armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Շախմատային օլիմպիադա 1978

Շախմատի 23-րդ օլիմպիադան անցկացվել է 1978 թվականի օգոստոսի 25-ից մինչև նոյեմբերի 25-ը Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսում։ Այս անգամ նրան մասնակցել են համարյա բոլոր ուժեղագույն մասնակիցները, բացի Չեխոսլովակիայից և Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունից։
Արգենտինայի մայրաքաղաքը 2-րդ անգամ դարձավ «ազգերի առաջնության» անցկացման վայրը, 1939 թվականի Շախմատի 7-րդ օլիմպիադայից հետո։ Այժմ շախմատիստների տրամադրության տակ էին Ռիվեր Փլեյտ մարզադաշտի ամբիոնները, որոնք գտնվում են քաղաքի ծայրամասում։
Բուենոս Այրեսի մրցումները ռեկորդային էին. այստեղ միաժամանակ անցկացվել են կանանց շախմատի օլիմպիադան՝ 1978 թվականին, որում մասնակցել են 32 երկրների մասնակիցներ։ Մասնակիցների այդպիսի քանակության համար Ռիվեր Փլեյթ մարզադաշտի ամբիոններում նախատեսված էր 3 հարկ։ Տեղանքում կար արհեստական լուսավորություն և տեղադրված էին օդափոխիչ սարքեր։


== Կանոններ ==
Հոկտեմբերի 25-ին Շերատոն հյուրանոցում կայացավ թիմերի ավագների հանդիպումը։ Հանդիպմանը ներկա էին ՖԻԴԵ նախագահ Մաքս Էյվեն, Ռոսետիի XXIII օլիմպիադայի նախագահը, ժյուրիի անդամները։ Գլխավոր դատավոր Պ. Քլեյնը հայտարարել է, որ տղամարդկանց XXIII օլիմպիադան անց է կացվելու շվեյցարական համակարգով՝ 14 փուլով։ Ինչպես 1976 թվականի օլիմպիադայի ժամանակ, այնպես էլ XXIII օլիմպիադայի վիճակահանությյան մասնակիցների ցուցակը կազմվել է Էլո-ի միջին վարկանիշով։ Վիճակահանությունը անց է կացվել համակարգչով։
Մինչ մրցաշարի սկսելը, մասնագետները մրցաշարի ֆավորիտ համարեցին ԽՍՀՄ-ի թիմը, որը մնացած թիմերից առավել էր։ Ցանկը կազմված էր 66 թիմերից, ադ թվում՝ 2 արգենտինական, քանի որ XXIII օլիմպիադային մասնակցում էին մեծ քանակությամբ թիմեր։ Արգենտինական 2 թիմերը հանդես եկան թւլացած կազմով, քանի որ բացակայում էին գրոսմաստերներ Միգել Կինտերոսը և Ռաուլ Սանգինետին։ Շատ երկրներ XXIII օլիմպիադային ուղարկել էին իրենց ամենալավ մասնակիցներին։ 300 մասնակիցներից գրոսմայստերներ էին 50-ը։
Առաջին անգամ ԽՍՀՄ-ի թիմն իր տեղը զիջեց Հունգարիային։ Առաջին անգամ սովետական մասնակիցներից ոչ մեկը հաջողության չհասավ։ Անհաջող խաղաց նաև՝ իր պատմության մեջ առաջին անգամ ցուցաբերելով վատագույն արդյունքները, Հարավսլավիայի թիմը (15-րդ տեղ), Արգենտինան զբաղեցրեց 17-րդ հորիզոնականը, որը 3 անգամ զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը և 2 անգամ 3-րդ հորիզոնականը։


== Մրցաշարի ցուցատախտակ ==
Մ — մրցաշարային եզրափակիչ աղյուսակում զբաղեցրած տեղ
Միավորներ — բոլոր շախմատիստների հավաքած միավորների գումարը (1 շախմատիստի հաղթանակի համար, ½ ոչ-ոքիի համար, 0 — պարտության համար),
ԿՕ — ոչ պաշտոնական թիմային միավորներ (2 թիմի հաղթանակի համար, 1 —ոչ-ոքի, 0 — պարտություն),
Թավատառ հակառակորդի զբաղեցրած տեղը
() - խաղի ընթացքում բոլոր մասնակիցների կողմից հավաքած միավորների գումարը։


== Աղբյուրներ ==
Святослав Ю. Р. Из истории шахматных олимпиад. — Киев: Здоровье, 1983. — 240 с.
OlimpBase
Փոխազդեցություն (ֆիզիկա)

Փոխազդեցություն ֆիզիկայում, մարմինների կամ մասնիկների (ատոմներ, մոլեկուլներ, ատոմային միջուկներ, տարրական մասնիկներ, քվարկներ) փոխներգործությունը, որը հանգեցնում է դրանց շարժման վիճակի և կառուցվածքի փոփոխությանը։


== Դասական մեխանիկա և էլեկտրամագնիսականություն ==
Դասական մեխանիկայում մարմինների փոխազդեցությունը քանակապես բնութագրվում է ուժով կամ պոտենցիալ Էներգիայով։ Էլեկտրամագնիսական երևույթների հետազոտումը և էլեկտրամագնիսական դաշտի հայտնագործումը (Մ․ Ֆարադեյ, Ջ․ Մաքսվել) ստիպել են հրաժարվել դասական մեխանիկայում իշխող հեռազդեցության այն գաղափարից, ըստ որի՝ մարմինների փոխազդեցությունը տեղի է ունենում դատարկ տարածության մեջ, ակնթարթորեն։ Էլեկտրամագնիսական դաշտը, որն ստեղծվում է Էլեկտրական լիցք ունեցող ցանկացած մարմնի կամ մասնիկի միջոցով և իր հերթին ազդում յուրաքանչյուր լիցքավորված մարմնի և մասնիկի վրա, էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների նյութական փոխանցիչ Է։ Ապացուցվել Է, որ Էլեկտրամագնիսական դաշտի տարածման արագությունը վերջավոր է և հավասար է լույսի արագությանը վակուումում (300000 կմ/վրկ)։ Էլեկտրամագնիսական դաշտի տարածման արագության վերջավոր լինելու հանգամանքի շնորհիվ հաստատվել է մոտազդեցության պատկերացումը, որը հետագայում վերագրվել է նաև մյուս փոխազդեցություններին։


== Դաշտի քվանտային տեսություն ==
Դաշտի քվանտային տեսությունն էապես զարգացրել է փոխազդեցություն հասկացությունը։ Դաշտի քվանտային բնույթի համաձայն, յուրաքանչյուր դաշտի համապատասխանում են որոշակի մասնիկներ՝ տվյալ դաշտի քվանտները։ Այսպես, լիցքավորված մասնիկներն առաքում և կլանում են ֆոտոններ, որոնք և կազմում են մասնիկները շրջապատող Էլեկտրամագնիսական դաշտը։ Երբ լիցքավորված մասնիկները ֆոտոններ են փոխանակում, նրանց միջև առաջանում է Էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունը։ Այս դեպքում ֆոտոններն են հենց, որ հանդես են գալիս որպես Էլեկտրամագնիսական փոխազդեցության կրողներ։


== Տես նաև ==
Հիմնարար փոխազդեցություններ
Հարսնաքար (Վայոց ձորի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հարսնաքար (այլ կիրառումներ)Հարսնաքար, ժայռ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի և Ադրբեջանի Նախիջևանի սահմանագլխին, Վայքի լեռների համակարգում, Գնիշիկ գյուղից 4,5 կմ հարավ։ Բարձրությունը 2640 մ է։


== Ծանոթագրություններ ==
1977-78 NBA մրցաշրջան

1977-78 NBA մրցաշրջան, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 32-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Վաշինգտոն Բուլեթս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքնում, «Բուլեթս»-ը հաղթել է «Սիեթլ Սուպերսոնիքս»-ին։
1977 թվականի NBA դրաֆթի «Միլոուքի Բաքս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է կենտրոնական Քենթ Բենսոնը։ Դրաֆի ժամանակ 5-րդ համարի ներքո ընտրվել է Ուոլթեր Դևիսը, 7-րդ համարի ներքո՝ Բերնարդ Քինգը, իսկ 12-րդ համարի ներքո՝ Սեդրիկ Մակսվելը։


== Պարբերական առաջնություն ==


=== Ըստ դիվիզիոննների ===
Հ = Հաղթանակներ, Պ = Պարտություններ, Տ% = Հաղթած խաղերի տոկոս


=== Ըստ կոնֆերենցիաների ===


== Փլեյ Օֆ ==


== Ցուցանիշներով առաջնորդներ ==


== Մրցանակներ՝ ըստ մրցաշրջանի արդյունքներ ==
NBA ամենաթանկ խաղացող: Բիլ Ուոլթոն, Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս
Եզրափակչի ամենաթանկ խաղացող: Ուես Անսելդ, Վաշինգտոն Բուլեթս
NBA տարվա սկսնակ: Ուոլթեր Դևիս, Ֆինիքս Սանս
Տարվա մարզիչ: Հուբի Բրաուն, Ատլանտա Հոքս


== Մեկնաբանություններ ==


== Աղբյուրներ ==
1977-78 NBA Season Summary Archived 2012-11-07 at the Wayback Machine.
Մանթաշ (այլ կիրառումներ)

Մանթաշ անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Մանթաշ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում, Քոզանի գավառակում
Մանթաշ (գետ) - գետ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզում, Կարկաչանի վերին հոսանքը։
Իլարիոնով (Բոկովսկի շրջան)

Իլարիոնով (ռուս.՝ Илларионов), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնոկուտսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
(637) Քրիսոֆեմիս

(637) Քրիսոֆեմիս (անգլ.՝ Chrysothemis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1907 թվականի մարտի 11-ին Ջոել Մետկալֆի կողմից Թաունտոնում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,179069 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7769 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5813 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2070,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173882 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,27° անկյուն։
Քրիսոֆեմիս աստերոիդը պատկանում է Ֆեմիսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 535 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,08 ա. մ., իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,24 ա. մ. հեռավորության վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(637) Քրիսոֆեմիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մինալանյոկի

Մինալանյոկի (ռուս.՝ Миналанйоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Լադոգա լիճ 1 կմ արևմուտք Միկլի գյուղի մոտ։ Գետի երկարությունը 16 կմ է, ավազանի տարածքը 230 կմ2։

Գետաբերանից 6,8 կմ հեռավորության վրա թափվում է գետ՝ Նիվանյոկի։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և Լադոգա լճի ավազան։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 01040300212102000010764
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102001076
Ավազանի կոդը - 01.04.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սլայմ

Սլայմ (անգլ.՝ Slime), լիզուն-խաղալիք, առաջին անգամ թողարկվել է Mattel ընկերության կողմից, 1976 թվականին։ Բաղկացած է փխրուն ժելեանման նյութից, որն ունի ոչ նյուտոնական հեղուկի հատկություններ։ 1976 թվականին Mattel ընկերության կողմից թողարկված սլայմի հիմնական բաղադրիչը գուարի բուսախեժն էր։ Այն կանաչ գույնի էր և վաճառվում էր պլասմասե ամաններում։ Դրանից հետո սլայմեր են թողարկել շատ այլ ընկերություններ, իսկ «սլայմ» բառը դարձել է այս խաղալիքը բնութագրող ընդհանուր անվանում։ Հետխորհրդային տարածաշրջանում խաղալիքը հայտնի է որպես «լիզուն», հավանաբար այն պատճառով, որ «Ուրվականների որսորդները» ֆիլմերի ու մուլտֆիլմերի ռուսերեն թարգմանությունում Սլայմեր կերպարը թարգմանվում է որպես «Լիզուն»։

Առողջության համր վնասակար չէ, բայց ցանկալի է խուսափել լորձաթաղանթի հետ շփումից։


== Բաղադրություն և հատկություններ ==
Հիմնական բաղարիչներն են պոլիսախարիդը (գուարի բուսախեժ) և բորակը։ Պոլիսախարիդի փոխարեն կարող են օգտագործվել այլ պոլիմերներ (օրինակ, սոսինձ), բորակի փոխարեն կարելի է օգտագործել պնդեցնող այլ նյութեր։
Հետաքրքիր է ոչ նյուտոնական հեղուկի իր հատկանիշներով։ Նյութը նման է լորձի, սակայն միևնույն ժամանակ այն չի տարածվում և հեշտ է հավաքվում։ Եթե սլայմը հանգիստ մնա, այն սկսում է տարածվել ամբողջ մակերեսով, իսկ ուժեղ ազդեցությունից պնդանում է, օրինակ, նյութն ուժեղ հարվածի դեպքում կարող է պոկվել։


== Այլ սլայմեր ==
Բացի սլայմի ստանդարտ տեսակից, համացանցում կարելի է լայն տեղեկատվություն գտնել այլ տեսակների մասին ևս։ Կան մի քանի տարբերակներ` փայլուն, փխրուն, կաթիլային, սառցաբեկորային, փրփրային, կավային, թափանցիկ, մետաղական և այլն։
Պատրաստելու հիմնական բաղադրիչներն են ցանկացած տեսակի սոսինձն ու ակտիվացվող նյութ։ Մյուս «բաղադրիչներն» ավելացվում են ըստ նախասիրության, դրանք կարող են լինել սննդային ներկեր, մարմին գել, լոսյոն, շամպուն, սափրվելու փրփուր,արհեստական ձյունը , փայլեր և այլն։
Ակտիվացնողները տարբեր են, օրինակ, նատրիումի տետրաբորատ, ոսպնյակների համար հեղուկ (այդ թվում և` խմորի սոդա), բորակի և գլիցերինի լուծույթ (այս ակտիվացնողը կոչվում է «Բորակ», անգլ.՝ Borax-ից)։ Այսօր մոդայիկ է դարձել տեսանյութեր կամ լուսանկարներ հրապարակել սեփական ձեռքերով պատրաստած «սլայմի» հետ, օրինակ, Ինստագրամ սոցիալական ցանցում կամ YouTube վիդեո հոսթինգում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուչաշոնա

Ուչաշոնա (վրաց.՝ უჩაშონა), գյուղ Վրաստանի արևմտյան հատվածում՝ Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի մխարեի Զուգդիդի շրջանում։


== Աշխարհագրություն ==
Աշխարհագրորեն Ուչաշոնա գյուղը տեղակայված է Կովկասյան տարածաշրջանում՝ արևմտյան Վրաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 150 մետր բարձրության վրա։
Օիրեմեը շրջկենտրոն Զուգդիդ քաղաքի հետ միացված է ավտոխճուղով։ Զուգդիդի և Սաճուրղուլիոյի հեռավորությունը կազմում է 7 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ուչաշոնայի բնակչությունը կազմում է 315 մարդ։ Գյուղի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը վրացիներն են։ Բացի զտարյուն վրացիներից՝ այստեղ ապրում են նաև վրացիների տարբեր էթնիկական խմբեր, հիմնականում՝ մեգրելներ։


== Տես նաև ==
Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթ
Զուգդիդի շրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Դոնիկա Կաստրիոտի

Դոնիկա Կաստրիոտի (ալբ.՝ Andronika (Donika) Kastrioti, 1428, Kaninë, Վլորա, Ալբանիա - 1505, Իսպանիա), ալբանացի ազնվականուհի։ 
Ալբանացի հերոս Սկանդերբեգի կինն է։


== Կենսագրություն ==
Դոնիկա Կաստրիոտին ծնվել է 1428 թվականին Վլյորա քաղաքում։ Գյորգի Արիանտիի և նրա առաջին կնոջ՝ Մարիա Մուզակիի դուստրն է։
1451 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ամուսնացել է ալբանացի հերոս Սկանդերբեգի հետ։
Ամուսիններն ունեցել են մեկ որդի՝ Գյոն Կաստրիոտի II: Նա ամուսնացել է «Արծաթե բռնատիրության» կառավարչի աղջկա՝ Իրեն Բրանկովիչ Պալեոլոգի հետ։
Դոնիկա Կաստրիոտին մահացել է 1505 թվականին՝ Իսպանիայում։ Նրա անունը հայտնի է ամբողջ Ալբանիայում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը rodovid.org կայքում
Fakte të panjohura për Donika Kastriotin (ալբ.)
Mungesa e madhe e Donika Kastriotit (ալբ.)
209

209 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 209 թվականն է, 
III դարի 9-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Մատի Վանհանեն

Մատի Վանհանեն (ֆիններեն՝ Matti Taneli Vanhanen, նոյեմբերի 4, 1955(1955-11-04)[…], Յուվյասկյուլյա, Ֆինլանդիա), ֆինլանդացի քաղաքագետ, պետական գործիչ և Ֆինլանդիայի Հանրապետության նախկին վարչապետ։ Ծնվել է 1955 թվականի նոյեմբերի 4-ին Ֆինլանդիայի Յուվյասկյուլյա քաղաքում։ Վանհանենի հայրը պրոֆեստոր Տատու Վանխանենն է, իսկ մայրը Աննա Տիհոնենը։ Վանհանենը սովորել է Ֆինլանդիայի Հելսինկի քաղաքի համալսարանում։ Աշխատել է նաև որպես լրագրող, խմբագիր և գլխավոր խմբագիր։
Դեմ է Ֆինլանդիայում և ողջ աշխարհում տեղի ունեցող «սադրիչ» ցույցերին։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիշկա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիշկա (այլ կիրառումներ)Վիշկա  (ռուս.՝ Викша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Սեգեժսկի շրջանում։ Թափվում է լիճ՝ Վիգոզերո։ Գետի երկարությունը 18 կմ է, ավազանի տարածքը 67,4 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ ավազանը լճի Վիգոզերո, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020001212102000005646
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000564
Ավազանի կոդը - 02.02.00.012
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վետլուժսկի (քաղաքատիպ ավան, Շարյա քաղաքային օկրուգ)

Վետլուժսկի (ռուս.՝ Ветлужский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կոստրոմայի մարզի Շարյա քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12224 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ադյաման (այլ կիրառումներ)

Ադյաման անվանումը կարող է վերաբերվել Արևմտյան Հայաստանի հետևյալ բնակավայրերին

Ադյաման (Վանի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում
Ադյաման (Ուրֆայի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգի Ուրֆայի գավառում
Ռուսկոե Իլչիկեևո

Ռուսկոե Իլչիկեևո (ռուս.՝ Русское Ильчикеево, բաշկիրերեն՝ Урыҫ Илсекөйе), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Սալավատսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 115 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կուտրաշեն

Կուտրաշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում, Խոտորջրի գյուղախմբում։ Գտնվում էր Ճորոխ գետի աջ ափին։


== Պատմություն ==
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Բնակչություն ==
1872 թվականին ուներ 40 տուն հայ և 4 տուն թուրք բնակիչ։ 1909 թվականին գյուղն ուներ 40 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Կուտրաշենն ուներ Ս. Հովհաննես և Ս. Աստվածածին եկեղեցիներ։


== Կրթություն ==
Գյուղում գործում էր արական դպրոց։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, 6-րդ հատոր, էջ 25, 1980 թ
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Կուս գետ

Կուս գետ (ռուս.՝ Рака-Кус), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պրուպտ գետի ձախ ափին՝ 47 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000015937
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001593
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Լիվեր կղզու տղաները

«Լիվեր կղզու տղաները» (լատիշ․՝ «Līvsalas zēni»), 1969 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսորներ Էրիկ Լացիսը և Յանիս Ստրեյչը Լայմոնիս Վացզեմնիեկսի համանուն վիպակի հիման վրա Ռիգայի կինոստուդիայում։


== Սյուժե ==
Լատվիական ԽՍՀ, 1946 թվական։ Լիվեր կղզի ժամանած աշակերտ Մարտինշ Պորտոլսը, չնայած կղզում առկա հակասովետական խմբավորման սպառնալիքներին, շարունակում է կարմիր պիոներական փողկապ կրել։ Ուսուցիչ Զեմետիսի հետ նրանք երեխաներին համոզում են վերանորոգել լոկոմոբիլը և գործարկել պիոներական էլեկտրակայան։
Նոր իշխանության թշնամիներն ուզում են պայթյուն կազմակերպել հանդիսավոր մեկնարկի ժամանակ։ Զգոն պիոներները կանխում են դիվերսիան և օգնում վնասազերծել «Կուղբ» մականունով դիվերսանտների հրամանատարին, որն օգնության է հասել նախկին տերերին։


== Դերերում ==
Յուրիս Պլյավինշ – ուսուցիչ Զեմիտիս
Վենտա Վեցումնիեցե – ուսուցչուհի Ռոնե
Յուրիս Բրուժիկս – Մարտինշ Պուպոլս
Ինեսսա Պետերսոնե – Մարութա
Իմանտս Ստրոդս – Աուստրիս
Անդրիս Ապինիս – Ալիս
Մարիս Սմիլձինշ – Ֆրեդիս
Կասպարս Լուցե – Պետերիս
Յանիս Պեյպա – Ալբերտ
Գիդո Կոկարս – Լիելաուսիս ավագ
Իմանտս Կոկարս – Լիելաուսիս կրտսեր
Ուլդիս Դումպիս – ավազակ 
Հարի Ավենս – Մարտին


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Լայմոնիս Վացզեմնիեկս, Էրիկ Լացիս, Յանիս Ստրեյչ
Ռեժիսորներ՝ Էրիկ Լացիս, Յանիս Ստրեյչ
Օպերատոր՝ Զիգուրդս Վիտոլս
Նկարիչ՝ Գունարս Բալոդիս
Կոմպոզիտոր՝ Ռայմոնդ Պաուլս


== Ծանոթագրություններ ==
Վահրամ Խաչիկյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խաչիկյան (այլ կիրառումներ)Վահրամ Ղևոնդի Խաչիկյան (նոյեմբերի 16, 1923(1923-11-16), Մեղրի - նոյեմբերի 15, 2002(2002-11-15), Երևան, Հայաստան), հայ նկարիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1970)։


== Կենսագրություն ==
1950 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ինստիտուտի գրաֆիկայի ֆակուլտետը։ 1952-1959 թվականներին դասավանդել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական, 1959 թվականից՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտներում։ Աշխատել է հաստոցային գրաֆիկայի բոլոր տեխնիկաներով։
Գլխավոր գործերից են՝ «Վլադիմիր և Ալեքսանդր Ուլյանովները» (1952), «Բաքվի կոմիսարները» (1970), «Իմ Հայաստան» բնանկարների շարքը (1972 - 1973), Գաբրիել Սունդուկյանի «Պեպո» պիեսի (1960), հայկական ժողովրդական երգերի (1960), Ավետիք Իսահակյանի «Աբու Լալա Մահարի» պոեմի (1965) թեմաներով նկարաշարերը, «Կոմիտաս» (1969) եռանկարը, «Սայաթ-Նովա» (1963), «Հրաչյա Ներսիսյան» (1969) և ժամանակակիցների դիմանկարները (1976-1977)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մղձավանջ (Ֆյուզելի)

«Մղձավանջ» (գերմ.՝ Nachtmahr), անգլո-շվեյցարացի նկարիչ Հենրի Ֆյուզելիի (1741-1825) չորս կտավներից բաղկացած շարքը, որոնք պատկերում են Ժամանակակից պատմության գոթիկական ուղղությունը։
Ֆյուզելին նկարել է «Մղձավանջ»-ի չորս տարբերակ։ Մեկը պահվում է Մայնի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում գտնվող Գյոթեի թանգարանում, մյուսը` Դետրոյթի արվեստի ինստիտուտում։ Չնայած կտավը չի նկարվել հատուկ ստեղծագործության հիման վրա, ակնհայտ է, որ նկարիչը հիմնվել է անգլիական գրականության ուրվականների մասին պատմվածքների վրա, ինչպես նաև ոգեշնչվել է քնի պարալիզի պատմություններից։
Նկարում պատկերված է քնած կամ գիտակցությունը կորցրած կին։ Ֆյուզելին միտումնավոր է կնոջը նման կերպ պատկերել, որպեսզի ցույց տա նրա կրծքավանդակում նստած ինկուբի` մղձավանջների և անգիտակից վախերի մարմնացման ծանրությունը։ Վարագույրների միջև ընկած հատվածում երևում է կույր ձիու գլուխը, որի պատկերն այս կտավում կանխատեսում է սատանայական ասպեկտ, որը կենդանուն է փոխանցվել ֆրանսիական ուշ ռոմանտիզմից։
Ֆյուզելիի ընկերը` դանիացի նկարիչ Նիկոլայ Աբրահամ Աբիլդգորը օգտագրծել է «Մղձավանջ»-ի սյուժեն նույնանուն կտավը նկարելու համար։ Սակայն Աբիլդգորի տարբերակում ինկուբը նստած է երկու կնոջ վրա, որոնք նրա առաջին և երկրորդ կանայք են։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկազ Առաքելյան

Հայկազ Եգորի Առաքելյան (1921, Ծովասար, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1944):


== Կենսագրություն ==
Հայկազ Առաքելյանը ծնվել է 1921 թվականին Մարտունու շրջանի Թազագյուղում։ 1939 թվականին ավարտել է Նոր Բայազետի մանկավարժական ուսումնարանը և նշանակվել ուսուցչական աշխատանքի։ 1940 թվականի հունվարին Առաքելյանը զորակոչվել է կարմիր բանակ և ծառայել հրետանային գնդում։
Պատերազմի օրերին Առաքելյանը մասնակցել է Ղրիմի պաշտպանության մարտերին։ 1941 թվականի հոկտեմբերին վիրավորվել է և բուժման ուղարկվել Տոմսկ քաղաքը։ Ապաքինվելուց հետո մասնակցել է Դնեպրի անցմանը, մարտական առաջադրանքը կատարելու համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ Այնուհետև գործուղվել է սովորելու ռազմական ուսումնարան, որն ավարտելուց հետո նորից մեկնել է ռազմաճակատ։ 1944 թվականին Առաքելյանը իր դասակով հետապնդելով թշնամուն, հասել է Ռումինիա և Բուլղարիա։ Սոֆիայում կատարելով առաջադրանքը, ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Հաղթանակից հետո Առաքելյանը պարգևատրվել է ավելի քան քսան շքանշաններով ու մեդալներով, շարունակել է ծառայությունը խորհրդային բանակում։
1962 թվականին Առաքելյանը բանակից զորացրվելուց հետո աշխատանքի է անցել Երևանի պետական համալսարանի ռազմական ամբիոնում, ակտիվորեն մասնակցել երիտասարդության ռազմահայրենասիրական դաստիարակության գործին։


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրեյ Կիրիլենկո (բասկետբոլիստ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անդրեյ Կիրիլենկո (այլ կիրառումներ)
Անդրեյ Գենադևիչ Կիրիլենկո (ռուս.՝ Андрей Геннадьевич Кириленко, փետրվարի 18, 1981(1981-02-18), Իժևսկ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս նախկին բասկետբոլիստ, թեթև հարձակվող։
Մասնագիտական կարիերան սկսել է 15 տարեկանում՝ ելույթ ունենալով ռուսական «Սպարտակ» և «ԲԿՄԱ» ակումբներում։ Ավելի ուշ մուտք է գործել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա (NBA)՝ ընտրվելով «Յութա Ջազի» կողմից՝ 1999 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 24-րդ համարով՝ այդ կերպ դառնալով NBA-ի դրաֆթի առաջին ռաունդում ընտրված ռուս մարզիկը։ «Ջազի» կազմում 2004 թվականին մասնակցել է Բոլոր աստղերի հանդիպմանը, ինչպես նաև արժանանում մի շարք անհատական մրցանակների և ընդգրկվել խորհրդանշական հավաքականներում։ 2011 թվականին ստացել է Միացյալ Նահանգների քաղաքացիություն։
Բազմաթիվ առիթներով Կիրիլենոկոյին անվանում են «AK47», ոչ միայն այն փաստի համար, որ նրա անվան և ազգանվան սկզբնատառերն են Ա և Կ, իսկ մարզաշապկի համարը՝ 47, այլ նաև առ այն, որ ծնվել է Իժևսկ քաղաքում, որտեղ առաջին անգամ արտադրվել էին AK47 ինքնաձիգները։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Անդրեյ Կիրիլենկոն ծնվել է 1981 թվականի փետրվարի 18-ին Օլգա և Գենադի Կիրիլենկոների ընտանիքում։ Անդրեյի հայրը, ով նախկինում սպերտսմեն էր, «Իսկրա» կանանց ֆուտբոլային ակումբի գլխավոր մարզիչն է։ Օլգա Կիրիլենկոն զբաղվել է բասկետբոլով և հանդես է եկել կանանց «Բուրևեստնիկ», «Սպարտակ», «Սերպ ի մոլոտ» և «Սկորոխոդ» թիմերում։ Գենադի Կիրիլենկոն Օլգայի հղիության շրջանում ծառայում էր բանակում, և Օլգան մեկնում է մոր մոտ Իժեվսկ՝ ծննդաբերելու։ Ծնվելուց չորս ամիս անց մայրը ապագա բասկետբոլիստին բերում է Սանկտ Պետերբուրգ։
Մանուկ հասակում Անդրեյը զբաղվում էր լողով, ֆուտբոլով, հանդբոլով։ Բասկետբոլով սկսել է զբաղվել Սանկտ Պետերբուրգի Ֆրանսիական շրջանում՝ առաջին դասարանում, առաջին մարզիչը Ալեկսեյ Վլադիմիրովիչ Վասիլեվն էր։ 1995 թվականին քաղաքային թիմի կազմում դարձել է բասկետբոլի Ռուսաստանի չեմպիոն՝ 1981 թվականին ծնված խաղացողների մեջև։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2003-12-03 at the Wayback Machine.(ռուս.)(անգլ.)
Էջը Բասկետբոլ-ռեֆերենսում Archived 2013-04-05 at the Wayback Machine.(անգլ.)
(6845) Մանսուրովա

(6845) Մանսուրովա (անգլ.՝ Mansurova), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի մայիսի 2-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,276894 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9441 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6097 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1254,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286873 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,68° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6845) Մանսուրովա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նորվեգիայի փոստի և փոստային նամականիշների պատմություն

Նորվեգիայի փոստի և փոստային նամականիշերի պատմությունը, բաժանվում է մի քանի շրջանի, որոնք համապատասխանում են այն երկրների փոստային կարգին, որոնց կազմի մեջ է եղել Նորվեգիան (Դանիա, Շվեդիա), նաև Երրորդ Ռայխի կողմից գրավված լինելու տարիները (1940-1945) և անկախ Նորվեգիայի շրջանը (1905-1940, և 1945 թվականից սկսած). Նորվեգական փոստային նամականիշերի թողարկումները սկսում են 1855 թվականից։


=== Վաղ պատմություն ===
Նորվեգիայի փոստի պատմությունը սկիզբ է առնում 17-րդ դարից։ 1642 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Դանիայի թագավոր Քրիստիան IV-ը Նորվեգիա նամակ է ուղարկել իր շտատհալթերին (փոխարքա)՝ Հանիբալ Սեխեսդետին, որտեղ նշել է Օսլոյի և Կոպենհագենի միջև կապերը ամրապնդելու մասին։ Սրա արդյունքում 1647 թվականի հունվարի 17-ին ստեղծվել է Նորվեգիայի փոստային ծառայությունը։ Սկզբում սա մասնավոր կազմակերպություն է եղել, որը ղեկավարել է Հենրիկ Մարիանը (նորվ.՝ Henrik Morian)։ Հողատերերի վրա պարտադրանք կար փոստի տեղափողման համար տրամադրել ձիեր և կառքեր։ Փոստ տեղափոխելու համար վստահելի անձինք էին ընտրված՝ լավ կազմվածքով և առողջ գյուղացիներ, որոնք չէին վարձատրվում, բայց ազատված էին զինվորական ծառայությունից։
1719 թվականին Նորվեգիայի փոստ անցել է դանիա-նորվեգական միության ենթակայության տակ, այդ պահից ազգային փոստային ծառայությունը դաևձել է պետական մենաշնորհ։ Տեղական փոստերը մնացել են սեփական.։ 1758 թվականին փոստը վերակազմվել է և փոստային գյուղացիները սկսել են վճարվե։
1814 թվականին կնքվել է շվեդա-նորվեգական միությունը, բայց Նորվեգիայի անկախ փոստային վարչակազմը պահպանվել է։ Երկրի փոստային կենտրոնը դարձել է մայրաքաղաք՝ Քրիստիանիան։
1827 թվականին փոստային ծառայությունը բարելավելու նպատակով ձեռք են բերվել երկու շքգենավ՝ |SS Constitutionen-ը և |«Prinds Carl»-ը։
1874 թվականի հոկտեմբերի 9-ին ստորագրվել է համաշխարհային փոստային համաձայնագիրը, և դրանից հետո Նորվեգիան դարձել է Համաշխարհային փոստային միության անդամ, իսկ հետո միացել է փոստային հանձնարարությունների (1885) և թերթերի գործողության (1891) համաձայնագրերին։


== Ծանոթագրություններ ==
Պետրովկա Պերվայա (այլ կիրառումներ)

Պետրովկա Պերվայա, կարող է վերաբերել՝

Պետրովկա Պերվայա - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում
Պետրովկա Պերվայա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բրատսկոեի շրջանում
Բորիսովո (գյուղ, Դոմոդեդովո քաղաքային օկրուգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲորիսովոԲորիսովո (ռուս.՝ Борисово), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Դոմոդեդովո քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արևելյան Ղազախստան

Արևելյան Ղազախստան (ռուս.՝ Восточный Казахстан)՝ Ղազախստանի տնտեսա-աշխարհագրական տարածաշրջան (մինչև այդ Ղազախական ԽՍՀ-ի)։ Ղազախստանում 1997 թվականից անցած վարչա-տարածքային ռեֆորմից հետո, տարածաշրջանի մեջ մտնում է խոշորացված Արևելա-Ղազախստանյան մարզը Ուստ Կամենեգորսկ կենտրոնով։ Մինչև 1997 թվականին Արևելյան Ղազախստանի կազմի մեջ էր նաև կազմազրած Սեմիպալատինսկի մարզը։ Արևելյան Ղազախստան տարածշրջանը սահմանակցում է Ռուսաստանի և Չինաստանի հետ։ Տնտեսության հիմքում են՝ գունավոր մետաղագործությունը, էներգետիկան, մեքենաշինությունը, անտառաբուծությունը, նախկինում նաև ռազմա-տեխնիկական արդյունաբերությունը։ Բնակչության առումով խոշորագույն ազգերն են ղազախները և ռուսները։
Էրիկա Հես

Էրիկա Հես (գերմ.՝ Erika Hess, մարտի 6, 1962(1962-03-06), Վոլֆենշիսեն, Նիդվալդեն, Շվեյցարիա), շվեյցարացի լեռնադահուկորդուհի, սլալոմի, հսկա սլալոմի և համակցված ձևի մասնագետ։ Շվեյցարիայի լեռնադահուկային սպորտի հավաքականի անդամ է եղել 1978-1987 թվականներին։ Լեյք Փլեսիդի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր է, աշխարհի վեցակի չեմպիոն։ Երկու անգամ դարձել է աշխարհի գավաթակիր ընդհանուր հաշվում։


== Կենսագրություն ==
Էրիկա Հեսը ծնվել է 1962 թվականի մարտի 6-ին Նիդվալդեն կանտոնի Վոլֆենշիսեն կոմունայում (Շվեյցարիա)։ Առաջին անգամ դահուկով սահել է 4 տարեկանում, 6 տարեկանում արդեն երկու անգամ ոտքը կոտրել է թեքությունից ընկնելու պատճառով։ Մանկությունն անցել է ընտանեկան ֆերմայում, ծնողներին օգնել է տնտեսության գործերում, ամենօրյա աշխատանքի շնորհիվ զգալիորեն մեծացրել է ֆիզիկական ուժը։
1978 թվականի հունվարին՝ 15 տարեկան հասակում, արդեն ընդգրկվել է Շվեյցարիայի ազգային հավաքականի մշտական կազմում և նորամուտը կատարել Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում։ 1979 թվականի դեկտեմբերին առաջին անգամ բարձրացել է աշխարհի առաջնության պատվո հարթակին։
Մի շարք անգամներ հաջող ներկայանալու շնորհիվ արժանացել է երկիրը 1980 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում ներկայացնելու պատվին, որտեղ հսկա սլալոնում վերջնակետին չի հասել, իսկ սովորական սլալոմում զբաղեցրել է երրորդ տեղը և նվաճել օլիմպիական բրոնզե մեդալ՝ առաջ թողնելով գերմանացի Քրիստա Քինսհոֆերին և Լիխտենշտայնի ներկայացուցիչ Հաննի Վենցելին։
1981 թվականի հունվարին Հեսն առաջին անգամ դարձել է աշխարհի գավաթակիր, և այդ պահից սկսվել է նրա հաղթական երթը, որը տևել է 1980-ական թվականների գրեթե ողջ ընթացքում։ Այդ ընթացքում շվեյցարացի մարզիկն ընդհանուր առմամբ 31 անգամ հաղթել է աշխարհի առաջնության փուլերում, 76 անգամ գրավել մրցանակային տեղ և 146 անգամ ներառվել ուժեղագույնների տասնյակում։ Չորս անգամ արժանացել է Բյուրեղապակե գլոբուսի սլալոմից, մեկ անգամ համակցված ձևից, երկու անգամ հաղթել է Աշխարհի գավաթի ընդհանուր վիճակագրությունում։
1982 թվականին Շլադմինգում կայացած աշխարհի առաջնությունում հաղթել է բոլոր երեք ձևերում, որոնց մասնակցել է՝ սլալոմ, հսկա սլալոմ և համակցված։
1984 թվականին Շվեյցարիան ներկայացրել է Սարաևոյի Օլիմպիական խաղերում, որտեղ բացման արարողության ժամանակ եղել է դրոշակակիր, սակայն մրցանակի չի արժանացել. սլալոմում գրավել է 5-րդ տեղը, հսկա սլալոմում՝ յոթերորդ։
1985 թվականի Բորմիոյի աշխարհի առաջնության ժամանակ համակցված ձևից նվաճել է ոսկե մեդալ։ Հաղթանակի հնարավորություն է ունեցել նաև սլալոմում, առաջին փորձից հետո գնացել է առաջինը, սակայն երկրորդը չի ավարտել։
1987 թվականի աշխարհի առաջնությունում լավագույնն էր սլալոմ և համակցված ձևերում, այդպիսով՝ վեցերորդ անգամ դարձել է լեռնադահուկային սպորտի աշխարհի չեմպիոն։ Այդ մրցաշրջանի ավարտին՝ 25 տարեկանում, որոշել է ավարտել պրոֆեսիոնալ մարզուհու կարիերան։
Հետագայում զբաղվել է մարզական ճամբարների ու Շվեյցարիայի տարածքում լեռնադահուկային սպորտի մրցումների կազմակերպմամբ։ Ամուսնու և երեք երեխաների հետ ապրում է Սեն-Լեժիե-Լա-Շիեզ կոմունայում։
Նրա փոքր քույրը՝ Մոնիկա Հեսը, նույնպես հայտնի լեռնադահուկորդուհի է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էրիկա Հես – օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
Էրիկա Հես – վիճակագրությունը FIS կայքում
Սֆաելոյի տուն (Տագանրոգ)

Սֆաելոյի տուն (ռուս.՝ Дом Сфаэло), շենք Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի Պետրոսի փողոց, 67 հասցեում, որը կառուցվել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին։


== Պատմություն ==
19-րդ դարի երկրորդ կեսին Տագանրոգ քաղաքի Պետրոսի փողոց, 67 հասցեում հայտնվել է տուն, որը կառուցվել է 1862 թվականին արված գծագրերով։ Այս անշարժ գույքի առաջին սեփականատերը եղել է Տրետյակովա ազգանվամբ մի կին։
1873-1880 թվականներին տունը պատկանել է I գիլդիայի վաճառական Անտոն Եվստաֆևիչ Սֆաելոյին։ Նա ծնվել է վաճառականի ընտանիքում։ Նրա ծնողները եղել են Եվստաֆի Անտոնովիչը և Ֆոտինա Կոնստանտինովնան։ Բացի Անտոնից, ընտանիքում կային ևս մի քանի երեխաներ` Նիկոլայը, Աննան և Կոնստանտինը։ 1886 թվականին Անտոն Եվստաֆևիչը պսակվել է Ագլայա Դիոնիսովնա Դալապորտեի հետ։ Նրանք ունեցել են մի քանի երեխա` Եվստաֆյա, Իվան, Կոնստանտին, Մարիա, Դիոնիսի, Անդրեյ, Նիկոլայ։ Ենթադրություններ կան, որ Իվան Անտոնովիչը եղել է Դմիտրի Մինաևիչ Սինոդի-Պոպովի զարմիկը, որի ընտանիքին էր պատկանում Հունական փողոց, 84 հասցեի տունը։
1890-1906 թվականներին տունը եղել է հունահպարակի կնոջ` Ագլաիս Սֆաելոյի սեփականությունը, իսկ 1915 թվականին արդեն պատկանել է պատվավոր քաղաքացի Նիկոլայ Իվանովիչ Բարդաշևին։ Նա նաև Տագանրոգում այլ անշարժ գույքի` Պետրոսի փողոց, 11 և Չեխովի փողոց, 88 տների սեփականատեր էր։

Տան վերևի հարկում ապրել է (այլ տվյալներով` պար է ուսուցանել) պարուսույց Ջորջինիո Վրոնդին։ Նրա մոտ պարապում էին քաղաքի երիտասարդներն ու մարմնամարզիկները։ Իտալացին Տագանրոգում սկզբում հայտնի էր Ժերժետի ստեղծագործական կեղծանունով։ Տագանրոգ Վրոնդին ժամանել է իտալական օպերայի կազմում, իր կարիերայի ընթացքում ճանապարհ է անցել բեմի ռեկվիզիտորից մինչև բալետմայստեր։ Արդյունքում նա բացել է սեփական պարային դասարաններ, և նրա աշակերտներից է եղել գրող Անտոն Պավլովիչ Չեխովը։ Վրոնդին ամուսնացել է ռուս աղջկա հետ և փոխել անունը` դառնալով Եգոր Սեմյոնովիչ։ Կամավոր հիմունքներով նա աշխատել է քաղաքի հրշեջ ջոկատում։ Վրոնդին ամուսնացած է եղել երկու անգամ։
Մինչև 1917 թվականի հեղափոխությունը Պետրոսի փողոց, 67 տան պատին փակցված է եղել «Прокат пьянина и раялина» («Դաշնամուրների վարձույթ») մակագրությունը, որը չի պահպանվել։ Նաև այս տան առաջին հարկում աշխատել են մերսող Ա. Ռովինսկին և մեծադիր լուսանկարների մասնագետ Վ. Վիտչենկոն։
21-րդ դարում տունը զբաղեցնում է «Գլոբալ Էլեկտրոնիքս» խանութը։


== Ծանոթագրություններ ==
1083

1083 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1083 թվականն է, 
XI դարի 83-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Բուրովկա (այլ կիրառումներ)

Բուրովկա, կարող է վերաբերել՝

Բուրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում
Բուրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանում
Բուրովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում
Ֆոռնե

Ֆոռնե (ֆր.՝ Fornex), համայնք Ֆրանսիայում՝ Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Լը Մաս դ’Ազիլ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Պամեն է։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09123։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 109 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 76 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 59-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 17-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 77,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 65,2 %)։ 59 աշխատունակ բնակիչներից 50-ը աշխատում էին (32 տղամարդ և 18 կին), անաշխատանք էին 9-ը (6 տղամարդ և 3 կին)։ 17 անգործ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 8-ը թոշակառու, 6-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Ֆոռնե» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-1-28 
«Ֆոռնե» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-24
Աստերոիդների ցանկ (96801-96900)

Աստերոիդների ցանկ (96701-96800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (96901-97000)
 Աստերոիդների ցանկ (96701-96800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (96901-97000)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (95001)-(100000)»։ www.minorplanetcenter.net
Մաանտեե (գյուղ, Տոռգու շրջան)

Մաանտեե (էստ․՝ Maantee), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Տոռգու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 1 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բեժալի

Բեժալի (ռուս.՝ Бежали), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դժնիկ մանրապտուղ

Դժնիկ մանրապտուղ (լատ.՝ Rhamnus microcarpa), դժնիկազգիներ ընտանիքի, դժնիկ ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Գետնատարած և խիտ ճյուղավորված, ցածրաճ տերևաթափ թուփ է, մինչև 30 սմ բարձրությամբ կոշտուկավոր, մոխրավուն կամ մուգ դարչնագույն ճյուղերով և մերկ կամ կարճ մազմզուկապատ ընձյուղներով։ Տերևները հավաքված են կարճացած ընձյուղների վրա, լայն էլիպսաձև են կամ ձվաձև, երբեմն՝ գրեթե կլոր, 3-5 սմ երկարությամբ և 2-3 սմ լայնությամբ, մանր ատամնասղոցաեզր, վերևի կողմից անփայլ, կանաչավուն, ներքևի կողմից դեղնավուն կամ ոսկեգույն, փայլուն, երբեմն կապտավուն, մերկ։ Ծաղիկները լայն զանգականման են, մանր, 2-5 մմ երկարությամբ, աննշան, դեղնականաչավուն։ Պտուղը հակառակ ձվաձև է, մոտ 4 մմ երկարությամբ, չոր, մուգ գորշավուն։ Ծաղկում է մայիսի վերջին, հունիսին, պտուղները հասունանում են հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում և Փոքր Ասիայում։ Հայաստանի սահմաններում հանդիպում է Թումանյանի, Գուգարքի շրջաններում, Սևանի ավազանում, մերձալպյան և ալպյան գոտիներում, հաճախ չոր, քարքարոտ, արևոտ լանջերում, ժայռերի ճեղքերում, կիրճերի պատերին ու քարաժայռերին։ Աչքի է ընկնում մեծ դիմացկունությամբ, ցրտադիմացկուն է, երաշտադիմացկուն, լուսասեր (կարող է աճել նաև ստվերում), պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ։


== Կիրառություն ==
Կարելի է օգտագործել քարապարտեզներում, ալպինարիաներում, ծաղկապարտեզային ձևավորումներում։ Էկոլոգիական խումբը' XI: Մշակության հավանական շրջանները՝ 1։
:


== Ծանոթագրություններ ==
Կոիպսի

Կոիպսի (էստ․՝ Koipsi), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Տրունտաիշևո

Տրունտաիշևո (ռուս.՝ Трунтаишево, բաշկիրերեն՝ Торонтайыш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1234 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (193101-193200)

Աստերոիդների ցանկ (193001-193100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (193201-193300)
 Աստերոիդների ցանկ (193001-193100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (193201-193300)
Լեուվարդեն

Լեուվարդեն, (հոլանդ. Leeuwarden   [ˈleˑˌwɑrdə(n)])  Նիդերլանդներում գտնվող քաղաք է, Ֆրիզլանդ նահանգի մայրաքաղաքը, համանուն համայնքի կենտրոն։ Լեուվարդենը 2018 թվականին պարգևատրվել է Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք տիտղոսով։


== Պատմություն ==
Տեղանքը, որտեղ գտնվում է ներկայիս Լեուվարդենը, բնակեցված է եղել X դարից (թեև վերջերս հայտնաբերվել են 2-րդ դարին վերագրվող շինությունների մնացորդներ)։  Լեուվարդենին քաղաքի կարգավիճակ և համապատասխան արտոնություններ են տրվել 1435 թվականին։ Ծով թափվող Միդելզե գետի գետաբերանի մերձակայքում գտնվելու շնորհիվ բնակավայրը միջին դարերում դարձել է ծովային եռուն առևտրի կենտրոն։ Բայց 13-րդ դարում գետը ցամաքել է, և առևտուրն այստեղ անկում է ապրել։ 1901 թվականին քաղաքում կար 32 203 բնակիչ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Լեուվարդենը գրավվել է գերմանական զորքերի կողմից։ 1945 թվականի ապրիլի 16-ին կանադական դրագունների ջոկատը, խախտելով վաղօրոք իրեն տրված հրամանը, ներխուժել է քաղաք ու ազատագրել զավթիչներից։


== Ճարտարապետություն ==
Քաղաքի ամենաբարձր շենքը, որն ունի 114 մետր բարձրություն, կառուցվել է 2001 թվականին՝ ըստ Աբե Բոննեմայի նախագծի։ Վերջինս նախագծել է նաև երկրորդ բարձր շենքը՝ 77 մետր բարձրությամբ:
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
www.leeuwarden.nl Լեուվարդենի. պաշտոնական կայք (նիդեր.)
Տուրիստական կայք Լեուվարդենի մասին


== Ծանոթագրություններ ==
Աշոտ Նավասարդյան

Աշոտ Ցոլակի Նավասարդյան (մարտի 28, 1950(1950-03-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 3, 1997(1997-11-03), Երևան, Հայաստան), հայ քաղաքական, պետական գործիչ, Հայաստանի հանրապետական կուսակցության հիմնադիր-նախագահը՝ 1990 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի` իրավագիտության ֆակուլտետը, աշխատել է Երևանի «Պիտակ» փաթեթների գործարանում, Հիմնել է «Լիցք» կոոպերատիվը ։
Եղել է ընդհատակյա Ազգային միացյալ կուսակցության (ԱՄԿ, 1968) և խորհրդի (1973) անդամ։ Հետագայում հետևել է Գարեգին Նժդեհի «Ցեղակրոն» գաղափարախոսությանը, հանդես եկել խորհրդային ամբողջատիրական համակարգի քննադատությամբ, Հայ դատի պաշտպանությամբ։ Հայ ժողովրդի ապագան կապել է ազատ, անկախ և միացյալ Հայաստանի հետ։ Իր գաղափարների տարածման համար երեք անգամ կալանավորվել է և գումարային դատապարտվել 17 տարվա ազատազրկման ու 5 տարի աքսորի։ Կալանավայրերում անց է կացրել շուրջ 12 տարի, այդ թվում՝ 7 տարի բանտային և հատուկ ռեժիմի պայմաններում, վաղաժամ ազատվելով երկրորդ և երրորդ անգամ։ 1987 թվականին ազատվելուց հետո շարունակել է քաղաքական գործունեությունը, 1989-1990 թթ. եղել է ԱԻՄ Խորհրդի անդամ։ 1990 թ․–ի օգոստոսին Հայաստանի Գերագույն դատարանի որոշմամբ արդարացվել է, հանցակազմի բացակայության պատճառով։ «Ազգային ինքնորոշում միավորում» կազմակերպության խորհրդի անդամների հետ հիմնադրել ու ղեկավարել է «Անկախության բանակ» ռազմաքաղաքական կազմակերպությունը (1989), որը մասնակցել է Հայաստանի պաշտպանության և Արցախի ազատագրման մարտերին Երասխավանից մինչև Մարտակերտ, Քելբաջար, Լաչին, Շուշի և այլն։ Պարգևատրվել է 1-ին աստիճանի Մարտական խաչով, 1990 թվականին հիմնադրել է Հայաստանի հանրապետական կուսակցությունը և եղել նրա առաջին ղեկավարը։ 1990 թվականին ընտրվել է ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի, 1995 թվականին ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր։ 1990-1995 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԽ Անկախ պետականության հաստատման և ազգային քաղաքականության հարցերի և Սահմանադրական հանձնաժողովների անդամ, 1995-1997 թվականներին՝ ԱԺ Պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի փոխնախագահ։ 1996 թվականին Գերմանիայում մասնակցել է Ռազմավարական հետազոտությունների Մարշալի կենտրոնի դասընթացներին, ստացել է ռազմագետի որակավորում։ Սրտի իշեմիկ հիվանդության պատճառով մահացել է 1997 թվականի նոյեմբերի 3–ին, 47 տարեկանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աշոտ Նավասարդյանի առաջին հարցազրույցը (առաջին մաս)
Աշոտ Նավասարդյանի առաջին հարցազրույցը (երկրորդ մաս)
Անդրեյ Աշչև

Անդրեյ Աշչև (ռուս.՝ Андрей Викторович Ащев, մայիսի 10, 1983(1983-05-10), Բուդյոննովսկ, Ստավրոպոլի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս վոլեյբոլիստ, Կազանի «Զենիթ» թիմի և Ռուսաստանի հավաքականի կենտրոնական մեկուսացնող։ Միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։ Բացի «Զենիթ»-ից, հանդես է եկել Ռուսաստանի վոլեյբոլի բարձրագույն խմբի առաջնությանը մասնակցող այլ թիմերում ևս («Լուժնիկի», «Լուչ», «Ֆակել», Նովոսիբիրսկի «Լոկոմոտիվ», Կրասնոդարի «Դինամո») և նվաճել է ՌԴ չեմպիոնի, գավաթակրի, սուպերգավաթակրի ու այլ տիտղոսներ։


== Նվաճումներ ==


=== Ռուսաստանի հավաքականի կազմում ===
Եվրոպայի չեմպիոն (2013, 2017 թթ.).
Համաշխարհային լիգայի հաղթող (2013)
Չեմպիոնների համաշխարհային գավաթի խաղարկության արծաթե մեդալակիր (2013)
Եվրոպայի պատանիների չեմպիոն (միաժամանակ ճանաչվել է մրցաշարի ամենաարժեքավոր խաղացող 2001)Ռուսաստանի վոլեյբոլի տղամարդկանց հավաքական թիմի կազմում Անդրեյ Աշչևը մասնակցել է նաև 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերին և գրավել չորրորդ տեղը։


=== Ակումբների կազմում ===
Ռուսաստանի չեմպիոն (2014/2015, 2015/16, 2016/17), ՌԴ առաջնության արծաթե մրցանակակիր (2001/02, 2003/04, 2012/13, 2017/18)
Ռուսաստանի գավաթակիր ( 2010,  2011, 2014, 2015, 2016), ՌԴ գավաթի խաղարկության եզրափակիչի մասնակից (2003, 2009, 2018, 2019)
Ռուսաստանի սուպերգավաթակիր (2015, 2016).
Եվրոպայի չեմպիոնների լիգայի հաղթող (2014/15, 2015/16, 2016/17)
Մարտահրավերի գավաթի խաղարկության եզրափակիչի մասնակից (2012/13).
Աշխարհի ակումբային առաջնության եզրափակիչի մասնակից (2016).
Ռուսաստանի վոլեյբոլի աստղերի մրցախաղի մասնակից (2011, 2013, 2014)


== Արտաքին հղումներ ==
Անձի պրոֆիլը
Անձի պրոֆիլը
««Капитан тоже имеет право на ошибку»»։ Спортивный портал Новосибирска։ 2010-08-21։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-06-28-ին։ Վերցված է 2013-06-22 


== Ծանոթագրություններ ==
Ալդելբերտ Շամիսո

Ալդելբերտ ֆոն Շամիսո (գերմ.՝ Adelbert von Chamisso, հունվարի 30, 1781(1781-01-30)[…], Շալոն ան Շամպայն - օգոստոսի 21, 1838(1838-08-21)[…], Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն), գերմանացի գրող և բնագետ։


== Գործունեություն ==
1801-1806 թվականներին եղել է պրուսական բանակի սպա։ 1812-1815 թվականներին բուսաբանություն, կենդանաբանություն, բժշկություն է ուսանել Բեռլինի համալսարանում։ 1815-1818 թվականներին մասնակցել է ռուսական «Ռյուրիկ» առագաստանավով շուրջերկրյա ճանապարհորդությանը («Շուրջերկրյա ճանապարհորդություն», 1834-1836, Շամիսոի օրագիրը)։ 1819 թվականին հայտնաբերել է սալպերի (ծովային կենդանիներ) սերունդների հաջորդականությունը։
Առաջին բանաստեղծությունները գրել է ֆրանսերեն, 1801 թվականից՝ գերմաներեն։ Շամիսոյի քնարերգությունը բազմաժանր է՝ բալլադից մինչև սիրերգ։ Նրա «Կնոջ սերն ու կյանքը» (1830) շարքի համար երաժշտություն է գրել Շումանը։ Շամիսոյի առավել հայտնի գեղարվեստական ստեղծագործությունը «Պետեր Շլեմիլի զարմանալի պատմությունը» (1814, հայ հրատարակություն 1982) ռոմանտիկական վիպակն է, որը համաշխարհային հռչակ է բերել նրան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալդելբերտ Շամիսոն գրապահարանում
Գիտա Գոպինաթ

Գիտա Գոպինաթ (անգլ.՝ Gita Gopinath, դեկտեմբերի 8, 1971(1971-12-08), Մայսուր, Հնդկաստան), ծագումով հնդիկ ամերիկացի տնտեսագետ, միջազգային ֆինանսների և մակրոտնտեսության մասնագետ։ Փիլիսոփայության դոկտոր, Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի (2018) և Էկոնոմետրիկ ընկերության (2018) անդամ։ Արժույթի միջազգային հիմնադրամի գլխավոր տնտեսագետ (2019 թվականի հունվարից), առաջին կինն այդ պաշտոնում։


== Կենսագրություն ==
Գիտա Գոպինաթն ավարտել է Լեդի Շրի Ռամի անվան իգական քոլեջը՝ ստանալով բակալավրի աստիճան, մագիստրոսի աստիճան է ստացել Դելիի տնտեսագիտական համալսարանում և Վաշինգտոնի համալսարանում, ինչպես նաև տնտեսագիտության դոկտորի կոչում՝ Փրինսթոնի համալսարանում (գիտական ղեկավարներ՝ Քենեթ Ռոգոֆ, Բեն Բեռնանկե և Պիեռ-Օլիվիե Գուրինշա)։ Ներկայում Գիտա Գոպինաթը Հարվարդի միջազգային հետազոտությունների և տնտեսագիտության անվանական պրոֆեսոր է (անգլ.՝ John Zwaanstra Professor), նախկինում՝ Չիկագոյի համալսարանի Բութի անվան բիզնես դպրոցի տնտեսագիտության ասիստենտ-պրոֆեսոր (2001-2005 թվականներ)։ Նա տնտեսագիտություն է դասավանդում Հարվարդում 2005 թվականից։
Տնտեսագիտական հետազոտությունների ազգային բյուրոյի միջազգային ֆինանսների և մակրոտնտեսության ծրագրի համատնօրեն։ American Economic Review-ի համախմբագիր (2017 թվականից)։
Ամուսնացած է, ունի որդի։


== Մրցանակներ և նվաճումներ ==
2011 թվականի Համաշխարհային տնտեսական ֆորումում ընտրվել է երիտասարդ համաշխարհային առաջնորդ
Financial Times-ի վարկածով եղել է 25 Indians to Watch-ի շարքում (2012)
2014 թվականին ԱՄՀ-ի կողմից ընդգրկվել է մինչև 45 տարեկան լավագույն 25 տնտեսագետների թվում
Արժանացել է Վաշինգտոնի համալսարանի վաստակավոր շրջանավարտների մրցանակի (2017)
Ընդգրկվել է FP Top 100 Global Thinkers-ի շարքում (2019)
Արտասահմանցի հնդիկների համար սահմանված Pravasi Bharatiya Samman մրցանակի դափնեկիր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Gita Gopinath. Professor of EconomicsArchived 2014-07-15 at the Wayback Machine.
New chief economist Gita Gopinath reflects on the challenges aheadArchived 2019-08-30 at the Wayback Machine. (The Harvard Gazette, November 30, 2018)
Միշարովկա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միշարովկա (այլ կիրառումներ)Միշարովկա (ռուս.՝ Мишаровка, բաշկիրերեն՝ Мишәр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)