Հայկ Սարգսյան (ֆիզիկոս)

Հայկ Արայի Սարգսյան, (հունիսի 2, 1972(1972-06-02), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆիզիկոս, ֆիզիկայի բնագավառում կիսահաղորդիչների և ցածրաչափ համակարգերի գիտնական։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (2005), պրոֆեսոր (2010)։ Հայ-ռուսական համալսարանի ընդհանուր ֆիզիկայի և քվանտային նանոկառուցվածքների ամբիոնի վարիչ, ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2022)։


== Կենսագրություն ==
Հայկ Արայի Սարգսյանը ծնվել է 1972 թվականի հունիսի 2-ին Երևանում։ 1989 թվականին ավարտել է Երևանի №147 դպրոցը և ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի Ֆիզիկայի ֆակուլտետ։
1994 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։
1997 թվականին պաշտպանել է թեզ ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան ստանալու համար «Էքսիտոնային վիճակների տեսական ուսումնասիրություն և կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների օպտիկական հատկություններ» թեմայով։
1997-2002 թվականներին եղել է գիտաշխատող, 2002 թվականից՝ Երևանի պետական համալսարանի պինդ մարմնի ֆիզիկայի ամբիոնի ավագ գիտաշխատող։
2001-2006 թվականներին եղել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի ֆիզիկայի ամբիոնի դոցենտ (այժմ՝ Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան)։
2005 թվականին պաշտպանել է թեզ ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան ստանալու «Էլեկտրոնային տեսության որոշ հարցեր և քվանտային ցածրաչափ կիսահաղորդչային կառույցների օպտիկական հատկություններ» թեմայով։
2006 թվականից Հայ-ռուսական (սլավոնական) պետական համալսարանի ընդհանուր ֆիզիկայի և քվանտային նանոկառուցվածքների ամբիոնի պրոֆեսոր է։
2008-2012 թվականներին եղել է Հայ-ռուսական (սլավոնական) պետական համալսարանի ֆիզիկատեխնիկական ֆակուլտետի դեկան։
2010 թվականին ստացել է պրոֆեսորի գիտական կոչում։
2012 թվականից Հայ-ռուսական համալսարանի ընդհանուր ֆիզիկայի և քվանտային նանոկառուցվածքների ամբիոնի վարիչ է։
2015 թվականից հանդիսանում է Սանկտ-Պետերբուրգի պոլիտեխնիկական համալսարանի կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի և նանոէլեկտրոնիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր։
2022 թվականին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով Հայկ Սարգսյանին շնորհվել է Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործչի կոչում։


== Մրցանակներ ==
Պողոսյան մրցանակ (2008)
Հայաստանի Հանրապետության պետական մրցանակ (2011) ։
Հայաստանի գիտության վաստակավոր գործիչ, 2022։


== Հետազոտության ոլորտ ==
Հետազոտության հիմնական ուղղություններն են՝ պինդ մարմնի ֆիզիկա, կիսահաղորդիչների օպտիկական հատկություններ, էքսիտոնային ֆիզիկայի հարցեր, ցածրաչափ կիսահաղորդչային համակարգերի ֆիզիկա (նանոկառուցվածքներ)։


== Հրապարակումներ ==
Հայկ Սարգսյանը բազմաթիվ հրապարակումների հեղինակ է։


=== Հոդվածներ ամսագրերում ===
A.P. Djotyan, E.M. Kazaryan and H.A.Sarkisyan, «Relativistic two-dimensional hydrogenatom», Journal of Contemporary Physics, vol. 29, pp. 27–31 (1994).
A.A. Kirakosyan, M.K.Koumashyan, K.A. Mkhoyan and H.A. Sarkisyan, «Light absorptionin a semiconductor, containing dislocations, in indirect interband transitions», Journal of Contemporary Physics, vol. 30, pp. 14–20 (1995).
K.A. Mkhoyan and H.A. Sarkisyan, «Function of dielectric susceptibility of size-quantizet semiconductor film», Sci. Lett. of YSU, vol. 2, pp. 37–41 (1996).
E.M. Kazaryan, K.A. Mkhoyan and H.A. Sarkisyan, «Indirect transitions caused by electrondislocation interaction in size-quantized semiconductor film», Thin Solid Films, vol. 302, pp. 54–57 (1997).
E.M. Kazaryan, K.A. Mkhoyan and H.A. Sarkisyan, «Indirect transitions in thin films due toCoulomb interactions between electrons», Thin Solid Films, vol. 338, pp. 185–187 (1999).
A.A. Avetisyan, A.P. Djotyan, E.M. Kazaryan and H.A. Sarkisyan, «Relativistic hydrogenatom in a high magnetic field», Journal of Contemporary Physics, vol. 34, pp. 24–28 (1999).
A.A. Avetisyan, A.P. Djotyan, E.M. Kazaryan and H.A. Sarkisyan, «Impurity states innarrow band semiconductor in a high magnetic field», Physica Status Solidi B, vol. 214, pp. 91–95 (1999).
H.A. Sarkisyan, « Dielectric susceptibility of electron gas with nonparabolic dispersionlaw», Reports of National Academy of Sciences Republic of Armenia, vol.100, pp. 143–146(2000).
E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan and H.A. Sarkisyan, «Energy levels of an electron withKane’s law of dispersion in a spherical microcrystal», Physica E, vol.8, pp. 19–23 (2000).
A.A. Avetisyan, E.M. Kazaryan and H.A. Sarkisyan, «The hydrogen-like impurity states inA3B5 semiconductor microcrystals», Journal of Contemporary Physics, vol.35, pp. 21–24(2000).
E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan and H.A. Sarkisyan, «Electronic states in narrow band gapsemiconductor microcrystal with parabolic confinement in magnetic field», Physica E,vol.11, pp. 362–367 (2001).
E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan and H.A. Sarkisyan, «Impurity states in a parabolic quantumdot under action of a high magnetic field», International Journal of Modern Physics B,vol.15, pp. 4103–4110 (2001).
H.A. Sarkisyan, «To the problem of violation of Kohn’s theorem in quantum dots», Journalof Contemporary Physics, vol.37, pp. 233–236 (2002).
E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan «Influence of semiconductor-dielectrictransition border on the electronic states in spherical quantum dots», Journal of Contemporary Physics, vol.37, pp. 120–128, (2002).
H.A. Sarkisyan, «Electronic states in cylindrical quantum dot in the presence of parallelelectrical and magnetic fields», Modern Physics Letters B, vol.16, pp. 835–841 (2002).
E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Electronic states in parabolic quantum dottaking into account boundary conditions», Physics of Particles and Nuclei, vol.34, pp.S39-S42 (2003).
E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Impurity states in a narrow band gapsemiconductor quantum dot with parabolic confinement potential», Physica E, vol.16, pp. 174–178 (2003).
L.G. Mardoyan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «The charge-dyon bound system in thespherical quantum well», Physical Review A, vol.68, id 014103 (2003).
E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Impurity states in truncated parabolicquantum dot», Reports of National Academy of Sciences Republic of Armenia, vol.104,pp. 302–307 (2003).
H.A. Sarkisyan, «Direct optical absorption in cylindrical quantum dot», Modern PhysicsLetters B, vol.18, pp. 443–452 (2004).
M.S. Atoyan, E.M. Kazaryan, H.A. Sarkisyan, «Direct interband light absorption in acylindrical quantum dot in quantizing magnetic field», Physica E, vol.22, pp. 860–866(2004).
M.S. Atoyan, H.A. Sarkisyan, «Absorption coefficient of size-quantized 53 BAsemiconductor film with dislocations», Physica B, vol. 352, pp. 241–246 (2004).
M.S. Atoyan, E.M. Kazaryan, H.A. Sarkisyan, «Interband light absorption in a cylindricalquantum dots in the presence of electrical field», Reports of National Academy of SciencesRepublic of Armenia, vol.104, pp. 314–320 (2004).
E.M. Kazaryan, A.A. Kostanyan, H.A. Sarkisyan, «Impurity optical absorption in parabolicquantum well», Physica E, vol.28, pp. 423–430 (2005).
M.S. Atoyan, E.M. Kazaryan, H.A. Sarkisyan, «Optical transitions in parabolic quantumdot», Physics of Atomic Nuclei, vol.68, pp. 1726–1729 (2005).
M.S. Atoyan, E.M. Kazaryan, H.A. Sarkisyan, «Interband light absorption in parabolicquantum dot in the presence of electrical and magnetic fields», Physica E, vol.31, pp. 83–85(2006).
E.M. Kazaryan, A.V. Meliksetyan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Impurity states of narrow-gap semiconductor parabolic quantum dot in the presence of extremely strongmagnetic field», Physica E, vol.31, pp. 228–231 (2006).
K.G. Dvoyan, H.A. Sarkisyan, A.A. Chanchapanyan, «Electronic states in quantum wire withthe modified parabolic confinement potential», Russian-Armenian University ScienceLetters, N1, pp. 54–60 (2006).
H.A.Sarkisyan, «On the criteria of the applicability of the single-particle transitions in multi-particle system», Physics of Part. and Nucl. Letters, vol. 4, pp. 51–54 (2007).
V.A. Harutyunyan, E. М. Кazaryan, А. А. Кostanyan, H. A. Sarkisyan, «Interband transitionsin cylindrical layer quantum dot: influence of magnetic and electric fields», Physica E, vol.36, pp. 114–116 (2007).
E.M. Kazaryan, A.A. Kostanyan, H.A. Sarkisyan, «Optical absorption in GaAs quantumwells caused by donor-acceptor pair transitions», Journal of Physics: Condensed Matter, vol. 19, id 046212 (9pp) (2007).
E.M. Kazaryan, A.A. Kostanyan, H.A. Sarkisyan, «Interband transitions in a sphericalquantum layer in the presence of an electric field: spherical rotator model», Journal of Contemporary Physics, vol. 42, pp. 145–150 (2007).
L.G. Mardoyan, A.P. Nersessian, H.A. Sarkisyan, V.R. Yeghikyan, «Dipole transitions andStark effect in the charge-dyon system», Journal of Physics A: Mathematical andTheoretical, vol. 40, pp. 5973–5980 (2007).
E.M. Kazaryan, A.V. Meliksetyan, H.A. Sarkisyan, «Interband transitions in a InSb narrow-gap cylindrical quantum dot», Technical Physics Letters, vol. 33, pp. 49–56 (2007).
E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Hidden symmetry and excitonic transitionsin the quantum well», Physica E, vol. 40, pp. 536–541 (2008).
M. Zoheir, A.Kh. Manaselyan, H.A. Sarkisyan, «Electronic states and Stark shift in narrowband InSb quantum spherical layer», Physica E, vol. 40, pp. 2945–2949 (2008).
A.K. Atayan, E.M. Kazaryan, A.V. Meliksetyan, H.A. Sarkisyan, «Magneto-absorption incylindrical quantum dots», European Physical Journal B, vol. 63, pp. 485–492 (2008).
M. Zuhair, A.Kh. Manaselyan, H.A. Sarkisyan, «Interband transitions in narrow gap InSbspherical layer quantum dot in the presence of electric field», Journal of Physics:Conference Series, vol. 129, id 012017 (4pp) (2008).
M. Zuhair, A.Kh. Manaselyan, H.A. Sarkisyan, «Magneto- and electroabsorption in narrow-gap InSb cylindrical layer quantum dot», Physica E, vol. 41, pp. 1583–1590 (2009).
A.A. Gusev, O. Chuluunbaatar, S.I. Vinitsky, V.L. Derbov, E.M. Kazaryan, A.A. Kostanyan,H.A. Sarkisyan, «Adiabatic approach to the problem of a quantum well with a hydrogen-likeimpurity», Physics of Atomic Nuclei, vol.73, pp. 331–338 (2010).
E.M. Kazaryan, A.V. Meliksetyan, H.A. Sarkisyan, «Interband absorption in a InSb narrow-band cylindrical quantum dot in presence of the magnetic field», Journal of Computationaland Theoretical Nanoscience, vol. 7, N2, pp. 486–491 (2010).
A.K. Atayan, E.M. Kazaryan, A.V. Meliksetyan, H.A. Sarkisyan, «Interbandmagnetoabsorption in cylindrical quantum layer with Smorodinsky-Winternitz confinementpotential», Journal of Computational and Theoretical Nanoscience, vol. 7, N6, (2010).


=== Զեկույցներ կոնֆերանսներում ===
A.P. Djotyan, E.M. Kazaryan and H.A.Sarkisyan, «The binding energy of excitons in thinsemiconductor films», Semiconductor Microelectronics, Proc. of the First NationalConference, pp. 6–8, Dilijan, Armenia (1997).
H.A. Sarkisyan, «Electronic states in impermeable microcrystals with parabolicpotential», Semiconductor Microelectronics, Proc. of the Second National Conference, pp. 71–73, Dilijan, Armenia (1999).
M.S. Atoyan, H.A. Sarkisyan «Dislocation mechanism of light absorption in a narrowband semiconductor», Semiconductor Microelectronics, Proc. of the Third NationalConference, pp. 82–85, Sevan, Armenia (2001).
E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan and H.A. Sarkisyan, «One-particle states in parabolicquantum dot with regard to boundary conditions», Proc. of 23 International Colloquiumon Group Theoretical Methods in Physics, Dubna, Eds A.N. Sissakian, G.S. Pogosyan, L.G. Mardoyan, vol.2, pp. 542–546, Dubna, Russia (2002).
E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «To the problem of energy spectrum andStark splitting behavior in quantum wells», Semiconductor Micro- and nanoelectronics,Proc. of the Fifth International Conference, pp. 141–144, Agveran, Armenia (2005).
E.M. Kazaryan, L.S. Petrosyan, H.A. Sarkisyan, «Modeling of the electronic states inquantum ring with the Smorodinsky — Winternitz confining potential», PEM — 2006, vol.2 pp. 9–11, Divnomorskoe, Russia (2006).
A.V. Meliksetyan, H.A. Sarkisyan, «Magnetoexciton in a quantum disc», SemiconductorMicro- and Nanoelectronics, Proc. of the Sixth International Conference, pp. 58–60,Tsakhcadzor, Armenia (2007).
K.G. Dvoyan, E.M. Kazaryan, H.A. Sarkisyan, «One-, two-electronic and excitonic statesin a quantum dots with nontrivial geometries: adiabatic description», Modern Problem of Optics and Photonics — 2009, Proc. Of International Conf., World Science Publishing, pp. 1–17 (2010).


== Ծանոթագրություններ ==