Լևոն Բլբուլյան

Լևոն Ռաֆիկի Բլբուլյան (հունիսի 15, 1949(1949-06-15), Նոր Բայազետ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, հրապարակախոս։
Երգահան, դերասանուհի Ժաննա Բլբուլյանի եղբայրն է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1949 թվականի հունիսի 15-ին, Նոր Բայազետ (այժմ՝ Գավառ) քաղաքում։ 1971 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի մեքենայացման ֆակուլտետը։ Լրագրությամբ և գրականությամբ սկսել է զբաղվել 1970-ական թվականներից։ Աշխատել է շրջանային «Լենինյան դրոշով» թերթում, Հանրապետական ռադիոյի «Երիտասարդություն» ռադիոկայանում, «Երկիր», «Երկիր Նաիրի» թերթերում, 10 տարի վարել է «Ավանգարդի» գրականության ու արվեստի բաժինը։ 1989-1990 թվականներին գրողների միության գործուղումով սովորել, գերազանցությամբ ավարտել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի գրական երկամյա բարձրագույն դասընթացները։ Հայաստանի գրողների և լրագրողների միությունների անդամ է, 2014 թվականից Համահայկական գրական հիմնադրամի գործադիր տնօրենն է։


== Ստեղծագործություններ և ճանաչում ==
1999 թվականին ճանաչվել է «Հայացք Երևանից» ամսագրի տարվա լավագույն հեղինակ։ 2002 թվականին հրատարակել է «Ժամանակ և դեմքեր» գիրքը, որտեղ ներկայացված են հարցազրույցներ հայ մտավորականների, արվեստի և գրականության ճանաչված գործիչների հետ։ Բանաստեղծական, թարգմանական, երգիծական բազմաթիվ գրքերի հեղինակ է։ Թարգմանություններ է կատարել Վլադիսլավ Խոդասևիչից, Վլադիմիր Վիսոցկուց, Աննա Ախմատովայից, Բուլատ Օկուջավայից, ժամանակակից մի շարք ռուս բանաստեղծներից։ Պարսիկ մեծ բանաստեղծ Օմար Խայամի քառյակների թարգմանական հատորի համար 2018-ին արժանացել է Հայաստանի գրողների միության Հովհաննես Մասհեյան թարգմանական մրցանակին:Բազմաթիվ երգերի խոսքերի հեղինակ է։ Համագործակցել է Կոնստանտին Օրբելյանի, Ալեքսանդր Աճեմյանի, Տիգրան Մանսուրյանի, Ռոբերտ Ամիրխանյանի, Մարտին Վարդազարյանի, Երվանդ Երզնկյանի, Արամ Սաթյանի և այլ կոմպոզիտորների հետ։ Քրոջ՝ երգահան Ժաննա Բլբուլյանի հետ համատեղ թողարկել են «Հանդիպման տանգո» (1993) «Խաչված սրտեր» (2003) ալբոմները։ Արամ Սաթյանի՝ հայկական առաջին փոփ օպերան («Լիլիթ») ստեղծվել է Բլբուլյանի խոսքերով ( 2003)։ Տարբեր կոմպոզիտորների հետ նրա ստեղծած երգերի ընտրանին թողարկվել է «Արևոտ անձրև» ալբոմով (2006)։


== Մրցանակներ, մեդալներ ==
Գրողների միությունների միջազգային ընկերակցության ոսկե մեդալ, 2004
Հայաստանի գրողների միության Ավետիք Իսահակյանի անվան մրցանակ, 2008
Ռուսաստանի գրողների միության Գրիբոեդովի անվան հուշամեդալ, 2008
ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ, 2009
Գրողների միության «Վաստակի համար» մեդալ, 2009
Հայաստանի գրողների միության և Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի «Կանթեղ» թարգմանական մրցանակ, 2014
Ռուսաստանի գրողների միության Լերմոնտովի անվան հուշամեդալ, 2014
Հայաստանի գրողների միության Հովհաննես Մասհեյանի անվան մրցանակ, 2018
Գավառ քաղաքի պատվավոր քաղաքացու հավաստագիր, 2018
Երևանի քաղաքապետի ոսկե մեդալ, 2019


== Երկեր ==
«Քեզ սերն է ծնել» (բանաստեղծություններ), Երևան, «Սովետական գրող», 1979 թ. 40 էջ։
«Համբույրի ծաղիկ» (բանաստեղծություններ), Երևան, «Սովետական գրող», 1984 թ. 85 էջ։
«Գաղտնիքների խեցի» (բանաստեղծություններ), Երևան, «Խորհրդային գրող», 1989 թ., 156 էջ։
«Բոյիդ մեռնեմ», զվարճապատումների երեք գրքույկ, 1992, 1995, 2006։
«Ты рождена любовью», стихи, Москва, «Голос», 1992 г.
«Աներգ օրեր» (բանաստեղծություններ), Երևան, «Նաիրի», 1994 թ., 112 էջ։
«Այս ճանապարհին», (բանաստեղծություններ, թարգմանություններ, երգեր), Երևան, «Ապոլլոն», 1999, 336 էջ։
«Ժամանակ և դեմքեր», 33 հարցազրույց, Երևան, «Զանգակ-97», 2011 թ., 288 էջ։
«Գիրք սիրո», (սիրերգություն), Երևան, «Ամրոց գրուպ», 2004 թ., 223 էջ։
«Քառյակներ», Երևան, «Վան Արյան», 2008 թ., 224 էջ։
«Բոյիդ մեռնեմ», (զվարճապատումներ) , Երևան, «Աստղիկ գրատուն», 2011 թ., 308 էջ։
«Եղանակներ», (ընտրանի), Երևան, «Գրական հայրենիք» ԲՓԸ, 2010 թ. , 464 էջ։
«Տարիների միջով» (հարցազրույցներ, հոդվածներ), Երևան, «Աստղիկ գրատուն», 2014 թ., 360 էջ։
«Սիրո ու նվիրումի երգեր», քնարական երգեր Ժ. Բլբուլյանի երաժշտությամբ, «Անտարես» , 2015 թ. , 256 էջ։
«Раковина тайн», стихи, Москва, «Вече», 2019 г.
«Խոսք ու զրույց»  (հարցազրույցներ, հոդվախներ, հուշապատումներ),Երևան, «Վան Արյան», 2021, 412 էջ


== Թարգմանություններ (ռուսերենից) ==
Մարինա Վլադի, «Վլադիմիր կամ ընդհատված թռիչք» (հուշեր Վ. Վիսոցկու մասին) , Երևան, «Լույս», 1993, 224 էջ։
Վլադիմիր Վիսոցկի, «Ես, ինչ խոսք, ետ կգամ», (բանաստեղծություններ, խոհեր, հուշեր բանաստեղծի մասին), Երևան, «Ապոլլոն», 1997, 286 էջ։
Իվան Պերևերզին, «Հյուսիսային ծաղիկներ», (բանաստեղծություններ), Երևան, ՀԳՄ հրատ., 2011, 348 էջ։
Վլադիմիր Սիլկին, «Ռուսական քամի», (բանաստեղծություններ), Երևան, «Աստղիկ գրատուն» , 2013, 152 էջ։
Ալեքանդր Պորյադոչնի, «Արծաթե թել», (պոեմ), Երևան, «Ապոլլոն» , 2014, 64 էջ։
Վլադիմիր Բոյարինով, «Կռունկները գնացին», (բանաստեղծություններ) , «Վան Արյան» , 2014, 168 էջ։
Վլադիմիր Իսայչև, «Սիրո ճանապարհով», (բանատեղծություններ), «Վան Արյան», 2014, 304 էջ։
Օմար Խայամ, «Քառյակներ»(թարգման. պարսկերեն տողացիներից) , «Անտարես» , 2018, 368 էջ։
Օմար Խայամ, «Քառյակներ»(թարգման. պարսկերեն տողացիներից) , «Անտարես» , 2021, 380 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լևոն Բլբուլյանի պաշտոնական կայքը
Լևոն Բլբուլյանի ստեղծագործությունները երգերում
Լևոն Բլբուլյանի հոբելյանական երեկո 1 մաս https://www.youtube.com/watch?v=RxXLHvttwqU
Լևոն Բլբուլյանի հոբելյանական երեկո 2 մաս https://www.youtube.com/watch?v=dOev-CeGyec&t=226s
Լևոն Բլբուլյան https://www.1tv.am/hy/video/%D5%89%D5%A1%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%BF%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D4%BC%D6%87%D5%B8%D5%B6-%D4%B2%D5%AC%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D5%B6/63709