Պրոֆեսիոնալ թենիսիստների ասոցիացիա

Պրոֆեսիոնալ թենիսիստների ասոցիացիա, ՊԹԱ (անգլ.՝ Association of Tennis Professionals, ATP), ստեղծվել է 1972 թվականի սեպտեմբերին Դոնալդ Դելի, Բոբ Բրիների, Ջեք Կրամերի և Կլիֆ Դրիսդեյլի կողմից։ Կազմակերպության նպատակը թենիսի պրոֆեսիոնալ խաղացողների հետաքրքրությունների պաշտպանությունն ու ներկայացումն է։ Թենիսիստուհիները մտնում են Կանանց թենիսի ասոցիացիայի մեջ (WTA)։
Ներկայումս ՊԹԱ-ն հանդիսանում է թենիսային մրցաշարերի առավել նշանակալից շարքի՝ ATP տուրի (անգլ.՝ ATP Tour) կազմակերպիչը և համասեփականատերը։(ATP-tour)։


== Մրցաշարեր ==
ATP տուրը կազմված է հինգ դասակարգի մրցաշարերից.

ATP Համաշխարհային տուրի եզրափակիչ (անց է կացվում ITF-ի հետ համատեղ)։
ATP շարք 1000 (մինչ 2009 թվականը՝ «Մասթերս» շարք)։
ATP շարք 500 (մինչ 2009 թվականը՝ International Series Gold Tournaments)։
ATP շարք 250 (մինչ 2009 թվականը՝ International Series Tournaments)։
Չելենջեր մրցաշար (անգլ.՝ ՉելենջերTournaments)։Մրցաշարերի առաջին չորս դասակարգերը հանդիսանում են տուրի պաշտոնական մարցաշարեր, հինգերորդ դասակարգը՝ ATP Չելենջեր մակարդակի մրցաշարերը գլխավոր առումով նախատեսված են սկսնակ թենիսիստների համար։ Ելույթների արդյունքները հաշվարկվում են ATP վարկանիշում, սակայն նրանցում հաղթանակները չեն համարվում ATP «տիտղոսներ» և նրանք չեն մտնում մրցաշարի հիմնական օրացույց։
Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերը, չնայած, որ հաշվարկվում են ATP տուրի օրացույցում և ունեն առավելագույն կշիռը ATP վարկանիշի հաշվարկման ժամանակ, չեն պատկանում ՊԹԱ-ին և պաշտոնապես չեն համարվում մրցաշարի բաղկացուցիչ մաս։
Satellite tournaments և ՖյութուրTournaments շարքի մրցաշարերը ծառայում են որպես սկզբնական հարթակ պրոֆեսիոնալ մակարդակի մրցաշարերի համար, նրանց արդյունքները հաշվարկվում են ATP վարկանիշում, սակայն նրանք նույնպես չեն մտնում ATP տուրի մեջ և անց են կացվում Թենիսի միջազգային ֆեդերացիայի կողմից։
Բացի ATP-ի խարհրդանիշի տակ անհատական մրցաշարերից, ամեն տարի խաղարկվում է Աշխարհի Թիմային Գավաթ (անգլ.՝ World Team Cup)։ Նրանում մասնակցություն են ունենում 8 երկրների թիմեր, որոնց մարզիկները ցույց են տվել գումարային առավել լավագույն արդյունքները ATP վարկանիշում նախորդ տարվա ընթացքում։
Ասոցիացիան նաև անց է կացնում վետերանների մրցույթների շարք՝ Չեմպիոնների տուր (անգլ.՝ Tour of Champions), այդ շարքի մրցաշարերում մասնակցություն են ունենում նախորդ տարիների առավել հռչակավոր թենիսիստները։
ATP մրցաշրջանը մոտավորապես համապատասխանում է օրացույցային տարվան, տուրի առաջին մրցաշարերը անց են կացվում հունվարի սկզբին, եզրափակող մրցաշարը՝ Մասթերս Գավաթը, նոյեմբերին։ Դեկտեմբերը համարվում է արձակուրդային ամիս։


== ATP վարկանիշ ==
+/-* - վարկանիշի տարբերությունը նախորդ շաբաթվա համեմատությամբ

+/-* - վարկանիշի տարբերությունը նախորդ շաբաթվա համեմատությամբ


== Վարկանիշի հաշվարկման համակարգ ==
ATP վարկանիշը մարզիկների հաջողությունների հաշվարկման պաշտոնական, շաբաթական թարմացվող համակարգ է։ Սկսած 2009 թվականի մրցաշրջանից, համակարգի մեջ մտցվում են էական փոփոխություններ։
Յուրաքանչյուր մարզիկի հաշվարկվում է առավելագույնը 18 քավագույն արդյունքներ, ցույց տրված մրցաշրջանի ընթացքում մրցաշարերում։ ATP միջազգային տուրի եզրափակիչը հաշվարկվում է որպես 9-րդ մրցաշար ութ մարզիկներին, ովքեր իրավունք են ստացել նրանում մասնակցելու։
Թենիսիստներին, ովքեր համապատասխան վարկանիշի իրավունք են նվաճել խաղալու Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում և ATP Մասթերս շարքի մրցաշարերում, այդ մրցաշարերի արդյունքները հաշվարկվում են պարտադիր պայմանով, նույնիսկ մրցաշարին մասնակցելուց տհրաժարման դեպքում, անկաք պատճառներից (այդ դեպքում հաշվարկվում է զրո միավոր)։
2000 թվականից մինչ 2008 թվականը գոյություն ուներ երկու վարկանիշ՝ դասակարգման վարկանիշ (ATP Entry Ranking) և չեմպիոնական մրցավազք (ATP Race)։ Դասակարգման վարկանիշը օգտագործվում էր որակավորման հերթականության որոշման և ATP բոլոր մրցաշարերում թենիսիստների դասակարգման հերթականության որոշման համար։ Դասակարգման վարկանիշը հաշվարկվում էր 52 շաբաթվա արդյունքներով և կապված չէր մրցաշրջանի հետ։ Չեմպիոնական մրցավազքը ամենամյա վարկանիշ է մրցաշրջանի սկզբից մինչև ավարտը։ Յուրաքանչյուր մրցաշրջանի սկզբից թենիսիստները սկսում էին հավաքել միավորներ զրոյից։
Այն, ինչը ընդունված է անվանել «Աշխարհի առաջին ռակետ», դա թենիսիստի առաջին հորիզոնականն է ցանկացած ամսաթվին դասկարգման վարկանիշում։ Սակայն «Աշխարհի թիվ մեկ ռակետ» պաշտոնական տիտղոսը շնորհվում է Չեմպիոնական մրցավազքի արդյունքներով մրցաշրջանի վերջում։
2009 թվականից Չեմպիոնական մրցավազքը վերացվում է և այժմ գործում է միայն միասնական ATP-վարկանիշը (ATP Ranking), որը պաշվարկվում է ըստ դասակարգման վարկանիշի սկզբունքի (ATP Entry Ranking), սակայն, աշխարհի № 1 թենիսիստի տիտղոսը, նախկինի պես, շնորհվում է մրցաշրջանի վերջում միավորների ամփոփիչ արդյունքների հիման վրա։


== ATP վարկանիշում միավորների բաշխումը ==
+С - Մրցաշարը փոխհատուցում է օրականները ի լրացումն մրցանակային հիմնադրամի

ATP շարք 1000-ի որակավորման համար հաշվարկվում է միայն 12 միավոր, եթե մրցաշարի հիմնական ցանցում 56 թենիսիստից ավելի են։
ATP շարք 500-ի որակավորման համար հաշվարկվում է միայն 10 միավոր, եթե մրցաշարի հիմնական ցանցում 32 թենիսիստից ավելի են։
ATP շարք 250-ի որակավորման համար հաշվարկվում է միայն 5 միավոր, եթե մրցաշարի հիմնական ցանցում 23 թենիսիստից ավելի են։


=== Աշխարհի առաջին ռակետներ ===
Աշխարտի առաջին ռակետները համաձայն վարկանիշային դասակարգման, 1973 թվականին այն ներմուծումից հետո.

տվյալները ներկայացված են 2016 թվականի մայիսի 16-ի դրությամբ


== Ղեկավար մարմիններ և կազմակերպչական կառուցվածք ==
Ասոցիացիայի բարձրագույն ղեկավարող մարմինը հանդիսանում է տնօրենների խորհուրդը։ Տնօրենների ընդհանուր քանակը վեցն է, նրանցից երեքը ընտրվում են խաղացողների խորհուրդի կողմից, երերքը՝ մրցաշարի կազմակերպիչների խորհրդի, այդպիսով, ձեռք է բերվում թենիսիստների շահերի և մրցաշարի սեփականատերերի հավասար ներկայացուցչություն։
Գործարարական ղեկավարությունը իրականացնում է ՊԹԱ-ի Նախագահը, 2009 թվականի հունվարին այդ պաշտոնում Ադամ Հելֆանտը (անգլ.՝ Adam Helfant) փոխարինել է Էթիեն դե Վիլերին (անգլ.՝ Etienne de Villers), ով ղեկավարում էր ասոցիացիան 2006 թվականի հունվարից։


== Ռեկորդներ ==

Սկսած 2003 թվականի Ուիմբլդոնի մրցաշարից, հինգ առավել նշանակալից մրցաշարերից (Մեծ Սաղավարտի մրցաշարեր և ATP միջազգային տուրի եզրափակիչ) 55-ի խաղարկություններում միայն չորս թենիսիստների է հաջողվել մեկ անգամից ավել հաղթել և ըստ 2014 թվականի հուլիսի 7-ի դրությամբ հաղթել են 49 տիտղոս՝ Ռոջեր Ֆեդերեր (23), Ռաֆայել Նադալ (14), Նովակ Ջոկովիչ (10) և Էնդի Մարեյ (2)։


== Տես նաև ==
Կանանց թենիսի ասոցիացիա
Պրոֆեսիոնալ Թենիսիստների Ասոցիացիայի (ATP) մրցանակներ


== Աղբյուրներ ==
ATP պաշտոնական կայք (անգլ.)
Աշխարհի Թիմային Գավաթ Archived 2016-04-27 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Չեմպիոնների մրցաշար Archived 2014-02-07 at the Wayback Machine. (անգլ.)
ATP տուրի խաղացողների կայքեր(չաշխատող հղում)


== Ծանոթագրություններ ==