Էռնստ Քրոյդեր

Էռնստ Քրոյդեր (գերմ.՝ Ernst Kreuder. օգոստոսի 29, 1903(1903-08-29)[…], Ցայց, Մերսբուրգ վարչական շրջան, Սաքսոնիա, Պրուսիայի թագավորություն, Գերմանական կայսրություն - դեկտեմբերի 24, 1972(1972-12-24)[…], Դարմշտադտ, Հեսսեն, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), 20-րդ դարի գերմանացի գրող, բանաստեղծությունների, վեպերի, պատմվածքների, էսսեների հեղինակ։ Գեորգ Բյուխների անվան մրցանակի դափնեկիր (1953 թ.):  Նրա գերազանցապես պատումային ստեղծագործության առավել ցայտուն առանձնահատկություններն են քննադատական վերաբերմունքը, ռոմանտիկայի ու խորհրդավորության դրսևորումները։ Ուսումնասիրողներից շատերի կարծիքով՝ Քրոյդերի ստեղծագործական լավագույն շրջանն ընդգրկում է 1945-1953 թվականները, և նրան, Բյուխների անվան մրցանակի շնորհումից հետո, այլևս չի հաջողվել նշանակալի երկ ստեղծել։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1903 թվականին Սաքսոնիայի Ցայց քաղաքում, աղքատ ընտանիքում։ Մայնի Օֆենբախում գիմնազիան ավարտելով՝ նախ փորձել է բանկային ծառայողի մասնագիտությանը տիրապետել, այնուհետև ապրուստի և ուսման ծախսերը հոգալու նպատակով շինարարությունում, երկաթի հանքում աշխատելուն զուգահեռ՝ փիլիսոփայություն, պատմություն, գրականություն ու քրեագիտություն է ուսումնասիրել Մայնի Ֆրանկֆուրտում, սակայն ուսումնառությունը կիսատ է թողել։  
Սկսած 1920-ական թվականներից ֆելիետոններ է հրատարակել «Ֆրանկֆուրտեր ցայտունգ» օրաթերթում։ 1932 թվականից աշխատակցել է մյունխենյան «Սիմպլիցիսիմուս» պարբերականին, դարձել խմբագրի տեղակալը։ Նացիստների իշխանության գլուխ անցնելուց հետո կնոջ հետ տեղափոխվել է ամեմատաբար խաղաղ, անվտանգ վայր՝ Դարմշտադի շրջանի գյուղերից մեկը, արկածային ու երգիծական պատմվածքներ գրել տարբեր պարբերականների համար։ Սակայն զինվորական ծառայությունից խուսափել չի հաջողվել. Էռնստը զորակոչվել է, ծառայել վերմախտում, գերի ընկել և երկու ամիս պահվել ռազմագերիների ամերիկյան ճամբարում։ 
1946 թվականին հրատարակել է «Ձեղնահարկի հասարակությունը» („Die Gesellschaft vom Dachboden“) երկը, որը երևակայականի ու իրականի ինքնատիպ զուգադրումներով մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել քննադատների ու ընթերցողների շրջանում և արժանացել ջերմ ընդունելության
: Ունիկա Ցյուրնն այդ երկը բարձր էր գնահատում՝ հայտարարելով, որ այն իր սիրելի գրքերից մեկն է։ Քրոյդերի հիշարժան երկերից են նաև «Die Unauffindbaren»  («Անգտնելիները»), The Undiscoverables վեպերը։ Թեև Քրոյդերի ստեղծագործությունը բնորոշվել է իբրև մելամաղձոտ ու կաֆկայակերպ (Kafkaesque), նա պնդում էր, որ «հուսալքված վհատության գրական մոդան պետք է հաղթահարվի»  ("the literary fashion of hopeless despair must be overcome"):


== Պարգևներ ==
1953 - Բյուխների անվան մրցանակ


== Երկեր ==


=== Վեպեր և պատմվածքներ ===
Die Nacht der Gefangenen, 1939
Das Haus mit den drei Bäumen, 1944
Die Gesellschaft vom Dachboden, 1946
Schwebender Weg. Die Geschichte durchs Fenster, 1947
Die Unauffindbaren, 1948
Herein ohne anzuklopfen, 1954
Agimos oder die Weltgehilfen, 1959
Spur unterm Wasser, 1963
Tunnel zu vermieten, 1966
Hörensagen, 1969
Der Mann im Bahnwärterhaus, 1973
Luigi und der grüne Seesack und andere Erzählungen, 1980
Phantom der Angst, 1987


=== Բանաստեղծական ժողովածու ===
Sommers Einsiedelei, 1956


=== Էսսեներ ===
Zur literarischen Situation der Gegenwart, 1951
Georg Büchner. Existenz und Sprache, 1955
Das Unbeantwortbare. Die Aufgaben des modernen Romans, 1959
Zur Umweltsituation des Dichters, 1961
Dichterischer Ausdruck und literarische Technik, 1963


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
(Գերմաներեն) Կենսագրական տեղեկություններ Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգում
(Գերմաներեն) Էռնստ Քրոյդերի երկերը և նրա մասին գրականություն Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգում
(Գերմաներեն) Էռնստ Քրոյդերի երկերը և նրա մասին գրականություն գերմանական թվայնացված գրադարանում
(Գերմաներեն) Էռնստ Քրոյդերիը Die LYRIKwelt-ում
(Գերմաներեն) Էռնստ Քրոյդերիը Personensuche-ում