armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վաչագան Հովհաննիսյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վաչագան Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)Վաչագան Արտաշեսի Հովհաննիսյան (1929, մայիսի 13, գ․ Մուլքի, Արագածոտնի մարզում - 20՞՞, Երևան], մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկայի բնագավառի գիտնական։ Մանկավարժական գիտությունների դոկտոր (1986), պրոֆեսոր (1988)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտը (1954)։ 1969-1972 թվականներին և 1994 թվականից՝ նույն ինստիտուտի մաթեմատիկայի և տարրական ուսուցման, 1972-1974 թվականներին՝ մաթեմատիկայի և նրա դասավանդման, 1980-1988 թվականներին՝ մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնի վարիչ, 1988-1990 թվականներին՝ նաև ֆիզմաթ ֆակուլտետի դեկան։ 1990-1994 թվականներին՝ ուսումնական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր։
Աշխատանքները վերաբերում են մաթեմատիկայի դպրոցական ուսուցման բովանդակության ընտրության չափանիշների և սկզբունքների համակարգին։ Մեծ ավանդ ունի մաթեմատիկայի դասագրքերի ստեղծման գործում։ Դպրոցական բազմաթիվ դասագրքերի հեղինակ և համահեղինակ է։
ՀՀ մանկավարժական (1997) և մանկավարժական կրթության միջազգային (1998) ակադեմիաների անդամ։


== Երկեր ==
Принципы отбора основного содержания обучения математики в средней школе, Е․, 1984․


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆլորա (նկար)

«Ֆլորա» կամ «Հենդրիկիե Ստոֆելսը Ֆլորայի կերպարով», 1654 թվականին Ռեմբրանդտի վրձնած նկարներից։ Ներկայումս գտնվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում, որտեղ հայտնվել է ամերիկյան արդյունաբերական գործիչ Քոլլիս Փոթթեր Հանթինգտոնի կտակի համաձայն, 1926 թվականին։
Կերպարի համար որպես բնորդ հավանաբար ծառայել է Հենդրիկիե Ստոֆելսը՝ Ռեմբրանդտի մոդելն ու կողակիցը։ Ավելի վաղ նկարիչը ստեղծել էր ծաղիկների, գարնան և վայրի մրգերի աստվածուհու՝ Ֆլորայի մի քանի պատկերներ, որտեղ նրա կերպարը մարմնավորում էր նկարչի կինը՝ Սասկիա վան Էյլեբյուրգը (1612-1642)։ Հերոսուհին՝ լայն սպիտակ վերնաշապկով, դեղին շրջազգեստով և գլխարկով, զարդարված բալի ճյուղերով, իր ձեռքի տակ ունի ծաղկաթերթեր, որոնք նա ցրում է իր աջ ձեռքով։ Ռեմբրանդտի ավելի ուշ շրջանի «Ֆլորան» նկարված է մոտ 1654 թվականին՝ կնոջ մահից 12 տարի անց, բայց դիմագծերը հիշեցնում են Սասկիային։

Ի տարբերություն ֆլամանդացի շատ նկարիչների` Ռեմբրանդտը երբեք չի ուղևորվել Իտալիա, այնուամենայնիվ, իտալացի վարպետների աշխատանքները նրա վրա էական ազդեցություն են ունեցել։ Այս պատկերում (մասնավորապես գարնան աստվածուհի Ֆլորայի կերպարում) արտացոլվում է 16-րդ դարի վենետիկյան վարպետ Տիցիանի ազդեցությունը ։ Այնուամենայնիվ, մռայլ երփնագիրն ու հատու վրձնահարվածները ճշգրիտ կերպով փոխանցում են Ռեմբրանդտի ոճը։
Ֆլորայի պատկերը սերտորեն կապված է «Արկադիական հովիվներ» թեմայի հետ, որը լայն տարածում էր ստացել 1630-ականներին։ 1654 թվականի աշխատանքը կարելի է բնութագրել որպես այն պատկերի ավելի հասուն կրկնություն, որը Ռեմբրանդտին գրավեց Սասկիա վան Էյլեբյուրգի հետ իր ամուսնության ընթացքում, երբ նա ընդամենը քսան տարեկան էր («Սասկիան Ֆլորայի պատկերով»)։
Վենետիկյան արվեստի ժառանգությունը այս նկարում իրականության տեսանկյունից արտացոլված է այնպես, ինչպես նկարչի վերաբերմունքը՝ աստվածուհու երևակայական կերպարի նկատմամբ։ Առասպելական կնոջ կերպարը ստեղծված է զգայական և հուզական անմիջականությամբ՝ փոխանցելով նկարչի սուբյեկտիվ փորձը։ 
Ի տարբերություն Ֆլորայի՝ ռեմբրանդյան այլ պատկերների՝ մեխակը այս նկարում երևում է վարդերի փոխարեն։ Մյուս ծաղիկների նման մեխակը կարող էր լինել Ֆլորայի խորհրդանիշ, բայց միևնույն ժամանակ այն ունի հավելյալ խորհրդանշականություն։ Արվեստում և գրականության մեջ այն սիրո և ամուսնության խորհրդանիշ էր։ Ֆլորայի այս պատկերում նաև արտացոլվում է վերածննդի ավանդույթը` պատկերելով գարնան հանդերձով աստվածուհուն, որը ծաղիկներ էր ցրում հագուստի ծայրերից։
Ժամանակի ընթացքում նկարը մաշվել, մեծապես վնասվել է։ Դա հատկապես ակնհայտ է հերոսուհու կրծքի և թևքի վրա գտնվող հետքերից։ Ֆոնի վրա ներկի շերտը բավականին բարակ է, որի մասին գրել է արվեստաբան քննադատ Բոդեն 1901 թվականին։ Վերավրձնված շերտը հեռացվել է 1970-ական թվականներին։ Պատի պատկերը,(ենթադրաբար ի սկզբանե ստեղծված տարբեր հյուսվածքներով և լուսավորող էֆեկտներով) այժմ դարձել է շատ մշուշոտ և մութ։ Շապկի ծավալուն թևքերը ժամանակի ընթացքում կորցրել են օդեղենությունը և ներկերի մեծ մասը։ Նկարը զննելիս կարելի է պատկերացում կազմել, թե՛ ի սկզբանե վերնաշապիկի, փեշի և գոգնոցի ծավալների ու հոսող ձևերի, թե՛ մոդելի` ձեռքերով ստեղծված տարածական էֆեկտի մասին, որը ձգված էր դեպի հանդիսատեսը։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (204901-205000)

Աստերոիդների ցանկ (204801-204900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (205001-205100)
 Աստերոիդների ցանկ (204801-204900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (205001-205100)
Պլատիցերիում

Պլատիցերիում (լատ.՝ Platycerium), պտերների դասի բույս է, հանդիպում է 17-18 տասակ։
Շատ տեսակներ հայտնի են, որպես սենյակային բույսեր, կամ լայն տարածում ունեն բուսաբանական այգիներում։


== Հոմանիշներ ==
Alcicornium
Neuroplatyceros


== Անվանում ==
Լատիներեն platyceros բառը համապատասխանում է հունական πλατυς բառին, որն էլ նշանակում է լայն իսկ κερας`  եղջյուր։ Բույսի անվանումը բնորոշ է նրա սպորակիր տերևների տեսքին, որոնք հիշեցնում են եղջյուրներ։


== Նկարագրություն ==
Խոշոր էպիֆիտային բույսեր են, ճյուղավորված արմատային համակարգով, օդային արմատներով, որոնք դասավորված են վերին տերևների հատվածում, ինչպես նաև արմատաթեփուկների տակ։
Տերևերը տարատիպ են` սպորակիր և ստերիլ, որոնք ունեն տարբեր ֆունկցիաներ։ Ստերիլ տերևները լայն են, ամբողջական, շրջանաձև, կիպ կպած են ծառի կեղևին։ Ազատ է միայն վերին մասը, որը խորշաձև է և իր մեջ է հավաքում մահացած տերևնեը՝ վերածելով հումուսի, որն էլ հող է հանդիսանում բույսի արմատների համար։ Տարիների ընթացքում խորշը մեծանում է և նրա պարունակությունը կարող է հասնել մինչև 100 կիլոգրամի։
Սպորակիր տերևները հարթ են, կարճ կոթուններով, կախված կամ ուղղաձիգ, իրենց տեսքով հիշեցնելով եղջյուրների։ Սրանք ունեն միաժամանակ և՛ ֆոտոսինթեզի, և՛ բազմացման դեր։
Սպորանգիումները տեղակայված են տերևների գագաթային մասում և ունեն աղյուսակարմիր երանգ։


== Տարածում ==
Տարածված են Հարավային Ամերիկայի, Աֆրիկային, Հարավարևելյան Ասիայի, Ավստրալիայի և Նոր Գվինեայի արևադարձային անտառներում։
Աճում են ինչպես մշտադալար այնպես էլ տերևաթափ ծառերի և հաստ ճյուղերի կեղևների վրա։ Կարող են հասնել հսկա չափերի (1 մետրից ավել լայնքով)։ Կարող են աճել համատեղ մամուռների և խոլորձների հետ։


== Տեսակներ ==

Platycerium alcicorne
Platycerium andinum
Platycerium angolense
Platycerium bifurcatum
Platycerium coronarium
Platycerium ellisii
Platycerium diversifolium
Platycerium elephantotis
Platycerium grande
Platycerium hillii
Platycerium madagascariense
Platycerium quadridichotomum
Platycerium ridleyi
Platycerium stemaria
Platycerium wallichii
Platycerium superbum


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Бобров А. Е. Род платицериум, или «олений рог» (Platycerium) // Жизнь растений: в 6 тт. Т. 4. Мхи. Плауны. Хвощи. Папоротники. Голосеменные растения. / под ред. И. В. Грушвицкого и С. Г. Жилина. — М.: Просвещение, 1978. — С. 208—209.
Hennipman E & Roos M. C 1982 A monograph of the fern genus Platycerium (Polypodiaceae). Verhandelingen der Koninklijke Nederlands Akademie van Wetenschappen, Afdeeling Natuurkunde, Tweede Reeks 80: 1-126
Holtum J. A. M & Winter K 1999 Degrees of crassulacean acid metabolism in tropical epiphytic and lithophytic ferns. Australian Journal of Plant Physiology 26: 749—757
Kreier H. & Schneider H. 2006 Phylogeny and biogeography of the staghorn fern genus Platycerium (Polypodiaceae, Polypodiidae) Am. J. Bot. 93: 217—225 Archived 2010-03-13 at the Wayback Machine.
Сааков С. Г. Оранжерейные и комнатные растения и уход за ними. — Наука, 1985


== Հղումներ ==
Таксономия платицериум на сайте Tropicos.org. Missouri Botanical Garden. (անգլ.)
136 (թիվ)

136 (հարյուր երեսունվեց), բնական թիվ, որը գտնվում է 135-ի և 137-ի միջև։


== Մաթեմատիկայում ==
136-ի թվանշանների գումարը հավասար է 10-ի
136-ի թվանշանների արտադրյալը հավասար է 18-ի
136-ը զույգ եռանիշ թիվ է
136-ի քառակուսին հավասար է 18 496-ի
136-ն առաջին 16 բնական թվերի գումարն է


== Այլ ոլորտներում ==
136 թ., Մ.թ.ա. 136 թ.
Տարվա 136-րդ օրը մայիսի 16-ն է (նահանջ տարիներին՝ մայիսի 15-ը)
Գանձ Գաստելուբեռիից

Գանձ Գաստելուբեռիից (իսպ.՝ Tesoro de Gazteluberri), տարբեր մետաղներից (ոսկի, արծաթ, երկաթ) կազմված 52 մետաղադրամներ։


== Պատմություն ==
Գանձը հայտնաբերվել է 1960 թվականին Խուան Բերասատեգի ի Ուրկիայի և Էուխենիո Մարտին Զազոյի կողմից Իսպանիայի Գիպուսկոա նահանգի Սեգուրա քաղաքից։
Տեղայնքից դատելով ենթադրվել է, որ գանձը թաղվել է անկայուն ժամանակաշրջանում ապահովության համար։
Նմուշներ է ներառում Խուանա I Կաստիլացուց, Ֆիլիպ II Հաբսբուրգից, Իսպանիայի Կառլոս V թագավորից։ Ստեղծվել է Սևիլյայի դրամահատարանում։
Գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում 233 համարի ներքո։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայելի (լիճ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայելի (այլ կիրառումներ)«Հայելի» լիճ, ջրաերկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Վայոց ձորի մարզում, Արտավան գյուղից 2 կմ արևելք, ծովի մակարդակից 2100 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
Կամիշտաու

Կամիշտաու (ռուս.՝ Камыштау, բաշկիրերեն՝ Ҡамыштау), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 33 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գողը (ֆիլմ, 1995)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գողը (ֆիլմ) (այլ կիրառումներ)«Գողը», 1995 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Միայնակ հայրն ընտանիքի ապրուստը հոգալու համար մանր գողություններ է կատարում։ Սակայն մի օր գողությունն անելուց հետո նա պատահաբար հանդիպում է տանտիրուհուն, ում սիրահարվում է, ինչից հետո ամեն կերպ փորձում է թաքցնել կատարված գողության հետքերը։


== Դերերում ==
Աշոտ Ղազարյան
Աննա Էլբակյան


== Ծանոթագրություններ ==
Մոյսես Արիաս

Մոյսես Արիաս (անգլ.՝ Moises Arias, ապրիլի 18, 1994(1994-04-18), Նյու Յորք, Նյու Յորք), ամերիկացի դերասան։ Ավելի հայտնի Հանա Մոնտանայում կատարած իր դերի շնորհիվ։


== Կենսագրություն և կարիերա ==
Նա հայտնվել է Ամենինչ թիփ թոթ, կամ Զակի և Կոդիյի կյանքը ֆիլմում, որտեղ նա խաղացել է Ռենդալի դերը, նաև խաղացել է Բոլորն ատում են Քրիսին և Հանա Մոնտանա ֆիլմում։ 2009 թվականին նա նկարահանվել է «Հայրիկի առևանգումը» ֆիլմում։ Ինչպես Disney հեռուստաալիքի դերասան Արիասը 2006-2008 թվականներին մասնակցություն ունեցավ Disney Channel Games նախագծում։
Նա նաև հայտնվել է Jonas Brothers խմբի «SOS» տեսահոլովակի շնորհիվ։ Նա մասնակցություն է ունեցել Միջազգային կինոփառատոնում, որը տեղի է ունեցել Գվադալախարայում, ֆիլմի շնորհանդեսի ժամանակ արժանացել է լավագույն «Սովորոակն խաղ» մրցանակին։ Նա և իր եղբայրը ստեղծեցին «Moiswashere» անունով ֆիլմ, որը նրանք տեղադրում էին YouTube-ում։ Հիմա նրանք աշխատում են «Motocross Madness» ֆիլմի վրա։ 2008 թվականին նա խաղացել է Բիլիյի դերը «Beethoven’s Big Break» ֆիլմում։
Մոյսեսի ծնողները կոլուբիացիներ են և նա ազատ խոսում է իսպաներեն։ Մոյսեսն ունի փոքր եղբայրը, որը նույնպես դերասան է։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մոյսես Արիաս (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Յուրի Օստրովսկի

Յուրի Պետրովիչ Օստրովսկի (բելառուս․՝ Юрый Пятровіч Астроўскі, հունվարի 6, 1952(1952-01-06), Mchiničy, Krasnapollie District, Մոգիլյովի մարզ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուս սրտային վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Բելառուսի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, տեխնիկայի գիտության բնագավառում Բելառուսի պետական մրցանակի դափնեկիր։ Բելառուսի Հանրապետության վաստակավոր բժիշկ (2009)։


== Կենսագրություն ==
Յուրի Պետրովիչ Օստրովսկին ծնվել է բժիշկների ընտանիքում. հայրը՝ Պյոտր Օստրովսկին, բելառուս նշանակալի գինեկոլոգ է, մայրը՝ ինֆեկցիոնիստ Գալինա Օստրովսկայան, ամբողջ կյանքում աշխատել է Բորիսովի ինֆեկցիոն հիվանդանոցում։ Նրա հայրը և Օստրովսկու պապը՝ Վասիլի Սամցևիչը (1889-1973), անվանի գավառագետ էր։
Յուրի Օստրովսկին կատարել է բաց սրտի և անոթների ավելի քան 7500 վիրահատություն, որոնցից շատերը Բելառուսում տեղի էին ունենում առաջին անգամ։ Յուրի Օստրովսկու ղեկավարությամբ բելառուս սրտային վիրաբույժներն առաջին անգամ կատարել են կանգնած սրտի վիրահատություն, երբ հիվանդը 4 ժամ միացված է եղել արյան արհեստական շրջանառության սարքին։ Գործընկերների հետ մշակել է արհեստական սրտի փական։ 2009 թվականի փետրվարի 11-ին հանրապետությունում կատարել է դոնորային սրտի առաջին օրթոտոպիկ փոխպատվաստում։ Երկար ժամանակ եղել է Բելառուսի Սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի վիրաբուժության գծով փոխտնօրենը, որն այնուհետև վերափոխվել է «Սրտաբանություն» հանրապետական գիտագործնական կենտրոնի։ 2008 թվականի փետրվարին գլխավորել է Բելառուսի հետդիպլոմային կրթության բժշկական ակադեմիայի սրտային վիրաբուժության նորաստեղծ ամբիոնը։


== Աշխատություններ ==
Վեց գրքի հեղինակ է, այդ թվում՝ «Սրտի վիրաբուժություն» մենագրության (Մոսկվա, Медицинская литература, 2007)։


== Պարգևներ ==
2009 թվականին Օստրովսկուն շնորհվել է «Բելառուսի Հանրապետության վաստակավոր բժիշկ» կոչումը։ 2014 թվականին նրան շնորհվել է Բելառուսի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսի կոչում՝ «Սրտային վիրաբուժություն» մասնագիտությամբ։ Սրտի արհեստական «Պլանիքս» փականի մշակման և իրականացման համար 1996 թվականին արժանացել է գիտության և տեխնիկայի ոլորտում Բելառուսի Հանրապետության պետական մրցանակի։
Այլ պարգևներ և կոչումներ.

«ԽՍՀՄ զինված ուժերի 60-ամյակ» մեդալ (1978)
Պատվո շքանշան
Բուլղարիայում (Սոֆիա) միջազգային ցուցահանդեսի ոսկե մեդալ սրտի արհեստական «Պլանիքս-Դ» փականի համար (2001)
Բելառուսի Հանրապետության առողջապահության նախարարության պատվոգիր (2012)
Բելառուսի Հանրապետության նախագահի (2001) գովասանագիր
«Տարվա մինսկցի» կոչում (2009)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Յուրի Պետրովիչ Օստրովսկին Բելառուսի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Յան Կոլասի անվան կենտրոնական գիտական գրադարանի «Բելառուսական գիտության պատմությունը դեմքերով» շտեմարանում
Գի Մումինու

Գի Մումինու (ֆր.՝ Guy Mouminoux, հունվարի 13, 1927(1927-01-13)[…], Փարիզի 10-րդ շրջան, Փարիզ - հունվարի 11, 2022(2022-01-11), La Ferté-sous-Jouarre), կոմիքսների ֆրանսիացի նկարիչ (Մումինու (Mouminoux), Դիմիտրի (Dimitri) կեղծանուններով) և գրող (Գի Զայեր (Guy Sajer) կեղծանունով)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Փարիզում, հասակ է առել Էլզասում։ 1940 թվականին Էլզասն օկուպացվել է նացիստական Գերմանիայի կողմից և Ֆրանսիայի կապիտուլյացիայից մի քանի ամիս հետո միացվել է Ռայխին։ 1942 թվականին Մումինուն զորակոչվել է վերմախտ, որտեղ ծառայել է իր գերմանուհի մոր ազգանունով՝ Զայեր (գերմ.՝ Sajer)։ Ավելի ուշ նա իր հարցազրույցի ժամանակ ասել է. 

Գի Զայերը կռվել է Արևելյան ճակատում, նախ՝ թիկունքային ապահովման զորքերի անհայտ զորաբաժանման 19 վաշտում, ապա «Մեծ Գերմանիա» դիվիզիայի կազմում։ Մասնակցել է Խարկովի երրորդ մարտում, Խորկովի գործողությանը, Դնեպրի ճակատամարտին, Բոբրույսկի պաշտպանությանը և այլ մարտերի Արևելյան Պրուսիայում։ Երկուսուկես տարվա ծառայությունից հետո նա գերի է հանձնվել ամերիկացիներին 1945 թվականին։ Իր ծառայության տարիները նա ներկայացրել է իր «Մոռացված զինվորը» (ֆր.՝ Le Soldat oublié, 1967) գրքում, որ հրատարակվել է Գի Զայել ստորագրությամբ։ Այդ գիրքը բազմիցս վերահրատարակվել, թարգմանվել տարբեր լեզուներով և համարվում է գերմանական բանակի առօրյայի, կենցաղի ու գերմանացի զինվորների բարքերի մասին պատմող ամենավառ վկայություններից մեկը։
Ֆրանսիայում Գու Մումինուն ավելի հայտնի է որպես նկարիչ, բազմաթիվ կոմիքսների հեղինակ, որ հրատարակվել են 1960-ական թվականներից սկսած կոմիքսների առաջատար ամսագրերում՝ «Cœurs Vaillants», «Fripounet», «Charlie Mensuel» և այլն։


== Ծանոթագրություններ ==
Մահից հետո

«Մահից հետո», հայ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից՝ գրված 1913 թվականին։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթի (№ 61) մարտի 19-ի համարում։ Այնուհետև 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության չորրորդ հատորում (էջ 241-242)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 7-րդ հատորում արտատպվել է Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթից։


== Ծանոթագրություններ ==
Իրիդիումի յոդիդ(IV)

Իրիդիումի յոդիդ(IV), անօրգանական միացություն, իրիդիումի ու յոդաջրածնական թթվի աղը` IrI4 բանաձևով, սև բյուրեղներ, չի լուծվում ջրում։


== Ստացում ==
Ամոնիումի հեքսաքլորիրիդատի(IV) եռացող լուծույթի ու կալիումի յոդիդի փոխազդեցությունից.
  
    
      
        
          
            (
            N
            
              H
              
                4
              
            
            
              )
              
                2
              
            
            [
            I
            r
            C
            
              l
              
                6
              
            
            ]
            +
            4
            K
            I
             
            
              
                →
                
                  
                    100
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            I
            r
            
              I
              
                4
              
            
            +
            2
            N
            
              H
              
                4
              
            
            C
            l
            +
            4
            K
            C
            l
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {(NH_{4})_{2}[IrCl_{6}]+4KI\ {\xrightarrow {100^{o}C}}\ IrI_{4}+2NH_{4}Cl+4KCl}}}
  


== Ֆիզիկական հատկություններ ==
Իրիդիումի յոդիդը առաջացնում է սև բյուրեղներ, չի լուծվում ջրում, լուծվում է էթանոլում։


== Քիմիական հատկություններ ==
Տաքացման պայմաններում քայքայվում է.
  
    
      
        
          
            I
            r
            
              I
              
                4
              
            
             
            
              
                →
                
                  
                    100
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            I
            r
            +
            2
            
              I
              
                2
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {IrI_{4}\ {\xrightarrow {100^{o}C}}\ Ir+2I_{2}}}}
  


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Справочник химика / Редкол.: Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.: Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.
Рипан Р., Четяну И. Неорганическая химия. Химия металлов. — М.: Мир, 1972. — Т. 2. — 871 с.
Stop!

Stop!, բրիտանական երգչուհի Սեմ Բրաունի երգ։ 1988 թվականին թողարկած սինգլը 52-րդ տեղ է զբաղեցրել UK Singles Chart-ում։ Stop!-ը, այսօրվա դրությամբ Բրաունի ամենահայտնի հիթն է։ Դա կարողացել է հիթ-շքերթներում 12 շաբաթ անցկացնի։ 1989 թվականին երգը դարձել է Մեծ Բրիտանիայի ամենավաճառվող սինգլների մեջ 35-րդը։


== Կոմպոզիցիաների ցանկ ==
CD single — UK«Stop!» (սինգլ տարբերակ)
«Blue Soldier»7" single — UK«Stop!» (սինգլ տարբերակ)
«Blue Soldier»12" single — UKSide A«Stop!» (ալբոմային տարբերակ)
«Poor Frank»Side B«Blue Soldier»
«Bones»


== Հիթ-շքերթներ և վաճառքներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շվեյցարական ֆրանկ

Շվեյցարական ֆրանկ (արժույթի ISO 4217 կոդը CHF կամ 756) հանդիսանում է Շվեյցարիայի և Լիխտենշտայնի պաշտոնական արժույթը.


== Արտաքին հղումներ ==
Շվեյցարական ֆրանկ (պատմական եւ ընթացիկ թղթադրամներ) (գերմ.) (անգլ.) (ֆր.)


== Տես նաև ==
ԱՄՆ դոլար
Դանիական կրոն
Եվրո
Խախ (Մարդինի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խախ (այլ կիրառումներ)
Խախ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Եվնոմիա

Եվնոմիա', Էվնոմիա (հին հունարեն՝ Εὐνομία, «օրինականություն»), հին հունական դիցաբանության մեջ հորաներից մեկը, Զևսի և Թեմիսի դուստրը, իրավունքի և օրենսդրության աստվածուհի։ Մուսաների ուղեկիցը։ Նա իր քույրերի՝ Դիկեի և Էյրենեի հետ հետևում էր օրենքների կատարմանը և Օլիմպոսի դարպասի պահապաններն են։ Երբեմն կարող է ընկալվել որպես «Լավագույն կառավարման».հոմանիշ։ Դիցաբանության մեջ գոյութուն ուներ ևս մեկ Եվնոմիա՝ Հերմես և Ափրոդիտեի դուսրտը, բայց պարզ չէ, նրանք նույն աստվածուհիներն են, թե լրիվ տարբեր։


== Հորաներ ==
Էվնոմիան իրավունքի և օրենսդրության աստվածուհին էր և պատկանում էր հորաների Երկրորդ Սերնդին, իր քույրեր՝ Դիկե և Էյրենեի հետ միասին։ Լինելով օրենքի և կարգի պահպանության աստվածուհի, պահպանում էր հասարակության կայունությունը, ինչի համար վայելում էր գլխավորապես՝ Աթենք, Արգոս և Օլիմպիա քաղակներում մեծ հարգանք։
Ըստ Պինդարի՝

Էվնոմիա, Դիկե և Էյրենե անուները ձևավորում են Հենդիատրիս՝ Կարգ, Արդարություն և Խաղաղություն։

Սպարտայում, Էվնոմիան ընդունվում էր որպես հավասարակշռության գաղափար, սպարտացիների և պերիակացիների միջև։


== Աստղագիտության մեջ ==
Էվնոմիան Ընտանիք S-տեսակի աստերոիդներ անվանվել են նրա պատվին։


=== Ծանոթագրություններ ===


== Աղբյուրներ ==
Grimal, Pierre, The Dictionary of Classical Mythology, Wiley-Blackwell, 1996, ISBN 978-0-631-20102-1. "Horae" p. 217
Smith, William; Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology, London (1873). "Horae"
Սիյակ

Սիյակ (ֆր.՝ Silhac), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 340 մարդ, բնակչության խտությունը` 14.97 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.71 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 480 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 100 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 17 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 222 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 151-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 71։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,0 %։ 151 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 138 անձ (71 տղամարդ և 67 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (7 տղամարդ և 6 կին)։ 71 անաշխատունակներից 12-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 37-ը` թոշակառուներ, իսկ 22-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Քուրդօղլի Փոքր

Քուրդօղլի Փոքր, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։ Գտնվում էր Կուր գետի ակունքների շրջանում։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին ուներ 71 խառը բնակչություն։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Մոլն (Ֆրանսիա)

Մոլն (ֆր.՝ Meaulne), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Սերիյի կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մոնլյուսոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03168։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 775 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 456 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 335-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 121-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 69,5 %)։ 335 աշխատունակ բնակիչներից 286-ը աշխատում էին (155 տղամարդ և 131 կին), անաշխատանք էին 49-ը (19 տղամարդ և 30 կին)։ 121 անգործունակ մարդկանցից 25-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 48-ը թոշակառու, 48-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սեն Սիմֆորյեն եկեղեցի (XVII դար)
Աստվածածին Բարեգութ արձանախումբ (XVI դար)
Պլե դղյակ (XIV—XV դարեր)
Ալյեր դղյակ (XVII դար)


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Մոլն» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-29-ին։ Վերցված է 2012-7-15 
«Մոլն» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Ռասիվեռե (գյուղ, Վիննի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌասիվեռեՌասիվեռե (էստ․՝ Rasivere), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(1839) Ռագացա

(1839) Ռագացա (անգլ.՝ Ragazza), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,801188 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3375 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2649 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1712,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210228 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,16° անկյուն։
Ռագացա աստերոիդը պատկանում է Գեֆյոնի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 766 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,74 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,82 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1839) Ռագացա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բոգորոդսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

Բոգորոդսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝

Բոգորոդսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նիժնի Նովգորոդի մարզում
Բոգորոդսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կիրովի մարզում
Այզեկ Ռոզենբերգ

Այզեկ Ռոզենբերգ (անգլ.՝ Isaac Rosenberg,նոյեմբերի 25, 1890(1890-11-25), Բրիստոլ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - ապրիլի 3, 1918(1918-04-03), Առաս), անգլիացի նկարիչ և բանաստեղծ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ամենահայտնի բրիտանացի բանաստեղծ-ականատեսներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Ռոզենբերգը ծնվել է Դաուգավպիլսից Անգլիա ժամանած հրեա էմիգրանտների ընտանիքում։ 1897 թվականին Ռոզենբերգները տեղափոխվում են Լոնդոն, որտեղ բացում են մսագործական խանութ։ 14 տարեկանում Այզեկը սկսում է սովորել փորագրություն։ Հետագայում ընտանիքի ընկերների ֆինանսական օգնությամբ նա սովորում է Լոնդոնի Սլեյդ Գեղարվեստի դպրոցում։


== Ստեղծագործություններ ==
Ռոզենբերգը, բացի նկարչության հանդեպ իր կիրքից, գրել է նաև բանաստեղծություններ, որոնք ուղարկել է տարբեր թերթեր և ամսագրեր։ 1912 թվականին նա իր միջոցներով հրատարակել է իր առաջին բանաստեղծական ժողովածուն՝ Գիշեր և ցերեկ, որը կրել է Ջոն Քիթսի և Պերսի Բիշի Շելլիի ազդեցությունը։ Մոտավորապես նույն ժամանակահատվածում Ռոզենբերգը ծանոթանում է հայտնի բարերար Էդվարդ Մարշի հետ, ով տաղանդավոր երիտասարդին օգնել է տարբեր ձևերով, նրան ծանոթացրել այնպիսի գրողների հետ, ինչպիսիք են Էզրա Փաունդը, Ֆորդ Մեդոքս Բրաունը և Ջեյմս Ջոյսը։ 1913 թվականին Ռոզենբերգը առողջական պատճառներով ստիպված է լինում մեկնել Հարավային Աֆրիկա, ապրում է Քեյփթաունում և նկարում է բազմաթիվ նկարներ։ 1915 թվականին նա վերադարձել է Անգլիա, որից հետո կամավոր մեկնել է Ֆրանսիայում ռազմաճակատ։ Ռոզենբերգի լավագույն բանաստեղծական ստեղծագործությունները լույս են տեսել նրա մահից հետո։


== Մահ ==
Այզեկը մահացել է Արասի ճակատամարտում մղվող մարտերին։ Նկարչի մարմինը այդպես էլ չի գտնվել։


== Ծանոթագրություններ ==
Սաառեկյուլա (այլ կիրառումներ)

Սաառեկյուլա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Սաառեկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Ռեպինա շրջանի կազմում։
Սաառեկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Լաիմյալա շրջանի կազմում։
Սաառեկյուլա - գյուղ Էստոնիայի Վիիռացի շրջանի կազմում։
Բուքեր Թի

Բուքեր Թիո Հաֆման կրտսեր (անգլ.՝ Booker Tio Huffman Jr., մարտի 1, 1965(1965-03-01), Հյուստոն), առավել հայտնի Բուքեր Թի և Բուքեր արքա ռինգային անուններով, ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ, ռեստլինգային հաղորդավար։ Ներկա պահին հանդես է գալիս «WWE» կազմակերպությունում՝ որպես հեռուստատեսային շոուների մեկնաբան։ Հյուստոնում տեղակայված «Reality of Wrestling» (ROW) անկախ առաջնության հիմնադիրն է և նախագահը։
Առավել նշանակալի մասնագիտական կարիերա է ունեցել «World Championship Wrestling» (WCW), «World Wrestling Federation/Entertainment» (WWF/E) և «Total Nonstop Action Wrestling» (TNA) կազմակերպություններում հանդես գալու տարիներին՝ ընդհանուր առմամբ նվաճելով 35 չեմպիոնականտ տիտղոս։ «WCW»-ում ելույթներ ունենալու տարիներին ռեկորդային վեց անգամ նվաճել է WCW աշխարհի հեռուստատեսային տիտղոսը և տասն անգամ՝ WCW թիմային վարկածով չեմպիոնական տիտղոսը (եղբոր՝ Սթիվի Ռեյի հետ, որպես «Հառլեմյան ջերմություն» թիմի անդամ)։ Վենց անգամ հռչակվել է աշխարհի չեմպիոն, ընդ որում՝ 5 անգամ նվաճել է WCW աշխարհի ծանրքաշային տիտղոսը և 1 անգամ՝ WWE աշխարհի ծանրքաշային տիտղոսը՝ դառնալով կազմակերպության պատմության առաջին ոչ խառնածին աֆրոամերիկացի աշխարհի չեմպիոնը։
2013 թվականին դարձել է WWE փառքի սրահի անդամ։


== Ռեստլինգում ==


=== Այցեքարտային հնարքներ ===
110-րդ փողոցի տապալում
նախաբազուկի կոտրում
Հառլեմյան վերապրուկ (WCW) / հյուստոնյան վերապրուկ (WWF/E)
Հառլեմյան/հյուստոնյան սայդքիք
Պտտվող կիսաշրջան
Հիթ սիքեր (հրթիռային դրոպքիք)
Պտտվող կրունկ
Սուպերքիք
Վազող ծնկանետում
Ռուսական լեգսվիփ
Սայդուոք սլեմ
Սանսեթ ֆլիպ


=== Ավարտող հնարքներ ===
Բուք-էնդ
Մկրատային ոտնահարված


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը WWE.com կայքում(անգլ.)
Էջը IMDb կայքում(անգլ.)
Միացյալ Թագավորության համայնքների պալատ

Համայնքների պալատ (անգլ.՝ House of Commons), Միացյալ Թագավորության խորհրդարանի ստորին պալատը։ Խորհրդարանը զարգացել է միջին դարերում պալատին կից գործող խորհրդից, որը կանչվում էր կարճ ժամանակով և որին մասնակցում էին եկեղեցականներ, ազնվականներ և կոմսեր (առավել հայտնի էին որպես «knights of the shire»)։ Այդ խորհրդի հիմնական նպատակը թագավորի կողմից առաջարկվող հարկերի հաստատումն էր։ Աստիճանաբար խորհուրդը վերածվեց օրենսդիր մարմնի։
Համայնքների պալատը կազմավորվում է համընդհանուր, հավասար ուղղակի ընտրություններից, որն իրագործվում է գաղտնի քվեարկության միջոցով՝ մեծամասնական ընտրակարգով (անգլ.՝ first past the post) միանդամ ընտրատարածքներում։


== Ծանոթագրություններ ==
533

533 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 533 թվականն է, 
VI դարի 33-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կանդլե

Կանդլե (էստ․՝ Kandle), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Հալյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Տրիվանդրամ

Տրիվանդրամ(մալայալամ՝ തിരുവനന്തപുരം, tiruvaṉantapuraṁ), քաղաք Հնդկաստանում, Կերալա նահանգի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքը գտնվում է Հինդուստան թերակղզու արևմտյան  ափին։ Այն ձգվում է բլուրների արանքում։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 752 490 մարդ, իսկ քաղաքային ագլոմերացիայի բնակչությունը 1,68 միլիոն մարդ։ Տրիվանդրամը իր մեծությամբ հինգերորդն է և հանդիսանում է նահանգի խոշորագույն քաղաքը։ Մահաթմա Գանդին այն անվանել է Հնդկաստանի հավերժ կանաչ քաղաք։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Քաղաքի անվանումը ծագում է մայայալամայան Տիրուվանանդապուրամ բառից, որը նշանակում է «քաղաք Անանդայի»։ Անվանումը կապված է աստվածության հետ, որին նվիրված է տաճար, որը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում։ Տաճարը համարվում է քաղաքի այցեքարտը։


== Պատմություն ==
Տիրուվանանդապուրամը տեղակայված է հին առևտրային շրջանում։ Ըստ ավանդության` Օֆիրը, որը Սողոմոնի նստավայրն էր, մ.թ.ա. 1036 թվականին, գտնվում էր Տիրուվանանդապուրամում։ Քաղաքային նավահանգիստը վաղուց եղել է առևտրային կենտրոն։ Քաղաքային և մշակութային պատմության վաղնջական շրջանը առանձին է զարգանում է Կերալա նահանգում։ Քաղաքի առաջին կառավարիչները հարաբերության մեջ են մտնում Այ դինաստիայի հետ։ X դարում նրա անկումից հետո քաղաքն անցնում է Վենադ պետության հսկողության ներքո։ Տիրուվանանդապուրամի ծաղկումը սկսվում է 1729 թվականին ռաջա Մարտանդամ Վարմի գահակալման շրջանում։ 1745 թվականին նա մայրաքաղաքը Պադմանբհապուրամից տեղափոխվում է Տիրուվանանդապուրամ։ Քաղաքը դառնում է դարի մտավոր և գեղարվեստական կենտրոնը։ Քաղաքի ոսկեդարը պատմության մեջ համարվում է 19-րդ դարի կեսը` մահարաջի Սվատի Տիրունալիի և մահարաջի Այլիամ Տիրունալայի առավարման շրջանը։ Այդ շրջանում բացվում է առաջին անգլախոս դպրոցը  (1834), աստղադիտարանը (1837), գլխավոր հիվանդոցը (1839), Արևելյան հետազոտական ինստիտուտը և հին ձեռագրերի և համալսարանական քոլեջը (1873)։ Այդ շրջանում բացվում է նաև նահանգի առաջին հոգեբուժարանը։ Մուլամե Տիրունալում (1885-1924) բացվել է Սանսկրիտի Քոլեջը, Իրավունքի և Կանանց քոլեջը։
20-րդ դարի սկիզբը դառնում է քաղաքական և սոցիալական խոշոր փոփոխությունների շրջան։ Շրի Մուլամ համաժողովը` հիմնադրված 1904 թվականին, դառնում է առաջին ընտրված դեմոկրատական մարմինը Հնդկաստանի տարածքում։ Չնայած այն բանին, որ քաղաքը չի եղել բրիտանական գաղութային վարչակազմի ուղղակի վերահսկողության տակ, Տիրուվանանդապուրամը դարձել է հնդկական  ազգային-ազատագրական շարժման կենտրոններից մեկը։ 1938 թվականին այստեղ տեղի է ունեցել Հնդկական ազգային կոնգրեսի հավաքը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վրացիներ

Վրացիներ կամ քարթվելներ (վրաց.՝ ქართველები, ինքնանվանում՝ քարթվելեբի) քարթվելական ընտանիքի ազգ, որոնց մեծ մասը կենտրոնացած է Վրաստանի սահմանների ներսում՝ Սև ծովի ափին, Կավկասիոնի և Թրիալեթի լեռնաշղթաների միջև ընկած հատվածում։ Զգալի թվով վրացիներ բնակվում են նաև Թուրքիայի արևելյան նահանգներում և Իրանի ներքին շրջաններում՝ հատկեպես Ֆերեյդուն-Քենար քաղաքում։ Շատ վրացիներ ունեն մուգ գույնի մազեր, հանդիպում են նաև շիկահերներ։ Վրացիների մեծ մասի աչքերը շագանակագույն են, իսկ 30%-ինը կապույտ կամ մոխրագույն։ Լեզվաբանական սկզբունքով վրացիները բաժանվում են 3 խմբի՝ իբերական, սվանական և մեգրելա-լազական։ Վրացիների դավանանքը քրիստոնեությունն է (ուղղափառությունը), որն ընդունվել է 319 թ. մայիսի 6-ին։ Մարդաբանորեն պատկանում են հիմնականում եվրոպոիդ ռասայի պոնտոսական և կավկասիոնական խմբերին։ Վրաց ազգի կազմավորման ավարտը համարվում է հիմնականում 5-10 դարերը, թեև ողջ միջնադարում վրացիները բաղկացած են եղել տարբեր ազգագրական խմբերից և ցեղերից։


== Վրացիների էթնիկ խմբեր ==
Վրացիները կազմված են հետևյալ էթնիկ խմբերից՝


== Տարածվածություն ==
Ալաբալա (այլ կիրառումներ)

Ալաբալա, կարող է վերաբերել՝

Ալաբալա - գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում
Ալաբալա - գետ Կուրի ավազանում հոսում է Արդահանի շրջանով
Շագանի

Շագանի (ուկրաիներեն՝ Шагани), աղի ջրով լիման Սև ծովի ափեզրի մոտ, հաճախ անվանվում է լիճ։ Գտնվում է Ուկրաինայի Օդեսայի մարզում։ Իրենից ներկայացնում է բաց տիպի լիման, որը բաժանված է ծովից ոչ մեծ ավազաթմբով և պարբերաբար հաղորդակցվում է ծովի հետ։ Պարբերական ջրափոխանակության արդյունքում լիմանի ջրի աղիությունը նույնպիսինն է, ինչպես և Սև ծովինը (մոտ 18 ‰)։ Մակերևույթի մակերեսն է 70 կմ²։ Հաղորդակցվում է նաև Ալիբեյ լիմանի (լճի) հետ։ Շագանի լիմանի երկարությունը կազմում է 9 կմ, իսկ լայնությունը մոտ 8 կմ։
Լիմանում բնակվում են ավելին քան 20 տեսակի առավելապես ծովային տեսակի ձկներ։ Լիմանի ափերը հանդիսանում են տարբեր թռչունների բնադրման վայր։ Սասիկ - Շագանի - Ալիբեյ - Բուրնաս համակարգը ներառված է միջազգային ջրա-ճահճային տարածքների պաշտպանության Ռամսարյան կոնվենցիայի ցանկի մեջ։


== Տես նաև ==
Ուկրաինայի լճեր
Վինոգրադովսկի (Չերտկովսկի շրջան)

Վինոգրադովսկի (ռուս.՝ Виноградовский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում։ Մտնում է Կուտեյնիկովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Կուտեյնիկովո գյուղից գտնվում է 4 կմ հեռավորության վրա։
Շիվի լեզ Էտուվել

Շիվի լեզ Էտուվել (ֆր.՝ Chivy-lès-Étouvelles), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Լան 2 կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Լան։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02191:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 503 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 363 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 257-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 106-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 70,8%, 1999 թվականին եղել է 68,4%)։ 257 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 234-ը (124 տղամարդ և 110 կին), գործազուրկ էին 23 մարդ (10 տղամարդ և 13 կին)։ 106 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 28-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 56-ը՝ թոշակառուներ, 22-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Շիվի լեզ Էտուվել (ֆր.)
Գերջանիս (գետ)

Գերջանիս, գետ Սև ծովի ավազանում, Գայլ գետի համակարգում։ Հոսում է Սեբաստիայի նահանգի կենտրոնական մասով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոստրոմյան տավարի ցեղ

Կոստրոմյան խոշոր եղջյուրավոր տավարի ցեղ (ռուս.՝ костромская порода крупного рогатого скота), կաթնամսատու տավարի ցեղ։ Ստացվել է 1945 թվականին ՝ Կոստրոմայի մարզի տոհմային տնտեսություններում յարոսլավլյան և տեղական տավարի ալգաու և շվից ցեղերի տրամախաչումից (Ստանիսլավ Շտեյմանի, Վաղինակ Շահումյանի և Նիկոլայ Գորսկու ղեկավարությամբ)։ 
Կենդանիները խոշոր են, ունեն ամուր կոնստիտուցիա։ Թույրը՝ բաց և մուգ մոխրագույն։ Ցուլերի կենդանի զանգվածը 800-900 կգ է, կովերինը՝ 550-650։ Կովերի տարեկան կաթնատվությունն առաջավոր տնտեսություններում՝ 4000-5000 կգ (միջինը՝ 3600-4000 կգ), կաթի յուղայնությունը՝ 3, 9% ։ Ռեկորդային կիթը՝ 14115 և 14203 կգ։ Ինտենսիվ աճեցման և բտման դեպքում 18 ամսական ամորձատվածները կշռում են 450-500 կգ։ Սպանդային ելքը՝ 65-67% ։ Ցեղը բուծվում է Կոստրոմայի, Իվանովոյի, Վլադիմիրի մարզերում, ինչպես նաև Բելառուսում։
Խարկիրիկ

Խարկիրիկ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լոպատինո (գյուղ, Վարնավինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼոպատինոԼոպատինո (ռուս.՝ Лопатино), գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վարնավինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նադալամա (գյուղ, Կեհտնա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆադալամաՆադալամա (էստ․՝ Nadalama), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեհտնա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(9474) Կասադրուրի

(9474) Կասադրուրի (անգլ.՝ Cassadrury), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի օգոստոսի 17-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,286375 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8659 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7069 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1262,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,285091 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,03° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9474) Կասադրուրի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ասմոլովի թատրոն

Ասմոլովի թատրոն (ռուս.՝ Асмоловский театр), թատրոն Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը գտնվել է Տագանրոգի պողոտայում (այժմ՝ Բուդյոննու պողոտա)՝ 2000-ական թվականներին գործած «Նովի բիտ» շուկայի տեղում (Բուդյոննու պողոտա, տուն 40 հասցեի շրջանում)։


== Պատմություն ==

1882 թվականին ծխախոտի ֆաբրիկայի ռոստովցի սեփականատեր Վլադիմիր Իվանովիչ Ասմոլովը քաղաքային դումայից Տագանրոգի պողոտայում, Բոլշայա Սադովայա և Կուզնեցկայա (այժմ՝ Պուշկինի) փողոցների միջև համերգասրահ կառուցելու թույլտվություն ստացավ։ 1883 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Ասմոլովի թատրոնում առաջին անգամ բարձրացվեց վարագույրը։ Իր գոյության 38 տարիների ընթացքում թատրոնն աճեցրել է թատերական հանդիսատես, Դոնի Ռոստովը դարձրել թատերական քաղաք։ Երկար ժամանակ Ասմոլովի թատրոնը ամենատարողունակն էր։ Նույնիսկ այն ժամանակ, երբ քաղաքում հայտնվեցին միևնույն տարողության (մոտ հազար տեղ) ևս մի քանի դահլիճներ, Ասմոլովի թատրոնը մնաց ամենատարողունակների շարքում։ 1894 թվականին որպես թատրոնի ռեժիսոր հրավիրվեց այն ժամանակ թատերական հայտնի գործիչ և դերասան Նիկոլայ Սինելնիկովը։ Ռուսական դրամատիկական գրեթե բոլոր դասականները բեմադրվեցին Ասմոլովի թատրոնի բեմում, որտեղ հանդես էին գալիս Նիկոլայ Սինելնիկովը, Նիկոլայ  Սոբոլշչիկով-Սամարինը, Կոնստանտին Մարջանովը, Նիկոլայ Ռոշչին-Ինսարովը, Մարիա Բլյումենտալ-Տամարինան, Ս. Կուզնեցովը, Վասիլի Դալմատովը, Յակով Օռլով-Չուժբինինը, Պավլա Վուլֆը, Մ. Յուրևան, Ն. Վասիլևան, Պ. Մուրոմցևը և այլք։
Ինքը՝ Ասմոլովը, սկզբում շատ էր սիրում իր թատրոնը և 1886-1887 թվականների թատերաշրջանում նա անտրեպրիզ էր պահում, բայց ոչ այնքան հաջող։ Տարիք առնելով, հավանաբար, հոգնելով հիվանդություններից՝ նա կորցրեց հետաքրքրությունը և 1910 թվականին վաճառեց թատրոնը։ Նոր տերեր դարձան երդվյալ հավատարմատար Լև Վոլկենշտեյնը և ժառանգական պատվավոր քաղաքացի, Դոնի Ռոստովի «Տրամվայ» բաժնետիրական ընկերության ներկայացուցիչ Իոսիֆ Ֆայնը։ Լինելով թատերասեր՝ թատրոնի սեփականատերերը նոր ազդակ հաղորդեցին Դոնի Ռոստովի թատերական կյանքին։
Առաջին ռուսական հեղափոխության ժամանակ, ինչպես քաղաքի թատերական շատ այլ հաստատություններ, թատրոնը դարձել էր հանրահավաքների և ժողովների վայր։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության սկսվելուն պես թատերական հանգիստ կյանքն ավարտվեց. 1918 թվականին կազակական շրջանի որոշմամբ թատրոնը «անհարկավորության պատճառով» լուծարվեց։ Կարմիր բանակի քաղաք մուտք գործելուց հետո թատերական կյանքը վերածնվեց, իսկ 1920 թվականի հունվարին նրա բեմում կայացավ խորհրդային առաջին ներկայացումը՝ «Կարմիր ճշմարտությունը»։ Նույն թվականի մարտի 17-ին թատրոնն ազգայնացվեց, իսկ ապրիլի 12-ից սկսեց կոչվել կրթության ժողովրդական կոմիսար Անատոլի Լունաչարսկու անունով։ Վերջին անգամ Ասմոլովի թատրոնի վարագույրը բարձրացվել է 1920 թվականի նոյեմբերին։ Նոյեմբերի 28-ի գիշերը շենքում հրդեհ բռնկվեց։ Այրվեցին բոլոր դեկորացիաները, բեմիրերը, հագուստները, ինչպես նաև դերասանների անձնական իրերը։ Դրանից հետո թատրոնը չի վերականգնվել, իսկ նրա թատերախումբը, արդեն ժողովրդական կոմիսար Լունաչարսկու անունով, տեղափոխվեց աշխատելու Մաշոնկինների թատրոնում, որը դրանից հետո դարձավ Դոնի Ռոստովի գլխավոր թատրոնը։


== Աղբյուրներ ==
В. Сидоров. Энциклопедия Старого Ростова и Нахичевани-на-Дону. Ростов-н/Д, 1993.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Театр Асмолова. Ростов-на-Дону. Archived 2017-01-18 at the Wayback Machine.
История театров Ростова-на-Дону
Մ.թ.ա. 200


== Դեպքեր ==
Մ.թ.ա. 200-ին Հայաստանը միացել է Սելևկյան պետությանը։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
WTA Ամփոփիչ մրցաշար

WTA Ամփոփիչ մրցաշար, կանանց պրոֆեսիոնալ միջազգային թենիսային մրցաշար, որն անց է կացվում կանոնավոր մրցաշրջանի վերջում, հանդիսանում է եզրափակիչ մրցաշար վարկանիշային առաջատարների համար։ 2014 թվականից մրցաշարն անց է կացվում Սինգապուրում, հարդային ծածկույթով կորտերում, ունենալով 7 միլիոն դոլար մրցանակային հիմնադրամ և մրցաշարային ցանց, հաշվարկված 8 մենախաղի մասնակիցների և 8 զույգերի համար։


== Ընդհանուր տեղեկություն ==


=== Անցկացման ժամկետներ և անվանում ===
Մրցաշարն անց է կացվում ամեն տարի, սկսած 1971 թվականից։ Նրա պատմության ընթացքում մրցաշարը չի ունեցել կոնկրետ ժամկետներ։ Այսպես, այն անց է կացվել օգոստոսին (1971), հոկտեմբերին (1972-74), մարտին (1975-86), իսկ սկսած 1986 թվականից՝ նոյեմբերին (1986 թվականին այն խաղացվել է երկու անգամ)։
Մրցաշարը չունի կոնկրետ անվանում և ժամանակ առ ժամանակ ամբողջությամբ վաճառում է իր պաշտոնական անվանման իրավունքները հովանավորական կազմակերպություններից մեկին։ 1972-1978 թվականներին և 1983-1994 թվականներին մրցանակն անվանվում էր Virginia Slims Championships, 1979-1982 թվականներին՝ Avon Championships, 1996—2000 թվականներին՝ Chase Championships, 2001 թվականին՝ Sanex Championships, 2002 թվականին՝ Home Depot Championships, 2005-2010 թվականներին՝ Sony Ericsson Championships, 2011-2013 թվականներին՝ TEB–BNP Paribas Istanbul Cup, իսկ 2014 թվականից ի վեր՝ BNP Paribas WTA Finals Singapore Presented by SCglobal։


=== Անցկացման վայր և կանոնակարգ ===
Իր պատմության ընթացքում մրցաշարը 11 անգամ փոխել է անցկացման վայրը։ Առավել հաճախ նրա մրցավայր է հանդես եկել Նյու Յորքը և նրա «Մեդիսոն Սքուեր Գարդեն» մարզական համալիրը։ Առաջին անգամ ԱՄՆ սահմաններից դուրս մրցաշարն անց է կացվել 2001 թվականին, երբ ուժեղագույն թենիսիստուհին ընդունել էր Մյունխենը։
1984-1998 թվականներին մրցաշարի եզրափակիչ խաղը խաղացվում էր մինչև երեք հաղթած սեթ, այսինքն Ամփոփիչ մրցաշարը եղել է կանանց միակ մրցաշարը, որտեղ հաղթանակի համար անհրաժեշտ էր հաղթել երկուսից ավել սեթ։


== Նախորդ տարիների եզրափակիչներ ==


== Եզրափակիչի մասնակից թենիսիտուհիներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2016-07-01 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Մրցաշարի պրոֆիլը WTA կայքում (անգլ.)
Թեքեյան մշակութային միություն (Բուենոս Այրես)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թեքեյան մշակութային միություն (այլ կիրառումներ)Թեքեյան մշակութային միություն (ԹՄՄ), հիմնվել է 1960 թվականին Բուենոս Այրեսում՝ Ռամկավար ազատական կուսակցությանհովանավորությամբ։ Մինչև 1974 թվականը գործել է «Արշակ Չոպանյան» մշակութային միություն անունով, այնուհետև՝ ներկա անվանումով։ Զբաղվում է հասարակական-քաղաքական, մշակութային գործունեությամբ։ 1975 թվականից հրատարակում է «Սարտարապատ» շաբաթաթերթը։ Սերտորեն գործակցում է ՀԲԸՄ-ի հետ։ 1998 թվականին Բուենոս Այրեսում բացվել է ԹՄՄ «Սուրեն և Վերճինիա Ֆեսճյան» կենտրոնը՝ կառուցված տեր և տիկին Ֆեսճյանների բարերարությամբ։
(6354) Վանգելիս

(6354) Վանգելիս (անգլ.՝ Vangelis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1934 թվականի ապրիլի 3-ին Էժեն Դելպորտի կողմից Ուքլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,656899 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0807 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2331 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1581,83 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,227584 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 24,55° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6354) Վանգելիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աննե Քարին Էլսթադ

Աննե Քարին Էլսթադ (նորվ.՝ Anna Karin Elstad, հունվարի 19, 1938(1938-01-19), Halsa, Մյորե օգ Ռոմսդալ, Նորվեգիա - ապրիլի 4, 2012(2012-04-04), Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի գրող, մի շարք ազգային գրական մրցանակների դափնեկիր։
Էլսթադը ծնվել է գյուղացու ընտանիքում՝ Նորվեգիայի Վեստլանն վարչատարածքային մասում, 1938 թվականի հունվարի 19-ին։ Երբ նա դեռ 14 տարեկան է եղել, մայրը մահացել է, և  նա  ստիպված է եղել զբաղվել տնտեսությամբ։ Մահացել է 2012 թվականի ապրիլի 4-ին։
Ռուսերեն է թարգմանվել Էլսթադի առաջին վեպը, «Folket på Innhaug», ռուսերեն թարգմանությամբ առաջին անգամ հրատարակվել է 1976 թվականին «Իննհաուգրի ագարակում»։


== Շարադրություններ ==
Folket på Innhaug (1976), (ռուս.՝ «Իննհաուգրի ագարակում»)
Magret (1977)
Nytt rotfeste (1979)
Veiene møtes (1980)
Senere, Lena (1982)
Sitt eget liv (1983)
-for dagene er onde (1985)
Maria, Maria (1988)
Eg helsar deg, Nordmøre (1989)
Julie (1993)
Som dine dager er (1995)
Lenker (1998)
Fri (2000)
Odel (2003)
Hjem (2006)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աննե Քարին Էլսթադ Archived 2017-04-21 at the Wayback Machine.
«Իննհաուգրի ագարակում» գիրքը