Օգրե

Օգրե (լատիշ․՝ Ogre), քաղաք Լատվիայում, գտնվում է Դաուգավա գետի մոտ։ Հիմնադրվել է 1874 թվակային երկաթուղային կայարանի տեղում։ Այստեղ գործում էին նաև տրիկոտաժի կոմբինատը և ստվարաթղթի ֆաբրիկան։ Այստեղ է գտնվում պատմա-գեղարվեստական թանգարանը և առողջարանային հանգստավայրը։


== Ստուգաբանություն ==
Քաղաքի անունը ծագել է Օգրե գետի անունից։ Գետի ռուսերեն անվանումն է Ուգր ։ Ըստ ռուսական ավանդության XIX-րդ դարում գետի անունը առաջացել է ռուսերեն «ուգոր» բառից։ Այդ ավանդության համաձայն, ռուսական կայսրուհի Եկատերինա I-ը իր զինվորներին ուղարկել է գետը փնտրելու, և այդ գետի անունից առաջացել է Օգրե քաղաքի անունը . Впрочем, это лишь легенда: нынешнее название реки известно по крайней мере с XVII века.: Սա միակ անանդությունն  է, որտեղ գետի ներկայիս անվանումը հայտնի է եղել XVII-րդ դարից։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Օգրե գետի և Դաուգավայի ափին, Ռիգայից 35 կմ դեպի հարավ-արևելք։
Օգրե քաղաքի եզրը հատում է բազմաթիվ զբոսաշրջային երթուղիներ։ Զբոսաշրջիկներին շատ գրավել է Դաուգավայի բլուրները, այգիները և անտառները։


== Բնակչություն ==
2015 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ, ըստ Կենտրոնական վիճակագրական վարչության տվյալների քաղաքի բնակչությունը կազմել է 24.322 մարդ , կամ 25.734 մարդ Ռեգիստրի բնակիչների (Կառավարում քաղաքացիության և միգրացիայի) տվյալներով ։
Ազգային կազմը քաղաքի մարդահամարի տվյալներով 1989 թվականից մինչև 2015 թվականի սկիզբը ։


== Պատմություն ==
Հնագիտական պեղումները և Լիվոնսկիի  շքանշանը վկայում են, որ XIII-րդ դարում Օգրե գետը պատված է եղել Դաուգավայի  չոր ավազի լեռներով, սոճու անտառներով և այստեղ ապրել են  լիվով և լատգալով ցեղերը։ Շրջապատված է եղել նաև երկու ամենաբարձր լեռներով՝ Կենտես և Զիլիե Կալնի, որոնք գտնվում են իրենց բնակավայրում։ Խաչակիրների ներխուժումից հետո տեղի է ունեցել Լիվոնյան պատերազմը՝ լեհերի և շվեդների միջև։ Հյուսիսային պատերազմի արդունքում այդ հողերը անցել են Ռուսաստանին։
Բազմաթիվ պատերազմներ տեղանքում հանգեցրել են ավերվածություններ։
XIX-րդ դարում Օգրեում եղել է միայն մի քանի տնտեսություն։ Ռիգայի և Օգրեի միջև հաղորդականությունը իրականացվել է փոստի միջոցով։
Օգրե քաղաքը 1861 թվականին նպաստել է Ռիգո-Դվինսկոյ երկաթուղու բացմանը։ 1828 թվականին Օգրեն ստացել է քաղաքի կարգավիճակ, սակայն նրա բնակչությունը չի գերազանցել 1.700 մարդը։
1905 թվականին քաղաքում չշրջանցեց հեղափոխական փոթորիկը։ 1904 ստեղծվել է ԼՍԴՌՊ գաղտնի ապօրինի խմբակ, որին մասնակցել է ավելի քան հազար բնակիչ։
1906 թվականի հունվարին քաղաք է ուղարկվել պատժիչ արշավախումբ, սակայն արշավախումբը և բազմաթիվ մասնակիցներ ոչնչացվել են։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում քաղաքը գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացվել է հրետանային կրակի պատճառով։
1918 թվականի հունվարի 2-ին Օգրե քաղաքը հաստատել է իր Խորհրդային իշխանությունը, որը գոյատևել է մինչև 1919 թվականը։ Լատվիայի անկախություն ստանալուց հետո, Օգրեն սկսել է զարգանալ 1928 թվականի փետրվարի 28-ից և ստացել է կրկին քաղաքի կարգավիճակ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքը տուժել է համեմատաբար քիչ։ Այս ամենից հետո, Օգրեն մտել է ԽՍՀՄ Լատվիայի կազմի մեջ և սկսել է զարգանալ ոչ միայն որպես՝ առողջարանային քաղաք, այլև արդյունաբերական կենտրոն։ Այստեղ կառուցվել է տրիկոտաժի կոմբինատ, որը վաճառում էր իր արտադրանքը ամբողջ Խորհրդային Միությանը։


== Արդյունաբերություն ==
Քաղաքում գտնվում է 8 հեկտար տարածք զբաղեցնող Օգրսկիի տրիկոտաժի կոմբինատը։ Ընկերության արտադրանքը հայտնի է Լատվիայի սահմաններից դուրս։ Հաջողությամբ համագործակցում է հեռավոր և մերձավոր երկրների հետ։ 1988 թվականից սկսած կոմբինատը սկսել է մարել և ներկայումս (2008 թվականին) 3000 աշխատող մարդկանցից մնացել է շուրջ 60 մարդ։ Քաղաքի հյուսիսային մասում վերջերս գործում է ստվարաթղթի  ֆաբրիկա, սակայն այս պահին այն փակ է։


== Տրանսպորտ ==


=== Երկաթուղային տրանսպորտ ===
Քաղաքի միջով անցնում է Ռիգա-Կրուստպիլս երկաթուղային գիծը։ Օգրե կայարանում դադարեցվել է բոլոր գնացքները, բացի միջազգային հաղորդակցության գնացքներից։


=== Ավտոմոբիլային տրանսպորտ ===
Քաղաքի միջով անցնում է գլխավոր պետական մայրուղին՝  Ռիգա-Դաուգավպիլս-Կրասլավա-Պատերնիեկի։ Նաև քաղաք է գալիս տարածաշրջանային Ուլբրոկա երթուղին։ Քաղաքի մոտ գտնվում է երկաթուղային ավտոկայարանը։ Առկա է նաև մի քանի ներքաղաքային ավտոբուսային երթուղիներ։


== Հայտնի մարդիկ ==


=== Քաղաքում ծնվել են ===
Կալնին, Օսկար Յուլևիչ (1895—1920 թթ.), ՌՍՖՍՀ Կարմիր Դրոշի երկու շքանշանակիր։
Ցիլինսկիի, Գունար Ալֆրեդովիչ (1931—1992 թթ.), դերասան, ռեժիսոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1979 թվական)


=== Քաղաքում ապրել են ===
Կետներս, Վոլդեմարս Էրնեստովիչ (1949—2009), ռադիոսիրահար, (ԲԴՆԽ Ոսկե մեդալի շքանշակիր, 1989 թվական)
Վեյոնիս, Ռայմոնդս (ծնվել է 1966 թվականին), Լատվիայի 9-րդ նախագահ ։


== Քույր-քաղաքներ ==
 Ժուե-լե-Տուր (Ֆրանսիա)
 Սլոնիմ (Բելառուսի Հանրապետություն)
 Չերնիգով (Ուկրաինա)
 Խենգելո (Նիդերլանդներ)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт Огрского края(լատիշերեն)Информация об Огре на туристическом портале mesta.lv(ռուս.)
Информация об Огре в топонимической базе данных(լատիշերեն)rus.ogrenet.lv Новостной портал Огрского района