armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սարսազ (գյուղ, Կարմասկալինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍարսազՍարսազ (ռուս.՝ Сарсаз, բաշկիրերեն՝ Һарыһаҙ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 106 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լելանդ Կանինգհեմ

Լելանդ Կանինգհեմ (անգլ.՝ Leland Erskin Cunningham, փետրվարի 19, 1904(1904-02-19), Wiscasset, Մեն, ԱՄՆ - մայիսի 31, 1989(1989-05-31), Richmond, Քոնտրա Քոստա շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Մաունթ Վիլսոնի աստղադիտարանում։ Ավելին քան 50 տարի աշխատելով աստղագիտության ոլորտում դարձել է ճանաչված հեղինակություն մոլորակների, արբանյակների, աստերոիդների, գիսաստղերի և տիեզերական սարքերի ուղեծրերի տեսության և կիրառական հաշվարկման մեջ։ Կանինգհեմը նաև մասնակցել է ուղեծրերի հաշվարկման մեջ համակարգչերի կիրառման աշխատանքներին, ինչպես նաև այդ համակարգչերի նախագծմանը։
Լելանդ Կանինգհեմը սկսել է իր աշխատանքային կարիերան որպես աստղագետ Ֆրեդ Ուիպլի օգնական Հարվարդի համալսարանում։ Այստեղ էլ սկսել է կիրառել համակարգիչներ երկնային մարմինների ուղեծրերի հաշվարկման մեջ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Կանինգհեմը սկսեց ծառայել Բալիստիկայի հետազքոտական լաբորատորիայում (ԲՀԼ) Աբերդինում (Մերիլենդ), իր ներդրումը ունենալով պատերազմի ժամանակ։ Այդ ժամանակ ԲՀԼ-ում անհրաժեշտ էր ստեղծել հրետանու համար կրակի վարման աղյուսակներ կամ ռմբակոծության ժամանակ կիրառվող աղյուսակներ։ Այս հաշվարկների անհրաժեշտությունը այնքան մեծ էր, որ նմանատիպ հաշվողական կենտրոն ստեղծվեց նաև Փենսիլվանիայի համալսարանում Ֆիլադելֆիայում։ Կանինգհեմը ներկա է եղել այն հանդիպմանը 1943 թվականին, երբ Պրոսպեր Էկերտը, Ջոն Մուչլին և լեյտենանտ Հերման Գոլդշտեյնը առաջարկեցին ENIAC-ի կառուցումը, այս նախագծին հավանություն տրվեց նույն օրը։ Համաձայն նախապես հաստատված պլանների մեքենան պետք է ունենար ստորակետից հետո 5 նիշի ճշտություն, սակայն Կանինգհեմի ներդրման շնորհիվ հնարավոր եղավ այս ցուցանիշը հասցնել 10 նիշի։
1945 թվականից 1946 թվականները Կանինգհեմը ծառայել է ԲՀԼ Հաշվողական Կոմիտեում, խումբ, որը հիմնվեց ԲՀԼ-ում ENIAC-ի օգտագործման համար նախապատրաստման աշխատանքները կատարելու համար։ Կոմիտեի մյաուս անդամներն էին Հասկել Քարին, Դերեկ Լեմերը և Ֆրանց Ալթը։
1946 թվականին Կանինգհեմը տեղափոխվեց Բերքլի, որտեղ և հետագայում դարձավ Կալիֆոռնիայի Բերքլիի համալսարանի աստղագիտության պրոֆեսոր։ Այստեղ, Լեմերի հետ միասին նա պլանավորում էր կառուցել Կալիֆոռնիայի թվային համակարգիչը (CALDIC)։
1950-ականներին և 1960-ականներին, աշխատելով Լեյշների աստղադիտարանում Կանինգհեմը հաշվարկեց և հրապարակեց գիսաստղերի ուղեծրերի պարամետրերը։ Մասնավորապես, նա ցույց տվեց, որ Պերեյրա և Իկեյա-Սեկի գիսաստղերը մերձարեգակնային են, 1668, 1843, 1880 և 1882 դիտարկված գիսաստղերի նման։ Կանինգհեմը հայտնաբերել է նաև 4 ստերոիդ։
Լելանդ Կանինգհեմը մահացել է 1989 թվականի մայիսի 31-ին, 85 տարեկան հասակում։ Նրա պատվին է անվանվել (1754) Կաննինգհեմ աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Cunningham on the site of the University of California
Grosch Herbert R.J. (1991)։ Computer: Bit Slices From a Life։ Third Millennium Books։ ISBN 0-88733-085-1
Միքայել Մուրադյան (պատմաբան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միքայել Մուրադյան (այլ կիրառումներ)Միքայել Ազատի Մուրադյան (1941 թվականի հունվարի 24, Թիֆլիս - 2012 թվականի դեկտեմբերի 24), հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (2001), պրոֆեսոր (2002):


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1941 թ. հունվարի 24-ին Վրացական ԽՍՀ մայրաքաղաք Թբիլիսիում։ 1961–1966 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի Պատմության ֆակուլտետում, որն ավարտել է գերազանցության դիպլոմով։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի ասպիրանտուրայում ԽՍՀՄ Պատմություն մասնագիտությամբ։ Ասպիրանտուրայում սովորելուն զուգընթաց դասախոսել է ԵՊՀ նախապատրաստական բաժանմունքում։ 1969–2012 թվականներին 40 տարուց ավել դասախոսել է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետում՝ զբաղեցնելով ավագ դասախոսի, դոցենտի, ապա՝ պրոֆեսորի պաշտոններ։ 1984 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Արևելյան Հայաստանի միացումը Ռուսաստանին XIX դարի ռուսական պատմագրության և հասարակական-քաղաքական մտքի գնահատմամբ» թեմայով։ 2000 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Հայոց պատմության հիմնահարցերը ռուսական պատմագիտական և հասարակական-քաղաքական մտքի գնահատմամբ (XVIII-XIX դարերում)» թեմայով։ Միքայել Մուրադյանը համատեղությամբ Ռուսաստանի քաղաքական պատմություն է դասավանդել Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետում։ Նրան շնորհվել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։ Միքայել Մուրադյանն ակտիվորեն մասնակցել է մի շարք հանրապետական և միջազգային գիտաժողովների, այդ թվում՝ Մոսկվայում (1995) և Երևանում (2000, 2005) գումարված Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված միջազգային գիտաժողովներին։


== Գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը ==
Դասավանդել է Ռուսաստանի պատմություն, Աղբյուրագիտություն, Պատմագրություն դասընթացները։ Պատմագիտական հետաքրքրությունների շրջանակներն ընդգրկում են միջազգային հարաբերությունների պատմության հիմնահարցերից մինչև Հայկական հարցը, Հայոց ցեղասպանությունը, հայ-ռուսական առևտրատնտեսական, քաղաքական ու միջպետական հարաբերությունները։ Վեց մենագրության և ավելի քան 30 գիտական հոդվածների հեղինակ է։


== Պարգևները ==
ԵՊՀ Ոսկե մեդալ
ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահի պատվոգիր
ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարության պատվոգիր
ՀՀ ԳԱԱ–ի պատվոգիր
ԵՊՀ–ի պատվոգիր


== Երկեր ==
Սովետական միության պայքարը հանուն խաղաղության և միջազգային անվտանգության արդի էտապում, Երևան, 1979, 224 էջ։
Արևելյան Հայաստանի միացումը Ռուսաստանին 19-րդ դարի ռուսական պատմագիտական և հասարակական մտքի գնահատմամբ, Երևան, 1985, 148 էջ։
Восточная Армения в русской историографии 19 веков, Ереван, 1990.
Հայոց ողբերգությունը ռուսական հասարակական-քաղաքական մտքի գնահատմամբ, Երևան, 1997, 72 էջ։
Ռուսաց դիվանագիտությունը միջազգային հարաբերությունների համակարգում (XVIII - XIX դարեր), (հեղինակակից՝ Էդիկ Մինասյան), Երևան, 2005, 562 էջ։
Ռուսաստանի պատմության հիմնահարցեր (XIX դար), Երևան, 2011, 265 էջ


== Գրականություն ==
Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյա պատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդ. Գ. Մինասյան, Երևան, ԵՊՀ, 2009, էջ 251։


== Ծանոթագրություններ ==
Դոն Վիսոզու

Դոն Վիսոզու (պորտ.՝  Dom Viçoso),համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Վալի դու Ռիու Դոսիի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 3 155 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 113,178 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 27,9 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1953 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 11.228.029,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 3.621,95 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,715 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Կուլեշի (այլ կիրառումներ)

Կուլեշի, կարող է վերաբերել՝

Կուլեշի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում
Կուլեշի - գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում
Պյոտր Տկաչյով

Տկաչյով Պյոտր Նիկիտիչ (հուլիսի 11, 1844(1844-07-11), Վելիկիե Լուկի, Պսկովի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 4, 1886(1886-01-04), Փարիզ, Ֆրանսիա), ռուս հրապարակախոս, հեղափոխական նարոդնիկության գաղափարախոս։ Ուսանողական հեղափոխական հուզումներին մասնակցելու համար 1861 թվականին հեռացվել է Պետերբուրգի համալսարանից, սակայն 1868 թվականին էքստեռն ավարտել է իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1865 թվականից աշխատակցել է առաջադիմական մամուլին։ 1869 թվականին ձերբակալվել է, դատապարտվել բանտարկության։ 1873 թվականին վտարանդվել է։ Պ․ Լ․ Լավրովի և Մ․ Ա․ Բակունինի հետ հարաբերությունները խզելուց հետո Ժնևում հրատարակել է «Նաբատ» ամսագիրը։ Հետագայում ապրել է Փարիզում և աշխատակցել Օ․ Բչանկիի թերթին։ Կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է հոգեբուժական հիվանդանոցում։
Տկաչյովը եղել է պայքարի դավադրական մեթոդների կողմնակից, հեղափոխությունը համարել «հեղափոխական փոքրամասնության» դիկտատուրայի հաստատում։ Որպես րչանկիզմի հետևորդ չի ըմբռնել պետության դասակարգային էությունը, պնդում էր, որ ռուս, պետությունը արմատներ չունի տնտեսության մեջ և չի արտահայտում որևէ դասակարգի շահեր։ Տկաչյովի հայացքները որոշակիորեն արտացոլվել են «Նարոդնայա վոլյա» կազմակերպության գործունեության մեջ։ Բարձր գնահատելով Տկաչյովի և նարոդովոլականների ծառայությունները՝ Վ․ Ի․ Լենինը քննադատել է նրանց դավադրական տակտիկան։ Իբրև գրաքննադատ պաշտպանել է ռեալիզմը, գեղարվեստական երկին ներկայացրել բարձր գաղափարայնության ու հասարակական կարևորության պահանջ, պայքարել պահպանողական գրական-գեղագիտական ուղղությունների, «արվեստը արվեստի համար» տեսության դեմ։ Սակայն հաճախ անտեսել է գեղարվեստական երկի գեղագիտական արժեքը, սխալ գնահատել Ի․ Ս․ Տուրգենևի, Մ․ Ե․ Սալաիկով Շչեդրինի, Լ․ Ն․ Տոլստոյի ստեղծագործությունները։
Անտիգուա և Բարբուդա

Անտիգուա և Բարբուդան (անգլ.՝ Antigua and Barbuda, թարգ. իսպաներենից՝ «հին և մեծամորուք»), պետություն համանուն և Ռեդոնդա կղզիների վրա, Փոքր Անթիլյան կղզիների խմբում (Կարիբյան ծով)։ Բնակչությունը հիմնականում սևամորթներ են։
Այս պետությունը գտնվում է Վեստ Ինդիայում՝ Փոքր Անտիլյան կղզիների խմբում։ Զբաղեցնում է երեք փոքր կղզիներ՝ Անտիգուա , Բարբուդա և Ռեդոնդա։ Անտիգուան հայտնաբերել է Ք. Կոլումբոսը 1493 թվականին։ Այն ամենամեծն է (280 կմ²), մակերևույթը լեռնային է՝ շրջապատված բուստային խութերով։ Բարբուդան (160 կմ²) ունի բուստային ծագում, իսկ Ռեդոնդան բնական արգելոց է և բնակեցված չէ։ 1493 թվականից եղել է Իսպանիայի, 1632 թվականից՝ Մեծ Բրիտանիայի գաղութը։ Անկախություն ձեռք է բերել 1981 թվականի նոյեմբերին։ Բրիտանացիներն այստեղ աշխատելու համար Աֆրիկայից բերել են սևամորթ ստրուկներ, որոնց սերունդներն էլ այժմ կազմում են երկրի բնակչության մեծամասնությունը։ Երկրի տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է։ Մշակում են շաքարեղեգ, բամբակենի, ցիտրուսներ։ Երկրին որոշակի եկամուտներ է բերում օտարերկրյա զբոսաշրջությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Շարակնոց (5285)

Շարակնոց (5285), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5285 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1623-1632 թվականներին Խաչատուր աբեղա գրիչի կողմից Սորոյ վանքում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 12x8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 384 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակն ունի 4 մագաղաթ, գրված է՝ բոլորագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարան գրչի՝ 320բ, 372ա, հետագայի՝ 373ա (ԺԵ դ.), կազմողի՝ 384ա (1635 թ.):


== Բովանդակություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Լավ Ռադիո

Լավ Ռադիոն հիմնադրվել է 2012 թվականի օգոստոսին, իսկ կանոնավոր եթերը սկսվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 1-ից։ Հայաստանի առաջատար ինտերնետային ռադիոկայանն է։


== Պատմություն ==
Լավ Ռադիոն հայկական ինտերնետային ռադիոկայան է, որի հիմնադիրն է Աղաբեկ Մարգարյանը իսկ սեփականատերը Մեդիա Մարսետ ՍՊԸ-ն, իսկ 2014 թվականի Ապրիլի 11-ից Լավ Ռադիո ՍՊԸ-ն։ Սկսած 2012 թվականի սեպտեմբերի 1-ից Լավ Ռադիոն հեռարձակում է հայկական և արտասահմանյան հիթային կատարումներ՝ իր ունկնդրին մատուցելով որակյալ հնչողությամբ երաժշտություն։
Հեռարձակումը կատարվում է HD 256Կբիթ/վ արագությամբ, 44100 կհց հաճախությամբ և ստերեո հնչողությամբ։ 
Լավ Ռադիոն կարող են ունկնդրել աշխարհի ցանկացած կետից, որտեղ առկա է ինտերնետ հասանելիություն։ Դրա համար հարկավոր է պարզապես այցել ռադիոկայանի կայք էջը www.lavradio.am կամ ներբեռնել ռադիոկայանի պաշտոնական հավելվածը Android և iOS համակարգով աշխատող սարքերի համար։
Հաշվի առնելով ունկնդիրների կարծիքները, ընկերության հիմնադիրները 2012 թվականի դեկտեմբերի 5-ից գործարկեցին Լավ Ռադիոյի նոր ստորաբաժանում, որը կոչվեց Լավ Ռադիո Միքս (Лав Радио Микс, Lav Radio Mix).


== Լավ Ռադիո ==

Լավ Ռադիոյի եթերում հնչում են միայն հայկական հիթային կատարումներ։
Հեռարձակումը կատարվում է HD 256 Կբիթ/վ արագությամբ, 44100 կհց հաճախությամբ ստերեո հնչողությամբ։ 
Հասանելի է ռադիոկայանի պաշտոնական հավելվածը Android և iOS համակարգերով աշխատող սարաքվորումների համար։
Ներբեռնեք Android հավելվածը այստեղ։
Ներբեռնեք iOS հավելվածը այստեղ։


== Լավ Ռադիո Միքս ==

Լավ Ռադիո Միքսի եթերում հնչում են միայն արտասահմանյան հիթային կատարումներ։
Հեռարձակումը կատարվում է HD 256 Կբիթ/վ արագությամբ, 44100 կհց հաճախությամբ ստերեո հնչողությամբ։
Հասանելի է ռադիոկայանի պաշտոնական հավելվածը Android և iOS համակարգերով աշխատող սարաքվորումների համար։
Ներբեռնեք Android հավելվածը այստեղ։
Ներբեռնեք iOS հավելվածը այստեղ։


== Արտաքին հղումներ ==
Լավ Ռադիոյի պաշտոնական կայք
Լավ Ռադիոն Ֆեյսբուք ցանցում
Լավ Ռադիոն TuneIn.com կայքում
Լավ Ռադիո Միքսը TuneIn.com կայքում
Լավ Ռադիոն Radioi.net կայքում Archived 2016-12-27 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Արինքար (Էրզրումի գավառ)

Արինքար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 26 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արևմտյան Եփրատի ավազանի գետակներից մեկի ափին։
Տարածքը սարահարթային էր։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 32 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ջովաննի Անտոնիո Պորդենոնե

Ջովաննի Անտոնիո դե Սակկի Պորդենոնե (իտալերեն՝ Giovanni Antonio de' Sacchis, 1484, Պորդենոնե, Ֆրիուլի Վենեցիա Ջուլյա, Իտալիա - հունվարի 14, 1539, Ֆեռարա, Duchy of Ferrara), հայտնի իտալացի մանրանկարիչ, նկարել է մաներիզմի ոճով։ Համարվում է Վերածննդի դարաշրջանի ամենահայտնի ֆրիուլացի նկարիչը։


== Կենսագրություն ==
Ջովաննի Անտոնիո Պորդենոնեն ծնվել է Ֆրիուլիի Պորդենոնեից ոչ հեռու գտնվող մի գյուղում։ Նրա արվեստի վրա մեծ ներգործություն են ունեցել իտալացի մեծ նկարիչներ Ջորջոնեն և Տիցիանը, որոնք 16-րդ դարի սկզբին աշխատում էին Վենետիկում։ Պորդենոնեն փորձել է կրկնօրինակել նրանց հնարքները, բայց ոչ մի դեպքում չի կարելի կասկածել այս վարպետների ընդօրինակելու մեջ։ Պորդենոնեի կտավները դառնում են այն ասպարեզը, որտեղ հանդիպում են «սառույցը» (Վերածննդի դարաշրջանի դասական ներդաշնակություն) և «կրակը» (կրքի և հորձանուտի շարժում)։

Հռոմ կատարած իր այցը և Վատիկանում Ռաֆայելի աշխատանքներին ծանոթանալը Պորդենոնեի ոճը ոչ մի կերպ չեն փոխում։ Նա շարունակում էր շեշտակիորեն անտեսել թվերի ընդունված համամասնություններն ու մասշտաբի հարաբերակցությունները և անսովոր դինամիզմ է բերում իր աշխատանքներում։ Պոտենցիալ հաճախորդների մեծամասնության համար նրա ոճն անընդունելի էր, և, հետևաբար, Պորդենոնեի համար աշխատանք գտնելը, Վերածննդի դարաշրջանի մեծագույն նկարիչների հետ մրցակցության պայմաններում, հեշտ չէր։ Ջովաննի Անտոնիո Պորդենոնեն ստիպված լքեց մայրաքաղաքը և աշխատանքի փնտրտուքներով գնաց մարզեր։ 1520-1521 թվականներին նա Կրեմոնայի տաճարի համար նկարեց երբևէ արված աշխատանքներից ամենահավակնոտը։ Կրեմոնայի որմնանկարները նվիրված էին աստվածաշնչյան թեմաներին. դրանցից առավել ուշագրավները «Քրիստոսի ծաղրը», «Ճանապարհ դեպի Գողգոթա» և «Քրիստոսի ողբը» գործերն էին։ Այս բոլոր աշխատանքները կապված են «Քրիստոսի խաչելությունը» հսկայական մոնումենտալ աշխատանքի հետ։ Արդեն 20-րդ դարում այս որմնանկարի ողբերգությունը Պաբլո Պիկասոն գնահատում էր այնքան բարձր, որ նա նկարն ընդգրկեց իր «Գեռնիկայում»՝ 20-րդ դարի գեղարվեստական Ապոկալիպսիսում։
1520-ական թվականներին Պորդենոնեն ստեղծագործել է Սպիլիմբերգոյում և Կորտեմաջորեում։
1527 թվականին մանրանկարիչը վերադառնում է Վենետիկ, որտեղ նա արդեն սկսել էր հաշվի նստել հաճախորդների կարծիքի հետ և նկարում էր ընդունված ստանդարտներին համապատասխան, բայց նրա ստեղծագործությունները դեռ շատ ճանաչված չէին։ Նկարչի վենետիկյան որմնանկարներից շատերը չեն պահպանվել, բայց հարկ է նշել, որ Տիցիանն ինքը, շատ բարձր կարծիք ունի Պորդենոնեի աշխատանքների մասին, չնայած այն բանին, որ վերջինս իր հիմնական մրցակիցներից մեկն էր։
Որոշ քննադատներ վստահաբար նշում են, որ Պորդենոնեն իր ստեղծագործություններով Վենետիկի մանրանկարչությանը բերում է «կատաղություն», որը հետագայում ավելի կխորանա Տինտորետտոյի գտածոներով, այնուհետև զգալի ներդրում կունենա բարոկկոյի «ծննդյան» գործում։
Վարպետի հայտնի աշակերտներից են Բեռնարդինո Լիչինիոն, Ջովաննի Մարիա Զաֆոնին (իտալերեն՝ Giovanni Maria Zaffoni), Պոմպոնի Ամալտեոն։


== Ծանոթագրություններ ==
Ենիյափան

Ենիյափան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գնել Գրիգորյան

Գնել Ստեփանի Գրիգորյան (դեկտեմբերի 29, 1947(1947-12-29), Կոտայք, Աբովյանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - 2008, Երևան, Հայաստան), հայ պատմաբան, պատմական
գիտությունների թեկնածու։


== Կենսագրություն ==
Գնել Գրիգորյանը ծնվել է 1947 թ. դեկտեմբերի 29 - ին Կոտայքի մարզիի Կոտայք գյուղում։ 1963 թ. ավարտելով տեղի միջնակարգ դպրոցը՝ ընդունվել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ 1967 թ. ավարտել է վերոնշյալ ինստիտուտը, ապա զորակոչվել խորհրդային բանակ։ 1969 թ. հունվարի 16 - ից աշխատանքի է անցել ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտում, մասնագիտացել միջնադարյան Հայաստանի պատմության հարցերով։ 1982 թ. պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Տարոնի Բագրատունիների ֆեոդալական իշխանությունը IX - X դդ.» թեմայով։ 1984 թ. նշանակվել է ավագ գիտաշխատողի պաշտոնում։ 2002 թ. դարձել է ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի գիտական հարցերի գծով փոխտնօրեն։ Գնել Գրիգորյանը Հայոց և Համաշխարհային պատմություն է դասավանդել Սուրբ Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում, Սևանի Վազգենյան դպրանոցում և հանրապետության այլ բուհերում։ Վախճանվել է 2008 թ. Երևանում։


== Գիտական հիմնական աշխատություններ ==
«Տարոնի Բագրատունիների ֆեոդալական իշխանությունը IX - X դդ.», Երևան, 1983։Ուսումնասիրությունը նվիրված է զարգացած միջնադարյան Հայաստանի պետական կարևոր կազմավորումներից մեկի պատմությանը։ Աշխատությունում լուսաբանվում են ոչ միայն Տարոնի և հայկական այլ իշխանությունների, այլև հարևան երկրների՝ Արաբական խալիֆայության և Բյուզանդական կայսրության հետ հայկական այդ իշխանությունների ունեցած հարաբերություններին առնչվող կարևորագույն հարցեր։

«Նվիրատվություններ Անիի եկեղեցիներին ու վանքերին X - XIV դդ.», Ս. Էջմիածին, 2002։Աշխատությունում Գնել Գրիգորյանը կիրառել է հարցի լուսաբանման այնպիսի մոտեցում, որի շնորհիվ որոշակի են դառնում հոգևոր մարմինների կալվածքների վերաբերյալ պատկերացումները, բացահայտվում նվիրատվությունների շարժընթացը, ցույց տրվում կալվածքների կառուցվածքն ու նշանակությունը, եկամտաբերությունը, գները, դրանց նկատմամբ իրավունքի հիմնական ձևերը և այլն։ Համակողմանի քննության են առնվում նվիրատվությունների արժեքն ու կառուցվածքը, նվիրատուների սոցիալական կազմը։ Այդ առումով սույն մենագրությունը հայ միջնադարագիտության բնագավառում եզակի է։

«ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտի 60 տարին», Երևան, 2003։Գրքում ի մի է բերվել ինստիտուտի 60-ամյա կենսագրությունը, նրա ունեցած ավանդը հայագիտության զարգացման գործում։


== Աղբյուրներ ==
ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտ «Գնել Ստեփանի Գրիգորյան», պատմաբանասիրական հանդես № 1, 2009, էջ 304-305


== Արտաքին հղումներ ==
Գնել Ստեփանի Գրիգորյան (Մահախոսական), Պատմա-բանասիրական հանդես, 1(2009)(չաշխատող հղում)(հայ.)
Ռ.Հ. Վարդանյան, Հ.Հ. Կարախանյան, Գնել Գրիգորյան. Նվիրատվություններ Անիի եկեղեցիներին ու վանքերին (X-XIV դդ .), Ս. Էջմիածնի,2002, 136 էջ։ (գրախոսություն), Լրաբեր հասարակական գիտությունների, 1(2003)(չաշխատող հղում)(հայ.)
Աննա Վիսսի

Աննա Վիսսին (հուն․՝ Άννα Βίσση, դեկտեմբերի 20, 1957(1957-12-20), Լարնակա, Կիպրոս), կիպրիացի երգչուհի, դերասանուհի։ Ծնվել է Կիպրոսում, մասնակցել է կոնսերվատորիայի դասընթացներին։ Նեստորաս և Սոֆուլա Վիսսի զույգի երկրորդ դուստրն է։ Պրոֆեսիոնալի կարիերան սկսել է 1973 թ. Աթենքում` պայմանագիր կնքելով «Minos EMI»-ի հետ։ 1983 թ. մայիսին Լառնակայում Աննան ամուսնանում է Նիկոս Կարվելասի հետ։ Նույն թվականին ծնվում է նրանց դուստր՝ Սոֆյան։ 1992 թ. նրանք բաժանվում են, բայց մնում են շատ մոտ ընկերներ։ Ունի 26 ստուդիական ալբոմ, նրա ձայնագրությունները մինչև հիմա վաճառվել են ավելի քան 9.5 միլիոն օրինակով։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ Հունարենով ===
Ας κάνουμε απόψε μιαν αρχή (1977)
Κίτρινο γαλάζιο (1979) - Ոսկի
Ναι (1980)
Άννα Βίσση (άλμπουμ)|Άννα Βίσση (1981)
Είμαι το σήμερα και είσαι το χθες (1982)
Να 'χες καρδιά (1984)
Κάτι συμβαίνει (1985) - Ոսկի
Η επόμενη κίνηση (1986) - Պլատին
Τώρα (1988) - Ոսկի
Έμπνευση! (1988) - Ոսկի
Φωτιά (Άλμπουμ)|Φωτιά (1989) - Ոսկի
Είμαι (1990) - Ոսկի
Δαίμονες (1991)
Εμείς (1992) - Ոսկի
Λάμπω! (1992) - Ոսկի
Ρε! (1994)
Ω! Κύπρος (1995)
Κλίμα Τροπικό (1996) - 2X Պլատին
Τραύμα (άλμπουμ)|Τραύμα (1997) - 3X Պլատին
Αντίδοτο (άλμπουμ)|Αντίδοτο (1998) - 3X Պլատին
Everything I Am (2000) - Ոսկի
Κραυγή (άλμπουμ)|Κραυγή (2000) - 7X Պլատին
Μάλα - Η Μουσική Του Ανέμου (2002)
Χ (άλμπουμ)|Χ (2002) - 2X Պլատին
Παράξενες Εικόνες (2003) - 2X Պլատին
Nylon (2005) - Պլատին
Απαγορευμένο (άλμπουμ)|Απαγορευμένο (2008) - 2X Պլատին
Αγάπη Είναι Εσύ (2010) - Ոսկի


=== Անգլերեն ===
2000։ Everything I Am - Պլատին
2010։ Untitled English Album


=== Սինգլներ ===
2000։ Agapi Ypervoliki - 4х Պլատին
2000։ Everything I Am - Պլատին
2004։ Remixes 2004 - Ոսկի
2005։ Call Me - Ոսկի
2006։ Everything - Ոսկի


=== Live ===
Άννα Βίσση Live! (1993)
Άννα Βίσση Live (2004)


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ ==
Բալկանների Երաժշտական Մրցանակաբաշխություն

Madame Figaro (Կիպրոս)

Mad Video Երաժշտական Մրցանակաբաշխություն


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական Կայք
Ֆեյսբուքի պաշտոնական էջ
twitter էջ
youtube էջ
Սահման (ֆիլմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ սահման (այլ կիրառումներ)Սահման ֆիլմը լույս է տեսել՝ 2009 թվականին «Ոսկե ծիրան» կինոյի զարգացման հիմնադրամի, Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի, Հոլանդիայի Volya Films-ի և Ռոտերդամի «Հուբերթ Բալս» հիմնադրամի համատեղ արտադրությամբ։


== Սյուժե ==
Դեպքերը ծավալվում են հետխորհրդային շրջանում՝ հայ-ադրբեջանական հակամարտությունից հետո։ Երբ վիթխարի կայսրությունը փլուզվեց, ժողովուրդների միջև զանազան հակամարտություններ ծագեցին։ Ֆիլմը պատմում է հակամարտության գոտու մերձակայքում գտնվող մի գյուղի մասին, որտեղ մի ամերիկահայ բարերար բարեգործական ճաշարան է բացել, իսկ մոտակա ագարակում աշխատում են տարբեր վայրերից եկած փախստականներ։ Գյուղացիները մի կիսավայրենացած ու կիսակենդանի գոմեշ են գտնում ճահճուտներում։ Գոմեշին բերում են ագարակ, որտեղ հսկող շները, դեսուդենից հավաքված կենդանիները, պատերազմից հոգնած ֆերմերներն ու փախստականները նրան սկսում են վերաբերվել որպես օտարականի և թշնամու։ Գյուղական կյանքն ամբողջ տարվա ընթացքում մենք տեսնում ենք գոմեշի աչքերով։ Անցնում է ամառը, գալիս է աշունը, ապա՝ ձմեռը։ Եղանակները փոխվում են, բայց գյուղում շարունակվում է նույն միապաղաղ կյանքը։ Հետևելով գոմեշին՝ ականատես ենք գյուղի և ագարակի շրջակա կյանքին։


== Դերերում ==
Լիպարիտ Լիպարիտյան
Մանվել Մխիթարյան
Դավիթ Գասպարյան
Նվարդ Գասպարյան
Փառանձեմ Չախալյան


== Մրցանակներ ==
2009 - ՌԵՄԻ մրցանակ (Հյուսթոն, ԱՄՆ)
2009 - Լավագույն լիամետրաժ վավերագրական կինոնկար (Սիրակուզի, ԱՄՆ)


== Հղումներ ==
«Սահման» ֆիլմը Kinokultura կայքում անգլերեն
«Սահման» ֆիլմը Թերթ.ամ կայքում Archived 2011-04-28 at the Wayback Machine.
Բրի սուզ Արշյակ

Բրի սուզ Արշյակ (ֆր.՝ Brie-sous-Archiac)), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Ժոնզակ շրջանում։ Մտնում է Արշյակ կանտոնի կազմի մեջ։ 
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17066։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 257 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Բրի սուզ Արշյակ (ֆր.)
Լիմոնչելլո

Լիմոնչելլո (իտալերեն՝ Limoncello), իտալական հանրահայտ լիմոնի լիկյոր։ Հիմնականում արտադրվում է Իտալիայի հարավում, մասնավորապես, Ամալֆիի ափին՝ Կապրի, Իսկյա, Սիցիլիա, Սարդինիա կղզիներում։


== Պատրաստման եղանակ ==
Լիկյորն արտադրվում է լիմոնի կեղևի թրմեցման (այլ ոչ թե թորման) եղանակով, այդ իսկ պատճառով լիմոնչելլոյում մեծ քանակությամբ վիտամին C է պարունակվում։ Թրմեցման ժամկետը հիմնականում 3-5 օր է։ Ինչպես նաև ըմպելիքի բաղադրության մեջ կա սպիրտ, ջուր և շաքար։ Արտադրության վերջնական փուլը համարվում է խմիչքի էմուլսիֆիկացիան հատուկ մեքենաների մեջ։


== Օգտագործման եղանակ ==
Իտալիայում լիմոնչելլոն տեղական ամենահայտնի խմիչքն է՝ կամպարիից հետո։ Լիկյորն օգտագործում են մաքուր վիճակում, նաև որպես ախորժաբեր միջոց կամ աղանդեր, ինչպես նաև որպես կոկտեյլների բաղադրիչ։ Լիմոնչելլոն խմում են սառած վիճակում, փոքր երկարավուն բաժակներով, որոնք նախօրոք սառեցվում են սառնարանում, որպեսզի բաժակի պատերը պատվեն սառույցի բարակ շերտով։ Երբեմն սառույց ավելացնում են հենց լիկյորի մեջ։ Հաճախ ռեստորանները պատրաստում են իրենց սեփական լիկյորը՝ յուրահատուկ համով։


== Լիմոնչելլոյի հիմնական բրենդներ ==
Limoncello di Sicilia — Russo
Caravella Limoncello
Limoncello di Capri
Villa Massa
Luxardo
Pallini Limoncello
Bella Verde
Lemoncello Toschi
Limonce'
Sorrento Nature


== Ծանոթագրություններ ==
Կավկամե

Կավկամե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
(3019) Կուլին

(3019) Կուլին (անգլ.՝ Kulin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1940 թվականի հունվարի 7-ին Գ. Կուլինի կողմից Կոնկոլիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,862709 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7106 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0148 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1769,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,203488 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,22° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3019) Կուլին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դոլգայա (Կյունոյի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դոլգայա (այլ կիրառումներ)Դոլգայա (ռուս.՝ Долгая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում՝ Մուեզերսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կյունո գետի ձախ ափին՝ 2,4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 24 կմ է, ավազանի տարածքը 94 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կարելիի ավազան, Ֆինլանդիայի և ՌԴ սահմանին, գետի ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Պատկանում է Կարելիի ավազանային շրջանին, Բալթիկ ծովի ավազան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01050000112102000010143
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001014
Ավազանի կոդը - 01.05.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ուորեն շրջան (Կենտուկի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուորեն շրջան (այլ կիրառումներ)Ուորեն շրջան (անգլ.՝ Warren County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.412 կմ² է, բնակչությունը՝ 113.792 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բոուլինգ Գրին բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1796 թ.։
Մար Իլյա

Մար Իլյա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բերդաձորի առանձին մոտոհրաձգային գումարտակ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերդաձոր (այլ կիրառումներ)Բերդաձորի առանձին մոտոհրաձգային գումարտակ (հայտնի է նաև Բերդաձորի 51-րդ գումարտակ անունով), Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի կազմում 1992-1994 թվականներին Արցախյան ազատամարտին մասնակցած զինվորական ստորաբաժանում, որը ընդգրկված է եղել Շուշիի պաշտպանական շրջանի կազմում։ 


== Պատմություն ==
Բերդաձորի առանձին մոտոհրաձգային գումարտակը կազմավորվել է 1992 թվականի սեպտեմբերին Բերդաձորի ենթաշրջանի գյուղերի կամավորական ջոկատների հիմքի վրա և ներառել նույն թվականին ստեղծված Մեծշեն, Հինշեն, Եղցահող գյուղերի վաշտերը։ 1993 թվականի հունվարի 1-ից գումարտակի հրամանատար է նշանակվել Վլադիմիր Կասյանը։


== Մարտական ուղի ==
1992 թվականին Բերդաձորի 51-րդ գումարտակը մասնակցել է Շուշիի ազատագրման, Բերձորի հյուսիսային և հարավային մատույցներում մղված ազատագրական և ինքնապաշտպանական մարտերին։ 1993 թվականին ստորաբաժանումը մասնակցել է Կուբաթլուի, Զանգելանի, Ֆիզուլիի, Հորադիզի, Մարտակերտի ազատագրական մարտերին։ 
Գումարտակից Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրվել են Ա. Մկրտչյանը (հետմահու), Վ. Կասյան, Հ. Պհտրոպանը, Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով՝ Ղ. Նասիբյանը, Ի. Հունանյանը (հետմահու), Հ. Նասիբյանը, Ռ. Մինապանը, Կ. Սարգսյանը։


=== Հիշատակ ===
Գումարտակի զոհված ազատամարտիկների հիշատակին Արցախի Հանրապետության Բերձոր-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհի ձախ կողմում կառուցվել է հուշահամալիր։


== Ծանոթագրություններ ==
Լեոնիդովկա (գյուղ, Չիշմինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼեոնիդովկաԼեոնիդովկա (ռուս.՝ Леонидовка, բաշկիրերեն՝ Леонидовка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 42 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վահագն Գրիգորյան (արձակագիր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վահագն Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)Վահագն Վահանի Գրիգորյան (մարտի 27, 1942(1942-03-27), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ արձակագիր, թարգմանիչ, 1972 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ։ ԽՄԿԿ անդան 1979 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1942 թվականի մարտի 27-ին, Երևանում։
Ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետը։ Որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ աշխատել է Կոտայքի մարզի Մեղրաձոր գյուղի միջնակարգ դպրոցում (1964-1965), աշխատել է նաև «Հայաստան» հրատարակչությունում (1966-1968), եղել է «Պիոներ» (այժմ՝ «Աղբյուր») ամսագրի պատասխանատու քարտուղար (1968-1974 և 1978-1982), Հայաստանի գրողների միության վարչության քարտուղար (1986-1994)։


== Գրական գործունեություն ==
Նրա վեպերի և վիպակների հիման վրա «Հայֆիլմ» կինոստուդիան նկարահանել է ֆիլմեր, ինչպես նաև մուլտիպլիկացիոն ֆիլմեր՝ նրա գրած սցենարներով։ Գրիգորյանի ստեղծագործությունները գրական մամուլում և առանձին գրքերով լույս են տեսել ռուսերեն, էստոներեն, լիտվերեն, բուլղարերեն, լեհերեն, սլովակերեն, իտալերեն, ռումիներեն։
Հեղինակ է 26 գրքի։


== Երկեր ==
Թռչունի հոգին, Երևան, 2023։
Ոստանի վերջին Ճամփորդությունը, Երևան, 2023։
Ադամամութ, Երևան, 2022։
Տեղատվություն, Երևան, 2021։
Պողոս-Պետրոս, Երևան, 2019։
Ժամանակի գետը, Երևան, 2018։
Կշեռքը, Երևան, 2017։
Զարմանալի իրադարձություններ 5-րդ փողոցում, Երևան, 2012։
Ոստանի վերջին ճամփորդությունը, Երևան, 2009։
Անտառային հեքիաթներ, Երևան, 2009։
Ժամանակի գետը, Երևան, 2008։
Հեքիաթների գիրք, Երևան, 2007։
Առաջնորդի կյանքն ու մահը, Երևան, 2006։
Թռչունի հոգին, Երևան, 2002։
5-րդ փողոց, Երևան, 1989։
Ադամամութ, Երևան, 1984։
Հեքիաթների հովիտը, Երևան, 1983։
Հեքիաթների քաղաքը, Երևան, 1982։
Սպիտակ ագռավ, Երևան, 1981։
Հեքիաթների անտառը, Երևան, 1979։
Տեղատվություն, Երևան, 1976։
Թագավորի փոքր որդին, Կարմիր ձյունը, Երևան, 1974։
Կատակասեր աստվածները, Երևան, 1970։
Բոլոր օրերի ոտնաձայները, Երևան, 1966։
Թղթե աղավնիներ, Երևան, 1964։


== Թարգմանություններ ռուսերենից և լիտվերենից ==
Ալեքսանդր Միլն, Վինի Թուխը և բոլորը-բոլորը, Երևան, 1988, 1972։
Յուզոաս Բալտաշիս, Ասք Յուզայի մասին (վեպ, թարգմանություն հեղինակակից Նորա Գրիգալավիչյուտե), Երևան, 1987։
Յոնաս Ավիժյուս, Կորուսյալ օթևան (վեպ, թարգմանության համահեղինակ Նորա Գրիգալավիչյուտե), Երևան, 1981։
Վասիլ Բիկով, Ապրեինք մինչև լուսաբաց։ Կոթող (վիպակներ), Երևան, 1976։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
Մովսես Խորենացու մեդալ, 2019
2009 թվականի «Ժամանակի գետը» վեպի համար արժանացել է Հայաստանի Հանրապետության պետական մրցանակի։
2009 թվականի «Ժամանակի գետը» վեպի համար արժանացել է Հրանտ Մաթևոսյանի անվան մրցանակի։
2002 թվականի «Թռչունի հոգին» ժողովածուի համար արժանացել է ՀԳՄ արձակի ամենամյա մրցանակի։
1984 թվականի «Ադամամութ» վեպի համար արժանացել է Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան մրցանակի։
1977 թվականի «Տեղատվություն» վեպի համար արժանացել է ՀԼԿՄ Կենտկոմի մրցանակի։


== Տես նաև ==
Հայաստանի գրողների միության անդամների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Հայկ Խաչատրյան (1986)։ Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող» 


== Արտաքին հղումներ ==
Վահագն Գրիգորյանը Էյ Վի Փրոդաքշն կայքում
Մարևկա (գյուղ, Կույուրգազինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄարևկաՄարևկա (ռուս.՝ Марьевка, բաշկիրերեն՝ Марьевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կույուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 329 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(9638) Ֆյուչս

(9638) Ֆյուչս (անգլ.՝ Fuchs), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի օգոստոսի 10-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,401823 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0093 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7943 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1359,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264785 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,7° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9638) Ֆյուչս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գյուլփունար

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյուլփունար (այլ կիրառումներ)Գյուլփունար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կոմարովկա (գյուղ, Կրասնոկուտի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոմարովկաԿոմարովկա (ուկրաիներեն՝ Комарівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1910 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոմարովկա գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,584 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 20,55 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պերսիանովսկի

Պերսիանովսկի (ռուս.՝ Персиановский), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանում։ Պերսիանովսկովո գյուղական համայնքի շրջկենտրոնն է։ 
2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 15754 մարդ։


== Արտաքին հղում ==
բնակավայրի կայքը
Վերածնունդ (հուշարձան, Գյումրի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վերածնունդ (այլ կիրառումներ)«Վերածնունդ», հուշարձան Գյումրիի Բագրատունյաց այգում։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը նվիրված է Հայոց ցեղասպանությանը։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2015 թվականի ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին։
Հուշարձանի բացման արարողությանը մասնակցել են Շիրակի մարզպետ Ֆելիքս Ցոլակյանը, Գյումրու քաղաքապետ Սամվել Բալասանյանը, քանդակագործ Ֆրիդ Սողոյանը, հուշարձանի ստեղծման բարերար Արթուր Անտոնյանը, գյումրեցիներ։
Հուշարձանի ստեղծման գաղափարի հիմքում հակադիր կորերի համադրությունն է, պատվանդանը և հուշարձանը՝ ձեռքերը։ Ձեռքերում պահված խաչը քրիստոնեությունն է, երկու ձեռքերը սփյուռքն ու Հայաստանն են, որ համախմբվել են հավատքի շուրջ ու պահպանում են հավատքը, ինչը կյանքի նոր սկիզբն է։

Հուշարձանի վրա մակագրված է.


== Հեղինակ ==
Ճարտարապետներ՝ Ֆրիդ Սողոյան, Ռազմիկ և Տիգրան Մանուկյաններ


== Ծանոթագրություններ ==
Սկալա Կոելի

Սկալա Կոելի (իտալերեն՝ Scala Coeli), քաղաք Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1389 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 21 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 67 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87060։ Հեռախոսային կոդը՝ 0983։


== Ծանոթագրություններ ==
Բնական գիտությունների էլեկտրոնային ամսագիր

Բնական գիտությունների էլեկտրոնային ամսագիր, ամսագիրը տեղադրված է օնլայն ԱՄՆ EBSCO հրատարակչությունում։ Գիտական հոդվածները տպագրվում են անգլերեն լեզվով, ներկայացման ձևերը համապասխանում են ընդունված միջազգային ստանդարտներին։


== Աղբյուր ==
Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Յոել Լինդպերե

Յոել Լինդպերե (էստ․՝ Joel Lindpere, հոկտեմբերի 5, 1981(1981-10-05), Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի ֆուտբոլիստ։ Չիկագո Ֆայր ակումբի և Էստոնիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող է։


== Ակումբային կարիերա ==
15 տարեկանում սկսեց հանդես գալ Էստոնիայի առաջնության 3-րդ լիգայում հանդես եկող Նիմմե Կալյուի կազմում։ Այդ ակումբում Լինդպերեն անցկացրած 7 հանդիպումներում կարողացավ հեղինակել 14 գնդակ։ Հաջորդ 2 մրցաշրջանները ևս նա անցկացրեց նույն լիգայում, բայց այս անգամ արդեն Լելլեում։ 2000 թ. մրցաշրջանից սկսած նա արդեն սկսեց խաղալ Ֆլորայի կազմում, որն էստոնական ուժեղ ակումբներից մեկն է։ Ֆլորայի կազմում Լինդպերեն 2 անգամ կարողացել է հաղթել Էստոնիայի առաջնությունում (2002, 2003)։ 2001 թվականի մրցաշրջանի վերջում և 2002 թվականի մրցաշրջանի սկզբում Լինդպերեն սկսեց վարձավճարով հանդես գալ Վալգայի կազմում, իսկ 2004/05 թթ. մրցաշրջանում՝ բուլղարական ԲԿՄԱ-ի կազմում։ Բուլղարական ԲԿՄԱ-ի հետ կարողացավ դառնալ Բուլղարիայի առաջնության չեմպիոն։
2006 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Էստոնիայի գավաթի խաղարկության 1/6 եզրափակչի ժամանակ կրած պարտությունից հետո Լինդպերեն հայհոյեց պահեստային մրցավարին, որից հետո Էստոնիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան նրան որակազրկեց մինչև հոկտեմբերի 15-ը, իսկ Ֆլորայի ղեկավարությունը որոշեց այլևս չհամագործակցել նրա հետ։
2007 թ. ձմռանը Լինդպերեն հայտնվեց նորվեգական Տրոմսյոյի կազմում։ Միակ հաջողությունը այս ակումբի հետ եղավ այն, որ կարողացավ գրավել Նորվեգիայի առաջնության 3-րդ տեղը։
2010 թ. հունվարի 26-ին Լինդպերեն ստորագրեց պայմանագիր 2 տարի ժամկետով Նյու Յորք Ռեդ Բուլսի հետ։ Սկզբում հանդես էր գալիս կենտրոնական պաշտպանի դիրքում, իսկ հետո ստիպված եղավ զբաղեցնել ձախ կիսապաշտպանի դիրքը, երբ ակումբում հայտնվեցին նոր ֆուտբոլիստներ՝ Թիերի Անրին և Ռաֆայել Մարկեսը։ 2013 թ. հունվարի 4-ին տեղափոխվեց Չիկագո Ֆայր։


== Ազգային հավաքականի կազմում ==
Լինդպերեն հանդես է եկել նաև Էստոնիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում։ Էստոնիայի ազգային հավաքականի կազմում մեկնարկային հանդիպում է անցկացրել 1999 թ. նոյեմբերի 1-ին, երբ թիմն ընկերական հանդիպում էր անցկացնում Արաբական Միացյալ Էմիրությունների ազգային հավաքականի հետ։


== Նվաճումներ ==
Ֆլորայի կազմում
• Էստոնիայի չեմպիոն - 2002, 2003
• Էստոնիայի սուպերգավաթակիր - 2002, 2003, 2004
ԲԿՄԱ (Սոֆիա)-ի կազմում
• Բուլղարիայի չեմպիոն - 2004/05


== Հղումներ ==
• Յոել Լինդպերեն www.national-football-teams.com կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Ենիմահլա (առվակ)

Ենիմահլա, առվակ Ճորոխի ավազանում։ Անցնելով համանուն գետով՝ ձախից միանում է Պահլալուն վտակին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուորեն շրջան (Իլինոյս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ուորեն շրջան (այլ կիրառումներ)Ուորեն շրջան (անգլ.՝ Warren County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.406 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.707 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մոնմաութ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1825 թ.։
Քաղաքացիական պատերազմ Լիբիայում

Քաղաքացիական պատերազմ Լիբիայում,  զինված հակամարտությունների շարք Լիբիայում՝ քաղաքական իշխանույթան համար մղվող պայքարի ընթացքում։ Բաժանվում է հետևյալ փուլերի՝

Քաղաքացիական պատերազմ Լիբիայում (2011), զինված հակամարտություն է օտարազգի ինտերվենտների մասնակցությամբ, որի ընթացքում տեղի են ունեցել Մուամմար Քադդաֆիի տապալումը և սպանությունը, ԱԱԽ-ի ուժերով Լիբիայի տարածքի վերահսկման գրավումը և դե ֆակտո Լիբիայի բաժանումը մի շարք ինքնուրույն պետական կազմավորումների։
Քաղաքացիական պատերազմ Լիբիայում (2011-2014), ռազմական հակամարտության շարունակություն տարբեր ֆրակցիաների և խմբավորումների միջև։
Քաղաքացիական պատերազմ Լիբիայում (2014), (անգլիալեզու աղբյուրներում հայտնի է նաև որպես «երկրորդ քաղաքացիական պատերազմ»), մի քանի կողմերի միջև պատերազմի շարունակություն է, որոնցից յուրաքանչյուրը հավակնում է «օրինական կառավարություն» կոչվելու իրավունքին։ Հակամարտությունը սկսվել է 2014 թվականի մայիսի 16-ին, երբ Լիբիայի ազգային բանակի  գեներալ-մայոր Խալիֆա Խաֆթարը հայտարարեց իր վերահսկողության տակ գտնվող օդային և ցամաքային ռազմական ուժերի լայնամասշտաբ գործողությունների սկզբի մասին Բենգազի քաղաքի շրջանում՝ նկարագրելով այն որպես «ուղղում հեղափոխության ճանապարհին»։ Ռազմական հարձակումն ստացել է ծածկագրային անվանում՝ «Արժանապատվություն» օպերացիա։ Ռազմական գործողությունները շարունակվում են ներկայում։


== Տես նաև ==
Լիբիայի պատերազմի պատճառները
Լիբիայի քաղաքացիական պատերազմի հետևանքները


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Гражданская война в Ливии // РИА Новости 15.02.2016
Пророчество Полковника // Лента.ру, 10.09.2014
Եղիա Ա Արճիշեցի

Եղիա Ա Արճիշեցի (անհայտ, Արճեշ, Աղիովիտ, Տուրուբերան, Հայկական մարզպանություն - 717, Դվին, Արմինիա կուսակալություն), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 703 թվականից առ 717 թ։ Նախքան կաթողիկոս կարգվելը եղել է Բզնունիների նախարարարական տան եպիսկոպոսը։ Նրա օրոք վերանորոգվում են Դվին քաղաքի եկեղեցիները, հայրապետանոցը։ Կաթողիկոսի գահակալության տարիներին Աղվանից կաթողիկոս Ներսես Բակուրը ընդունում է քաղկեդոնական դավանանքը և սկսում վարել հունամետ քաղաքականություն։ Եղիա Ա Արճիշեցին սկզբում նամակներով պահանջում է Ներսես Բակուրից՝ հետ կանգնել իր քաղկեդոնականությունից, իսկ երբ իր հորդրոներն ապարդյուն են անցնում, 713 թվականին արաբ ոստիկանից ստացած զորաջոկատով գնում է Պարտավ, ձերբակալում Ներսես Բակուրին և ուղարկում նրան Դամասկոս։ Պարտավում ժողով է գումարվում, որտեղ Աղվանից կաթողիկոս է ընտրվում Սիմեոն եպիսկոպոսը։ Աղբանքում բարեկարգչական միջոցառումներ ձեռնարկելուց հետո Եղիա Ա Արճիշեցին վերադառնում է Հայաստան։
Կաթողիկոսական գահին Եղիա Ա Արճիշեցուն նախորդել է Սահակ Գ Ձորոփորեցին, իսկ հաջորդել՝ Հովհաննես Գ Օձնեցին։


== Աղբյուրներ ==
«Քրիստոնյա Հայաստան» հանրագիտարան, Երևան, 2002


== Արտաքին հղումներ ==
ԵՂԻԱ Ա ԱՐՃԻՇԵՑԻ (703-717) Archived 2010-11-26 at the Wayback Machine.
Իրաքի նախագահների ցանկ

Ստորև ներկայացված է Իրաքի նախագահների ցանկը՝ սկսած 1958 թվականից։


== Ցանկ ==


== Ժամանակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունք

Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունք, Հյույգենսի սկզբունք, ալիքային տեսության հիմնական պոստուլատը, ալիքների տարածման խնդիրների լուծման մոտավոր մեթոդ, հիմնականում վերաբերում է լուսային ալիքներին. նկարագրում և բացատրում է ալիքների, մասնավորապես՝ լույսի տարածման մեխանիզմը։


== Նկարագրությունը ==
Հյույգենս Ֆրենելի սկզբունքը 1678 թ. Քրիստիան Հյույգենսի կողմից ձևակերպված սկզբունքի զարգացումն է. մակերևույթի յուրաքանչյուր կետ, որին հասել է լուսային ալիքը, ալիքների երկրորդային աղբյուր է։ Երկրորդային ալիքների պարուրիչը ժամանակի հաջորդ պահին դառնում է ալիքի ճակատ։ Հյույգենսի սկզբունքը հնարավորություն է տալիս խնդիրներ լուծելիս ամբողջ ալիքային պրոցեսի փոխարեն դիտարկել կամայականորեն ընտրված ալիքային մակերևույթ։
Հյույգենսի սկզբունքով ալիքների տարածման բացատրությունը համապատասխանում է երկրաչափական օպտիկայի օրենքների հետ, սակայն դիֆրակցիայի երևույթը հնարավոր չէ բացատրել դրանով։
1815 թ. Օգյուստեն Ֆրենելը լրացրեց այն՝ ներմուծելով տարրական ալիքների կոհերենտության և ինտերֆերենցիայի հասկացությունները, ինչը թույլ տվեց Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունքի հիման վրա դիտարկել նաև դիֆրակցիոն երևույթները։
Հյույգենս-Ֆրենելի սկզբունքը ձևակերպվում է հետևյալ կերպ.

Ալիքային ճակատի յուրաքանչյուր տարր կարելի է դիտարկել որպես երկրորդային գնդային ալիքներ ծնող երկրորդային գրգռման կենտրոն, իսկ արդյունարար լուսային դաշտը տարածության յուրաքանչյուր կետում կորոշվի այդ ալիքների ինտերֆերենցիայով։ 
Գուստավ Կիրխհոֆը Հյույգենսի սկզբունքին տվեց խիստ մաթեմատիկական տեսք՝ ցույց տալով, որ այն կարելի է համարել Կիրխհոֆի ինտեգրալային թեորեմ կոչված թեորեմի մոտավոր ձևը։
Համասեռ իզոտրոպ տարածությունում կետային աղբյուրի ալիքի ճակատը գնդոլորտ է։ Կետային աղբյուրից տարածվող գնդային ալիքի գրգռման ամպլիտուդը բոլոր կետերում միևնույնն է։
Հյույգենսի սկզբունքի հետագա ընդհանրացումը և զարգացումը ըստ հետագծերով ինտեգրալների ձևակերպումն է, ինչը հիմք է հանդիսանում ժամանակակից քվանտային մեխանիկայի համար։


== Տե՛ս նաև ==
Ֆերմայի սկզբունք


== Գրականություն ==
Լանդսբերգ Գ. Ս., Օպտիկա, Ե., 1973 (Ֆիզիկայի ընդհանուր դասընթաց, հ. 3)։
Կելասուր

Կելասուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում։ Գտնվում էր Արածանիի աջ կողմում, գետից 10-12 կմ հեռու։
Կելասուրի մոտ է գտնվում Ֆիլմիաշա անունով աղբյուրը։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 15 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(5510) 1988 RF7

(5510) 1988 RF7, աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,19004 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6537 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7264 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1183,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,304107 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,69° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5510) 1988 RF7 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մոլլա Իբրահիմ (Սուրմալուի գավառ)

Մոլլա Իբրահիմ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում։ Գտնվում էր Սուրմալուի ոստիկանական շրջանի արևմտյան կողմում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պլեշևսկի գավառ

Պլեշևսկի գավառ (լեհ.՝ Powiat pleszewski), գավառ (շրջան) Լեհաստանում, որպես վարչական միավոր մտնում է Մեծ լեհական վոյևոդության կազմի մեջ։ Գավառի կենտրոնը Պլեշև քաղաքն է։ Զբաղեցնում է 711,91 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 63 252 մարդ (2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ)։


== Վարչական բաժանում ==
քաղաք` Պլեշև
քաղաքային-գյուղական գմիններ` Գմինա Պլեշև
գյուղական գմիններ` Գմինա Խոչ, Գմինա Չերմին, Գմինա Դոբժիցա, Գմինա Գիզալկի, Գմինա Գոլուխուվ


== Ժողովրդագրություն ==
Գավառի բնակչությունը` 2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գավառի պաշտոնական կայքը Archived 2017-10-22 at the Wayback Machine.