armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ցայտնոտ

Ցայտնոտ (գերմ.՝ Zeit (ցայտ) — ժամանակ և գերմ.՝ Not (նոտ) — կարիք), շախմատի, շաշկու և սեղանի այլ խաղերում՝ քայլերի վրա մտորելու համար ժամանակի սղություն, որը պաշտոնական մրցաշարերում կանոնակարգվում է։ Այս բառեզրը հայտնվել է շախմատային մրցաշարերում ժամանակի սահմանափակում մտցնելուց հետո։ Հետագայում այն սկսեց կիրառվել նաև սեղանի այլ խաղերում։

Ցայտնոտը կոչվում է «խիստ», եթե խաղացողը մտորելու համար գրեթե ժամանակ չի ունենում (մեկ րոպեից պակաս՝ 10 և ավելի քայլերի համար)։ Այդպիսի պայմաններում հաճախ են կատարվում շատ թույլ քայլեր, որոնք հանգեցնում են հաղթանակի կորստի, նույնիսկ՝ պարտության հաղթած դիրքերում։
Նախկինում շախմատում 40 քայլ անելու համար տրվում էր 2,5 ժամ, հետագայում այդ թիվը կրճատվեց, հասնելով 1,5-2 ժամի։ Ժամանակակից շախմատում առավել հաճախ կիրառվում է աշխարհի 11-րդ չեմպիոն Ռոբերտ Ֆիշերի առաջարկած վայրկյանների հավելումով ժամակարգը. խաղային ժամացույցը (Ֆիշերի ժամացույց) այնպես է արվում, որ յուրաքանչյուր քայլից հետո խաղացողի ժամանակին ավելացվում է մի քանի վայրկյան։


== Շախմատից դուրս ==
«Ցայտնոտ» ռոք-խումբ
«Ցայտնոտ» բառը դուրս է եկել շախմատային բառապաշարից և կիրառվում է նաև այլ բնագավառներում՝ «ժամանակի սղություն» իմաստով


== Աղբյուրներ ==
«Ցայտնոտ» հասկացությունը բառարաններում և հանրագիտարաններում
Ցայտնոտ` ժամանակի սղություն
Վարյոնիի վերջին գործը

«Վարյոնիի վերջին գործը» (ռուս.՝ «Последнее дело Варёного»), կատակերգական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վիտալի Մելնիկովը Վլադիմիր Զայկինի սցենարով «Գոլոս» կինոստուդիայում, Ռոսկոմկինոյի, «Լենֆիլմ» և «Կրամս-ֆիլմ» կինոստուդիաների մասնակցությամբ 1994 թվականին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1994 թվականի նոյեմբերին։


== Սյուժե ==
Մանկական սննդի արտադրության մի ընկերության Սանկտ Պետերբուրգի մասնաճյուղի առաքիչ Միտյա Սիզուխինը պատահաբար կոկաին է հայտնաբերում իր փոխադրած պատրաստի արտադրանքի փաթեթներում։ Տնօրենի հետ անկեղծ խոսելուց հետո նա հասկանում է, որ դարձել է թմրամոլների ակամա աջակիցը։
Միտյայի գլխում հասունանում է տնօրենի չհրկիզվող պահարանում պահվող հանցավոր ճանապարհով վաստակած գումարները հափշտակելու ծրագիրը, և նա օգնության համար դիմում է ռեցիդիվիստ Վարենցովին՝ Վարյոնի մականունով՝ գայթակղելով նրան արտարժույթով խոշոր գումարով։
Կողոպուտը հաջող է ընթանում, սակայն նախօրեին գանգուղեղային վնասվածք ստացած Վարյոնին նույն գիշերը մաֆիոզին է տանում հափշտակված փողերի պայուսակը։ Դա կրկնվում է երեք անգամ, քանի դեռ իրավապահ մարմինները չեն հետաքրքրվում հանցագործների ոչ ստանդարտ պահվածքով, որոնք ամեն անգամ կամավոր հանձնում են իրենց սեփական ավարը։


== Դերերում ==
Վիկտոր Ստեպանով – Վարյոնի (Վասիլի Վիկտորովիչ Վարենցով)
Վիտալի Սկվորկին – Միտյա Սիզուխին (հնչյունավորել է Անդրեյ Կրասկոն)
Օլգա Մաշնայա – Կատյա Սիզուխինա
Անդրեյ Ուրգանտ – Կաշուրնիկով
Ելենա Դրապեկո – Վարենցովա
Գալինա Գուդովա – հեռուստահաղորդավար
Էրա Զիգանշինա – Սվետլանա Անդրեևնա
Լև Ելիսեև – Գեորգի Նոդարովիչ, Սվետլանա Անդրեևնայի երկրպագուն
Վերա Կարպովա – Եվգենի Իվանովնա
Վիկտոր Մելիխով – հեռուստահաղորդավար Վիտյա
Ալլա Օդինգ – Ալլա Բորիսովնա
Գելի Սիսոև – Պյոտր Իվանովիչ
Գալինա Բարանովա – երգչուհի
Իրա Դերյագինա – Թամարկա


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Վլադիմիր Զայկին
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Վիտալի Մելնիկով
Բեմադրող օպերատոր՝ Վալերի Միրոնով
Կոմպոզիտոր՝ Անդրեյ Սիգլե
Բեմադրող նկարիչ՝ Անդրեյ Վասին


== Մրցանակներ ==
«Համաստեղություն» կինոփառատոնի մրցանակ տղամարդու լավագույն դերակատարման համար (1994)
Սանկտ Պետերբուրգի քաղաքապետի մրցանակ (ռեժիսոր՝ Վ. Մելնիկով, դերասան՝ Վ. Ստեպանով, սցենարիստ Վ. Զայկին, 1994)
Գ. Կոզինցևի անվան մրցանակ լավագույն ռեժիսուրայի համար (Վ. Մելնիկով, 1994)


== Ծանոթագրություններ ==
Մարակելե (ազգային պարկ)

Մարակելե (անգլ.՝ Marakele National Park), ազգային պարկ ՀԱՀ հյուսիսում Լիմպոպո գավառում։ Պարկը գտնվում է Յոհաննեսբուրգից 250 կմ հեռավորության վրա, Վատերբերգի լեռներում Թաբազիմբի վարչական կենտրոնի մոտ և համարվում է Վատերբերգի կենսոլորտային արգելոցի մի մասը։ Նախատեսվում է ազգային պարկն ընդլայնել դեպի հյուսիս։
Ազգային պարկի ստեղծման ժամանակ՝ 1994 թվականին, այն կոչվում էր Կրանսբերգ, այնուհետև սկսեց կոչվել Մարակելե, որը տսվանա լեզվով նշանակում է ապաստանելու տեղ։ Այդպիսի անվանումը կապված է նրա հետ, որ պարկը գտնվում է արևմտյան չոր արևադարձային և խոնավ արևմտյան տարածքները իրար կապող տարանցիկ գոտում։ Այգում սովորաբար տաք ամառ է՝ ցածր խոնավությամբ, մեղմ ձմեռ՝ ցածրադիր վայրերում առավոտյան և երեկոյան հնարավոր են ցրտահարություններ։ Տեղումների միջին քանակը կազմում է տարեկան 500-700 մմ։


== Բուսական և կենդանական աշխարհ ==

Պարկում աճում է շուրջ 800 տեսակի բույսեր։ Պարկի կեսից ավելին (55 %), հիմնականում կազմում են հարավային և հարավ արևելյան հատվածները, որոնք բնութագրվում են որպես Վատերբերգի վելդ թփուտային գոտի։ Համեմատաբար մեծ քանակի տեղումները (տարեկան 719 մմ) առաջացնում են հողի բերրի շերտերի լվացումներ։ Հիմնական բուսատեսակներից են բոշխը (faurea salinga), պրոտեյան (protea caffra) և  սապոտովները  (englerophytum magaliesmontanum): Խառը վելդային գոտին զբաղեցնում է պարկի շուրջ 42 %-ը, հյուսիսարևմտյան մասում և որոշ մեկուսացված հատվածներ հարավ-արևմուտքում, որոնք բնութագրվում են ավելի խորը և հարուստ հողային շերտով։ Հիմնական տեսակներից են համարվում տերմինալիաները (terminalia sericea), միմոզաները (dichrostachys cinerea) և պտերոկարպուսները (pterocarpus rotundifolias): Մատալաբաս գետի ափին (պարկի տարածքի 3 %-ից պակաս հատվածում) ձևավորվել է միկրոկլիմա, որը կոչվում է քաղցր բուշվելդ և մեծ նշանակություն ունի գազանների ձմեռացման համար։ Այստեղ հանդիպում է էնդեմիկ էնցեֆալյարտ էժեն մարեն, որը կոչվել է ի պատիվ բնագետ և բանաստեղծ Էժեն Մարեի, որն էլ բնակվել է Վատերբերգում շուրջ 16 տարի։
Պարկի տարածքում բնակվում են աֆրիկյան փղեր, սև և սպիտակ ռնգեղջյուրներ, ընձառյուծներ, առյուծներ, այծքաղներ, իմպալաներ, սովորական ջրայծեր և այլն։ Բացի այդ պարկի տարածքում բույն են դրել կապյան անգղների ամենամեծ գաղութը (ավելի քան 800 զույգ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Marakele National Park» (անգլերեն)։ South African National Parks։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-28-ին։ Վերցված է 2010-06-10  
«Официальный сайт» (անգլերեն)։ MARAKELE CONTRACTUAL NATIONAL PARK։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-29-ին։ Վերցված է 2010-06-10
Մելանիզմ

Մելանիզմ, ի ծնե մաշկի հիվանդություն, որի պատճատը պիգմենտների և մելանին նյութի ավելցուկն է։ Տարբերակվում են մելանիզմի լրիվ և մասնակի դեպքեր։ Այս հիվանդության պարագայում մելանոսի (մելիանիզմով տառապող հիվանդ) պաշկի գույնը լինում է մուգ գույների՝ հիմնականում սև։ Մելանոսները ի տարբերություն սևամորթների, ունեն յուրահատուկ մաշկի գույն և որոշ առանձնահատկություններ։
Մելանիզմը համարվում է գենետիկական խանգարում, որը համարվում է ԴՆԹ-ի մուտացիա։ Այսպիսի երեխա ծնվում է եթե երկու ծնողներն էլ ունենում են այսպիսի ԴՆԹ, որը ռեցեսիվ է։ Մելանիզմը հազվադեպ հանդիպող բնածին դրսևորում է, որն արտահայտվում է մելանինի ավելցուկով։


== Գրականություն ==

Դավիթ Ատենբորուգ (2002)։ Կաթնասունների կյանք (TV-Series և գիրք)։ Միացյալ Թագավորություն: BBC 
Հիվանդություն Բերնարդ (1973)։ Մելանիզմի զարգացում։ ISBN 0-19-857370-7 
Մայերուս Միքայել (1998)։ Մելանիզմի զարգացման պատմություն։ Օքսֆորդի համալսարան։ ISBN 0-19-854982-2 
Մելանիզ և նրա դրսևորումներ


== Պատկերասրահ ==
Նովոֆյոդորովկա (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)

Նովոֆյոդորովկա (ռուս.՝ Новофёдоровка, բաշկիրերեն՝ Яңы Федоровка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 833 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(3997) Տագա

(3997) Տագա (անգլ.՝ Taga), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Ացուշի Սուգիեի կողմից Դայնիկում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,424805 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,007 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8426 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1379,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,261029 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,62° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3997) Տագա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Նիկոլսկոե (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկոլսկոեՆիկոլսկոե (ռուս.՝ Никольское, բաշկիրերեն՝ Никольский), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լոպե դե Վեգա (թատրոն)

Լոպե դե Վեգա (իսպ.՝ El teatro Lope de Vega), թատրոն Մադրիդում, գտնվում է Գրան Վիա փողոցում։ Կառուցվել է 1945-1949 թվականներին, ըստ ճարտարապետներ Խոակին և Խուլիան Օտամենդիների նախագծի։ Անվանակոչվել է ի պատիվ իսպանացի դրամատուրգ, բանաստեղծ և արձակագիր Լոպե դե Վեգայի։


== Պատմություն ==
Թատրոնի շենքը գտնվում է Հիսուսի միաբանության հետևորդների տան նախկին շենքում։ 1931 թվականին այն հրդեհվել է։ 13 տարի անց այն ձեռք է բերվել «Մայրաքաղաքային բնակարան» կազմակերպության կողմից, որն էլ սկսել է զբաղվել դատարկված տարածքի վերականգնմամբ։ Այստեղ կազմակերպությունը կառուցել է ստորգետնյա առևտրի կենտրոն, «Լոպե դե Վեգա» հյուրանոցը և նույն անվամբ թատրոն։
Թատրոնը բացվել է 1949 թվականի ապրիլի 16-ին` հատուկ մյուզիքլների ցուցադրման համար, սակայն 1954 թվականին վերաձևափոխվել է` դառնալով կինոթատրոն։ 
1997 թվականին «Լոպե դե Վեգա»-ն նորից դառնում է թատրոն, որտեղ մյուզիքլներ են ցուցադրվում։ Շուտով այն ձեռք է բերում «Իսպանական Բրոդվեյ» անվանումը։
2011 թվականին թատրոնը վերանորոգվում է` իր բեմում իսպանական ամենահայտնի «Առյուծ արքա» մյուզիքլը ցուցադրելու համար։


== Ներկայացումներ ==
1999. «Գեղեցկուհին և հրեշը» (մյուզիքլ)
2002. «Օպերայի ուրվականը» (մյուզիքլ)»


=== «Stage Entertainment España» ===
2004. «Mamma Mia!»
2007. «Հիսուս Քրիստոս սուպերաստղը»
2008. «Հիանալի մյուզիքլ»
2009. «Սպամատոլ»
2010. «Մերժվածները»
2011. «Առյուծ արքա»


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թատրոնի պաշտոնական կայք Archived 2016-01-15 at the Wayback Machine. (իսպ.)
Բեզաղուտ

Բեզաղուտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Դերսիմի գավառում։


== Բնակչություն ==
Եղել է հին հայկական գյուղ։ Նոր ժամանակներում արդեն քրդաբնակ էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նովու Սան Ժոակին

Նովու Սան Ժոակին (պորտ.՝ Novo São Joaquim), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Մտնում է Կանարանայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8944 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 5 022,477 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 1,8 մարդ/կմ2։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 127.560.144,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 15.329,91 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,743 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Incognito (ալբոմ, Սելին Դիոն)

Incognito, կանադացի երգչուհի Սելին Դիոնի ֆրանսերեն ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է Կանադայում 1987 թվականի ապրիլի 2-ին։ Երգչուհու 13-րդ ֆրանսերեն ալբոմն է, այն կրկնակի անգամ դարձել է պլատինե հավաստագրման կրող՝ հայրնիքում։ Incognito ալբոմը դարձել է հասանելի ամբողջ աշխարհում մի քանի տարի անց, երբ Դիոնը դարձել է համաշխարհային աստղ և վաճառվել է ավելի քան կես միլիոն օրինակ վաճառքով։


== Երգացանկ ==


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կալմե (գյուղ, Ռինգու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿալմեԿալմե (էստ․՝ Kalme), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռինգու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 102 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աղալիք

Աղալիք, գյուղ գտնվում է Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգի երզնկայի գավառում,  հյուսիս-արևելյան, Երզնկա Ֆ-ից ավելի քան 2000 մետր բարձրության վրա:Քարտեզում Նշված է Կովկասի 5 վերստանոց։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի & հարակից շրջանների տեղանունների բառարան»


== Ծանոթագրություններ ==
Հակինթիկ ատրպատականյան

Հակինթիկ ատրպատականյան (լատ.՝ Hyacinthella atropatana) հակինթազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
3-5 սմ բարձրությամբ, շատ փոքր, ձվաձև սոխուկով և թղթանման, մուգ գորշ կամ մոխրագույն թեփուկներով սոխուկավոր բույս է։ Տերևները փքված են, բարակ, 2-5 հատ։ 3-5 սմ երկարությամբ ծաղկասլաքը պտղի ժամանակ ձգվող է։ Ծաղկապատը սպիտակ է, բաց երկնագույն կամ մանուշակաերկնագույն, զանգականման կամ թեթևակի սափորանման։ Փոշանոթները կարմիր կամ մուգ մանուշակագույն են։ Տուփիկը հակաձվաձև-սրտաձև է՝ կարճ կտուցիկով։ Սերմերը սև են։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանում հանդիպում է Վայոց Ձորի (Արենի և Ամաղու գյուղերի միջև) և Մեղրու (Ագարակ, Շվանիձոր, Նռնաձոր գյուղերի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Հայաստանից բացի աճում է նաև Նախիջևանում։


== Էկոլոգիա ==
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 600-1000 մ բարձրությունների վրա, չոր խճաքարոտ և քարքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է փետրվար-մարտ ամիսներին, պտղաբերում՝ մարտ-ապրիլին։


== Պահպանություն ==
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է երկու ֆլորիստիկական շրջաններում։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Տաշկալա

Տաշկալա, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։
Գտնվում է Հայաստանի տարածքում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 1141 հայ բնակիչ։


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պակաժա

Պակաժա (պորտ.՝ Pacajá), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարա նահանգի Հարավ-արևելյան մարզում։ Մտնում է Ալտամիրա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 31 179 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 11 832,183 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 2,6 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1988 թվականի մայիսի 10-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 114.064.662,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 3.786,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,661 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)
Մխիթար Գրիգորյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳրիգորյանՄխիթար Լևոնի Գրիգորյան (փետրվարի 20, 1986(1986-02-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։


== Ակումբային գործունեություն ==
Մխիթար Գրիգորյանը «Փյունիկի» սաներից է, բայց այն չդարձավ նրա հիմնական թիմը․ առաջին լիգայում նա հանդես եկավ փոխարինող ակումբների կազմում։ Ակումբում անցկացրած 4․5 մրցաշրջանի ընթացքում Գրիգորյանն անցկացրեց ընդամենը 21 խաղ՝ հասցնելով աչքի ընկնել 3 անգամ։ 2006 թվականի առաջնության երկրորդ կեսն անցկացրեց «Ուլիսում»։ Դրան հաջորդեց տեղափոխությունը երևանյան «Արարատ», իսկ 2007 թվականին՝ «Շիրակ»։ «Արարատ»-ի կազմում անցացրել է 4 խաղ, իսկ «Շիրակ»-ի կազմում առաջնության ընթացքում Գրիգորյանը ոչ մի անգամ մարզադաշտ դուրս չի եկել, թեև Հայաստանի գավաթի համար խաղացել է 2 խաղում։
Մի քանի անհաջող մրցաշրջանից հետո Գրիգորյանը տեղափոխվեց «Կիլիկիա»։ Առաջին մրցաշրջանում խաղացել է 12 խաղում, իսկ երկրորդում՝ 18։ 2011 թվականի հունվարի վերջին ակումբի ղեկավարությունը որոշեց դուրս գալ առաջնությունից և կազմացրիվ անել ակումբը։
Նոր մրցաշրջանը Գրիգորյանը սկսեց «Արարատում»։ Եվ եթե ակումբի ղեկավարությունը մնացել էր նախկինը, ապա թիմի կազմը ամբողջովին փոխվել էր (բացառությամբ թիմի ավագ Արթուր Մինասյանի)։ Վերագտնելով իր խաղը՝ Գրիգորյանն սկսեց ակումբին օգուտ բերել։ Ֆուտբոլիստի գործողությունները սկսեցին արժանանալ ֆուտբոլի փորձագետների ուշադրությանը։


== Նվաճումներ ==
«Փյունիկ»Հայաստանի Չեմպիոն՝ 2002, 2003, 2004, 2005
Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթի գավաթակիր՝ 2002, 2004«Արարատ» (Երևան)Հայաստանի գավաթի ֆինալիստ՝ 2007


== Ելույթների վիճակագրություն ==
2012 թվականի ապրիլի 7-ի տվյալներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը ՀՖՖ-ի պաշտոնական կայքում (ռուս.)
Էջը footballdatabase.eu կայքում (անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Սոեկշա

Սոեկշա (ռուս.՝ Соекша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Զալատուշնոեում։ Գետի երկարությունը կազմում է 1,6 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոլգա, գետը ենթաավազան չունի գետը թափվում է Վոլգա, գետի գետային ավազանը Օկի։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 08010300212110000011481
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 110001148
Ավազանի կոդը — 08.01.03.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 10
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Բելոզյորնի (Սալսկի շրջան)

Բելոզյորնի (ռուս.՝ Белозёрный), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սալսկի շրջանում։ Մտնում է Յուլովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Բելֆոր սյուր Ռեբենտի

Բելֆոր սյուր Ռեբենտի (ֆր.՝ Belfort-sur-Rebenty), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 40 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.63 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.24 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 670 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 175 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 50 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 19 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 12-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 7։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 63,2 %։ 12 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 10 անձ (6 տղամարդ և 4 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին)։ 7 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ստարայա Բուդա (գյուղ, Ռոդոմիշլինսկի շրջան)

Ստարայա Բուդա (ուկրաիներեն՝ Стара Буда), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստարայա Բուդա գյուղում բնակվում էր 80 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,042 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1904,76 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Խղճահարություն

Խղճահարություն, անհարմարության զգացողության ձևերից մեկը, որը հաճախ ձեռք է բերում ներողամիտ կարեկցանքի տեսք։ Խղճահարության առարկան ընկալվում է որպես «թշվառ», այսինքն՝ նսեմացած իր դժբախտ վիճակում։ Թշվառ մարդը ներկայացնում է իրեն բողոքի միջոցով, որը դեպքերի ընթացքի կամ մեկ այլ արարածի կողմից պատճառված թերություն է։ Միևնույն ժամանակ խղճահարության բացակայությունը մարդուն դարձնում է «անխիղճ»`դաժան։ Այս դեպքում խղճահարությունը մոտ է գթասրտությանը։ Բայց երբեմն խղճահարության մեջ կարող է գերակշռել գերազանցության մղումը։ Խղճահարություն կարող է առաջանալ նաև կորցրած իրերի պատճառով։ Կարելի է խղճալ կորցրած ժամանակը, իրերը կամ մահացած արարածներին («Թռչունը խեղճ է»)։ Այստեղ խղճահարությունը մոտ է տխրությանը։
Միևնույն ժամանակ սեփական անձի հանդեպ ունեցած խղճահարությունը մեկնաբանվում է որպես բացասական զգացմունք, որը խանգարում է սեփական ինքնազարգացմանը։ Այս տեսանկյունից խղճահարությունը կոնսերվացնում է դժբախտ վիճակը և ընդունում է այն որպես օբյեկտիվ իրողություն։ Այս դեպքում խղճահարությունը մոտենում է թուլությունները ներող ներողամիտ սիրուն։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
David Konstan Pity Transformed. — Bloomsbury Publishing, 2015. — 192 p. (անգլ.)
David Konstan Pity and Self-Pity(անգլ.) // Electronic Antiquity. — 1999. — Т. 5. — № 2.
Ֆեներբահչե (կանանց բասկետբոլային ակումբ)

«Ֆեներբահչե» (թուրքերեն՝ Fenerbahçe kadın basketbol takımı), կանանց թուրքական բասկետբոլային ակումբ, որը գործում է Ստամբուլում։ Հիմնադրվել է 1954 թվականին։ Ակումբը 11 անգամ դարձել է Թուրքիայի չեմպիոն, թուրքական ակումբների շրջանում ունի լավագույն ցուցանիշը՝ ՖԻԲԱ-ի Եվրոլիգայի մրցաշարում։ Ակումբը 2012-2013 թվականների մրցաշարում զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը։


== Պատմություն ==
1954 թվականին Ստամբուլի «Ֆեներբահչե» սպորտային ակումբի կազմում ձևավորվել է կանանց բասկետբոլային ակումբ, որը մինչև 1969 թվականը հանդես էր գալիս Ստամբուլի կանանց բասկետբոլային լիգայույմ։ Մոռացության 10 տարիներից հետո՝ ակումբը 1978 թվականին նորից հայտ է ներկայացրել՝ հանդես գալու ակումբում։ Ակումբը Թուրքիայում իր առաջին հաջողությունը գրանցել է 1998/99 թվականներին՝ դառնալով առաջնության չեմպիոն։
21-րդ դարում Ստամբուլի ակումբը դարձել է կանանց թուրքական բասկետբոլի թոփ ակումբների մեկը։ Ակումբը 10 անգամ դարձել է Կանանց բասկետբոլի Թուրքիայի առաջնության չեմպիոն, ընդորում 2006 թվականից մինչև 2014 թվականը ութ անգամ անընդմեջ դարձել է երկրի առաջնության չեմպիոն։
Եվրոպական առաջնությունները թուրքական ակումբի վիճակագրությունը գնալով աճում է։ Երկու մրցաշրջան անընդմեջ դուրս է եկել ՖԻԲԱ-ի Եվրալիգայի չորսի կիսաեզրափակիչ և եթե 2004 թվականին բասկետբոլիստները զբաղեցրել էին 4-րդ հորիզոնական, ապա 2005 թվականին նրանք հանդես են եկել եզրափակչում, որի ժամանակ 45։53 հաշվով պարտվել են դաշտի տերերին՝ իտալական «Ֆարդ Նապոլի» ակումբին։ 2005/06 մրցաշրջանից մինչև 2010/11 մրցաշրջանը «Ֆեներբահչեն» մշտապես հանդես է եկել Եվրալիգայի չորսի կիսաեզրափակչում՝ հիմնականում պարտվելով ռուսական «ՈՒԳՄԿ» և «Սպարտա էնդ Կ» բասկետբոլային ակումբներին։ Սակայն արդեն 2011/12 մրցաշրջանի ժամանակ ակումբը վստահորեն հասել է Եվրալիգայի ութի առաջնությունը, որտեղ երրորդ տեղի համար պայքարում զիջել է Եկատերինբուրգի «ՈՒԳՄԿ» ակումբին։ Մեկ տարի անց՝ 2012/12 մրցաշրջանի ժամանակ ճակատագիրը դարձյալ կապել է այս երկու ակումբներին, սակայն արդեն Եվրալիգայի եզրափակիչ հանդիպման ժամանակ թուրքական ակումբը դարձյալ պարտվել է։ Մինչև «Ֆեներբահչեն» թուրքական ոչ մի ակումբ չի կարողացել այդքան բարձր հորիզոնական զբաղեցնել՝ կանանց բասկետբոլի եվրոպական առաջնությունում։


== Նվաճումներ ==
ՖԻԲԱ-ի Եվրոլիգայի արծաթե մրցանակակիր՝ 2012/13, 2013/14, 2016/17 մրցաշրջաններ,
ՖԻԲԱ-ի Եվրալիգայի ֆինալիստ՝ 2004/05 մրցաշրջան,
Կանանց բասկետբոլի Թուրքիայի չեմպիոն՝ 1999, 2002, 2004, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2016
Կանանց բասկետբոլի Թուրքիայի արծաթե մրցանակակիր՝ 1991, 1992, 1995, 1996, 2000, 2001, 2005, 2014
Կանանց բասկետբոլի Թուրքիայի գավաթի դափնեկիր՝ 2000, 2001, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2015, 2016


== Հայտնի բասկետբոլիստներ ==
 Քեթի Սմիթ
 Դայանա Տաուրազի
 Նիկոլ Պաուել
 Քվանիտրա Հոլինգսֆորդ
 Քելի Միլլեր
 Թամի Սաթոն Բրաուն
 Փենի Թեյլոր
 Հանա Գորակովա
 Էմիլի Գոմիս
 Իզաբել Յակուբու Դեուի
 Էլինա Բաբկինա
 Անետե Յակոբսոնե Ժոգոտա
 Զանե Տամանե
 Ելենա Բարանովա
 Օքսանա Զակալյուժնայա
 Շազիե Իվեգին Քարսլը


== Տես նաև ==
Ֆեներբահչե (տղամարդկանց բասկետբոլային ակումբ)


== Ծանոթագրություններ ==
Պիդգում

Պիդգում (ռուս.՝ Пидгум), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վոիմ գետի աջ ափին՝ 16 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000015470
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001547
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Բաշդերբենդ

Բաշդերբենդ , Պաշդերբենտ, լեռնանցք Լեռնային Կիլիկիայում, Թոփուզողլուխան իջևանատնից 8 կմ հեռավորության վրա։ Գտնվում է Մահմուդ գյուղից ոչ հեռու։


== Ծանոթագրություններ ==
Կասսեգրենի անտենա


== Կառուցվածք ==
Կասսեգրենի անտենան դա երկկողմանի արտացոլող հայելիների սիստեմ է, որոնց գործողությունը վերցված է Կասսեգրենի օպտիկական հեռադիտակից։ Այդ հեռադիտակի սկզբնական կառուցվածքը (ինչպես դա ներկայացված է Բրիտաննիկա հանրագիտարանում) հայտնաբերվեց 1672 թվականին՝ ֆրանսիացի աստղագետ Լորան Կասսեգրենի կողմից, որը աշխատում էր Նյուտոնի դասական հեռադիտակի կատարելագործման վրա։ Այդ օրվանից երկկողմանի հայելային հեռադիտակները կոչվում են Կասսեգրենի դիտակներ։ Այդ անվանումը տարածված է նույնատիպ կառուցվածքով հայելային անտենաների վրա։ Կասսեգրենի անտենան ներառում է հիմնական պարաբոլիկ հայելի և հիպերբոլիկ երկրորդական հայելի։ Հիպերբոլի երկու կիզակետից մեկը տեղադրված է ամբողջ համակարգի կիզակետում և տեղադրված է ճառագայթչի կենտրոնում, իսկ մյուս կիզակետը տեղադրված է պարաբոլի կիզակետում։


== Օգտագործումը ==
Կասսեգրենի անտենաները ներկայումս լայն կիրառում են գտել միլիմետրային ալիքային դիապազոններում։ Շնորհիվ բարձր հզորության գործակցի և շատ նեղ ուղղվածության դիագրամայի, Կասեգրենի անտենաները հիմնականում օգտագործում են կետ կետ անլար հաղորդականության համար։ Այս անտենաները օգտագործվում են ռադարների համար և սպուտնիկային կապի համար։ Կասսեգրենի անտենաների ճանաչումը հիմնված է տնտեսագիտական հաշվարկների հիման վրա, ըստ որի հիմնական հայելու դիամետրը 100 ալքների երկարությունից ավել է։ Այս անտենաերը տնտեսապես ավելի շահավետ են արտադրությունում քան ուրիշ անտենաները։


== Հատկություն ==
Կարևոր առավելություններից է փոքր չափերը և ճառագայթչի տեղավորման մեծ հնարավորությունները ինչը նպաստում է անտենաերի տարբեր հայտնաբերմանը։


== Աղբյուրներ ==
Антенны. Шифрин Я.С. "Вирта", 1976г.
Փոքր սպիտակ սագ

Փոքր սպիտակ սագ (լատ.՝ Anser caerulescens caerulescens), սպիտակ սագի (Anser caerulescens) տեսակ։ Սպիտակ սագի մեկ այլ տեսակ է մեծ սպիտակ սագը (A. c. atlanticus), այս թռչունները տարբերվում են առաջին հերթին փոքր չափերով և այնուհետև տարածվածությամբ (ապրում են Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան և կենտրոնական տարածքներում, մինչդեռ մեծ սպիտակ սագերը՝ (A. c. atlanticus) հյուսիսում և արևելքում)։


== Արեալ ==
Բնադրում են Հյուսիսային Կանադայի կենտրոնից մինչև Բերինգի նեղուցն ընկած տարածքներում։ Ամռանը գաղթում են Կալիֆորնիա և ԱՄՆ-ի հարավ-արևելք, ըստ որոշ աղբյուրների նաև Ճապոնիա, նկատվում են նաև Արևմտյան Եվրոպայի և ԱՊՀ-ի տարածքներում։


== Գունավորում ==
Ձևավորվում է երկու գույնի երկձևություն (մորֆիզմ)՝ սպիտակ և «կապույտ»։ Սպիտակների ներկայացուցիչները ամբողջությամբ սպիտակ են, բացառությամբ թևերի սև վերջավորության, իսկ «կապույտների» ներկայացուցիչները հիմնականում մուգ գույնի են, գլուխը, պարանոցը և որոշ պոչի մի քանի փետուրներ սպիտակ են։ Սպիտակ սագի մեկ այլ ենթատեսակում, (А. c. atlanticus՝ մեծ սպիտակ սագ) հայտնաբերվել է գրեթե բացառապես սպիտակ մորֆ (երկձևություն)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==

Категория:Гуси
Категория:Птицы Северной Америки
Категория:Животные, описанные в 1758 году
Սայմոն Դալլոու

Սայմոն Դալլոու (անգլ.՝ Simon Dallow, հունիսի 18, 1964(1964-06-18), Ռոտորուա, Բեյ օֆ Փլենթի, Նոր Զելանդիա), նորզելանդացի լրագրող, բարիստեր, հաղորդավար։


== Մանկություն և պատանեկություն ==
Դալլոուն ծնվել է ոստիկան Ռոսս Դալլոուի ընտանիքում։ Սայմոն Դալլոուն սովորել է Լիստոն քոլեջում, այնուհետև` Սուրբ Պետրոս քոլեջում։ Դալլոուն բարձրագույն կրթություն է ստացել Օքլենդի համալսարանում, որտեղ ավարտել է իրավաբանության բաժինը։ Ուսումն ավարտելուց հետո զբաղվել է իրավաբանությամբ` Օքլենդում լինելով դատական և ապահովագրական իրավաբան։ 1987 թվականին, այն ժամանակ, երբ Դալոուն աշխատում էր արտասահմանում, տեղի է ունենում «Սև երկուշաբթին», որը ստիպում է նրան փոխել իր կարիերան, քանի որ սնանկության ոլորտում իրավաբանի ապագան նա համարում էր ոչ գրավիչ։ Սայմոն Դալլոուն մեկնել է Եվրոպա, որտեղ վեց տարի աշխատել է զբոսաշրջության բիզնեսի ոլորտում։ Նոր Զելանդիա է վերադարձել 1993 թվականին։ 1996 թվականին Սայմոն Դալլոուն ամուսնացել է Լիսոն Մաուի հետ, նրանք ունեցել են երկու երեխա։ 2009 թվականին, տասներեք տարվա համատեղ կյանքից հետո, նրանք բաժանվել են։


== Կարիերա ==
Սայմոն Դալլոուն որպես  հաղորդավար աշխատել է «TVNZ» հեռուստաընկերությանը պատկանող «TV2» հեռուստաալիքում։ Նա եղել է մի քանի տեղեկատվական և վերլուծական հաղորդումների հաղորդավար։ Ըստ 2014 թվականի մայիսի տվյալների` Սայմոն Դալլոուն «One News» հաղորդման գլխավոր հաղորդավարներից մեկն էր։ Ծրագիրը ուղիղ եթեր է հեռարձակվում Օքլենդի ստուդիայից, սակայն Դալլոուն հաճախ ուղիղ եթեր է մտնում դեպքի վայրից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Darrin Hodgett, Alison Barnett, Andrew Duirs, Jolene Henry, Anni Schwanen Maori media production, civic journalism and the foreshore and seabed controversy in Aotearoa.(անգլ.) // Pacific Journalism Review. — Pacific Media Centre, September 2005. — В. 2. — № 11. — С. 191-208.
Bronwyn E. Beatty The media event: the future of television in New Zealand // New Zealand Journal of Media Studies. — http://www.nzmediastudies.org.nz/, 2012. — В. 13.2. — С. 117-129. Архивировано из первоисточника 2 Մայիսի 2014.


== Արտաքին հղումներ ==
ONE News(անգլ.)
Simon Dallow | TVNZ(անգլ.)
Տոմաշգորոդ

Տոմաշգորոդ (ուկրաիներեն՝ Томашгород), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզի Ռոկիտնոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1800 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տոմաշգորոդ քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 487 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10731 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 230 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լուի Աբբիատե

Լուի (Լյուդվիգ Էդուարդի) Աբբիատե (ֆր.՝ Louis Abbiate, հունվարի 4, 1866(1866-01-04), Մոնակո - հուլիսի 23, 1933(1933-07-23), Վանս), ֆրանսիացի թավջութակավար, մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Լուի Աբբիատեն ծնվել է 1866 թվականին հունվարի 4-ին, Մոնտե Կառլոյում։ Սովորել է դաշնամուր նվագել Կ.Կազելայի ղեկավարությամբ Թուրինում, ավարտել է Փարիզի կոնսերվատորիայի թավջութակի դասարանը, որտեղ սովորել է Ժյուլ Դելսարի մոտ։ Դրանից հետո սկսել է համերգներ տալ Եվրոպական շատ երկրներում, հանդես է եկել «Լա Սկալա» թատրոնում 1899 թվականին այցելել է Ռուսաստան։
Հետագայում Աբբաիտեն բնակություն է հաստատում Պետերբուրգում։ Այստեղ նա ելույթ է ունենում որպես մենակատար և կամերային երաժիշտ։ 1911 թվականին ռուսական առաջին թավջութակային մրցույթի ժյուրին էր։ 1911 թվականից 1919 թվականը Պետերբուրգյան կոնսերվատորիայի
:
1919 թվականին ղեկավարել է Մոնակոյի երաժշտական դպրոցը։ Մահացել է 1933 թվականին մարտի 27-ին Ֆրանսիայի Վենս քաղաքում։


== Ստեղծագործություններ ==
Լուի Աբբիատեն շարադրել է մի շարք ստեղծագործություններ թավջութակի համար։ Այդ թվում նաև Լուին գրել է Ռոբերտ Շումանի, Լուիջի Բոկերինիի և Յոզեֆ Հայդնի համերգների համար մի քանի կադենցիաներ։ 1900 թվականին լույս է տեսնում իր «Դպրոց թավջուակահարների համար» գիրքը։


== Ծանոթագրություններ ==
9 to 5 and Odd Jobs

9 to 5 and Odd Jobs, Դոլի Պարտոնի 23-րդ ստուդիական ալբոմը։ Ալբոմը ձայնագրվել է 1980 թվականին։ Ալբոմը ձայնագրվել է RCA Records լեյբլում։ Ալբոմը այլևս չի վաճառվում։


== Ստեղծագործությունների ցանկը ==
№	Անվանում Հեղինակ Տևողություն
1.	«9 to 5»	Dolly Parton	2։45
2.	«Hush-a-bye Hard Times»	Parton	3։48
3.	«The House of the Rising Sun»	Traditional, arr. Parton and Mike Post	4։02
4.	«Deportee (Plane Wreck at Los Gatos)»	Woody Guthrie, Martin Hoffman	4։41
5.	«Sing for the Common Man»	Frieda Parton, Mark Andersen	3։47
6.	«Working Girl»	Parton	3։17
7.	«Detroit City»	Danny Dill, Mel Tillis	3։35
8.	«But You Know I Love You»	Mike Settle	3։17
9.	«Dark as a Dungeon»	Merle Travis	3։25
10.	«Poor Folks' Town»	Parton	2։57


== Վարկանիշային աղյուսակ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
9 To 5 (And Odd Jobs)
Օսելևկա

Օսելևկա (ուկրաիներեն՝ Оселівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կելմենցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օսելևկա գյուղում բնակվում էր 985 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կուզուբովկա (գյուղ, Լուբնիի շրջան)

Կուզուբովկա (ուկրաիներեն՝ Кузубівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուզուբովկա գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ղզըլքյոյ

Ղզըլքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մալոե Սվիստովո

Մալոե Սվիստովո (ռուս.՝ Малое Свистово), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անմահության անձնագիր

Անմահության անձնագիր, 1985 թվականին նկարահանված հայկական վավերագրական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Հայ ժողովրդի մեծ բարեկամ, նորվեգացի ճանապարհորդ, հասարակական գործիչ Ֆրիտյոֆ Նանսենի, Հայաստան կատարած նրա ուղևորության և նորաստեղծ հանրապետության կայացմանը ցուցաբերած օգնության մասին է ֆիլմը։


== Տեխնիկական տվյալներ ==
Երկիրը Հայկական ԽՍՀ
Լեզուն հայերեն
Ֆիլմը գունավոր
Տևողություն - 19 րոպե, ժապավենի երկարությունը՝ 525 մետր
Ձայնը - մոնո
Կլավը՝ Մարտինի որդին

«Կլավը՝ Մարտինի որդին» (լատիշ․՝ Klāvs, Mārtiņa dēls), 1970 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Օլգերտ Դունկերսը Ռիգայի կինոստուդիայում։


== Սյուժե ==
Բանակում ծառայելուց հետո Կլավ Վիկսնան վերադառնում է իր կոլտնտեսություն, որը հետպատերազմյան տարիներին կազմակերպել էր նրա հայրը՝ Մարտինը։ Տղան տրակտորիստ է աշխատում և ժամանակ առ ժամանակ կոնֆլիկտ է ունենում իր հարսնացուի հետ, որը երազում է քաղաքային կյանքի մասին, ապա եղբոր հետ, որը կարիերիստ է, ինչպես նաև բոլոր նրանց հետ, որոնք պատահաբար ընկնում են ձեռքի տակ։
Այսպես իրար հաջորդող վեճերը հանգեցնում են նրան, որ Կլավն սկսում է հարբեցողությամբ զբաղվել։ Նա սկսում է բացակայել աշխատանքից, և ի վերջո նրան տեղափոխում են դաշտային բրիգադ։ Վիրավորված Կլավը մեկնում է քաղաք և այնտեղ սկսում է նորմալ, սթափ կյանք։ Իսկ երբ մոր թաղման ժամանակ վերադառնում է տուն, հաստատապես որոշում է  ընդմիշտ մնալ։


== Դերերում ==
Յուրիս Կամինսկիս – Կլավ Վիկսնա
Վելտա Լինե – Իլզե
Էլզա Ռաձինյա - Անցե
Լիդիա Ֆրեյմանե – Վալիա
Լիլիտա Օզոլինիա – Լասմա
Միրզա Մոնիկա – Լասմա
Լիգա Լիեպին – Բիլլե
Կառլիս Սեբրիս – Ժանիս, կոլտնտեսության նախագահ
Ուլդիս Վազդիկս – Իմանտս
Էլվիրա Բալդինյա – ուսուցիչ
Դինա Կուպլե – Տիլա
Մարտինշ Վերդինշ – հովիվ Բենյուքս
Վայրոնիս Յականս – Հաբեկս
Հարալդ Թոփսիս - Ստոնկա


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Յանիս Լուսիս
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Օլգերտ Դունկերս
Բեմադրող օպերատոր՝ Միկ Զվիրբուլիս
Բեմադրող նկարիչ՝ Գունարս Բալոդիս
Կոմպոզիտոր՝ Ռայմոնդ Պաուլս
Մոնտաժող՝ Էրիկ Մեշկովսկա


== Ծանոթագրություններ ==
Կորոբկի (գյուղ, Զոլոչևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿորոբկիԿորոբկի (ուկրաիներեն՝ Коробки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կեո (այլ կիրառումներ)

Կեո, կարող է վերաբերել՝

Կեո - գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լաիմյալա շրջանու
Կեո - գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռաիկյուլա շրջանում
Կեո - գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռինգու շրջանում
Մոնինո (գյուղ, Գլինկովսկի շրջան)

Մոնինո (ռուս.՝ Монино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գլինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էլգինսկի (քաղաքատիպ ավան, Օյմյակոնսկի ուլուս)

Էլգինսկի (ռուս.՝ Эльгинский, յակուտ.՝ Эльгэ), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Օյմյակոնսկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դալունդեն

Դալունդեն (ֆր.՝ Dalhunden), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 1014 մարդ, բնակչության խտությունը` 136.11 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.45 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 28 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 679 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 536-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 143։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,9 %։ 536 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 482 անձ (266 տղամարդ և 216 կին)։ Գործազուրկ են եղել 54 անձ (20 տղամարդ և 34 կին)։ 143 անաշխատունակներից 40-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 57-ը` թոշակառուներ, իսկ 46-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ստիվենս շրջան (Կանզաս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ստիվենս շրջան (այլ կիրառումներ)Ստիվենս շրջան (անգլ.՝ Stevens County), ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.886 կմ² է, բնակչությունը՝ 5.463 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հյուգոտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1886 թ.։
Նասիր օլ Մոլք մզկիթ

Նասիր օլ Մոլք մզկիթ (պարսկերեն՝ مسجد نصیر الملک Masjed-e Nasir-ol-Molk), հայտնի է նաև որպես «Վարդագույն մզկիթ», Իրանի Շիրազ քաղաքում գտնվող ավանդական մզկիթ։
Այն գտնվում է Գովադ է Արաբան մարզում՝ Շահ Չերախ մզկիթի հարևանությամբ։ Մզկիթը արտաքինից գունավոր ապակիներով է զարդարված։ Նրանում կան այլ ազգային տարրեր, որոնցից է «փանջ կասի» (հինգ կամարագոգանի) ոճը։ Այն ժողովրդական մշակույթում առավել հայտնի է որպես «Վարդագույն մզկիթ», քանի որ ներքին զարդանախշերի գունավորման մեջ գերակշռում են վարդագույնի երանգները։


== Պատմություն ==
Մզկիթը կառուցվել է Ղաջարիների դինաստիայի օրոք և մինչ այսօր գտնվում է Նասիր օլ Մոլք նվիրաբերական հիմնադրամի օգտագործման ու պահպանության ներքո։ Մինչ հիմա մզկիթի վերակառուցումը, պաշտպանությունն ու պահպանումը իրականացվում է Նասիր օլ Մոլկ նվիրաբերական հիմնադրամի կողմից։ Այն կառուցվել է 1867-1888 թվականներին ղաջար ցեղի առաջնորդ ՄԻրզա Հասան Ալիի (Նասիր օլ Մոլք) հրամանով։ Այն նախագծվել է իրանացի ճարտարապետ Մուհամադ Հասան է Մեմարի և Մուհամադ Ռեզա Սազ է Շիրազի կողմից։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Nasir ol Molk Mosque on Art-Days.com Archived 2021-03-02 at the Wayback Machine.
Nasir ol Molk Mosque on Albert-Videt.eu (Ֆրանսերեն)
BBC Persian: Nasir ol Molk
Խիրվոստի

Խիրվոստի (ռուս.՝ Хирвости), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 142 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սաշա Գրեյ

Սաշա Գրեյ (անգլ.՝ Sasha Grey, բնօրինակ անունը՝ Մարինա Էնն Հենցիզ (անգլ.՝ Marina Ann Hantzis), մարտի 14, 1988(1988-03-14), North Highlands, Սակրամենտո շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկյան նախկին պոռնոդերասանուհի։ Հայտնի է նաև կինոնկարահանման, նորաձևության և երաժշտության ոլորտներում իր գործունեությամբ։ aTelecine երաժշտական խմբի անդամ է։
Սաշան 18 տարեկան հասակում Սակրամենտոյից տեղափոխվում է Լոս Անջելես և այդ ժամանակից սկսում է նկարահանվել պոռնոֆիլմերում։ Երեք անգամ արժանացել է AVN մրցանակին։ Պորտոնոդերասանուհի լինելուց բացի նա նաև մոդել է։ 2009 թվականին նկարահանվել է Սթիվեն Սոդենբերգի The Girlfriend Experience ֆիլմում՝ գլխավոր դերում։
2009 թվականին Rolling Stones ամսագրին տված իր հարցազրույցում Սաշան հայտարարում է իր և կինոռեժիսոր Յան Ցիննամոնի նշանադրության մասին։
2011 թվականի ապրիլի 8-ին Սաշան իր ֆեյսբուքյան էջում հայտարարում է, որ այլևս չի նկարահանվելու պոռնոֆիլմերում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Sasha Grey Internet Movie Database կայքում
Սաշա Գրեյ AllMusic կայքում
Ծովատառեխով բնանկար

Ծովատառեխով բնանկար, կենցաղային բնանկարի տեսակ։ Նկարը հանրաճանաչ է դարձել XVII դարում։
Ծովատառեխը բնանկարչության մեջ առավել հաճախ պատկերված առարկաներից է։  


== Սիմվոլիզմ ==
Հոլանդական բնանկարչության մեջ, որին բնորոշ են սիմվոլիզմը և այլաբանությունը, «ծովատառեխով բնանկարներն» ունեցել են սրբազան ենթատեքստ․ ձուկը, հացը և գինին քրիստոնեական խորհուրդ ունեն։ Հին շրջանի նկարներում առարկաները դասակարգվում էին կանոններին համապատասխան։ Համեստ և պարզ «նախաճաշը» հասարակության զուսպ կենցաղի արտահայտություն էր, իսկ նկարի խորհուրդը հասանելի էր տվյալ դարաշրջանի մարդկանց։ Օրինակ, Պիտեր Կլասի նկարներում ծովատառեխը խորհրդանշում է Քրիստոսին, հացը և գինին՝ Հաղորդությունը։ Դանակը զոհողություն է խորհրդանշում, կիտրոնը՝ երկնային հաճույքների անցավորություն, կեղևապատ ընկույզը՝ հոգի՝ պարուրված մեղքերով, խաղողը՝ աստվածային հովանավորություն։
Դավիթ Շտերենբերգի բնանկարներում ծովատառեխը սովահար մարդու անհագ տենչն է, այն տարիների թշվառության և կարիքի մարմանավորումը։


== «Տիպիկ ռուսական բնանկար» ==
«Տիպիկ ռուսական բնանկար» կամ «հարբած բնանկար», օղու և որոշ ուտեստների՝ այդ թվում ծովատառեխի նկար։ Խորհրդային դարաշրջանում օղիով և ծովատառեխով բնանկարները շատ տարածված են եղել։ Այս ժանրով ստեղծագործում էին ինչպես սոցռեալիզմի ներկայացուցիչները, այնպես էլ՝ նանկոնֆորմիստները։


== Հեղինակներ ==
Այս սյուժեին անդրադարձել են նաև հետևյալ նկարիչները։

Վիլհելմ վան Ալստ
Վլադիմիր Մալագիս
Կուզմա Պետրով-Վոդկին
Զինաիդա Սերեբրյակովա
Պյոտր Կոնչալովսկի
Օսկար Ռաբին
Եվգենի Մելնիկով


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ե, Գրիգորևա, Մտքի ձևակերպումը բնանկարում
Կերպարվեստը ԽՍՀՄ-ում։ Հինգշաբթին՝ ձկան օր…
Յուղանկար
Չգնա՞նք ծովատառեխ առնելու Archived 2022-02-28 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (269901-270000)

Աստերոիդների ցանկ (269801-269900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (270001-270100)
 Աստերոիդների ցանկ (269801-269900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (270001-270100)
Աբու Դաբիի Էմիրություն

Աբու Դաբիի Էմիրություն, ամենամեծն է տարածքով ՄԱԷ-ի կազմում։
Ադմինիստրատիվ կենտրոնը համարվում է Աբու Դաբին։ Տարածքը՝ 67340 կմ², բնակչությունը՝ 1 800 000 մարդ (2007)
Էմիրությունը արևմուտքից և հարավից սահմանակից է Սաուդյան Արաբիային, հարավ-արևելքից Օմանին, իսկ արևելքից Դուբայի Էմիրությանը։ Աբու Դաբիի Էմիրուրությունը ապահովում է երկրի համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) 70%-ը։
Ալ-Ային քաղաքը բնակչությամբ երկրորդն է էմիրությունում։
Կլիման անապատային է, ջերմաստիճանի առավելագույն բարձրությունը գրանցվել է 2008 թվականի հունիսին՝ +51,4°С։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (254801-254900)

Աստերոիդների ցանկ (254701-254800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (254901-255000)
 Աստերոիդների ցանկ (254701-254800)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (254901-255000)
Վլադիմիր Պոգաչիչ

Վլադիմիր Պոգաչիչ (Pogacic, սեպտեմբերի 23, 1919(1919-09-23), Կառլովաց, Karlovac County - սեպտեմբերի 13, 1999(1999-09-13), Բելգրադ, Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետություն), հարավսլավացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ։
Ավարտել է փիլիսոփայական (Զագրեբ) և Բարձրագույն կինոդպրոցի ռեժիսորական (Բելգրադ) ֆակուլտետները։ 1947 թվականից աշխատել է կինոյում։ Լավագույն ֆիլմերից են «Վերջին օրը» (1951), «Դավաճանություն» (1953), «Մեծը և փոքրը» (1957) և այլն, որոնց մեծ մասը հոգեբանական կինոդրամաներ են՝ ստեղծված 1939-1945 թվականների երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և արդի թեմաներով։ Նկարահանել է նաև վավերագրական ֆիլմեր («Նիկոլայ Տեսլա», 1957 և այլն)։


== Ծանոթագրություններ ==
Շելարդի

Շելարդի (ուրարտ.՝ Dši-e-la-ar-di), Ուրարտուի պանթեոնի լուսնային աստվածություն։
Ուրարտական կրոնը փոխառված է Միջագետքից։ Շելարդին համապատասխանում էր միջագետքյան Սին աստծուն։
Ըստ ուրարտական արձանագրությունների, Շելարդիին զոհ էին մատուցում մեկ ցուլ և երկու ոչխար։
Մհերի դռան արձանագրության տասներկուերորդ աստվածությունն է։ Այս դիցանունը հիշատակված է արձանագրության երկրորդ օրինակի 41-րդ տողում և բնորոշվում է որպես Լուսնի աստվածություն, քանի որ արձանագրության առաջին օրինակում, այնտեղ, ուր պիտի հիշատակված լիներ այս աստվածությունը, նրա անունը գրված է աքադական լուսնի աստծո անունը նշանակող գաղափարագրով՝ SIN։
Այս աստվածության հնչյունագիր անունը բոլոր ուսումնասիրողներին այժմ կարդում են Si-e-la-ar-di-e (Շելարդի) ձևով։ Հ.Հ. Կարագյոզյանը ժամանակին առաջարկել է Մելարդե ընթերցումը, որից, սակայն հրաժարվել է, գտնելով, այնուամենայնիվ ճիշտ է ընթերցման ավանդական տարբերակը. բայց այնուամենայնիվ հայտնի է, որ Մհերի դռան արձանագրությունում այս դիցանվան առաջին վանկն նշանակող սեպախումբը վնասված է և Շուլցի կատարած՝ մասնագետների կողմից բարձր գնահատական ստացած այս արձանագրության առաջին պատճենում, վերարտադրված է այդ սեպախմբի միայն վերջին՝ փոքր հորիզոնական սեպը՝...


== Ծանոթագրություն ==
Ուփուրեթի (Մծխեթի շրջան)

Ուփուրեթի (վրաց.՝ უფურეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Մցխեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մցխեթից հեռու է 25 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջիլ Հենեսի

Ջիլիան Նոել «Ջիլ» Հենեսի (անգլ.՝ Jillian Noel «Jill» Hennessy, նոյեմբերի 25, 1968(1968-11-25), Էդմոնտոն, Կանադա), կանադացի դերասանուհի, որը հայտնի է «Օրենք և կարգ» և «Ջորդանի հետաքննությունը» հեռուստասերիալներում խաղացած իր դերերով։


== Վաղ տարիներ ==

Հենեսին ծնվել է Ալբերտա նահանգի Էդմոնտոն քաղաքում՝ մսավաճառ Ջոն Հենեսիի և քարտուղարուհի Մաքսին Հենեսիի ընտանիքում։ 1982 թվականին մայրը լքել է ընտանիքը, և Ջիլին դաստիարակել է տատիկը Կիթչեներում՝ Օնտարիոում։ Ունի կրտսեր եղբայր՝ համաշխարհային դատավոր Ջոն Պոլը, և քույր՝ դերասանուհի Ժակլինը։ Հայրական կողմից Հենեսին ունի իռլանդական, ֆրանսիական, շվեդական և իտալական, իսկ մայրական կողմից՝ ուկրաինական գնչուների և ավստրալիական արմատներ։ Հենեսին ավարտել է Օնտարիո նահանգի Կիթչեներ քաղաքի Grand River Collegiate Institute-ը և եղել է Տորոնտոյի մետրոպոլիտենի փողոցայի երգչուհի։


== Կարիերա ==
1988 թվականին Հենեսին քրոջ հետ խաղացել է ռեժիսոր Դեյվիդ Քրոնենբերգի «Մահացու կապվածներ» ֆիլմում։ 1993 թվականին նկարահանվել է «Ոստիկան-ռոբոտ 3» («RoboCop 3») ֆիլմի բժիշկ Մերի Լազարուսի դերում։ 1993-1996 թվականներին «Օրենք և կարգ» սերիալում խաղացել է Քլեր Կինքեյդի, իսկ 2001 թվականին՝ «Նոր Կամելոտի տիկինը» հեռուստասերիալի Ժաքլին Քենեդիի դերը։ 2003 թվականին նկարահանվել է «Էբի Սիբգեր» ֆիլմի էպիզոդիկ դերերում։ 2001-2007 թվականներին գլխավոր դեր է խաղացել «Ջորդանի հետաքննությունը» հեռուստասերիալում։
2009 թվականի հունիսին Հենեսին թողարկել է իր «Ghost in My Head» սոլո ալբոմը, նաև «Indigo Girls» խմբի հետ միասին եղել է «Mountain Stage» թոք-շոուի հրավիրված աստղ։ 2010 թվականին ելույթ է ունեցել «Lilith Fair» փառատոնում։


== Անձնական կյանք ==

Հենեսին պոլիգլոտ է և խոսում է անգլերեն, իտալերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն ու գերմաներեն։ 2000 թվականի հոկտեմբերի 1-ին ամուսնացել է Նյու Ջերսի նահանգի Նորթուելում գտնվող տավերնի սեփականատեր Պաոլո Մաստոպերտոյի հետ։ Զույգն ունի երկու որդի՝ Մարկոն և Ջիանին։ 2009 թվականին Կանադայի փառքի ծառուղում ստացել է աստղ։ Մինեապոլիսի «Mollycuddle» խումբը դերասանուհու պատվին գրել է «Բալլադ Ջիլ Հենեսիի մասին»։ Ինչպես տեղեկացվել է, Հենեսին գոհ է մնացել և առաջարկել է ռիթմ-կիթառով ելույթ ունենալ խմբի հետ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official site:Jill Hennessy.com