armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Տոսես

Տոսես (իսպ.՝ Toses), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիրոնա նահանգի մեջ և Կատալոնիա ինքնավար միության կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետ գտնվում է Ռիպոլյես համայնքի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 58.1 կմ2։ Բնակչությունը 155 մարդ (ըստ 2010 թվականի մարդահամարի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը Archived 2006-07-16 at the Wayback Machine.
Կատալոնիայի կառավարության տեղեկություն Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Informació de l'Institut d'Estadística de Catalunya
Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթողներ

Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթողներ (անգլ.՝ Junior Eurovision Song Contest), մրցույթ էստրադային երգերի, որտեղ մասնակցում են Եվրոպական հեռարձակողների միության անդամ-պետությունները։ Ամբողջ ինտելեկտուալ սեփականության սեփականատերը, մրցույթի շրջանակներից դուրս նաև հանդիսանում է որպես Եվրոպական միության հեռարձակող։
Իր ամբողջ պատմության մեջ ունեցել է 13 Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթ, հաջորդաբար 13 երգն էլ դարձել են հաղթող։ Հաղթել էին այն երգերը, որոնք ստացել էին թվով ամենաբարձր միավորները։ Միավորները տալիս են այլ երկրի ներկայացուցիչները։ Ներկայումս գործում է խառը ընտրակարգը. 50%-ը ընտրում են հեռուստադիտողները, իսկ մյուս 50%-ը ժյուրին։ Տվյալ երկրի ներկայացուցիչը չի կարող քվեարկել իր պետության օգտին։
Ամենից շատ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում հաղթել են Վրաստանը, Մալթան և Բելառուսը, յուրաքանչյուրը երկուական անգամ։ Խորհրդային միության նախկին ներկայացուցիչները հաղթող են ճանաչվել 7 անգամ, այդ թվում ռուս քույրեր Թոմաչյովաները, ովքեր 2006 թվականին հաղթել են Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթը Բուխարեստում։


== Հաղթողների ցանկ ==


== Հաղթող երկրների քանակը ==


== Հաղթողներ քանակը լեզուներով ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.junioreurovision.tv
Սիմոն Պապյան

Սիմոն Ռաֆայելի Պապյան (օգոստոսի 3, 1953(1953-08-03), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ բնապահպանության նախարարի տեղակալ (2002-2017)։


== Կրթություն ==
1971-1976 թթ. - սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետը։
1971-1976 թթ. - սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Ռոստովի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։
1982-1985 թթ. - սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Մոսկվայի Համաշխարհային էկոնոմիկայի և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Տնտեսագիտության թեկնածու (1985)։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1976-1979 թթ. - աշխատել է Հյուսիս-Կովկասյան երկրաբանական վարչությունում՝ որպես Կաբարդինա-Բալկային երկրաբանական արշավախմբի հիդրոերկրաբան։
1979-1981 թթ. - աշխատել է Ոչ մետաղային օգտակար հանածոների երկրաբանության համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի Երևանի փորձա-մեթոդական արշավախմբում՝ որպես երկրաբան։
1981-1982 թթ. - աշխատել է Ոչ մետաղային օգտակար հանածոների երկրաբանության համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի Երևանի փորձա-մեթոդական արշավախմբում՝ որպես ավագ ինժեներ-տնտեսագետ։
1983-1986 թթ. - Հանքային հումքի էկոնոմիկայի համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի Կովկասյան բաժնի ավագ ինժեներ։
1986-1992 թթ. - Հանքային հումքի էկոնոմիկայի համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի Կովկասյան բաժնի ավագ գիտաշխատող։
1992-1993 թթ. - «Գեոէկոնոմիկա» ԳԻ-ի պետի տեղակալ։
1993-1995 թթ. - ՀՀ ընդերքի պետական վարչության պետի առաջին տեղակալ։
1995-2000 թթ. - Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության և ընդերքի նախարարի առաջին տեղակալ։
2000-2002 թթ. - ՀՀ Կառավարությանն առընթեր սեյսմիկ պաշտպանության ազգային ծառայության պետի առաջին տեղակալ։
2002 թ. ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության նախարարի առաջին տեղակալ։
2017 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է ազատել Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության նախարարի առաջին տեղակալի պաշտոնից։


== Պարգևներ ==
Անանիա Շիրակացու մեդալ (2006)։
ՀՀ բնապահպանության նախարարության «Բնապահպանության բնագավառում նշանակալի ավանդի համար» գերատեսչական ոսկե մեդալ (2008)։
ՀՀ վարչապետի շնորհակալագիր (2006)։Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր և երկու թոռ։ Անկուսակցական է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ախալի Մարաբդա

Ախալի Մարաբդա (վրաց.՝ ახალი მარაბდა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Թեթրի Ծղարոյի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 760 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թեթրի Ծղարոյից հեռու է 28 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 173 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիտտորիանո

Վիտտորիանո (իտալերեն՝ Il Vittoriano),  հուշարձան է ի պատիվ միացյալ Իտալիայի առաջին ` Վիկտոր Էմանուիլ II թագավորի։ Գտնվում է Հռոմի Վենետիկի հրապարակում, Կապիտոլիումի լանջին։


== Պատմությունը, արտաքին տեսքը, թանգարանները ==
Հուշարձանը նախագծել է Ջուզեպե Սակոնին հին հռոմեական ամպիր ոճով։ Շինարարությունը տևել է վեց տարի` 1885-1891 թվականներին։ հուշարձանի մի մասն է կազմում Վիկտոր Էմանուիլ II-ի հեծյալ հուշարձանը, նրա տակ է գտնվում անհայտ զինվորի գերեզմանը, այսպես կոճված՝ «Հայրենիքի զոհասեղանը»
Հուշարձանի տարածքում երկու թանգարան կա՝ Ռիսորջիմենտոն և ռազմական նավատորմի դրոշների թանգարանը։ Հուշարձանում առկա էկլեկտիկան, այն ծանրաբեռնված է տարատեսակ ճարտարապետական դետալներով (սյուներ, հարթաքանդակներ, արձաններ և այլն). Շատերի կարծիքով Վիտտորիանոն առանձնանում է Հռոմի բազմաթիվ հուշարձանների շարքում։ Նմանեցնելով զանազան առարկաների, կատակով այն անվանում են «Գրամեքենա» («Macchina da Scrive re»), «Հարսանեկան տորթ», «Արհեստական ծնոտ» և այլն։


== Կինեմատոգրաֆում ==
«Երկրի կորիզը» կինոնկարում Վիտտորիանոն կործանվում է կայծակից։


== Լուսանկարներ ==
Կոնչիտա Վուրստ

Թոմաս Նոյվիրտ (գերմաներեն՝ Thomas Neuwirth (Tom), նոյեմբերի 6, 1988(1988-11-06)[…], Գմունդեն, Վերին Ավստրիա, Ավստրիա), ավստրիացի երգիչ և դրեգ քուին, որը հանդես է գալիս Կոնչիտա Վուրստի (Conchita Wurst) բեմական կերպարի տակ։ 2014 թվականի մայիսին՝ Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենում ներկայացնելով Ավստրիան Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթում, իր «Rise Like a Phoenix» երգով, Վուրստը հաղթանակ է բերել իր երկրին։


== Երաժշտական կարիերա ==


=== 2006-07: «Սթարմանիա» և Jetzt Anders! ===
2006 թվականին Թոմասը մասնակցել է ավստրիական «Սթարմանիա» հեռուստանախագծի առաջին եթերաշրջանին և զբաղեցրել երկրորդ հորիզոնականը (առաջին հորիզոնականը զբաղեցրել է Նադին Բեյլերը)։ Մեկ տարի հետո նա հիմնադրել է Jetzt Anders! բոյբենդը, որը նույն տարում լուծարվել է։


=== 2011-12: Die große Chance ===

2011-ին Թոմասը ստեղծել է Կոնչիտա Վուրստի կերպարը ORF հեռուստաընկերության «Die große Chance» նախագծին մասնակցելու համար, և զբաղեցրել 6-րդ հորիզոնականը։ 2012 թվականին մասնակցել է Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթի՝ ավստրիայի նախընտրական փուլին։ Իր «That's What I Am» երգով՝ նա զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը։


=== Եվրատեսիլ 2014 ===
2013 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ORF հեռուստաընկերությունը հայտարարում է որ ներքին ընտրությամբ Կոնչիտա Վուրստը ընտրվել է Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթի Ավստրիայի ներկայացուցիչ։  2014-ի մարտին թողարկվել է նրա «Rise Like A Phoenix» երգը, որով նա պետք է ներկայացներ իր երկիրը համաեվրոպական մրցույթում։

Մայիսի 8-ին Եվրատեսիլի երկրորդ կիսաեզրափակչում իր երգը կատարելուց հետո քվեարկության արդյունքում Կոնչիտան անցել է եզրափակիչ փուլ։ Մայիսի 10-ին՝ եզրափակչի քվեարկության արդյունքում, նա դարձել է Եվրատեսիլ 2014-ի հաղթողը՝  հավաքելով 290 միավոր։


== Անձնական կյանք ==

Նոյվիրտը բազմիցս նշել է, որ ինքը տրանս կին չէ, այլ դրեգ քուին, այսինքն՝ մարդ, ով կրում է որպես կանացի ընկալվող հագուստ և շպար (հիմնականում երաժշտության և արվեստի այլ ճյուղերի մեջ)։  
2018 թվականին Նոյվիրտըն Ինստագրամում հայտարարել է իր ՄԻԱՎ դրական կարգավիճակի մասին՝ ավելացնելով, որ ստիպված էր հանրայնացնել իր կարգավիճակը, քանի որ նախկին զուգընկերներից մեկը սպառնացել էր, որ ինքն այն կհանրայնացնի։ 


== Սկավառակագրություն ==


=== Սինգլներ ===
«Unbreakable» (2011)
«That's What I Am» (2012)
«Rise Like A Phoenix» (2014)
«Heroes» (2014)
«You Are Unstoppable»(2015)2015- Ին Կոնչիտան թողարկում է ալբոմ

«Firestorm»(2015)
«Put the Fire Out»(2015)
«Other side of me»(2015)
«Pure»(2015)
«Out Of Body Experience»(2015)
«Somebody To love »(2015)
«Up for Air»(2015)
«Colours Of You LOve»(2015)
«Where have The All God man gone»(2015)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Кончита Вурст: Портрет и интервью телеканалу sternTV ՅուԹյուբում
Միզասեռական համակարգ

Միզասեռական համակարգ, մարդու և կենդանիների՝ անատոմիապես և ֆունկցիաներով միմյանց հետ կապված արտաթորության համակարգի և սեռական օրգանների ամբողջությունը։ Անողնաշարավորների արտաթորության և սեռական օրգանների կապն արտահայտվում է տարբեր ձևով։ Կարթագլուխների, պրիապուլիդների արտաթորության օրգանները պրոտոնեֆրիդներն են և բացվում են սեռական գեղձերի ծորաններում, բազմախոզան որդերի մեծամասնության, ուսոտանիների սեռական ծորանները, պահպանելով իրենց հիմնական ֆունկցիան, սերտաճում են արտաթորության օրգանների հետ, որոնցով դուրս են բերվում նաև սեռական արգասիքները։ Բազմախոզան որոշ որդերի արտաթորության օրգանները՝ մետանեֆրիդները, կատարում են սեռական արգասիքների արտազատման, իսկ առաջնային սեռական ծորանները (ցելոմոդուկտները)՝ մասամբ արտաթորության ֆունկցիա։ 
Բազմաթիվ փափկամորթների առաջնային սեռական ծորանները գործում են որպես արտաթորման օրգաններ, իսկ սեռական արգասիքները դուրս են բերվում սեռական գեղձերի երկրորդային ծորաններով։ Բոլոր ողնաշարավորների, այդ թվում և մարդու, արտաթորության օրգանների ծորանները ծառայում են միաժամանակ սեռական արգասիքների դուրս բերման համար։ Կենդանիների էգերի և կանանց սեռական արգասիքները դուրս են բերվում մյուլերյան խողովակից առաջացած ձվատարներով, ձկների մեծամասնության և երկկենցաղների արուների սեռական արգասիքները՝ վոլֆյան խողովակով։ Սողունների, թռչունների, կաթնասունների արուների և տղամարդկանց առաջնային երիկամը վերածվում է սերմնարանի (սերմնագեղձերի) հավելվածի, որով դուրս է հոսում սերմնահեղուկը, իսկ արտաթորության ֆունկցիան կատարում են երկրորդային երիկամը և միզածորանը։
Կանանց թանգարան (Ստամբուլ)

Ստամբուլի Կանանց թանգարան (թուրքերեն՝ İstanbul Kadın Müzesi), առցանց թանգարան Ստամբուլում, որը նվիրված է քաղաքում էական դեր կատարած կանանց։


== Պատմություն ==
Առցանց թանգարանն իր գործունեությունն սկսել է 2012 թվականից։ Այն համարվում է Թուրքիայում գործող առաջին, աշխարհում՝ երրորդ թանգարանը՝ նվիրված կանանց։
Թանգարանի մշտական հավաքածուն ներկայացնում է տարբեր կենսակերպի կանանց կենսագրություններ՝ տեքստային ինստալյացիաներ, որոնք ներկայացնում են նրանցից յուրաքանչյուրի կյանքի սոցիալ-մշակութային, տնտեսական, քաղաքական զարգացումները։
Թանգարանի ժամանակավոր ցուցադրությունն ընդգրկում է Ստամբուլի կանանց հիշատակին նվիրված ցանկացած թեմա և ցուցադրվում են ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ արտերկրում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://istanbulkadinmuzesi.org/en Կանանց թանգարան (Ստամբուլ). պաշտոնական կայք
Top 7 important women in Istanbul's history Archived 2016-03-11 at the Wayback Machine.
Մելոդի Թոմաս Սքոթ

Մելոդի Թոմաս Սքոթ (անգլ.՝ Melody Thomas Scott, ապրիլի 18, 1956(1956-04-18), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկյան դերասանուհի։


== Կյանք և կարիերա ==
Մելոդի Էնն Թոմասը ծնվել է Կալիֆորնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում և ութ տարեկանում դեբյուտ է ունեցել «Մարնի» ֆիլմով ։ 70-ականներին՝ հեռուստասերիալի դերասանուհի դառնալուց առաջ, նկարահանվել է «Կրակողըը», «Կատաղություն» և «Պիրանյա» ֆիլմերում։
1979 թվականին՝ 23 տարեկան հասակում, Մելոդի Թոմաս Սքոթը «Երիտասարդներ և համարձակներ» ցերեկային հեռուստասերիալում սկսել է խաղալ մերկապարուհի Նիկի Ռիդի դերը։ Այս դերը խաղացել է 35 տարիների ընթացքում։ Չնայած բազմիցս առաջադրվել «Էմմի» ցերեկային մրցանակի, բայց երբեք չի շահել այն։ Հեռուստատեսությունում հայտնվել է «Ուոլթոններ», «Չարլիի հրեշտակները», «Հյուրանոց» և «Կասլ» հեռուստասերիալներում։ Խաղացել է նաև մի քանի հեռուստասերիալներում, մասնավորապես Lifetime հեռուստաալիքի համար։
Մելոդի Թոմաս Սքոթը երկու անգամ ամուսնացած է եղել, երկրորդ ամուսնությունից ունի երեք դուստր։


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Мелоди Томас Скотт Internet Movie Database կայքում
Ալեքս Հեյլի

Ալեքսանդր Մյուրեյ Փալմեր Հեյլի (անգլ.՝ Alexander Murray Palmer Haley, օգոստոսի 11, 1921(1921-08-11)[…], Իթակա, Նյու Յորք, ԱՄՆ - փետրվարի 10, 1992(1992-02-10)[…], Սիեթլ, Վաշինգտոն, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող, Պուլիցերյան մրցանակի 1977 թվականի հատուկ հիշատակման դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդր Մյուրեյ Փալմեր Հեյլին ծնվել է 1921 թվականին Նյու Յորք նահանգի Իթաքա քաղաքում, մանկավարժների ընտանիքում։ 1939-1959 թվականներին ծառայել է ԱՄՆ-ի առափնյա պաշտպանության ստորաբաժանումում, ապա թղթակցել Reader's Digest ամսագրին։ Հեյլին իբրև գրական նեգր է հանդես եկել Մալքոլմ Իքսի ինքնակենսագրական երկի ստեղծման ժամանակ, Playboy ամսագրի համար հարցազրույցներ է վերցրել հայտնի մարդկանցից, որոնց թվում են ջազային երաժշտության ներկայացուցիչ Մայլս Դևիսը, հայտնի ակտիվիստ Մարտին Լյութեր Քինգը։
1976 թվականին Հեյլին գրում է ինքնակենսագրական «Արմատներ» վեպը (անգլ.՝ Roots: The Saga of an American Family), որում ներկայացնում է իր ընտանիքի երկուհարյուրամյա պատմությունը՝ ընդհուպ մինչև իր աֆրիկացի նախնիների արմատները։ Գիրքը մեծ ճանաչում է ստանում․ այն թարգմանվում է աշխարհի 37 լեզուներով, գրքի հիման վրա նկարահանվում է մինի-սերիալ, իսկ 1977 թվականին այս գրքի համար նա արժանանում է Պուլիցերյան հատուկ մրցանակի։ Հետագա տարիներին Հեյլին աշխատում է իր երկրորդ վեպի վրա, որը վերաբերում էր իր տոհմածառի մյուս ճյուղին։ Վերջինս ավարտում է իր մահից քիչ առաջ։ Վեպը տպագրվում է նրա մահից հետո՝ 1993 թվականին՝ Alex Haley's Queen: The Story of an American Family վերնագրով։


== Գրագողության մեղադրանքներ ==
1970-ական թվականների վերջերին Հարոլդ Կուրլանդերը Հեյլիին մեղադրում է «Արմատներ» վեպում իր «Աֆրիկացին» գրքի որոշ հատվածներ օգտագործելու մեջ։ Հեյլին, որն ամբողջովին հերքում էր իր հասցեին ուղղված մեղադրանքները, ի վերջո Կուրլանդերին վճարում է 650 հազար դոլար փոխհատուցում։   
Գրողին դատի է տալիս նաև Մարգրետ Ուոքերը։ Նա Հեյլիին մեղադրում էր հեղինակային իրավունքների ոտնահարման և իր «Տարեդարձ» վեպի որոշ դրվագներ պատճենելու մեջ․ հայցը, սակայն, մերժվում է։ Գրողին քննադատել է նաև «Nation of Islam»-ը, որը նրան մեղադրում էր իր ստեղծագործություններում պատմական փաստերը խեղաթյուրելու մեջ։


== Մատենագրություն ==
1965 — The Autobiography of Malcolm X, ISBN 0-345-35068-5
1976 — Roots: The Saga of an American Family, ISBN 0-440-17464-3
1988 — A Different Kind of Christmas, ISBN 0-385-26043-1
1993 — Alex Haley’s Queen: The Story of an American Family, ISBN 0-330-33307-0
1998 — Mama Flora’s Family, ISBN 0-440-61409-0


== Ծանոթագրություններ ==
Սոլթանիե

Սոլթանիե (պարսկերեն՝ سلطانيه) կամ Սուլթանիան բնակավայր է Իրանի Զանջան օսթանում։ 2005 թվականի հուլիսին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության միջազգային կոմիտեն մտցրել է Սոլթանիյեն Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկի մեջ։
Կարսանի

Կարսանի (վրաց.՝ კარსანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Մցխեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 700 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մցխեթից հեռու է 8 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրովցևո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍուրովցևոՍուրովցևո (ռուս.՝ Суровцево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վիկտոր Կրովոպուսկով

Վիկտոր Ալեքսեևիչ Կրովոպուսկով (ռուս.՝ Виктор Алексеевич Кровопусков, սեպտեմբերի 29, 1948(1948-09-29), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային ռուս սուսերամարտիկ, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1976)։


== Կենսագրություն ==
Վիկտոր Կրովոպուսկովը ծնվել է 1948 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։ Սուսերամարտով զբաղվել սկսել է 1963 թվականին «Լոկոմոտիվ» ակումբում։ Տասնվեց տարեկանից սկսել է մարզվել Լև Կորեշկովի մոտ, այնուհետև տեղափոխվել է ԲԿՄԱ ակումբ, որտեղ նրա մարզիչն է դարձել Դավիթ Տիշլերը։
1968 թվականին Վիկտոր Կրովոպուսկովը հաղթել է պատանիների աշխարհի առաջնությունում։
Վիկտոր Կրովոպուսկովը 1976 և 1980 թվականներին դարձել է օլիմպիական չեմպիոն թիմային և անհատական առաջնություններում։ ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում նա մարզվել է Մարկ Ռակիտայի ղեկավարությամբ։ 1974, 1975, 1979, 1983 և 1985 թվականներին Վիկտոր Կրովոպուսկովբ աշխարհի չեմպիոն է դարձել թիմային առաջնություններում, 1978 և 1982 թվականներին՝ անհատական առաջնություններում, իսկ 1976 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն անհատական և թիմային առաջնություններում։ 1973, 1978, 1981 թվականներին դարձել է աշխարհի թիմային առաջնության արծաթե, իսկ 1982 թվականին՝ բրոնզե մեդալակիր։ 1979 թվականին Սուսերամարտի միջազգային ֆեդերացիայի կողմից ճանաչվել է աշխարհի լավագույն սուսերամարտիկ։
Վիկտոր Կրովոպուսկովն աչքի է ընկել արագ ռեակցիայով, ինչպես նաև մենամարտի վճռական պահերին սառնասրտությունը պահպանելու հատկությամբ։
Ավարտել է Ռուսաստանի ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտը (ներկայում՝ Ավարտել է Ռուսաստանի ֆիզկուլտուրայի, սպորտի, երիտասարդության ու զբոսաշրջության համալսարան)։
Մարզական կարիերան ավարտելուց հետո որպես մարզիչ աշխատել է ԽՍՀՄ-ում, Ռուսաստանում, Ճապոնիայում, Իրանում։ Հետագայում որպես մարզիչ-ուսուցիչ աշխատանքի է անցել Մոսկվայի «Չերտանովո» օլիմպիական ռեզերվների մանկական-պատանեկան մարզական դպրոցում։
2006 թվականին Վիկտոր Կրովոպուսկովն ընդգրկվել է Ռուսաստանի սուսերամարտի փառքի սրահում։


== Մրցանակներ ==
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1976)
Լենինի շքանշան (1980)
«Աշխատանքային արիության համար» մեդալ (1985)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
ФЕХТОВАНИЕ: Энциклопедия / Авторы-составители М. С. Ракита, В. Л. Штейнбах. — М.: Человек, 2011. — ISBN 978-5-904885-46-5. — С. 203—204.


== Արտաքին հղումներ ==
Լուսանկարներ
Էջը Ռուսաստանի սուսերամարտի ֆեդերացիայի կայքում
Վիկտոր Կրովոպուսկովի կենսագրությունը
Ալ-Զաբադանիի գավառ

Ալ-Զաբադանի գավառ (արաբ․՝ منطقة الزبداني‎‎,) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Ռիֆ Դիմաշկ մարզի 10 գավառներից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Զաբադանի քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 63,780 բնակչություն։ Տարածք կազմում է 393,42 քառ. կմ։ Բլուդան առողջարային-քաղաքն հայտնի է Ալ-Զաբադանիի գավառ այցելող զբոսաշրջիկների շրջանակում։


== Շրաջաններ ==
Ալ-Սաուրայի գավառը բաղկացած է 3 շրջաններից՝

Ալ-Զաբադանիի շրջան (արաբ․՝ ناحية الزبداني‎‎), կենտրոն՝ Ալ-Զաբադանի, բնակչություն 40,613
Մադայայի շրջան (արաբ․՝ ناحية مضايا‎‎), կենտրոն՝ Մադայա, բնակչություն 13,692
Սիրղայայի շրջան (արաբ․՝ ناحية سرغايا‎‎), կենտրոն՝ Սիրղայա, բնակչություն 9,475


== Խոշոր բնակավայրեր ==


== Տես նաև ==
Սիրիայի գավառներ


== Ծանոթագրություններ ==
Չուսենա

Չուսենա (իսպ.՝ Chucena), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ուելվա պրովինցիայի Անդալուզիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Տարածքը կազմում է 26 կմ2, բնակչությունը՝ 2130 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 62 հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Chucena
1228

1228 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1228 թվականն է, 
XIII դարի 28-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Մշուշաքող

Մշուշաքող, օդում կախված ջրի փոքր կաթիլների հետևանքով առաջացած երևույթ։ Կարող է արհեստականորեն ստեղծվել աերոզոլային բալոնների շնորհիվ, եթե խոնավության և ջերմաստիճանի պայմանները ճիշտ են ընտրված։ Կարող է հայտնվել բնական եղանակային պայմաններում, երբ օդի հարաբերական խոնավությունն արագորեն սառչում է, օրինակ՝ երբ օդը շփման մեջ է մտնում այն մակերևույթների հետ, որոնք ավելի սառն են, քան օդը։
Մշուշաքողի ձևավորմանը, ինչպես մյուս սուսպենզիաների դեպքում, մեծապես նպաստում է միջուկային տեղանքների առկայությունը, որոնց վրայի ջրային շերտը կարող է սառչել։ Այսպիսով, նույնիսկ անսովոր աղբյուրները, ինչպիսիք են հրաբխային ժայթքման հետևանքով առաջացած փոքր մասնիկները, բևեռային գազերի արտանետումերը և նույնիսկ բևեռային լույսերի հետ կապված մագնիտոսֆերային իոնները, կարող են ճիշտ պայմաններում հայելիների վրա առաջացնել մշուշաքող։ Հայելիների վրա առաջացած մշուշաքողը չպետք է շփոթել կոնդենսացումի հետ, քանի որ դրանք շատ տարբեր են։ Մշուշաքողը ջրի կաթիլների կուտակումն է, բայց խտացումը այլ ձևի ջրի կաթիլներ են։
Մշուշաքողը սովորաբար շփոթում են մշուշի հետ, որը նման է երկրի մակարդակի վրա գտնվող եռաշերտ ամպին։ Այս երկու երևույթները տարբեր են, բայց ունեն որոշակի ընդհանրություններ։ Մշուշաքողը և մշուշը նույն կերպ են ձևավորվում։ Մշուշաքողն ավելի խիտ է և տևում է ավելի երկար, իսկ մշուշն ավելի բարակ է և թափանցիկ։


== Նկարագրություն ==
Ամպամածությունը հաճախ կոչվում է «մշուշաքող», երբ այն հանդիպում է լեռներում, իսկ ջրային մարմնի կամ ճահճային տարածքների վրա կախված երևույթն անվանում են «մշուշ»։ Մշուշաքողի և մշուշի միակ տարբերությունը տեսանելիությունն է։ Երևույթը կոչվում է մշուշաքող, եթե տեսանելիությունը 1 կմ է կամ ավելի քիչ։ Մեծ Բրիտանիայում մշուշաքողի սահմանումը տալիս են 100 մետրից ավելի քիչ տեսանելիության դեպքում (Մեծ Բրիտանիայի ճանապարհային երթևեկության օրենսգրքի 226-րդ կանոնի համաձայն), մինչդեռ օդաչուների համար հեռավորությունը պետք է լինի 1 կմ։
Մշուշաքողը լույսի ճառագայթը տեսանելի է դարձնում կողքից բեկման և ցրման միջոցով։
«Շոտլանդական մշուշաքողը» թեթև կայուն սառնամանիքն է։
Մշուշաքող սովորաբար լինում է ափերի մոտ և հաճախ կապված է մշուշի հետ։ Երբ ջերմաստիճանը ցածր է, մշուշաքողը կարող է լինել լեռնաշղթաների չափ բարձր։


== Ձյուն ==
«Սառը մշուշաքողը» նման է սովորական մառախուղին, միայն խտությունն է փոքր, իսկ տեսանելիությունն ավելի մեծ է (երբ ջերմաստիճանն ընկնում է 0 °C-ից ցածր (32 °F), առաջանում է սառը մշուշաքող։

		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Աերոզոլներ
Աերոպոնիկա
Կաթիլ
Մշուշ


== Ծանոթագրություններ ==
Քրիսթալ Փելաս

Քրիսթալ Փելաս (անգլ.՝ Crystal Palace F.C.), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Լոնդոնի Կրոյդոն շրջանից։ Ակումբը հիմնադրվել է 1905 թվականին և ներկայումս հանդես է գալիս Պրեմիեր Լիգայում՝ Անգլիայի բարձրագույն դիվիզիոնում։
Ակումբի մականունն է «արծիվներ»։ Թիմը տնային խաղերն անցկացնում է Սելհերսթ Պարկում։


== Պատմություն ==
Ակումբը գտնվում է Հարավային Լոնդոնում։ 1989-1990 մրցաշրջանում «Քրիստալ Պելասը» դուրս է եկել Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ որտեղ զիջել է «Մանչեսթեր Յունայթեդին»։ «Քրիստալ Պելասը» հանդիսանում է Պրեմիեր Լիգայի հիմնադիրներից մեկը, սակայն Պրեմիեր Լիգայի հիմնադրման հենց առաջին տարում լքել է Անգլիայի բարձրագույն լիգան։ Դրանից հետո ակումբը ևս 2 անգամ վերադարձել է Պրեմիեր Լիգա և հետո դուրս մնացել։ 2012-2013 մրցաշրջանում «Քրիստալ Պելասը» հաղթանակ տարավ Չեմպիոնշիփի փլեյ օֆֆում և տեղափոխվեց Պրեմիեր Լիգա։


== Նվաճումներ ==
Անգլիայի առաջին դիվիզիոն/Պրեմիեր Լիգա
Ամենաբարձր դիրք. 3-րդ տեղ (1990–91)
Անգլիայի երկրորդ դիվիզիոն/Չեմպիոնշիպ
Հաղթող (2). 1978–79, 1993–94
Երկրորդ տեղ (1). 1968–69
Փլեյ օֆֆի հաղթող (4). 1988–89, 1996–97, 2003–04, 2012–13
Փլեյ օֆֆի երկրորդ տեղ (1). 1995–96
Անգլիայի երրորդ դիվիզիոն
Հաղթող (1). 1920–21
Երկրորդ տեղ (4). 1928–29, 1930–31 (Երրորդ դիվիզիոն հարավ), 1938–39 (Երրորդ դիվիզիոն հարավ), 1963–64
Անգլիայի չորրորդ դիվիզիոն
Երկրորդ տեղ (1). 1960–61
Անգլիայի գավաթ
Երկրորդ տեղ (2). 1990, 2016
Լիիրավ անդամների գավաթ
Հաղթող (1). 1991


== Ներկա կազմ ==
2017 թվականի սեպտեմբերի 10-ի դրությամբ
Նշում. Դրոշները ցույց են տալիս ազգային հավաքականը ինչպես սահմանված է ՖԻՖԱ-ի իրավասության կանոններում: Խաղացողները կարող են ունենալ 1-ից ավելի ոչ-ՖԻՖԱ-ի քաղաքացիություն:


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.)
Քրիստալ Պելասի մասին տեղեկություն Պրեմիեր Լիգայի հայալեզու կայքում (հայ.)
Ազգյուդա

Ազգյուդա, գյուղ Թիֆլիսի նահանգ Ախալցխայի գավառում, Ախալցխա քաղաքից մոտ 25 կմ հարավ֊արևելք, Կուր գետի ձախ կողմում։ 1907 թվականին ուներ 326 ադրբեջանցի բնակիչ, զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և այգեգործությամբ։ Ավերակները պահպանվել են։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլոմբի սյուր Տան

Կոլոմբի սյուր Տան (ֆր.՝ Colomby-sur-Thaon), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 403 մարդ, բնակչության խտությունը` 146.01 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.76 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Անգերնի համայնքի հետ միասին հանդիսանում է Կոլոմբի Անգերնի համայնքի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 10 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 250 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 153-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 97։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 61,2 %։ 153 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 142 անձ (75 տղամարդ և 67 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (3 տղամարդ և 8 կին)։ 97 անաշխատունակներից 38-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 48-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հայրավանք

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայրավանք (այլ կիրառումներ)Հայրավանք, Հայր Հովհաննու վանք, Մարդաղավնյաց վանք, Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Հայրավանք գյուղի հյուսիսարևելյան կողմում, Սևանա լճի ափին։


== Պատմություն ==
Հայրավանքի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին կառուցվել է 9-րդ դարում, ունի քառակոնք կենտրոնագմբեթ հորինվածք և համարվում է հայկական ճարտարապետության եզակի նմուշներից, կառուցված է բազալտից, իսկ կամարները, ութանիստ թմբուկով գմբեթը՝ սրբատաշ տուֆից։
1211 թվականին եղբայրներ Հովհաննես և Ներսես վարդապետները նորոգել են եկեղեցին ու կառուցել երկսյուն, երդիկավոր ութանիստ, շթաքարեզարդ գմբեթով գավիթ։
Հայրավանքի պարսպապատ փոքրիկ բակում կան 16-րդ տապանաքարեր ու խաչքարեր, իսկ պարսպից դուրս խցերի և տնտեսական շենքերի ավերակներն են։
Հայրավանքը գործել է մինչև 19-րդ դարը։ 1980-ական թվականներին վանքը նորոգվել է, եկեղեցու գմբեթը՝ վերակառուցվել։


== Ավանդություն ==
Հայրավանքի «Մարդաղավնյաց» անունը կապված է կաթողիկոս Ղազար Ա Ջահկեցու գրի առած մի ավանդության հետ, ըստ որի, 1381-ին՝ Լենկթեմուրի արշավանքի ժամանակ, Հայրավանքի վանահայր Հովհանը Քրիստոսի Խաչափայտի մասունքով խաչի զորությամբ բռնակալի գերեվարած հազարավոր հայերի փոխակերպել է աղավնու և ազատ արձակել։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Ղ. Ջահկեցի, Գիրք Աստուածաբանական որ կոչի Դրախտ ցանկալի, Վաղպատ, 1734
Ղ. Ալիշան, Սիսական, Վենետիկ, 1893
Քրիստոնյա Հայաստան հանր., Երևան, 2002


== Արտաքին հղումներ ==
Հայրավանքին նվիրված կայք
Ղեշդերի

Ղեշդերի (վրաց.՝ ღეშდერი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 17 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիյասլու

Կիյասլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 309 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կանանց մանկավարժական ինստիտուտ

Կանանց մանկավարժական ինստիտուտ (ռուս.՝ Женский педагогический институт, 1903-1918), Ռուսական կայսրության բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Սանկտ Պետերբուրգում։


== Պատմություն ==
Ինստիտուտը հիմնադրվել 1903 թվականի հունիսի 23-ին Սանկտ Պետերբուրգի կանանց գիմնազիային կից Մանկավարժական դասընթացների բազայի վրա, որը բացվել էր արքայադուստր Մարիայի Գերատեսչական հաստատությունների համակարգում (1859)։ Ինստիտուտի առաջին տնօրենը եղել է Սերգեյ Պլատոնովը։
Դասընթացների  ինստիտուտի վերափոխման գաղափարը պատկանում էր դասընթացների տեսուչ Ալեքսանդր Ստրաննոլյուբսկուն։ Ինստիտուտի ստեղծման ծրագրում նշանակալի ավանդ է ունեցել Ալեքսանդր Պրեսնյակովը, ով գրում էր «Դասընթացներ, ինչպես դրանք ներկայումս գործում են, իրենցից ներկայացնում են մարգարինային հաստատություն, իսկ մենք այժմ ցանկանում ենք ստեղծել հատուկ տիպի բարձրագույն հաստատություն» (1898)։
Ինստիտուտի նպատակն էր պատրաստել ուսուցչուհիների կանանց կրթական հաստատությունների բոլոր դասարանների համար։ Ինստիտուտը գործում էր արքայադուստր Մարիայի Գերատեսչական հաստատությունների համակարգում։  Ուսանողների գործնական պարապմունքների կազմակերպման համար ինստիտուտին կից գործում են կանանց գիմնազիա, տարրական դպրոց և մանկապարտեզ։  Ինստիտուտը բաժանված էր երկու ֆակուլտետների, բանասիրապատմական և ֆիզիկամաթեմատիկական, յուրաքանչյուրը քառամյա դասընթացով։ Ուսումնառության առաջին  երկու տարիները նվիրված էին տեսական պարապմունքներին, իսկ երրորդ տարվանից սկսվում էին մանկավարժական գործնական պարապմունքները։  Ինստիտուտում դասավանդում էին Աստծո օրենքը, փիլիսոփայական գիտություններ, մանկավարժություն, բանասիրապապատմական,       ֆիզիկամաթեմատիկական  բնապատմական առարկաներ և օտար լեզուներ։
Ինստիտուտ կարող էին ընդունվել միջնակարգ կրթություն ստացած և 16 տարեկանից բարձր տարիք ունեցող աղջիկները։ Ունկնդիրները անցումային քննություններ չէին հանձնում, նրանք փոխադրվում էին կոնֆերանսների որոշումներով, վերջնական էննությունները անցկացվում էին յուրաքանչյուր առարկայից, այն կուրսում, երբ առակայի ուսուցումն ավարտվում էր։ 1905 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ ինստիտուտում սովորում էին 300-ից ավելի ուսանողներ։
1918 թվականին իստիտուտը վերանվանվեց  Առաջին Պետրոգրադյան պետական մանկավարժական ինստիտուտի, որը 1922 թվականին միավորվեց Ա. Ի Գերցենի անվան 3-րդ Պետրոգրադյան մանկավարժական ինստիտուտի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Педагогические курсы при спб. женских гимназиях»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
«Женское образование»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Розанов В. В. Женский педагогический институт // Новое время", 1903, 17 июля, № 9829.
Женский педагогический институт на рубеже эпох (1913—1917)


== Արտաքին հղումներ ==
Կանանց Կայսերական մանկավարժական ինստիտուտի մանկավարժներն և աշակերտուհիները 1915 թվականին
Կարգովա (Զիմնյայայի վտակ)

Կարասկա (ռուս.՝ Կարգովա), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Զիմնայա աջ ձախ ափին՝ 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000026923
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002692
Ավազանի կոդը - 03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ճեղքերի տեսություն

Ճեղքերի տեսություն (անգլ.՝ Cleavage theory), քաղաքագիտությունում ընտրողների տարբեր ընտրազանգվածների բաժանման գաղափար։ Սկիզբ է առել 1960-ականներին։


== Օրինակներ ==
Հասարակության մեջ գոյություն ունեն բազմաթիվ ճեղքեր, սակայն Սեյմուր Մարտին Լիփսեթը և Սթեյն Ռոքանը (1967) սահմանել են Արդյունաբերական հեղափոխությունից հետո արևմտյան քաղաքակրության չորս հիմնական ճեղքերը, որոնք կանխորոշել են եվրոպական կուսակցությունների ծագումը և բովանադակությունը։

Կենտրոնն ընդդեմ ծայրամասերի. կենտրոնական քաղաքային բնակավայրերի և ծայրամասային քաղաքային բնակավայրերի վերնախավերի միջև։ Սովորաբար ճեղքի այս տեսակը արտահայտվում է տարածաշրջանային ազգայնականության ձևաչափով։ Օրինակ, Իսպանիայի զանազան տարածաշրջաններ ունեն տարածաշրջանային և անջատողական կուսակցություններ։ Ըստ Լիփսեթը և Ռոքանի այս ճեղքը առաջացել է ժամանակակից ազգային պետության ստեղծման պատճառով, երբ որոշ պետություններ ավելի լավ են ձուլում իրենց տարածքում բնակվող և ոչ դոմինանտ մշակույթ կրող հասարակություններին՝ մաս դարձնելով գերակշռող ազգության։Հետարդյունաբերական հեղափոխությունը 20-րդ դարի ավարտին և 21-րդ դարի սկզբում ավելացրել է ևս երկու ճեղք։


== Գրականություն ==
Lipset Seymour Martin, Rokkan Stein (1967)։ Party systems and voter alignments: cross-national perspectives։ Free Press։ էջեր 554 
Lipset Seymour Martin, Rokkan Stein (1999-05-06)։ «Das "Konfliktlinienmodell einer Gesellschaft" nach Lipset/Rokkan» (German)։ Dr. Andreas Hahn։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-04-23-ին։ Վերցված է 2013-03-11  
Kreppel Amie (2002-01-28)։ «Cleavages overhead»։ University of Florida College of Liberal Arts and Sciences։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-02-08-ին։ Վերցված է 2013-03-11 
Lipset Seymour Martin, Rokkan Stein (2009-07-14)։ «Cleavage Structures, Party Systems, and Voter Alignments»։ Վերցված է 2013-03-11
Մովսես Գորգիսյան

Մովսես Գևորգի Գորգիսյան (դեկտեմբերի 3, 1961, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հուվարի 19, 1990, Երասխ, Արարատի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս, Ղարաբաղյան շարժման առաջնորդներից մեկը։ Հայաստանի ազգային հերոս։


== Կենսագրություն ==
Առաջիններից էր, որ դուրս եկավ պայքարի Խորհրդային միության դեմ։ Պարույր Հայրիկյանի, Անդրանիկ Մարգարյանի, Աշոտ Նավասարդյանի հետ միասին եղել է 1967 թվականին Հայկազ Խաչատրյանի ստեղծած Ազգային Միացյալ Կուսակցության (ԱՄԿ) գաղտնի կազմակերպության անդամ։ 1984 թվականին ավարտել է Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանի մշակույթի ֆակուլտետի ռեժիսորական բաժինը։ Նույն թվականին նկարահանվել է Արման Մանարյանի և Հենրիկ Մարգարյանի «Ոսկին և հողը» ֆիլմում` մարմնավորելով Սանթուրի կերպարը։ 1986-1987 թվականներին աշխատել է Գորիսի դրամատիկական թատրոնում։ 1987 թվականի սեպտեմբերին ԽՍՀՄ տարածքում առաջին բացահայտ գործող քաղաքական այլընտրանքային կազմակերպության՝ Պարույր Հայրիկյանի ստեղծած Ազգային ինքնորոշում միավորման (ԱԻՄ) վարչության անդամ էր։ Սովորել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտում։ Արցախյան շարժման առաջամարտիկներից էր։ Առաջինն էր, որ 1988 թվականի մայիսի 28-ին Ազատության հրապարակում եռագույնն է ծածանել։ Ստեղծել է «Անկախության բանակ» ջոկատը որպես ապագա ազգային բանակի հիմք։ 1990 թվականին զոհվել է Երասխի պաշտպանության ժամանակ։ 1996 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Հայաստանի նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի հրամանագրով արժանացել է Ազգային հերոսի կոչման։ Թաղված է Ծիծեռնակաբերդում։
Մովսես Գորգիսյանի կնքահայրը և գաղափարական կերտողն էր Հակոբջան Թադևոսյանը։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Մովսես Գորգիսյան
Բարյազա

Բարյազա (ռուս.՝ Барьяза, բաշկիրերեն՝ Барьяҙы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 43 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բուրդովո (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)

Բուրդովո (ռուս.՝ Бурдово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գաղտնի գործակալներ

«Գաղտնի լրտեսներ» (ֆր.՝ Agents secrets), ֆրանսիական կրիմինալ մարտաֆիլմ։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Ֆրեդերիկ Շյոնդյորֆերը։ Սցենարիստներ՝ Yann Brion, Jean Cosmos, Olivier Douyère, Frédéric Schoendoerffer, Ludovic Schoendoerffer:


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է գաղտնի ծառայության (Direction Générale de la Sécurité Extérieure) գործակալների մասին։ Երկու գործակալների՝ Լիզաին և Բրիսսոին, ովքեր հանդիսանում են ամուսնական զույգ հանձնարարություն են ստանում Անգոլայից վերցնել զենքը և պայթեցնել Մարոկկոյի ափի մոտ գտնվող նավ։ Նրանց օգնում են երկու սուզորդ գործակալ՝ Ռայմոնդը և Լոիքը, ովքեր պետք է ականները տեղադրեին անհրաժեշտ տեղերում։ Գործակալները հաջողությամբ կատարում են հանձնարարությունը, որի արդյունքում զենքի վաճառքով զբաղվող՝ Իգոր Լիպովսկիի գործարքը խափանվում է։ Սակայն հետագայում իրադարձությունները անսպասելիորեն այլ կերպ են զարգանում՝ Լիզային ձեռփակալում են նրա մոտ թմրանյութ գտնելու համար, իսկ Ռայմոնդին սպանում են։ Բրիսսոին միայն մնում է նախաձեռնությունը վերցնել իր ձեռքը և հասկանալ իրավիճակը։


== Դերերում ==


== Գեղարվեստական առանձնահատկություններ ==
Քննադատները նշել են, որ ֆիլմը նման չե տիպային լրտեսական մարտաֆիլմի։ Նրանց կարծիքով ռեժիսորը ցուցարդում է «գաղտնի գործակալների իրական աշխատանքի որոշակի կողմերը»։


== Դիտարկումներ ==
http://www.exler.ru/films/27-09-2004.htm
http://www.variety.com/review/VE1117923611?refcatid=31


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Agents secrets»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Գեյուկ-Պայա

Գեյուկ-Պայա, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 497 հայ բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Ալեքսի եկեղեցի (Ալեքսանդրովկա)

Սուրբ Ալեքսի եկեղեցի (Ալեքսի՝ մարդ Աստծո եկեղեցի, Վերապատվելի Ալեքսի՝ մարդ Աստծո եկեղեցի) (ռուս.՝ Свято-Алексиевская церковь; Церковь Алексия, человека Божия; Церковь преподобного Алексия, человека Божия), ուղղափառ եկեղեցի Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանի Ալեքսանդրովկա գյուղում։ Ենթարկվում է ՌՈՒԵ Ռոստովի թեմի Մատվեևո-Կուրգանսկի գործակալությանը։


== Պատմություն ==
Ալեքսանդրովկա գյուղը հիմնադրել է Դոնի ատաման Ալեքսեյ Իվանովիչ Իլովայսկին։ Իլովայսկիների կալվածքը, որը գտնվում էր Միուս գետի երկայնքով մի գեղեցիկ վայրում, արագ կառուցվում էր և հարստանում։ 1807 թվականին, արդեն ատամանի մահից հետո, ի պատիվ նրա պահապան հրեշտակ, վերապատվելի Ալեքսիի, նրա կինը հիմնադրեց միախորան եկեղեցի հանուն Ալեքսիի՝ մարդու Աստծո, որն օծվեց 1811 թվականին։
Եկեղեցին քարե էր, մեծ աբսիդով, ցածրացրած թմբուկով և թիթեղյա գմբեթով։ Նրան կից փոքր զանգակատունն ուներ երեք հարկ, վերինը չորս մեծ որմնանցքերով էր։ Տաճարը վերապրել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը և Քաղաքացիական պատերազմը։ Սուրբ Ալեքսի եկեղեցին փակվել է 1930-ական թվականներին, և այնտեղ պահվել է ցորեն։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ տաճարում գտնվել է խորհրդային ռազմագերիների ճամբար։ Եկեղեցու պատերի մոտ թաղված էին գերմանացի զինվորներ, պահպանվել է գերմաներեն գրությամբ սալիկ։
ԽՍՀՄ փլուզումից հետո որոշվեց եկեղեցին վերականգնել, բարեբախտաբար, այն չէր տուժել։ 1994 թվականին տաճարի հովիվ է նշանակվել քահանա Անդրեյ Երմոլաևը։ 2007 թվականին իրականացվել են սվաղաներկարարական աշխատանքներ, ներկվել է տանիքը, նորոգվել են հատակն ու պատուհանների շրջանակները։ 2008 թվականին տեղադրվել են զանգակատան վեց զանգերը։ Տաճարը գազավորված է, 2009 թվականին տեղադրվել են մետաղապլաստե պատուհաններ, փոխվել են դռները։ Ծխին կից բացվել է կիրակնօրյա դպրոց։
Եկեղեցու վանահայրը ներկայումս էլ քահանա Անդրեյ Վիկտորովիչ Երմոլաևն է։
Հասցեն՝ Ռոստովի մարզ,  Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանի Ալեքսանդրովկա գյուղ, Մոսկովյան փողոց, 47ա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Տաճարի կայքը(ռուս.)
Մատվեևո-Կուրգանսկի գործակալության տաճարները(ռուս.)
Տաճարի երկդարյա հոբելյան Archived 2017-02-21 at the Wayback Machine.(ռուս.)
Տաճարի վանահայրն օծել է նորակառույց մանկապարտեզը և այցելել դպրոց Archived 2017-02-21 at the Wayback Machine.(ռուս.)
Ստորին գերմաներեն

Ստորին գերմաներեն (Ստորին սաքսոներեն) ինքնանվանումը՝ (Plattdüütsch) լեզվական կոդը՝ – nds։
Լեզուն հայտնի է որպես Արևմտյան ստորին գերմաներեն' (Գերմանիայում անվանում են Ստորին սաքսոներեն կամ «Փլաթդոյչ» ) Ստորին գերմանական լեզուների խմբի բարբառ է, որը գործածվում է հյուսիսարևմտյան Գերմանիայում նահանգներ՝ Հարավային Սաքսոնիայում, Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայում (ունի վեսթֆալերեն ենթաճյուղ, Բրեմենում, Համբուրգում, Շլեսվիգ-Հոլշտայնում և Սաքսոնիա-Անհալթում, նաև Նիդերլանդների հյուսիս-արևմուտքում և հարավային Դանիայի ազգային փոքրամասնությունների կողմից։ «Ստորին գերմաներենը» կամ «Արևմտյան ստորին գերմաներենը» Արևելյան ստորին գերմաներենի հետ միասին կազմում է Ստորին գերմաներեն լեզվաճյուղը։


== Տես նաև ==
Պաշտոնական լեզուների ցանկ
Լեզվաընտանիքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
GeoNames
Ethnologue
Ռայան Լարկին

Ռայան Լարկին (անգլ.՝ Ryan Larkin, հուլիսի 31, 1943(1943-07-31), Մոնրեալ, Քվեբեկ, Կանադա - փետրվարի 14, 2007(2007-02-14), Saint-Hyacinthe, Մոնտերեժի, Քվեբեկ, Կանադա), կանադացի կինոռեժիսոր նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, որը ճանաչում է ձեռք բերել 1960-ական թվականների վերջերին և 1970-ական թվականների սկզբներին նորարական՝ «Զբոսանք» («Շարժման մեջ») (1968) և «Փողոցային երաժշտություն» (1960) մուլտֆիմների շնորհիվ։  2004 թվականին թողարկվել է Լարկինին նվիրված վավերագրական անիմացիոն ֆիլմը, որը շահել է բազմաթիվ մրցանակներ։


== Կենսագրություն ==
1960-ական թվականների սկզբերին 19 տարեկան հասակում Ռայան Լարկինը աշխատանքի է անցել Կանադայի ազգային կինոարվեստի կառավարումում (NFB)՝ աշխարհի առաջատար անիմացիոն կենտրոններից մեկում։
Չնայած նրա ստեղծագործության հաջողությանը և ճանաչմանը, «Փողոցային երաժշտություն»-ը (1972) դարձել է ռեժիսորի վերջին ավարտուն ֆիլմը։ Լարկինի կարիերան խորտակվել է՝ տեղ զիջելով ալկոհոլի և կոկաինի նկատմամբ հակմանը։ Շուտով Լարկինը հեռանում է NFB-ից։ Ինչ որ ժամանակ նա անտուն է եղել, Մոնրեալի փողոցներում մուրացկանությունը դարձել է նրա մշտական գործը։
2000-ական թվականների սկզբերին Լարկինը փորձեր է կատարել ստեղծագործական կյանքին վերադառնալու և սկսել է աշխատել «Spare Change» մուլտֆիլմի վրա, որում բեկվում է վերջին տարիների սեփական փորձը։
2004 թվականին Քրիս Լանդրեթը նկարահանել է Լարկինի մասին փաստագրական անիմացիոն ֆիլմ, որը արժանացել է «Օսկար» լավագույն անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմի համար և այլ մրցանակների։
Ռայան Լարկինը մահացել է 2007 թվականին թոքի քաղցկեղից, որը ախտահարել էր նաև ուղեղը։ «Spare Change» ֆիլմը ավարտին է հասցրել Լարկինի ընկերը՝ ֆիլմի կոմպոզիտոր և պրոդյուեր Լորի Գորդոնը, ֆիլմը թողարկվել է 2008 թվականին։


== Ֆիլմագրություն ==
1965 — Քաղաքային բնապատկեր / Citérama / Cityscape
1966 — Սիրինգա / Syrinx
1966 — Զբոսանք (Շարժման մեջ) / En marchant / Walking
1972 — Փողոցային երաժշտություն / Street Musique
2008 — Spare Change


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
Ֆիլմ «Զբոսանք»
1969 թվականի Օսկարում անվանակարգ
Կրակովի C.I.D.A.L.C. կինոփառատոնի մրցանակ  (1969)
Ֆիլմ «Փողոցային երաժշտություն»
Մալիբույի միջազգային կինոփառատոնում (1973) Գրան-պրի լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմի համար


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Статья «Райан Ларкин» в Канадской энциклопедии кино(չաշխատող հղում)
(3570) Վայիսան

(3570) Վայիսան (անգլ.՝ Wuyeesun), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,018128 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7449 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2913 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1915,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187974 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,32° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3570) Վայիսան աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ալժիրի Կասբահ

Կասբահ (արաբ․՝ قصبة‎‎, նշանակում է ամրոց), Ալժիրի Ալժիր մայրաքաղաքի միջնաբերդն է, որը շրջափակում է այն։ Ընդհանուր առմամբ, Կասբահը պարսպապատ միջնաբերդն է Հյուսիսային Աֆրիկայի բազմաթիվ քաղաքներում։
1992 թվականին Կասբահը ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։


== Պատմություն ==
Ալժիրի Կասբա նահանգը հիմնադրվել է հին Իկոսիումի ավերակների վրա։ Այն միջին չափի քաղաք էր, որը կառուցված էր բլրի վրա և տարածվում էր դեպի ծով, բաժանված է երկու մասերի` Բարձր քաղաք և ցածր քաղաք։ Այստեղ հայտնաբերվել է 17-րդ դարի մզկիթներ և քանդակներ որոնցից են՝ Կետչաուա մզկիթը (կառուցվել է 1794 թվականի Դեյ Բաբա Հասսանի կողմից), երկու մինարեներով, Ջեդիդ ալ մզկիթը (կառուցվել է 1660 թվականին, Թուրքական տիրապետության ժամանակ)։ Վերջինս ունի հսկայական ավարտուն ձվաձև գմբեթ և չորս փոքրիկ գմբեթներ։ Մզկիթներից ամենահինը Էլ Քեբիրն է, որը կառուցվել է Ալ-Մորավիների պետության կառավարիչ Յուսուֆ իբն Տաշֆինի կողմից և վերակառուցվել է ավելի ուշ՝ 1794 թվականին)։ Ալի Բեթչնին մզկիթը կառուցվել է 1623 թվականին։ Տեղի Պալատը կառուցվել է 1791 թվականին Փաշայի համար, որն այնտեղ ապրել է ութ տարի։
1839 թվականին ֆրանսիացի կառավարիչը տեղափոխվեց պալատ։ 1860 թվականին այցելում են Նապոլեոն III և Եվգենյա կայսրուհին։ Կասբահը կենտրոնական դեր է խաղացել Ալժիրի անկախության համար մղվող պայքարում (1954-1962)։ Կասբահը եղել է ազգային ազատագրական ճակատի (National Liberation Front) ապստամբության պլանավորման էպիկենտրոնը և ապահով ապաստան է համարվել Ալժիրում ֆրանսիական քաղաքացիների և իրավապահ մարմինների դեմ հարձակումների համար։ Որպեսզի նրանց ջանքերին հակադրվեին, ֆրանսիացիները պետք է կենտրոնանային հատկապես Կասբահի վրա։


== Ընթացիկ վիճակ ==
Ինչպես հաղորդում է Ռոյթերսը 2008 թվականի օգոստոսին անկախությունից ի վեր կառավարության բացակայության և կոռուպցիայի առկայությունը նշանակում են, որ Կասբահը մատնված է անուշադրության և նրա որոշ տարածքներին սպառնում է փլուզում։
Ալժիրյան իշխանությունները այս պատմական շրջանի դեգրադացման հիմնական պատճառ են համարում տարիքը, անփութությունը և գերբնակեցումը։ Վերջինս հատկապես դժվար է լուծել, որովհետև մեծ ջանքեր կպահանջվի այնտեղ ապրող բոլոր բնակիչներին տեղափոխելու համար։ Հաշվարկները կազմում են 40,000-70,000 մարդ, թեև դժվար է հետևել թափուր շինություններում տեղահանվածների թվին։
Պատճառներից մեկը, որ կառավարությունը ցանկանում է բարելավել Կասբահի վիճակը, որ այն հանդիսանում է հանցագործների և ահաբեկիչների թաքստոց։ 1950-ականների վերջերին եւ քաղաքացիական անհանդուրժողականության և ֆրանսիական գաղութային իշխանության դեմ պայքարի ժամանակ այն Ազգային ազատագրման բանակի թաղամասն էր։
Պահպանողական Բելկասեմ Բաբաջին իրավիճակը որակել է որպես դժվար, բայց ոչ անհաղթահարելի, ասելով՝ «Ես դեռ հավատում եմ, որ հնարավոր է պահպանել այն, բայց դուք պետք է դատարկեք այն, և ձեզ անհրաժեշտ է որակյալ մարդկանց գտնել, ովքեր հարգում են ոճը, նյութերը։ Դա մեծ մարտահրավեր է»։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Տես նաև ==
Ալժիր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Smith, Craig S. (2006-07-23)։ «The Crumbling of the Casbah»։ The New York Times։ Վերցված է 2008-02-08 
Hammer, Joshua (July 2007)։ «Save the Casbah»։ Smithsonian։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-14-ին։ Վերցված է 2017-12-07
Կապուքյոյ

Կապուքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մումի տրոլլն ու գիսաստղը. ճանապարհ դեպի տուն

Մումի տրոլլն ու գիսաստղը. ճանապարհ դեպի տուն (ռուս.՝ Муми-тролль и комета. Путь домой), 1978 թվականին նկարված խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է ռեժիսոր Նինա Շորինայի կողմից, ըստ Տուվե Յանսոնի «Մումի տրոլլն ու գիսաստղը» հեքիաթների մոտիվների։ Հանրաճանաչ «Մումի տրոլլներ» շարքի երեք մուլտֆիլմերից վերջինն է։


== Սյուժե ==
Մուլտֆիլմը այն մասին է, թե ինչպես են Մումի տրոլլը, Սնիֆֆը և Սնուսմումրիկը փորձում տուն վերադառնալ, քանի որ Գիսաստղի` Երկրի վրա ընկնելուց մի քանի օր էր մնացել։


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր` Նինա Շորինա
Սցենարի հեղինակ` Ա. Ալտաև
Բեմադրող նկարիչ` Լյուդմիլա Տանասենկո
Մուլտիպլիկատորներ` Ա. Դեգտյարյով, Ալլա Գրիշկո, Վլադիմիր Կադուխին
Օպերատոր` Լեոնարդ Կոլվինկովսկի
Կոմպոզիտոր` Ալեքսեյ Ռիբնիկով
Հնչյունային օպերատոր` Նելլի Կուդրինա
Տնօրեն` Վ. Ֆոմին
Խմբագիր` Վալերիյա Կոնովալովա


== Դերերը հնչյունավորել են ==
Զինովի Գերդտ` Մումի տրոլլ, Մումի հայրիկ, տան ոգի, Մորրա  Օնդատր, Սնուսմումրիկ (2, 3), աստղագետ, հեղինակի տեքստ
Օլգա Գոբզեևա` Սնիֆֆ


== Թողարկում DVD ձևաչափով ==
2004 թվականին DVD ձևաչափով թողարկվել է «Լինում է, չի լինում» անիմացիոն հավաքածուի մեջ, դիստրիբյուտոր` «Խոշոր պլան»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Մումի տրոլլն և գիսաստղը, տան ճանապարհին»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Путь домой» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
Կոզլով (այլ կիրառումներ)

Կոզլով, կարող է վերաբերել՝

Կոզլով - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում
Կոզլով - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լոկաչինի շրջանում
Թեյեր շրջան (Նեբրասկա)

Թեյեր շրջան (անգլ.՝ Thayer County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.489 կմ² է, բնակչությունը՝ 6.055 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հեբրոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1871 թ.։
Արքայից արքա

Արքայից արքա, միապետի բարձրագույն կոչում է, որը հավասար է կայսր կոչմանը։ Այս կոչումն առաջացել է Առաջավոր Ասիայում։ Առաջին հայտնի միապետը, ով հանդես է եկել այս տիտղոսով, Տուկուլտի-Նինուրտան է՝ Ասորեստանի միապետը (Ք. ա. 13-րդ դար)։
Հայերը ունեցել են այդպիսի միապետներ, որոնցից ամենահայտնին Տիգրան Մեծն է։


== Աղբյուրներ ==
Chisholm, Hugh, ed. (1911). Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.
Գեդուկ

Գեդուկ, Գադուկ, Գոմահանդ, ձմեռանոց Թումանյանի շրջանում։ Հիշատակվում է 1890-ական թվականներից։ 1926 թվականին ունեցել է 54 հայ բնակիչ։ Ձմեռանոցը լքվել է 1930-ականներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Օստունի

Օստունի  (իտալերեն՝ Ostuni), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Բրինդիզի գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 32 514 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 146 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 223 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 72017, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0831։
Սուրբ Օրոնտիոսը և սուրբ նահատակ Վլաս Սեբաստացին մեծարվում են որպես կոմունայի հովանավորներ։ Տոնակատարությունը օգոստոսի 26-ին է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ։


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս։ 0831 307111
Էլեկտրոնային փոստ։ urp@comune.ostuni.br.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.ostuni.br.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.