armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էրոլ Բյույուքբուրչ

Էրոլ Բյույուքբուրչ (թուրքերեն՝ Erol Büyükburç, օգոստոսի 8, 1936(1936-08-08), Ադանա, Թուրքիա - մարտի 12, 2015(2015-03-12), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք երգիչ, կոմպոզիտոր և դերասան։


== Կենսագրություն ==
Էրոլ Բյույուքբուրչը ծնվել է 1936 թվականի մարտի 22-ին Ադանայում։ Հայրենի քաղաքում ստացել է նախնական դպրոցական կրթություն։ Դպրոցն ավարտել է Ստամբուլում։ Ստամբուլի համալսարանում ուսումնասիրել է տնտեսագիտություն, սակայն կիսատ է թողել ուսումնառությունը։ Էրոլը որոշում է ընտրել երաժշտի կարիերան։ Կրթությունը շարունակում է Ստամբուլի համայնքային կոնսերվատորիայում, որը և ավարտում է։
1964 թվականից նկարահանվել է երաժշտական ֆիլմերում։ 2007 թվականին Բյույուքբուրչը որպես ժյուրի է հանդես եկել հեռուստատեսային՝ «Şarkı Söylemek Lazım» (Դու պետք է երգես) երաժշտական նախագծում։
2015 թվականի մարտի 12-ին մահացած են գտել իր բնակարանում։ Թաղված է Զինջիրլիքույու գերեզմանատանը։


== Անձնական կյանք ==
Էրոլն ամուսնացած էր Էմել Բյույուքբուրչի հետ։ 2001 թվականին վերջինս մահանում է լյարդային անբավարարությունից։ Նրանց դուստրը՝ Աժլան Բյույուքբուրչը երգչուհի էր, որը մահացել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի արդյունքում։


=== Երաժշտական կարիերա ===
Էրոլ Բյույուքբուրչի երաժշտական կարիերան սկսվել է 1961 թվականից, երբ հանդես եկավ «Little Lucy» անգլերեն երգով։ Սկսել է հանդես գալ Շերիֆ Յուզբաշիօղլուի նվագախմբի հետ։ 1964 թվականին Թյուլայ Գերմանի և Թանժու Օքանի հետ մասնակցել է Բալկանյան առաջին փառատոնին:
1975 թվականին ձայնագրել է իր անդրանիկ ալբոմը՝ «Sevgi Çiçekleri» (Սիրո ծաղիկներ), որը նրան հռչակ բերեց ողջ Թուրքիայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերծնոտային զարկերակ

Վերծնոտային զարկերակ (լատ.՝ a. maxillaris), արտաքին քներակ զարկերակի վերջնային ճյուղերից մեկը, ավելի մեծ, քան նրա մյուս ծայրային ճյուղը՝ քունքային մակերեսային զարկերակը։


== Տեղագրություն ==
Սկզբում զարկերակը գտնվում է ստորին ծնոտի միջային ճյուղի մոտ, որից հետո այն գնում է ստորքունքային փոս և թևաքմային փոս, որտեղ բաժանվում է վերջնային ճյուղերի։։
Տեղագրական առումով վերծնոտային զարկերակը բաժանված է երեք հատվածի՝ ծնոտային, ստորքունքային և թևաքմային, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի իր ճյուղերը։


=== Ծնոտային բաժին ===
Ականջային խորանիստ զարկերակ (լատ.՝ a. auricularis profunda), անոթավորում է քունքստործնոտային հոդը, արտաքին լսողական անցուղին և թմբկաթաղանթը։
Առաջային թմբկային զարկերակ (լատ.՝ a. tympanica anterior), անոթավորում է թմբկախոռոչի լորձաթաղանթը;
Ստորին ատամնաբնային զարկերակ (լատ.՝ a. alveolaris inferior), իր հերթին տալիս է ատամնային ճյուղեր (լատ.՝ rr. dentales), կզակային զարկերակ         (լատ.՝ a. mentalis), որը արյուն է մատակարարում  դեմքի մկաններին և կզակի մաշկին, նաև տալիս է  ծնոտկորճային զարկերակը (լատ.՝ a. mylohyoideus), որը անոթավորում է երկգլխանի մկանի առաջային փորիկը և համանուն մկանը։
Ուղեղապատյանային միջին զարկերակ (լատ.՝ a. meningea media), գնում է դեպի միջին գանգափոսի կարծր պատյան (լատ.՝ rr. frontales et parietales), իր ճանապարհին տալով՝ թմբկային վերին զարկերակը     (լատ.՝ a. tympanica superior)՝ թմբկաթաղանթի լորձաթաղանթի համար։


=== Ստորքունքային բաժին ===
Թշային զարկերակ (լատ.՝ a. buccalis), անոթավորում է այտի մկանները և լորձաթաղանթը;
Ծամիչ զարկերակ (լատ.՝ a. masseterica)՝ ճյուղեր համանուն մկանին;
Թմբկային խորանիստ զարկերակ (լատ.՝ a. tympanica profunda)` ճյուղեր թմբկային մկաններին։
Վերին հետին ատամնաբնային զարկերակ                    (լատ.՝ a. alveolaris superior posterior), ներթափանցում է վերծնոտային ծոցի մեջ՝ արյուն մատակարարելով լորձաթաղանթին, տալիս են ատամնային ճյուղեր (լատ.՝ rr. dentales), որոնք սնուցում են վերին ծնոտի ատամները և լնդերը;
Թևակերպային ճյուղեր (լատ.՝ rr. pterygoidei) ՝ համանուն մկանների համար։


=== Թևաքմային բաժին ===
Ստորակնակպճային զարկերակ (լատ.՝ a. infraorbitalis);
Քմային վայրէջ զարկերակ (լատ.՝ a. palatina descendens), սկզբում տալիս է թևակերպային խողովակի զարկերակը (լատ.՝ a. canalis pterygoidei)` անոթավորեոլվ ըմպանի վերին մասը, լսողական փողը, փափուկ և կարծր քիմքերը։ Քմային վայրէջ զարկերակը բերանակցվում է դիմային զարկերակի ճյուղ՝ քմային վերել զարկերակի հետ;
Սեպաքմային զարկերակ (լատ.՝ a. sphenopalatina) մտնում է քթի խոռոչ և տալիս է հետին կողմնային քթային ճյուղեր (լատ.՝ aa. nasales posteriores laterales) և հետին միջնապատային ճյուղեր (լատ.՝ rr. septales posteriores)՝ անոթավորելով քթի միջնապատի հետնամասը և քթի լորձաթաղանթը։


== Ինչպես նաև ==
Ներքին քնային զարկերակ
Աորտա
Ենթանրակային զարկերակ


== Նշումներ ==
Նովոչերնորեչենսկի

Նովոչերնորեչենսկի (ռուս.՝ Новочернореченский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Կոզուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4204 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բելոգորովկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բելոգորովկա (այլ կիրառումներ)Բելոգորովկա (ուկրաիներեն՝ Білогорівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Բելոգորովկա գյուղում բնակվում էր 134 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ուիլյամս (այլ կիրառումներ)

Ուիլյամս կամ Վիլյամս (Williams), անգլախոս ազգերի մոտ տարածված ազգանուն է։ Առաջացել է «Ուիլյամ» անունից։


== Անձինք ==


=== Գրականություն ===
Տեդ Ուիլյամս — գրող ֆանտաստ
Թեննեսսի Ուիլյամս — ամերիկյան գրող և դրամատուրգ
Ուիլիամ Կարլոս Ուիլյամս — ամերիկյան բանաստեղծ


=== Երաժշտություն ===
Վանեսսա Ուիլյամս — փոփ-երգչուհի, դերասանուհի, մոդել
Ջոն Ուիլյամս (կոմպոզիտոր) — կինոյի կոմպոզիտոր
Ջոն Ուիլյամս (կիթառիստ) — դասական կիթառիստ
Ռոբերտ Պիտեր Ուիլյամս (Ռոբբի Ուիլյամս), փոփ-երգիչ
Էնդի Ուիլյամս — էստրադային երգիչ


=== Կինեմատոգրաֆիա ===
Միշել Ուիլյամս — ամերիկյան դերասանուհի
Ռոբին Ուիլյամս — հոլիվուդյան կինոդերասան
Էսթեր Ուիլյամս - ամերիկյան կինոդերասանուհի


=== Գիտություն ===
Իվոր Ուիլյամս — լեզվաբան
Վասիլի Ռոբերտի Ուիլյամս — ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս
Ժոզեֆ Մ. Ուիլյամս — ամերիկյան լեզվաբան


=== Սպորտ ===
Վինուս Ուիլյամս — ամերիկյան թենիսիստուհի
Ջաստին Ուիլյամս — հոկեյիստ
Մարկ Ուիլյամս — սնուկերիստ
Ռոբերտ Ուիլյամս (աղեղնավոր) — աղեղնավոր
Սերենա Ուիլյամս — ամերիկյան թենիսիստուհի
Ֆրենկ Ուիլյամս — «Ֆորմուլա-1»-ի գործիչ
Ջեյսոն Ուիլյամս — ամերիկյան բասկետբոլիստ, NBA-ի խաղացող
Դերոն Ուիլյամս — ամերիկյան բասկետբոլիստ, NBA-ի խաղացող


=== Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտ ===
«Բժիշկ մահ» Սթիվ Ուլիամս՝ ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ
Սթիվեն Ջեյմս Ուիլյամս, ավելի հայտնի՝ Սթոուն Քոլդ Սթիվ Օսթին, ամերիկացի դերասան և նախկին պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ


=== Ուրիշ ===
Ջեֆֆրի Նելս Ուիլյամս — տիեզերագնաց
Դեյվիդ Րիս Ուիլյամս — տիեզերագնաց
Թոմմաս Ստեֆֆորդ Ուիլյամս — կարդինալ
Ռոբերտա Ուիլյամս — համակարգչային խաղերի դիզայներ
Ուեյն Ուիլյամս - սերիական մարդասպան


== Անվանում ==
Ուիլյամս — («Ֆորմուլա-1»-ի սպորտային խումբ
Առկնա

Առկնա (էստ․՝ Arkna), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռակվեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 190 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պատրանք (նկար)

Պատրանք, Սարգիս Երկանյանի նկարներից։ Հավատարիմ մնալով ռեալիստական սկզբունքին՝ ստեղծել է իրական կյանքի հարազատ պատկեր։ Նկարիչն ընտրել է իդեալական մարմնակազմությամբ օրիորդ՝ համոզիչ  դարձնելու համար ջրում անդրադարձված մարմնով հրապուրվելու փաստը։ Ռեալ մեկնաբանումով հանդերձ՝ պատկերը գնահատելի է իր քնարական բովանդակությամբ, որին նպաստել է և՛ տեղանքի նպատակահար ընտրությունը՝ իր նախաստեղծ լռիկ միջավայրով, և՛ գեղանի կերպարը իր մարմնական հրապույրով։


== Մտահղացում ==
Մտահղացման շարժառիթը հանդիսացել է մի ոմն բարեկազմ օրիորդ, որը ծառայել է որպես մոդել այդ պատկերի համար։


== Նկարագրություն ==
Տեղանքը ներկայացնում է բուսականությամբ առատ, անանցանելի մի վայրի բնության մի հատված՝ խոշոր քարերով շրջապատված լճակի ափին՝ ջրերի վրա վարսերը կախած ուռենիով,  որի ճյուղից բռնած՝ կանգնած էր ջրի մեջ իր անդրադարձումով հիացող օրիորդը։ Թվում է, թե միանգամայն նպաստավոր միջավայր է  ընտրված օրիորդի համար՝ առանձնանալու համար իր իր մտերիմ զգացմունքների հետ։ Հիացմունք է պատճառում պատկերի հերոսուհին իր մարմնական գեղեցկությամբ։ Նա ունի բարձր հասակ, մարմնի կատարյալ համաչափություն, ճկուն մարմնաձևեր, նազանի շարժում, համակրելի դիմագծեր։


== Գեղարվեստական արտահայտչականություն ==
Հերոսուհին ներկայացված  է գերազանց վարպետությամբ և մտածել է տալիս, թե արդյոք այդպիսիք են  եղել հունական  առասպելներում փառաբանված անտառների փերիները, որոնք գիշերները դուրս են եկել լոգանքի անտառների սառնորակ լճերում կամ գետերում։ Հավանաբար ամենագեղեցիկ ջրահարսն  անգամ կնախանձեր այս օրիորդի անզուգական մարմնակազմությանը։ Երկանյանն իր հերոսւհուն պատկերել է այնպիսի մարմնակազմությամբ, իմաստավորված կեցվածքով և արտահայտությամբ, որով հնարավոր է եղել առավել չափով ընդգծել նրա մարմնի գեղեցկությունը, որի անդրադարձումը օրիորդին համակել է բավականության զգացումով։ Ջրի վրա կիսով չափ վիճակը հնարավոր է դարձրել առավել ամբողջականությամբ ցուցադրել օրիորդի մարմնի անգերազանցելի հմայքը։ Ծածկոցի մեջ սեղմ փաթաթված մարմնի ձևերն ընդգծված են ճկուն, գեղեցիկ ուրվագծերով։ 
Երկանյանը օրիորդին պատկերել է այնպիսի արտահայտությամբ, երբ լճակի հայելիում տեսնելով սեփական գեղեցկության գերազանցությունը՝ համակվել է անսահման բավականությամբ և, թվում է,  թե դրանից առաջացած երջանկության զգացումը վայրկենապես ներխուժել է երիտասարդական կենսունակությամբ լի նրա ներաշխարհը՝ նրա մարմնի յուրաքանչյուր մասնիկ մասնակից դարձնելով այդ ցնծությանը։ Քնարական այս մոտիվը ներկայացված է գեղանկարչական ամենանուրբ միջոցներով։ Բուսականությամբ առատ բնության այդ բազմատարր ֆոնի վրա՝ ծառերի շուքի տակ, նրբերանգ արտացոլումներով ողողված օրիորդի մարմինը դիտվում է որպես մարմարակերտ չքնաղ արձան։
Հիացմունք է պատճառում բացօթյա պայմաններում երանգի նրբությունն զգալու նկարչի ունակությունը
։


== Ծանոթագրություններ ==
Վախի հրվանդան (այլ կիրառումներ)

Վախի հրվանդան անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․


== Աշխարհագրություն ==
Վախի հրվանդան (հրվանդան), հրվանդան ԱՄՆ-ում, Հյուսիսային Կարոլինայի մոտ
Վախի հրվանդան (շրջան), շրջան Հյուսիսային Կարոլինայում
Վախի հրվանդան (գետ), հրվանդանին մոտ Ատլանտյան օվկիանոս թափվող գետ
Վախի հրվանդան (հնդկացիներ), հնդկացիներ ցեղ, որոնք ապրել են Վախի հրվանդան գետ մոտ


== Կրթություն ==
Վախի հրվանդան (ակադեմիա)
Վախի հրվանդան (միջնակարգ դպրոց)
Վախի հրվանդան (քրիստոնեական ակադեմիա)


== Ֆիլմեր ==
Վախի հրվանդան (ֆիլմ, 1962), 1962 թվականին նկարահանված ամերիկյան ֆիլմ, ռեժիսոր Ջեյ Լի Թոմպսոն
Վախի հրվանդան (ֆիլմ, 1991), 1991 թվականին նկարահանված ամերիկյան ֆիլմ, ռեժիսոր Մարտին Սկորսեզե, 1962 թ. ֆիլմի ռիմեյք
Օրլեան (գյուղ, Բլագովեշչենսկի շրջան)

Օրլեան (ռուս.՝ Орлеан), գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Բլագովեշչենկայի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 580 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կապիտոլիական գայլ

Կապիոլիական գայլ (լատ.՝ Lupa Capitolina), բրոնզե քանդակ, որտեղ պատկերված է իտալական գայլ, որը կերակրում է Հռոմ քաղաքի հիմնադիրներ հանդիսացող երկու եղբայրներին՝ Հռոմուլոսին և Հռեմոսին։ Բրոնզե քանդակը պահվում է թանգարանում։ Այս արձանը երկար ժամանակ համարվել է էտրուսկների քաղաքակրթության նմուշ, սակայն ավելի ուշ հայտնի դարձավ, որ արձանը թվագրված է դեռևս մ.թ.ա. 5-րդ դարում։
Նորագույն ժամանակաշրջանում՝ 21-րդ դարում, արձանը կարգի բերվեց և ենթարկվեց մանրակրկիտ հետազոտությունների։ Այդ հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ քանդակը Իտալիայում հայտնաբերվել է Ռենեսանսի դարաշրջանում։ (11-ից 13-րդ դար)։
Այս արձանը համարվում է Հռոմ քաղաքի խորհրդանիշներից ամենանշանավորը։ Այն հայտնի է դեռևս հնագույն ժամանակներից և քանդակում առկա գայլը եղել է մի շարք մետաղադրամների վրա։ Ենթադրվում է, որ գայլը եղել է պաշտամունքի առարկա Հռոմեական կայսրությունում։


== Պատմություն ==
Քանդակի մասին առաջին հիշատակումը եղել է այն, որ այն գտնվել է Պլինոս քաղաքից։ Նախկինում քանդակը եղել է Հռոմի ֆորումի սուրբ թզենու մոտ։ Մարկոս Ցիցերոնը գրում է, որ քանդակը եղել է Կապիտոլիումի բլրի վրա և մի անգամ կայծակը հարվածել է նրան։ Ըստ ավանդության, քանդակում գտնվող մայր գայլը գտնելով նորածին երկու որդիների, խնամել է նրանց և կերակրել իր կաթով։ Երեխաները մեծանալով ունեցել են աներևակայելի ուժ և հիմնադրել պատմական Հռոմ քաղաքը։ Ավելի ուշ հայտնի դարձավ նաև նրանց անունները՝ Հռոմուլոս և Հռեմոս։ Եղբայրներից Հռոմուլոսը հաղթելով իր եղբորը Հռեմոսին դառնում է Հռոմի միակ տերը և այն իր անունով կոչում «Հռոմ»։
1960-ական թվականներին քանդակի պատկերը օգտագործվել է, որպես Հռոմում անց կացվող Օլիմպիական խաղերի խորհրդանիշ։ Քանդակը այժմ պահվում է Հռոմի հնագիտության թանգարանում։ Քանդակի կրկնօրինակ նմուշները պահվում են նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, Իսպանիայում, Բրազիլիայում, Մակեդոնիայում, Ռումինիայում, Տաջիկստանում, Շվեդիայում, Ֆրանսիայում, Նիդերլանդներում և այլ երկրներում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Գրականություն ==

Lombardi G. (2002)։ A petrographic study of the casting core of the Lupa Capitolina։ Archaeometry 44 (4)։ էջեր 601ff  (X-ray diffractometry, thermal analyses, chemistry and thin sections identify the casting site in the lower Tiber valley.)
Carcopino J. (1925)։ La louve du capitole (ֆրանսերեն)։ Paris: Les Belles Lettres։ OL 16519753M  (This paper initiated modern research into the sculpture's history.)
(227) Ֆիլոսոֆիա

(227) Ֆիլոսոֆիա (անգլ.՝ Philosophia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1882 թվականի օգոստոսի 12-ին Պոլ Անրիի կողմից Փարիզում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,169819 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5567 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7829 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2061,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174644 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(227) Ֆիլոսոֆիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պոչ (գիսաստղ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոչ (այլ կիրառումներ)

Պոչ, Գիսաստղի պոչ, փոշուց և գազից կազմված ձգված շլեյֆ, որը առաջանում է գիսաստղի Արեգակին մոտենալիս արեգակնային քամու նրանով ցրման հետևանքով։ Սովորաբար գիսաստղի պոչն ուղղված է Արեգակի հակառակ ուղղությամբ։
Գիսաստղի Արեգակին մոտենալիս նրա միջուկից սկսում են արտանետվել ցածր գոլորշիացման ջերմաստիճանով ցնդող միացությունների մասնիկները, այնպիսիք, ինչպիսին են՝ ջուրը, ածխածնի մոնօքսիդը, ածխածնի երկօքսիդը, մեթանը, ազոտը և, հնարավոր է նաև այլ սառած գազերը։ Այս երևույթը բերում է վարսի առաջացմանը, որը կարող է հասնել 100 000 կմ երկարության։ Այս կեղտոտ սառույցների գոլորշացումը արտանետում է նաև փոշու մասնիկներ, որոնք գազի միջոցով հեռացվում են միջուկից։ Վարսի մեջ գտնվող գազերի մոլեկուլները կլանում են Արեգակի լույսը և վերաարձակում են այն տարբեր ալիքի երկարություններով (այս երևույթը անվանում են ֆլուորեսցենսիա), իսկ փոշու մասնիկները ցրում են Արեգակի լույսը տարբեր ուղղություններով, առանց ալիքի երկարության փոփոխության։ Այս երկու երևույթները բերում են նրան, որ վարսը դառնում է տեսանելի դիտողի համար։
Արեգակնային ճառագայթման ազդեցությունը վարսի վրա հանգեցնում է գիսաստղի պոչի առաջացմանը։ Սակայն այստեղ ևս, փոշին և գազը տարբեր ձևերով են իրենց դրսևորում։ Արեգակի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը իոնիզացնում է գազի մոլեկուլների մի մասը, և արեգակնային քամու ճնշումը, որը իրենից ներկայացնում է Արեգակի կողմից արձակվող լիցքավորված մասնիկների հոսք, հրում է իոնները, ձգելով վարսը վերածելով այն երկար պոչի, որը կարող է ունենալ ավելին քան 100 միլիոն կիլոմետր երկարություն։ Արեգակնային քամու փոփոխությունները կարող են հանգեցնել գիսաստղի պոչի ձևի արագ փոփոխությունների, կամ նույնիսկ ամբողջական կամ մասնակի կտրմանը։ Իոնները արագանում են արեգակնային քամու միջոցով մինչև տասնյակ կամ հարյուրավոր կիլոմետր վայրկյանում, շատ անգամ ավելի մեծ, քան գիսաստղի իր ուղեծրով շարժման արագությունն է։ Այդ պատճառով, նրանց շարժումը համարյա ճշգրիտ ուղղված է Արեգակից հակառակ ուղղությամբ։ Իոնային պոչերը արձակում են ֆլուորեսցենսիայով պայմանավորված երկնագույն լույս։ Գիսաստղային փոշու վրա արեգակնային քամին համարյա չի ազդում, նրան վարսից դուրս է մղում արեգակնային քամու ճնշումը։ Փոշին արագացվում է լույսի միջոցով անհամեմատ ավելի դանդաղ քան իոնները, այդ պատճառով նրա շարժումը պայմանավորվում է շարժման սկզբնական ուղեծրային արագությամբ և լույսի ճնշման տակ արագացումով։ Փոշին հետ է ընկնում իոնային պոչից և կազմում է ուղեշրի երկայնքով տեղաբաշխված պոչեր։ Փոշու պոչերը արձակում են ցրված կարմրավուն լույս։


== Տես նաև ==
Գիսաստղ
Վարս
Հալեյի գիսաստղ
Մեծ գիսաստղ
Արեգակնային քամի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գիսաստղների ուղեծրերի երկայնքով ձգված փոշու շլեյֆերի աղյուսակ Archived 2009-12-14 at the Wayback Machine.
Պսալտիի տուն (Տագանրոգ)

Պսալտիի տուն (ռուս.՝ Дом Псалти, Լուսանկարչական ստուդիայի շենք, ռուս.՝ Здание фотостудии), երկհարկանի շենք, որը գտնվում է Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի Պետրոսի փողոցում։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է (հրաման թիվ 124, 31.12.2002 թվական)։
Հասցե՝ ք. Տագանրոգ, Պետրոսի փողոց, տուն 82։


== Պատմություն ==
Տագանրոգ քաղաքի Պետրոսի փողոց, 82 հասցեի աղյուսե տունը կառուցվել է վաճառական Նիկոլայ Պսալտիի միջոցներով 19-րդ դարի կեսերին։ Շինարարության ավարտից հետո շենքում տարածքներ է վարձակալել դիմանկարային լուսանկարչության վարպետ Սիմեոն Իսակովիչը։ Դա քաղաքում առաջին լուսանկարրական սրահներից մեկն էր։ 1860-ական թվականների կեսերին այստեղ որպես ռետուշորդ որոշ ժամանակ աշխատել է հունական ծագումով ռուս նկարիչ, բնանկարի վարպետ Արխիպ Իվանովիչ Կուինջին։ Այդ ժամանակաշրջանին են վերաբերում թղթի վրա լուսանկարչական պատկերների առաջին տպագրությունները։ 1876 թվականին որպես սեփականություն շենքն ամբողջությամբ անցավ Ս. Իսակովիչին։
Որոշ ժամանակ տանը գործում էր լուսանկարիչ Ն. Վայների սրահը։ Բնակիչ Բորիս Միխայլովիչ Շիկի տանը 1902 թվականի ամռանը տեղի է ունեցել գողություն։ Գողերը գիշերը ժամը 3-ին բարձրացել են տուն և առևանգել նրա արծաթե ծխախոտատուփը, ոսկե ժամացույցը և այլ թանկարժեք իրեր։ Ս. Գ. Շիկը քաղաքում հայտնի էր որպես քաղաքային բնապատկերների վարպետ։ Նա Տագանրոգում առաջինն է լուսանկարել քառասուն հանցագործներին։ Այդ լուսանկարները մտել են ոստիկանության խուզարկու բաժանմունքի ստեղծած քարտադարան։
20-րդ դարի սկզբում տունը գնել է ատամնաբույժ Աբրամ Մայորովը, իսկ 1910-ական թվականների սկզբից նրա սեփականատեր է դարձել ազնվական Վ. Վ. Սեդովը։ Վերջինի օրոք շենքին ավելացվել է երկրորդ հարկ։ Վերակառուցումը նպաստել է շենքի մի քանի անգամ թանկացմանը։ Այստեղ սեփականատերը` Վասիլի Վասիլևիչ Սեդովը, ապրել է դստեր` Եկատերինայի և տիկնոջ` Մարիա Միխայլովնայի հետ։ Շենքի առաջին հարկը վարձակալել է ատամների պրոթեզավորման տեխնիկ Ց. Ս. Նորդշտեյնը։ Նրա եղբայրը` Ա. Ս. Նորդշտեյնը, նույն շենքում բացել է լուսանկարչական աշխատասենյակ։ Պսալտիի շենքի առաջին հարկում գործել է Բերմանի կանանց գլխարկների խանութը։
Խորհրդային իշխանության տարիներին շենքն ազգայնացվել է, վերջին տարիներին նրա երկրորդ հարկում ապրել է Ռուսաստանի սպորտի վետերան Ախիլես Նիկոլաևիչ Մագրին։ Խորհրդային իշխանության տարիներին առաջին հարկում երկար ժամանակ գործել են քաղաքական գրքի «Ֆակել» խանութը, «Էտյուդ» լուսանկարչական սրահը։
Ներկայումս սա գրենական պիտույքների «Պերսոնա» խանութով և լուսանկարչական սրահով բնակելի տուն է։


== Ճարտարապետություն ==
Երկու պատշգամբներով համաչափ երկհարկանի աղյուսե շենքը կառուցվել է դասական ոճով։ Շենքի կենտրոնում վերամբարձ երկաթե դարպասով անցուղի է դեպի բակ։ Երկրորդ հարկի պատուհանները զարդարում են կողպեքային քարերը, միջհարկային քիվը։ Շենքն ունի մի քանի մուտք դեպի խանութներ և երկրորդ հարկ։ Կողային պատուհանների վերևում ճակտոններ են։ Շենքը մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է (հրաման թիվ 124, 31.12.2002 թվական)։


== Գրականություն ==
Гаврюшкин О. П. Вдоль по Питерской (хроника обывательской жизни). Таганрог, 2000.
Шулепова Э. А. Материалы свода памятников истории и культуры РСФСР. Ростовская область.. — М.: Изд-во НИИ культуры, 1990.


== Արտաքին հղումներ ==
Таганрог, ул. Петровская, 82 Archived 2019-04-11 at the Wayback Machine.
Պարուշ

Պարուշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չմշկածագի գավառակում։ Գտնվում էր Չմշկածագ գյուղաքաղաքից 24-25 կմ հարավ-արևելք, Արևմտյան Եփրատ և Արածանի գետերի միախառնման վայրից քիչ հյուիս, Արածանի գետի աջ ափին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սենտ Անդրե դը Վեզին

Սենտ Անդրե դը Վեզին (ֆր.՝ Saint-André-de-Vézines), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 123 մարդ, բնակչության խտությունը` 3.16 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 38.97 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 530 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 160 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 60 կմ արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 89 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 63-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 26։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,8 %։ 63 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 57 անձ (33 տղամարդ և 24 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (2 տղամարդ և 4 կին)։ 26 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Cuz I Love You (երգ)

«Cuz I Love You», ամերիկացի երգչուհի և ռեփեր Լիզզոյի երգը։ Թողարկվել է 2019 թվականի փետրվարի 14-ին․ որպես նրա նույնանուն ստուդիական ալբոմի առաջին գովազդային սինգլ։ Լիզզոն այս երգով ելույթ է ունեցել 2020 թվականի հունվարի 26-ին Գրեմմիի 62-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
Երաժշտական տեսահոլովակի ռեժիսորը Քուին Ուիլսոնն է։


== Հիթ–շքերթներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պրոֆեսիոնալը (ֆիլմ, 1981)

Պրոֆեսիոնալը (ֆր.՝ Le Professionnel), ռեժիսոր Ժորժ Լոնտերի` մարտաֆիլմի տարրերով դրամատիկ թրիլլերը, որի գլխավոր դերում է Ժան Պոլ Բելմոնդոն։ Ֆիլմը նկարահանվել է ըստ Պատրիկ Ալեքսանդերի «Նուրբ մաշկով գազանի մահը» (անգլ.՝ Death of a Thin-Skinned Animal) գրքի։
Ֆիլմի երաժշտությունը գրել է կոմպոզիտոր Էնիո Մորիկոնեն, ֆիմում օգտագործված Le Vent Le Cri-ի և Chi Mai-ի (ֆիլմից 10 տարի առաջ գրված) երաժշտական թեմաները համաշխարհային հայտնիություն են ձեռք բերել։


== Սյուժե ==
Ֆրանսիացի գաղտնի գործակալ Ժոսլեն Բոմոնը (Ժան Պոլ Բելմոնդո) Ֆրանսիայի կառավարության հանձնարարությամբ ուղևորվում է աֆրիկյան հորինված Մալագավի երկիր, որպեսզի ֆիզիկապես ոչնչացնի այդ պետության նախագահ Ն'Ջալային (Պիեռ Սենտոն), որը հարմար չէր ֆրանսիական իշխանությունների համար։ Քաղաքական իրադրությունը հանկարծակի փոխվում է, և վերջին պահին անհրաժեշտությունը կորցրած հարձակումը կանխելու համար ֆրանսիական հատուկ ծառայությունները Բոմոնին հանձնում են աֆրիկյան պետության ուժերին։ Արդյունքում նրան դատապարտում են երկարաժամկետ ազատազրկման։ «Դաստիարակչական ճամբարից» սևամորթ խցակցի հետ համարձակ փախուստից հետո, որը մահանում է աֆրիկյան գյուղում տեղի ունեցած փոխհրաձգության արդյունքում, Բոմոնը վերադառնում է Ֆրանսիա և կոդավորված հեռագրով զգուշացնում է իր նախկին ղեկավարներին այն մասին, որ ինքը մտադիր է իրականացնել իրեն տված հանձնարարությունը։ Այդպիսով նա մարտահրավեր է նետում իրեն դավաճանած ֆրանսիական հատուկ ծառայություններին։   
Այդ ժամանակ նախագահ Ն'Ջալան պաշտոնական այցով ժամանում է Ֆրանսիա։ Հատուկ ծառայությունները ոտքի են հանվում` Ն'Ջալային պաշտպանելու համար, որը կարևոր է Ֆրանսիայի տնտեսական հետաքրքրությունները բավարարելու տեսանկյունից։ Բոմոնը հաջողությամբ շփոթեցնում է գործակալներին, վրեժ է լուծում իր կնոջը հարցաքննելու և ծեծելու համար, բացահայտում է իր ընկեր և գործընկեր կապիտան Վալերի (Միշել Բոն) դավաճանությունը և արդար մենամարտում սպանում է իրեն անդադար հետապնդող կոմիսար Ռոզենին (Ռոբեր Հոսեյն)։
Արդյունքում Բոմոնը հայտնվում է Փարիզի մոտ գտնվող այն ամրոցում, որտեղ անվտանգության աշխատակիցները տեղավորել են Ն'Ջալային։ Նրան հաջողվում է Ն'Ջալային դնել հսկիչի օգնական Ֆարժի (Բեռնար Պիեռ Դոնադյո) կրակի տակ։ Բոմոնի վրեժը հաջողվում է. մամուլի օգնությամբ նա կարողանում է ամբողջապես հեղինակազրկել ֆրանսիական հատուկ ծառայություններին։ Վերջում հերոսը մոտենում է իրեն սպասող` Ն'Ջալայի ուղղաթիռին, սակայն այդ պահին հատուկ ծառայությունները որոշում են ազատվել Բոմոնից. նախկին ղեկավար գնդապետ Մարտենը ներքին գործերի նախարարից հրաման է «պոկում»` «Բոմոնին կանգնեցնելու» մասին, նախարարը հրաման է տալիս, Ֆարժը կրակում է Բոմոնի վրա։


== Դերերում ==


== Տարբերություններ վեպից ==
Գործողությունների եվրոպական մասը գրքում կատարվում է Լոնդոնում, իսկ ֆիլմում գործողությունները տեղափոխվել են Փարիզ, գլխավոր հերոսն անգլիացուց (Ռիչարդ Էբոտ) վերածվել է ֆրանսիացու (Ժոսել Բոմոն)։
Վեպում գլխավոր հերոսը մահանում է Ն'Ջալայի կրակոցից, իսկ ֆիլմում նրա վրա կրակում է հատուկ ծառայությունների գործակալը։


== Մրցանակներ ==
Սեզար կինոմրցանակի առաջադրում (1982 թվական)` ֆիլմի լավագույն երաժշտություն անվանակարգում` Էնիո Մորիկոնե
«Ոսկե էկրան» կինոմրցանակ (1983), Գերմանիա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկատվություն «Дневник кино» կայքում
Տեղելատվություն Bebelworld կայքում(չաշխատող հղում) (ֆր.)
Հաջի Ջաֆար-բեկի մզկիթ

Հաջի Ջաֆար-բեկի մզկիթ, շիա իսլամական մզկիթ Երևանի Դեմիրբուլաղ թաղամասում։ Հայտնի է նաև Հաջի Սաֆար-Բեկի մզկիթ ու Չաթիրլի (հովհանոցավոր) մզկիթ անուններով՝ մինարեի փոխարեն բարձր հարթակի վրա կախված անձրևանոցի պատճառով։
Գտնվել է այսօրվա Վարդանանց 22 հասցեում գտնվող բակում՝ Գետառից ոչ հեռու՝ Վարդանանց ու Քոչար փողոցների տարածքում։
Կառուցվել է 18-րդ դարում։ Կապույտ մզկիթից բացի միակն էր, որ կանգուն էր առ 1980-ականների վերջը։ Ըստ տեղաբնակների հիշատակությունների՝ 1990 թվականի հունվարի 21-ին Բաքվում հայերի ջարդերի մասին լուրերին ընդառաջ հրկիզվել է, իսկ հաջորդ օրը բուլդոզերի միջոցով քանդվել՝ հակառակ ժամանած միլիցիայի աշխատակիցների հորդորների։


== Ծանոթագրություններ ==
Աչուգ

Աչուգ (ռուս.՝ Ачуг), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Սվեչինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վետլուգա գետի ձախ ափին՝ 816 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է, ավազանի տարածքը 64,3 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոլգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։ Գետի ավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010400112110000040649
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110004064
Ավազանի կոդը - 08.01.04.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Խոջիան

Խոջիան (քրդ.՝ Haciyan), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում։ Գտնվում էր Բիթլիս քաղաքից 44 կմ արևելք՝ Խիզան գետի վերին հոսանքի ձախ ափին։
XX դարի սկզբին ուներ 19 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆենին շրջան (Տեխաս)

Ֆենին շրջան (անգլ.՝ Fannin County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2009 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 32 999 մարդ, իսկ 2010 թվականին՝ 33 915 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Բոնհամ (անգլ.՝ Bonham) բնակավայրը։


== Պատմություն ==
Շրջանը պաշտոնապես կազմավորվել է 1837 թվականին։ Իր անվանումը ստացել է Տեխասի հեղափոխության մասնակից Ջեյմս Ֆենինի պատվին։


== Աշխարհագրություն ==
ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով Ֆենին շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2330 կմ², որից 2310 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 21 կմ²-ն կամ 0,9 %-ը՝ ջրային տարածքները։


=== Հարևան շրջաններ ===
Բրայան շրջան (հյուսիս)
Լամար շրջան (արևելք)
Դելտա շրջան (հարավ-արևելք)
Հանտ շրջան (հարավ)
Քոլին շրջան (հարավ-արևմուտք)
Գրեյսոն շրջան (արևմուտք)


== Բնակչություն ==
Բնակչության թիվը 2000 թվականի դրությամբ կազմում էր 31 242 մարդ։ Առկա էր 11 105 տնային տնտեսություն և 7 984 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 12 887 բնակելի շինություն՝ 6 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 86,56 %, աֆրոամերիկացիներ – 7,96 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) – 0,92 %, ասիացիներ - 0,26 %, խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ - 0,03 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ – 2,78 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ – 1,49 %: Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 5,61 %-ը (անկախ ռասայից)։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 23,20% - մինչև 18 տարեկան, 8,90 % - 18-24 տարեկան, 28,60 % - 25-44 տարեկան, 23,20 % - 45-64 տարեկան և 16,10 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 38 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 113,80 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 116,90 տղամարդ։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․


== Ծանոթագրություններ ==
1997

1997 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1997 թվականն է, 
XX դարի 97-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Ապրիլի 22՝ Պերուի մայրաքաղաք Լիմայում հատուկ ջոկատայինները գրոհում են Ճապոնիայի դեսպանի նստավայրը և ազատագրում այնտեղ 126 օր պահված 71 պատանդներին, ևս մեկը մահանում է սրտի կաթվածից, սպանվում են երկու զինծառայող և բոլոր 14 զինյալները։
Սեպտեմբերի 15-ին բացվեց Գուգլ որոնողական համակարգը


== Ծնունդներ ==
Հունվարի 5 - Խեսուս Վալյեխո, իսպանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, պաշտպան
Մարտի 21 - Մարտինա Շտոսսել, արգենտինացի երգչուհի և պարուհի
Սեպտեմբերի 1 - Չոն Չոնկուկ, հարավկորեացի երգիչ, BTS բոյզբենդի անդամ
Մարտի 27 - Լիսա Մանոբան, թաիլանդցի երգչուհի, պարուհի և ռեփեր, հարավկորեական Blackpink գըրլ բենդի անդամ


== Մահեր ==
Հուլիսի 21 - Էդմոնտ Յաղճյան, նկարիչ
Օգոստոսի 6 - Սիմոն Ալաջալով, հայ թատերական նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
Օգոստոս 21 - Յուրի Նիկուլին, ռուս դերասան (ծ. 1921)
Օգոստոս 30 - Ֆրունզե Դովլաթյան, հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան (ծ. 1927)
Սեպտեմբերի 2 - Արթուր Այդինյան, հայ օպերային երգիչ, տենոր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
Սեպտեմբերի 4 - Հանս Յուրգեն Այզենկ, անգլիացի գիտնական-հոգեբան, հոգեբանության կենսաբանական ուղղության մեջ (ծնվ․ 1916)
Նոյեմբերի 5 - Ռոբերտ Խաչատրյան, հայ ազատամարտիկ
Նոյեմբերի 11 - Ալբերտ Պապիկյան, հայ նկարիչ, ՌԴ վաստակավոր նկարիչ (1971)
Նոյեմբերի 22 - Հրաչյա Հովհաննիսյան (բանաստեղծ), հայ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ
Դեկտեմբերի 24 - Տոսիրո Միֆունե, ճապոնացի դերասան, հայտնի է առավելապես Ակիրա Կուրոսավայի ֆիլմերից
Դեկտեմբերի 25 - Անիտա Կոնտի, ազգությամբ հայ, ֆրանսիացի բնախույզ, աշխարհում առաջին կին օվկիանոսագետ, լուսանկարիչ
Կարապետ Հայրապետյան, հայ ջութակահար։
Ռաֆայել Մանգասարյան,  հայ խորհրդային դիրիժոր։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ
Մորիս Փոցխիշվիլի, վրացի բանաստեղծ (ծ. 1930):
Ռիստտեե

Ռիստտեե (էստ․՝ Risttee), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Սանգաստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ջրհորից դուրս եկող ճշմարտությունը

Ջրհորից դուրս եկող ճշմարտությունը (ֆր.՝ La Vérité sortant du puits), նաև «Մտրակով զինված ճշմարտությունը դուրս է գալիս ջրհորից, որ պատժի մարդկությանը» (La Vérité sortant du puits armée de son martinet pour châtier l'humanité) կամ պարզապես «Ճշմարտություն» (La Vérité), ֆրանսիացի նկարիչ Ժան Լեոն Ժերոմի 1896 թվականին ստեղծած նկարն է։ Գտնվում է Ֆրանսիայի Օվերեն քաղաքի Աննա դե Բոժյոյի թանգարանում։


== Հեղինակ ==

Ֆրանսիացի գեղանկարիչ Ժան Լեոն Ժերոմը (1824—1904) սովորել է հայտնի նկարիչներ Պոլ Դելարոշի և Մարկ Գաբրիել Շարլ Գլեյրի մոտ։ Նրանք ապագա նկարչի մոտ սերմանել են ճանապարհորդելու, տարբեր ազգերի սովորություններ ուսումնասիրելու կիրք, և հատկապես Արևելքի առանձնահատուկ սեր։ Ժերոմի առաջին աշխատանքները բարձր է գնահատել այդ ժամանակվա հարգված և ազդեցիկ արվեստի քննադատ Թեոֆիլ Գոտյեն, որի հետ ապագայում մտերիմներ են դարձել։ Մասսայական մշակույթի ծագման շրջանում Ժերոմը՝ իր դիմանկարներով, մելոդրամատիկ նկարներով, նաև  դիցաբանական և էրոտիկ թեմաներով, ընդառաջ է գնացել բուրժուական Ֆրանսիայի նոր ձևավորվող հասարակության և սալոնային արիստոկրատիայի ճաշակին։ Նկարել է նապոլեոնական արշավների և արաբական շուկաների թեմաներով նկարներ։ Գտնվելով իր փառքի գագաթնակետին Ժերոմը ֆրանսիայի կայսերական ընտանիքի մշտական հյուրն է եղել։ Զբաղեցրել է Գեղեցիկ արվեստների դպրոցի պրոֆեսորի պաշտոնը։ նրա ստուդիան եղել է նկարիչների, դերասանների և գրողների հանդիպման վայր։ Մի միջավայր, որտեղ նա լեգենդար և հարգելի վարպետ էր՝ հայտնի իր սրամտություններով, կարգապահության հանդեպ քամհարական վերաբերմունքով, բայց և այնպես ուսուցման խիստ կանոնակարգի կողմանկից էր և հայտնի էր իմպրեսիոնիզմի հանդեպ իր թշնամանքով։


== Գրականություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
««Правда, вылезающая из колодца»»։ Музей Анны де Божё։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-10-22-ին։ Վերցված է 2018-08-23 (ֆր.)
Գադիդի

Գադիդի (վրաց.՝ გადიდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Վանի շրջան‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 360 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Վանից հեռու է 9 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 109 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Pain Is So Close to Pleasure

«Pain Is So Close to Pleasure» (հայերեն՝ Ցավն այնքան մոտ է հաճույքին), բրիտանական Queen ռոք խմբի երգը։ Այն գրվել է Ֆրեդի Մերկուրիի և Ջոն Դիքոնի կողմից 1985-1986 թվականներին և ներառվել է A Kind of Magic ալբոմի մեջ։ Երգը հարում է սոուլ - ռոքին։ Հինգ երկրում այն թողարկվել է սինգլի տեսքով. Նիդերլանդներում, Գերմանիայում, ԱՄՆ-ում և Կանադայում «Don't Lose Your Head» երգի հետ, իսկ Ավստրալիայում «Who Wants to Live Forever» երգի հետ՝ Բ կողմում։ Հոլանդական չարթերում այն հասել է 36-րդ հորիզոնականին։ Չնայած այն հանգամանքին, որ երգը թողարկվել է սինգլի տեսքով, այնուամենայնիվ տեսահոլովակ չի նկարահանվել։


== Առանձնահատկություններ ==
Երգի հիմնական գաղափարն այն է, որ կյանքում կան «սև ու սպիտակ գծեր» և իրադրությունը միշտ կարող է փոխվել. «արևային եղանակը և անձրևը քո ողջ կյանքի ընթացքում քայլեցին ձեռք ձեռքի տված» (անգլ.՝ Sunshine and rainy weather go hand in hand together all your life):
«One Year of Love» երգում, որը նույնպես գրվել է Ջոն Դիքոնի կողմից, կան որոշ հղումներ՝ ուղղված այս երգին։
Բրայան Մեյի՝ խմբի կիթառահարի խոսքերով՝ այս երգը բնորոշ չէ Queen-ին և ավելի շատ հարում է մոտուանական երաժշտությանը(անգլ.՝ That's really sort of a motown sounding track, very unusual for us):


== Հիթ-շքերթներ ==


== Երգի տարբերակներ ==
Երգը ունի երեք տարբերակ։ Ալբոմայինը տևում է 4 րոպե 18 վայրկյան և ունի հստակ բաս-գիծ, որը հատուկ է հենց այդ տարբերակի համար։ Այս երգի ռեմիքսը ձգվում է 3 րոպե 59 վայրկյան։ Այն ունի ալտերնատիվ կատարում և հարվածայինների ավել պարտիա։ Սինգլն ունի նաև երկար տարբերակ՝ 5 րոպե 59 վայրկյան։ Այն հիմնված է սինգլի ռեմիքսի, այլ ոչ թե ալբոմային տարբերակի վրա, և ունի երկարեցված հատվածներ ու վերջաբան։


== Քավր տարբերակ ==
2006 թվականին հոլանդացի երգչուհի Սթիվի Էննը ձայնագրել է այս երգի քավր տարբերակը։
Պոդպոլոզիե (գյուղ, Վոլովեցի շրջան)

Պոդպոլոզիե (ուկրաիներեն՝ Підполоззя), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոդպոլոզիե գյուղում բնակվում էր 798 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1518 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 525,69 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարիս Միհելսոնս

Մարիս Միհելսոնս (լատիշերեն՝ Māris Mihelsons, օգոստոսի 3, 1975(1975-08-03), Ելգավա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), լատվիացի ռոք երաժիշտ, ով ճանաչում է ձեռք բերել որպես ստեղնաշարային գործիքներ (սինթեզատոր, ակորդեոն և այլն) նվագող և լատվիական «Բրեյնսթորմ» («Brainstorm»-«Մտագրոհ») փոփ-ռոք երաժշտախմբի հիմնադիրներից մեկը։ Նա այդ երաժշտախմբին անդամագրվել է հիմնադրման ժամանակներից՝1989 թվականից և նրա կազմում «My Star» («Իմ աստղը») երգի կատարումով 2000 թվականին հանդես գալով Եվրատեսիլի երգի մրցույթում՝ գրավել է երրորդ տեղը։
Մարիսը նաև «Բրեյնսթորմ»-ի թողարկած «Վերոնիկա» և «Չորս ափ» երաժշտական ալբոմների դիզայնի հեղինակն է։


== Անձնական կյանք ==
Մարիս Միհելսոնսը ծնվել է Խորհրդային Միության կազմի մեջ մտած Լատվիական ԽՍՀ-ում (ներկայումս՝ Լատվիա), Ելգավա քաղաքում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է նաև Լատվիայի գյուղատնտեսական համալսարանում և ավարտել է այն։ 1989 թվականի ամռանը՝ Ելգավայում «Բրեյնսթորմ» երաժշտախմբի կազմավորումից որոշ ժամանակ անց, անդամագրվել է խմբին։
Մարիսն ունի մեկ դուստր՝ Մայա Միհելսոնեն, և մի տղա՝ Անդրեյս Միհելսոնսը։ 


== Սկավառակագրություն ==
Prāta Vētra («Բրեյնսթորմ»-«Մտագրոհ» երաժշտախմբի կազմում)

1993: Ավելի քան բարձր
1994: Ազատ տեղեր չկան
1996: Վերոնիկա
1997: Հենց այն ամենն է, ինչ ուզում եք
1999: Երկու արևների արանքում
1999-2000: Արևների միջև
2001: Կատուն, որ չէր ուզում դպրոց գնալ
2001: Առցանց
2003: Այն օրերին, երբ օդանավակայանը չափից դուրս հեռու է
2003: Օրը՝ վաղվանից առաջ
2005: Չորս ափ
2006: Չորս ափ
2008: Այնտեղ ինչ-որ բան պետք է որ լինի
2009: ՔԱՅԼ
2010: Տարիներ և վայրկյաններ
2012: Եվս մեկ նատյուրմորտ
2012: Ճայեր՝ տանիքներին
2015: Թարմ օդի յոթ քայլ


== Ծանոթագրություններ ==
Պորոնայ (գետ)

Պորոնայ (ռուս.՝ Поронай), գետ Ռուսաստանում (Սախալինի մարզ)։


== Աշխարհագրություն ==
Պորոնայ գետը սկիզբ է առնում Նևել լեռից և թափվում է Համբերության ծոց 
Օխոտի ծով։ Գետը պատկանում է Խաղաղ օվկիանոսի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում աջից՝ Լեոնիդովկա, Օրլովկա, Օնորկա, Կամենկա (Ստորին Մատրոսովկա), Բույուկլինկա, Ելնայա, Լոնգարի, Հյուսիսային Խանդասա, Պոբեդինկա, Տաուլան, Տումաննայա, Դալդագանկա, Տայոժնայա, ձախից՝ Ժիտնիցա (Մույկա), Վալզա, Բորիսովկա, Կրեստի։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Պորոնայ գետի երկարությունը կազմում է 350 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 7990 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 120 մ3։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան
Ֆիլհելեններ

Ֆիլհելեններ (հուն․՝ φιλέλλην; բառացի՝ հույնի բարեկամ), հունասերներ, լայն իմաստով՝ XVIII դարի վերջին և XIX դարի սկզբին թուրքական լծի դեմ հույն ժողովրդի ազատագրական պայքարին այս կամ այն կերպ օգնող կամ համակրող Եվրոպայի և Ամերիկայի հասարակայնության ներկայացուցիչներ, նեղ իմաստով՝ 1821-1829 թվականների հունական ազգային ազատագրական հեղափոխության անմիջական մասնակից օտարերկրացիներ։
Հունաստանում կռվող հազարավոր կամավորների մեջ կային սերբեր, բուլղարներ, չեռնոգորցիներ, լեհեր, իտալացիներ, ռուսներ։


== Գրականություն ==
Феоктистов Е. «Борьба Греции за независимость», СПБ 1863
Phillips W.A. «The war of Greek independance 1821 to 1833», London 1897.
Stella Ghervas, « Le philhellénisme d’inspiration conservatrice en Europe et en Russie », in Peuples, Etats et nations dans le Sud-Est de l’Europe, (Bucarest, Ed. Anima, 2004.)
Stella Ghervas, « Le philhellénisme russe : union d’amour ou d’intérêt? », in Regards sur le philhellénisme, (Genève, Mission permanente de la Grèce auprès de l’ONU, 2008)./ Stella Ghervas, Réinventer la tradition. Alexandre Stourdza et l'Europe de la Sainte-Alliance, (Paris, Honoré Champion, 2008). ISBN 978-2-7453-1669-1
Պաժեուի գավառ

Պաժեուի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Pajeú), գավառ Բրազիլիայի Պերնամբուկու նահանգում։ Մտնում է Սերտան Պարանամբուկու նահանգ (գավառ)ի մեջ։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Աֆոգադուս դա Ինգազեյրա
Կարնաիբա
Սանտա Կրուս դա Բայշա Վերդի
Սանտա Ժոզե դու Էժիտու
Տամբիրա
Տրիունֆու
Մեծ Բրիտանիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Մեծ Բրիտանիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցել է մրցույթի հիմնադրման տարվանից՝ 2003 թվականից։
2005 թվականին Մեծ Բրիտանիան հրաժարվեց մասնակցել Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին։ 2022 թվականի օգոստոսին բրիտանական BBC հեռարձակողը հայտնեց, որ Մեծ Բրիտանիան երկար դադարից հետո վերադառնում է Մանկական Եվրատեսիլ։


== Մասնակցումներ ==
Ազիրի գավառակ

Ազիր, գավառակ Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգի Ազիրի գավառում։ Գավառակի մասին հիշատակել է թուրք պատմագիր Քյաթիբ Չելեբին։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գավետ դե լա Կոնկա

Գավետ դե լա Կոնկա  (իսպ.՝ Gavet de la Conca), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լյեյդա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։
Տարածքը կազմում է 90,8 կմ²։ Բնակչությունը՝ 309 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-03-11 at the Wayback Machine.
Información del Institut d’Estadística de Catalunya
Հայկական շուկա թաթարական

Հայկական շուկա թաթարական, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 108 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
365 (երգ)

«365», գերմանացի դիջեյ Zedd-ի և ամերիկացի երգչուհի Քեթի Փերրիի երգը, որ թողարկվել է 2019 թվականի փետրվարի 14-ին։ Նույն օրը տեղի է ունեցել երաժշտական տեսահոլովակի պրեմիերան, որ նկարահանել է ռեժիսոր Ուորեն Ֆուն։


== Ստեղծման պատմություն ==
Արտիստների համատեղ երգի ձայնագրության մասին հայտնի է դարձել 2018 թվականի ամռանը, իսկ նույն թվականի աշնանը նրանց միասին տեսել են ձայնագրման ստուդիայում։ 2019 թվականի հունվարի 23-ին գրանցվել է Քեթի Փերրիի ու դիջեյ Zedd-ի նոր երգը «Universal Music Publishing Group»-ում  «365» խորագրով։ Դրանից երկու օր առաջ Քեթի Փերրին ու Zedd-ն անցկացրել էին համատեղ նկարահանում՝ ենթադրաբար նկարահանվելով նոր երգի տեսահոլովակի համար։


== Թողարկում ==
Հունվարի 30-ին երգը հայտնվել է համացանցում։ Փետրվարի 9-ին՝ երկրպագուների հետ հանդիպման ժամանակ, Քեթի Փերրին ասել է, որ երգը թողարկվելու է Սիրահարների օրը։ Փետրվարի 13-ին Քեթի Փերրին ու Zedd-ը փոխանակել են էմոջիներ Twitter-ում որպես երգի պրոմո, ինչպես նաև ներկայացրել տեսահոլովակի թիզերները։


== Քննադատություն ==
Rolling Stone-ից Բրիտանի Սպանոսը գովել է երգն ու այն նկարագրել որպես «թարմ, հիպնոսային երգ սիրո մասին»։ Spin ամսագրի համար գրած իր գրախոսականում Ուինսթոն Քուք-Ուիլսոնը նշել է, որ «365» երգը «թեթև փոփ-հաուս թրեք է, որը, բարեբախտաբար, չի հնչում Zedd-ի ցանկացած այլ երգի նման, որը նա թողարկել էր ոչ վաղ անցյալում»։ Paper ամսագրից Michael Love Michael-ը բարձր է գնահատել երգը՝ այն կոչելով «բավական պատշաճ փոփ մեղեդի, որը դուք անպայման պետք է լսեք մինչև վերջ»։


== Տեսահոլովակ ==
Երգի տեսահոլովակը նկարահանել է ռեժիսոր Ուորեն Ֆուն։ Ըստ սյուժեի՝ Փերրին ներկայանում է ռոբոտի կերպարով, որին թեստավորում են սովորոական տղամարդու հետ համատեղ կյանքի համար, իսկ տղամարդուն մարմնավորում է Zedd-ը։ Աստիճանաբար ռոբոտն սկսում է սիրահարվել նրան, սակայն չի ստանում պատասխան ռեակցիա, և նրա մոտ ի հայտ է գալիս անսարքություն։


== Երգացանկ ==
«365» (original version) — 3:01
«365» (Zedd Remix) — 3:56
«365» (Jonas Aden Remix) — 2:45
«365» (Ellis Remix) — 2:40
«365» (KUURO Remix) — 4:06


== Հիթ-շքերթներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Մալլա (գյուղ, Վիռու-Նիգուլա շրջան)

Մալլա (էստ․՝ Malla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիռու-Նիգուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության վարչական բաժանում

Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը, որը ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում, վարչատարածքային տեսակետից բաժանված է 8 վարչական միավորների, այդ թվում՝ 7 շրջանի և 1 քաղաքի։
Հյուսիս-արևելքում սահմանակից է Հայաստանի Հանրապետության, հարավ-արևմուտքում Իրանի Իսլամական Հանրապետության և հյուսիս-արևելքում Թուրքիայի Հանրապետության հետ։ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն - Հայաստանի Հանրապետություն սահմանը հանդիսանում է հայ-ադրբեջանական շփման գծի հատված և վերահսկվում է մի կողմից Ադրբեջանի զինված ուժերի, մյուս կողմից՝ Հայաստանի զինված ուժերի կողմից և հանդիսանում է փակ սահման։ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության և Իրանի միջև պետական սահմանը բաց է երկու կողմերից տեղաշարժվելու համար և հանդիսանում է հիմնական կապող միջոցը ինքնավար հանրապետության և բուն Ադրբեջանի Հանրապետության միջև։ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը Թուրքիայի հետ ունի 7 կմ երկարությամբ փոքր սահման, որը նույնպես բաց է տեղաշարժման համար։

Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության վարչական միավորներն են՝

Բաբեկի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Բաբեկ քաղաքն է,
Ջուղայի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Ջուղա քաղաքն է,
Քենգերլիի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Քիվրախ քաղաքն է,
Նախիջևան քաղաք (ինքնավար հանրապետության մայրաքաղաք),
Օրդուբադի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Օրդուբադ քաղաքն է,
Սադարակի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Հեյդարաբադ գյուղն է,
Շահբուզի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Շահբուզ քաղաքն է,
Շարուրի շրջան, որի վարչական կենտրոնը Շարուր քաղաքն է։Ադրբեջանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանմամբ դե յուրե Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Տիգրանաշեն բնակավայրը համարվում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության էքսկլավը և ընդգրկված է Սադարակի շրջանի կազմում, սակայն Հայաստանի վարչատարածքային բաժանմամբ այն հանդիսանում է այդ Արարատի մարզի մաս։ Նման իրավիճակը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ ԽՍՀՄ ժամանակաշրջանում Տիգրանաշենը, որը ադրբեջանցիները անվանում են Քյարքի, հանդիսանում էր Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության էքսկլավ և ԽՍՀՄ փլուզուման ու Արցախյան պատերազմի հետևանքով դե ֆակտո դարձավ Հայաստանի մաս։


== Տես նաև ==
Ադրբեջանի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==
Գերանզուր

Գերանզուր, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Գտնվում է Շուշի քաղաքից 33-34 կմ հարավ-արևմուտք, Հագարի գետի աջ կողմում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 1435 հայ, իսկ 1908 թվականին՝ 3800 հայ բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Զնամենկա Վտորայա

Զնամենկա Վտորայա (ուկրաիներեն՝ Знамянка Друга), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Զնամենկայի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Զնամենկա Վտորայա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 5 815 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Թոփլու

Թոփլու, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հեթանոս երգեր (ժողովածու)

Հեթանոս երգեր, Դանիել Վարուժանի բանաստեղծությունների ժողովածուն, որ լույս է ընծայվել 1912 թ. Կ.Պոլսում։
Ժողովածուն գրված է հեթանոսական շարժման սկզբունքներին համապատասխան։ Ժողովածուն բաղկացած է երեք բաժնից՝ «Գողգոթայի ծաղիկներ» ու «Հեթանոս երգեր» շարքերից և «Հարճը» պոեմից։ Առաջին շարքում պատկերված են իրականությունը, բուրժուական իրականության զոհ բանվորներն ու աշխատավորները (Աստուծո լացը, Մեռնող բանվորը, Խաբված կույսեր, Միջոն, Սպասում, Ընկեցիկը, Պատգամավորներս և այլն)։
«Հեթանոս երգեր» շարքում պատկերված է իդեալը, մարդու պաշտամունքը։ Այս շարքի բանաստեղծությունները կնոջ ու գեղեցկության գովերգեր են (Կղեոպատրա, Օ, Տալիթա, Հեթանոսական, Արևելյան բաղնիք, Օրհնյալ ես դու ի կանայս, Անահիտ և այլն)։


== Տես նաև ==
Հարճը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շարքի բանաստեղծություններից
Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի Ոսկե խաղակոշիկ

Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի Ոսկե խաղակոշիկ (անգլ.՝ Premier League Golden Boot կամ Barclays Golden Boot), անգլիական ֆուտբոլայի մրցանակ, որ 1992 թվականից սկսած ամեն տարի շնորհվում է Պրեմիեր լիգայի ավարտված մրցաշրջանի լավագույն ռմբարկուին։


== Մրցանակակիրների ցանկ ==
Ցանկում ներկայացված են Ոսկե խաղակոշիկի մրցանակակիրներն ըստ մրցաշրջանների, ինչպես նրանց ակումբները, գոլերի ու խաղերի ընդհանուր քանակները և արդյունավետության ցուցանիշը (գոլերի ու խաղերի հարաբերությունը).


== Այլ պարգևներ ==
Պրիմերի լիգան շնորհում է նաև պատվավոր ոսկե խաղակոշիկ (անգլ.՝ Golden Boot Landmark Award) այն խաղացողներին, ովքեր տվյալ մրցաշրջանի ընթացքում առաջինն են հասել 10, 20, 30 գոլ ցուցանիշին։


== Մրցանակակիրներն ըստ ազգության ==


== Մրցանակակիրներն ըստ ակումբների ==


== Ծանոթագրություններ ==