Ագադիր

Ագադիր (արաբ․՝ أكادير‎‎, նշանակում է «բերդ», բերբերեն լեզվով՝ «պատ» ), քաղաք Մարոկկոյի հարավ-արևմուտքում, Սուս շրջանի պատմական կենտրոնը։
Ագադիրը Սուս Մասա Դրաա վարչական շրջանի պրեֆեկտուրան է։


== Քաղաքի նկարագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Աֆրիկայի Ատլանտյան ափին՝ Սուսի գետաբերանի մոտակայքում, Կասաբլանկայից 508 կմ հարավ։
Ագադիրի ագլոմերացիան իր մեջ ներառում է Ինեզգան և Այթ-Մելուլ քաղաքները։ Այն Մարոկկոյի քաղաքային գլխավոր կենտրոններից է, երկրի յոթերորդ քաղաքը Մեկնեսից հետո։

Քաղաքը բաժանված է թաղամասերի․


=== Քաղաքի կենտրոն ===
Ընդարձակ և դինամիկ, որը բաղկացած էր Մոհամմեդ V և Հասան II բուլվարներից, գեներալ Քեթանի, Մուհամմեդ VI, Մուլեյ Աբդելլահ, Մոհթար Սուս և Ֆար (FAR) պողոտաներից։ Այն ներառում է նաև Սալամի և Հույսի հրապարակները։
Տեսարժան վայրերի թվում են «Թռչունների հովիտ» զբոսայգին, հիշողության պատը և Լուբնան մզկիթը (լիբանանյան)։


=== Ափ ===
Ագադիրի աշխույժ ափը կազմված է 20 բուլվարներից, Թավադա (Tawada) և Սուս գետի (oued Souss) պողոտաներից, Կարնիզա (ափ) և Աբդերահ Բուաբիդ բուլվարներից։ Ափին և տուրիստական գոտում կան բազմաթիվ ռեստորաններ, հյուրանոցներ և ժամանակակից սրճարաններ։ Լողափի երկայնությամբ գտնվում են նաև բնակելի թաղամասեր։ Նախատեսվում է իրականացնել ափերի վերակառուցման մի քանի նախագծեր։


=== Նոր Տալբորժտ ===
Աշխույժ թաղամաս է։ Գլխավոր ճանապարհը Մոհամմեդ Սիդի շեյխ բուլվարն է։ Մյուս խոշոր պողոտաներն են՝ Նախագահ Ջոն Քենեդին, Մուլայ Իսմայիլը և Մուլայ Յուսեֆը։ Այնտեղ է գտնվում նաև Մոհամմեդ V մզկիթը, Պորտուգալիայի քույր քաղաք Ագադիրի անունը կրող Օլգաոյի այգին, նրա «Ագադիրի հիշողություն» թանգարան հուշահամալիրը և Իբն Զայդուն այգին։ Գլխավոր ճանապարհներին կառուցվել են մի քանի լավ հյուրանոցներ և ռեստորաններ։


=== Բնակելի թաղամասեր ===
Բազմաթիվ վիլլաներ գտնվում են ՖԱՐՍ պողոտայի հարևանությամբ։ Մեծահարուստ ագադիրցիների մեծ մասն ապրում է այս թաղամասում։ Մի քանի հեկտար բուսածածկ տարածքներ շրջապատում են բնակելի թաղամասը, որի գլխավոր արտերիան Կահիրեի և Միավորված ազգերի կազմակերպության պողոտան է։


=== Նավահանգիստներ ===
Ագադիրում է գտնվում երկրի ամենախոշոր ձկնորսական նավահանգիստը։
Ձկնորսական, առևտրային և նավերով զբոսնելու նավահանգիստները հագեցած են առողջարանային համալիրով։ Գլխավոր ճանապարհը՝ Նավահանգստի պողոտան, շրջապատված է պահածոների գործարաններով և ունի մի քանի սարդինի ռեստորան։ Ժամանակակից նավահանգիստը նույնպես գրավում է զբոսաշրջիկներին։


=== Քաղաքի հին մաս ===
Կառուցվել է 1992 թվականին Ագադիրի կենտրոնից 4,5 կմ հեռավորության վրա գտնվող փոքր բնակելի թաղամաս Բեն Սերգաոյում՝ քաղաքի հին մասը, որը զբաղեցնում է 5 հեկտար տարածք, նման է փոքր ավանդական բացօթյա թանգարանի։ Այն ներառում է փոքր բիզնեսների ձեռնարկություններ, թանգարան, անհատական բնակավայրեր, փոքր հյուրանոց և էկզոտիկ այգի։


=== Հին Տալբորժտ ===
Այս երբեմնի աշխույժ առևտրային թաղամասը գերիշխում է ծովափնյա բուլվարը և Թիլդի գետի բուլվարը, որն այժմ ծածկված է բուսականությամբ, քանդվել է երկրաշարժի ժամանակ (1960), ներկայումս կառուցապատման համար պիտանի չէ։ Գլխավոր ճանապարհը Էլ Մուն երկար պողոտան է, որը ձգվում է ավելի քան 2 կմ։


=== Ամրոց ===
Ուֆելի ամրոցը (նաև հայտնի է որպես Ագադիրի կասբա) Ագադիրի ամենահին թաղամասն է, որը կառուցվել է 16-րդ դարում և իրենից ներկայացնում է իսկական միջնաբերդ՝ ոլորուն ու աշխույժ փողոցներով։ Այսօր ամրոցից մնացել է միայն երկրաշարժից հետո վերականգնված պատը (1960)։ Ներքին մասը նույնպես հարմար չէ շինարարության համար, բայց Ագադիրի բացառիկ տեսարանը միշտ գրավում է զբոսնողներին։


== Կլիմա ==


== Քույր քաղաքներ ==
Ագադիրը հետևյալ քաղաքների քույր քաղաքն է․

Նանտ (Ֆրանսիա)
Օլյան (Պորտուգալիա)
Մայամի (ԱՄՆ)
Օքլենդ (ԱՄՆ)


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Уткин Г. Н. Агадир // Африка: энциклопедический справочник. Т. 1. А—К / Гл. ред. А. Громыко. Ред. колл. В. М. Власов, Н. И. Гаврилов т др. — М.: Советская энциклопедия, 1986. — С. 217—218. — 672 с. с илл.


== Արտաքին հղումներ ==
«Ագադիր»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907