armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Facepalm (ժեստ)

Facepalm (անգլ.՝ face «դեմք» + palm «ափ» բառերից, անգլերեն արտասանություն [ˈfeɪspɑːm]), տարածված առցանց արտահայտություն՝ արտահայտված ֆիզիկական ժեստով։ Արտահայտության առավել հայտնի մեկնաբանություն է «մեկ ձեռքով փակ դեմքը», որը հիասթափության, ամոթի, վհատության, զայրույթի կամ շփոթության դրսևորում է։
Համացանցային քննարկումներում եզրույթն օգտագործվում է երկխոսության անհույս լինելու համար, ինչպես նաև ի պատասխան բացահայտ հիմարության կամ կեղծ տեղեկատվության։


== Կիրառում ==
Ֆիզիկական ժեստեր
Ձեռքի ափը բարձրացնել դեպի դեմքը։
Դեմքն իջեցնել դեպի ձեռքի ափը։
Գրավոր գործածություն
Հիմնականում ժեստն օգտագործվում է համացանցի տեքստային հաղորդագրություններում, շատ հաճախ գրվում է որպես *facepalm*, /о և -_\ սմայլերի միջոցով կամ պատկերի օգտագործմամբ։ Երբեմն նկարի փոխարեն տրվում է միայն նրա անունը՝ «facepalm.jpg»:Ժեստն ինքնին օգտագործվում է բավականին երկար ժամանակ տարբեր արտահայտիչ հուզական երանգով՝ մտախոհություն, զարմանք, հիացմունք, դառնություն, ամոթ, շփոթություն, հիասթափություն, բայց համացանցի առաջացմանը զուգահեռ դարձել է տարածված մեմ, որը նշանակում է ծայրահեղ անհարմար դրություն, շփոթություն։ Առցանց օգտագործման վաղ օրինակներից մեկը հղվում է մոդել Ջիմ Հորնի հայտնի լուսանկարներին։
Այդ ժեստի հայտնի կրկնօրինակումներ են եղել «Աստղային ճանապարհ։ Հաջորդ սերունդը» հեռուստասերիալում. առավել հաճախ օգտագործվել է «Deja Q» սերիայում։ Չնայած սխալ կարծիքին՝ կապիտան Ժան Լյուք Պիկարը տվյալ տեսարանում դեմքը չի փակում ձեռքով՝ ի նշան զայրույթի, այլ պարզապես նման կեցվածք է ընդունում՝ մտորումների մեջ ընկնելով, և հակառակը՝ ձեռքը վերցնում է դեմքից, երբ նրան դիմում է զրուցակիցը։ Այս հեռուստասերիալից նմանատիպ այլ կադրեր, որպես կանոն, նույնպես վերցված են համանման տեսարաններից։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Գերմաներեն Fremdschämen բառը, որը նշանակում է ուրիշի պատճառով անհարմարության զգացում, ֆեյսփալմի՝ որպես հույզի որոշակի անալոգն է։ Այն Ավստրիայում ստացել է «Բառ 2010» տիտղոսը։
Յունիկոդում, սկսած 9.0 տարբերակից, առկա է FACE PALM պայմանանշանը (U+1F926, 🤦):


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Facepalm, in: Mo' Urban Dictionary: Ridonkulous Street Slang Defined, Andrews McMeel Publishing, 2007, ISBN 0-7407-6875-1.


== Արտաքին հղումներ ==
Ray Vichot, «Doing it for the lulz?»: Online Communities of Practice and Offline Tactical Media, Georgia Institute of Technology, May 2009.
Facepalm, Know Your Meme, 30.08.2011.
Captain Picard’s Facepalm — How Internet Trends Get Started, Yahoo Associated Content: Technology, 24.01.2010.
Կյարդլա (օդանավակայան)

Կյարդլա, օդանավակայան Էստոնիայում, Հիյումաա կղզու Կեռդլա քաղաքից 7 կմ արևելք։ Ունի 1520 մ երկարության և 30 մ լայնության ասֆալտապատ թռիչքուղի, որի ուղղությունն է 14/32։ Թռիչքուղին արդիականացվել է 1998 թ․–ին։
Կյարդլա օդանավակայանը բացվել է 1963 թ․–ին։ Հետագա տարիներին գործել է բավականին ակտիվ՝ կանոնավոր թռիչքներ կազմակերպելով դեպի Տալլին, Հաապսալու, Վոռմսի, Կուռեսաառե, Ռիգա, Պյառնու, Վիլյանդի և Տարտու, ինչպես նաև չարտերային չվերթեր տարբեր ուղղություններով։ 1987 թ․–ին ուղևորների հոսքը կազմել է 24335 մարդ, սակայն 1991 թ․–ին կտրուկ նվազել է կապված ԽՍՀՄ փլուզման հետ։ 1995 թ․–ին ուղևորափոխադրումների քանակը կազմել է ընդամենը 727 մարդ։ Օդանավակայանի արդիականացումից հետո իրավիճակը կտրուկ փոխվել է և 2012 թ․–ին արդեն կազմել 9700 մարդ։
Օդանավակայանը, ցավոք, զերծ չի մնացել աղեներից։ 2001 թ․–ի նոյեմբերի 23–ին Տալլինից Կյարդլա ուղղությամբ թռչող Ան-28 ինքնաթիռը 17 ուղևորներով վթարի է ենթարկվել։ Վթարի հետևանքով երկու ուղևոր զոհվել են։


== Արտաքին հղումներ ==
Կյարդլա օդանավակայանի չվերթների տեղեկատու Archived 2019-11-23 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Մասարու Ինոուե

Մասարու Ինոուե (ճապ.՝ 井上傑, 20-րդ դար), ճապոնացի աստղագետ, աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատել է Կոբուչիզավայի աստղադիտարանում։
Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով հայտնաբերել է 12 աստերոիդ, համատեղ այլ աստղագետների հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օրյան Նիլանդ

Օրյան Հասկյոլդ Նիլանդ (նորվ.՝ Ørjan Håskjold Nyland, սեպտեմբերի 10, 1990 թվական, Վոլդա, Նորվեգիայի թագավորություն), նորվեգացի ֆուտբոլիստ, գերմանական «Ինգոլշտադտ 04»-ի և Նորվեգիայի հավաքականի դարպասապահը։


== Ակումբային կարիերա ==
Փոքր հասակում Օրյանը բացի ֆուտբոլից զբաղվել է նաև հանդբոլով և լեռնադահուկային սպորտով։ Ֆուտբոլային կարիերան դարպասապահը սկսել է իր իր ծննդավայրի՝ Վոլդայի ֆուտբոլային դպրոցում։ 2007 թվականին Նիլանդը դառնում է «Հյոդ» ֆուտբոլային ակումբի մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական ակումբի ֆուտբոլիստ։ Իր անցկացրած առաջին մրցաշրջանում Օրյանը հանդիսանում էր թիմի երրորդ դարպասապը՝ հիմնական դարպասապահ Կիմ Լեյնոֆից և Վեյբյորն Սկիիյդեից հետո։ 2008 թվականին Օրյանը տեղափոխվում է  Նորվեգիայի ֆուտբոլի առաջնությունում և մասնակցում է երեք հանդիպման։ Նույն թվականին նա ճանաչվում է Նորվեգիայի ֆուտբոլի պատմության ամենատաղանդավոր դարպասապահներից մեկը և մարզումներ է անցկացնում նորվեգական «Ռուսենբորգի» և «Մոլդեի» և «Էվերթոնի» հետ։
2010 թվականին Նիլանդը դառնում է թիմի հիմնական դարպասապահը։ 2012 թվականին նորվեգական «Տրյոմսյոն» ցանկանում է ձեռք բերել Նիլանդին՝ որպես Մարկուս Սալմանին փոխարինող ֆուտբոլիստ։ Գործարքը տեղի չի ունենում, քանի որ ֆինանսական պահանջները չեն ապահովվում։ Նույն թվականին Օրյանը օգնում է իր թիմի հաղթանակ տանել Նորվեգիայի ազգային գավաթի խաղարկությունում։
2012 թվականին Նիլանդ Օրյանը ազատ գործակալի կարգավիճակով պայմանագիր է կնքում «Մոլդե» ֆուտբոլային ակումբի հետ։ Սկզբում՝ Օրյանը դարպասապահներ Էսպեն Պետերսենից և Ուլե Սոդերբերգից հետո հանդիսանում էր թիմի երրորդ դարպասապահը։ 2013 թվականի մայիսի 6-ին «Սպարտի» դեմ խաղում նա կատարում է իր նորամուտը նոր թիմի կազմում։ Էսպեն Պետերսենի վնասվածք ստանալուց հետո, Նիլանդը դառնում է թիմի հիմնական դարպասապահը։ 2013 թվականին Օրյանը իր թիմի հետ միասին արդեն իր կարիերայում երկրորդ անգամ հաղթանակ է տանում Նորվեգիայի ֆուտբոլի գավաթի խաղարկությունում (2014 թվականին նույնպես, այսինքն երեք տարի անընդմեջ դարպասապահին հաջողվում է տարբեր ֆուտբոլային ակումբների հետ հաղթանակ տանել երկրի գավաթի խաղարկությունում), իսկ արդեն մեկ տարի անց դառնում է Նորվեգիայի չեմպիոն։
2015 թվականի ամռանը Օրյանը չորսամյա պայմանագիր է կնքում Բունդեսլիգայի «Ինգոլշտադտ 04» ֆուտբոլային ակումբի հետ։ Օգոստոսի 22-ին «Դորտմունդի Բորուսիայի» դեմ խաղում նա կատարում է իր առաջնամուտը Գերմանիայի ֆուտբոլի լիգայում։


== Միջազգային կարիերա ==
Նորվեգիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Օրյանը մասնակցում է Իսրայելում կայացվող Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարի շրջանակներում նա մասնակցություն է ունենում Անգլիայի, Իսրայելի, և Իսպանիայի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերին։ Առաջնության արդյունքներով Օրյանը ընդգրկվում է խորհրդանշական հավաքականի կազմում։
2013 թվականի նոյեմբերի 19-ին Շոտլանդիայի ազգային հավաքականի դեմ ընկերական հանդիպման ընթացքում Նիլանդը կատարում է իր նորամուտը արդեն Նորվեգիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Transfermarkt.com կայքում (անգլ.)
Դարձվածաբանական բառարան

Դարձվածաբանական բառարան, բառարանի տեսակ. բառացանկի մեջ ընդգրկվում են լեզվի դարձվածքները, դարձվածաբանական միավորները։ Երբ այն բացատրական բնույթ ունի, կոչվում է դարձվածաբանական-բացատրական բառարան։ Լինում են նաև թարգմանական և թարգմանական-բացատրական։
Մեզանում այս բնագավառի առաջին խոշոր գործը Սահակ Ամատունու «Հայոց բառ ու բանն» է (Վաղարշապատ, 1912)։ Բառարանում տեղ են գտել խոսակցական հայերենի, բարբառների բառերն ու դարձվածաբանական նյութը։ Բառացանկում կան 16 հազար բառ և դարձվածաբանական միավոր։ Դարձվածքներ են ընդգրկում նաև Հրաչյա Աճառյանի «Հայերէն Գաւառական Բառարան» (Թիֆլիս, 1913), Կարապետ Գաբիկյանի «Բառգիրք սեբաստահայ գավառաբարբառի» (Երուսաղեմ, 1952) աշխատությունը։
Իր տեսակի մեջ ամենախոշոր աշխատությունը Աշոտ Սուքիասյանի և Սերգեյ Գալստյանի «Հայոց լեզվի դարձվածաբանական բառարան ն» է (Երևան, 1975)։


== Արտաքին հղումներ ==
Հայոց Բառ ու Բան, գրեց՝ Սահակ վարդապետ Ամատունի, 1912։
Հայերէն Գաւառական Բառարան, գրեց՝ Հրաչեայ Աճառեան, 1913։
Հայոց լեզվի դարձվածաբանական բառարան, գրեց՝ Աշոտ Մուրադի Սուքիասյան եւ Սերգեյ Աշոտի Գալստյան, 1975։
Հայերեն դարձվածքների ընդարձակ բացատրական բառարան, Պետրոս Սարգսի Բեդիրյան, 2011։
Հայոց լեզվի բարբառային բառարան, Հրաչյա Աճառյանի Անվան Լեզվի Ինստիտուտ։ ՀՀ Գիտությունների Ազգային Ակադեմիա, Երեւան, 2001-2012։
Գրաբարի դարձուածաբանական բառարան, Ռուբէն Սերոբի Ղազարեան։ Երեւանի Պետական Համալսարանի հրատարակչութիւն, Երեւան, 2012։


== Աղբյուրներ ==
Հ. Զ. Պետրոսյան, Հայերենագիտական բառարան, Երևան, «Հայաստան», 1987, էջ 173 - 174։
Հ. Զ. Պետրոսյան, Ս. Ա. Գալստյան, Թ. Ա. Ղարագյուլյան, Լեզվաբանական բառարան, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ հրատարակչություն, 1975, էջ 81։
Բաննահյան

Բաննահյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Հովհաննես Գևորգի Բաննահյան (1897-1937), խմբագիր, կուսակցական գործիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոսյոլկի (գյուղ, Վաչսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոսյոլկիՆովոսյոլկի (ռուս.՝ Новосёлки), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Եվգենի Պատոն

Եվգենի Պատոն (անգլ.՝ Євген Оскарович Патон, ռուս.՝ Евгений Оскарович Патон, 1870 թ. մարտի 4, Ֆրանսիա, Նիցցա- 1953 օգոստոսի 12, Կիև), խորհրդային գիտնական, մեխանիկ-ինժեներ, աշխատել է եռակցման բնագավառում, նախագծելով կամուրջներ։ Եղել է Եռակցման համալսարանի (ռուս.՝ Институт сварки) ղեկավար, այդ համալսարանը կրում է Եվգենի Պատոնի անունը, խորհրդային աշխատավորների հերոս (1943), խորհրդային մրցանակների դափնեկիր։ Եվգենի Պատոնը հայտնի է երկաթյա կամուրջների շինարարության բնագավառում։ Հեղինակ է մոտ 50-ից ավելի երկաթյա շղթայական կամուրջների նախագծի։


== Կենսագրություն ==

Ծնվել է Ֆրանսիայի Նիցցա քաղաքում, ռուս հյուպատոսի ընտանիքում, հայրը՝ Օսկարը նախկին գվարդիական գնդապետ էր։ Պատոնի ընտանիքում ապրում էին 5 եղբայր և 2 քույր։ 1894 թ. վերջացնում է Դրեզդենի ճարտարագիտական համալսարանը (Գերմանիա), իսկ 1896 թ.` Տրանսպորտական ճարտարապետների համալսարանը (Սանկտ-Պետերբուրգ)։ Դասավանդել է Մոսկովյան ինժեներական կապի քոլեջում (1899-1904) և Կիևյան ճարտարագիտական համալսարանում (1904-1925)։ 1934 թ. Կիևում ստեղծում է էլեկտրաեռակցման համալսարան Ուկրաինայի ԳԱԱ-ում, որը տնօրինում է մինչև կյանքի վերջ։ 1946-1954 թթ. նա եղել է պատգամավոր ՍՍՀՄ վերին խորհրդում։ Մահացել է 1953 թ. օգոստոսի 12-ին, թաղված է Կիևում, Բայկալի գերեզմանական հուշահամալիրում։


== Մասնագիտական գործունեություն ==

1925 թվականին նրա նախագծով Կիևում կառուցվել է Եվգենի Բոշի անվան կամուրջ։ 1929 թ. Կիևում նա հիմնադրում է եռակցման լաբորատորիա և էլեկտրաեռակցման կոմիտե (ղեկավարել է 1928-1933 թթ.), որի հիմքով ստեղծվել է էլեկտրաեռակցման համալսարանը։ 1929-1938 թթ. անցկացրել է մի շարք առաջնային գիտահետազոտություններ եռակցվող կառույցների ամրության և շահագործման հուսալիության նպատակով։ Նա ձևակերպել է աղեղավոր եռակցման  հիմնական դիրքերը։ 1941-1943 թթ. Պատոնը շահագործման է ենթարկում եռակցման տեխնոլոգիան հատուկ պողպատներով։ Ուսումնասիրել է ֆիզիկական հիմքերը, օքսիդալուծիչ աղեղի և մետաղների զոդելիությունը, ղեկավարել է եռակցման խողովակների, անոթների ստեղծման աշխատանքները, ստեղծել է տարբեր նշանակությունների մեքենաներ։ Նա մեծ ներդրում ունի տանկերի աճող արտադրությունում, մասնավորապես «Т-34» տեսակի տանկերի որակը բարձրացնելու ուղղությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==

Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоении звания Героя Социалистического Труда действительному члену Украинской Академии наук Патону Евгению Оскаровичу» от 1 марта 1943 года // Ведомости Верховного Совета Союза Советских Социалистических Республик : газета. — 1943. — 6 марта (№ 10 (216)). — С. 1
Լյուցեռն (կանտոն)

Լյուցեռն (գերմ.՝ Luzern; ֆր.՝ Lucerne; իտալերեն՝ Lucerna; ռոմանշ.՝ Lucerna), գերմանախոս կանտոն Շվեյցարիայի կենտրոնական մասում։ Վարչական կենտրոնը Լյուցեռն քաղաքն է։ Կանտոնն զբաղեցնում է 1493 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2012 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել 386 082, որի 15,8 տոկոսը օտարերկրացիներ էին։ Կանտոնը Շվեյցարիայի Համադաշնության մաս է 1332 թվականից։ 


== Պատմություն ==
Հնագիտական պեղումների արդյունքները (Ռիգի սարի վրա գտնվող Շտիգելֆադբալմ քարանձավում հայտնաբերված քարե գործիքները, քարանձավային արջի ոսկորները և այլն) վկայում են, որ մարդիկ այստեղ բնակություն են հաստատել դեռևս միջին քարեդարյան ժամանակներում (մեր թվականությունից շուրջ 30 հազար տարի առաջ)։ Մեզոլիթի դարաշրջանի առաջին բնակավայրը Լյուցեռնի կանտոնի տարածքում հայտնաբերվել է Վաուվիլերմոսում (ներկայումս այն ընդգրկված է Շվեյցարիայի՝ համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության գույքացանկում)։ Կանտոնի տարածքւմ հայտնաբերվել են մի շարք հնագույն բնակավայրերի մնացորդներ ևս, որոնց մի մասը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։


== Վարչական բաժանում ==
Կանտոնը բաժանված է հետևյալ հինգ շրջանների.

Էտլեբուխ
Հոխդորֆ
Լյուցեռն
Զուրզեե
Վիլլիզաու


== Տնտեսություն ==
Կանտոնի հողերի շուրջ 90 %-ն օգտագործվում է գյուղատնտեսական նպատակներով; Հիմնական արտադրատեսակներն են հացահատիկը, մրգերը, ծխախոտը, անասնապահական մթերքները։ Արդյունաբերությունը նույնպես զարգացած է։ Կանտոնի տնտեսության հաշվեկշռում մեծ է հատկապես տեքստիլ, մեքենաշինական, ցելյուլոզի-թղթի, փայտամշակման, մետաղագործության, ծխախոտի ու սննդի արտադրության մասնաբաժինը։ Հիշատակման է արժանի այն փաստը, որ Մեցնաու համայնքում է գտնվում լամինատի արտադրության խոշորագույն ընկերություններից մեկի՝ Kronoswiss-ի գլխավոր գրասենյակը։
Չափազանց կարևոր դեր է խաղում զբոսաշրջությունը։ Լյուցեռնի կանտոնն ընդունում է Ալպերում իրենց հանգիստն անցկացնելու եկած տասնյակ հազարավոր զբոսաշրջիկների։ Գերմանիայի և Իտալիայի միջև ուղևորահոսքի էական մասն անցնում է այս կանտոնի միջով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ժողովրդագրություն ==
Կանտոնի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքէջ (գերմ.)
Public Records Office / Պետական արխիվ (գերմ.)
Պաշտոնական վիճակագրություն
Geoportal (գերմ.) GIS
Լյուցեռնի զբոսաշրջային կազմակերպության պաշտոնական կայքէջ
Լյուսեռնի կանտոնի դրոշներ ու քարտեզներ
Պիլվամաա

Պիլվամաա (էստ․՝ Põlvamaa կամ Põlva maakond), նահանգ Էստոնիայում, գտնվում է երկրի հարավարևելյան մասում։ Վարչական կենտրոնն է Պիլվա քաղաքը։


== Վարչական-տարածքային բաժանում ==
Նահանգը կազմված է 13 շրջաններից։
Շրջաններ՝

 Ահյա (էստ․՝ Ahja vald)
 Կանեպի (էստ․՝ Kanepi vald)
 Կիլլեստե (էստ․՝ Kõlleste vald)
 Լահեդա (էստ․՝ Laheda vald)
 Միկիտամյաե (էստ․՝ Mikitamäe vald)
 Մոոստե (էստ․՝ Mooste vald)
 Օռավա (էստ․՝ Orava vald)
 Պիլվա (էստ․՝ Põlva vald)
 Ռեպինա (էստ․՝ Räpina vald)
 Վալգյեռվե (էստ․՝ Valgjärve vald)
Վեռսկա (էստ․՝ Värska vald)
 Վասցե-Կուուստե (էստ․՝ Vastse-Kuuste vald)
 Վեռիոռա (էստ․՝ Veriora vald)


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (40201-40300)

Աստերոիդների ցանկ (40101-40200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (40301-40400)
 Աստերոիդների ցանկ (40101-40200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (40301-40400)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (40001)-(45000)»։ www.minorplanetcenter.net
Պատմաբանասիրական հանդես

Պատմաբանասիրական հանդես (անգլ.՝ Historical-Philological Journal), ՀՀ ԳԱԱ կողմից հրատարակվող գիտական հանդես։ Լուսաբանում է հայ ժողովրդի պատմության, գրականության, փիլիսոփայության, լեզվի, արվեստի և մշակույթի հարցերը, ընդհանուր բանասիրության և հայագիտության տեսական խնդիրները, հայ ժողովրդի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կապերը մյուս ժողովուրդների հետ։


== Պատմություն ==
Հայագիտական այս հանդեսը հիմնադրվել 1958 թվականին, հիմնադիր խմբագիրն է եղել ակադեմիկոս Մկրտիչ Ներսիսյանը, որի մահից հետո 1999 թվականին նրան փոխարինել է ակադեմիկոս Վարդգես Միքայելյանը։ 2006 թվականից հանդեսի գլխավոր խմբագիրն է ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր Սարգիս Հարությունյանը
Տպագրվելիք հոդվածները, եթե հարկ է զգացվում, ուղարկվում են մասնագետներին գրախոսության։ Տպագրվող բոլոր հոդվածները վերջնականապես քննարկվում են խմբագրական խորհրդի նիստում և հանձնվում տպագրության։ Հանդեսում տպագրված հոդվածները եռալեզու են՝ հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն։ Հանդեսը սկզբնական տարիներին տպագրվում էր տարեկան չորս համար, յուրաքանչյուրը ավելի քան 300 մեծադիր տպագրական էջ, իսկ 1999 թվականից ի վեր տպագրվում է տարեկան 3 համար։


== Աշխատակազմ ==


=== Գլխավոր խմբագիրներ ===
Մկրտիչ Ներսիսյան (1958-1999)
Վարդգես Միքայելյան (1999-2006)
Սարգիս Հարությունյան (2006-2019)Գլխավոր խմբագրի ներկա տեղակալ և պատասխանատու քարտուղարն է բանասիրական գիտությունների դոկտոր Անուշավան Զաքարյանը։


=== Խմբագրական խորհուրդ ===
Խմբագրական խորհուրդը բաղկացած է հետևյալ անդամներից՝

ակադեմիկոս Սուրեն Արևշատյան,
ակադեմիկոս Հրաչ Բարթիկյան,
ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Արամ Քալանթարյան,
ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Հենրիկ Հովհաննիսյան,
բ.գ.դ. Աելիտա Դոլուխանյան,
բ.գ.դ. Լավրենտի Հովհաննիսյան,
բ.գ.դ. Սամվել Մուրադյան,
բ.գ.դ. Ազատ Եղիազարյան,
պ.գ.դ. Պավել Չոբանյան։


== Արտաքին հղումներ ==
Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. // Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Տհոտհունգ (լաոսյան տառ)

Տհոտհունգ («դրոշ»), լաոսերեն այբուբենի 12-րդ տառը։ Նման է թաիլանդերեն այբուբենի «տհոմոնտհո» տառին։ Լաոսերեն այբուբենում համարվում է ակսոնտամ  տառ, այսինքն՝ ցածր կարգի։ Արտասանվում է ձայնավոր։ Բառավերջում արտասանվում է նաև որպես «տհատհայ»։ Նաև օգտագրոծվում է որպես «ինցիալ»։


== Արտաքին հղումներ ==
Լաոսերեն այբուբեն
Փերիներ. Կախարդական փրկությունը

Փերիներ. Կախարդական փրկությունը (անգլ.՝ Tinker Bell and the Great Fairy Rescue), 2010 թվականի համակարգչային լիամետրաժ մուլտֆիլմ, որը թողարկվել է DisneyToon Studios ընկերության կողմից, Disney Fairies բրենդի հիման վրա։ Հանդիսանում է Փերիները և Փերիներ. Կորած գանձը մուլտֆիլմերի շարունակությունը։ Մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսը փերի Դին Դինն է, որն առաջին անգամ հայտնվել է Ջեյմս Բարիի «Պիտեր Պեն, կամ Տղա, որը չէր ուզում մեծանալ» բեմադրությունում և դառնում է դիսնեյական մուլտֆիլմ «Պիտեր Պեն» (1953) և նրա շարունակություն «Պիտեր Պեն 2.Վերադարձ դեպի Նետլանդիա» մուլտֆիլմերի կերպար։


== Սյուժե ==
Մի անգամ Դին Դին փերին հանդիպեց Լիզա Գրիֆիտսին՝ փոքրիկ աղջնակի, ով հավատում է կախարդանքին։ Դին Դինը և բարեհամբույր աղջնակը՝ ում ևս ընկեր էր անհրաժեշտ, մտերմանում են։ Հանուն նրա նա գնում է մեծ ռիսկի, վտանգելով իր և իր երկրի փերիների կյանքը։


== Ռուսերեն տարբերակը ==
Թարգմանությունը կատարվել է Պետերբուրգի «Նևաֆիլմ» կինոստուդիայում։


=== Կերպարներ ===


==== Փերիներ և Էլֆեր ====
Վիդյա - Ելենա Վելիկանովա
Դին Դին - Աննա Բեգունովա
Իրիդեսա - Նադեժդա Միխալկովա
Սերեբրյանկա - Օլգա Արնտգոլց
Ֆաունա - Անաստասիա Ցվետաևա
Բոբլ - Օլեգ Անիշչենկո
Կլենկ - Ալեքսանդր Ստեֆանցով
Տերենս - Իգոր Բիչկով


==== Մարդիկ ====
Լիզա Գրիֆիտս - Դարյա Եվսեևա
Գրիֆիտս բժիշկ (Լիզայի հայրը) - Տոմաս Մոցկուս


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փերիները մուլտֆիլմի պաշտոնական էջ
Մոնտեգրոտո Տերմե

Մոնտեգրոտո Տերմե (իտալերեն՝ Montegrotto Terme), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 10 315 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը 688 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 15 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 35036։ Հեռախոսային կոդ՝ 049։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.montegrottoterme.pd.it/ Archived 2006-09-02 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսեևկա (գյուղ, Կրասնոկուտի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսեևկա (այլ կիրառումներ)Ալեքսեևկա (ուկրաիներեն՝ Олексіївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսեևկա գյուղում բնակվում էր 789 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3005 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 262,56 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
.eg

.eg, Եգիպտոսի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .eg whois տեղեկություն
Հովսեփ Աղաջանյան

Հովսեփ Իվանի Աղաջանյան (մարտի 21, 1958(1958-03-21), Դարբաս, Սիսիանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ։ Տնտեսական գիտությունների դոկտոր (2004):


== Կենսագրություն ==
Հովսեփ Աղաջանյանը ծնվել է 1958 թվականի մարտի 21-ին, Սյունիքի մարզի Դարբաս գյուղում։ 1980 թվականին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ 1986 թվականին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Տնտեսագիտության ինստիտուտում։ 1988 թվականին աշխատել է Երևանի պետական տնտեսագիտական ինստիտուտում։
Աշխատանքները վերաբերում են տնտեսության պետական կառավարմանը, ազգային տնտեսական մոդելի ձևավորման, ինչպես նաև ժամանակակից տնտեսագիտության տեսության հիմնախնդիրներին։


== Երկեր ==
Անձնական տնտեսական շահը արտադրական հարաբերությունների համակարգում։ Երևան, Հայկական ԽՍՀ ԳԱ, 1989։
Տնտեսագիտություն բոլորի համար։ Երևան, «Տիգրան Մեծ», 2001 (համահեղինակ)։
Պետությունը և տնտեսությունը։ Երևան, «Տնտեսագետ», 2004 (համահեղինակ)։
Տնտեսության պետական կարգավորման արդի հիմնախնդիրներիը (տեսություն և պրակտիկա)։ Սեղմագիր - Ը.00.01 - «Տեսական տնտեսագիտություն» մասնագիտությամբ,  տնտեսագիտության դոկտորի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսության, Երևանի պետական տնտեսագիտական ինստիտուտ, Երևան, 2004։
Տնտեսագիտություն բոլորի համար։ 2-րդ բարեփոխված լրամշակված հրատարակչություն, Երևան, «Տիգրան Մեծ», 2006 (համահեղինակ)։
Տնտեսագիտության տեսության ընդհանուր հիմունքները։ Երևան, «Տնտեսագետ», 2008 (համահեղինակ)։
Տնտեսագիտության տեսություն։ Ուսումնական ձեռնարկ, Երևան։ Ա. հ., 2009 (համահեղինակ)։
Տնտեսական զարգացում։ Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, Երևան, «Տնտեսագետ», 2014 (համահեղինակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Դերվիշ-Փեյլիվան

Դերվիշ-Փեյլիվան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Սիլվանի գավառակում։


== Բնակչություն ==
XIX դարի երկրորդ կեսին ուներ մի քանի տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆաթալի խան Խոյսկի

Ֆաթալի խան Իսգենդեր օղլի Խոյսկի (ադրբ.՝ Fətəlixan İsgəndər oğlu Xoyski, դեկտեմբերի 7, 1875(1875-12-07), Շաքի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 19, 1920(1920-06-19), Թիֆլիս, Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետություն), Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության քաղաքական և պետական գործիչ, Ռուսական կայսրության Երկրորդ Պետդումայի անդամ, Անդրկովկասյան կոմիսարիատին (1917-1918) առընթեր հանրային կրթության հանձնակատար, Անդրկովկասյան Դեմոկրատական Ֆեդերատիվ Հանրապետության (1918) արդարադատության նախարար;


== Կենսագրություն ==
Ֆաթալի խան Խոյսկին ծնվել է 1875 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Նուխայում։ Նա ստացել է միջնակարգ կրթությունը Գանձակի դասական գիմնազիայում։ Գիմնազիան ավարտելուց հետո ընդունվել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ։ Ավարտել է համալսարանը 1897 թվականին։ Մոսկվայում համալսարանն ավարտելուց հետո նա աշխատել է Ելիզավետպոլ (Գանձակ) շրջանային դատարանում։ Մի քանի տարի աշխատել է որպես փաստաբան Քութաիսիում, Զուգդիդիում և Սուխումիում։
Ֆաթալի խան Խոյսկին ընտրվել է Ռուսական կայսրության երկրորդ Պետական դումայի պատգամավոր՝ Ելիզավետպոլ նահանգից։ Նա մուսուլմանական խմբակցության անդամ էր։ Մասնակցել է Կովկասի մուսուլմանական 1-ին կոնգրեսին (ապրիլ, Բաքու) 1917 թվականի փետրվարյան հեղափոխությունից հետո։ Նա Մոսկվայում կայացած Համառուսաստանյան մուսուլմանական 1-ին համագումարի գործադիր կոմիտեի անդամ էր։
Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության հռչակումից հետո նա դարձել է Նախարարների խորհրդի առաջին նախագահ։ Նա նշանակվել է Ադրբեջանի Ժողովրդական Հանրապետության ներքին գործերի նախարար։ Նա նաև ծառայել է որպես ԱԺՀ արդարադատության (1918) և արտաքին գործերի նախարար (1918-1919 և 1919-1920)։
Ֆաթալի խան Հոյսկին տեղափոխվել է Թբիլիսի, որտեղ սպանվել է 1920 թվականի հունիսի 19-ին։


== Աղբյուրներ ==
Фатали Хан Хойский. Жизнь и деятельность (Документы и материалы). — Баку։ Азербайджан, 1998. — С. 21.
Гасанлы Дж. П. / Русская революция и Азербайджан։ Трудный путь к независимости (1917—1920). — М.։ Флинта, 2011. — 26-27, 160-162 с.
Азербайджанская Демократическая Республика. Азербайджанское правительство, Баку, 1990


== Ծանոթագրություններ ==
Էմի Ուայնհաուս։ Վերադառնում եմ սևին

«Էմի Ուայնհաուս։ Վերադառնում եմ սևին» (անգլ.՝ Amy Winehouse: Back to Black), 2018 թվականի վավերագրական ֆիլմ, որը պատմում է անգլիացի երգչուհի Էմի Ուայնհաուսի և նրա երկրորդ՝ «Back to Black» (2006) ստուդիական ալբոմի ստեղծման մասին։ Ռեժիսորն է Ջերեմի Մերրեն։ Այն պարունակում է նոր հարցազրույցներ, ինչպես նաև արխիվային կադրեր։
Ֆիլմն առաջին անգամ ցուցադրվել է BBC Four հեռուստաալիքում 2018 թվականի սեպտեմբերի 14-ին (Ուայնհաուսի 35-ամյակի օրը)՝ «Դասական ալբոմներ» վավերագրական սերիալի շրջանակներում։ Այն թողարկվել է DVD, Blu-ray և թվային տարբերակներով 2018 թվականի նոյեմբերի 2-ին՝ Eagle Vision ընկերության կողմից։


== Դերերում ==
Էմի Ուայնհաուս (արխիվ)
Մարկ Ռոնսոն
Սալամ Ռեմի
Թոմ Էլմհիրսթ
Դարկուս Բիզ
Նիք Շիմյանսկին
Ջուլիետա Էշբի
Դիոննի Բրոմֆիլդ
Ռոնի Սպեկտոր


== Լոնդոնում տեղի ունեցած «Ինտիմ երեկո» ==
Ֆիլմն ուղեկցվում է Լոնդոնում տեղի ունեցած «Ինտիմ երեկոյով», որում ներկայացված է Ուայնհաուսի՝ 2008 թվականի փետրվարին՝ Riverside Studios ստուդիայում տեղի ունեցած ելույթի կադրերը։ Այն մասնավոր շոու էր ընտանիքի, ընկերների և ձայնագրման լեյբլի կառավարիչների համար այն գիշեր, երբ Էմին հաղթեց հինգ Գրեմմի։


== Տես նաև ==
«Էմի» (2015)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.eagle-rock.com/amy-winehouse Էմի Ուայնհաուս։ Վերադառնում եմ սևին. պաշտոնական կայք
«Էմի Ուայնհաուս։ Վերադառնում եմ սևին»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Դոճու

Դոճու (վրաց.՝ დოჭუ), լքված գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Ախմետայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 2050 կմ բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ախմետայից 102 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
ZDFinfo

ZDFinfo - Գերմանական լրատվական թվային հեռուստաալիք ZDF հեռուստաընկերության կազմում, հասանելի է «Kabel Deutschland» կաբելային հեռուստատեսության օպերատորի բաժանորդներին։ Եթեր է հեռարձակվում 1997 թվականի օգոստոսի 27-ից որպես «ZDFinfokanal», ստացել է ներկայիս «ZDFinfo» անվանումը 2011 թ. սեպտեմբերի 5-ին։ 2012 թ. մայիսի 1-ից արբանյակային տիրույթներում հեռարձակվում է հեռուստաալիքի բարձր պարզության ֆորմատով տարբերակը (ZDFinfo HD)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2013-02-18 at the Wayback Machine. (գերմ.)
ZDF Պաշտոնական կայք (գերմ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ղարիբ Աղասարյան

Ղարիբ Վոլոդյայի Աղասարյան (13 հունվարի, 1965, Խնձրիստան, Ասկերանի շրջան - 19 սեպտեմբերի, 1992, Քարագլուխ, Ասկերանի շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ղարիբ Աղասարյանը ծնվել է 1965 թ. հունվարի 13-ին Ասկերանի շրջանի Խնձրիստան գյուղում։ Տեղի դպրոցում ութամյա կրթություն ստանալուց հետո ուսումը շարունակել է Ստեփանակերտի գյուղատնտեսական տեխնիկումի մեքենայացման բաժնում։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է գյուղի կոլտնտեսությունում։ Առաջինների թվում զինվորագրվել է գյուղի ինքնապաշտպանական ջոկատին։ Մասնակցել է Քարագլխի համար մղված մարտերին, հերթապահել է գիշերները։ Զոհվել է 1992 թ. սեպտեմբերի 19-ին Ասկերանի շրջանի Քարագլուխ գյուղի պաշտպանության համար մղված մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի երեք երեխա։ Հանգչում է Խնձրիստանի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կաբվե

Կաբվե (անգլ.՝ Kabwe, մինչև 1965 թվականը՝ Broken Hill), քաղաք Կենտրոնական Զամբիայում, Կենտրոնական նահանգի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքը գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Լուսակայից մոտ 140 կմ հյուսիս՝ ծովի մակարդակից 1182 մ բարձրության վրա։ 


== Պատմություն ==
Կաբվեն Զամբիայի Կենտրոնական նահանգի մայրաքաղաքն է, որի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով գնահատվել է 202,914 մարդ։ Մինչև 1965 թվականը կոչվում էր Broken Hill, այն հիմնադրվել էր, երբ 1902 թվականին հայտնաբերվեցին կապարի և ցինկի հանքավայրեր։ Այն կարևոր տրանսպորտային, գյուղատնտեսական և համալսարանական կենտրոն է։
1902 թվականին Բրոքեն Հիլի տարածքում ցինկի հանքավայրերի հայտնաբերումից հետո սկսվեց գունավոր մետաղների՝ կապար, ցինկ և վանադիում, արդյունահանման և վերամշակման ենթակառուցվածքների կառուցումը։ 1903 թվականին ստեղծվել է Rhodesian Broken Hill Development Company-ն, որը ծառայում է ոլորտի շահերին։ 1906 թվականին քաղաքում կառուցվեց երկաթուղի, որը շահագործում էր «Ռոդեզյան երկաթուղիներ» ընկերությունը։ 1921 թվականին Բրոքեն Հիլի  տարածքում գտնվող հանքերից մեկում հայտնաբերվել են «Broken Hill Man» կամ «Rhodesian Man» անունով մարդու մնացորդներ։ 1924 թվականին Մալունգուշի գետի հանքերը սպասարկելու համար Աֆրիկայի առաջին հիդրոէլեկտրակայաններից մեկը կառուցվեց՝ Կաբվեից 51 կմ հարավ-արևելք։


== Կլիմա ==


== Տնտեսություն և տրանսպորտ ==
Կաբվեն խոշոր տրանսպորտային հանգույց է`ճանապարհային և երկաթուղային։ Երկրի գլխավոր տրանսպորտային երթուղին՝ Մեծ Հյուսիսային մայրուղին, անցնում է Կաբվեով։ Քաղաքում է գնվում «Zambia Railways» ընկերության գլխամասային գրասենյակը։ 1990-ականներին կապարի և ցինկի հանքի փակումից հետո քաղաքի տնտեսական վիճակը վատթարացավ։ 1980-ականներին կառուցվեց չինական կապիտալի մասնակցությամբ տեքստիլ գործարանը, որը փակվեց 2007 թվականին։ Շրջակա տարածքներում աճեցվում է եգիպտացորեն և ծխախոտ։
Blacksmith ինստիտուտի տվյալներով՝ Կաբվեն մոլորակի տասը ամենաաղտոտված վայրերից մեկն է (2007 թվական) ՝ ծանր մետաղներից աղտոտվածության պատճառով։Քաղաքը երկաթուղային գծով կապված է Նդոլա, Լուսակա, Լիվինգսթոն, Կապիրի, Մպոշի, Մպիկա, Նակոդե քաղաքների հետ։ Կա օդանավակայան։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը 2013 թվականի տվյալներով կազմում է 223 673 մարդ։
Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.


== Նշանավոր մարդիկ ==
Ուիլբուր Սմիթ՝Հարավաֆրիկացի գրող, պատմական և արկածային վեպերի հեղինակՄայքլ Նորգրով՝ բռնցքամարտիկԹութվա Նգուլուբե, քաղաքական գործիչ


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Кабве // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
«Kabwe». Encyclopædia Britannica from Encyclopædia Britannica 2007 Ultimate Reference Suite (2007).
Kabwe: From discovery to recovery (անգլ.)
Նովա Վիսոզա

Նովա Վիսոզա (պորտ.՝ Nova Viçosa), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Պորտու Սեգուրու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 36 821 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 326,122 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 27,8 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է հոկտեմբերի 23-ին։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 144.063.587,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 4.158,64 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,658 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Բանավոր խոսք

Բանավոր խոսք, առաջանում է հնչյուններ արտաբերելով՝ ի տարբերություն գրավոր խոսքի։ Շատ լեզուներ առկա են միայն գրավոր տարբերակով և խոսակցական ձև չունեն։ Բանավոր խոսքը կամ հնչող խոսքը առաջանում է ձայնային ուղով, ի հակադրություն կինետիկ լեզվի, որն արտահայտվում է դիմախաղով և ժեստերով։ «Բանավոր խոսք» տերմինը երբեմն օգտագործվում է բնորոշելու միայն ձայնային լեզուն, հատկապես լեզվաբանների կողմից, ովքեր այս տերմինի տակ ընդգրկում են վերևում նշված բոլոր երեք հոմանիշները՝ բացառությամբ կինետիկ լեզվի։ Որոշ լեզվաբաններ կինետիկ լեզվին  վերաբերում են որպես «բանավոր խոսք»-ի, հատկապես ժեստերի գրավոր արձանագրությունների հետ հակադրելիս։
Բանավոր խոսքում իմաստը հիմնականում որոշվում է համատեքստի մեջ այն դիտարկելու ժամանակ։ Սա հակադրվում է գրավոր խոսքին, որտեղ իմաստը ուղակիորեն արտահայտվում է տեքստում։ Բանավոր խոսքում թեորեմի իրավացիությունը որոշվում է փորձից բխող առողջ բանականությամբ, իսկ գրավոր խոսքում հիմնական կենտրոնացումը դրված է տրամաբանական և կոհերենտ փաստարկի վրա։ ։ Նույն կերպ, բանավոր լեզուն փորձում է հաղորդել սուբյեկտիվ տեղեկություն, այդ թվում հասցեագրողի և հասցեատիրոջ միջև հարաբերությունը, մինչդեռ գրավոր խոսքը փորձում է փոխանցել օբյեկտիվ տեղեկություն։
Գրավոր և բանավոր խոսքի փոխհարաբերությունը բարդ է։ Լեզվաբանության մեջ, համաձայն ներկայիս տեսակետի,  բանավոր խոսքը մարդուն ի ծնե տրված ունակություն է, մինչդեռ գրավոր խոսքը՝ մշակութային հայտնագործություն։ Բայց և այնպես, որոշ լեզվաբաններ՝ այդ թվում և Պրահայի լեզվաբանական խմբակի ներկայացուցիչներ պնդում են, որ գրավոր խոսքը և բանավոր խոսքը ունեն հստակ հատկանիշներ, որոնք իրենց հերթին վիճելի են դարձնում այն տեսակետը, ըստ որի՝ գրավոր խոսքը իր գոյությամբ  կախված է բանավոր խոսքից։
Թե՛ ձայնային, թե՛ ժեստերի լեզուները կազմված են բառերից։ Ձայնային լեզուներում բառերը կազմված են սահամանափակ թվով ձայնավորներից, բաղաձայններից և հաճախ հնչերանգից։ Ժեստերի լեզուներում բառերը կազմված են սահմանափակ թվով պատկերներից, ուղղություններից, ձեռքերի շարժումներից և հաճախ դեմքի արտահայտություններից. երկու դեպքերում էլ կառուցողական հատվածները կոչվում են հնչյուններ։ Ձայնային և ժեստերի լեզուներում բառերը քերականորեն ներկառուցված են արտահայտությունների, նախադասությունների և խոսույթի ավելի մեծ միավորների մեջ։
Երեխաներն իրենց շրջապատում օգտագործվող լեզուն լսելով ընկալում են այն որպես իրենց առաջին լեզու. լինի դա ձայնային, թե ժեստերի։ Խուլ երեխաները լեզուն կարող են նույն կերպ ընկալել նշանների կամ ժեստերի լեզվի դեպքում, եթե նրանց շրջապատում կիրառվում է տեսողական հաղորդակցության համակարգը։ Ձայնային լեզուն դասավանդվում է նրանց նույն կերպ, ինչպես որ գրավոր լեզուն՝ լսելու կարողություն ունեցող երեխաներին։ Ուսուցիչները հատուկ ուշադրություն են դարձնում բանավոր լեզվին այն երեխաների դեպքում, ովքեր դպրոցից դուրս օգտագործում են այլ լեզու։ Երեխայի համար հասարակական և կրթական տեսանկյունից կարևոր է համարվում մի քանի լեզու հասկանալու ունակությունը։


== Տես նաև ==
Մարմնի լեզու


== Ծանոթագրություններ ==
Տրանսֆորմատային ենթակայան

Տրանսֆորմատային ենթակայան, փոփոխական հոսանքի լարման բարձրացման կամ իջեցման և սպառողների միջև էլեկտրաէներգիայի բաշխման էլեկտրական ենթակայան։ Տրանսֆորմատային ենթակայանի կազմի մեջ մտնում են տրանսֆորմատորներ (երկ– և եռափաթույթ), ավտոտրանսֆորմատորներ (սովորաբար եռաֆազ), բաշխիչ հարմարանքներ էլեկտրական, ավտոմատ կառավարման ու պաշտպանության հարմարանքներ, ինչպես նաև օժանդակ սարքավորում։ Տարբերում են իջեցնող և բարձրացնող տրանսֆորմատային ենթակայաններ։ Իջեցնող ենթակայանները էլեկտրական ցանցի առաջնային լարումը փոխակերպում է ավելի ցածր երկրորդային լարման։ Այն կարող է էլեկտրաէներգիա մատակարարել շրջանին կամ առանձին ձեռնարկություններին, ավաններին և այլն (տեղային ենթակայան)։ Բարձրացնող ենթակայանը սովորաբար կառուցվում է էլեկտրակայաններին կից և ծառայում գեներատորների արտադրած լարումն ավելի բարձր լարման փոխակերպելու համար։ Ըստ կոնստրուկտիվ կատարման տարբերում են բաց (շենքից դուրս), փակ (շենքի ներսում) և փոխադրովի ենթակայաններ։ Լայնորեն կիրառում են կոմպլեկտային ենթակայաններ (բաց և փակ), որոնցում ամբողջ սարքավորումը զետեղված է մետաղական կարկասներում կամ պահարաններում։
Ցոլակ Խանզադյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խանզադյան (այլ կիրառումներ)Ցոլակ Խորենի Խանզադյան (մարտի 23, 1886(1886-03-23), Ղարաքիլիսա, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 19, 1935(1935-09-19), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Ղարաքիլիսա քաղաքում։ 1905 թվականին ավարտել է Լազարյան ճեմարանը, 1912 թվականին՝ Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Մի քանի տարի ապրել է Բաքվում, մասնակցել տեղի գրական-մշակութային կյանքին։ Բաքվում աշխատակցել է «Գործ» ամսագրին և «Բաքվի ձայն» թերթին, մասնակցել տեղի հայկ. համայնքի գրական-մշակութային կյանքին։
Գրական պրոցեսին բուռն մասնակցություն է ունեցել 1910-1920-ական թթ.՝ հիմնականում հանդես գալով մարքսիստական գրականագիտության դիրքերից։ Այս շրջանում է գրել «Ակամա Հերոստրատները» (1913), «Րաֆֆիի գեղարվեստական հայացքները» (1913), «Քննադատության իրավունքը» (1913), «Ռեալիզմը թատրոնում» (1913), «Ալեքսանդր Ծատուրյան» (1917), «Միքայել Նալբանդյանի «Դիվանի» առթիվ» (1933) և այլ հոդվածներ (մի մասը՝ «Գրասեր» կեղծանվամբ), որոնք կարևոր ներդրում են հայ գրականագիտության մեջ։ Րաֆֆու, Նալբանդյանի, Ծատուրյանի, Թումանյանի ստեղծագործություններին տրված Խանզադյանի բնութագրումները հայ գրականագիտական մտքի լավագույն արտահայտություններից են։
1921 թվականին հրավիրվել է Երևան, նշանակվել նորաստեղծ համալսարանի հասարակական ֆակուլտետի դեկան, ապա եղել է ռուս և անտիկ գրականության ամբիոնի վարիչ։ 1922 թվականից դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում, եղել է համալսարանի ռուս գրականության ամբիոնի վարիչը։ Կյանքի վերջին տարիներին զբաղվել է Լենինի երկերի թարգմանությամբ։ Մահացել է 1935 թվականին Մոսկվայում, թաղվել է Երևանում, Կոմիտասի անվան պանթեոնում։


== Ց. Խանզադյանի երկերի մատենագրություն ==

Հոդվածների ժողովածու, Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1963, 276 էջ։


== Ց. Խանզադյանի կատարած թարգմանությունները (ռուսերենից) ==
Վ. Ի. Լենին, Ինչ անել, Երևան, 1939։
Վ. Ի. Լենին, Մատերիալիզմ և էմպիրիոկրիտիցիզմ, Երևան, 1939։


== Աղբյուրներ ==

Ցոլակ Խանզադյան Խորենի
Վալգեմեցա

Վալգեմեցա (էստ․՝ Valgemetsa), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վասցե-Կուուստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 49 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Նովի Ուրալ (գյուղ, Դյուտյուլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովի ՈւրալՆովի Ուրալ (ռուս.՝ Новый Урал, բաշկիրերեն՝ Яңы Урал), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 33 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սորսի Բոտեմոն

Սորսի Բոտեմոն (ֆր.՝ Sorcy-Bauthémont), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 141 մարդ, բնակչության խտությունը` 12.66 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.14 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 180 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 70 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 29 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 90 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 65-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 25։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,2 %։ 65 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 59 անձ (35 տղամարդ և 24 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (2 տղամարդ և 4 կին)։ 25 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Վարդո

Վարդո (Գյումգյում), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Վարդոյի գավառակում։ Հանդիսանում էր գավառակի կենտրոնը։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում էր Արածանիի աջ կողմի Չարբուհար օժանդակի Գյումգյում և Բյուրակն գետերի անտառապատ հովտում, Բյուրակն լեռների հարավային ստորոտում։


== Պատմություն ==
Գյումգյումի հայերը բռնությամբ տեղահանվել և բնաջնջվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 200 տուն բնակչություն, որից 60 տունը հայեր էին։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղն ուներ եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նինա Գարսիա

Նինա Գարսիա դե Կաստելանյուս (իսպ.՝ Nina García de Castellanos; մայիսի 3, 1965(1965-05-03), Բառանկիլյա, Կոլումբիա), կոլումբիացի լրագրող, գրող և խմբագիր։


== Կենսագրություն ==
Գարսիան ծնվել է Կոլումբիայի Բառանկիլյա քաղաքում, հարուստ վաճառականի ընտանիքում։ 1983 թվականին, աղջիկը ավարտել է Մասաչուսեթս նահանգի Ուելսլիի դպրոցը, բարձրագույն կրթություն, բակալավրի աստիճան նա ստացել է Բոստոնի համալսարանում։ Ավելի ուշ Նինան ընդունվել Է Փարիզի Բարձրագույն նորաձևության դպրոց, իսկ 1992 թվականին ստացել է ևս մեկ բակալավրի աստիճան նորաձևության և տեխնոլոգիաների ինստիտուտում։


== Կարիերա ==
Գարսիան սկսել է աշխատել նորաձևության ոլորտում 1980-ական թվականներին, առաջին անգամ աշխատել է Փերի Էլիսի ընկերության PR բաժնում, որտեղ այդ ժամանակ աշխատել է Մարկ Ջեյքոբսը։ Հետագայում Նինան դուրս է եկել Էլլիսի ընկերությունից և «Elle» ամսագրի շուկայական խմբագրի և ստիլիստի օգնականի պաշտոնին է անցել։ 2000 թվականին նրան նշանակել են նորաձևության հարցերով խմբագիր։ 2008 թվականի ապրիլին Նինան լքեց նաև այդ պաշտոնը՝ անցնելով սյունակագրի պաշտոնին․ նա այդ պաշտոնում աշխատել է մինչև օգոստոսի վերջը։ 2008 թվականի սեպտեմբերի 2-ից լրագրողուհին զբաղեցնում է «Մերի Քլեր» նորաձևության խմբագրի պաշտոնը։ Նինան պարբերաբար ներկայացնում է նոր դիզայներական ցուցահանդեսներ Նյու Յորքում, Միլանում և Փարիզում։


=== Ժյուրիի կազմում ===
2007 թվականի մայիսին Նինան ընդգրկվել է Մեխիկոյում կայացած «Միսս Տիեզերք» մրցույթի ժյուրիի կազմում։
2004 թվականին ընդգրկվել Է «Պոդիում նախագիծ» ռեալիթի-շոուի ժյուրիի կազմում։


=== Գրքեր ===
2007 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Նինա Գարսիան ներկայացրեց իր առաջին գիրքը՝ նվիրված «Փոքրիկ սև գիրք ոճի մասին» ոճին և նորաձևությանը։ Իր գրքում Նինան ընթերցողներին չէր թելադրում, թե ինչ և ինչպես հագնել, սակայն լրջորեն օգնում էր կողմնորոշվել նորաձևության աշխարհում և նկատել օրիգինալ մանրամասները նույնիսկ ամենահասարակ բաներում։ Գրքի նկարազարդմամբ զբաղվել է նորաձևության էլիտայի շրջանակներում բավականին հայտնի Ռուբեն Տոլեդոն։ «Ոճի մասին փոքրիկ սև գիրքը» լավ արձագանքներ է ստացել և ճանաչվել է նորաձևության լավագույն գրքերից մեկը։
2008 թվականի օգոստոսի 26-ին Գարսիան կներկայացնի «Իդեալական զգեստապահարանի 100 իրերը» երկրորդ գիրքը։
2009 թվականի սեպտեմբերին Նինան ներկայացրեց երրորդ գիրքը, որը կոչվում է «Ոճի ռազմավարություն»։


== Անձնական կյանք ==
Նինան ամուսնացած է Դեյվիդ Կոնրոդի հետ։ Ամուսիններն ունեն երկու որդի՝ Լուկաս Ալեքսանդր Կոնրոդ (ծնվել է 24.03.2007) և Ալեքսանդր Դևիդ Կոնրոդ (ծնվել է 2010 թվականի նոյեմբերին)։
2015 թվականին Գարսիան իմացավ, որ BRCA1 գենի մուտացիա ունի, և այն կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման մեծ հավանականություն ունի։ Հաջորդ երեք տարիները նա անցկացրել է կանոնավոր մամմոգրամներ և կրծքի ստուգմամբ, և 2019 թվականի հունվարին նա և նրա բժիշկները որոշել են, որ նա պետք է կանխարգելիչ կրկնակի մաստէկտոմիա անի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆենոլոգիա

Ֆենոլոգիա (հուն․՝ φαινόμενα - ցուցադրել և լոգիա բառերից), բնության սեզոնային երևույթների, դրանց սկսման ժամկետների և այդ ժամկետները կանխորոշող պատճառների մասին գիտելիքների համակարգ։
Ֆենոլոգիան գրանցում և ուսումնասիրում է բուսական ու կենդանական աշխարհի սեզոնային երևույթները (կենսաֆենոլոգիա), ինչպես նաև ձնածածկույթի հաստատման ու վերացման, առաջին ու վերջին ցրտահարության, սառցակալման ու սառցահալքի ժամկետները և այլն։ Բույսերի համար գրանցվում են զարգացման սեզոնային փուլերը, բողբոջաուռչում և բողբոջաբաց, տերևակալում, ծաղկում (սկիզբը և սվարտը), պտուղների և սերմերի հասունացում, տերևների աշնանային գունավորում, տերևաթափ։ ․
Կենդանիների ֆենոլոգիայում գրանցվում են զուգավորումը, ձագերի հայտնվելը, սեզոնային մազափոխումը և միգրացիան, թռչունների ֆենոլոգիաում՝ բնադրումը, ձվադրումը, առաջին ձագերի հայտնվելը և թռիչքը, չվող թռչունների համար՝ գարնանային և աշնանային չուն և այլն։
Ժամանակակից գիտական ֆենոլոգիաի հիմնադիրը շվեդ բուսաբան Կառլ Լիննեյն է։ Հայաստանում ֆենոլոգիական առաջին աշխատանքները սկսվել են 1930-ական թթ․ սկզբներին, որոշ ընդմիջումից հետո՝ վերսկսվել 1962-ին։ ՀԽՍՀ-ում այն կառավարել է Հայկական աշխարհագրական ընկերության ֆենոլոգիական հանձնաժողովը։
Ֆենոլոգիական օրինաչափությունների հիման վրա կազմում են սեզոնային աշխատանքների և միջոցառումների կազմակերպման տեղական ժամկետները, 
որոնք օգտագործվում են բնության պահպանության, մշակովի բույսերի վնասատուների դեմ պայքարի, մեղվաբուծության, օդանավագնացության ու ժողովրդական տնտեսության այլ բնագավառներում։


== Արտաքին հղումներ ==
USA National Phenology Network (անգլ.)


== Գրականություն ==
Методика фенологических наблюдений в ботанических садах СССР. — М.։ Изд-во АН СССР. 1975. — 27 с.
Стрижев А. Календарь русской природы. — М.։ Московский рабочий, 1973. — 272 с.
Կավակամի

Կավակամի (ճապ.՝ 川上村 Կավակամի-մուրա), Ճապոնիայի Նարա պրեֆեկտուրայի Յոսինո գավառում գտնվող գյուղ։ Գյուղի մակերեսը կազմում է 269,16 կմ², բնակչությունը՝ 1 392 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 5,17 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Կուրոտակի գյուղը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Նարա պրեֆեկտուրայում։ Այս գյուղի հետ սահմանակցում են Մացուսակա քաղաքը, Յոսինո, Օդայ ավանները և Կուրոտակի, Տենկավա, Կամիկիտայամա, Հիգասիյոսինո գյուղերը։


== Բնակչություն ==
Կուրոտակի գյուղի բնակչությունը կազմում է 1 392 մարդ (2014 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 5,17 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.


== Սիմվոլիկա ==
Գյուղը խորհրդանշող ծառ է համարվում կրիպտոմերիան, ծաղիկ՝ կերիան, թռչուն՝ Parus varius-ը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կավակամի գյուղի պաշտոնական վեբկայք(ճապոներեն)
Անտիպոլո

Անտիպոլո (թագալերեն Lungsod ng Antipolo), քաղաք Ֆիլիպիններում, Կալաբարսոնի շրջանի ամենամեծ քաղաքը և Ֆիլիպինների մեծությամբ յոթերորդ քաղաքը։ Ըստ 2007 թվականի մարդահամարի՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 633,971 մարդ։ Համարվում է քաղաքային տարածքից դուրս ամենամեծ արվարձանը, որն իրենից ներկայացնում է բարձր ուրբանիզացված տարածք։


== Աշխարհագրություն ==

Գտնվում է Ռիզալ նահանգում՝ Մանիլայից 25 կմ արևելք, Սիերա Մադրե լեռնաշղթայի լանջերին։ Քաղաքի տարածքի մեծ մասը հարթ բլուր է։ Այն բաժանված է 16 վարչական շրջանի՝ բարանգայի։


== Պատմություն ==
Քաղաքն անվանակոչվել է հացի ծառի (tipolo) անունով, որն առատորեն աճում է քաղաքի մերձակայքում։ Ֆրանցիսկյան միսիոներները 1578 թվականին ժամանել են Անտիպոլո և այստեղ՝ Բոսո-Բոսոյում, եկեղեցի կառուցել։ Նրանց 1591 թվականին փոխարինել են ճիզվիտները, ովքեր ծխական համայնքում գյուղ են կառուցել։ 1601 թվականին Անտիպոլոյի քրիստոնյա բնակչությունը հասել է շուրջ 3000-ի, մինչդեռ բնիկ բնակչությունը՝ դումագատը, անկում է ապրել և գաղթել դեպի ցամաք։
1602 թվականին չինական անկարգությունները հասել են Անտիպոլո, ինչը հանգեցրել է եկեղեցու ավերմանը։ 1650 թվականին գյուղը վերածվել է Տոնդո նահանգի մի մասի։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքում գործել են 2 պարտիզանական ջոկատներ։ Ճապոնական օկուպացիայից ազատագրումը հանգեցրել է բազմաթիվ զոհերի և ավերածությունների։ Քաղաքը մեծապես վնասվել է 1945 թվականի փետրվարի 17-ին ամերիկյան ռմբակոծությունից։ Բնակչության մի մասը տարհանվել է։ Մարտի 6-7-ին ավիահարվածների ժամանակ ավերվել է եկեղեցին։ Ընդամենը մի քանի օր տևած մարտերից հետո՝ 1945 թվականի մարտի 12-ին, քաղաքն ազատագրել են ֆիլիպինցի և ամերիկացի զինվորները։


== Բնակչություն ==
Քաղաքի բնակչությունը 2007 թվականի դրությամբ կազմում է 633 971 մարդ։ 2000 թվականից ի վեր բնակչության տարեկան աճը կազմում է 4,19 %, ինչը բարձր է միջին ազգային ցուցանիշից (2,04 %)։ 1990 թվականից ի վեր քաղաքի բնակչությունը գրեթե եռապատկվել է։ Էթնիկ կազմը հիմնականում տագալներն են։


== Կլիմա ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.antipolo.ph Անտիպոլո. պաշտոնական կայք
Անտիպոլո Ոչ պաշտոնական կայք
Անտիպոլոն PhilAtlas.com կայքում
Անտիպոլո, Ֆիլիպիններ
«Philippine Standard Geographic Code (PSGC)»։ psa.gov.ph։ Վերցված է 2020-12-31  
Philippine Census Information
Local Governance Performance Management System
Տուգարյակովո

Տուգարյակովո (ռուս.՝ Тугаряково, բաշկիրերեն՝ Түгәрәк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 105 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սերսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Սերս գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 20 հուշարձան (5 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==