armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Շեն (երաժշտական գործիք)

Շեն (չին.笙), շեն, շենգ, նաև լուշեն (芦笙), լուշեն` չինական լեզվակավոր, փողային երաժշտական գործիք, շրթնահարմոն։ Հարմոնիկաների ընտանիքի հնագույն ներկայացուցիչներից է։
Պատրաստվում է տարբեր երկարության եղեգներից, որոնք ծվանի հետ դրվում են բաժականման կաղապարի մեջ։
Լայն տարածում ունի Արևելյան Ասիայի ժողովուրդների մոտ։
Շենի ճապոնական նմանօրինակը սյաոն է։
Շենի լաոսյան նմանօրինակը կխեն (Kềnh H'Mông) է։


== Պատմություն ==
Շենը լայն ճանաչում է գտել Չժոուի դինաստիայի դարաշրջանում, քանի որ այն հաճախ օգտագործում էին որպես նվագակցություն պալատական երգիչներին կամ պարուհիներին։ Հետագայում այն իր ուղին գտավ հասարակ հանդիսատեսի մոտ և դարձավ սովորական գործիք հանրային համերգների, տոնավաճառների, տարբեր ժողովրդական տոների և այլ իրադարձությունների ժամանակ։

1978 թվականին Հուբեյ նահանգում պեղումների ժամանակ հայտնաբերեցին մի քանի շեն, որոնք ավելի քան 2000-ամյա հնություն ունեն։1740 թվականին Յոհան Վիլդեն (Johann Wilde) ճանապարհորդում էր Չինաստանում, որտեղ և ծանոթացավ շեն երաժշտական գործիքին, նա էլ հանդիսանում է Եվրոպայում շենի տարածողը։ Չնայած կարծիքներ կան, որ շենը Եվրոպայում հայտնվել է դարեր առաջ։
19-րդ դարի սկզբին գործիքը նախատիպ հանդիսացավ ֆիսհարմոնի և ակորդեոնի ստեղծման համար։


== Գործիք, հնչողություն, առանձնահատկություններ ==
Շենը կազմված է երեք հիմնական մասերից, մասնավորապես լեզվակից, շվիկից և «դոուցզի» անվանվող մասից։ Հիմնական մասը փայտե, ավելի ուշ մետաղական 13, 16 կամ 17 տարբեր երկարության խողովակներից է կազմված, որոնք ծվանի հետ դրվում են բաժակենման կաղապարի մեջ։ Բաժակի կափարիչի վրա կան անցքեր, որոնց մեջ դրված են հիմքում պղնձե լեզվակով եղեգյա խողովակները։ Յուրաքանչյուր խողովակի ներքևի մասում կան ճակատային անցքեր, որոնք ծածկում են մատներով։ Շենն ունի 12 աստիճանի ելևէջային հնչյունաշար։
Շենն առանձնանում է վառ արտահայտչականությամբ և անհավատալի վարիացիայով, բարձր տոներում ունի մաքուր և ճշգրիտ հնչողություն։
Չինական երաժշտական ավանդական գործիքներից միայն շենը կարելի է օգտագործել այլ գործիքների հետ տեմբրի ներդաշնակության և նվագախմբի հնչողության հարստացման համար։ Խոշոր սիմֆոնիկ նվագախմբերում երբեմն օգտագործում են «շեն-վերին հնչյուններ», «շեն-ալտ», «շեն-բաս»։


== Տես նաև ==
Բաու
Շրթնահարմոն


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Шнеерсон Г. М. Музыкальная культура Китая / Художник Б. Шварц. — М.: Музгиз, 1952. — 252 с. — 6 000 экз.
Գնդիկ (անձնանուն)

Գնդիկ, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն գնդիկ՝ «թմբլիկ, կլորիկ» բառից։ Հիշատակված է 1709 թվականին սեռական՝ Գնդկի ձևով։


== Ծանոթագրություններ ==
Իշխանուհի (անձնանուն)

Իշխանուհի, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն իշխան բառի իգական ձևից։ Նորակերտ անուն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Գևորգ Արծրունի

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Արծրունի ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Գևորգ Երեմիայի Արծրունի (1771, Վան, Վանի էյալեթ, Օսմանյան կայսրություն - օգոստոսի 6, 1830(1830-08-06), Թիֆլիս, Վրացական նահանգ, Ռուսական կայսրություն), հայ հասարակական գործիչ, ազնվական (Երան-Արծրունի տոհմից)։


== Կենսագրություն ==
1813 թվականին բնակություն է հաստատել Թիֆլիսում և ընդունել ռուսական հպատակություն։ 1820 թվականին կայսերական հրովարտակով ստացել է ազնվականի տիտղոս, որը պետք է փոխանցվեր ժառանգաբար։ Առևտրական, շինարարական և հասարակական լայն գործունեություն է ծավալել․ հիմնել է իջևանատներ, միջոցներ տրամադրել Ներսիսյան դպրոցի կառուցմանը և այլն։ 1819 թվականին Ամստերդամում գնել է հայկական տպարան և նվիրել Ներսիսյան դպրոցին։ Ներսես Աշտարակեցու Քիշնև աքսորվելուց հետո Գևորգ Արծրունին փաստորեն դարձել է դպրոցի տնօրենը։ Տպագրել է «Դարաստան խրատուց․․․ ի վայելս մանկանց Հայաստանի» (1829) ուսումնասիրությունը։ Նրա մի շարք անտիպ աշխատություններ հրո ճարակ են դարձել 1855 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
(9411) Հիտոմիյամոտո

(9411) Հիտոմիյամոտո (անգլ.՝ Hitomiyamoto), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի փետրվարի 1-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,19655 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7357 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6574 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2087,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172457 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,35° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9411) Հիտոմիյամոտո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դուբրավնի (Ցիմլյանսկի շրջան)

Դուբրավնի (ռուս.՝ Дубравный), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ցիմլյանսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնոյարսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Օուայհի շրջան (Այդահո)

Օուայհի շրջան (անգլ.՝ Owyhee County), ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 19.886 կմ² է, բնակչությունը՝ 10.644 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մերֆի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1863 թ.։
Ֆերա

Ֆերա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Սիլվանի գավառակում:


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 80 տուն հայ բնակիչ։


== Պամտություն ==
Ֆերան ուներ հայկական եկեղեցի:


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարգարիտ Շահինյան

Մարգարիտ Գուրգենի Շահինյան (հունվարի 10, 1957(1957-01-10), Սարուխան, Նոր Բայազետի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգչուհի։


== Կենսագրություն ==
Մարգարիտ Շահինյանը ծնվել է 1957 թվականի հունվարի 10-ին  Սարուխան գյուղում (ներկայում՝ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզ)։ 1984 թվականին ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիան (Ա. Ոսկանյանի դասարան), 1992 թվականին՝ ասպիրանտուրան։ 
2010 թվականին սկսել է  դասավանդել Երևանի պետական կոնսերվատորիայում (պրոֆեսոր՝ 2016 թվականից), Երևանի Ա. Բաբաջանյանի անվան երաժշտամանկավարժական քոլեջում։ 
1972 թվականից եղել է Ե. Սահառունու անվան, 1976-1979 թվականներին՝ Հայկական ժողովրդական երգի-պարի, 1983-1989 թվականներին՝ Հայաստանի գուսանական և ժողովրդական երգի, 1990-1992 թվականներին՝ Հայաստանի ռադիոյի ժողովրդական գործիքների, 1992-2000 թվականներին՝ «Սայաթ-Նովա» աշուղական երգի անսամբլների, 1989-2000 թվականներին՝ Հայֆիլհարմոնիայի մեներգչուհի։
198-2000 թվականներին հանդես է եկել նաև «Տաղարան», «Շարական», «Փյունիկ», «Սրինգ» անսամբլների հետ։ 1994 թվականին երբ նշվել է Կոմիտասի ծննդյան 125-ամյակը, Մարգարիտ Շահինյանի նախաձեռնությամբ իրականացվել են մի շարք հեռուստատեսային և համերգային ծրագրեր (այդ թվում՝ 2 կինոհամերգ), 1999 թվականին՝ Կոմիտասի 130-ամյակի առթիվ, հանդես է եկել մենահամերգով (երգեհոնահար Վահագն Ստամբոլցյանի նվագակցությամբ)։
Համերգներով շրջագայել է ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Իրանում, Բելգիայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Հոլանդիայում, Ռուսաստանում, Ուկրաինայում և այլուր։ 
2003-2006 թվականներին հրավերով աշխատել է Լոս Անջելեսի «Մաշտոց» ազգային համալսարանում («Սուրբ Մաշտոց» շքանշան, 2006)։ 2005-2010 թվականներին Լոս Անջելեսում գործել է Մարգարիտ Շահինյանի հիմնադրած «Հայ երգարվեստի կենտրոնը»։ 
2013 թվականին Երևանի պետական կոնսերվատորիայում ստեղծել է «Մարգարիտներ» ավանդական երգի-պարի անսամբլը («Evro Folk-2014» միջազգային փառատոնի ոսկե մեդալ, Պրահա)։ 
Հեղինակել է ուսումնամեթոդական ձեռնարկներ, ունի ֆոնդային ձայնագրություններ։ Մարգարիտ Շահինյանի երկու ձայներիզներն («Իմ արյան կանչը», որում ընդգրկվել են ժողովրդագուսանական երգեր, և «Դարերի խորքից» ալբոմը, որում տեղ են գտել վաղ միջնադարյան, կոմիտասյան նմուշներ ու հայրեններ) արժանացել են Հայկական երաժշտական մրցանակաբաշխության 1-ին կարգի՝ «Անուշ» մրցանակի (2001)։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
2012 – Հայաստանի մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ,
2012 – Մշակույթի նախարարության «Կոմիտաս» մեդալ,
2001 – Հայկական երաժշտական մրցանակաբաշխության «Անուշ» 1-ին կարգի մրցանակ («Լավագույն ժողովրդական, գուսանական կատարում»)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարգարիտ Շահինյանի երգերի ձայնագրություններ
Մարգարիտա Շահինյանի երգերի ձայնագրություներ Յութուբում (մաս 1)
Մարգարիտա Շահինյանի երգերի ձայնագրություներ Յութուբում (մաս 2)
Մզրան (Չարսանջակի գավառ)

Մզրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում։


== Բնակչություն ==
1893 թվականին ուներ 20 տուն հայ և 8 տուն քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պրոստագլանդիններ

Պրոստագլանդիններ, մարդու և կաթնասուն կենդանիների հորմոններ։ Չհագեցած ճարպային օքսիթթուներ են, որոնց մոլեկուլների կմախքը բաղկացած է ածխածնի 20 ատոմից։


== Պատմություն ==
Հայտնաբերել է շվեդ գիտնական Ու․ Էյլերը (1936), մարդու սերմնահեղուկում։ Պրոստագլանդիններ մաքուր վիճակում անջատել են Շվեդիայի և ԱՄՆ-ի գիտնականները՝ 1956-1965 թվականներին։ Սկզբնական շրջանում պրոստագլանդիններ համարվում էին շագանակագեղձի արտազատուկ։ Փոքր կոնցենտրացիաներով պրոստագլանդինները գտնվում են բարձրակարգ կենդանիների համարյա բոլոր օրգաններում, հյուսվածքներում և կենսահեղուկներում։


== Կենսաքիմիա ==
Հայտնի են մոտ 20 բնական պրոստագլանդիններ, որոնք թանձր հեղուկներ են կամ դյուրահալ բյուրեղներ։ Ըստ քիմիական կառուցվածքի տարբերում են А, В, E և F պրոստագլանդիններ, որոնցից առավել կարևոր են վերջին երկուսը։ Պրոստագլանդիններ օրգանիզմում առաջացնում են հարթ մկանների՝ հատկապես արգանդի և ֆալոպյան փողերի կծկում։
Ծննդաբերության պահին և դաշտանի ընթացքում պրոստագլանդինների պարունակությունն արգանդային հյուսվածքներում խիստ աճում է։ պրոստագլանդիններ ունեն նաև կարդիատոնիկ և բրոնխալայնիչ հատկություն։ A և E խմբի պրոստագլանդինները իջեցնում են, իսկ F խմբինը՝ բարձրացնում արյան զարկերակային ճնշումը, բարելավում արյան պսակային և երիկամային շրջանառությունը, ընկճում ստամոքսի հյութազատիչ ֆունկցիան, ազդում ներզատիչ գեղձերի գործունեության, ջրաաղային փոխանակության վրա։
Օրգանիզմում պրոստագլանդիններ սինթեզվում են հյուսվածքային տարբեր բջիջներում։ Պրոստագլանդինների կենսական ֆունկցիաների բազմազանության և օրգանիզմում պրոստագլանդիններ սինթեզող հատուկ օրգանի բացակայության պատճառով, դրանց դասում են «տեղային» կամ բջջային հորմոնների շարքը։


== Ազդեցության մեխանիզմ ==
Պրոստագլանդինների ազդեցության մեխանիզմը պարզված չէ։ Հայտնի է, որ նրանք ազդում են ադենիլցիկլազ ֆերմենտի ակտիվության վրա։ Պրոստագլանդիններ օգտագործվում են մանկաբարձության մեջ և գինեկոլոգիայում ծննդաբերությունը հեշտացնելու և հղիությունը վաղ շրջանում արհեստականորեն ընդհատելու նպատակով։


== Կիրառում ==
Հեռանկարային է պրոստագլանդինների օգտագործումը քիթմպանի բորբոքումների, ստամոքսի խոցի, կրծքահեղձուկի, հիպերտոնիայի, թրոմբոզների և հոդաբորբերի բուժման համար։ Պրոստագլանդինները ստանում են ֆերմենտային սինթեզով բնական բարձրմոլեկուլային չհագեցած ճարպաթթուներից, զուտ քիմիական սինթեզով՝ ցիկլապենտադիենից։
Վելիկի Լիպովեց

Վելիկի Լիպովեց (ուկրաիներեն՝ Великий Липовець), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկի Լիպովեց գյուղում բնակվում էր 167 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Փիտկին շրջան (Կոլորադո)

Փիտկին շրջան (անգլ.՝ Pitkin County), ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2513 կմ² է, բնակչությունը՝ 17148 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ասպեն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1881 թ.։
Կալինինի փողոց (Դոնի Ռոստով)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կալինինի փողոց (այլ կիրառումներ)Կալինինի փողոց (ռուս.՝ Улица Калинина), փողոց Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Ժելեզնոդորոժնի և Խորհրդային շրջաններում։ Անվանվել է խորհրդային քաղաքական գործիչ, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահ Միխայիլ Իվանովիչ Կալինինի (1875-1946) պատվին։ Սկիզբ է առնում Ռաբոչայա փողոցից և ավարտվում Ռիխարդ Զորգեի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 2200 մետր է։


== Նկարագրություն ==
Դոնի Ռոստով քաղաքի Կալինինի փողոցը սկսվում է Ռաբոչայա փողոցից, հատում 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ Կոլցևայա փողոցները, Օսիպենկոյի, Կրայնյայա, Զապորոժսկայա, Մանեժնայա, Կրասնոսելսկայա, Միչուրինի, Պետրոզավոդսկայա, Սոդրուժեստվոյի փողոցները և ավարտվում Ռիխարդ Զորգեի փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 2200 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 225 շինություն։
Կալինինի փողոցի փոստային դասիչներն են՝ 311004, 344004, 344058, 344090, 346743։
Փողոցն անվանվել է խորհրդային քաղաքական գործիչ, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահ Միխայիլ Իվանովիչ Կալինինի (1875-1946) պատվին։ 1920 թվականի գարնանը Միխայիլ Կալինինն այցելել է Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ ու Կրասնի Սուլին և վերջինի կայարանամերձ հրապարակում ելույթ ունեցել բանվորների առջև՝ կոչ անելով պայքարել հակահեղափոխականների դեմ։
Կալինինի փողոցի 3-րդ Կոլցևայա փողոցից մինչև Օսիպենկոյի փողոցն ընկած հատվածում գործում է տրամվայի թիվ 7 երթուղին։ Ամբողջ երկայնքով փողոցի երթևեկությունը երկկողմանի է։ Կալինինի փողոցն ասֆալտապատված չէ։ Սոդրուժեստվոյի փողոցից մինչև Ռիխարդ Զորգեի փողոց այն չափազանց նեղանում է, և այնտեղով կարող են անցնել միայն հեծանիվներն ու մոտոցիկլները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Улица Калинина в Ростове-на-Дону
Подробная карта Улица Калинина, город Ростов-на-Дону со спутника с номерами домов, индекс и маршруты, Яндекс, Гугл карты


== Արտաքին հղումներ ==
Почтовый индекс Улица Калинина, г. Ростов-на-Дону
Ռազմատնտեսական ներուժ

Ռազմատնտեսական ներուժ, երկրի (երկրների կոալիցիայի) առարկայական (օբյեկտիվ) հնարավորությունները, որոնք կարող են օգտագործվել նրա պաշտպանական հզորության ամրապնդման և պատերազմի վարման համար։ Որոշվում է պետության սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական կարգով, արտադրության ծավալով ու կառուցվածքով, արդյունաբերության (առաջին հերթին՝ ծանր և ռազմական) արտադրական կարողությունների առկայությամբ, գյուղատնտեսության զարգացմամբ, հաղորդակցության ճանապարհների վիճակով, համապատասխան փոխադրամիջոցների (տրանսպորտային միջոցներ) ու կապի գոյությամբ, բնակչության թվով ու բարոյաքաղաքական մակարդակով, գիտության ու տեխնիկայի զարգացման աստիճանով, ֆինանսների վիճակով, բնական ռեսուրսների առկայությամբ և դրանց յուրացման աստիճանով, արտադրողական ուժերի տեղաբաշխմամբ, արտադրության կոոպերացման, ներքին ու արտաքին տնտեսական կապերի մասշտաբներով ու խորությամբ, նյութական միջոցների ու ռեզերվների պաշարներով։ Ռազմատնտեսական ներուժի (ռազմատնտեսական պոտենցիալ) կարևոր ցուցանիշներից է ժողովրդական տնտեսության (ազգային տնտեսության, էկոնոմիկայի) հիմնական ճյուղերի ձեռնարկությունները կարճ ժամանակամիջոցում ռազմական արտադրության փոխադրելու հնարավորությունը։
Իրինա Բլիզնովա

Իրինա Յուրևնա Բլիզնովա (ռուս.՝ Ирина Юрьевна Близнова, հոկտեմբերի 6, 1986(1986-10-06), Կրասնոդար, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս հանդբոլիստ, Ռուսաստանի հավաքականի խաղացող և նախկին ավագ, Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։ 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն, 2008 թվականի Պեկինի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր։ Տոլյատիի տնտեսա-տեխնոլոգիական քոլեջի (ՏԵՏԿ) «Ֆիզիկական կուլտուրա» մասնագիտության առաջատար մասնագետ։ «Готов к труду и обороне» դեսպան Սամարայի մարզում։ Տոլյատիի քաղաքային շրջանի ղեկավարի խորհրդական սպորտի հարցերով։


== Կենսագրություն ==
Իրինա Բլիզնովան ծնվել է 1986 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Կրասնոդարում։ Հանդբոլով զբաղվել սկսել է ութ տարեկանում տեղի օլիմպիական ռեզերվի մանկապատանեկան մարզադպրոցում։ Իրինայի առաջին մարզիչները եղել են Սերգեյ և Իրինա Կոսերը։ Կարիերայի մեծ մասն Իրինա Բլիզնովան անցկացրել է «Լադա» ակումբում, թիմի կազմում նվաճել է մի շարք տիտղոսներ։  Ռուսաստանի հավաքականի կազմում 2005 և 2007 թվականներին դարձել է աշխարհի չեմպիոն, իսկ 2016 թվականին դարձել է Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։ Ռիո դե Ժանեյրոյում տարած հաղթանակից հետո հայտարարել է կարիերան ավարտելու մասին։ 2019 թվականի մայիսին հայտարարել է մարզական կարիերան շարունակելու մասին և նոր պայմանագիր է կնքել «Լադա» հանդբոլի ակումբի հետ։


== Անձնական կյանք ==
Ավարտել է Տոլյատիի պետական համալսարանը։  Ամուսինը Ալեքսանդր Սմիրնովն է։ Ունի երկու երեխա։


== Ձեռքբերումներ ==
Ռուսաստանի աղջիկների առաջնության չեպիոն – 2001
Եվրոպայի պատանեկան առաջնության չեմպիոն – 2003, 20004
Աշխարհի երիտասարդական առաջնության չեմպիոն – 2005
Աշխարհի չեմպիոն – 2005, 2007
Ռուսաստանի չեմպիոն – 2005, 2006, 2008
Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր – 2006
Ռուսաստանի գավաթակիր – 2006
Աշխարհի գավաթակիր – 2007
Չեմպիոնների լիգայի արծաթե մեդալակիր – 2007
Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր – 2007
Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր – 2008
Եվրոպայի հանդբոլի ֆեդերացիայի գավաթի դափնեկիր – 2012
Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն – 2016


== Պարգևներ և կոչումներ ==
Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» II աստիճանի մեդալ (2 օգոստոսի, 2009) – ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի, 2008 թվականին Պեկինում 29-րդ Օլիմպիական խաղերում ցույց տված մարզական բարձր ձեռքբերումների համար
Բարեկամության շքանշան (25 օգոստոսի, 2016 թվական) – 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյի 31-րդ Օլիմպիական խաղերում ցույց տված մարզական բարձր ձեռքբերումների համար, հաղթանակի նկատմամբ կամք և նպատակասլացություն ցուցաբերելու համար


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Анкета игрока на сайте ГК «Лада»
Իրինա Բլիզնովա Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine. – օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
Անատոլի Կորսուն

Անատոլի Կորսուն (ռուս.՝ Анатолий Николаевич Корсун, հոկտեմբերի 19, 1947(1947-10-19)), ռուսական դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Խարկովի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1972) և ԽՍՀՄ ԱԳՆ դիվանագիտական ակադեմիան (1986)։
Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1986 թվականից։

1986-1991 թվականներին՝ Լիբիայում ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
1994-1998 թվականներին՝ Բրեստում (Բելառուս) Ռուսաստանի գլխավոր հյուպատոս։
2001-2004 թվականներին՝ Խարկովում (Ուկրաինա) Ռուսաստանի գլխավոր հյուպատոս։
2004-2005 թվականներին՝ Ուկրաինայում Ռուսաստանի դեսպանատան դեսպանորդ խորհրդական։
2005-2008 թվականներին՝ ՌԴ ԱԳՆ կադրերի դեպարտամենտի փոխտնօրեն։
2008 թվականի փետրվարի 29-ից-2014 թվականի օգոստոսի 6-ը՝ Բոթսվանում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան։Ամուսնացած է։ Ունի որդի։


== Պարգևներ ==
20 տարվա «անբասիր ծառայության համար» գերազանցության նշան (2007 թվականի հուլիսի 25)՝ երկարամյա արդյունավետ դիվանագիտական գործունեության համար։
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշան (2014 թվականի հունիսի 23)՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին քաղաքական կուրսի իրականացման գործում ունեցած ավանդի համար։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1996 թվականի ապրիլի 1)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2004 թվականի օգոստոսի 25)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2012 թվականի նոյեմբերի 14)


== Ծանոթագրություններ ==
Խնձորեկ (այլ կիրառումներ)

Խնձորեկ, կարող է վերաբերել՝

Խնձորեկ (ներկայում՝ Հավսաթաղ)՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում, ներկայում գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո,
Խնձորեկ՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում,
Խնձորեկ՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում,
Խնձորեկ՝ գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։
Ձութ

Ձութը (նաև՝ ձյութ կամ սարի ծամոն (մաստակ)) սնձից մերված խիժային նյութ է (սնձի կաթը), որի չորացրած տեսակը որպես մաստակ օգտագործվում էր թե Հայաստանի գյուղերում և թե Պարսկաստանի հայաբնակ գյուղերում։
Ձութ մերելու համար Իրանի հայկական գյուղերում սնձի բույսի վրա կտրվածք էին առաջացնում, որից դուրս էր ծորում բույսի կաթը։ Այս կաթը որոշ ժամանակ թողնելով չորանում էր, և դառնում խունկի նման չորացած խեժ, որը հնարավոր էր մաստակի պես ծամել և մեծ փուչիկներ ստեղծել նրանով։
Հայաստանի գյուղերում ևս այն պատրաստում են սնձի կաթից։ Սինձը բույս է, որն արմատների մեջ կաթ է պարունակում։ Սկզբում հավաքում են բույսի կաթը, հետո լցնում տարայի մեջ, ավելացնում ջուր և մոտ 2 օր դնում արևի տակ։ Ապա քամում են ստացված զանգվածը։ Այնուհետև մաստակը գցում սառը ջրի մեջ և պահում սառնարանում։
Սարի ծամոնի պատմությունը սկիզբ է առել դեռևս հին ժամանակներից։ Մարդիկ այն օգտագործել են նաև տարբեր հիվանդություններ բուժելու նպատակով։
Ձութը մի քիչ էլ դառնահամ է։ Որոշակի նյութերի տեղեկությունների վերաբերյալ նշվում է նաև, որ գյուղերում կան վայրեր որտեղ մարդիկ պատրաստում են և օգդագործում, և զգում են առողջական դրական փոփոխություններ։


== Տես նաև ==
Սարի ծամոն
Մաստակ
Բաղդասար Այվազյան (նկարիչ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաղդասար Այվազյան (այլ կիրառումներ)Բաղդասար Այվազյան (1986, Ադանա, Թուրքիա), հայ նկարիչ, ճարտարապետ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Մյունխենի և Շտուտգարտի գեղարվեստների ակադեմիաներում։ 1923 թվականից ապրել է Արգենտինայում։ 1944 թվականին կազմակերպել է իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ Գործերից են՝ «Պառավ կինը», «Աննա-Մարի» և այլն։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահ ում։


== Մատենագրություն ==
Onnig Avedissian, Peintres et eculpteus Armeniens. Le Caire, 1959


== Ծանոթագրություններ ==
Հայոց թագավորություն (նախագիծ)

Հայոց թագավորություն, Ռուսաստանին հովանավորության ներքո ինքնավար հայոց թագավորության ստեղծման նախագիծ հայ հայենասերների կողմից, որոնք առաջարկել են հայ հայենասերները Ռուսական կայսրության ցար Նիկոլայ Ա-ին 1827 թվականին։ 1827 թվականին տվյալ հողերը, որոնք նախատեսված էր ընդգրկել ստեղծվելիք թագավորության կազմի մեջ դեռ գտնվում էին Պարսկաստանի ձեռքերում։ Ընդ որում, կային Վրացական նահանգի մեջ մտնող այլ հայկական հողերը, որոնք հայ գործիչները չէին մտցնում ստեղծվելիք ինքնավար Հայոց թագավորության մեջ, քանի որ դրանք արդեն կցված էին Ռուսական կայսրությանը։
1827, Ռուսաստանի կազմում Արևելյան Հայաստանում ինքնավարություն ստեղծելու նախագիծ։ 1826-28-ի ռուս-պարսկական պատերազմը (տես Ռուս-պարսկական պատերազմներ 1804-13, 1826-1828) դեռ չավարտված՝ հայ ազատագրական շարժման գործիչներին և ռուսական արքունիքին մտահոգում էր այն հարցը, թե ինչ վարչակարգ է հաստատվելու Ռուսաստանի տիրապետության տակ անցած (տես Գյուլիստանի հաշտության պայմանագիր 1813) և անցնելիք հայկական տարածքներում։ Հայ գործիչները (մասնավորապես՝ Ներսես Աշտարակեցին, Հ. Ալամդարյանը և ուրիշներ) հույս ունեին, որ հայկական այդ տարածքներում կվերականգնվի հայկական պետականությունը՝ Ռուսաստանի հովանավորության ներքո։ Ցարական կառավարությունը, որին հայտնի էին այդ միտումները, Պետերբուրգում ստեղծեց հատուկ կոմիտե, որն զբաղվելու էր նորանվաճ տարածքների ապագա կացության հարցով։ Ռուսաստանի հայ գործիչներ Խ. Լազարյանը, Կ. Արղությանը, Ա. Խուդաբաշյանը ռուսական արքունիք ներկայացրին մի նախագիծ, որով Հայաստանի՝ Արաքսից հյուսիս ընկած մասը պետք է ինքնավարություն ստանար Ռուսաստանի կազմում։ Ըստ նախագծի՝ վերականգնվելու էր Հայոց թագավորությունը (կազմվելու էր Երևանի, Նախիջևանի, Ղարաբաղի, Շաքիի նահանգներից, «Հայոց թագավոր» տիտղոսը մտնելու էր Նիկոլայ I-ի տիտղոսների մեջ)՝ Էջմիածնի Մայր աթոռի գլխավորությամբ, կատարվելու էր ներգաղթ, կամավոր հիմունքներով ստեղծվելու էր հայկական զորք, որը կփոխարիներ ռուսական զորքերին և կկատարեր սահմանապահ ծառայություն։ Նախագիծը մերժում էր ճորտատիրական իրավունքը։
Ռուսաստանի հովանավորության տակ հայկական պետականությունը վերականգնելու նույն բովանդակությամբ նախագիծ էր ներկայացրել նաև քաղաքական գործիչ Սերովբե վարդապետ Կարնեցին։ Այդ նախագծերն անհարիր էին Ռուսաստանի գաղութատիրական քաղաքականությանը և չիրագործվեցին։ 1828-ին հայկական հողերի մի մասից միայն ստեղծվեց Հայկական մարզը՝ որպես հատուցում հայ ազատագրական շարժման գործիչների պատրանքների, և գոյատևեց մինչև 1840-ը։


== Տես նաև ==
Արևելյան Հայաստան
Հայոց պատմություն


== Արտաքին հղումներ ==
Հայաստանի ինքնավարության նախագիծը։ Հայկական մարզը Archived 2012-10-16 at the Wayback Machine.


== Գրականություն ==
Պարսամյան Վ.Ա., Գրիբոյեդովը և հայ-ռուսական հարաբերությունները, Ե., 1947։
Հայ ժողովրդի պատմություն, հ. 5, Ե., 1974։
Նովինկի (գյուղ, Վաչսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովինկիՆովինկի (ռուս.՝ Новинки), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սուրբ Բավոն Գենտացու եկեղեցի (Հաառլեմ)

Սուրբ Բավոն Գենտացու եկեղեցի (հոլ.՝ Grote of Sint-Bavokerk), նիդեռլանդական Հաառլեմ քաղաքի ամենախոշոր բողոքական եկեղեցին, որը տեղակայված է կենտրոնական Գրոտե Մարկտ հրապարակում։ Կառուցվել է 14-րդ դարում, քաղաքի հովանավոր Սուրբ Բավոնի գերեզմանի վրա։ Սակայն սկզբնական կառույցը խիստ վնասվել է հրդեհի պատճառով, իսկ ներկայիս գոթական եկեղեցին 15-16-րդ դարերի վերականգնման աշխատանքների արդյունքն է։ Ի սկզբանե կառուցվել է որպես կաթոլիկ եկեղեցի, սակայն ներկայիս Սուրբ Բավոնի եկեղեցին պատկանում է բողոքականներին։

Եկեղեցու զանգակատունն ունի ութսուն մետր երկարություն, և այն տեսանելի է գրեթե Հաառլեմի բոլոր կետերից։ Եկեղեցում կա փայտե կամար, որը հենված է 28 սյուն վրա, իսկ գլխավոր նավի առաստաղը պատրաստված է մայրու փայտից։ Աջակողմյան նավի պատին կախված է քաղաքի հին հատակագիծը (17-րդ դար), որը կազմված է քաղաքային շենքերի և այդ ժամանակվա հրապարակների պատկերներով։ Ներքին ձևավորման մեծ մասը պատկանում է Ռեֆորմացիայի ժամանակաշրջանին։ Մինչև 1831 թվականը տաճարում իրականացվել են հուղարկավորություններ, որոնք 1000-ից ավելին են, ըստ այդմ եկեղեցու հատակը գրեթե ամբողջովին ծածկված է սև գերեզմանաքարերով։ Դրանց թվում է նաև Ֆրանս Հալսի գերեզմանը։ 1692-1694 թվականներին եկեղեցում, որպես երգեհոնահար, աշխատել է Բարոկկո ժամանակաշրջանի խոշոր նիդեռլանդացի կոմպոզիտոր Սիբրանդ վան Նորդը (Կրտսեր)։

Տաճարը հայտնի է իր երգեհոնով, որը կառուցվել է Քրիստիան Մյուլլերի կողմից 1738 թվականին։ Մի ժամանակ այն աշխարհի ամենախոշոր երգեհոնն էր՝ 63 ստեղնով (այժմ՝ 64), երեք ձեռքի և ոտքի ստեղնաշարով և շուրջ հինգ հազար խողովակներով։ Աշխարհի ամենագեղեցիկ երգեհոն համարվող այս գործիքի վրա նվագել է Հենդելը, Մենդելսոնը և տասնամյա Մոցարտը։ 19-20-րդ դարերում երգեհոնը տարբեր փոփոխություններ է կրել, սակայն 1959-1961 թվականներին վերակառուցման ընթացքում դրան վերադարձվել է իր նախկին տեսքը։
1898 թվականին Հաառլեմում կառուցվել է համանուն՝ Սուրբ Բավոնի կաթոլիկ եկեղեցին։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
De Grote of St. Bavokerk te Haarlem Archived 2007-04-26 at the Wayback Machine. (նիդեր.) (անգլ.)
The Müller Organ in the Grote or St. Bavokerk Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Կոբոզևո (այլ կիրառումներ)

Կոբոզևո, կարող է վերաբերել՝

Կոբոզևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Կոբոզևո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Ռուբեն Մանուկյան (նկարիչ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ռուբեն Մանուկյան (այլ կիրառումներ)Ռուբեն Սոսի Մանուկյան (հուլիսի 2, 1940(1940-07-02), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գեղանկարիչ, Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (1990)։
Գեղանկարիչ-գրաֆիկ Ալեքսանդրա Մանուկյանի հայրն է։


== Կենսագրություն ==
1960 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1965 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1970 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։ 1962-1980 թվականներին եղել է Ավանգարդ թերթի գլխավոր նկարիչը։ 1977 թվականին եղել է ՀՆՄ քարտուղարը։ Գործերին բնորոշ են հստակ գիծը, հագեցած գույնը («Ճոճանակ», 1974 թ., ՀՀ մշակույթի նախարարության ֆոնդ, «Վերածնունդ», 1988 թ., «Անդորր», 1993 թ., «Երկնային ֆանտազիա», 1995 թ., «Վարդագույն երազներ», 2001 թ.)։ Հեղինակ է նաև գրքի ձևավորումների։
Գործերից պահվում են Ստաժիցեի (Բուլղարիա), Կլայպեդայի (Լիտվա), Ջերմուկի պատկերասրահում, Մոսկվայի Արևելքի ժողովուրդների արվեստի թանգարանում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։


== Ցուցահանդեսներ ==
Անհատական ցուցահանդես, Բեյրութ, 1973 թ.
Հայ նկարիչների ցուցահանդես, Քյոլն, Գերմանիա, 1977 թ.
Անհատական ցուցահանդես Հայաստանի ժուռնալիստների միությունում, Երևան, 1979 թ.
Անհատական ցուցահանդես, Բուլղարիա
Հայ նկարիչների ցուցահանդես, Տորոնտո, Կանադա, 1983 թ.
Անհատական ցուցահանդես, Սոչի, 1984 թ.
Անհատական ցուցահանդես, 1987 թ., Եթովպիա (արժանացել է մրցանակի)
Անհատական ցուցահանդես, Ալեք Մանուկյան սրահ, Ֆրանսիա, 1992 թ.
Անհատական ցուցահանդես, Ֆրեզնո, Կալիֆորնիա, 1993 թ.
Անհատական ցուցահանդես, Բևերլի Հիլզ, Կալիֆորնիա
Լոս Անջելեսի երաժշտա-թատերակամ միություն, 1995 թ.
Թեքեյան մշակութային կենտրոն, Փասադենա, Կալիֆորնիա
Թեքեյան մշակութային կենտրոն, Երևան, 1997 թ.
Միջազգային Արտ-Էքսպո, Լոս Անջելես, 1998 թ.
Հայ նկարիչների ցուցահանդես, Երևան, 2000 թ.
Միջազգային Արտ-Էքսպո, Լաս Վեգաս, 2007 թ.
«Զազզվե», 2009 թ.
ՀԲԸՄ Արվեստի և մշակույթի կոմիտեի Փասադենայի կենտրոն, 2010 թ.
ՀԲԸՄ Նազարյան կենտրոն, 2011 թ.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուբեն Մանուկյան
Չերնովսկոե (գյուղ, Բոլշեբոլդինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՉերնովսկոեՉերնովսկոե (ռուս.՝ Черновское), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոլշեբոլդինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Cocoon (բենդ)

«Cocoon», ֆրանիսական փոփ ֆոլկ բենդ Կլերմոն Ֆերանից, կատարում է անգլերենով։ Ստեղծվել է 2006 թվականին Մարկ Դումեյլի և դաշնակահար Մորգան Իմբեուդի կողմից։ Բեմում նրանք հանդես են գալիս Ռաֆայեկ Սեգյուների (հարվածային գործիքներ) և Օլիվեր Սմիթի (բաս) հետ։


== Պատմություն ==
Բենդի առաջին ալբոմը My Friends all Died in a Plane Crash-ն է, թողարկվել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 22-ին ։ Այն մեծ հաջողության է հասել, վաճառվել է ալբոմի ավելի քան 100.000 պատճեն և Ֆրանսիայում դարձել է պլատինե։
Առաջին ալբոմից հետո Cocoon-ը 2009 թվականի սեպտեմբերի 7-ին թողարկեց CD/DVD, Back to Panda Mountain։ Հրապարակման շրջանականերում նրանք շրջագայությունների մեկնեցին, որը անվանեցին «Baby Panda Tour»։ 2010 թվականի ապրիլ
ին բենդը սկսեց ձայնագրել իր երկրորդ ստուդիական ալբոմը՝ Where the Oceans End։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
My Friends all Died in a Plane Crash (2007)
Where the Oceans End (2010)


=== EP ===
I Hate Birds (2006)
From Panda Mountains (2007)


=== Սինգլներ ===
"On My Way" սեպտեմբեր, 2007
"Chupee" նոյեմբեր, 2008
"Owls " (կենդանի կատարում) հոկտեմբեր, 2009
"|Comets" սեպտեմբեր, 2010


=== DVD ===
[Back to Panda Mountains (2009)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Where the oceans end քննադատությունը Archived 2011-07-07 at the Wayback Machine. (Spanish)
Էստոնական թանգարան բաց երկնքի տակ

Էստոնական թանգարան բաց երկնքի տակ (էստ․՝ Eesti Vabaõhumuuseum), Էստոնիայի գյուղական ավանդական ճարտարապետության թանգարան, 18-րդ դարի ձկնորսական գյուղի վերակառուցում (բնական չափերով), որն ունի եկեղեցի, պանդոկ, դպրոց, մի քանի ալրաղաց, հրշեջ կայան, 12 բակեր ու ուռկանների պահպանման համար նախատեսված տաղավարներ։ Թանգարանը տեղակայված է Տալլինի կենտրոնից 8 կմ արևմուտք՝ Rocca al Mare շրջանում։


== Պատմություն ==
Էստոնիայում բաց երկնքի տակ թանգարան հիմնելու հարցն առաջին անգամ քննարկվել է 1913 թվականին, երբ էստոնացի մի խումբ մտավորականներ, որ հավանել էին Սկանդինավյան թանգարանը բաց երկնքի տակ, ցանկացան նման թանգարան ունենալ Էստոնիայում։
Թանգարանը հիմնադրվել է 1957 թվականի մայիսի 22-ին (այդ ժամանակ այն ընդգրկում էր գյուղական 68 տուն, որոնք միավորված էին 20 բակով)։ Թանգարանն զբաղեցնում է 72 հա տարածք (2005 թվականի դրությամբ) և ներառում է 72 առանձին շինություններ, որոնց մեծ մասը միավորված են 11 բակերում, որոնք էլ իրենց հերթին ներառված են չորդ տարածքային խմբերում՝ Արևմտյան Էստոնիա, Հյուսիսային Էստոնի, Հարավային Էստոնիա և Կղզիներ։ Բնակելի տներից բացի թանգարանում ցուցադրվում են նաև հասարակական շինություններ (մատուռ, գյուղական խանութ, դպրոց և այլն), որոնք տեղակայված են առանձին կամ խմբերով։
Որոշ կառույցների ներսում ներկայացված են գյուղական կենցաղի պարագաներ, աշխատանքային գործքիներ, կահույք, սպասք և այլն։ Թանգարանը նպատակ ունի ամբողջական պատկերացում տալ նախորդ հարյուրամյակների Էստոնիայի ճարտարապետության, ինչպես նաև Էստոնիայի գյուղական կյանքի վերաբերյալ։
Թանգրանն անցկացնում է «Կենդանի պատմության օրեր», որոնց ընթացքում նրա աշխատակիցները, հագնելով ազգային տարազ, ցուցադրում են գյուղացիների հիմնական աշխատանքների կատարումը, ինչպես նաև անցկացվում են սեմինարներ, երաժշտության դասեր, ձեռագործության շաբաթ օրեր, խոհարարության կիրակիներ և այլ միջոցառումներ։ Ավանդական պանդոկի սրահները տրվում են վարձով, որտեղ կարելի է անցկացնել երեկույթներ, հարսանիքներ, և տոնական միջոցառումներ։
2015 թվականին բացվել են մի քանի նոր ցուցանմուշներ, այդ թվում նոր կառույց՝ ձկնորս, հնադավան Պեչոնկինի տունը, որն անմիջական կապ չունի էթնիկ էստոնացիների հետ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թանգարանի կայքը Archived 2013-09-08 at the Wayback Machine.
Չինչին կամավորական ջոկատ

«Չինչին» կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Չինչին գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզում)։ Ունեցել է շտաբ։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը մասնակցել է Տավուշի (Ներքին Կարմիրաղբյուր, Պառավաքար) շրջանի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Ա. Ադամյանը (ընդհանուր հրամանատար), Ա. Կլեկչյանը, Ա. Քոչարյանը, Ս. Դարբինյանը, Վ. Գաբրիելյանը, շտաբի պետ՝ Վ. Մաճկալյանը։
Հայաստանի Առաջին խումբ 2009 (ֆուտբոլ)

«Հայաստանի Առաջին խումբ 2009ը» Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Առաջին խմբի 18-րդ առաջնությունն էր։ Այն սկսվել է 2009 թվականի ապրիլի 9-ին և ավարտվել նույն թվականի նոյեմբերի 6-ին։
18-րդ առաջնությունը ընթացել է 27 փուլերով։ Թիմերը միմյանց հետ մրցել են 3 անգամ։ Միայն «Իմպուլս» ֆուտբոլային ակումբը իրավունք ուներ հաջորդ տարի հանդես գալ Բարձրագույն խմբում, քանի որ միայն այս թիմն էր, որ 2009 թվականի Բարձրագույն խմբի մասնակից ակումբներից որևէ մեկի դուստր թիմ չէր հանդիսանում։ «Լեռնային Արցախը» և Արարատ ՖԱ-ի դուստր «Արարատ-2» թիմը նույնպես մասնակցելու հայտ էին ներկայացրել, սակայն մրցաշարի սկսելուց օրեր առաջ հրաժարվեցին։ Չեմպիոն հռչակվեց ամենաշատ միավոր վաստակած թիմը՝ «Իմպուլս» ֆուտբոլային ակումբը, որը նաև իրավունք ստացավ հաջորդ տարի հանդես գալ Հայաստանի Բարձրագույն խմբում։


== Մասնակիցներ ==


== Աղյուսակ ==


== Արդյունքներ ==


==== Առաջին շրջան ====


==== Երկրորդ շրջան ====


== Ռմբարկուներ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ 2009
Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթ 2009
Հայաստանի ֆուտբոլի Սուպերգավաթ 2009


== Արտաքին հղումներ ==
2009 թվականի Առաջին խմբի բաժինը ՀՖՖ-ի պաշտոնական  կայքէջում (հայ.), (անգլ.), (ռուս.)


== Գրականություն ==
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Սպահան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշարձան Իրանի Սպահան քաղաքի Սուրբ Ամենափրկիչ Վանքի բակում։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 1975 թվականի ապրիլի 24-ին։ Հուշարձանը կառուցվել է Երվանդ Սապունջյանի և Ջուլֆայի հայ համայնքի միջոցներով։ Հուշարձանն ունի կենրոնացված աշտարակի տեսք, ինչը խորհրդանշում է ցեղասպանությունից հետո կյանքի վերականգնումը, հայկական ոչնչացված մշակույթի զարթոնքը։ Հուշարձանի շուրջ կան տապանաքարերի նման պատկերներ։ 1985 թվականին հուշարձանի ջրային ցայտաղբյուրը փոխարինվել է հավերժական կրակով։


== Հեղինակներ ==
Ճարտարապետ՝ Երվանդ Սապունչյան
Նախագծող՝ Ալբերտ Աճեմյան


== Ծանոթագրություններ ==
Հելեն Հանթ

Հելեն Հանթ (անգլ.՝ Helen Hunt, հունիսի 15, 1963(1963-06-15)[…], Քալվեր Սիթի, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։
Ստացել է Օսկար մրցանակ «Ավելի լավ չի լինում» ֆիլմի համար լավագույն դերասանուհի անվանակարգում։ 7 անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի, ստացել 4-ը, 8 անգամ ներկայացվել է Էմմիի, ստացել 4-ը և այլն։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Դերակատարումներ ===


=== Ռեժիսոր ===


=== Սցենարիստ ===


=== Պրոդյուսեր ===


== Ծանոթագրություններ ==
Կան-1

Կան-1 (ֆր.՝ Canton de Caen-1), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ներքին Նորմանդիա շրջանում։ Կալվադոս դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Կան օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 16265 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1408 է։ Կան-1-ին կանտոն կանտոնում կա 2 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Կան 1-ին կանտոն կոմունան է։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի համայնքների ցանկ
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Գրեմորի

Գրեմորի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խուլփի գավառակում։
1890-ական թթ.-ին ուներ ավելի քան 35 տուն հայ բնակիչ։ 1909 թ.-ին ուներ ընդամենը 8 տուն հայ բնակիչ։
Բնակիչների հիմնական զբաղմունքը շերամապահությունն էր։
Գրեմորին կողոպտվել և ավերվել է 1895 թ.-ին։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ բնակչությունը ոչնչացվեց կամ տարագրվեց զանազան երկրներ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեյմս Ռասել Լոուել

Ջեյմս Ռասել Լոուել (անգլ.՝ James Russell Lowell, փետրվարի 22, 1819(1819-02-22)[…], Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - օգոստոսի 12, 1891(1891-08-12)[…], Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկացի բանաստեղծ, մանկավարժ, էսսեիստ և դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
Ջեյմս Ռասել Լոուելը ծնվել է 1819 թվականին փետրվարի 22-ին Քեմբրիջում՝ Նոր Անգլիայի ամենահին ընտանիքներից մեկում։ Ըստ իրենց դաստիրակության նա անգլոֆիլ էր գեղագիտական հայացքներով։ Կրթություն է ստացել Հարվարդի համալսարանում, իսկ բանաստեղծություններ սկսել է գրել ուսանողական տարիներին։ 
Լոուելի բանաստեղծական առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1841 թվականին Կյանքի տարիներ և այլ բանաստեղծություններ վերնագրով։ Երեք տարի անց լույս է տեսել Լաուելի բանաստեղծական անթոլոգիան, որով նա ձեռք բերեց տաղանդավոր քնարերգուի համբավ։ Վայելելով հսկայական ժողովրդականություն որպես բանաստեղծ՝ Ջեյմս Ռասել Լոուելը 19-րդ դարի կեսերին հրատարակել է (այդ թվում՝ անանուն) երգիծական   բանաստեղծությունների և ժողովածուներ, որոնք նվիրված էին իր ժամանակի արդի խնդիրներին։ Դրանցում ծաղրում էր տարբեր հայտնի քաղաքական գործիչների, գրողների և գրականագետների։ Բանաստեղծական ցիկլերից մեկը նա գրել է սովորական յանկի բարբառով։


== Անձնական կյանք ==
Լոուելը 1844 թվականին ամուսնացել է Մարթա Ուայթի հետ։ Նա Բոստոնի արիստոկրատ ընտանիքից  Էր և Լոուելի դպրոցական ընկերոջ քույրը։
Կնոջ ազդեցության տակ Լոուելը սկսել է հանդես գալ ԱՄՆ-ում ստրկության վերացման օգտին և այս թեմայով գրել է բազմաթիվ հոդվածներ և էսսեներ։ Միևնույն ժամանակ, իր քաղաքական և հասարակական հայացքներում նա մնում էր պահպանողական։ 
1857 թվականից հրատարակել է անգլ.՝ The Atlantic Monthly գրական ամսագիրը։ Ամերիկյան քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո հանդես է եկել հիմնականում որպես էսսեիստ և գրականագետ։ 1877-1880 թվականներին նա վերադարձել է հայրենիք, որտեղ շարունակել է ականավոր քաղաքական դեր խաղալ Դեմոկրատական ​​կուսակցության շարքերում։ 1880 թվականներին Ջեյմս Ռասել Լոուելը ծառայել է որպես ԱՄՆ դեսպան Իսպանիայում։ 1880 - 1885 թվականներին եղել է ԱՄՆ դեսպանը Մեծ Բրիտանիայում։ 1885 թվականին վերադարձել է հայրենիք, որտեղ շարունակել է ականավոր քաղաքական դեր խաղալ Դեմոկրատական ​​կուսակցության շարքերում։


== Ընտրովի ստեղծագործություններ ==
1841 թվական, Մեկ տարվա կյանք և այլ բանաստեղծություններ անգլ.՝ A year’s life and other poems
1843 թվական, Պոեմներ անգլ.՝ Poems
1848 թվական, Բանաստեղծություններ. Երկրորդ սերիա անգլ.՝ Poems. Second Series
1848 թվական, Առակ քննադատների համար անգլ.՝ A Fable for Critics
1849 թվական, Սր Լաունֆալի տեսիլքը անգլ.՝ The Vision of Sir Launfal (պատմություն Սուրբ Գրաալի մասին բանաստեղծական ձևով)
1849 թվական, Խոշոր թղթեր Մաս 1 անգլ.՝ Biglow Papers. Part 1
1867 թվական, Խոշոր թղթեր Մաս 2 անգլ.՝ Biglow Papers. Part 2
1870-1876 թվականներ,Իմ գրքերից անգլ.՝ Among my books
1978 թվական, Բանաստեղծական ստեղծագործությունները անգլ.՝ The poetical works Հոութոն Միֆլին, Բոստոն, Մասաչուսեթս


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քաջ ասպետը
«Welcome to ISNI»։ isni.oclc.org։ Վերցված է 2022-02-11 
«Books: James Russell Lowell (sorted by popularity)»։ Project Gutenberg
Զուբովկա (գյուղ, Կրասնոկուտի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶուբովկաԶուբովկա (ուկրաիներեն՝ Зубівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1910 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զուբովկա գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,313 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 83,07 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռուսական արվեստի թանգարան (Նյու Ջերսի)

Ռուսական արվեստի թանգարան / MoRA (անգլ.՝ Museum of Russian Art — MoRA), ժամանակակից ռուսական արվեստի թանգարան, որը բացվել է 1980 թվականին Պաուլյուս Հուկում՝ Նյու Ջերսիում (ԱՄՆ, Նյու Ջերսի նահանգ)։
2010 թվականին շագանակագույն քարից պատմական շենքը, որում գտնվում էր թանգարանը, վերանորոգվել և վերաբացվել է այցելուների համար։


== Պատմություն ==
Թանգարանը նվիրված է ռուսական արվեստին և մասնավորապես ԽՍՀՄ նոնկոնֆորմիստական արվեստին։ Այն ստեղծվել է 1980 թվականին որպես CASE Museum of Contemporary Russian Art (անունը իր մեջ ներառել է Խորհրդային արտագաղթյալների կլանման հանձնաժողով հապավումը՝ Committee for the Absorption of Soviet Emigres)։
Թանգարանի հատուկ ուշադրությունը կենտրոնացված է հիմնականում 20-րդ և 21-րդ դարերի ռուսական արվեստի և մշակույթի վրա․ սկսած ԽՍՀՄ 1950-ականների վերջից մինչև 1980-ականների վերջը նոնկոնֆորմիստական (ոչ պաշտոնական) արվեստից  և մինչև ռուսական ժամանակակից արվեստի վերջին իրադարձությունները և մշակութային կյանքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Веб-сайт выставок MoRA
Two Different but Complementary Painting Styles Featured in Museum of Russian Art’s Current Exhibition
Կոլորնո

Կոլորնո (իտալերեն՝ Colorno), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պարմա գավառում։
Բնակչությունը՝ 8593 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 165 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 48 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 43052։ Հեռախոսային կոդը՝ 0521։
Քաղաքի հովանավորն է սուրբ Մարգարիտը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հուլիսի 20-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք(իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Լոուրենս Ֆինկ

Լոուրենս Դուգլաս Ֆինկ, Լարի Ֆինկ (անգլ.՝ Laurence Douglas Fink, Larry Fink, նոյեմբերի 2, 1952, Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ֆինանսական գործադիր տնօրեն, ամերիկյան ԲլեքՌոք ներդրումների կառավարման բազմազգ կորպորացիայի նախագահ։ ԲլեքՌոքն աշխարհի ամենամեծ փողի կառավարման ընկերությունն է։


== Վաղ կյանք և կրթություն ==
Ֆինկը մեծացել է հրեաների ընտանիքում Լոս Անջելեսի Վան Նայս թաղամասում, որտեղ մայրը անգլերենի պրոֆեսոր էր, իսկ հայրը՝ կոշիկի խանութ ուներ։ 1974 թվականին Լոս Անջելեսի Կալիֆորնիայի համալսարանում ստացել է քաղաքական գիտությունների բակալավրի աստիճան։ 1976 թվականին նույն համալսարանի ավարտական դպրոցում ստացել է մագիստրոսի աստիճան։


== Անձնական կյանք ==
Ֆինկը կնոջ՝ Լորիի հետ ամուսնացել է 1970 թվականների կեսերին։ Զույգն առանձնատներ ունի Մանհեթենում, Նյու Յորքի Հյուսիսային Սալեմ հատվածում, Կոլորադոյի Վեյլ համայնքում։ Ունի 3 զավակ։ Ավագ որդին՝ Ջոշուան, Էսնո Կապիտալի գործադիր տնօրենն է, որտեղ Ֆինկը մասնաբաժին ունի։ Դեմոկրատական կուսակցությունից է։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովոպետրովկա (գյուղ, Ալեքսանդրովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոպետրովկաՆովոպետրովկա (ուկրաիներեն՝ Новопетрівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոպետրովկա գյուղում բնակվում էր 122 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յանգ (Ուրուգվայ)

Յանգ (իսպ.՝ Young), բնակավայր Ուրուգվայի հարավարևելյան մասում, Ռիո Նեգրո դեպարտամենտում։


== Բնակչություն ==
Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է՝ 16 756 մարդ.

Աղբյուր։ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«YoungCiudad.com (քաղաքի տեղեկատու պորտալը)» (իսպաներեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-12-29-ին։ Վերցված է 2012-10-31
Պախտակոր (ֆուտբոլային ակումբ, Տաշքենդ)

«Պախտակոր» (ուզբ. «Paxtakor» futbol klubi), ուզբեկական ֆուտբոլային ակումբ Տաշքենդում, ԽՍՀՄ-ի և Ուզբեկստանի հայտնի ֆուտբոլային ակումբներից մեկը։ Հիմնվել է 1956 թվականի ապրիլի 11-ին «Սպարտակ» թիմի բազայի վրա։ 36 սեզոնների ընթացքում (1956—1991 թվականներին) հանդես է եկել ԽՍՀՄ-ի տարբեր մակարդակների մրցաշարերում։ 1992 թվականից Ուզբեկստանի Բարձրագույն լիգայի մշտական մասնակից է։ 2015 թվականի սեզոնի արդյունքներով թիմը դարձել է Ուզբեկստանի 11-անգամյա չեմպիոն։ Հանդիսանում է Ուզբեկստանի Բարձրագույն լիգայի հնգյակի արծաթե մեդալակիր, Ուզբեկստանի Գավաթի 11-ակի մրցանակակիր, Ուզբեկստանի Գավաթի երկակի արծաթե մրցանակակիր։ Մասնակցել է 1967-1968 թվականների ԽՍՀՄ-ի Գավաթի խաղերի եզրափակչում, 1972 թվականին ԽՍՀՄ Առաջին լիգայի հաղթողն է, 2007 թվականի ԱՊՀ երկրների գավաթակիրն է և 2008 թվականի մրցաշարի ֆինալիստը։


== 1979 թվականի ավիավթարը ==
1979 թվականի օգոստոսի 11-ին 13:35 Դնեպրոդերժինսկի շրջակայքում 8400 մ բարձրության վրա իրար բախվեցին երկու Տու-134А մարդատար ինքնաթիռներ։ Դրանցից մեկը կատարում էր թռիչք Տաշքենդ-Մինսկ երթուղով։ Ինքնաթիռում կային 84 մարդ, որոնց թվում էին «Պախտակոր» թիմի 17 ֆուտբոլիստները։ Մյուս ինքնաթիռը կատարում էր թռիչք Չելյաբինսկ-Վորոնեժ-Քիշնև երթուղով։ Զոհվեցին 178 մարդ՝ 13 անձնակազմի անդամ և 165 ուղևոր։ Ֆուտբոլիստներից մի քանիսին թաղել են Տաշքենդի քաղաքային Բոտկինյան գերեզմանատանը, որտեղ տեղադրված է հուշարձան։ «Պախտակոր»-ը այդ ողբերգությունից հետո 1979 թվականի և հաջորդ մի քանի առաջնություններում համալրվեց այլ ակումբների կամավորներով։ Բացի դրանից ԽՍՀՄ առաջնության կանոնակարգում ավելացվեց հոդված, ըստ որի «Պախտակոր»-ը 3 տարիների ընթացքում անկախ արդյունքներից, պահպանում էր իր տեղը սովետական ֆուտբոլի Բարձրագույն լիգայում։


== Արտաքին հղումներ ==
«Պախտակոր» ՖԱ-ի պաշտոնական կայքը


== Աղբյուրներ ==
Ֆուտբոլային ակումբի պատմությունը
Դարա-Խարգել

Դարա-Խարգել, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆոնտենե լը Մարմիոն

Ֆոնտենե լը Մարմիոն (ֆր.՝ Fontenay-le-Marmion), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում:
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1582 մարդ, բնակչության խտությունը` 155.71 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.16 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 200 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 10 կմ հարավ:


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1009 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 745-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 264: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,8 %: 745 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 691 անձ (352 տղամարդ և 339 կին): Գործազուրկ են եղել 54 անձ (25 տղամարդ և 29 կին): 264 անաշխատունակներից 83-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 140-ը` թոշակառուներ, իսկ 41-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Էստուար

Էստուար (լատ.՝ aestuarium – ողողվող գետաբերան), դեպի օվկիանոսը, ծովն ընդարձակվող ձագարաձև գետաբերան։ Առաջանում է, երբ գետի բերած ջրաբերուկները հեռանում են ծովային հոսանքների կամ մակընթացության-տեղատվության հետևանքով, ինչպես նաև ցամաքի իջեցման, գետաբերանները ծովով ծածկվելու ժամանակ։ Բնորոշ է խոշոր գետերին (Ենիսեյ, Ամուր, Թեմզա, Էլբա, Սենա ևն)։ 
Դելտան էստուարի հակառակն է ՝ գետային ջրաբերուկներով ստեղծված ցածրավայր՝ մասնատված բազուկների և վտակների՝ մեծ կամ փոքր ճյուղավորված ցանցով։
Մեոմա (գյուղ, Վառա շրջան)

Մեոմա (էստ․՝ Meoma), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վառա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մոլդովական իշխանություն

Մոլդովական իշխանություն, Մոլդավիա (ռում.՝ Moldova), ֆեոդալական պետություն 14-19-րդ դարերում։ Առաջացել է Մոլդովա գետի հովտում (այստեղից էլ՝ անունը), որպես Հունգարիայի վասալ իշխանություն։ 1359 թվականից անկախացել է (մայրաքաղաքը Բայան էր, այնուհետև՝ Սուչավան, 16-րդ դարի 2-րդ կեսից՝ Ցասսին)։ Մոլդովական իշխանության մեջ մտել են Մոլդովան, Բուկովինան, Բեսարաբիան։ Գերագույն իշխանությունը մոլդովական իշխանությունում պատկանել է հոսպոդարին (իշխանին, առաջին իշխանը Բոգդան I-նն էր՝ 1359-1365 թթ.), ով կառավարել է երկիրը բոյարական դումայի (դիվանի) օգնությամբ։ 14-16-րդ դարերում պաշտոնական լեզուն սլավոներենն էր, 17-րդ դարում՝ մոլդավերենը։ Իշխանությունն ամրապնդվել է Ալեքսանդր Բարեպաշտի օրոք (1400-1432 թթ.), առավել զարգացման հասել Շտեֆան Մեծի ժամանակ (1457-1504 թթ.), ով երկարատև պայքար է մղել թուրքերի դեմ։ 16-րդ դարից մոլդովական իշխանությունն ընկել է թուրքական լծի տակ, որը տևել է 300 տարի։ 1711-1821 թվականներին երկիրը կառավարել են սուլթանի կողմից նշանակված հոսպոդարները (ընտրվել են ֆանարիոտներից՝ Կոստանդնուպոլսի հույն հոգևոր և աշխարհիկ վերնախավի ներկայացուցիչներից)։ Մոլդավացիները պայքարել են իրենց անկախության համար, բազմիցս դիմել են Ռուսաստանի օգնությանը (Շտեֆան Մեծը դաշինք էր կնքել Իվան III-ի, Պյոտր (Պետրոս) Ռարեշը՝ Իվան IV-ի հետ, Պետրոս I-ի հետ ռազմական օգնության պայմանագիր էր կնքել Դիմիտրիե Կանտեմիրը)։ 18-րդ դարի ռուս-թուրքական պատերազմների հետևանքով թուրքական տիրապետությունը մոլդովական իշխանությունում թուլացել է։ 1774 թվականին Ավստրիան զավթել է Բուկովինան, 1812 թվականին Բեսարաբիան մտել է Ռուսաստանի կազմի մեջ, 1859 թվականին Կարպատների և Պրուտ գետի միջև ընկած շրջանը միավորվել է Վալախիայի հետ։