armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում

Մեծ Հայքի վարչատարածքային միավորներն են եղել՝ ըստ Ե դարի աշխարհագետ և պատմագետ Մովսես Խորենացու՝ նահանգները և գավառները։ Ընդհանուր թվով կար 15 նահանգ և մոտավորապես 178–181 գավառ։ Այդ տարածքով Մեծ Հայքի թագավորության մակերեսը կազմում էր 278 հազարից մինչև 310 հազար քառակուսի կիլոմետր։ Այնինչ դրանից մոտ երեք դար առաջ՝ ըստ մ․թ․ Բ դարի հույն աշխարհագետ Կլավդիոս Պտղոմեոսի՝ Մեծ Հայքը բաղկացած էր քսան կամ քսանմեկ «աշխարհ»–ից կամ «սատրապիայից», որոնք բոլորը միասին ունեին 120 «զորավարություն» կամ «ստրատեգիա»–ներ։ Այդ տարածքով Մեծ Հայքի թագավորության մակերեսը կազմում էր 330 հազարից մինչև 350 հազար քառակուսի կիլոմետր մակերես, որոնց մեջ ներառված էին նաև Մեծ Հայքի թագավորի «ձեռական իշխանության» տարածքները, այդ թվում՝ Մեծ Հայքի հարևան Ատրպատական երկրամասի մի մասը կազմող Ատրպատիճք նահանգը։


== Մեծ Հայք երկրամասի նահանգների («աշխարհների») և գավառների ցանկ ==


=== Տարածքներ, որոնք ժամանակ առ ժամանակ ներառվել են Մեծ Հայքի մեջ ===


== Տես նաև ==
Մեծ Հայքի գավառների ցանկ


== Գրականություն ==
Հայ Ժողովրդի Պատմութիւն, Հ. 1. Խմբ. կոլ.` Աղայան Է. Բ., Առաքելեան Բ. Ն., Գալոյեան Գ. Ա., Երեմեան Ս. Տ., Խաչիկեան Լ. Ս., Յակոբեան Ա. Մ., Հովհաննիսեան Ա. Գ., Ներսիսեան Մ. Գ.: ՀՍՍՀ ԳԱ Պատմութեան ին-տ. Երեւան։ ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1971։
Հայ ժողովրդի պատմութիւն, Հ. 2. Խմբ. կոլ.` Աղայան Է. Բ., Առաքելեան Բ. Ն., Աւէտիսեան Հ. Ա., Գալոյեան Գ. Ա., Երեմեան Ս. Տ., Խաչիկեան Լ. Ս., Յակոբեան Ա. Մ., Հովհաննիսեան Ա. Գ., Ներսիսեան Մ. Գ.: ՀՍՍՀ ԳԱ Պատմութեան ին-տ. Երեւան։ ՀՍՍՀ ԳԱ հրատ., 1984։
Հայոց պատմութիւն, հ. II. Միջին դարեր (IV դ. - XVII դ. առաջին կէս), գիրք երկրորդ (IX դարի կէս-XVII դարի առաջին կէս), Երեւան, ՀՀ ԳԱԱ Պատմութեան ինստիտուտ, "Զանգակ-97" հրատարակչութիւն, 2014, 800 էջ + 24 ներդիր։
Լեոյ, Հայոց պատմութիւն, Առաջին հատոր, Հին պատմութիւն, «Երկերի ժողովածու տասը հատորով, Առաջին հատոր», «Հայաստան», Եր․ 1966։
Լեոյ, Հայոց պատմութիւն, Երկրորդ հատոր, Լեոյ ” Հատոր 2։ «Հայոց պատմութիւն» երկրորդ հատորը պէտք է ընդգրկեր 5-15-րդ դարերը, կամ հեղինակի խօսքերով ասած՝ միջին դարերը, հայկական միջնադարը։ Սակայն Լեոն չկարողացաւ ամբողջովին իրականացնել իր ծրագիրը. այս հատորում նա շարադրեց միայն 5-11-րդ դարերի պատմութիւնը։
Յակոբեան Թ. Խ., Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն, Երեւան, ԵՊՀ հրատ., 2007, 518 էջ։
Յակոբեան Թ. Խ., Հայաստանի պատմական աշխարհագրութիւն (ուրուագծեր), 2-րդ հրատ., Երեւան, ԵՊՀ հրատ., 1968, 509 էջ։
Յարութիւնեան Բ.Հ․, «Աշխարհացոյցը» եւ չորս Հայքերի խնդիրը, Երեւան, 1997։
Յարութիւնեան Բ.Հ․, Մեծ Հայքի վարչաքաղաքական բաժանման համակարգը ըստ «Աշխարհացոյց»-ի», մաս Ա, Երեւան, 2001։
Յարութիւնեան Բ.Հ․, Հայոց պատմութեան ուսումնական ատլաս, Ա հատոր, Երեւան, 2003։
Յարութիւնեան Բ.Հ․, Հայոց պատմութեան ուսումնական ատլաս, Բ հատոր, Երեւան, 2008։
Յարութիւնեան Բ.Հ․, Ազգային ատլաս, Բ հատոր, Երեւան, 2008։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==


== Աղբյուրներ ==
Ֆոտոէֆեկտ

Ֆոտոէֆեկտ, էլեկտրամագնիսական ճառագայթման (ֆոտոնների) կլանման հետևանքով նյութից էլեկտրոնների առաքման երևույթ։ Ֆոտոէֆեկտը կոչվում է արտաքին (ֆոտոէլեկտրոնային էմիսիա), եթե առաքվող էլեկտրոնները դուրս են գալիս տվյալ նյութից վակուում կամ այլ միջավայր։ Իսկ եթե դրանք մնում են նյութի մեջ, առաջ բերելով միայն նյութի էլեկտրոնների էներգիական վիճակների վերաբաշխում, երևույթը կոչվում է ներքին ֆոտոէֆեկտ։ Միջուկների
նուկլոնների վերաբաշխումը կամ առաքումը ֆոտոնների կլանման հետևանքով կոչվում է միջուկային ֆոտոէֆեկտ։
Ֆոտոէֆեկտը հայտնաբերել է Հենրիխ Հերցը 1887 թվականին, իսկ մանրամասն հետազոտվել է սկսած 1888 թվականից՝ Ալեքսանդր Ստոլետովի և այլոց աշխատանքներում։
Ֆոտոէֆեկտի Ստոլետովի օրենքները․

Ֆոտոհոսանքն ուղիղ համեմատական է լուսային հոսքի խտությանը,
Լույսի կլանման հետևանքով առաքված էլեկտրոնի կինետիկ էներգիան գծային է կախված լույսի հաճախականությունից և կախված չէ լուսավորության ինտենսիվությունից,
Ամեն նյութի համար գոյություն ունի ֆոտոէֆեկտի կարմիր սահման, այսինքն լույսի փոքրագույն ν0 հաճախականություն, որից փոքրի դեպքում ֆոտոէֆեկտ տեղի չի ունենում։Ֆոտոէֆեկտի Ստոլետովի օրենքների առաջին տեսական բացատրությունը տվել է Ալբերտ Այնշտայնը 1905 թվականին՝ Մաքս Պլանկի կողմից 1900 թվականին առաջադրված լույսի քվանտային բնույթի թեզի հիման վրա, նախքան քվանտային մեխանիկայի տեսության ստեղծումը։ Ֆոտոէֆեկտի դեպքում էներգիայի պահպանման օրենքն արտահայտվում է Այնշտայնի առնչությամբ՝ 

E = hν — ε0, 

որտեղ E-ն էլեկտրոնի կինետիկ էներգիան է, hν-ն՝ ν հաճախականության ֆոտոնի էներգիան, h-ը՝ Պլանկի հաստատունը, ε0-ն՝ նյութի ատոմի իոնացման էներգիան կամ տվյալ նյութի էլեկտրոնի ելքի աշխատանքը։ Համապատասխանաբար, ֆոտոէֆեկտի կարմիր սահմանի համար ստացվում է 

ν0 = ε0/h։


== Արտաքին հղումներ ==
Իմ հիանալի: Կիթառով կինը

«Իմ հիանալի. կիթառով կինը» (ֆր.՝ Ma Jolie ), Պաբլո Պիկասոյի նկարը, որը ստեղծվել է 1912 թվականին՝ անալիտիկ կուբիզմի շրջանում։ Նկարը գտնվում է Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ Նկարի չափսերն են՝ 100 × 64,5 սմ։
Պիկասոն ստեղծագործությունը նվիրել է իր սիրելի Եվա Գուելին։ Նրա հետ նկարիչը ծանոթացել է սրճարանում, որտեղ հաճախ հնչում էր մի հայտնի երգ, որի կրկներգը այսպիսին էր՝ «O Manon, ma jolie, mon coeur te dit bonjour» (Օ Մանոն՝ իմ հիանալի, իմ սիրտը քեզ բարև է տալիս): Այս երգը Պիկասոն ասոցացնում էր Եվա Գուելի հետ և նրան անվանում Ma Jolie: Կտավի ստորին մասին Պիկասոն սև տպատառերով գրել է այդ բառերը, իսկ կողքին պատկերել է ջութակի բանալի, որը կապ էր հաստատում երգի հետ։ Սրանք առաջին աբստրակտ կոմպոզիցիայի մի մասն էին, որոնք վերցված էին իրականությունից։ Եվայի կազմվածքը նկարում հազիվ է նշմարվում։ Կտավի վերին մասում կապված են երկու եռանկյուններ՝ ձևավորելով լուսաստվեր։ Ստվերում կարելի է նշմարել Եվայի աջ աչքը, քթի, շրթունքի ծալվածքը և հազիվ նկատելի ժպիտը։ Կտավի ներքևի եռանկյան ձևը և վեց լար ունեցող խումբը հիշեցնում են կիթառ։ Լարերի ներքում պատկերված է չորս մատներ, աջ մասում՝ անկյուն։ 
Նկարը դարձել է Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանի մշտական մասը՝ Լիլի Պլամմեր Բլիսի կտակի համաձայն։ 1929 թվականին թանգարանի ստեղծման գործում նկարը էական դեր է ունեցել։ Բլիսի մահից հետո՝ 1931 թվականին, իր ժողովածուից 150 ստեղծագործություն դարձել են թանգարանի հիմնական հավաքածուի մաս։   


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
հավելյալ տեղեկատվություն
նկարը
Քուն թե արթուն՝ օրիս շատը երազ եղավ, անցկացավ

Քուն թե արթուն՝ օրիս շատը երազ եղավ, անցկացավ»Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից, հեղինակն այն գրել է  1919 թվականի դեկտեմբերին։


== Պատմություն ==
Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է այս բանաստեղծության երեք ինքնագիր։ Քառյակն առաջին անգամ տպագրվել է Թիֆլիսում լույս տեսած «Քառյակներ» ժողովածուի 29-րդ էջում, այնուհետև՝ Կ․ Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուի 58-րդ էջում, ապա՝ Թումանյանի Երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 211֊րդ էջում։
Քառյակն արտատպվում է Կ․ Պոլսում լույս տեսած «բանաստեղծություններ» ժողովածուից։


== Ծանոթագրություններ ==
Գլուշկովո (այլ կիրառումներ)

Գլուշկովո, կարող է վերաբերել՝

Գլուշկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Գլուշկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Գլուշկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Գլուշկովո - գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
Սինկո դե Մայո (տոն)

Սինկո դե Մայո, Մեքսիկայի և այլ լատինոամերիկյան երկրների հաղթանակի տոն։ Տոնը նշվում է ի պատիվ 1862 թվականին Պուեբլայի ճակատամարտում մեքսիկական բանակի տարած հաղթանակի։ Տոնը նաև լայնորեն նշվում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, հիմնականում այն նահանգներում (Կալիֆոռնիա, Արիզոնա, Նյու Մեքսիկո, Տեխաս) որոնք նախկինում եղել են Մեքսիկայի տարածք և կռվել Մեքսիկայի կողմում։
Մեքսիկայում այս տոնը երբեմն նշվում է, որպես Սուրբ Պատրիկի օր։ Այս տոնը նաև հաղթանակի տոն է համարվում մի շարք Լատինական Ամերիկայի երկրների համար (Բելիզ, Նիկարագուա, Գվատեմալա, Կոստա Ռիկա և այլն) որոնք գտնվելով Մեքսիկայի կազմում, կռվել են Մեքսիկայի հաղթանակի համար։
Ամեն տարի մայիսի 5-ին Մեքսիկական ընտանիքներում կազմակերպվում են ճաշկերույթներ, ինչպես նաև կազմակերպվում ազգային երգի և պարի ցուցադրություն։ Այս օրը կազմակերպվում են խոշոր փառատոներ և կառնավալներ։ Որոշ շրջաններւմ այս տոնը նշվում է մոտ մեկ շաբաթ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Գրականություն ==
Hayes-Bautista, David E. El Cinco de Mayo: An American Tradition (University of California Press; 2012) 293 pages
Miles Donald W. (2006)։ Cinco de Mayo: what is everybody celebrating? The Story Behind Mexico's Battle of Puebla։ New York: iUniverse Press 


== Արտաքին հղումներ ==

Cinco De Mayo Videos on The History Channel
Cinco De Mayo Quick Facts
Cinco de Mayo Fun: Mariachi! Archived 2011-12-19 at the Wayback Machine.
"Cinco de Mayo is NOT Mexican Independence Day?" on The Law Library of Congress's blog
Կասյանովկա (գյուղ, Տոմաշպոլի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿասյանովկաԿասյանովկա (ուկրաիներեն՝ Касянівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տոմաշպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1800 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կասյանովկա գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,238 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 193,28 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մելիսա (կոմունա)

Մելիսա (իտալերեն՝ Modugno), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կալաբրիա մարզի Կրոտոնե գավառում։
Բնակչությունը 3245 մարդ (2008 թվականի տնյալներով), բնակչության խտությունը 64 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 51 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 88817։ Հեռախոսային կոդ՝ 0962։
Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է San Francesco di Paola։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակաչության աճը


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0962 835801 — 0962 83520
Էլեկտրոնային փոստ՝ sindaco@comune.melissa.kr.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.melissa.kr.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Վապրիո դ'Ագոնիա

Վապրիո դ'Ագոնիա (իտալերեն՝ Vaprio d'Agogna), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1034 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 103 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0321։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Սան Լորենզոն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0321 996124


== Պատկերասրահ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սլոբոդկա-Չերնելևսկայա

Սլոբոդկա-Չերնելևսկայա (ուկրաիներեն՝ Слобідка-Чернелівська), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սլոբոդկա-Չերնելևսկայա գյուղում բնակվում էր 85 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,471 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 180,47 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սկվոզնիկի

Սկվոզնիկի (ռուս.՝ Сквозники), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կրասնոբակովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արմանդո Սադիկու

Արմանդո Սադիկու (ալբ․՝ Armando Sadiku, մայիսի 27, 1991(1991-05-27), Էլբասան, Elbasan municipality), ալբանացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է գալիս շվեյցարական «Վադուց»-ի և Ալբանիայի հավաքականի կազմում։


== Ակումբային կարեիրա ==
Սադիկուն իր կարիերան սկսել է Ալբանիայի ցածր դիվիզիոնում հանդես եկող «Տուրբինայի» կազմում։
Այնուհետև 2010 թվականին Արմանդոն պայմանագիր է կնքել Ալբանիայի առաջնությունում հանդես եկող «Էլբասան» ֆուտբոլային ակումբի հետ։ Առաջին իսկ մրցաշրջանից հետո Սադիկուն տեղափոխվեց Եվրոպա։ Նա պայմանագիր կնքեց շվեյցարական «Լոկարնոյի» հետ։
Սադիկուն իր լավ խաղի շնորհիվ առաջարկներ ուներ «Բորուսիայից», «Ռոստովից», բայց նա տեղափոխվեց շվեյցարական «Ցյուրիխ»։ Թիմի հիմնական կազմում Սադիկուն անցկացրել է երկու մրցաշրջան, իսկ 2016 թվականի ձմռանը վարձավճարով տեղափոխվել է «Վադուց»։


== Միջազգային կարիերա ==
2011 թվականին Արմանդո Սադիկուն իր դեբյուտն է նշել Ալբանիայի երիտասարդական հավաքականում։ Նա ճանաչվել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության որակավորման փուլի լավագույն ռմբարկու։
2012 թվականից սկսած նա հանդես է գալիս Ալբանիայի ազգային հավաքականում։


== Վիճակագրություն ==


=== Ակումբային ===


=== Միջազգային ===


== Ձեռքբերումներ ==
Շվեյցարիայի չեմպիոն - 2013/14


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը transfermarkt.de կայքում
Էջը national-football-teams.com կայքում
Գավաթ (այլ կիրառումներ)

Գավաթ կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝

Գավաթ - Ըմպելիքի անոթ, բաժակ, որը կարող է լինել ապակուց, մետաղի, կավից, փայտից և այլն։
Գավաթ - մրցանակ, որը ընդհանրապես շնորհվում է մարզանքի մրցույթներում
Գավաթ - ժամանակակից 88 երկնային համաստեղություններից մեկը
Գավաթ - մ. թ. ա. 17-16-րդ դարերում Վանաձորում հայտնաբերված գավաթ, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 1861-1 համարի ներքո
Գավաթ - մ. թ. ա. 22-21-րդ դարերում Կոտայքի մարզի Քարաշամբ գյուղում հայտնաբերված հնագիտական գտածո, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2867-1 համարի ներքո
Գավաթ, քրիստոնեական եկեղեցու ծիսակատարության ժամանակ օգտագործվող սպասքի տարր։ Գտնվում է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում։
Գավաթ, Արծրունիների տոհմին պատկանող արծաթյա նրբագեղ գավաթ, հայկական արծնագործության բացառիկ նմուշ։ Գտնվում է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում։
Վլադիմիր Գոնչարով

Վլադիմիր Գոնչարով (ռուս.՝ Владимир Максимович Гончаров, փետրվարի 9, 1940(1940-02-09), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 14, 2022(2022-01-14), Կիև, Ուկրաինա), ուկրաինացի խորհրդային ռեժիսոր, մուլտիպլիկատոր և նկարիչ։ Աշխատել է նկարված մուլտիպլիկացիայի ժանրում։ Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործիչ (2010 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1940 թվականի փետրվարի 2-ին Կիևում։
1957 թվականին ավարտել է Կիևի գեղարվեստական ուսումնարանը։ 
1959 թվականից աշխատել է որպես նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, այնուհետև որպես ռեժիսոր «Կիևնաուչֆիլմ» գեղարվեստական մուլտիպլիկացիայում ստեղծագործական միությունում։ 
1975 թվականին ավարտել է Կիևի Կարպենկո-Կարիի անվան  թատերական արվեստի պետական ինստիտուտի կինոռեժիսորուրայի ֆակուլտետը։  


== Ֆիլմագրություն ==
1962 թվական` «Աղվամազիկը և Դրուժոկը», «Հարբած գայլերը», «Թագուհիների ուղեկցուհին» (բոլորը` նկարիչ-մուլտիպլիկատոր)
1963 թվական` «Նապաստակը և ոզնին», «Ոսկե ձվիկը», «Չնստողը, Հացի միջուկը և Անտակտը» (բոլորը` նկարիչ-մուլտիպլիկատոր)
1964 թվական` «Արջ+Մաշկա», «Սև թագավորի գաղտնիքը» (նկարիչ-մուլտիպլիկատոր)
1965 թվական` «Կանաչ սևեռակը», «Հեքիաթ արքայաորդու և երեք բժիշկների մասին» (նկարիչ-մուլտիպլիկատոր)
1966 թվական` «Չարամիտ ձվեռ ջարդողը», «Ինչո՞ւ է աքլորը կարճ վարտիք ունի» (բոլորը` նկարիչ-մուլտիպլիկատոր)
1967 թվական` «Կոլումբոսը մոտեցավ ափին», «Գզգզված ճնճղուկը»  (բոլորը` նկարիչ-մուլտիպլիկատոր)
1968 թվական` «Թե ինչպես էր կազակը երջանկություն փնտրում» (նկարիչ-մուլտիպլիկատոր), «Մարդը, որ կարողանում էր թռչել» (նկարիչ-մուլտիպլիկատոր), «Քարը ճանապարհի վրա։ Ամբոխավարը» (ռեժիսոր, սցենարիստ, բեմադրող նկարիչ)
1969 թվական` «Կետը և կատուն» (նկարիչ-մուլտիպլիկատոր)
1974 թվական` «Փոքրիկ Գիպպոպոյի արկածները» (ռեժիսոր, նկարիչ-մուլտիպլիկատոր)
1975 թվական` «Չորս անբաժանելի ուտիճները և ծղրիդը» (ռեժիսոր)
1976 թվական` «Աշխատանքը հանձնարարվում է Թեդդի խուզարկուին», «Հեքիաթ ագահության մասին» (նկարիչ-մուլտիպլիկատոր)
1977 թվական` «Տյապ լյապ» (ռեժիսոր)
1979 թվական` «Վրունգել կապիտանի արկածները» (նկարիչ-մուլտիպլիկատոր)
1981 թվական` «Եվ նրանց քույրիկ Կարապը» (ռեժիսոր)
1983 թվական` «Կային-չկային մտքեր․․․» (ռեժիսոր)
1984 թվական` «Ջորդանո Բրունո» (ռեժիսոր)
1987 թվական` «Քարե դարը» (ռեժիսոր)
1995 թվական` «DIG հրամանը։ Դարի հափշտակությունը» (ռեժիսոր)
2013 թվական` «Իմ տարիքը» (ռեժիսոր, սցենարի համահեղինակ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Энциклопедия отечественной мультипликации», Москва, «Алгоритм-книга», 2006. — С. 198


== Արտաքին հղումներ ==
Վլադիմիր Գոնչարով (անգլ.) Internet Movie Database կայքում (անգլ.)
Ֆիլմագրությունը animator.ru կայքում (ռուս.)
Շլայտդորֆ

Շլայտդորֆ (գերմ.՝ Schlaitdorf), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգի տարածքում։
Մտնում է Էլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 1783 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 7,31 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 16 063։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Կրիզոպոլիս

Կրիզոպոլիս (պորտ.՝ Crisópolis), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Ալագոնիյաս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 20 684 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 505,433 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 40,9 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 43.033.611,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.159,46 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,553 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
BBC Two

BBC Two , բրիտանական Բի-բի-սի պետական մեդիակորպորացիայի երկրորդ հեռուստաալիքն է։ Հեռարձակումը սկսել է 1964 թվականի ապրիլի 20-ին։ Ալիքի բաժինը բրիտանական հեռուստաշուկայում կազմում է 6,2 %։ 2013 թ. մարտի 26-ից հեռարձակվում է 16:9 և HD ֆորմատներով։


== Արտաքին հղումներ ==
BBC Two (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ասատուր Խուրշուդյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Խուրշուդյան (այլ կիրառումներ)Խուրշուդյան Ասատուր Աղաբեկի (սեպտեմբերի 12, 1896(1896-09-12), Շինուհայր, Զանգեզուրի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 14, 1971(1971-12-14)), հայ իրավաբան, հեղափոխական շարժման մասնակից, 1920—1921 թթ.-ին՝ Կարմիր պարտիզան։
Ավարտել է համամիութենական իրավաբանական ինստիտուտը (1947)։ 1921—1931 թթ.-ին աշխատել է Գորիսում, ՀԿԿ Զանգեզուրի գավկոմում, Սիսիանի շրջսովետում։ 1931—1935 թթ.-ին Սիսիանում, Ամասիայում եղել է կուսշրջկոմի առաջին քարտուղար, 1939-1943, 1954—1966 թթ.-ին՝ ՀՍՍՀ Գերագույն դատարանի անդամ։ 1943—1952 թթ.-ին՝ ՀՍՍՀ Գերագույն դատարանի նախագահի տեղակալ։ 1931 թ.-ին ընտրվել է ՀԿ (բ) կ ԿԿ, ՀՍՍՀ Կենտգործկոմի անդամ։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։
Կանանց նկատմամբ բռնության հարցերով ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցող

1994 թվականի մարտի 4-ին ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների հանձնաժողովն ընդունեց 1994/45 բանաձևը՝ ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների մեխանիզմներում կանանց իրավունքները ինտեգրվելու և կանանց նկատմամբ բռնության վերացման հարցով։ Այս որոշմամբ սահմանվել է «Կանանց նկատմամբ բռնության հատուկ զեկուցողի, դրա պատճառները և հետևանքները» մանդատը։ Նախնական նշանակումը երեք տարի ժամկետով էր։ Ներկայիս հատուկ զեկուցողը Դուբրավկա Շիվոնովիչն է։


== Մանդատ ==
Հատուկ զեկուցողի գործառույթն է փնտրել և տեղեկություններ ստանալ կանանց նկատմամբ բռնությունների վերաբերյալ, ազգային, տարածաշրջանային և միջազգային մակարդակներով առաջարկել կանանց նկատմամբ բռնությունը վերացնելու եղանակներ և համագործակցել ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների այլ մեխանիզմների հետ։


== Այցեր երկրներ ==
Հատուկ զեկուցողը պարտավոր է իրականացնել այցեր երկրներ, հաճախ այլ հատուկ զեկուցողների, անկախ փորձագետների կամ աշխատանքային խմբերի հետ միասին։


== Զեկույցներ Մարդու իրավունքների խորհրդին ==
Ամեն տարի հատուկ զեկուցողը Մարդու իրավունքների խորհրդին տալիս է գրավոր զեկույց, որում ներկայացված են կատարված աշխատանքները և վերլուծված թեմաները։


== Տես նաև ==
Ռաշիդա Մանջոո
Հատուկ զեկուցող
ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցող


== Ծանոթագրություններ ==

Կաղապար:ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողներ
Կաստելո Կաբիալիո

Կաստելո Կաբիալիո (իտալերեն՝ Castello Cabiaglio), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 548 մարդ, խտությունը կազմում է 72 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 7 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 21030, հեռախոսային կոդ՝ 0342։
Սուրբ Ապիանոսը հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր սուրբ։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 


== Տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0332 435813


== Արտաքին հղումներ ==
Ազգային ինստիտուտի վիճակագրություն(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Խորոնթաղ

Խորոնթաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։ Գտնվում էր Երզնկայի դաշտում, Երզնկա քաղաքից 5 կմ հեռու։
Տարածքը ջրառատ էր և ծառապատ։ Գյուղը մրգավետ էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ազգային կոնվենտ

Ազգային կոնվենտ (ֆր.՝ Convention nationale), Ֆրանսիայի առաջին հանրապետության օրենսդիր և գործադիր բարձրագույն մարմինը 1792 թվականի սեպտեմբերի 21-ից մինչև 1795 թվականի հոկտեմբերի 26-ը։ Ընտրվել է միապետությունը տապալած 1792 թվականի օգոստոսի 10-ի ապստամբությունից հետո։ Կոնվենտի ընտրությունները երկաստիճան էին, մասնակցում էին 21 տարեկանից բարձր բոլոր տղամարդիկ (բացի տնային ծառաներից)։ Դեպուտատները կազմում էին 3 խմբավորում ժիրոնդիստներ, որոնք փորձում էին արգելակել հեղափոխության առաջընթացը, յակոբինյաններ, որոնք ձգտում էին խորացնել հեղափոխությունը, և «ճահիճ», որը տատանողական էր։ 
Կոնվենտի պատմությունը բաժանվում է երեք շրջանի։ Ժիրոնդիստական Կոնվենտ, երբ ղեկավարությունը գտնվում էր ժիրոնդիստների ձեռքին։ 1793 թվականի մայիսի 31-հունիսի 2-ի ժողովրդական ապստամբության հետևանքով ժիրոնդիստները վտարվեցին կոնվենտից և ամբողջ իշխանությունն անցավ յակոբինյաններին։ Ցակոբինյան կոնվենտն իրագործել է հեղափոխական կարևոր խնդիրներ։ Կոնվենտը և դրան հաշվետու Հասարակական փրկության կոմիտեն, Հասարակական անվտանգության կոմիտեն և մյուս կոմիտեները կազմում էին յակոբինյանների հեղափոխական կառավարությունը։
1794 թվականի Տերմիդորյան հեղաշրջումը սկզբնավորեց, այսպես կոչված, Տերմիդորյան Կոնվենտ, որը վերացրեց յակոբինյանների լիազորությունները և նախապատրաստեց անցումը դիրեկտորիային։
Վիսոկո (համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիսոկո (այլ կիրառումներ)Վիսոկո համայնք (բոս․՝  և խորվ.՝ Visoko, սերբ.՝ Високо), բոսնիական համայնք, որը մտնում է Բոսնիա և Հերցեգովինա ֆեդերացիայի կազմում։ Տեղակայված է Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական մասում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Վիսոկո քաղաքը։


== Աշխարհագրություն ==
Վիսոկո համայնքի մակերեսը 232 կմ² է։ Վիսոկոն սահմանակցում է Կիսելյակ, Բուսովաչա, Կական, Վարեշ, Բրեզա, Իլիյաշ և Իլիջա համայնքների հետ։
Համայնքի միջին բարձրությունը տատանվում է 399-ից մինչև 1050 մ, որը բարենպաստ պայմաններ է ստեղծում գյուղատնտեսության զարգացման համար։


=== Հովիտներ ===
Բոսնա
Ֆոյնիցա


=== Լեռներ ===
Օզրենա
Վրանիցա
Զվեզդա


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Савезни завод за статистику и евиденцију ФНРЈ и СФРЈ, попис становништва 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. и 1991. године.
М. С. Филиповић - Живот и обичаји народни у Височкој нахији


== Արտաքին հղումներ ==
Համայնքի պաշտոնական կայքէջ (բոսն.)
Տվյալների համայնքի մարդահամարների մասին
Կենդանակերպի համաստեղություններ

Կենդանակերպի համաստեղություններ (от հուն․՝ ζωδιακός, «կենդանական»), 13 համաստեղություն, որոնք դասավորված են Խավարածրի երկայնքով։ Խավարածիրը այն տեսանելի ուղեծիրն է, որով շարժվում է Արեգակը մեկ տարվա ընթացքում։
Ենթադրվում է, որ կենդանակերպերը առանձնացվել են Հին Հունաստանում։


== Պատմություն ==
Հնադարում յուրաքանչյուր այս համաստեղությանը տրվել է համապատասխան աստղագիտական նշան։ Մեր ժամանակներում այդ խորհրդանիշները չեն օգտագործվում աստղագետների կողմից։ Կենդանակերպերի, ինչպես նաև մնացած 88 համաստեղությունների ժամանակակից սահմանները որոշվել են Միջազգային աստղագիտական միության երրորդ գլխավոր ասամբլեայում 1928 թվականին։


== Կենդանակերպի համաստեղություններ ==
Աղյուսակում բերված են բոլոր համաստեղությունները, որոնք հատում է Խավարածիրը։ Հատման գիծը կարմիր գծիկային գիծ է (այդ թվում Օձակիրը, որը Կենդանակերպ չի համարվում)։


== Պայծառ աստղեր ==
Կենդանակերպերում կան շատ պայծառ աստղեր։ 15 ամենապայծառ աստղերի ցանկը։

Ալդեբարան (α Ցուլ) — 0,85m
Անտարես (α Կարիճ) — 0,96m
Սպիկա (α Կույս) — 0,98m
Պոլլուքս (β Երկվորյակ) — 1,14m
Ռեգուլ (α Առյուծ) — 1,35m
Կաստոր (α Երկվորյակ) — 1,57m
Շաուլա (λ Կարիճ) — 1,63m
Էլ-Նատ (β Ցուլ) — 1,65m
Կաուս Աստրալիս (ε Աղեղնավոր) — 1,79m
Սարգաս (θ Կարիճ) — 1,86m
Ալխենա (γ Երկվորյակ) — 1,93m
Խամալ(α Խոյ) — 1,98m
Ալգիեբա(γ Առյուծ) — 1,98m
Նունկա(σ Աղեղնավոր) — 2,05m
Դենելոբա (β Առյուծ) — 2,14m


== Տես նաև ==
Կենդանակերպի նշան
Կենդանակերպեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Зодиак»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Ван дер Варден Б. Л. Пробуждающаяся наука II. Рождение астрономии. — М.: Наука, 1991.
Гурштейн А. А. Минувшие цивилизации в зеркале Зодиака // Природа. — 1991. — № 10. — P. 57—71.
Гурштейн А. А. Реконструкция происхождения зодиакальных созвездий // На рубежах познания Вселенной (Историко-астрономические исследования). — 1992.— Вып. 23. — P. 19—63.
Гурштейн А. А. Археоастрономическое досье: когда родился Зодиак? // Земля и Вселенная. — 2011. — № 5. — P. 48-61.
Куртик Г. Е. История Зодиака согласно клинописным источникам // Вестник древней истории. — 1995. — № 1. — P. 175-188.
Խուռիերեն

Խուռիերեն, մ.թ.ա. 2-1-ին հազարամյակներում Միջագետքի հյուսիսում, Հայկական լեռնաշխարհի հարավում և հարակից շրջաններում տարածված էրգատիվ և ագլյուտինատիվ լեզու (մեռած)։ Խուռիերենի կրողները խուռիներն էին։
Հաճախ լեզուն հատկացվում է «Ասիանական լեզվախմբին»։ Եղել են նաև խեթական, ուրարտական, արիական և կովկասյան առնչակցություններ հաստատելու փորձեր։ Խոսվել է Մերձավոր Արևելքում (Տիգրիսի և Եփրատի վերին հոսանքներում, Վանա լճի շրջակայքում)։ Գրավոր աղբյուրները (սեպագիր) վերաբերում են մ. թ. ա. II հազարամյակին (խուռիական թագավորի նամակը եգիպտական փարավոնին, շումերա-խուռիական բառացանկ, աքքադա-խուռիական երկլեզվյան արձանագրություններ և այլն)։ Հիմնականում կցական լեզու է. առկա է նախադասության էրգատիվ կառուցվածքը։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վ.Վ. Իվանով Խեթական և խուռական գրականություն Archived 2007-03-10 at the Wayback Machine.
Ernst Kausen, Hurritisch & Urartäisch (DOC)
Amarna Briefe im VAM: Mittani-Brief Vorderseite(չաշխատող հղում)
Amarna Briefe im VAM: Mittani-Brief Rückseite(չաշխատող հղում)


== Գրականություն ==
Իգոր Դյակոնով. Языки древней Передней Азии. Издательство Наука, Москва. 1967. 491 с.
Speiser, E. A. (1941). Introduction to Hurrian. New Haven։ Pub. by the American schools of Oriental research under the Jane Dows Nies publication fund.
Wegner, I., Hurritisch, eine Einführung, Harassowitz (2000), ISBN 3-447-04262-1.
Կամառի

Կամառի (էստ․՝ Kamari), գյուղական ավան Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պիլտսամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 164 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ժիրովայա (այլ կիրառումներ)

Ժիրովայա, կարող է վերաբերել՝

Ժիրովայա - գետ Կամչատկա թերակղզի՝ Ռուսաստանում, թափվում է Խաղաղ օվկիանոս
Ժիրովայա - գետ Ռուսաստանի Կամչատկայի երկրամասի հյուսիս-արևմուտքում, թափվում է Օխոտի ծով
Աստերոիդների ցանկ (120901-121000)

Աստերոիդների ցանկ (120801-120900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (121001-121100)
 Աստերոիդների ցանկ (120801-120900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (121001-121100)
Սֆրուց

Սֆրուց  (իտալերեն՝ Sfruz), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 309 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 28 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։
Սֆրուցը սահմանակից է Ամբլար, Դոն, Կորեդո, Տրամին ան դեր Վայնշտրասե, Սմարանո և Տրես մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Ագաֆիան։ Տոնը նշվում է փետրվարի 5-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0463 536103
Էլեկտրոնային փոստ՝ c.sfruz@comuni.infotn.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
ՖԻՖԱ Ոսկե գնդակ

ՖԻՖԱ Ոսկե գնդակ (ֆր.՝ FIFA Ballon d’Or), ամենամյա ֆուտբոլային մրցանակ, որը տրվում է նախորդ տարվա լավագույն ֆուտբոլիստին։ Վերջինս ընտրվում է ազգային հավաքականների մարզիչների և ավագների, ինչպես նաև ամբողջ աշխարհի լրագրողների ձայների հիման վրա։
Մրցանակը ստեղծվել է 2010 թվականին «France Football»-ի Ոսկե գնդակ և ՖԻՖԱ-ի տարվա ֆուտբոլիստ մրցանակների միավորումից։ Այս տիտղոսի առաջին մրցանակակիրը եղավ Լիոնել Մեսսին։ 2010 թվականին առաջին անգամ մրցանակ ստացավ նաև տարվա լավագույն մարզիչը, այն բաժին հասավ Ժոզե Մոուրինյոյին։


== Հաղթողների ցանկ ==


=== Վիճակագրություն ===


==== Հաղթողներ ====


==== Ըստ երկրների ====


==== Ըստ ակումբների ====


== Լավագույն մարզիչ ==


=== Տղամարդկանց ֆուտբոլային մարզիչներ ===


=== Ըստ երկրների ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մրցանակի պաշտոնական կայք Archived 2015-01-12 at the Wayback Machine.
Շիդա (Սելեուկի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շիդա (այլ կիրառումներ)Շիդա (ռուս.՝ Шида), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սելեուկ գետի աջ ափին՝ 56 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության․

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010200712111100018388
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111101838
Ավազանի կոդը - 10.01.02.007
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Եվրոպայի երկրների և կախյալ տարածքների ցանկ

Եվրոպան վեց աշխարհամասերից մեկն է, որը Ասիայի հետ կազմում է բնակչության և տարածքի առումով խոշորագույն մայրցամաքը՝ Եվրասիան։ Եվրոպայի տարածքը՝ 10 մլն կմ², բնակչությունը՝ 730 միլիոն մարդ։
Աշխարհագրական առումով Եվրոպան սահմանված է Ատլանտյան օվկիանոսով արևմուտքում և Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսով հյուսիսում, Սև, Մարմարյան և Միջերկրական ծովերով, Բոսֆոր և Դարդանել նեղուցներով հարավում։ Սովորաբար Եվրոպայի արևելյան և հարավարևելյան սահմանն են համարում Ուրալյան լեռնաշղթայի արևելյան ստորոտը, Էմբա գետը և Կասպից ծովը, Նախակովկասի հյուսիսային սահմանը Կումա, Մանիչ և Դոն գետերով։


== Ճանաչված երկրներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Եվրախորհրդի պաշտոնական կայք
Եվրոխորհրդի պաշտոնական կայք
ԵԱՀԿ-ի պաշտոնական կայք (անգլ.)
Սանգարի ամրոց

Սանգարի ամրոց, ռազմական կառույց Հայաստանի Տավուշի մարզում, Թալա գետի աջ ափին, Օկոնի ամրոցից 8 կմ հարավ-արևմուտք։
Այստեղ դեռևս 19-րդ դարի սկիզբներին բնակություն են հաստատել հույն մի քանի հանքագործ ընտանիքներ, որոնք զբաղվել են պղնձի հանույթով։ Կառուցվել է եկեղեցի, որը մինչև օրս պահպանվում է։ Ենթադրվում է, որ Սանգարի ամրոցը կառուցել են շատ վաղ ժամանակներում հանքերի տերերը։ Բարձրունքը, որի վրա կառուցվել է ամրոըց, զբաղեցնում է ավելի քան մեկ հետկար տարածություն։ Ամրոցը արևելյան և հյուսիսային կողմերից պաշտպանված է մեծ թեքություններով և կարիք չի եղել լրացուցիչ կառույցներով պաշտպանվելու։ Հյուսիս-արևելյան կողմում կառուցվել է 4 մետր լայնությամբ պարիսպ։ Առաջացած 6 մետր բացվածքը ամրոցը մուտքն է։


== Գրականություն ==
Ի.Բ. Էլլարյան,  Աղստևի հովտի պատմության և կուլտուրայի հուշարձաններ, Երևան, «Հայաստան», 1980 — 33-36, էջեր 33-36 — 154 էջ։
«Սոյուզ» կրող հրթիռի հուշահամալիր

Դ. Ի. Կոզլովի անվան Սամարայի տիեզերական թանգարանի «Սոյուզ» կրող հրթիռ հուշարձան, գտնվում է Սամարայի Լենինի պողոտայի վերջում՝ Կոզլովի հրապարակում `«Ռոսիսկայա» մետրոյի կայարանի հարևանությամբ։ Տեղադրվել է Յուրի Գագարինի տիեզերք թռչելու տարելիցի և 1958 թվականին Սամարայում արտադրված R-7 հրթիռների պատվին («Պրոգրես» հրթիռա-տիեզերական կենտրոնի կողմից)։


== Կառուցվածք ==
Հուշարձանը իրական R-7 հրթիռ է՝ կրող կոնստրուկցիայով։ Հրթիռի բարձրությունը շենքի հետ կազմում է 68 մետր, քաշը` 20 տոննա։ Կրող կառույցը կշռում է 53 տոննա։ Տեղադրված հրթիռի ցուցանմուշը պատրաստվել է 1984 թվականին կույբիշևյան «Պրոգրես» գործարանում՝ որպես Պլեսեցկի տիեզերակայանում ռազմական ուսուցման մոդել։ 1999 թվականին, իր ռեսուրսը սպառած հրթիռը «Պրոգրես» հրթիռա-տիեզերական կենտրոնի 40-ամյա տարեդարձի կապակցությամբ նվիրել են ընկերությանը, որն այն վերածել է մակետի. հրթիռից հանել են բոլոր սարքավորումները և ամրացրել են հեղույսներով՝ միայն բաքի վրա ծախսելով մոտ 13 հազար։ Բացի այդ, հրթիռ ներկվել է սպիտակ, իսկ տիեզերանավի ծածկող մասը՝ նարնջագույն։  Հուշահամալիրը և թանգարանի շենքը մեկ ճարտարապետական կառույց են (ծրագրի ճարտարապետներ՝ Ժուկով և Չիչերին)։


== Ստեղծման պատմություն ==
Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2001 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Արարողությանը ներկա են գտնվել Սամարայի մարզի նահանգապետ Կոնստանտին Տիտովը, «Պրոգրես» հրթիռա-տիեզերական կենտրոնի գլխավոր կոնստրուկտոր Դ. Ի. Կոզլովը, Ռոսավիակոսմոսի, Բայկոնուրի հրաձգարանի, Պլեսեցկի ներկայացուցիչներ։
2007 թվականի հուլիսի 7-ին հուշարձանի մոտ բացվել է «Սիրո ծառուղին»։
Սամարայի տիեզերական թանգարանի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2007 թվականի ապրիլի 12-ին։ Գործունեության առաջին իսկ տարվա ընթացքում թանգարանը դարձավ զբոսաշրջության զարգացման բաժնի «Սամարայի շրջանի տուրիստական ապրանքանիշ» մրցանակակիր։
2010 թվականի փետրվարի 24-ին հուշարձանի դիմաց հրապարակն անվանվել է «Պրոգրես» հրթիռա-տիեզերական կենտրոնի լեգենդար կոնստրուկտոր Դ. Ի. Կոզլովի անունով։


== Փաստեր ==
Այս հուշահամալիրը Р-7 հրթիռին նվիրված 5-րդ հուշարձանն է։ Р-7 կրող հրթիռին նվիրված մյուս հուշարձաններն են՝

Մոսկվայում, Ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդես, 1969
Կորոլյով մերձմոսկովյան քաղաքում՝ «Էներգիա» հրթիռա-տիեզերական կորպորացիայի տարածքում
Կալուգայում՝ Կ. Է. Ցիոլկովսկու անվան տիեզերագնացության պատմության պետական թանգարանի տարածքում, 1973
Լենինսկ քաղաքում (այժմ՝ Բայկոնուր), 1981


== Պատկերասրահ ==

		


== Գրականություն ==
Алексушин Г. В. Самарские памятники: Научно-справочное пособие. — Самара, 2008. — 500 экз.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт музейно-выставочного центра «Самара космическая»
«Памятник космонавту» открыт в центре Самары // РИА Новости 08/04/2011
Մեքսիկայի դրամահատարան

Մեքսիկայի դրամահատարան(La Casa de Moneda de México), Մեխիկոյի ազգային դրամահատարանն է և Ամերիկայի ամենահին դրամահատարանը։
Մեքսիկական դրամահատարանը հիմնադրվել է 1535 թվականին իսպանացի բարերար Անտոնիո դե Մենդոսայի կողմից, առաջին ամերիկյան դրամահատարանը ստեղծելու Իսպանիայի թագավորի հրամանով։ Դրամահատարանի արծաթե ութ ռեալանոց մետաղադրամները և դրան հաջորդող մետաղադրամը, արծաթե պեսոն, լայնորեն շրջանառվում էին Ամերիկայում և Ասիայում 19-րդ դարում և դարձան աշխարհի այս մասերում տարբեր երկրների ժամանակակից ազգային արժույթների հիմքը, այդ թվում՝ Միացյալ Նահանգների դոլարը,, ճապոնական իենը և չինական յուանը [1]:
1983 թվականից մետաղադրամները արտադրվում են միայն Սան Լուիս Պոտոսիում։ Հին գլխամասային շենքը ներկայումս Մեխիկոյում գտնվող Մշակույթների ազգային թանգարանն է (Museo Nacional de las Culturas): Դրամահատարանի հիմնական հաճախորդը Մեխիկոյի բանկն է։ 2014 թվականի հունվարի 13-ից ընդհանուր դրամահատարանի գլխավոր տնօրենը Գիլերմո Հոփքինս Գամեսն է։ Նա նաև Դրամահատարանների տնօրենների կոնֆերանսի փոխնախագահն է։


== Տես նաև ==
Մեքսիկական պեսո


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Mexican mint website
Վիռու-Նիգուլա (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիռու-Նիգուլա (այլ կիրառումներ)Վիռու-Նիգուլա շրջան (էստ․՝ Viru-Nigula vald), շրջան Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Վիռու-Նիգուլա գյուղական ավանը։


== Բնակչություն ==
2011 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1293 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 5,52 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը (էստոներեն)
Ֆիլիպինների աշխարհագրություն

Ֆիլիպիններ, երկիր, որն զբաղեցնում է Խաղաղ օվկիանոսում գտնվող Մալայան կղզիախմբի մասը հանդիսացող համանուն կղզեխումբը։ 
Ֆիլիպինյան կղզեխումբը բաղկացած է ավելի քան 7107 կղզիներից, սակայն նրանցից միայն 2000-ն են բնակելի։ Դրանցից խոշորներն են Լուսոնը, Մինդանաոն, Սամարը, Պանայան, Պալավան, Նեգրոսը, Մինդորոն, Լեյտենը։ Լուսոն և Մինդանաո կղզիները կազմում են երկրի տարածքի 66%-ը։ Կղզեխումբը պայմանականորեն բաժանված է 3 կղզեխմբերի՝ Լուսոնը՝ հյուսիսում,Վիսարյան կղզիները՝ կենտրոնում և Մինդանաոն՝ հարավում։ 
Կղզեխմբի ձգվածությունը հյուսիսից հարավ մոտ 2000 կմ է, արևմուտքից արևելք՝ 900 կմ։
Արևմուտքում կղզիների ափերը ողողվում են Հարավչինական ծովով, արևելքում՝ Ֆիլիպինյան, իսկ հարավում՝ Սուլավեսի ծովով։ Հյուսիսում՝  Թայվան կղզուց Ֆիլիպինյան կղզիները բաժանվում են Բաշի նեղուցով։ Ափագծի երկարությունը 36,3 հազար կմ է, իսկ կղզիների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 299,7 հազար կմ²։
Խոշոր կղզիների մեծ մասն ունեն հրաբխային ծագում։ Լուսոն կղզու կենտրոնական ու հարավային մասով է ձգվում խոշորագույն լեռնաշղթան՝ Կորդիլերները։ Բարձրագույն գագաթը՝ Ապոն է (անգլ.՝ Apo) (2954 մ), գտնվում է Մինդանաո կղզու վրա։ Ֆիլիպինները մտնում են Խաղաղօվկիանոսյան «հրե օղակ»ի մեջ, ինչի համար էլ շատ գործող հրաբուխներ կան կղզիներում։
Ֆիլիպինների խոշորագույն գետը հոսում է Լուսոն կղզով և ունի 345 կմ երկարություն։ Ամենամեծ մակերես ունեցող լիճը Լագունա-դե-Բայը և ամենախորը՝ Պինատուբոն, նույնպես գտնվում են Լուսոնի վրա։

		
		
		
		


== Տես նաև ==
Ֆիլիպիններ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Путеводитель по Филиппинам на сайте Департамента туризма Филиппин
Ռիս Բերկ

Ռիս Ֆրեդերիկ Ջեյմս Բերկ (անգլ.՝ Reece Frederick James Burke, սեպտեմբերի 2, 1996(1996-09-02), Նյուհեմ, Մեծ Լոնդոն) անգլիացի ֆուտբոլիստ, Բոլթոն Ուոնդերերս ակումբի պաշտպան։


== Ակումբային կարիերա ==
Ռիսը իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է  «Վեստ Հեմ» ակումբի կազմում։ 2014 թվականի հունվարի 5-ին նա նշել է իր նորամուտը հիմնական թիմի կազմում, խաղը կայացել է Անգլիայի գավաթի շրջանակներում՝ «Սիթի Գրաունդի» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ (0:5)։ «Սամպդորիա» ակումբի դեմ ընկերական խաղի ժամանակ՝ 90-րդ րոպեին նա խփել է իր առաջին գոլը ակումբի կազմում, այդ գոլի շնորհիվ էլ նրա թիմը կարողացել է հաղթել հակառակորդին (3:2)։  Ավելի ուշ, 120 րոպե, խաղացել է Լիգայի գավաթում՝ «Շեֆֆիլդ Յունայթեդ» ակումբի դեմ խաղում։ Նա իր նորամուտը Պրեմիեր Լիգայում նշել է 2015 թվականի ապրիլի 25-ին՝ «Կուինզ Պարկ Ռեյնջերս» ակումբի դեմ ոչ-ոքի խաղի ժամանակ (0:0)։
2015 թվականի օգոստոսի 20-ին՝ նա վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է անգլիական Պրեմիեր լիգայի «Բրեդֆորդ Սիթի» ակումբ։ Սեպտեմբերի 5-ին նա խփել է իր առաջին գոլը ակումբի կազմում՝ «Օլդհեմ Աթլետիկ» ակումբի դարպասներին, նրա խփած գոլի շնորհիվ էլ թիմը կարողացել է հաղթող ճանաչվել այդ խաղում (2:1)։ Սեպտեմբերի 18-ին՝ ավարտվել է նրա վարձավճարի պայմանագրի ժամկետը և Բերկը լուրջ վնասվածքի պատջառով վերադադրձել է Լոնդոն։ «Բրեդֆորդ» ակումբը նորից վարձավճարով գնում է ֆուտբոլիստին՝ մինչև 2016 թվականի հունվարի 2-ը։ 2016 թվականի ապրիլի 26-ին պաշտպանն ուներ 7 ակումբային մրցանակ՝ ներառված տարվա «լավագույն ֆուտբոլիստի» կոչում։
Բերկը «Վեստ Հեմ» ակումի կազմում մասնակցել է Եվրոպա լիգային, 2016 թվականի օգոստոսի 30-ին նա վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է Չեմպիոնշիփի «Ուիգան Ատլետիկ» ակումբ։ Նա իր առաջին գոը թիմի կազմում խփել է 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ին՝ «Դի-դամլ-յու» (DW), ակումբի դեմ խաղի ժամանակ, հաղթելով (2:1) հաշվով։
2017 թվականի օգոստոսի 1-ին, Ռիսն իր թիմակցի հետ միասին, վարձավճարով տեղափոխվել է «Բոլթոն» ակումբ՝ մինչև տարվա վերջ ժամկետով։ 2018 թվականի հունվարին, վարձավճարի ավարտից շուտ, վերադառնալով իր ակումբ, Անգլիայի գավաթի երրորդ տուրի «Շրուսբիրի Թաուն» ակումբի դեմ խաղում հայտնվել է հիմնական կազմում։ Խաղն ավարտեվել է ոչ-ոքի հաշվով։ «London Stadium» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա թիմի կազմում խփել է իր առաջին գոլը՝ ավելացված ժամանակի ընթացքում։ 2018 թվականի հունվարի 31-ին Ռիսը վերադառնում է «Բոլթոն» ակումբ։


== Ակումբային վիճակագրություն ==
2018 թվականի փետրվարի 4-ի դրությամբ


== Ձեռքբերումներ ==
«Վեստ Հեմ Յունայթեդ» ակումբի երիտասարդ ֆուտբոլիստ։ 2014/2015
«Բրեդֆորդ Սիթի» ակումբի լավագույ խաղացող։ 2015/2016


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Ցուցանիշները soccerbase.com կայքում (անգլ.)
ֆուտբոլիստի էջը «ФА» կայքում Archived 2014-10-10 at the Wayback Machine.
Ֆեյա

Ֆեյա (ֆր.՝ Feuilla), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում:
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 99 մարդ, բնակչության խտությունը` 4.10 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 24.12 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 110 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 55 կմ հարավ-արևելք:


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 60 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 38-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 22: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 63,3 %: 38 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 26 անձ (15 տղամարդ և 11 կին): Գործազուրկ են եղել 12 անձ (6 տղամարդ և 6 կին): 22 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 14-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Արյունակից եղբայրներ (ֆիլմ)

«Արյունակից եղբայրներ» (հոլ.՝ Bloedbroeders), Քեյս Սխապի ֆիլմը՝ նվիրված Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին։
«Ոսկե ծիրան» Երևանի 12-րդ միջազգային կինոփառատոնի 7-րդ՝ նախավերջին օրը արտամրցութային ծրագրի շրջանակներում, «Մոսկվա կինոթատրոնի» կապույտ դահլիճում ներկայացվեց Հոլանդական «Ֆարա» հանրային հեռուստաընկերության կողմից Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցի կապակցությամբ նկարահանված «Արյունակից եղբայրներ» («Bloodbrothers») փաստավավերագրական ֆիլմը։
Հայաստանցի հանդիսականին ներկայացվեց 4,5 ժամանոց ֆիլմի ընդամենը վերջին՝ Հայաստանում նկարահանված մասը։


== Սյուժե ==
Փաստավավերագրական ֆիլմը Նիդերլանդներում ապրող թուրք լրագրողի և հայտնի հայ դերասանի մասին է, ովքեր միասին փորձում են պարզել 1915 թվականի եղելությունները։ Նրանց հետ միասին հեռուստադիտողը ճանապարհորդում է Թուրքիայով և Հայաստանով, հանդիպումներ ունենում տարբեր տեսակետ ունեցող մարդկանց, բացահայտում Հայոց ցեղասպանության ցավալի դրվագները։ Ճանապարհորդելու ընթացքում ի վերջո ֆիլմի հերոսներն իրենց հետազոտության արդյունքում պարզում են որ կատարված ոճիրը Ցեղասպանություն է և իրենց հարգանքի տուրքն են մատուցում Հայոց ցեղասպանության զոհերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Bloedbroeders
135022.html/ «Արյունակից եղբայրները» Հայաստանում
«Ոսկե ծիրան» Երևանի 12-րդ միջազգային կինոփառատոնում
Նիդերլանդական օրագրի հարցազրույցը Սինան Ջանի հետ
«Bloedbroeders: Blood Brothers»։ 2015-03-22։ Վերցված է 2021-10-02
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Սինգապուր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, խաչքար Սինգապուրի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու բակում։


== Պատմություն ==
Խաչքարը տեղադրվել է ի հիշատակ հայոց ցեղասպանության նահատակների։ Հուշարձանը տեղադրվել է 2014 թվականին Հիշողության պարտեզում, որտեղ ամփոփված են նաև բազմաթիվ հայկական տապանաքարեր։ Հուշարձանի ստեղծման նախաձեռնողը Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ Արմեն Բուդաղյանն է։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Վարազդատ Համբարձումյան


== Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի ==
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին ամենահին քրիստոնեական կառույցն է Սինգապուրում. կառուցվել է 1835 թվականին, օծվել՝ 1836 թվականին։ Եկեղեցու բակում կան բազմաթիվ հայկական տապանաքարեր, որոնք ամփոփված են Հիշողության պարտեզում։ Եկեղեցին գտնվում է Սինգապուրի «Հիլլ» և «Արմենիա» փողոցների միջև։ Այն ազգային պատմական կոթող է, տեղակայված է Սինգապուրի բոլոր քարտեզների վրա։ ճարտարապետը իռլանդացի Ջորջ Քոլմանն է։ Եկեղեցին հեղինակի ամենահայտնի գործերից է։


== Ծանոթագրություններ ==
Տերեզոպոլիս դի Գոյաս

Տերեզոպոլիս դի Գոյաս (պորտ.՝  Terezópolis de Goiás), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Շապադա դուս Վեադեյրուսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3 481 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 774,635 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 4,5 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 6.708.488,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.185,18 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,672 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
306

306 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 306 թվականն է, 
IV դարի 6-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Հուլիսի 25 - Կոնստանդիոս I Քլոր, Հռոմի կայսր 305 - 306 թթ
Կեռան (թագուհի)

Կեռան Հեթումյան (անհայտ - հուլիսի 28, 1285, Դրազարկի վանք, Ադանայի մարզ, Թուրքիա), Կիլիկյան Հայաստանի թագուհի։ Ծագել է Լամբրոնի Հեթումյանների արքայատոհմից։


== Կենսագրություն ==
Կեռանի ծննդյան ամսաթիվն անհայտ է։ Նա ծնվել է լամբրոնական իշխան Հեթում Դ-ի և նրա կնոջ ընտանիքում, որի անունը մինչև մեր օրերը չի հասել։ Ծագել է Հեթումյանների տոհմից, որոնք Լամբրոնի տիրակալներն էին։ Լամբրոնի իշխանուհի Կեռանը նշանադրված էր Կիլիկյան Հայաստանի ապագա թագավոր Լևոն Գ-ի հետ, որի հետ էլ 1263 թվականի հունվարի 15-ին ամուսնացել է։ Լևոն Գ-ի հետ ամուսնության ընթացքում Կեռան թագուհին ունեցել է տասնվեց երեխա, որոնցից 5-ը՝ Հեթումը, Թորոսը, Սմբատը, Կոստանդինը և Օշինը, հետագայում թագավորեցին: Ամուսնու մահից հետո որպես Թևաննա մտել է վանք, որտեղ էլ մահացել է 1285 թվականի հուլիսի 28-ին։


== Ընտանիք ==
Ամուսինը՝ Լևոն Գ (երբեմն անվանվող ինչպես Լևոն Բ)

երեխաներ՝

1. անհայտ որդի (1263/64 - † մանուկ հասակում)
2. Կոնստանդին (1265 - † մանուկ հասակում)
3. Ֆիմի (1266/67 - † մանուկ հասակում)
4. Հեթում Բ (1266 - † 1307)
5. Իզաբելլա (Զաբել) (1269/70 - † 1273-ից հետո)
6. Թորոս Գ (1270 - † 1298)կինը՝ Մարգարիտա Լուսինյան (1276 – † 1296)7. Ռուբեն (1272/73 - † մանուկ հասակում)
8. Իզաբելլա (Զաբել) (1273/74 - † 1276-ից հետո)
9. Սմբատ (1277 - † 1308)կինը՝ մոնղոլական արքայադուստր (? – † ?)10. Իզաբելլա Բ (Զաբել II) (1276/77 - † 1323)ամուսին՝ Ամորի Տիրիացի (1272 – † 1310)11. Կոստանդին Բ (1277/78 - † 1308-ից հետո)
12. Ռիտա Բ (1278 - † 1333)ամուսին՝ Միխայիլ IX Պալեոլոգ (1277 – † 1320)13. Թեոդորոս (1278/79 - † 1296)
14. Ներսես (1279/80 - † 1301)
15. Օշին (1283/84 - † 1320)կին՝ Իզաբելլա Կորիկոսացի (1277 – † 1320)
կին՝ (? – † 1323)16. Ալինախ (1283/84 - † 1310)


== Տե՛ս նաև ==
Կեռան թագուհու ավետարան


== Մեկնաբանություններ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Իտալիայի հին ժողովուրդների ցուցակ

Այստեղ զետեղված Իտալիայի հին ժողովուրդների ցուցակը,որոնք ապրում էին Իտալիայում մինչև հռոմեական նվաճումները։ Բոլորը հաստատված են գրողների աշխատություններով հին իտալերեն կամ լատիներեն լեզուներով։ Ժամանակային պատուհանը համընկնում է Հռոմի ստեղծումից՝ մ.թ.ա. 750 թվականից, մինչև Հռոմեական հանրապետության ձևավորումը՝ մ.թ.ա. 300 թվական։ Իտալիայի հին ժողովուրդները կապվում են երկաթե դարի հետ։


== Ոչ հնդեվրոպացիներ ==

Այս ժողովուրդները խոսում էին այնպիսի լեզուներով, որոնք չէին պատկանում հնդեվրոպական լեզվաընտանիքին։ Նրանց մի մասը հնդեվրոպական լեզուների նախնիներն էին, որոշները ոչ։

Elymians
Euganei
Oenotrians
Sherden (proto-Sardinians)
Sicani
Tyrrhenians
Etruscans
Rutuli
Raeti
Camunni


== Հնդեվրոպացիներ ==


=== Իտալացիներ ===
 
Latino-Faliscans։
Falisci
Latins
Osco-Umbrians
Umbrians
Marsi
Umbri
Volsci
Oscans
Marrucini
Osci
Aurunci
Ausones
Campanians
Paeligni
Sabines
Samnitics
Bruttii
Frentani
Lucani
Samnites
Pentri
Caraceni
Caudini
Hirpini
Այլ
Aequi
Fidenates
Hernici
Picentes
Vestini
Sicels


=== Կելտեր ===

Cisalpine Gauls
Boii
Carni
Cenomani
Lingones
Segusini
Senones
Vertamocorii
Lepontics
Graioceli
Lepontii
Salassi
Ligures
Apuani
Bagienni
Briniates
Corsi
Friniates
Garuli
Hercates
Insubres
Ilvates
Orobii
Laevi
Lapicini
Marici
Statielli
Taurini


=== Հույներ ===

Achaeans
Dorians
Ionians
Italiotes
Siceliotes


=== Իլիարացիներ ===
Iapyges or Apuli
Messapii
Peucetii
Daunia|Daunii


=== Վենետիկցիներ ===
Veneti
Liburnians
Histri


== Ծանոթագրություններ ==
Մեզրե (Կարաքիլիսայի գավառ)

Մեզրե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանիի աջ կողմի վտակ Մանկասար գետի աջ ափին, Կարաքիլիսա քաղաքից 10 կմ արևելք, սարալանջի վրա։


== Պատմություն ==
1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ բնակչության մի մասը կոտորվել է, իսկ մյուսը` գաղթել Կովկաս։ Այնուհետև բնակություն են հաստատել Գավաշից (Ռշտունիք) գաղթած հայերը։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1878 թվականին ուներ 10 տուն` 68 բնակչով, 1882 թվականին` 19 տուն, իսկ 1909 թվականին` 40 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==