Մասեդոնիո Ֆերնանդես

Մասեդոնիո Ֆերնանդես (իսպ.՝ Macedonio Fernández, հունիսի 1, 1874(1874-06-01)[…], Բուենոս Այրես, Արգենտինա - փետրվարի 10, 1952(1952-02-10)[…], Բուենոս Այրես, Արգենտինա), արգենտինացի բանաստեղծ, արձակագիր, փիլիսոփա։


== Կենսագրություն ==
Մասեդոնիո Ֆերնանդեսը ծնվել է 1874 թվականին Բուենոս Այրեսում՝ զինվորականի ընտանիքում։ Սովորել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, 1898 թվականին ստացել է փոստաբանի դիպլոմ։ Բարեկամություն է արել ուսուցիչ և գրականագետ Խորխե Գիլերմո Բորխեսի, 1921 թվականից հետո՝ նրա որդու՝ Խորխե Լուիս Բորխեսի հետ, որն ամբողջ կյանքում իրեն համարել է  Մասեդոնիոյի աշակերտը։ Բորխես-կրտսերը տպագրել է Մասեդոնիո Ֆերնանդեսի բանաստեղծությունները մադրիդյան «Կոսմոպոլիս» ամսագրում (1921), 1922  թվականին Ֆերնանդեսի հետ միասին տպագրում է ավանգարդային  «Պորա» ամսագիրը (ռուս. «Ֆորշտեվեն»)։ Ֆերնանդեսը երկար տարիներ  նամակագրական կապ է ունեցել  Ա. Ռեյեսի, Ռ. Գոմես դե լա Սերնայի, Խորխե Լուիս Բորխեսի և այլ նշանավոր գրողների հետ, բարեկամություն է արել  Խ. Ռ. Խիմենեսի հետ։ 1947 թվականին նա փոխադրվում է որդու տուն, որտեղ էլ մահանում է։ Բուենոս Այրեսի Ռեկոլետա գերեզմանատանը նրա գերեզմանին ելույթ է ունենում Խ. Լ. Բորխեսը։


== Ստեղծագործություն ==
Մասեդոնիո Ֆերնանդեսի բանաստեղծական ռազմավարությունը իրենից ներկայացնում է անսպառ մոտեցում գրելուն, էսքիզների անընդհատ վերափոխման միջոցով, առանց դրանց տպագրության մտադրության։ Միայն ընկերների պնդմամբ նա 1920-1940-ական թվականներին  վիպակների և վեպերի տեսքով հրատարակել է  մի քանի հատվածներ, հաճախ որպես «նախաբան» ապագա գրքերի համար։ Ֆերնանդեսի  բանաստեղծությունները և արձակ ստեղծագործությունները թարգմանվել են անգլերեն, ֆրանսերեն և իտալերեն։ Նրա կենսագրությունը և ստեղծագործությունները ընկած են արգենտինացի արձակագիր Ռիկարդո Պիլյաի պոստմոդեռնիստական «Քաղաք, որը չկա» վեպի հիմքում (1992,  Խերարդո Գանդինիի համանուն օպերան Պիլի լիբրետոյով 1995)։


== Ստեղծագործություններ ==
No toda es vigilia la de los ojos abiertos. Buenos Aire: Manuel Gleizer, 1928.
Papeles de Recienvenido. Buenos Aires: Cuadernos del Plata, 1929.
Una novela que comienza. Prólogo de Luis Alberto Sánchez. Santiago de Chile: Ercilla, 1940.
Poemas/ Prólogo de Natalicio González. México: Guarania, 1953.
Museo de la Novela de la Eterna/ Advertencia de Adolfo de Obieta. Buenos Aires: CEAL, 1967.
No toda es vigilia la de los ojos abiertos y otros escritos/ Advertencia de Adolfo de Obieta. Buenos Aires: CEAL, 1967.
Cuadernos de todo y nada. Buenos Aires: Corregidor, 1972.


=== Ամփոփ հրատարակություններ ===
Obras completas, 9 vols. Buenos Aires: Corregidor, 1985-2001.
Macedonio Fernández, Jorge Luis Borges. Correspondencia, 1922-1939: crónica de una amistad/ Carlos Garcia, ed. Buenos Aires: Corregidor, 2000 (переписка с Х. Л. Борхесом).


=== Հրատարակություններ ռուսերեն ===
Танталиада// Антология фантастической литературы. СПб: Амфора, 1999, с. 580-588.


=== Գրականություն ===
Rodriguez Monegal E. Macedonio Fernandez, Borges y el ultraismo// Numero, 1952, № 19.
Jiménez J.R. Lado de Macedonio Fernández// Idem. La corriente infinita: critica y evocacion. Madrid: Aguilar, 1971, pp. 181–186.
Foix J.C. Macedonio Fernández. Buenos Aires: Editorial BONUM, 1974.
Engelbert J.A. Macedonio Fernández and the Spanish American New Novel, New York: New York UP, 1978.
Gomez de la Serna R. Retratos contemporaneos. Madrid: Aguilar, 1989.
Lindstrom N. Macedonio Fernández// Latin American Writers/ Ed. Carlos A. Solé. New York: Scribner, 1989, p. 483-490.
De Obieta A. Macedonio: memorias errantes. Buenos Aires: Corregidor, 1999 (воспоминания сына).
Diccionario de la Novela de Macedonio Fernández/ Ricardo Piglia, ed. Buenos Aires, 2000.
Bianciotti H. Macedonio Fernández/ Idem. Une passion à toutes lettres. Paris: Gallimard, 2001, p. 150-157.
Abos A. Macedonio Fernandez, La Biografia Imposible. Madrid: Plaza & Janes Sa Editorial, 2002.
Prieto J. Desencuadernados: Vanguardias excéntricas en el Rio de la Plata. Macedonio Fernàndez y Felisberto Hernàndez. Rosario, 2002.
Garth T.S. The Self of the City: Macedonio Fernández, the Argentine Avant-Garde, and Modernity in Buenos Aires. Lewisburg: Bucknell UP, 2005.
Борхес Х. Р. Маседонио Фернандес «Новоприбывший»// Он же. Собрание сочинений. Т.I. СПб: Амфора, с.471-472.
Борхес Х. Р. Маседонио Фернандес «Сочинения»// Он же. Собрание сочинений. Т.III. СПб.: Амфора, 2005, с.427-437.
Дубин, Борис Трансцендентальный юморист Маседонио Фернандес// Он же. На полях письма. М.: Emergency Exit, 2005, с.193-196.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Macedonio Fernández e la «poematica» del pensare