Դուբրավկա Ուգրեշիչ

Դուբրավկա Ուգրեշիչ (խորվաթերեն՝ Dubravka Ugrešić, մարտի 27, 1949(1949-03-27)[…], Kutina, Խորվաթիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ - մարտի 17, 2023(2023-03-17), Ամստերդամ, Նիդերլանդներ), խորվաթ արձակագրուհի, էսսեիստ, հրապարակագիր, գրականագետ, թարգմանչուհի։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1949 թվականի մարտի 27-ին, Խորվաթիայի Կուտինա քաղաքում։ Հայրը խորվաթ է, մայրը՝ բուլղարուհի։ Ուսանել է Զագրեբի և Մոսկվայի համալսարաններում, ավարտելուց հետո վերադարձել է Զագրեբի համալսարան, արդեն՝ որպես դասախոս. դասավանդել է ռուսաց լեզու և գրականություն։ Հավասարակշռված մոտեցում է հանդես բերել սերբ-խորվաթական հարաբերությունների հարցում, սուր քննադատության ենթարկել Խորվաթիայի քաղաքական կյանքում նկատած բռնապետական միտումները և այդ պատճառով քանիցս ենթարկվել է տեղի ազգայնականների հարձակումներին։ Նրան մինչև անգամ մեղադրել են «ազգային դավաճանության» մեջ, և այդ մեղադրանքը պաշտպանել են գրչակիցներից շատերը։  Դուբրավկա Ուգրեշիչը, հարկադրված, լքել է Խորվաթիան և 1993 թվականից ապրում ու ստեղծագործում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և Նիդերլանդներում։ Գրում է խորվաթերեն ու անգլերեն։ Հեղինակել է վեպեր, վիպակներ, պատմվածքներ, էսսեներ, կինոսցենարներ, նաև՝ գրքեր մանուկների համար։ Իր արձակում հաճախ է օգտագործում զանգվածային բանարվեստի կարծրատիպեր, ծաղրանմանակումներ, գրական բազմապիսի «խաղեր»... Նրա գեղարվեստական արձակն ու էսսեները թարգմանվել են աշխարհի շատ ժողովուրդների լեզուներով։
Դուբրավկա Ուգրեշիչը արժանացել է բազմաթիվ հեղինակավոր գրական մրցանակների, այդ թվում՝ Հայնրիխ Մանի, Կենտրոնական Եվրոպայի «Angelus», 2017 թվականին՝ Vilenica և այլ գրական մրցանակների։ Մշակութաբան, ժուռնալիստ Աննելի Դուվֆան, ելույթ ունենալով շվեդական ռադիոյով, փաստարկված ներկայացրել է իր պնդումը, որ Ուգրեշիչն արժանի է Նոբելյան մրցանակի։
Դուբրավկա Ուգրեշիչը 2017 թվականին ստորագրել է խորվաթների, սերբերի, բոսնիացիների ու չեռնոգորցիների միասնական, ընդհանուր լեզվի մասին հռչակագիրը։


== Պարգևներ ==
Մեշա Սելիմովիչ մրցանակ (1988)
Քսավեր Շանդոր Ջալսկու մրցանակ (1988)
NIN-ova nagrada տարվա լավագույն վեպի համար(1988)
Զագրեբ քաղաքի մրցանակ (1989)
Եվրոպական Charles Veillon մրցանակ՝ լավագույն էսսեի համար (1996)
1942–1945 թթ. Դիմադրության շարժման արվեստի հիմնադրամի մրցանակ (1997)
Գերմանական SWR-Bestenlistea մրցանակ (1998)
Ավստրիական պետական մրցանակ եվրոպական լավագույն գրքի համար (1999)
Հայնրիխ Մանի մրցանակ (2000)
BiH կոչում PEN կենտրոնական ակումբի կողմից  (2002)
Katarina Frankopan մրցանակ (2002;
Լավագույն գրքի Feronia մրցանակ՝ ի գնահատումն արտասահմանցի հեղինակի (2004)
Independenta մրցանակ՝ արտասահմանյան լավագույն գիտաֆանտաստիկ ստեղծագործության համար (2006)
James Tiptree, Jr. մրցանակ (ԱՄՆ) – 2010
Jean-Améry-Preis (Ավստրիա) – 2012
Neustadt International Prize for Literature (ԱՄՆ) – 2016
Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում (2019)


== Երկեր ==


=== Վեպեր ===
1981 – Štefica Cvek u raljama života
1988 – Forsiranje romana-reke
1997 – Muzej bezuvjetne predaje (Den ovillkorliga kapitulationens museum, översättning:  Djordje Žarković, 2000)
2004 – Ministarstvo boli (Smärtans ministerium, översättning:  Djordje Žarković, 2005)
2008 – Baba Jaga je snijela jaje (Baba Jaga la ett ägg, översättning: Djordje Žarković, 2009)
2017 – Lisica


=== Վիպակներ ===
1978 – Poza za prozu
1983 – Život je bajka


=== Էսսեներ ===
1993 – Američki fikcionar
1995 – Kultura laži
2001 – Zabranjeno čitanje
2005 – Nikog nema doma
2010 – Napad na minibar
2014 – Europa u sepiji
2015 – Karaoke kultura


=== Մանկական գրքեր ===
1971 – Mali plamen
1976 – Filip i Srećica
1988 – Kućni duhovi


=== Այլ ===
1980 – Nova ruska proza (antologi)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
DubravkaUgresic.com – Պաշտոնական կայքէջը
http://www.complete-review.com/authors/ugresic.htm Complete Rewiev stranica, s recenzijama i kritikama pojedinih djela
http://www.nacional.hr/articles/view/13799/ Archived 2008-10-05 at the Wayback Machine. Nacionalov intervju
http://www.imdb.com/name/nm0880111/ Dubravka Ugrešić na IMDB-u
http://www.women-war-memory.org/index.php/hr/povijest/vjestice-iz-ria/31-slucaj-vjestice-iz-ria
http://pescanik.net/search/?q=Dubravka%20Ugresic Archived 2014-03-14 at the Wayback Machine.
http://www.novossti.com/2009/12/knjizevnica-dubravka-ugresic/
https://www.facebook.com/groups/12727560659/?fref=ts
Dubravka Ugrešić at the complete review
Dubravka Ugrešić Archived 2010-08-08 at the Wayback Machine. interview by Svetlana Boym in BOMB Magazine, 2002
Ugrešić at Open Letter Books