armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դատիս

Դատիս կամ Դատոս (հունարեն՝ Δάτης, Հին պարսկերեն՝ *Dātiya, Աքեմենյան էլամերեն՝ Da-ti-ya), Աքեմենյան Պարսկաստանի բանակում ծառայած մար ադմիրալ, որը Դարեհ I Մեծի հրամանատարներից էր։ Նա հունական գործերի փորձագետ էր և կապեր էր պահպանում հույն պաշտոնյաների հետ։ Նա Արտափրենես Կրտսերի հետ միասին հիշատակվում է դեպի Հունաստան կազմակերպվող ներխուժման ղեկավար։ Նրա վաղ գործունեության մասին ոչինչ հայտնի չէ։
Դատիսը այն պարսից հրամանատարներից մեկն էր, որը պատասխանատու էր պարսից անմահների գնդով Նաքսոսի և Երետրիայի պաշարումների համար, որոնք տեղի են ունեցել մ․թ․ա․ 490 թվականին։ Նույն թվականին նա եղել է նաև Մարաթոնի ճակատամարտում պարսից զորքի հրամանատարը ընդդեմ աթենացիների։ Ըստ Կտեսիաս Կնիդացու՝ Դատիսը զոհվել է Մարաթոնի ճակատամարտում, և աթենացիները հրաժարվել են հանձնել նրա դիակը, սակայն դեպքերի ժամանակակից Հերոդոստոսը պնդում է, որ Դատիսը ողջ է մնացել ճակատամարտում։
Դատիսը Արտափրենեսի հետ միասին է նշանակվել դեպի Հունաստան կատարվող արշավանքի հրամանատար, քանի որ Դարեհ I Մեծը որոշել էր Մարդոնիոսին ժամանակավոր հանգիստ տալ դեպի Թրակիա կատարված արշավանքի ժամանակ ստացված վիրավորման պատճառով։ Վերջինս մ․թ․ա․ 492 թվականին արշավել էր դեպի Հունաստան, սակայն տեղի ունեցած փոթորիկի արդյունքում կորցրել իր նավատորմի մեծ մասը և անհաջողություն կրելով՝ վերադարձել Ասիա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
M.-F. Baslez, “Présence et traditions iraniennes dans les cités de l’Égée,” Revue des Études Anciennes 87, 1985, pp. 137–55, esp. pp. 138–41.
A. R. Burn, “Persia and the Greeks,” in Camb. Hist. Iran II, pp. 292–391, esp. pp. 313–18.
N. G. L. Hammond, “The Expedition of Datis and Arta-phernes,” in CAH2 IV, pp. 491–517.
D. M. Lewis, “Datis the Mede,” Journal of Hellenic Studies 100, 1980, pp. 194–95.
A. E. Raubitschek, “Das Datislied,” in K. Schauenburg, ed., Charites. Studien zur Altertumswissenschaft, Bonn, 1957, pp. 234–42.
R. Schmitt, “Perser und Persisches in der alten attischen Komödie,” in Orientalia J. Duchesne-Guillemin Emerito Oblata, Acta Iranica 23, Leiden and Tehran, 1984, pp. 459–73, esp. pp. 467–68.
Swoboda, “Datis 1,” in Pauly-Wissowa, IV/2, cols. 2227-29.


== Արտաքին հղումներ ==
Դատիս, Livius.org Archived 2014-10-09 at the Wayback Machine.
Սիմոն Չիքովանի

Սիմոն Իվանի Չիքովանի (վրաց.՝ სიმონ ჩიქოვანი, 1902, դեկտեմբերի 27 (1903, հունվարի 9) - 1966, ապրիլի 24, Թբիլիսի), վրացի գրող, թարգմանիչ։ Ստալինյան 1-ին աստիճանի մրցանակակիր (1947 թ.)։ Վրաց խորհրդային պոեզիայի հիմնադիրներից։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Քութայիսի ռեալական դպրոցը, 1922 թվականին՝ Թբիլիսիի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1924 թվականին լույս է տեսել նրա առաջին գիրքը, այնուհետև իրար հաջորդել են տարբեր ժողովածուներ։ Մտերիմ է եղել «Կապույտ եղջյուրներ» խմբի անդամների հետ, այնուհետև միացել է ֆուտուրիստական շարժմանը, գլխավորել է «Ձախ եզր» խմբակը։
Զբաղվել է թարգմանություններով։ Թարգմանել է ռուսական «Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին» էպոսը, Պուշկինից, Շևչենկոյից, Ֆրանկոյից։ Արգասավոր աշխատանք է կատարել գրականագիտության ասպարեզում։ Շրջագայել է արտերկրում, գրել «Ճամփորդական ծրագրեր»։ Եղելէ Վրաստանի գրողների միության վարչության քարտուղար, 1954-1960 թվականներին եղել է «Մնաթոբի» («Լուսատու») ամսագրի խմբագիրը։ Գրել է գրական մի շարք դիմանկարներ, այդ թվում՝ «Հիմն Ավետիք Իսահակյանի պատվին»։ Եղել է Վրաստանի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի 3 գումարման պատգամավոր։
Մահացել է 1966 թվականին։ Թաղված է Մթածմինդա պանթեոնում։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
Ստալինյան 1-ին աստիճանի մրցանակ (1947 թ.)
Լենինի շքանշան
Աշխատանքի կարմիր դրոշի շքանշան (1939 թ., 1958 թ., 1963 թ.)


== Գրականություն ==
Антокольский П., Симон Чиковани, в его кн.։ Поэты и время, М., 1957;
Жгенти Б., Симон Чиковани, в кн.։ Барамидзе А., Радиани Ш., Жгенти Б., История груз. лит-ры, Тб., 1958;
Андроников И., Образный мир Симона Чиковани, в его кн.։ Я хочу рассказать вам, М., 1962;
Маргвелашвили Г., Радость открытия, в его кн.։ Свет поэзии, Тб., 1965;
Пастернак Б., Несколько слов о новой груз. поэзии, «Вопр. лит-ры», 1966, № 1.
ჟღენტი ბ., კრიტიკული წერილები, თბ., 1953; მარგველაშვილი გ., სიტყვა და საუკუნე, თბ., 1960;
ასათიანი გ., პოეზია და პოეტები, თბ., 1963.


== Ծանոթագրություններ ==
Դովգալևկա (գյուղ, Բալակլեյայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴովգալևկաԴովգալևկա (ուկրաիներեն՝ Довгалівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1710 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դովգալևկա գյուղում բնակվում էր 694 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1741 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լեռնագործ Կապան ՖԱ

Ֆուտբոլային Ակումբ Լեռնագործ Կապան (անգլ.՝ FC Lernagorts Kapan), հայկական լուծարված ֆուտբոլային ակումբ Կապան քաղաքից։


== Ակումբային կարիերա ==
«Լեռնագործ Կապան» ֆուտբոլային ակումբը հիմնադրվել է 1963 թվականին։ 1991 թվականին՝ Հայաստանի անկախացումից հետո թիմը վերանվանվել է «Սյունիք Կապան»։ 1992 թվականից սկսած՝ ակումբը հանդես է եկել Հայաստանի Բարձրագույն խմբում։
2004 թվականին թիմը վերանվանվել է «Լեռնագործ-Արարատ Կապան»։
Թիմը լուծարվել է 2006 թվականին և այլևս չի զբաղվել ֆուտբոլային գործունեությամբ։ Մի քանի հանդիպումներից հետո թիմը հանդիպել է ֆինանսական խնդիրների։


== Ձեռքբերումներ ==
ՀԽՍՀ առաջնության չեմպիոն - 1989, 1991
ՀԽՍՀ գավաթակիր - 1963


== Անվանումներ ==
Լեռնագործ Կապան ՖԱ - 1963-1989
Կապան ՖԱ - 1989-1990
Սյունիք Կապան ՖԱ - 1991-1993
Կապան-81 ՖԱ - 1995-1996
Լեռնագործ Կապան ՖԱ - 1997-2004
Լեռնագործ-Արարատ Կապան - 2004-2006


== Մարզիչներ ==
 Վլադիմիր Պետրոսյան - 1992-1993
 Ֆելիքս Վարանյան - 1993-2000
 Գառնիկ Ասատրյան - 2000-2001
 Ավետիկ Սարկիսյան - 2001-2002
 Սամվել Նիկոլյան - 2002
 Գառնիկ Օհանջանան - 2002-2003
 Վարդան Ջավադյան - 2003-2004


== Ծանոթագրություններ ==
Ալբերտ Քայնե դ’Անվերի դիմանկարը

Ալբերտ Քայնե դ’Անվերի դիմանկարը (ֆր.՝ Albert Cahen d’Anvers), նկարը նկարվել է 1881 թվականին և պատկանում է ֆրանսիացի նկարիչ Պիեռ-Օգյուստ Ռենուարի (ֆր.՝ Pierre-Auguste Renoir) վրձնին։ Գտնվում է Լոս Անջելեսի Փոլ Գեթիի թանգարանում։ Նկարի չափը՝ 80 × 63,8 սանտիմետր (ուրիշ տվյալներով՝ 79,8 × 63,7 սանտիմետր)։


== Նկարագրություն ==
Նկարի վրա պատկերված է կոմպոզիտոոր Ալբերտ Քայնե դ’Անվերը, ով նկարում 35 տարեկան է։ Խելացի և ինքնավստահ, ծխախոտը ձախ ձեռքին նստած է սպիտակ աթոռի վրա՝ կապույտ երիզով, ծաղկավոր բույսերի տարօրինակ միահյուսմամբ պաստառի ֆոնին։ Նրա դեմքի կարևոր մանրուքը փարթամ բեղերն են։ Այդ ժամանակ տղամարդու դեմքի մազերը համարվում էին սեքսուալության կարևոր գործոններից։


== Պատմություն ==
1878 թվականի վերջին Պյեր Ուգյուստը Ռենուարը հանդիպել է ազդեցիկ արվեստաբան և հրատարակիչ, ինչպես նաև հրեական տոհմի հովանավոր և արվեստի կոլեկցիոներ Շարլեմ Էֆրուսիին։ 1880-1881 թվականններին Ռենուարը նկարել է Էֆրուսիի ընտանիքի անդամների, ինչպես նաև նրա ընկերների դիմանկարների շարքը։ 
Շարլեմ Էֆրուսին Ռենուարին ծանոթացրել է իր սիրելիին՝ Լուի Քայնե դ’Անվերի հետ, ով հրեական բանկային մեկ այլ արքայատոհմի բանկատիրոջ՝ Լուիս Քան դ'Անվերի կինն էր։ Երրորդ և վերջին ընտանիքի անդամը, ով պատկերված էր նկարում կոմպոզիտոր Ալբեր Քայնե դ’Անվերն էր՝ Լուի եղբայրը։
Ռենուարը այս նկարը նկարել է իր ընկերոջ՝ Պոլ Բերարդի գյուղական կալվածքում, որը գտնվում էր Դեպից ոչ հեռու՝ Նորմանդիայում։ Նկարիչը այն ավարտել և ստորագրել է 1881 թվականի սեպտեմբերի 9-ին։ 1881 թվականից նկարը գտնվում էր Ալբերտ Քան դ'Անվերի մոտ։ 1903 թվականին նրա մահից հետո կտավը շարունակում էր պատկանել նրա հարազատներին։ Ենթադրաբար այն ժառանգել էր նրա եղբորորդին՝ Հուբերտ Քաեն դ'Անվերը (ֆր.՝ Hubert Cahen d’Anvers):
Հայտնի է, որ նկարը որոշ ժամանակ գտնվել է Ցյորիխում՝ Ժոզեֆ Շտգմանի հավաքածույի մեջ (Josef Steegmann կամ Joseph Steegman), իսկ հետո, 1971 թվականին Էռնստ Բեյլերի Բազելի պատկերասրահի միջոցով այն տեղափոխվել է Ժնևի մասնավոր հավաքածույի մեջ։ 1988 թվականին Բեյլերի պատկերասրահի միջոցով նկարը վաճառվել է և տեղափոխվել շվեցարական Փոլ Գեթիի թանգարանի մասնավոր հավաքածույի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Albert Cahen d’Anvers, 1881, Pierre-Auguste Renoir, Google Cultural Institute
«Ренуар, Пьер Огюст — Альбер Каэн д’Анвер, 1881» (HTML)։ www.art-catalog.ru։ Վերցված է 22.02.2015
Վազիանի ռազմաբազա

Վազիանի ռազմաբազա (վրաց.՝ ვაზიანის სამხედრო ბაზა), ռազմաբազա, որը գտնվում է Վրաստանում՝ Թբիլիսիից մոտ 20 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Ռազմաբան գտնվում է 41.6947 լայնության և 45.0467 երկայնության վրա։ Բուն ռազմաբազայի տարածքը զբաղեցնում է մոտ 10, 000 հեկտար տարածություն։
Վազիանի ավիատարածքը գտնվում է 41°37′41″ հս․ լ. 45°01′51″ ավ. ե. աշխարհագրական կորդինատներում և ունի ռազմավարական կարևոր նշանակություն, քանի որ այն հարմար է վայրէջքի համար միջին մեծության (Իլ 76) և ծանր քաշային (Ան 124) տիպի օդային տրանսպորտների համար։


== Պատմություն ==
Խորհրդային միության ժամանակաշրջանում, Վազիանիում տեղակայված է եղել 171-րդ հատուկ զորաջոկատի զորավարժարանը։ Վերջինս գործում էր 1-ին մեխանիզացված կորպուսի կազմում։ Ռազմաբազայի ավիացիոն հատվածում տեղակայված է եղել 283-րդ ավիացիոն դիվիզիան (34-րդ օդային բանակը)։
Վրաստանի անկախացումից հետո, ռուսները շարունակեցին վերահսկել երկրի տարածքում գտնվող մի քանի ռազմաբազաները։ Վազիանին եղել է այդ ռազմաբազաներից մեկը։ Մյուս ռազմաբազաները եղել են Գուդաութայում, Ախալքալաքում և Բաթումում։ Հենց Վազիանիից է Իգոր Գիորգաձեն ռազմական ինքնաթիռով տեղափոխվել Մոսկվա, երբ 1995 թվականին նախագահ Էդուարդ Շևարդնաձեի վրա հարձակում էր եղել։
1999 թվականին Ստամբուլում ԵԱՀԿ գագաթնաժողովի ժամանակ, Ռուսաստանի Դաշնությունը և Վրաստանը ստորագրեց համատեղ հուշագիր, որ մինչև 2001 թվականի հուլիսի 1-ը ռուսական ռազմական ուժերը դուրս են բերվելու Գուդաութայի և Վազիանիի ռազմաբազաներից։
Ռուսները ռազմաբազան վերջնականորեն զիջել են 2001 թվականի հունիսի 29-ին։
Ռուսների դուրս գալուց հետո՝ ռազմաբազան զբաղեցրել են Վրաստանի օդային ուժերի առաջին հետևակային բրիգադը։
2008 թվականի հուլիսին ռազմաբազայի տարածքում անց է կացվել «Արագ արձագանք 2008» (անգլ.՝ Immediate Response 2008), որը ամերիկյան զինված ուժերի կողմից կազմակերպված օպերատիվ վարժանքներ էին Վրաստանի, Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ուկրաինայի զինված ուժերի անձնակազմի համար։
Վազիանի ռազմաբազան ռմբակոծվել է 2008 թվականի օգոստոսի Ռուս-վրացական պատերազմի ժամանակ։
Վազիանիի ռազմաբազայի տարածքը իր զորավարժությունների համար նախատեսված տարածքներով ընտրվել է ՆԱՏՕ-Վրաստան միացյալ զորավարժարանի կառուցման համար, որը ստացել է JTEC պայմանական անվանումը։ ՆԱՏՕ-ի և Վրաստանի համար նախատեսված այդ կրթական զորավարժարանի կառուցման պայմանավորվածությունը ձեռք է բերվել 2014 թվականին՝ Ուելսում կայացած ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովի ժամանակ։
"Noble Partner 2015" զորավարժության ժամանակ, ամերիկյան 173-րդ ռազմաօդային բրիգադի մարտական խումբը և 3-րդ հետևակային դիվիզիոնի 1-ին հետևակային բրիգադի հատուկ ուժերը ռազմաբազա են բերել ընդհանուր թվաքանակով 14 M2 Bradley տիպի հետևակի մարտական մեքենաներ, որոնք վրացական կողմի հետ միասին պետք է մասնակցեին համատեղ զորավարժություններին։ Զորավարժությունների ժամանակ վրացակա կողմը օգտագործում էր ԲՄՊ 2 տիպի հետևակի մարտական մեքենանե։
«Noble Partner 2016» զորավարժության համար համար, որը տեղի է ունեցել 2016 թվականին Վազիանիի ռազմաբազայի զորավարժարանում, Միացյալ Նահանգների զինված ուժերը ռազմաբազայում տեղակայել են մի քանի տասնյակ M1 Abrams տիպի տանկեր։


== Տես նաև ==
Ռուսթավի 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Jamestown Foundation
OSCE Istanbul Document 1999 Archived 2019-09-22 at the Wayback Machine.
Stratfor
Թուրքիայի հայկական գործող եկեղեցիների ցանկ

Թուրքիայում կա ավելի քան 100 հայկական եկեղեցի, որոնք կա՛մ ավերված են, կա՛մ օգտագործվում են այլ նպատակներով։ Այս ցանկում ներկայացված են Հայ առաքելական, Կաթոլիկ և Ավետարանական եկեղեցիներին պատկանող գործող եկեղեցիները։


== Հայ առաքելական եկեղեցի ==


=== Հին Ստամբուլ ===


=== Ստամբուլի եվրոպական ափ ===


=== Ստամբուլի անատոլիական հատված ===


=== Իշխանաց կղզիներ ===


=== Անատոլիա ===


== Հայ կաթոլիկ եկեղեցի ==


== Հայ ավետարանական եկեղեցի ==


== Ծանոթագրություններ ==
Իգոր Կալինին

Իգոր Օլեգովիչ Կալինին (ուկրաիներեն՝ Ігор Олегович Калінін; նոյեմբերի 11, 1995(1995-11-11), Կերչ, Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետություն, Ուկրաինա), ռուս, անցյալում ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, «Դինամո» (Մոսկվա) ակումբի պաշտպան։
2014 թվականին ստացել է ռուսական անձնագիր։


== Ակումբային կարիերա ==
Իր կարիերան սկսել է Սևաստոպոլի ՕՌՄՊՄԴ-5-ում։ 2011 թվականին տեղափոխվել է «Իլիչյովեց» ակումբ։ Իգորը 2012/13 և 2013/14 մրցաշրջաններում հանդես է եկել Մարիուպոլի թիմի երիտասարդական կազմում՝ ընդհանուր անցկացնելով 38 խաղ։ Նրա նորամուտային խաղը «Իլիչովեցում» կայացել է 2014 թվականի ապրիլի 27-ին «Սևաստոպոլ» ակումբի դեմ խաղում։ Առաջնության վերջին տուրի «Տավրիա» ակումբի դեմ խաղում Իգորը ընդգրկվել է ակումբի թիմի կազմում, սակայն խաղադաշտ այդպես էլ դուրս չի եկել։ 2014 թվականի մայիսին հրավիրվել է մասնակցելու «Զենիթ» ակումբի դիտումներին։
2015 թվականի հունվարին ընդգրկվել է Լուգանսկի «Զարիա» ակումբի կազմում, որտեղից նույն թվականի դեկտեմբերին ինքնակամ հեռացել է, այն բանից հետո, երբ ներմայրցամաքային հետաքննության արդյունքներով բացահայտվել է որպես երիտասարդական կազմի հանդիպումների արդյունքների մանիպուլյացիայի միջոցառումների կազմակերպիչ։ Ֆուտբոլիստը ինքը մեղադրանքները հերքել է։
2016 թվականի սեպտեմբերին դարձել է Կրոպիվնիցկի «Զվեզդա» ակումբի ֆուտբոլիստ, սակայն ձմեռային տրանսֆերային պատուհանի ժամանակ հեռացել է թիմից։
2018 թվականի փետրվարին պայմանագիր է կնքել «Կրասնոդար» ակումբի հետ։ Ֆուտբոլիստի նորամուտը Ռուսաստանի պրեմիեր լիգայում կայացել է 2018 թվականի ապրիլի 2-ին 24-րդ տուրի «Անժիի» դեմ տնային խաղում։ Օգոստոսի 3-ին հեռացել է թիմից։ Սեպտեմբերի 20-ին պայմանագիր է կնքել Կազանի «Ռուբին» ակումբի հետ։
2019 թվականի հունիսի 14-ին տեղափոխվել է Մոսկվայի «Դինամո» ակումբ։


== Կարիերան հավաքականում ==
Խաղացել է Ուկրաինայի մինչև 18 և 19 տարեկանների հավաքականում։


== Վիճակագրություն ==


=== Ակումբային ===
3.08.2018-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը Ուկրաինայի Պրեմիեր լիգայի կայքում(ռուս.)
Յիգևեստե

Յիգևեստե (էստ․՝ Jõgeveste), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Հելմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 142 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Հետքեր ձյան վրա (ֆիլմ, 1955)

«Հետքեր ձյան վրա» (ռուս.՝ «Следы на снегу»), խորհրդային դետեկտիվ գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ադոլֆ Բերգունկերը 1955 թվականին Գեորգի Բրյանցևի համանուն վեպի հիման վրա։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում հետպատերազմյան տարիներին։
Մի օր յակուտացի որսորդ Բիկադիրովը տայգայում տեսնում է տարօրինակ և խորհրդավոր հետքեր, որոնք գնում են դեպի գյուղ։
Ավանում նոր է կատարվել երկրաբանական արշավախմբի պետի սպանությունը. նա սպանվել է ատրճանակից արձակված կրակոցով։ Հանցագործությունը հետաքննելու համար Մոսկվայից գալիս են պետական անվտանգության կոմիտեի մի խումբ աշխատակիցներ։ Դիվերսանտները վախենում են մերկացումներից, լքում են բնակավայրը և գնում են պայմանական վայր, որտեղ նրանց պետք է սպասի ամերիկյան ինքնաթիռը։
Պետական անվտանգության աշխատակիցներին հաջողվում է ձերբակալել հանցագործներին, ինչպես նաև նրանց հետևից եկած ինքնաթիռի անձնակազմին։


== Դերերում ==
Վլադիմիր Կրասնոպոլսկի – Ռոման Լուկիչ Շելեստով, պետական անվտանգության մայոր
Վլադիմիր Գուսև – Գրիգորի Պետրենկո, պետանվտանգության լեյտենանտ
Եվգենյա Տեն – Նադեժդա Էվերստովա, ռադիստա
Պյոտր Ռեշետնիկով – Ինոկենտի Նազարովիչ Բիկադիրով, ծեր որսորդ
Կոնստանտին Ադաշևսկի – Յակով Ստեպանովիչ Վինոկուրով, № 87 համալիր արշավախմբի ղեկավար
Օլեգ Ժակով – Վասիլի Միխայլովիչ Բելոլյուբսկի, լրտես, հայրենիքի դավաճան
Միխայիլ Մեդվեդև – Իվան Շարաբորին, հետախուզման մեջ գտնվող քրեական հանցագործՄյուս դերասանները նշված են որպես էպիզոդիկ դերերի կատարողներ․

Անտս Էսկոլա – դիվերսանտ ինքնաթիռում
Սոդոմ Բուդաժապով – Օչուրով
Մ. Գերմոգենովա – Օչուրովի կինը
Գեորգի Գումիլյովսկի – Պախոմիչ, գյուղի պահակ
Զանա Զանոնի – Զինաիդա Նիկոլաևնա Զամյատինա, արշավախմբի աշխատակից
Բորիս Լեսկին – Վասին, մոնտաժորդԼուսագրերում նշված չեն․

Բորիս Իլյասով – օդաչու
Ալեքսանդր Բորիսով – Գրոխոտով, պետանվտանգության գնդապետ


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Գեորգի Բրյանցև
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Ադոլֆ Բերգունկեր
Ռեժիսորներ՝ Եվգենի Նեմչենկո, Մ. Շեյնին
Բեմադրող օպերատոր՝ Վենիամին Լևիտին
Օպերատոր՝ Սեմյոն Իվանով
Կոմպոզիտոր՝ Օրեստ Եվլախով
Հնչյունային օպերատոր՝ Առնոլդ Շարգորոդսկի
Նկարիչ՝ Ալեքսեյ Ֆեդոտով
Կոստյումները՝ Լիդիա Շիլդկնեխտ
Դիմահարդարում՝ Ա. Գրիբով
Համակցված նկարահանումների օպերատոր՝ Իլյա Գոլդբերգ, նկարիչ՝ Ի. Դենիսով
Խմբագիր՝ Դմիտրի Իվանեև
Մոնտաժող՝ Ա. Ռուզանովա
Խորհրդատու՝ գնդապետ Բ. Եսիկով
Տնօրեն՝ Ս. Գոլոշչյոկին


== Տեխնիկական տվյալներ ==
Արտադրություն՝ Լենֆիլմ
Գեղարվեստական ֆիլմ, մեկ սերիա, հեռուստատեսային, գունավոր
Տևողությունը՝ 76 րոպե


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Հետքեր ձյան վրա»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Գլոմմա

Գլոմմա, գետ Նորվեգիայի հարավում։ Հոսում է Սկանդինավյան լեռներում մի շարք լճերի միջով՝ առաջացնելով ջրվեժներ։ Թափվում է Սկագեռակի նեղուցը։ Գլոմմայի վրա կառուցվել են ՀԷԿ-եր։ Երկարությունը 611 կմ է։ Առանձին հատվածներում նավարկելի է։


== Աղբյուրներ ==
Շնուրկի (ավան, Սլավյանսկի շրջան)

Շնուրկի (ուկրաիներեն՝ Шнурки), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Սլավյանսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Շնուրկի ավանում բնակվում էր 94 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լահեմաա ազգային պարկ

Լահեմաա ազգային պարկ (էստ․՝ Lahemaa), պարկ, որը տեղակայված է Էստոնիայի հյուսիսային մասում։ Գտնվում է մայրաքաղաք Տալլինից 70 կիլոմետր արևելք։ Պարկի հյուսիսում Ֆիննական ծոցն է իսկ հարավում՝ Տալլին-Նարվա մայրուղին։ Ազգային պարկն ընդգրկում է 725 քառ. կմ տարածք (ներառյալ ծովը՝ 250,9 քառ. կմ)։ Լահեմաան առաջին տարածքն էր, որ հռչակվել է որպես ազգային պարկ նախկին Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունում։ Այն Էստոնիայի ամենամեծ ազգային պարկն է, ինչպես նաև՝ Եվրոպայի ամենամեծ ազգային պարկերից մեկը։ Նրա կանոնադրությունը կոչ է անում պահպանել, ուսումնասիրել և աջակցել հյուսիսային Էստոնիայի բնատեսարաններին, էկոհամակարգերին, կենսաբազմազանությանը և ազգային ժառանգությանը։


== Պատմություն ==
Լահեմաա անունը ծագում է Հյուսիսային Էստոնիայի ափի անվանումից, որտեղ կան չորս մեծ թերակղզիներ՝ Յումինդա, Պեռիսպեա, Կեսմու և Վեռգի։ Դրանք միմյանցից բաժանված են չորս ծովածոցերով՝ Կոլգա, Հառա, Էռու ու Կեսմու։ Լահեմաա թարգմանաբար նշանակում է «Ծովածոցերի երկիր»։
Ազգային պարկը հիմնադրվել է 1971 թվականին։ Զբոսաշրջության գլխավոր շրջաններից մեկն է։ Թեև զբոսաշրջային ընկերություններն առաջարկում են շրջագայությունների փաթեթ Տալլինից, սակայն շատ մարդիկ իրենք են կազմակերպում ուղևորություններ դեպի ազգային պարկ։ Լահեմաայի ավելի քան 70 տոկոսը ծածկված է անտառներով, որոնք ունեն հարուստ բուսական ու կենդանական աշխարհ։ Լանդշաֆտում կան շատ տորֆային հողեր՝ ներառյալ 7000-ամյա Լաուկասու արգելոցը։ Պարկում բնակվում է վարազ, ազնիվ եղջերու, գայլ, արջ և սովորական լուսան։
Ազգային պարկում կան չորս դղյակներ, ինչպիսիք են Պալմսեն, գունագեղ Վիհուլան, Կոլգան և Սագադին, որը կառուցված է բարրոկո ոճով։
Մինչ 1991 թվականը ԽՍՀՄ-ը շահագործում էր գաղտնի սուզանավակայան Հարայուն ։ Կայանը հիմնվել է 1950-ական թվականներին Սառը պատերազմի ժամանակ։ Նախկին խորհրդային սուզանավակայանի ավերակներն այժմ ամբողջապես գտնվում են Լահեմաային կից համանուն փարոսում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Էստոնիայի հատուկ պահպանվող տարածքներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[https://web.archive.org/web/20200429004344/http://www.estonica.org/en/Nature/Lahemaa_National_Park/ Archived 2020-04-29 at the Wayback Machine. Lahemaa National Park in Estonica]
Տուչուբաևո

Տուչուբաևո (ռուս.՝ Тучубаево, բաշկիրերեն՝ Тусыбай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 440 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սպիտակ արագիլ

Սպիտակի երկրաշարժից հետո 🤗🖕🏿🖕🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🖕🏻🤬😡🧐🤬😡🤬😡🤬🤬😡🤡արագիլ (լատ.՝ Ciconia ciconia), արագիլների ընտանիքի թռչուն։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է միջին և հարավային Եվրոպայում, Ասիայի արևմտյան և արևելյան շրջաններում։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը մինչև 100–115 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 155–165 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 4 կգ։


== Կենսակերպ ==
Հայաստանում բնակվում է Արարատյան դաշտում, մասամբ՝ հարավարևելյան շրջաններում։ Մինչև 1970-ական թվականները սպիտակ արագիլը բնադրող-չվող էր, ձկնաբուծական տնտեսությունների ստեղծմամբ այլևս չվելու կարիք չունի։ Հասուն արագիլները հաղորդակցվում են կտուցի կափկափյունով, որով ասես ավետում են  գարնան գալուստն ու իրենց բազմացման ժամանակը։ Բնադրատեղը պաշտպանելու համար արագիլները պատրաստ են անզիջում կռվի բռնվելու և բնից անգամ անկենսունակ ձագերին դուրս նետելու։


== Բնադրում ==
Բույնը հյուսում են ճյուղերից, խոտաբույսերից ու լաթերից՝ գյուղական տների տանիքներին, ծառերի, աշտարակների, ժայռերի վրա կամ, նույնիսկ, էլեկտրասյուների ծայրերին։ Դնում են 3–7 ձու, ունենում 3–5 ձագ։ Սպիտակ արագիլի զույգերն անդավաճան են մինչև կյանքի վերջը։ Ձվից նոր դուրս եկած ձագերն ունակ են ձայն արձակելու, որն աստիճանաբար հետ է զարգանում։
Կումլեկուլ

Կումլեկուլ (ռուս.՝ Кумлекуль, բաշկիրերեն՝ Ҡомлокүл), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 790 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տադաոկա

Տադաոկա (ճապ.՝ 葛城市 Տադաոկա-տյո), Ճապոնիայի Օսակա պրեֆեկտուրայի Սեմբոկու գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 4,03 կմ², բնակչությունը՝ 17 637 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 4376,43 մարդ/կմ²։ Ըստ իր տարածքի մակերեսի՝ Տադաոկան հանդիսանում է Ճապոնիայի ամենափոքր ավանը։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Տադաոկա ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Օսակա պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Իզումի, Իզումիոցու, Կիսիվադա քաղաքները։


== Բնակչություն ==
Ավանի բնակչությունը կազմում է 17 637 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 4376,43 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.


== Սիմվոլիկա ==
Տադաոկա ավանը խորհրդանշող ծառ է համարվում կամֆորայի ծառը, ծաղիկ՝ Rhododendron indicum-ը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճապոնական Տադաոկա ավանի պաշտոնական վեբկայք(ճապոներեն)
(5326) Վիտորիոսակո

(5326) Վիտորիոսակո (անգլ.՝ Vittoriosacco), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,54148 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,227 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,856 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1479,89 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,243262 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,02° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5326) Վիտորիոսակո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պիսիդիա

Պիսիդիա, պատմական մարզ Փոքր Ասիայում։ Հյուսիսում սահմանակից էր Փռյուգիային, արևելքում՝ Իսավրիային, հարավում՝ Պամփիլիային և Լիկիային, արևմուտքում՝ Կարիային։ Պիսիդայում բնակվել են պիսիդիացիների ռազմատենչ ցեղերը, որոնց չեն կարողացել նվաճել Աքեմենյանները և Ալեքսանդր Մակեդոնացին։


== Պատմություն ==
Մ․ թ․ ա․ 25 թվականին մտել է հռոմեական Դաղատիա պրովինցիայի մեջ։ Ամենանշանակալից քաղաքը Տերմեսսոսն էր (ավերակները գտնվում են այժմյան Թուրքիայի Անթալյա քաղաքից 30 կմ հյուսիս-արևմուտք)։ 395 թվականից Պիսիդիան Բյուզանդիայի կազմում էր․ սկզբում եղել է պրովինցիա, ապա մտել տարբեր բանակաթեմերի կազմի մեջ։ 15-րդ դարում նվաճել են սելջուկյան, 14-րդ դարում օսմանյան թուրքերը։
Գրիգոր Հասրաթյանի հուշաքար (Երևան)

Գրիգոր Հասրաթյանի հուշաքար, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Սայաթ-Նովայի պողոտայի թիվ 6 շենքի հարևանությամբ։ Հուշաքարը տեղադրվել է 2004 թվականին՝ ի հիշատակ խորհրդային պետական և հասարակական գործիչ, Երևանի քաղխորհրդի նախագահ Գրիգոր Հասրաթյանի (Սայաթ-Նովայի պողոտան բացվել է նրա գործունեության տարիներին)։ Հուշաքարի վրա գրված է Սայաթ-Նովայի «Աշխարումս ախ չիմ քաշի»-ից հետևյալ հատվածը.


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Դավիթ Երևանցի
Ճարտարապետ՝ Ռուբեն Հասրաթյան
Տառաձևերի հեղինակ՝ Լևոն Իգիթյան


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==

== Արտաքին հղումներ ==
https://armenpress.am/arm/news/405041.html
Ռաֆայել Ղազանչյան

Ռաֆայել Հովհաննեսի Ղազանչյան (օգոստոսի 22, 1938(1938-08-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ արձակագիր, լրագրող, ՀՀ Գրողների միության անդամ (1973)։ 


== Կենսագրություն ==
Ռաֆայել Ղազանչյանը 1962 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1962-1967 թվականներին աշխատել է «Երեկոյան Երևան» թերթում որպես գրական աշխատող, 1962-1969 թվականներին՝ ռադիոյի գեղարվեստական հաղորդումների խմբագրությունում՝ որպես խմբագիր, 1971-1973 թվականներին՝ «Ավանգարդ» թերթում որպես բաժնի վարիչ։ 1973 թվականից «Հայրենիքի ձայն» շաբաթաթերթի խմբագրի տեղակալն է եղել։


== Երկեր ==
Դեպուտատը կատարում է իր պարտքը, Երևան, «Հայաստան», 1965, 37 էջ։
Օտար մտերիմներ (պատմվածքների ժողովածու), Երևան, «Հայաստան», 1968, 156 էջ։
Ճամփորդը (վիպակ), Երևան, «Հայաստան», 1972, 167 էջ։
Ազդանշան (պատմվածքների և վիպակների ժողովածու), Երևան, «Հայաստան», 1976, 268 էջ։
Երկար Աբելը, Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 56 էջ։
Տաք անձրև (պատմվածքներ և վիպակներ), Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 246 էջ։
Հայրենական տուն (պատմվածքներ, վիպակներ), Երևան, 1983։


== Թարգմանություններ (ռուսերենից) ==
Չանդր Կրիշան, «Շրջված ծառը», Երևան, «Հայաստան», 1967, 121 էջ։
Դանիլո Կիշ, Շունն ու տղան։ «Գարուն», 1999, № 1, էջ 90-93։


== Աղբյուրներ ==
Հայկ Խաչատրյան, «Գրական տեղեկատու», 1986, էջ 329։
Զիմոգորիե

Զիմոգորիե (ուկրաիներեն՝ Зимогіря), քաղաք Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Սլավյանոսերբսկի շրջանում, շրջանային նշանակության քաղաք։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Չերդակլի, Նովիյ Յանիսոլ։ Հիմնադրվել է 1645 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Զիմոգորիե քաղաքում բնակվում էր 10 148 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 49,5 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Ռուսաստանի ազգային հավաքականը (ռուս․ Сборная России по футиболу) ստեղծվել է 1912 թվականին և ներկայացնում է Ռուսաստանը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Անկախացումից հետո իր առաջին պաշտոնական հանդիպումն անցկացրել է 1992 թվականի օգոստոսի 16- ին Մոսկվայում` մրցելով Մեքսիկայի ընտրանու դեմ։


== Հավաքականի համառոտ պատմությունը ==
Ռուսաստանի ազգային թիմն ունի ավելի քան 100 տարվա պատմություն։ Առաջին անգամ հայտնվել է 1912 թ. Ստոկհոլմի ամառային V օլիմպիադայում, ուր անցկացրել է 2 հանդիպում` նախ 1/4 եզրափակչում մրցելով Ֆիննական մեծ իշխանության ընտրանու դեմ ( հանդիպումն ավարտվել է հօգուտ ֆինների 2-1 հաշվով), այնուհետ անցկացրեց «սփոփիչ» հանդիպում Գերմանական կայսրության հավաքականի դեմ և պարտվեց 16-0 հաշվով, որն էլ դարձավ ամենախոշորը ողջ պատմության ընթացքում։
1922 թվականի ԽՍՀՄ կազմավորմամբ հիմնվեց նորաստեղծ պետության հավաքականը։ Մինչ 1958 թ. ԽՍՀՄ ընտրանին անցկացնում էր բացառապես ընկերական հանդիպումներ և միայն 1958 թ. թիմը մեկնարկեց աշխարհի առաջնություններում։ Այնուհետ 1960 թ. նվաճեց Եվրոպայի առաջնության հաղթողի տիտղոսը։ ԽՍՀՄ հավաքականը 2 անգամ դարձել է օլիմպիական չեմպիոն (1956 թ. և 1988 թ.)։
ԽՍՀՄ անկումից հետո սկսվեց Ռուսաստանի հավաքականի անհաջողությունների շարքը։ Հավաքականը բաց թողեց աշխարհի 1996, 2006 և 2010 թվականների առաջնությունները և Եվրոպայի 2000 թ. առաջնությունը։ Մնացած մրցաշարերում, որոնցում հավաքականը կարողացավ որակավորվել, չկարողացավ հաղթահարել խմբային փուլը։ Միայն Եվրո 2008-ում Ռուսաստանի հավաքականը կարողացավ հասնել հաջողության և, 1/4 եզրափակիչում հաղթելով Հոլանդիայի ընտրանուն, դուրս եկավ կիսաեզրափակիչ և պարտվեց ապագա չեմպիոնին՝ Իսպանիայի ընտրանուն։ Այնուհետ հավաքականը բաց թողեց աշխարհի 2010 թ. առաջնությունը և չկարողացավ հաղթահարել Եվրո 2012-ի խմբային փուլի արգելքը։ 12 տարվա ընդմիջումից հետո՝ 2014 թ., Ռուսաստանի հավաքականը վերադարձավ ԱԱ, ուր ևս մատնվեց անհաջողության և խմբում զբաղեցրեց III տեղը։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Էյրի-տերե

Էյրի-տերե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիանխո

Ռիանխո (իսպ.՝ Rianxo), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Լա Կորունիա պրովինցիայում (Գալիսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բարբանսա շրջանում։ Բնակչությունը 11826 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 50 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ Archived 2013-02-09 at the Wayback Machine.
www.rianxo.com Archived 2013-02-09 at the Wayback Machine.
www.guadaluperianxo.org
Քյոռօղլան

Քյոռօղլան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 723


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Գևորգ Կակոսյան

Գևորգ Արայի Կակոսյան (հունիսի 9, 1942(1942-06-09), Կահիրե, Եգիպտոս - նոյեմբերի 25, 1969(1969-11-25), Կահիրե, Եգիպտոս մահացած է Կահիրեում, թաղված է Բեյրութում), հայ օպերային երգիչ։


== Կենսագրություն ==
1966 թվականին ավարտել է Բեյրութի ազգային երաժշտանոցը, 1966-1968 թվականներին կատարելագործվել է Հռոմի «Սանտա Չեչիլիա» ազգային ակադեմիայում, Սիենայի Չիկիանա երաժշտական ակադեմիայի դասընթացներում։
1968-1969 թվականներին Կակոսյանը մենահամերգներով հանդես է եկել Երևանում (երգել Դոն Բազիլիոյի դերերգը Ռոսսինիի «Սևիլյան սափրիչ» օպերայում)։ Մենահամերգներում երգել է հայ դասական ու ժամանակակից (Կոմիտաս, Տիգրան Չուխաճյան, Արմեն Տիգրանյան, Դ. Ղազարյան և ուրիշներ), արևմտաեվրոպական (Լյուդվիգ վան Բեթհովեն, Ռոբերտ Շուման, Մոդեստ Մուսորգսկի, Մորիս Ռավել, Ջորջե Էնեսկու և ուրիշներ) կոմպոզիտորների օպերային և կամերային երկեր։


== Մահ ==
Գևորգ Կակոսյանը մահացել է 1969 թվականի նոյեմբերի 25-ին, Կահիրեում, թաղված է Բեյրութում։


== Գրականություն ==
Գէորգ Կակոսեան, Բեյրութ, 1974։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ծովի երգը» Գևորգ Կակոսյանի կատարմամբ
Կուկիզ'15

Կուկիզ'15 (լեհ.՝ Kukiz'15), լեհական աջ քաղաքական կուսակցություն, որի առաջնորդն է հայտնի փանկ ռոք երաժիշտ Պավել Կուկիզը։ Կուսակցությունը պաշտոնապես գրանցված չէ Լեհաստանի քաղաքական կուսակցությունների ցանկում, քանի որ երկրում կուսակցությունների նկատմամբ իրականացվող ճնշման քաղաքականության դեմ պայքարի կողմնակից է։


== Պատմություն ==
Կուսակցությունն իրավաբանորեն ձևավորվել է 2015 թվականի հուլիսի 28-ին, սակայն Լեհաստանի քաղաքական կուսակցությունների ցանկում ընդգրկված չէ։ Կուսակցության առաջնորդն է դարձել ռոք երաժիշտ Պավել Կուկիզը, ով 2015 թվականին մասնակցել է Լեհաստանի նախագահի ընտրություններին և հավաքել ընտրողների ձայների ընդհանուր քանակի 21 %-ը՝ զբաղեցնելով երրորդ տեղը։ Լեհաստանի նախագահական ու խորհրդարանական ընտրություններից առաջ Պավել Կուկիզն իր նախընտրական ծրագրի շրջանակներում խոստացել է, որ ինքը չեղյալ կհամարի համամասնական ընտրական համակարգն ու կվերադարձնի ընտրությունների այն կարգը, երբ յուրաքանչյուր շրջան ուներ մեկ մանդատ։ Մեկ մանդատ ունեցող շրջանների հարցը ներառվել է 2015 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունցած հանրաքվեում, սակայն վերջինս ճանաչվել է անվավեր։ 2015 թվականին Լեհաստանի Հանրապետության Սեյմի ընտրությունների ժամանակ «Կուկիզ'15» կուսակցությունը միացել է ծայրահեղ աջ «Ազգային շարժում» կուսակցությանը և նոր կազմավորվող Սեյմում ստացել 40 տեղ (դրանցից 5-ն զբաղեցրել են «Ազգային շարժում» կուսակցության ներկայացուցիչները)։


== Քաղաքական համոզմունքներ ==
2016 թվականի հունվարին «Կուկիզ'15» կուսակցության մի քանի պատգամավորներ հանդես եկան հայտարարությամբ, որ Մերձավոր Արևելքից եկած փախստականների մուտքը Լեհաստան թույլատրելու վերաբերյալ պիտի անցկացվի հանրաքվե. դրանով նրանք իրենց բողոքն էին հայտնում Եվրամիության այն որոշման դեմ, որով պարտադրվում էր թույլատրել արաբների ու աֆղանների մուտքը Լեհաստան։ Կուսակցության ներկայացուցիչների խոսքերով՝ նման որոշում կարող է ընդունել Լեհաստանի բնակչությունը, ոչ թե Եվրամիության ղեկավարությունը։ 2016 թվականի փետրվարին «Կուկիզ'15» կուսակցության պատգամավորներն առաջարկել են Լեհաստանի և Ուկրաինայի սահմանին պատ կառուցել, որը թույլ չի տա փախստականներին անօրինաբար մուտք գործել երկիր։


== Ընտրազանգված ==
«Կուկիզ'15» կուսակցության հիմնական ընտրազանգվածը լեհ երիտասարդությունն է. Լեհաստանի նախագահի ընտրությունների ժամանակ Պավել Կուկիզի օգտին քվեարկած ընտրողների 42%-ը կազմել են 18-29 տարեկան անձինք։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Կուկիզ'15» կուսակցության պաշտոնական կայքը (լեհ.)
Who Do You Love (երգ, The Chainsmokers)

«Who Do You Love», ամերիկյան The Chainsmokers դիջեյների դուետի երգը, որը ձայնագրվել է ավստրալիական 5 Seconds of Summer խմբի հետ։ Այն թողարկվել է 2019 թվականի փետրվարի 7-ին Sony Music-ի կողմից։ Դա խմբերի առաջին համագործակցությունն է և հաջորդել է 2018 թվականի դեկտեմբերին թողարկված նրանց «Hope» և «Lie to Me» երգերին համապատասխանաբար։ Երգը թողարկվել է որպես the Chainsmokers դուետի World War Joy երրորդ ստուդիական ալբոմի գլխավոր սինգլ։ Տեսահոլովակը թողարկվել է 2019 թվականի մարտի 25-ին
։


== Աջակցում ==
the Chainsmokers-ը և 5 Seconds of Summer-ը սոցիալական ցանցերում հրապարակել են տեսահոլովակներ, որոնք ուղղված են եղել համագործակցության մասին հայտարարելուն։ Տեսահոլովակում 5 Seconds of Summer-ը քայլում է «փսիխոդելիկ լանդշաֆտով», իսկ the Chainsmokers խմբի անդամները նստած են ստուդիայում, խոսում են ներշնչման աղբյուրի պակասի մասին։ Աուդիո տեսահոլովակը թողարկվել է փետրվարի 5-ին։ 5 Seconds of Summer-ի հետ համագործակցությունը edm.com-ն անվանել է «ռադիո-ընկերական վոկալային ներդաշնակություն»։


== Տեսահոլովակ ==
Տեսահոլովակը թողարկվել է 2019 թվականի մարտի 25-ին։ Տեսահոլովակում The Chainsmokers-ը նկարահանվել է 5 Seconds of Summer-ի հետ։ Երկու մեքենաներ ժամանում են ավտոտնակ։ The Chainsmokers-ն ունի 3 անդամ, իսկ 5 Seconds of Summer-ը՝ 4։ Նրանք խաղում են՝ համեմատելու համար, թե որ խումբն է ամենալավը։ Երկու խմբերն սկսում են ելույթ ունենալ համերգում։ Կամրջի վրա Լուկան ընկնում է մարդկանց ձեռքերի վրա, հետո նույնն անում է նաև Էնդրյու Թեգգարթը։ Վերջում բեմը պայթում է երկու խմբերի միջև եղած լարվածության պատճառով։ Մինչև 2019 թվականի հուլիսի 3-ը տեսահոլավակը հավաքել է 33 միլիոն դիտում։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Սեմելե (Հենդել)

Սեմելե (Semele, HWV 58), գերմանացի երգահան Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդելի օպերա երեք գործողությամբ։ Ստեղծվել է 1744 թ.։ Առաջին անգամ ներկայացվել է որպես օրատորիա 1744 թ. փետրվարի 10-ին Լոնդոնի «Քովենտ Գարդեն» թատրոնում։ Սյուժեի հիմքում ընկած է Դիոնիսոսի մոր՝ Սեմելեի և Զևսի սիրո մասին հին հունական առասպելը։ Անգլերեն լիբրետտոն՝ Վիլյամ Կոնգրիվի։
«Սեմելեն» համարվում է գերմանացի երգահանի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը և այսօր էլ հաճախ բեմադրվում ու ձայնագրվում է։
Վերջին կայարան

Վերջին կայարան, 1994 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի կողմից նկարահանված հայկական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի հերոսները՝ այր ու կին, սփյուռքահայ դերասաններ են, որոնք փորձում են հայրենի եզերքներից հեռու ստեղծել իրենց հոգևոր հայրենիքը։


== Դերերում ==
Նորա Արմանի, Ժ. Փափազյան, Արմեն Ջիգարխանյան


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնոդարի երկրամասի կերպարվեստի ցուցասրահ

Կրասնոդարի երկրամասի կերպարվեստի ցուցասրահ (ռուս.՝ Краснодарский краевой выставочный зал изобразительных искусств), խոշորագույն գեղարվեստական ցուցահանդեսային կենտրոն Ռուսաստանի հարավում։


== Պատմություն ==
Կրասնոդարի երկրամասի կերպարվեստի ցուցասրահը բացվել է 1989 թվականին  Ռաշպիլևսկայա փողոցի 32 հասցեում գտնվող բազմահարկ բնակելի շենքի առաջին հարկում։ Ցուցահանդեսային կենտրոնի ցուցասրահի տարածքը կազմում է 1100 քառակուսի մետր։ Այստեղ տարեկան կազմակերպում են  60-ից մինչև 80 միջազգային, տարածաշրջանային, մարզային, քաղաքային, խմբակային, անհատական ցուցահանդեսներ, ինչպես նաև գեղարվեստական նախագծեր և հիշարժան իրադարձություններ։


== Մարատ Գելմանի «ICONS» ցուցահանդես ==
2012 թվականի մայիսի 15-ին Կրասնոդարի երկրամասի կերպարվեստի ցուցասրահում պետք է բացվեր Մարատ Գելմանի «Սրբապատկերներ»  ցուցահանդեսը։ Մայիսի 8-ին Կրասնոդարի երկրամասի ղեկավարին բաց նամակով դիմում է Ստավրոպոլի և Նեվինոմիսկի եպիսկոպոս Կիրիլը  (Պոկրովսկի), կոչ անելով արգելել հանցավոր գործունեությունը Ձեզ վստահված տարածաշրջանում»։ Մայիսի 12-ին Կրասնոդարում տեղի ունեցավ հանրահավաք և քաղաքացիների հանդիպում տարածաշրջանային օրենսդիր ժողովի պատգամավորների հետ, որտեղ էլ  բողոք ներկայացվեց Կրասնոդարում այդ ցուցահանդեսի անցկացման կապակցությամբ։ Այդ ցուցահանդեսի բացման դեմ բողոք ներկայացրեցին նաև Եկատերինոդարի և Կուբանի եպիսկոպոսները։
Մայիսի 12-ին հայտնի դարձավ, որ Կրասնոդարի երկրամասի օրենսդիր ժողովի էթիկայի հանձնաժողովին կից Հանրային խորհուրդը մտադիր է հանձնարարել փորձագետներին ուսումնասիրելու այն աշխատանքների բարոյականությունը, որ Մարատ Գելմանը պատրաստվում է ցուցադրել Կրասնոդարի ցուցահանդեսում։
Ցուցահանդեսի բացումից մի քանի ժամ առաջ ոստիկանությունում ահազանգ ստացվեց այնտեղ տեղադրված ռումբի մասին։ Ցուցահանդեսային համալիրի մուտքի մոտ հավաքված բողոքող կազակները, ուղղափառները, ՌԴԿԿ և ՌԼԴԿ կուսակցությունների ներկայացուցիչները  ստորագրահավաք էին սկսել «Գելմանի դեմ Կրասնոդարի բնակչությունից » մակագրությամբ և վանկարկում էին «Գելման դուրս կորիր Կուբանից»։ Անհանգստացած այն փաստով, որ Կրասնոդարի կենտրոնում կազմակերպվել է հայտնի նկարչի ցուցահանդեսը, բողոքավորները մասսայական ծեծկրտուք հրահրեցին։ Ցուցահանդեսի բացումը որոշ ժամանակ հետաձգվեց, կապված կազակների և ուղղափառ հասարակության ներկայացուցիչների բուռն բողոքի հետ։ Ցուցահանդեսային համալիրի մուտքի մոտ ներկա գտնվող Գելմանը նույնպես ծեծի ենթարկվեց։ Տեղական ոստիկանությունը այդ կապակցությամբ հայտարարեց. «Ցուցարարներից մեկը խնդրեց Գելմանին հանել արևապաշտպան ակնոցները, նա հրաժարվեց, տղամարդը փորձեց ինքը հանել ակնոցները, հրելով նրան։  


== Հավաքածու ==
Կրասնոդարի երկրամասի կերպարվեստի ցուցասրահը ակտիվորեն զբաղվում է սեփական հավաքածուի ձևավորմամբ, որի մեջ մտնում են  Ռուսաստանի հարավի հեղինակների գեղանկարչական , գրաֆիկական, քանդակագործական և դեկորատիվ կիրառական արվեստի ստեղծագործություններ։ Ցուցասրահի ֆոնդերը 2007 թվականի դրությամբ կազմում են 370 միավոր, որում ներառված են Կուբանի առաջատար արվեստագետների և երիտասարդ  հեղինակների ստեղծագործությունները, որոնք բազմազան են իրենց ոճով, պատկերներով և թեմատիկայով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Բադինա

Բադինա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աճուրդ

Աճուրդ (անգլ.՝ auction), հրապարակային առևտուր (գործարք, սակարկություն)։ Սա առևտրի այն ձևն է, երբ վաճառքը կատարվում է ոչ թե նախապես հայտարարված գնով, այլ սակարկության արդյունքում։ Սակարկությունը սկսվում է մի որևէ շեմից, որը կոչվում է մեկնարկային գին։ Աճուրդային գները սահմանվում են գործարքների կատարման ժամանակ։ Աճուրդային առևտրի օբյեկտներ են արվեստի գործերը, հնարժեք ապրանքները, ծխախոտի և սիգարի յուրահատուկ տեսակները, ազնվացեղ կենդանիները և այլն։ Աճուրդի ժամանակ գնվող (վաճառվող) ապրանքի գինը սահմանվում է գործարքի ավարտման պահին, ինչը պայմանավորում է շահագրգիռ անձանց միջև տեղեկատվության փոխանակման առանձնահատկությունները։ Աճուրդը միշտ սկսվում է այնպիսի իրավիճակից, որին բնորոշ է տեղեկատվության անհամաչափ բաշխումը։ Աճուրդային իրավիճակները շարունակ փոփոխվում են։


== Աճուրդի տեսակներ ==
Աճուրդը լինում է կամավոր և հարկադիր։ Առաջինը կազմակերպվում է ապրանքատերերի համաձայնությամբ՝ դրանց առավել շահավետ իրացման համար։ Երկրորդը՝ իշխանության կամ դատական մարմինների կողմից անվճարունակ պարտապանի գույքը, բռնագրավված իրերը վաճառելու համար։ 


=== Անգլիական կամ դասական աճուրդ ===
Այն անց է կացվում՝ հայտարարված գինն աստիճանաբար բարձրացնելով՝ սկզբնականից մինչև ամենաբարձրը։ Գործարքը համարվում է ավարտված, երբ մնում է միայն մեկ գնորդ։


=== Հոլանդական աճուրդ ===
Այն կատարվում է՝ սկզբնական հայտարարված գինն աստիճանաբար իջեցնելով։ Ապրանքը վաճառվում է այն գնորդին, որն առաջինը կհամաձայնի տվյալ պահին հայտարարված գնի մեծության հետ։


=== Գաղտնագրված աճուրդ ===
Բոլոր մասնակիցները՝ գնորդները, իրենց նշած գները հայտնում են միաժամանակ։ Ապրանքը տրվում է նրան, ով կառաջարկի ամենաբարձր գինը։


=== Սկանդինավյան աճուրդ ===
Սկանդինավյան աճուրդում առաջադրվում են շատ ցածր գներ, որոնք, սակայն, աուկցիոներին բերում են խոշոր եկամուտ։ Ապրանքը՝ լոտը, աճուրդին առաջադրվում է նվազագույն մեկնարկային գնով, և մասնակիցները աճուրդի ընթացքում բարձրացնում են գինը։ Բիդ (գնային հայտ) ներկայացնելը վճարովի է։ Բիդի վճարը ավելի թանկ է, քան քայլի արժեքը. օրինակ՝ բիդ ձեռք բերելու համար մասնակիցը վճարում է 100 դրամ, բայց այդ բիդով նա կարող է լոտի արժեքը բարձրացնել ընդամենը 20 դրամով։


=== Օնլայն աճուրդ ===
Օնլայն աճուրդն այն աճուրդն է, որն անցկացվում է համացանցի միջոցով։ Այն էլեկտրոնային առևտրի տարատեսակ է համարվում։ Օնլայն աճուրդերը օֆլայն աճուրդների պես ունեն իրենց ենթատեսակները, որոնցից ամենատարածվածներն են անգլիականը, հոլանդականը և սկանդինավյանը։
Հայկական առաջին օնլայն աճուրդների կայքը LiveAuction-ն է՝ հիմնադրված 2015 թվականին։
Միջազգային աճուրդի խոշոր կենտրոններ են Լոնդոնը, Նյու Յորքը, Ամստերդամը, Սիդնեյը և այլն։


== Աղբյուրներ ==
Մ Չոբանյան «Բիզնեսի համառոտ բառարան», 1992 թ
Ավետիսյան Ս.Ս., Թովմասնյան Ռ.Ա. Տնտեսագիտության տեսություն. - Երևան, «Նահապետ», 2010 թ.,324 էջ
Բրեց

Բրեց  (իտալերեն՝ Brez), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 738 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 41 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38021։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0463 874123
Էլեկտրոնային փոստ՝ c.brez@comuni.infotn.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.brez.tn.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Արշակ Պենկլյան

Արշակ Խաչատուրի Պենկլյան (Պենլյան, իսկական ազգանունն անհայտ է, 1867, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - հոկտեմբերի 4, 1923(1923-10-04), Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն), հայ թատերական գործիչ, դերասան, ռեժիսոր։


== Կենսագրություն ==
Բեմ է բարձրացել 1882 թվականին, Կ․ Պոլսում, վայելել է Ս․ Պենկյանի հովանավորությունը և կրել նրա ազգանունը։ 1890-ական թվականներին աշխատել է Բուլղարիայում, Ռումինիայում՝ ներկայացնելով թուրքական ժողովրդական թատերախաղեր։ Եղել է Վառնայի «Վեսելո» թատերախմբի ղեկավարներից, կատարել դրամատիկական դերեր։ 1908 թվականի սահմանադրությունից հետո խաղացել է Կ․ Պոլսում, հիմնականում թուրքական և թուրքերենի թարգմանված օպերետներում՝ «Փեմփե գըզ», Ֆ․ Հերվեի «Մադմուազել Նիտուշ» և այլն։
Խաղացանկում մեծ տեղ են գրավել Տ․ Չուխաճյանի «Արիֆ», «Քյոսե Քեհյա», Ե․ Օտյանի և Մ․ Կյուրճյանի «Չարշըլը Արթին աղա» (թարգմանությունը Արշակ Ուզումճյանի) օպերետները։ Պենկլյանի ռեժիսորական և դերասանական (Հոր-հոր աղա) վարպետության գլուխգործոցը «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա»-ն է։ Իր ղեկավարած խմբերով հանդես է եկել Թուրքիայում, Բուլղարիայում, Եգիպտոսում, Հունաստանում, ինչպես և Լոնդոնում, Փարիզում։


== Արտաքին հղումներ ==
Աչշակ Պենկլյանի օպերետային թատերախումբը(չաշխատող հղում)
Հաբլիցիա

Հաբլիցիա (լատ.՝ Hablitzia), թելուկազգիների ընտանիքի բազմամյա, սողացող խոտաբույսերի միատիպ կովկասափոքրասիական ցեղ։ Հայտնի է 1 տեսակ՝ 

հաբլիցիա կուսարմատանման (H. tamnoides)։


== Տարածում ==
Աճում է Կովկասում։ Տեսակը գրանցված է Ստավրոպոլի երկրամասի և Հյուսիսային Օսիայի (Ալանիա) Կարմիր գրքում։


=== Տարածումը Հայաստանում ===
Տարածված է Հայաստանի Արագածոտնի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է անտառներում, ստվերոտ վայրերում, ժայռերի մեջ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Երկար, մինչև 3 մ և ավելի է։ Տերևները խոշոր են, հերթադիր։ Ծաղկաբույլը հուրանանման է, ծաղիկները՝ երկսեռ։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։ Պտուղը ափսեաձև է, միասերմ։ Սերմը ոսպանման է, սև, փայլուն։ Գեղազարդիչ է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Kasviatlas 2011: Köynnöspinaatin levinneisyys Suomessa
Լազուրիտ

Լազուրիտ ( լատ.՝ lasur - կապույտ քար), միներալ։ Քիմիական կազմը՝ (Na, Ca)8 [(SO , Տ, Cl)2 (AlSiO4)6]։ Բյուրեղագիտական համակարգը խորանարդային է։ Բյուրեղները հազվադեպ են, սովորաբար առաջացնում է հոծ հատիկավոր զանգվածներ։ Կարծրությունը՝ 5,5 — 6,0, խտությունը՝ 2380—2420 կգ/մ³։ Գույնը՝ կապույտ, կանաչավուն-երկնագույն։ Հանդիպում է մետամորֆային կրաքարերի՝ ալկալային, իսկ ավելի հազվադեպ՝ թթու մագմատիկ ապարների հետ կոնտակտում։ Ամենախոշոր հանքավայրը հայտնի է Աֆղանստանում (Բադախշան), Ռուսաստանում, Տաջիկստանում։ Օգտագործվում է որպես զարդաքար, գեղանկարչության մեջ՝ բարձրորակ կապույտ ներկ (ուլտրամարին) ստանալու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Էլինա Աբկարովա

Էլինա Արթուրի Աբկարովա (ռուս.՝ Элина Абкарова, օգոստոսի 6, 1988(1988-08-06), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ և Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Էլինա Աբկարովան ծնվել է 1988 թվականի օգոստոսի 6-ին Բաքվում։ Դպրոցական տարիներին զբաղվել է լողով և թեթև ատլետիկայով։ Դեռահաս տարիքից սկսել է սովորել թատերական ստուդիայում։ 2008 թվականին ավարտել է Լենինգրադի մշակույթի և արվեստի մարզային քոլեջի դերասանական ֆակուլտետը՝ Տ․ Սլավինի դասարանը։ 2008 թվականից խաղացել է «Թատրոն Գորոխովայա փողոցի վրա» թատրոնում, որտեղ որպես ռեժիսոր բեմադրել է նաև ներկայացումներ։
2014 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի մշակույթի և արվեստի համալսարանի դերասանական-ռեժիսուրայի ֆակուլտետը՝ Բ․ Պրեոբրաժենսկու և Վլադիմիր Ֆունտուսովի արվեստանոցը։ Համագործակցել է «Արտ-Վոյաժ» թատերական կենտրոնի հետ։
2011 թվականից նկարահանվում է կինոյում։


== Գործունեություն ==


=== Դերերը թատրոնում ===


=== Դերերը կինոյում ===


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
1999 - «Իմ Պուշկին» համառուսաստանյան թատերական փառատոնի գրան պրի «Գեղարվեստական խոսք» և «Երիտասարդ դերասաններ» անվանակարգերում
2005 - «Իմ Պուշկին» համառուսաստանյան թատերական փառատոնի գրան պրի «Գեղարվեստական խոսք» և «Երիտասարդ դերասաններ» անվանակարգերում


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանկ Էլմոր Ռոսս

Ֆրանկ Էլմոր Ռոսս (անգլ.՝ Frank Elmore Ross, ապրիլի 2, 1874(1874-04-02), Սան Ֆրանցիսկո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 21, 1960(1960-09-21), Ալտադենա, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի աստղագետ և ֆիզիկոս։


== Կենսագրություն ==
Ֆրանկ Ռոսսը ծնվել է 1874 թվականին Սան Ֆրանցիսկոյում։ 1901 թվականին նա Կալիֆորնիայի համալսարանում ստացել է դոկտորի աստիճան։ 1915 թվականին նա աշխատել է Eastman Kodak-ի լաբորատորիայում։ 1929-1939 թվականներին աստղագետը գլխավորել է Յերկեսի աստղադիտարանը։ Ֆրանկ Ռոսսը մահացել է 1960 թվականին, 86 տարեկան հասակում։
Ֆրանկ Ռոսստ եղել է Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի և Ամերիկյան աստղագիտական հասարակության անդամ։ Ի պատիվ նրա Լուսնի և Մարսի վրա հայտնի են խառնարաններ։


== Գիտական աշխատանքներ ==
Ֆրանկ Ռոսսը հայտնաբերել է ավելի քան 400 փոփոխական աստղ և մոտ 1000 աստղ իրենց մեծ շարժման հետ միասին։ Այս բոլոր օբյեկտները ունեն «Ռոսս» անունը սերիական համարով (օրինակ, Ռոսս 128)։ Նա նաև գրել է հոդվածներ Մարսի և Վեներայի ուսումնասիրության վերաբերյալ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Obs 81 (1961) 76(անգլ.)
PASP 73 (1961) 182—184(անգլ.)
QJRAS 2 (1961) 276—278(անգլ.)
Աբեժա

Աբեժա (արմտ. հայ.՝ Աբէժա), հայկական իգական անձնանուն։ Ըստ Հրաչյա Աճառյանի ծագում է միջին պարսկերեն *abēža (մաքուր, պայծառ, ազնվական) բառից, որի ներկայացուցիչներն են՝ պահլավերեն awēǰak (մաքուր), պարսկերեն bīža, vīža, avīža (զուտ, վճիտ) բառերը։ Հայերի մեջ հիշատակվում է մեկ անգամ 14-րդ դարի սկզբում։


== Հայտնի անվանակիրներ ==
Աբէժա, Սողոմոնի որդու՝ Սարգսի կինը, որի հետ իրենց ծնողների հիշատակի համար, Արփա գյուղում կանգնեցրել են մի խաչքար 1303 թվականին.


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Հայոց անձնանունների բառարան», Հրաչյա Աճառյան, Երևան, 1944, Հատոր 1, Ցուցակ 1, Էջ 16-17
«Սիսական. Տեղագրութիւն Սիւնեաց աշխարհի», Ղևոնդ Ալիշան, Վենետիկ, 1893, էջ 184
Ուխստխեյստ

Ուխստխեյստ (հոլ.՝ Oegstgeest ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 7,21 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.023 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 16.800 եվրո է։
Միխալյովո (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիխալյովոՄիխալյովո (ռուս.՝ Михалёво), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 663 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)