Բուսականության աստվածություններ

Բուսականության աստվածություններ (անգլ.՝ vegetation deity), դա բնության աստվածություն է, որի անհետացումը և հայտնվելը, կամ կյանքը, մահը և վերածնունդը մարմնավորում են բույսերի աճեցման ցիկլը։


== Բնութագրություն ==
Բնության երկրպագության մեջ աստվածությունը կարող է լինել աստված կամ աստվածուհի՝ վերածնվելու ունակությամբ։ Բուսականության աստվածությունը հաճախ պտղաբերության աստվածն է։ Աստվածությունը սովորաբար ենթարկվում է մասնատման, ցրման և վերաինտեգրման։ Այս ցիկլը փոխանցվում է առասպելներով և վերարտադրվում ծեսերում, նրան տրվում է աստվածաբանական նշանակություն այնպիսի թեմաների վերաբերյալ, ինչպիսիք են անմահությունը, հարությունը և վերամարմնավորումը։ Բուսականության աստվածների առասպելները կառուցվածքային նմանություն ունեն ստեղծման մի քանի առասպելների հետ, որոնցում բնօրինակի էության մարմնի մասերը ծնում են աշխարհի մասեր, ինչպիսին է Իմիրի սկանդինավյան առասպելը։
19-րդ և 20-րդ դարասկզբի դիցարանում, ինչպես, օրինակ, Ջեյմս Ֆրեյզերի «Ոսկե ճյուղում», բուսականության աստվածության կերպարը կապվել է  «կենդանի ոգու» ("անգլ.՝  եգիպտացորենի ոգին) հետ , այս իմաստով «ռյո» նշանակում է հացահատիկային ցանկացած բերք։ Ավելին, ըստ Ու.Ֆր. Օտտոյի, գաղափարը հակված է վերածվել հավակնոտ և անօգուտ, անիմաստ համայնքի։


== Առասպելների օրինակներ ==

Միջագետքի դիցաբանության մեջ, Ինաննա կամ Իշտար տանող աշխարհ ընկած ճանապարհորդության ընթացքում երկիրը դառնում է ամուլ, և ոչ մարդիկ, ոչ էլ կենդանիները չեն կարող բազմանալ։ Իր քրոջ և անդրաշխարհի տիրակալ Էրեշկիգալի առճակատման արդյունքում Իննան սպանվել է, բայց աստվածների սուրհանդակը մի խմելիք է բերել, որը նրան կյանքի է կոչել։ Նրան թույլատրվել է վերադառնալ վերին աշխարհ միայն այն դեպքում, եթե նրա փոխարեն ուրիշ մեկը գա։ Նրա ամուսինը` բուսականության աստված Դումուզին, համաձայնել է վեց ամիս անցկացնել անդրաշխարհում։ Այս ընթացքում բուսականությունը մահացել է։ Նրա վերադարձը գարնանը բերում է բուսականության վերածնունդը։
Հին եգիպտական ​​դիցաբանության մեջ Երկրի ժողովուրդների շրջանում Օսիրիսի մշակութային նվաճումները առաջացրել էին նրա եղբայր Սեթի նախանձը, որը սպանել և մասնատել է նրան։ Օսիրիսի կինը՝ Իսիսը, ճանապարհորդության է գնացել՝ իր մարմնի տասնչորս մասերը սփռված տարբեր վայրերում հավաքելու համար։ Առասպելի որոշ վարկածներում նա յուրաքանչյուր կտոր թաղել է այնտեղ, որտեղ գտնում էր, որ անապատում բույսեր կաճեն։ Այլ վարկածներում նա հավաքել է ամուսնու մարմինը և հարություն տվել նրան, իսկ հետո նա դարձել է հետմահու տիրակալ։
Եվրոպական բանահյուսության մեջ կանանց պտղաբերությունն ազդել է գյուղատնտեսության վրա։ Տրիպոլիե-Կուկուտենի մշակույթից բուսականության աստվածուհու արձանիկները ունեն ադամանդե և կետավոր նմուշ, որը խորհրդանշում է ցանված դաշտը և կանանց բերրիությունը։
Հիսուս Քրիստոսի առակներում, ինչպիսին է Սերմնացանի առակը, «սերմանողը սերմանում է բառը», որտեղ սերմը Աստծո խոսքն է։ Մանանեխի սերմերի և աճող սերմերի մասին առակները բացատրում են Աստծո Թագավորությունը, որտեղ աճը պայմանավորված է Աստծով և ոչ թե մարդով և հետևում է իր իսկ ժամանակացույցին ։ Հովհաննես 12:24։ Հիսուսի մահը և հարությունը համեմատվում է միջուկի հետ, որն ընկնում է հողը և մեռնում, իսկ հետո բերում է բազմաթիվ սերմեր։ Քրիստոնեական շատ ավանդույթներում Զատկի արարողությունը կամ «Հարությունը» անցկացվում է Աստծո ակրում, որտեղ մահացածների մարմինները «սերմ են ցանում»։


== Բուսականության աստվածների ցանկ ==
Բուսականության աստվածները ներառում են նաև.

Ադոնիս (հին հունական դիցաբանություն)
Ատտիս (հին հունական դիցաբանություն)
Բաալ (արևմտասեմական դիցաբանություն)
Բլոդյուվեդ (ուելսերեն դիցաբանություն)
Դեմետրա (հին հունական դիցաբանություն)
Դիոնիսոս (հին հունական դիցաբանություն)
Քրոնոս (հին հունական դիցաբանություն)
Մոդրոն (ուելսերեն դիցաբանություն)
Նինգիշզիդա (շումերա-աքքադական դիցաբանություն)
Օսիրիս (հին եգիպտական ​​դիցաբանություն)
Պաչամամա (ինկերի դիցաբանություն)
Պերսեֆոնա (հին հունական դիցաբանություն)
Պրոզերպինա (հռոմեական դիցաբանություն)
Սատուրն (հռոմեական դիցաբանություն)
Տամմուզ (շումերա-աքքադական դիցաբանություն)
Ցերերա (հռոմեական դիցաբանություն)
Շիպե-Տոտեկ (ացտեկների դիցաբանություն)


== Ծանոթագրություններ ==