Ամազոնուհին (նկար)

Ամազոնուհին (ռուս.՝ Амазонка), խորհրդային նկարիչ և մանկավարժ, Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի պրոֆեսոր Ռուդոլֆ Ֆրենցի նկարը, որի վրա պատկերված է նկարչի կնոջ` Եկատերինա Ստուլովսկայայի` ձիով դիմանկարը։


== Պատմություն ==
Մոտավորապես 1925 թվականին նկարված դիմանկարը պատկերում է երիտասարդ կնոջը` ձիու վրա, ձիավարելու հագուստով։ Գեղանկարչության և կոմպոզիցիոն իմաստով նկարը առանձնանում է 1920-ականների նկարչի գործերի մեջ` նմանը չունենալով ինչպես Ռուսական պետական թանգարանի ամենամեծ հավաքածուում (320 գեղանկար և 102 գրաֆիկական աշխատանք), այնպես էլ` Տրետյակովյան, Պսկովի և Ռիբինսկի թանգարանների հավաքածուներում և ներկայացնում է խորհրդային գեղանկարչության մեջ չափազանց հազվադեպ հանդիպող կնոջ ձիասպորտի դիմանկարի ժանրը։
Որպես ֆոն Ֆրենցն օգտագործել է Մարիենբուրգի շրջակա միջավայրը, որը հանդիպում է նաև որսորդական թեմաների վերաբերյալ իր ավելի վաղ աշխատություններում, օրինակ` «15-րդ դարի որսը» նկարում (1910-ականներ, Ռուսական պետական թանգարան)։ Ռ. Ֆրենցը ծնվել է Մարիենբուրգում, 1888 թվականին, գեղանկարչության ակադեմիկոս Ռուդոլֆ Ֆրանցի ընտանիքում (1831-1918)։ Մարիենբուրգի հետ սերտ կապված է արքայական որսորդության ծաղկումը, որը սկսվել է 19-րդ դարի 50-ական թվականներին։ Այստեղ է ձևավորվել եգերական արվարձանը, որը նկարչին հիանալի բնանյութ է տվել իր կտավների համար։ Ռ. Ֆրենցը նաև ուղեկցել է կայսրական ընտանիքի անդամներին որսի ժամանակ, ինչի համար էլ նկարչի ընտանիքը ապրում էր Մարիենբուրգում։

Աշխատանքն արդյունավետորեն հավասարակշռված է գույներով, հաջողությամբ համատեղում է դեկորատիվ և ավանդական ռեալիստական նկարչության տեխնիկան։ Կոմպոզիցիայի ստատիկությունը, դրա մոտիկությունն ու անսպասելիությունը վերցված անկյունը չեն խանգարում պատկերի ընկալմանը։
Գերմանացի արվեստաբան Ալեքսանդրա Դեմբերը իր մենագրության մեջ, որը նվիրված է կանանց ձիասպորտի դիմանկարին, մանրամասն նկարագրում է Ռ. Ֆրենցի «Ամազոնուհին»։ Համեմատելով այն Է. Մանեի «Ամազոնուհու» հետ (Մարի Լեֆեբրի դիմանկար, 1870) և գտնելով որոշ նմանություններ կոմպոզիցիոն որոշման մեջ, հեղինակը նշում է, որ, ի տարբերություն Մանեի, Ռ. Ֆրենցի դիմանկարում ձին ունի հավասար, եթե անգամ ոչ ավելի բարձր կարգավիճակ, քան մարդը։
«Ամազոնուհին» կտավը առաջին անգամ ցուցադրվել է Ռ. Ֆրենցի անձնական ցուցահանդեսի ժամանակ 1928 թվականին, Լենինգրադում «Նկարիչների համայնքում», որի հիմնադիրներից մեկը 1922 թվականին եղել է ինքը։ Հետագայում կտավը պահվել է Ռ. Ֆրենցի ընտանիքում։ 1970 թվականին այն ցուցադրվել է նրա անձնական ցուցադրության ժամանակ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության դահլիճում։


== Տես նաև ==
Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Выставка художника Р. Р. Френца. Апрель-май. Каталог. Л., Община художников, 1928.
Рудольф Рудольфович Френц. Каталог выставки. Л., Художник РСФСР, 1970. С. 10.
Изобразительное искусство Ленинграда. Каталог выставки. Л., Художник РСФСР, 1976. С. 33.
Рудольф Френц. СПб., Государственный Русский музей, 2005. ISBN 5-93332-186-9.
Иванов C. В. Неизвестный соцреализм. Ленинградская школа. СПб., НП-Принт, 2007. С. 10, 342, 346, 352—353, 372. ISBN 978-5-901724-21-7, ISBN 5-901724-21-6.
Alexandra Demberger. Damen hoch zu Ross: Vom königlichen Herrscherportrait zum bürgerlichen Adelsportrait. Regensburg, Verlag Friedrich Pustet, 2018.


== Արտաքին հղումներ ==
Рудольф Рудольфович Френц (1888—1956). Биография и библиография.
El cuadro «Amazona» 
El cuadro «Amazona»
Rudolf Frentz (1888-1956)