Վրաստանի հուշադրամներ

Հիշատակային և հոբելյանական մետաղադրամները (կամ պարզապես՝ հուշադրամներ), ինչպես նաև՝ ներդրումային մետաղադրամները, թողարկվում են Վրաստանի Ազգային բանկի կողմից՝ սկսած 1995 թվականից։ Ի տարբերություն հիմնական շրջանառու մետաղադրամների՝ դրանք ունեն հավաքորդական կամ ներդրումային նշանակություն և կարող են չհանդիսանալ օրինական վճարամիջոց:
Նշված մետաղադրամները պատրաստված են թանկարժեք (900, 920, 999 հարգի ոսկի, 925 հարգի արծաթ) և ոչ թանկարժեք (մելքիոր, նոյզիլբեր) մետաղներից։ Ոսկե մետաղադրամները թողարկվել են 10, 20, 25, 50, 100, 300, 500 և 1000 վրացական լարի () անվանական արժեքով, արծաթե դրամները՝ 1, 2, 3, 5, 10 և 20 լարի, մելքիորից՝ 10 լարի, նոյզիլբերից՝ 2 և 3 լարի, իսկ երկմետաղ դրամները՝ 10 լարի։ Մետաղադրամները հատվել են BU, special UNC և proof որակներով։
Վրաստանի Ազգային բանկի կողմից թողարկված առաջին հուշադրամն է «Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում տարած հաղթանակի 50-ամյակ» մետաղադրամը։ Ամենափոքր և ամենամեծ մետաղադրամները 10 և 1000 լարի անվանական արժեքներով «Ոսկե գեղմ» ներդրումային ոսկե դրամներն են՝ համապատասխանաբար 3.11 գ և 311.0 գ քաշերով։
Վրաստանում պետական դրամահատարանի բացակայության պայմաններում Վրաստանի Ազգային բանկի կողմից թողարկված հուշադրամներն ու ներդրումային դրամները հատվում են արտերկրում։ Վրաստանի Ազգային բանկը համագործակցել է հետևյալ դրամահատարանների հետ՝

 Ավստրիայի դրամահատարան,
 Իսպանիայի արքայական դրամահատարան,
 Լեհաստանի դրամահատարան,
 Լիտվայի դրամահատարան,
 Ճապոնիայի դրամահատարան,
 Մեծ Բրիտանիայի արքայական դրամահատարան,
 Նիդերլանդների արքայական դրամահատարան,
 Ֆինլանդիայի դրամահատարան,
 Փարիզի դրամահատարան:Վրաստանի հուշադրամների էսքիզների հեղինակներն են գլխավորապես վրացի նկարիչ-դիզայներները՝ Մամուկա Գոնգաձե, Էմիր Բուրջանաձե, Թինաթին Տևզաձե, Վիքտորիա Քութաթելաձե, Նինո Գոնգաձե, Իրակլի Փաղավա, Բաչանա Մալազոնիա, Նոդար Մալազոնիա, Թեմուր Ափխաձե, ինչպես նաև՝ լեհ նկարիչ-դիզայներ Ռոբերտ Կոտովիչը։


== Վիճակագրություն ==
2021 թվականի հուլիսի դրությամբ թողարկվել են մետաղադրամների 32 տեսակներ, այդ թվում 2-ը՝ մելքիորից, 2-ը՝ նոյզիլբերից, 2-ը՝ երկմետաղ, 17-ը՝ արծաթից, 9-ը՝ ոսկուց։


== Պետականություն և ազգային պատմություն ==


== Կրոն և դիցաբանություն ==


=== «Հազարամյակի հոբելյաններ» շարք ===
«Հազարամյակի հոբելյաններ» շարքի մետաղադրամները թողարկվել են 2000 թվականին 10 լարի անվանական արժեքով համանման դիզայնի երեք տարբերակով՝ երկմետաղ (մելքիոր ու նոյզիլբեր) BU որակով և մելքիորից ու 925 հարգի արծաթից proof որակով։
Դիմերեսը․ կենտրոնում՝ ազգային խորհրդանիշեր, եզրով՝ հոբելյանական իրադարձության անվանումը։
Դարձերեսը՝ անվանական արժեքի ոճավորված պատկերը, եզրով՝ թողարկող բանկի անվանումը (վրաց.՝ საქართველოს ეროვნული ბანკი) և թողարկման տարեթիվը։ Դրամաշուրթը՝ ընդհատվող ատամնավոր, գրառումով՝ անգլ.՝ «GEORGIA ★ TEN LARI»:
Տեխնիկական բնութագրեր․ երկմետաղ մետաղադրամների քաշը՝ 10.60 գ, տրամագիծը՝ 26.00 մմ, մելքիորե մետաղադրամների քաշը՝ 28.28 գ, տրամագիծը՝ 38.61 մմ, արծաթե մետաղադրամների քաշը՝ 15.98 գ, տրամագիծը՝ 28.40 մմ։ Յուրաքանչյուրի հատված քանակը․ երկմետաղ դրամներ՝ մինչև 25 000 հատ, մելքիորե դրամներ՝ մինչև 2000 հատ, արծաթե դրամներ՝ մինչև 1000 հատ։ Էսքիզները՝ Էմիր Բուրջանաձեի և Թինաթին Տևզաձեի, մետաղադրամները հատվել են Մեծ Բրիտանիայի արքայական դրամահատարանում։ Երկմետաղ դրամները Ազգային բանկի կողմից բնորոշվում են որպես հիշատակային շրջանառու մետաղադրամներ։


=== «Ոսկե գեղմ» շարք ===
Վրաստանի Ազգային բանկը «Ոսկե գեղմ» ներդրումային մետաղադրամների շարքը սկսել է թողարկել 2006 թվականից․ դրանք թողարկվում են պարբերաբար՝ կախված պահանջարկից։ «Ոսկե գեղմ» ներդրումային դրամները թողարկվում են վեց քաշային տարբերակներով և համապատասխանաբար վեց անվանական արժեքներով, պատրաստված են 999 հարգի ոսկուց proof որակով։
Դիմերեսը՝ Արգո նավը ծովում՝ արգոնավորդների ճանապարհորդության ուղեցուցային քարտեզի ֆոնին, ոսկե գեղմի խորհրդանշական պատկերը՝ որպես նպատակակետ, պետության անվանումը՝ վրաց.՝ «საქართველო» և անգլ.՝ «GEORGIA», մետաղադրամի հատման տարեթիվը և անվանական արժեքը։
Դարձերեսը՝ ոսկե գեղմի ոճավորված պատկերը և անվանման գրառումը՝ վրաց.՝ «ოქროს საწმისის» և անգլ.՝ «GOLDEN FLEECE», մետաղադրամի քաշը տրոյան ունցիայով և մետաղի հարգը (GOLD 999,9)։ Դրամաշուրթը՝ ատամնավոր։
Մետաղադրամները հատվել են Ավստրիայի դրամահատարանում, էսքիզները՝ Մամուկա Գոնգաձեի։


== Սպորտ ==


== Տես նաև ==
Վրացական լարի


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Cuhaj G.S., Michael T.,  2018 Standard Catalog of World Coins 1901-2000 (45th Ed.), Iola, «Krause Publications», 2017, էջ 871 — 2384 էջ, ISBN 978-1-4402-4797-2։
Cuhaj G.S., Michael T.,  2018 Standard Catalog of World Coins 2001-Date (12th Ed.), Iola, «Krause Publications», 2017, էջ 592-593 — 1488 էջ, ISBN 978-1-4402-4798-9։


== Արտաքին հղումներ ==
Վրաստանի հավաքորդական մետաղադրամներ Archived 2018-09-18 at the Wayback Machine.; Վրաստանի ԱԲ կայք (անգլ.)
Վրաստանի շրջանառու մետաղադրամներ Archived 2021-03-01 at the Wayback Machine.; Վրաստանի ԱԲ կայք (անգլ.)
Վրաստանի ներդրումային մետաղադրամներ Archived 2020-08-13 at the Wayback Machine.; Վրաստանի ԱԲ կայք (անգլ.)
Վրաստանի մետաղադրամներ; Ehobbex կատալոգ (ռուս.)