Գերի Ռայդստրոմ

Գերի Ռայդստրոմ (անգլ.՝ Gary Rydstrom, հունիսի 29, 1959(1959-06-29), Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ), ձայնային դիզայնի ամերիկացի մասնագետ, անիմացիոն ֆիլմերի ռեժիսոր և սցենարիստ։ «Օսկար» մրցանակի յոթակի դափնեկիր Լավագույն ձայն և Ձայնային էֆեկտների լավագույն մոնտաժ անվանակարգերում Ջեյմս Քեմերոն «Տերմինատոր 2. Դատաստանի օր» ու «Տիտանիկ» և Սթիվեն Սփիլբերգի «Յուրայի դարաշրջանի այգի» ու  «Փրկել շարքային Ռայանին» ֆիլմերի համար։


== Կարիերա ==
Գերի Ռայդստրոմը ծնվել է 1959 թվականի հունիսի 29-ին Չիկագոյում։ 1981 թվականին ավարտել է Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանին առընթեր կինեմատոգրաֆիական արվեստների դպրոցը։ Կինոյի բնագավառում իր կարիերան սկսել է 1983 թվականին Ջորջ Լուկասի Skywalker Sound ձայնագրման ստուդիայում, որտեղ նրա ուսուցիչը եղել է ձայնային դիզայնի հայտնի մասնագետ Բեն Բյորտը։ Որպես հնչյունային օպերատոր աշխատանքային առաջին փորձը կատարելով «Ինդիանա Ջոնսը և ճակատագրի տաճարը» ֆիլմում՝ Գերի Ռայդստրոմը շարունակել է աշխատել որպես ձայնային դիզայներ «Տիեզերական ձվեր», «Խաղ կրակի հետ» և այլ ֆիլմերում։ 1992 թվականին «Տերմինատոր 2. Դատաստանի օր» ու «Հետադարձ քարշուժ» ֆիլմերի ձայնի վրա կատարած աշխատանքի համար առաջին անգամ ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի միանգամից չորս անվանակարգերում և ստացել երկու մրցանակ «Տերմինատոր 2» ֆիլմի համար։ Հետագայում նա աշխատել է բազմաթիվ ֆիլմերի վրա, այդ թվում՝ «Յուրայի դարաշրջանի այգի», «Տիտանիկ», «Փրկել շարքային Ռայանին» (այդ ֆիլմերի համար արժանացել է ևս հինգ «Օսկարի» և «Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ I։ Թաքնված սպառնալիք», «Հրեշների կորպորացիա», «Հատուկ կարծիք», «Փնտրելով Նեմոյին» (ևս չորս անգամ ներկայացվել է «Օսկարի»)։
«Յուրայի դարաշրջանի այգի» ֆիլմի վրա աշխատելիս Ռայդստրոմը, շարունակելով նորարարությունների օգտագործումը, դինոզավրերի ձայն ստեղծելու համար իր թիմի հետ օգտագործել է տարբեր կենդանիների ձայներ, որպեսզի հանդիսատեսն իրեն զգա հսկայական նախապատմական կենդանիներով շրջապատված։ Օսկարակիր այդ ֆիլմը եղել է առաջին կինոնկարը,  որ ներկայացվել է DTS համակարգով։
Հետագայում Ռայդստրոմն աշխատել է այնպիսի ֆիլմերի վրա, ինչպիսիք են՝ «Տիտանիկ», «Փրկել շարքային Ռայանին», «Հատուկ կարծիք» և «Փնտրելով Նեմոյին»։ Նա արժանացել է MPSE (անգլ.՝ Motion Picture Sound Editors, Կինոյի աուդիոմոնտաժողներ) մրցանակի իր վաստակի համար և պաբերաբար ելույթ է ունենում ձայնային դիզայնին նվիրված տարբեր ֆորումներում՝ իր գիտելիքներով կիսվելով ձայնային դիզայնի սկսնակ մասնագետների հետ։
Որպես ռեժիսոր՝ Գերի Ռայդստրոմն իր նորամուտը կատարել է Pixar-ի «Առևանգում» կարճամետրաժ ֆիլմով, որի համար 14-րդ անգամ ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի լավագույն անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմի համար։ Այն ներառվել է Animation Show of Shows-ում (2006)։ Ռայդստրոմը հանդես է եկել նաև որպես Փիքսարի «Հավայան արձակուրդ» և Lucasfilm ստուդիայի «Տարօրինակ կախարդանք» (անգլ.՝ Strange Magic) ֆիլմերի, ինչպես նաև ճապոնական Studio Ghibli ստուդիայի «Tales From Earthsea», «Արիետին՝ լիլիպուտների երկրից», «From Up on Poppy Hill» և «Քամին ուժգնանում է» ֆիլմերի ռեժիսոր։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր և սցենարիստ ===
2006 – Առևանգում (անգլ.՝ Lifted, կարճամետրաժ, անիմացիոն)
2011 – Հավայական արձակուրդ  (անգլ.՝ Hawaiian Vacation, կարճամետրաժ, անիմացիոն)
2015 – Տաօրինակ կախարդանք (անգլ.՝ Strange Magic, անիմացիոն)


=== Ձայն և ձայնային դիզայն ===
1980-ական թվականներ

1984 – Ինդիանա Ջոնսը և ճակատագրի տաճարը (անգլ.՝ Indiana Jones and the Temple of Doom, audio technician)
1984 – Տերմինատոր (անգլ.՝ Terminator, ձայնային դիզայներ, վերականգնում՝ լուսագրերում նշված չէ)
1985 – Կոկոն (հատուկ ձայնային դիզայներ)
1985 – Remo Williams: The Adventure Begins (foley artist)
1985 – Էվոկներ։ Մարտ Էնդորի համար (անգլ.՝ Ewoks: The Battle for Endor, ТВ, sound technician)
1986 – Լյուքսո կրտսեր (անգլ.՝ Luxo, Jr., ձայն)
1986 – Կապիտան Իո (անգլ.՝ Captain EO, ձայնային դիզայներ – լուսագրերում նշված չէ)
1986 – Ռեդի երազանքը (անգլ.՝ Red's Dream, ձայնային դիզայներ)
1987 – Գույներ (անգլ.՝ Colors, ձայնային դիզայներ)
1987 – Կրկեսի աստղը (ձայն)
1987 – Աստղային շրջագայություններ (ձայնային դիզայներ – լուսագրերում նշված չէ)
1987 – Տիեզերական ձվեր (ձայնային դիզայներ)
1988 – Ուռենի (անգլ.՝ Willow, foley artist)
1988 – Անագե խաղալիք (անգլ.՝ Tin Toy, ձայն)
1988 – Կոկոն։ Վերադարձ (ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1989 – Ուրվականների որսորդները 2 (հատուկ ձայնային էֆեկտներ, The Sound Choice)
1989 – Ռոմերո (ձայնի կրկնօրինական միքս)
1989 – Միշտ (անգլ.՝ Always, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1989 – Knick Knack (ձայնային դիզայներ)1990-ական թվականներ

1990 – Խաղ կրակի հետ (անգլ.՝ The Hot Spot, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1991 – Luxo Jr. in 'Surprise' and 'Light & Heavy' (ձայն)
1991 – An American Summer (ձայնի կրկնօրինական միքս)
1991 – Սպանության պատրանք 2 (անգլ.՝ F/X 2, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1991 – Muppet*Vision 3D (ձայնի կրկնօրինական միքս, supervising sound editor)
1991 – Հետադարձ քարշուժ (անգլ.՝ Backdraft , ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1991 – Տերմինատոր 2. Դատաստանի օր (անգլ.՝ Terminator 2: Judgment Day, կրկնօրինական միքս։ Skywalker Sound, ձայնային դիզայներ, Skywalker Sound)
1991 – Rush (ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1992 – Ժամանակ առ ժամանակ (անգլ.՝ From Time to Time, ձայնային դիզայներ)
1992 – Միայնակ սպիտակամորթ կին (անգլ.՝ Single White Female, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1992 – Եվ հոսում է գետը (անգլ.՝ A River Runs Through It, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1993 – Ձյոձյոյի տարօրինակ արկածները (ձայնային դիզայներ)
1993 – Յուրայի դարաշրջանի այգի (անգլ.՝ Jurassic Park, կրկնօրինական միքս, ձայնային դիզայներ)
1993 – Օդերևույթ մարդը (անգլ.՝ The Meteor Man, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1993 – Միսսիս Դաութֆայեր (անգլ.՝ Mrs. Doubtfire, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1994 – Փոքրիկը զբոսնելիս (անգլ.՝ Baby's Day Out, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1994 – Հեռուստավիկտորինա (անգլ.՝ Quiz Show, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1994 – Honey, I Shrunk the Audience (ձայնային դիզայներ – լուսագրերում նշված չէ)
1995 – Կասպեր (ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1995 – Տարօրինակ օրեր (անգլ.՝ Strange Days, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1995 – Անառակը (ձայնային դիզայներ)
1995 – Խաղալիքների պատմություն (անգլ.՝ Toy Story, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1995 – Ջումանջի (անգլ.՝ Jumanji, ձայնային դիզայներ)
1996 – Ջեյմսը և հսկա դեղձը (անգլ.՝ James and the Giant Peach, կրկնօրինական միքս, ձայնային դիզայներ)
1996 – Առաքելությունն անիրագործելի է (անգլ.՝ _Impossible, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1996 – Քնածները (ձայնի կրկնօրինական միքս)
1997 – Յուրայի դարաշրջանի այգի։ Կորուսյան աշխարհը (անգլ.՝ , ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1997 – Հերկուլես (անգլ.՝ Hercules, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1997 – Տիտանիկ (անգլ.՝ Titanic, կրկնօրինական միքս)
1998 – It's Tough to Be a Bug (ձայնի կրկնօրինական միքս, supervising sound editor)
1998 – Ձիերի կախարդը (անգլ.՝ The Horse Whisperer, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1998 – Փրկել շարքային Ռայանին (անգլ.՝ Saving Private Ryan, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1998 – Reach the Rock (ձայնային դիզայներ)
1998 – Բագի կյանքը (անգլ.՝ A Bug's Life, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1999 – Յարդեր (անգլ.՝ The Yards, ձայնային դիզայներ)
1999 – Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ I։ Թաքնված սպառնալիք (անգլ.՝ Star Wars: Episode I – The Phantom Menace, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1999 – Տան ուրվականը բլրի վրա (անգլ.՝ The Haunting, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)
1999 – Խաղալիքների պատմություն 2 (անգլ.՝ Toy Story 2, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինական միքս)2000-ական թվականներ

2000 – Մարտի կանոններ (անգլ.՝ Rules of Engagement, ձայնային դիզայնի խորհրդատու)
2000 – Իքս մարդիկ (անգլ.՝ X-Men, ձայնային դիզայնի խորհրդատու)
2000 – Օտար ձեռքերի մեջ։ Կինդերտրանսպորտի պատմությունները  (անգլ.՝ Into the Arms of Strangers: Stories of the Kindertransport, վավերագրական, կրկնօրինակման միքս, ձայնային դիզայներ)
2000 – Բագեր Վանսի լեգենդը (անգլ.՝ The Legend of Bagger Vance, կրկնօրինակման միքս, ձայնային դիզայներ, supervising sound editor)
2000 – 102 դալմատիններ (անգլ.՝ 102 Dalmatians, կրկնօրինակման միքս, ձայնային դիզայնի խորհրդատու)
2001 – Մեքսիկացին (անգլ.՝ The Mexican, կրկնօրինակման միքս)
2001 – Ատլանտիդա։ Մոռացված երկիր (անգլ.՝ Atlantis: The Lost Empire, կրկնօրինակման միքս, ձայնային դիզայներ, sound supervisor)
2001 – Արհեստական ինտելեկտ (անգլ.՝ A.I. Artificial Intelligence, կրկնօրինակման միքս, ձայնային դիզայներ, supervising sound editor)
2001 – Հրեշների կորպորացիա (անգլ.՝ Monsters, Inc., կրկնօրինակման միքս, ձայնային դիզայներ)
2002 – Ամանդլա։ Հեղափոխություն չորս մասով (անգլ.՝ Amandla! A Revolution in Four Part Harmony, վավերագրական, ձայնային դիզայներ)
2002 – Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ II։ Կլոնների հարձակումը (անգլ.՝ Star Wars. Episode II: Attack of the Clones, կրկնօրինակման միքս)
2002 – Punch-Drunk Love (կրկնօրինակման միքս, ձայնային դիզայնի խորհրդատու)
2002 – Հատուկ կարծիք (անգլ.՝ Minority Report, կրկնօրինակման միքս, ձայնային դիզայներ, supervising sound editor)
2002 – Փարոս (անգլ.՝ Ticker, կարճամետրաժ, կրկնօրինակման միքս, Skywalker Sound)
2003 – Փնտրելով Նեմոյին (անգլ.՝ Finding Nemo, կրկնօրինակման միքս։ Skywalker Sound, ձայնային դիզայներ, supervising sound editor: Skywalker Sound)
2003 – Հալք (անգլ.՝ Hulk, կրկնօրինակման միքս, ձայնային դիզայներ)
2003 – Փիթեր Փեն (անգլ.՝ Peter Pan, ձայնային դիզայներ, supervising sound mixer)
2006 – Գեդո սենկի (անգլ.՝ Tales from Earthsea, ADR director - անգլերեն տարբերակ)
2006 – Առևանգում (անգլ.՝ Lifted, կարճամետրաժ, անիմացիոն, կրկնօրինակման միքս, ձայնային դիզայներ)2010-ական թվականներ

2011 – Կռվարար (անգլ.՝ Bully, վավերագրական, ձայնային դիզայներ)
2011 – Սուպեր 8 (անգլ.՝ Super 8, additional ձայնային դիզայներ)
2011 – Թենթենի արկածները (անգլ.՝ The Adventures of Tintin, ձայնի խորհրդատու)
2011 – Մարտական ձի (անգլ.՝ War Horse, կրկնօրինակման միքս, ձայնային դիզայներ)
2011 – Առաքելությունն անիրագործելի է։ Ֆանտոմ պրոտակոլը (անգլ.՝ Mission: Impossible – Ghost Protocol, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինակման միքս)
2012 – Արիետին՝ լիլիպուտների երկրից (անգլ.՝ The Secret World of Arrietty, ADR director)
2012 – Խիզախ արքայադուստրը (անգլ.՝ Brave, ձայնային դիզայներ, ձայնի կրկնօրինակման միքս)
2013 – Լինքոլն (անգլ.՝ Lincoln, ձայնային դիզայներ)
2012 – Ռալֆ (անգլ.՝ Wreck-it Ralph, ձայնային դիզայներ)
2013 – Ամեն ինչ կորած է (անգլ.՝ All Is Lost, ձայնի խորհրդատու)
2012 – Միայնակ Ռենջերը (անգլ.՝ The Lone Ranger, ձայնի կրկնօրինակման միքս)
2013 – Քամին ուժգնանում է (անգլ.՝ The Wind Rises, ADR director - անգլերեն տարբերակ)
2015 – Աշխարհը յուրայի դարաշրջանում (անգլ.՝ Jurassic World, խորհրդատու ձայնային դիզայներ)
2015 – Լրտսեների կամուրջը (անգլ.՝ Bridge of Spies, կրկնօրինակման միքս)
2015 – Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ VII։ Ուժի արթնացում (անգլ.՝ Star Wars: The Force Awakens, կրկնօրինակման միքս)


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
Գերի Ռայդստրոմը տասնյոթ անգամ ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի տարբեր անվանակարգերում և վեց անգամ BAFTA մրցանակի լավագույն ձայնի համար։

Դրանից բացի Գերի Ռայդստրոմը բազմիցս ներակայացվել և արժանացել է պրոֆեսիոնալ կինոմրցանակների մոնտաժի ու ձայնագրության բնագավառում՝ Motion Picture Sound Editors և Cinema Audio Society Awards։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Gary Rydstorm - Skywalker Sound
Գերի Ռայդստրոմ Internet Movie Database կայքում