armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արգոստոլիոն

Արգոստոլի (հուն․՝ Αργοστόλι), այստեղից էլ Արգոստոլիոն (հուն․՝ το Αργοστόλιον), քաղաք Հունաստանում, Կեֆալոնիա կղզում։ Կեֆալիոնիա համայնքի վարչական կենտրոնը (դիմա) և գտնվում է Իոնյան կղզիների շրջակայքում։ 2011 թվականի մարդահամարի բնակչությունը կազմել է 9748 մարդ ։ Քաղաքի տարածքը՝ 157,670 կմ²։ 1953 թվականին քաղաքը գրեթե ամբողջությամբ ավերվեց երկրաշարժից և վերակառուցվեց։ Ամենամեծ քաղաքներն են՝ Արգոստոլին, Ռազաթա, Դիլինաստան և Շոտոտեկրատան։


== Տրանսպորտ ==

Քաղաքը ունի աերոդրոմ և մշտական ծովային կապ, մայրցամաքի և մոտակա Զակինթոս և Իթակե կղզիների հետ։ Արգոստոլիոն ունի նաև կանոնավոր լաստանավային կապ, որը գտնվում է Կեֆալոնիայի երկրորդ խոշորագույն քաղաքում՝ Լիկսուրիոնում (հեռավորությունը 3 ծովային մղոն)։


== Հայտնի բնիկներ և բնակիչներ ==
Խուան դե Ֆուկա (1536—1602), հույն նավաստի` իսպանացի թագավորի ծառայությունում։
Կոնստանտին Հերակիս (1647—1688), Նարայա թագավորի գլխավոր կանցլերը։
Նիկոս Կավադիաս (1910—1975), հույն հայտնի բանաստեղծ-ծովանկարիչ։
Սպիրիդոն Լուզիս (1741—1815), դիվանագետ և Պրուսիայի գեներալ։
Գեորգիոս Մինյատիս (1823—1895), հույն նկարիչ։
Գերասիմոս Պացամանոս (1787—1825), հույն ճարտարապետ և նկարիչ։
Աֆանասիոս Ֆոկաս (ծնվ. 1952), ժամանակակից հույն և անգլիացի մաթեմատիկոս։


== Քույր քաղաքներ ==
 Սերբիա Շաբաց
 Ռումինիա Բրեիլա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Argostoli Kefalonia
Lassi Kefalonia | Tourist Guide KefaloniaVisit.com
Municipality of Argostoli official website
GTP - Argostoli
GTP - Municipality of Argosoli
Kefalonia Useful Information (PDF)
Ադեր շրջան (Կենտուկի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱդերԱդեր շրջան (անգլ.՝ Adair County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածքը 1.054 կմ² է, բնակչությունը՝ 18.656 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Կոլումբիա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1802 թնականին և կոչվել Կենտուկի նահանգի խորհրդարանի այն ժամանակվա խոսնակ, հետագայում (1820 – 1824)՝ նահանգապետ Ջոն Ադերի անունով։
Շրջանում պահպանվել են ԱՄՆ-ի Կարմիր գրքում գրանցված ամերիկյան շագանակենու նմուշներ։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Kleber John E. (1992)։ «Adair County»։  in John E. Kleber։ The Kentucky Encyclopedia։ Associate editors: Thomas D. Clark, Lowell H. Harrison, and James C. Klotter։ Lexington, Kentucky: The University Press of Kentucky։ ISBN 0-8131-1772-0։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-04-15-ին։ Վերցված է 2011 թ․ փետրվարի 11 
Flowers Randy, Nancy S. Willis, Beverly England, Dorothy Gerrick։ Adair County, Kentucky: A Pictorial History։ Columbia, Kentucky: Adair County Genealogical Society։ էջ 152 


== Արտաքին հղումներ ==
Columbia & Adair Chamber of Commerce
Columbia Magazine
Burtons of Adair County
Մասիակ

Մասիակ (ֆր.՝ Massiac), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1833 մարդ, բնակչության խտությունը` 52.70 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 34.78 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 410 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 60 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 70 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1042 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 767-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 275։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,6 %։ 767 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 701 անձ (385 տղամարդ և 316 կին)։ Գործազուրկ են եղել 66 անձ (30 տղամարդ և 36 կին)։ 275 անաշխատունակներից 73-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 114-ը` թոշակառուներ, իսկ 88-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Նոր Խարխափուտ

Նոր Խարխափուտ, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հյուսիսային հատվածում։ Քարվաճառ շրջկետրոնից գտնվում է 42 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 140 կմ հեռավորության վրա։


== Աշխարհագրություն ==
Համայնքը բարձր լեռնային է, ունի 8100,0 հա տարածք։ Համայնքի տարածքում կան բազմաթիվ բնական անանուն մշտական գործող աղբյուրներ՝ առվակների տեսքով։


== Տնտեսություն ==
2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և հանձնվել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Բնակչություն ==
2015 թվականին  Նոր Խարխափուտ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 107 մարդ, կա 19 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։


== Հասարարակական կառույցներ ==
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, մշակույթի տուն, հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում էին 19 աշակերտներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պյուիմուասոն

Պյուիմուասոն (ֆր.՝ Puimoisson, օքս.՝ Puegmeisson), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Ռեզ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Դին լե Բեն։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04157։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 698 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 390 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 256-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 134-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 65,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67,8 %)։ 256 աշխատունակ բնակիչներից 231-ը աշխատում էին (127 տղամարդ և 104 կին), անաշխատանք էին 25-ը (7 տղամարդ և 18 կին)։ 134 անգործ մարդկանցից 28-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 50-ը թոշակառու, 56-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Պա դը Լավել դղյակ
Հիվանդախնամների միաբանության շենք
Նոտր Դամ դը Բելվիու ժամատուն
Սեն Միշել ծխական եկեղեցի՝ գոթական ոճով կառուցված (XVI դար), պատմական հուշարձան
Սեն Միշել աղոթատուն, որը կառուցված է 1631 թվականին ժանտախտի համաճարակի սկսվելուց հետո
Սենտ Ապոլիներ ժամատուն (XII դար)


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Պյուիմուասոն» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-29-ին։ Վերցված է 2012-8-21 
«Պյուիմուասոն» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-30-ին։ Վերցված է 2013-01-12
Վիգարանո Մայնարդա

Վիգարանո Մայնարդա (իտալերեն՝ Vigarano Mainarda), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ֆերերա գավառում։
Բնակչությունը՝ 6589 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 157 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 42 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 44049։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0532։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը սուրբ Անտոնիուս Պատավինուսն է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Հուռդա (այլ կիրառումներ)

Հուռդա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Հուռդա - գյուղ Էստոնիայի Հաանյա շրջանի կազմում։
Հուռդա - գյուղ Էստոնիայի Ռիուգե շրջանի կազմում։
Ջեն Նկիրու

Ջեն Նկիրու (անգլ.՝ Jenn Nkiru, , Peckham?), նիգերա-բրիտանական դերասանուհի և կինոռեժիսոր։ Հանդես է եկել որպես Բեյոնսեի ու Jay-Z-ի Apeshit երգի տեսահոլովակի երկրորդ ռեժիսոր (գլխավոր ռեժիսորը Ռիկի Սեյզն է), որը թողարկվել է 2018 թվականին։ 2019 թվականին նա, ստանալով անհրաժեշտ քվեներ, հրավիրվել է մասնակցելու ժամանակակից արվեստի ամենահեղինակավոր մրցահանդեսներից մեկին՝ Ուիթնիի բիենալեին։


== Կենսագրություն ==
Նկիրուն ծնվել է Հարավային Լոնդոնի Փեքըմ շրջանում։ Սովորել է Հովարդ համալսարանում (Howard University), որն ավարտել է մագիստրոսի աստիճանով՝ «կինոարարում» (Filmmaking) մասնագիտությամբ։
Նկարահանել է երաժշտական տեսահոլովակներ և կարճամետրաժ կինոնկարներ։ Նրա նկարահանած առաջին ֆիլմը En Vogue-ն է, որը թողարկվել է 2014 թվականին։ 2017-ին թողարկվել է Նկիրուի երկրորդ կինոնկարը՝ «Վերածնունդն անհրաժեշտ է» (Rebirth is Necessary) վերնագրով։ Այն ցուցադրվել է տեսանյութերի NOWNESS թվայնացված ալիքով, արժանացել մի շարք մրցանակների՝ ներառյալ Canal +-ի մրցանակը՝ Կլերմոն Ֆերանի կինոփառատոնում և «Լավագույն փաստավավերագրական ֆիլմ» անվանակարգում ստացած մրցանակը Լոնդոնի Անկախ կինոփառատոնում (Best Documentary at the London Independent Film Festival): Բացի այդ, «Վերածնունդն անհրաժեշտ է»  կինոնկարը «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում մրցանակի է առաջադրվել Շեֆիլդի կարճամետրաժ ֆիլմերի միջազգային կինոփառատոնում։ Նկիրուի հիշարժան աշխատանքներից են նաև Քամասի Վաշինգտոնի և Նենետ Չերրիի համար նկարահանած երաժշտական տեսահոլովակները։


== Աշխատանքներ ==
En Vogue
Rebirth is Necessary
Black to Techno


== Պարգևներ ==
2018 - մրցանակ «Կնոջ ձայն» (Voice of a Woman) անվանակարգում՝ Կաննի միջազգային կինոփառատոնում
2019 - Aesthetica Art Prize գլխավոր մրցանակ


== Ծանոթագրություններ ==
Կուռու (այլ կիրառումներ)

Կուռու անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կուռու - գյուղ Էստոնիայի Իիսակու շրջանի կազմում։
Կուռու - գյուղ Էստոնիայի Տապա շրջանի կազմում։
Խնուսի դաշտ

Խնուսի դաշտ, գոգհովիտ Հայկական լեռնաշխարհում, Բյուրակն, Խամուր և Աղդաղ լեռների միջև։ Երկարությունը 30 կմ է, լայնությունը՝ 15 կմ, բարձրությունը՝ 1500 - 1600 մ։ Տեկտոնական իջվածք է՝ լցված նեոգենի մերգելա-կրաքարային և անթրոպոգենի լճա-սառցադաշտային և ալյուվիալ նստվածքներով, որոնց մեջ հայտնաբերված է անթրոպոգենին բնորոշ Հայկական փղի (Sephas armeniacus) բրածո կմախքը (վերականգնված է և պահվում է Բրիտանական թանգարանում)։
Նորագույն տեկտոնական շարժումների հետևանքով Խնուսի դաշտը տրոհված է աստիճանաձև սարավանդների։ Բյուրակնից իջնող լավային հոսքերը հարավային մասում վերածվում են մնացորդային կղզիների։ Խնուսի դաշտը համարվում է Հայկական բարձրավանդակի առավել ակտիվ սեյսմիկ օջախներից մեկը։ Կլիման ցամաքային է՝ ջերմաստիճանի խիստ տատանումներով, երկարատև, զով ամառով և ցուրտ ձմեռով։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 8 °C-ից 10 °C , հուլիսինը՝ 18 °C-22 °C, տարեկան տեղումները՝ 400 - 500 մմ։ Ոռոգվում է Բյուրակնից իջնող գետակներով, որոնք միախառնվելով կազմում են Խնուս (Քիլիսա) գետը։ Բնորոշ են տափաստանների լեռնային սևահողերը՝ տարախոտահացագգի և ենթալպյան բարձրախոտ տափաստանների բուսականությամբ։
Ջրամբար

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ջրամբար (այլ կիրառումներ)Ջրամբար, արհեստականորեն ստեղծված ջրածավալ, ծառայում է ժողովրդական տնտեսության կարիքների համար օգտագործվող ջուրը կուտակելու և պահելու համար։ Ջրամբարը գոյանում է գետի վրա դիմհարային պատվարներ կառուցելով։ Բոլոր ջրամբարների համար բնորոշ են պատվարի ուղղությամբ խորությունների աճը, դանդաղ ջրափոխանակությունն ու հոսանքի արագությունը և հիդրոլոգիական ռեժիմի այլ առանձնահատկություններ։ Ջրամբարները ջրային ռեսուրսների բազմակողմանի օգտագործման հիմքն են։ Տարբերում են օրական, շաբաթական, սեզոնային և տարեկան կարգավորման ջրամբարներ։ Ըստ եզրաձևի ջրափոխանակության ինտենսիվության, հետևաբար և հիդրոլոգիական ռեժիմի՝ ջրամբարները լինում են լճային և գետային։ Ջրամբարներում տարբերում են՝ նորմալ դիմհարային մակարդակ (ՆԴՄ)՝ ամենաբարձր դիմհարային մակարդակը, որը պատվարը կարող է պահպանել երկար ժամանակ, բարձրացված դիմհարային մակարդակ (ԲԴՄ)՝ ամենաբարձր դիմհարային մակարդակը, որը կարելի է պահպանել կարճ ժամանակ (վարարումը բաց թողնելու ժամանակամիջոցում), մեռյալ ծավալի մակարդակ (ՄԾՄ)՝ նորմալ շահագործման պայմաններում թույլատրելի նվազագույն մակարդակ։ Ջրամբարի բնութագրական մակարդակները և ծավալները ԽՍՀՄ-ում շահագործվում և նախապատրաստական փուլում են գտնվում մոտ 1000 ջրամբար։ Արտասահմանում ամենամեծ թվով Ջրամբարներ կան ԱՄՆ-ում, Հնդկաստանում, Բրազիլիայում, Իսպանիայում, Մեքսիկայում, Կանադայում և այլն։
Հայաստանի տարածքում գործում են մի շարք ջրամբարներ՝ Ապարանի, Կեչուտի, Մանթաշի և այլ ջրամբարներ), որոնք հիմնականում ծառայում են ոռոգման և էներգետիկական նպատակների համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիլեզերեն

Սիլեսերեն (ինքնանվանում՝ ślůnsko godka, ślůnski, կամ նաև pů našymu), լեզու է, որ խոսվում է բարձր Սիլեզիայի շրջանին Լեհաստանում և նաև Չեխիայում և Գերմանիայում։ 2011 թ., մոտավորապես 509 000 անձ հայտարարել են Սիլեսերենը իբրև իրենց մայրենի լեզուն, բայց գնահատվում է թե թիվը խոսողների լեզվին 1,250,000 է։
Սիլեսերենը ցեղակից է լեհերենին և այս պատճառով ճանաչվել է իբրև բարբառ լեհերենի որոշ լեզվաբաններից։


== Այբուբեն ==
Միայն մեկ հատ Սիլեսերեն այբուբեն չկա ու Սիլեսերեն խոսողները վարժվել են գործածել լեհերեն այբուբենը։ 2010 թվականին հնարվել է նոր Սիլեսերեն այբուբենը, որի հիմքը գալիս է Սիլեսերեն ձեռագրից (տասը հատ)։ Լայնորեն գործածվում է Համացանցում և Վիքիպեդիայում։
Aa Ãã Bb Cc Ćć Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Ŏŏ Ōō Ôô Õõ Pp Rr Ss Śś Tt Uu Ww Yy Zz Źź Żż


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սիլեսերեն Վիքիպեդիան
Լուրեր Սիլեսերենով
Տոհմածառ (այլ կիրառումներ)

Տոհմածառ, կարող է վերաբերել՝

Տոհմածառ - օրգանիզմների կամ օրգանական աշխարհի ազգակցական (ֆիլոգենետիկական) հարաբերությունների պատկերումը ծառի տեսքով, որի հիմքում տեղադրվում են նախնական ձևերը, իսկ ճյուղավորումներում՝ սերունդները
Տոհմածառ - նշանավոր հայ գործիչների բարեկամության խորհրդանիշ, որի վրա արված են փորագրություններ, յուղաներկով նկարներ, տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններից մեջբերումներ
Տոհմածառ, 1975 թվականին նկարահանված հայկական ֆիլմ։
(7804) Բոեսգարդ

(7804) Բոեսգարդ (անգլ.՝ Boesgaard), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,425254 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0728 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7777 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1379,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,260957 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,73° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7804) Բոեսգարդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մարդու իրավունքների պատկերանիշ

Մարդու իրավունքների պատկերանիշ, ստեղծվել է 2010 թվականին մեկնարկած «Մարդու իրավունքների պատկերանիշ» միջազգային նախաձեռնության արդյունքում։ Նախաձեռնության նպատակն էր համաշխարհային ճանաչում ունեցող պատկերանիշ ստեղծել, որը կխորհրդանշեր համայն մարդկության իրավունքների պաշտպանության շարժումը։


== Մրցույթ ==
Մրցույթի նպատակն էր ստեղծել ողջ աշխարհում ընդունված մարդու իրավունքների խորհրդանիշ։ 2011 թվականի մայիսի 3-ին՝ Ազատ մամուլի համաշխարհային օրը, սկսվեց առցանց մրցույթը։ Կոչ արվեց ողջ մարդկությանը ուղարկել պատկերանիշի դիզայնի նախագծեր և քվեարկել ներկայացված նախագծերից որևէ մեկի օգտին։
Ավելի քան 190 երկրից ներկայացված 15300 առաջարկություններից ժյուրին 2011 թվականի հուլիսին ընտրեց 10 լավագույն նախագծերը։ Այդ լավագույն տասնյակից համացանցում հասարակությունը երեք շաբաթվա ընթացքում ընտրեց լավագույն պատկերանիշը։
Մրցույթի պաշտոնական ավարտը տեղի ունեցավ 2011 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Նյու Յորքում ՄԱԿ–ի գլխավոր ասամբլեայի ժամանակ։


== Հաղթած պատկերանիշ ==
Մրցույթում հաղթած պատկերանիշը ստեղծել է Պրեդրագ Ստակիչը Սերբիայից, նա ձեռքի և աղավնու ուրվագծերի միասնությունն է։ Պատկերանիշը պետք է ընկալվի որպես խաղաղ ներդրում մարդու իրավունքների ամրապնդման գործում և, չնայած մշակութային և լեզվական արգելքներին, պետք է տարածում գտնի։
Նոր պատկերանիշը ազատ է օգտագործման համար և կարող է օգտագործվել ցանկացած անձի կողմից, ցանկացած ժամանակ, առանց թույլտվության և վճարի։


== Պատկերանիշի շնորհանդեսը ==
Պատկերանիշի շնորհանդեսը տեղի ունեցավ 2011 թվականի սեպտեմբերի 23-ին և նվիրված էր ՄԱԿ–ի գլխավոր ասամբլեայի նիստին։ Շնորհանդեսը վարում էր «Թայմ» ամսագրի նախկին գլխավոր խմբագիր Մայքլ Էլիոթը։
Հեռուստալրագրող Էն Քերին, Գերմանիայի արտաքին գորրծերի ֆեդերալ նախարար Գիդո Վեստերվելեն, իրավապաշտպան Քերոլայն Գոմեսը Ջամայկայից և Անժելինա Ախենգ Ատյամը Ուգանդայից իրենց ելույթներում ընդգծեցին համամարդկային այս խորհրդանիշի նշանակությունը մարդու իրավունքների պաշտպանության գործում։
Երեկոն ավարտվեց սոպրանո Ջեսի Նորմանի ելույթով։


== Ժյուրի ==
Միջազգային ժյուրիի կազմում էին՝

Այ Վեյվեյ, (նկարիչ–կոնցեպտուալիստ և իրավապաշտպան)
Անժելինա Ախենգ Ատյամ (ՄԱԿ–ի դափնեկիր մարդու իրավունքի պաշտպանության գծով)
Աուն Սամ Չժի (Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակիր)
Վարիս Դիրիե (մոդել և կանացի սեռական օրգանների խեղման դեմ պայքարի մարտիկ)
Շիրին Էբադի (Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակիր)
Ռոլանդ Էմերիխ (կինոռեժիսիոր և պրոդյուսեր)
Քերոլայն Գոմես (իրավապաշտպան և մանկաբույժ)
Միխայիլ Գորբաչով (Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակիր)
Մուխտար Մեյ (իրավապաշտպան)
Արքայադուստր Բասմա Բինտ Թալալ (Հորդանանի արքայադուստր և իրավապաշտպան)
Սոմալի Մամ (իրավապաշտպան)
Խուանես (երգիչ և խաղաղության շարժման ակտիվիստ)
Նավանեթժեմ Պիլայ (ՄԱԿ–ի մարդու իրավունքների գծով գլխավոր կոմիսար)
Պայկասոտխու Սարավանամուտու (իրավապաշտպան)
Ջիմմի Ուելս («Վիքիպեդիա» հանրագիտարանի հիմնադրող)
Մուհամմադ Յունուս (Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակիր)Բացի այդ, նախաձեռնության հարթակ ստեղծելուն հովանավորել են Բոսնիա և Հերցեգովինայի, Գերմանիայի, Կանադայի, Մավրիկիայի, Սենեգալի, Սինգապուրի, Չեխիայի, Չիլիի և Ուրուգվայի արտգործնախարարները։


== Ծանոթագրություններ ==
Դարբողազ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դարբողազ (այլ կիրառումներ)Դարբողազ, գետ Եփրատի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Արաբկիր քաղաքից հարավում ձգվող լեռներից։ Ունի բազմաթիվ ակունքներ։ Մայր գետին է մաինում, Փիրանդաղ լեռներից հյուսիս։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարսելոնայի մետրոպոլիտեն

Բարսելոնայի մետրոպոլիտեն (իսպ.՝  և կատ.՝ Metro de Barcelona), մետրոպոլիտեն Կատալոնիայի մայրաքաղաք Բարսելոնայում և նրա արվարձաններում, որը կազմում է քաղաքի արագընթաց տրանսպորտի հիմքը։ Մետրոպոլիտենը սկսել է իր աշխատանքը 1924 թ.։
Այժմ բարսելոնյան մետրոն ընդգրկում է 209 կայարան և 9 գիծ ընդհանուր երկարությամբ 157,5 կմ, կառուցվում է նաև ևս երկու գիծ։
Բարսելոնայի մետրոպոլիտենը սպասարկում են երկու օպերատորներ՝ TMB (կատ.՝ Transports Metropolitans de Barcelona) և FGC երկաթուղային ընկերությունը (կատ.՝ Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya)։
Ուղևորության վարձը կազմում է [[Եվրո|€2.40։


== Արտաքին հղումներ ==
Բարսելոնայի տրանսպորտային վարչություն Archived 2011-06-06 at the Wayback Machine.
TMB-ի պաշտոնական կայք
Կատալոնայի երկաթուղային ճանապարհներ Archived 2011-06-11 at the Wayback Machine.
Բարսելոնայի մետրոպոլիտենը
Բինագո

Բինագո  (իտալերեն՝ Binago), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4249 մարդ, խտությունը՝ 708 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22070։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական էջ(իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Կալլաստե (քաղաք, Էստոնիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿալլաստեԿալլաստե (էստ․՝ Kallaste), քաղաք Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կալաստե շրջանում։
2012 թվականի տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 920 մարդ։

		
		
		


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բակշարովկա

Բակշարովկա (ուկրաիներեն՝ Бакшарівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1920 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բակշարովկա գյուղում բնակվում էր 52 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,192 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 270,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ղզըլ-Ալի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ղզըլ-Ալի (այլ կիրառումներ)Ղզըլ-Ալի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (609)

|Գրիչ = Գասպար

|Տարեթիվ = 1737
|Թերթեր = 248
|Նյութ = թուղթ
|Չափս = 16.2x11
|Գիր = միասյուն, նոտրգիր
|Տող = 17-26
|Կազմ = կաշվեպատ տախտակ

}}
Ժողովածու 609, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 609 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1737 թվականին/թվականներին գասպար գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16.2x11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 248 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգր-ով։Կազմը` կաշվեպատ տախտակ, աստառը՝ կապույտ կտավ։Հիշատակարաններ՝ 141ա, 241բ։


== Բովանդակություն ==
Քարողք։
Գր. Տաթևացւոյ լուծմունր երզոց երգոյն, առակացնա։
Ան. Սիրակացւոյ Յաղագս կշոոյ,կշոոց և կշռորդաց։
Նշանադիրք իմասստնոց։ո
Բանր վասն բնութևան։
Վահրամայ լուծմունք պորփխրի մեկնչին։
Պատճառ ստորոդութևանց։
Բարուախոս։
Կանոնբ խունկ և հանդերձ օրհնելոյ։
Կիսակ տոմարի։
Յովհ. Սարկաւագի ողբ և պաղատանր։
Աղօթք (Ոսկեբերան,Անաստաս քհյ)։
Պարգատոմար։
Մանունր։
Գելգենթութ

Գելգենթութ, Գելգենտուտ, լեռ Փոքր Կովկասում, Ադրբեջանի Թարթառի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Շորոզինյուի գավառ

Շորոզինյուի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Chorozinho), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սեարա նահանգի մեջ։ Մտնում է Սերտոյնս Սեարենսիս նահանգի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 62 663 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 1289,712  կմ²։ Բնակչության խտությունը 48,6  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 108 111 710,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 1 796,65 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,615։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Բարեյրա
Օկարա
Կամենո-Խուտորսկոե

Կամենո-Խուտորսկոե (ուկրաիներեն՝ Камяно-Хутірське), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1799 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կամենո-Խուտորսկոե ավանում բնակվում էր 188 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,604 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 311,26 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ինչպես գողանալ երկնաքերը

«Ինչպես գողանալ երկնաքերը» (անգլ.՝ Tower Heist)՝ ամերիկյան քրեական կատակերգություն, 2011 թվական, ռեժիսոր՝ Բրետտ Ռետներ, դերերում են՝ Բեն Սթիլերը, Էդի Մերֆին, Մեթյու Բրոդերիկը, Քեյսի Աֆլեքը, Թեա Լեոնի, Գաբուրի Սիդիբեն, Ալան Ալդան և Մայքլ Պենյան։


== Սյուժե ==
Ջոշ Կովակս կառավարչի բնակելի «Աշտարակ» համալիրում, ամեն ինչ լավ է։ Նա հաջողակ է իր աշխատանքում, մինչև միլիոնատեր Արթուր Շոուն չի գողանում բոլոր կենսաթոշակային կուտակման համալիրի աշխատակիցներին։ Նախ Ջոշը վստահ էր Շոուի անմեղսակից լինելու մեջ, բայց երբ նրա ընկերը չի նետվել գնացքի տակ, նա գնացել է Շոուի մոտ և ջարդել է նրա սիրելի ավտոմեքենան, այդ պատճառով նրան հեռացրել են աշխատանքից։
Ջոշը սկսել է հանքամշակման պլանով վերադարձնել իր եկամուտը, նա հավաքում է իր խումբը, բաղկացած է ունևոր խոշոր դրամանատեր Ֆիցhյուից, լիֆտավոր Դևրոյից, ավագ պահակ Չարլիից և կողոպտիչ Սլայդայից, ավելի ուշ նրանց միացավ սպասավորուհի Օդեսսա Մոնտերոն։ Նրանց հետ միասին նա մտածում է Արթուր Շոուի բնակարանից փող հափշտակելու պլան։ Կովակսը կռահում է, որտեղ է թաքցված սեյֆը, բայց Չարլին հրաժարվում է և վերադառնում աշխատանքի։ Ավելին, նա մոլորության մեջ է գցում ՀԴԲ-ին, ասելով, որ դատավարությունը տեղափոխվում է Երախտագիտության օրը, Չարլին խորամանկությամբ դուրս է գալիս այն պատրվակով, որ իր կինը ծննդաբերում է, և շեղում է դեսպանատանը։
Սեյֆի բացելու պահին, Սլայդը դավաճանում է իրենց, որոշելով իրեն վերցնել ամբողջը։ Նրան բռնում են և միասին բացում են սեյֆը, որտեղ ոչինչ չի ստացվում։ Սլայդի և Ֆիցhյուի միջև ծեծկռտոցի արդյունքում, պատահմամբ նրանցից մեկը կրակում է, և գնդակը դիպչում է Շոուի սիրելի ավտոմեքենային։ Պարզվում է, որ այն պատրաստված է մաքուր ոսկուց և, ըստ Ֆիցhյուի հաշվարկներով արժեր մոտավորապես 45 միլիոն։ Այդ ժամանակ նա որոշում է գողանալ մեքենան, որը գտնվում է պենտհաուսում։ Նրանց մոտ դա ստացվում է։ Այնուհետև նրանք բաժանվում են։
Գուշակելով ամեն ինչի մասին, ՀԴԲ-ն գտնում է նրանց և նստեցնում մուր բանտում։ Ջոշն իր փաստաբանի (խմբում աշխատող մի աղջիկ) միջոցով, այն պայմանով, որ իրենք կարդարացվեն, տալիս է մի ծոցատետր, որտեղ գտնվում է տեղեկատվություն Շոուի "սև հաշվապահության" մասին։ Նրանք բավալանաչափ տեղեկություն են տալիս, որպեսզի Շոուին նստեցնեն։
Բոլորն ազատեն արձակվում, բացի Ջոշից, ում տվեցին ևս երկու տարի՝ մեքենան փախցնելու համար նվազագույն ժամկետը։ Այնուհետև խմբին միանում է Ջոշը, երկնաքարի տանիքին բաց են անում լողավազան, որտեղ թաքցնում են մեքենան։ Հաջորդ կադրում մեզ ցույց են տալիս, ինչպես յուրաքանչյուր, կենսաթոշակ կորցրած ոք, գալիս են մեքենայի ոսկյա հատվածները վերցնելու։ Ֆիլմն ավարտվում է այն պահին, երբ Շոուն բանտարկված է, իսկ Կովակսը երջանիկ ժպիտով գնում է ֆոտոխցիկ՝ մտածելով այն մասին, թե ինչքան լավ է ամեն ինչ ավարտվել իր ընկերների համար։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ինչպես գողանալ երկնաքերը»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Աստերոիդների ցանկ (238101-238200)

Աստերոիդների ցանկ (238001-238100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (238201-238300)
 Աստերոիդների ցանկ (238001-238100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (238201-238300)
Կլավիխո

Կլավիխո (իսպ.՝ Clavijo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Լոգրոնո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 19,66 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 280 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 16 կմ հեռավորության վրա։


== Տես նաև ==
Բիտվա պրի Կլավիխո
Սանտիագո Մատամորոս


== Արտաքին հղումներ ==
Официальная страница
Հաճարենու կուսական անտառներ Կարպատներում և Եվրոպայի այլ տարածքներում

Հաճարենու կուսական անտառներ Կարպատներում և Եվրոպայի այլ տարածքներում, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության բնական օբյեկտ, որը բաղկացած եվրոպական երկրների տարածքում գտնվող 12 անտառներից։
Սկզբում՝ 2007 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցանկում ընդգրկվելու ժամանակ, օբյեկտն իր մեջ ներառել է միայն արգելոցային շրջանը, որը տեղակայված էր Կարպատներում՝ Պրյաշչևշինայում (Սլովակիա, 4 անտառային մասսիվներ) և Մերձկարպատներում (Ուկրաինա, 6 անտառային մասսիվներ)։ 2011 թվականին օբյեկտին միացվել են հաճարենու 5 անտառներ Գերմանիայում, իսկ 2017 թվականին օբյեկտն ավելի է ընդարձակվել, և նրա կազմում ընդգրկվել են 10 երկրների ( Ավստրիա, Ալբանիա, Բելգիա, Բուլղարիա, Իսպանիա, Իտալիա, Ռումինիա, Սլովենիա, Խորվաթիա) տարածքներում գտնվող 39 անտառներ, ինչպես նաև ավելացվել են Ուկրաինայի անտառներ։ 2018 և 2019 թվականներին ավելացվել են եվրոպական տարբեր երկրների մի շարք անտառներ (Սերբիա, Չեռնոգորիա, Շվեյցարիա, Լեհաստանում, Բոսնիա և Հերցեգովինայում, Հյուսիսային Մակեդոնիա, Իտալիա, Չեխիա, Ֆրանսիա)։
Կարպատների կուսական արգելոցային շրջանը կազմված է տասն առանձին արգելավայրերից, որոնք ընկած են 185 կիլոմետր երկարությամբ առանցքի երկայնքով։ Այն ձգվում է Ռախովյան լեռներից և Ուկրաինայի Չեռնոգորյան լեռնազանգվածից՝ արևմուտքում հասնելով Պոլոնինյան լեռնաշղթային՝ ընդհուպ մինչև Բուկովսկե Վրխի և Վիգորլատ լեռները Սլովակիայում։
Բոլոր տասը արգելանոցները կուսական անտառների օրինակ են, որոնք հանդիսանում են բարեխառն կլիմայական գոտու բարդ էկոհամակարգեր։ Այստեղ պահպանվել են պայմաններ, որոնք թույլ են տալիս կատարել էկոլոգիական կառուցվածքների և տարբեր վայրերում եվրոպական հաճարենու աճի գործընթացների առավել ամբողջական հետազոտություններ։
Կարպատների հաճարենու անտառները հաճարենու և կենդանի բնության տարբեր տեսակների գենետիկ պահեստարան են, որոնք ապրում են հարևանությամբ և կախված են իրենցով պայմանավորված էկոհամակարգերից։ Այս անտառները նաև վկայում են երկրային էկոհամակարգի վերականգնման և զարգացման գործընթացների, ինչպես նաև բնակեցման մասին, որը սկսել էր վերջին սառցային ժամանակաշրջանից հետո և շարունակվում է մինչ օրս։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կարպատների հաճարենու անտառները ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կայքում
Մեծ քայլերով (ֆիլմ, 2004)

«Մեծ քայլերով» (անգլ.՝ Walking Tall, բառացի թարգմանաբար` «Քայլ ամբողջ հասակով»), ռեժիսոր Կեվին Բրեյ։ Համանուն ֆիլմը 1973 թվականին է ստեղծվել։
Գլխավոր արտահայտություն. Մեկ անձ կկանգնի այն բանի համար, ինչ որ ճիշտ է։


== Սյուժե ==
ԱՄՆ-ի հատուկ ուժերում ծառայող սերժանտը Կրիս Վոնի պաշտոնաթողությունից հետո, ութ տարվա ծառայությունից վերադառնում է հարազատ քաղաք և որոշում է ընտանեկան բիզնես ստեղծել։ Սակայն, իր ծառայության ընթացքում քաղաքում շատ բան էր փոխվել։ Այդ քաղաքը, ժամանակին հարմարավետ և հանգիստ, այժմ 
լեփ-լեցուն էր բռնությամբ և լի էր թմրանյութերով։ Քրեական ահաբեկչությունը և կաշառակերությունը սովորական բան էին դարձել։ Այս ամենի ետևում կանգնած էր խաղատան տնօրեն Ջեյ Գամիլտոն, ով ժամանակին Կրիսի ընկերն էր։ Այժմ նա իր օգնականների հետ տնօրինում էր քաղաքը, մանիպուլյացիայի ենթարկելով իր բոլոր հաստատությունները, որում Կրիս Դենի նախկին ընկերուհին աշխատում էր։ Այն բանից հետո, երբ Կրիսին ստում և ծեծում են խաղատան աշխատողները, նա ցանկանում էր վրեժխնդիր լինել և արդարություն էր ուզում։ Կրիսը, ով շատ լավ պատրաստվել էր մենամարտին, ընտրում են որպես Շերիֆ։ Առաջին հերթին Կրիսը Գամիլտոնի վզին պատերազմ է փաթաթում, իր հարցազրույցներով նրա փոքրիկ գործերի վերաբերյալ։ Այդ ընթացքը Ջեյին ստիպում է համոզվել, որ ապստամբների հետ անհնար է հաստատել ընկերական հարաբերություններ կամ կաշառել նրան։ Այդ ժամանակ նա իր բոլոր ուժերը ներդնում է, որպեսզի վախեցնի Կրիսին։ Նա մարդասպանների է ուղարկում Կրիսի տուն և ոստիկանական բաժանմունք, որտեղ Կրիսը Դենիի հետ միասին` հսկում էր Ջեյի փոքրիկ գործերը։ Մարդասպանների գործով զբաղվելուց հետո Կրիսը գտնում է Ջեյի լաբորատորիան սղոցարանում, իսկ հետո Ջեյին։ Անհաշտ հակառակորդների մարտը ավարտվում է Կրիսի հաղթանակով։
Ֆիլմը հիմնված է մասամբ կեղծ պատմության հիման վրա` Թենեսի նահանգի Մակ-Նեյրի շրջանի շերիֆ Բուֆորդ Պուսսերի մասին։


== Դերերում ==


== Բյուջե ==
Ֆիլմը ամբողջ աշխարհում հավաքել է ավելի քան 57 միլիոն դոլլար։


== Քննադատների արձագանք ==
Քննադատների մեծ մասի հոդվածները բացասական են եղել։ Ըստ Rotten Tomatoes-ի, ընդամենը 24 % ի(128 ից 31) արձագանքն է եղել դրական։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official website (uses Flash)
0351977/ «Մեծ քայլերով (ֆիլմ, 2004)»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Նախիջևանի գավառ

Նախիջևանի գավառ, վարչաքաղաքական միավոր Ռուսական կայսրության կազմում։ 1840-1846 թվականներին մտել է Վրացա-Իմերեթական, 1846-1849 թվականներին՝ Թիֆլիսի, 1849-1918՝ Երևանի նահանգի կազմում։ Գավառի կենտրոնը Նախիջևան քաղաքն էր։
Ներառել է հիմնականում ժամանակակից Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության տարածքի մեծ մասը, ինչպես նաև՝ Մեղրու շրջանի մի քանի գյուղեր։


== Պատմություն ==
Գավառն այդպիսի սահմաններով կազմվել է 1840 թվականին։ Այդ ժամանակ ամբողջ Անդրկովկասը բաժանված էր երկու վարչաքաղաքական միավորի՝ Վրացա-Իմերեթական նահանգ և Կասպիական մարզ։ 1846 թվականին Անդրկովկասում տեղի են ունենում վարչական փոփոխություններ, և ստեղծվում են Թիֆլիսի, Քութայիսի, Շամախիի ու Դերբենդի նահանգները։
1849 թվականին կայսերական հատուկ հրովարտակով կազմվում է Երևանի նահանգը։ Այն ներառում էր 1840 թվականին լուծարված Հայկական մարզի և Ալեքսանդրապոլի գավառի տարածքը՝ հանդիսանալով ժամանակակից Հայաստանի հիմքը։

1918-1920 թվականներին մտել է Հայաստանի առաջին հանրապետության, իսկ 1920 թվականից՝ Խորհրդային Ադրբեջանի կազմի մեջ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի վերջին տարում՝ 1918 թվականին, ինչպես նաև թուրք-հայկական պատերազմի ժամանակ (1920) օկուպացվել է թուրքական զորքերի կողմից։ Վերջիններս հենվում էին տեղի թյուրքախոս բնակչության՝ կովկասյան թաթարների ռազմական, նյութական ու տնտեսական աջակցության վրա, ովքեր կազմում էին գավառի բնակչության մոտ երկու երրորդը։ Այդ տարիներին նրանք ստեղծել էին «Արաքսի հանրապետություն» խամաճիկ կառույցը, որը ղեկավարվում էր Մուսավաթական Ադրբեջանի կողմից։
1921 թվականից լուծարվել է, և Երևանի նահանգի մեկ այլ՝ Շարուր-Դարալագյազի գավառի մի մասի հետ վերակազմավորվել որպես Նախիջևանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն։


== Բնակչություն ==
1897 թվականին գավառի բնակչությունը կազմել էր 100 771 մարդ, այդ թվում՝

կովկասյան թաթարներ՝ 64 151 մարդ (63,66 %),
հայեր՝ 34 672 մարդ (34,41 %),
ռուսներ՝ 858 մարդ (0,85 %)։Գավառի կենտրոն Նախիջևան քաղաքում բնակվել է 8790, իսկ Օրդուբադ քաղաքում՝ 4611 մարդ։


== Վարչական բաժանում ==
1913 թվականին գավառի կազմում եղել են 23 գյուղական համայնքներ՝


== Տես նաև ==
Արևելյան Հայաստանը Ռուսական կայսրության կազմում


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
, Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, СПб, 1890-1907։
Տրտունջ

«Տրտունջ», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որը գրվել է 1902 թվականի օգոստոսին Բելի Կլյուչում։


== Պատմություն ==
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում ինքնագրով պահպանվում է Թումանյանի նամակը, որտեղ առկա է  «Տրտունջ» ստեղծագործության առաջին տարբերակը։
Առաջին անգամ մեզ չհասած ինքնագրից բանաստեղծությունը տպագրվել է Թիֆլիս լույս տեսնող «Մուրճ» ամսագրրի  1904 թվականի  9֊րդ համարի 76֊րդ էջում, այնուհետև ստեղծագործությունը տպագրվել է 1908 թվականին Բաքվում լույս տեսած Թումանյանի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուի 20֊րդ էջում, ապա՝ Թումանյանի Երկերի ժողովածուի 1֊ին հատորի 138֊րդ էջում։
Բանաստեղծությունն արտատպվում է  Բաքվում լույս տեսած Թումանյանի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուից։


== Փաստեր ==
1902 թվականի օգոստոսին 6֊ին Ֆիլիպ Վարդազարյանին ուղված նամակում Թումանյանը գրել, որ անցյալ օրը մի ոտանավոր գրեցի, որը կուղարկեմ շուտով։ Հետագայում՝ օգոստոսի 10֊ին գրած նամակում Թումանյանը նշել է․

Թումանյանի երկրորդ ոտանավորը, որը հեղինակը նույն նամակում ուղարկել է Ֆիլիպ Վարդազարյանին, եղել է օգոստոսի 10֊ին գրած «Ընկերիս» ստեղծագործությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վտանգավոր տարիք

«Վտանգավոր տարիք» (ռուս.՝ «Опасный возраст»), խորհրդային հեռուստատեսային գեղարվեստական ֆիլմ, որը թողարկվել է 1981 թվականի հոկտեմբերին։


== Սյուժե ==
Ռոդիմցև ամուսինները, որոնք միասին ապրել են քսան տարի, հանկարծ հասկանում են, որ իրենց միջև ձևավորվել է փոխըմբռնման լիակատար բացակայություն։ Ամուսնալուծությունը և բնակարանի փոխանակումը նրանց թվում է խնդրի միակ լուծումը։ Բայց իրականում ամեն ինչ ավելի բարդ է. չդիմանալով տանը տիրող իրավիճակին՝ նրանց որդին (Անտոն Տաբակով) մեկնում է ծովագնացության ուսումնարանում սովորելու, իսկ ընտանեկան դրաման նրանցից երկուսին էլ խանգարում է աշխատանքի վրա կենտրոնանալու հարցում։ Ամուսիններն ամուսնալուծվում են։
Տաղանդավոր պարֆյումեր-դեգուստատոր Նարկիս Միխայլովիչը (Յուոզաս Բուդրայտիս), որն անհավանական հոտառական կարողություններ ունի հոտերի երանգները տարբերելու հարցում, որպես մասնագետ հրավիրվում է մի կնոջ օծանելիքը ճանաչելու համար, որը կասկածվում է հանցագործություն կատարելու մեջ։ Ճանաչման ընթացքում կասկածյալը վնասում է նրա գլխավոր աշխատանքային օրգանը՝ քիթը, որից հետո նա զրկվում է հոտերը տարբերակելու ունակությունից։ Սակայն նախկին կնոջ (Ալիսա Ֆրեյնդլիխ) հետ պատահական հանդիպումը կախարդական կերպով Նարկիս Միխայլովիչին վերադարձնում է նրա յուրահատուկ բնական ունակությունը, ինչի մասին նա իմանում է՝ մետրոյի ուղևորներից մեկից զգալով խորհրդային «Սաշա» օդեկոլոնի հոտը ֆիլմի եզրափակիչ տեսարանում։


== Դերերում ==
Ալիսա Ֆրեյնդլիխ – Լիլիա Իվանովնա Ռոդիմցևա, գիտական աշխատող
Յուոզաս Բուդրայտիս – Նարկիս Միխայլովիչ Ռոդիմցև, փորձագետ-պարֆյումեր (հնչյունավորել է Ինոկենտի Սմոկտունովսկին)
Անտոն Տաբակով – Դմիտրի, Ռոդիմցևների որդին
Իվան Վորոնով – նախարար
Նիկիտա Պոդգորնի – Պլախին, պարֆյումերային գործարանի տնօրեն
Ժաննա Բոլոտովա – Մարիա Վասիլևնա, քանդակագործ, ժողովրդական ատենակալ դատարանում
Իննա Ուլյանովա – Ալլա, Լիլիա Իվանովնայի գործընկերը
Բորիս Խիմիչև – Մաքսիմ Պետրովիչ Մակեդոնսկի, Լիլիա Իվանովնայի գործընկերը (հնչյունավորել է Իգոր Դմիտրիևը)
Լիդիա Սավչենկո, Վալերի Նիկիտենկո – Ելենա և Սլավա, ամուսիններ, Ռոդիմցևների ընկերները
Գեորգի Շտիլ – Ակիմով, ոստիկանության կապիտան, քրեական հետախուզության ավագ քննիչ
Միխայիլ Վոդյանոյ – Իվան Խրիստոֆորովիչ, Լիլիա Իվանովնայի հայրը
Վիկտոր Պերևալով – ոստիկանության ավագ (լուսագրերում նշված չէ)
Լև Լեմկե – բժիշկ-օտոլարինգոլոգ
Անատոլի Շալյապին – հարբեցող
Վսեվոլոդ Շեստակով – Սեմյոն Իլյիչ Բարշչևսկի, ամբիոնի վարիչ, Լիլիա Իվանովնայի ղեկավարը (հնչյունավորել է Լեոնիդ Բրոնևոյը)
Վալերի Իսաև – Մակլեր
Հելենա Իվլիևա – մեղադրյալ Չոկոլովա


== Փաստեր ==
Ճապոնական Ասախի պարֆյումերային ֆիրմայի «Մեդայի» օծանելիք իրականում գոյություն չունի։ Այդ ապրանքանիշը հորինել են սցենարիստները հատուկ ֆիլմի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վտանգավոր տարիք(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Ֆիլմի մասին 11channel.dp.ua կայքում Archived 2017-05-01 at the Wayback Machine.
Տերենտո

Տերենտո  (իտալերեն՝ Terento) , կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում։ Տեղակայված է Տրենտինո Ալտո Ադիջե շրջանի Բոլցանո պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 1692 մարդ, խտությունը կազմում է 40 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 42 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 39030, հեռախոսային կոդ՝ 0472։


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Ազգային վիճակագրության ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Նորշեն (Մշո գավառ, Նորշեն Քուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նորշեն (այլ կիրառումներ)Նորշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 22 կմ հյուսիս-արևմուտք, Զիարեթ ավանից հարավ-արևելք, Արածանիի աջ կողմում։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 10 տուն քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կեիլա-Յոա

Կեիլա-Յոա (էստ․՝ Keila-Joa), գյուղական ավան Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 389 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Տիեզերակալ (տիտղոս)

Տիեզերակալ, Հայոց Բագրատունի թագավորների կրած տիտղոսներից։ Հայկական և վրացական աղբյուրների վկայությամբ՝ տիեզերակալ տիտղոսով առաջինը հորջորջվել է Սմբատ Ա-ն (890-914 թթ.), երբ նրա գերիշխանության ներքո են անցել Վիրքն ու Աղվանքը։ Սմբատ Ա-ի հաջորդ Աշոտ Բ-ի (914-929 թթ.) կրած «շահնշահ Հայոց մեծաց» կամ «շահնշահ Հայոց և Վրաց» տիտղոսը հավանաբար համարժեք է եղել տիեզերակալին։ Այս կամ այն չափով տիեզերակալ տիտղոսը կրել են Բագրատունի հաջորդ բոլոր թագավորները և հատկապես Սմբատ Բ-ն (977-990 թթ.), որն աղբյուրներում հայտնի է Սմբատ Բ Տիեզերակալ անունով։
Պարամետրիտ

Պարամետրիտ, հարարգանդաբորբ, արգանդը շրջապատող ճարպաշարակցական բջջանքի բորբոքում։ Հարուցիչներն են ստրեպտոկոկերը, ստաֆիլոկոկերը, աղիքային ցուպիկը։ Պարամետրիտը սկսվում է ծննդաբերությունից կամ վիժումից 2 շաբաթ հետո։ Նկատվում է ընդհանուր թուլություն, դող, ջերմաստիճանի բարձրացում 38—39 °C, որովայնի ստորին հատվածի ցավեր են։ Բորբոքային ինֆիլտրատը հասնում է մինչև փոքր կոնքի պատերը, 1—2 շաբաթ անց, որպես կանոն, ինֆիլտրատը ներծծվում է։ Թարախակալումը լինում է հազվադեպ։ Սուր շրջանում հիվանդը պետք է գտնվի հանգիստ վիճակում, անտիբիոտիկներ ընդունի, հակաբորբոքային միջոցներ օգտագործի, քրոնիկական ընթացքի դեպքում՝ ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրներ են տարվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոսյոլովկա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոսյոլովկաՆովոսյոլովկա (ուկրաիներեն՝ Новоселівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսյոլովկա գյուղում բնակվում էր 132 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,557 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 236,98 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մաուդ Վագներ

Մաուդ Սթիվենս Վագներ (անգլ.՝ Maud Stevens Wagner, փետրվարի 12, 1877(1877-02-12), Լիոն շրջան, Կանզաս, ԱՄՆ - հունվարի 30, 1961(1961-01-30), Lawton, Օկլահոմա, ԱՄՆ), կրկեսի դերասան, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առաջին հայտնի կին տատու արտիստը։


== Կյանք և գործունեություն ==
Վագները ծնվել է 1877 թվականին Լայոնի շրջանում, Դեյվիդ վան Բուրան Սթիվենսի և Սարա Ջեյն Մաքգիի ընտանիքում։
Վագները կատարում էր օդային համարներ, աշխատում էր ճանապարհորդային բազմաթիվ կրկեսներում։ Որոշ ժամանակ անց Մաուդը հանդիպել է Գաս Վագներին, որը տատու արտիստ էր և իրեն համարում էր «ամենաարտիստիկ և նշանակալի մարդն Ամերիկայում», երբ 1904 թվականին կրկեսը գտնվում էր Լուիզիանայի համաշխարհային ցուցահանդեսում։ Մաուդը և Գասը սկսել են հանդիպել տատուաժի դասեր անցկացնելու համար, և մի քանի տարի անց ամուսնացել։ Նրանք միասին ունեցել են աղջիկ՝ Լոթևան, ով սկսել է տատուով զբաղվել 9 տարեկանում և ինքնուս դարձել տատու արտիստ։
Որպես իր ամուսնու աշակերտ՝ Վագները սովորում էր՝ ինչպես «ձեռքի վրա» անել ավանդական դաջվածք՝ չնայած դաջվածք անող մեքենանաների հայտնագործությանը։ Վագներները վերջին դաջվածք անողներն էին, որոնք ձեռքով էին աշխատում՝ առանց ժամանակակակից դաջվածք անող մեքենաների։ Մաուդը Վագներն առաջին կինն էր, ով հայտնի դարձավ որպես տատու արտիստ։
Կրկեսը թողնելուց հետո Մաուդը և Վագներն սկսել են ճանապարհորդել Միացյալ Նահանգներով, աշխատել են որպես տատու արտիստներ։ Նրանք մեծ նշանակություն են ունեցել երկրի ներքին շրջաններում դաջվածքների տարածման գործում, քանզի այդ շրջանները հեռու էին մեծ քաղաքներից։


== Մահ ==
Մաուդ Վագները մահացել է 1961 թվականի հունվարի 30-ին, Օկլահոմայի Լաութաուն քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Յասեր Ալ-Ազմե

Յասեր Ալ-Ազմե (մայիս 16, 1942 -), սիրիացի դերասան։ Ծնվել է Դամասկոսում և ավարտել է Դամասկոսի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ Հայտնի է դարձել քսան տարվա ընթացքում իր գրած և պատրաստած «Հայելիներ» սերիալի միջոցով՝ այդ ընթացքում ներկայանալով տարբեր դերերով։


== Նրա մասին ==
1982 թվականին ռեժիսոր Հիշամ Շարբաթջիի հետ սկսեց աշխատել իր նախագծի՝ «Հայելիներ»-ի վրա (Սիրիական կատակերգական, ծաղրական և սոցիալական սերիա)։ Նաև կարողացավ ի հայտ բերել մի շարք արվեստագետների տաղանդներ։


== Մրցանակները ==
Կահիրեի փառատոնում երեք անգամ ստացել է արծաթյա մրցանակ իր կատակերգական աշխատանքների յուրահատկության համար։
Արվեստագետների ասոցիացիայից հայեցողական մրցանակներ է ստացել։
Կատակերգության Աբհա միջազգային փառատոնին ստացել է մրցանակ։


== Ամենակարևոր գործերը ==


=== Կինոթատրոնում՝ ===
Վերջին մարդը


=== Հեռուստատեսությունում՝ ===
Հայելիներ (ամբողջ մասերով)
Հայելիներ 82
Հայելիներ 84
Հայելիներ 86
Հայելիներ 88
Հայելիներ 91
Հայելիներ 95
Հայելիներ 96
Հայելիներ 97
Հայելիներ 98
Հայելիներ 99
Հայելիներ 2000
Հայելիներ 2001
Հայելիներ 2002
Հայելիներ 2003
Հայելիներ 2004
Հայելիներ 2005
Հայելիներ 2006
Հայելիներ 2009
Հայելիներ 2011
Հայելիներ 2013
Սերը և ձմեռը
Չորս տարվա պատերազմը
Ժամանակի պատին վրա մատնահետքեր
Երուսաղեմի վերադարձը


=== Թատրոնում` ===
Ղրբե
Թշրին գյուղը


== Ծանոթագրություններ ==
Մեյսենյան գրոշ

Մեյսենյան գրոշ (գերմ.՝ Meißner Groschen) — 14-15 դարերի արծաթե մետաղադրամ, որը սկսել են հատել 1338 թվականին Մեյսենի մարկգրաֆ Ֆրիդրիխ II-ի ժամանակ պրահյան գրոշի նմանությամբ։


== Ծագումը և շրջանառության պատմությունը ==
Ի սկզբանե 888 հարգի արծաթե մեկ պրահյան մարկից (253,14 գրամ) թողարկում էին 66 մեյսենյան գրոշ՝ 3,797 գրամ քաշով, և 3,375 գրամ մաքուր արծաթի պարունակությամբ։ Ազնիվ մետաղի պարունակությունը այդ մետաղադրամի հատման ամբողջ ժամանակահատվածում նվազում էր։ 1360 թվականին մեկ պրահյան մետաղադրամից թողարկում էին արդեն 70 մետաղադրամ՝ 2,788 գրամ մաքուր արծաթի պարունակությամբ, իսկ 1432 թվականին՝ 525 գրոշ 0,48 գրամ ազնիվ մետաղի պարունակությամբ։Մեյսենյան գրոշները մի կողմի վրա ունեին ձախ նայող, հետևի ոտքերի վրա կանգնած առյուծի պատկեր, ինչպես նաև շրջանաձև գրություն՝ «լատ.՝ GROSSUS MARCHIONIS MISNENSIS» (Մեյսենյան մարկի գրոշ). Մյուս երեսին տեղադրված էր շուշանաձև խաչ՝ շրջանակված չորս աղեղներով, դրամահատարանի տիրոջ կարճ անունը և տիտղոսը «լատ.՝ DEI GRATIA THURINGIAE LANDGRAVII» («Աստծո ողորմածությամբ Թյուրինգիայի լանդգրաֆ»). Խաչի գծերի արանքում գտնվում են C R V X տառերը, որոնք խորհրդանշում են «Crux» — խաչ լատիներեն բառը. 1457 թվականից մետաղադրամների վրա հայտնվում է դրանց հատման տարեթիվը։.
Ավելի քան 100 տարվա ընթացքում մեյսենյան գրոշները հատվել են բացառապես Ֆրայբերգում։ Մինչև 1483 թվականը քաղաքի դրամահատարանում թողարկվել է ավելի քան 70 տոննա մաքուր արծաթ։ Մեյսենյան գրոշները տարածվել են Սաքսոնիայի սահմաններից շատ հեռու բազմաթիվ գերմանական պետություններում։


== Մեյսենյան գրոշի տարատեսակները ==

Մեյսենյան գրոշների տարատեսակների ընդհանուր քանակությունը մի քանի հազար է։ Սկզբնապես մեյսենյան գրոշները իրենցից ներկայացնում էին արծաթե մետաղադրամներ, որոնք հատվում էին Մեյսենում։ 1422 թվականին Սաքսեն-Վիտենբերգ հերցոգությունում Ալբրեխտ III-ի մահով կտրվեց Ասկանիաների դինաստիան։ Հռոմեական Սրբազան Կայսրության կայսր Սիգիզմունդը Մեյսենի մարկգրաֆ Ֆրիդրիխին օգնության դիմաց որպես երախտագիտություն, 1423 թվականին նրան հանձնեց ինչպես Սաքսեն-Վիտենբերգ թափուր հերցոգությունը, այնպես էլ Սաքսոնիայի կուրֆյուրստի տիտղոսը։ Այդպիսով, այն մետաղադրամները, որոնք շարունակում էին հատվել Ֆրայբերգի դրամահատարանում, դարձան արդեն ոչ թե մեյսենյան, այլ սաքսոնյան գրոշներ։ Միևնույն ժամանակ, գրականության մեջ դրանք շարունակում են նշվել հենց որպես մեյսենյան գրոշներ։ Այլ աղբյուրներում դրանք անվանվում են սաքսոնյան գրոշեններ։

Առաջին ամբողջաքաշ մետաղադրամները ստացան լայն գրոշեններ անվանումը (գերմ.՝ Breiter Groschen). 1369 թվականից արծաթի պարունակությունը դրանց մեջ իջեցվեց։ Նոր մետաղադրամների դիմերեսին տեղադրվեց խաչ, որի պատճառով և դրանք ստացան «խաչակիր գրոշեն» անվանումը (գերմ.՝ Kreuzgroschen). Դրանց փոխարինեցին շիլդգրոշենները (գերմ.՝ Schildgroschen), որոնց տարբերակիչ գիծը Լանդսբերգների զինանշանի վահանն էր առյուծի թաթերում։ Շիլդգրոշենները պարունակում էին 1,543 գրամ մաքուր արծաթ։ 


== Նշումներ ==


== Գրականություն ==
Kühn Walter Zur Hammerprägung der spätmittelalterlichen Münzen in Groschengröße(գերմ.) // Numismatisches Nachrichtenblatt. — 1989. — Bd. 39. — S. 232—240.
Ալեքսանդր Կոսարև

Ալեքսանդր Վասիլևիչ Կոսարև (ռուս.՝ Александр Васильевич Косарев, նոյեմբերի 1 (14), 1903 կամ 1903, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 23, 1939(1939-02-23), Լեֆորտովի բանտ, Q21635905?, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային քաղաքական գործիչ, Կոմունիստական կուսակցության երիտասարդական թևի գործիչ, ՌԿԵՄ անդամ 1918 թվականից, ԽՄԿԿ անդամ 1919 թվականից։ Մասնակցել Է Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմին (1918-1920), որից հետո կոմերիտական ղեկավար աշխատանք Է կատարել Մոսկվայում, Սանկտ-Պետերբուրգում, Պենգայում։ 1926 թվականին եղել Է կոմերիտմիության Մոսկվայի կոմիտեի քարտուղար, 1927 թվականին՝ ՀամԼԿԵՄ ԿԿ քարտուղար, 1929-1939 թվականներին՝ գլխավոր քարտուղար։ Եղել է Կուսակցության XIII-XVII համագումարների պատգամավոր, XV համագումարում ընտրվել Է ՀամԿ(բ)Կ Կենտրոնական վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ, XVI համագումարում՝ ՀամԿ(բ)կ ԿԿ անդամության թեկնածու, XVII-ում՝ անդամ։ Եղել Է ՀամԿ (բ) կ ԿԿ-ի կազմբյուրոյի և ԽՍՀՄ ԿԳԿ-ի անդամ։ Պարգևատրվել Է Լենինի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Մասսաթ

Մասսաթ, գյուղ Թուրքիայում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում։ Գտնվում էր Բաբերդ քաղաքից 30 կմ հարավ-արևելք, Ճորոխի ակունքներից մեկի ափին, Տափխուր լեռան արևմտյան կողմում։
Գյուղից 15 կմ արևմուտք անցնում է Էրզրում-Տրապիզոն ճանապարհը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կառնատակայի օրենսդիր ժողով

Կառնատակայի օրենսդիր ժողով (հինդի՝ कर्नाटक विधानसभा), Հնդկաստանի Կառնատակա նահանգի երկպալատ օրենսդիր ժողով։ Կառնատակայի օրենսդիր ժողովն այժմ ունի 225 ընտրված անդամ։ Կառնատակայի օրենսդիր ժողովը հիմնականում հանդիպում է Բանգալոր քաղաքում գտնվող ժողովի շենքում, սակայն ձմռանը ժողովի հանդիպումները տեղի են ունենում Բելգաում քաղաքում։
Կառնատակայի օրենսդիր ժողովի անդամներն ընտրվում են նահանգի մեծահասակ բնակիչների կողմից փակ քվեարկությամբ։ Յուրաքանչյուր ընտրատարածք ընտրում է օրենսդիր ժողովի մեկ անդամ։ Ժողովն ընտրվում է հարաբերական մեծամասնության համակարգի կամ պարզ բազմության համակարգի օգտագործմամբ։ Ընտրություններն անցկացվում են Հնդկաստանի կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կողմից։


== Խոսնակների ցանկ ==


== Տես նաև ==
Կառնատակայի օրենսդիր ժողովի խոսնակների ցանկ
Կառնատակայի օրենսդիր ժողովի խոսնակի տեղակալների ցանկ
Կառնատակայի գլխավոր նախարարների ցանկ
Կառնատակայի գլխավոր նախարարի տեղակալների ցանկ
Հնդկաստանի խորհրդարան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Karnataka Lok Sabha Election 2019 Result Website