armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(8512) 1991 PC11

(8512) 1991 PC11, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի օգոստոսի 7-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,665492 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,237 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,094 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1589,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226484 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,19° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8512) 1991 PC11 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կրասնոֆլոտսկոե (գյուղ, Սովետսկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնոֆլոտսկոե (այլ կիրառումներ)Կրասնոֆլոտսկոե (ուկրաիներեն՝ Краснофлотське, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qaynaş), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սովետսկիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կայնաշ։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնոֆլոտսկոե գյուղում բնակվում էր 1 187 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բելլա Հիթքոթ

Իզաբելլա Հիթքոթ (անգլ.՝ Isabella Heathcote, մայիսի 27, 1987(1987-05-27), Մելբուռն, Ավստրալիա), ավստրալիացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Իզաբելլա Հիթքոթը ծնվել է 1987 թվականի մայիսի 27-ին Ավստրալիայի Մելբուռն քաղաքում։ Սովորել է Ավստրալիայի ազգային դրամատիկական թատրոնի դպրոցում։
Կինոյում առաջնաելույթ է ունեցել 2008 թվականին։ 2010 թվականի մայիսին ստացել է Հիթ Լեդջերի կրթաթոշակ։ Հայտնի է դարձել «Ժամանակ» ֆիլմում խաղացած Միշել Վայսի դերով, ինչպես նաև «Մռայլ ստվերներ» ֆիլմում՝ Վիկտորիա Վինտերսի դերով։ Նրան դիտարկվել է որպես «Սպիտակաձյունիկը և որսորդը» ֆիլմի Սպիտակաձյունիկի, «Քերրի»-ի Քերրիի, «Ձմեռային հեքիաթ»-ի Բևերլիի դերակատարի թեկնածու, բայց դերերից ոչ մեկը չի ստացել։
2016 թվականին խաղացել է «Հպարտություն և նախապաշարմունք և զոմբիները» ֆիլմում։ 2017 թվականին նրա մասնակցությամբ թողարկվել է նոր ֆիլմ՝ «Հիսուն երանգով ավելի մուգ»։


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին կղումներ ==
Բելլա Հիթքոթ Internet Movie Database կայքում
Դավդար (Բերկրիի գավառ)

Դավդար, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրիի գավառակում։ Գտնվում էր Բերկրի գյուղաքաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք, հարթավայրում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 6 տուն բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տիգիլի շրջան

Տիգիլի շրջան (ռուս.՝ Тигильский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կամչատկայի երկրամասում։
Ստեղծվել է 2007 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տիգիլ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 63484 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 8128 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,13 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Քրոֆորդի շրջան (Արկանզաս)

Քրոֆորդ (անգլ.՝ Crawford County), ԱՄՆ Արկանզաս նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.544 կմ² է, բնակչությունը՝ 61.948 մարդ (2007 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Վան Բյուրեն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1820 թ.։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղում ==
Տվյալներ ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի կայքում(չաշխատող հղում)
Բրայան Ջեյքոբ Սմիթ

Բրայան Ջեյքոբ Սմիթ (անգլ.՝ Brian Jacob Smith, հոկտեմբերի 12, 1981(1981-10-12), Դալաս), ամերիկացի դերասան, առավել հայտնի է Նեթֆլիքսի «Sense8» հեռուստասերիալում Ուիլ Գորսկիի դերով։


== Վաղ կյանք և կրթություն ==
Սմիթը ծնվել է Դալասում։ College County Community College-ում սովորելուց հետո Սմիթը չորս տարի սովորել է Նյու Յորքի Ջուլիարդի դպրոցի թատերական ուսումնարանում, որտեղ նրա դասընկերներից է եղել Նիկոլ Բեհարին։ Սմիթն ավարտել է Ջուլիարդի համալսարանը՝ գեղարվեստի բակալավրի աստիճանով։


== Անձնական կյանք ==
2019 թվականի նոյեմբերի 7-ին Սմիթը քամինգ աութ է արել որպես գեյ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բրայան Ջեյքոբ Սմիթը Internet Movie Database կայքում
GateWorld: Brian J. Smith cast in Stargate Universe
"Boldly Going From Collin County Community College to SciFi's New Stargate Series" Archived 2012-09-24 at the Wayback Machine. Unfair Park, the Dallas Observer blog
Յիֆեյ Լյու

Յիֆեյ Լյու (անգլ.՝ Yifei Liu, օգոստոսի 25, 1987(1987-08-25), Ուհան, Չինաստան), չինացի դերասանուհի և երգչուհի։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Արգելված թագավորություն» ֆիլմից։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Դերակատարումներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոստոկ

Ռոստոկ (գերմաներեն՝ Rostock  ՄՀԱ՝ [ʁɔstɔk]), հյուսիսային Գերմանիայի Մեքլենբուրգ Պոմերանիա նահանգի ամենամեծ քաղաքն է։ Տեղադրված է Վարնով գետի վրա՝ Բալթիկ ծովի ափին։ Ռոստոկում է գտնվում Բալթյան տարածաշրջանի ամենահին համալսարաներից մեկը՝ Ռոստոկի համալսարանը, որը հիմնադրվել է 1419 թ-ին։


== Տես նաև ==
Մեքլենբուրգ Պոմերանիա
Գերմանիա
Գերմանիայի քաղաքներ
Ռոստոկի համալսարան


== Արտաքին հղումներ ==
Ռոստոկի պաշտոնական կայք
Ռոստոկի զբոսաշրջության պաշտոնական կայք


== Ծանոթագրություններ ==
Թագասար

Թագասար, լեռ Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում,, Կամրջաթաղ և Շադա գյուղերի միջև, Կամրջաթաղ գյուղից 2 կմ հարավ-արևելք։ Սակավ բուսականությամբ լեռ է և ունի մոտ 2890 մ բարձրություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաթու Սիխարուլիձե

Բաթու Սիխարուլիձե (1960, մայիսի 7, Քութայիս), վրացի-ամերիկացի նկարիչ, հայտնի է հատկապես աբստրակտ ֆիգուրատիվ քանդակներով։ Ապրում և ստեղծագործում է ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի Բոստոն քաղաքում։ Դասավանդում է Բոստոնի համալսարանում։


== Կենսագրություն ==
Իսիդոր Բաթու Սիխարուլիձեն ծնվել է Քութայիսում։ Նրա տաղանդը ի հայտ է եկել դեռևս պատանեկան տարիներին և 14 տարեկան հասակում ընդունվել է Թբիլիսիի գեղարվեստի քոլեջ։ Նրա վաղ տարիքում ստեղծած բրոնզե քանդակներից մեկը՝ «Տղան ձիու վրա», գտնվում է Զիմերլիի արվեստի թանգարանում։
Բաթուն ավարտել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիան, այնուհետև Մոսկվայի համամիութենական ակադեմիան։ Մինչև ԱՄՆ տեղափոխվելը, 1994 թվականը, դասավանդել է Թբիլիսիի գեղարվեստի ակադեմիայում և նրան շնորհվել է «Բացառիկ տաղանդ ունեցող արվեստագետի» կոչում։ 2002 թվականին նա դարձել է ԱՄՆ քաղաքացի և շարունակում է իր ստեղծագործական գործունեությունը որպես քանդակագործ, մանկավարժ, դասավանդում է ԱՄՆ համալսարաններում, այդ թվում Վիրջինիայի կառավարական համալսարանում, Ջորջ Մեյսոնի անվան համալսարանում և Բոստոնի համալսարանում։
Ունեցել է անհատական և խմբակային տարբեր ցուցահանդեսներ ԱՄՆ-ում, Թուրքիայում, Իտալիայում, Չինաստանում, Իսպանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ավստրալիայում, Նիդերլանդներում, Ռուսաստանում, Վրաստանում։
Ստեղծագործությունները գտնվում են թանգարաններում, մասնավոր հավաքածուներում, ինչպես նաև մշտապես բացօթյա ցուցադրվում են ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում, Նիդերլանդներում, Թուրքիայում, Չինաստանում, Վրաստանում։
Բաթուն ապրում է կնոջ և երկու զավակների հետ Բոստոնում։ Բոստոնի համալսարանի արվեստագիտության դոցենտ է, ղեկավարում է քանդակագործության բաժինը։ Միջազգային ժամանակակից արվեստի տնօրենների խորհրդի անդամ է։


== Մրցույթներ ==
Հինգերորդ Միջազգային բրոնզե քանդակը մրցույթ, Վադոդարա, Հնդկաստան, 2015
Քանդակագործության միջազգային մրցույթ, Ֆուժում Չինաստան, 2014
Քանդակագործության առաջին միջազգային մրցույթը, Տորմինո, Իսպանիա, 2014
Յոթերորդ միջազգային քանդակագործության մրցույթ, «Աշնանային ոգեշնչում», Պենզա, Ռուսաստան, 2013
Քանդակագործության միջազգային մրցույթ, Շանգչուն, Չինաստան, 2013
Քանդակագործության մրցույթ, Ախալքալաքի համայնքային ճարտարապետական ծրագիր, Ախալքալաք, Վրաստան, 2012
Քանդակագործության 5-րդ միջազգային մրցույթ, «Աշնանային ոգեշնչում», Պենզա, Ռուսաստան, 2012
Քանդակագործության 12-րդ մրցույթ «Հին առեղծված», Անդրես արվեսրի ինստիտուտ, Բրուքլին, Նյու Հեմշայր, ԱՄՆ, 2012
Գրանիտե փորագրության 1-ին մրցույթ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ, 2011
Պղնձե քանդակների 1-ին միջազգային մրցույթ, 2010, Անուիկ, Չինաստան, 2010
Բրոնզե քանդակների 2-րդ միջազգային մրցույթ, Վադոդարա, Հնդկաստան, 2010
Չինական 5-րդ փորագրության փառատոն, Ջիանգուա, Չինաստան, 2009
Հուսեին Գեզեր միջազգային մարմարյա աշխատանքների մրցույթ, Մերսին, Թուրքիա, 2008
IV քարե քանդակների (Asat) միջազգային մրցույթ, Բոդրում, Թուրքիա, 2008
Քարե քանդակների միջազգային մրցույթ, Անկարայի համալսարան, Անկարա, Թուրքիա, 2006
Քարե քանդակների միջազգային մրցույթ, Թրակիայի համալսարան, 2003
Քանդակագործության քարե քանդակների մրցույթ, Մերսին, Թուրքիա, 2002
Pier Walk '97, Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ, 1997
Ռուսթավի քանդակագործության միջազգային մրցույթ, Ռուսթավի, Վրաստան, 1991


== Ծանոթագրություններ ==
Էսկովիլ

Էսկովիլ (ֆր.՝ Escoville), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 726 մարդ, բնակչության խտությունը` 140.15 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.18 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 195 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 11 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 468 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 358-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 110։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,5 %։ 358 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 330 անձ (175 տղամարդ և 155 կին)։ Գործազուրկ են եղել 28 անձ (12 տղամարդ և 16 կին)։ 110 անաշխատունակներից 45-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 46-ը` թոշակառուներ, իսկ 19-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կրեթեյ (Ֆրանսիա)

Կրեթեյ (ֆր.՝ Créteil), քաղաք Ֆրանսիայի հյուսիսային մասում, Իլ-դը-Ֆրանս երկրամասում։ Գտնվում է Փարիզից 11,5 կմ հեռավորության վրա Մարն գետի ափին։ Քաղաքի բնակչությունը 88 939 է (2006 թ. տվյալներով)։ Հանդիսանում է Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու տեղական թեմի կենտրոնը։ Քաղաքում գործում են մի քանի խոշոր հիվանդանոցներ։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 865 թվականին։
Փարիզի հետ հիմնական տրանսպորտային կապերը Փարիզի մետրոյի 8-րդ գծի չորս կայարաններն են, ինչպես նաև քաղաքի ծայրամասում կա A և D RER գծերի մեկ կայարան։
Քաղաքի բնակչության 24,4%-ը հրեաներ են։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրսկոե

Սուրսկոե (ռուս.՝ Сурское), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Սուրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6987 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նվեր Սաֆարյան (նկարիչ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նվեր Սաֆարյան (այլ կիրառումներ)Նվեր Հակոբի Սաֆարյան (1939, Քիրքուք, Իրաք), հայ ձևավորող նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
Նվեր Սաֆարյանը ծնվել է 1939 թվականին Իրաքում։ 1964 թվականին ներգաղթել է Հայաստան։ 1969 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Զբաղվել է մանկավարժությամբ։ Ցուցադրվում է 1970 թվականից։ Գործերից են՝ «Անահիտի դիմանկարը», «Գնչուհիներ», «Կակտուս», «Գուշակուհի», «Հայկական նատյուրմորտ»։


== Ծանոթագրություններ ==
Զարյաչյա (Վոլմանգայի վտակ)

Զարյաչյա (ռուս.՝ Заячья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օպարինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոլմանգա գետի ձախ ափին՝ 23 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է անտառներում, Մարոմիցա գյուղից 47 կմ հարավ-արևմուտք։ Գետը հոսում է դեպի արևելք, անմարդաբնակ անտառային վայրում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300312111100035249
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103524
Ավազանի կոդը - 10.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Դեկորատոր (վիպակ)

Դեկորատոր (պատմություն մոլագարի մասին) - Բորիս Ակունինի գիրքը «Էրաստ Ֆանդորինի արկածները» շարքից։ "Պիկովիյ վալետ" պատմվածքի հետ միասին կազմում է «Հատուկ հանձնարարություններ» գիրքը։
Ակունինը մտահղացել է «Էրաստ Ֆանդորինի արկածները» շարքը՝ որպես դետեկտիվ գեղարվեստական գրականության բոլոր ժանրերի ամփոփում, յուրաքանչյուր վեպ ներկայացնում էր նոր ժանր։ 
«Հատուկ հանձնարարություններ» -ում հայտնվում է Ֆանդորինի հենակետ Անիսի Թյուլպանովը, աննկարագրելի, բայց ընդունակ երիտասարդ։


== Սյուժե ==
1889 թվականն է։ Մոսկվայում աննախադեպ իրադարձություններ են տեղի ունենում. Ոստիկանությունը մեկը մյուսի հետևից հայտնաբերում է կոկորդները կտրած կանանց։ Բոլոր զոհերը սեռական բռնության հետքեր չունեն, բայց ներքին օրգանները հանված և կոկիկորեն շարված են հանցագործության վայրում ՝ կազմելով մի տեսակ «զարդարանք», ինչպես ինքը հանցագործն է անվանում։ Յուրաքանչյուր սպանվածի դեմքին կամ պարանոցին արյունոտ համբույրի դրոշմ կա՝ լոնդոնցի Ջեք Պատռողի ձեռագիրը։ Սերիական մարդասպանը տեղափոխվե՞լ է Մոսկվա։ Իհարկե, այս հարցի պատասխանը կգտնի հատուկ նշանակման սպա Էրաստ Պետրովիչ Ֆանդորինը, քանի որ նրա կարիերան վտանգված է։ Քննության ընթացքում Էրաստ Պետրովիչին կօգնի անվախ Անիսի Թյուլպանովը, որը պատրաստ կլինի զոհաբերել իր սեփական կյանքը հանցագործությունը բացահայտելու համար ...


== Հնարավոր էկրանացում ==
2013-ի սեպտեմբերին «Կինոսլովո» կինոընկերությունը հայտարարեց Ակունինի համանուն պատմության հիման վրա նկարահանվող նոր «Դեկորատոր» ֆիլմի աշխատանքը սկսելու մասին ։ Ֆիլմի ռեժիսորն է լինելու Անտոն Բորմատովը, իսկ պրոդյուսերը՝ Պյոտր Անուրովը,  որը հայտնի է 2012-ի «Духless» ամենախոշոր եկամուտ ունեցող ռուսական ֆիլմերից մեկի վրա աշխատելու համար։ Ի սկզբանե նախատեսված էր, որ կինոնկարը թողարկվելու է 2017-ին, բայց այդ ժամանակից ի վեր նոր տեղեկություններ չեն հայտնվել ֆիլմի մասին։
Երաժշտ Ֆանդորինի դերը պետք է կատարեր սիրված ռուս դերասան Դանիլա Կոզլովսկին։ Իր ենթադրաբար նոր դերի մասին նա խոսեց այսպես. «Իմ հերոսը տաղանդավոր հետաքննող է, բանական, առաջադեմ։ Բայց նա բախվում է հենց այն բանականության հետ, որը կարող է ոչնչացնել ցանկացած մարդու, նույնիսկ Ֆանդորինի կյանքը։ Այս մարդասպանը հարվածում է շատ ցավոտ տեղերին։ Նա շատ անձնական հարվածներ է հասցնում»։


== Նշումներ ==
Նիկո Դոստալ

Նիկո Դոստալ (գերմ.՝ Nikolaus Josef Michael Dostal}, նոյեմբերի 27, 1895(1895-11-27)[…], Korneuburg, Korneuburg District, Ստորին Ավստրիա, Ավստրո-Հունգարիա - հոկտեմբերի 27, 1981(1981-10-27) կամ հոկտեմբերի 25, 1981(1981-10-25), Զալցբուրգ, Ավստրիա), ավստրիացի կոմպոզիտոր, օպերետների և ֆիլմերի երաժշտության հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Դոստալը երաժշտություն սիրել է դեռ մանկուց հնարավոր է հորեղբոր՝ երաժիշտ Հերմանի ազդեցության տակ։ Դոստալը իրավաբանություն է սովորել Վիեննայի համալսարանում, բայց հետո որոշումը փոխել է և իրեն նվիրել երաժշտությանը։ Նա ընդունվել է Քլոստերնոյբուրգի եկեղեցական երաժշտության ակադեմիան։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Դոստալը որպես դիրիժոր աշխատել է ավստրիական տարբեր թատրոններում։ 1924 թվականին տեղափոխվել է Բեռլին և առաջին ձայնային ֆիլմերի համար գրել երաժշտություն։ Առաջին մեծ հաջողությունը Դոստալին բերել է «Կլիվիա» օպերետը՝ 1933 թվականին։ Նացիստների օրոք Դոստալը  գրել է ևս մի քանի օպերետներ և երաժշտություն տարբեր կատակերգական ֆիլմերի համար։ 1942 թվականին նա ամուսնացել է ավստրիացի լիրիկական օպերային երգչուհի Լիլի Կլաուսի հետ, նրանց միակ որդին՝ Ռոմանը, հետագայում դարձել է դիրիժոր։
1946 թվականին Դոստալը պատերազմից ավերված Բեռլինից վերադարձել է Ավստրիա՝ սկզբում Վիեննա, հետագայում՝ Զալցբուրգ։ Բացի երաժշտությունից նա գրել է նաև եկեղեցական երաժշտություն։
Նիկո Դոստալ մահացել է 1981 թվականին, թաղված է Զալցբուրգի գլխավոր գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Օպերետներ ===
Die exzentrische Frau, 1922 (Էքսցենտրիկ կին)
Lagunenzauber, 1923 (Ծովածոցի կախարդություն)
Clivia, 1933 (Կլիվիա )
Die Vielgeliebte, 1934 (Բազմասեր)
Prinzessin Nofretete, 1936 (Արքայադուստր Նեֆերտիտի)
Extrablätter, 1937 (Հրատապ թողարկում)
Monika, 1937 (Մոնիկա)
Die ungarische Hochzeit, 1939 (Հունգարական հարսանիք)
Die Flucht ins Glück, 1940 (Թռիչք դեպի երջանկություն)
Die große Tänzerin, 1942 (Մեծ պարող)
Eva im Abendkleid, 1942 (Եվան երեկոյան զգեստով)
Manina, 1942 (Մանինա)
Verzauberte Herzen, 1946 (Կախարդված սրտեր)
Ein Fremder in Venedig, 1946 (Օտարը Վենետիկում)
Süße kleine Freundin, 1949 ((Սիրելի ընկերուհի)
Zirkusblut, 1950 (Կրկեսային արյուն)
Der Kurier der Königin, 1950 ((Թագուհու սուրհանդակը)
Doktor Eisenbart, 1952 (Դոկտոր Էյզենբարտ)
Der dritte Wunsch, 1954 (Երրորդ ցանկություն)
Liebesbriefe Operette, 1955 (Սիրո նամակների օպերետ)
So macht man Karriere, 1961 (Ինչպես սկսել կարիերա))
Rhapsodie der Liebe, 1963 (Սիրո ռապսոդիա)
Der goldene Spiegel (Ոսկե հայելի)
Don Juan und Figaro oder Das Lamm des Armen, 1990 (Դոն Ժուան և Ֆիգարո, կամ աղքատի գառը)


=== Ֆիլմագրություն ===
Jedem seine Chance, 1930
Drei Tage Mittelarrest, 1930
Kopfüber ins Glück, 1931
Kaiserwalzer, 1933
Fiakerlied, 1936
Der Optimist, 1938
Mordsache Holm, 1938
13 Stühle, 1938
Heimatland, 1939
Das Lied der Wüste, 1939
Die Geierwally, 1940
Schwarz auf weiß, 1943
Glück bei Frauen, 1944
Kind der Donau, 1950
Frühling auf dem Eis, 1951
Das Herz einer Frau, 1951
Seesterne, 1953
Eine Nacht in Venedig, 1953
Die Ungarische Hochzeit, 1969
Ein Walzer zu zweien (հեռուստաֆիլմ), 1975


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Нико Досталь на kinopoisk.ru.
Nico Dostal в Internet Movie Database. (անգլ.)
Сочинения Нико Досталя в Национальной библиотеке Германии (DNB). (գերմ.)
Կամխուտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Կամխուտ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (3 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Բալխլը

Բալխլը, գետակ Եփրատի ավազանում, նրա վտակ Գուեյքի օժանդակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ավագ վանքի դպրոց

Ավագ վանքի դպրոց, գրչության և ուսումնառության կենտրոն Բարձր Հայքի Դարանաղի գավառի Ավագ վանքում (Սեպուհ լեռան ստորոտին, Կարնի գյուղի մոտ)։
XII դ. վերջերին Ավագ վանքում արդեն վարպետ գրիչներով և ծաղկողներով գրչության առաջնակարգ դպրոց կար։ Վարդան Կարնցի (Կարնի գյուղից) գրիչը այստեղ 1200—1202 թվականներին ընդօրինակել է հսկայական մեծությամբ մագաղաթյա մի Տոնական, որը պահվում է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում և հայտնի է «Մշո ճառընտիր» անունով։ Ավագ վանքի դպրոցում մեծ մասամբ ընդօրինակվում էին ճառընտիրներ։ Գրչության արվեստը այդտեղ ծաղկել է հատկապես նշանավոր վարժապետ ու մատենագիր, Կիլիկիայի դպրոցներում կրթություն ստացած Մովսես Երզնկացու և բանաստեղծ ու մատենագիր Կիրակոս Երզնկացու րաբունապետության օրոք։ XIV դ. վերջից դպրոցը աչքի էր ընկնում նաև գիտության ուսուցմամբ, որ կապված էր Գրիգոր Տաթևացու դասընկեր Գևորգ Երզնկացու ուսուցչական գործունեության հետ։ Տարբեր տեղերից նրա շուրջն էին հավաքվում աշակերտներ, որոնք սովորում էին աստվածաբանություն, տրամաբանություն, տոմարագիտություն, երաժշտություն, գրչության արվեստ և այլ առարկաներ։ Գևորգ Երզնկացու հետ դասավանդում էր նաև նրա աշակերտ, տոմարագետ Հակոբ Ղրիմեցին, որը հետագայում տեղափոխվեց Մեծոփավանքի դպրոցը։ Ավագ վանքի դպրոցից բավական շատ ձեռագրեր են մեզ հասել (XIII — XIV դդ.)։ Ավագ վանքում գիտությունն ու կրթությունը առավել զարգացման են հասել 1460-ական թթ. սկզբներից, երբ այստեղ հիմնվել է համալսարան։ Տեսուչն էր «քաջ հռետոր և բսւնիբուն վարդապետ» Հովհաննես Համշենցին կամ Հունուտցին։ Հիշատակվում են դասագլուխ վարդապետներ Աբրահամն ու Մարգարեն, ավագ վարդապետ Աստվածատուր Ջերմացին։ Համալսարանը պատրաստում էր վարդապետներ, եկեղեցակաև գործիչներ, գրիչներ։ Վարդապետներից ու աշակերտներից հայտնի են Գրիգոր Կաֆայեցի ծաղկողը, Մատթեոս Սեբաստացի կազմողը, Առաքել Երզնկացին, Ներսես Բաղիշեցին, Բարապետ, Ներսես, Հովհաննես Տիվրիկեցիները, Հովհաննես Դարանաղցին, Ներսես Հաղպատեցին, Նիկողայոս Պոնտացին, Խաչատուր Երզնկացին, Ստեփանոս Չմշկածազցին և ուրիշներ։ Հիշյալ մականունները վկայում են, որ համալսարանն իր հիմնադրման սկզբից արդեն համահայկական հռչակ էր վայելում, որտեղ սովորելու և դասավանդելու էին գալիս երկրի տարբեր ծայրերից։ 1489 թվականին Ավագ վանքի համալսարանը աշակերտներով, աբեղաներով ու սարկավագներով տեղափոխվել է նույն գավառի Կապոսի դպրոցը, որտեղ շարունակել է իր գոյությունը մինչև դարավերջը։ Ավագ վանքը իր մատենադարանով կանգուն էր մինչև 1915 թվականը։


== Գրականություն ==
Ոսկյան Հ․, Բարձր Հայքի վանքերը, Վիեննա, 1951։
Կոպանկի (գյուղ, Բորովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոպանկիԿոպանկի (ուկրաիներեն՝ Копанки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բորովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1775 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոպանկի գյուղում բնակվում էր 219 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1265 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 173,12 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նովոպոկրովկա (գյուղ, Կրասնոգվարդեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոպոկրովկաՆովոպոկրովկա (ուկրաիներեն՝ Новопокровка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Buzavçı), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բուզավչի։
2001 թվականի տվյալներով Նովոպոկրովկա գյուղում բնակվում էր 1 475 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Այնըբըրըղ

Այնըբըրըղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Հազրոյի գավառակում։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Այնըբըրըղն ունի Ս. Թովմա անունով վանք։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Զիարեթ-Արսլան բաբա

Զիարեթ-Արսլան բաբա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Քլեր Քեյմ

Քլեր Քեյմ (կամ Կլեր Կեմ; ֆր.՝ Claire Keim; հուլիսի 8, 1975(1975-07-08), Սանլիս), ֆրանսիացի դերասանուհի և երգչուհի։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Սանլիս քաղաքում՝ ճարտարապետի և ատամնաբույժի ընտանիքում, իրական ազգանունը՝ Լեֆևր։ 1990-ական թվականների սկզբին դերասանական վարպետություն է սովորել Ֆրանսուա Ֆլորանի և Դոմինիկ Մինոյի դասընթացներին։ 1990-ականների կեսերից նկարահանվել է կինոյում և հեռուստատեսությունում, խաղացել է Փարիզի թատրոնում, Մոնպարնասի թատրոնում, Ելիսեյան դաշտերի թատրոնում և այլ թատրոններում։
2001 թվականին Քեյմը հանդես է եկել Ouakam երաժշտական խմբի հետ։ 2005 թվականից նա որպես երգչուհի պարբերաբար մասնակցել է բարեգործական համերգների։ 2011 թվականի հունվարին թողարկվել է նրա նորամուտային ալբոմը։


== Անձնական կյանք ==
Երկար ժամանակ Քեյմը հանդիպել է ֆրանսիացի դերասան Ֆրեդերիկ Դիֆենթալի հետ։ Այժմ նա հանդիպում է նախկին ֆուտբոլիստ Բիքսանտ Լիզարազուի հետ, 2008 թվականին նիանք ունեցել են դուստր՝ Անյա անունով։


== Ընտրված ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(ֆր.)
Քլեր Քեյմի կենսագրությունը(ֆր.)
Քլեր Քեյմ (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Մահեր Զեյն

Մահեր Զեյն (արաբերեն ماهر زين լատիներեն Maher Zain, հուլիսի 16, 1981(1981-07-16), Տրիպոլի, Լիբանան), լիբանանցի - շվեդացի միջազգային երգիչ իսլամական հոգևոր երգերի (նաշիդների) և ժողովրդական երաժշտության։ Բազմալեզու երգիչ, երգահան։ Երգում է անգլերեն, արաբերեն, ֆրանսերեն, թուրքերեն, հնդկերեն, ուրտու, ինդոնեզերեն, մալեզերեն։


== Ալպոմներ ==
2009: Thank You Allah [Awakening Records]
2012: Forgive Me [Awakening Records]


== Սինգլներ ==
2009: "Palestine Will Be Free"
2010: "Insha Allah"
2010: "Allahi Allah Kiya Karo (Live)"
2010: "The Chosen One"
2011: "Freedom"
2011: "Ya Nabi Salam Alayka"
2011: "For the Rest of My Life"
2012: "Number One For Me"
2012: "So Soon"
2013: "Love Will Prevail"
2013: "Ramadan"Featured in2011: "I Believe" (Իրֆան Մաքքի feat. Մահեր Զեյն)
2011: "Never Forget" (Մեսութ Քուրդիս feat. Մահեր Զեյն)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մահեր Զեյն, կենսագրություն
Կարագայի շրջան

Կարագայի շրջան (ռուս.՝ Карагайский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պերմի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կարագայ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2394 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 23584 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Հարրի Միլիս

Հարրի Էլվին Միլիս (անգլ.՝  Harry Alvin Millis, ապրիլի 14, 1873(1873-04-14), Paoli, Ինդիանա, ԱՄՆ - հունիսի 25, 1948(1948-06-25), Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկացի տնտեսագետ, 1938 թվականից Չիկագոյի համալսարանի տնտեսագիտության վաստակավոր պրոֆեսոր, 1934 թվականին Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ։


== Կենսագրություն ==
Հարրին ծնվել է 1873 թվականի մայիսի 14-ին Պաոլիում (Ինդիանա նահանգ) Ջոն (1845-1928) և Մարիա Բրուներ Միլիսի (1845-1920) ընտանիքում։ Հարրին կրթություն է ստացել Պաոլիի բարձրագույն դպրոցում։
1895 թվականին, Միլիսը ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան, իսկ 1896 թվականին արվեստի մագիստրոսի աստիճան Ինդիանայի համալսարանում, եղել է Ջոն Կոմոնսի առաջին շրջանավարտներից։ Մանկավարժական գործունեությունը սկսել է 1896-1898 թվականներին՝ որպես սոցիոլոգիայի դասախոս, իսկ 1898-1899 թվականներին՝ որպես տնտեսության դասախոս Չիկագոյի համալսարանում, որտեղ  1899 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։
1899-1902 թվականներին Միլիսը Չիկագոյի Ջոն Կրերի անվան գրադարանում գրադարանավար է աշխատել։ 1902-1903 թվականներին նա եղել է Արկանզասի համալսարանի տնտեսագիտության և սոցիոլոգիայի պրոֆեսոր։ 1904-1912 թվականներին դասավանդել է Սթենֆորդի համալսարանում։ 1912-1916 թվականներին եղել է Կանզասի համալսարանի տնտեսագիտության ամբիոնի առաջին վարիչը։ 1916 թվականից՝ Չիկագոյի համալսարանի պրոֆեսորի ասիստենտ, 1928-1938 թվականներին՝ տնտեսագիտության ամբիոնի վարիչ և 1938 թվականից՝ Չիկագոյի համալսարանի տնտեսագիտության վաստակավոր պրոֆեսոր։ Միլիսը 1934 թվականին եղել է Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի անդամ և նախագահ, Չիկագոյի մատենագիտական ընկերության անդամ և Արկանզասի համալսարանի գիտական ակումբի անդամ։
1940-1945 թվականներին եղել է Աշխատանքի ազգային խորհրդի նախագահ։


=== Ընտանիք ===
1901 թվականին Միլիսն ամուսնացել է Ալիսա Մեյի Շոֆի հետ, որոնց որդին էր՝ Ջոն Շոֆ Քեյսը, Վեսթերն Ռեզերվ համալսարանի ապագա նախագահը, և երկու դուստրերը՝ Սավիլիան և Շառլոտան։


== Մատենագրություն ==
Millis H.A. Pawnbroking as studied in Cincinnati — Blommington, Ind. Indiana University,1896
Millis H.A. Immigrants in industries — Washington: Govt. Print. Off., 1911
Millis H.A. Japanese and other immigrant races in the Pacific Coast and Rocky Mountain States : in three volumes — Washington: G.P.O., 1911
Millis H.A. The Japanese problem in the United States — New York, The Macmillan company, 1915
Millis H.A. Labor’s Charter of Rights — Washington: American Federation of Labor, 1935


== Ծանոթագրություններ ==
Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ 2004

Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ 2004, Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ հանդիպում։ Տեղի է ունեցել 2004 թվականի հուլիսի 4-ին, Լիսաբոնի «Դա Լուժ» մարզադաշտում։ Խաղը տեղի է ունեցել Պորտուգալիայի և Հունաստանի հավաքականների միջև։ Չեմպիոն է դարձել Հունաստանի հավաքականը, որը Պորտուգալիայի հավաքականին հաղթել է 0։1 հաշվով։ Հաղթական գոլը խփել է Անգել Խարտինեսը 57-րդ րոպեին։


== Խաղի հաշիվը ==


== Խաղի վիճակագրությունը ==


== Տես նաև ==
Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2004


== Ծանոթագրություններ ==
(11881) Միրսթեյշն

(11881) Միրսթեյշն, լատ.՝ Mirstation-աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս երկնաքարը հայտնաբերվել է 1990 թվականի օգոստոսի 20-ին, բելգիացի աստղագետ 	Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայի աստղադիտարանում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(11881) Միրսթեյշն աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(6825) Իրվին

(6825) Իրվին (անգլ.՝ Irvine), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,167413 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1342 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,2006 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1165,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,308881 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,4° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6825) Իրվին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թբիլիսիի պատանի հանդիսատեսի հայկական թատրոն

Թբիլիսիի պատանի հանդիսատեսի հայկական թատրոն, առաջին հայկական մանկական թատրոնը ստեղծվել է Թիֆլիսում։ Գործել է 1927 թվականից մինչև 1945 թվականը։


== Պատմություն ==
Թբիլիսիի պատանի հանդիսատեսի հայկական թատրոնը հիմնադրվել է 1927 թվականին՝ որպես մանկապատանեկան թատրոն, որի ղեկավարը եղել է Արշակ Բուրջալյանը։
1928 թվականին թատրոնը կոչվել է 26 կոմիսարների անվամբ և բացվել Դեմիրճյանների «Քաջ Նազար» բեմադրությամբ։ 1929 թվականի վերանվանվել է Թիֆլիսի պատանի հանդիսատեսի հայկական պետական թատրոն։ Բեմադրություններից են Ս․ Մթվարաձեի և Բ․ Գամրեկելու «Արսեն Մարաբդելի» (1936), Շիլլերի «Սեր և խարդավանք» (1939), «Չախ-Չախ թագավոր» (ըստ Թումանյանի, 1945), Սունդուկյանի «Խաթաբալա» (1945)։
Թատրոնի գլխավոր ռեժիսորներն են եղել Արմեն Արմենյանը, Ալեքսանդր Աբարյանը, Ս․ Քափանակյանը, ռեժիսորներ՝ Լ․ Ֆիդանյանը, Հ․ Վարձիգուլյանը, նկարիչներ՝ Զ․ Սիմոնյանը, Վաղարշակ Էլիբեկյանը, Մ․ Կիրակոսյանը, դերասան-դերասանուհիներ՝ Բաբկեն Ներսիսյանը, Ծ․ Վրույրը, Հ․ Խաչատրյանը, Ծ․ Գրիգորյանը, Ս․ և Լ․ Ալիխանյանները, Գ․ Փաշյանը և ուրիշներ։
Փակվել է 1945 թվականին։


== Բեմադրություններ ==
Ս. Մթվարաձեի և Բ. Գամրեկելու «Արսեն Մարաբղելի»
Ֆրիդրիխ Շիլլերի «Սեր և խարդավանք»
Գաբրիել Սունդուկյանի «Խաթաբալա»
Հովհաննես Թումանյանի «Չախ-չախ թագավորը»


== Գլխավոր ռեժիսորներ ==
Արմեն Արմենյան
Ալեքսանդր Աբարյան
Ստեփան Քափանակյան


== Դերասաններ ==
Բաբկեն Ներսիսյան
Ծ. Վրույր
Հ. Խաչատրյան
Շ. Գրիգորյան
Ս. և Լ. Ալիխանյաններ
Գ. Փաշյան


== Տես նաև ==
Մանկական թատրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Ժուժա Պոլգար

Սյուզեն (Ժուժա) Պոլգար (անգլ.՝ Susan Polgar, հունգ.՝ Polgár Zsuzsa, ապրիլի 19, 1969, Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարացի, ապա ամերիկյան շախմատիստուհի, գրոսմայստեր (1991), աշխարհի ութերորդ չեմպիոնուհին (1996-1999)։ ՖԻԴԵ-ի  վաստակավոր մարզիչ (2004)։


== Կենսագրություն ==

Ժուժա Պոլգարը ծնվել է հրեական ընտանիքում, Բուդապեշտում։ Ընտանիքի բոլոր երեք երեխաները՝ Ժուժա, Սոֆյա և Հուդիթ քույրերը, ստացել են տնային կրթություն։ Երեխաների ուսուցմամբ զբաղվել է նրանց մայրը՝ Ուկրաինայի Վիլոկ գյուղում ծնված և Ուժգորոդի համալսարանն ավարտած Կլարա Պոլգարը (օրիորդական ազգանունը՝ Ալտբերգեր, ծնվ.՝ 1946 թ.)։ Վաղ մանկությունից երեխաներին շախմատ էր սովորեցնում հայրը՝ հոգեբան և մանկավարժ Լասլո Պոլգարը (ծնվ.՝ 1946)։ Քույրերը դարձան ուժեղ շախմատիստուհիներ. միջազգային գրոսմայստեր Ժուժա Պոլգարն իր ամուսնու հետ ապրում է Նյու Յորքում, ԱՄՆ, գրոսմայստեր Հուդիթ Պոլգարը՝ Հունգարիայում, իսկ միջազգային վարպետ, կանանց գրոսմայստեր Սոֆյա Պոլգարը (Կոսաշվիլի)՝ Իսրայելում։
Սյուզենին կոչում են Ժուժա՝ Ժուժաննա (Zsuzsanna) անվան փաղաքշական ձևով։
1991 թվականի հունվարին Պոլգարը  դարձավ տղամարդկանց գրոսմայստեր։ Ավելի վաղ այդ կոչմանն արժանացել էին միայն աշխարհի չեմպիոնուհիներ Նոնա Գափրինդաշվիլին և Մայա Չիբուրդանիձեն։
1996 թվականին Պոլգարը դարձավ աշխարհի չեմպիոնուհի։
1999 թվականին ՖԻԴԵ-ն Ժուժային զրկեց չեմպիոնուհու կոչումից։ Ավելի ուշ նա այդ որոշումը բողոքարկեց դատարանում և շահեց գործընթացը, սակայն չեմպիոնուհու կոչումն արդեն խաղարկվել էր։
Սյուզեն Պոլգարը, բացի հունգարերենից, տիրապետում է ևս վեց լեզվի՝ էսպերանտո, որը գիտի մանկությունից, գերմաներեն, ռուսերեն, իսպաներեն, անգլերեն և եբրայերեն։
National Geographic Channel ալիքը Սյուզեն Պոլգարի մասին նկարահանել է «Իմ ականավոր ուղեղը։ Դարձրեք ինձ հանճար» վավերագրական ֆիլմը։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Քույրեր ==
Սոֆյա Պոլգար
Հուդիթ Պոլգար


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Անձնական էջը ՖԻԴԵ-ի կայքում
Անձնական էջը Chessgames բազայում
Անձնական էջը 365chess.com կայքում
(6898) Սայնթ-Մարիս

(6898) Սայնթ-Մարիս (անգլ.՝ Saint-Marys), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունիսի 8-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,668391 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3421 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9946 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1592,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226115 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,17° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6898) Սայնթ-Մարիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մտրակով երեխան

Մտրակով երեխան, ֆրանսիացի նկարիչ-իմպրեսիոնիստ Պիեռ-Օգյուստ Ռենուարի նկարը՝ Էրմիտաժի հավաքածուից։
Նկարում պատկերված է երկար մազերով 1870-1880-ական թվականների նորաձևությամբ բաց երկնագույն, լայն գոտով շրջազգեստով տղա՝ ձեռքին ոչ մեծ խաղալիք մտրակ․ նա կանգնած է այգու ուղու վրա, նրանից ձախ ենթադրվում է ոչ մեծ ծաղկաթումբ։ Ներքևում աջից նկարչի ստորագրությունն է և ամսաթիվը՝ Renoir. 85։
Նկարը էթեն Գուժոն կրտսերի (1880-1945) դիմանկարն է, և նկարվել է նրա հոր՝ Ֆրանսիայի սենատոր դոկտոր Էթեն Գուժոնի պատվերով 1885 թվականին։ Այդ ժամանակ Գուժոն ավագը Ռենուարին պատվիրել է իր չորս երեխաների դիմանկարները։ Նրա ավագ որդիների՝ Պեռ-Ժան Լեոնի և Պիեռ Էթեն Անրիի դիմանկարները կազմել են զույգ։ Ներկայումս դրանցից առաջինը գտնվում է Ֆիցվիլյամի թանգարանում, երկրորդ նկարը՝ մասնավոր հավաքածուում։ Կրտսեր երեխաների՝ Էթենի և նրա քրոջ դիմանկարները ևս զույգ են։ Մարի Գուժոնի դիմանկարը հայտնի է որպես  «Օղակով աղջիկը» և գտնվում է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում։

 
Նկարը երկար ժամանակ գտնվել է Գուժոնի փարիզյան տանը, հայտնի չէ՝ երբ և ինչ պայմաններում է հայտնվել Ամբրուազ Վոլարի պատկերասրահում, որտեղ 1913 թվականին այն 42000 ֆրանկով գնել է մոսկովյան արդյունաբերող և հավաքորդ Ի․Ա․Մորոզովը։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո նրա հավաքածուն ազգայնացվել է և 1923 թվականից նկարը գտնվել է Նոր արևմտյան արվեստի թանգարանում։ 1948 թվականին թանգարանի լուծարումից հետո նկարը հանձնվել է Էրմիտաժ։ 2014 թվականի վերջից ցուցադրվում է Գլխավոր շտաբի շենքի չորրորդ հարկում, 408 սրահում (Ռենուարի սրահում)։
Պետական Էրմիտաժի արևմտաեվրոպական կերպարվեստի բաժնի գլխավոր գիտաշխատող Ա. Գ. Կոստենևիչը, վերլուծելով նկարը, գրել է․ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Барская А. Г., Костеневич А. Г. Французская живопись. Вторая половина XIX — XX век. Каталог (Государственный Эрмитаж. Собрание западноевропейской живописи). — Л.: Искусство, 1991. — 473 с.
Братья Морозовы. Великие русские коллекционеры: каталог выставки / Государственный Эрмитаж; Государственный музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина. — СПб.: Изд-во Гос. Эрмитажа, 2019. — 368 с. — ISBN 978-5-93572-861-8
Костеневич А. Г. Искусство Франции. Живопись. Рисунок. Скульптура: в двух томах. — СПб.: Изд-во Государственного Эрмитажа, 2008. — Т. I. — 532 с. — ISBN 978-5-93572-295-1
Գոլոսկով (այլ կիրառումներ)

Գոլոսկով, կարող է վերաբերել՝

Գոլոսկով - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում
Գոլոսկով - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում
Սուրեն Պետրոսյան (քաղաքական գործիչ)

Սուրեն Ռաֆիկի Պետրոսյան (մարտի 10, 1988(1988-03-10), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), քաղաքական գործիչ, քաղաքագետ, «Ժողովրդավարական համախմբում» կուսակցության նախագահ։


== Կենսագրություն ==


=== Կրթություն ===
2004-2008թթ. Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտ, (թենիս) մարզիչ մանկավարժի որակավորում (բակալավրի աստիճան) 
2009-2013թթ. Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, կառավարում (բակալավրի աստիճան)
2011-2013թթ. ՀՀ Պետական կառավարման ակադեմիա, քաղաքական կառավարում և վերլուծություն (Քաղաքագիտության մագիստրոսի կոչում)
2013-2016թթ. Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, պետական և մունիցիպալ կառավարում (մագիստրոսի կոչում)
Ավարտել է ՀՀ Պետական կառավարման ակադեմիայի ասպիրանտուրան, գիտական հետազոտության թեման՝ «Քաղաքական էլիտայի կերպափոխման հիմնախնդիրները ՀՀ-ում»։


=== Միջազգային դասընթացներ ===
2013թ. -  Օքսֆորդի համալսարան, քաղաքական առաջնորդության դասըթացներ (Մեծ Բրիտանիա) 
2016թ. - «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման և զարգացման հեռանկարները ՀՀ համար» դասընթաց (Չինաստան, Շանհայ)
2016թ. - Օթզենհաուսենի Եվրոպական ակադեմիայի քաղաքական դասընթացներ (What’s up, Europe), (Գերմանիա, Օթզենհաուսեն)
2018թ. – Եվրոպայի խարհրդի Քաղաքական դասընթացների դպրոցների ասոցացիա և Ստոկհոլմի անցումային տնտեսության ինստիտուտ – SAPERE AUDE, ազատություն և պատասխանատվություն (Շվեդիա, Ստոկհոլմ)
2018թ. – Եվրոպայի խորհրդի Քաղաքական դասընթացների դպրոցների ասոցացիա և Հունաստանի Քաղաքական դասընթացների քաղաքացիական դպրոց (Հունաստան, Սալոնիկ)


=== Գործունեություն ===
2014-2016 թթ. Հայաստանի տրանսպորտի և կապի նախարարություն (Կապի և տեղեկատվայնացման վարչության պետ)։
2016 թ․-ից դասախոսում է Հայաստանի պետական կառավարման ակադեմիայում։
Բազմաթիվ գիտական հոդվածների հեղինակ է։


== Հասարակական-քաղաքական գործունեություն ==
2019 թ․ «Ժողովրդավարական համախմբում» քաղաքական նախաձեռնության  համահիմնադիր։
2021 թ․ փետրվարի 27-ից «Ժողովրդավարական համախմբում» կուսակցության նախագահ


=== Մարզական գործունեություն ===
Սուրեն Պետրոսյանը 1997-2007 թթ․ մարզվել է թենիսով,
զբաղվում է լեռնագնացությամբ, 2012 թ․, բարձրացել է Էլբրուսը (4741 մետր) , 2013 թ․ Մոնբլան (4969 մետր) , 2016 թ․ Մաթերհորն (4478 մետր), 2017 թ․ Այգեր (3967 մետր), 2017 թ․ Մասիս (5165 մետր)։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Մամաշ (այլ կիրառումներ)

Մամաշ անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Մամաշ - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում,
Մամաշ (Շիրոյի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Շիրոյի գավառակում։
Պավել Գրաբովսկի

Պավել Արսենևիչ Գրաբովսկի (օգոստոսի 30 (սեպտեմբերի 11), 1864, Գրաբովսկոե, Akhtyr County, Խարկովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 29 (դեկտեմբերի 12), 1902, Տոբոլսկ, Tobolsk Governorate, Ռուսական կայսրություն), ուկրաինացի բանաստեղծ։
Հեղափոխական գործունեության համար 1882 թվականին վտարվել է սեմինարիայից, մոտ 20 տարի անցկացրել բանտերում ու աքսորում։ «Ձնծաղիկ» (1894), «Հյուսիսից» (1896), «Կոբզա» (1898) բանաստեղծությունների ժողովածուներում երգել է անարդարությունների դեմ պայքարող աշխատավոր մարդուն։ Առաջինն է, որ ուկրաիներեն թարգմանել է նմուշներ հայկական պոեզիայից․ 1897 թվականին Լվովի «Զորյա» ամսագրում Գրաբովսկու թարգմանությամբ տպագրվել է Ռ․ Պատկանյանի «Արաքսի արտասուքը»։ Թարգմանել է նաև Սմբատ Շահազիզի, Հովհաննես Հովհաննիսյանի, Ալեքսանդր Ծատուրյանի, Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի ստեղծագործություններից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ավագ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ավագ (այլ կիրառումներ)Ավագ Ծաղկող (13-րդ դար կամ անհայտ - 14-րդ դար կամ անհայտ), հայ միջնադարյան մանրանկարիչ, կիլիկյան դպրոցի ներկայացուցիչ։ Ստեղծագործել է Սիսում, Գլաձորում, Սուլթանիայում, Մարաղայում, Փայտակարանում, Կիլիկիայում։
13-14-րդ դդ. Արևելյան Հայաստանում կազմակերպված բարձր տիպի դպրոցները, կից նկարչական արվեստանոցներով անջնջելի հետք թողեցին հայոց մշակույթի պատմության մեջ։ Այդպիսի դպրոցներից մեկում էլ՝ Գլաձորի համալսարանում, խոշոր մանկավարժ ու գիտնական Եսայի Նչեցու մոտ իր կրթությունը ստացավ Ավագ Ծաղկողը։ Նա եղել է նաև դպիր, աշխատել է ոչ միայն Գլաձորում, այլ նաև Կիլիկիայում և Պարսկաստանում։ Հայտնի է որ Սարգիս Պիծակի հետ միասին նկարազարդել է 1336 թվականի ավետարանը։

Ավագի գեղանկարչական ժառանգությունից մեզ հասել է յոթ ձեռագիր։ Այդ ձեռագրերի մանրանկարչությունը բացահայտում է ավանդույթներով, նոր ճաշակի արտահայտմամբ, ինչպես նաև ինքնուրույն պրպտումներով հարուստ մի արվեստ։ Դասականի զգացողությունը Ավագի մոտ երևան է գալիս մերթ առանձին կերպարների մեկնաբանման, մերթ յուրօրինակ հավասարակշռություն հաղորդելու, մերթ էլ ներդաշնակ գունային ընդհանրացումների հասնելու ձգտման մեջ։ Բայց Ավագի արվեստի մեծ նվաճումը տարբեր դիտակետերից, տարբեր դիրքերում ու հարթություններում մարմնի պատկերումն է։ Սա է այն կարևոր նորույթը, որ բերեց հայ արվեստ ռոսլինյան գիծը շարունակող ու ամբողջացնող այս տաղանդավոր վարպետը։ Նորարարությունների մեջ նա համարձակ է ու համառ, նոր արվեստի թե՛ ներքին բովանդակությունը, թե՛ ոճական հիմքերն այնքան դինամիկ են, որ զուգահեռներ են առաջացնում ժամանակի հզոր գեղարվեստական ուղղություններից մեկի՝ պալեոլոգյան արվեստի հետ։
Պատկերազարդման գործունեությամբ և կատարման վարպետությամբ աչքի է ընկնում 1337 թվականի ավետարանը։ Այս ձեռագիրը նա ընդօրինակել և նկարազարդել է պարսկաստանի Սուլթանիա քաղաքում։ Ձեռագիրը հարուստ է թեմատիկ նկարներով։ Ձեռագրում կան այնպիսիները, որոնք քիչ են հանդիպում։ Օրինակ՝ «Բարի Սամարացին», «Պիղատոսը լվանում է ձեռքերը», «Հուդայի մահը»։ Գունագեղ ու շքեղ են նրա նկարազարդված խորանները ու անվանաթերթերը։ Ավագի արվեստում համատեղվում են Գլաձորի և Կիլիկիայի մանրանկարչության առանձին տարրեր։
Իր ամբողջության մեջ Ավագի արվեստը խոշոր նշանակություն ունի ողջ հայ մանրանկարչության պատմության համար։ Այն վկայում է հայ մշակույթի ասպարեզում 13-րդ դարի վերջից սկսած ու 14-րդ դարում իր բարձրակետին հասած տեղաշարժերի ու քրիստոնյա աշխարհի արվեստների հետ նրանց համահունչ լինելուն։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիժնիե Գոլովլի

Նիժնիե Գոլովլի (ուկրաիներեն՝ Нижні Головлі), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նիժնիե Գոլովլի գյուղում բնակվում էր 170 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,84 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 202,38 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վլասիխա (գյուղ, Բառնաուլի քաղաքային օկրուգ)

Վլասիխա (ռուս.՝ Власиха), գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Բառնաուլի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4724 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կինտանա դե լա Սերենա

Կինտանա դե լա Սերենա (իսպ.՝  Quintana de la Serena), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բադախոս պրոնվիցիայի մեջ՝ Էստրեմանդուրա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Սերենա շրջանում։ Զբաղեցնում է 115,3 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 5037 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից կազմում է 140 կմ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Թաշլիկ-Մահալե

Թաշլիկ-Մահալե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բետցիգաու

Բետցիգաու  (գերմ.՝  Betzigau), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վերին Ալգոյ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 11 2747 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) Տարածքը կազմում է 29.27 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 80 114։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Հարդանգերվիդա

Հարդանգերվիդա ազգային պարկ (նորվ.՝ Hardangervidda nasjonalpark), Նորվեգիայի ամենամեծ ազգային պարկը։ Ունի 3.422 մ² մակերես։ Գտնվում է Բուսկերուդ, Հորդալան և Տելեմարկ ֆյուլքեների սահմաններում։ Ազգային պարկի կարգավիճակ է ստացել 1981 թվականին` հենց այդ ժամանակից էլ դառնալով զբոսաշրջային հանրաճանաչ ուղղություն։ Լեռնային զբոսաշրջության նորվեգական ընկերությունը կիրառում է փոքր տնակների և արահետների համակարգը։ Պարկի տարածքով անցնում է Բերգենսբանեն երկաթգիծը և ավտոճանապարհային 7-րդ ուղին։


== Անվան ծագում ==
Հարդանգերվիդա (Hardangervidda) անվանումը առաջացել է Հյուսիսային Նորվեգիայի Հարդանգեր (Hardanger) շրջանի անվանումից և vidde վերջավորությունից, որ նշանակում է «ընդարձակ հարթավայր» կամ «մեծ սարահարթ»։


== Աշխարհագրություն ==
Աշխարհագրական տեսանկյունից գտնվում է Հարդանգերվիդա սարահարթի վրա, որը Եվրոպայի խոշորագույն պենեպլենն է։ Բարձրագույն գագաթը 1.863 մ բարձրություն ունի։ Մեծ տարբերություն կա պարկի արևմտյան կողմի, որն աչքի է ընկնում քարքարոտ տեղանքով, և արևելյան կոմի միջև, որն ավելի հարթ է։ Երկու կողմերի կլիման ևս տարբեր է. այն ավելի խոնավ է արևմտյան մասում։ Հարթեգեն (Hårteigen) լեռնագագաթը (1690 մ) տեսանելի է սարահարթի մեծ մասից։


== Կենդանական և բուսական աշխարհ ==

Պարկի ալպյան կլիման բարենպաստ պայմաններ է ստեղծում արկտիկական բույսերի և կենդանիների կյանքի համար։ Պարկի տարածքում ապրող վայրի եղջերուների գլխաքանակը խոշորագույններից է աշխարհում։ 15.000 կենդանիները (1996 թվականի տվյալներով) ամբողջ տարվա ընթացքում տեղափոխվում են սարահարթով` ձմեռային արոտավայրերից իջնելով Հարդանգերվիդեի արևելյան կողմը, որտեղ բավարարվում են քարաքոսերով սնվելով։ Հնագիտական պեղումների ընթացքում հայտնաբերվել են քոչվորների մի քանի հարյուր կացարաններ քարե դարից, որոնք, ըստ երևույթին, կապված են եղջերուների խմբի տեղաշարժերի հետ։ Հնագետները հայտնաբերել են նաև հնագույն արահետ, որը կապել է Նորվեգիայի արևմտյան և արևելյան մասերը։
Սարահարթի փոփոխական կլիման զգալի ազդեցություն է թողնում բուսական աշխարհի վրա, որն ավելի հարուստ է առավել խոնավ արևմտյան մասում, քան չոր արևելքում։ Սարահարթի մեծ մասը ծածկված է չոր ու կոշտ խոտաբույսերով, քարաքոսերով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Նորվեգիայի ազգային պարկեր


== Արտաքին հղումներ ==
Վիքիպահեստում կան Հարդանգերվիդա թեմայով մեդիաֆայլեր
Չոմաշ

Չոմաշ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ագջիքենդ

Ագջիքենդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 26 կմ արևելք՝ Արածանիի աջ կողմում։ Գյուղի հյուսիսային կողմը լեռնոտ է, իսկ հարավում Արածանիի հովիտն է։
XIX դարի վերջին գյուղն ուներ 20 տուն բնակիչ։ Բնակչությունը զբաղվում էր անասնապահությամբ և այգեգործությամբ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==