Բաբի տաճարը Հայֆայում

Բաբի տաճարը Բահայի հավատքի երկու գլխավոր սրբավայրերից մեկն է։ Այն գտնվում է Իսրայելի Հայֆա քաղաքում, որտեղ ամփոփված են Բահայի հավատքի հիմնադիրներից մեկի՝ Բաբի մասունքները։

Ապագա տաճարի գտնվելու վայրը որոշել է Բահաուլլան, բայց տաճարը  կառուցվել է Աբդուլ-Բահայի գլխավորությամբ շատ տարիներ անց։ Բաբի աճյունն այնտեղ հողին է հանձնվել 1909 թվականի մարտի 20-ին։ Արևմուտքի և արևելքի մի խումբ բահայիների ներկայությամբ Աբդուլ-Բահան փոքր փայտե դագաղը, որում հանգչում էին Բաբի մասունքները, դրել է սքանչելի մարմարե սարկոֆագի (քարադագաղի) մեջ, որը նվիրել էր բիրմական Բահայի համայնքը։ Սարկոֆագն այնուհետև տեղադրվել է քարե դամբարանի մեջ, որը կառուցվել էր Կարմել լեռան լանջին, հենց այն տեղում, որը Բաբի մասունքների թաղման համար ընտրել էր ինքը` Բահաուլլան։ Այժմ, երբ Բաբի մասունքները հանգչում էին Բահայի հավատքի սրբոց սրբոցում, ակնհայտ դարձավ, որ Բաբի անձնազոհ ծառայության շնորհիվ բազմաթիվ բահայիներ ընդունեցին Բահաուլլայի ուսմունքները։ Այսպիսով Բաբը ամուր հիմք դրեց այս նոր կրոնի կայացման գործում։
Բաբի տաճարի կառուցված է Իտալիայից բերված բարձրորակ մարմարով։ Տաճարի ճարտարապետը եղել է կանադացի բահայի Մաքսվել Ուիլյամ Սազերլենդը, ով իր նախագծերն ստեղծել է Բիյուքս_Արթս (Beaux-Arts) ոճով։ Գմբեթի կառուցվածքային մշակման որոշ ասպեկտներ նախագծել են Տեխնիոնի պրոֆեսորները[5]։ 
2008-2011 թվականներին տաճարը վերակառուցվել է[6]։
Շենքը, որը ներկայում դարձել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներից մեկը, կառուցվել է դամբարանի վրա Շողի Էֆֆենդիի գլխավորությամբ 1949-1953 թվականներին։ Բահաուլլան պլանավորել էր տաճարի շուրջ կառուցել Բահայի համաշխարհային համայնքի վարչական շենքեր և շրջապատել այն սքանչելի այգիներով։  Համայնքի ունևոր անդամների և Շողի Էֆֆենդիի կոչին արձագանքող բահայիների առատաձեռն նվիրատվությունների շնորհիվ այդ մտահաղացումն իրականություն դարձավ։
Ներկայումս այն աշխարհի գեղեցկագույն ճարտարապետական կոթողներից է և Հայֆայի ամենահայտնի տեսարժան վայրերից մեկը։  Ամբողջ աշխարհով սփռված կրոնական համայնքը ձեռք բերեց մի սրբավայր, որը դարձավ ուխտատեղի և որտեղից իրականացվում է միասնական ղեկավարությունը։ Դա գերազանց կերպով նպաստեց այդ համայնքում միասնության մթնոլորտի ստեղծմանը։ Բահայի հավատքի հետևորդները Բաբի տաճարը և նրա շրջակա այգիները համարում են իրենց «նվերը մարդկությանը»։


== Գրականություն ==
Վիլիամ Ս. Հեթչեր, Ջ. Դուգլաս Մարտին - Նոր համաշխարհային կրոն
Юлий Аркадьевич Иоаннесян - Вера бахаи
Peter Smit - An Introduction to the Baha'i Faith
Bahá'u'lláh and the New Era — Esslemont — View on the new Baha’i Reference Library
Bahíyyih Khánum — Bahá'í World Centre
The Dawn Breakers — Nabil
Akerdahl, Per-Olof (2000), «Pilgrimage and Religious Identity in the Bahá'í Faith», Lights of Irfan, 1, Wilmette, IL: Irfan Colloquia, pp. 1-20
Day, Michael V. (2017). Journey To A Mountain - The Story of the Shrine of the Báb (Volume 1: 1850-1921). Archived 2020-02-23 at the Wayback Machine.. George Ronald
Day, Michael V. (2018). Coronation on Carmel - The Story of the Shrine of the Báb (Volume II: 1922–1963). Archived 2020-02-23 at the Wayback Machine.. George Ronald
Day, Michael V. (2019). Sacred Stairway - The Story of the Shrine of the Báb (Volume III: 1963–2001). Archived 2020-07-14 at the Wayback Machine.. George Ronald
Sharon, Moshe (2008), «Prophets and Mountains», Lights of Irfan, 9, Wilmette, IL: Irfan Colloquia, pp. 315–320
Smith Peter (1999)։ A Concise Encyclopedia of the Baháʼí Faith։ Oxford


== Ծանոթագրություններ ==