armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մխիթար Գաբրիելյան

Մխիթար Գաբրիելյան (հունվարի 27, 1972(1972-01-27), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) ազգագրագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1972 թ. հունվարի 27-ին Լենինական քաղաքում (այժմ՝ Գյումրիում)։ 1989 թվականին ավարտել է Գյումրու Մեսրոպ Մաշտոցի անվան թիվ 29 միջնակարգ դպրոցը։ 1989–1994 թթ. սովորել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետում, 1994–1997 թթ.` նույն ֆակուլտետի ասպիրանտուրայում։ 1998 թվականին աշխատանքի է անցել ՀՀ ԳԱԱ Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում` որպես գիտաշխատող։ 2001 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Սոցիոմշակութային գործընթացները ՀՀ արդի գյուղում (ազգագրական ուսումնասիրություն)» թեմայով։ 2001 թվականից աշխատում է ԵՊՀ Պատմության ֆակուլտետի Հնագիտության և ազգագրության ամբիոնում որպես դասախոս։ 2007 թվականից ավագ գիտաշխատող է Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում։ 2005-2009 թվականներին ղեկավարել է «Հայոց սոցիոնորմատիվ մշակույթը 20-րդ դարում» և «Վերաբնակեցման գործընթացների ազգաբանական առումները (19-րդ դարի երկրորդ կես - 20-րդ դարի սկիզբ)» գիտական թեմաները։ 2001 թվականից ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետում դասավանդում է մի շարք ընդհանուր և հատուկ մասնագիտական դասընթացներ։ 2009-2013 թթ. եղել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի դեկանի տեղակալը։


== Գիտական հետազոտություններ ==
1993-2009 թթ. դաշտային ազգագրական հետազոտություններ է իրականացրել Հայաստանի բոլոր մարզերի և Արցախի շուրջ 300 գյուղական և քաղաքային համայնքներում։ 1994-2009 թթ. ղեկավարել է տարբեր միջազգային ծրագրեր։ Մասնակցել է շուրջ երկու տասնյակ միջազգային և հանրապետական գիտական նստաշրջանների։ Հեղինակ և համահեղինակ է ութ մենագրության և շուրջ 40 գիտական հոդվածների և հրապարակումների։ 2007 թվականից ղեկավարում է «Ազգագրություն» մագիստրոսական ծրագիրը։


== Երկեր ==
Աղքատության հաղթահարման ուղիները գյուղում և քաղաքում, Երևան, 2001, 40 էջ։
Հայաստանի Հանրապետության արդի գյուղացիությունը, Երևան, 2001, 82 էջ։
Հայկական ընտանիքն անցումային շրջանում, Երևան, 2005, 160 էջ։


== Գրականություն ==
Երևանի պետական համալսարանի 90-ամյապատմության ֆակուլտետը, խմբ. Էդիկ Մինասյան, Երևան, 2009, էջ 200։


== Արտաքին հղումներ ==
http://ysu.am/faculties/hy/History/section/staff/person/Mkhitar-Gabriyelyan - Մխիթար Ռազմիկի Գաբրիելյան
Մասնակի դեպք

«Մասնակի դեպք», 1983 թվականին «Երևան» ՀՖՍ-ում նկարահանված հայկական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Պարտավորության, պատվի, մարդկային շիտակ հարաբերությունների անհրաժեշտության մասին է կինոնկարը։


== Դերերում ==
Հովիկ Վանյան` Արմեն
Ռաֆայել Պապայան` Ռուբեն
Էլվիրա Ուզունյան` Սուսաննա
Երվանդ Մանարյան` Երվանդ Խաչատուրովիչ
Ժենյա Ավետիսյան` Մարիա Լևոնովնա
Աննա Մանուկյան` Ռուզաննա
Լաուրա Թանգյան՝ Լուսինե
Ռաֆայել Սարոյան՝ Արտաշես
Մայա Մուղալյան՝ Արմենի մայրը
Նորայր Գևորգյան՝ Գևորգ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմը Հ1-ի կայքում(չաշխատող հղում)
Բոգաչևո (գյուղ, Բայմակսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲոգաչևոԲոգաչևո (ռուս.՝ Богачево, բաշկիրերեն՝ Богачев), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 301 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արամե (այլ կիրառումներ)

Արամե անվանումը կարող է վերաբերել

Արամե - Ուրարտու պետության թագավոր մ.թ.ա. 860-840-ին
Արամե (երգիչ) - հայ երգիչ, ծնված 1982 թ. հոկտեմբերի 10-ին
Արամե (բույս) - ուտելի բուսատեսակ, լատ.՝ Eisenia bicyclis
Գուֆին և նրա ջոկատը

Գուֆին և նրա ջոկատը (անգլ.՝ Goof Troop), Walt Disney Televisionի անիմացիոն սերիալը։ Այլ անվանումներն են՝ «Գուֆին և Մաքսը», «Գուֆիի ջոկատը»։ 1995 թվականին, որպես մուլտսերիալի շարունակություն, ստեղծվեց «Գուֆիի արձակուրդները» լիամետրաժ մուլտֆիլմը։ Իսկ 2000 թվականին ստեղծվեց երկրորդ մուլտֆիլմը՝ «Անուղղելի Գուֆին»։


== Սյուժե ==
Գուֆին շուն է, որն ընկնում է տարբեր պատմությունների մեջ։ Մի օր նա որոշում է իր որդուն տանել իր հայրենի քաղաք՝ Սփուներվիլ, որտեղ մնացել էին իր դպրոցական ընկերները՝ Փիթը և նրա կինը՝ Փեգը։ Փիթին դուր չի գալիս Գուֆիի վերադարձը, քանի որ նա հիշում էր բեյսբոլի այն խաղը, որտեղ նրանք պարտվել էին Գուֆիի պատճառով։ Եվ նա որոշում է ամեն գնով Գուֆիին ետ ուղարկել։ Գուֆիի և Փիթի հարաբերություններին զուգահեռ, մուլտսերիալում երևում է նաև Մաքսի և Փիջեյի ընկերական հարաբերությունները։


== Արտադրություն ==
Walt Disney Television, 1992-1993 թվականներ։ Սերիաները 79ն են՝ յուրաքանչյուրը 22 րոպե տևողությամբ։ Ունի 2 եթերաշրջան։


== Կերպարներ ==
Գուֆի (անգլ.՝ Goofy), մուլտսերիալի գլխավոր կերպարը։ Աչքի է ընկնում հիմարությամբ և ցրվածությամբ, բայց շատ բարի սիրտ ունի։ Իր ձախորդության պատճառով ընկնում է տարբեր անհաջող պատմությունների մեջ, որոնք իր համար միշտ լավ են ավարտվում։
Մաքս (անգլ.՝ Max), մուլտսերիալի երկրորդ գլխավոր կերպարը, Գուֆիի որդին։ Նա տարբերվում է հորից իր բնավորությամբ և խառնվածքով։ Մաքսը 11-ամյա խելացի երեխա է, ով սիրում է ընկնել տարբեր արկածների մեջ իր ընկերոջ՝ Փիջեյի հետ։ Նա շատ է սիրում իր հորը։
Փիթ (անգլ.՝ Pete), Գուֆիի հարևանը և մուլտսերիալի գլխավոր բացասական կերպարը։ Անսկզբունք բիզնեսմեն է, որը զբաղվում է օգտագործված ավտոմեքենաների առևտրով և միշտ պատրաստ է խաբել միամիտ հաճախորդներին։ Սիրում է շփվել իր կնոջ հետ և չափից դուրս սիրալիր է նրա հետ։ Տանել չի կարողանում Գուֆիին, չնայած հաճախ փորձում է օգտագործել նրան հօգուտ իր շահերի։ Գուֆին հաճախ նրան փրկում է տարբեր վատ իրավիճակներից։ Ամենից շատ սիրում է լավ ուտել և զբաղվել ձկնորսությամբ։ Վախենում է բարձրությունից։
Փեգ (անգլ.՝ Peg), Փիթի կինը։ Նա գեղեցիկ է և վճռական կինէ, ինչը երևում է իր դեպի ամուսինը ունեցած վերաբերմունքից։ նա մեծ ազդեցություն ունի ամուսնու վրա։ Ունի շատ բարձր ձայն, որի միջոցով էլ հաճախ կարողանում է ազդել Փիթի վրա։
Փիջեյ (անգլ.՝ P.J.), Փիթի և Փեգի որդին։ Ունի ֆլեգմատիկ բնավորություն և մի քիչ վախենում է իր հորից։ Նա բարի է, սիրում է ընկերություն անել Մաքսի հետ։ Նա միշտ փորձում է հեռու մնալ անհարմար իրավիճակներից, բայց միշտ ընկնում է դրանց մեջ Մաքսի կամ Փիթի պատճառով։
Փիստոլ (անգլ.՝ Pistol), Փիթի և Փեգի վեցամյա դուստրը։ Հաճախ ընկնում է արկածների մեջ։
Վաֆլյա, Գուֆիի կատուն։
Ռաշպիլ, Փիթի ընտանիքի շունը։


== Արտաքին հղումներ ==
Դիսնեյի պաշտոնական կայքը
Mod DB

Mod DataBase (հայերեն՛ Մոդ Տվյալների Բազա) կամ Mod DB (հայերեն՛ Մոդ ՏԲ), կայք՝ նվիրված համակարգչային խաղերի փոփոխությունների ստեղծմանը։ Այն հիմնադրվել է 2002 թվականին Սքոթ «INtense!»-ի կողմից։ Ռեյսմանիս և արագորեն համբավ ձեռք բերեց որպես ռեժիմների ստեղծմանը նվիրված ամենամեծ պորտալը։ Վիճակագրության համաձայն՝ Mod DB-ն ամսական ունենում է ավելի քան 2,000,000 եզակի այցելու, ավելի քան 1,000,000 գրանցված օգտատեր և ավելի քան 130,000 փոփոխություն տարբեր հարթակների համար, այդ թվում՝ ԱՀ, Mac, Linux, iPad, iPhone, Android, Wii, PSP, X360, XBOX, DC և շատ ավելին։


== Պատմություն ==
Mod DB-ի պատմությունը սկսվում է 1998 թվականից՝ Սքոթ Ռեյսմանիսի կողմից ModRealm-ի ստեղծմամբ, որն ի սկզբանե նվիրված էր Counter-Strike-ի խաբեություններին։ Արդեն 2001 թվականի դեկտեմբերի 17-ին այս կայքի փակումից հետո[2], Ռեյսմանիսը, ով կայքի շարժիչի ծրագրավորողն էր, սկսեց մեկ այլ նախագիծ՝ մի կայք, որը պետք է ընդգրկեր մոդերի ամբողջ թեման։ Մի քանի ամիս մշակումից հետո Mod DB 1.0 տարբերակը թողարկվեց 2002 թվականի հունիսին՝ արագորեն ձեռք բերելով հիմնական ներդրողների խումբ, որոնք հիմք դարձան այն ակտիվ համայնքի համար, որն այսօր ունի կայքը։
2004 թվականին թողարկվեց կայքի երկրորդ տարբերակը, որում ներդրվեցին բազմաթիվ նոր գործառույթներ, կատարվեց կայքի ամբողջական վերանախագծում։ Երրորդ տարբերակը մեկնարկում է 2005 թվականի դեկտեմբերին, որին կրկին հաջորդում է կայքի վերակազմավորումը և դիզայնը։
2006 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Addon DB կայքը Mod DB թիմի հետ միասին բացեց հանրային բետա գրանցված օգտվողների համար։ Addon DB-ի նպատակն էր մոդելները, հյուսվածքները և քարտեզները զերծ պահել լրացուցիչ բովանդակության ցանկից։ Addon DB-ն ստեղծելուց հետո Սքոթ Ռեյսմանիսը հիմնեց DesuraNET-ը, որը հետագայում դարձավ և՛ Addon DB, և՛ Mod DB սեփականատերերը։
2007 թվականի սեպտեմբերին Mod DB-ն նորից փոխվեց՝ այն հասցնելով 4.0 տարբերակի։ Սա ներառում էր Addon DB-ի ինտեգրումը Mod DB-ին։ Այս տարբերակը ներառում է զգալի բարելավումներ, ինչպիսիք են ոչ միայն ռեժիմը, այլ խաղ գրանցելու հնարավորությունը, ինչպես նաև բարելավված անձնական հաղորդագրությունների համակարգը։
2010 թվականին DesuraNET-ը գործարկեց «Indie DB» նախագիծը՝ ինդի խաղերի առցանց պորտալ։
2010 թվականի ապրիլին՝ ծառայությունը բացվել է որպես Valve's Steam-ի մրցակից։
2011 թվականին Mod DB-ն հեռացրեց School Shooter: North American Tour 2012 նախագիծը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրիվկո (գյուղ, Պրիոզյորսկի շրջան)

Կրիվկո (ռուս.՝ Кривко, ֆիններեն՝ Vehmainen), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պրիոզյորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1430 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Առուստամյան

Առուստամյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Արամայիս Սերգեյի Առուստամյան (ծնվ. 1961), հայ ազատամարտիկ։
Արայիկ Առուստամյան (1972-1992), հայ ազատամարտիկ։
Արարատ Բորիսի Առուստամյան (1972-1992), հայ ազատամարտիկ։
Արսեն Արսենի Առուստամյան (ծնվ. 1948), հայ ճարտարապետ։
Գայանե Ռաֆիկի Առուստամյան (ծնվ. 1963), հայ ազատամարտիկ, կապավոր, բուժքույր։
Գեորգի Առուստամյան (1919-1945), ԽՍՀՄ հերոս։
Եգոր Առուստամյան (1882-1903), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։
Լևոն Աղասի Առուստամյան, (1886-1937), հայ հեղափոխական։
Համլետ Սերգեյի Առուստամյան (1971-1992), հայ ազատամարտիկ։
Հայրապետ Հարությունի Առուստամյան (1895-196?), թղթակից։
Ղարիբ Առուստամյան (1956-1993), հայ ազատամարտիկ։
Մամիկոն Առուստամի Առուստամյան (1910-1995), հայ փիլիսոփա։
Մարգար Հովհաննեսի Առուստամյան (1854-1901), բժիշկ, հասարակական գործիչ։
Նորա Սեդրակի Առուստամյան (ծնվ. 1991), ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավոր։
Ռուդիկ Առուստամյան (1966-անհայտ), հայ ազատամարտիկ։
Սլավիկ Առուստամյան (1961-1992), հայ ազատամարտիկ։
Սոնա Մելսի Առուստամյան (ծնվ. 1973), բալետի հայ մենապարուհի։
Սուրեն Առուստամյան
Սուրեն Առուստամյան (1951-1992), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Սուրեն Առուստամյան (ծնվ. 1989), հայ երգիչ և կիթառահար։
Վլադիմիր Առուստամյան (1952-1993), հայ ազատամարտիկ։Գևորգ Միշայի Առուստամյան ծնված 1986թ. ապրիլի 6-ին հայ պետական գործիչ


== Տե՛ս նաև ==
Առստամյան


== Ծանոթագրություններ ==
Կորոլյովո (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Կորոլյովո (ուկրաիներեն՝ Королево, հունգ.՝ Királyháza), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կիրագազա։ Հիմնադրվել է 1947 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Կորոլյովո քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 8 064 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9,06 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 890 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լևոն Շաղոյան

Լևոն Շաղոյան (1887, Խարականց, Վասպուրական, Հայոց ձոր գավառ -  6 օգոստոս 1974, Իրաք, Բաղդադ), ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։ ՀՀԴ կուսակցության անդամ։
Սկզբնական կրթությունն ստացել է Աղթամարում։ Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբն իր կազմած ֆիդայական խմբով պայքարել է հայ ժողովրդի հարստահարիչների դեմ։ 1915 թվականին մասնակցել է Շատախի և նրա գյուղերի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Վասպուրականի հերոսամարտի տարիներին եղել է Փեսանդաշտի ինքանքպաշտպանական զորքի հրամանատարը։ 1917 թվականի փետրվարին Կ. Համբարձումյանի գլխավորությամբ Վանի ժամանակավոր կառավարության ստեղծումից հետո, Շաղոյանը դարձել է Գյավաշի գավառապետ։ 1918 թվականին Կ. Համբարձումյանի հետ կազմակերպել է Վանից հայերի հարկադրական գաղթը դեպի Համադաս և ապահովել գաղթականների անվտանգությունը։ Սային կալա վայրում Համբարձումյանը սպանվել է, իսկ Շաղոյանը ջարդել է թուրքերին ու փրկել գաղթականներին։ Անգլիական ուժերին միանալուց հետո հայ գաղթականները և Շաղոյանի ուժերը շարժվել են դեպի Բաղդադ, ապա Բասրայի մոտ հիմնել վրանաբնակ հանգրվան։ 1921 թվականի հունիսի 23-ին որոշվել է թողնել այդ հանգրվանը, ժողովրդի ստվար մասը մեկնել է Խորհրդային Հայաստան։ Շաղոյանն ապրել է Իրաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նատալյա Բեստեմյանովա

Նատալյա Բեստեմյանովա (ռուս.՝ Ната́лья Филимо́новна Бестемья́нова, հունվարի 6, 1960(1960-01-06), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), պարեր սառույցի վրա ձևում խորհրդային գեղասահորդուհի։ Անդրեյ Բուկինի հետ՝ 1988 թվականի օլիմպիական չեմպիոն, Աշխարհի քառակի չեմպիոն (1985—1988), Եվրոպայի հնգակի չեմպիոն (1983, 1985-1988), ԽՍՀՄ եռակի չեմպիոն (1982, 1983, 1987):
ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1984), Ռուսաստանի Հրեական Կոնգրեսի Հանրային Խորհրդի անդամ (RJC):


== Կարիերա ==
Գեղասահքով սկսել է զբաղվել հինգ տարեկանից։ Առաջին մարզիչը Անտոնինա Իվանովնա Կարցևան է։ 15 տարեկանում Նատաշան հայտնվում է Էդուարդ Գեորգևիչ Պլիների խմբում, հաղթել է ԽՍՀՄ պատանիների առաջնությունում և 1976 թվականի ԽՍՀՄ գավաթը՝ մենասահք ձևում։ 1977 թվականից սկսել է զբաղվել պարեր սառույցի վրա ձևով։
Հանդես է եկել՝ որպես զուգընկեր ունենալով Անդրեյ Բուկինին և ներկայացրել է Մոսկվան։ Մարզվել է Տատյանա Տարասովայի ղեկավարությամբ։
1988 թվականից աշխատում է Սառույցի մանրաերկի թատրոնում։
2006-2008 թթ. եղել է Ռոսիա 1 հեռուստաալիքի «Պարեր սառույցի վրա» հեռուստանախագծի մարզիչ-համահեղինակը։
2007 թվականին եղել է բրիտանական ITV1 հեռուստաընկերության «Dancing on Ice» («Պարեր սառույցի վրա») հեռուստաշոուի դատավորական կազմում։
2011-2012 թթ. եղել է «Առաջին ալիքի» (Ռուսաստան) «Պրոֆեսիոնալների գավաթ» հեռուստաշոուի դատավորական կազմում։
Մոսկվայի ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտի և Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանի գեղասահքի բալետմեյստերի բաժնի շրջանավարտ է։


== Անձնական կյանք ==
Ծնողները՝ Իրինա Մարկովնա և Ֆիլիմոն Կուզմիչ։ Ունի մեծ եղբայր՝ Պյոտր։ 1983 թվականից ամուսնացած է գեղասահքի Եվրոպայի չեմպիոն Իգոր Բոբրինի հետ։


== Սպորտային ձեռքբերումներ ==
Ա. Բուկինի հետԲացի դրանից՝ Աշխարհի չեմպիոն պրոֆեսիոնալների միջև՝ 1991 թվական և արծաթե մրցանակակիր՝ 1989 թվական։


== Պարգևներ ==
Ժակ Ֆավարդի մրցանակի դափնեկիր «Աշխարհի գեղասահքում մեծ ավանդի համար» (1993): Պարգևատրվել է «Ժողովուրդների բարեկամության» և «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сайт Театра Ледовых Миниатюр
Сайт о Бестемьяновой и Букине
Официальный сайт  «Ледовое трио»
http://www.tele.ru/stars/interview/natalya-bestemyanova-esli-by-u-menya-byl-drugoy-muzh-neizvestno-kak-slozhilas-by-moya-zhizn/
Կուսսա

Կուսսա (ֆր.՝ Coussa), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Վարիյ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Պամե շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09101։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 217 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 158 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 113-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 45-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 71,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 69,9 %)։ 113 աշխատունակ բնակիչներից 104-ը աշխատում էին (56 տղամարդ և 48 կին), անաշխատանք էին 9-ը (3 տղամարդ և 6 կին)։ 45 անգործունակ մարդկանցից 11-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 20-ը թոշակառու, 14-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Կուսսա» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-17-ին։ Վերցված է 2011-12-29 
«Կուսսա» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-23
Հայկ Ավետիսյան (այլ կիրառումներ)

Հայկ Ավետիսյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Հայկ Գրիգորի Ավետիսյան (մայիսի 1, 1956, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ազգագրագետ, հնագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (2002), պրոֆեսոր (2003)։
Հայկ Սարգսի Ավետիսյան (1920, Մարտունի, Գեղարքունիքի մարզ, Հայաստան), հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1940)։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Ռիչարդ Շտեռնս

Ռիչարդ Շտեռնս, Վորլդ Վիժն կազմակերպության գործադիր տնօրեն (Վաշինգտոնում հիմնված, քրիստոնեական բարեգործական կազմակերպություն)։


== Կենսագրություն ==
Ռիչարդ Շտեռնսը աշխատում է երեխաների, ընտանիքների ու համայնքների հետ՝ հանուն աղքատության և անարդարության հաղթահարման։
Նա Կոռնելի համալսարանում ունի բակալավրի կոչում։ Այնտեղ նա միացել է Phi Kappa Psi համայնքին և ուսումնասիրել նյարդաբժշկություն։ Նա պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Բոստոնի Գիլլետե ընկերության հետ։ 1985 թվականին նա դարձել է «Ֆրանկլին Մինտ» կազմակերպության փոխնախագահ, այնուհետև դարձել է Լենոքս հավաքածույի նախագահ։ 1995 թվականին այն վերանվանվել է Lenox Inc.-ի։ Այն բաժանված էր երեք բաժինների՝ ուներ 6 արտադրական օբյեկտներ, 4,000 աշխատողներ, իսկ տարեկան վաճառքից ստացվում էր 500 մլն ԱՄՆ դոլար։ Նա թողեց Լենոքսը, երբ 1998 թվականին հունիսին դարձավ Վորլդ Վիժնի նախագահ, համաշխարհային քրիստոնեական օգնության և զարգացման կազմակերպություն, որն աշխատում է մոտ 100 երկրներում։ Այն ձգտում է լուծել մարդկային աղքատության աղբյուրները, որոնք իր հերթին, խանգարում են երեխաներին լիարժեք զարգացնել նրանց մարդկային ներուժը։
Որպես Վորլդ Վիժնի նախագահ, Շտռենսը պատասխանատու է ԱՄՆ որոշ գործառույթների համար, որոնք ներառում են շահերի պաշտպանություն, դրամահավաքություն, ծրագրերի զարգացում և այլն։ Նա առաջնահերթ է համարում կազմակերպության համաշխարհային ուշադրությունը ՁԻԱՀ-ի ճգնաժամին։ Վորլդ Վիժնը այս ժամանակահատվածում աննախադեպ աճ էր ապրում։ Քրիստոնյաները կոչ են անում Վորլդ Վիժնին ավելի շատ կարևոր դեր խաղալ համաշխարհային մարդասիրական օգնության մեջ։
Շտռենսը և նրա կինը՝ Ռենեն, ունեն հինգ երեխա և ապրում են Վաշինգտոն նահանգի՝ Բելլյու քաղաքում։


== Հրատարակում ==
Ռիչարդ Շտռենսը գրել է «The Hole in Our Gospel» գիրքը։ Նա 2009 թվականին ճանաչվել է «Լավագույն գրքի հեղինակ» կոչմանը, իսկ գիրքը 2009 թվականի տարվա լավագույն քրիստոնեական գիրք։
Նա նաև գրում է համաշխարհային աղքատության և ՁԻԱՀ-ի վերաբերյալ, որոնք հայտնվել են ԱՄՆ-ի խոշորագույն թերթերին և ամսագրերին՝ CNN, Fox, ABC, NBC, PBS և այլն։ Շտեռնսը իր «The Hole in Our Gospel» գրքում պայքարում է Աստծուն հնազանդվելու համար։


== Անավարտ ==
«Անավարտ». հավատքը միայն սկիզբն է։ Այն նկարագրում է, թե ինչպես պետք է գտնել կյանքի ճշմարիտ ճանապարհը։ Նա համեմատում է ամենաերջանիկ մարդկանց կյանքը, քրոնիկ աղքատության մեջ ապրող մարդկանց կյանքի հետ։
Նա գրքում գրում է. «Նա կոչ արեց իր աշակերտներին աշխարհ մտնել և փոխել այն, քարոզելով Աստծու արքայության բարի լուրը»։


== Քննադատություններ ==
Ալբերտ Մոհլերը քննադատեց Շտռենսի քաղաքական որոշումը և Վորլդ Վիժնի խորհուրդը` նույնասեռական ամուսնությունների վերաբերյալ։ Վորլդ Վիժնի Խորհրդի կողմից այդ քաղաքականությունը փոխվեց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
2007/05 Հարցազրույց Գի Քավասակիի հետ. «Տասը (կամ ավելի) հարցեր, Ռիչարդ Շտեռնս, Վորլդ Վիժնի նախագահ»(չաշխատող հղում)
Վեդենսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Վեդենսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Введенська селищна рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգունևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վեդենսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 6708 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 68.91 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 97.34 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վերս (Գենջի գավառ)

Վերս (թուրքերեն՝ Akdere), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դևիդ Բարլոու

Դևիդ Բարլոու (անգլ.՝ David Barlow, հոկտեմբերի 22, 1983(1983-10-22), Մելբուռն, Ավստրալիա), ավստրալիացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, հարձակվող։ 2003-04 և 2004-05 տարեշրջաններում խաղացել է Սիդնեյ Քինգս, 2007-08 տարեշրջանում՝ Մելբուրն Թայգըրս թիմերում։ Ներկա պահին հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային լիգայի (NBL) «Մելբուրն Յունայթեդ» ակումբում։ Ավստրալիայի օլիմպիական հավաքականի կազմում մասնակցել է 2008 թվականին Պեկինում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը nblstats.com կայքում Archived 2008-04-18 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Ալյոնկա (ֆիլմ)

«Ալյոնկա» (ռուս.՝ «Алёнка»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Բորիս Բառնետը 1961 թվականին «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում Սերգեյ Անտոնովի համանուն վիպակի մոտիվներով։


== Սյուժե ==
«Ալյոնկա» քնարական կատակերգությունը պատմում է այն մարդկանց մասին, որոնք 1950-ականների կեսերին մեկնել են Ղազախստանի տափաստան՝ մասնակցելու խոպան հողերի յուրացմանը։
Բերքահավաքի ժամանակ իննամյա Ալյոնկան ծնողների հետ գնում է 500 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող շրջանային կենտրոն, որպեսզի շարունակի ուսումը դպրոցում, որը դեռ չկա նոր սովխոզում։ Նրա ընկերակիցները երկար ճանապարհի ընթացքում պատմում են իրենց կյանքի ու սիրո մասին։
Ֆիլմը բաղկացած է մի քանի նովելներից. ճանապարհին հերոսների պատմած յուրաքանչյուր պատմություններից ռեժիսորը կինոդիտողներին ներկայացնում է Ալենկայի ընկալման միջոցով, երեխայի աչքերով։
Բժշկական ինստիտուտն ավարտելուց հետո Ռիգայից խոպան է գնում երիտասարդ մասնագետ՝ ստոմատոլոգ Էլզա Կալնինը (Անդա Զայցե)։ Սովխոզային բուժկետում, որը տեղակայված է վագոն-տնակում, առանձին կաբինետ և ատամնաբուժական աթոռ չկա։ Բայց Էլզան չի վախենում դժվարություններից և գնում է Արիկ շրջանային կենտրոն՝ նոր սարքավորումներ բերելու։
Ալյոնկա ընկերակիցներին պատմում է, թե ինչպես է նա որոշել դպրոցում հինգ երկուս ստանալ և գրեթե խելագարության է հասցրել ծեր բարի ուսուցիչ Վիտամինիչին (Էրաստ Գարին)։
Մեխանիզատոր Ստեպան Ռևունի (Վասիլի Շուկշին) ընկերուհին՝ մայրաքաղաքացի  աղջիկ Լիդյան (Մայա Մենգլետ) ձանձրանում է Բելոգորսկում՝ կոմերիտական շինհրապարակում, ուր Ստեպանը նրան տարել է Մոսկվայից։ Զույգը տեղափոխվում է խոպան, բայց այստեղ նրանց ընտանեկան կյանքը անմիջապես չի կարգավորվում, բացի այդ, սովխոզում չկա ՔԿԱԳ։
Պարզ ու բարի ռուս կին Վասիլիսա Պետրովնայի (Իրինա Զարուբինա) հետ խոպանում դժբախտություն է տեղի ունեցել։ Փրկելով ցանքսի հիմնադրամը՝ նրա դուստր Լիզան (Նատալյա Սելեզնյովա) մահացել է։ Սիբիրյան գյուղում ապրում է Վասիլիսայի մյուս դուստրը, որն անպայման ցանկանում է գալ խոպան՝ փոխարինելու մահացած քրոջը։

— «Кино России». Режиссерская энциклопедия. Т.1. М. 2010.


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Алёнка» (1961) на сайте «Энциклопедия отечественного кино»
Ուեդա (քաղաք)

Ուեդա (ճապ.՝   上田市 'Ուեդա-սի'), քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նագանոյի պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքի ամբողջ մակերեսը կազմում է 552,00 կմ², բնակչությունը՝ 156 861 մարդ, իսկ խտությունը 284,17 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Քաղաքը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Նագանոյի պրեֆեկտուրայում Տյուբու տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից է Տոմի, Մացումոտո, Սուձակա, Նագանո, Տիկումա քաղաքների, Տատեսինա, Սակակի, Նագավա ավանների և Ցումագոի, Աոկի, Տիկիհոկու գյուղերի հետ։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը կազմում է 156 861 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտություն - 284,17 մարդ/կմ²։


== Սիմվոլիզմ ==
Քաղաքի ծառը համարվում է Taxus cuspidáta-ն, ծաղիկը՝ մրտավարդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(ճապոներեն)
Պարանագուայի գավառ

Պարանագուայի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Paranaguá), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Պարանա նահանգի մեջ։ Մտնում է Կուրիտիբայի ագլոմերացիա (մեզոշրջան)ի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 281 256 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 6 055,952 կմ²։ Բնակչության խտությունը 46,4 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը 2003 թվականին կազմել է 3 591 373 797,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 13 717,40 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,775։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Անտոնինա
Գուարակեսաբա
Ռալֆ Հեգնաուեր

Ռալֆ Հեգնաուեր (գերմ.՝ Ralph Hegnauer, սեպտեմբերի 22, 1910(1910-09-22), Արաու, Շվեյցարիա - նոյեմբերի 17, 1997(1997-11-17), Ցյուրիխ), խաղաղության համար պայքարող շվեյցարացի ակտիվիստ։ 


== Կենսագրություն ==
Ռալֆ Հեգնաուերը ծնվել է 1910 թվականին, Արաուում, արդյունաբերող Ռուդոլֆ Հեգնաուերի ընտանիքում։ Նախքան Խաղաղության կողմնակիցների շարժմանը միանալն Արգենտինայում աշխատել է բանկում։ Տեղեկանալով Միջազգային քաղաքացիական ծառայության մասին՝ 1937-1939 թվականներին մասնակցել է Ayuda Suiza խմբի աշխատանքներին՝ մարդասիրական օգնության գործողություններ, որոնք Միջազգային քաղաքացիական ծառայությունն իրականացրել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ։ Իր ապագա կնոջը՝ Իդա Հեգնաուերին (Idy Häberling), հանդիպել է այդ խմբում։
1944 թվականից Հեգնաուերը եղել է Միջազգային քաղաքացիական ծառայության Շվեյցարիայի մասնաճյուղի քարտուղարը և օգնել է դրա գերմանական և ֆրանսիական մասնաճյուղերի հիմնադրմանն ու զարգացմանը։ Եվրոպայի տարբեր մասերում կազմակերպել է կամավորական ճամբարներ։ Նա նաև ակտիվ գործունեություն է ծավալել Եվրոպայից դուրս մարդասիրական օգնության և խաղաղության ակտիվիզմի ոլորտում։ Ռալֆ և Իդա Հեգնաուրները  1948 և 1949 թվականներին քվակերական Ամերիկյան ընկերների ծառայության կոմիտե կազմակերպության համար Պաղեստինի Գազայի հատվածում աջակցել են ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակի աշխատանքներին։ 1950-1954 թվականներին սատարել են Հնդկաստանում և Պակիստանում Միջազգային քաղաքացիական ծառայության միջոցով կամավորական աշխատանքների իրականացմանը։ Ռալֆը Լիբանանում մասնակցել է կամավորական նախագծերի իրականացմանը, սակայն հակապատերազմական համոզմունքների պատճառով նրան խնդրել են լքել երկիրը։
1952 թվականին Ռալֆ Հեգնաուերը դարձել է Միջազգային քաղաքացիական ծառայության քարտուղարը (Դորոթի Աբբոտի (Dorothy (Abott) Guiborat) հետ համատեղ)։ 1972 թվականին այդ պաշտոնում Ռալֆին փոխարինել է Թեդի ֆոն Ֆելենբերգը։ 1975 թվականից մինչև իր կյանքի վերջը Ռալֆը ստեղծել և ղեկավարել է Միջազգային քաղաքացիական ծառայության արխիվները Լա Շո դը Ֆոնում։
Կենդանության օրոք գրել է մի քանի հոդվածներ, էսսեներ և գրքերի գլուխներ փախստականներին օգնության աշխատանքի, ոչ բռնության  և հակամիլիտարիզմի վերաբերյալ։
Մահացել է 1997 թվականին, Ցյուրիխում։


== Ծանոթագրություններ ==
Թաթան (Վարդոյի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թաթան (այլ կիրառումներ)Թաթան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Վարդոյի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սթիվ Գուտենբերգ

Սթիվ Գուտենբերգ (անգլ.՝ Steven Robert "Steve" Guttenberg, օգոստոսի 24, 1958(1958-08-24), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, պրոդյուսեր, սցենարիստ, ռեժիսոր։ Հայտնի է դարձել 1980-ական թվականներին, երբ կատարել է գլխավոր դերեր այնպիսի հոլիվուդյան ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ «Կոկոն», «Երեք տղամարդ և փոքրիկ լեդի», «Ոստիկանական ակադեմիա», «Կարճ միացում»։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Բրուքլինում։ Մայրը՝ Էն Այրիս Նյումենը, վիրաբույժի օգնական էր, հայրը՝ Ջերոմ Ստենլի Գուտենբերգը, ինժեներ-էլեկտրիկ էր։ Սթիվը ստացել է հրեական դաստիարակություն։ Ավարտել է Ջուլիարդական դպրոցը, հետո սովորել է Նյու Յորքի պետական համալսարանում և Լոս Անջելեսի կալիֆորնյան համալսարանում։ Սթիվ Գուտենբերգը ունի իր աստղը Հոլիվուդի Փառքի արահետում, Հոլիվուդյան բուլվար 6411 հասցեում։


== Ֆիլմագրություն ==
1977 — Հավի քրոնիկները / The Chicken Chronicles
1978 — Տղաները Բրազիլիայից / The Boys from Brazil
1979 — Խաղացողները / Players
1980 — Չդադարեցնել երաժշտությունը / Can’t Stop The Music
1981 — Հրաշք սառույցի վրա / Miracle on Ice
1982 — Ճաշարան / Diner
1983 — Մարդը, ով այնտեղ չէր / The Man Who Wasn’t There
1983 — Հաջորդ օրը / The Day After
1984 — Ոստիկանական Ակադեմիա / Police Academy
1985 — Ոստիկանական Ակադեմիա 2.Նրանց առաջին առաջադրանքը / Police Academy 2։ Their First Assignment
1985 — Կոկոն / Cocoon
1985 — Վատ բժշկություն / Bad Medicine
1986 — Ոստիկանական Ակադեմիա 3.Վերադարձ դեպի Ակադեմիա / Police Academy 3։ Back In Training
1986 — Կարճ միացում / Short Circuit
1987 — Ննջասենյակի պատուհանը / The Bedroom Window
1987 — Քաղաքացիական հերթափոխ / Police Academy 4։ Citizens on Patrol
1987 — Ամազոնի կանայք լուսնի վրա / Amazon Women on the Moon
1987 — Հանձնվեք / Surrender
1987 — Երեք տղամարդ և փոքրիկը / Three Men and a Baby
1988 — Կոկոն 2.Վերադարձ/ Cocoon։ The Return
1988 — Բարձրագույն հոգիները / High Spirits
1990 — Երեք տղամարդ և փոքրիկ լեդին / Three Men and a Little Lady
1990 — Մի՛ ասա նրան, որ ես եմ / Don՝t Tell Her It՝s Me
1995 — Բիգ Գրին / The Big Green
1995 — Ընտանեկան տոն / Home For The Holiday
1995 — Երկուսը.ես և իմ ստվերը / It Takes Two
1997 — Զևսը և Ռոքսաննան / Zeus and Roxanne
1997 — Կասպեր.Ոգևորված սկիզբ / Casper։ A Spirited Beginning
1997 — Սարսափի ամրոց / Tower of Terror
1998 — Հարված օդից / Airborne
2002 — Հ.Գ. Ձեր կատուն մեռած է / P.S. Your Cat Is Dead
2005 — Վերոնիկա Մարս / Veronika Mars
2004 — Միայնակ Սանտան ուզում է ծանոթանալ տիկին Կլաուսի հետ / Single Santa Seeks Mrs. Claus
2005 — Պոսեյդոնի արկածները / Poseidon Adventure
2005 — Ծանոթություն Սանտաների հետ / Meet the Santas
2005 — Ջեքսոն / Jackson
2006 — Mojave Phone Booth
2007 — Ընտրություն կատարելով / Making Change
2008 — Կինոաստղ / Major Movie Star
2008 — Դատապարտվածների խաղեր / Cornered!
2011 — Սա դու չէս / A Novel Romance Nate Shepard


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սթիվ Գուտենբերգ Internet Movie Database կայքում
Սթիվ Գուտենբերգի կենսագրությունը
Օկա (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օկա (այլ կիրառումներ)Օկա (ռուս.՝ Ока), գետ Ռուսաստանում (Օրյոլի մարզ, Տուլայի մարզ, Կալուգայի մարզ, Մոսկվայի մարզ, Ռյազանի մարզ, Վլադիմիրի մարզ և Նիժնի Նովգորոդի մարզ)։


== Աշխարհագրություն ==
Օկա գետը սկիզբ է առնում Միջինռուսական բարձրավայրից և թափվում է Վոլգա։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 226 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Օրյոլ, Բելյով, Կալուգա, Ալեքսին, Տարուսա, Սերպուխով, Ստուպինո, Կաշիրա, Կոլոմնա, Ռյազան, Կասիմով, Մուրոմ, Պավլովո, Ձերժինսկ, Նիժնի Նովգորոդ քաղաքները։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Օկա գետի երկարությունը կազմում է 1498,6 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 245000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 1300 մ3։


== Վտակներ ==
Օկա գետի վտակներն են ձախից՝ Կլյազմա, Ունժա, Գուս, Պրա, Ուշնա, Մոսկվա, Ուգրա, Ժիզդրա, Լոպասնյա, Նարա, Պրոտվա, աջից՝ Տյոշա, Վելետմա, Մոկշա, Պետ, Տիրնիցա, Պարա, Պրոնյա, Վոժա, Օսյոտր, Զուշա, Ուպա գետերը։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան
Կառասկի (գյուղ, Ռիուգե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿառասկիԿառասկի (էստ․՝ Karaski), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 6 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բեջիգին

Բեջիգին, լեռ Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, նրա արևելյան հատվածում, Կիսկիմ գյուղաքաղաքից մոտ 6-7 կմ հարավ-արևելք։ Ձգվում է հարավ-արևելքից հարավ-արևմուտք ուղղությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լեոնիդովկա (այլ կիրառումներ)

Լեոնիդովկա, կարող է վերաբերել՝

Լեոնիդովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Լեոնիդովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Գլումչե

Գլումչե (բուլղար․՝ Глумче), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Կարնոբատի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Կարնոբատ քաղաքից գտնվում է 6 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 94 մարդ։


== Բնակչություն ==


== Տես նաև ==
Բուլղարիայի համայնքներ
Կարնոբատի համայնք


== Ծանոթագրություններ ==
Տոկտարովո

Տոկտարովո (ռուս.՝ Токтарово, բաշկիրերեն՝ Туҡтар), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 199 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անամբրա

Անամբրա (անգլ. Anambra State), նահանգ Նիգերիայի հարավում։ Նիգերիայի ամենափոքր նահանգներից է (36-ից 35-րդ տեղ)։ Նահանգի վարչական կենտրոնը Ավկա քաղաքն է։ Ամենամեծ քաղաքները Օնիչան և Նևին են։ Նահանգը կոչվում է Անամբրա գետի անունով։


== Պատմություն ==
10-րդ դարից մինչև 1911 թվականը նահանգում էր գտնվում միջնադարյան Նրի պետությունը։
Անամբրան կարևոր դեր ունեցավ Բիֆրան Անկախության պատերազմի վերջին փուլերում. Ուլի / Ամորկա քաղաքում կառուցվեց օդանավակայան, որի միջոցով Սան Տոմեից մարդասիրական օգնություն էր հասցվում Բիաֆրա։ Շվեդական ավիատոր Կառլ Գուստավ ֆոն Ռոզենը օգնեց կազմակերպել «Բիֆրան» օդուժը, որը բաղկացած էր հինգ «Malmö MFI-9» ինքնաթիռից, որոնք տեղակայված էին Ուգա օդանավակայանում։ 1976 թվականին Արևելյան Կենտրոնական նահանգի բաժանմամբ ստեղծվեց Անամբրա նահանգը, որը 1991 թվականին բաժանվեց ներկայիս Անամբրա և Էնուգու նահանգների միջև։


== Բնակչություն ==
Նահանգի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը (98%) կազմում են իգբո ազգը։ Իգալայի փոքրամասնությունը բնակվում է նահանգի հյուսիս-արևելքում։


== Վարչատարածքային բաժանում ==
Նահանգը բաժանված է տեղական ինքնակառավարման 21 տարածքների։ 


== Տնտեսություն ==
Պետությունը արտադրում է բնական գազ, նավթ և բոքսիտ։ 2006 թվականին այստեղ բացվեց Նիգերիայի առաջին մասնավոր «Orient Petroleum Refinery» նավթավերամշակման գործարանը։ Գրեթե ամբողջ տարածքը հարմար է գյուղատնտեսության համար։ Ի թիվս այլոց, մշակվում են յուղի արմավենու, եգիպտացորենի, բրնձի և կասավայի մշակաբույսեր։


== Հայտնի բնիկներ և բնակիչներ ==
Նուելա Նժուբիգբո` դերասանուհի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Online Nigeria — Anambra state
Կարդինալ

Կարդինալ (լատ.՝ cardinalis - գլխավոր), բարձրագույն տիտղոս (Հռոմի պապից հետո) կաթոլիկ եկեղեցու աստիճանակարգում։ Կարդինալի տիտղոսը շնորհում է պապը, իսկ 1179 թվականի Լատերանի ժողովի որոշմամբ կարդինալները իրենց միջից ընտրում են պապին։ Կարդինալները զբաղեցնում են զանազան բարձրագույն պաշտոններ, առանձին երկրներում գլխավորում կաթոլիկ եկեղեցին։ Գոյություն ունի կարդինալի երեք աստիճան՝ կարդինալ-եպիսկոպոսի, կարդինալ-քահանայի և կարդինալ-սարկավագի։ Մինչև 20-րդ դարի կեսը կարդինալ դառնալու իրավունք ունեին գերազանցապես իտալացիները։ 1946 թվականին կարդինալի տիտղոս շնորհվեց Գ.Աղաջանյանին։ Պողոս VI պապի որոշմամբ (1970) 75-ամյա կարդինալը թոշակավորվում է՝ պահպանելով պատվաստիճանը։
Մարենգո շրջան (Ալաբամա)

Մարենգո (անգլ.՝ Marengo County), ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.530 կմ² է, բնակչությունը՝ 21.027 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լինդեն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1818 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Հելտեռմաա

Հելտեռմաա (էստ․՝ Heltermaa), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 40 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Բալկա (ավան, Սնեժնոեի քաղաքային խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չերվոնի ԺովտենԲալկա (ուկրաիներեն՝ Балка), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սնեժնոեի քաղաքային խորհուրդում։
2011 թվականի տվյալներով Բալկա ավանում բնակվում էր 27 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Նովոգրիգորիևկա (այլ կիրառումներ)

Նովոգրիգորիևկա, կարող է վերաբերել՝

Նովոգրիգորիևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում
Նովոգրիգորիևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում
Դարագանովկա (Նեկլինովսկի շրջան)

Դարագանովկա (ռուս.՝ Дарагановка ), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Նովոբեսսերգենևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Սև կատու

«Սև կատու», գրական-երգիծական պատկերազարդ շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1912-1913 թվականներին, Կոստանդնուպոլսում։ Խմբագրապետ՝ Օտյան, արտոնատեր՝ Գալֆայան։
«Կատուների վեհաժողովը» այլաբանական թերթոնում (N2, 1912) բոլշևիկյան գաղափարախոսության դիրքերից քննադատել է եվրոպական դիվանագիտության դիրքը հայոց հարցում։ Ծաղրել է հայոց պատրիարքարանի գործունեությունը հասարակական կյանքում, պոլսահայ մամուլի՝ Թուրքիայի քաղաքական կացության փոփոխության հետ հույսեր կապող ներկայացուցիչներին։ Շաբաթաթերթի թիրախն են եղել երիտասարդության շրջանում առկա ենթադրյալ օտարամոլությունը և այլ «վատ բարքեր»։ Պարբերականում հիմնականում տեղ են գտել Օտյանի երգիծական գործերը։ Աշխատակցել են Ակայանը, Ա․ Անտոնյանը, Թեքեյանը, Պարսամյանը, Կյուրճյանը։
Օլնե (կանտոն)

Օլնե (ֆր.՝ Aulnay), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում։ Ծովափնյա Շարանտ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Սեն Ժան դ՛Անժելի օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 6590 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1704 է։ Կանտոնում կա 24 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Անսելմ Քենթրբերցի

Անսելմ Քենթրբերցի (լատ.՝ Anselmus Cantuariensis, Իտալիայում հայտնի որպես Անսելմ Աոսթայից, իտալերեն՝ Anselmo d'Aosta, ֆր.՝ Anselme d'Aoste, Anselme du Bec կամ Anselme de Cantorbéry, մոտ 1033, Աոստա, Իտալիա - ապրիլի 21, 1109 կամ ապրիլի 28, 1109, Քենթերբերի, Սիթի օֆ Քենթերբերի, Քենթ, Քենթ, Անգլիա), միջնադարյան կաթոլիկ աստվածաբան, սքոլաստիկական ուղղության հիմնադիրներից մեկը, փիլիսոփա, Քենթերբերիի արքեպիսկոպոս (1093 թ.-ից)։
Հայտնի է քրիստոնեության ինտելեկտուալ հիմքերի իր խիստ պաշտպանությամբ։ Փորձում էր ապացուցել Աստծո գոյությունը գոյաբանական փաստարկների միջոցով, որը ձևակերպել է «Proslogion» ուսումնասիրության մեջ (1077-1078 թթ.)։
1494 թ. կաթոլիկ եկեղեցու կողմից դասվել է սրբերի շարքը։ Դանթեն իր «Աստվածային կատակերգությունում», նրան հիշատակում է «Դրախտ» բաժնում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ողոհի

Ողոհի կամ Աղահեցիկ (ադրբ.՝ Ələhi - Ալահի կամ ադրբ.՝ Ələhin - Ալահին), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։


== Ողոհիի կամ Աղահեցիկի (Ալահինի) Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի ==
Ժամանակը՝ անհայտ։ - Տեղը՝ գյուղի կենտրոնում։ - Ճարտարապետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։ - Հորինվածքը՝ քառամույթ գմբեթակիր բազիլիկա։ - Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։ - Վերանորոգումներ՝ XVII դ., 1906 թ.։ - Մուտքը՝ արևմտյան ճակատում։ - Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։ - Մույթերը՝ քառակոաի։ - Ավանդատները՝ մեկ զույգ։ - Գմբեթը՝ անհայտ։ - Արձանագրություններ՝ արևմտյան ճակատում, ինտերյերում։ - Որմնանկարներ՝ չունի։ - Պատկերաքանդակներ՝ չունի։ - Զարդաքանդակներ՝ չունի։ - Շրջակայքում՝ անհայտ։ - Վիճակը՝ 1930-ական թվականներին քանդվել է եկեղեցու գմբեթը, այնուհետև փլվել է հարավային ավանդատան ծածկը։ Որմերում ունի վտանգավոր ճաքեր։


== Ողոհիի կամ Աղահեցիկի Սուրբ Խաչ կամ Սուրբ Հռիփսիմե վանք ==
Ժամանակը՝ XIV -XV դդ.։ - Տեղը՝ գյուղի հյուսիսարևմտյան մասում։ - Ճարտարապետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։ -Հորինվածքը՝ անհայտ։ - Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։ - Վերանորոգումներ՝ անհայտ։ - Արձանագրություններ՝ վանքի կալվածատիրական վիմագիրը այժմ գտնվում է գյուղի ս. Ստեփանոս եկեղեցում։ - Շրջակայքում՝ եկեղեցու շուրջը գոյություն է ունեցել վանքապատկան շինություններ և պարիսպ։ - Վիճակը՝ եկեղեցին կիսախաթար կերպով կանգուն է եղել մինչև XIX դ. կեսերը։ Հետագայում այդ համալիրի ավերակները քայքայվելուց հետո նրա տեղում կառուցել են մի միանավ մատուռ, որը ևս ավերակի է վերածվել։


== Ողոհիի կամ Աղահեցիկի կամուրջ ==
Ժամանակը՝ XVII դ.։ - Տեղը՝ գյուղի արևմտյան կողմում, Գիլան գետի Նորակերտ վտակի վրա։ - Կառուցող վարպետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։ - Հորինվածքը՝ երկկամար։ - Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։ - Վերանորոգումներ՝ անհայտ։ - Արձանագրություններ՝ չունի։ - Վիճակը՝ գործող։


== Ողոհիի կամ Աղահեցիկի գերեզմանատուն ==
Ժամանակը՝ XV-XX դդ.։ - Տեղը՝ գյուղի արևմտյան մասում։ - Տապանաքարերի թիվը՝ 60։ - Տապանաքարերի տեսակը՝ հարթ, խաչքարեր, քառանկյունի։ - Արձանագիր տապանաքարերի թիվը՝ 17։ - Վիճակը՝ հին տապանաքարերի մեծ մասը կիսով չափ թաղված են հողի մեջ, արձանագրությունները քայքայված։


== Տես նաև ==
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Ողոհի)
Աղահեցիկի Սուրբ Խաչ վանք (Ողոհի)


== Ծանոթագրություններ ==
Ժենգյալով հացի փառատոն

Ժենգյալով հացի փառատոն, ժենգյալով հացի ամենամյա համահայկական փառատոն, որն ավանդաբար անց է կացվում մայիս-հունիս ամիսներին Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Հաթերք գյուղում։ Միջոցառման նպատակը ոչ նյութական մշակութային ժառանգության տարածումը, համայնքային կյանքի աշխուժացումը, էկոտուրիզմի զարգացումը և զբոսաշրջութան խթանումն է։


== Պատմություն ==
Փառատոնն առաջին անգամ կայացել է 2018 թվականին։ Նախաձեռնության հեղինակն «Էկոտուրիզմն Արցախում» խմբի ղեկավար Սամվել Միրզախանյանն է, կազմակերպվում է Մարտակերտի շրջվարչակազմի, Արցախի մշակույթի, երիտասարդության հարցերի և զբոսաշրջության նախարարության ու մասնավոր մի շարք կազմակերպությունների աջակցությամբ։
Փառատոնի շրջանականերում կայացող իրադարձություններին մասնակցում են ինչպես բազմաթիվ հյուրեր և տուրիստներ, այնպես էլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։ Փառատոնի ծրագրում մշտապես ներառված են լինում ժենգյալով հացի պատրաստումը, համտեսը, հյուրասիրությունը և վաճառքը, գյուղատնտեսական այլ մթերքների համտեսը և վաճառքը։


=== 2019 ===
2019 թվականին փառատոնի ժամանակ թխվել է աշխարհում ամենամեծ ժենգյալով հացը, որը հավակնում է գրանցվել Գինեսի ռեկորդների գրքում։


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ռալֆ Ռիչարդսոն

Սըր Ռալֆ Դեյվիդ Ռիչարդսոն (անգլ.՝ Ralph David Richardson, դեկտեմբերի 19, 1902(1902-12-19)[…], Չելթնեմ, Գլոստերշիր, Գլուսթերշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հոկտեմբերի 10, 1983(1983-10-10)[…], Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի դերասան։


== Կենսագրություն ==
Ռալֆ Ռիչարդսոնը ծնվել է 1902 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Անգլիա, Չելթնհեմում։ Սովորել է Բրայթոնի թատերական դպրոցում․

1921-1924 թվականներին՝ Չարլզ Դորանի թատերախմբում (Ուիլյամ Շեքսպիրի «Վենետիկի վաճառականը» ֆիլմում՝ Լորենցո)
1925 թվականից՝ Բիրմինգհեմի անվան լսարանային թատրոնում
1930 թվականից՝ «Օլդ Վիկում»
1944 թվականին՝ «Օլդ Վիկի» համազեկուցողը Լոուրենս Օլիվիեի և Բարելի հետ


== Դերեր ==
Ռիչարդսոնի խաղացած շեքսպիրյան բազմաթիվ դերերից՝ Օթելլոյի և Ֆալստաֆի դերերը նրան բերել են ամենամեծ համբավը։

Պեր Գյունտ՝ «Պեր Գյունտ», Հենրիկ Իբսեն
Սիրանո դե Բերժերակ՝ «Սիրանո դե Բերժերակ», Էդմոն Ռոստան
Գուլ՝ «Տեսուչը եկել է», Ջոն Բոյնթոն Փրիսթլի
Մարտին և մայոր Պոլլոկ՝ «Առանձին սեղաններ», Թերենս Ռեթիգեն
1957 թվական, գեներալ Պե՝ «Տորեադորի վալսը», Ժան Անույ
Վոինիցկի՝ «Քեռի Վանյա», Անտոն Չեխով
Վերշինին՝ «Երեք քույր», Անտոն Չեխով
Վիկտոր Ռոդս՝ «Բավարար սիրողը», Գրեհեմ Գրինի
Բալ՝ «Ծաղկող բալ», Ռոբերտ Բոլտ


== Ռեժիսորական աշխատանքներ Օլդ Վիկում ==
1947 թվական՝ Ուիլյամ Շեքսպիրի «Ռիչարդ Երկրորդ»
«Տեսուչը եկել է», Ջոն Բոյնթոն Փրիսթլի
«Սիրանո դե Բերժերակ», Էդմոն Ռոստան


== Ընտրված ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Современный английский театр. М., 1963.
Hohson H. Ralf Richardson. L., 1958.
Կոնոնենկովո (այլ կիրառումներ)

Կոնոնենկովո, կարող է վերաբերել՝

Կոնոնենկովո - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում
Կոնոնենկովո - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում
(1785) Վուրմ

(1785) Վուրմ (անգլ.՝ Wurm), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1941 թվականի փետրվարի 15-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,235829 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0809 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3907 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1221,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294813 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,77° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1785) Վուրմ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Յուսուֆ (այլ կիրառումներ)

Յուսուֆ, կարող է վերաբերել՝

Յուսուֆ - աստվածաշնչային ծագումով և հայերի մոտ Հովսեփ ձևով տարածված անվան իսլամ դավանող ժողովուրդների մոտ տարածված ձևը
Յուսուֆ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում
Էրվին Լամբերտ

Էրվին Հերման Լամբերտ (գերմ.՝ Erwin Hermann Lambert, դեկտեմբերի 7, 1909(1909-12-07), Schildow, Մյուլենբեքեր Լենդ, Վերին Հավել, Բրանդենբուրգ, Գերմանիա - հոկտեմբերի 15, 1976(1976-10-15), Շտուտգարտ, Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետություն), գերմանացի որմնադիր, Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության անդամ։ ՍՍ-ի շարքերում հասել է ունտերշարֆյուրերի աստիճանի։ Ղեկավարել է T-4 գործողության համար նախատեսված գազային խցիկների կառուցումը Հարտհայմում, Զոնենշտեյնի էֆթանազիայի կենտրոնում, Բեռնբուրգում, Հադամարում, իսկ հետո նաև Սոբիբոր և Տրեբլինկա  համակենտրոնացման ճամբարներում (Ռեյնհարդ գործողություն)։


== Կենսագրություն ==
Էրվին Հերմանի հայրը սպանվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Դրանից հետո մայրն ամուսնանում է շինարարական կազմակերպության սեփականատիրոջ հետ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Էրվինն աշխատում է որպես ատաղձագործ, իսկ հետո նաև որմնադիր։ 1920-ական թվականների կեսերից հետո, հաջողությամբ հանձնելով քննությունները, ընդունվում է Բեռլինի որմնադիրների դպրոց, որն ավարտում է 1930 թվականին։ Դրանից հետո Լամբերտն աշխատում է մասնագիտությամբ բեռլինյան մի շարք կազմակերպություններում։ Հիտլերի կառավարություն գալուց հետո նա չի անդամակցում Նացիստական կուսակցությանը։ Միայն 1933 թվականի մարտին է նա դիմում գրում, որպեսզի համալրի այդ կուսակցության շարքերը։ 1939 թվականին T-4 գործողության ներկայացուցիչները կապ հաստատեցին նրա հետ և, որպես որակավորված շինարարի, առաջարկեցին աշխատանք, սակայն Լամբերտը մերժել է այն, քանզի չի ուզել փոխել աշխատանքի վայրը և միայնակ թողնել հիվանդ մորը։ 1940 թվականի հունվարին Էրվին Լամբերտը տալիս է իր համաձայնությունը։

1942 թվականին նա արդեն հասել էր ունտերշարֆյուրերի կոչման և համակենտրոնացման ճամբարների գազախցիկների տեսուչն էր։ Էրվինը դիակիզարանների շինարարության գլխավոր փորձագետն էր. նրա լավագույն աշխատանքներն էին Սոբիբորի և Տրեբլինկայի դիակիզարանները։ Նրա աշխատանքի շնորհիվ հնարավոր եղավ միանգամից սպանել տասնհինգից հիսունյոթ հազար կալանավոր. հենց այդ մեղադրանքով էլ Լաբերտը կանգնեց դատարանի առաջ, երբ բացահայտվեց T-4 գործողությունը։ 1965 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Հագենում գերմանական դատարանը հայց ներկայացրեց ընդդեմ տասներեք նախկին նասիցնտների, որոնք կապ ունեին Սոբիբորի հետ և համարվում  էին մարդկության դեմ կատարած ոճրագործության մասնակից։ 1966 թվականի դեկտեմբերի 20-ին հայտարարվեց դատարանի վճիռը, ըստ որի Լամբերտը, որը մեղադրվում էր անհայտ թվով հրեաների սպանության մեջ, արդարացվեց և ազատ արձակվեց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ernst Klee: „Euthanasie“ im NS-Staat. Die "Vernichtung lebensunwerten Lebens". S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 1983. ISBN 3-10-039303-1.
Ernst Klee: „Was sie taten – Was sie wurden.“ Frankfurt am Main, 1986. ISBN 3-596-24364-5
Eugen Kogon, Hermann Langbein, Adalbert Rückerl: Nationalsozialistische Massentötungen durch Giftgas. Frankfurt am Main, 1986. ISBN 3-596-24353-X
LG Düsseldorf, 3. September 1965. In: Justiz und NS-Verbrechen. Sammlung deutscher Strafurteile wegen nationalsozialistischer Tötungsverbrechen 1945–1966, Bd. XXII, bearbeitet von Irene Sagel-Grande, Adelheid L. Rüter-Ehlermann, H. H. Fuchs, C. F. Rüter. Amsterdam : University Press, 1981, Nr. 596, S. 1–238
Կալա-Գյունեյ

Կալա-Գյունեյ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ախալսոփելի (Տղիբուլի շրջան)

Ախալսոփելի (վրաց.՝ ახალსოფელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Տղիբուլի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 530 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Տղիբուլից հեռու է 6 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 299 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==