armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Լյովա Բեկլարյան

Լյովա Անդրեյի Բեկլարյան (հունիսի 6, 1951, Լեռնահովիտ, Լաչինի շրջան, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մաթեմատիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1996): Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (2009):


== Կենսագրություն ==
Լյովա Բեկլարյանը ծնվել է 1951 թվականի հունիսի 6-ին, Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզի Լենինավան գյուղում (ներկայում՝ Լեռնահովիտ)։ 1974 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ 1992 թվականից աշխատում է ՌԳԱ Կենտրոնական տնտեսագիտամաթեմատիկական ինստիտուտում։ 1995-2008 թվականներին եղել է «Դիֆերենցիալ հավասարումները և դրանց կիրառումը» հիմնական բաժնի ղեկավար, 2008 թվականից` Մոսկվայի Ֆիզիկայի և տեխնոլոգիաների ինստիտուտի պրոֆեսոր։ Ղեկավարում է տնտեսագիտության դինամիկ մոդելների և օպտիմալացման լաբորատորիան։
Աշխատանքները վերաբերում են շեղվող արգումենտով համակարգերի լավարկային կառավարմանը, շեղվող արգումենտով դիֆերենցիալ հավասարումների խմբային առանձնահատկություններին, ուղղի և շրջանագծի գեոմորֆիզմների խմբերի կառուցվածքներին։


== Երկեր ==
Задача оптимального управления для систем с отклоняющимся аргументом и ее связь с конечно-порожденной группой гомеоморфизмов R, порожденной функциями отклонения// ДАН СССР. 1991. Т. 317, N6, С. 1289-1294.
Об одном методе регуляризации краевых задач для дифференциальных уравнений с отклоняющимся аргументом// ДАН СССР. 1991. Т. 317, N5, С. 1033-1038.
К вопросу о классификации групп гомеоморфизмов R, сохраняющих ориентацию. I. Инвариантные меры.// Математический сборник. 1996. Т.187, N3. с.23-54.
К вопросу о классификации групп гомеоморфизмов R, сохраняющих ориентацию. II.Проективно-инвариантные меры.//Математический сборник. 1996. Т.187, N4. с.3-28.
Критерий существования проективно-инвариантной меры для групп гомеоморфизмов R, сохраняющих ориентацию, связанный со структурой множества неподвижных точек.//Математические заметки. 1996. Т.51, N3. с.179-180.
Групповые особенности дифференциальных уравнений с отклоняющимся аргументом и связанные с ними метрические инварианты// ВИНИТИ. 1999. Т.67, стр.161-182..
К вопросу о классификации групп гомеоморфизмов R, сохраняющих ориентацию. III. -проективно-инвариантные меры.//Математический сборник. 1999. Т.190, N4. с.43-62.
О критерии топологической сопряженности квазисимметрической группы группе аффинных преобразований R.// Математический сборник. 2000. (принята к печати). том 191, N6, с.31-42.


== Ծանոթագրություններ ==
Միջազգային երաշխիքներ

Միջազգային երաշխիքներ, միջազգային իրավունքի նորմերի և պարտավորությունների կատարումն ապահովող միջոցներ։ 
Հնում և միջնադարում Միջազգային երաշխիքներ էին թագավորի կամ նրա լիազորած անձի երդումը, պատանդներ վերցնելը, թանկարժեք իրեր կամ տերիտորիա գրավ դնելը և այլն։ XIX դարից սկսած, որպես Միջազգային երաշխիքներ, լայնորեն կիրառվում է տերիտորիայի օկուպացիան։ Ժամանակակից իրականության մեջ միջազգային երաշխիքների հիմնական ձևը մի քանի պետությունների միջև կնքվող երաշխիքային պայմանագիրն է, որով մասնակիցները պարտավորվում են պահպանել միջազգային հարաբերություններում արդեն ձևավորված կամ երաշխիքային պայմանագրով սահմանված դրությունը կամ ապահովել նրանց միջև կնքված պայմանագրի կատարումը մյուս պետությունների կողմից։ Երաշխավորման օբյեկտներ էին քաղաքական անկախությունը, տարածքային ամբողջականությունը, ստատուս քվոյի պահպանումը, մշտական չեզոքությունը և այլն։ Այն պետությունները, որոնց իրավունքներն ու շահերը երաշխավորվում էին, երաշխիքային պայմանագրերի մասնակիցներ չէին։ XX դարում երևան եկան փոխադարձ երաշխիքների մասին բազմակողմ պայմանագրեր (տես Լոկաոնոյի պայմանագրեր 1925), զգալիորեն տարածվեց երաշխիքների ու չեզոքության մասին երկկողմ պայմանագրեր կնքելու պրակտիկան։
Բուռնաշեթ

Բուռնաշեթ (Բուռնաշեթ, վրաց.՝ ბურნაშეთი), հայաբնակ գյուղ Ջավախքում, Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալքալաքի շրջանում, Ախալքալաքից 22 կմ հյուսիս։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 1900 մ բարձրության վրա։ Գյուղի հյուսիսային մասով ձգվում է Թրիալեթի լեռնաշղթան։


== Բնակչությունը ==
Բնակիչները զբաղվում են անասնապահությամբ, կարտոֆիլի և հացահատիկի մշակությամբ։ Գյուղի բնակիչներն հիմնականում հայեր են։

Գյուղում կար միջնակարգ դպրոց, գրադարան, բուժկայան և անասնաբուժական կետ։


== Պատմությունը ==
Հայերը Բուռնաշեթ են եկել 1830 թվականին` Էրզրումի նահանգի Օրթիզ գյուղից։
Բուռնաշեթում պահպանվում է հինավուրց եկեղեցի (Սուրբ Մաթևոս), որի արևելյան պատին կա հին վրացերեն արձանագրություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Մելիք-Եգանյաններ

Մելիք-Եգանյաններ, Մելիք - Ավանյաններ, մելիքական տուն Արցախի Դիզակ գավառում։ Հիմնադիրը Դիզակի մելիք Եգանն է։ Ենթադրվում է, որ սերում էին IX դարի Արցախի իշխան Եսայի Ապումուսեի տոհմից։ XVIII դարի 1-ին կեսին Դիզակի մելիք Եգանը կարևոր դեր է կատարել հայաբնակ տարածքների ազատագրման և ինքնավարության վերականգնման (Խամսայի մելիքություններ) պայքարում, Նադիր շահի կողմից ստացել խանի տիտղոս։ Նրա հետնորդները՝ Դիզակի տերերը Մելիք-Եգանյաններ են կոչվել նրա անունով։ Մելիք-Եգանյանների աթոռանիստն էր Տող (Դոդ) ավանը։ Արցախը Ռուսաստանին միացվելուց (1813 թվական) հետո Մելիք-Եգանյանները զրկվել են մելիքական իրավունքներից։


== Աղբյուրներ ==
Մելիք Եգանի ընդունարանի մուտքի վիմագիր արձանագրությունը Archived 2020-11-13 at the Wayback Machine.
Խամսայի մելիքությունների իրավունքներն ու պարտականությունները
Կոպլի (գյուղ, Լեիսի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոպլիԿոպլի (էստ․՝ Kopli), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Գյուղատնտեսական կորպորացիա

Գյուղատնտեսական կորպորացիա, կոոպորացիայի ձև գյուղատնտեսության մեջ։ Կորպորացիաները կազմակերպվել են 1860-1880-ական թվականներին, որպես ընկերություններ, կոոպերատիվի անդամներին տրվում էր վարկ, արտադրության միջոցներ, կազմակերպվում գյուղատնտեսական արտադրության արդյունքների վերամշակումն ու իրացումը։
ԽՍՀՄ-ում կապիտալիզմից սոցիալիզմի անցման շրջանում գյուղատնտեսական կորպորացիան վարկային, մատակարարման, իրացման ընկերությունների միջոցով համախմբում Էր գյուղացիական տնտեսությունները և նախապատրաստում դրանց՝ ընդգրկվելու արտադրական կոոպերացիաների մեջ։ Գյուղատնտեսական կորպորացիա գրեթե նույն կերպ է ընթացել մյուս սոցիալիստական երկրներում՝ որոշ յուրահատկություններով։ Հայաստանում գյուղատնտեսական արտելներ, ընկերություններ են հիմնվել դեռ նախահեղափոխական շրջանում։ Դրանք կուլակների տնօրինության տակ էին գտնվում և առևտրական արտոնություններ կորզելու միջոց էին։ 
Գյուղատնտեսական առաջին արտելները, հողժողկոմատի նախաձեռնությամբ, Հայաստանում կազմակերպվել են 1921 թվականին՝ Դիլիջանում և Կիրովականում։ 1923 թվականին գործում Էր 14 արտել, որտեղ ընդգրկված Էր 1384 տնտեսություն՝ ողջ գյուղական տնտեսությունների 1%-ը։ Գյուղատնտեսական կորպորացիաի բարձրագույն ձևը կոլտնտևսությունն է որի հաղթանակով ավարտվեց սոցիալիստական վերափոխման շրջանը գյուղում։
Եռափեղկ փականի անբավարարություն

Եռափեղկ փականի անբավարարություն, կոչվում է նաև տրիկուսպիդալ անբավարարություն, սրտի փականային հիվանդության տեսակ է, որի դեպքում աջ նախասրտի և աջ փորոքի միջև տեղակայված փականը չի կարողանում ամբողջությամբ փակվել սիստոլայի ընթացքում։ Այդ դեպքում արյունը հետ է հոսում աջ փորոքից դեպի աջ նախասիրտ, ինչի արդյունքում աջ նախասրտում և աջ փորոքում ճնշումը մեծանում է։ Արդյունքում մեծանում է կենտրոնական երակային ճնշումը։
Եռափեղկ փականի անբավարարության պատճառները բաժանվում են երկու խմբի՝ ժառանգական և ձեռքբերովի։ Եռափեղկ փականի առաջնային անբավարարությունը առաջանում է, երբ եռափեղկ փականը ախտահարվում է ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի դեպքում։ Երկրորդային ախտահարումը առաջանում է այլ հիվանդության արդյունքում, օրինակ՝ ձախ փորոքային անբավարարություն կամ թոքային հիպերտենզիա։
Եռափեղկ փականի անբավարարության պատճառն է փականի հիմքի լայնացումը աջ փորոքի լայնացման ժամանակ, որի դեպքում փականի թերթիկները իրարից հեռանում են։ Անբավարարություն զարգանում է նաև փականների ախտահարման ժամանակ։


== Նշաններ և ախտանիշներ ==
Եռափեղկ փականի անբավարարության ախտանիշները կախված են անբավարարության ծանրությունից։ Ծանր անբավարարությունը առաջացնում է աջ սրտի անբավարարություն, ինչի արդյունքում կարող է զարգանալ ասցիտ և ծայրամասային այտուցներ։
Աուսկուլտացիայով կարող է լսվել պանսիստոլիկ աղմուկ։ Աղմուկը ցածր հաճախականության է և ամենալավը լսվում է կրծոսկրի ստորին ձախ սահմանին։ Այն ուժեղանում է ներշնչման ժամանակ և թուլանում է արտաշնչման ժամանակ։ Այդ փոփոխությունը հայտնի է որպես Կարվալլոյի նշան։ Այնուամենայնիվ, աղմուկները կարող են չլսվել՝ սրտի աջ կողմում ցածր ճնշումների պատճառով։ Լսվում է սրտի երրորդ տոնը՝ ստորին կրծոսկրային սահմանին։ Այդ տոնը ուժեղանում է ներշնչման ժամանակ։
Պարանոցի հետազոտման ժամանակ հայտնաբերվում են գիգանտ C-V ալիքներ՝ լծային անոթազարկում։ Ծանր անբավարարության ժամանակ հայտնաբերվում է մեծացած լյարդ՝ որովայնի վերին աջ քառանկյունում։ Շոշափման ժամանակ կարելի է հայտնաբերել լյարդի պոիւլսացիան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիլյամ Ավերել Հարիման

Վիլյամ Ավերել Հարիման (անգլ.՝ William Averell Harriman, նոյեմբերի 15, 1891(1891-11-15)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հուլիսի 26, 1986(1986-07-26)[…], Yorktown Heights, Yorktown, Վեստչեստեր շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դեմոկրատ քաղաքական գործիչ, գործարար և դիվանագետ։ 
Քաղաքական գործունեությունն սկսել է 1920-ական թթ. որպես հանրապետական, 1928 թ.-ից՝ դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ Եղել է Ֆրանկլին Ռուզվելտի (նախագահ՝ 1933-1945 թթ.) խորհրդականը ֆինանսական և արդյունաբերական հարցերով, դեսպան ԽՍՀՄ-ում (1943-1946 թթ.), Մեծ Բրիտանիայում (1946 թ.), առևտրի նախարար (1946-1948 թթ., 33-րդ նախագահ Հարի Թրումանի օրոք), Նյու Յորքի նահանգապետ (1954-1958 թթ.), «հատուկ հանձնարարությունների» գծով դեսպան (1961 թ. և 1965-1969 թթ.)։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Լեոնիդ Կրասնորեչև

Լեոնիդ Եգորովիչ Կրասնորեչև (ռուս.՝ Леонид Егорович Красноречьев, հոկտեմբերի 25, 1932(1932-10-25), Սելիժարովսկի շրջան, Արևմտյան մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - մայիսի 4, 2013(2013-05-04), Մեծ Նովգորոդ, Ռուսաստան), ռուս ճարտարապետ-ռեստավրատոր (բարձրագույն բկատեգորիայի), Նովգորոդի երկրամասի քարե և փայտե ճարտարապետության խոշորագույն գիտակներից մեկը, Մեծ Նովգորոդում «Վիտոսլավլիցի» փայտե ճարտարապետության թանգարանի հիմնադիր։
ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատող, Մեծ Նովգորոդի պատվավոր քաղաքացի (1998), գրականության և արվեստի բնագավառում Ռուսաստանի Դաշնության երկու պետական մրցանակների դափնեկիր (1996 և 2004)։


== Կենսագրություն ==
Լեոնիդ Կրասնորեչևը ծնվել է 1932 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։ 1950 թվականին ավարտել է Լենինգրադի ճարտարապետական տեխնիկումը, որից հետո ապրել և աշխատել է Նովգորոդում։
1950 թվականից մինչև 1985 թվականն աշխատել է Նովգորոդ քաղաքում՝ Հատուկ գիտա-վերականգնողական արտադրական արհեստանոցում։ Սկսելով աշխատել որպես տեխնիկ-ճարտարապետ՝ Կրասնորեևչը արագ դարձել է առաջատար ճարտարապետ վերականգնման արհեստանոցում։
1985 թվականից մինչև 1998 թվականը եղել է Նովգորոդի պետական արգելոց-թանգարանի առաջատար գիտաշխատող։
Հետագայում դարձել է «Վիտոսլավլիցի» թանգարանի առաջատար գիտաշխատող։ Մահացել է 2013 թվականի մայիսի 4-ին։ Թաղված է Մեծ Նովգորոդի Արևմտյան գերեզմանատանը։


== Ստեղծագործական նվաճումներ ==
Լեոնիդ Կրասնորեչևի նախագծով իրականացվել են Մեծ Նովգորոդի և Նովգորոդի մարզի ճարտարապետական հուշարձանների վերականգնումը, որոնց թվում են 12-17-րդ դարերի այնպիսի հայտնի հուշարձաններ, ինչպիսիք են․

Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի եկեղեցին Պերին կղզում,
Պոկրովսկի եկեղեցին և աշտարակը Նովգորոդի Կրեմլում,
Տասներկու Առաքյալների, Հարության և Հովհաննես Ողորմածի եկեղեցիները Մյաչինում, Փրկչի եկեղեցին Կովալյովում, Տիրամոր Սուրբ Ծնունդի եկեղեցին Մոլոտկովում,
Անտոնիևի և Կլոպսկի վանքերի տաճարները,
Հարության տաճարը Հին Ռուսայում,
Վյաժիշսկի վանքի անսամբլը Նովգորոդի մոտ և Իվերսկի վանքինը Վալդայում և այլն։Զբաղվելով Պատմական հետազոտություններով, պեղումներով, ինժեներական հաշվարկներով, գրաֆիկայով՝ կատարել է 70 ճարտարապետական հուշարձանների հետազոտություն և վերականգնում։


== Հրապարակումներ ==
Красноречьев Л. Е., Тынтарева Л. Я. «… Как мера и красота скажут»: Памятники древнего деревянного зодчества Новгородской области / Худож. Г. В. Ковенчук. — Л.: Лениздат, 1971. — 96 с. — 60 000 экз.
Истомина Э. Г., Красноречьев Л. Е. Иверское чудо / Худож. И. М. Сенский. — Л.: Лениздат, 1982. — 48 с. — 50 000 экз.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Лауреаты Государственных премий Российской Федерации 2004 года — Красноречьев Леонид Егорович, Кузьмина Нинель Николаевна
Красноречьев Леонид Егорович Archived 2019-01-14 at the Wayback Machine.
Չեդի-Խոլսկի կոժուն

Չեդի-Խոլսկի կոժուն (ռուս.՝ Чеди-Хольский кожуун, տուվ. Чеди-Хөл кожуун), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տիվա հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1993 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Խովու-Ակսի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3800 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 8171 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2,15 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
22

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ 22 (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը 22 թվականի մասին է։ Տես նաև 22 թվի մասին հոդվածը։
22 թվական, ոչ նահանջ տարի, որն, ըստ Գրիգորյան օրացույցի, սկսվում է շաբաթ օրը։ Այն մեր թվարկության 22-րդ տարին է, 1-ին հազարամյակի 22-րդ տարին, 1-ին դարի 22-րդ տարին, 1-ին դարի 3-րդ տասնամյակի 2-րդ տարին, 20-ական թվականների 2-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ժովտնևկա (գյուղ, Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջան)

Ժովտնևկա (ուկրաիներեն՝ Жовтнівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ժովտնևկա գյուղում բնակվում էր 230 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11,15 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 20,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դավիթ Խզմալյան

Դավիթ Մելիքսեթի Խզմալյան (նոյեմբերի 22, 1909(1909-11-22), Ալեքսանդրապոլ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 21, 2001(2001-08-21), Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ խորհրդային էներգետիկ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1965), պրոֆեսոր (1967)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Թբիլիսիի ինդուստրիալ ինստիտուտը (1936)։ 1939 - 1993 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի էներգետիկական ինստիտուտում։ Զբաղվել է էներգետիկական վառելիքների այրման պրոցեսների տեսության և բարդ հոսքերի գազադինամիկայի հարցերով։ Խզմալյանի ստեղծած հնոցային սարքավորումների համակարգերը լայնորեն կիրառվել են ԽՍՀՄ-ի ջերմաէլեկտրակայաններում և շոգեգեներատորաշինական գործարաններում։ Խզմալյանը փոշեկերպ վառելիքի այրման և հնոցային պրոցեսների տեսության դպրոցի հիմնադիրներից է։
Բրիմով

Բրիմով, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։
Բնակչության մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Փեյսվիլ

Փեյսվիլ (մալթայերեն՝ Paċeville, անգլերեն՝ Paceville), Սեյնթ Ջուլիանս քաղաքի թաղամասս-շրջաններից մեկը, Մալթայի գլխավոր նավահանգիստն ու գիշերային զվարճություննեով հագեցած կյանքի կենտրոնը։


== Հակիրճ տեղեկատվություն ==
Փեյսվիլը գտնվում է Միջերկրական ծովի Սպինոլա ու Սեյնթ Ջուլիանս ծովածոցերի և Սեյնթ Ջորջ ծովախորշի միջև ։ Համարվում է ոչ պաշտոնական վարչական միավոր և կառավարվում է Փեյսվիլի վարչական կոմիտեի կողմից (մալթայերեն՝  Kumitat Amministrattiv Paceville):
Մեր օրերի Փեյսվիլը լեփ-լեցուն է գիշերային ակումբներով, սթրիփ-ակումբներով, դիսկոտեկներով, խաղատներով, կինոթատրոններով, բարերով ու ռեստորաններով, որոնք սովորաբար աշխատում են մինչև լուսաբաց։ Գիշերային զվարճանքի այդ օբյեկտներ հաճախակի հաճախողների մեջ զգալի թիվ են կազմում 13-ից բարձր տարիքի երեխաները։ Հաճախակի են նաև ծեծկռտուքներն ու վայրագ պատահարները։
2015 թվականի նոյեմբերի 15-ին +1 Club ակումբի ապակե բազրիքը փլվեց, որի հետևանքով վնասվածքներ ստացան 71 պատանիներ ու երիտասարդներ, ընդ որում՝ նրանցից երկուսը հայտնվեցին ծայրահեղ ծանր վիճակում։ Այդ պատահարը առիթ տվեց, որ մեկ անգամ ևս լրջորեն արծարծվի Փեյսվիլի գիշերային զվարճանքի օբյեկտներ երեխաների այցելության հետ կապված մտահոգությունների հարցը և վարչապետ Յոզեֆ Մուսկատին ու ընդդիմության առաջնորդ Սայմոն Բուզուտիլին կոչ արվեց բոլոր միջոցները ձեռնարկել հաճախորդների անվտանգությունն ապահովելու համար։
Զվարճանքի վայրերից զատ՝ Փեյսվիլում են գտնվում նշանավոր այլ օբյեկտներ ևս, այդ թվում՝

Բեյ սթրիթ առևտրի կենտրոնը
Մալթայի ամենաբարձր երկնաքերը՝ Portomaso Business Tower-ը
Hilton-ը և մի շարք այլ հանրահայտ հյուրանոցներ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.holiday-malta.com/resort/malta/village/paceville/%7CInformazioni su Paceville
Ռանիկա

Ռանիկա  (իտալերեն՝ Ranica), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը՝ 5984 մարդ։ Խտությունը կազմում է 1453 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24020։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Գորդանա Սիլյանովսկա-Դավկովա

Գորդանա Սիլյանովսկա-Դավկովա (մակեդոներեն՝ Гордана Силјановска-Давкова, մայիսի 11, 1955(1955-05-11), Օխրիդ, Մակեդոնիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն), մակեդոնացի քաղաքական գործիչ, առանց պորտֆելի նախարար, 1992-1994 թվականներին աշխատել է Մակեդոնիայի Հանրապետության կառավարությունում։ 2019 թվականին եղել է Հյուսիսային Մակեդոնիայի նախագահի թեկանածու։


== Կենսագրություն ==
Գորդանա Սիլյանովսկա-Դավկովան ծնվել է 1955 թվականի մայիսի 11-ին Օխրիդ քաղաքում։ 1973 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, 1978 թվականին՝ Սկոպիեի Սուրբ Կյուրեղի և Մեթոդիոսի անվան համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը՝ ստանալով իրավունքի մագիստրոսի աստիճան։ 1993 թվականին Լյուբլյանայի համալսարանում ստացել է իրավագիտության դոկտորի աստիճան cum laude (կում լաուդե), հանձնաժողովը ղեկավարում էր պրոֆեսոր Ֆրանց Գրադը։ Դոկտորական ատենախոսության թեման եղել է «Տեղական ինքնակառավարումը, նորմերի և իրականության միջև» (1994) խորագրով։
1989 թվականից աշխատել է Սկոպիեի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում որպես ասիստենտ և դասավանդել է «Քաղաքական համակարգեր» առարկան։ 1994 թվականին նշանակվել է սահմանադրական իրավունքի և քաղաքական համակարգերի դոցենտ, 2004 թվականին`պրոֆեսոր։ 1990-1992 թվականներին եղել է Մակեդոնիայի Հանրապետության խորհրդարանի Սահմանադրական հանձնաժողովի անդամ, 1992-1994 թվականներին` առանց պորտֆելի նախարար Բրանկո Ցրվենկովսկու առաջին կառավարությունում։ ՄԱԿ-ում եղել է ընտրությունների գծով փորձագետ, Եվրոպայի խորհրդին կից տեղական ինքնակառավարման անկախ փորձագիտական խմբի նախագահի տեղակալ։ 2008-2016 թվականներին եղել է Վենետիկի հանձնաժողովի անդամ, սահմանադրական իրավունքի և քաղաքական համակարգերի վերաբերյալ բազմաթիվ գիտական աշխատանքների հեղինակ է։
2017-2018 թվականներին, որպես հասարակական գործիչ, հանդես է եկել հանրապետությունում ալբաներենի կիրառման ընդլայնման մասին օրենքի և Պրեսպանյան համաձայնագրի դեմ։ 2019 թվականի փետրվարի 16-ին ՆՄՀԿ (Ներքին մակեդոնական հեղափոխական կազմակերպություն), ՄԱՄԴԿ (Մակեդոնիայի ազգային միասնության դեմոկրատական կուսակցություն) կուսակցության կողմից Ստրուգա քաղաքից առաջադրվել է որպես Հյուսիսային Մակեդոնիայի նախագահի թեկնածու։


== Ծանոթագրություններ ==
Իտորորո

Իտորորո (պորտ.՝ Itororó), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավ-կենտրոնական մասում։ Մտնում է Ժեկիեի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 19 914 մարդ՝ 2010 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 313,589 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 63,5 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1922 թվականի օգոստոսի 22-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 52.031.452,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 2.665,68 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,625 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքի կլիման խոնավ մերձարևադարձային է։
Գրիգոր Ակներցի

Գրիգոր Ակներցի (մոտ 1250 - մոտ 1335), XIII դարի հայ պատմիչ։ Գրել է «Պատմութիւն ազգին նետողաց» կամ «Պատմութիւն թաթարաց» երկը (մեզ է հասել հեղինակի գրչագիրը), որը Հայաստանում մոնղոլական տիրապետության ժամանակաշրջանի կարևոր սկզբնաղբյուր է (ընդգրկում է 1220-1273 թվականների իրադարձությունները)։ Երկում արժեքավոր տեղեկություններ է հաղորդվում ժամանակի տնտեսական և քաղաքական կյանքի, մոնղոլների կրոնի, հավատալիքների, կենցաղի և սովորույթների մասին։ Հետագայում Գրիգոր Ակներցու երկը սխալմամբ վերագրվել է Վարդան Արևելցուն կամ ոմն Մաղաքիա Աբեղայի։ «Պատմութիւն ազգին նետողաց» երկը թարգմանվել է անգլերեն, վրացերեն և թուրքերեն։


== Գրականություն ==
Federico Alpi, The History of the Archers by Grigor of Akner: The Modes of Narration, - «Բազմավէպ», 2010 (3-4) Archived 2016-03-06 at the Wayback Machine.
Bayarsaikhan Dashdondog, The Mongols and the Armenians (1220-1335), Brill, 2011, p. 15-17.
Francis Woodman Cleaves, The Mongolian Names and Terms in The History of The Nation of The Archers by Grigor of Akancͺ, - Harvard Journal of Asiatic Studies, Vol. 12, No. 3/4 (Dec., 1949), pp. 400-443.
Mariès Louis, De Małak'ia, moine, Histoire concernant la nation des archers, - Revue des Études Arméniennes, 2012, Vol. 34, pp. 119-167.


== Աշխատություններ ==
Գրիգոր վրդ. Ակներցի, Պատմութիւն թաթարաց։
Robert P. Blake and Richard N. Frye, History of the Nation of the Archers (The Mongols) by Grigor of Akancͺ Hitherto Ascribed to Matakͺia The Monk։ The Armenian Text Edited with an English Translation and Notes, - Harvard Journal of Asiatic Studies, Vol. 12, No. 3/4 (Dec., 1949), pp. 269–399.
Գրիգոր Ակներցի, Պատմություն նետաձիգների ազգի մասին, արևելահայերեն թարգմանությունը, առաջաբանը և ծանոթագրությունները՝ Գուրգեն Խաչատրյանի և Վանո Եղիազարյանի, Երևան, 2011։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (170701-170800)

Աստերոիդների ցանկ (170601-170700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (170801-170900)
 Աստերոիդների ցանկ (170601-170700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (170801-170900)
Տիմանի բլրաշար

Տիմանի բլրաշար, գտնվում է արևելաեվրոպական հարթավայրի հյուսիս առևելյան մասում։ 900 կմ երկարությամբ ձգվում է Բարենցի ծովի Չեշի խորշից մինչև Վիչեգդա գետի ակունքները։ Հյուսիսային մասը կազմված է Կոսմինի կամեն, Տիմանի կամեն (մինչև 303 մ), միջին մասը՝ Չետլասկի կամեն (մինչև 417 մ) բլրաշարերից։


== Ծանոթագրություններ ==
Բիանկա Լոուսոն

Բիանկա Ջասմին Լոուսոն (անգլ.՝ Bianca Jasmine Lawson, մարտի 20, 1979(1979-03-20), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ)՝ ամերիկացի հեռուստադերասանուհի։
Լոուսոնն ունեցել է հերթական դերը հետևյալ սերիալներում՝ «Զանգով փրկվածը. Նոր դասարան» (NBC, 1993-1994) և Goode Behavior (UPN, 1996-1997) և «Հմայիչ խաբեբաները» (ABC Family, 2010-2012): 2016 թվականին նա սկսեց նկարահանվել Օփրան Ուինֆրինի «Շաքարեղեգի տնկաստանի թագուհի» սերիալում։ Ինչպես նաև հայտնի է իր երկրորդական դերերի շնորհիվ՝ «Քույրիկ, քույրիկ», «Դոուսոնի ծովափը», «Ամերիկացի պատանու գաղտնի կյանքը», «Վամպիրի օրագրերը», «Պատանի գայլը»։ Հեռուստատեսությունից դուրս, նա հայտնի դարձավ 2001 թվականին «Վերջին պարը ինձ հետ» ֆիլմում։
Լոուսոնը ծնվել է Լոս-Անջելեսում, Կալիֆոռնիայում՝ Լոուսոն Ռիչարդի և Դենիս Գորդիի ընտանիքում։ Նա Բերրի Գորդիի եղբոր աղջկա ծոռն է։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==
Ունտեր Պրիշիբեև (պատմվածք)

«Ունտեր Պրիշիբեև» (ռուս.՝ Унтер Пришибеев), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1885 թվականին։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1885 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Պետերբուրգյան թերթի № 273 համարում։


== Հրապարակումներ ==
Պատմվածքն առաջին անգամ հրատարակվել է 1885 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Պետերբուրգյան թերթի № 273 համարի «Թռչող նշումներ» բաժնում` վերնագրված «Կլյաուզնիկ» և ստորագրված Ա. Չեխոնտե։ Նոր անունով Չեխովի պատմվածքն ընդգրկվել է 1899-1901 թվականներին Ադոլֆ Մարքսի կողմից հրատարակած երկերի երկրորդ հատորում։
Չեխովի կենդանության օրոք պատմվածքը թարգմանվել է բուլղարերեն, գերմաներեն, սերբախորվաթերեն, չեխերեն։


== Պատմություն ==
«Ունտեր Պրիշիբեև» պատմվածքը սկզբնապես գրվել է Օսկոլկի ամսագրի համար, սակայն դրա խմբագիր Նիկոլայ Լեյկինը պատմվածքը համարել է ձգձգված, ոչ այնքան ծիծաղելի և «չոր»։ Լեյկինը պատրաստել է պատմության սեփական, կրճատված տարբերակը, սակայն այն մերժել է գրաքննության համար։ Լեյկինի խորհրդին հետևելով՝ Չեխովը պատմվածն ուղարկել է Սանկտ Պետերբուրգի թերթին, որտեղ գրաքննության հետ կապված խնդիրներ չեն եղել։ Այնտեղ պատմվածքը լույս է տեսել «Կլյաուզնիկ» վերնագրով։
Պետերբուրգյան թերթում տպագրված տարբերակում Չեխովը փոխել է գործողությունների ամսաթիվը (օգոստոսի 3-ի փոխարեն գրել է սեպտեմբերի 3) և մեղմացրել է Պրիշիբեևի նկարագրությունը, ավարտին հասցրել այն տեսարանը, որտեղ հաշտարարը ուսուցանում է Պրիշիբիևին ասելու «դուք» և ոչ թե «դու»։ «Եթե հիմար մարդուն չես ծեծում, ապա քո հոգու վրա մեղք կա։ Հատկապես եթե դա գործի համար է ... եթե խառնաշփոթ է ... »:


== Բովանդակություն ==
Ունտեր Պրիշիբեևը ոստիկանության հետ խնդիրներ ունի, քանի որ հին բանակային սովորույթին համաձայն սովորություն ունի ամենուր վերականգնելու այն, ինչ հասկանում է «կարգ»։


== Գրականություն ==
Чехов А. П. Унтер Пришибеев // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. - М.: Наука, 1974-1982.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Унтер Пришибеев Բնօրինակ ռուսերեն տեքստ
Сержант Пришибеев, անգլերեն թարգմանությունը՝ Կոնստանս Գարնետի
(7118) Կուկլով

(7118) Կուկլով (անգլ.՝ Kuklov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի նոյեմբերի 4-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,656062 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3184 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9937 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1581,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,227691 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,52° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7118) Կուկլով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ֆեոդ

Ֆեոդ կամ Ավատ (ուշ լատիներեն feodum, feudum), ֆիեֆ, (ֆր.՝ fief), ֆի (անգլ.՝ fee), լեն (գերմ.՝ Lehn), Արևմտյան Եվրոպայի երկրներում միջին դարերում հողատիրույթ կամ հաստատագրված եկամուտ (դրամով կամ բանաձևով), որ սյուզերենը պարգևում էր իր վասալին ժառանգաբար տիրելու համար՝ վերջինիս կողմից հօգուտ առաջինի ֆեոդալական ծառայություններ (ռազմական, մասնակցություն կառավարմանը, դատին և այլն) մատուցելու կամ սովորույթով նախատեսված դրամական վարձը մուծելու դիմաց։
Քանի որ վասալները, որպես կանոն, ստացած հողատարածության կամ եկամտի մի մասը հանձնում էին իրենց վասալներին («ենթաֆեոդացնում էին), ապա նույն հողատիրույթի նկատմամբ առաջանում էր միևնույն ֆեոդի սեփականության իրավունք ունեցողների շարք՝ ուղղահայաց դասավորված հիերարխիկ աստիճանի ձևով։ Զարգացած ֆեոդալիզմի շրջանում (XI-XV դարեր) Արևմտյան Եվրոպայում ֆեոդը եղել է տիրող դասակարգի սեփականատիրության առավել բնորոշ ձևը։
Ենթաֆեոդացման ընթացքում ֆեոդի մասնատման, ֆիեֆ-ռենտային պայմանագրերի լայն տարածման (որի դեպքում վասալը որպես ֆեոդ ստանում էր ոչ թե հողը գյուղացիներով, այլ միայն որևէ եկամտի իրավունք), վարձու զորքի անցնելու հետևանքով XV-XVI դդ․ ֆեոդի համակարգը վերածվեց իրավաբանական ֆիկցիայի։
Չեխերեն

Չեխերենը (čeština) պատկանում է Հնդեվրոպական լեզուների ընտանիքի արևմտա-սլավոնական լեզվախմբին։ Չեխերեն խոսում են աշխարհում 12 միլիոն մարդ։ Չեխերենը պաշտոնական լեզու է Չեխիայի Հանրապետությունում։ Ըստ աշխարհի լեզուների դասակարգման չեխերենը 73-րդն է։


== Տես նաև ==
Պաշտոնական լեզուների ցանկ
Լեզվաընտանիքների ցանկ
Լեզուների ցանկեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
GeoNames
Ethnologue
Տրոիցկոյե (Նեկլինովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տրոիցկոյե (այլ կիրառումներ)Տրոիցկոյե (ռուս.՝ Троицкое), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Տրոիցկի գյուղական համայնքի կենտրոնի կազմի մեջ։
Չերնիշիխա (գյուղ, Վոսկրեսենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՉերնիշիխաՉերնիշիխա (ռուս.՝ Чернышиха), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վոսկրեսենսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալյոնա Կիշ

Ալյոնա Կիշ (բելառուս․՝ Алена Андрэеўна Кіш, 1889, Slutsk Uyezd, Մինսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1949), 20-րդ դարի բելառուս նկարչուհի, պրիմիտիվիստ, ձեռագործ գորգեր ստեղծող վարպետ։ Կյանքի զգալի մասն անց է կացրել գյուղից գյուղ շրջելով և տեղացիների համար գորգեր պատրաստելով, երբեմն նույնիսկ մի կտոր հացի դիմաց։ Ապրուստի միջոցներ հայթայթելը նրա համար ավելի է դժվարացել, երբ տարածաշրջանում շահագործման է հանձնվել գորգագործական ֆաբրիկան, որի արտադրանքը հագեցրել է տեղական շուկան։ Ալյոնան, որ չուներ իր ընտանիքը և ապրում էր քրոջ մոտ, վերջ է տվել իր կյանքին՝ նետվելով գետը։ Ողբերգական մահվանից տասնամյակներ անց միայն՝ 1970-ական թվականներին նա նկարիչ-արվեստագետի ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել. կազմակերպվել է նկարիչների, արվեստի գործերի հավաքորդների ջանքերով ի մի բերված աշխատանքների առաջին ցուցահանդեսը, որը մեծ հաջողություն է ունեցել, արժանացել թե՛ արվեստասեր հասարակության և թե՛ քննադատների, արվեստաբանների ջերմ ընդունելությանն ու դրվատանքին։
2013 թվականի դեկտեմբերին Բելառուսի մայրաքաղաք Մինսկում՝ Միխայիլ Սավիցկու անվան պատկերասրահում կազմակերպվել է նկարչուհու գործերի ևս մեկ հաջողված ցուցահանդես, որը նախապատրաստել էր արվեստաբան Տատյանա Բեմբելը՝ բելառուսցի մեկենաս Կոնստանտին Ծերեթելու համագործակցությամբ։ Ներկայացվել է նկարչուհու՝ «Զասլավլ» պատմամշակութային թանգարան-արգելոցում պահվող աշխատանքների լավագույն մասը (ի դեպ, ցուցահանդեսը բացել է հենց այդ թանգարան-արգելոցի տնօրեն, արվեստաբան Նիկոլայ Պոգրանովսկին)։


== Հիշատակ ==
1996 թվականին՝ Ալյոնա Կիշի ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ, Բելառուսում թողարկվել են նրան նվիրված և նրա աշխատանքների ոճով ձևավորված փոստային ծրար ու նամականիշ
2010 թվականին  «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանվել է նկարչուհու կյանքի ու ճակատագրի մասին պատմող փաստավավերագրական կինոնկար՝ «Маляваны рай» («Նկարված դրախտ») խորագրով, реж. Галина Адамович.


== Պատկերասրահ ==

		


== Գրականություն ==
«Алена Кіш: гісторыя самагубства і пасмяротнага прызнання» [Alena Kish: a story of suicide and posthumous recognition] (բելառուսերեն)։ Nasha Niva։ 2018-06-10։ Վերցված է 2018-06-10 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
На сайте «Наследие Беларуси». Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Զարյա (Անապա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶարյաԶարյա (ռուս.` Заря), հայաբնակ խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Անապա քաղաքի մունիցիպալ կազմավորման մեջ, Անապկա գետի աջ ափին։ Գտնվում է Անապայից 13 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 19 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 1038 բնակիչ, որի 72%-ը հայեր էին։ 2010 թվականին խուտորում ապրում էր 1179 մարդ, որոնցից 49,02%-ը կազմում էին տղամարդիկ, իսկ 50,98%-ը` կանայք, մեծամասնությունը կրկին հայեր։
Խուտորում գործում է մշակույթի տուն և բուժկայան` մանկաբարձական կետով։


== Պատմությունը ==
Խուտորը հիմնադրել են Տրապիզոնից գաղթած հայերը` 1921 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Առուստե

Առուստե (էստ․՝ Aruste), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մամրիչ

Մամրիչ, պատաղին (լատ.՝ Clematis), հրանունկազգիների ընտանիքին պատկանող ընտանիքի բազմամյա թփերի կամ խոտաբույսերի ցեղ։ ներառում է շուրջ 300 տեսակ։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Բազմամյա խոտաբույսեր են և լիաններ։ Ցողունը մագլցող է (լիան)՝ փաթաթվող կամ կանգուն։ Տերևները փետրաձև են, երկարակոթուն, հաճախ փաթաթվում են հենարանին։ Ծաղկաբույլը հուրանանման է, ծաղիկները՝ դեղնավուն, սպիտակ, ծաղկապատը պարզ է, 4-8 թերթային։Վարսանդները շատ են։ Պտուղները հասունանալիս սռնակները մեծանում են՝ առաջացնելով փետրաձև, թռչող պտուղ, պտուղը բազմընկուզիկ է։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։
Գեղազարդիչ է և թունավոր։


== Հայաստանում ==
Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝

Մամրիչ սովորական կամ խաղողատերև (C. vitalba)
Մամրիչ արևելյան (C. orientalis)։


== Տարածում ==
Տարածված է Արագածոտնի, Կոտայքի, Արարատի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է անտառի բացատներում, թփուտներում, գետահովիտներում և այլն։


== Դասակարգում ==


=== Տաքսոնոմիա ===


== Տեսակներ ==

Աշխարհում հաշվում են մոտ 230 տեսակ -371.


== Սորտեր ==
Մամրիչի ծաղիկները կարող են լինել շատ հասարակ և բազմապսակաթերթ.
Որոշ սորտերը

Clematis Arabella
Clematis Constance
Rouge Cardinal


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Brickell, C., Ed. Gardeners' Encyclopedia of Plants and Flowers. Dorling Kindersley. 1989.
Toomey, M. and E. Leeds. An Illustrated Encyclopedia of Clematis. Charles Chesshire (Timber Press).
Риекстиня В. Э., Риекстиньш И. Р. Клематисы. — Л.: Агропромиздат Ленингр. отд-ние, 1990. — 287 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-10-000157-7
Raymond J. Evison. Clematis For Small Spaces. — Timber Press, 2007. — ISBN 978-0881928518
John Howells, M.D. Clematis The Montanas. — Garden Art Press, 2005. — ISBN 1-870673-51-4
Mary K. Toomey. Timber Press Pocket Guide to Clematis. — Timber Press, 2006. — ISBN 0881928143
Kaye Heafey, et al. A Celebration Of Clematis. — Half Full Press, 2007. — ISBN 0-9719552-6-3


== Արտաքին հղումներ ==
Ломонос на сайте USDA NRCS
Выращивание клематиса в Энциклопедии садовых растений
Немченко Э. Клематисы. Журнал «В мире растений», 2001, № 8.
Сорта клематиса в Энциклопедии садовых растений
Виды и агротехника в Энциклопедии садовых растений
Описания и фотографии сортов на сайте Clematis on the Web
International Clematis Society
«Интервью с Фридрихом Манфредом Вестфалем (владельцем питомника Westphal)»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-03-04-ին։ Վերցված է 2013 թ․ նոյեմբերի 5–ին
Գաբու Աղզը

Գաբու Աղզը, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Նիքսարի գավառակում։ Գտնվում էր Գայլ գետի ափին։


== Պատմություն ==
1896 թվականին բնակիչները հարկադրաբար ընդունել են մուսուլմանություն։


== Բնակչություն ==
Հայաբնակ գյուղ էր։ XIX դարի վերջին ուներ 60 տուն՝ 360 հայ բնակչով։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գաբու Աղզըն ուներ Ս. Կարապետ (կամ Ս. Աստվածածին) անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բալախ

Բալախ (լատ.՝ Salicornia), մոմիկ, աղաբույս, թելուկազգիների ընտանիքի միամյա խոտաբույսերի, հազվադեպ՝ թփերի ցեղ։ Հայտնի է 30 (այլ տվյալներով՝ 35), ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ բալախ եվրոպական կամ խոտանման (Salicornia europaea, S. herbacea)։


== Ձևաբանություն ==
Ցողունը մսալի է, հոդավոր, բարձրությունը՝ 10-50 սմ, հակադիր ճյուղավորվող, մուգ կանաչ, աշնանը՝ կարմրավուն։ Տերևներն աննկատելի են, հակադիր՝ կարճ տերևածոցերում պարփակված։ Ծաղկաբույլը հասկանման է, ծաղիկները՝ մանր, անգույն։ Ծաղկում է օգոստոսին։ Սերմերը մանր են, կարթաձև, թավոտ։


== Քիմիական բաղադրություն ==
Պարունակում է թրթնջկաթթվային աղեր, մագնեզիումի քրոմիտ և մագնեզիումի յոդիտ։ Ժողովրդական բժշկության մեջ օգտագործվում է որպես միզամուղ։ Բալախ հողերի քլորիդային աղերի առկայությունն արտացոլող ցուցիչ է։


== Տարածվածությունը Հայաստանում ==
Սահմանափակ տարածված է Արմավիրի, Արարատի մարզերում։ Աճում է գերխոնավ, խիստ աղակալած հողերում, ցամաքուրդների մոտակայքում։ Երբեմն առաջացնում է ոչ խոշոր բուսուտներ։
Կոռնա Իմանյա

Կոռնա Իմանյա (իտալերեն՝ Corna Imagna) կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալներով կազմում է 2779 մարդ։ Խտությունը կազմում է 231 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24030։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Տվյալներ ==
Հեռախոսային համար - 035 856277


== Արտաքին հղումներ ==
Կորնա Իմանյա կոմունա(չաշխատող հղում)(իտալերեն)


== Ծանոթագրություններ ==
Կիստեգա (Վոլգայի վտակ)

Կիստեգա (ռուս.՝ Кистега), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Իվանովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Գորկովսկոե ջրամբարի ձախ ափին՝ 2451 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 41 կմ է, ավազանի տարածքը 206 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոլգա գետն է։ Գետի ենթաավազանը (Վերին) Վոլգայի վտակների ավազաններն են՝ մինչև Ռիբինսկի ջրամբար։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Վոլգա գետն է՝ մինչև Կույբիշևի ջրամբար (առանց Օկա գետի ավազանի)։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010300412110000013568
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001356
Ավազանի կոդը - 08.01.03.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ջեսամին շրջան (Կենտուկի)

Ջեսամին շրջան (անգլ.՝ Jessamine County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 448 կմ² է, բնակչությունը՝ 48.586 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նիկոլասվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1798 թ.։
Հակոբ Բալյան

Հակոբ Կարապետի Բալյան (Հակոբ բեյ Պալյան, 1837, օգոստոսի 4, Կոստանդնուպոլիս - 1875, հոկտեմբերի 30, Փարիզ, թաղված է Պեր Լաշեզ գերեզմանոցում), հայ ճարտարապետ։ Ճարտարապետ Կարապետ Բալյանի որդին։


== Կենսագրություն ==
Հակոբ Բալյանը ծնվել է Կոստանդնուպոլսում։ 1855 թվականին մեկնել է Փարիզ։ 1858 թվականին ավարտել է Սեն Պարպ քոլեջի ճարտարապետական բաժինը։ Եղբոր՝ Նիկողոսի վաղաժամ մահվան պատճառով վերադարձել է Կ.Պոլիս, աշխատակցել հորը և եղբորը՝ Սարգիս Բալյանին։ 1866 թվականին, հոր մահից հետո, եղբոր հետ նշանակվել է պալատական ճարտարապետ՝ զբաղվելով հիմնականում նախագծման հարցերով։  Հակոբ Բալյանը սովորություն ուներ ավելացնել իր այն գործավարի շաբաթական աշխատավարձը, ով իր հետ հայերեն խոսելիս օտար բառեր չէր գործածում։


== Շենքերն ու կառույցները ==
Պեյքոզի Թոքաթի, Սկյուտարի Քոշուեոլուի Մայր թագուհու, Չուպուքլու Խտիվ Իսմայիլ փաշայի, Մերճանի Ալի փաշայի ապարանքները
Աքսարայի Բերթենիյալ մայր թագուհու մզկիթը
Չրաղանի պալատը (եղբայրների հետ), Բեյլերբեյի պալատըԲալյանի Օրթագյուղի ապարանքը եղել է Կ.Պոլսի հայ գրականության և արվեստի գործիչների՝ Նահապետ Ռուսինյանի, Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի, Նար Պեյի, Ծերենցի, Թովմաս Թերզյանի, Պետրոս Ադամյանի, Ազնիվ Հրաչյայի, Տիգրան Չուխաճյանի և այոց մշտական հավաքատեղին։ Նրա միջոցներով վերաշինվել է Օրթագյուղի Բարեսիրաց թատրոնի շենքը (1870, ճարտարապետ՝ Պ.Նեմցե), կառուցվել Արևելյան թատրոնը (1861-1962)։


== Տես նաև ==
Բալյան ընտանիք


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Պալյան ընտանիքի մասին
Բալյան ընտանիք
Լա Ֆոս Կորդուան

Լա Ֆոս Կորդուան (ֆր.՝ La Fosse-Corduan), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 214 մարդ, բնակչության խտությունը` 57.37 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.73 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 80 կմ հարավ-արևմուտք, Տրուա քաղաքից` 36 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 122 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 92-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 30։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,4 %։ 92 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 83 անձ (43 տղամարդ և 40 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (4 տղամարդ և 5 կին)։ 30 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրոֆոբիա

Անդրոֆոբիա, ոչ նորմալ վախ տղամարդկանցից։ Տերմինը ծագում է հունարեն ἀνήρ «տղամարդ» և φόβος «վախ» բառերից։
Անդրոֆոբիայի առաջացման պատճառ կարող է հանդիսանալ եղած ստացած վնասվածքնի, ինչպես նաև սոցիոֆոբիայի և սոցիալական միջավայրի հետ։


== Տես նաև ==
Ֆոբիաների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ջրհեղեղ (այլ կիրառումներ)

Ջրհեղեղ, կարող է վերաբերել՝

Ջրհեղեղ - վարարման մեծ տեսակ, երբ գետերն ափերից դուրս են գալիս և ծածկում են հովտի ցածրադիր մասերը
Ջրհեղեղ - պատմական վեպ։ Վեպի հեղինակը լեհ գրող Հենրիկ Սենկևիչն է։ Վեպը հայտնի է նաև «Շվեդական ջրհեղեղ» անունով
Մեծ ջրհեղեղ – մեծ կամ համաշխարհային ջրհեղեղի մասին առասպելական կամ կրոնական պատմություններ, որոնք տարածված են եղել բազմաթիվ ժողովուրդների մոտ
Քուրդքյոյ (Ամասիայի գավառ)

Քուրդքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գարեգին Նժդեհ (ֆիլմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գարեգին Նժդեհ (այլ կիրառումներ)«Գարեգին Նժդեհ», գեղարվեստական կինոնկար, որը պատմում է հայազգի ռազմաքաղաքական գործիչ, սպարապետ Գարեգին Նժդեհի անցած ուղու մասին։ Այս պատմական ֆիլմն արժանացել է հակասական՝ խիստ դրական և խիստ բացասական գնահատականների,  մասնավորապես Նժդեհի կերպարի և դերակատարներից մեկի մասին։ ՊանԱրմենիան Մեդիա Գրուպ” ընկերության նկարահանած գեղարվեստական ֆիլմի սցենարի հեղինակը Քրիստ Մանարյանն է, բեմադրող ռեժիսոր եւ պրոդյուսերը` Հրաչ Քեշիշյանը, երաժշտությունը գրել է Հայկոն։ Դերասանների թվում են Արտաշես Ալեքսանյանը, Շանթ Հովհաննիսյանը, Խորեն Լեւոնյանը, Չուլպան Խամատովան, Միխայիլ Եֆրեմովը, Արմինե Հարությունյանը, Արմեն Մարգարյանը,  Դավիթ Գասպարյանը, Արմեն Մարգարյանը, Վիգեն Ստեփանյանը, Ռոբերտ Հակոբյանը, Դավիթ Թադևոսյանը, Դավիթ Հակոբյանը, Երվանդ Մանարյանը, Ֆրիդա Գևորգյանը, Արսեն Լևոնյանը, Ֆրեդ Դավթյանը, Էլֆիք Զոհրաբյանը, Ալլա Ղազարյանը և ուրիշներ։ Ֆիլմում որոշ էպիզոդիկ տեսարաններում կա մասնագիտական առումով հետաքրքիր ու հաջող դերակատարումներ։


== Ծանոթագրություններ ==

Nzhdeh Lives: Despite early criticism, film becomes success with audiences Archived 2014-08-11 at the Wayback Machine.
Hrach Keshishyan: Garegin Nzhdeh (2013)
https://www.imdb.com/title/tt2571444/
Նիկոլաոս Խրիստոդուլու

Նիկոլաոս Խրիստոդուլու (հուն․՝ Νικόλαος Χριστοδούλου, հուլիսի 18, 1863(1863-07-18), Խալկիդա, Կենտրոնական Հունաստան, Decentralized Administration of Thessaly and Central Greece, Հունաստան - 1924, Աթենք, Հունաստան), 19-րդ դարի վերջի, 20-րդ դարի սկզբի հունական հետևակային սպա, գեներալ-մայոր։


== Երիտասարդ տարիներ ==
Խրիստոդուլուն ծնվել է 1863 թվականի հուլիսի 18-ին, Խալկիդա քաղաքում։ Հունական բանակ մտել է 1878 թվականի հուլիսի 14-ին։ Խրիստոդուլուն գեղեցիկ և խիզախ սպա էր և բանակում ստացել է «գեղեցիկ Արես» մականունը։ 1897 թվականի կարճատև և տարօրինակ հույն-թուրքական պատերազմի ժամանակ նա պատերազմել է 2-րդ հետևակային գնդում։


== Հակամիապետական սպայական միության կազմում ==
1909 թվականին կապիտանի կոչումով Խրիստոդուլուն միացել է հակամիապետական սպայական Միությանը, որը ղեկավարում էր գնդապետ Նիկոլաոս Զորբասը։ 1909 թվականին օգոստոսի 15-ին կապիտաններ Խրիստոդուլուն և Կսանտուն ձերբակալել են գնդի հրամանատարին և գունդը տարել են մայրաքաղաք։ Կառավարությունը հրաժարական է տվել և թագավորական ընտանիքը, պատմաբան Տ. Գերոզիսիսի խոսքերով, սարսափի մի քանի ժամ է վերապրել, հատկապես «Խրիստոդուլուի դրվագի» պատճառով։ Երբ գունդը Տատոյ արվարձանում մոտենում էր ամառային պալատին, Գեորգ I թագավորն ուղարկել է իր համհարզին Խրիստոդուլու-Կսանտոսուի հրամանով։ Խրիստոդուլուն պատասխանել է, որ հրամաններ է ստանում միայն «Միությունից», սակայն հանգստացրել է թագավորին, ասելով, որ նա կարող է հանգիստ լինել, եթե ոչ մի գործողություն չձեռնարկի։ Խրիստոդուլուի հավաստիացումը միայն ուժեղացրել է թագավորի անհանգստությունը, որը իր համհարզին ուղարկում է Միության ղեկավարության մոտ։ Գնդապետ Զորբասը անձամբ ուղևորվում է Տատոյ և Խրիստոդուլուին հավաստիացնում է, որ նրան ներում կշնորհի իր գործողությունների համար, ինչը «զայրույթ է առաջացնում գեղեցիկ Արեսի մոտ»։


== Բալկանյան պատերազմներ ==
1912-1913 թվականների Բալկանյան պատերազմներում ի սկզբանե գլխավորում էր 3-րդ հետևակային գնդի կազմում։ Երկրորդ Բալկանյան պատերազմի ժամանակ` 1913 թվականի հունիսի 19-ին զոհվել է 1-ին գնդի հրամանատար, գնդապետ Ֆ. Դիալետիսը։ Խրիստոդուլուն ընդունել է 1-ին գնդի հրամանատարությունը 1913 թվականի հունիսի 20-ին և մնում էր այդ պաշտոնում մինչև Կրեսնենսկի կիրճի ճակատամարտը։ Դրանից հետո Խրիստոդուլուն վերադարձել է իր գումարտակ և մի քանի օր անց ընդունել ամբողջ 3-րդ գնդի հրամանատարությունը, որը գլխավորում էր Երկրորդ Բալկանյան պատերազմի վերջին օրերի ընթացքում։


== Առաջին համաշխարհային պատերազմ ==
1916 թվականի հուլիսի վերջին բուլղարական բանակը ներխուժում է Արևելյան Մակեդոնիա՝ շարժվելով դեպի Կենտրոնական Մակեդոնիա։ Առաջին հարվածն ընդունել է 6-րդ դիվիզիան, որը գլխավորում էր Խրիստոդուլուն։ Դիվիզիան ստիպված էր նահանջել Դեմիր Խիսար դիրքից Դրամա – Կավալա ուղղությամբ։ Հակամիապետական շարժման մասնակից այլ սպաների հետ 1909 թվականին Խրիստոդուլուն միացել է «Ազգային պաշտպանության» շարժմանը Սալոնիկում և պատերազմել Մակեդոնյան ռազմաճակատում և 1916 թվականի դեկտեմբերին ընդունել է Գևգելիա քաղաքի մոտ Սերրե դիվիզիայի հրամանատարությունը։ Նա շարունակում էր գլխավորել դիվիզիան մինչև 1918 թվականը, երբ փոխարինվել է հիվանդության պատճառով։ Վերջնականորեն պաշտոնաթող է եղել 1924 թվականի ապրիլի 24-ին։ Մահացել է նույն թվականին։


== Տես նաև ==
Բալկանյան պատերազմներ


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆուկոյի ճոճանակ

Ֆուկոյի ճոճանակ, ֆրանսիացի ֆիզիկոս Լեոն Ֆուկոյի անունով կոչված պարզ փորձնական սարք, որը նա կառուցել է Երկրագնդի պտույտն իր առանցքի շուրջը ցույց տալու համար։
Չնայած երկար ժամանակ արդեն հայտնի էր, որ երկրագունդը պտտվում է իր առանցքի շուրջը, սակայն միայն 1851 թ. Ֆուկոյի կողմից հայտնաբերած ճոճանակը շատ պարզ փորձով ապացուցեց իր առանցքի շուրջ Երկրի պտույտի հավաստիությունը։


== Սկզբնական Ֆուկոյի ճոճանակը ==

Ֆուկոն իր հայտնի ճոճանակը պատրաստել և ցուցադրել է 1851 թ.՝ 28 կգ-անոց կապարապատ արույրե գունդը 67 մետր երկարության լարով կախելով Փարիզի Պանթեոնի գմբեթից։ Ներքևում ավազից պատրաստված էր 6 մետր տրամագծով շրջանաձև արահետ այնպես, որ գունդը տատանումների ժամանակ իր սուր ծայրով թողնում էր իր հետքերը։ Ճոճանակի տատանման պարբերությունն այս դեպքում կազմում էր 16.4 վրկ, ամեն անգամ ավազի վրա թողած հետքը նախորդից տարբերվում էր ≈3մմ-ով, ժամում ճոճանակի տատանման հարթությունը շրջվում էր ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ ավելի քան 11°-ով, ինչը նշանակում է, որ մոտավորապես 32 ժամվա ընթացքում կատարում էր լրիվ պտույտ և վերադառնում նախնական դիրքին։


== Մեխանիկայի բացատրությունը ==
Փորձնական սարքավորումը բաղկացած է կամայական ուղղահայաց հարթության մեջ տատանվող բարձր ճոճանակից։ Տատանման փաստացի հարթությունը, թվում է, պտտվում է երկրի դիրքին համեմատ։


== Այլ տեղեկություններ ==
Ճոճանակին տատանում հաղորդելուց մի քանի րոպե անց երկրի վրա գտնվող և երկրի հետ պտտվող դիտորդը կարող է նկատել, որ տատանման հարթությունը շեղվում է ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ, որը և ապացուցում է երկրի առանցքային պտույտը։ Երկրի բևեռներում Ֆուկոյի ճոճանակի տատանումների հարթությունը թվացյալ լրիվ պտույտ կկատարի 24 ժա) ում, այսինքն՝ ժամում 15° անկյունային արագությամբ։ Երևանում պտտման (արագությունը կլինի ժամում 10°)։
Մինչև 1986 թ. աշխարհում ամենաերկար Ֆուկոյի ճոճանակը (98 մ) գտնվում է Սանկտ Պետերբուրգի Իսաակիևյան տաճարում։ Ներկայումս ամենաերկար այդպիսի ճոճանակներից մեկը գտնվում է Կիևի պոլիտեխնիկական համալսարանում, ուն ունի 22 մ բարձրություն։


== Տես նաև ==
Ճոճանակներ
Մաթեմատիկական ճոճանակ
Ֆիզիկական ճոճանակ
Ալիո

Ալիո  (կատ.՝ Alió), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում։ Գտնվում է Կատալոնիա ինքնավար համայքնի Տառագոնա պրովինցիայում։
Տարածքը՝ 7,37 կմ²։ Բնակչությունը՝ 386 մարդ։


== Բնակչություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Página oficial del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-26 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya


== Ծանոթագրություններ ==