Պուրնո Ագիտոկ Սանգմա

Պուրնո Ագիտոկ Սանգմա (անգլ.՝ Purno Agitok Sangma, հինդի՝ पूर्ण ऐजिटक संगमा, սեպտեմբերի 1, 1947(1947-09-01), West Garo Hills district, Մեգհալայա, Հնդկաստան - մարտի 4, 2016(2016-03-04), Նյու Դելի, Հնդկաստան), հնդիկ պետական և քաղաքական գործիչ, 1996-1998 թվականների Հնդկաստանի խորհրդարանի ստորին պալատի՝ Լոկ սաբհայի խոսնակ։


== Կենսագրություն ==
Պուրնո Ագիտոկ Սանգման ծնվել է 1947 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Չապահատի գյուղում, Բրիտանական Հնդկաստան՝ բազմազավակ ընտանիքում։ 11 տարեկան հասակում կորցրել է հորը և աղքատության պատճառով ստիպված է եղել թողնել ուսումը։ Սելիզանյան շքանշանի օգնության շնորհիվ հաջողվել է շարունակել ուսումը։ Շիլոնգում գտնվող Սուրբ Անտոնիոսի քոլեջում ստացել է արվեստների բակալավրի աստիճան, իսկ հետո՝ Դիբրուգարհի համալսարանում միջազգային քաղաքական մագիստորի աստիճան։
Պրոֆեսինոլակ կարիերան սկսել է Դիբուգարհում որպես ուսուցիչ։
1973 թվականին ընտրվել է Մեգհալա-Պրադեշի երիտասարդական կոնգրեսի փոխնախագահ և 1975 թվականից մինչև 1980 թվականը համարվել է Երիտասարդական կոնգրեսի գլխավոր քարտուղար։
1977 թվականին Մեգհալայում Տուրայից ընտրվել է խորհրդարանի ստորին պալատի՝ Լոկ Սաբհայի 6-րդ համագումարի պատգամավոր և այդ ընտրական շրջանից ևս մի քանի անգամ վերընտրվել է մինչև 1989 թվականը։ Ընմիջումից հետո կրկին 1991 թվականից մինչև 2008 թվականն ընտրվել է խորհրդարանի ստորին պալատի պատգամավոր։

1980 թվականին զբաղեցրել է Հնդկական ազգային կոնգրեսի Համահնդկական կոմիտեի քարտուղարի պաշտոնը,
1980-1982 թվականներին զբաղեցրել է արդյունաբերության նախարարի տեղակալի պաշտոնը,
1982-1984 թվականներին զբաղեցրել է առևտրի նախարարի տեղակալի պաշտոնը,
1984 թվականին զբաղեցրել է առևտրի պետական նախարարի պաշտոնը,
1984-1986 թվականներին զբաղեցրել է արտաքին գործերի պետական նախարարի պաշտոնը,
1986-1988 թվականներին զբաղեցրել է աշխատանքի պետական նախարարի պաշտոնը,
1988-1990 թվականներին զբաղեցրել է Մեգհալայա նահանգի գլխավոր նախարարի պաշտոնը,
1991-1993 թվականներին զբաղեցրել է ածխի արդյունաբերության պետական նախարարի պաշտոնը,
1993-1995 թվականներին զբաղեցրել է աշխատանքի պետական նախարարի պաշտոնը,
1995 թվականի փետրվար-սեպտեմբեր ամիսներին զբաղեցրել է Աշխատանքի միության պետական նախարարի պաշտոնը,
1995-1996 թվականներին զբաղեցրել է Տեղեկատվության և հաղորդման նախարարի պաշտոնը։1996 թվականից մինչև 1988 թվականը եղել է Լոկ սաբհայի խոսնակ։ Հնդկական խորհրդրանի պատմության կես դարվա ընթացքում եղել է ընդդիմության առաջին անդամը, որը զբաղեցրել է խոսնակի պաշտոնը։ Այդ պաշտոնում Սահմանադրության օրինագծի վերանայման համար սահմանել է Խորհրդարանական միասնական կոմիտեն։ Գլխավորել է Ազգերի համագործակցության խորհրդարանական ասոցիացիայի 1996 թվականի օգոստոսի Կուալա Լումպուրի և 1997 թվականի սեպտեմբերի Պորտ Լուիի 42-րդ և 43-րդ կոնֆերանսների հնդկական խորհրդարանական պատվիրակությունները։
1998 թվականին համարվել է Հնդկաստանի պետական կառավարման ինստիտուտի փոխնախագահ։
1999 թվականի մայիսին մի շարք քաղաքական գործիչների հետ միասին հեռացվել է Հնդկական ազգային կոնգրեսի շարքերից Սոնյա Գանդիին ընդդիմության համար։
Կոնգրեսից հեռացումից հետո 1999 թվականին եղել է Ազգայնական կոնգրեսի կուսակցության համահիմնդիրներից մեկը։ 2004 թվականի հունվարին, այդ կուսակցության պառակտումից հետո, մասնակցել է «Տրիմունալ համահնդկական կոնգրեսի» կազմավորմանը։ 2006 թվականի փետրվարին Ազգայնական կոնգրեսի կուսակցության կողմից վերընտրվել է Լոկ սաբհայի պատգամավոր։ 2008 թվականի մարտին հրաժարվել է պատգամավորական լիազորություններից՝ Մեգհալայա նահանգի Օրենսդրական ժողովի ընտրություններում մասնակցելու նպատակով։
2013 թվականին եղել է Ազգային ժողովրդական կուսակցության համահիմնդիրներից մեկը, որին Մեգհալայա նահանգի Օրենսդրական ժողովի ընտրություններում հաջողվել է երկու մանդաթ ստանալ։
2012 թվականին Հնդկաստանի նախագահի ընտրություններում ընդդիմության կողմից եղել է հիմնական թեկնածուն, սակայն հաղթանակ է տարել Հնդկական ազգային կոնգրես կուսակցության ներկայացուցիչ Փրանաբ Կումար Մուխերջին։

Պուրնո Ագիտոկ Սանգման մահացել է 2016 թվականի մարտի 4-ին Նյու Դելիում՝ 68 տարեկան հասակում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Biography - From Lok Sabha Speakers' official site
P. A. Sangma: Fourteenth Lok Sabha Members Bioprofile
XII LOK SABHA DEBATES - Sangma's famous debate against nuclear weapons
Interview with Sangma by Rediff on NCP split up