armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ադրիանապոլսի պայմանագիր

Ադրիանապոլսի պայմանագիր, կնքվել է 1829 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, 1828-1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ավարտից հետո։ Համաձայն պայմանագրի՝

Ռուսական կայսրությանն էր անցնում Անդրկովկասի սևծովյան առափնյա շրջանները՝ Փոթի նավահանգստով
Ռուսական կայսրությանն էր անցնում Ախալցխան ու Ախալքալաքը
Արևմտյան Հայաստանում ռուսների գրաված մյուս գավառները վերադարձվում էին օսմանյան ԹուրքիայինԲաղկացած է 16 հոդվածից և մեկ առանձին ակտից։ Ադրիանուպոլսի հաշտության պայմանագրով Ռուսաստանին անցան Դանուբի գետաբերանն իր կղզիներով, Սև ծովի կովկասյան ափերը՝ Կուբանի գետաբերանից մինչև Աջարիայի հյուսիսը՝ Անապա և Փոթի նավահանգիստներով, Ախալցխայի փաշայությունը՝ Ախալքալաք և Ախալցխա բերդերով։ Ռուսահպատակներին իրավունք վերապահվեց ազատ առևտուր անել Թարքիայում, ռուսական և օտարերկրյա առևտրական նավերին թույլատրվեց անարգել անցնել Բոսֆորի և Դարդանելի նեղուցներով։ Թուրքիան պարտավորվեց 1,5 տարում վճարել 1,5 միլիոն հոլանդ, գուլդեն ռազմատուգանք, ճանաչեց Հունաստանի, Մոլդավիայի, Վալախիայի ու Սերբիայի ինքնավարությունը։
13-րդ հոդվածով սահմանվեց փոխադարձ գաղթի իրավունք։ Թուրքահպատակ հայերը կարող էին 18 ամսվա ընթացքում, իրենց շարժական գույքով, տեղափոխվել Ռուսաստան։ 1829–1830 թվականներին շուրջ 75-80 հազար հայ Էրզրումից (Կարին), Կարսից, Բայազետից գաղթեց Անդրկովկաս։ Թուրքիան ճանաչեց Վրաստանի, Իմերեթի, Մեգրելիայի ու Գուրիայի, ինչպես և 1828 թվականի Թուրքմենչայի պայմանագրով Երևանի և Նախիջևանի խանությունների միացումը ռուսական կայսրությանը։ Ադրիանուպոլսի հաշտության պայմանագիրը ամրապնդեց Ռուսաստանի տնտեսական–քաղաքական դիրքը Բալկաններում, Սև ծովի ու նեղուցների վրա և Անդրկովկասում։


== Աղբյուրներ ==
11-րդ դասարանի հայոց պատմության դասագիրք
Սզնի Շովիցի

Սզնի Շովիցի (լատ.՝ Crataegus szovitsii), վարդազգիների ընտանիքի, սզնի ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ, փոքր ծառ է 2-5 սմ բարձրությամբ, երբեմն աճում է թփանման։ Մոտ է Սզնի արևելյանին, որից տարբերվում է միայն տերևների ձևով և սռնակների թվով։ Ճյուղերը ամուր են, գորշավուն։ Երիտասարդ ընձյուղները ծածկված են խիտ թաղիքասպիտակ մազմզուկներով։ Կարճացած ընձյուղների զգալի մասը վերածվել է տերևակալած փշերի։ Տերևները հակառակ ձվաձև են, սեպանման կամ հակառակ ձվաձև է, շեղանկյուն, խոր կտրատված 5 բաժինների (երկարացած ընձյուղների վրա 5-9 բաժինների), լայն բլթակներով, 3-4,5 սմ երկարությամբ, ամուր, կապտավուն, ծածկված տերևների մակերեսին սեղմված մազմզուկներով։ Ծաղկաբույլերը կազմված են 10-12 ծաղիկներից, խիտ թաղիքամազմզուկապատ են։ Սռնակների թիվը հասնում է 3-4-ի։ Պտուղները կարմիր են, 1,2-1,5 սմ տրամագծով, 3-4 (հազվադեպ 2) եռակող սերմերով։ Ծաղկում է հունիսին, պտուղները հասունանում են հոկտեմբերին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում (արևելյան Անդրկովկաս՝ Արցախ), Արևմտյան Հայաստանում։ Հայաստանի պայմաններում հանդիպում է Զանգեզուրում, միջին լեռնային գոտում, արիդային նոսրանտառներում, չոր լանջերում։


== Կիրառություն ==
Բարձր դեկորատիվ տեսակ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Սերե (Ֆրանսիա)

Սերե (ֆր.՝ Céret), կոմունա Ֆրանսիայի հարավում, Պիրենեյ-Արևելյան դեպարտամենտում, Լանգեդոկ-Ռուսիլյոն-Հարավային Պիրենեյներ շրջանում։ Սերե շրջանի Վալեսպիե-Ալբեր կանտոնի վարչական կենտրոնը։ 2012 թվականին կոմունայի բնակչությունը կազմում էր 7663 մարդ։


== Աշխարհագրական դիրքը ==
Սերեն Արևելյան Պիրենեյներ դեպարտամենտի ենթապրեֆեկտուրա է և համանուն շրջանի կենտրոնը։ Կոմունան գտնվում է Վալեսպիրի շրջանում, Թեշի հովտում, Իսպանիայի հետ սահմանի մոտ։


== Ժողովրդագրություն ==
Ըստ 2012 թվականի մարդահամարի՝ Սերե քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 7663 մարդ (46,0% տղամարդ և 54,0% կին)։ Կոմունայի բնակչությունն ըստ տարիքային խմբերի բաշխվել է հետևյալ կերպ. 12,9%՝ մինչև 14 տարեկան բնակիչներ, 13,4%՝ 15-ից 29 տարեկան, 14,7%՝ 30-ից 44 տարեկան, 20,4%՝ 45-ից 59 տարեկան բնակիչներ և 48,6%՝ 60 տարեկան և բարձր տարիքի։ 15 տարեկանից բարձր բնակիչների շրջանում 46,3%-ը ամուսնացած է եղել, 31,3%-ը՝ ամուրի, 10,4%-ը՝ ամուսնալուծված, 12,0%-ը՝ այրի։ Կոմունայում կար 3788 տնտեսություն, որոնց 57,3%-ը ընտանիքներ էին։
15 տարեկանից բարձր բնակչության շրջանում (6178 մարդ) բնակչության 16,5%-ը չուներ կրթություն, 11,9%-ն ուներ միայն տարրական կրթություն, 8,6%-ը միայն ավարտել է քոլեջը, 23,7%-ը ստացել է միջնակարգ դպրոցի դիպլոմ, 17,4%-ը ավարտել է ամբողջական միջնակարգ կամ միջնակարգ մասնագիտացված կրթություն, 10,7%-ն ավարտել է կրճատված բարձրագույն կրթությունը, իսկ 11,1%-ը՝ բարձրագույն։
2012 թվականին աշխատունակ տարիքի 4359 մարդկանցից (15-ից 64 տարեկան) 2967-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 1392-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը 68,1%, 2007թ.՝ 64.9%)։ 2967 ակտիվ աշխատունակ բնակիչներից աշխատել է 2422 մարդ (1214 տղամարդ և 1208 կին), գործազուրկ էին 545-ը։ 1392 աշխատունակ ոչ ակտիվ քաղաքացիներից 336-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 602-ը` թոշակառուներ, ևս 454-ը ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով ։ 2013 թվականին ամսական միջին եկամուտը կազմել է 1831 եվրո, տարեկան՝ 21 968 եվրո ։


== Նշումներ ==
Սինի լը Պետի

Սինի լը Պետի (ֆր.՝ Signy-le-Petit), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1299 մարդ, բնակչության խտությունը` 33.55 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 38.72 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 185 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 110 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 35 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 773 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 511-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 262։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,1 %։ 511 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 391 անձ (232 տղամարդ և 159 կին)։ Գործազուրկ են եղել 120 անձ (61 տղամարդ և 59 կին)։ 262 անաշխատունակներից 65-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 75-ը` թոշակառուներ, իսկ 122-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հելգա Վայց

Հելգա Վայց (անգլ.՝ Helga Weisz, 1961, Ֆիլլախ, Կարինտիա, Ավստրիա), ավստրիացի արդյունաբերական բնապահպան, կլիմայագետ, սոցիալական գիտությունների ինստիտուտի արդյունաբերական էկոլոգիայի և կլիմայի փոփոխության պրոֆեսոր Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանում։ Պոտսդամի կլիմայի ազդեցության հետազոտության ինստիտուտում (PIK) ղեկավարում է «Սոցիալական նյութափոխանակությունը և ազդեցությունները» լաբորատորիան։ 


== Կյանք ==
1995 թվականին մանրէաբանության մագիստրոսի կոչումով ավարտել է Վիեննայի համալսարանը։ 2002 թվականին մշակութային ուսումնասիրությունների դոկտորի կոչում է ստացել Բեռլինի համալսարանում։ 2006 թվականին ավարտել է Կլագենֆուրտի Ալպեն-Ադրիա համալսարանի սոցիոէկոլոգիայի ֆակուլտետը։ 1991 - 2009 թվականների ընթացքում զբաղեցրել է տարբեր գիտական պաշտոններ Վիեննայի Կլագենֆուրտի համալսարանի Միջառարկայական հետազոտությունների և շարունակական կրթության ֆակուլտետում։ Հրավիրված դասախոս է եղել Շվեյցարիայի Սուրբ Գալլենի համալսարանում ու Եյլի համալսարանի շրջակա միջավայրի դպրոցում։ 2009 - 2012 թվականներին համանախագահել է Պոտսդամի կլիմայի ազդեցության հետազոտության ինստիտուտի II հետազոտական տիրույթը՝ Կլիմայի ազդեցություն և խոցելիություն, իսկ 2012 - 2018 թվականներին՝ միջառարկայական հասկացությունների և մեթոդների հետազոտական տիրույթը։ 


== Աշխատանք ==
Վայցի հետազոտությունը կենտրոնանում է հումքի և էներգիայի սոցիալական պատասխանատու արտադրության, հումքի՝ ապրանքների և ծառայությունների վերածման և շրջակա միջավայրում որպես թափոններ, արտանետումներ և ջերմություն դրանց օգտագործման և հեռացման վրա, որոնք միասին սոցիալական նյութափոխանակություն են կազմում։ 
Ակտիվորեն մասնակցում է կլիմայի ճգնաժամը լուծելու միջոցների վերաբերյալ հանրային քննարկումներին։ Երբ 2017 թվականին հրատարակել է քաղաքային ջերմոցային գազի հետքերը նվազեցնելու վերաբերյալ իր ուսումնասիրությունը, այնտեղ նշել է․ «Աշխարհի քաղաքները պետք է խրախուսվեն և հնարավորություն ունենան վերահսկել իրենց արտանետումների ողջ սպեկտրը։ Միայն այդ դեպքում հնարավոր կլինի իրականացնել շատ քաղաքների անհրաժեշտ և հավակնոտ ծրագրեր` 2 աստիճանի սահմանը բավարարելու համար»։ 


== Հրատարակությունների ընտրանի ==
With Peter-Paul Pichler, Timm Zwickel, Abel Chavez, Tino Kretschmer, Jessica Seddon: Reducing urban greenhouse gas footprints. In: Scientific Reports, 7, 2017, p. 14659.
With Fridolin Krausmann, Christof Amann, Nina Eisenmenger, Karl-Heinz Erb, Klaus Hubacek, Marina Fischer-Kowalski: The physical economy of the European Union: Cross-country comparison and determinants of material consumption. In: Ecological Economics (journal), 58 (4), pp. 676–698.
With Sangwon Suh, T. E. Graedel: Industrial Ecology: The role of manufactured capital in sustainability. In: Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|Proceedings of the National Academy of Sciences, 112(20), 2015, pp. 6260–6264.


== Ծանոթագրություններ ==


== Նշումներ ==
(8576) 1996 VN8

(8576) 1996 VN8, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի նոյեմբերի 7-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,378804 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8854 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8722 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1340,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268637 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,04° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8576) 1996 VN8 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հիդարնես Ա

Հիդարնես Ա Երվանդունի-հայ արքա Երվանդյան Հայաստանում Երվանդունիների տոհմից, ով կառավարել է մ.թ.ա. 6-րդ դարի վերջում։ 
Նա հիմք դրեց Երվանդունիների արքայատոհմին նվիրված տոնակատարությունների, որոնք անց էին կացվում ողջ երկրով մեկ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Դառնափուշ փափուկ

Դառնափուշ փափուկ (լատ.՝ Xanthium strumarium), բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
15-120 սմ բարձրությամբ, թունավոր, միամյա խոտաբույս է։ Ճյուղավոր ցողունը խորդուբորդ է։ Բույսն ունի հերթադիր եռաբլթակ ատամնաեզր տերևներ և լավ զարգացած առանցքային արմատային համակարգ։ Միասեռ խողովակաձև ծաղիկներից կազմված զամբյուղները փնջերով խմբված են տերևածոցերում։ Զամբյուղները, որոնք կազմված են արական ծաղիկներից, ունեն միաշարք փաթաթոց, հնգանդամ խողովակաձև ծաղիկներ և 5-ական ազատ առէջներ, իսկ իգական ծաղիկներով զամբյուղները շրջապատված են երկշարք, մոխրագույն-կանաչ տերևիկներից կազմված փաթաթոցով։ Սերմերի հասունացման ընթացքում փաթաթոցը վերափոխվում է։


== Տարածվածություն ==
Որպես մոլախոտ աճում է ստորին լեռնային գոտու գետերի և առուների ափերին, ճանապարհների եզրերին, աղբավայրերում և ցանքսերում։ Հանդիպում է Տավուշի, Կոտայքի Արմավիրի, Սյունիքի մարզերում։


== Նշանակություն ==
Բուժական նպատակներով օգտագործվում է բույսի կանաչ զանգվածը ծաղկման շրջանում, պտուղներն և արմատները։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոդրիգո Սանտորո

Ռոդրիգո Ժունկեյրա դոս Ռեյս Սանտորո (պորտ.՝ Rodrigo Junqueira dos Reis Santoro; օգոստոսի 22, 1975(1975-08-22), Պետրոպոլիս, Ռիո դե Ժանեյրո, Բրազիլիա), բրազիլացի դերասան։ Առավել հայտնի է դարձել՝ նկարահանվելով   «Կարանդիրու», «Իրական սեր», «300 սպարտացիները», «Չե», «Ես քեզ սիրում եմ, Ֆիլիպ Մորիս», «Ֆոկուս», «300 սպարտացիներ. կայսրության ծաղկումը», «Բեն Հուր» ֆիլմերում, ինչպես նաև նկարիչ Պաուլոյի դերով Կորուսյալները հեռուստասերիալում։ Համարվում է 21-րդ դարի բրազիլացի ամենահայտնի դերասաններից մեկը։
Ռոդրիգոն ծնվել է 1975 թվականին Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի Պետրոպոլիս քաղաքում։ Սովորել է Ռիո դե Ժանեյրոյի կաթոլիկ համալսարանի լրագրության ֆակուլտետում։ Նկարահանվել է Ռեդե Գլոբո հեռուստաընկերության սերիալներում։ Մեծ կինոյում առաջին անգամ նկարահանվել է 2001 թվականին։ 2003 թվականին նկարահանվել է Իրական սեր ֆիլմում։ Ջիզել Բունդշենի հետ միասին նկարահանվել է գովազդային հոլովակներում։ 2004 թվականին նկարահանվել է Chanel No. 5 օծանելիքի գովազդում։ Ռոդրիգոն բնակվում է Ռիոյում և չի պատրաստվում տեղափոխվել Լոս Անջելես, չնայած որ տարվա մեծ մասը անց է կացնում Միացյալ Նահանգներում՝ նկարահանվելով հոլիվուդյան ֆիլմերում։ Սանտորոն ամերիկյան The Doors խմբի և Ուիլյամ Շեքսպիրի ստեղծագործությունների սիրահար է։ Ակտիվորեն մասնակցում է բարեգործական միջոցառումներին։ Այսպես, 2008 թվականին մասնակցել է ֆուտբոլային բարեգործական խաղին, որին մասնակցել են նաև հայտնի ֆուտբոլիստներ Ալան Շիրերը և Լուիշ Ֆիգուն։


== Արտաքին հղումներ ==
Ռոդրիգոյի պաշտոնական կայք էջը
Ռոդրիգո Սանտորո Internet Movie Database կայքում
Կոլոբրոդով

Կոլոբրոդով (ռուս.՝ Колобро́дов), խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 190 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մոնտեխո դե լա Սիեռա

Մոնտեխո դե լա Սիաեռա (իսպ.՝ Montejo de la Sierra), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմում։


== Արտաքին հղումներ ==
Ինֆորմացիա Մոնտեխո դե լա Սիաեռա մասին
Իվանովցի (գյուղ, Վոլոչիսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻվանովցիԻվանովցի (ուկրաիներեն՝ Іванівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իվանովցի գյուղում բնակվում էր 379 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,28 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 296,09 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կուլիչիխա

Կուլիչիխա (ռուս.՝ Куличиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուչուկ գետի աջ ափով՝ 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 24 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200512115200003629
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115200362
Ավազանի կոդը - 13.01.02.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ստավրոպոլսկի շրջան

Ստավրոպոլսկի շրջան (ռուս.՝ Ставропольский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սամարայի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տոլյատի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3662 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 53543 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14,62 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Յոլվա Մեզենսկայա

Եդոմա (ռուս.՝ Յոլվա Մեզենսկայա), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Արխանգելսկի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Լեմյու գետի ձախ ափին 747 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 84 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մեզեն, գետի ենթաավազանը բացակայում է, գետի գետային ավազանը Մեզեն։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03030000112103000043346
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103004334
Ավազանի կոդը — 03.03.00.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլսկոե (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկոլսկոեՆիկոլսկոե (ռուս.՝ Никольское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նիժնի Տիխտեմ

Նիժնի Տիխտեմ (ռուս.՝ Нижний Тыхтем, բաշկիրերեն՝ Түбәнге Тиктәм), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 198 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լը Մենիլ օ Գրեն

Լը Մենիլ օ Գրեն (ֆր.՝ Le Mesnil-au-Grain), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 57 մարդ, բնակչության խտությունը` 13.26 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.30 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 220 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 23 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 42 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 32-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 10։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,2 %։ 32 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 31 անձ (16 տղամարդ և 15 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (0 տղամարդ և 1 կին)։ 10 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Միլենիում (հեռուստասերիալ)

«Միլենիում» (շվեդերեն՝ Millenium), շվեդական հեռուստասերիալ, հիմնված Սթիգ Լեսոնի «Միլենիում» եռերգության հիման վրա։ Եթեր է տրվել 2010 թվականին։ Հեռուստասերիալի արտադրությամբ զբաղվել է Yellow Bird[en] կազմակերպությունը  SVT-ի, Nordisk Film-ի, Film i Väst[en]-ի և  ZDF-ի հետ միասին։ 2010 թվականին շվեդական հեռուստատեսային «Kristallen» մրցանակաբաշխուության ժամանակ սերիալն արժանացավ «Տարվա դրամա» անվանակարգին։ 2011 թվականին պարգևատրվեց միջազգային «Էմմի» Մինիսերիալներ անվանակարգում։


== Արտադրություն ==
Յուրաքանչյուր դրվագի տևողությունը կազմում է մոտավորապես 90 րոպե, իսկ ամբողջ հեռուստասերիալի տևողությունը 110 րոպեով ավելի է, քան լիամետրաժ էկրանավորմանը։ Դրա շնորհիվ սերիալի ստեղծողներին հաջողվել է ավելի խորը բացահայտել նրա պատմությունն ու կերպարները։ Բոլոր 6 սերիաները ցուցադրվել են  SVT1 հեռուստաալիքով 2010 թվականի մարտի 20-ից մինչև ապրիլի 24-ը։ Այդ տարվա ամռանը «Միլենիումը» թողարկվեց նաև DVD և  Blu-ray տարբերակով, որտեղ տեղ գտան նաև լրացուցիչ տեղեկություններ։

2011 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Music Box Home Entertainment-ը ԱՄՆ-ում թողարկեց« Միլենիում» բոքս-սեթը։


== Դերասաններ ==


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Миллениум»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Миллениум» на сайте SVT
Բերյոզովսկի Ռյադոկ

Բերյոզովսկի Ռյադոկ (ռուս.՝ Берёзовский Рядок), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Բոլոգովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 557 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կոլոգրիվկա

Կոլոգրիվկա (ռուս.՝ Кологривка), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կրասնոբակովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսկենտրոնական մասի մարզ

Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսկենտրոնական մաս(պորտ.՝ Mesorregião do Centro-Norte de Mato Grosso do Sul) վարչական մեզոշրջան Բրազիլիայում, մտնում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 929 873 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 67 125,95 կմ²։ Բնակչության խտությունը 13.85 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 6 920 414 286,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 7701.55 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Վոլյա (Վոլգայի վտակ)

Վոլյա (ռուս.՝ Воля), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Իվանովոյի մարզում, Յուրևեցկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոլգա գետի աջ ափին 2360 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։ Գետի ակունքը գտնվում է Պիգարյովո գյուղի մոտ, Յուրևեց քաղաքից 7 կմ արևմուտք։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոլգա գետն է։ Գետի ենթաավազանը (Վերին) Վոլգայի վտակների ավազաններն են՝ մինչև Ռիբինսկի ջրամբար։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Վոլգա գետն է՝ մինչև Կույբիշևի ջրամբար (առանց Օկա գետի ավազանի)։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010300412110000016927
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001692
Ավազանի կոդը - 08.01.03.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Աշխատանքային բուժում

Աշխատանքային բուժում, աշխատանքով որոշ հիվանդությունների և վնասվածքների բուժում։
Երկարատև անգործությունը տկարացնում է մարդուն, այն դեպքում, երբ աշխատանքն իբրև բնական խթան բարձրացնում է կենսական տոնուսը։ Երկարատև հիվանդության հետևանքով մարդու էներգիական հնարավորությունները նվազում են, որը ոչ միայն հիվանդագին վիճակի, այլև անգործունեության հետևանք է։ Հոգեբանական առումով անցանկալի է նաև չաշխատող մարդու երկարատև սոցիալական մեկուսացումը։
Աշխատանքի կիրառումը բուժման ընթացքում՝ բժշկության խնդիր է։ Միայն բժիշկը կարող է ճիշտ որոշել աշխատանքային բուժման սկիզբը, աշխատանքային բեռնվածությունը, աշխատանքի տեսակը, որոնք հանձնարարվում են հիվանդի վիճակին համապատասխան։ Աշխատանքային բուժումը, որպես վերականգնողական բուժման մեթոդ, կիրառվում է վերականգնման կենտրոններում, որտեղ վնասվածքներ, ուղեղային արյան շրջանառության խանգարումներ ունեցող հիվանդներին աստիճանաբար վերադարձնում են սովորական կենսական ռիթմի։ Այն օգնում է մարդուն գլխուղեղի անոթային ախտահարումից հետո վերականգնել ընդհանուր ակտիվությունը և մեղմացնել լուծանքների հետևանքները, ինֆարկտից հետո վերադառնալ նախկին կենսակերպին։ 
Աշխատանքային բուժումը ոսկրահոդային համակարգի հիվանդությունների դեպքում կանխում է հոդերի կայուն անշարժության (անկիլոզ) առաջացումը։
Մեծ Բրիտանիայի վերլուծական կենտրոնների ցանկ

Սա ոչ լիարժեք ցանկ է, որում ներկայացված են կազմակերպությունների անգլերեն անունները։


== 0—9 ==
2020Health


== A—M ==
Ադամ Սմիթի Ինստիտուտ
Bow Group
Boyd Group
Bruges Group
Британский институт международного и сравнительного права
Building and Social Housing Foundation
Catalyst
Centre for the Analysis of Social Exclusion
Centre for Cities
Պաշտպանության և միջազգային անվտանգության ուսումնասիրությունների կենտրոն
Centre for the Economics of Education
Centre for Economic and Social Inclusion
Центр исследований экономической политики
Centre for Enterprise
Centre for European Reform
Քաղաքագիտության ուսումնասիրման կենտրոն
Centre for Social Justice
Centre for Social Cohesion
CentreForum
Chatham House (պաշտոնական անվանումը  Միջազգային հարաբերությունների թագավորական ինստիտուտ, անգլ.՝ The Royal Institute of International Affairs)
Commonwealth Policy Studies Unit
The Constitution Unit
Compass
CIVITAS (Институт исследований гражданского общества)
Civitatis International
Credos
Demos
Ekklesia
Electoral Reform Society
Արտաքին հարաբերությունների եվրոպական խորհուրդ
Ֆաբիան հասարակություն
Foreign Policy Centre|Foreign Policy Centre|Foreign Policy Centre
Forum for the Future
Global Ideas Bank
Global Vision
Global Warming Policy Foundation
Green Alliance
Halsbury’s Law Exchange
Hansard Society
The Henry Jackson Society
Independent Transport Commission
Institute for Fiscal Studies
Institute for Government
Institute for Jewish Policy Research
Institute for Public Policy Research
Institute for Social Inventions
Institute for Strategic Dialogue
Institute of Advanced Study
Institute of Economic Affairs
Институт расовых отношений
Institute of Welsh Affairs
International Institute for Environment and Development
Ռազմավարական հետազոտությունների միջազգային ինստիտուտ
International Longevity Centre — UK
International Policy Network
Involve
Joseph Rowntree Foundation
Jubilee Centre
King’s Fund
Legatum Institute
Local Government Information Unit
London Councils
MigrationWatch UK
Million+
Mutuo


== N—Z ==
Տնտեսական և սոցիալական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտ
New Economics Foundation
New Local Government Network
New Philanthropy Capital
New Politics Network
Nuffield Trust
One World Trust
Открытая Европа
Շարժում բնակչության օպտիմալ թվաքանակի համար (ավելի լավ հայտնի է Optimum Population Trust)
Overseas Development Institute
Oxford Research Group
Policy Exchange
Policy Network
Policy Studies Institute
Politeia
Progress
Quilliam
RAND Europe (անկախ ստորաբաժանում RAND Corporation)
Reform
Վերականգնվող էներգետիկայի ֆոնդ
ResPublica
Royal Air Force հետազոտական ​​կենտրոն
Պաշտպանության հետազոտությունների Royal United ինստիտուտ
Royal Society of Arts
Scotland’s Futures Forum
Scottish Constitutional Commission
Selsdon Group
Smith Institute
Social Affairs Unit
Social Market Foundation
Society of Conservative Lawyers
Science and Technology Policy Research (SPRU)
Stockholm Network
The Wilberforce Society
Theos
Tomorrow’s Company
Unlock Democracy
Young Fabians
Young Foundation
The Work Foundation


== Ծանոթագրություններ ==
Զամբյուղով հաց

«Զամբյուղով հաց», պատկանում է իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի վրձնին։ Նկարել է 1945 թվականին։ Գտնվում է Դալիի թատրոն-թանգարանում՝ Ֆիգերասում։


== Նկարագրություն ==
Մուգ ֆոնի վրա կարծես ժամանակը կանգ է առել, աշխարհ է վերադառնում այն նույն հացը, որը նկարել է Դալին քսան տարի առաջ։ Ընդ որում, Դալիի ոճային կայուն ցանկությունների շնորհիվ չփչացող այդ հացը իր երկրորդ գոյության պահին դարձել է ավելի կատարյալ։


== Պատմություն ==
1941 թվականին Դալին հայտնեց, որ հակված է «դառնալ դասական»։ Այդ հեղաշրջումը պայմանավորել էր իտալական Վերածննդի դարաշրջանի նկարիչների ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը, և, ամենայն հավանականությամբ, արտացոլում էր նրա այն զգացողությունը, որ սեփական հոգեկան կենսագրությունը՝ որպես սյուժեի աղբյուր, արդեն սպառված է։ Այդ ժամանակից սկսած՝ որպես ներշնչանքի աղբյուր՝ Դալին ավելի հաճախ է դիտարկում արտաքին աշխարհը։ Ի տարբերություն ժամանակակից արվեստի մյուս պիոներների՝ Դալիի նկարները միշտ խնամքով են իրականացվում, և 1940-ական թվականներին նրա ոճը ավելի շատ մոտեցավ նախորդ դարի ակադեմիական իդեալին, որը ընկալվում էր որպես պայքարելու պատրաստ հնաոճ։ Ավանդույթի ուժը, որը նկարչի համար մեծ նշանակություն ուներ, արտահայտվել է նաև այս պարզ կտավում, որտեղ հացը և զամբյուղը կարծես ներսից լուսավորված են և տարածվում են մթության մեջ։ Ըստ էության, այս միջոցը գրավել է նկարչի ուշադրությունը, քանի որ նման է իր սիրելի իսպանական նկարիչների՝ Վելասկեսի և Սուրբարանի նկարներին։ Այն նաև նախանշում է Դալիի հետաքրքրությունը կրոնական թեմաներով, որը սկիզբ առավ 1950-ական թվականներից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Корзинка с хлебом Archived 2009-11-02 at the Wayback Machine.(անգլ.) в галерее работ Сальвадора Дали
Օմեդու

Օմեդու (էստ․՝ Omedu), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Կասեպյաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 77 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սաութ Բենդ (Ինդիանա)

Սաութ Բենդ, ԱՄՆ-ի Ինդիանա նահանգի Սենթ Ժոզեֆ շրջանի քաղաք, շրջանի կենտրոնը։ Սաութ Բենդը տեղակայված է Սենտ Ժոզեֆ գետի ափին։ Այն Ինդիանա նահանգի մեծությամբ չորրորդ քաղաքն է։ Հայտնի է իր «Միչիանա» շրջանով և Նոտր Դամ համալսարանով։
Սաութ Բենդը հիմնադրել են մորթեղենի առևտրականները 18-րդ դարում, 1865 թվականին այն դարձել է քաղաք։ 20-րդ դարի կեսին գետը մեծապես նպաստել է քաղաքի զարգացմանը։ Քաղաքում հիմնվել են բազմաթիվ ընկերություններ, այդ թվում՝ «Studebaker Corporation», «Oliver Farm Equipment Company» և այլն։
1960 թվականին բնակչության թվաքանակը հասել է իր գագաթնակետին՝ 132 445 մարդ, ինչից հետո այն զգալիորեն նվազել է։ Դրան մեծապես նպաստել է ծանր արդյունաբերական որոշ ընկերությունների փակումը։ Սակայն 2000 թվականի մարդահամարի արդյունքներով՝ 10 տարվա ընթացքում բնակչությունն աճել է 2,2 տոկոսով, ինչը տեղի է ունեցել 1960 թվականից ի վեր առաջին անգամ։ Այսօր քաղաքում առավել զարգացած են առողջապահությունը, կրթությունը և փոքր բիզնեսը։ Մեծ է նաև տնտեսության զբոսաշրջային ոլորտը։


== Աշխարհագրություն ==
ԱՄՆ-ի մարդահամարի բյուրոյի տվյալներով՝ Սաութ Բենդի մակերեսը կազմում է 101,3 կմ2, այդ թվում՝ 100,2 կմ2 ցամաք է և 1,1 կմ² (1,10%) ջրային մակերես։
Սաութ բենդը գտնվում է Միչիգան նահանգի սահմանից 8 կմ հեռավորության վրա և մոտավորապես հավասար հեռավորության վրա է Օհայոյից և Իլինոյսից, իսկ Չիկագոյից հեռավորությունը կազմում է 150 կմ։ Միչիգան լճի մոտակա ափից հեռավորությունը 32 կմ է։


=== Կլիմա ===
Սաութ Բենդը գտնվում է մայրցամաքային խոնավ կլիմայի գոտում։ Ըստ Կեպլենի դասակարգման՝ Միչիգանի լիճը մեծ ազդեցություն ունի տարածաշրջանի կլիմայի վրա, այդ թվում «լճի ձյունային էֆեկտը» և տարեկան ազդեցությունը ջերմաստիճանի վրա։ Տաք ամիսներն են հունիսից օգոստոս։ Տարվա 42 օրը ամպրոպային է։ Ամենաձնառատ ամիսը հունվարն է, բայց ձյունը գալիս է հոկտեմբերից մինչև ապրիլ։ Տարեկան այստեղ տեղում է 208 սմ ձյուն։ Գարունը և աշունը մեղմ և մռայլ են, իսկ 293 օրերն ամպամած և մռայլ են։


== Տնտեսություն ==
Քաղաքի՝ գետի ափին գտնվելու հանգամանքը 1800-ականների վերջին և 1900-ականների սկզբին բերել է արդյունաբերական տնտեսության զարգացման։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին քաղաքի տնտեսությունը սկսել է նվազել. 1963 թվականին փակվել է քաղաքի խոշորագույն ֆաբրիկան՝ «Studebaker»-ը
Մինչ օրս կարելի է հանդիպել հին տնտեսության մնացորդներ լքված գործարանների տեսքով, որոնց մեծ մասը դեռ չի ավերվել։ 
Տնտեսական արտադրության ծավալի նվազումից հետո առաջին պլան են մղվում առողջապահությունը, կրթությունը և փոքր բիզնեսները, սակայն մինչ այժմ քաղաքը չի հասել 1950 թվականի զարգացման մակարդակին։
Նոթր Դամի համալսարանը քաղաքի խոշորագույն գործատուն է, որն ունի 4758 աշխատատեղ։


== Հայտնի տեղացիներ և բնակիչներ ==
Բոբ Չապպուիս (անգլ.՝ Bob Chappuis) (1923-2012), ամերիկացի ֆուտբոլիստ, ամերիկյան ֆուտբոլի «աստղ» 1946-1948 թվականներին, արժանացել է սպորտային բազմաթիվ մրցանակների, ընդգրկվել է Միչիգանի նահանգի Սպորտային Փառքի սրահում, երկար տարիներ Ինդիանա նահանգում զբաղվել է բիզնեսով։
Յովանկա Ռադակովիչը (1912-1941), Բելգրադի համալսարանի գրականության պրոֆեսոր, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին հարավսլավական կոմունիստական դիմադրության մասնակից, մահապատժի է ենթարկվել Բելգրադի օկուպացիոն ոստիկանության կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==
Համբարձում Խաչատրյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Խաչատրյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Համբարձում Ֆրիդոնի Խաչատրյան (1920 - մայիս 1945), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
1937 թվականին գերազանց առաջադիմությամբ ավարտելով Բերդի միջնակարգ դպրոցը, ուսուցչական աշխատանքի է անցել նույն կրթօջախում։ 1939 թվականի նոյեմբերին զորակոչվել է բանակ։ Երկու տարի ծառայելով՝ նա պատրաստվում է տունդարձի, բայց 1941 թվականին, պատերազմի սկսելուն պես մեկնում է առաջնագիծ։ Վիրավորվել է, տեղափոխվել Բաքվի հոսպիտալ, որտեղ երեք ամիս բուժվելուց հետո կրկին մեկնել գործող բանակ։ 1944 թվականին վիրավորվել է երկրորդ անգամ և տեղափոխվել Զապարոժե քաղաքի հոսպիտալ։ 1945 թվականի մայիսի 5-6-ին մասնակցում է Բեռլինի գրավման մարտերին և զոհվում մենամարտի ժամանակ։
Պարգևատրվել է «Կարմիր աստղի» շքանշանով և այլ մեդալներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոստանդնուպոլսի պարիսպներ

Կոստանդնուպոլսի Պարիսպներ, 5630 մետր երկարությամբ պարիսպ, որ կառուցվել է Կոստանդնուպոլիս քաղաքի պաշտպանության համար բարբարոսներից Թեոդոսիոս Բ Փոքր կայսեր օրոք։ Պարիսպները մի քանի անգամ փրկել են Կոստանդնուպոլիս քաղաքը օտար նվաճողների կողմից գրավելուց։ Սակայն թնդանոթների ի հայտ գալը պարիսպները դրեց վտանգի տակ։ Հենց թնդանոթների օգնությամբ օսմանյան թուրքերը կարողացան գրավել քաղաքը 1453 թ-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Հուշարձանների հովիտ

Հուշարձանների հովիտ (անգլ.՝ Monument Valley), երկրաբանական ինքնատիպ գոյացություն, որ գտնվում է ԱՄՆ-ի Արիզոնա նահանգի հյուսիս-արևելքում և Յուտա նահանգի հարավ-արևելքում` նավահո հնդկացիական ցեղի ռեզերվացիայում։ ԱՄՆ-ի ազգային խորհրդանիշերից մեկն է։
Հուշարձանների հովիտը ԶԼՄ-ներով լայնորեն ներկայացվել է 1930-ական թվականներին։ Ջոն Ֆորդը տեղանքն օգտագործել է իր ամենանշանավոր ֆիլմերում։ Ինչպես կինոքննադատ Քիթ Ֆիպսն է ասել «հովտի 5 քառակուսի մղոնները (13 կմ²) տասնամյակներ շարունակ կանխորոշեցին հանդիսատեսի պատկերացումները Վայրի արևմուտքի մասին»։


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանների հովիտը բարձրադիր հարթավայր է, Կոլորադոյի բարձրավանդակի մաս է կազմում։ Հովտի բարձրությունը ծովի մակարդակից 1500-1800 մ է։ Հարթավայրի վերին շերտը, որ բաղկացած է նստվածքային փափուկ տեսակներից, ամբողջովին քայքայվել է, սակայն հարթ, անապատային մակերեսին պահպանվել են ժայռերի մնացորդները, որոնք բաղկացած են քամահարման նկատմամբ ավելի դիմացկուն ավազաքարից։ Հովտի վառ կարմիր գույնը երկաթի օքսիդից է, իսկ ապարների առավել մուգ կապտագորշավուն տեսակները` մանգանի օքիդից։
Առավել աչքի ընկնող որոշ ժայռեր անուններ են ստացել` Երեք քույրեր, Արևելյան Վարեժկա, Արևմտյան Վարեժկա և այլն։
1945-1967 թվականներին հովտի հարավային մասում շահագործվել են ուրանի հանքեր։


== Կլիմա ==
Հուշարձանների հովիտը  անապատային կլիմա ունի` ցուրտ ձմեռներով և շոգ ամառներով։ Չնայած այն հանգամանքին, որ հովտում միջին հաշվով 32 °C ջերմաստիճանը գերազանցող 54 օր է լինում, ամռանը առավելագույն ջերմաստիճանը կարող է գերազանցել 38 °C-ը։ Ամառային գիշերները հաճելի զովաբեր են. մայրամուտից հետո ջերմաստիճանը արագ անկում է ապրում։ Ձմեռները ցուրտ են, բայց օրական առավելագույն ջերմաստիճանը սովորաբար −18 °C-ից բարձր է լինում։ Ձմռանը երբեմն ձյան տեղումներ են լինում, սակայն որպես կանոն այն 1-2 օրվա ընթացքում հալվում է։


== Տեսարժան վայրեր ==
Հովտի տարածքում գործում է Հուշարձանների հովիտ պարկը, որ պատկանել է նավահո ցեղին։
Հովիտը ԱՄՆ-ի` առավել ճանաչում ունեցող տեսարժան վայրերից է։ Այստեղ են նկարահանվել շատ կինոնկարների տեսարաններ, երաժշտական ու գովազդային տեսահոլովակներ` նվիրված կովբոյական թեմային։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հուշարձանների հովիտը Նավահո ազգային պարկի կայքում
Հովտի լուսանկարներ ու փաստաթղթեր
Կոծկասար

Կոծկասար, լեռ Հայաստանի Արարատի մարզում, Խոսրովի անտառ արգելոցի տարածքում, Մանկուկ գետի աջափնյակում, Ուրցաձոր գյուղից 10 կմ հյուսիս-արևելք։ Ունի 1753 մ բարձրություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Իգուենիա

Իգուենիա (իսպ.՝ Igüeña), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեոն նահանգում, Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ Բիերսո շրջանում։ Նրա տարածքը զբաղեցնում է 206,25 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 1424 մարդ (2010)։


== Ծանոթագրություններ ==
Արման Մանուկյան (գրող)

Արման Մանուկյան (մարտի 21, 1931(1931-03-21), Ֆաթիհ, Ստամբուլ, Թուրքիա - դեկտեմբերի 28, 2012(2012-12-28), Ստամբուլ, Թուրքիա), հայազգի դասախոս, գրող և տնտեսագետ Թուրքիայում։


== Կենսագրություն ==
Արման Մանուկյանը ծնվել է Ստամբուլի Թահթա Մինարե թաղամասում։ Արմանի հայրը՝ Արթինը կռվել է Չանաքքալեի ատերազմում և պարգևատրվել է Թուրքիայի Հանրապետության Իսթիքլալ (Անկախության) մեդալով։ Արթինը կոշիկի խանութի սեփականատեր էր։ 30 տարեկանում, 1930 թվականին ամուսնացել է Էլիզայի հետ, իսկ 1931 թվականին զույգն ունեցել է իրենց առաջին որդուն՝ Արմանին։
Արման Մանուկյանն իր նախնական կրթությունը սկսել է Ստամբուլի Շիշլի թաղամասի Մխիթարյան հայկական դպրոցում։ Ավարտով տարրական կրթությունը՝1945 թվականին հաճախել է հեղինակավոր Ռոբերտ քոլեջ, որտեղ ընկերացել է ապագա հայտնի մարդկանց հետ, ինչպիսիք են Թալաթ Սաիթ Հալմանը, Ռահմի Քոչը, Օքթայ Յենալը և այլք։ Ավարտելով Ռոբերտ քոլեջը՝ 1951 թվականին ստացել է տնտեսագիտության և առևտրի կոչում։ Հոր բիզնեսն արդիականացնելու համար Մանուկյանը բազմիցս մեկնել է արտերկիր, այդ թվում՝ վեց անգամ այցելել է Ճապոնիա։ 1953 թվականին թուրքական բանակ զորակոչվելուց հետո Կինալիադայում ամառային արձակուրդների ժամանակ նա հանդիպել է իր ապագա կնոջը՝ Ալիսին։ Դրանից անմիջապես հետո նա սկսեց դասախոսի իր կարիերան 1956 թվականի սեպտեմբերի 13-ին։ Այնուամենայնիվ, նա օգտվեց առիթից՝ ուսումը շարունակելու Մայամիի համալսարանում։ Նրա կինը դարձել է նաև Մայամիի համալսարանի երաժշտական ֆակուլտետի ուսանող։ Արման Մանուկյանն իր առաջին գիրքը՝ «Հաշվապահական հաշվառման պատմությունն ու էվոլյուցիան» Մայամիի համալսարանի հրատարակչական կառույցների օգնությամբ գրել է 1960 թվականին։ Արման և Ալիս Մանուկյանները գրքի լույս տեսնելուց անմիջապես հետո ունեցան իրենց առաջնեկին՝ Ռոյին։ Զույգը վերադառնում է Թուրքիա, իսկ Արման Մանուկյանը դասախոսական գործունեությունը շարունակեում է Ռոբերտ քոլեջում։ 1971 թվականին նա սկսեց դասավանդել Բոսֆորի համալսարանում, իսկ 1982 թվականին անցավ թոշակի։ Նրա ուսանողների թվում եղել են թուրքական հասարակության հայտնի դեմքեր, ինչպիսիք են Գյուլեր Սաբանջը, Թանսու Չիլլերը, Օմեր Դինչքյոքը, Ջակ Քամհին և այլք։ Թեև նա թոշակի էր անցել, այնուամենայնիվ շարունակում էր շաբաթը մեկ հաշվապահության դասեր տալ։ Եղել է բազմաթիվ կրթական սեմինարների և գիտաժողովների մասնակից։


== Ծանոթագրություններ ==
Սև ուրբաթ (մեծ զեղչեր)

Սև ուրբաթ, լինում է ԱՄՆ-ում Գոհաբանության տոնի ուրբաթ օրը։ Դրանից սկսվում է ավանդական ամանորի զեղչերի տոնավաճառը։ Սև ուրբաթ կազմակերպելու ավանդույթը այդ օրը հաստատվել է դեռևս 19-րդ դարում, իսկ տերմինը՝ «Սև ուրբաթ», հայտնվել է 1966 թվականին և օգտագործվում էր հիմնականում ԱՄՆ-ի արևելյան մասում։ Այն պատճառով, որ Գոհունակության օրը նշվում է նոյեմբերի 4-րդ ուրբաթ օրը, դրա համար Սև ուրբաթը ընկնում է նոյեմբերի 23-30 ժամանակահատվածում։ Սև ուրբաթը չի համարվում ավանդական տոն, բայց աշխատողների մեծամասնությունը այդ օրը արձակուրդ են վերցնում, բացառությամբ մանրածախ առևտրի աշխատակիցներից, քանի որ այդ օրը գնորդների թիվը զգալիորեն մեծանում է։ Սև ուրբաթի օրը խանութները բացվում են շատ շուտ, մոտ առավոտյան 5-ին, իսկ որոշ մեծ առևտրային կենտրոններ՝ նույնիսկ կեսգիշերին։ Առաջին գնորդներին առաջարկվում են մեծ զեղչեր՝ 50-80%, դա արվում է նրա համար, որ խանութ ներգրավեն ավելի շատ գնորդների։ «Սև ուրբաթ» տերմինը առաջին անգամ հայտնվել է Ֆիլադելֆիայում և նշանակում էր ճանապարհների խցանում ուրբաթ օրը Գոհունակության տոնից հետո։ Ռուսաստանում մի շարք ընկերություններ 2010-ական թվականներին անցկացրին նմանատիպ զեղչեր։


== Զանազան զեղչերը ԱՄՆ-ում (վիճակագրություն) ==
ԱՄՆ-ն ժամանակ առ ժամանակ հրապարակում է Գոհունակության տոնի վաճառքի տվյալները:.

Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ ԱՄՆ-ի մանրածախ առևտրի շուրջ 20%- կատարվում է «Սև ուրբաթ»-ի և Ամանորի միջև ընկած ժամանակահատվածում։


== Ծանոթագրություններ ==
Լի Սանգ Յոբ

Լի Սանգ Յոբ (հանգըլ՝ 이상엽, մայիսի 8, 1983(1983-05-08), Հարավային Կորեա), հարավկորեացի դերասան, որ հայտնի է «Ես ապրում եմ Չեոնգդամ-դոնգի հետ» (2011) սիթքոմում, «Գաղտնի մարդը» մելոդրամայում (2012), «Ապրել սիրո հետ» (2013) և նրա հաջորդ՝ «Վրեժի վարպետ» դորամայում կատարած դերերով (2016): Իր առաջին գլխավոր դերը Լին կատարել է «Նվիրիր սերը հաջորդ» (2013):


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստատեսային սերիալներ ===


=== Ֆիլմ ===


=== Շոուներ ===


=== Մրցանակներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լի Սանգ Յոբ Թվիթթերում (կոր.)
Lee Sang-yeob Archived 2013-09-01 at the Wayback Machine. at SidusHQ (կոր.)
Lee Sang-yeob Internet Movie Database կայքում
lee Sang yeob Ինստագրամում (կոր.)
Անդրեյ Դուրով

Անդրեյ Նիկոլաևիչ Դուրով (ռուս.՝ Андрей Николаевич Дуров, փետրվարի 20, 1977(1977-02-20), Վորոնեժ, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Ռուսաստանի սպորտի վարպետ։


== Կենսագրություն ==
Անդրեյ Դուրովը ծնվել է 1977 թվականի փետրվարի 20-ին Վորոնեժում։ Ֆուտբոլով զբաղվել սկսել է 6 տարեկանից։ Առաջին մարզիչը եղել է Ալեքսեյ Շամարինը։ «Ֆակել» ակումբի մանկապատանեկան դպրոցի և «Ռոտոր» ինտերնատի սան է։ 1998 թվականին ավարտել է Վոլգոգրադի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ակադեմիան։


=== Ակումբային կարիերա ===
Դուրովը 1993 թվականին սկսել է խաղալ «Վոլգար» ակումբի կազմում։ Հետագայում խաղացել է Վոլժսկիի «Էներգիա», Դիմիտրովգրադի «Լադա-Գրադ», «Ռոտոր», «ԿԱՄԱԶ», «Ուրալ», «Մետալուրգ», «ԲՄԱ-Էներգիա» և «Վոլգոգրադ» ակումբներում։ 2010-2011 թվականերին հանդես է եկել «Զվեզդա» ակումբի կազմում, որտեղ եղել է թիմի ավագ։


=== Կարիերան հավաքականում ===
1998-1999 թվականններին հրավիրվել է Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքական, որի կազմում անցկացրել է 4 խաղ։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի որդի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը Ռուսաստանի հավաքականի կայքում
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Профиль на сайте ФК «СКА-Энергия»
Ո՞վ է արածում մարգագետնում

Ո՞վ է արածում մարգագետնում (ռուս.՝ Кто пасётся на лугу?), խորհրդային կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1973 թվականին։ Ենթավեռնագիր.. Երգ և հանելուկ։
«Ուրախ կարուսել» № 5 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի չորս սյուժեներից երկրորդն է։


== Սյուժե ==
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ մանկական երգի, որի երաժշտության հեղինակը Ալեքսանդրա Պախմուտովան է, իսկ բառերի հեղինակը` Յու. Չյորնիխը։
Մուլտֆիլմում հնչող երգը երեխաներին պատմում է մարգագետնում արածող կովերի մասին և երեխաներին խորհուրդ է տալիս կաթ խմել և առողջ լինել։


== նկարահանող խումբ ==


== Գրականություն ==
Черных Юрий Егорович Кто пасётся на лугу?. — АСТ, 2011. — ISBN 978-5-271-38336-6


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ո՞վ է արածում մարգագետնում»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Ո՞վ է արածում մարգագետնում մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Ո՞վ է արածում մարգագետնում»
Ժան Ժորես

Օգյուստ Մարի Ժոզեֆ Ժան Լեոն Ժորես (ֆր.՝ Auguste Marie Joseph Jean Léon Jaurès, սեպտեմբերի 3, 1859(1859-09-03)[…], Կաստր - հուլիսի 31, 1914(1914-07-31)[…], Փարիզ), առավել հայտնի որպես Ժան Ժորես (Jean Jaurès), ֆրանսիացի սոցիալիստ գործիչ, «Յումանիտե» թերթի հիմնադիր։ Իր հրատարակություններում, հոդվածներում և ելույթներում բազմիցս բողոքել է Արևմտյան Հայաստանում և Օսմանյան կայսրության հայաբնակ շրջաններում հայերի նկատմամբ սուլթանական կառավարության բիրտ կամայականությունների և դաժանությունների դեմ։
1903 թվականի փետրվարին Փարիզում արտասանած ճառում Ժորեսը քննադատել է 1894-96-ի աբդուլհամիդյան ջարդերի ժամանակ եվրոպական տերությունների դիրքորոշումը հայկական հարցում. «Եկել է ժամանակը, որպեսզի Եվրոպայի հասարակական կարծիքը վերջապես շարժվի մեռյալ կետից... Յոթ տարի առաջ Հայկական հարցում մեծ տերությունների բռնած դիրքի համար և մենք, և Եվրոպան ներկայումս հատուցում ենք այն դժվարություններով, որոնցով հղի է մակեդոնական հարցը։ Այս երկարաձգված անտարբերությունը, այս երկար անիրազեկությունը, հիրավի դարձան մեծագույն հանցագործություն, որը սրբեց հրեշավոր սպանությունների հետքերը... Եթե Եվրոպայի այդ լռելյայն ու պասսիվ կարեկցանքը մեծ հանցագործություն էր, այն միաժամանակ նաև մեծ սխալ էր... Հայաստանի հանդեպ մեր վարվելակերպը սրանից յոթ տարի առաջ խրախուսեց սուլթանին և այն հանցագործություններն ու անօրինականությունները. որոնք միշտ էլ խռովություններ են հարուցում»։
Ժորեսն արձագանքել է Կիլիկիայի 1909 թվականի ապրիլյան դեպքերին և, նկատի ունենալով երիտթուրքական «Միություն և առաջադիմություն» կոմիտեին, «Յումանիտեում» (1909, ապրիլի 4) գրել է. «Լիբերալները ներգրավվել են հետադիմության բանսարկությունների մեջ, և հայերը կոտորվեցին, ինչպես կարմիր սուլթանի լավագույն օրերին»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Молчанов H. Н., Жорес, Ж., 1909, Jauids, Р., 1937.
Կարիմսկի շրջան

Կարիմսկի շրջան (ռուս.՝ Карымский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Անդրբայկալյան երկրամասում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կարիմսկոե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 8160 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 35902 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ռիբնուշկա

Ռիբնուշկա (ռուս.՝ Рыбнушка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բուլուխտա գետի աջ ափով՝ 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100007029
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100702
Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Արոմորֆոզ

Արոմորֆոզներ (հուն. αἴρω-«բարձրացնող» և μορφή-«տեսակ»), այնպիսի էվոլյուցիոն փոփոխություններ են, որոնք օրգանիզմները տանում են դեպի կազմավորվածության ընդհանուր վերելք, բարդացնում նրանց կառուցվածքը, բարձրացնում կենսագործունեության ուժգնությունը։
Արոմորֆոզների հայտնաբերման և ուսումնասիրման գործում մեծ դեր են խաղացել Ա. Ն. Սևերցովի և Ի. Ի. Շմալհաուզենի աշխատությունները։ Նրանք սահմանեցին էվոլյուցիայի երկու գլխավոր ուղղությունները՝ կենսաբանական առաջադիմությունը և կենսաբանական հետադիմությունը։
Կենսաբանական առաջադիմությունն իրականանում է երեք ուղիներով՝

արոմորֆոզներ,
իդիոադապտացիաներ,
ընդհանուր դեգեներացիաներՕրգանական աշխարհի էվոլյուցիայի վաղ փուլերի խոշոր արոմորֆոզներ են՝ բույսերի ֆոտոսինթեզի գործընթացի առաջացումը, միաբջիջ օրգանիզմներից բազմաբջիջ օրգանիզմների առաջացումը, օրգանիզմների՝ սեռական ճանապարհով բազմացումը, ներքին բեղմնավորման ի հայտ գալը։ Բույսերի զարգացման մեջ խոշոր արոմորֆոզ էր սպորներով բազմացումից սերմերով բազմացմանն անցնելը։ Ողնաշարավոր կենդանիների զարգացման ընթացքում խոշոր արոմորֆոզներ են կմախքի, ծնոտների, քորդայի, խռիկային և թոքային շնչառության, հնգամատ տիպի վերջույթների առաջացումը և այլն։
Արոմորֆոզը գոյության կռվում նշանակալից առավելություններ է տալիս օրգանիզմին, հնարավորություն ընձեռում նրան հարմարվելու նոր միջավայրին, օժանդակում է պոպուլյացիաներում գոյատևման բարձրացմանը և մահացության իջեցմանը։ Բարձր ծնելիության և ցածր մահացության դեպքում թվաքանակը պոպուլյացիաներում մեծանում է, արեալն՝ ընդարձակվում, գոյանում են նոր պոպուլյացիաներ, արագանում է նոր տեսակների ձևավորումն, այսինքն՝ տեղի է ունենում կենսաբանական առաջադիմություն։
Զեդա Ռգան

Զեդա Ռգան (վրաց.՝ ზედა რგანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ճիաթուրայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 600 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ճիաթուրայից հեռու է 7 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 182 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տորտոնի

Սրճարան «Տորտոնի» (իսպ.՝ Café Tortoni), հայտնի սրճարան Բուենոս Այրեսում, տեղակայված է Ավանիդա դե Մայո (Մայոի պողոտա), 825 հասցեում։ Բացվել է 1858 թվականին ֆրանսիացի ներգաղթյալի կողմից։ Սրճարանն իր անունը ստացել է ի պատիվ Իտալիայի բուլվարում տեղակայված Փարիզյան սրճարանի, որը 19-րդ դարում եղել է ֆրանսիական բոհեմի հավաքավայր։ «Տորտոնին» UCityGuides-ի կողմից ճանաչվել է աշխարհի 10 ամենագեղեցիկ սրճարաններից մեկը։


== Հայտնի այցելուներ ==
Սրճարանի այցելուների թվում եղել են Ալֆոնսինա Ստորնին, Բալդոմերո Ֆերնանդես Մորենոն, Խուանա դե Իբարբուրուն, Արթուր Ռուբինշտեյնը, Ռիկարդո Վինեսը, Ռոբերտո Արլտը, Խոսե Օրտեգա ի Գասետը, Խորխե Լուիս Բորխեսը, Մոլինա Կամպոսը, Բենիտո Կինկելա Մարտինը, Մարսելո Տորկուատո դե Ալվիրը, Կառլոս Գարդելը, Ժուան Մանուել Ֆանխիոն, Ալբերտ Այնշտայնը, Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկան, Հիլարի Քլինթոնը, Ռոբերտ Դյուվալը, Խուան Կառլոս I Բուրբոնը և այլն։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Բաղըրսըխ (լեռ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաղըրսըխ (այլ կիրառումներ)Բաղըրսըխ, լեռ Արցախի  Շահումյանի շրջանում, Փոքր Կովկասի համակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ամերիկյան Սամոա

Ամերիկյան Սամոա կամ Արևելյան Սամոա, ԱՄՆ կառավարության կողմից վերահսկվող տարածք Խաղաղ օվկիանոսի հարավային հատվածում, Սամոա անկախ պետության հարավարևելյան մասում։ Գլխավոր կղզին է Տուտուիլան։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմել է 55 519 մարդ։ Ընդհանուր մակերեսը՝ 197.1 կմ2 է։
Արևելյան Սամոաի կազմի մեջ են մտնում Տուտուիլա, Մանուա, Աունուու կղզիները, Ռոզե ատոլը և վարչականորեն Արևելյան Սամոաին միացված Սուեյնս ատոլը։ ԱՄՆ-ի տիրույթն է։ Տարածությունը 197 կմ² է, բն․ 34 հզ․ (1981)։ Վարչական կենտրոնը՝ Պագո Պագո։ Վարչականորեն բաժանվում է 3 օկրուգի։ Համարյա ամբողջ Տուաուիլան զբաղեցնում են մինչև 652 մ բարձրության լեռները, հարավում կա ոչ մեծ դաշտավայր։
Կլիման արևադարձային է, պասսատային։ Ամսական միջին ջերմաստիճանը 25—27°C է, տեղումները՝ 80—450 մմ։ Տարածքի կեսից ավելին անտառածածկ է։ Բնակչությունը հիմնականում սամոացիներն են։ Պաշտոնական լեզուն անգլերենն է, կրոնը՝ քրիստոնեությունը։ Տնտեսության հիմնական ճյուղերն են ձկան պահածոյի և կոպրայի արտադրությունը։ Մշակվում է տարածքի 2/5-ը։ Արտահանում է ձկան պահածոներ և կոպրա։ Մշակում են նաև բանան, տարո, յամս, շաքարեղեգ, զբաղվում անասնապահությամբ։ Կան ձկան պահածոների և տուփերի արտադրության ձեռնարկություններ։ Ներմուծում է պահածոյացված մթերքներ, տարո, բանան։ Զարգացած է տուրիզմը։ Դրամական միավորը ամերիկյան դոլլարն է։ XIX դարի երկրորդ կեսին բաժանվել է Գերմանիայի, Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ-ի միջև։ 1899 թվականից ԱՄՆ-ի տիրույթն է։ Բնակչությունը պայքար է մղել քաղաքացիական իրավունքներ նվաճելու համար։ 1960 թվականին ընդունվեց սահմանադրություն, որի համաձայն երկրում գործում է երկպալատյա օրենսդիր մարմին (ֆոևո)։ Գործադիր իշխանությունը իրականացնում է ամերիկայի նահանգապետը։