armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ֆրանց Գուդովիչ

Ֆրանց Գուդովիչ (լիտ.՝ Pranas Gudavičius, ապրիլի 7, 1876(1876-04-07), Užakmeniai, Eržvilkas Eldership, Jurbarkas District Municipality, Լիտվա - նոյեմբերի 28, 1956(1956-11-28), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), լիտվացի բժիշկ, սոցիալ-դեմոկրատ, Կովենսկի նահանգից Պետական դումայի  II գումարման պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
Ֆրանց Գուդովիչը ծնվել է 1876 թվականին։ 1895 թվականին ավարտել է Միտավսկի գիմնազիան, այնուհետև ընդունվել է Պետերբուրգի համալսարանի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետի բնագիտական բաժինը, բայց 1896 թվականին  փոխադրվել է Խարկովի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ, որտեղից էլ հեռացվել է 1901 թվականին ուսանողական խռովություններին մասնակցելու համար։ Ուսումը շարունակելու նպատակով մեկնել է Գերմանիա և 1905 թվականին Բեռլինի համալսարանից ստացել բժշկության դոկտորի աստիճան։ 1906 թվականին որպես բժիշկ աշխատանքի է անցել Էրժվիլկաս բնակավայրում։ Եղել է Լիտվական սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ Ըստ երևույթին ընտրվել է գյուղացիական ցենզով, որպես հողատեր Կովենսկի նահանգի Ստեֆանովո գյուղից։

Մոտ է եղել սոցիալ- դեմոկրատական ֆրակցիայի մենշևիկյան թևի հետ։ Մտել է Ավտոնոմիստների Լիտվական խմբի մեջ։ Եղել է անձի անձեռնմխելիության և ագրարային հանձնաժողովներում։ Իր ստորագրությունն է դրել Պետական Դումայի 5 անդամների հայտարարության տակ` ի պաշտպանություն Սոցիալ-դեմոկրատական ֆրակցիայի տեսական հայացքների և տակտիկայի այն բանից հետո, երբ նրա 55 անդամներ ենթարկվել են քրեական պատասխանատվության։ 1910-1911 թվականներին սոցիալիստական գործունեության համար կալանավորվել է Կովենսկի բանտում։  1914 թվականին պետական քննություններ է հանձնել Ռուսաստանում բժշկի կոչման համար և շուտով զորակոչվել ռուսական բանակ և ծառայել ռազմաճակատում որպես բժիշկ։ 1919 թվականին վերադարձել է Լիտվա։ 1924 թվականից աշխատել է Կաունասում որպես սանիտարական բժիշկ։ 1934-1941 թվականներին եղել է Բժիշկների Լիտվական ասոցիացիայի նախագահը։ 1935-1941 թվականներին դասավանդել է Կաունասի Վիտով Մեծի համալսարանում։ 1944 թվականին արտագաղթել է Արևմուտք։ 1951-1955 թվականներին որպես բժիշկ աշխատել է Միացյալ Նահանգներում։ 1952 թվականից եղել է լիտվացի բժիշկների Նյու-Յորքյան ընկերության պատվավոր անդամ։  Հրապարակել է մի շարք հոդվածներ պանկրեատիտի բուժման վերաբերյալ։


== Գրականություն ==
Государственная дума Российской империи: 1906—1917. Б. Ю. Иванов, А. А. Комзолова, И. С. Ряховская. Москва. РОССПЭН. 2008. С. 152.(չաշխատող հղում)
Боиович М. М. Члены Государственной думы (Портреты и биографии). Второй созыв. М, 1907. С. 139.


== Աղբյուրներ ==
Vincas Tercijonas. Prof. Dr. Med. Pranas Gudas-Gudavičius, Chicago, 1959


== Արխիվ ==
Ռուսաստանի պետական պատմական արխիվ, ֆոնդ` 1278, համար` 1 (2-րդ գումաում), գործ` 116,  գործ`  536, թերթ` 4։


== Ծանոթագրություններ ==
Քարխոտ կոշտ

Քարխոտ կոշտ (լատ.՝ Symphytum asperum), գաղտրիկազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
Մինչև 2 մ բարձրությամբ ճյուղավոր ցողունով, երկար խոզանման մազիկներով պատված, մսոտ, հաստ կոճղարմատով, խոշոր, մեղրատու բազմամյա խոտաբույս է։ Ցողունային տերևները նեղ-ձվաձև են, նստադիր, արմատամերձ սրածայր տերևները՝լայն-ձվաձև։ Միակողմանի, հուրանաձև, կախվող ծաղկաբույլերում՝ ոլորակներում կամ ցողունների գագաթներին, հավաքված են հնգանդամ ծաղիկները։ 3-4 անգամ բաժակից երկար մանուշակագույն, դեղնավուն կամ երկնագույն պսակը կարմիր է։ Փոշեպարկերը պսակից դուրս չեն գալիս։ Թեքված պտուղները փոքրիկ, մաշիկանման ընկուզիկներ են։


== Տարածվածություն ==
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիների խոնավ մարգագետիններում, լճերի և գետերի ափերին։ Հանդիպում է Շիրակի, Տավուշի, Արմավիրի, Արագածոտնի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Սյունիքի մարզերում և Երևանում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործում են արտաքնուստ սև, իսկ ներքուստ՝ սպիտակ արմատներն ու կոճղարմատը։ Պարունակում են դաբաղանյութեր, խոլին, օսլա, սպիտակուցներ, օրգանական թթուներ, գլիկոզիդներ, ինուլին։ Որպես ներկանույթ կիրառում են մետաքսյա և բրդյա գործվածքները կարմիր ներկելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Խալդեիխա

Խալդեիխա (ռուս.՝ Халдеиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բերդ գետի աջ ափին ՝ 32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության․

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200212115200000775
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115200077
Ավազանի կոդը - 13.01.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սուքիաս Ավետիսյան

Սուքիաս Հեգելի Ավետիսյան (ապրիլի 28, 1959(1959-04-28), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), տնտեսագետ, քաղաքագետ։


== Կենսագրությունը ==
1976 - 1981 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական իստիտուտի Լենինականի մասնաճյուղում, ինժեներ-շինարար է։
2004 թվականին  ավարտել է  Հայաստանի կառավարման և տնտեսական բարեփոխումների ինստիտուտի  ասպիրանտուրան։ Էկոլոգիայի և հասարակության միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։ Տնտեսագիտական գիտության թեկնածու։ Պարգևատրվել է «Աշխատանքի տարբերության համար» մեդալով (1981)
1982 - 1983 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում
1981 - 1982  թվականներին աշխատել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի Լենինականի մասնաճյուղում, ԼԿՄԵ կոմիտեի քարտուղար, ԼԿՄԵԱ- ի Լենինականի քաղաքային կոմիտեի կազմակերպչական բաժնի ղեկավար, ԼԿՄԵԱ-ի Մոսկվայի մարզային կոմիտեի առաջին քարտուղար, 1989 -
1990 - ՀԿԿ Լենինականի քաղաքային կոմիտեի հրահանգիչ։
1990 - 1991 թվականներին  աշխատել է «Շիրակստրոյի» տրեստում որպես գծագրող։
1991 - 1993 թվականներին Մոսկվայի վարչական շրջանի (Գյումրի) բնակարանային կառավարման բաժնի գլխավոր ինժեներ։
1994 - 1996 թվականներին Քաղաքային խորհրդի Գյումրի գործադիր կոմիտեի նախագահի տեղակալ, Տնային տնտեսության և կոմունալ ծառայությունների վարչության պետ։
1996 - 1999 թվականներին Գյումրիի քաղաքապետի տեղակալ։
1995 - 1999 թվականներին Հայաստանի խորհրդարանի ընտրված անդամ։ «Բարեփոխումներ» պատգամավորական խմբի անդամ, ապա «Երկրապահ»։
1999 - 2003 թվականներին խորհրդարանի անդամ էր։ Պետական-իրավական հարցերի մշտական ​​հանձնաժողովի անդամ։ Միասնության խմբակցության անդամ։
2003 - 2007 թվականներին կրկին պատգամավոր էր։ Գիտության, կրթության, մշակույթի և երիտասարդության հարցերի մշտական ​​հանձնաժողովի անդամ և 2004 թվականից `սոցիալական և առողջապահական հարցերի վերաբերյալ։ «ՀՀԿ» անդամ։
2000 թվականից սեղանի թենիսի ֆեդերացիայի նախագահի տեղակալ Շիրակի մարզ։
2001 թվականից փոքրիկ-ֆուտբոլի ասոցացիայի անդամ Հայաստանում։ МАНПО ակադեմիկ (2001)։
2003 թվականից փոքր-ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ Շիրակի մարզում։
2003 հունիսից մինչև 2004 թվականի սեպտեմբերից` Ազգային ժողովի սոցիալական, առողջապահության և բնության պահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, իսկ 2006 թվականի սեպտեմբերից` նույն հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ ՀՀԿ խմբակցության անդամ։
2005 թվականին Նշանակվել է Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտի կառավարման խորհրդի անդամ։
2006 թվականից ՀՀ ֆուտբոլի ֆեդերացիայի գործադիր կոմիտեի անդամ է։
2008 թ. մայիսի 13-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունից։ ՀՀԿ անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրություն
Սազերլենդի ջրվեժ

Սազերլենդի ջրվեժ, Նոր Զելանդիայի ամենաբարձր ջրվեժներից, որը գտնվում է Հարավային կղզու Ֆիորլանդսի ազգային պարկում։ Վերջինս Նոր Զելանդիայի ամենախոշոր ազգային պարկն է, որը զբաղեցնում է 12500 կմ քառակուսի տարածք։ Այն ընդգրկված է ՄԱԿԳՄԿ-ի (ՅՈՒՆԵՍԿՕ) ցանկում։ Չնայած Սազերլենդը համարվում է Նոր Զելանդիայի ամենաբարձր ջրվեժը (580 մ), այնուամենայնիվ Բրաուն ջրվեժը այլ տեսակետով համարվում է ամենաբարձրը, քանի որ թափվում է 843 մ բարձրությունից։ Ջրվեժը սկիզբ է առնում Քուիլ լեռնային լճից, որն առաջացել է Սառցե դարաշրջանում։ Ջրվեժը թափվում է Արթուր գետը, որն էլ հայտնի է բազմազան վեգետատիվ և էկզոտիկ կենդանական աշխարհով։
Սազերլենդի ջուրը թափվում է 3 թռիչքներով։ Վերին թռիչքն ունի 229 մ բարձրություն, միջինը՝ 248 մ, իսկ ստորինը՝ 403 մ։ Ընդհանուր՝ 580 մ ուղղահայաց թռիչքի հորիզոնական տարածությունը կազմում է 480 մ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
World of Waterfalls: Sutherland Falls
http://www.orangesmile.com/extreme/en/greatest-waterfalls/sutherland-falls.htm
Մակլակովո (այլ կիրառումներ)

Մակլակովո, կարող է վերաբերել՝

Մակլակովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Մակլակովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Զելյոնի Գայ (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զելյոնի ԳայԶելյոնի Գայ (ուկրաիներեն՝ Зелений Гай), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նիժնյայա Վերխոսուլկա։
2001 թվականի տվյալներով Զելյոնի Գայ գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քեշիշ (Մահմուդիի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քեշիշ (այլ կիրառումներ)Քեշիշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Մահմուդիի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Վալիկո Ջուղելի

Վալիկո Ջուղելի (վրաց.՝ ვალიკო ჯუღელი, հունվարի 1, 1887(1887-01-01), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 30, 1924(1924-08-30), Վրաստան), վրացի պետական և քաղաքական գործիչ, Վրաստանի դեմոկրատական հանրապետության զորքերի հրամանատար։


== Կենսագրություն ==
Վալիկո (կամ Վլադիմիր) Ջուղելին ծնվել է 1887 թվականի հունվարի 1-ին Ռուսական կայսրությունում՝ Անդրկովկասի կենտրոն հանդիսացող Թիֆլիս (մերօրյա Թբիլիսի) քաղաքում։ Երիտասարդ տարիքում՝ 20-րդ դարի սկզբին, դառնում է Վրաստանի մարքսիստական շարժման (Ռուսական կայսրության կազմում) մասնակից։ Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցության պառակտումից հետո Ջուղելին անցավ բոլշևիկների կողմը՝ հետագայում սակայն դուրս գալով մենշևիկյան խմբակցությունից։
1917 թվականի ռուսական հեղափոխությունից հետո նրա նախաձեռնությամբ ստեղծվեց կարմիր գվարդիայի զորաջոկատը, որը հետագայում դարձավ Վրաստանի ժողովրդավարական գվարդիայի։ 1917 թվականին նա կազմակերպեց բոլշևիկների հարձակումը Թիֆլիսի ռազմական զինանոցի վրա։ 1918 թվականին նա հրաժարվեց աջակցել Վրաստանի անկախության հռչակմանը, սակայն հետագայում պահպանեց իր պաշտոնը։ Որպես ժողովրդական գվարդիայի հրամանատար նրան հանձնարարված էր պահպանել ներքին կարգուկանոնը երկրում։ Իր պաշտոնավարման ընթացքում նա վաստակել է Վրաստանի տարբեր շրջաններում բռնկված ագրարային անկարգությունների անողոք ճնշողի հեղինակություն։ 1918 թվականին դեկտեմբերին՝ Գիորգի Մազնիաշվիլու և Գիորգի Կվինիտաձեի զորակցությամբ նրա ղեկավարած վրացական բանակը ներխուժում է Լոռի՝ սկիզբ դնելով հայ-վրացական պատերազմին։ Վրաստանի խորհրդայնացումից հետո 1921 թվականի մարտին Վալիկոն նոր իշխանությունների կողմից աքսորվում է։ 1924 թվականին Խորհրդային Վրաստանում բռնկված հակակառավարական ապստամբությանը մասնակցելու նպատակով Ջուղելին վերադառնում է Թիֆլիս, սակայն շարժման պարտությունից հետո իշխանությունների կողմից ձերբակալվում ու սպանվում է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կատալազ

Կատալազ ( հուն․՝ καταλύω-քայքայել), հիդրոպերօքսիդազ խմբի ֆերմենտ, կատալիզում է երկու մոլեկուլ ջրածնի պերօքսիդից ջրի և մոլեկուլային թթվածնի առաջացման օքսիդավերականգնման ռեակցիան.

  
    
      
        2
        
          H
          
            2
          
        
        
          O
          
            2
          
        
        
          
            →
            
              K
              a
              t
              a
              l
              a
              z
            
          
        
        2
        
          H
          
            2
          
        
        O
        +
        
          O
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle 2H_{2}O_{2}{\xrightarrow {Katalaz}}2H_{2}O+O_{2}}
  
Կատալազը ստացվել է բյուրեղային վիճակում, մոլային զանգվածը՝ 250.000։ Տարածված է կենդանական և բուսական բջիջներում, միկրոօրգանիզմներում։
Հաղթանակի զբոսայգի (Սովետսկ)

Հաղթանակի զբոսայգի և «Տանկ» հուշահամալիր (ռուս.՝ Парк Побе́ды и мемориальный комплекс "Танк"), 1941-1945 թվականներին Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակին նվիրված հուշահամալիր, որը գտնվում է Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Սովետսկ քաղաքի կենտրոնում, Թատերական փողոցի պուրակում։ Մինչև պատերազմը տարածքը կոչվել է Անգերպլաց (Angerplatz): Բացվել է 1975 թվականին։


== Նկարագրություն ==
Հուշահամալիր 1945 թվականի հունվարին մահացած խորհրդային զինվորների եղբայրական գերեզմանի վրա։ Կենտրոնում տեղադրված բարձր պատվանդանի վրա Հայրենական պատերազմի շքանշանով  տեղադրված է T-34 տանկ, որի դիմաց ծաղկաթումբ է հավերժական կրակով, որի երկու կողմերում գերեզմանային հուշաքարեր են և պատվանդան Կարմիր դրոշի շքանշանով։ Հուշարձանի ետևում սպանված զինվորների անուններով հուշասյուն կա։


== Պատմություն ==
Տիլզիտի տարածքում տեղի ունեցած ռազմական գործողությունների ընթացքում ձևավորվել են 96 եղբայրական գերեզմաններ և 307 առանձին գերեզմաններ։ 1948 թվականին բոլոր մասունքները տեղափոխվել են քաղաքի հրապարակի պուրակում գտնվող ընդհանուր գերեզման, որտեղ կառուցվել է հուշարձան։ Թաղվել է 977 զինվոր : Հուշահամալիրը ստեղծվել է քաղաքի ճարտարապետ Ն. Պ. Ռյաբովի նախագծով 1975 թվականին։ Վերանորոգման և վերականգնողական աշխատանքներ են կատարվել 2010 թվականին Հաղթանակի 65-ամյակի առթիվ։ Նույն թվականին կատարվել է վանդալական գործողություն. անհայտ մարդիկ Հաղթանակի օրվա առթիվ բերված ծաղկեպսակներն այրել են հավերժական կրակի վրա` հավերժական կրակի վրա պլաստմասա լցնելով ։


== Հաղթանակի այգին այսօր ==
Այգին ավանդական հանդիպման վայր է ցույցերի, Հայրենական Մեծ պատերազմին նվիրված միջոցառումների համար` հունիսի 22-ին և մայիսի 9-ին։ Դնում են ծաղիկներ, զինծառայողները, վետերանները և քաղաքապետարանի ներկայացուցիչները ելույթներ են ունենում։ Հուշահամալիրում կան նստարաններ, հետիոտնային քայլուղիներ։ Այն զբոսանքի և քաղաքացիների հանգստի վայր է։ «Տանկ» հուշահամալիրը «Հիշողության մոմ» ավանդական երթի վերջնակետն է։


== Ծանոթագրություններ ==
(4105) Ցիա

(4105) Ցիա (անգլ.՝ Tsia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի մարտի 5-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,70156 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1785 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2246 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1621,89 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,221964 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,35° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4105) Ցիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բրոդշչինա (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)

Բրոդշչինա (ուկրաիներեն՝ Бродщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրոդշչինա գյուղում բնակվում էր 275 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հիկորի շրջան (Միսսուրի)

Հիկորի շրջան (անգլ.՝ Hickory County), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.033 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.627 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հերմիտիջ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1845 թ.։
Մարտինկովո (գյուղ, Դորոգոբուժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄարտինկովոՄարտինկովո (ռուս.՝ Мартынково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բաննաշ

Բաննաշ (պորտ.՝ Bannach), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարա նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Մտնում է Սան Ֆելիս դու Շինգուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3345 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 956,633 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1,1 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1997 թվականին փետրվարի 10-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 66.644.828,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 18.799,67 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,700 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Ախաթքեյ

Ախաթքեյ, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։ Գտնվում է Դիարբեքիրից հյուսիս-արևմուտք։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կագավեռե

Կագավեռե (էստ․՝ Kagavere), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Յեռվա-Յաանի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Թմբիր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոլապս (այլ կիրառումներ)Թմբիր, կոլապս (լատ.՝ collapsus-անկում), կյանքին անմիջական վտանգ սպառնացող անոթային սուր անբավարարություն, ուղեկցվում է զարկերակներում և երակներում արյան ճնշման անկումով։


== Ախտածագում ==
Զարգանում է արյունատար անոթների տոնուսի կարգավորման խանգարման և վարակիչ հիվանդությունների, թունավորումների, մեծ քանակությամբ արյան կորստի, օրգանիզմի խիստ ջրազրկման, սրտամկանի ախտահարման (միոկարդի սուր ինֆարկտ) դեպքում։ Կոլապսին բնորոշ է դեպի սիրտը արյան հոսքի նվազումը և կենսական կարևոր օրգանների արյան մատակարարման դժվարացումը, հիպօքսիայի զարգացումը։ Ախտանշաններն են. դեմքի մաշկի գունատություն, երբեմն՝ գիտակցության կորուստ, հաճախացած և մակերեսային շնչառություն, արագացած պուլս, մածուցիկ քրտինք, արյան ճնշման անկում։ Ծանր կոլապսը կարող է անմիջապես մահվան պատճառ դառնալ։


== Բուժում ==
Առաջին հերթին անհրաժեշտ է խթանել արյան շրջանառությունը և շնչառությունը։ Այդ նպատակով կիրառվում են կոֆեին, կորազոլ, կորդիամին։ Քանի որ հյուսվածքներից ներծծումը դանդաղում է, ցանկալի է նշված միջոցները տալ ներերակային։
Ծայրամասային արյան շրջանառության կարգավորման համար տալիս են էֆեդրին, մեզատոն կամ նորադրենալին (0,2%-2 մլ), իզադրին, ալուպենտ, պրեդնիզոլոն (30-60 մգ), հիդրոկադրենիզոն (25-125 մգ)` ֆիզիոլոգիական կամ 5%-անոց  գլյուկոզայի լուծույթով, ներերակային-կաթիլային եղանակով։ Երբեմն արդյունավետ է ստրիխնինի (0,01%-1,0) արյան փոխարինիչների, լազիքսի, տրիսամինոլի (կամ նատրիումի բիկարբոնատի) համակցված ներարկումը։
Միաժամանակ տրվում է թթվածնային խառնուրդ` կարբոգեն (95% թթվածին և 5% ածխաթթու գազ)՝ դիմակով, քթային փողակով կամ արհեստական շնչառության սարքով։
Անհրաժեշտության դեպքում ձեռնարկում են վերակենդանացման միջոցառումներ։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև հիմնական հիվանդության դեմ ուղղված բուժական միջոցները։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոռ (վեպ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոռ (այլ կիրառումներ)«Բոռ» (անգլ.՝ The Gadfly), հեղափոխառոմանտիկ վեպ, որի հեղինակն անգլիացի կին գրող Էթել Լիլիան Վոյնիչն է։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1897 թվականին ԱՄՆ-ում։ Վեպում գործողությունները տեղի են ունենում 1840-ական թվականներին Ավստրիայի գերակայության ներքո գտնվող Իտալիայում, տխրահռչակ ապստամբության ժամանակ։ Պատմությունը կենտրոնացած է գլխավոր դերակատար Արթուր Բերտոնի կյանքին, որպես Երիտասարդական շարժման անդամ և նրա հակառակորդ՝ Պադե Մոնտանելիին։ Արթուրի և նրա սիրո՝ Ջեմմայի հետ ողբերգական հարաբերությունների մի հատված ևս միաժամանակ պատմում է պատմությունը։ Սա հավատքի պատմության, հիասթափության, հեղափոխության, ռոմանտիկայի և հերոսության մասին վեպ է։


== Թեմաներ ==
Իտալական Ռիսորջիմենտոյի ընթացքում գրված գիրքը հիմնականում վերաբերվում է հեղափոխության եւ հեղափոխականների մշակույթին։ Արթուրը, որը կոչվում է Բոռ, մարմնավորում է ողբերգական ռոմանտիկ հերոսին, որը ծերանում է և վերադառնում է իր ճշմարիտ վիճակը հայտնաբերելու համար և պայքարում է ընթացիկ անարդարությունների դեմ։ Իտալիայի լանդշաֆտը, մասնավորապես, Ալպերը, գրքի խիստ կենտրոնացումն է, որի պատկերները և տրամադրությունները տրամադրող տեսարանները հաճախակի փխրուն նկարագրություններ են։


== Բովանդակություն ==
Վեպի մեջ արտացոլված է Երիտասարդ Իտալիա կազմակերպության ջատագովների 19-րդ դարի սկզբի պայքարն ընդդեմ ավստրիացիների և նրանց համախոհների։ Գրքում հազվադեպ քննադատվում է քրիստոնեությունը։


== Կերպարներ ==
Բոռ (Արթուր Բերտոն, Ֆելիչե Ռիվարես) - հեղափոխական, վեպի գլխավոր հերոսը
Լորենցո Մոնտանելլի - կարդինալ, Արթուրի իրական հայրը
Ջեմմա կամ Ջենիֆեր Ուորրեն (ամուսնությունից հետո տիկին Բոլլա) - Արթուրի սիրած աղջիկը (Բոռի)
Ջեյմս Բերտոն - Արթուրի ավագ խորթ եղբայրը
Ջուլի Բերտոն - Ջեյմս Բերտոնի կինը
Ջովանի Բոլլա - Արթուրի ընկերը և սիրային հակառակորդը, Ջեմմայի ապագա ամուսինը
Չեզարե Մարտինի - Ջեմմայի և Բոռի մոտ ընկերը
Ռիկարդո - պրոֆեսոր, բժիշկ
Գրասինի - Բոռի համախոհը
Գալլի - Բոռի համախոհը
Զիտա Ռենի - Բոռի սիրուհին
Գնդապետ Ֆերրարի - Բրիզիգելլայի հրամանատարը
Այլ հերոսներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==

Բոռ - Էթել Վոյնիչ
Սև Յու

Սև Յու (ռուս.՝ Севь-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լոկչիմ գետի աջ ափին՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000018242
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001824
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Լա Ֆերտե Շևրեզի

Լա Ֆերտե Շևրեզի (ֆր.՝ La Ferté-Chevresis), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, որը մտնում է Պիկարդիա մարզի և Էնա գավառի կազմի մեջ։ Համայնքը մտնում է նաև Ռիբմոն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է հանդիսանում Սեն Կանտենը։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02306։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 589 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին 377 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 269-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 108-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 71,4 %, 1999 թվականին եղել է 66,4 %)։ 269 ակտիվ քաղաքացիներից 228-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (133 տղամարդ և 95 կին), անաշխատունակների թիվը կազմել է 41 մարդ (23 տղամարդ և 18 կին)։ 108 ոչ ակտիվ մարդկանցից 17-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 39-ը եղել են թոշակառու, 52-ը եղել է ոչ ակտիվ այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Լա Ֆերտե Շևրեզի ազգային համալսարանի վիճակագրությունը (ֆր.)
Սովետսկայա ժենշչինա

«Սովետսկայա Ժենշչինա» (ռուս.՝ Советская женщина - Խորհրդային կին), հասարակական-քաղաքական, գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ ամսագիր (մինչև 1954 թվականը՝ երկամսյա) նախկին Խորհրդային Միությունում։ Հանդիսացել է Խորհրդային կանանց կոմիտեի հրատարակությունը։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1945 թվականին, Մոսկվայում, 12 լեզվով (ռուսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն, չիներեն, կորեերեն, ճապոներեն, հինդի, հունգարերեն, բենգալերեն, արաբերեն)։ 
Խորհրդային գաղափարախոսության դիրքերից լուսաբանել է խորհրդային կանանց կյանքը, նրանց մասնակցությունը «կոմունիստական շինարարությանը», հրապարակել նյութեր կանանց միջազգային շարժումների, խորհրդային գիտության (հատկապես բժշկության և մանկավարժության) նվաճումների մասին, գրական-գեղարվեստական գործեր, գործնական խորհուրդներ՝ խոհարարության, կոսմետիկայի, ժամանակի նորաձևության մասին։
Չերիանա

Չերիանա (իտալերեն՝ Ceriana ), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Իմպերիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1280 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 40 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 32 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18034։ Հեռախոսային կոդ՝ 0184։
Չերիանան սահմանակից է Բադալուկո, Բայարդո, Սանռեմո և Տագիա մունիցիպալիտետներին։
Քաղաքի հովանավորներն են Պետրոս և Պողոս առաքյալները։ Տոնը նշվում է հունիսի 29-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության դինամիկան.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0184 551017
Էլեկտրոնային հասցեն՝ ceriana@ceriana.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.ceriana.it Archived 2006-10-04 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (172801-172900)

Աստերոիդների ցանկ (172701-172800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (172901-173000)
 Աստերոիդների ցանկ (172701-172800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (172901-173000)
Եզերո (այլ կիրառումներ)

Եզերո կարող է վերաբերվել.

Եզերո, գյուղ Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման համանուն համայնքում։
Եզերո, համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորմում։
Անկիալես

Անկիալես, գետակ Կիլիկիայում։ Ընտ հին աղբյուրների սրա ափին գտնվել է Անկիալե քաղաքը։ Անկիալես գետակը ոմանք նույնացնում են Կարադուվարի և Կազանչիի միջև հոսող (Տարսոնից արևմուտք) Դելիսու գետակի հոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մակոմ

Մակոմ,  ուզբեկական և տաջիկական երաժշտության մեջ որոշակի լադային հիմքով մեղեդիական դարձվածք (համարժեք է մակամին, մուկամին, մուղամին)։ Յուրաքանչյուր մակոմի անվանումը կապվում է ուդ երաժշտական գործիքի հնչյունաշարի որևէ աստիճանի անվան հետ։ Բանավոր ավանդույթի ժողովրդապրոֆեսիոնալ դասական արվեստում կենցաղավարում է վեց մակոմից բաղկացած ցիկլի՝ Շաշմակոմի տեսքով։ Մակոմները հետևյալն են՝ բուզրուկ, ռոստ, նավո, դուգոհ, սեգոհ և իրոք, որոնցից ամեն մեկը ներառում է գործիքային և վոկալ բաժիններ։ Զանազանում են Շաշմակոմի երկու տարբերակ՝ Բուխարայի և Թորեզմի։
Ֆան (Միրդիտա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆան (այլ կիրառումներ)Ֆան (ալբ․՝ Fan), գյուղ Ալբանիայի Հանրապետության հյուսիս-արևմուտքում՝ Լեժայի գավառում։ 2015 թվականի կառավարության կողմից Ալբանիայի վարչատարածքային բաժանման բարեփոխումներից հետո Ֆան գյուղը վարչականորեն մտել է Միրդիտայի շրջանի մեջ։
Ըստ 2011 թվականի Ալբանիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում էր 2977 մարդ։ Բնակչության մեծամասնությունը ալբանացիներն են։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիդիա Կավինա

Լիդիա Եվգենևնա Կավինա (ծնվ.՝ 1967, սեպտեմբերի 8, Մոսկվա), ռուսաստանցի տերմենահար, կոմպոզիտոր և երաժշտական մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Լիդիա Կավինան ծնվել է մոսկվացի ճարտարապետներ Եվգենի Վասիլևիչ Կավինի (1925-2007 թթ.) և Նատալյա Միխայլովնա Նեստուրխի ընտանիքում (1925-1998 թթ.)։
9 տարեկանից սկսել է տերմեն նվագել սովորել այդ գործիքի ստեծող Լև Տերմենի ղեկավարությամբ, որը Լիդիայի պապի՝ հայտնի մարդաբան Միխայիլ Նեստուրխի զարմիկն էր և Կավինների ընտանիքի հաճախակի հյուրը։
Արդեն հինգ տարի անց՝ 14 տարեկանում, Լիդիա Կավինան տալիս է իր առաջին մենահամերգը՝ սկիզբ դնելով իր կարիերային, որը այժմ ներառում է ավելի քան 1000 թատերական, ռադիո և հեռուստատեսային ներկայացումներ ամբողջ աշխարհում։


== Տես նաև ==
Տերմեն
Լև Տերմեն
Սաթենիկ Հակոբյան-Ուլիխանյան


== Ծանոթագրություններ ==
Կրիվուշկա (Բելայայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրիվուշկա (այլ կիրառումներ)Կրիվուշկա (ռուս.՝ Кривуша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օպարինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բելայա գետի աջ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է ճահճային անտառներում, Վերին Վոլմանգա գյուղից հյուսիս-արևմուտք։ Գետը հոսում է հյուսիս-արևելք, անմարդաբնակ ճահճոտ անտառային վայրում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300312111100035201
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103520
Ավազանի կոդը - 10.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վերբովոե (գյուղ, Ախտիրկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎերբովոեՎերբովոե (ուկրաիներեն՝ Вербове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վերբովոե գյուղում բնակվում էր 149 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բադ Շթեբեն

Բադ Շթեբեն (գերմ.՝ Bad Steben), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Հոֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 3471 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 25,84 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 4 75 112։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Այգեպար կամավորական ջոկատ

Այգեպար կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1988 թվականին, Շամշադինի շրջանի Այգեպար գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզում)։ Ուներ շտաբ։ 1988-1994 թվականներին մասնակցել է Տավուշի (Այգեպար, Այգեպար-Մոսեսգեղի սահմանագծի «Խորենի ոլորան» տեղամաս) շրջանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Ս․ Հակոբյանը (ընդհանուր հրամանատար), Դ․ Անիկյանը (տեղակալ), Հ․ Մարգարյանը, Բ․ Բադալյանը, Ա․ Անիկյանը, Ա․ Հովակիմյանը, Բ․ Անիկյանը, շտաբի պետ՝ Ռ․ Գրիգորյանը։ Ջոկատից զոհվել է 5 ազատամարտիկ։
Դուրովո (կայարան, Սաֆոնովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴուրովոԴուրովո (ռուս.՝ Дурово), կայարան Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 75 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆատիկ (քաղաք)

Ֆատիկ (ֆր.՝ Fatick), քաղաք Սենեգալի կենտրոնային մասում։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Ֆատիկ մարզի վարչական կենտրոնն է։ Գտնվում է պետության մայրաքաղաք Դակարից 155 կմ հարավ-արևելք։ Կենտրոնի բարձրությունը՝ 11 մետր է։


== Բնակչություն ==
Ֆատիկ քաղաքի բնակչությունը ըստ 2013 թվականի տվյալների կազմում է 26 253 մարդ։
Բնակչության աճի դիմանկիան ըստ տարեթվի.


== Հայտնի մարդիկ ==
Մակի Սալլ, Սենեգալի նախկին նախագահը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
(անգլերեն) Leonardo Alfonso Villalón, Islamic Society and State Power in Senegal: Disciples and Citizens in Fatick, Senegal, Cambridge University Press, 1995
(Ֆրանսերեն) Codou Faye, L’école coloniale à Fatick de 1898 à 1925, Dakar, Université Cheikh Anta Diop, 2001, 140 p. (Mémoire de Maîtrise)
Մանհվա

Մանհվա (կորեերեն՝ 만화 [manɦwa]), կորեական կոմիքս։ Տերմինը նշանակում է անիմացիոն մուլտֆիլմեր, ծաղրանկար, և Կորեայից դուրս սովորաբար օգտագործվում է բացառապես կորեական կոմիքսներ նշելու համար։


== Ընդհանուր տեղեկություն ==
Կորեական մանհվան շատ նման է ճապոնական մանգային և չինական մանհուային։ Դրանք շատ ընդհանուր գծեր ունեն, բայց յուրաքանչյուրն ունի իր առանձնահատկությունները՝ տեքստն ու գրաֆիկը համապատասխանում են տվյալ երկրի մշակույթին ու պատմությանը։ Սկզբում մանհվան եղել է Կորեայի նորագույն ծանր պատմության ազդեցության տակ, դա ազդել է ձևերի և ժանրերի բազմազանության վրա։ Մանհվան զարգացել է մինչև հեղինակային մինի պատմություններ, գրաֆիկորեն կողմնորոշված աշխատանքներ և համացանցի միջոցով տարածվող մանհվա սերիալներ։ Այս պահին հատուկ պորտալներում և անձնական էջերում համացանցային մանհվայի երկար շարքը սիրված աղբյուր է Հարավային Կորեայի երիտասարդ սերնդի շրջանում (օրինակ՝ Media Daum):
Մանհվան սովորաբար վերաբերում է հարավկորեական կոմիքսներին, բայց կան նաև հյուսիսկորեական կոմիքսներ։
Մանհվան կարդում են նույն ուղղությամբ, ինչպես հայալեզու գրքերը, հորիզոնական ձախից աջ, քանի որ հանգըլի տեքստը սովորաբար գրված է այդպես, չնայած երբեմն այն կարող է գրվել ճիշտ այնպես, ինչպես ճապոներենը և չինարենը` ուղղահայաց աջից ձախ։ Երկու տարբերակների դեպքում էլ այն կարդում են վերևից ներքև։
Ի տարբերություն Ճապոնիայի, մանհվան այդքան էլ տարածված չէ Կորեայի Հանրապետությունում, թեև վերջին տարիներին մանհվայի հիման վրա նկարահնվել են ֆիլմեր և հեռուստասերիալներ (Full House և Goong)։


== Մանհվայի դասակարգում ==
մյոնան մանհվա (կորեերեն՝ 명랑만화 (明朗漫畵)) [Myeongrang manhwa], ցանկացած տարիքի համար քոդոմոյի կամ հումորային մանգայի համարժեքը։
սոնյոն մանհվա (կորեերեն՝ 소년만화 (少年漫畵)) [Sonyeon manhwa], շոնենի համարժեքը։
սունջոն մանհվա (կորեերեն՝ 순정만화 (純情漫畵)) [Sunjeong manhwa], շոջոյի համարժեքը։
չոնյոն մանհվա (կորեերեն՝ 청년만화 (青年漫畵)) [Cheongnyeon manhwa], սեյնենի համարժեքը։
մանմուն մանհվա  (կորեերեն՝ 만문만화 (滿文漫畵)) [Manmun manhwa]
թաքչի մանհվա (կորեերեն՝ 딱지만화) [Ttakji manhwa], արկածային մանհվա, որում սյուժեն ծավալվում է արևմուտքում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Մանգա, ճապոնական կոմիքս
Կոմիքս


== Արտաքին հղումներ ==
«Մանհվա հասկացողություն»․ պատմություն, մշակույթ, առաջարկություններ (անգլ.)
Մանհվայի հավաքածու (마왕일기) (կոր.)
Կորեայում անիմացիայի և կոմիքսների համայնք (կոր.)
Սեուլի անիմացիոն կենտրոն (կոր.)
По барам

«По ба́рам», ուկրաինացի երգչուհի Աննա Աստիի երգը, որը թողարկվել է 2022 թվականի հունիսի 3-ին որպես սինգլ ANNA ASTI մետա-լեյբլում. որպես դիստրիբյուտոր հանդես է եկել NDA Sound-ը։ Կոմպոզիցիայով բացվել է «Феникс» ալբոմի նախնական պատվերը, և այն դարձել ալբոմի ընտրյալ սինգլը։ Երաժշտության և տեքստի հեղինակը Դմիտրի Լորենն է։


== Տեսահոլովակ ==
Տեսահոլովակի առաջխաղացման համար դրա թողարկումից մեկ և երկու շաբաթ առաջ հրապարակվել են թիզերներ։ «По барам» երաժշտական տեսահոլովակը պետք է հրապարակվեր 2022 թվականի հունիսի 10-ին, սակայն տեխնիկական պատճառներով թողարկման ամսաթիվը հետաձգվել է մեկ օր՝ հունիսի 11-ին։ Տեսահոլովակի ռեժիսորը Վասիլի Կոզարն է։ Հիմնական պլանը խորեոգրաֆիան է. տեսահոլովակի ստեղծմանը մասնակցել են բազմաթիվ պարողներ։ Մոնտաժի հնարքների օգնությամբ տեսահոլովակում ցուցադրվում են երգչուհի Նաստյայի երեք կերպարը մեկ կադրում։
2022 թվականի հունիսի 8-ին ներկայացվել է «По барам» լայվ-տեսահոլովակը։


== Քննադատական արձագանքներ ==
InterMedia լրատվական գործակալության գրախոս Ալեքսեյ Մաժաևը, քննադատելով «По барам» սինգլն ու տեսահոլովակը, նկատել է թրեքի նմանությունը Artik & Asti խմբի երգերի ոճին, որից Աննա Աստին ավելի վաղ հեռացել էր։ «Anna Asti-ի և Artik & Asti-ի միակ նկատելի տարբերությունն այն է, որ եզրափակչում չի հայտնվում Արտիկը՝ բազմանշանակ հատվածով»,– ասել է քննադատը։ Նույն կադրում կատարողի երեք կերպարների հայտնվելու մտահղացումը նույնպես գրախոսը չի գնահատել. «Գուցե դա ինչ-որ ռեժիսորական այլաբանություն է, բայց պարզ հեռուստադիտողի հասկանալու համար այն, ավաղ, անհասանելի է»։ 


== Երգացանկ ==


== Հիթ-շքերթներ ==


=== Շաբաթական հիթ-շքերթներ ===


=== Ամսական հիթ-շքերթներ ===


=== Տարեկան հիթ-շքերթներ ===


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 По барам (լայվ տարբերակ)
Մուսաբեկկերասի

Մուսաբեկկերասի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանիի ձախ վտակ Մալխաս գետի ձախ օժանդակի վերին հոսանքի տարածքում, Կարաքիլիսա քաղաքից 34 կմ հարավ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լա Իրուելա

Լա Իրուելա (իսպ.՝ La Hiruela), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Մադրիդի պրովինցիայում, Մադրիդի ինքնավար մարզի կազմում։ Տարածքը կազմում է 17,18 կմ²։ Բնակչությունը՝ 66 մարդ (2010)։
Բոլոր տարիքներն են սիրուն ենթակա

Բոլոր տարիքներն են սիրուն ենթակա, 1980 թվականին «Հայֆիլմ» (ժողովածու, ԿՀ պատվերով) կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։


== Մոր տունը ==
Ֆիլմը նկարահանվել է Վարդգես Պետրոսյանի պատմվածքի հիման վրա։ 28 րոպե (776 մ)։


=== Նկարահանող խումբ ===
Սցենարի հեղինակ/բեմադրող ռեժիսոր- Գենադի Մելքոնյան
բեմադրող օպերատոր- Միքայել Վարդանով
բեմադրող նկարիչ- Լ. Գևորգյան
կոմպոզիտոր- Ա. Բոյամյան
հնչյունային օպերատոր Ա. Դրոժենկո
ռեժիսոր- Ռ. Մկրտչյան
ռեժիսորի ասիստենտ- Ժ. Բարսոյան
մոնտաժ- Գ. Միլոսերդովա
խմբագիր- Դավիթ Մուրադյան
տնօրեն- Ն. Ասատրյան


=== Դերերում ===
Նելսոն Շիրվանյան, Է. Պետրոսյան, Թ. Հովհաննիսյան, Ռ. Մկրտչյան, Մ. Կոստանյան, Ռ. Եսայան։


=== Սյուժե ===
Երկար ժամանակ մորը չայցելած քաղաքաբնակ որդին հարազատ գյուղ է վերադառնում, բայց չի կարողանում տեսնվել մոր հետ, քանի որ նրա օգնության կարիքը շատերն են զգում, և նա մի տեղում երկար մնալ չի կարող։


== Մեր բակի աստղերը ==


=== Նկարահանող խումբ ===
Սցենարի հեղինակ- Հենրիկ Մալյան
բեմադրող ռեժիսոր- Վ. Դանիելյան
բեմադրող օպերատոր- Ա. Միրաքյան
բեմադրող նկարիչ- Մ. Առաքելյան
կոմպոզիտոր- Ա. Սաթյան
հնչյունային օպերատոր- Յու. Սայադյան
մոնտաժ- Գ. Միլոսերդովա
խմբագիր- Դ. Մուրադյան
տնօրեն- Ն. ԱսատրյանՏեքստը կարդում է Խորեն Աբրահամյանը։


=== Դերերում ===
Երևանի դպրոցականներ


=== Սյուժե ===
Մանկական ֆիլմ մի բակի ֆուտբոլային թիմի մասին, որին ոգևորում է տղաների հավատարիմ ընկերուհին։


== Այդքան սպասված օրը ==
Ֆիլմը նկարահանվել է Դ. Պարկերի պատմվածքի մոտիվներով, 18 րոպե (506 մ)։


=== Նկարահանող խումբ ===
Սցենարի հեղինակ- Ա. Վերդյան, Վ. Գրիգորյան
բեմադրող ռեժիսոր- Էդ. Մարտիրոսյան
բեմադրող օպերատոր- Մ. Շահբազյան
բեմադրող նկարիչ- Ֆելիքս Եղիազարյան
կոմպոզիտոր- Հ. Մելիքյան
հնչյունային օպերատոր- Թ. Կուրդիյան
զգեստների նկարիչ- Կ. Անդրանիկյան
նկարիչ- դիմահարդար- Թ. Մարգարյան
ռեժիսորի ասիստենտ- Ա. Թադևոսյան, Հ. Հակոբյան,
օպերատորի ասիստենտ -Կ. Կյուրեղյանհամակցված նկարահանումներ՝

օպերատոր-Ս. Մարտիրոսյան
նկարիչ Հ. Հովհաննիսյան
մոնտաժ- Գ. Միլոսերդովա
խմբագիր- Դ. Մուրադյան
տնօրեն- Ն. Ասատրյան


=== Դերերում ===
Վիոլետ Գևորգյան, Կարեն Ջանգիրյան


=== Սյուժե ===
Սիրո փորձություններին դիմանալու մասին։ Երկրաբան ամուսինը երկար բացակայությունից հետո վերադառնում է տուն, բայց նույն օրը նրան նոր գործուղման են ուղարկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բագրևանդ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բագրևանդ (այլ կիրառումներ)Բագրևանդ, գրբ.՝ Բագրեւանդ, գավառ Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգում, տարածվում էր Արածանիի վերնագավառում՝ Հայկական Պարի, Ծաղկանց և Դիադինի լեռների միջև։ Հնում Բագրևանդը գրավել է ավելի մեծ տարածք՝ նրա մեջ մտել է նաև Ծաղկոտն գավառը։


== Աշխարհագրական նկարագրութիւն ==
Բագրևանդի տարածքի մեծ մասը կազմում էր իր բերրիությամբ հայտնի Ալաշկերտի դաշտը։


== Պատմություն և անվան ստուգաբանություն ==
Ըստ վարկածներից մեկի, Բագրևանդը եղել է Բագրատունիների տոհմական գավառը, և Բագրևանդ ու Բագրատունի անունները կապ ունեն իրար հետ։ Գավառի պատմական նշանավոր վայրերն են՝ Վաղարշակերտ բերդը, Բագավան քաղաքը, Ձիրավի դաշտը։
Մինչև Թ դարը Բագրևանդը պատկանել է Մամիկոնեաններին, իսկ Թ–ԺԱ դարերում՝ մտել է Բագրատունեաց Հայոց թագավորության կազմի մեջ։


== Գրականություն ==
Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան, հ.1, էջ 536։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լադո Սուլաբերիձե

Շալվա Ամիսուլաշվիլի (վրաց.՝ ლადო სულაბერიძე, 1919, ապրիլի 20, Վանի շրջան, Շուամթա - 1993, սեպտեմբերի 27, Թբիլիսի), վրացի գրող։


== Կենսագրություն ==
Շալվա Ամիսուլաշվիլին ծնվել է Վանի շրջանի Շուամթա գյուղում։ Սովորել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Շուրջ 10 ժողովածուների հեղինակ է։ Ժողովածուներում ամփոփված են բանաստեղծություններ, բալլադներ, պոեմներ։ Վրացերեն է թարգմանել ԽՍՀՄ ժողովուրդների պոեզիայի լավագույն նմուշներ։ Գրել է «Սևանի ափին» պոեմը։


== Ծանոթագրություններ ==
(2918) Սալասար

(2918) Սալասար (անգլ.՝ Salazar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,172 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6793 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6647 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2063,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174463 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2918) Սալասար աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Խուլիկ (Խարզանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խուլիկ (այլ կիրառումներ)Խուլիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խարզանի գավառակում։ Մտնում էր Նիհիբան գյուղախմբի մեջ։


== Պատմություն ==
Գյուղը թուրքերի կողմից ավերվել է և կողոպտեվել է 1895 թվականին։ Բնակիչների մեծ մասը կոտորվելը, իսկ կենդանի մնացածները բռնի մուսուլմանացվել են։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դինա Գարիպովա

Դինա Գարիպովա (ռուսերեն` Дина Гарипова, մարտի 25, 1991(1991-03-25), Զելենոդոլսկ, Թաթարստան, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս երգչուհի, ով 2013 թվականին What If երգով ներկայացրել է Ռուսաստանը Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում և եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը։


== Կենսագրություն ==
Դինա Գարիպովան ծնվել է 1991 թվականի մարտի 25-ին Զելեդոսկում, բժիշկների ընտանիքում։ Նա 6 տարեկանից սկսած երգել է "Զոլոտոյ Միկրոֆոն" թատրոնում, որտեղ իր երաժշտական ուսումը ավարտելուց հետո նա սկսել է իր անհատական կարիերան։
2012 թվականին Դինան ճանաչվել է հաղթող ռուսական Գոլոս մրցույթում։


== Արտաքին հղումներ ==
dinagaripova.ru Դինա Գարիպովա. պաշտոնական կայք
Օկնինո (գյուղ, Զոլոչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕկնինոՕկնինո (ուկրաիներեն՝ Вікнине), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1925 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օկնինո գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,14 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 100 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արծվաշենի ջրամբար

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արծվաշեն (այլ կիրառումներ)Արծվաշենի ջրամբար, ջրամբար Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Արծվաշեն գյուղից 0,5 կմ հարավ–արևելք, ծովի մակարդակից 1381 մ բարձրության վրա։ Ջրի ծավալը 2,0 միլիոն մ3։


== Ծանոթագրություններ ==
Թոմ Հեթչ

Թոմ Հեթչ (անգլ.՝ Thom Hatch, հուլիսի 28, 1946(1946-07-28)), ամերիկացի վիպասան և հեղինակ։ Մասնագիտացել է Ամերիկայի Արևմտյան սահմանի պատմության, Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմի և Հնդկացիական պատերազմի մեջ։


== Կենսագրություն ==
Հեթչը մեծացել է Նյու Յորք նահանգի Գրանդ Այլենդ քաղաքում։ Ավարտել է Օհայոյի Հյուսիսային Օլմստեդ քաղաքի ավագ դպրոցը։ Ծառայել է Միացյալ Նահանգների ծովային հետևակի կորպուսում, որի ընթացքում 13 ամսով գործուղվել է Վիետնամ։ Այնուհետև դարձել է Փենսիլվանիայի Էրի քաղաքի «Թայմս Նյուզ» թերթի թղթակից և աշխատել որպես ռադիոհաղորդավար 1960-ականների վերջին։ 1975 թվականին տեղափոխվում է Կոլորադո, որտեղ գրում է գրքեր, թղթակցում այնպիսի ազգային հրատարակչությունների, ինչպիսիք են «American Heritage», «America's Civil War», «True West» և «Western Horseman»։ Նաև դասավանդում է դպրոցում։ Աշխատել է որպես խորհրդատու և էկրանին հայտնվել որպես «The History Channel»-ի և «PBS» վավերագրական ֆիլմերի փորձագիտական մեկնաբան, այդ թվում` «PBS»-ի «The American Experience»-ի «Butch Cassidy and the Sundance Kid»-ում։ Հեթչին պարբերաբար հրավիրել են ելույթ ունենալ քոլեջներում, սեմինարներում և քաղաքացիական ու պատմական կազմակերպություններում։ Ապրում է Կոլորադոյի իր անասնաֆերմայում՝ արտիստ կնոջ, դստեր և հովվաշան հետ։


== Ստեղծագործություններ ==
2005 թվականին Հեթչի «Սև թեյնիկ։ Չեյն շեֆը, որ ձգտում էր խաղաղության, բայց պատերազմ գտավ» (անգլ.՝ Black Kettle: The Cheyenne Chief Who Sought Peace But Found War) գիրքն «Ամերիկայի արևմտյան գրողներ» կազմակերպության կողմից արժանացել է Սպեր մրցանակի՝ որպես տարվա լավագույն կենսագրություն։
Նրա «Փառավոր պատերազմ՝ Ջորջ Արմսթրոնգ Քասթերի քաղաքացիական պատերազմի արկածները» (անգլ.՝ Glorious War: the Civil War Adventures of George Armstrong Custer) գիրքը լույս է տեսել 2013 թվականի դեկտեմբերին «St. Martin's Press»-ի հրատարակմամբ։
Նրա ներկայիս գիրքը՝ «Ջորջ Արմսթրոնգ Քասթերի վերջին օրերը․ փոքրիկ Բիգհորն ճակատամարտի իրական պատմությունը» (անգլ.՝ The Last Days of George Armstrong Custer; the True Story of the Battle of the Little Bighorn) լույս է տեսել 2015 թվականի փետրվարի 3-ին՝ «St. Martin's Press»-ի հրատարակմամբ։


== Երկեր ==
The Last Days of George Armstrong Custer: the True Story of the Battle of the Little Bighorn. 9781250051028
The Last Outlaws: The Lives and Legends of Butch Cassidy and the Sundance Kid. 978-0-451-23919-8
Black Kettle : The Cheyenne Chief Who Sought Peace But Found War. 0-471-44592-4.
The Blue, the Gray, & the Red: Indian Campaigns of the Civil War. 0-8117-0016-X.
The Custer Companion. 0-8117-0477-7.
Clashes of Cavalry. 0-8117-0356-8. 
Custer and the Battle of the Little Bighorn. 0-7864-0154-0.
The Alamo and the Texas Revolution. 0-7864-0593-7.
Osceola and the Great Seminole War. 978-0-312-35591-3
Glorious War։ The Civil War Adventures of George Armstrong Custer. St. Martin's Press. 9781250028501.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թոմ Հեթչի պաշտոնական կայքը
Արչեդինսկոգո Լեսխոզա

Արչեդինսկոգո Լեսխոզա (ռուս.՝ Арчединского лесхоза), գյուղ Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 560 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ոսկեգույն լեմուր

Ոսկեգույն լեմուր (լատ.՝ Hapalemur aureus), հեզ լեմուրային (Lemuridae) ընտանիքին պատկանող կաթնասուն։ Տարածված են միմիայն Մադագասկարում և հատկապես կղզու հարավարևելյան խոնավ և անձրևային հատվածներում։


== Արտաքին տեսք ==
Այս տեսակի լեմուրներն ամբողջովին պատված են ոսկեգույն մազածածկույթով, իսկ ընդհանուր երկարությունը հասնում է 80 սանտիմետրի, որի ուղիղ կեսը բաժին է հասնում պոչային հատվածին։ Մարմնի քաշը հասնում է 1.2-1.6 կիլոգրամի։ Բուրդը երկար է ու փափուկ, ունի կարճ դունչ։ Գլուխը գնդաձև է, ականջները կարճ են և մազապատված։ Դեմքը սև է, ունքերը, կոկորդն ու այտերը պատված են դեղնաոսկեգույն մազածածկույթով։ Իսկ ահա մարմնի վերին հատվածը պատված է փոքր-ինչ մոխրագույն մազածածկույթով։


== Վարք ==
Ոսկեգույն լեմուրներն ապրում են ընտանիքներով, ընտանիքում երկուսից մինչև չորս կենդանի է լինում։ Ընտանիքը կազմված է հասուն արուից, հասուն էգից և դեռ չհասունացած անդամներից։ Լեմուրները միմյանց հետ շփվում են սուր խռնչյուններով։ Վարում են ծառաբնակ կյանք։ Ակտիվ կենսակերպ են վարում առավոտյան և երեկոյան, ինչպես նաև գիշերային ժամերին։ Տարածաշրջանում չափազանց շատ հանդիպում են 80 հա շառավղով տարածքում։
Ոսկեգույն լեմուրները բուսակեր կենդանիներ են։ Հատկապես նախընտրում են սնվել հացազգիների ընտանիքին պատկանող բույսերով, ինչպես նաև Մադագասկարյան հսկայական եղեգների ցողուններով ու տերևներով։ Ոսկեգույն լեմուրներն օրական միջինն ուտում են 500 գրամ եղեգ։
Զուգավորումը տեղի է ունենում մայիս-սեպտեմբեր ամիսներին։ Հղիությունը տևում է 135-150 օր։ Ձագերը լույս աշխարհ են գալիս հոկտեմբեր-փետրվար ամիսներին։ Ունենում են 1-2 ձագուկներ։ Նորածին ձագուկների քաշը հասնում է մոտավորապես 35 գ։


== Ծանոթագրություններ ==