Գուստավ ֆոն Շմոլլեր

Գուստավ ֆոն Շմոլլեր (գերմ.՝ Gustav von Schmoller, (German: [[Միջազգային հնչյունական այբուբեն|[ˈʃmɔlɐ]]] ( ). հունիսի 24, 1838(1838-06-24)[…], Հայլբրոն, Շտուտգարտի ադմինիստրատիվ օկրուգ, Բադեն-Վյուրթեմբերգ - հունիսի 27, 1917(1917-06-27), Bad Harzburg, Գոսլար, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանական կայսրություն), գերմանացի տնտեսագետ, պատմաբան, պետական և հասարակական գործիչ, տնտեսագիտության պատմական դպրոցի ներկայացուցիչ։ Մշակել է պետական սոցիալիզմի տեսությունը։
Եղել է առաջատար Sozialpolitiker (սոցիալական ուղղվածություն ունեցող քաղաքականություն վարելու գաղափարի ջատագով), Verein für Socialpolitik-ի՝ գերմանական տնտեսագիտական ընկերակցության հիմնադիր և երկարամյա ղեկավար (այդ ընկերակցությունը մինչև օրս գործում է)։ 
Շմոլլերն իր գլխավոր նպատակն է համարել պրուսական միապետությունն ու բյուրոկրատիան հաշտեցնել լիբերալ (ազատական) պետության գաղափարի հետ և այն համալրել պառլամենտարիզմի լավագույն տարրերով՝ հասարակական բարեփոխումներ իրականացնելու նպատակով։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1838 թվականի հունիսի 24-ին, Հայլբրոնում, պետական ծառայողի ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 1857-1861 թվականներին  Թյուբինգենի համալսարանում ուսումնասիրել է  Kameralwissenschaft, որը տնտեսագիտության, իրավագիտության, պատմության և քաղաքացիական կառավարման հիմունքների համակցություն էր։ 1861 թվականին աշխատանքի է նշանակվել Վյուրթեմբերգի վիճակագրական դեպարտամենտում։ Հետագայում որպես պրոֆեսոր պաշտոնավարել է Հալլեի (1864–1872), Ստրասբուրգի (1872–1882), Բեռլինի Հումբոլդի անվան (1882–1913) համալսարաններում։ 1899 թվականից մինչև իր մահը Պրուսիայի լորդերի պալատում ներկայացրել է Բեռլինի համալսարանը։
Եղել է՝

Պրուսական պետական խորհրդի անդամ (սկսած 1884 թվականից).
«Սոցիալական քաղաքականության խորհրդի» հիմնադիրներից մեկը (1890 թվական).
1881 թվականից «Jahrbuch für Gesetzgebung, Verwaltung und Volkswirtschaft im deutschen Reiche» ամսագրի խմբագիր.
Սոցիալական քաղաքականության խորհրդի ղեկավար (1890-1917).
Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1890), հետագայում՝ արտասահմանյան պատվավոր անդամ(1901)։Շմոլլերը պնդում էր, որ յուրաքանչյուր տնտեսագիտական տեսություն պետք է հիմնվի ճշգրիտ պատմական հետազոտությունների, տեխնիկայի զարգացման, սոցիալական հաստատությունների բնույթի և այլ պայմանների վրա։
Որպես պետական սոցիալիզմի հիմնադիր՝ նա կողմ էր պետության միջամտությանը տնտեսության մեջ՝ ժողովրդական տնտեսության (գերմ.՝ Volkswirtschaft) զարգացման նպատակով։
Զգալի էր Գուստավ Շմոլլերի ազդեցությունը 1875-ից 1910 թվականներին Գերմանիայում տարված տնտեսական քաղաքականության, հասարակական ու ֆիսկալ բարեփոխումների և ակադեմիական դիսցիպլինների վրա։ Նա եղել է Գերմանիայի ռազմածովային հզորության ամրապնդման և գերմանական կայսրության անդրծովյան նվաճումների ընդարձակման մոլեգին կողմնակից։


== Մեծարանք ==
Pour le Mérite շքանշան, 1899
Կիսանդրին տեղադրվել է Բեռլինի Հումբոլդի անվան համալսարանում
Գուստավ ֆոն Շմոլլերի պատվին մեկական փողոց ու դպրոց են անվանակոչվել նրա ծննդավայրում՝ Հայլբրոնում, իսկ Գերմանիայի մայրաքաղաքում՝ Բեռլինում նրա անունով կոչվել են մեկական փողոց ու հրապարակ։


== Աշխատություններ ==
«Zur Geschichte der deutschen Kleingewerbe im 19 Jahrhundert», Հալե, 1870;
«Über einige Grundfragen des Rechts und der Volkswirtshaft», 2 Aufl., Իենա, 1875;
«Zur Literaturgeschichte der Staats- und Sozialwissenschaften», Լայպցիգ, 1888;
«Die soziale Frage», Մյունխեն, 1918;
«Ժողովրդական տնտեսություն, գիտություն ժողովրդական տնտեսության մասին և նրա մեթոդները», Մոսկվա, 1902;
«Դասակարգերի պայքարը և դասակարգային ղեկավարումը», Մոսկվա, 1906.


== Գրականություն ==
Մաքս Վեբեր, «Der Sinn der „Wertfreiheit“ der soziologischen und ökonomischen Wissenschaften», «Logos», 1918, Bd 7;
Schaäfer U. G., «Historische Nationalökonomie und Sozialstatistik als Gesellschaftswissenschaften», Քյոլն, 1971


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Gustav von Schmoller im Internet Archive
Gustav Friedrich von Schmoller. Archived 2015-04-17 at the Wayback Machine. Humboldt-Universität zu Berlin