armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բագրատ Բորյան

Բագրատ Հարությունի Բորյան (սեպտեմբերի 7 (19), 1882, Ճամբարակ, Նոր Բայազետի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1938), հայ պատմաբան։ Խորհրդային կուսակցական պետական գործիչ։ ՌՍԴբԿ անդամ 1903 թվականից։
1918 թվականից պատասխանատու աշխատանքներ է կատարել Մոսկվայում, եղել ԽՍՀՄ ԿԳԿ անդամ։ Անհիմն մեղադրանքով բռնադատվել է, հետմահու արդարացվել։


== Կենսագրություն ==
Բագրատ Բորյանը ծնվել է 1882 թվականի սեպտեմբերի 19-ին, Ներքին Ճամբարակ (ՀՀ Ճամբարակ քաղաքի տարածքում) գյուղում։ 1913 թվականին ավարտել է (էքստեռն) Թիֆլիսի առևտրական դասընթացները, 1914 թվականին՝ Երևանի սեմինարիան, 1922 թվականին՝ ՄՊՀ իրավունքի բաժինը։ 1917 թվականից՝ ՌՍԴԲ(բ)Կ Բաքվի կոմիտեի անդամ։ 1918 թվականի ապրիլին Ստեփան Շահումյանի հանձնարարությամբ մեկնել է Մոսկվա, բանակցել Վ. Ի. Լենինի հետ, օգնություն կազմակերպել Բաքվի կոմունային։ Եղել է ԽՍՀՄ ԿԳԿ անդամ։


== Ստեղծագործություններ ==
Գրել է «Հայաստանը, միջազգային դիվանագիտությունը և ԽՍՀՄ-ը» (1928-1929, ռուսերեն) երկհատոր աշխատությունը, որը միջազգային հարաբերությունների ընդհանուր ֆոնի վրա հայ ժողովրդի պատմության, ազատազրական պայքարի և հայկական հարցի մարքսիստական գաղափարախոսության տեսանկյունից վերլուծության մի փորձ է։ Բացահայտել է եվրոպական դիվանագիտության վնասակար դերը, ինչպես նաև Ռուսաստանի գաղութատիրական շահախնդիր քաղաքականությունը Հայկական հարցում՝ Բեռլինի կոնգրեսից (1878) մինչև Լոզանի կոնֆերանս (1922-1923), որը կործանարար հետևանքներ է ունեցել հայերի և Հայաստանի համար։
Իր գրքում լայն տեղ է հատկացրել 1918 թվականից 1920-ական թվականների հայ-խորհրդային և թուրք-խորհրդային հարաբերություններին՝ 1921 թվականի Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերը բնութագրելով որպես «վատթարագույն» ու «ամենաանամոթ» հաշտությունը Հայաստանի համար, որը թելադրված էր Թուրքիան որպես Արևելքում իմպերիալիստական տերությունների դեմ «հեղափոխական գործոն» դիտելու Խորհրդային Ռուսաստանի սխալ քաղաքականությամբ։


== Երկեր ==
Армения, международная дипломатия и СССР, т. 1-2, М.-Л, 1928-29


== Ծանոթագրություններ ==
Չայների Հեսե

Մարի Չայների Հեսե (անգլ.՝ Mary Chinery-Hesse), գանացի դատավոր, Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության առաջին կին տնօրենը։


== Կրթություն ==
Մարի Չայների Հեսեն սովորել է Գանայի Քեյփ Քոստ քաղաքի Վեսլի Գրլզի ավագ դպրոցում։ Նա նաև անցել է բակավրիատ Գանայի համալսարանի սոցոլոգիա և տնտեսագիտություն բաժինները, ինչպես նաև Դուբլինի համալսարանի զարգացման տնտեսագիտություն ասպիրանտական ուսուցումը։


== Կարիերա ==
Նա սկսել է իր կարիերան 1981 թվականից ՄԱԿ-ում, որտեղ նա կայացրել է առաջին աֆրիկացի կանանց խորհրդակցությունը, որին ներկա էին ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի մշտական ներկայացուցիչները բազմաթիվ այլ երկրներից, ինչպիսիք են Սիերա Լեոնեն, Սեյշելյան կղզիները և Ուգանդան։ 1989 թվականին նշանակվել է Աշխատանքի միջազգային կազմակերպության առաջին կին տնօրենը Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքում։ Նա Գանայի նախկին նախագահ Ջոն Կուֆուրի խորհրդականն էր։ Նաշանակվել էր Գանայի համալսարանի ռեկտորի պաշտոնում։ Նա զբաղեցելու է այդ պաշտոնը 2018 թվականի օգոստոսի 1-ին և համարվում է ՄԱԿ-ի նախկին գլխավոր քարտուղար Քոֆի Անանի իրավահաջորդը։


== Ժառանգություն ==
Նա ներկայումս «Իմաստունների խորհրդի» անդամ է, Արևմտյան Աֆրիկայում Աֆրիկյան Միության մարմնի խորհրդատուն է և Գանայի «Զենիթ բանկի» Խորհրդի նախագահը։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրոսեկի (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)

Պրոսեկի (ուկրաիներեն՝ Просіки), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում։
1979 թվականի տվյալներով Պրոսեկի գյուղում բնակվում էր 60 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ժանաուրա

Ժանաուրա (վրաց.՝ ჟანაურა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 150 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմել է 156 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է վրացիներով։


== Տրանսպորտ ==
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին. գյուղում գտնվում է հերթական կայարանը։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուտբոլի Բուլղարիայի գավաթ

Բուլղարիայի գավաթ (բուլղար․՝ Купа на България), ամենամյա ֆուտբոլային մրցաշար, որն անցկացվում է Բուլղարիայի ֆուտբոլային միության կողմից 1924 թվականից։ Երկրի նշանակությամբ երկրորդ առաջնությունն է: Բուլղարիայի բոլոր պաշտոնապես գրանցված ֆուտբոլային ակումբները մասնակցում են մրցությանը:
Առաջնության ձևաչափն իրենից ներկայացնում է օլիմպիական համակարգ, յուրաքանչյուր փուլում հակամարտող ակումբները միմյանց հետ հանդիպում են մեկ անգամ: Բուլղարիայի գավաթի եզրափակիչը սովորաբար անցկացվում է Սոֆիայի «Վասիլ Լևսկի» մարզադաշտում: Առաջնության հաղթողը հնարավորություն է ստանում մասնակցել ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայում (մինչև 2009 թվականը՝ ՈՒԵՖԱ գավաթում): Եթե Գավաթի հաղթողը ստանում է այդ հնարավորությունը՝ Բուլղարիայի առաջնությունում բարձր տեղի շնորհիվ, ապա եվրոգավաթ անցնում է առաջնությունում չորրորդ հորիզոնական զբաղեցրած ակումբը:


== Պատմություն ==
Բուլղարիայի ներկայիս գավաթն առաջացել է տարբեր առաջնություններից, որոնք անցկացվել են երկրում 20-րդ դարի տարբեր ժամանակամիջոցներում՝ միասին կամ հաջորդաբար: Այդ առաջնություններից առաջինը եղել է «Ցարի ազգային գավաթը» (բուլղար․՝ Купа на Царя), որը գոյություն է ունեցել 1924-1942 թվականներին:


== Հաղթողներ ==


=== Ցարական գավաթ (1924-1944) ===


=== Խորհրդային բանակի գավաթ (1945-1990) ===


==== Ոչ պաշտոնական առաջնություններ (1982-1990) ====
1983 - «Լոկոմոտիվ» Պլովդիվ
1984 - «Լևսկի» Սոֆիա
1985 - ՑՍԿԱ Սոֆիա
1986 - ՑՍԿԱ Սոֆիա
1987 - «Լևսկի» Սոֆիա
1988 - «Լևսկի» Սոֆիա
1989 - ՑՍԿԱ Սոֆիա
1990 - ՑՍԿԱ Սոֆիա


=== Բուլղարիայի գավաթ (1982-ից) ===


=== Ներկայացվածություն ըստ ակումբների ===


== Ծանոթագրություններ ==
ՄԳԱԹ-ի դերասանների տուն Գլինիշչևսկի նրբանցքում

ՄԳԱԹ-ի դերասանների տուն Գլինիշչևսկի նրբանցքում (ռուս.՝ Дом актёров МХАТ в Глинищевском переулке), շենք և տեսարժան վայր Մոսկվայում, Գլինիշչևսկի նրբանցք, տուն 5/7 հասցեով։ Կառուցվել է 1938 թվականին` Մոսկվայի գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի (ՄԳԱԹ, այժմ` Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոն) դերասանների համար։


== Պատմություն ==
1725 թվականին ՄԳԱԹ-ի դերասանների ապագա տան տեղում կառուցվել է Մոսկվայի մետրոպոլիտ Ալեքսիի տաճարը։ 1899 թվականին եկեղեցին վերականգնվել է։ Խորհրդային տարիներին սկսվել են եկեղեցու հետապնդումները, և այս տաճարը բացառություն չի եղել։ 1922 թվականին այն թալանվել է, 1931 թվականին փակվել է, 1934 թվականին` քանդվել։
Տաճարը ոչնչացնելուց մեկ տարի հետո` 1935 թվականին, Գլինիշչևսկի նրբանցքում սկսվեց և 1938 թվականին ավարտվեց ՄԳԱԹ-ի դերասանների տան շինարարությունը։ Շենքի կառուցման նպատակն է եղել նրա բնակեցումը Մոսկվայի Գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի և Ստանիսլավսկու անվան թատրոնի ընկերակցության կոոպերատիվով։


== Ճարտարապետություն ==
Շենքի ճարտարապետներն են Վ. Ն. Վլադիմիրովը և Գ. Ի. Լուցկին։ Քանդակագործ Գ. Մոտիլովը ստեղծել է երկու խորաքանդակ` «Արվեստների կառնավալ» և «Ֆիզկուլտուրնիկների շքերթ»։
Շենքը համատեղում է կոնստրուկտիվիզմի և ստալինյան ամպիրի ոճերը։
Շենքն ունի 8 հարկ։
7-րդ հարկում պատշգամբները միացված են։
Մուտքերը զարդարված են սև մարմարով։


== Հայտնի մարդիկ ==
Այստեղ ապրել են բազմաթիվ հայտնի մարդիկ. Օլգա Կնիպպեր-Չեխովան, Վերա Մարեցկայան, Իվան Մոսկվինը, Օսիպ Աբդուլովը, Ալեքսանդր Կայդանովսկին, Սերգեյ Օբրազցովը, Վլադիմիր Նեմիրովիչ-Դանչենկոն։ Դրա մասին վկայում են շենքի պատին փակցված հուշատախտակները։ 2001 թվականին տանը բացվել է Սերգեյ Օբրազցովի թանգարան-բնակարանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Վելիկի Վրագ (գյուղ, Կստովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վելիկի ՎրագՎելիկի Վրագ (ռուս.՝ Великий Враг), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կստովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Խուխույ

Խուխույ ( իսպ.՝  Jujuy ), պրովինցիա Արգենտինայի հյուսիսարևմտյան հատվածքում։ Սահմանակից է Չիլիին և Բոլիվիային և արևելքում Սալտա պրովինցիային։


== Աշխարհագրություն և կլիմա ==
Տեղանքը հիմնականում լեռնային է։ Խուխույը հնարավոր է բաժանել երեք հիմնական աշխարհագրական տարածքների՝

բարձրավանդակներ-3500-5000 մետր բարձրությամբ
բլուրներ- 1000-3500 մետր բարձրությամբ
սարահարթներՊրովինցիայում կան և՛ աղակալած հողեր, և՛ ջունգլիներ։ Կլիման չոր ու կիսաանապատային է։ Լեռնային շրջաններում առավոտվա և գիշերվա ջերմաստիճանների տարբերությունը գնալով մեծանում է, իսկ շրջանից դուրս գտնվող Սան Ֆրանցիսկո գետի հատվածում տեղումները հազվադեպ են։


== Պատմություն ==

Նախակոլումբոսյան դարաշրջանում պրովինցիայի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ և Գուանակո լամաների անասնապահությամբ։ Այդ ժամանակներում մարդիկ հիմնականում ապրում էին խրճիթներում և կառուցում էին քարե ամրոցներ թշնամիներից պաշտպանվելու համար։
1593 թվականին հիմնադրվում է առաջին իսպանական ավանը։ Այն հաճախակի է ենթարկվում տեղի բնիկների կողմից հարձակմանը, բայց մնում ու շարունակում է զարգանալ։
Մայիսյան հեղափոխության և հյուսիսային միացյալ պրովինցիաների անկախության պատերազմնի շրջանում Խուխույում ակտիվ ռազմական գործողությունների էին ընթանում, որոնց հետևանքով մեծ թվով փախստականանների արտագաղթին։ Այս պատերազմում Արգենտինայի անկախության մեջ մեծ դեր ունեցավ գեներալ Մանուել Բելգրանոն։ Պատերազմը մեծ հարված հասցրեց պրովինցիայի տնտեսությանը սակայն շուտով այն սկսեց վերականգնվել։ 19-րդ դարի վերջում մեծ թափ առավ շաքարեղեգի աճեցումը։
20-րդ դարի սկզբին պրովինցիան երկաթգծերով կապված էր Արգենտինայի և Բոլիվիայի մայրաքաղաքներին։ 1940ական թվականներին պրովինցիայում կառուցվեցին պողպատի արտադրության գործարաններ, իսկ 1960ականների վերջին տարածքում հայտնաբերվեց նավթ։


== Տնտեսություն ==
Շրջանի գյուղական տնտեսությունները հիմնականում զբաղվում են շաքարեղեգի բուծմամբ։ Սա կազմում է Պրովինցիայի համախառն ներքին արդյունքի գրեթե կեսը, իսկ ընդհանուր առմամբ պրովինցիան տալիս է ներքին արտադրության շաքարեղեգի մոտ 30 %-ը։ Երկրորդ կարևորագույն արտադրությունը ծխախոտինն է։ Հիմնականում ծխախոտ աճեցվում է շրջանի հարավարևմտյան հատվածում։ Մշակվում են նաև լոբի,ցիտրուսներ ևլոլիկ։


== Տուրիզմ ==
Շրջանի հիմնական այցելուները (մոտ 80%) հարևան շրջաններից են, Հարավային Ամերիկայից (12 %) և Եվրոպայից (7 %)։ Այցելուների հիմնական ժամանման վայրը Օրասիո Գուսման օդանավակայանն է, որը գտնվում է Սան Սալվադոր դե Խուխույ քաղաքում։ Օդանավակայնը ավիագծերով կապված է Բուենոս Այրեսին և Բոլիվիայի որոշ քաղաքների։
Այցելուներին գրավում են Խուխույի սարահարթերը, շրջանի պատմական անցյալը և Ինկերի ժամանակաշրջանի մնացորդները։


== Վարչական բաժանում ==

Պրովինցիան բաժանված է 16 դեպարտամենտի


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իսպ.)
Windows 98

Windows 98 (կոդային անվանումը՝ Memphis), Windows-ի վրա հիմնված գրաֆիկական օպերացիոն համակարգ է, որը թողարկվել է Microsoft-ի կողմից 1998 թվականի հունիսի 25-ին։
Այն Windows 95-ի թարմացված տարբերակն է, որը դեռևս հիբրիդային 16/32-բիթանոց արտադրանք է, որը հիմնված է MS-DOS 7.1-ի վրա։ Բարելավումներ են կատարվել AGP-ի աջակցության, USB-ի բարելավված դրայվերների, մի քանի մոնիտորների հետ աշխատելու և WebTV-ի աջակցության համար։ Ինչպես Windows 95 OSR 2.5-ում, Internet Explorer 4-ը (Active Desktop ֆունկցիան) ինտեգրված է համակարգի ինտերֆեյսին, իսկ Internet Explorer 5-ը ինտեգրված է Windows 98 Second Edition-ում (Երկրորդ հրատարակություն)։
Windows 98-ի «առաջին հրատարակության» ընդլայնման համարը 4.10.199881 է, SE (Երկրորդ հրատարակություն)՝ 4.10.222222։


== Նոր հնարավորություններ ==
Ավելացվել է համակարգիչը քնի ռեժիմի դնելու գործառույթը;
Ավելացվել է կոմունալ ֆայլային համակարգը FAT16-ից FAT32-ի փոխարկելու համար (Ծրագրի անվանումը - Փոխարկել սկավառակը FAT32-ի);
Ավելացված աշխատասեղանի առաջադեմ կարգավորումներ;
Internet Explorer-ի նոր չորրորդ տարբերակը;
Windows Update-ի վեբ կայքը, որտեղից օգտվողը ներբեռնել է համակարգի թարմացումները։


== Զարգացումը ==
Windows 98-ի մշակումը սկսվել է 1996 թվականին։ Նախագիծը ստացել է «Memphis» ծածկանունը։ Առաջին տարբերակը, որը թողարկվել է 1996 թվականի հունիսի 16-ին, դարձել է Developer Release։ Բետա 2-ը (1997 թ. հոկտեմբեր) արդեն ստացել է «Windows 98» անվանումը։ Windows 98-ը պաշտոնապես թողարկվել է 1998 թվականի հունիսի 25-ին։


== Երկրորդ հրատարակություն ==
Windows 98 Second Edition-ը (Windows 98 SE) թողարկվել է 1999 թվականի մայիսի 5-ին։ Թարմացված տարբերակը ներառում է բազմաթիվ ուղղումներ և լրացուցիչ դրայվերներ, Internet Explorer 4-ը փոխարինվել է 5-րդ տարբերակով, ավելացվել է ինտերնետ կապի փոխանակման գործառույթը։ Նաև ավելացվել է MS NetMeeting 3 և DVD նվագարկման աջակցություն։
Windows 98 SE-ի ՕՀ-ի համար համակարգի պահանջները ավելացել են մինչև 24 ՄԲ։
Microsoft-ը պլանավորում էր դադարեցնել Windows 98-ի աջակցությունը 2004 թվականի հունվարի 16-ին, սակայն օպերացիոն համակարգի անհավանական ժողովրդականության պատճառով աջակցությունը երկարաձգվեց մինչև 2006 թվականի հուլիսի 11-ը։


== Անհաջողություն ներկայացման ժամանակ ==
Օպերացիոն համակարգի շնորհանդեսը հեռարձակել է CNN-ը։ Համակարգի նոր հնարավորությունների ցուցադրումն անցկացրել է Microsoft-ի ղեկավարը Բիլ Գեյթս։ Համակարգը բախվեց ճակատագրական սխալի՝ սկաները Windows 98 օպերացիոն համակարգով աշխատող դեմո համակարգչին միացնելիս՝ առաջացնելով մահվան կապույտ էկրան։ Բիլ Գեյթսն այնուհետև հասցրեց ծիծաղել. «Ահա թե ինչու մենք դեռ չենք առաքում Windows 98-ը»։
Այս պահը ֆիքսվել է CNN հեռուստաալիքի ուղիղ եթերում։


== Տեխնիկական պահանջները։ ==


==== Համակարգի նվազագույն պահանջներ ====
Պրոցեսոր։ 486 (66 ՄՀց)
Մաթեմատիկական կոպրոցեսոր x87։ ՕՀ տեղադրիչը դուրս է գալիս, եթե այն բացակայում է։
Ազատ տարածք HDD-ում։ 120 ՄԲ
Օպերատիվ հիշողություն (ՕՀ)։ 8+ ՄԲ
Ստեղնաշար, Մկնիկ
VGA ադապտեր, էկրանի լուծաչափով։ 640х480x16 գույներ


==== Պաշտոնական առաջարկվող համակարգի պահանջները ====
Պրոցեսոր։ Pentium
Ազատ տարածք HDD-ում։ 120 ՄԲ-ից մինչև 295 ՄԲ
Օպերատիվ հիշողություն (ՕՀ)։ 24 ՄԲ
Ստեղնաշար, Մկնիկ
3,5 դյույմանոց ճկուն սկավառակ [անգործունյա սկավառակի կրիչ]
CD սկավառակ
Վիդեո ադապտեր VGA կամ ավելի բարձր։


== Ծանոթագրություններ ==
Տանգո անդունդի վրա

«Տանգո անդունդի վրա» (ռուս.՝ «Танго над пропастью»), 1997 թվականի ռուս-մոլդովական գեղարվեստական ֆիլմ։ Ունի շարունակություն՝ «Տղամարդկային բնավորություն, կամ Տանգո անդունդի վրա 2»։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողություններն սկսվում են 1995 թվականին Ռումինիայում՝ Բրաշով քաղաքում։ Վադիմն իր հարսնացուի՝ Յուլիայի հետ հանգստանում է հանգստավայրում։ Այնտեղ նրանք ականատես են լինում ծեր սպայի ինքնասպանության։ Այնուհետև, վերադառնալով հայրենիք՝ ԱՊՀ երկրներից մեկը, Յուլիան ու Վադիմն ականատես են լինում ավտոբուսի կողոպուտի ավազակային խմբավորման կողմից։ Ավելի ուշ ավազակները ծեծում են Վադիմին ու բռնաբարում Յուլիային։ Վադիմը՝ որպես նախկին սպա, սկսում է վրեժխնդիր լինել։ Դրա համար նա արժանանում է հանցագործների խմբավորման պատվիրատուների ընտանիքի վստահությանը։ Բայց օրինական ճանապարհով հանցագործներին պատժելն այնքան էլ հեշտ չէ։


== Դերերում ==
Իգոր Վոլկով - Սերգեյ
Լև Դուրով
Մարինա Մոգիլյովսկայա
Վլադիմիր Եպիսկոպոսյան
Յուրի Յուրչենկո
Սիլվիա Լուկա


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Նիկոլայ Շումեյկո, Իգոր Տալպա, Ռոզաննա Կլետինիչ
Ռեժիսոր՝ Իգոր Տալպա
Օպերատոր՝ Յուրի Զենին
Կոմպոզիտոր՝ Յուրի Ալյաբով
Նկարիչ՝ Իգոր Գրիգորաշչենկո


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
Ֆիլմը մասնակցել է Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնին 1997 թվականին, ԱՊՀ ֆորումին, «Գրականություն և կինո-98» կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին (Գատչինա)։

— Միխայիլ Իվանով, «Видеогид»-ի խմբագիր


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Պիետրո Վալ Լեմինա

Սան Պիետրո Վալ Լեմինա (իտալերեն՝ San Pietro Val Lemina), կոմունա Իտալիայում՝ Պիեմոնտ մարզի Թուրինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների՝ 1.480 մարդ։ Զբաղեցնում է 12.43կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 119 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10060։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0121։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության շարժը.


== Տվյալներ ==
Հեռախոսային կոդ - 0121 543131
էլեկտրոնային փոստ - sanpietrovallemina@libero.it
Պաշտոնական կայք - http://www.comune.sanpietrovallemina.to.it/


== Ծանոթագրություններ ==
Բենիամին Օվչյան

Բենիամին (Բենկ) Հովհաննեսի Օվչյան (1918, նոյեմբերի 28, Ախլաթյան, ՀԽՍՀ Սիսիանի շրջան - 2005, օգոստոսի 25, Ստեփանակերտ), հայ խորհրդային դերասան։ Ադրբեջանական ԽՍՀ (1972), ԼՂՀ (2000) ժողովրդական արտիստ։


== Կենսագրություն ==
Բենիամին Օվչյանը ծնվել է Սիսիանի շրջանի Ախլաթյան գյուղում։ Սովորել է տեղի դպրոցում, այնուհետև տեղափոխվել Բաքու և ուսումը շարունակել թիվ 44 հայկական դպրոցում։ Մասնակցել է Լևոն Երամյանի և Ալ. Հովհաննիսյանի ղեկավարած թատերական խմբակի աշխատանքներին և, նրանց խորհրդով, դպրոցն ավարտելուց հետո, ընդունվել Բաքվի Ախունդովի անվան թատերական ուսումնարան, որն ավարտել է 1939 թվականին։
Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Խորհրդա-գերմանական ռազմաճակատիակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողություններին։ 1946 թվականին վերադարձել է Բաքվի թատրոն, 1947 թվականին տեղափոխվել Ստեփանակերտի պետական դրամատիկական թատրոն։


== Դերեր ==
Օվչյանի դերացանկն ընդգրկել է 170-ից ավելի կերպավորումներ։


=== Ներկայացումներ ===
Միքայել՝ Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Քաոս»
Նեզնամով՝ Ալեքսանդր Օստրովսկու «Անմեղ մեղավորներ»
Վաչագան՝ Ղազարոս Աղայանի «Անահիտ»
Վիկտոր՝ Ա. Արբուզովի «Իրկուտսկյան պատմություն»
Միլլեր՝ Շիլլերի «Սեր և խարդավանք»
Պըլը-Պուղի՝ Գ. Ֆիգերեյդոյի «Եզոպոս»
Լալազար՝ Ժորա Հարությունյանի «Գլխի գինն է հիսուն միլիոն»
Լայթաձե՝ Կ.Բուաչիձեի «Բակում կատաղի շուն կա»
Իպոլիտ՝ Է. Բրագինսկու «Բաղնիքդ անուշ»
Իշխան Փանդիաշվիլի՝ Ա.Ցագարելիի «Խանումի արարքները»
Սուլեյման բեկ՝ Գ. Թավրիզյանի «Մելիքի աղջիկը»
Համտուն իշխան՝ Մուրացանի «Ռուզան»
Լեոնտես արքա՝ Վիլյամ Շեքսպիրի «Ձմեռային հեքիաթ»


=== Ֆիլմեր ===
«Կամոյի վերջին սխրանքը», 1973
«Մենավոր ընկուզենի», 1986


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ, 1973
ԼՂՀ ժողովրդական արտիստ, 2000
«Վաչագան Բարեպաշտ» մեդալ, 2001


== Գրականություն ==
Ալավերդյան Ի., Բենիկ Օվչյան, Երևան, 1989։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բենիամին Օվչյան
Վալերիան Գափրինդաշվիլի

Վալերիան Գափրինդաշվիլի (վրաց.՝ ვალერიან გაფრინდაშვილი, 21 դեկտեմբերի, 1888 (2 հունվարի, 1889), Քութայիս, Վրաստան, Ռուսական կայսրություն - 31 հունվարի, 1941, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի բանաստեղծ, թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Վալերիան Գափրինդաշվիլին ծնվել է 1888 թվականի դեկտեմբերի 21-ին (1889 թվականի հունվարի 2-ին) Քութայիսում։ 1914 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանության ֆակուլտետը։ Իր ստեղծագործությունները տպագրել է 1914 թվականին Ս. Գորոդեցկու «Ars» ամսագրում, վրացական տարբեր հրատարակություններում։ Եղել է վրացական «Երազային գազելներ» ամսագրի խմբագիր։
1915-1916 թվականներին Վալերիան Գափրինդաշվիլին եղել է սիմվոլիստ բանաստեղծների «Կապույտ եղջյուրներ» խմբակի հիմնադիրներից մեկը։
Խորհրդային տարիներին գրել է հեղափոխությանը («Վերադարձ դեպի հողը»), սոցիալիստական շինարարությանը նվիրված բանաստեղծություններ։
Վալերիան Գափրինդաշվիլին վրացերեն է թարգմանել ռուս (Ալեքսանդր Պուշկին, Միխայիլ Լերմոնտով, Նիկոլայ Նեկրասով, Ալեքսանդր Բլոկ), ֆրանսիացի, գերմանացի ու անգլիացի գրողների ստեղծագործություններ։ Ռուսերեն է թարգմանել Նիկոլայ Բարաթաշվիլիի բոլոր ստեղծագործությունները։
Վալերիան Գափրինդաշվիլին իր կյանքն ավարտել է ինքնասպանությամբ։


== Ստեղծագործություններ ==
Բանաստեղծությունների ժողովածու «Արևամուտ», Թիֆլիս, 1918։
«Վրաստանի բանաստեղծները» (ռուսերեն), Թիֆլիս, 1921։
«Բանաստեղծությունների ժողովածու», Թիֆլիս, 1926։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Sentimental Triolet, by Valerian Gaprindashvili Georgian Literature With Luka
Գոգոլևկա (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳոգոլևկաԳոգոլևկա (ռուս.՝ Гоголевка, բաշկիրերեն՝ Гоголевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 46 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օդ (համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օդ (այլ կիրառումներ)Օդ (ֆր.՝ Audes), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Մոնլյուսոն շրջանի Էրիսոն կանտոնի կազմի մեջ։ 
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03010։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 463 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 282 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 184-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 98-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 65,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 64,1 %)։ 184 աշխատունակ բնակիչներից 166-ը աշխատում էին (90 տղամարդ և 76 կին), անաշխատանք էին 18-ը (6 տղամարդ և 12 կին)։ 98 անգործունակ մարդկանցից 27-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 30-ը թոշակառու, 41-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով:


== Տեսարժան վայրեր ==
Կրետ դղյակ՝ XIV դար
Պրյորյե դղյակ՝ XIX դար
Սեն Դենի եկեղեցի՝ XIX դար
Մարյեն ժամատուն՝ 2011 թիվ
Բերրի ջրանցք


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Օդ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-30-ին։ Վերցված է 2012-7-26 
«Օդ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-31
Միքայել Առաքելյան (անասնաբույծ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միքայել Առաքելյան (այլ կիրառումներ)Միքայել Արշակի Առաքելյան (նոյեմբերի 7, 1905(1905-11-07), Բաքու, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 30, 1983(1983-10-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ անասնաբույծ։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1957), պրոֆեսոր (1959)։


== Կենսագրություն ==
1933 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1944-1953 թվականներին եղել է Հայկական անասնաբուծության և կերարտադրության Գիտահետազոտական ինստիտուտի կենդանիների բուծման և ընտրասերման բաժնի վարիչ, 1965-1983 թվականներին՝ Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի գենետիկայի և կենդանաբանության ամբիոնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են ինբրիդային դեպրեսիայի և հետերոզիսի կենսաբանական էության, անասնաբուծության մեջ դրանց արդյունավետ օգտագործման, կենդանիների միապտղության և բազմապտղության ժառանգման օրինաչափություններին, իմունոգենետիկայի առանձին խնդիրներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Պարսկական դիցաբանություն

Պարսկական դիցաբանություն,  Մեծ Իրանի հնագույն դիցաբանություն։ Իրանական դիցաբանության ձևավորման սկզբնական փուլը վերաբերում է հնդիրանական համայնքի դարաշրջանին (մ.թ.ա. 2- 1-ին հազարամյակի առաջին կեսը )։


== Հիմնական տեքստ ==
Առասպելաբանության հիմնական տեքստը  Ֆիրդուսու «Շահնամե»-ն է, որը գրվել է ավելի քան հազար տարի առաջ։ Ֆիրդուսու աշխատանքի հիմքում, ըստ  հեղինակի, ընկած են ոչ միայն «Ավեստայի» մազդեիզմի և զորոաստրիզմի  պատմություններն ու կերպարները, այլ նաև ավելի ուշ շրջանի տեքստերի, ինչպիսիք են Բունդախիշին և Դենկարդը։
Իրանական դիցաբանության վերակերտման հիմնական աղբյուրը «Ավեստան» է։
Իրանի և Պարսկաստանի դիցաբանությունը պատկանում է այն տեսակին, որը գոյություն ուներ Արիական Հնդկաստանում մ.թ.ա. 1000 թ.-ին՝ Վեդիզմին։ Այն սկիզբ է առնում է հնդեվրոպական ընդհանուր հիմքից։ Իրանական դիցաբանության հնագույն շերտի անուններից շատերը և վեդայական օրհներգերի անունները ընդհանուր արմատներ ունեն։ Օրինակ՝ Իյման, որը հետագայում դարձավ պարսկական Ջամշինը, վեդայական աստված Յաման է (մեռյալների աստվածություն)։ Ջամշինի պատմությունը Հին Իրանի դիցաբանության ամենաավարտուն լեգենդներից մեկն է։

Իրանական և վեդայական դիցաբանությունները շատ ընդհանուր թեմաներ ունեն. գերագույն յոթ աստվածներ. տիեզերքում իշխանության համար մղվող  պայքարը  երկու ազգակից, բայց պատերազմող  աստվածների խմբերի միջև,  հերոսների պայքարը վիշապների դեմ, երկնային ջրերի՝ երկրի վրա թափվելը, հոգու հետմահու  երկու ճանապարհները, հետմահու կյանք տանող հիանալի կամուրջը, Ապամ-Նապատը, հին իրանական Հաոմա և վեդայական Սոման, վիշապը (Ազի Դահակուն՝ իրանցիների շրջանում,Ահի Բուդնյան՝ վեդայում)։ «Հագգադ»-ում ներկայացված հրեական դիցաբանությունը պարսկական դիցաբանության հետ ևս ունի ընդհանրություններ։


== Կրոնական նախապատմություն ==
Պարսկական դիցաբանության կերպարները գրեթե միշտ գտնվում են երկու ճամբարներում։ Դրանք կամ բարի են, կամ չար։ Արդյունքում ստացված վեճերը արտացոլում են վաղ իսլամական դարաշրջանի ազգաին իդեալները, ինչպես նաև զրադաշտական ​​շրջանի մասին բարոյահոգեբանական գաղափարները, որում աշխարհը ընկալվում է չար ուժերի ստեղծող Ահրիմանի և դիցարանի գերագույն աստված Ահրումազդայի միջև տեղի ունեցած պայքարով։


== Բարի և չար ==

Պարսկական էպոսների և դիցաբանության ամենահայտնի լեգենդար կերպարը Ռոստամն է։ Մյուս կողմում  Զահհակն է՝ բռնապետության խորհրդանիշը, որըպարտվեց իր դեմ ժողովրդական ընդվզումը կազմակերպող Կավեհին։ Զահակը (Ավեստայում՝ Ազի-Դահակա) պաշտպանվում էր երկու ուսերից աճող օձերով։ Անկախ նրանից, թե քանի անգամ են գլխատվել օձերը, նոր գլուխներ են աճում դրանց վրա, որպեսզի պահպանեն նրան։ Բացի Օձից,  որը չարի խորհրդանիշ է նաև այլ դիցարաններում, իրանական դիցաբանության մեջ շատ այլ կենդանիներ և թռչուններ են հանդես գալիս։  Թռչունները հատկապես բարու խորհրդանիշն են։ Նրանցից ամենահայտնին Սիմուրգն  է՝ մեծ, գեղեցիկ և հզոր թռչունը, և  Հուման՝ հաղթանակի թագավորական թռչունը, որի փետուրներով զարդարվում էին թագերը։ Փերին  (Ավեստայում՝ Փայիրիկա), որը վաղ դիցաբանության մեջ համարվել է գեղեցիկ, բայց դաժան կին, մինչիսլամական  շրջանում կամաց-կամաց դարձել է դրախտր փերիի նման  բարի և  գեղեցիկ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տարբագատայ (այլ կիրառումներ)

Տարբագատայ, կարող է վերաբերել՝

Տարբագատայ - քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Պետրովսկ-Զաբայկալսկի շրջանի կազմում։
Տարբագատայ - գյուղ Ռուսաստանի Բուրյաթիա հանրապետության Տարբագատայսկի շրջանի կազմում։
Գարբուզովկա (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գարբուզովկա (այլ կիրառումներ)Գարբուզովկա (ռուս.՝ Гарбузовка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աննա Հեքեքյան

Աննա (Էլմիաննա) Արտյոմի Հեքեքյան (օգոստոսի 15, 1955(1955-08-15), Երևան), հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ։ Բնական գիտությունների եվրոպական ակադեմիայի իսկական անդամ է, ակադեմիկոս (2006)։


== Կենսագրություն ==
1978 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը, 1980 թվականին՝ Մոսկվայի թատերական արվեստի պետական ինստիտուտի բեմական խոսքի ամբիոնի ասպիրանտուրան։ 1980-1981 թվականներին եղել է Հայաստանի ազգային ռադիոյի ռեժիսոր, 1990 թվականից աշխատում է ռադիոյի մշակութային հաղորդումների խմբագրությունում, որտեղ հեղինակել է «Սատիրա և հումոր», «Մեկ դերասանի թատրոն», «Փաթեթ համար...» և այլ հաղորդումներ։ 1983-1988 թվականներին եղել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի բեմական խոսքի ամբիոնի լաբորանտ. դասավանդում է նույն ամբիոնում, 2003 թվականից՝ դոցենտ։
1992 թվականից աշխատում է «Հայաստանի փոքրիկ երգիչներ» երգչախմբում, որի տնօրենն է։ 1975-1977 թվականներին դասավանդել է Երևանի Խորեոգրաֆիայի պետական, մինչ 1990 թվականին՝ Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարաններում, 1980-1986 թվականներին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ 1975-1977 թվականներին եղել է Երևանի Մյասնիկյանի շրջանի պատգամավոր, 1993 թվականին՝ «Աշտարակ-93» առաջին միջազգային հայկական փառատոնի կազմակերպիչը։ 2003 թվականից դասավանդում է նաև ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական կենտրոնի մագիստրատուրայում։ 2016 թվականից Հայաստանի ազգային մշակութային հեռուստաընկերության մրցանակաբաշխության մասնագիտական ժյուրիի կազմում է։


== Հաղորդաշարեր,հեռուստաֆիլմեր ==
«Կոմիտասը աշխարհի բեմերում»
«Քրիստոսի ծնունդից մինչ մեր օրերը»
«Փոքրիկ երգիչներն Եգիպտոսում»


== Մրցանակներ ==
ՀՀ «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալ, 2010
ՀՀ վարչապետի հուշամեդալ, 2014
Մովսես Խորենացու մեդալ, 2018


== Ընտանիք ==
Մայրը՝ Էլմիրա Հեքեքյան
Եղբայրը՝ Տիգրան Հեքեքյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մեր մեջ ասած, Աննա Հեքեքյան Archived 2015-05-13 at the Wayback Machine.
Չակերտներ, Աննա Հեքեքյան Archived 2015-11-13 at the Wayback Machine.
Զաբարինսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Զաբարինսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Забаринська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զաբարինսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 842 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 46.66 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 18.05 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Անկախության հուշարձան (Բաքու)

Անկախության հուշարձան, հուշարձան Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում։ Գտնվում է Ազգային ակադեմիայի ձեռագրերի ինստիտուտի և Ադրբեջանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի շինությունների միջև։ Տեղադրվել է ի պատիվ Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության, որը հռչակել է Ադրբեջանի ազգային խորհուրդը 1918 թվականի մայիսի 28-ին Թիֆլիսում։ Այդ օրը 1992 թվականի մայիսի 28-ից նշվում է որպես Հանրապետության օր։


== Հուշարձանի բացում ==
Հուշարձանը դրվել է Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետության ստեղծման պատվին։
2006 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը ստորագրել է № 1838 կարգադրությունը Անկախության թանգարանի ստեղծման և Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքվում Անկախության հուշարձանի տեղադրման վերաբերյալ։ Կարգադրությանը համապատասխան հայտարարվել է մրցույթ Անկախության հուշարձանի ստեղծման համար և տրվել են պարգևատրություններ։
Հուշարձանի բացումը կայացել է 2007 թվականի մայիսի 25-ին Իստիգլալիյաթ փողոցում։ Բացման արարողությանը մասնակցել է նախագահ Իլհամ Ալիևը։
Հուշարձանը պատրաստված է գրանիտից և սպիտակ մարմարից, հին արաբերեն և լատինական այբուբեններով փորագրված է Անկախության հռչակագրի տեքստը Ազգային խորհրդի անդամների ստորագրություններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Շիրազ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շիրազ (այլ կիրառումներ)Շիրազ (պարսկերեն՝ شیراز), քաղաք Իրանի տարածքում՝ Ռուդխանե Խոշք (ցամաքած գետ) սեզոնային գետի ափին։ Վարչականորեն գտնվում է Ֆարսի նահանգի Շիրազի գավառում, հանդիսանում է նաև համանուն շրջանի կենտրոնը։ Իրանի միլիոնանոց ինը քաղաքներից հինգերորդն է՝ 1,565,572 բնակչությամբ: Քաղաքն ունի չափավոր կլիմա։ Ավելի քան հազար տարի տարածաշրջանի մշակութային, քաղաքական և առևտրաարդյունաբերական կենտրոն է։
Շիրազի առաջին անգամ հիշատակվել է էլամերենով՝ կավե սալիկների վրա (մ.թ.ա. 2000) որպես «Թիրազիշ»։ Ժամանակակից քաղաքը հիմնադրվել է կամ վերականգնվել է Օմայանների օրոք՝ 693 թվականին, և բարգավաճել է իրանական երկու դինաստիաների՝ Սաֆարիների (861-1003) և Բուիների (934-1062) օրոք։ 13-րդ դարում Շիրազը դարձել է արվեստի և արհեստների առաջատար կենտրոն, իշխանության խրախուսման և պարսից գիտնականների և արվեստագետների ներկայության շնորհիվ։ Պարսից գրականության երկու հռչակավոր ներկայացուցիչներ՝ Հաֆեզը և Սաադին, ծնունդով եղել են Շիրազից, և այստեղ գտնվում են իրենց դամբարանները։ Սեֆյան Պարսկաստանի անկումից հետո Իրանում ստեղծվել էր երկիշխանություն և երկիրն ուներ երկու մայրաքաղաք՝ Մաշհադ (Աֆշարիներ, 1736-1796) և Շիրազ (Զանդեր, 1751-1794)։ Շիրազն ունեցել է հրեական և քրիստոնեական խոշոր համայնքներ։ Շիրազ քաղաքի պատմական կենտրոնը (Բեյնոլ Հարամեյն) համաշխարհային նշանակության ճարտարապետական համալիր է։
Շիրազը հայտնի է որպես բանաստեղծների, գրականություն, գինու (չնայած 1979 թվականից ի վեր Իրանը հանդիսանում է իսլամական հանրապետություն), այգիների և ծաղիկների քաղաք։ Այստեղ է գտնվում հռչակավոր Էրամի այգին։ Այժմ քաղաքն ունի նաև նավթավերամշակման խոշորագույն գործարան, այստեղ է երկրի արևային առաջին էլեկտրակայանը, դրվել է քամու խոշոր տուրբին։ Շիրազը հանդիսանում է էլեկտրոնային էլեկտրոնային արդյունաբերության կարևորագույն կենտրոն՝ արտադրելով իրանական էլեկտրաէներգիայի 53 տոկոսը ։ Շիրազի արդյունաբերական ձեռնարկություններից են ցեմենտի, շաքարավազի, պարարտանյութերի, տեքստիլ արտադրանքի, փայտանյութի, մետաղագործության և գորգերի գործարաններն ու ֆաբրիկաները։


== Քույր քաղաքներ ==
2018 թվականի դրությամբ Շիրազն ունեցել է յոթ քույր քաղաք՝

 Աղադիր, Մարոկկո
 Դուշանբե, Տաջիկստան
 Կուալա Լումպուր, Մալայզիա
 Նիկոսիա, Կիպրոս
 Չունցին, Չինաստան
 Պեչ, Հունգարիա
 Վայմար, Գերմանիա


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պուանոլո օյա

Պուանոլո օյա (ռուս.՝ Пуаноло-оя), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Պանո յարվի Կեմ լիճ։ Գետի երկարությունը 20 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է սկսած Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույցից մինչև Կիրվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 02020000912102000004515
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 102000451
Ավազանի կոդը - 02.02.00.009
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 02
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ցիանական թթու

Ցիանական թթու 
  
    
      
        H
        −
        0
        −
        C
        ≡
        N
      
    
    {\displaystyle H-0-C\equiv N}
  , իզոցիանաթթվի՝ 
  
    
      
        H
        −
        N
        =
        C
        =
        O
      
    
    {\displaystyle H-N=C=O}
   տաուտոմերային հրային ձևափոխություն։ Ազատ ցիանական թթու գոյություն ունի տաուտոմերային իզոձևով՝ 
  
    
      
        H
        N
        C
        O
      
    
    {\displaystyle HNCO}
  , որը անգույն, սուր հոտով, դյուրաշարժ հեղուկ է, հալման ջերմաստիճանը՝ –80 °C, եռմանը՝ 23,6 °C։ Լավ է լուծվում ջրում, լուծույթը բավական ուժեղ թթու է։ Հեղուկ ցիանական թթու հեշտությամբ պոլիմերվում է, առաջացնելով ցիանուրաթթու և գծային պոլիմեր՝ ցիամելիդ 
  
    
      
        (
        H
        O
        C
        N
        )
        n
      
    
    {\displaystyle (HOCN)n}
  ։ Նոսր լուծույթներում հեշտությամբ հիդրոլրզվում է (
  
    
      
        C
        
          O
          
            2
          
        
        +
        N
        
          H
          
            3
          
        
      
    
    {\displaystyle CO_{2}+NH_{3}}
  )։ Առաջացնում է երկու տաուտոմերային ձևերին համապատասխանող աղեր և էսթերներ (ցիանատներ և իզոցիանատներ), որոնք ավելի կայուն են, օգտագործվում են օրգանական սինթեզում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արգել

Արգել, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 29 կմ հարավ-արևմուտք, Հրազդան գետի ափին։
Արգել է վերանվանվել 1991 թ.-ի ապրիլի 3-ին։


== Բնակչություն ==
Արգելի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Պատմություն ==

Նախկինում անվանվել է Լուսակերտ, գտնվում է Եղվարդից 9 կմ հյուսիս-արևելք։ Հիմնադրվել է 1948 թվականին, որպես Գյումուշ-ՀԷԿ-ի բանավան։ 1991 թվականին բնակավայրին նորից տրվել է գյուղի կարգավիճակ և 1996 թվականին կրկին վերանվանվել իր նախկին անվամբ՝ Արգել։ Արգելից հյուսիս՝ Հրազդանի ձորում կանգուն է 7-րդ դարի Կարենիսի վանքը։ Լուսակերտից հյուսիս-արևելք՝ Ձորալանջին, գտնվում է միանավ փոքր եկեղեցի՝ հիմնադրված 4-5 դարերում և «Թուխ Մանուկ» մատուռը։ Գյուղը գտնվում է Կոտայքի մարզի հարավարևելյան, իսկ նախկին Նաիրիի շրջանի՝ հյուսիսարևելյան մասում, Հրազդան գետի աջափնյա լեռնալանջին։ Բնակավայրն ունի շատ հին պատմություն, բայց պաշտոնապես նրա թվագրումն սկսվում է 1898 թվականից։ Բնակիչների 98%-ը հայեր են՝ հիմնականում 1929-1930 թվականներին բռնագաղթված Արևմտյան Հայաստանից։ Բնակվում են նաև Ադրբեջանից բռնագաղթված փախստական ընտանիքներ։ Գյուղը հայտնի է իր բարենպաստ կլիմայով, որտեղ ամռան շոգ ամիսներին բավականին զով է, ձմռանն էլ՝ համեմատաբար մեղմ։ Գյուղի արևելյան մասում՝ Հրազդանի կիրճում շատ ռեժիսորներ նկարահանել են հատվածներ իրենց ֆիլմերի համար։ Գյուղը մինչև 1990-ական թվականները եղել է արդյունաբերական բնակավայր՝ գերակշիռ թվով բանվոր ծառայողներով, իսկ ներկայումս բնակչության զգալի մասը զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ և անասնապահությամբ։ Արգելում է գտնվում Գյումուշ-ՀԷԿ -ը՝ Սևան-Հրազդան կասկադի և ՀՀ բոլոր ՀԷԿ-երից ամենահզորը։ Կարևորագույն արդյունաբերական ձեռնարկություններից է նաև արտասահմանյան կապիտալ ներդրումների շնորհիվ վերագործարկված «Արգել» ՓԲԸ -ն, որտեղ կթողարկվեն համակարգչային տեխնիկայի և տպագրական մեքենաների որոշ դետալներ։ Սննդի արդյունաբերության կարևորագույն ձեռնարկություն է հացի արտադրական փուռը։ Համայնքում գործում են տասնյակից ավելի մասնավոր օբյեկտներ, ինչպիսիք են «Լուսակերտի հանգստյան տուն» և «Արգել վերականգնողական կենտրոն» ՓԲԸ-ները, որտեղ յուրաքանչյուր տարի հանգսի նպատակով և տարբեր հասարակական, մշակութային, կրթական միջոցառումների շրջանակներում հարյուրավոր մարդիկ տարբեր բնագավառներից այցելում են այստեղ, կազմակերպում սեմինարներ, գիտաժողովներ և այլ միջոցառումներ։ Գյուղն ունի Հայրենական մեծ պատերազմի և Արցախյան հերոսամարտում նահատակված հերոսների հուշարձան կոթողներ։ Վերջինիս հեղինակն է հայտնի քանդակագործ, գյուղի բնակիչ և պատվավոր քաղաքացի Արսեն Փանոսյանը, որը նաև հարավից գյուղ մուտք գործող ճանապարհին քանդակել է խաչքարերի մի համալիր և այն անվանել «Քրիստոնյա Հայաստան 1700»։


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է դաշտավարությամբ և պտղաբուծությամբ։


== Օգտակար հանածոներ ==
Արգելի մոտակայքում կան հանքային աղբյուր և կավճի հանք։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղում կա Սբ. Գևորգ եկեղեցի (1890 թ.), իսկ գյուղից արևելք գտնվում է Կարենիսի վանքը (VII դար)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տես նաև ==
Արգելի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)


== Արտաքին հղումներ ==
Արգել բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։

World Gazeteer: Armenia(չաշխատող հղում) – World-Gazetteer.com
2001 թվականի Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները, Հայաստանի վիճակագրական կոմիտե


== Ծանոթագրություններ ==
Կապիտանկա (գյուղ, Վրադիևկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿապիտանկաԿապիտանկա (ուկրաիներեն՝ Капітанка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վրադիևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1907 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կապիտանկա գյուղում բնակվում էր 76 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,551 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(8852) Բաքսուս

(8852) Բաքսուս (անգլ.՝ Buxus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 8-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,287574 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8735 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7017 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1263,75 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284866 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,12° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8852) Բաքսուս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Օլգա Թումանյան

Օլգա  Բադալի  Թումանյան (Մարիամ Մաճկալյան) (դեկտեմբերի 22, 1871(1871-12-22), Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1971, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հասարակական գործիչ։
Հովհաննես Թումանյանի կինը։


== Կենսագրություն ==
Օլգա Մաճկալյանը ծնվել է 1871 թվականին Թիֆիլիսի Խարխուփ թաղամասում՝ տատի տանը։ Սովորել է Թիֆլիսի Հովնանյան դպրոցում։ Հայրը մշտապես ապրում էր Աղստաֆայում, այդ պատճառով էլ ընտանիքի հոգսն իր վրա էր վերցրել Օլգայի հորաքրոջ ամուսինը՝ Հովհաննես քահանա Մարտիրոսյանը, որը կորցրել էր կնոջը և, որպես քահանա իրավունք չուներ երկրորդ անգամ ամուսնանար։ Նա կյանքը կապել է Օլգայի մոր՝ Շուշանիկ Մաճկալյանի հետ և որդեգրել նրա միակ դստերը։ Նրանց ընտանիքի նկատմամբ տեր Հովհաննեսի մտերմությունը շարունակվել է նաև Օլգայի և Թումանյանի ամուսնությունից հետո։


== Ամուսնություն ==
Լինելով կոնսիստորի գրագիր, Հովհաննեսը հաճախ էր թղթեր  տանում Հովհաննես քահանա Մարտիրոսյանենց տուն։ Հետագայում Օլգան իմանում է, որ մայրը, տեր Հովհաննեսի և Ներսես քահանա Աբովյանի հետ, (որը նույնպես  կոնսիստորի անդամ էր) առանց իր իմանալու որոշել են նշանել և ամուսնացնել Թումանյանի հետ, որից հետո Թումանյանին  ձեռնադրեն քահանա։ Նշանվելուց հետո Թումանյանը  համարյա ամեն օր լինում էր նրանց տանը,  ճաշում էր, մնում էր մինչև ուշ երեկո։ 

1888 թվականի դեկտեմբերի 1-ին տասնիննամյա Թումանյանն ամուսնանացել է տասնյոթամյա Օլգա Մաճկալյանի հետ։


== Հասարակական գործունեություն ==
Օլգա Թումանյանը մշտապես հոգատար է եղել Թումանյանի նկատմամբ, աջակցել նրան հնարավորին դեպքերում։ Հաշվի առնելով նրա հոգատարությունը Թումանյանի նկատմամբ, կաթողիկոս Խրիմյան Հայրիկը կատակով Թումայնանին անվանել է Օլգայի 11-րդ զավակ։ Օլգա Թումանյանն իր տանը ամիսներով հյուրնկալել է հայ մտավորականության ներկայացուցիչների, իր տանը պահել և խնամել է նաև  Ալեքսանդրապոլի որբանոցից ամուսնու բերած որբերին։
Ամուսնու և հինգ երեխաների  մահվանից հետո Օլգա Թումանյանին հաջողում է  Թումանյանների թիֆլիսյան տան  ունեցվածքի մեծ մասն  ու բանաստեղծի ձեռագիր ժառանգությունը Երևան տեղափոխել և դուստրերի հետ ստեղծել  Թումանյանի թանգարանը։ Այդ գործընթացներին նրան աջակցել է Անաստաս Միկոյանը։ Օլգա Թումանյանը 1969 թվականին ներկա է եղել Հովհաննես Թումանյանի 100-ամյակի տոնակատարությանը։
Օլգա Թումանյանը մահացել է 100 տարեկանում՝ 1971 թվականին, Երևանում։ Թաղված է Երևանի քաղաքային պանթեոնում։
Օլգա Թումանյանի թոռնուհու՝ Իրմա Սաֆրազբեկյանի հեղինակությամբ լույս է տեսել «Օլգա Թումանյանը» գիրքը


== Ընտանիք ==
Հայրը՝ Բադալ Մաճկալյան
Մայրը՝ Շուշանիկ Մաճկալյան
Ամուսինը՝ Հովհաննես Թումանյան
Որդիները՝ Մուշեղ Թումանյան, Արտավազդ Թումանյան, Համլիկ Թումանյան, Արեգ Թումանյան
Դուստրերը՝ Աշխեն Թումանյան, Նվարդ Թումանյան, Թամար Թումանյան, Անուշ Թումանյան, Արփենիկ Թումանյան, Սեդա Թումանյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Օլգա  Թումանյան (Մարիամ Մաճկալյան), բանաստեղծի կինը Archived 2019-07-16 at the Wayback Machine.
Դմիտրի Տոլստոյ

Դմիտրի Անդրեևիչ Տոլստոյ, (մարտի 13, 1823(1823-03-13), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 7, 1889(1889-05-07), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), կոմս, ռուսական պետական գործիչ։ 
1853-ից՝ ծովային մինիստրության գրասենյակի դիրեկտոր։ 1865–80-ին՝ Սինոդի գլխավոր դատախազ, 1866-ից միաժամանակ՝ ժողովրդական լուսավորության մինիստր։ 1871-ին անց է կացրել գիմնազիական ռեֆորմ, որն ապահովում Էր դասական կրթության գերակշռությունը։ 1882–89-ին՝ ներքին գործերի մինիստր ոստիկանների պետ։ 1880-ական թթ․ քաղակական ռեակցիայի սյուներից էր, կողմնակից էր «ուժեղ իշխանության»։ Տոլստոի նախաձեռնությամբ 1882-ին ընդունված «Ժամանակավոր կանոնները» (վերաբերում էին գրաքննությանը) ավելի սահմանափակեցին մամուլի գրատպության ազատությունը։ Տոլստոյ Պետական խորհրդի անդամ Էր, 1882-ից՝ Պետերբուրգի ԳԱ պրեզիդենտը։ Գրել է «Ռուսաստանի ֆինանսական հիմնարկների պատմությունը պետության հիմնադրման ժամանակից մինչև կայսրուհի Եկատերինա II-ի մահը» (1848), «Հռոմեական կաթոլիկությունը Ռուսաստանում» (1876) աշխատությունները, «Եկատերինյան Ժամանակի մարդիկ» (1882) կենսագրական բառարանը են։
Տոլստոի օրոք ժողովրդական լուսավորության ասպարեզում սկսված վճռական ռեակցիան ավելի ծանր դրսևորումներ ունեցավ կայսրության ազգ․ ծայրամասերում, այդ թվում և Անդրկովկասում։ Հայ դպրոցի դեմ ծավալված արշավանքն ավարտվեց հայկ․ դպրոցների փակումով․ 1885-ին դրանց թիվը հասավ 300-ի։


== Գրականություն ==
Երկանյան Վ․, Պայքար հայկական նոր դպրոցի համար Անդրկովկասում (1870–1905), Ե․, 1970։


== Ծանոթագրություններ ==
483

483 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 483 թվականն է, 
V դարի 83-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ռոբերտո Բելլառոզա

Ռոբերտո Բելլառոզա (իտալերեն՝ Roberto Bellarosa), իտալական ծագումով բելգիացի երգիչ, ով Love Kills երգի կատարմամբ ներկայացրել է Բելգիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում և երզափակիչ փուլում զբաղեցրել է 11-րդ հորիզոնականը։
2011 թվականին Ռոբերտոն հաղթել է Բելգիայի ձայնը մրցույթում։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
2012 — Ma voie
2015 — Suis ta route


=== Սինգլներ ===
«Je Crois» (2012)
«Apprends-moi» (2012)
«Love Kills» (2013)


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (292201-292300)

Աստերոիդների ցանկ (292101-292200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (292301-292400)
 Աստերոիդների ցանկ (292101-292200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (292301-292400)
Երկրի ծագելը

«Երկրի ծագելը»(անգլ.՝ Earthrise), Երկրի լուսանկար, լուսանկարված «Ապոլոն-8»  տիեզերանավով  Լուսնի շուրջը թռիչքի ժամանակ, ամերիկացի տիեզերագնաց, Ուիլիամ Անդերսոնի կողմից։ Տիեզերքից Երկրի ամենահայտնի լուսանկարներից մեկը։

Նկարի համարը ՆԱՍԱ-ի գրացուցակում AS8-14-2383: Լուսանկարվել  է 1968 թվականի դեկտեմբերի 24ին։
Այսպիսով Երկիրը Լուսնի հիմնական մասում չի ծագում և մայր չի մտնում, քանի որ Լուսինը միշտ շրջված է դեպի Երկիրը մի կողմով։ Բայց կա լիբրացիա, որի առավելագույն ցուցանիշը 7°45′: Երկրը լիբրացիայի շնորհիվ (Լուսնից տեսանելի  2° աստիճանային չափով)  Լուսնի երնկանամարում ստանում է  ուղղանկյան մեջ Լիսաժուի պատկերներ՝ 15°48′ լայնությամբ և  13°20′ երկարությամբ։ Հետևաբար կան Լուսնի որոշ հատվածներ, որտեղ Երկիրը ծագում  և մայր է մտնում  մոտավորապես 30,5 երկրային օր հարճախականությամբ։
Լուսնի շուրջը պտտվող տիեզերանավի համար Երկիրը ծագում և մայր է մտնում յուրաքանչյուր պտույտի ժամանակ։
2018 թվականի հոկտեմբերի 5ին  «Ապոլոն-8» միսիայի 50-ամյակի առթիվ Միջազգային աստղագիտական միությունը յուրացրեց երկու հարվածային խառնարաններ, որոնք երևում են  «Երկրի ծագելը» լուսանկարում անվանակոչվել են Anders' Earthrise և 8 Homeward:


== Տես նաև ==
Գունատ կապույտ կետ
Կապույտ մարբլ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Earthrise: The 45th Anniversary (NASA Goddard, YouTube channel)
Earthrise: The 45th Anniversary – NASA Goddard webpage with various reconstruction videos
Lunar Reconnaissance Orbiter, reconstruction video of the Earthrise photograph
Անբախտ վաճառականներ

Անբախտ վաճառականներ,  բալլադ, որը մշակել է հայ գրող Հովհաննես Թումանյանը։  Սյուժեն վերցված է ժողովրդական բանահյուսությունից։


== Պատմություն ==
Այս բալլադի մասին կարդում ենք Թումանյանի «Թե ինչպես իմ «Անբախտ վաճառականները» դարձավ «американская»» հոդվածում. «Էդ առակը աշակերտ ժամանակս Լոռի իմ քեռուց եմ լսել ու տպածների մեջ իմ առաջին գրվածքներից մինն է։ Միայն «ջրի պեպենակի» (թիթեռ) տեղը ես դրել եմ ճայ։ Մի ժամանակ (1885-1887) էդ տեսակ բաներ, ժողովրդական առակներ ու լեգենդներ շատ էի գրում բարբառով ու շատ էլ ունեի, բայց որովհետև չէի պահում, դես ու դեն կորան, նրանցից մնացին «Շունն ու կատուն», մին էլ «Անբախտ վաճառականները»։
Նույն հոդվածում կարդում ենք նաև, որ Թումանյանն իմացել է այս ավանդույթի այլ մշակումների մասին ևս։
Բալլադը գրվել է 1886 թվականին։ Հետագայում այն մի քանի անգամ փոփոխությունների է ենթարկվել։ 1916 թվականին Ց. Խանզադյանին ուղղված նամակում բանաստեղծը գրել է բալլադի տարբեր վերամշակումների մասին։ Բալլադի վերմշակման մասին նաև վկայություն է թողել Գևորգ Ասատուրը։
Բալլադի ինքնագիրը չի հասել մեզ։ Թումանայանի ընտանիքի արխիվում պահվում է բալլադի մի փոքրիկ սևագիր կտոր։ Այդ հատվածը Ա. Ինճիկյանի կարծիքով «Անբախտ վաճառականներ» բալլադի վերջին մասն է։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի համար 1353 ֆոնդում պահվում է «Աղբյուրի մատենադարան» շարքի «Հովհանես Թումանյան» ժողովածու, Թիֆլիս, 1899 և Բանաստեղծություններ, Բաքու, 1908 հեղինակի սեփական օրինականները, որոնց վրա նա շատ է աշխատել։
Առաջին անգամ «Ժողովրդական ավանդություն» ենթավերնագրով տպագրվել է «Աղբյուրի մատենադարան» շարքի «Հովհաննես Թումանյան» ժողովածու, Թիֆլիս, 1889, համար 54-ում, էջ 3-10, իսկ հետո` Բանաստեղծություններ, Թիֆլիս, 1903-ում, էջ 52-57, Լեգենդներ, Թիֆլիս, 1904, էջ 9-14, Բանաստեղծություններ, Բաքու, 1908, էջ 72-77, 1909, էջ 128-133, այդ նույն թվականին` առանձին պատկերազարդ գրքույկով, Բանաստեղծություններ, Կ. Պոլիս, 1922, էջ 75-80, այնուհետև` Երկերի Լիակատար ժողովածու, 268-271։


== Սյուժե ==
Մի օր չղջիկն ու ճայը որոշում են դառնալ վաճառական և փշից պարտքով գումար են խնդրում։ Ճայը գումարը վերցնում է և գնում է ապրանք բերելու, իսկ չղջիկն սպասում է նրան։ Ետ վերադառնալու ճանապարհին ծովի ալիքները շուռ են տալիս ապրանքով լի նավը, և ճայի ամբողջ գնածը թափվում է ծովի մեջ։ Փուշը չղջիկից պահանջում է պարտքը. վերջինս ամեն ինչ վաճառում է և տալիս փշին, իսկ ինքն ամոթից փախչում է և դրանից հետո թռչում է միայն գիշերները։ Իսկ ճայը մինչև այսօր ծովում փնտրում է իր կորցրածը։


== Ծանոթագրություններ ==
(11500) Տոմաիյովիտ

(11500) Տոմաիյովիտ, լատ.՝ Tomaiyowit-աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս երկնաքարը հայտնաբերվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, ամերիկացի աստղագետներ Ժան Մյուլլերի և Ջ. Մենդելհոլի կողմից Պալոմարյան աստղադիտարանում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(11500) Տոմաիյովիտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(8006) Տաչինի

(8006) Տաչինի (անգլ.՝ Tacchini), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի օգոստոսի 22-ին Սան Վիտորե աստղադիտարանի կողմից Բոլոնիայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,658977 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5701 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7479 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1583,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,227317 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,26° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8006) Տաչինի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)