.