armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բարոնովկա (Տագանրոգ)

Բարոնովկա (ռուս.՝ Бароновка), պատմական շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։


== Աշխարհագրություն ==
Բարոնովկա շրջանը տեղակայված էր Բոլշայա Չերեպախա գետի հունի երկայնքով, գետաբերանում։ Տագանրոգի Ժամանակակից տոպոլոգիայով այդ շրջանը պայմանականորեն կարելի է սահմանափակել Ձերժինսկու փողոցի չորս կողմերով («Դուբկի» պուրակ), Տոլբուխինի փողոցով, Մորոզովի փողոցով և Տագանրոգի ծոցի ափով («Տոպոլ» առողջարան, «Պրիազովիե» հյուրանոց)։ Բարոնովկայի մեծ մասը մեր օրերում կլանված է Տագանրոգի մետալուրգիական գործարանի կողմից։


== Պատմություն ==
Բոլշայա Չերեպախա ձորակի երկու կողմերում, գետաբերանի մոտ, XIX դարի 1-ին քառորդում գտնվել է 1832-1844 թվականներին Տագանրոգի քաղաքագլուխ, բարոն Օտտո Ռոմանովիչ Պֆելիցեր Ֆրանկի կալվածքը։ Քաղաքի ղեկավարի կալվածքի մոտ առաջացել էր մի փոքր գյուղ, որը հետագայում ստացել է «Կարմիր բլուր» անվանումը։ Այս գյուղում 1844 թվականին Տագանրոգի արական գիմնազիայում 1843-1851 թվականներին ծառայած բժշկի ընտանիքում ծնվել է հետագայում հայտնի պերեդվիժնիկ նկարիչ Կոնստանտին Ապոլոնովիչ Սավիցկին։
Ավելի ուշ Ֆրանկովկա անունը ստացած գյուղը վերանվանվել է Բարոնովկա և մտել Տագանրոգ քաղաքի կազմի մեջ։
XX դարում մեծ մասամբ կլանվել է մետալուրգիական գործարանի ընդլայնված տարածքի կողմից։
Ներկայումս Բարոնովկա տեղանունը գրեթե չի օգտագործվում տանգանրոգցիների խոսքում և հայտնի է միայն սակավաթիվ հնաբնակների և գավառագետների։


== Ծանոթագրություններ ==
Լուպոլովո (գյուղ, Վսևոլոժսկի շրջան)

Լուպոլովո (ռուս.՝ Лупполово), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1452 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լյուսիեն Օլիվիե

Լյուսիեն Օլիվիե (ֆր.՝ Lucien Olivier, 1838, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 14 (26), 1883, Յալթա, Տավրիկյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն), ֆրանսիական ծագումով խոհարար, բնակվում է Մոսկվայում), 1860-ական թվականներին Մոսկվայի «Էրմիտաժ» ռեստորանի սեփականատեր, հայտնի է որպես Օլիվիե աղցանի ստեղծող։ Աղցանի բաղադրատոմսը գաղտնի էր պահում և մինչև իր կյանքի վերջը այդպես էլ չհրատարակեց։
Վլադիմիր Ալեքսեևիչ Գիլյարովսկու տվյալներով Օլիվիեն բաղադրատոմսը գաղտնի էր պահում, սակայն հիմնական բաղադրիչները հայտնի էին։ Եվ ինչքան էլ այդ ժամանակի հայտնի խոհարարները փորձում էին այն պատրաստել, միևնույն է կատարյալ չէր ստացվում։ Դա էլ  տարբեր լեգենդների ստեղծման առիթ հանդիսացավ։
2008 թվականին Օլիվիեի գերեզմանը հայտնաբերվեց Մոսկվայի Վվեդենյան գերեզմանատանը և վերականգնվեց։


== Տես նաև ==
Օլիվիե (աղցան)


== Ծանոթագրություններ ==
Ծիթելսոփելի (Քարելի շրջան)

Ծիթելսոփելի (վրաց.՝ წითელსოფელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 13 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 26 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժենևիև Տեժու

Ժենևիև Հանլոնգ Տեժու (ֆր.՝ Geneviève Tjoues, հունվարի 31, 1944(1944-01-31), Նիել, Սանագա-Մարիտիմ, Լիտտորալ, Կամերուն), կամերունցի քաղաքական գործիչ, ով ներկայումս հանդիսանում է Սենատի փոխնախագահ։


== Վաղ կյանքը և կրթություն ==
Ժենևիև Հանլոնգը ծնվել է 1944 թվականի հունվարի 31-ին Կամերունի Լիտտորալ շրջանի Նիել գյուղում։ Վաղ տարիքում որբ էր և մեծացել է Էդեայի կաթոլիկ միանձնուհիների կողմից։ Սոցիալական տնտեսության, տեքստիլ և հագուստի արդյունաբերության բարձրագույն կրթության վկայագիր ունի։ Նա սովորել է Ֆրանսիայում։


== Կարիերա ==
Տեժուն 1979 թվականից մինչև 1997 թվականը ավագ դպրոցի ուսուցիչ էր։
1978 թվականին Տեժուն հիմնել է Rainbow հիմնադրամը, որն ապահովում է մասնագիտական ուսուցում երիտասարդ միայնակ մայրերին և Էդեայում նա համարվում է «միայնակ մայրերի աստվածամայրը»։ 1995 թվականին նա հիմնել է «Alpha Lumière Sarl» ընկերության։
Տեժուն Կամերունի ազգային ժողովրդավարական շարժման անդամ է և կանանց կազմակերպության նախագահն է։ 2011 թվականին եղել է կուսակցության համագումարի փոխնախագահ, իսկ 1997 թվականից մինչև 2010 թվականը Ազգային ժողովում կուսակցության պատգամավոր և փոխնախագահ։
2013 թվականին նա եղել է երկրում առաջին Սենատի ընտրություններում ընտրված հինգ կանանցից մեկը և նախագահ Պոլ Բիյայի կոմիղ նշանակվել է փոխնախագահ։


== Անձնական կյանք ==
Տեժուն քրիստոնյա է, ամուսնացած է և ունի երեք երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Ամիրուդին Կիդուաի

Ամիրուդին Կիդուաի (ուրդու՝ سید امیرالدین قدوائ‎, 1901, Barabanki, Ֆայզաբադ, Հյուսիսարևմտյան նահանգներ, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն - օգոստոսի 21, 1973(1973-08-21)), Պակիստանի ազատագրման համար 20-րդ դարի կեսերին ծավալված շարժման եռանդուն մասնակից, այդ երկրի դրոշի նախագծի հեղինակ։ 
Ծնվել է 1901 թվականին Հնդկաստանի Բարաբանկի քաղաքում։ Պակիստանի ազատագրական շարժման գործիչներից է և այժմյան Պակիստանի դրոշի հեղինակը։ Jamiat ul Ulemae Pakistan  կազմակերպության հիմնադիրներից է և դրա ղեկավար մարմնի նիստերին մասնակցել է փոխնախագահի  կարգավիճակով։ Մահացել է 1973 թվականի օգոստոսի 23-ին Պակիստանի Լահոր քաղաքում։ Գնահատելով Ամիրուդին Կիդուաիի ներդրած զգալի ավանդը Պակիստանի ազատագրման գործում՝ երկրի կառավարությունը նրան հետմահու պարգևատրել է ոսկե մեդալով։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Սելբասար

Սելբասար, լեռ է Երնջակ գավառում, Նուսնուս գյուղից 3 կմ հյուսիս։ Սակավ բուսականությամբ և ծովի մակարդակից 914 մ բարձրությամբ սար է։


== Գրականություն ==
Ա. Այվազյան,  Նախիջևան. բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ։
Խոր հոր

«Խոր հոր» , երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում, անձավային համակարգ։ Գտնվում է Արարատի մարզում, Շաղափ գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևելք, ծովի մակարդակից 2200 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
(385571) Otrera

(385571) 2004 UP10 (նաև գրառվում է՝ 2004 UP10), Նեպտունի տրոյացի աստերոիդ, հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի և Չեդ Տրուխիլյոյի կողմից 2004 թվականին։ Այն հայտնաբերված Նեպտունի տրոյացիներից երկրորդն էր։ Աստերոիդը ունի նույն ուղեծրի պարբերությունը ինչ և Նեպտունը և պտտվում է Արեգակի շուրջ Լ4 Լագրանժի կետում Նեպտունից մոտ 60 աստիճան առաջ ընկած ուղեծրով։


== Ծանոթագրություններ ==
Եկատերինա Ռյաբովա

Եկատերինա Ռյաբովա (Екатери́на Дми́триевна Ря́бова (ամուսնությունից հետո՝ Չեռնենկո (Черненко), օգոստոսի 4, 1997(1997-08-04), Շչյոլկովո, Ռուսաստան), ռուս երգչուհի։


== Կարիերա ==
Կատյան ներկայացրել է Ռուսաստանը Մանկական Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթին իր Malenkiy Prints (Փոքրիկ արքայազն) երգով, և կիսել է 2-րդ հորիզոնականը Հայաստանը ներկայացնող Լուարա Հայրապետյանի հետ։ 2011-ին նրան թույլ տվեցին կրկին մասնակցել Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին, և նա դարձավ մրցույթի պատմության մեջ առաջին մանակիցը, ով մրցույթին մասնակցել է 2 անգամ։ Նա ներկայացավ իր Kak Romeo i Dzhulyetta (Ինչպես Ռոմեոն և Ջուլիետան) երգով և կիսեց 3-րդ հորիզոնականը Բելառուսի ներկայացուցչի Լիդիա Զաբլոդսկայայի հետ։ Վերջնական հաշվարկով նրան հատկացվեց չորրորդ հորիզոնականը։
Եկատերինան արժանացել է նահանգապետական կրթաթոշակի, պարգևատրվել միջազգային երկրորդ դելփյան խաղերի դիպլոմով, դարձել «Роза Ветров-2007» միջազգային փառատոնի և հայրենասիրական երգի «С чего начинается Родина» մրցույթի դափնեկիր։ Ներկայումս սովորում է Մոսկվայի պետական համալսարանի արվեստի բաժնում։


== Երգեր ==
«Ангел»
«Если бы я была кошкой»
«Маленький принц»
«Зеркала»
«Катюша»
«Как Ромео и Джульетта»
«Просьба»
«Рождество Христово»
«Малинки»
«Если в сердце живёт любовь»
«Chemistry»
«Stop»
«Фишка»
«Diamonds»
«Every time you touch me»
«Stay»
«Do it like a Doode»
«Новогодняя»
«Арлекино»
«Время»
«Мама»
«Новый год» (дуэт с Иосифом Кобзоном)
«Hurricane» (2017)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Страница России на Детском Евровидении 2009 на esckaz.com
Страница России на Детском Евровидении 2011 на esckaz.com
Իմայ-Կարմալի

Իմայ-Կարմալի (ռուս.՝ Имай-Кармалы, բաշկիրերեն՝ Имай-Ҡарамалы), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 325 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Canon EOS 5D

Canon EOS 5D Mark II  կիսապրոֆեսիոնալ թվային մեկ օբեկտային հայելային տեսախցիկ, որը պատկանում է Canon ընկերության  EOS ընտանիքին։Տեսախցիկը ունի ամբողջական չափսերով КМОП մատրից (36 × 24 մմ) արդյունավետ թույլատվություն 21,1 մլն փիքսել։ 5D մարկ II–ը հանդիսանում է  Canon ընկերության առաջին թվային տեսախցիկը, որը ունի տեսահոլովակ նկարահանելու հնարավորություն։ Տեսախցիկը ներկայացվել է հանրությանը  2008 թվականի սեպտեմբերի 17–ին և շուկայում փոխարինել է  Canon EOS 5D մոդելին։
2012 թ–ի մարտին ներկայացվել է  այս մոդելի փոխարինողը՝ Canon EOS 5D Mark III, իսկ սեպտեմբերին՝ մեկ այլ մոդել, որը ուներ գրեթե նույն առանձնահատկությունները՝ Canon EOS 6D։ Այդ ամենից հետո 5D մարկ II–ի վաճառքը շարունակվեց մի քանի ամիս շարունակ, որից հետո 2012 թվականի վերջերին ԱՄՆ–ում 5D մարկ II–ի գինը իջավ մինչև 1600 դոլար։ 2012 թվականի դեկտեմբերին տեսախցիկը պաշտոնապես հայտարարվեց արտադրությունից դուրս։


== Պարգևներ ==

Canon EOS 5D մարկ II–ը եղել է  TIPA (տեխնիկական նկարի մամուլի ասոցիացիա) և EISA (Եվրոպական Պատկերների և ձայնային ասոցիացիա) մրցանակաբաշխությունների հաղթող․

TIPA լավագույն թվային SLR փորձագետ (2009),
EISA Եվրոպական առաջադեմ տեսախցիկ (2009—2010)։
Տեսախցիկը եղել է նաև մի շարք հեղինակավոր հրատարակությունների մրցանակակիր․
ֆոտոտեսախցիկներ կատեգորիաի տարվա սարքավորում դրսի ամսագրերում (2009),
պրոֆեսիոնալ լուսանկարչային ամսագրի լավագույն մրցանակ՝  1000–ից մինչև 3000 դոլարի սահմաններում  թվային հայելային տեսախցիկների շարքւմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Информация на сайте dpreview.com (անգլ.)
Նոքսաբի շրջան (Միսսիսիպի)

Նոքսաբի շրջան (անգլ.՝ Noxubee County), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.800 կմ² է, բնակչությունը՝ 11.545 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մեյկոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1833 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Ahora Dice

«Ahora Dice» (հայերեն՝ Հիմա խոսում է), պուերտոռիկացի երգիչ Քրիս Ջեդայի երգը, որի ձայնագրության մեջ մասնակցություն են ունեցել Arcángel-ը, Ջեյ Բալվինը և Օսունան։ Պրեմիերան կայացել է 2017 թվականի մարտի 17-ին։ Երկու օր անց՝ մարտի 19-ին, հրապարակվել է պաշտոնական երաժշտական տեսահոլովակը (2019 թվականի մարտի տվյալներով՝ տեսանյութը հավաքել է ավելի քան մեկ միլիարդ դիտում)։
2018 թվականի փետրվարի 11-ին թողարկվել է երգի ռեմիքսը, որը ձայնագրվել է Anuel AA-ի, Քարդի Բիի և Offset-ի մասնակցությամբ։


== Հիթ-շքերթներ ==


=== Շաբաթական հիթ-շքերթներ ===


=== Տարեվերջյան հիթ-շքերթներ ===


== Հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կորմիլովկա

Կորմիլովկա (ռուս.՝ Корми́ловка), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Օմսկի մարզի Կորմիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10611 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արմինե Բաբայան

Արմինե Բաբայան, բազմաժանր նկարիչ է, նկարել է դիմանկարներ, նատյուրմորտներ, բնանկարներ։ Ապրել և ստեղծագործել է Փարիզում։ Ֆրանսիացի ամուսնու ազգանունով կոչվել է Կարբոնել։ Նկարչուհու նուրբ քնարականությամբ ներծծված ստեղծագործունները չեն ունեցել դարի ոգուն համապատասխան գրավիչ էֆեկտներ, և նա մնացել է աննկատ՝ հակառակ իր ունակությունների։ Նրա գործերի վերարտադրումը պարբերական մամուլում այնքան հազվադեպ են, որ դրանց հիման վրա հնարավոր չէ նրա ստեղծագործությանը սպառիչ բնութագիր տալ։ Նա արտասահմանի հայ նկարիչների շրջանում մեկն էր այն արվեստագետներից, որոնք տուրք չեն տվել օտար ազդեցություններին և համեմատաբար հարազատ են մնացել հայ ազգային արվեստի ավանդույթներին։ Նա ստեղծագործել է Փարիզում հազարավոր արվեստագետների շրջապատում, որոնց հետ մրցակցելը բավականաչափ դժվար է եղել, եթե ոչ անհնար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1876 թվականին Թիֆլիսում Ավետիք Բաբայանի ընտանիքում։ Հակում դեպի նկարչություն նրա մեջ սկսել է երևալ մանկությունից՝ դպրոցում սովորելու տարիներից։ Նրա մեջ դեպի նկարչությունը եղած սերը զարգացնելու համար նպաստավոր են եղել թե՛ ընտանեկան և թե՛ դպրոցական միջավայրը։ Նրա հայրը կրթված, անվանի բժիշկ էր Թիֆլիսում, իսկ մայրը՝ Սոֆյա Բաբայանը, Գերմանիայում բարձրագույն կրթություն  ստացած կիրթ անձնավորություն էր, զբաղվում էր մանկավարժությամբ, տիրապետում էր մի քանի լեզուների՝ գերմաներեն, ռուսերեն, վրացերեն, հայերեն։


== Ստեղծագործություններ ==
Արմինե Բաբայանը նոր խոսք չի ասել, շարունակել է սահմանափակվել  19–րդ դարի նախաիմպրեսիոնիստական շրջանի արվեստի ռեալիստական ավանդույթներով։ Բաբայանի նախասիրած ժանրերից ավելի կատարյալը դիմանկարն է, որում ավելի նկատելի է նրա մասնագիտական  կարողությունը։
Արմինե Բաբայանի լավագույն դիմանկարներից է «Սոֆյա Բաբայանի դիմանկարը», «Ընթերցանություն» խորագրով դիմանկարը, քրոջ՝ Շուշանիկ Բաբայանի, քրոջ ամուսնու՝ Լուի Լալուայի, կոմպոզիտոր Լեոն Ալգազիի, Արշակ Չոպանյանի, տիկին Ֆանտայի դիմանկարները։ Արմինե Բաբայանը նկարել է նաև բազմաթիվ տղամարդկանց, կանանց, օրիորդների, երեխաների դիմանկարներ, որոնք մնում են անհայտ։ Բաբայանի ստեղծագործություններում կան մանուկներին նվիրված պատկերներ։ Մանուկներին նվիրված գործերը բազմազան են։ Պարբերական մամուլում հաճախակի հրապարակված գործերից է  «Փոքրիկ աղջիկը տիկնիկի հետ» նկարը։ Նրա նատյուրմորտներից են «Շուշանները պարտեզում», «Վարդեր և մեխակներ», «Կարմիր և սպիտակ վարդեր», «Խնձորենու ծաղկած ճյուղը», «Քրիզանթեմներ» և այլն։


== Ցուցահանդեսներ ==
1900 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսներին, որոնք կայացել են 1926, 1928, 1929, 1931 թվականներին։ Նա նույնիսկ ընտրվել է Փարիզի գեղարվեստի ազգային ազգային ընկերության անդամ՝ պարբերաբար մասնակցություն ունենալով այդ ընկերության կազմակերպած ցուցահանդեսներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերեգովոե (գյուղ, Թեոդոսիայի քաղաքային խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲերեգովոեԲերեգովոե (ուկրաիներեն՝ Берегове, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qoran Eli), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Թեոդոսիայի քաղաքային խորհուրդում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կորան-Էլի։
2001 թվականի տվյալներով Բերեգովոե գյուղում բնակվում էր 2 461 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կարլ Գալուստ

Կարլ Գալուստ (1872, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1936), հայ նկարիչ։
Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը։ Ապա մեկնել է Եվրոպա, հետևել նկարչության։ Ցուցահանդեսներ է կազմակերպել Վիեննա, Սոֆիա, Աթենք և այլ քաղաքներում։ 1916 թվականին մեկնել է ԱՄՆ, շարունակել նկարչությունը։


== Աղբյուրներ ==
Նիհոնիում

Նիհոնիում (լատ.՝ Nihonium, Nh), նախկինում ստացել էր ժամանակավոր «ունունտրիում» (լատ.՝ Ununtrium, Uut) անվանումը, քիմիական տարր պարբերական համակարգի 113-րդ տարրն է։ Հայտնի ամենահաստատուն իզոտոպի (286Nh) հարաբերական ատոմային զանգվածը հավասար է 286-ի, տվյալ իզոտոպի կիսատրոհման ժամանակը կազմում է 20 վայրկյան։ Ռադիոակտիվ տարր է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նիհոնիումը Webelements կայքում
ОИЯИ-ի կայքում տարրի սինթեզի մասին
Արսենի Տարկովսկի

Արսենի Տարկովսկի (ռուս.՝ Арсений Александрович Тарковский, հունիսի 12 (25), 1907, Կրոպիվնիցկի, Խերսոնի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 27, 1989(1989-05-27), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հռչակավոր խորհրդային և ռուս պոետ, թարգմանիչ։ Նա 20-րդ դարի ռուս մեծագույն պոետներից մեկն է։ 
Աշխարհահռչակ ռեժիսոր Անդրեյ Տարկովսկու հայրն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոոլետտե

Սոոլետտե (էստ․՝ Soolätte), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վառստու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(3168) Լոմնիցկիյ Շտիտ

(3168) Լոմնիցկի Շտիտ (անգլ.՝ Lomnicky Stit), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,991906 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6955 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2883 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1890,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190451 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,54° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3168) Լոմնիցկի Շտիտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տարասա (Կոլումբիա)

Տարաս (իսպ.՝ Tarazá), քաղաք և մունիցիպալիտետ Կոլումբիայի հյուսիսում ՝ Անտոկիա դեպարտամենտում։ Ընդգրկված է Բայո Կաուկա ենթագավառի կազմի մեջ։


== Պատմություն ==
Բնակավայրը, որից քաղաքը հետագայում աճել է, հիմնադրվել է 1953 թվականի փետրվարի 24-ին։ 1979 թվականին Տարասի մունիցիպալիտետը բաժանվել է առանձին վարչական միավորի։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Քաղաքը գտնվում է դեպարտամենտի հյուսիսում, նույնանուն Կաուկա գետի ձախ վտակի վրա, Մեդելյինից մոտ 143 կիլոմետր հյուսիս-հյուսիս-արևելք (NNE): Բացարձակ բարձրությունը ծովի մակարդակից 138 մետր է։
Տարասի մունիցիպալիտետ սահմանակից է արևմուտքից և հարավ-արևմուտքից ՝ Իտուանգոյի մունիցիպալիտետին, հարավում ՝ Վալդիվիայի մունիցիպալիտետին, հարավ-արևելքում ՝ Անորիի մունիցիպալիտետին, արևելքում ՝ Կասերեսի մունիցիպալիտետին, հյուսիսում ՝ Կորդոբայի դեպարտամենտի տարածքին։ Քաղաքապետարանի տարածքը 1569 կմ² է։


== Բնակչություն ==
Կոլումբիայի ազգային վիճակագրության վարչարարության վարչության տվյալների համաձայն ՝ 2012 թվականին քաղաքի և քաղաքապետարանի համակցված բնակչությունը կազմում էր 39 257 մարդ։ 
Քաղաքապետարանի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների. 

Բնակչություն 2005 թվականի մարդահամարի համաձայն տղամարդիկ կազմում էին Տարասի բնակչության 50% -ը, կանայք, համապատասխանաբար, նաև 50%։ Ռասայականորեն, սպիտակամորթներն ու մետիսները կազմում էին քաղաքի բնակչության 90.9% -ը. սևամորթները, մուլատնեը` ՝ 8,8%, հնդիկները ՝ 0,3%: Գրագիտության մակարդակը ողջ բնակչության համար կազմել է 72.3%:


== Տնտեսություն ==
Տարասի տնտեսությունը հիմնված է գյուղատնտեսական արտադրանքի, ոսկու արդյունահանման և ձկնորսության վրա։ Քաղաքապետարանում մշակվում են բանան, կակաո, հեևա, մանիոկա և բրինձ։ Քաղաքային և քաղաքային ձեռնարկությունների ընդհանուր թվի 58.1% -ը առևտրային ձեռնարկություններ են, 38.2% -ը `ծառայություններ մատուցող ձեռնարկություններ, 2.6%-ը` արդյունաբերական ձեռնարկություններ, 1.1% -ը `տնտեսության այլ ոլորտների ձեռնարկություններ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռայմանովո (գյուղ, Երմեկեևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌայմանովոՌայմանովո (ռուս.՝ Райманово, բաշկիրերեն՝ Райман), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 37 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տիմոշենկի

Տիմոշենկի (ռուս.՝ Тимошенки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էգլեն (Վերին Պրովանսի Ալպեր)

Էգլյոն (ֆր.՝ Aiglun, օքս.՝ Aiglun), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Մեզել կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Դին լե Բեն։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04054։


== Պատմություն ==
Համայնքի անունը ծագել է լատինական aquila («արծիվ») և գալլական dunum («բարձրություն») բառերից, կամ նշանակում է «արծվային բարձրություն». 1195 թ. փաստաթղթերի մեջ անունը կհանդիպի Aiglezino, իսկ 1319 թ. փաստաթղթերում Aygladunoձևերով.


== Համայնքի կազմը ==
Բացի իսկական Էգլյոն գյուղի, համայնքում կա նաև 4 ագարակներ։

Les Lavandes
Pons
Le Thoron
La Treille


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ստատիստիկայի ազգային ինստիտուտ(չաշխատող հղում) (ֆր.)
«Էգլյոն» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-22-ին։ Վերցված է 2013-01-11
Emotion

Emotion, 2001 թվականին ԱՄՆ-ում ամենաշատ վաճառված սինգլը։ Destiny's Child և Number 1's խմբերի համատեղ ձայնագրված երգը Survivor (2001) ալբոմից։ Պրոդյուսերավորումը և գործիքավորումը կատարել է Մարկ Ջեյ. Ֆեյսթը, երգի հետ համատեղ հնչում է Սամանթա Սանգի պաշտոնական երգի դանդաղ մեղեդին։ Ֆեյսթը նաև նախկինում պրոդյուսերավորել է Ռեգինա Վալասկեսի Drawn ալբոմը՝ 1998 թվականին և օգտագործել է նույն պրոդյուսերավորումը նաև Destiny's Child-ի համար։


== Ֆորմատ ==
U.S. CD-Single«Emotion» (Album version) — 3:56
«8 Days of Christmas» — 3:29European Maxi Single COL 671767 2«Emotion» (Album Version) — 3:56
«8 Days of Christmas» — 3:29
«Emotion» (Calderone Dub Mix) — 6:55
«Emotion» (Musicvideo) — 3:56Australian Maxi Single«Emotion» (Album version) — 3:56
«Bootylicious» (Rockwilder Remix)
«Bootylicious» (M & J’s Jelly Remix)
«Bootylicious» (Richard Vission’s V-Quest Mix)
«Bootylicious» (Ed Case Refix)UK Single Part 1«Emotion» (Album version) — 3:56
«8 Days of Christmas» — 3:29
«Emotion» (Maurice’s Nu Soul Mix)
«Emotion» (Musicvideo) — 3:56UK Cassette Single«Emotion» (Album Version) — 3:56
«Emotion» (Calderone AM Mix) — 10:13Japan CD Single«Emotion» (Album Version)
«Emotion» (Maurice’s Nu Soul Mix)
«Emotion» (Instrumental)
«Emotion» (Acapella)


== Դիրքերը հիթ-շքերթներում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Աստվածաշունչ (4113)

Աստվածաշունչ (4113), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4113 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1384 թվականին Հակոբ քահանա գրիչի կողմից [ենթադրաբար]։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 31X21 չափս։ Գրված է երկսյուն, բոլորագրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` լաթեպատ ստվարատուղթ։ Հիշատակարան գրչի՝ 232բ, 267տ, 391բ, 448բ, 470բ, հետագայի՝ 470բ (1769 թ․), 471ա (ԺԸ դ․), 471բ (1803 թ․):


== Բովանդակություն ==
Եպիփանու Յառաջաբանութիւն Սաղմոսաց։
Դաւթի Յաղագս Սաղմոսաց։
Աթանասի Յաղագս Սաղմոսաց։
Ամովնի Յաղագս չորից աւետարանաց։
Յակոբայ գրչի Ոտանաւորք։


== Ծանոթագրություններ ==
(7264) Հիրոհատանակա

(7264) Հիրոհատանակա (անգլ.՝ Hirohatanaka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի մարտի 26-ին Յոշիսադա Սիմիձուի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Նաչի-Կացուուրայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,319293 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9238 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7147 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1290,13 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,279043 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,29° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7264) Հիրոհատանակա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նշանդրեք ծովի հետ (Վենետիկ)

Վենետիկի հանրապետությունում գոյություն ուներ «Նշանդրեք ծովի հետ» արարողությունը, որը խորհրդանշում էր Վենետիկի ծովային տիրապետությունը։ Արարողությունը հաստատվել է 1000 թվականին Պիետրո II Օրսեոլոյի ղեկավարությամբ զորքերի կողմից Դալմաթիայի նվաճման հիշատակին և անցկացվել է Համբարձման եկեղեցական տոնի օրը, քանի որ հենց այդ օրն է տեղի ունեցել արշավախմբի երթը։


== Ծագում ==
Ծովային տարերքի հետ կապված մեղքերի քավման ծեսերը հայտնի են դեռ անտիկ ժամանակներից։ Օրինակ, համաձայն Հերոդոտոսի, Պոլիկրատոսի՝ Սամոսը մի անգամ ծով է նետել թանկարժեք մատանին, որպեսզի հանգստացնի աստվածներին։ Կա պատում այն մասին, որ Ելենա կայսրուհին Ադրիատիկ ծով է նետել Սուրբ խաչից մի մեխ՝ հուսալով, որ այդ կերպ կհասնի քամու ուղղության փոփոխության։


== Պատմություն ==

Սկզբնապես «նշանդրեք ծովի հետ» արարողությունը չէր ենթադրում ջրի մեջ թանկարժեք իրերի նետում։ Դոժի նավը՝ բազում նավակների և լաստերի ուղեկցությամբ դուրս էր գալիս Վենետիկյան ծովածոց։ Սուրբ Նիկոլայի վանքի մոտ աղոթք էին կարդում, ապա եկեղեցու ծառայողները սուրբ ջրով օծում էին դոժին և իր ուղեկիցներին, ինչից հետո ջրի մնացորդները լցնում էին ծովը։
1177 թվականին Ալեքսանդր III պապն այցելեց Վենետիկ՝ որպես շնորհակալություն այն օգնության համար, որը Վենետիկը ցուցաբերել էր իրեն Ֆրիդրիխ Բարբարոսայի դեմ պայքարի ժամանակ։ Համաձայն առասպելի՝ ծովի հետ նշանդրեքի արաողության ժամանակ դոժի մատից թանկարժեք մատանին պապը հանեց, աղոթք կարդաց և շարունակեց թանկարժեք իրը նետել ծովը՝ որպես «իրական և հավերժ իշխանության նշան»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Mario Brunetti, Sposalizio del mare, in Enciclopedia Italiana, Treccani.
(EN) Hugh Chisholm (խմբ.), Enciclopedia Britannica, XI edizione, Cambridge University Press, 1911.
Պրյուգ-Տրաուտենֆելս

Պրյուգ-Տրաուտենֆելս (գերմ․   Pürgg-Trautenfels), համայնք (գերմ․  Gemeinde) Ավստրիայում՝ Շտիրիայի ֆեդերալ տարածքում։
Գտնվում է Լիցեն մարզի տարածքում։ Բնակչությունը՝ 977 մարդ (2005 թ․ դեկտեմբերի 31). Զբաղեցնում է 62,69 կմ քառ․ տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 61235։


== Քաղաքական վիճակը։ ==
Համայնքի ղեկավար՝ Բարբարա Կրեն (ԱԺԿ), 2005 թ․ ընտրությունների արդյունքով։
Համայնքի խորհուրդը բաղկացած է 15 անձանցից։

ԱԺԿ-զբաղեցնում է 9-րդ տեղը։
ԱՍԴԿ զբաղեցնում է 6-րդ տեղը։
Կիիսա (գյուղական ավան, Սակու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿիիսաԿիիսա (էստ․՝ Kiisa), գյուղական ավան Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Սակու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 713 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պոկերի Հայկական Ֆեդերացիա

Պոկերի Հայկական ֆեդերացիա հասարակական կազմակերպությունը պետական գրանցում է ստացել 21.11.2006 թ.


== Նպատակներ ==
«Պոկերի  Հայկական  Ֆեդերացիա» հասարակական կազմակերպության նպատակներն են նպաստել Պոկեր խաղի տարածմանը, զարգացմանը և աջակցել Պոկերի Միջազգային Ֆեդերացիային, Պոկերը որպես մարզաձև Oլիմպիական խաղերում ընդգրկելու համար։


== ՊՀՖ խնդիրներ ==
Կազմակերպել և զարգացնել սպորտային պոկերը ողջ երկրի տարածքում
Սպորտային պոկերի մրցումների կազմակերպում
Մարզիկների օգնություն
Մարզիկների գնահատականների պահպանում
Ընդունել համապատասխան կանոններ, սպորտային պոկերի կառավարմանը
Օգնություն և աջակցություն պոկերի ակումբներին
Սպորտային պոկերի դպրոցի կազմակերպում
Փնտրել հովանավորների և այլն


== Անդամակցություն ==
2010 թվ. սկզբին “Պոկերի Հայկական ֆեդերացիա” հասարակական կազմակերպությունը դիմել է Պոկերի Միջազգային Ֆեդերացիա (IFP), որպեսզի ընդունվի նշված Ֆեդերացիայի կազմում և 06.07.2010 թվ. IFP-ի նախագահության միաձայն որոշմամբ պաշտոնապես ընդունվել է ֆեդերացիայի կազմում և դարձել Պոկերի Միջազգային Ֆեդերացիայի լիիրավ անդամ։


== Կազմակերպության անվանումը ==
Կազմակերպության հայերեն լրիվ անվանումն է՝
«Պոկերի Հայկական Ֆեդերացիա» հասարակական կազմակերպություն։
Կազմակերպության անգլերեն լրիվ անվանումն է
" Armenian Poker Federation ” non - governmental organization.
Կազմակերպության ռուսերեն լրիվ անվանումն է
" Армянская Федерация Покера” общественная организация.


== Տես նաև ==
Պոկեր
Ակումբային պոկեր


== Հղումներ ==
Պոկերի հայկական ֆեդերացիայի կայքէջ
Պլեոքրոիզմ

Պլեոքրուզմ (հին հունարեն՝ πλέον - ավելի շատ և χρόα - գույն կամ Պլեոքրուզմ), բազմագունություն, նյութերի գունավորման փոփոխությունը դրանցով անցնող լույսի ազդեցությամբ՝ կախված վերջինիս տարածման ուղղությունից և բևեռացումից։


== Պատմություն ==
Առաջինը դիտել են Ժ. Բիոն և գերմանացի ֆիզիկոս Թ․ Զեեբեկը 1816 թվականին։ Պլեոքրուզմ նյութերի օպտիկական անիզոտրոպության դրսևորումներից է․ լույսի կլանումը դրանցում անիզոտրոպ է, իսկ կլանման կախումը ճառագայթման ալիքի երկարությունից («գույնից») հանգեցնում է պլեոքրուզմի։


== Տեսակներ ==
Պլեոքրուզմի տեսակներից մեկը շրջանային դիքրոիզմն է՝ կլանման տարբերությունը աջ և ձախ շրջանային բևեռացման լույսի համար։ Պլեոքրուզմ ամենից հաճախ դիտվում է բյուրեղներում, որոնց համար բնորոշ, է նաև գծային դիքրոիզմը՝ սովորական և ոչ սովորական ճառագայթների ոչ նույնանման կլանումը։
Միառանցք բյուրեղների դեպքում տարբերում են 2 «գլխավոր» (հիմնական) գունավորում՝ օպտիկական առանցքի երկայնքով և դրան ուղղահայաց ուղղությամբ դիտելիս։
Երկառանցք բյուրեղներում դիտվում է 3 հիմնական գունավորում երեք ուղղություններով, որոնք կարող են համընկնել կամ չհամընկնել բյուրեղի գլխավոր ուղղությունների հետ։ Մյուս ուղղություններով բյուրեղը երևում է այլ, այսպես կոչված, միջանկյալ գույներով։ Ուժեղ Պլեոքրուզմով աչքի են ընկնում, օրինակ, տուրմալինը (միառանցք բյուրեղ) և պղնձի ացետատը (երկառանցք բյուրեղ)։
Պլեոքրուզմ ուսումնասիրում են նուրբ հեղկուկներում, բևեռացած լույսի մանրադիտակով, որի սեղանիկը շրջելիս բյուրեղի գույնը փոխվում է կտրվածքի կողմնորոշմանը համապատասխան։


== Կիրառություններ ==
Պլեոքրուզմի գործնական կարևոր կիրառություններից է պոլյարոիդների (բևեռացուցիչի տարատեսակ) օգտագործումը, որոնց աշխատանքի հիմքում ընկած է գծային դիքրոիզմի երևույթը։


== Տես նաև ==
Բևեացում լույսի
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Փշավել)

Փշավելի գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի  հայկական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանի Փշավելի գյուղում։


== Պատմություն ==
Փայտաշեն եկեղեցին 1845 թվականին հիշվում է Սուրբ Աստվածածին անվամբ։
Եկեղեցին որևէ այլ վավերագրում հիշատակված չէ։ Այդ պատճառով նրա մասին լրացուցիչ տեղեկություններ չեն պահպանվել։ Փշավել գյուղի հայությունը իր զարգացման շրջանում՝ մինչև 1845 թվականը զուրկ է եղել ծխական քահանայից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կարապետյան, Սամվել Գևորգի; Զաքարյան, Անուշավան Հազարապետի ; Հասրաթյան, Մուրադ Մարգարի ; Չոբանյան, Պավել Աշոտի; Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության (RAA) գիտական խորհուրդ.Էջ 102 Archived 2021-06-13 at the Wayback Machine.
Ռուդոլֆ Աթամալյան

Ռուդոլֆ Սերգեյի Աթամալյան (հուլիսի 5, 1946(1946-07-05), Բաքու, ԽՍՀՄ - մարտի 26, 2023(2023-03-26), Սոչի, Կրասնոդարի երկրամաս, Ռուսաստան), հայ խորհրդային ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ Խաղացել է հարձակվողի դիրքում։ Սպորտի վարպետ (1973 թվականից)։ 1971 թվականին եղել է Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» ավագը։


== Կարիերան ==
Ռուդոլֆ Աթամալյանը Բաքվի «Տրուդովիե ռեզերվի» ակումբի սան է։ 1965 թվականին նա սկսել է իր կարիերան Սումգայիթի «Խազար» ակումբում։ Հետո վերադարձել է Բաքու և խաղացել է «Նեֆտյանիկ» ակումբում։ 1966 թվականին Աթամալյանը տեղափոխվել է Երևանի «Արարատ» ակումբ, որտեղ խաղացել է փոխարինողների կազմում։
1968 թվականին Աթամալյանը Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» գլխավոր մարզիչ Վալենտին Բուբուկինին խնդրել է դիտարկել իրեն։
«Լոկոմոտիվի» կազմում Աթամալյանը խաղացել է 5 տարի։ Գրեթե բոլոր տարիներին նա աչքի է ընկել իր ուժգին հարվածներով և հակառակորդի սարսափը լինելով։ Ռուդոլֆը լավ էր խաղում գլխով։ 1971 թվականին Աթամալյանը դարձել է ակումբի ավագը, բայց խաղաշրջանի սկզբում նա վնասվածք է ստացել, որը նրան ֆուտբոլից հեռու է պահել գրեթե մեկ տարով։
1972 թվականի ամռանը Աթամալյանը տեղափոխվել է «Ուրալմաշ», որտեղից էլ կես տարի անց՝ «Նիստրու»։ Առաջին իսկ տարում նա ակումբին օգնել է տեղափոխվել բարձրագույն խումբ, որտեղ Ռուդոլֆը 11 խաղում խփել է 1 գոլ՝ գրավելով Կիևի «Դինամոյի» դարպասը և իր ակումբին պարգևելով հաղթանակ։ Աթամալյանի կարիերայի վերջին ակումբը եղել է Տյումենի «Նեֆտյանիկը»։
Ավարտելով ֆուտբոլիստի կարիերան՝ Աթամալյանը մնացել է Տյումենում և աշխատանքի անցել տեղի Օլիմպիական հերթափոխի մանկապատանեկան դպրոցում։ 1981 թվականին Աթամալյանը դարձել է Վորոնեժի «Ֆակել» ակումբի մարզչի օգնական։ Այդտեղ նա աշխատել է 2 տարի։ Ավարտել է մարզչական դպրոցը և երրորդ անգամ տեղափոխվել Տյումեն, սակայն այս անգամ արդեն որպես մարզիչ։ 1988 թվականին Աթամալյանը գլխավորել է Տյումենի «Գեոլոգ» ակումբը և ակումբին մարզել է 3 տարի։ Դրանից հետո նա մարզել է Տյումենի մեկ այլ ակումբ՝ «Իրտիշը»։ 2009 թվականին Աթամլյանը մարզել է «Լոկոմոտիվ-Սոչի» ակումբի 12-13 տարեկան ֆուտբոլիստներին։
Աթամալյանը վախճանվել է Սոչիում 77 տարեկանում՝ 2023 թվականի մարտի 26-ին։


== Անձնական կյանք ==
Աթամալյանին ունի մեկ դուստր՝ Մարիաննան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
В центре нападения Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Григорян А.Г. Футбольная одиссея Рудольфа Атамаляна - Газета «Урарту» №31 2000 г.
Սուխոմայաչկովսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)

Սուխոմայաչկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Сухомаячківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովոսանժարսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սուխոմայաչկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 816 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 37,02 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 22,04 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Կալե Բոբոխիձե

Կալե (Կալիստրատե) Բոբոխիձե (վրաց.՝ კალისტრატე ბობოხიძე, 1904, օգոստոսի 16 - 1982, ապրիլի 26, Թբիլիսի), վրացի գրող։


== Կենսագրություն ==
Կալե Բոբոխիձեն ծնվել է 1904 թվականին, Քութայիսի նահանգի Մախթոջի գյուղում, հողագործի ընտանիքում։ 1929 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Որպես ուսուցիչ աշխատել է տարբեր ուսումնական հաստատություններում։ Բանաստեղծությունների անդրանիկ ժողովածուն հրատարակվել է 1929 թվականին, այնուհետև նրա բանաստեղծությունները տպագրվել են վրացական մամուլում։ 1951 և 1956 թվականներին տպագրվել են Կալե Բոբոխիձեի հատընտիր ժողովածուները։ 1930-1964 թվականներին աշխատել է Վրաստանի գրողների միությունում, թերթերի և հանդեսների խմբագրություններում։ Եղել է Վրացպետհրատի պոեզիայի խմբագիր։ Թարգմանել է Պուշկինի, Լերմոնտովի, Շևչենկոյի, Իսահակյանի, Մայակովսկու ստեղծագործություններից։


== Երկեր ==
ნატვრის ნაპირი ։ ლექსები - თბილისი, მერანი, 1981. - 133გვ.
რა მაწუხებდა, რა მახარებდა ։ პოემა–ქრონიკა . - თბილისი, მერანი, 1971. - 90გვ.
ლირიკა. - თბილისი, საბჭ. საქართველო, 1969. - 219გვ
სიცოცხლისათვის ։ ლექსები - თბილისი, სახელგამი, 1945. - 102გვ.
რჩეული ლექსები - ტფილისი, ფედერაცია, 1933. - 182გვ.


== Ծանոթագրություններ ==
Ճըման

Ճըման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խարզանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ահմեդ Նեդջեթ Սեզեր

Ահմեդ Նեդջեթ Սեզեր (թուրքերեն՝ Ahmet Necdet Sezer, սեպտեմբերի 13, 1941(1941-09-13), Աֆյոնքարահիսար, Թուրքիա), թուրք պետական և քաղաքական գործիչ։ Սեզերը եղել է Թուրքիայի տասներորդ նախագահը։ Թուրքիայի մեծ ազգային ժողովը Սեզերին ընտրել է որպես նախագահ 2000 թվականին, այն բանից հետո, երբ լրացավ նրան նախորդած Սուլեյման Դեմիրելի կառավարման ժամանակը։ 2007 թվականի օգոստոսի 28-ին նրան այդ պաշտոնում փոխարինել է Աբդուլա Գյուլը։


== Կենսագրություն ==
Ահմեդ Նեդջեթ Սեզարը ծնվել է 1941 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Թուրքիայի Աֆիոն- Կարահիսար քաղաքում։
1958 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո նա սովորել է Անկարայի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ Նա սկսել է իր կարիերան Անկարայում` դառնալով առաջին ատյանի դատավոր։ Զինվորական ակադեմիայում սովորելուց հետո, Սեզարը աշխատել է սկզբում որպես դատավոր, իսկ այնուհետև նաև վերահսկիչ դատավոր Անկարա բարձրագույն վերաքննիչ դատարանում։
1983 թվականի մարտին նա ընտրվել է Թուրքիայի Վերաքննիչ բարձրագույն դատարանի անդամ։ Այն բանի համար, որ Սեզերը եղել է Օրենքի բարձրագույն պալատի անդամ, նա դարձավ Սահմանադրական դատարանի անդամի երեք հնարավոր թեկնածուներից մեկը։ 1998 թվականի հունվարին, Ահմեդ Նեդջեթ Սեզերը ընտրվեց Թուրքիայի Սահմանադրական դատարանի նախագահ։
Ամուսնացած է Սեմրե Սեզերի հետ և ունի երեք երեխա։
Ահմեդ Նեդջեթ Սեզերը ընտրվել է Թուրքիայի նախագահ 2000 թվականին։ Երդմնակալության արարողությունը տեղի է ունեցել 2000 թվականի մայիսի 16-ին։
Հետաքրքրական է, որ 2014 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանակ, Ահմեդ Նեդջեթ Սեզերը բացահայտորեն հրաժարվեց քվեարկել` պատճառաբանելով, որ չկա այնպիսի մի թեկնածու, որի օգտին կարելի է քվեարկել ի սրտե։


== Ծանոթագրություններ ==
Տալկաս

Տալկաս(բաշկիրերեն՝ Талҡаҫ), լիճ Ուրալյան լեռների արևելյան լանջերին։ Այն գտնվում է Բաշկորտոստանի՝ Բայմակսկի շրջանում։


== Աշխարհագրություն ==
Լիճը քաղցրահամ է, տեկտոնական ծագմամբ։ Գտնվում է Իրենդիկ լեռնաշղթայի արևմտյան լանջին, Տուբին գյուղից 4 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Հարավային մասում գտնվում է Իսյանովո գյուղը։ Հյուսիսային և հարավային մասը թեք է՝ երբեմն ճահճոտ, իսկ արևելքից և արևմուտքից ավելի ուղղաձիգ։ Արևելյան մասը հաճախ քարքարոտ է՝ ծածկված ծառերով, իսկ արևմտյան մասը նախկինում եղել է անտառածածկ, սակայն անապատացման պատճառով ժամանակի ընթացքում վերածվել է կեչու անտառի։ 1978 թվականին Տալկաս լիճը հայտարարվել է որպես բնության հուշարձան։


== Կենսառեսուրսներ ==
Լճում բնակեցված են՝ խեցգետին, սիգ, գայլաձուկ, գուստերա ձկնատեսակներ։ Ափերին կան սևախածի սուզահավ և տուրպաններ։ Արևելյան մասում գտնվում է 8-10 մետր չափս ունեցող ջրիմուռներ, որոնք օգտագործում են ցեխաբուժության համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
По тропам Южного Урала. Фотогалерея озера Талкас
Справочная статья. Озеро Талкас.
Виртуальный тур по озеру Талкас
Սլավոնա-հունա-լատինական ակադեմիա

Սլավոնա-հունա-լատինական ակադեմիա (ռուս.՝ Славяно-греко-латинская академия), առաջին բարձրագույն հանրակրթական ուսումնական հաստատությունը Մոսկվայում։ 
Հիմնադրվել է 1687 թվականին։ Մինչև 1701 թվականը կոչվել է Հելենահունական, 1701 թվականից՝ Սլավոնա-լատինական, 1775 թվականից՝ Սլավոնա-հունա- լատինական ակադեմիա, 1814 թվականից՝ Մոսկվայի հոգևոր ակադեմիա և փոխադրվել Տրոիցե-Սերգիևյան վանք (Զագորսկ)։ 
17-րդ դարում դասավանդել են հունարեն, լատիներեն, սլավոնական լեզուներ, «յոթ ազատ արվեստներ», աստվածաբանություն։ 18-րդ դարի սկզբից ավելացել են գերմաներեն, ֆրանսերեն, բժշկություն, ֆիզիկա, փիլիսոփայություն և այլն։ Ակադեմիական համալսարանի (1725 թվական, Պետերբուրգ) և Մոսկվայի համալսարանի (1755 թվական) հիմնադրումից հետո կորցրել է իր նշանակությունը և դարձել բարձրագույն աստվածաբանական դպրոց։ 
Սլավոնա-հունա-լատինական ակադեմիայում կրթություն են ստացել ռուսագիտության ու մշակույթի նշանավոր գործիչներ, այդ թվում՝ Միխայիլ Վասիլևիչ Լոմոնոսովը (1731-1735 թվականներ)։
Միքայել Կոտոյան

Միքայել Կոտոյան (հունիսի 24, 1951, Կիրովական, այժմ` Վանաձոր), հայ ռեժիսոր, դերասան։


== Կենսագրություն ==
Միքայել Կոտոյանը ծնվել է 1951 թվականին Վանաձորում՝ ՀՀ վաստակավոր արտիստ, ռեժիսոր Գրիգորի Կոտովի և ՀՀ ժողովրդական արտիստ, դերասանուհի Լենա Փաշինյանի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Գրիբոյեդովի անվան 11 միջնակարգ դպրոցում։ 


== Ստեղծագործական կյանք ==
1970 թվականին Միքայել Կոտոյանը ընդունվել է Երևանի Գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտ, ռեժիսորական ֆակուլտետ։ 1975-ին ավարտելով՝ գործուղվել է Վանաձորի Հ. Աբելյանի անվան պետթատրոն որպես ռեժիսոր և դերասան։ Ռոզովի «Երջանկություն որոնելիս» պիեսի բեմադրությունը Վանաձորի թատրոնում եղել է Միքայել Կոտոյանի դիպլոմային աշխատանքը։
1989-1990 թվականներին Հայկական հեռուստատեսության պատվերով իրականացրել է «Այս աշխարհի խելոքները» և «Փաստաբանի մոտ կամ երջանիկ ամուսիններ» հեռուստաներկայացումները։ 
1990-1993 և 2001-2004 թվականներին նշանակվել է Գավառի Քալանթարի անվան պետթատրոնի՝ գլխավոր ռեժիսոր և գեղարվեստական ղեկավար։ Այս թատրոնում բեմադրել է «Խնայեցեք ձեր նյարդերը», «Ակամա բժիշկ», «Աշնան արև», «Բրավո» և այլ գործեր։ 
2004 թվականին նշանակվել է Վանաձորի Հ. Աբելյանի անվան պետթատրոնի գեղարվեստական ղեկավար։ Վանաձորի թատրոնի բեմում Միքայել Կոտոյանը ներկայացրել է «Ռոմեո և Ջուլիետ» ողբերգությունը, Հրանտ Մաթևոսյանի «Ալխո»՝ ըստ «Բեռնաձիեր» պատմվածաշարի բեմականացումը, Ռոբեր Լամուրեի «Ախ՜, փարիզուհիներ, փարիզուհիներ» ներկայացումը։
2003 թվականին «Պատվի համար» և «Չաո» ներկայացումների համար Միքայել Կոտոյանը արժանացել է Հայաստանի թատերական գործիչների միության «Արտավազդ» ամենամյա մրցանակին։ Իր ստեղծագործական աշխատանքների համար նա բազմիցս է արժանացել բարձր գնահատանքի, այդ թվում՝ լավագույն ներկայացումների մրցույթում 1983-ին՝ «Սուրբ Սուսաննան կամ վարպետների դպրոցը», և 1991-ին՝ «Աշնան արև» և «Ակամա բժիշկ» ներկայացումները արժանացել են «լավագույն բեմադրություն» մրցանակների։
1998-ից մինչև 2006 թվականը դասավանդել է «Հեռուստառեժիսուրա և դերասանի վարպետություն» առարկաները Երևանի Խ. Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի՝ կուլտուրայի ֆակուլտետում։ Իսկ 2004-ից նաև Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի Վանաձորի մասնաճյուղում։
Միքայել Կոտոյանը 30-ից ավել բեմադրությունների հեղինակ է։
Այժմ ապրում է ԱՄՆ-ում։


== Բեմադրություններ և Դերեր ==
Բեմադրություններ

«Մոխրոտը», Շվարց
«Երկնագույն եղջերուներ», Կոլոմիեց
«Սուրբ Սուսաննան կամ վարպետների դպրոցը», Վետեմաա
«Մորթե բաճկոն», Ստրատիև
«Զվարճալի դեպք», Գոլդոնի
«Ակամա բժիշկ», Մոլիեր
«Ռոմեո և Ջուլիետ», Շեքսպիր
«Ծառերը կանգնած մահանում» Կասոնա (Արտաշատի Ամո Խարազյանի անվան թատրոնում),
«Արքայազն ու աղքատը» Մարկ Տվեն  (Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում)Դերեր

«Քաոս» - Արշակ
«Վերջինները» - Պյոտր
«Մոխրոտ» - Արքայազն
«Կապուտ թռչուն»- Տիլտիլ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վանաձորում սիրում են լուրջ թատրոն
«Կյանքը շարունակվում է. սթրեսին տրվել չի կարելի». Էլֆիք Զոհրաբյան
Ալեքսանդր Նևսկու եկեղեցի (այլ կիրառումներ)

Ալեքսանդր Նևսկու եկեղեցի, կարող է վերաբերել՝

Ալեքսանդր Նևսկու եկեղեցի - եկեղեցի Գյանջայում (Ադրբեջան), կառուցված 1887 թվականին
Ալեքսանդր Նևսկու եկեղեցի - ուղղափառ երկգահանիստ քարե եկեղեցի Եկատերինբուրգում
Ալեքսանդր Նևսկու եկեղեցի - ուղղափառ եկեղեցի Թբիլիսիում՝ Վրաստանի մայրաքաղաքում
Բերքառատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Բերքառատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 5 հուշարձան (4 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Արյան դոնորի համաշխարհային օր

Արյան դոնորի համաշխարհային օր, համաշխարհային օր, որը հիմնվել է 2005 թվականի մայիսին Ժնևում՝ Առողջապահության համաշխարհային ասամբլեայի 58-րդ նստաշրջանի ընթացքում (Բանաձև WHA58.13)։ Ամեն տարի անկացվում է հունիսի 14-ին։


== Նկարագրություն ==
Դոնորը սերում է լատիներեն «donare» - «տալ» բառից։ Արյան դոնորի դեպքում հաճախ ռեցիպիենտի համար նվեր է հանդիսանում կյանքը։
1868 թվականին հունիսի 14-ին ծնվել է ավստրիացի բժիշկ, իմունոլոգ Կարլ Լանդշտայները, որը 1930 թվականին ստացել է Նոբելյան մրցանակ արյան խմբերի բացահայտման համար։
Հունիսի 14-ին դոնորի համաշխարհային օրն անցկացնելու նախաձեռնողներն են չորս միջազգային կազմակերպություններ, որոնք խրախուսում էին արյան կամավոր և անվճար հանձնումը։ Այդ կազմակերպություններն են՝ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն, Կարմիր խաչի և կարմիր մահիկի միջազգային շարժում, Արյան Դոնորների Միջազգային Ֆեդերացիա և Արյան փոխներարկման միջազգային կազմակերպություն։


== «Արյան դոնորի օրվա» ամենամյա թեմաներ ==
Արյան դոնորի օրվա ամենամյա միջոցառումները շեշտադրվում են ընտրած որևէ թեմայով։

2017 թվական - «Արյուն հանձնեք։ Այն հիմա հանձնեք։ Այն հաճախ հանձնեք»։
2016 թվական - «Արյունը մեզ բոլորիս միավորում է»։
2015 թվական - «Շնորհակալություն իմ կյանքը փրկելու համար»։
2014 թվական - «Անվտանգ արյուն մայրերի փրկության համար»։
2013 թվական - «Նվիրեք կյանք․ դարձեք արյան դոնոր»։
2012 թվական
2011 թվական
2010 թվական - «Նոր արյուն աշխարհի համար»։ Նպատակ՝ ուշադրություն դարձնել երիտասարդ դոնորներին։


== Տես նաև ==
Ջեյմս Հարիսոն - «ոսկյա արյուն» ունեցող մարդ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արյան դոնորի օրը ԱՀԿ-ի կայքում(չաշխատող հղում)
(9573) Մացումոտոմաս

(9573) Մացումոտոմաս (անգլ.՝ Matsumotomas), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,916383 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6578 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,175 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1819,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,197896 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,53° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9573) Մացումոտոմաս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բուլգարկա (ազգային պարկ)

«Բուլգարկա» ազգային պարկ (բուլղար․՝ Природен Парк Българка), բուլղարական ազգային պարկ, գտնվում է Բալկանյան լեռների հյուսիսային լանջերին, Ստարա-Պլանինա լեռնազանգվածի կենտրոնական և արևելյան հատվածներում, Հաբրովո և Կազանլիկ քաղաքների միջև։ Ունի 22000 հեկտար տարածք։
Գտնվում է Կենտրոնական Բալկանների լանջի և առավել ցածրում գտնվող Ստարա Պլանինայի կենտրոնում, այս տարածաշրջանը բնութագրվում է ռելիեֆի բազմազանությամբ, որն էլ վկայում է կենդանական և բուսական աշխարհի բազմազանությամբ։ Այգու աշխարհագրական դիրքի շնորհիվ տարածքում կատարվել են շատ պատմական ու հնագիտական հայտնագործություններ։ 2002 թվականի օգոստոսի 9-ից այս շրջանը հանդիսանում է որպես Բուլղարիայի ազգային պարկ։


== Կենդանական աշխարհ ==
Հարուստ և բազմազան է ազգային պարկի կենդանական աշխարհը։ Այստեղ բնակվում են եվրասիական գայլեր, աղվեսներ, սովորական շնագայլեր, գորշ արջեր, կաբաններ, ազնվացեղ եղջերուներ, նապաստակներ, ոզնիներ, սկյուռեր, փորսուղներ, ջրաքիսներ և այլ կաթնասուններ։ Թռչուններից առանձնանում են քարարծիվները, մկնաբազեները, լեռնային աղավնիները, մեծ խայտաբղետ, սև և կանաչ փայտփորիկները, կկուները, մեծ ճուռակները, բվեր, սպիտակ խաղատուտները, տատրակները, ճայերը, կաչաղակները, ագռավները, կեռնեխները, սարյակները, սոխակները, երաշտահավերը և այլն։ Սողուններից առանձնանում են օձերի և մողեսների երեք տեսակ։ Երկենցաղներից են գորտերը և սալամանդրները, անողնաշարավորներից են խխունջները, տրիտոնները և բազմաթիվ այլ միջատները։ Ձկներից առանձնանում է կարմրախայտը։


== Բուսական աշխարհ ==

Անտառները զբաղեցնում են պարկի 80,2%-ը կամ 17461 հեկտարը։ Անտառների զգալի մասը զբաղեցնում են հաճարենու ծառերը (65%)։ Այլ սաղարթավոր ձառերից առանձնում են դուբերը, ջրային մարախները, կեչիները, լորենիները, հասարակ կնձենիները, ակացիաները, թխենիները, հացենիները, վայրի բալենիները, սնձենիները և այլն։ Փշատերև ծառերից են սև, սպիտակ և բրգաձև սոճիները, եղևնիները։ Հատիկասերմավորները զբաղեցնում են պարկի 0,6 հեկտարը։ Բուլղարիայի միայն այդ հատվածին բնորոշ բուսաբանական եզակիությունն այդ այգին դարձնում է շատ բույսերի տեսակիների համար գոյության կարևորագույն միջավայր։ Այնտեղ կան հատուկ տարածքներ, որոնք օժանդակում են շրջակա միջավայրի պահպանումը։ Մոտ 70% պաշտոնապես ճանաչված դեղաբույսեր կարելի է գտնել «Բուլգարկա» պարկում։ Ամբողջ պարկում կարելի է գտնել ոչ պակաս քան 360 տեսակի բույս, որոնցից 31-ը կանգնած է բնաջնջման եզրին՝ կարմրածառերը, լեռնային թխկիները, խոլորձները և այլն։ Սակայն ամբողջ բուսական և կենդանական աշխարհի կլասիֆիկացիան դեռևս չի վերջացել։


== Մշակութային ժառանգություն ==
Այգու տարածքում է գտնվում հայտնի Շիպկայի լեռնանցքը, որտեղ տեղի է ունեցել ռուս-բուլղարական միացյալ ուժերի ճակատամարտը թուրք զինվորների դեմ, այդտեղ բուլղարացիները կարողացել են պարտության մատնել թուրքերին։ Ճակատամարտի հիշատակը ամփոփված է Շիկինյան թանգարանում։ Այգում է գտնվում «Էթիր» ճարտարապետական ազգագրական համալիրը, որտեղ գտնվում են Սոկոլսկի և Դրյանովսկիի վանքերը։ Եվս մեկ գեղատեսիլ վայրերից է Ուզանան, որը դեռևս 1930-ական թվականներից հանդիսանում է Բուլղարիայի ձմեռային ամենահայտնի կուրորտը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт (բուլղ.)
Odessy Travel Site Archived 2009-03-29 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Book your ski holiday in Bulgaria! - Uzana (անգլ.)
(6033) 1984 SQ4

(6033) 1984 SQ4, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,175128 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7914 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5589 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2066,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174206 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,31° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6033) 1984 SQ4 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գյոգարչին

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գյոգարչին (այլ կիրառումներ)Գյոգարչին, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==