Օստարա

Օստարա, կամ Էօստարա (հին անգլերեն՝ Ēastre, հին վերին գերմ․՝ *Ôstara), համաձայն դիցաբանների, հին գերմանական աստվածություն, ենթադրաբար կապված գարնան գալստի և բնության արթնանալու հետ։ Էօստարայի (Օստարայի) անունը կոնցեպցիայի շրջանակներում բերել է ապրիլ ամիսը, ըստ հին անգլիական և հին գերմանական ավանդույթների (հին անգլերեն՝ Easter-mōnaþ, հին վերին գերմ․՝ Ōstar-mānod)։ Մի շարք հետազոտողներ նրան համարում են արևածագի համաեվրոպական աստվածուհի։
Այդ Աստվածուհու մասին առաջին ենթադրությունները արել է նորթումբրիական հոգևորական Բեդա Պատվարժանը (673—735)։ Այդ կերպ նա իր տեսանկյունից փորձում էր ներկայացնել Զատկի (անգլ.՝ Easter) անգլերեն անվանումը (և համապատասխան ամիսը), այդ տոնի անունը բավականին տարբերվում է եվրոպական այլ լեզուներում։
Գերմանիայում Զատկի անունը (գերմ.՝ Ostern) փոխվել է անգլոսաքսոնական քրիստոնյա առաքելականների կողմից, ինչպիսին է սուրբ Բինաֆացին։
Միայն 1835 թվականին դիցաբան Յակոբ Գրիմը ենթադրել է առաջարկել է այդ անվանումների ազգակցականությունը, բայց լուծել է այդ խնդիրը ոչ թե ի օգուտ համատեղության, այլ առաջարկել է հնդեվրոպական արմատներով հին գերմանական հեթանոսական աստվածուհու անուն՝ ազգային ռոմատիկ դիցաբանական շրջանակներումը։


== Ծագումնաբանություն ==
Յակոբի Գրիմի ժամանակներից Էօստարան (Օստարա) ավանդաբար կապվում է գերմանամետ լեզուների հետ՝ *austrōn «Արևածագ», որը գալիս է ընդհանուր հնդեվրոպական արմատից *h₂wes- «շողալ, փայլել»։ Այդ հիմքից անունը (վերափոխվել է որպես *h₂ewsṓs, հեշտացված տարբերակում *Ausōs) այդ անունը, ըստ երևույթի կրել է հնդեվրոպամետ պանթեոնի գլխավոր աստվածուհիներից մեկը՝ արևածագի աստվածուհին։ Դրա կերպարում հանդես են գալիս՝ հունական Էոսը (Ἕως, Ἠώς), հռոմեական Ավրորան (Aurora), լատիներեն Աուստրա (Austra), լիտվական Աուշրինե (Aušrinė), վեդայական Ուշաս (उषस्; uṣas)։ Դրա հիմքի վրա էլկազմավորվել է համագերմանական բառը, որ նշանակում է «արևելք» (անգլ.՝ East, գերմ.՝ Ost, հոլանդերեն Oost, շվեդերեն՝ Öster, լատ.՝ auster նույն ծագմամբ նաև «հարավ» բառը)։


== Տես նաև ==
Արևածագի աստվածուհի
Անգլոսաքսոնական աստվածներ
Տարվա անիվ
Զատիկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Grimm, Jacob (James Steven Stallybrass Trans.) (1882). Teutonic Mythology: Translated from the Fourth Edition with Notes and Appendix. Vol. I. London։ George Bell and Sons.
Shaw, Philip A. (2011). Pagan Goddesses in the Early Germanic Goddess: Eostre, Hreda and the Cult of Matrons. Bristol Classical Pressю


== Գրականություն ==
Гербер Х. Мифы Северной Европы. — Litres, 2013. — 473 с. — ISBN 5457027562
Anonymous (1859). Review: The Two Babylons in The Saturday Review, Vol. VIII, pp. 338–340. John W. Parker and Son.
Barnhart, Robert K. (1995). The Barnhart Concise Dictionary of Etymology: The Origins of American English Words. HarperCollins. 0-06-270084-7
Billson, Charles J. (1892). "The Easter Hare" as published in Folk-Lore, Vol. 3, No. 4 (December 1892). Taylor & Francis, Ltd. on behalf of Folklore Enterprises Ltd.
Boyle, John Andrew (1974). "The Hare in Myth and Reality: A Review Article" as published in Folklore, Vol. 84, No. 4 (Winter, 1973). Taylor & Francis, Ltd. on behalf of Folklore Enterprises Ltd.
Cusack, Carole M. (2008). "The Return of the Goddess: Mythology, Witchcraft and Feminist Spirituality" as published in Pizza, Murphy. Lewis, James R. (Editors). Handbook of Contemporary Paganism. Brill Publishers. 9004163735
Diesel, Andreas. Gerten, Dieter (2007). Looking for Europe: Neofolk und Hintergründe. Index Verlag. 3-936878-02-1
Grimm, Jacob (James Steven Stallybrass Trans.) (1882). Teutonic Mythology: Translated from the Fourth Edition with Notes and Appendix Vol. I. London։ George Bell and Sons.
Grimm, Jacob (James Steven Stallybrass Trans.) (1883). Teutonic Mythology: Translated from the Fourth Edition with Notes and Appendix Vol. II. London։ George Bell and Sons.
Hislop, Alexander (1903). The Two Babylons. Third edition. S.W. Partridge. Web.
Hubbard, Benjamin Jerome. Hatfield, John T. Santucci, James A. (2007). An Educator's Classroom Guide to America's Religious Beliefs and Practices. Libraries Unlimited. 1-59158-409-4
Giles, John Allen (1843). The Complete Works of the Venerable Bede, in the Original Latin, Collated with the Manuscripts, and Various Print Editions, Accompanied by a New English Translation of the Historical Works, and a Life of the Author. Vol. VI: Scientific Tracts and Appendix. London։ Whittaker and Co., Ave Maria Lane.
Mallory J. P., Adams Douglas Q. (1997)։ Encyclopedia of Indo-European Culture։ Taylor & Francis։ ISBN 1-884964-98-2 
Shaw, Philip A. (2011). Pagan Goddesses in the Early Germanic World: Eostre, Hreda and the Cult of Matrons. Bristol Classical Press. 978-0-7156-3797-5
Schmadel, Lutz D. (2003). Dictionary of Minor Planet Names, fifth edition, illustrated. Springer. 3-540-00238-3
Sievers, Eduard (Albert S. Cook Ed. Trans.) (1903) An Old English grammar Third Edition. Ginn and Company
Simek, Rudolf (2007) translated by Angela Hall. Dictionary of Northern Mythology. D.S. Brewer. 0-85991-513-1
Wallis, Faith (Trans.) (1999). Bede: The Reckoning of Time. Liverpool University Press. 0-85323-693-3
Watkins, Calvert (2006 [2000]). The American Heritage Dictionary of Indo-European Roots. Houghton Mifflin Harcourt. 0-618-08250-6
Wright, Joseph and Wright, Elisabeth Mary. (1914) Old English Grammar Second Edition. Humphrey Milford Oxford University Press