armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կրասնի Պախար (ավան, Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնի ՊախարԿրասնի Պախար (ուկրաիներեն՝ Красний Пахар), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնի Պախար ավանում բնակվում էր 58 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
(6031) Ռյոկան

(6031) Ռյոկան (անգլ.՝ Ryokan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հունվարի 26-ին Հիրոկի Կոսայի և Կիիտիրո Ֆուրուկավայի կողմից Կիսոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,020858 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9553 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0864 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1917,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187719 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,89° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6031) Ռյոկան աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սուդնո (գետ)

Սուդնո (ռուս.՝ Судно), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Վերին Կույտո լիճ։ Գետի երկարությունը 64 կմ է, ավազանի տարածքը 1230 կմ2։

Գետաբերանից 17 կմ հեռավորության վրա, աջ ափին թափվում է Վուոկին յոկի գետը։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է մինչև Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020000812102000002895
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000289
Ավազանի կոդը - 02.02.00.008
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բրանիսլավ Տրայկովիչ

Բրանիսլավ Տրայկովիչ (սերբ.՝ Бранислав Трајковић, օգոստոսի 29, 1989(1989-08-29), Odžaci, Socialist Autonomous Province of Vojvodina, Սերբիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), սերբ ֆուտբոլիստ, սերբական «Զեմուն» ֆուտբոլային ակումբի պաշտպանն է։


== Ակումբային կարիերա ==
Տրայկովիչը պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան սկսել է 16 տարեկան հասակում «Հայդուկ» ակումբի կազմում։ Հաջորդ երկու տարիները խաղացել է վարձավճարով։ 2008 թ․ ֆուտբոլիստը վերադառնում է Հայդուկ և տեղ զբաղեցնում թիմի հիմնական կազմում խաղալով կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։
2010 թ․ օգոստոսին Տրայկովիչը պայմանագիր է ստորագրում «Վոյվոդինա» ակումբի հետ։ Ֆուտբոլիստը իր խաղի շնորհիվ կարողանում է դառնալ Վոյվոդինայի ավագը։ 2013 թ․ սկզբին ֆուտբոլիստը մերժում է իտալական «Ուդինեզե» ակումբի առաջարկը և ցանկանում է մնալ սերբական ակումբում։
2014 թ․ հունվարի 11֊ին Տրայկովիչը տեղափոխվում է Բելգրադի «Պարտիզան»։


== Ազգային հավաքականի կազմում ==
Տրայկովիչ առաջին խաղը Սերբիայի ազգային հավաքականի կազմում եղել է 2013 թ․ հոկտեմբերի 15-ին, երբ թիմը մրցում էր Մակեդոնիայի ազգային հավաքականի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Տրայկովիչը transfermarkt.com կայքում
Տրայկովիչը Պարտիզանի կայքում Archived 2015-09-24 at the Wayback Machine.
Վեսթերհևեր

Վեսթերհևեր (գերմ.՝ Westerhever), կոմունա Գերմանիայում։ Գտնվում է Գերմանիայի Դաշնության Շլեզվիգ Հոլշտայն երկրում։ Քաղաքի պաշտոնական լեզուն, բացի գերմաներենից, համարվում է ֆրիզերենը։


== Աշխարհագրություն ==
Կոմունան մտնում է Հյուսիսային Ֆրիսլանդիայի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 117 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 13,21 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 01 0 54 150։ Կոմունային կառավարում է Այդերշթեդթը։
Այստեղ ամեն տարի այցելում են շուրջ 80000 մարդ։

		
		


== Պատմություն ==
Վեսթերհևեր կղզում առաջին անգամ բնակություն հաստատել են 12-րդ դարում։ Այդ մարդիկ կղզում պատնեշ էին կառուցել, որպեսզի պատտպանեն երկրիը։ Այդ կղզու անունից էլ ձևավորվել է կոմունայի անունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կոմունայի պաշտոնական կայքը
Կնյաժի Գորի (գյուղ, Զուբցովսկի շրջան)

Կնյաժի Գորի (ռուս.՝ Княжьи Горы), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Զուբցովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 1999 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1500 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մայակ (գյուղ, Չեռնոմորսկոեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄայակՄայակ (ուկրաիներեն՝ Маяк, Ղրիմի թաթարերեն՝ Mayak), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Չեռնոմորսկոեի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Մայակ գյուղում բնակվում էր 50 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սարգիս Արզույան

Սարգիս Արզույան (Արզըյան), օգոստոս, 1872, Թալաս, Օսմանյան կայսրություն - ?), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Սարգիս Արզույանը ծնվել է 1872 թվականի օգոստոսին, Անկարայի նահանգի Կեսարիայի գավառի Թալաս քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, այնուհետև սովորել Կոստանդնուպոլսում։ 1897 թվականին ավարտել է Ֆրանսիայի Նանսի քաղաքի բժշկական համալսարանը և բժշկի վկայական ստացել։
1897 թվականին Կոստանդնուպոլիս է վերադարձել, որտեղ ենթարկվել է թուրքական ոստիկանության բռնություններին, ձերբակալվել ու բանտարկվել երկար ժամանակով։ Բանտից ազատվելուց հետո, երբ նոր-նոր սկսել է բժիշկ աշխատել, աքսորվել է Կեսարիա։ Ճանապարհին, Սև ծովի Սինոպ նավահանգստում փախել ու թաքնվել է ռուսական շոգենավում, սակայն նավապետը նրան հանձնել է թուրքական ոստիկանությանը։ Ֆրանսիական կառավարության միջնորդությամբ, Կեսարիայի աքսորավայրից որոշ ժամանակ անց վերադարձվել է Կոստանդնուպոլիս, որտեղից փախել է ու հաստատվել Փարիզում։
Օսմանյան սահմանադրության վերահաստատումից օգտվելով, 1908 թվականի սեպտեմբերին վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս։ Կոստանդնուպոլսում մրցույթի մասնակցելով, Դամասկոսի նորաբաց թուրքական բժշկական վարժարանի մանրէաբանության և առողջապահության դասատու է նշանակվել։ 1914 թվականի վարժարանի թուրք պաշտոնակիցների սադրանքով պաշտոնանկ է արվել և Կոստանդնուպոլիս վերադարձել։
1914 թվականի Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական բժիշկ ծառայել զինվորական հիվանդանոցներում։ Եղել է Կոստանդնուպոլսի Հայ բժիշկներու միության անդամ։ 1919 թվականին Հայաստանի Հանրապետության բանակին վիրաբուժական գործիքներ է նվիրել։ Այլևայլ թերթերում հրատարակված և անտիպ առողջապահական բնույթի հոդվածների հեղինակ է։ 1922 թվականի վերջերին տեղափոխվել է Նեապոլ, ապա՝ Ֆրանսիա և հաստատվել Մարսել քաղաքում։


== Աղբյուրներ ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։


== Գրականություն ==
Ալպօյաճեան Արշակ «Պատմութիւն հայ Կեսարիոյ», Բ. հատոր, Գահիրէ, 1937
Պոտուրեան Մկրտիչ «Հայ հանրագիտակ», Պուքրէշ, 1938
Յարման Արսեն «Հայերը օսմանյան առողջապահության ծառայության մեջ և պատմություն սուրբ Փրկիչ հայոց հիվանդանոցի», Ստամբուլ, 2001 (թուրքերեն)
Օլգա Դելա Վոս Կարդովսկայա

Օլգա Դելա Վոս Կարդովսկայա (ռուս.՝ Ольга Людвиговна Делла-Вос-Кардовская, սեպտեմբերի 2, 1875(1875-09-02), Չեռնիգով, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 9, 1952(1952-08-09), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս, խորհրդային նկարիչ և գրաֆիկ:


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է պետական խորհրդական Լյուդվիգ Դելա Վոսի ընտանիքում, որը հետագայում՝ դստեր ծնվելուց հետո, դարձել է գործող պետական խորհրդական, այնուհետև՝ Չեռնիգովի վերահսկիչ պալատի նախագահ։ Նրա հորեղբայրը՝ Վիկտոր Կառլովիչ Դելա Վոսը, եղել է Մոսկվայի Կայսերական տեխնիկական ուսումնարանի առաջին տնօրենը (այժմ՝ ՄՊՏՀ):
1891-1894 թվականներին Օլգա Դելա Վոսը սովորել է Խարկովի Շրեյդերի դպրոցում, 1894-1899 թվականներին սովորել է Գեղարվեստի ակադեմիային կից Գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության գեղարվեստի բարձրագույն ուսումնարանում: Հետագայում մեկնել է Մյունխեն ուսումը Անտոն Աժբեի դպրոցում շարունակելու նպատակով և մնացել է այնտեղ մինչև 1900 թվականը:
1900 թվականին ամուսնացել է ռուս նկարիչ Դմիտրի Կարդովսկու հետ:
1902 թվականից մինչև 1917 թվականը Օլգա Լյուդվիգովնան մասնակցել է տարբեր ցուցահանդեսների (Ակադեմիական, Նկարիչների նոր միության, Ռուս նկարիչների միության, Ժառ-Ցվետ միության և այլն, այդ թվում նաև արտասահմայան): Նրա աշխատանքները գտնվում են Տրետյակովյան պատկերասրահում, Ռուսական պետական ​​թանգարանում, Ռուսաստանի ժամանակակից պատմության պետական կենտրոնական թանգարանում և այլն:
1918 թվականից մինչև 1924 թվականը Դելա Վոս Կարդովսկայան ապրել է Պերեսլավլ Զալեսկի քաղաքում:
1923 թվականին նրա «ԽՍՀՄ ՀՌԽ-ի անդամ ընկեր Ի. Խալենսկի» նկարը ցուցադրվել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի 5-ամյակին նվիրված ցուցահանդեսում: Նույն թվականին Դելա Վոս Կարդովսկայան մասնակցել է Հեղափոխական Ռուսաստանի նկարիչների ասոցիացիայի ցուցահանդեսին:
1924 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա, նկարչություն է դասավանդել գեղարվեստա-արդյունաբերական արհեստանոցներում: 1924 թվականից 1925 թվականները նկարչուհու նկարները ցուցադրվել են Նյու Յորքի ռուսական արվեստի ցուցահանդեսում: 1925, 1926, 1928 թվականներին մասնակցել է Ժառ-Ցվետ (ստեղծագործական միություն) միության ցուցահանդեսներին: Շատ է աշխատել գրքերի նկարազարդման բնագավառում: 1938 թվականին ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի սրահներում տեղի է ունեցել Դմիտրի Կարդովսկու և Դելա Վոս Կարդովսկայի ստեղծագործությունների համատեղ  ցուցահանդեսը:
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ տեղափոխվել է Պերեսլավլ Զալեսկի: 1945 թվականից հետո ապրել է Լենինգրադում: 1953 թվականին ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի Գիտահետազոտական թանգարանում տեղի է ունեցել նկարչուհու հիշատակին նվիրված հետահայաց ցուցահանդեսը:


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Анатолий Краснопивцев Ольга Людвиговна Делла-Вос-Кардовская
Լիմուզին

Լիմուզին, մարդատար մեքենայի տարատեսակ, որի ներսում սովորաբար վարորդի նստատեղը միջնապատով առանձնացված է ուղևորների սրահից։
«Լիմուզին» բառն առաջացել է Ֆրանսիայի պատմական Լիմուզին (limousine) գավառի անվանումից։ Սկզբնական շրջանում լիմուզիններ կոչվել են հենց վարորդի և ուղևորի միջնապատով բաժանված սրահներ ունեցող ավտոմեքենաները, սակայն այժմ լիմուզին կարող են համարվել նույնիսկ այնպիսի մոդելներ, ինչպիսիք են Hummer-ը, Smart-ը, կամ Mini-ն։
Գերմանիայիում «լիմուզին» անվանում են սովորական մարդատար սեդանները։
Boy with Luv (երգ)

«Boy with Luv» (작은 것들을 위한 시), հարավկորեական BTS խմբի երգերից՝ ամերիկացի երգչուհի Հոլզիի մասնակցությամբ։ Թողարկվել է 2019 թվականի ապրիլի 12-ին «Map of the Soul: Persona» ալբոմում։ Billboard Hot 100-ում գրավել է ութերորդ հորիզոնականը։ Թողարկման առաջին օրը սինգլը YouTube-ում ռեկորդ սահմանեց՝ դիտումների քանակը հասցնելով 74 միլիոնի։


== Պատմություն ==
2019 թվականի ապրիլի 7-ին թողարկվեց երգի թրեյլերը, որում ներառված էր 13 վայրկյան տևողությամբ տեսահոլովակը՝ Հոլզիի մասնակցությամ։ Ապրիլի 10-ին թողարկվեց երկրորդ թիզերը։ Պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվել է ապրիլի 12-ին YouTube-ում։ Խումբն առաջին անգամ երգը կատարեց 2019 թվականի ապրիլի 13-ին՝ «Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում» շոուի ժամանակ։ BTS-ն իր կորեական պրոմոակցիան սկսեց 2019 թվականի ապրիլի 18-ից՝ M Countdown-ում։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
«Boy with Luv» երգի տեսահոլովակը թողարկվել է 2019 թվականի ապրիլի 12-ին։ YouTube-ում տեսանյութը անմիջապես ռեկորդներ սահմանեց. երկու ժամում 3 միլիոն հավանում և 74.6 միլիոն դիտում 24 ժամում։


== Առևտրային հաջողություններ ==
2019 թվականի ապրիլի 27-ին «Boy with Luv» սինգլը ամերիկյան Billboard Hot 100-ում 8-րդ հորիզոնակում էր գտնվում։ Սա BTS խմբի լավագույն արդյունքն էր, քանի որ միայն տասներորդ տեղում էր գտնվել նույն հիթ-շքերթում «Fake Love» երգով (2018 թվականի հունիսի 2)։ Այն նաև ամենաբարձր ձեռքբերումն էր ԱՄՆ-ում կորեական որևիցե խմբի համար։ Digital Song Sales չարթում սինգլը երրորդ հորիզոնականում էր իսկ Streaming Songs-ում՝ հինգերորդը։ BTS-ը միակն էր Հարավային Կորեայից, որ հայտնվել է ամերիկյան լավագույն երաժշտական տասնյակներում։


== Մրցանակներ ==


== Չարթեր ==


=== Շաբաթական չարթեր ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 «Boy with Luv» (պաշտոնական տեսանյութ) (անգլ.)
 «Boy with Luv» (ելույթը Billboard Music Awards-ում) (անգլ.)
Պուտյատինսկի շրջան

Պուտյատինսկի շրջան (ռուս.՝ Путятинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ռյազանի մարզում։
Ստեղծվել է 1977 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պուտյատինո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1008 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 7511 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7,45 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Մ.թ.ա. 106


== Դեպքեր ==
գլադիատորական խաղերը մտնում են հանրային հանդիսախաղերի շարք։


== Ծնունդներ ==
Գնեոս Պոմպեոս, Հռոմի կայսր (մ. մ.թ.ա. 48)


== Մահեր ==
Արինի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Արին գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 3 հուշարձան (3 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Կարեն Հովհաննիսյան (ռեժիսոր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարեն Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)Կարեն Լևոնի Հովհաննիսյան (հունիսի 26, 1978(1978-06-26), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ), հայ ռեժիսոր, պրոդյուսեր։


== Կենսագրություն ==
Կարեն Հովհաննիսյանը ծնվել է 1978 թվականի հունիսի 26-ին Գյումրիում։ Երևանում հաճախել է հեռուստառեժիսուրայի դասընթացների։ Նկարահանել է «Դռները դեպի քեզ» կարճամետրաժ ֆիլմը։ Մոսկվայում սովորել է Ռուսաստանի հումանիտար գիտությունների պետական համալսարանում (Յուրի Գրիմովի արվեստանոց)։ Որպես երկրորդ ռեժիսոր և մոնտաժի ռեժիսոր աշխատել է Գրիմովի հետ, մասնակցել մի քանի երաժշտական տեսահոլովակների ստեղծմանը, մասնավորապես՝ «Հավաքորդը» ֆիլմի հոլովակի հեղինակն է։ 2003 թվականից աշխատել է «Ցենտրալ Պարտներշիփ» ընկերությունում որպես մոնտաժի ռեժիսոր։ Որպես ռեժիսոր առաջին նկարահանած ֆիլմը «Ես մնում եմ» ֆիլմն է։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ռեժիսոր ===


=== Պրոդյուսեր ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Филипп Коняшов (հուլիսի 15, 2013)։ «Карен Оганесян: «Если не дать надежду в конце герою и людям, зачем делать кино?»»։ kino-teatr.ru։ Վերցված է հունվարի 2, 2017
Անջատողականություն

Անջատողականություն կամ Սեպարատիզմ (ծագել է ֆր.՝ séparatisme և լատ.՝ separatus - անջատ բառից), երկրի ներսում գտնվող որևէ շրջանի, ժողովրդի ձգտումը անջատվելու, մեկուսանալու։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարագանդայի կենդանաբանական այգի

Կարագանդայի կենդանաբանական այգի (ղազ.՝ Қарағанды хайуанаттар бағы), Ղազախստանի ամենահին կենդանաբանական այգիներից մեկը։ Հիմնադրվել է 1938 թվականին։ Զբաղեցնում է 43,5 հեկտար տարածք, որից միայն 8 հեկտարն է ներկայումս օգտագործվում։
Կենդանաբանական այգու այցելուները առավել մեծ հետաքրքրություն էին դրսևորում Բատիր մականունով հնդկական փղի նկատմամբ, որը վարժվել էր նմանեցնել մարդկային ձայները և «խոսել».:


== Պատմություն ==
1987 թվականի տվյալներով կենդանաբանական այգում կար 159 տեսակի 700-ից ավելի կենդանի (կաթնասունների 69, թռչունների 25, սողունների 14, երկկենցաղների 3, ձկների 25 տեսակ)։ Ընդ որում՝ այգում պահվող կենդանատեսակներից 15-ը ներառված էր միջազգային Կարմիր գրքում, 14-ը՝ ԽՍՀՄ և 8-ը՝ Ղազախական ԽՍՀ Կարմիր գրքերում։ 1980-ական թվականների վերջերին այստեղ բազմացվում էին 26 կենդանատեսակներ, այդ թվում՝ հովազ ու ընձառյուծ։ Այցելությունների թիվը հասել էր տարեկան մոտավորապես 800 հազարի։
2012 թվականին Կարագանդայի կենդանաբանական այգուն շնորհվել է տեղական նշանակության հատուկ պահպանվող գոտու կարգավիճակ։ 2013 թվականին այստեղ պահվում էր  շուրջ 2700 կենդանի, բայց մինչև 2015 թվականը դրանց թվաքանակը նվազել է և հասել 1600-ի։ Զգալիորեն պակասել է նաև այցելությունների ցուցանիշը. եթե 2013 թվականին այգին ունեցել է 175 հազար այցելու, ապա 2015 թվականին՝ ընդամենը 85 900 այցելու։ Սակայն այգու տնօրինությունը կտրուկ կերպով ավելացրել է ցուցահանդեսների քանակը՝ տարեկան 25-ից հասցնելով 60-ի։
2015 թվականին կենդանաբանական այգու պահպանության նպատակով քաղաքի բյուջեից հատկացվել է 102,5 միլիոն թենգե։ Այդ նույն տարում այգու գլխավոր մասնաշենքը, որ կառուցվել էր 1968 թվականին, վթարային է ճանաչվել և հաջորդ տարում քանդվել է։ Նախատեսվել է առաջիկայում կառռուցել նոր մասնաշենք։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://zooworlds.org/index.php/Карагандинский_зоопарк Կարագանդայի կենդանաբանական այգի. պաշտոնական կայք
Karaganda Zoo
Անահիտ Տեր-Մինասյան

Անահիտ Տեր-Մինասյան (օգոստոսի 26, 1929(1929-08-26), Փարիզի 6-րդ շրջան, Փարիզ - փետրվարի 10, 2019(2019-02-10), Ֆրեն), ֆրանսահայ պատմաբան։ Սորբոնի համալսարանի և Սոցիալական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի դասախոս։ Հայ հեղափոխական Ռուբեն Տեր-Մինասյանի հարս։ Ուսումնասիրում էր Հայաստանի, Հայկական հարցի և Անդրկովկասում ազգային հարաբերությունների պատմությունը։


== Կենսագրություն ==
Անահիտ Տեր-Մինասյանը (ի ծնե՝ Գևոնյան) ծնվել է Փարիզում 1929 թվականին, հայ փախստականներ Լևոն Գևոնյանի և Արմենուհի Տեր-Կարապետյանի ընտանիքում։ Նրա կրտսեր եղբայրը՝ Գեղամ Գևոնյանը (ծ․ 1942) ևս պատմաբան է։
Ավարտել է Սորբոնի համալսարանը, որտեղ սովորել է պատմություն և աշխարհագրություն։ Այնուհետև աշխատել է որպես լեկտոր Սոցիալական գիտությունների բարձրագույն դպրոցում և Փարիզի համալսարան 1-ում (Ֆր.` Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne)։ 1969 թվականին վերադարձել է Սորբոնում դասավանելու։ Ամուսնացել է հայ հեղափոխական և քաղաքական գործիչ Ռուբեն Տեր-Մինասյանի որդի Լևոնի հետ։ Ունեցել են 4 զավակ, որոնցից մեկը, Թալին Տեր-Մինասյանը, նույնպես պատմաբան է։
2015 թվականին Տեր-Մինասյանը Ֆրանսիայի նախագահի հրամանագրով ստացել է Պատվո լեգեոնի շքանշանը։
Մահացել է Ֆրենում 2019 թվականին։ 2020 թվականին հրատարակվել է Տեր-Մինասյանի ֆրանսերեն թարգմանած հատոր՝ Վահե Օշականի բանաստեղծությունների, "Onction" վերնագրով։


== Աշխատություններ ==
«Հայկական հարցը» [La Question Arménienne] (1983, ֆրանսերեն)
«Ազգայնականություն ու սոցիալիզմ հայ հեղափոխական շարժման մեջ (1887-1912)» [Nationalism and Socialism in the Armenian Revolutionary Movement (1887-1912)] (1984, անգլերեն),
«Հայաստանի Հանրապետությունը» [1918-1920-La République d’Arménie] (1989, ֆրանսերեն),
«Հայոց պատմություն» (1982, Ժ. Տետեյանի խմբագրությամբ) կոլեկտիվ աշխատության «Հայաստանը և ազգությունների զարթոնքը (1800-1914)» բաժինը։
«Ազգ և կրոն» [Nation et Religion], (1981, ֆրանսերեն)
«Խաչված պատմություններ։ Սփյուռք, Հայաստան, Անդրկովկաս» [Histoires croisées: diaspora, Arménie, Transcaucasie] (1997, ֆրանսերեն)
«Սմիրնա։ Մոռացվա՞ծ քաղաքը։ Հիշատակներ մեծ օսմանյան նավահանգստի, 1830-1930» [Smyrne, la ville oubliée?: mémoires d’un grand port ottoman, 1830-1930], (2006, ֆրանսերեն)
«Մեր մանկության հողերը, Հայաստանը հիշատակների, Հուրի Վարժապետյանի հետ» [Nos terres d’enfance, l’Arménie des souvenirs, avec Houri Varjabédian] (2010, ֆրանսերեն)


== Ծանոթագրություններ ==
(2179) Պլատժեկ

(2179) Պլատժեկ (անգլ.՝ Platzeck), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1965 թվականի հունիսի 28-ին Առնոլդ Կլեմոլայի կողմից Էլ Լիոնսիտոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,011837 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7232 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3004 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1909,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188563 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,46° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2179) Պլատժեկ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռուբեն Աղամիրզյան

Ռուբեն Սերգեյի Աղամիրզյան (դեկտեմբերի 20, 1922(1922-12-20), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ - հոկտեմբերի 26, 1991(1991-10-26), Սանկտ Պետերբուրգ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բեմադրիչ, դերասան, մանկավարժ։ Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1972),
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1983):


== Կենսագրություն ==
Ռուբեն Աղամիրզյանը ծնվել է Թիֆլիսում։ 1953 թվականին ավարտել է Լենինգրադի թատերարվեստի ինստիտուտը։ 1953 թվականից դասավանդել է նույն ինստիտուտում, պրոֆեսոր` 1975 թվականից, 1975-1985 թվականներին` ամբիոնի վարիչ։ 1961–1966 թվականներին եղել է Լենինգրադի դրամատիկական մեծ թատրոնի ռեժիսոր, 1966 թվականից` Կոմիսարժևսկայայի անվան թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր։ Պիեսներ է բեմադրել նաև Ֆինլանդիայի, Չեխոսլովակիայի, Հունգարիայի թատրոններում։


== Բեմադրություններ ==
Դրուցեի «Սրբություն սրբոց»
Բուլգակովի «Տուրբինների օրերը», «Բորիս թագավորը» (ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1984)
Ալյոշինի «Դիվանագետը»


== Պարգևներ ==
Վրացական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 1972
ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, 1983
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ, 1984
Լենինի շքանշան
Պատվո շքանշան
Հայրենական պատերազմի շքանշան


== Երկեր ==
Ժամանակ։ Թատրոն։ Ռեժիսոր, Լենինգրադ, 1987։
Իմ մասնագիտությունը՝ թատրոն, Ս. Պետերբուրգ, 2002։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աշոտ Գրիգորյան․ Ռուբեն Աղամիրզյան-100, Ազգ թերթ, 2022
Կղելքցեուլի

Կղելքցեուլի (վրաց.՝ ყელქცეული), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 770 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 26 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 633 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարց (այլ կիրառումներ)

Մարց, կարող է վերաբերել՝

Մարց - գյուղ Հայաստանի Լոռու մարզում, Մարց գետի ափին
Մարց - գետ Հայաստանի Լոռու մարզում, Դեբեդի աջ վտակը
Մարց -  լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում
Ժողովածու (3290)

Հակոբ Մծբնացի, Զգօն Գիրք, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3292 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է Հակոբ Մծբնացի գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19,8X15,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 106 թերթից։ Գրված է միասյուն նոտրգիրով։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 105ր։


== Բովանդակություն ==
Իմաստութիւն Սիրաքայ
Տաղք (Տէր Աւագ, Ներս․ Շնորհալի, Ստեփանոս, Գալուստ Կայծակ, անանուն)


== Ծանոթագրություններ ==
Կոս Վոր Վոժ

Կոս Վոր Վոժ (ռուս.՝ Кось-Вор-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լեմ Յու գետի ձախ ափին՝ 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 19 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000016590
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001659
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Շևչենկո (գյուղ, Վլադիմիրովի գյուղական խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՇևչենկոՇևչենկո (ուկրաիներեն՝ Шевченко), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Դոմանյովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1936 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Շևչենկո գյուղում բնակվում էր 33 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,722 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քառոր

Քառոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Օլգոպոլ (գյուղ, Չեչելնիկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕլգոպոլՕլգոպոլ (ուկրաիներեն՝ Ольгопіль), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեչելնիկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ռոզուզկաչեչելնիցկոե։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Օլգոպոլ գյուղում բնակվում էր 3 897 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 40,1 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 97,18 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալեքսիս Միեռլաուկ

Ալեքսիս Միեռլաուկ, Միեռլաուկս (իսկական ազգանունը՝ Ֆրիդֆելդ, լատիշ․՝ Aleksis Mierlauks), ապրիլի 15, 1866(1866-04-15), Ikšķile, Լատվիա - ապրիլի 19, 1943(1943-04-19), Ռիգա, Նացիստական Գերմանիա), լատիշ թատերական գործիչ, ռեժիսոր և դերասան։ Ազգային ռեժիսուրայի հիմնադիրը։


== Գործունեություն ==
Միեռլաուկի արվեստը ծաղկման է հասել Ռիգայի նոր թատրոնում (գլխավորել է 1909-1911 և 1914-1915 թվականներին)։ Միեռլաուկի բեմադրած Ռայնիսի «Կրակ և գիշեր» (1911) ներկայացումը լատիշական թատրոնի պատմության մեջ էտապային նշանակություն է ունեցել։ Հետագայում աշխատել է Պետրոգրադի նոր լատիշական (1915), Խորհրդային Լատվիայի բանվորական (1919), Ազգային (1919-1938, 1919-1921 թվականներին՝ տնօրեն) թատրոններում։ Բեմադրություններից են՝ Ռայնիսի «Իոսիֆը և նրա եղբայրները» (1920), «Նվագել եմ ես, պարել» (1921), լավագույն դերերից՝ Կլենգա (Բլաումանիսի «Կրակի մեջ»), Ատտինհաուզեն (Շիլլերի «Վիլհելմ Տելլ»), Բելուգին (Ալեքսանդր Օստրովսկու և Սոլովյովի «Բելուգինի ամուսնությունը»)։
Յանովո-Պետրովսկի (Տացինսկի շրջան)

Յանովո-Պետրովսկի (ռուս.՝ Яново-Петровский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում։ Մտնում է Վերխնեօբլիվսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Բնակչությունը կազմում է 79 մարդ։
Կյուլմա (այլ կիրառումներ)

Կյուլմա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կյուլմա - գյուղ Էստոնիայի Լեիսի շրջանի կազմում։
Կյուլմա - գյուղ Էստոնիայի Հաանյա շրջանի կազմում։
Խոսելու գործարաններ

Խոսելու գործարաններ, արտասանական օրգաններ, արտասանական ապարատ, ֆիզիոլոգիական տարբեր գործառություններ ունեցող օրգաններ, որոնց միջոցով ձևավորվում է նաև հնչյունական խոսքը։
Բաժանվում են երկու մեծ խմբի՝ ղեկավարող և կատարող։
Արտասանական օրգանների ողջ աշխատանքը ղեկավարում է գլխուղեղը՝ զգայական և շարժողական նյարդերի միջոցով։
Կատարող օրգաններն են՝ 

թոքերը և շնչափողը
կոկորդը՝ ձայնալարերով
խոռոչները (կոկորդի, քթի և բերանի), բերանի խոռոչում են գտնվում արտասանության շարժուն (լեզու, շրթունքներ, փափուկ քիմք՝ փոքր լեզվակով, ստորին ծնոտ) և ոչ շարժուն (ատամներ, լնդեր, կոշտ քիմք) օրգանները։Քթի խոռոչը հաղորդակցվում է բերանի խոռոչին և մասնակցում հնչարտաբերությանը քմային վարագույրն իջնելու հետևանքով։ Թոքերում կարգավորվում և բրոնխներով դեպի շնչափողն է ուղղվում օդի հոսքը, որը, անցնելով կոկորդով (խռչակով), ենթարկվում է ձևափոխությունների։ Խռչակում են գտնվում երկու զույգ ծալքերը՝ վերին (կեղծ) և ստորին (իսկական) ձայնալարերը. վերջինների թրթռումներից առաջացած ձայնը նախադրյալներ է ստեղծում ձայնավորների և ձայնեղ բաղաձայնների արտասանության համար։ Այն վերջնականապես ձևավորվում է բերանի խոռոչում՝ շարժուն օրգանների գործողությամբ, որոնք փոխում են բերանային և ռնգային արձագանքարանների ձևերն ու ծավալը։ Եթե ձայնավոր հնչյունների կազմավորման հիմնական աղբյուրը ձայնալարերն են, ապա բաղաձայն հնչյունների կազմավորումը կատարվում է օդի հոսքի ճանապարհին՝ արտասանական ուղու տարբեր տեղերում ստեղծված փակվածքների ու նեղվածքների հետևանքով։


== Արտասանական ապարատ ==


=== Ակտիվ օրգաններ ===
Արտասանական ապարատի այն օրգանները, որոնք շարժուն են և ինքնուրույն աշխատանք են կատարում հնչյունների արտաբերման ժամանակ անվանվում են ակտիվ օրգաններ։ Դրանք են՝ ստորին շրթունքը, լեզուն` առաջին, միջին և հետին մասերով ու արմատով, փափուկ քիմքը՝ առաջին և հետին մասերով և լեզվակը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆելիքս Ձերժինսկու հուշարձան (Ձերժինսկ, Նիժնի Նովգորոդի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆելիքս Ձերժինսկու հուշարձան (այլ կիրառումներ)Ֆելիքս Ձերժինսկու հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Феликсу Дзержинскому), լեհ խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, հեղափոխական շարժման ակտիվ մասնակից Ֆելիքս Ձերժինսկուն նվիրված հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության Նիժնի Նովգորոդի մարզի Ձերժինսկ քաղաքում։ Տեղադրվել է 1948 թվականի նոյեմբերի 7-ին Ձերժինսկու հրապարակում։ Հուշարձանի հեղինակներն են Սերգեյ Մերկուրովը և Ա. Ֆ. Կուսակինը:


== Պատմություն ==
1946 թվականին Ֆելիքս Ձերժինսկու մահվան քսանամյա տարելիցի օրը, Ձերժինսկի քաղաքի պատգամավորների խորհուրդն ընդունել է հուշարձանի ստեղծման մասին որոշում: 1948 թվականի նոյեմբերի 7-ին կայացել է հուշարձանի հանդիսավոր բացումը:
Հուշարձանը գտնվում է քաղաքի գլխավոր՝ Ձերժինսկո հրապարակում: Հենց այս հրապարակից է սկսվել քաղաքի կառուցումը:
Անտառահատները ապագա հրապարակի համար տարածք են մաքրել, իսկ 1929 թվականի նոյեմբերի 7-ի հանրահավաքում տեղադրվել է քաղաքի առաջին քարը: Հրապարակի ճարտարապետական նախագիծը կազմել է ճարտարապետ Ա. Ֆ. Կուսակինը: Պուրակում, որտեղ տեղադրված է հուշարձանը աճում են լորենիներ: Հրապարակի շրջակայքը շրջապատված է փշոտ թփերով: Հուշարձանի դիմաց կան ծաղկաթմբեր:


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանը պատրաստված է կռածո բրոնզից, տեղադրված է գրանիտե պատվանդանի վրա: Ձերժինսկին պատկերված է վճռական կամային տեսքով, ամբողջ հասակով:


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Սերգեյ Մերկուրով
Ճարտարապետ՝ Ա. Ֆ. Կուսակին


== Գրականություն ==
Горнева Р. Н. Город Дзержинск: Экскурсионный очерк. Горький: Волго-Вятское книжное изд., 1985. 127 с.
Шальнов С. М. Дзержинск - наш дом. Н. Новгород: Литера, 1999. 160 с.
Ֆերնանդո Կալերո

Ֆերնանդո Կալերո (իսպ.՝ Fernando Calero, սեպտեմբերի 14, 1995(1995-09-14), Բոեսիլյո, Վալյադոլիդ, Կաստիլիա և Լեոն, Իսպանիա), իսպանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Էսպանյոլի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Ռեալ Վալյադոլիդ ===
Ֆուտբոլիստի կարիերան Կալերոն սկսեց Ռեալ Վալյադոլիդի ակադեմիայում։ 2011 թվականին նա միացավ Մալագայի երիտասարդական թիմին։ Մալագա B-ի կազմում 64 հանդիպում անցկացնելուց հետո Կալերոն վերադարձավ Վալյադոլիդ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2017 թվականի սեպտեմբերի 6-ին՝ փոխարինման մտնելով Իսպանիայի գավաթի Հուեսկայի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը առաջնությունում անցկացրեց հոկտեմբերի 29-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Ռեուս Դեպորտիուի դեմ խաղում։ Նոյեմբերի 15-ին Կալերոն երկարաձգեց իր պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2021 թվականը։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց 2018 թվականի մայիսի 27-ին՝ Ռեալ Սարագոսայի դեմ խաղում։ 2017-18 մրցաշրջանում Կալերոն անցկացրեց 31 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի հեղինակ և օգնելով Վալյադոլիդին տեղափոխվել Լա Լիգա։
Իր դեբյուտը Լա Լիգայում Կալերոն նշեց 2018 թվականի օգոստոսի 17-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Ժիրոնայի դեմ խաղում։ Իսպանիայի առաջնությունում առաջին գոլը խփեց դեկտեմբերի 15-ին՝ Ատլետիկո Մադրիդի դեմ խաղում։ Դեկտեմբերին իսպանացու տրանսֆերով սկսեց հետաքրքրվել Արսենալը, սակայն տրանսֆերը չկայացավ։ Ռեալ Վալյադոլիդի առաջին թիմի կազմում Կալերոն անցկացրեց 67 հանդիպում՝ դառնալով 3 գոլի հեղինակ։


=== Էսպանյոլ ===
2019 թվականի օգոստոսի 9-ին Կալերոն 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Էսպանյոլի հետ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց օգոստոսի 18-ին՝ փոխարինելով Ֆակունդո Ֆերեյրային Սևիլյայի դեմ խաղում։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում անցկացրեց օգոստոսի 22-ին՝ մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Եվրոպայի Լիգայի որակավորման փլեյ-օֆֆ փուլի Զարյա Լուգանսկի դեմ խաղում։


== Կարիերայի վիճակագրություն ==


=== Ակումբային վիճակագրություն ===
2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կալերոյի պաշտոնական Ինստագրամի էջը
Կալերոն transfermarkt-ում
Կալերոն soccerbase.com-ում
Կալերոն WhoScored.com կայքում
Կալերոն Էսպանյոլի պաշտոնական կայքում
Կալերոն Լա Լիգայի պաշտոնական կայքում
Կալերոն ՈՒԵՖԱ-ի պաշտոնական կայքում
21st Century Breakdown (երգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ 21st Century Breakdown (այլ կիրառումներ)«21st Century Breakdown», ամերիկյան փանկ ռոք խումբ Green Day-ի ութերորդ ստուդիական ալբոմի չորրորդ սինգլ։ Սինգլի բառերի հեղինակը Բիլի Ջո Արմսթրոնգն է։ Սինգլը թողարկվել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 21-ին։ 


== Երգացանկ ==
"21st Century Breakdown" - 5։09
"Last of the American Girls" (live) - 3։54


== Վարկանշային աղյուսակ ==


== Մասնակիցներ ==
Բիլի Ջո Արմսթրոնգ - Վոկալ, կիթառ, դաշնամուր
Միկի Դրինթ - Բաս կիթառ, բեք վոկալ
Tré Cool - Հարվածային գործիքներ


== Ծանոթագրություններ ==
Մաթևոս Աղայան

Մաթևոս Աղայան (նաև` (Փարսադանյան), նոյեմբերի 16, 1861, Մեղրու շրջան, Կարճևան-դեկտեմբերի 12, 1932, Թիֆլիս), հայ դերասան, բանաստեղծ։


== Կենսագրություն ==
Մաթևոս Աղայանը ծնվել է Մեղրիի շրջանի Կարճևան գյուղում (այժմ` Սյունիքի մարզ)։ Նախնական կրթությունն ստացել է տեղում։ Մասնակցել է Թիֆլիսի հայոց մշտական դերասականան խմբի ներկայացումներին` խաղալով տարբեր դերեր։ Ինչպես առանձին ներկայացումներ է կազմակերպել, այնպես էլ` խաղացել է Սիրանույշի, Հ. Աբելյանի խմբերում։
Գրել է նաև բանաստեղծություններ։
Մահացել է 1932 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, Թիֆլիսում։


== Ստեղծագործական կյանք ==
1879 թվականից Թիֆլիսի հայոց մշտական դերասանական խմբի ներկայացումներում մարմնավորել է մի շարք դերեր (Լիկաստ, Կակուլի, Գուսման, Լաերտ, Հորտենզիո և այլն)։ Մաթևոս Աղայանը եղել է Պ. Ադամյանի արվեստի հետևորդներից, որոշ ժամանակ նաև նմանակել է նրան, Համլետ է խաղացել դերը և քննադատությունների արժանացել։
Ինչպես առանձին, այնպես էլ` խմբերով հանդես է եկել գավառական բնակավայրերում։ 1886-1887 թվականներին ներկայացումներ է բեմադրել Թավրիզում` համագործակցելով տեղի ուժերի հետ («Սեր և խարդավանք», «Սերը բժիշկ է»)։
Սիրանույշի, Հովհաննես Աբելյանի ղեկավարությամբ Աղայանը խաղացել է տարբեր ներկայացումներում։
1904-1921 թվականին Աղայանը Թիֆլիսում նշել է իր բեմական կյանքի 25, 35, 40-ամյակները։
Թիֆլիսի «Ընկեր» թերթում տպագրվել են Աղայանի գրած բանաստեղծություններից։


=== Դերեր ===
«Բռնի ամուսնություն»` Լիկաստ
«Վույ քի, իմ վեչեր»` Կակուլի
«Դոն Ժուան»` Գուսման
«Համլետ»` Լաերտ
«Կամակոր կնոջ սանձահարումը»` Հորտենզիո
«Անմեղ մեղավորներ»` Մուրով
«Ավազակներ»` Կարլ Մոոր
«Դավաճանություն»` Բեսո
«Ռուզան»` Բուրա Նուին
«Խանում»` Կոտե Փանդիև


== Ծանոթագրություններ ==
Շուրտե

Շուրտե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էլեոն հյուրանոց

Էլեոն հյուրանոց, ռուս-ուկրաինական հումորային սերիալ։ Հեռուստասերիալը նկարահանում են Sister's Production, Yellow, Black and White և Keystone Production ընկերությունները։ Սերիալը պատմում է տարբեր հումորային և դրամատիկական իրադարձությունների մասին Eleon հյուրանոցի և Victor ռեստորանի միջև։
Պրեմիերան կայացել է նոյեմբերի 28-ին 2016 թվականին 20:00 ՍՏՍ հեռուստաալիքով։ Նոր սերիաները դուրս են գալիս երկուշաբթիից հինգշաբթի 20։30
2016 թվականի դեկտեմբերի 15-ին սկսել են 2 եթերաշրջանի նկարահանումները։ Պրեմիերան կլինի 2017 թվականին ՍՏՍ հեռուստաալիքով։


== Կերպարներ ==


=== Գլխավոր դերերում ===


=== Երկրորդական դերեր ===


=== Դրվագներում ===


=== Հրավիրված աստղեր ===


== Սաունդթրեք ==


== Ծանոթագրություններ ==
Տոսոնգա

Տոսոնգա, ժողովուրդ։ Բնակվում են Մոզամբիկում (Սաբի գետից հարավ) և ՀԱՀ ու Հարավային Ռոդեզիայի կից շրջաններում։ Ընդհանուր թիվը 43,6 մլն (1978)։ Լեզուն պատկանում է բանտու լեզվաընտանիքի հարավ–արևելյան խմբին։ Տոսոնգաի մի մասը (շանգաանտսոնգա կամ խլանգանու) 19-րդ դարի առաջին կեսին Նատալից վերաբնակված զուլուների հետնորդներն են։ Տոսոնգա պահպանում են ավանդական հավատալիքները (նախնիների, բնության ուժերի պաշտամունք), մոտ 1/3-ը քրիստոնյաներ են (կաթոլիկներ)։ Զբաղվում են հիմնականում հողագործությամբ։
Գնդի որդին (ֆիլմ, 1981)

«Գնդի որդին» (ռուս.՝ «Сын полка»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Գեորգի Կուզնեցովը 1981 թվականին Վալենտին Կատաևի համանուն վեպի հիման վրա։


== Սյուժե ==
1943 թվականի ամառ։ Հրետանային դիվիզիոնի մի խումբ հետախույզներ թշնամու թիկունքում ռեյդի ժամանակ հանդիպում են 12-ամյա տղայի։ Արտաքինից նա իսկական գայլուկ է՝ բոլորովին վայրի, կեղտոտ, պատառոտված շորերով, սոված ու չար։ Տղան թափառում է անտառներում մոտ երկու տարի, ուտում է, ինչ պատահի։ Հետախույզները նրան տանում են իրենց հետ, սակայն հրամանատարությունը որոշում է տղային թիկունք ուղարկել։ Քաղաքի ճանապարհին նա փախչում է և վերադառնում հետախույզների մոտ։ Հրամանատարը, կապվելով տղայի հետ, որդեգրում է նրան, բայց մարտերից մեկում մահանում է։ Այնուհետև զինվորները որոշում են բոլորը միասին դաստիարակել դեռահասին։ Վանյան դառնում է գնդի որդին…


== Դերերում ==
Իգոր Նոսով – Վանյա Սոլնցև, գնդի որդի
Վադիմ Յակովլև – կապիտան Ենակիև
Վիկտոր Միրոշնիչենկո – Բիդենկո
Վիկտոր Պավլով – եֆրեյտոր Գորբունով
Իվան Կրասկո – Կովալյով
Նիկոլայ Գուսարով – Մատվեև
Վիկտոր Շուբին – Եգորով
Իվան Կրիվորուչկո – Ախունբաև
Վ. Շտրյակով – Սոբոլև
Անդրեյ Կոմարով – կոզակ
Լյուդմիլա Կրաչուն – գերմանուհի
Սեմյոն Ֆարադա – վարսավիր


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր` Գեորգի Կուզնեցով
Սցենարիստներ` Ալեքսանդր Դեմուրով, Վիկտոր Սմոկտի
Օպերատորներ` Անատոլի Լեսնիկով, Վիկտոր Բարանով
Նկարիչ` Յուրի Իստրատով
Կոմպոզիտոր` Վլադիմիր Լեբեդև
Տնօրեն` Եվգենի Կալինին
Ֆիլմի տնօրենի տեղակալ` Վլադիմիր Լիսենկով


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Գնդի որդին(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Սեպտեմվրի

Սեպտեմվրի (բուլղար․՝ Септември), քաղաք Բուլղարիայի հարավային հատվածում՝ Պազարջիկի մարզում։
Քաղաքի անվանումը բառացիորեն բուլղարերենից թարգմանաբար նշանակում է սեպտեմբերին։ Քաղաքը գտնվում է Վերին Թրակիայի դաշտավայրի արևմուտքում՝ մարզկենտրոն Պազարջիկից 19 կմ (կամ 12 մղոն) հեռավորության վրա։
Հանդիսանում է նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնը։ 2009 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով քաղաքը ունի 8,422 մարդ բնակչություն։


== Պատմություն ==
Հին ժամանակներում քաղաքը պատկանել է նախ և առաջ հին հույներին և ապա՝ հռոմեացիներին։ Հռոմեական կայսրության թուլացումից հետո այն անցել է վերջինիս իրավահաջորդ հանդիսացող Բյուզանդական կայսրությանը։
14-րդ դարում քաղաքը և ամբողջ Բուլղարիան հայտնվել է Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ։ Օսմանյան կայսրության տիրապետության ժամանակահատվածում 15-րդ դարում քաղաքը վերակառուցվել է և վերանվանվել ի պատիվ Սառա խայն բեյի։
Դրան հաջորդած ժամանակաշրջաններում Սեպտեմվրին վերածվեց տիպիկ երկաթուղային քաղաքի։ Այն կարևոր նշանակություն ուներ ոչ միայն Բուլղարիայում, այլ նաև ամբողջ Բալկանյան տարածաշրջանում։


== Տե՛ս նաև ==
Բուլղարիայի քաղաքների ցանկ
Դոբրոնիշտե


== Ծանոթագրություններ ==
Սավինո (գյուղ, Զաօկսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍավինոՍավինո (ռուս.՝ Савино), գյուղ Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Զաօկսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Միխայիլ Պուգովկինի հուշարձան (Յալթա)

Միխայիլ Պուգովկինի հուշարձան (ռուս.՝ Памятник Михаилу Пуговкину), հուշարձան Ղրիմի Յալթա քաղաքում, ոը նվիրված է խորհրդային և ռուսական թատրոնի և կինոյի դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Միխայիլ Պուգովկինին։ Տեղադրվել է 2016 թվականին Լենինի անվան առափնյա փողոցում։


== Պատմություն ==
1991 թվականի հուլիսին դերասան Միխայիլ Պուգովկինը մշտական բնակության է տեղափոխվել Յալթա, որտեղ կազմակերպել է Միխայիլ Պուգովկինի կենտրոնը։ Նա ելույթներ ու ստեղծագործական հանդիպումներ է ունեցել Ղրիմի առողջարանային հանգստավայրերում, շարունակել է նկարահանվել ֆիլմերում։ Պուգովկինը Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության պատվավոր քաղաքացի է (1998)։ 2000 թվականին նա վերադարձել է Մոսկվա, աշխատել սեփական «Միխայիլ Պուգովկին կինոկենտրոնում»։
Այն տան պատին, որտեղ ապրել է Պուգովկինը (Չեռնոմորսկի նրբանցք, տուն 6), փակցված է հուշատախտակ։
Դերասանի այրին՝ Իրինա Կոնստանտինովնան, 2008 թվականին, ամուսնու մահից հետո, եկել էր Յալթա՝ նրա անունը հավերժացնելու մտադրությամբ. նա ցանկանում էր Պուգովկինի անունով կոչել քաղաքի պուրակներից մեկը։ Սակայն նրան մերժեցին։ Քաղաքացիները դրամահավաք էին կազմակերպել՝ Միխայիլ Պուգովկինի հուշարձանը տեղադրելու համար։ 2016 թվականի օգոստոսի 13-ին՝ Յալթայի օրվա կապակցությամբ, Միխայիլ Պուգովկինի հուշարձանը բացվեց։ Նա պատկերված է ռեժիսոր Յակինի կերպարով («Իվան Վասիլևիչը փոխում է մասնագիտությունը»)։ Արձանը տեղադրվել է այն վայրում, որտեղ տեղի են ունեցել այս ֆիլմի նկարահանումները։ Պատկերված է այն պահը, երբ ձեռնափայտով Յակինը, ոտքը ոտքին գցած, լսում է երգող դերասանուհի Զինային։
Հեղինակներն են քանդակագործներ Կոնստանտին Ցիխեևն ու Ալբերտ Ալիևը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պուստելնիկովո

Պուստելնիկովո (ուկրաիներեն՝ Пустельникове), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պուստելնիկովո գյուղում բնակվում էր 259 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կամպոբելո դի Լիկատա

Կամպոբելո դի Լիկատա  (իտալերեն՝ Campobello di Licata), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 11048 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 138 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 80 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92023։ Հեռախոսային կոդը՝ 0922։
Քաղաքի հովանավորն է սուրբ Հովանես Փրկիչը։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 24-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
(8578) Շոջիկատո

(8578) Շոջիկատո (անգլ.՝ Shojikato), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի նոյեմբերի 19-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,001442 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,704 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2989 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1899,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,189544 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,03° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8578) Շոջիկատո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գլուխովո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳլուխովոԳլուխովո (ռուս.՝ Глухово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 15 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լալևադ դ'Արդեշ

Լալևադ դ'Արդեշ (ֆր.՝ Lalevade-d'Ardèche), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2067 թվականի դրությամբ կազմում է 1184 մարդ, բնակչության խտությունը` 521.59 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.27 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 130 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 24 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 639 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 422-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 217։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,0 %։ 422 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 383 անձ (199 տղամարդ և 184 կին)։ Գործազուրկ են եղել 39 անձ (23 տղամարդ և 16 կին)։ 217 անաշխատունակներից 52-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 77-ը` թոշակառուներ, իսկ 88-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկ Չուխաճյան

Հայկ Չուխաճյան, հայ դերասան։ Հայտնի է ամերիկահայ մի շարք թատերախմբերում (Պողոսյան թատերախումբ, Սուրաբյան թատերախումբ) խաղացած հիմնականում կատակերգական դերերով։


== Կենսագրություն ==
Հայկ Չուխաճյանը ծնվել է Կեսարիայում (Թուրքիա)։ Մանկության տարիներին ծնողների հետ տեղափոխվել է Կոստանդնուպոլիս, որտեղ կրթություն է ստացել և ձեռք բերել բեմական առաջին փորձերը։ 1890-ական թվականներին միանալով Արշակ Պենկլյանի օպերետային խմբին` թուրքերեն ներկայացումներով եղել է Ռումինիայում, Բուլղարիայում։
Օսմանյան կայսրությունում հայերի դեմ սկսված մեծ բռնաճնշումների արդյունքում դերասան Գևորգ Սիմոնովի հետ հասել է Ամերիկա։ Այնտեղ սկզբնական շրջանում խաղացել է Պողոսյանի թատերախմբում։ Գաղթի տարիներին շատ դժվարություններ է կրել։
Համագործակցել է նաև ԱՄՆ-ում գործող մեկ այլ` Սուրաբյան թատերախմբի հետ` ներկայացումներում խաղալով գլխավոր դերեր։

1925 թվականին Հայկ Չուխաճյանն ստեղծել է «Զվարթ» կատակերգական թատերախումբը, որի հետ ներկայացրել է մի քանի կատակերգություն և օպերետներ, այդ թվում՝ իր բեմականացումը՝ «Հոճա Նասրեդդինը», ինչպես նաև` Տիգրան Չուխաճյանի օպերետներից։ Մամուլը դրական է արձագանքել «Հոճա Նասրեդդինը» ներկայացմանը, որտեղ գլխավոր դերը կատարել է հենց ինքը՝ Հայկ Չուխաճյանը։
Հետագայում կրկին փորձել է թատերախումբ ստեղծել, սակայն խաղընկերներ չունենալով` հաջողության չի հասել։
ԱՄՆ-ում մեծ հաջողություններ չգտնելով` Սիմոնովի հետ մեկնել է Ֆրանսիա, սակայն 1930-ականների կեսերին կրկին վերադարձել է ԱՄՆ։ Այստեղ էլ 1944 թվականին աղքատության ու անհայտության մեջ ինքնասպան է եղել։


== Ստեղծագործական կյանք ==
Հայկ Չուխաճյանը հիմնականում հայտնի է որպես կատակերգակ դերասան։ Իր ստեղծագործական կյանքի հիմնական մասն անց է կացրել ԱՄՆ-ում գործող «Պողոսյան» թատերախմբում` ներկայացումներում հիմնականում գլխավոր դերեր խաղալով։ Երբեմն հեռանալով «Պողոսյան» թատերախմբից` հայ մեկ այլ դերասանի` Գևորգ Սիմոնովի հետ խումբ է կազմել և հանդես եկել առանձին ներկայացումներով։ Առանձին ներկայացումները, սակայն, երկար կյանք չեն ունեցել։ Հայտնի է եղել մի շարք ներկայացումներում խաղացած («Լեպլեպիճի Հոր-հոր աղա», «Հոճա Նասրեդդին») գլխավոր դերերով, որոնց անդրադարձել է ժամանակի մամուլը։
Երբևէ չի փորձել խաղալ արևելահայ ներկայացումներում, միշտ ընդգրկված է եղել արևմտահայ ներկայացումների մեջ։


== Խաղացանկ ==
«Լեպլեպիճի Հոր հոր աղա»-Հոր հոր աղա
«Հոճա Նասրեդդին»-Հոճա Նասրեդդին
«Արիֆի խարդախությունը»
«Քեոսե Քեհյան»


== Մահ և հիշատակ ==
1944 թվականին ինքնասպան է եղել։ Համեստ թաղմանը, որը կազմակերպել են արվեստագետ ընկերները, մասնակցել են Պողոսյանն ու Սիմոնովը։ Դերասանի գերեզմանաքարը պատրաստել է մեկ այլ հայ դերասան` Կյուրեղ Սրաբյանը։ Հայկ Չուխաճյանի «Շվարած վարժապետը կամ Հոճա Նասրեդդինը» ստեղծագործությունը դերասան Գևորգ Սիմոնովը տպագրել է իր «Տաղք և թատերգությունք» ժողովածուի 4-րդ հատորում` հետևյալ նշումով. «Թարգմանեց և ամփոփեց թրքերենե կատակերգակ դերասան Հայկ Չուխաճյան։ Այս կատակերգությունը ի լույս կնծայեմ բարեկամիս և ընկերոջս հիշատակը անմոռաց պահելու համար»:


== Ծանոթագրություններ ==
Խլոպնա

Խլոպնա (ռուս.՝ Хлопна), գյուղ Ռուսաստանի, Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շահապոնքի բերդ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շահապոնք (այլ կիրառումներ)Շահապոնք, միջնադարյան բերդ համանուն Շահապոնք ձորում, պատմական Շահապունիք գյուղի մոտ, լեռնաշղթայի բրգաձև և անմատչելի քարաժայռի վրա։


== Պատմություն ==
Շահապոնք բերդը կառուցվել է 6-րդ դարում Շահապ, Սյունաց իշխանների պատվերով։ Վաղ միջնադարի հայոց նշանավոր բերդերից է։


== Ճարտարապետություն ==
Շահապոնքն անառիկ բերդ է եղել՝ կառուցված բնականից դժվարամատչելի ժայռերի վրա։ Ունեցել է միջնաբերդ, որը վեր է խոյացել 350 մետր բարձրությամբ ապառաժ ժայռի գագաթին։ Կառուցվել է սրբատաշ և կիսամշակ քարից։ Շահապոնքը մշտապես եղել է հարձակումների թիրախ, հաճախ հայտնվել է ավերիչ արշավանքների կենտրոնում։ Հայտնի են, օրինակ, 1387 թվականի Լենկ Թեմուրի բանակի դեմ Շահապոնքի հերոսական դիմադրության մարտերը։ Ուշագրավ է այն փաստը, որ այդ ժամանակ բերդապահների մեջ է եղել և պաշտպանական կռիվներին անձնուրացաբար մասնակցել հայ մեծ մտածող Գրիգոր Տաթևացին։ Հայտնի է, որ հենց Շահապոնք բերդում է Տաթևացին շարադրել իր նշանավոր աշխատություններից մեկը՝ Գիրք Հարցմանցը, որտեղ շոշափում է երաժշտական, ծիսական, տեսական-գեղագիտական կարևոր հարցեր։
Բերդի ներսում և շրջակայքում տարբեր ժամանակներում կատարվել են պեղումներ, որոնց շնորհիվ հայտնաբերվել են 13-16-րդ դարերի խեցեղեն իրեր, միջնաբերդի ստորոտին՝ 12-13-րդ դարերի մատուռի ավերակներ և խաչքարերի բեկորներ։
9-10, 16-17-րդ դարերում վանքը վերակառուցվել է։ Միջնաբերդը գտնվում է հարմարավետ և անմատչելի բարձունքի վրա։ Պարիսպները քարաշեն են, բայց այժմ ավերակ վիճակում են։ Համալիրի ավերակները՝ գտնվում են միջնաբերդում և լեռնաշղթայի հարավարևելյան կողմում։
Ընդհանուր առմամբ բերդը ավերակ վիճակում է։


=== Մատուռ ===
Միջնաբերդի լեռան տակ, աղբյուրի մոտ գտնվում էր 13-րդ դարի մատուռ։ Հորինվածքը՝ միանավ, փայտածածկ դահլիճ։ Մատուռը կառուցված էր կիսամշակ լեռնային քարից։ Մուտքը արևմուտքից էր։ Աբսիդը՝ ուղղանկյուն, առանց ավանդատների էր։ Ներսակողմում կային արձանագրություններ։ Մատուռի մոտ կան 14-15-րդ դարերի մի քանի խաչքարերի բեկորները։ Ընդհանուր առմամբ տաճարը ավերակ վիճակում է։


== Տես նաև ==
Շահապոնք (գյուղ)


== Ծանոթագրություններ ==