armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կալինով (այլ կիրառումներ)

Կալինով, կարող է վերաբերել՝

Կալինով - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանում
Կալինով - գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանում
Անդրեյ Անիշչենկո

Անդրեյ Անատոլևիչ Անիշչենկո (ուկրաիներեն՝ Андрій Анатолійович Аніщенко, ապրիլի 16, 1975(1975-04-16), Խարկով, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան, կիսպաշտպան, 2011 թվականից Խարկովի «Մետալլիստ»-ի երիտասարդական կազմի մարզիչն է։


== Խաղացողի կարիերան ==
Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլում նորամուտը նշել է 1992 թվականին երրորդ լիգայի՝ Խարկովի «Օլիմպիկ» ակումբում։ Իր կարիերան ավարտել է Խարկովի «Հելիոս» ակումբում 2007/08 մրցաշրջանից հետո։


== Մարզչական կարիերա ==
2011 թվականի ամռանը նշանակվել է Խարկովի «Մետալլիստի» երիատասարդական թիմի մարզիչ։
Բարձրագույն կրթությունն ստացել է ԽՖՄՊԱ-ում (Խարկովի ֆիզիկական մշակույթի պետական ակադեմիա)


== Ձեռքբերումներ ==
Ուկրաինայի Առաջնություն (2) 1998/99, 1999/00


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Игровая карьера – статистика выступлений
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
Տարասովկա (գյուղ, Չեչելնիկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏարասովկաՏարասովկա (ուկրաիներեն՝ Тарасівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեչելնիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1924 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տարասովկա գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 13,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կավրաս

Կավրաս, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Շեյվան

Շեյվան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնոսյոլկա (գյուղ, Շեպետովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրասնոսյոլկաԿրասնոսյոլկա (ուկրաիներեն՝ Красносілка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնոսյոլկա գյուղում բնակվում էր 395 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 47 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 8404,26 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սինգարայի ճակատամարտ

Սինգարայի ճակատամարտ, բյուզանդա-պարսկական պատերազմների ընթացքում տեղի ունեցած ճակատամարտ մի կոմից Բյուզանդական կայսրության և Մեծ Հայքի թագավորության դաշնակից զորքերի, մյուս կողմից՝ Սասանյան Պարսկաստանի զինված ուժերի միջև։
140 հազարանոց բյուզանդական բանակը գլխավորում էին կայսր Կոնստանցիոս II-ը, Անդովկ Սյունին և Արշավիր Կամսարականը, իսկ պարսից զորքերը՝ Շապուհ Երկարակյացը։


== Ճակատամարտի ընթացք ==
Կոնստանցիոս II-ի, Անդովկ Սյունու և Արշավիր Կամսարականի գլխավորած հռոմեական բանակը, նրա կազմում գտնվող շուրջ 6 հազար հայ ռազմիկները, ինչպես նաև Մեծ Հայքի թագավորության միացյալ բանակը, ազատելով Մծբինը պաշարումից, շարժվեց դեպի հարավ ու քաղաքի մոտ Պարսից թագավորության նահանջող բանակին ստիպեց մտնել մարտի մեջ։ Հունիսին Մեծ Հայքի բանակը անցավ հարձակման և սկսեց նեղել թշնամուն։ Սակայն վերջինս, կենտրոնացնելով ուժերը ու ստանալով թվական գերակշռություն, ի վերջո ետ մղեց այս հարձակումը։
Երեկոյան Սասանյան Պարսկաստանի բանակը անցավ հակահարձակման, սակայն ողջ գիշեր տևած մարտի արդյունքում այն ևս ետ մղվեց։ Հաջորդ օրը հռոմեական ու Մեծ Հայքի թագավորության միացյալ բանակը անցավ հարձակման և, ճեղքելով թշնամու շարքերը, ի վերջո ծանր պարտության մատնեց նրան։
Հայերը կորցրին մոտ 10.000, դաշնակիցը` մոտ 15.000, թշնամին՝ մոտ 50.000 զինվոր։ Արդյունքում Պարսից թագավորությունը ստիպված եղավ կնքել զինադադար։


== Հաջորդիվ ==
Հայաստանի տարածք ներխուժաց պարսից զորաբանակների վտարումից հետո երկրում ստեղծվել էր համեմատաբար կայուն իրավիճակ, իսկ Վարազդատի գահընկեց լինելուց հետո երկրի գահը մնացել էր թափուր։
Սինգարայի ճակատամարտի հաղթանակից հետո կնքված պայմանագրով Սասանյան Պարսկաստանը Արշակ Գ արքային ճանաչում էր որպես Մեծ Հայքի թագավորության օրինական գահաժառանգ։


== Տես նաև ==
Բյուզանդա-սասանյան պատերազմներ


== Ծանոթագրություններ ==
Մորշին

Մորշին (ուկրաիներեն՝ Моршин), քաղաք Ուկրաինայի Լվովի մարզի Մորշինի քաղաքային խորհուրդում, մարզային նշանակության քաղաք։
Չճշտված տվյալներով Մորշին քաղաքում բնակվում էր 4 963 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Շոտլանդացիներ

Շոտլանդացիներ (անգլա-շոտլ.՝ Scots Fowk), ազգ։ Բնակվում են Մեծ Բրիտանիա կղզու հյուսիսային կեսում և կից կղզիներում։ Թիվը Մեծ Բրիտանիայում՝ ավելի քան 5,2 միլիոն։ Հաճախ շոտլանդացիների թվին են դասում երկրի լեռնային շրջանների կելտալեզու բնակչության հետնորդներ գելերին։ Շոտլանդացիները բնակվում են նաև ԱՄՆ-ում (5,5 մլն), Կանադայում (4,8 մլն), Ավստրալիայում (2 մլն), Նոր Զելանդիայում (1-2 մլն)։ 
Խոսում են անգլերենի բարբառով, գրական լեզուն անգլերենն է։ Կրոնով մեծ մասամբ բողոքականներ են (պրեսբիտերականներ), մոտ 15%-ը՝ կաթոլիկներ։ Շոտլանդացիների էթնիկական հիմքը կազմել են պիկտերի տեղական և 5-6-րդ դարերում Իռլանդիայից տեղափոխված սկոտների կելտական ցեղերը։ 7-րդ դարում նրանք մասամբ խառնվել են Շոտլանդիա եկած անգլերի ու սաքսերի գերմանական ցեղերին, ընդունել նրանց լեզուն։ Շոտլանդական ժողովուրդը ձևավորվել է շոտլանդական պետության կազմավորման (11-րդ դար) և անգլիացի նվաճողների դեմ պայքարի պայմաններում։ Շոտլանդիայի քաղաքական միավորումը Անգլիայի հետ (18-րդ դար) և անգլիական կառավարության՝ շոտլանդացիների հանդեպ վարած համաձուլման քաղաքականությունը չհանգեցրին շոտլանդացիների ձուլմանն անգլիացիներին։ Ավանդական մշակույթի և կենցաղի հիմնական գծերով շոտլանդացիները մոտ են իռլանդացիներին։
Միլլի Բոբբի Բրաուն

Միլլի Բոբբի Բրաուն (անգլ.՝ Millie Bobby Brown, փետրվարի 19, 2004(2004-02-19), Մարբելյա, Անդալուզիա, Իսպանիա), անգլիացի դերասանուհի և մոդել։ Նա հայտնի է Netflix ընկերության «Տարօրինակ դեպքեր» հեռուստասերիալում ունեցած իր Տասնմեկի դերով։ Նաև դարձել է ամենաերիտասարդ մարդը Time 100–ի ցանկում և ՅՈՒՆԻՍԵՖ–ի ամենաերիտասարդ ազատ կամքի դեսպանը։


== Վաղ կյանք ==
Բրաունը ծնվել է Իսպանիայի Մարբելյա քաղաքում, Անգլիացի Քելլի և Ռոբերտ Բրաունների ընտանիքում։ Նրա հայրը անշարժ գույքի գործակալ է։ Նա ունի մեկ մեծ քույր՝ Փեյջը, մեկ ավագ եղբայր՝ Չարլին, և մեկ փոքր քույր՝ Ավան։ Ընտանիքը տեղափոխվեց Բորնմուտ, երբ Բրաունը չորս տարեկան էր, և չորս տարի անց գաղթեց Օռլանդո, Ֆլորիդա։ Ծնվել է մեկ ականջի մասնակի խլությամբ, մի քանի տարիների ընթացքում աստիճանաբար կորցրել է այդ ականջի լսողությունը։


== Կարիերա ==
2014 թվականին նկարահանվել է ամերիկյան BBC հեռուստաընկերության «Մեկուսացում» հեռուստասերիալում որպես Մեդիսոն Օդոնելլ։ Մեկ տարի առաջ նրա դեբյուտը կինոյում եղավ «Մի անգամ Հրաշքների աշխարհում» ֆանտաստիկ ժանրի սերիալում, որտեղ էլ նա ունեցավ փոքրիկ Ալիսիայի դերը։ Նաև ունեցել է դերեր «NCIS» և «Grey's Anatomy» հեռուստասերիալներում։
Ամենամեծ համբավը նա ձեռք է բերել Netflix հեռուստաընկերության «Տարօրինակ դեպքեր» հեռուստասերիալում իր ունեցած դերից հետո, որի միջոցով դերասանուհին նոմինացվել է՝ Գիլդիայի մրցանակ դրամատիկական սերիալների լավագույն կանացի կերպարի համար։
2016 թվականի նոյեմբերին նկարահանվում է Բրդիի «Find Me» երգի տեսահոլովակում։ Հենց այդ ամսում էլ հայտնի դարձավ որ Միլլին նկարահանվում է «Գոդզիլլա:Հրեշների թագավորը» մարտաֆիլմում (դերասանուհու առաջին դերը ֆիլմում)։


== Անձնական կյանք ==
Պարբերաբար բնակվում է Լոնդոնում, Լոս Անջելեսում, Կալիֆոռնիայում և Ատլանտայում (Ջորջիա)։ Նա, նրա հայրը և եղբայրը «Լիվերպուլ» ֆուտբոլային ակումբի երկրպագուներ են։
Հանդիպում էր ամերիկացի երգիչ Ջեյքոբ Սարտարիուսի հետ։ 2018 թվականի հուլիսի 31-ին զույգը բաժանվել է։


== Ֆիլմագրություն ==


===== Ֆիլմ =====


=== Հեռուստատեսություն ===


=== Տեսահոլովակներ ===


=== Տեսախաղեր ===


== Մրցանակներ և նոմինացիաներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՈՒՆԱ-ՈՒՆՍՕ

ՈւՆԱ-ՈւՆՍՕ կամ Ուկրաինական ազգային ասամբլեա — Ուկրաինական ժողովրդական ինքնապաշտպանություն, ՈւԱԱ — ՈւԱԻ (ուկրաիներեն՝ Українська національна ассамблея — Українська народна самооборона, УНА-УНСО), էկլեկտիկ ազգայնականության գաղափարախոսություն դավանող ուկրաինական քաղաքական աջ ծայրահեղական կուսակցություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը (ուկր.)
Վալենտիններ

Վալենտիններ, սրտաձև սովորական բացիկ, այն սովորաբար իրար են նվիրում սիրահարները՝ Սուրբ Վալենտինի օրը։ Վալենտինները լինում են նաև շոկոլադի և ծաղիկների տեսքով։

Վալենտինների ավանդական գույնը կարմիրն է, կամ վարդագույնը։ Բացիկները խորհրդանշում են սերն ու նվիրվածությունը։
Ամենահին գրությունը  գտնվել է անգլիական գրադարաններից մեկում, այն գրվել է 1477 թվականին։ Սիրային նամակում աղջիկը երիտասարդին խնդրում է ապացուցել իր սերը և դարձնի իր հարսնացուն։


== Տես նաև ==
Ծովայինների Վալենտինի նվեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
14 необычных валентинок к 14 февраля
Սիրո մասին կարճ արտահայտություններ անգլերեն լեզվով վալենտինների, sms- ի, էլեկտրոնային նամակների համար թարգմանության համար:
День Святого Валентина: возникновение, история, традиции, подарки(չաշխատող հղում)
Как сделать интересную валентинку своими руками
Сервис по бесплатной отправке Валентинок онлайн
(6271) Ֆարմեր

(6271) Ֆարմեր (անգլ.՝ Farmer), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հուլիսի 9-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,9681 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8648 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0714 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1008,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,356971 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 23,56° անկյուն։
Ֆարմեր աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6271) Ֆարմեր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Չենոա

Մարիա Լաուրա Կոռադինի Ֆալոմիր (իսպ.՝ María Laura Corradini Falomir, ավելի հայտնի է որպես Չենոա, հունիսի 25, 1975(1975-06-25), Մար-դել-Պլատա, Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինա-իսպանական հայտնի փոփ-երգչուհի, որ հանրաճանաչ է դարձել Operación Triunfo հեռուստատեսային մրցույթում մասնակցությունից հետո։ Մեծացել է Մալյորկայում։
Նրա կողմից կատարվող երգերի մեծ մասը հնչում է իսպաներեն, կան մի քանի երգեր նաև անգլերեն լեզվով։ 2002 թվականից վաճառված ալբոմների քանակը մեկ միլիոնից ավելի է։


== Սկավառագրություն ==
2002: Chenoa
2003: Mis canciones favoritas
2003: Soy mujer
2005: Nada es igual
2006: Contigo donde estés
2007: Absurda Cenicienta
2009: Desafiando la gravedad
2011: Como un fantasma (EP)
2013: Otra Dirección


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք CHENOA (իսպ.)
Переводы песен Chenoa
(2347) Վինատա

(2347) Վինատա (անգլ.՝ Vinata), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1936 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Հենրի Ջիկլասի կողմից Ֆլագստաֆում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,090581 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,439 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7422 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1984,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181403 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,08° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2347) Վինատա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Փետրվարի 25

Փետրվարի 25, տարվա 56-րդ օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 309 (նահանջ տարիներին՝ 310) օր։


== Դեպքեր ==
1904 - Ակրիի Հանրապետությունը մտավ Բրազիլիայի կազմի մեջ։
1952 - Տեղի ունեցավ VI Ձմեռային օլիմպիական խաղերի փակման հանդիսավոր արարողությունը (Օսլո, Նորվեգիա)։
2018 - Տեղի ունեցավ XXIII Ձմեռային օլիմպիական խաղերի փակման հանդիսավոր արարողությունը (Փհենչհան, Հարավային Կորեա)։


== Ծնունդներ ==
1304 - Իբն Բատուտա, մարոկկացի բնախույզ (մ. 1368)
1865 - Անդրանիկ Օզանյան, Հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ և մեծ զորավար, ֆիդայապետ (մահ. 1927)
1871 - Լեսյա Ուկրաինկա, ուկրաինացի բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի, մշակութային գործիչ (մահ. 1913)
1873 - Էնրիկո Կարուզո իտալացի երգիչ (մահ. 1921)
1904 - Վալերիան Սուրաբեկով, խորհրդային ռազմածովային նավատորմի փոխծովակալ
1909 - Սերգեյ Սարդարով, ԽՍՀՄ ավիացիայի գեներալ-գնդապետ
1942 - Ռաիսա Մկրտչյան, հայ երգչուհի, ՀՀ ժողովրդական արտիստ
1943 - Ջորջ Հարիսոն, անգլիացի ռոք-երաժիշտ (մահ. 2001)
1959 - Սամվել Մկրտչյան, հայ թարգմանիչ խմբագիր
1953 - Լևոն Մկրտչյան, հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ և օպերատոր
1958 - Ավագ Եփրեմյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ՀԳՄ անդամ
1983 - Էդուարդո դա Սիլվա, բրազիլացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող


== Մահեր ==
1983 - Թենեսի Ուիլյամս, ամերիկյան գրող և դրամատուրգ (ծնվ. 1914)
1999 - Գլենն Սիբորգ, ամերիկացի նշանավոր քիմիկոս և ֆիզիկոս, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (ծն. 1912 թ.)
2003 - Ալեքսանդր Քեմուրջյան, հայ ականավոր գիտնական, ինժեներ-կոնստրուկտոր, գյուտարար (ծ. 1921)
2003 - Ալբերտո Սորդի, իտալացի դերասան և ռեժիսոր (ծն 1920)


== Տոներ ==
 - Քուվեյթի ազգային օր։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1849)

Ժողովածու (1849), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1849 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1440 թվականին Ներսես աբեղա, Ատոմ գրիչների կողմից Մեծոփա և Մատնավանից վանքերում։ Ստացողը եղել է Թովմա Մեծոփեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18,2x13,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 252 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիրով։ Պահպանակը ունի մագաղաթ 2 էջ, բոլորգիր երկաթագիր։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 123ա (նանագաղափար գրչի՝ Մկրտիչ վարդապետ), 152բ, հետագայի՝ 124բ (1799բ)։


== Բովանդակություն ==
Առ Սիւնեցւոյ Մեկնութիւն Սահմանաց գրոց, Ամենայն չար տանջելի-ի։
Պատճէն տոմարի հայոց։
Տոմար արքայական։
Յաղագս մագաղաթ շինելոյ։
Գրառաջք։
Ըստ կանանց իմաստասիրացն զգիտութիւն ի Դ բաժանի...:
Գր. Տաթևացւոյ Լուծմունք ի Գիրս գրչութեան Արիստակիսի և Գէորգայ Սկևեռացւոյ։
Յակ. Ղրիմեցւոյ Մեկնութիւն տոմարի,Հարցումն Գէորգայ, Ի խնդրոյ հասարակաց օգտի։
Յաղագս Յովհաննու աւետարանչին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոդիոնովո (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոդիոնովոՌոդիոնովո (ռուս.՝ Родионово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մուս (Կամայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մուս (այլ կիրառումներ)Մուս (ռուս.՝ Мус), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կամա գետի աջ ափին՝ 1,4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է, ավազանի տարածքը 74,9 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունք է սկսած Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույցից մինչև Կրիվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020000912102000003624
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000362
Ավազանի կոդը - 02.02.00.009
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վլադիմիր Բոլդիրև

Վլադիմիր Անատոլևիչ Բոլդիրև (հունվարի 5, 1949(1949-01-05), Ուրյուպինսկի շրջան, Վոլգոգրադի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս զինհրամանատար, պահեստազորի բանակի գեներալ։


== Զինվորական ծառայությունը ԽՍՀՄ ==
Սովետական բանակում է 1967 թվականից։
1971 թվականին ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն ռազմական հրամանատարական ուսումնարանը։
1971 թվականին Բելառուսի ռազմական շրջանում ղեկավարել է մոտոհրաձգային վաշտ և մոտոհրաձգային դասակ, հետագայում դարձել է Չեխոսլովակիայի տարածքում գործող Կենտրոնական զորքերի խմբի մոտոհրաձգային գումարտակի հրամանատար։
1978 թվականին ավարտել է Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան։
1978 թվականից բանակի շտաբի օպերատիվ բաժնի ավագ սպա է։
1979 թվականից ծառայել է Մերձբայկալյան զինվորական շրջանի զորամասերում։ Այս շրջանում նա բնակվել է Մոնղոլիայի տարածքում, եղել է մոտոհրաձգային գնդի շտաբի պետ, այնուհետև մոտոհրաձգային դիվիզիայի շտաբի պետ։
1985 թվականին նույն Մերձբայկալյան զինվորական շրջանում, բայց արդեն Բուրյաթիայի ՍՍՀ-ում դարձել է մոտոհրաձգային դիվիզիայի հրամանատար։
Սպայական ծառայության ընթացքում ստացել է զինվորական երեք կոչումներ։


== Զինվորական ծառայությունը Ռուսաստանի Դաշնությունում ==
1992 թվականին ավարտել է ՌԴ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիան։
1992 թվականին զբաղեցրել է Լենինգրադի զինվորական շրջանի 6-րդ բանակի շտաբի պետի պաշտոնը, 1994 թվականին դարձել է նույն բանակի հրամանատարը։
1996 թվականի դեկտեմբերից Մերձբայկալյան զինվորական շրջանի զորքերի հրամանատարի առաջին տեղակալ։
1998 թվականի ապրիլից զբաղեցրել է Մերձբայկալյան զինվորական շրջանի շտաբի պետի և հրամանատարի առաջին տեղակալի պաշտոնները։
1998 թվականի դեկտեմբերի 1-ին անց է կացվել Մերձբայկալյան զինվորական շրջանի և Սիբիրի զինվորական շրջանի միավորումը, որի շտաբը գտնվում էր Չիտայում, իսկ գեներալ Վ. Ա. Բոլդիրևը նշանակվում է այս շրջանի հրամանատարի առաջին տեղակալ և շտաբի պետ։
2001 թվականի մարտի 28-ին նշանակվել է Սիբիրի զինվորական շրջանի զորքերի հրամանատար։
2002 թվականի դկետմեբերի 18-ին նշանակվել է Հյուսիսկովկասյան զինվորական շրջանի զորքերի հրամանատար
2003 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի հրամանով Բոլդիրևին շնորհվել է Բանակի գեներալի կոչում։
2004 թվականի հուլիսի 19-ին տեղափոխվել է Պովոլժիե-Ուկրաինական զինվորական շրջան։ Ռազմական շրջանում այս փոփոխության մասին կար կարծիք, որ Բոլդիրևը նախկինում երբեք չի մասնակցել ռազմական գործողությունների և չի կարող էֆեկտիվ իրականացնել Հյուսիսային Կովկասի հակաահաբեկչական գործողությունը, որում հիմնական դերը խաղում էին նրա շրջանի զինվորները։ Այս կարծիքը որոշ չափով հաստատում է այն, որ Բոլդիրևը տեղափոխվել է թիկունքային շրջան չեչենների Նազյար քաղաքի վրա հարձակումից մի քանի օր առաջ։
2008 թվականի հուլիսի 31-ից Ռուսաստանի Դաշնության ցամաքային զորքերի հրամանատարն է։

2009 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Բոլդիրևի պայմանագիրը երկարաձգվում է, բայց արդեն 2010 թվականի հունվարի 1-ին ցամաքային զորքերի հրամանատարը ազատման դիմում է գրում։


== Պարգևներ ==
«Հայրենիքի առաջ մատուցած ծառայությունների համար» շքանշան IV ասիտճան
«Զինվորական ծառայության համար» շքանշան
Մեդալներ
Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր ռազմական մասնագետ


== Ծանոթագրություններ ==
Կալեո (խումբ)

Kaleo (Հավայերենից թարգ.՝ "հնչյուն")` իսլանդական երաժշտական խումբ, որը ձևավորվել է 2012 թվականին։ Խմբի անդամներն են՝ վոկալիստ ՋեյՋեյ Ջուլիո Սանը, Դեյվիդ Անտոնսոնը (հարվածային գործիքներ), բասիստ՝ Դանիել Քրիստիանսոնը և լիդ կիթառահար՝ Ռուբին Պոլոքը։ Իր հինգ տարվա գործունեության ընթացքում խումբը թողարկել է երկու ալբոմ՝ «Kaleo» (2013) և «A/B» (2016), ինչպես նաև՝ 1 EP՝ «Glasshouse» (2013)։ A/B ալբոմը վաճառվել է ավելի քան 800․000 օրինակով ամբողջ աշխարհում։ A/B ալբոմի սինգլներից Way Down We Go-ն վաճառվել է ավելի քան 500․000 օրինակով և հայտնվել է Billboard Alternative Chart չարթի առաջին հորիզոնականում 2016 թվականի օգոստոսի 20-ից սկսած։


== Կենսագրություն ==
Խմբի առաջին մեծ ելույթը եղել է «Iceland Airwaves Music Festival» փառատոնի ժամանակ՝ 2012 թվականի նոյեմբերին։ Ճանաչում ձեռք է բերել «Vor í Vaglaskógi» երգի շնորհիվ, որը Իսլանդիայի Rás 2 քաղաքային ռադիոկայաններում ռոտացիա է առաջացրել և ներառվել է ռադիոկայանի 10 լավագույն երգերի մեջ։ Ինչպես նաև երգը հնչել է իսլանդական Trapped հեռուստասերիալում։
2014 թվականին «All the Pretty Girls» ստեղծագործությամբ, խումբը ճանաչում է ստանում, որը ավելի քանի 23 միլիոն լսում է ունենում Spotify կայքում։
2015 թվականի սկզբին Kaleo-ն պայմանագիր է կնքում Atlantic Records լեյբլի հետ և տեղափոխվում Օստին (Տեխաս)։ South by Southwest-ի դեբյուտը 2015 թվականին Esquirés-ում մեծ վարկանիշ է ունենում («40 Bands You Need to Hear» և «The Austin 100: SXSW 2015 Feature and All Songs Considered SXSW 2015 Music Preview»)։ «All the Pretty Girls» երգը զբաղեցնում է 9-րդ հորիզոնականը Adult Alternative Songs չարթում։
2015 թվականի օգոստոսին թողարկվում է «Way Down We Go» սինգլը։ Այն հնչել է Blindspot սերիալում և դարձել է FIFA 16 խաղի սաունդթրեքը, ինչպես նաև հնչել է Suits սերիալի 5-րդ եթերաշրջանում և Orange Is the New Black հեռուստսերիալի թրեյլերում.։ ԱՄՆ-ում այն զբաղեցրել է 8-րդ հորիզոնականը՝ Adult Alternative Songs չարթում և 9-րդ հորիզոնականը՝ Hot Rock Songs չարթում։ Ինչպես նաև հայտնվել է Կանադայի չարթերում։ 2017 թվականի հունվարի 19-ին թողարկվել է «Լոգան» ֆիլմի թրեյլերը, որտեղ հնչել է «Way Down We Go»-ն։


== Երաժշտական ոճ ==
Խումբը հանդես է գալիս բլյուզ, ֆոլկ, ինդի փոփ և ռոք ժանրերում։


== Խմբի կազմ ==
Այժմյան կազմը.
Jökull Júlíusson՝ վոկալ, կիթառ
Davíð Antonsson՝ պերկուսիա, վոկալ
Daníel Ægir Kristjánsson՝ բաս կիթառ
Rubin Pollock՝ կիթառ և վոկալ


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===
2013: Kaleo
2016: A/B


=== Մինի ալբոմներ ===
2013: Glasshouse


=== Սինգլներ ===


== Շրջագայություններ ==
Շրջագայություն Վանս Ջոյի հետ 2015 թվականին։
SXSW 2015՝ Ելույթը Pandora’s Discovery Den, KGSR, Neiman Marcus Make Some Noise.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Էջը Discogs-ում
Էլեոնորա Փիրուզյան

Էլեոնորա Սուրենի Փիրուզյան (օրիորդական ազգանունը՝ Մովսեսյան, փետրվարի 1, 1940(1940-02-01)), հայ մոլեկուլային գենետիկ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1977), պրոֆեսոր (1985)։ ՌԴ-ում բույսերի գենային ճարտարագիտության հիմնադիրներից։
Լև Փիրուզյանի կինը, Անաստաս Փիրուզյանի մայրը։


== Կենսագրություն ==
Էլեոնորա Փիրուզյանը ծնվել է 1940 թվականին Երևանում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1978-1998 թվականներին եղել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի մոլեկուլային գենետիկայի, 1998 թվականից՝ ՌԳԱ Ն. Վավիլովի անվան ընդհանուր գենետիկայի ինստիտուտների լաբորատորիաների վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են անդրգենային բույսերի մոդելների վրա գերհույզային պատասխանների մոլեկուլային մեխանիզմներին։


== Երկեր ==
Плазмиды агробактерий и генетическая инженерия растений, "Наука", 1985.
Основы генетической инженерии растений, Наука, 1988. - Библиогр.: с. 270-301 (1137 назв.). - 3200 экз.. - ISBN 5-02-003938-1
Piruzian E. S., Ishkin A. A., Nikol'skaya T. A., MOLECULAR BIOLOGY, 2009, том 43 , стр. 159 - 165.
Bruskin S.S., Abdeev Rustam M., Abdeeva Inna A., Bruskin Sergey S., Musiychuk Konstantin A., Goldenkova-Pavlova Irina V., Piruzian Eleonora S. GENE, 2009, том 436 , стр. 81 - 89.


== Ընտանիք ==
Հայր՝ Սուրեն Մովսեսյան
Ամուսին՝ Լև Փիրուզյան
Որդի՝ Անաստաս Փիրուզյան


== Ծանոթագրություններ ==
Que C'est Triste Venise (երգ)

Que C'est Triste Venise (հայերեն բառացի թարգմանությամբ՝ «Որքա՜ն տխուր է Վենետիկը») - ֆրանսահայ աշխարհահռչակ երգիչ Շառլ Ազնավուրի՝ ֆրանսիացի բանաստեղծ Ֆրանսուա Դորենի տեքստի հիման վրա ստեղծած երգը։ 


== Հակիրճ տեղեկատվություն ==
Վենետիկի մասին այս երգի երաժշտության հեղինակ Ազնավուրը հենց ինքն էլ առաջին անգամ կատարել է այն և 1964 թվականին ձայնագրել։ Կարճ ժամանակ անց երգը թարգմանվել, համերգասրահներում կատարվել և ձայնագրման ստուդիաներում ձայնագրվել է նաև իսպաներեն (Venecia Sin Ti), գերմաներեն (Venedig im Grau), անգլերեն (How Sad Venice Can Be կամ Venice Blue) և, որ առավել նշանակալից է՝ իտալերեն (Com'è Triste Venezia, 1971 թ.):
1964-1965 թվականներին Que C'est Triste Venise -ը առաջնային տեղեր է գրավել Billboard ամսագրի հրապարակած լավագույն հիթերի չարթերում՝ Ֆրանսիայում, Ռիո դե Ժանեյրոյում, ընդհանրապես ամբողջ Բրազիլիայում, Արգենտինայում և այլուր՝ դառնալով Ազնավուրի առաջին հիթային երգերից մեկը ոչ  միայն Ֆրանսիայում, այլև միջազգային մասշտաբով։
Ազնավուրն ինքը այս երգը ֆրանսերենից բացի՝ կատարել է նաև այլ լեզուներով՝ իսպաներեն, անգլերեն, գերմաներեն, իտալերեն։
Իտալացի բանաստեղծուհի Ջուլիա Նիկոլաին իր 'Como è trieste Venezia' սիրային բանաստեղծությունը ձոնել է Շառլ Ազնավուրին՝ իր այս հանրահայտ երգի համար, և Ադրիանո Սպատոլային։


== Պարգևներ ==
Շառլ Ազնավուրի Que C'est Triste Venise երգը 1964 թվականին արժանացել է  Blason d'Or մրցանակի՝ որպես այդ տարվա թոփ հիթերից մեկը։


== Դասակարգումներ ==


== Այլ կատարումներ ==
Շառլ Ազնավուրի Que C'est Triste Venise երգի կատարմամբ հանդես են եկել նաև այլ երգիչներ։ Ստորև ներկայացված է նրանց ոչ ամբողջական ցանկը.

Claude François
Gigliola Cinquetti
Simone de Oliveira
Maria DangellVenecia Sin TiGloria Lasso
Juan Ramón (chanteur)|Juan Ramón
Antonio Prieto
Los Ovnis
Estela Raval
José Guardiola
Los Sabandeños
Monna Bell
Carlos Lico
Víctor Manuel
Dyango
Charles Aznavour և Julio Iglesias
Diego Verdaguer
Franco Simone
Chico և The GypsiesCom'è triste VeneziaIva Zanicchi]]Venice BlueBobby Darin


== Գործիքային կատարումներ ==
Franck Pourcel : Venice Blue
Ray Conniff
Juan Torres Robles
Sergi Vicente
Alex Fox


== Ծանոթագրություններ ==
Մուլլա

Մուլլա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում։ Գտնվում էր Նազիկ լճից 28 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Արածանիի ձախ ափին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բուրատինո

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բուրատինո (այլ կիրառումներ)Բուրատինո (իտալերեն՝ burattino – փայտե տիկնիկ), Ալեքսեյ Տոլստոյի «Ոսկե բանալի կամ Բուրատինոյի արկածները» հեքիաթի և համանուն մուլտֆիլմերի գլխավոր հերոսը։


== Ֆիլմեր ==
1939 - ֆիլմ «Ոսկե բանալի» - Օլգա Շագանովա-Օբրազցովա (ձայն)
1959 - մուլտֆիլմ «Բուրատինոյի արկածները» - Նինա Գուլյանովա (ձայն)
1975 - հեռուստաֆիլմ «Բուրատինոյի արկածները» - (Տատյանա Կանաևա՝ ձայն, Դիմա Յոզեֆով՝ պատկեր)
1997 - հեռուստաֆիլմ «Բուրատինոյի նոր արկածները» - (պատկեր և ձայն)
2009 - հեռուստամյուզիքլ «Ոսկե բանալի» -
2009 - հեռուստամյուզիքլ «Բուրատինո»
2012 - մուլտֆիլմ «Բուրատինոյի վերադարձը»
2014 - մուլտֆիլմ «Փոքր-այգի և մեծ վտանգ»


== Արտաքին հղումներ ==

М. C. Петровский. А. Блок и «Буратино»: скрытые аллюзии (ռուս.)
Марк Липовецкий. Утопия свободной марионетки, или Как сделан архетип (перечитывая «Золотой ключик» А. Н. Толстого) (ռուս.)
Իզա Չոլախյան

Իզա Գուրգենի Չոլախյան (փետրվարի 20, 1936(1936-02-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ճարտարապետ։
Գուրգեն Չոլախյանի դուստրը, Հրաչյա Պողոսյանի կինը։


== Կենսագրություն ==

1959 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։
Համահեղինակների հետ Չոլախյանի նախագծերով Երևանում իրականացվել են

Հայէներգոցանցշին տրեստի շենքը (1960)
Բազմահարկ բնակելի տներ (1964)
Նորքում՝ Երքաղխորհրդի ընդունելությունների տան վերակառուցումը (1967)
ՀՊՖԿԻ հանրակացարանը (1976)
Պարույր Սևակի տապանաքարը Զանգակատուն գյուղում (1972)
50-ից ավելի հուշատախտակներ (1961-2004)՝ ճարտարապետներ Նիկողայոս Բունիաթյանի, Ա. Սաֆարյանի, Գրիգոր Աղաբաբյանի, նկարիչներ Հարություն Կալենցի, Տաճատ Խաչվանքյանի, Արա Բեքարյանի, Մարտիրոս Սարյանի, դերասաններ Հրաչյա Ներսիսյանի, Դավիթ Մալյանի, Գուրգեն Ջանիբեկյանի, բժիշկներ Համբարձում Քեչեկի, Բարդուղիմեոս Ֆանարջյանի, կոմպոզիտոր Արամ Սաթյանի, դիրիժոր Միքայել Թավրիզյանի, երգիչ Շարա Տալյանի, աստղաֆիզիկոս Վիկտոր Համբարձումյանի հուշաքարերը Երևանում և Բյուրականում (1998)
Սպիտակում՝ բնակելի տներ (1998)
Մոսկվայում՝ Հովհաննես Թումանյանի հուշատախտակը բանաստեղծի անվան հրապարակում (1969)
Պավել Լիսիցյանի հուշատախտակը Երևանի Մաշտոցի 48 հասցեում
Մարգար Սեդրակյանի հուշատախտակը Երևանում (2015)


== Ցուցահանդեսներ ==
1993 թվականին Երևանում բացվել է «Գեղագրությունը ճարտարապետության մեջ»՝ Չոլախյանի աշխատանքների ցուցահանդեսը։


== Հուշատախտակներ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Իզա Չոլախյան
(1652) Էրժե

(1652) Էրժե (անգլ.՝ Herge), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1953 թվականի օգոստոսի 9-ին Սիլվեն Արենի կողմից Ուքլում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,250873 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9128 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,589 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1233,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291862 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,2° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1652) Էրժե աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռուսաստանի կայսրերի ցանկ

Համառուսաստանյան կայսր տիտղոսը (ռուս.՝ Император Всероссийский) ընդունել է Պետրոս I-ինը 1721 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Հյուսիսային պատերազմի հաղթանակից հետո և գոյություն է ունեցել մինչև 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունը։
Տվյալ ցանկում ներկայացված են հանրաճանաչ համառուսաստնյան կայսրերը ժամանակաճշտված կարգով։


== Տես նաև ==
Ռուսաստանի ղեկավարներ


== Ծանոթագրություններ ==
(2602) Մուր

(2602) Մուր (անգլ.՝ Moore), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հունվարի 24-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,384207 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1266 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6419 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1344,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,267724 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,54° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2602) Մուր աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Շտորմովոե

Շտորմովոե (ուկրաիներեն՝ Штормове, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qart Biy), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ֆրունզևկա, Վոզնեսենովկա, Կարտ-Բի-Աջի-Բայչի։
2001 թվականի տվյալներով Շտորմովոե գյուղում բնակվում էր 1 361 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լվիճներ

Լվիճներ (լատ.՝ Aphidodea), հավասարաթևերի կարգի միջատների ենթաընտանիք։ Մանր, նուրբ միջատներ են։ 


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 0,5-6 մմ է։ Թևավոր լվիճներ ունեն 2 զույգ միակերպ թևեր՝ ջղերի նոսր ցանցով։ Բերանային ապարատը ծակող-ծծող է։ 


== Սննդառություն ==
Մարմինը ծածկված է նուրբ աղվամազով կամ մոմաշերտով։ Սնվում են ասեղնատերև և ծածկասերմ բույսերի հյութերով։ 


== Կենսակերպ ==
Սովորաբար նստում են ծառերի վրա՝ մեծ գաղութներով։ Շատ տեսակների ծակոցից առաջանում են բուսական հյուսվածքներն այլանդակող տարաճումներ (գալեր), ոլորքներ, հաստացումներ, կնճռոտումներ, ծռումներ, ճնշվում է բույսերի աճը։ Շատ լվիճներ արտազատում են քաղցր՝ մեղրացողի նման հյութ։ 


=== Տեր-բույս հարաբերություններ ===
Օժտված են խիստ ընտրողականությամբ տեր-բույսի տեսակի և բույսի որոշակի մասերի հանդեպ։ Կան լվիճներ, որոնց զարգացման բոլոր փուլերն ընթանում են միևնույն բույսի վրա (միատեր) կամ տարբեր բույսերի վրա (բազմատեր)։ Լվիճներ ունեն բարդ կենսակերպ։ 


=== Բազմացում և զարգացում ===
Ձմեռում են բեղմնավորված ձվերը, գարնանը ձվերից դուրս են գալիս անթև էգերը, որոնք բազմանում են առանց բեղմնավորման (կուսածնությամբ)՝ սկիզբ տալով շարժուն լվիճների։
Ամառվա ընթացքում լվիճներ տալիս են մի քանի սերունդ, և տեղի է ունենում սերունդների հերթափոխություն։ Բազմանում են շատ արագ, ամառվա ընթացքում 1 անհատը կարող է աճել 1013 անգամ։ 


== Վնաս և պայքարի միջոցներ ==
Մեծ վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Վնասակար լվիճների տեսակային կազմը բավական մեծ է։ Դրանցից է խաղողի ֆիլոքսերան (Viteus vitifolie), որի դեմ դեռևս պայքարի էժան և արդյունավետ եղանակ մշակված չէ։ Այգեգործությանը մեծ վնաս է պատճառում արյունային լվիճը (Eriosoma lanigerum), որի դեմ պայքարում են կենսաբանական եղանակով։ Խնձորենու կանաչ լվիճը (Aphlis pomi) ամառվա ընթացքում բազմանում է կուսածնությամբ, տալիս է 7-17 սերունդ։ Դրա դեմ կարելի է պայքարել գարնանային ցողարկումների միջոցով՝ օգտագործելով կարբոլինեումի էմուլսիա, այդ լվիճի բնական թշնամին զատիկն է։ Ճակնդեղի լվիճը (Aphis fabae) ամառվա ընթացքում տալիս է 10-12 սերունդ։ Դաշտավլուկազգիների արմատային լվիճը մեծ վնաս է հասցնում ծխախոտի, ճակնդեղի, լոբու ցանքերին։
Կոնտակտային հանքավայրեր

Կոնտակտային հանքավայրեր (կոնտակտ-մետամորֆային, կոնտակտ-մետասոմատիկ), օգտակար հանածոների
հանքավայրեր, որոնք առաջացել են ինտրուզիվ մագմատիկ և ներփակող ապարների կոնտակտներում, առավելապես ինտրուգիայից դուրս։ Մագման, մղվելով երկրակեղևի վերին հորիզոնները, ներփակող ապարներին փոխանցում է մեծ
քանակությամբ ջերմություն, երբեմն ցնդող միացություններ (ջրի գոլորշիներ, բոր, ֆտոր, քլոր և այլն) և ծանր մետաղներ։ 
Դրա հետևանքով ներփակող ապարները փոփոխվում են, և նրանց մեջ առաջանում են նոր միներալների ու հանքանյութերի կուտակներ։ Արտաքին ճնշումը մագմատիկ օջախի ճնշմանը գերազանցելիս, մագման ներփակող ապարներին տալիս է միայն ջերմություն, որի ազդեցությամբ վերախմբավորվում են ապարներում եղած նյութերը, և գոյանում նոր միներալներ (նորմալ կոնտակտային մետամորֆիզմ)։ Իսկ երբ մագմատիկ օջախի ճնշումն է մեծ արտաքին ճնշումից, բացի ջերմությունից, մագմայից անջատվում են նաև տարբեր քանակությամբ զանազան նյութեր, որոնք տեղակալում են ներփակող ապարներին (կոնտակտային մետասոմատոզ)։
Առավել դյուրին կոնտակտային փոփոխությունների ենթարկվում են կարբոնատային ապարները։ Կոնտակտային հանքավայրերը կապված են սկառների հետ և հաճախ սկառնային հանքավայրեր անունն են կրում։ Կոնտակտային հանքավայրերի գենետիկական տիպին են դասվում երկաթի, պղնձի, վոլֆրամի, մոլիբդենի, ոսկու, ինչպես նաև նռնաքարի, անդալուզիտի, կորունդի և այլ հանքավայրեր։
Մամե Մադիոր Բոյե

Մամե Մադիոր Բոյե (ֆր.՝ Mame Madior Boye, դեկտեմբերի 7, 1940(1940-12-07), Սեն Լուի, French Senegal), սենեգալցի քաղաքական գործիչ, Սենեգալի առաջին կին վարչապետը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Սեն Լուի քաղաքում՝ իրավաբանի ընտանիքում. ինչպես Մամեն, այնպես էլ նրա երեք եղբայրները իրավաբանական կրթություն են ստացել Դակարում և Փարիզում։ Այնուհետև էլ աշխատել է Սենեգալի արդարադատության ոլորտում։ Նա զբաղեցրել է դատախազի տեղակալի, դատավորի և մարզային դատարանի առաջին կարգի դատախազի պաշտոնները, ինչպես նաև վերաքննիչ դատարանի նախագահի պաշտոնը։ Բոյեն համարվում է Սենեգալի իրավաբանների ասոցացիայի հիմնադիրը, ինչպես նաև դրա նախագահը 1975-1990 թվականներին։ 1978-1998 թվականներին Բոյեն եղել է Կին իրավաբանների միջազգային ֆեդերացիայի փոխնախագահ։ Աբդու Դիուֆի կառավարման ժամանակահատվածում Մամեին բազմաթիվ պաշտեններ են առաջարկել, բայց նա ամեն անգամ հրաժարվել է։
2000 թվականի նախագահական ընտրություններում Աբդուլա Վադ Բոյեի հաղթանակ տոնելուց հետո Մամեն նշանակվել է արդարադատության նախարար։ Շուտով նախագահի և վարչապետի միջև կոնֆլիկտ է առաջացել, և վերջինս հրաժարական է տվել։ 2001 թվականին մարտի 3-ին նախագահ Աբդուլա Վադը նշանակել է Մամեին նոր վարչապետ։ Նրա նշանակումից երկու ամիս անց պետք է անցկացվեին խորհրդարանական ընտրություններ, որից առաջ կանանց ավելի քան 30 ոչ կուսակցական կազմակերպություններ իրականացրել են քարոզարշավ, որի ընթացքում նրանք պահանջել են ավելացնել կանանց թիվը կառավարության կազմում։ Սա կարող էր լինել Բոյեի նշանակման պատճառներից մեկը, քանի որ այդ ժամանակ նա անկուսակցական էր։ Խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում Վադը ստացել է մեծամասնություն՝ 120-ից 89 տեղ։
2002 թվականի նոյեմբերի 4-ին Բոյեի գլխավորությամբ կառավարությունը լուծարվեց, և նա հեռացվեց վարչապետի պաշտոնից։ Նրա հրաժարականի պատճառ կարող էր լինել Բոյեի հայտարարությունը, որն արվել է «Ջուլա» նավի կործանման վերաբերյալ, ինչից մահացել էր 1863 մարդ։
2008 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ֆրանսիացի դատավորը «Ջուլա» նավի կործանման հետաքննության ժամանակ Բոյեին ձերբակալելու մասին որոշում է կայացրել։ Սենեգալի կառավարությունը մերժել է հանձնման խնդրանքը և իր հերթին նոր վարույթ սկսել դատավորի դեմ։ 2009 թվականի հունիսին Փարիզի վերաքննիչ դատարանը չեղյալ է հայտարարել Բոյեիի ձերբակալման օրդերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Խարկովի շրջան

Խարկովի շրջան (ուկրաիներեն՝ Харківський район), շրջան Ուկրաինայի Խարկովի մարզում։
Ստեղծվել է 1932 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Խարկով։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1403,4 կմ²։


== Բնակչություն ==
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 183111 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 130,48 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Մամիջանյան (այլ կիրառումներ)

Մամիջանյան, կարող է վերաբերել,

Արտաշես Մամիջանյան, հայ խորհրդային ճարտարապետ (1910)։
Էրիկ Մամիջանյան, հայ խորհրդային ֆիզիկոս (1936)։
Նովոպետրովկա (գյուղ, Նովի Բուգի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոպետրովկաՆովոպետրովկա (ուկրաիներեն՝ Новопетрівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոպետրովկա գյուղում բնակվում էր 212 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,53 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սագասոխուկ դեղին

Սագասոխուկ դեղին (լատ.՝ Gagea lutea), շուշանազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
15-20 սմ բարձրությամբ, բազմամյա, սոխուկավոր բույս է։ Սոխուկը փոքր է, երկարավուն ձվաձև և թղթանման մոխրադարչնագույն թեփուկներով։ Արմատամերձ տերևը մեծ է և լայն-նշտարաձև։ 5-10 ծաղիկներով ծաղկաբույլը հովանոցանման է։ Ծաղկակից տերևները 3-4 հատ են։ Ծաղիկները մեծ են, ծաղկապատի մասերը 1,4-1,6 սմ երկարությամբ, գծային, արտաքինից կանաչավուն, իսկ ներսից՝ վառ դեղին։ Տուփիկը լայն հակաձվաձև է։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի (Վանաձորի և Նոյեմբերյանի շրջակայք) և Դարեղեգիսի (Զառիթափ և Խնձորուտ գյուղերի միջև) ֆլորիստիկական շրջաննեորւմ։ Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Նախակովկասը, Արևմտյան, Հարավարևմտյան, Կենտրոնական և Հարավային Անդրկովկասը, Եվրոպան, Սիբիրը, Հեռավոր Արևելքը, Հյուսիսային Իրանը և Աֆղանստանը։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1200-1500 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև անտառներում և թփերի մացառուտների մեջ։ Ծաղկում է մարտ-ապրիլ ամիսներին, պտղաբերում՝ ապրիլ-մայիսին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում։
Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արցակենա (Սարդինիա)

Արցակենա (իտալերեն՝ Arzachena), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիա մարզում՝ Օլբիա-Տեմպիո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1286 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 56 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 229կմ² տարածք։
Փոստային ինդեքս՝ 07020, 07021, հեռախոսային կոդ՝ 0789:
Բնակավայրի բարեխոսն է համարվում Սուրբ Մարիամ Աստվածածինը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 9-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ։


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս՝ 0789 849300
Էլեկտրոնային հասցե՝ affarigenerali@comunearzachena.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comunearzachena.it/


== Հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտիուտ (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Տավուշի մարզի դատախազ

Տավուշի մարզի դատախազ, Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի դատախազության գլխավոր ղեկավար պաշտոնը։ Տավուշի մարզի դատախազը նշանակվում է Հայաստանի Հանրապետության գլխավոր դատախազի հրամանով։


== Դատախազների ցանկ ==


== Տես նաև ==
Տավուշի մարզի դատախազություն
ՀՀ գլխավոր դատախազ


== Ծանոթագրություններ ==
Տայուրա (գյուղ, Ուստ-Կուտսկի շրջան)

Տայուրա (ռուս.՝ Таюра), գյուղ Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Ուստ-Կուտսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (98701-98800)

Աստերոիդների ցանկ (98601-98700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (98801-98900)
 Աստերոիդների ցանկ (98601-98700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (98801-98900)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (95001)-(100000)»։ www.minorplanetcenter.net
Յակուբ Նեչաս

Յակուբ Նեչաս (չեխ․՝ Jakub Nečas, հունվարի 26, 1995(1995-01-26), Պրահա, Չեխիա), չեխ ֆուտբոլիստ, Պրահայի «Սպարտա» ակումբի կիսապաշտպան, որը վարձավճարային հիմունքներով հանդես է գալիս «Բոհեմիանս 1905» ակումբում։


== Ակումբային կարիերա ==
Նեչասը Պրահայի «Սպարտա» ակումբի սան է։ 2010 թվականին խաղային պրակտիկա ստանալու համար վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է «Պարդուբիցե» ակումբ։ Օգոստոսի 2-ին «Սելե և Բելլո» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Չեխիայի երկրորդ լիգայում։ 2015 թվականի ամռանը Նեչասը նորից վարձավճարով տեղափոխվել է «Սելե և Բելլո»։ Օգոստոսի 1-ին՝ Չեսկե Բուդյովիցեի «Դինամո» ակումբի դեմ խաղում կատարել է իր նորամուտը նոր թիմում։ 2016 թվականի մայիսի 21-ին «Ֆրիդեկ Միստեկ» ակումբի դեմ հանդիպման ժամանակ Նեչասը ձևակերպել է դուբլ՝ հեղինակելով իր առաջին գոլերը «Սելե և Բելոյում»։
2017 թվականի սկզբին Յակուբը վարձավճարով տեղափոխվել է «Մլադա Բոլեսլավ» ակումբ։ Փետրվարի 19-ին՝ «Կարվինա» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Գամբրինուս լիգայում։ Փետրվարի 27-ին «Տեպլիցե» ակումբի դեմ հանդիպման ժամանակ Նեչասը խփել է իր առաջին գոլը «Մլադա Բոլեսլավ» ակումբում։


== Միջազգային կարիերա ==
2017 թվականին Չեխիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Նեչասը մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը Լեհաստանում։ Մրցաշարում նա եղել է պահեստային և խաղադաշտ դուրս չի եկել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը «Բոհեմիանսի» կայքում (չեխ.)
Վիճակագրությունը soccerway կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը sports.ru կայքում
Jakub Nečas official international statistics
Jakub Nečas Archived 2015-04-14 at the Wayback Machine. profile on the AC Sparta Prague official website
Ֆուտբոլիստի էջն Առաջին լիգայի կայքում (չեխ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
(4608) Վոդհաուս

(4608) Վոդհաուս (անգլ.՝ Wodehouse), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 19-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,361515 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8446 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8784 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1325,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,271593 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,45° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4608) Վոդհաուս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նովոչերկասկ

Նովոչերկասկ, քաղաք Ռոտովի մարզում, Դոնի կազակության մայրաքաղաքը։ Նովոչերկասկը քաղաքային շրջան է համարվում։
Ըստ 2017 թվականի տվյալների՝ քաղաքում բնակվում է 168 766 մարդ։ Այն զբաղեցնում է 13,500 հեկտար տարածք։
Նովոչերկասկն ունի պաշտոնապես հաստատված զինանշան, դրոշ և հիմն։
1944-1963 թվականներին Նովոչերկասկը համարվել է համանուն շրջանի վարչական կենտրոն։
1962 թվականի հունիսի 2-ին Նովոչերկասկում դաժանորեն ճնշվել են աշխատավորների ցույցերը գների թանկացման դեմ։
Տարբեր ժամանակահատվածներում քաղաքի մեջ են ներառվել Դոնսկի, Օկտյաբրսկի և Խոտունոկ միկրոշրջանները։


=== Աշխարհագրություն ===


==== Աշխարհագրական դիրք ====

Քաղաքի կենտրոնական մասը գտնվում է բարձրավանդակի վրա։ Նովոչերկասկը շրջապատված է Ակսայ գետով և նրա մեջ թափվող Տուզլով գետով։ Բարձրավանդակի հիմքում առկա է ավազաքար, թերթաքար և կրաքար։
Տուզլով գետը քաղաքը բաժանում է երկու մասի։ Քաղաքից արևելք գտնվում է Դոնսկի բնակավայրը։ Նովոչերկասկը սահմանակցում է Օկտյաբրսկի և Ակսայսկի գյուղական համայնքների հետ։
Աշխարհագրական դիրքի դրական կողմերից է մարզի խոշոր արդյունաբերական և առևտրական կենտրոններին մոտ լինելը։  Այն գտնվում է Դոնի Ռոստովից 25 կիլոմետր, Շախտիից 25 կիլոմետր, Ակսայից 23 կիլոմետր, Նովոշախտինսկից 47 կիլոմետր և Բատայսկից 53 կիլոմետր հեռավորության վրա։
Քաղաքը զբաղեցնում է 13412,1 հեկտար տարածք։


=== Կլիմա ===
Նովոչերկասկը գտնվում է մեղմ մայրցամաքային բնական գոտում։ Ամռանը նկատվում է տաք և չոր եղանակ, իսկ ձմռանը` ցուրտ և ձնառատ։


== Քույր քաղաքներ ==
 Իզերլոն, Գերմանիա
 Լա Վալետ Դյու Վար, Ֆրանսիա
 Գյումրի, Հայաստան
 Կրոնշտատդ, Ռուսաստան
 Սռեմսկի Կառլովցի, Սերբիա
 Նովի Բեչեյ, Սերբիա
 Լևսկի, Բուլղարիա
 Խորժով, Լեհաստան
 Սիմֆերոպոլ, Ղրիմ


== Հայտնի անձիք ==
Արտուր Ակավով (ծնվ. 1985)` ռուս բռնցքամարտիկ,
Յուլիա Վիսոցկայա (ծնվ. 1973)` դերասանուհի, հաղորդավար,
Պյոտր Գրաբովսկի (ծնվ. 1941)` խորհրդային և ուկրաինացի գիտնական,
Իվան Կիզիմով (ծնվ. 1928)` խորհրդային մարզիկ,
Ալեքսեյ Լոսև (1893—1988)` ռուս փիլիսոփա, հնէաբան, գրող։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նովոչերկասկի պաշտոնական կայք
Նովոչերկարսկի պատկերները
Վիրտուալ տուր Նովոչերկարսում
1962 թվականի Նովոչերկասկի վիշտ
Նովոչերկարսկ, Ռոստովի մարզ
«Նովոչերկասկի շրջակայք» ֆոտոշարք
Աստերոիդների ցանկ (179601-179700)

Աստերոիդների ցանկ (179501-179600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (179701-179800)
 Աստերոիդների ցանկ (179501-179600)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (179701-179800)
Անվերջ սեր (ֆիլմ, 2014)

«Անվերջ Սեր» (անգլ.՝ Endless Love), սիրային դրամա։ Էկրաններին է բարձրացել 2014 թվականի մարտի 6-ից։
Ֆիլմը հիմնված է Սկոթ Սպենսերի գրքի վրա։ Նյու Յորք Թայմսի կարծիքով տարվա լավագույն գրքերից մեկն է։ Publishers Weekly-ն նրան անվանել է «Ամերիկյան ժամանակակից սիրային պատմությունների վարպետ»։


== Սյուժե ==
ժամանակակից պատմություն դպրոցը նոր ավարտած սիրահար զույգի՝ հասարակ տղա Դեյվիդի և հարուստ ընտանիքից գեղեցկուհի Ջեյդի մասին։


== Դերերում ==
Ալեքս Պետիֆեր -  Դեյվիդ Էլիոտ
Գաբրիելա Ուայլդ -  Ջեյդ Բատերֆիլդ
Բրյուս Գրինվուդ -  Հյու Բատերֆիլդ
Ջոելի Ռիչարդսոն -  Էնն Բատերֆիլդ
Ռոբերտ Պատրիկ -  Գարրի Էլիոտ
Ռիզ Ուեյկֆիլդ -  Կիտ Բատերֆիլդ
Դայո Օկենաի -  Մեյս
Էմմա Ռիգբի -  Ջեննի


== Նկարահանող անձնակազմ ==
Պրոդյուսեր։ Ջոշ Շվարց
Ռեժիսոր։ Շանա Ֆեստ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Анатомия любви(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Анатомия любви»(անգլ.) ֆիլմը Box Office Mojo  կայքում
Анатомия любви(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
«Анатомия любви»(անգլ.) ֆիլմը Metacritic կայքում:
Վասորասի գավառ

Վասորասի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Vassouras), գավառ Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո նահանգում։ Մտնում է Ռիո դե Ժանեյրոյի ագլոմերացիա (մեզոշրջան)ի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 161 990 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 1554,567 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 104,2 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը 2003 թվականին կազմել է 813 470 281,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 5 191,58 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Էնժենեյրու Պաուլու դի Ֆրոնտին
Մենդիս
Միգել Պերեյրա
Պարակամբի
Պատի դու Ալֆերիս
Վասորաս