Ֆաթիմա Մուստաֆինա

Ֆաթիմա Խամիտովնա Մուստաֆինա (բաշկիրերեն՝ Мостафина Фатима Хәмит ҡыҙы, դեկտեմբերի 26, 1913(1913-12-26), Q18774464?, Nikolayevskiy Uyezd, Սամարայի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 2, 1998(1998-11-02), Ուֆա, Բաշկորտոստան, Ռուսաստան)), մանկավարժ, կուսակցական և պետական գործիչ, փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու, ՌԽՖՍՀ դպրոցի վաստակավոր ուսուցիչ, Բաշկիրական ՀԼԿԵՄ շրջկոմի Առաջին քարտուղար (1936-1944), Բաշկիրական ԽՄԿԿ մարզկոմի գիտության և կրթական հատատությունների բաժնի վարիչ (1951-1955), ԲԻԽՍՀ լուսավորության նախարար (1955-1971)։


== Կենսագրություն ==


=== Մանկություն ===
Ֆաթիմա Մուստաֆինան ծնվել է 1913 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Սամարայի գուբերնիայի Պուգաչովյակ ուեզդի  Դինգիզբայ գյուղում (ներկայումս ՌԴ Սամարայի մարզի Բոլշեչեռնիգովի շրջան)։ Մանկության տարիներին տեսել է 1921-1922 թվականների Պովոլժիեի սովը։ ՖաթիմաՄուստաֆինայի հայրը` Համիդ Մուստաֆինը,  ընտանիքը սովից փրկելու համար ջանք չի խնայել։ Սովամահությունից փրկելու համար նա որոշել է ընտանիքը Տաշքենդ տեղափոխել։ Սակայն ճանապարհին, գնացքի մեջ Ֆատիմայի հայրը վարակվել է տիֆով և շուտով մահացել է, այդպես էլ տեղ չհասնելով։ Ֆաթիմայի մայրը` Գազիզան, երեխաներին` Ֆատիմային և Անվարին փրկելու համար որբանոց է հանձնել։ Մի քանի տարի անց նա երեխաների հետ միասին վերադարձել է Բաշկիրիա, Ուֆա։ Այստեղ նրանց օգնել են Դավլետշինները, Հադիյան և Գուբայը, որոնք նրանց հայրենակիցներն էին և Ֆատիմային ու Անվարին օգնել են Վ. Ի. Լենինի անվան բաշկիրական հանրապետական գիշերօթիկ դպրոց ընդունվել։


=== Կրթություն ===
1930 թվականին Ֆաթիմա Մուստաֆինան ընդունվել է Կ. Ա. Տիմիրյազևի անվան Բաշկորտոստանի պետական մանկավարժական համալսարան։


== Գործունեություն ==
Ֆաթիմա Մուստաֆինան համալսարանը ավարտելուց հետո աշխատել է ՀԼԿԵՄ համակարգում։ 1941 թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։ 1947 թվականին Ֆատիմա Համիդովնան ընդունվել է ՀԿԿ(բ) ԿԿ առնթեր Հասարակական գիտությունների Ակադեմիա։1950 թվականին փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու է դարձել։ 1951 թվականին նա վերադարձել է Ուֆա և աշխատանքի է անցել մարզկոմում որպես գիտության և ԲՈւհ-երի բաժնի ղեկավար։ 1953 թվականի հունիսին նա նշանակվել է դպրոցների բաժնի ղեկավար։ 
1955 թվականի փետրվարին Բաշկիրական ԻԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության հրամանով Ֆաթիման Մուստաֆինան նշանակվեց հանրապետության Լուսավորության նախարար։ Նախարարի պաշտոնում նա բազմաթիվ կրթական բարեփոխումներ է կատարել։ Մասնավորապես, կադրերի խիստ պակասի պայմաններում շատ դպրոցներում սկսվեցին կառուցվել  և բացվել մանկավարժական ուսումնարաններ Ուֆայում, Սալավատում, Սիբայում, Կուներտաուում և այլն։ 1967 թվականին ԲԻԽՍՀ մայրաքաղաքում կրկին բացվել է ԽՍՀՄ ԳԱ Բաշկիրական մասնաճյուղ և կառուցվել է նոր Բաշկիրական պետական մանկավարժական ինստիտուտ (Տիմիրյազևի անվան ԲՊՄՀ-ի, որը վերանվնվել է ԲՊՀ)։


== Պարգևներ ==
Լուսավորության նախարար աշխատելու ավելի քան 16 տարիների ընթացքում Ֆաթիմա Մուստաֆինան եղել է հանրապետության 1960-1970 թվականների դպրոցական բարեփոխումների հեղինակ։ Հանրապետության բարօրության համար կատարած աշխատանքի համար նա արժանացել է բազմաթիվ պարգևների, այդ թվում` ՌՍԽՍՀ դպրոցի վաստակավոր ուսուցչի կոչման, Լենինի շքանշանի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի կրկնակի շքանշանի։


== Հիշատակ ==
Ուֆայի № 20 դպրոցի Բաշկիրական գիմնազիան կրում է Ֆաթիմա Մուստաֆինայի անունը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Мустафина Фатима Хамидовна(չաշխատող հղում)
МУСТАФИНА Ф. X. Archived 2014-09-04 at the Wayback Machine.
Мустафина Фатима Хамидовна(չաշխատող հղում)