Մարիո Մոնտի

Մարիո Մոնտի (իտալերեն՝ Mario Monti, մարտի 19, 1943(1943-03-19), Վառեսե, Լոմբարդիա, Իտալիայի թագավորություն), իտալացի անկուսակցական պետական և քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ, ցմահ սենատոր։ Իտալիայի Նախարարների խորհրդի 82-րդ նախագահը 2011 թվականի նոյեմբերի 16-ից մինչև 2013 թվականի ապրիլի 28-ը։ Իտալիայի Էկոնոմիկայի և ֆինանսների 7-րդ նախարարը 2011 թվականի նոյեմբերի 18-ից մինչև 2012 թվականի հուլիսի 11-ը։ Իտալիայի արտաքին գործերի նախարար՝ 2013 թվականի մարտի 27-ից ապրիլի 28-ը։


== Կենսագրություն ==


=== Կրթություն և ակադեմիական գործունեություն ===
Ավարտել է Բոկկոնիի համալսարանը, որտեղ ստացել է տնտեսագիտության և կառավարման գիտական աստիճան։ Այնուհետև ավարտել է Յեյլի համալսարանի ասպիրանտուրան, որտեղ սովորել է տնտեսագիտության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Ջեյմս Թոբինի մոտ։
1970-1985 թվականներին դասավանդել է տնտեսագիտության թուրինյան համալսարանում։ 1989 թվականին նշանակվել է Բոկկոնիի համալսարանի ռեկտոր, իսկ 1994 թվականից հանդիսանում է նրա նախագահը։
2005 թվականին դարձել է Բրեյգել տնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտի առաջին նախագահը։ Բացի այդ, Մոնտին հանդիսանում է եռակողմ հանձնաժողովի, ինչպես նաև Բիլդերբերգյան ակումբի առանցքային անդամներից մեկը։ Նույն թվականին դարձել է Փարիզի Քաղաքական հետազոտությունների ինստիտուտի պատվավոր դոկտոր։
Մոնտին հանդիսանում է նման ընկերությունների միջազգային խորհրդատուն, ինչպես Goldman Sachs и The Coca-Cola Company:


=== Քաղաքական գործունեություն ===
1995 թվականից մինչև 2004 թվականը եղել է Իտալիայի եվրոպական կոմիսար։ 2004 թվականին նրա տեղը զբաղեցրել է Ֆրանկո Ֆրատինին։ 1995 թվականից մինչև 1999 թվականը զբաղեցրել է ներքին շուկայի և ծառայությունների հարցերով Եվրոպական հանձնակատարի պաշտոնը, իսկ 1999 թվականից մինչև 2004 թվականը՝ մրցակցության հարցերով Եվրոպական հանձնակատարի պաշտոնը։ Այդ պաշտոնում հայտնի է դարձել GE/Honeywell-ի, Microsoft-ի, German Landesbanken-ի աղմկահարույց գործերի, ինչպես նաև ԵՄ-ում հակատրեստյան օրենսդրության և միաձուլումների վերահսկման մեխանիզմների բարեփոխման, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի հետ համատեղ միջազգային մրցակցային ցանցի (ICN) կազմակերպման արդյունքում։
2009 թվականին նշանակվել է ԵՄ ապագայի հարցերով հանձնաժողովի անդամ։
2010 թվականին Մոնտին ստացել է եռակողմ հանձնաժողով միջազգային կազմակերպության եվրոպական նախագահի պաշտոնը, 2010 թվականի սեպտեմբերի 15-ին պաշտոնապես պաշտպանել է Սպինելլիի խմբի նախաձեռնությունը։
2011 թվականի նոյեմբերի 9-ին ցմահ սենատոր է նշանակվել Իտալիայի նախագահ Ջորջո Նապոլիտանոյի կողմից։


==== Նախարարների խորհրդի նախագահ ====

Մոնտին կտրուկ քննադատել Է Իտալիայի վարչապետ Սիլվիո Բերլուսկոնիին՝ նշելով, որ Իտալիային ճգնաժամից դուրս գալու համար անհրաժեշտ է զբաղվել տնտեսության ազատականացմամբ և առողջ մրցակցության վերածնմամբ։ Մոնտին եվրոպական ինտեգրման կողմնակից է, որտեղ նա տեսնում է Իտալիայի տնտեսության արդիականացման աղբյուրը։
Իտալիայի վարչապետ Բեռլուսկոնիի՝ սեփական ցանկությամբ հրաժարականից հետո 2011 թվականի նոյեմբերի 13-ին Իտալիայի Նախարարների խորհրդի նախագահի պաշտոնում Մոնտիի թեկնածությունը պաշտպանել է Իտալիայի խորհրդարանը։ Տեխնիկական կառավարության ձևավորումից հետո նոյեմբերի 16-ին ստանձնել է պաշտոնը, այն պատրաստվում էր կատարել մինչև 2013 թվականի խորհրդարանական ընտրությունները, ինչպես նաև Մոնտին նոյեմբերի 18-ին, ստանալով խորհրդարանի վստահության քվեն, իրեն նշանակել Է Էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարի պաշտոնում։
2011 թվականի դեկտեմբերի սկզբին նոր կառավարությունը ստիպված էր ընդունել հակաճգնաժամային փաթեթ, որը նախատեսում է խիստ խնայողության ռեժիմ, պետական ծախսերի կրճատում, կենսաթոշակային տարիքի բարձրացում մինչև 66 տարեկան։ Մոնտին հրաժարվել է վարչապետի և ֆինանսների նախարարի աշխատավարձից։
2011 թվականի դեկտեմբերի 12-ից մինչև դեկտեմբերի 19-ը Իտալիայում տեղի է ունեցել Մոնտիի կողմից ընդունված հակաճգնաժամային միջոցառումների դեմ համազգային գործադուլների շաբաթ։
Մարտին կառավարությունը որոշել է բարեփոխել աշխատաշուկան, որի ժամանակ առաջարկվում է Իտալիայի Աշխատանքային օրենսգրքի 18-րդ հոդվածը փոխարինել մի շարք միջոցառումներով, որոնք գործատուներին կստիպեն առաջարկել ոչ թե ժամանակավոր, այլ մշտական պայմանագրեր աշխատողներին։ Մոնտին պնդել է, որ կառավարության առաջարկները նոր աշխատատեղեր կստեղծեն, կբարձրացնեն իտալական ապրանքների մրցունակությունը և կպաշտպանեն Իտալիային պարտքային ճգնաժամից։ CGIL ձախ միության առաջնորդ Սուսաննա Կամուսոն Հռոմում կայացած բանակցություններում կառավարությանը մեղադրել է գործատուների համար աշխատողների ազատումը հեշտացնելու փորձի մեջ։
2012 թվականի հուլիսի 11-ին Մոնտին թողել Է Էկոնոմիկայի և ֆինանսների նախարարի պաշտոնը, որը զբաղեցրել է նրա տեղակալ Վիտորիո Գրիլլին։ Միևնույն ժամանակ, Մոնտին ստեղծել և գլխավորել է տնտեսական և ֆինանսական քաղաքականության համակարգման կառավարական հանձնաժողովը։
Դեկտեմբերի սկզբին հայտարարել էր, որ հրաժարական կտա 2013 թվականի բյուջեի ընդունումից հետո։ Մոնտին այդ որոշումն ընդունել է այն բանից հետո, երբ Ազատության ժողովուրդ կուսակցությունը հրաժարվել է աջակցել իր կաբինետին։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Մոնտին հրաժարականի դիմում է ներկայացրել։ Այս իրադարձությունները հանգեցրել են կառավարական ճգնաժամի, ինչի արդյունքում 2012 թվականի դեկտեմբերի 22-ին նախագահ Նապոլիտանոն որոշում է կայացրել խորհրդարանը ցրելու մասին, ինչը մոտեցրել է խորհրդարանական ընտրությունները։
2013 թվականի մարտի 27-ից ապրիլի 28-ը զբաղեցրել է արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։
2013 թվականի ապրիլի 28-ին վարչապետի պաշտոնը վերջնականապես հանձնվեց Էնրիկո Լետտեին։


==== Վարչապետության արդյունքներ ====
Ինքը՝ նախկին վարչապետը պնդում է, որ այդ ընթացքում Իտալիան կարողացել է հաղթահարել ճգնաժամի ամենաբարդ փուլը սեփական ուժերով՝ առանց ԵԿԲ-ի օգնության։ Միևնույն ժամանակ, Մոնտին նշել է, որ Իտալիան ակտիվորեն մասնակցել է հակաճգնաժամային մեխանիզմների մշակմանը։


==== 2013 թվականի խորհրդարանական ընտրություններ ====
2012 թվականի դեկտեմբերի 28-ին հայտարարել էր, որ առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններում կգլխավորի Մոնտիի օրակարգը Իտալիայի համար կենտրոնամետ կոալիցիան (իտալերեն՝ Agenda Monti per l'Italia): Ընդ որում, նա չի կարող մտնել Պատգամավորների պալատի կազմի մեջ, քանի որ ցմահ սենատոր է։ Նա նաև չի բացառում, որ կարող է կրկին գլխավորել նախարարների խորհուրդը։ Ավելի վաղ, 2012 թվականի դեկտեմբերի 23-ին նա խոստացել էր հրապարակել իր ծրագիրը ճգնաժամից վերջնական դուրս գալու համար։
2013 թվականի հունվարի 4-ին Մոնտին հայտարարեց Քաղաքացիական ընտրություն անվանումով նոր կուսակցության ստեղծման մասին։ 2013 թվականի փետրվարի 24-25-ի ընտրություններում կուսակցությունը ներկայացուցչություն է ստացել խորհրդարանի երկու պալատներում, Մոնտին նրա նախագահն էր մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 17-ը, սակայն 2015 թվականի սկզբին թողել է իր ստեղծած կուսակցությունը և անցել Սենատի խառը խմբակցություն։


== Մրցանակներ ==


=== Իտալական ===
«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» Մեծ խաչի ասպետ շքանշան (2004 թվականի նոյեմբերի 29)։
«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի կոմանդոր (1992 թվականի դեկտեմբերի 27)։


=== Օտարերկրյա ===
Ծագող արևի շքանշան (2015 թվականի նոյեմբերի 3)։ Հանձնվել է անձամբ Ճապոնիայի կայսեր կողմից։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է Էլզա Անտոնիոլիի հետ, ունի երկու երեխա՝ Ֆեդերիկա և Ջովանի։ Տարված է Հին Եգիպտոսի պատմությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Биография Марио Монти»։ РИА Новости։ 2012-12-21։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-27-ին։ Վերցված է 2012-12-23