armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մանուել Սրմաքեշ Կեսարյան

Մանուել Սրմաքեշ Կեսարյան, (Մանուել դպիր Կոստանդնուպոլսեցի, Մանուել Փոքր), 18-րդ դարի հայ աստվածաբան, քարոզիչ։ 


== Կենսագրություն ==
Փոքր հասակից հրապուրվել է կաթոլիկ քարոզչությամբ, սակայն Հակոբ Նալյանի ջանքերով դարձել է Հայ առաքելական եկեղեցու հավատավոր։ Մանուել Սրմաքեշ Կեսարյանի երկերը վերաբերում են Հայ առաքելական և կաթոլիկական եկեղեցիների ծիսական հարցերին (մկրտություն, հաղորդություն, մյուռոն, Սուրբ Երրորդություն, ծիսակատարություններ, պատարագ և այլն), որոնք տպագրվել են ոչ միայն հայերեն, այլև հայատառ թուրքերեն։


== Աշխատություններ ==
Հայ հնատիպ գրքի շրջանում տպագրվել են Մանուել Սրմաքեշ Կեսարյանի՝ 

«Լուծիչ տարակուսանաց» եկեղեցական ծիսակարգին նվիրված երկը. 1755 թվականին Կ. Պոլսում՝ Բարսեղ Սեբաստացու տպարանում։ Ա տիտղոսաթերթին` «Գիրք որ կոչի Լուծիչ տարակուսանաց…», Բ-ին՝ նույնը (160 էջ, 8°, 9,5×6 սմ)։
«Ակնոց աչաց սրտի» քրիստոնեական վարդապետության աշխարհաբար երկը (աղանդավորության դեմ). 1780 թվականին Կ. Պոլսում՝ առանց տպարանի հիշատակության։ Տիտղոսաթերթին՝ «Տետրակ որ կոչի Ակնոց աչաց սրտի...» (48 էջ, 8°, 13×7,3 սմ)։
«Գաւազան կրկնազօր» հայատառ թուրք. կրոնադավանաբան. երկը։ 1780 թվականին Կ. Պոլսում՝ Ստեփանոս Պետրոսյանի տպարանում։ Տիտղոսաթերթին՝ «Տետրակ որ կոչի Գաւազան կրկնազօր...» (136 էջ, 8°, 13×7 սմ)։
«Ակն լուսատու» հայատառ թուրքերեն դավանաբանական երկը. 1782 թվականին նույն տպարանում։ Ա տիտղոսաթերթին՝ «Գիրք որ կոչի Ակն լուսատու…», Բ-ին՝ նույնը (264 էջ, 8°, 13,2×7 սմ)։
«Հիմն ստուգութեան» քրիստոնեական վարդապետության երկը. 1783 թվականին Կ. Պոլսում՝ առանց տպարանի հիշատակության։ Տիտղոսաթերթին՝ «Գիրք որ կոչի Հիմն ստուգութեան...» (352 էջ, 8°, 13×8 սմ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Բոլոտանա

Բոլոտանա (իտալ. Bolotana), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Նուորո գավառում։
Բնակչությունը 3276 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 30.19 մարդ/կմ², զբաղեցրած տարածքը՝ 108.52կմ²։
Փոստային ինդեքս՝ 8011, հեռախոսային կոդ՝ 0785։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Պետրոս Առաքյալը։ Տոնը նշվում է հունիսի 29-ին։


== Հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 1960-61

Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ 1960-61 (անգլ.՝ 1960-61 FA Cup), Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի 80-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Տոտենհեմ Հոտսպուր» ֆուտբոլային ակումբը։


== Եզրափակիչ ==
Քյարթիս

Քյարթիս, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լճի արևմտյան ափից 9 կմ հեռավորության վրա, հարթավայրում։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 6 տուն հայ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վիլյամ Սոմերսեթ Մոեմ

Սոմերսեթ Մոեմ (անգլ.՝ William Somerset Maugham, հունվարի 25, 1874(1874-01-25)[…], Փարիզ - դեկտեմբերի 16, 1965(1965-12-16)[…], Նիս), անգլիացի գրող, բազմաթիվ վեպերի, պատմվածների և պիեսների հեղինակ, որոնցից հատկապես աչքի են ընկնում «Ստրկություն մարդկային» (Of Human Bondage, 1915; թարգմանվել է հայերեն), «Լուսին և վեցպենսանոց» (The Moon and Sixpence, 1919, թարգմանվել է հայերեն), «Թատրոն» (Theatre, 1937, թարգմանվել է հայերեն) վեպերը, «Անձրև» պատմվածքը և այլն։


== Կենսագրություն ==
Սոմերսեթ Մոեմը ծնվել է 1874 թ. հունվարի 25-ին, Փարիզում, բրիտանական դեսպանատան իրավաբանի ընտանիքում։ Մանուկ հասակում Մոեմը խոսում էր միայն ֆրանսերեն, իսկ անգլերեն սկսել է խոսել 11 տարեկանից, երբ որբանալուց հետո (1882 թ. փետրվարին մահանում է մայրը, 1884 թ. հունիսին՝ հայրը) տեղափոխվեց Անգլիա՝ բարեկամների մոտ։ Տեղափոխվելուց հետո նա սկսում է կակազել, ինչն էլ պահպանվում է նրա ողջ կյանքի ընթացքում։
Մոեմն ուսումն սկսել է Քենթրբերիի Թագավորական դպրոցում։ Այնուհետև Հայդելբերգի համալսարանում ուսումնասիրել է գրականություն և փիլիսոփայություն, այստեղ էլ  կատարել է  իր առաջին գրական փորձերը։ 1892 թ. ընդունվել է Լոնդոնի սուրբ Թովմայի անվան հիվանդանոցին կից բժշկական դպրոց։ Նրա կյանքի այս հատվածն արտացոլված է իր առաջին՝ «Լիզան Լամբետից» (1897) վիպակում։ Գրական առաջին հաջողությունը նրան բերել է «Լեդի Ֆրեդերիկ» (1907) պիեսը։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Մոեմը համագործակցում էր ՄԻ-5 կազմակերպության հետ և որպես բրիտանական հետախուզության լրտես ուղարկվում է Ռուսաստան՝ վերջինիս պատերազմից դուրս գալուն խոչընդոտելու նպատակով։ Եղել է Պետրոգրադում 1917 թ. օգոստոս-նոյեմբեր ամիսներին։ Նրա հետախուզական կյանքն իր արտացոլումն է գտել 14 նովելներից բաղկացած «Էշենդեն կամ բրիտանական լրտես» ժողովածուի մեջ (1928)։
Պատերազմից հետո Մոեմը շարունակում է դրամատուրգի իր հաջողակ կարիերան։ Նրա գրվածքներից հատկապես աչքի են ընկնում «Ստրկություն մարդկային» (1915), «Լուսին և վեցպենսանոց» (1919), «Կարկանդակներ և գարեջուր» (1930), «Թատրոն» (1937), «Սուր ածելիներ» (անգլ.՝ The Razor’s Edge)  (1944) վեպերը, «Շրջան» (1921), «Շեպպի» (1933) պիեսները, մի շարք պատմվածքներ և այլն։ 1919 թ. նոր տպավորություններ ստանալու նպատակով Մոեմը մեկնում է Չինաստան, այնուհետև Մալայզիա։ Այս ուղևորությունը պատմվածքների 2 ծողովածուի նյութ է տալիս։ Մոեմը մահացել է 1965 թ. դեկտեմբերի 16-ին, Նիցցայում։ Դեկտեմբերի 22-ին նրա աճյունը ամփոփվել է Քենթրբերիի Թագավորական դպրոցին կից Մոեմի գրադարանի պատի տակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիլյամ Սոմերսեթ Մոեմը bookmark.am-ում
Երփներանգ շղարշը
Սոմերսեթ Մոեմ
Սոմերսեթ Մոեմը standardebooks.org֊ում
Ցոդիլո շրջանի ժայռապատկերներ

Ցոդիլո շրջանի ժայռապատկերներ, գտնվում է Բոտսվանայի հյուսիսարևմտյան հատվածում։ Աշխարհի կարևորագույն նախապատմական ժայռապատկերների հավաքածուներից է։ 2001 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ, որպես տեղացիների համար բացառիկ կրոնական և հոգևոր նշանակության կենտրոն, ինչպես նաև վկայություն այստեղ՝ մի քանի հազարամյակ առաջ, բնակավայրի գոյության մասին։ Պարունակում է ավելի քան 4500 ժայռապատկեր Կալահարի անապատում։ Զբաղեցնում է մոտ 10 կմ² տարածք։ Տարածքի հնագիտական ​​գտածոներն արտացոլում են մարդու կյանքի առնվազն 100 հազար տարվա ժամանակագրությունը


== Աշխարհագրություն ==
Ցոդիլո բլուրները տեղակայված են Շակավ քաղաքից մոտ 40 կմ հեռավորության վրա։
Գոյություն ունեն չորս հիմնական բլուրներ, որոնցից ամենամեծը 1400 մ բարձրություն ունի, և հաճախ այդ չորս բլուրներից երեքը կոչվում են «տղամարդ» (ամենաբարձր), «կին» և «երեխա»։ Երկու խոշոր բլուրների միջև կա ճամբար, որը գտնվում է Բուշմենի նկարների ամենահայտնի մասի մոտ `Լորան վան դեր Պոստի վահանակը։ 


== Մշակութային նշանակություն ==
Ցոդիլո բլուրները և հոգևոր դեր են խաղում Քալահարի անապատի բուշմենների համար։ Հավատք կա, որ «կին» բլուրը մի տեղ է, որտեղ հանգստանում են հանգուցյալների և աշխարհը ղեկավարող աստվածների հոգիները։ Ամենասուրբ տեղը համարվում է տեղակայված գրեթե «արական» բլրի գագաթին, որտեղ, ըստ լեգենդի, Առաջին Հոգին աշխարհի ստեղծումից հետո աղոթում էր ծնկներին։ Բուշմենները հավատում են, որ Առաջին Հոգու ծնկների օրինակները դեռ կարելի է տեսնել ժայռի վրա։
Ժայռապատկերների մեծ մասը գտնվում են «կին» բլրի վրա, չնայած որ ամենահայտնի նկարները `«կետ», «երկու ռնգեղջյուր»,«առյուծ»- գտնվում են «արական» բլրի արևելյան կողմում։ Այլ բլուրների վրա քիչ քանակությամբ նկարներ ևս կան։


== Ծանոթագրություններ ==
Շիկակարմիր տառեղ


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 78-90 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 120-150 սմ։ Գլուխը, վիզը, մարմինը ներքևից նարնջագույն-դարչնագույն են, գլուխը, վիզը՝ շերտավոր նախշերով։ Մուգ գագաթից տարածվում են մուգ գույնի փետրածփքեր, որոնք գլխի վրա բացակայում են, իսկ վզի ստորին մասինը ծածկում են կուրծքը։ Երիտասարդի մեջքի փետուրները բաց գույնի երիզով են, վզի կողքերը և հետին մասը բաց դարչնագույն են։ Առավել գործուն է արշալույսին և մթնշաղին։ Թռիչքի ընթացքում (նեղլիկ գլուխը դեպի մեջքը Ս-աձև ծալած պարանոցով) օձի է նմանվում։ Բնակվում է ձկնաբուծական լճակներում, լճափերին, ծանծաղ ճահճուտներում։


== Սննդառություն ==
Սնվում է ձկներով, մանր ողնաշարավորներով, ջրային միջատներով։


== Բնադրում ==
Բները հայտնվում են ապրիլի 2-րդ կեսից։ Բույնը գաղութային է՝ եղեգից հարթակ։ Բնադրում է խիտ եղեգնուտում, զբաղեցնում է բնադրագաղութի խորքային մասերը, վտանգի դեպքում խույս է տալիս առաջինը։ Բնադրագաղութը կարող է կազմել թռչունների այլ տեսակների հետ կամ սեփական տեսակի 6-12 զույգից։ Ձվերը բներում հայտնվում են ապրիլի 3-րդ տասնօրյակից մայիս կամ հունիսի սկզբին։ Թխսակալում են արուն և էգը՝ 27-28 օր։ Ձագերը բներում հայտնվում են հունիսի 2-րդ կեսից, լիարժեք թռչելու ունակություն են ձեռք բերում հուլիսի 3-րդ տասնօրյակից։


== Նշանակություն ==
Օգտակար է, նպաստում է կրծողների ոչնչացմանը։ Ձկնաբուծությանը հասցրած վնասը նվազագույն է։
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ

Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառի 452 համայնքները հետևյալն են.


== Ծանոթագրություններ ==

Կաղապար:Ֆրանսիայի համայնքներ ըստ մարզերի
Ալահաջի

Ալահաջի, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մասսաբ

Մասսաբ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տաշլա (գյուղ, Գաֆուրիյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏաշլաՏաշլա (ռուս.՝ Ташла, բաշկիրերեն՝ Ташлы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 631 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զիմերսհոֆեն

Զիմերսհոֆեն  (գերմ.՝ Simmershofen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա օկրուգին։ Գտնվում է Այշեի Նոյշտադ-Բադ Վինդսհայմ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 910 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը 34.19 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝  09 5 75 163։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 6 վարչական միավորի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Սաբինա-Ֆրանչեսկա Ֆոյշոր

Սաբինա-Ֆրանչեսկա Ֆոյշոր (ռումիներեն՝ Sabina-Francesca Foișor), օգոստոսի 30, 1989(1989-08-30), Տիմիշոարա, Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ծագումով ռումինացի ամերիկացի շախմատիստուհի, կանանց գրոսմայստեր (2007)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է շախմատիստների ընտանիքում։ Հայրը՝ Օվիդիու-Դորու Ֆոյշորը (ծնվ․1959 թ․), միջազգային վարպետ է, մայրը՝ Քրիստինա-Ադելա Ֆոյշորը (1967-2017), եղել է կանանց գրոսմայստեր (1991)։ Կրտսեր քույրը՝ Միհայելա- Վերոնիկան (ծնվ․ 1994 թ․), կանանց միջազգային վարպետ է։
Սաբինա-Ֆրանչեսկա բազմիցս ներկայացրել է Ռումինիան շախմատի Եվրոպայի պատանեկան և աղջիկների աշխարհի երիտասարդական տարբեր տարիքայինների առաջնություններում, որտեղ նվաճել է երեք մեդալ՝ 2004 թվականի Եվրոպայի մինչև 16 տարեկանների առաջնությունում արծաթե մեդալ և երկու բրոնզե մեդալ՝ 2003 թվականի Եվրոպայի մինչև 16 տարեկանների առաջնությունում և 2007 թվականի Եվրոպայի մինչև 18 տարեկանների առաջնությունում։ 2008 թվականին դարձել է Ռումինիայի մինչև 20 տարեկանների չեմպիոն։
2008 թվականին մշտապես տեղափոխվել է Բալթիմոր, որտեղ սկսել է իր ուսումը Մերիլենդի համալսարանում։  2009 թվականից պարբերաբար մասնակցել է ԱՄՆ-ի կանանց շախմատի առաջնությանը։ 2017 թվականին դարձել է Ամն֊ի կանանց չեմպիոն2008 թվականին Նալչիկում մասնակցել է Շախմատի կանանց աշխարհի առաջնությանը, որտեղ առաջին շրջանում պարտվել է լեհ շախմատիստուիհի Մոնիկա Սոցկոյին, իսկ 2017 թվականին Թեհրանում տեղի ունեցած Շախմատի կանանց աշխարհի առաջնութունան առաջին շրջանում պարտվել է մրցաշարի ապագա հաղթող չինացի շախմատիստուհի Թան Չժունյիին։
Ներկայացրել է Միացյալ Նահանգները չորս շախմատային օլիմպիադայում (2010-2016 թթ․) և երկու Շախմատի աշխարհի թիմային առաջնությունում (2013-2015 թթ.)։


== Վարկանիշի փոփոխության գրաֆիկ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
https://ratings.fide.com/profile/1212915
https://www.uschess.org/msa/MbrDtlMain.php?14012260
https://www.365chess.com/players/Sabina_Francesca_Foisor
https://www.365chess.com/players/Sabina_Foisor
https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=98308
http://www.olimpbase.org/playersw/7npfn9ro.html
Բրիտանական բանակ

Բրիտանական բանակը Բրիտանական ռազմական ուժերի ցամաքային զորքերն են Միացյալ Թագավորությունում։
Այն կազմավորվեց 1707 թ. Անգլիայի Թագավորության և Շոտլանդիայի Թագավորության Մեծ Բրիտանիայի Թագավորության մեջ միավորումից հետո։
Նոր Բրիտանական բանակի կազմի մեջ մտան Անգլիայի և Շոտլանդիայի զինվորական գնդերը և կառավարվում էին Լոնդոնի ռազմական նախարարությունից։ 1964 թ. սկսած Բրիտանական բանակը կառավարվում է Պաշտպանության նախարարություն Պաշտպանության նախարարության կողմից։
Վեճից հետո (ֆիլմ)

«Վեճից հետո» (անգլ.՝ After We Collided), ռեժիսոր Ռոջեր Քամբլի, սցենարիստներ Աննա Թոդդի և Մարիո Սելայիի ներկայացվող ամերիկյան դրաման, որը նկարահանվել է 2014 թվականի Թոդդի «Վեճից հետո» վեպի հիման վրա։ «Հետո» ֆիլմի սիքվելն է։ Գլխավոր դերերում հանդես են եկել Ջոզեֆին Լենգֆորդը և Հիրո Ֆայնս Թիֆինը։


== Դերերում ==
Ջոզեֆին Լենգֆորդ՝ Թեսա Յանգ
Հիրո Ֆայնս Թիֆին՝ Հարդին Սքոթ
Ջոն Ջեքսոն Հանթեր՝ փոքր Հարդին
Դիլան Սփրոուս՝ Թրևոր Մեթյուս
Չարլի Ուեբեր՝ Քրիստիան Վենս
Քենդիս Աքոլա՝ Քիմբերլի Վենս
Լուիզ Լոմբարդ՝ Թրիշ Դենիելս
Ռոբ Էստեր՝ Քեն Սքոթ
Կարիմա Ուեստբրուք՝ Կարեն Սքոթ
Մաքս Լոգան՝ Սմիթ Վենս
Շեյն Պոլ Մակգի՝ Լենդոն Գիբսոն
Սամուել Լարսեն՝ Զեդ Էվանս
Խադիջա Ռեդ Թանդեր՝ Սթեֆ Ջոնս
Փիա Միա՝ Տրիստան
Ինանա Սարկիս՝ Մոլի Սեմյուելս
Դիլան Առնոլդ՝ Նոյ Պորտեր
Ստեֆան Ռոլինզ՝ Ռիչարդ Յանգ


== Արտադրություն ==
2019 թվականի մայիսին հաստատվել է, որ ֆիլմը ունենալու է սիքվել։ Ֆիլմի ռեժիսորը դարձել է Ռոջեր Քամբլը։ Թրևորի դերը՝ Թեսայի գործընկերները, կատարել Դիլան Սփրոուսը, իսկ Ջոն Ջեքսոն Հանթերը՝ փոքր Հարդինի դերը։
Նկարահանումներն սկսվել են 2019 թվականի օգոստոսի 12-ին Ջորջիա նահանգի Ատլանտա քաղաքում և ավարտվել սեպտեմբերի 16-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վեճից հետո (ֆիլմ) Թվիթթերում
«Հետո»-ն Ֆեյսբուքում
Վեճից հետո (ֆիլմ) Ինստագրամում
«Հետո»-ն Wattpad-ում
Գերմանահայ բժիշկների միություն

Գերմանահայ բժիշկների միություն, կազմավորվել է 1989 թվականի նոյեմբերին, Ֆրանկֆուրտում։ Ներկայումս ունի շուրջ 60 անդամ։ Միավորում է Գերմանիայում աշխատող հայազգի բժիշկներին, բուժքույրերին, բուժաշխատողներին, դեղագործներին։
1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժից հետո Հայաստան է ուղարկել զգալի քանակությամբ դեղորայք, բժշկական տարբեր սարքավորումներ։ Բժիշկներ Ռաֆայել Պապանյանը (միության նախագահ), Խաչիկ Թաթարյանը, Գևորգ Քալատաշը, Արթին Տոնոն, Շավարշ Հովասափյանը և ուրիշներ բազմիցս եղել են Հայաստանում, մասնակցել աղետի գոտու բնակչությանը բժշկական օգնություն ցուցաբերելու գործին, հատուկ հովանավորություն սահմանել Արարատի մարզկենտրոնի հիվանդանոցի նկատմամբ։ Միությունը Գերմանիայի տարբեր քաղաքներում կազմակերպում է տարբեր միջոցառումներ, որոնց հասույթը տրամադրվում է միության հիմնական ծրագրերի կատարմանը։
Աշտարակի հին ջրանցք

Աշտարակի հին ջրանցք, ջրանցք ՀՀ Արագածոտնի մարզում։ Կառուցվել է մ.թ.ա. 7-րդ դարում, վերակառուցվել 8-րդ դարում։ (Այդ մասին պահպանվել է 1292 թվականի որմնագիր արձանագրություն Աշտարակի Սուրբ Մարիանե եկեղեցու պատին)։ Սկիզբ է առնում Քասաղ գետի աջ ափից, անցնում Կարբի գյուղի հարավով և Աշտարակ քաղաքի միջով։ Երկարությունը 9,4 կմ է, ջրթողունակությունը՝ 1,4 մ³/վ։ Ջրանցքի վրա կան կամուրջ, 37 ջրատեխնիկական կառույցներ։ Ոռոգում է Աշտարակի մերձակա հողատարածքները։


== Ծանոթագրություններ ==
Անտրոպոֆոբիա

Անտրոպոֆոբիա, խուճապային խանգարում, վախ մարդկանցից, ձգտում խուսափել մարդկային հասարակությունից, սոցիալական նևրոզի տեսակ։
Անվանումն առաջացել է հունարենից՝ anthropos՝ «մարդ» և phobos՝ «վախ»։
Անտրոպոֆոբիան հաջորդվում է կոմպուլսիվ պահվածքով՝ անհանգիստ շարժումներով, պաշտպանական բնավորություամբ։
Անտրոպոֆոբիայի և սոցիոֆոբիայի տարբերությունն այն է, որ անտրոպոֆոբիայով տառապող մարդը վախենում է բոլոր մարդկանցից, իսկ սոցիոֆոբիայով՝ միայն մարդկանց մեծ քանակությունից։ Որոշ դեպքերում անտրոպոֆոբիա ունեցող մարդը կարող է վախենալ նաև մարդկանց մեծ քանակությունից։
Անտրոպոֆոբիայով տառապող մարդը անհանգստություն և սթրես է ապրում շփվելիս մարդկանց, հատկապես անծանոթների հետ։ Այս ֆոբիան առաջանում է մարդկանց կողմից ճնշված լինելու վախից։ Հիվանդ մարդը համոզված է լինում, որ մարդկանց հետ շփվելիս իր առողջությունը աղետալիորեն կվատթարանա։
Հաճախ սկսվում է դեռահասության շրջանում։ Ի տարբերություն այլ ֆոբիաների, անտրոպոֆոբիան հավասարապես հանդիպում է և՛ տղամարդկանց, և՛ կանանց մոտ։ Սովորաբար համատեղում է ցածր ինքնագնահատականի և քննադատությունից վախի հետ։
Անտրոպոֆոբիան կարող է լինելի սկոպտոֆոբիայի արդյունք (նևրոզ, ամոթի զգացում, վախ խայտառակվելուց)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
F40.1 Սոցիալական վախեր Archived 2014-07-24 at the Wayback Machine.
Օզերսկի (Զիմովնիկի շրջան)

Օզերսկի (ռուս.՝ Озерский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զիմովնիկի շրջանում։ Մտնում է Վերխնեսերեբրյակովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Աղջիկ, ուզո՞ւմ ես նկարահանվել կինոյում

«Աղջիկ, ուզո՞ւմ ես նկարահանվել կինոյում» (ռուս.՝ «Девочка, хочешь сниматься в кино?»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանելլ է ռեժիսոր Ադոլֆ Բերգունկերը։ Էկրան է բարձրացել 1977 թվականին։


== Սյուժե ==
Երրորդ դասարանի աշակերտուհի Ինգա (Մարինա Բուգակովա) առաջարկել են նկարահանվել կինոյում։ Նրա պատասխանը շատ զարմացնում է բոլորին, քանի որ նա հրաժարվում է նկարահանումներից։ Ոչ ոք չգիտեր, որ վերջերս Ինգայի մայրը, որնաշխատում էր որպես «շտապօգնության» բժիշկ, զոհվել է ավտովթարից։
Ինգայի հայրը բոլոր ջանքերը գործադրում է Ինգային ստուդիա բերելու համար։ Եվ ահա որոշ ժամանակ անց նա իրեն իսկական դերասանուհի է զգում «Առաջին ամառը» ֆիլմում։


== Դերերում ==
Մարինա Բուգակովա – Ինգա
Նիկոլայ Վոլկով (կրտսեր) – Ինգայի հայրը, Վասիլի Պրոկոֆևիչ, բժիշկ
Լյուբով Վիրոնայլեն – Ինգայի մայրը, շտապօգնության բժիշկ
Վալենտին Գաֆտ – ռեժիսոր Պավել
Տատյանա Կիսլյարովա – Վիկտորյա Սերգեևնա, ռեժիսորի օգնական դերասանների գծով
Վալերի Կրավչենկո – օպերատոր
Ադա Ռոգովցևա – դերասանուհի Վերա Ֆյոդորովնա, որը ֆիլմում կատարում է Ինգայի մոր դերը
Լյուբով Սոկոլովա – Վերայի մայրը, նախկին սանիտար-պարտիզան պատերազմի ժամանակ
Մարինա Տրեգուբովիչ – Լյոլկա, Ինգայի ընկերուհին
Նատալյա Չետվերիկովա – ներկարար
Իգոր Բոգոլյուբով – անցորդ
Իգոր Եֆիմով – հանդիսատես
Ալեքսեյ Կոժևնիկով – նկարահանող խմբի ադմինիստրատոր
Գերման Կոլուշկին – հիվանդ
Վալենտինա Կոսոբուցկայա – հանդերձապանուհի
Անտոնինա Մաքսիմովա
Վալերի Սմոլյակով
Նիկոլայ Ֆեդորցով – շան տեր
Էլեոնորա Կազանսկայա
Ելենա Ստավրոգինա


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր` Ադոլֆ Բերգունկեր
Սցենարի հեղինակ` Յուրի Յակովլև
Օպերատոր` Օլեգ Կուխովարենկո
Նկարիչ` Իգոր Վուսկովիչ


== Մրցանակներ ==
1978 - 11 համամիութենական կինոփառատոն (Երևան), մանկական և պատանեկան ֆիլմերի բաժնում ժյուրիի մրցանակ գլխավոր դերակատարին՝ Մարինա Բուգակովա։


== Փաստեր ==
Յուրի Յակովլևը հիշել է, թե ինչպես է ծնվել այս ֆիլմի գաղափարը․

Նման սյուժե օգտագործվել է «Թող ես մեռնեմ, Տեր…» (ռուս.՝ «Пусть я умру, господи…») ֆիլմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Աղջիկ, ուզո՞ւմ ես նկարահանվել կինոյում» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում (ռուս.)
Девочка хочешь сниматься в кино // Энциклопедия кино. — 2010. academic.ru
Ջերմային հորատում

Ջերմային հորոտում, հորատման եղանակ, որն իրականացվում է ապարները գերձայնային արագության և բարձր ջերմաստիճան ունեցող գազային շիթի ջերմային և մեխանիկական ներգործությամբ քայքայելու միջոցով։ Թեփուկների ձևով քայքայվող ապարը հեռացվում է գազային շիթով։


== Տեսակներ ==
Տարբերում են՝

կրակային հորատում
պլազմային հորատում։


== Կրակային հորատում ==
Կրակային հորատման դեպքում գազային շիթն ստացվում է կերոսինը թթվածնով կամ բենզինը օդով այրելու միջոցով և ունի 2000 °C ջերմաստիճան ու 1600-2000 մետր վայրկյան արագություն։


== Պլազմային հորատում ==
Պլազմային հորատումը կատարվում է երկու էլեկտրոդների միջև առաջացած կայուն էլեկտրական աղեղը՝ ցազման սեղմած օդով վչելոլ միջոցով։ Գազային շիթն ունենում է 500-8000 °C ջերմաստիճան և 2000 մետր վայրկյան արագություն։
Ջերմային եղանակով առանձնապես լավ են հորատվում ջերմային ընդարձակման տարբեր գործակիցներ ունեցող միներալներից բաղկացած ջերմահաղորդականության գործակցի փոքր և ցունգի մոդուլի մեծ արժեք ունեցող ապարները։ Հորատանցքերի ջերմային հորոտման արագությունը հասնում է մինչև 25 մետր ժամ։
Ռյաբիկովո (այլ կիրառումներ)

Ռյաբիկովո, կարող է վերաբերել՝

Ռյաբիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Ռյաբիկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Դա ինձ չի վերաբերում

«Դա ինձ չի վերաբերում…» (ռուս.՝ «Меня это не касается…»), խորհրդային լիամետրաժ գունավոր գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրվել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում 1976 թվականին ռեժիսոր Հերբերտ Ռապապորտի կողմից։
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1977 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։


== Սյուժե ==
Ավտովթարից մահացել է Կարտաշովի գործարանի տնօրենը։ Նրա մահվան հանգամանքները ներքին գործերի մարմիններին հիմք են տալիս զբաղվել գործարանային փաստաթղթերի ստուգմամբ, ինչի համար Մոսկվայից թեթև արդյունաբերության գիտահետազոտական ինստիտուտի ներկայացուցչի անվան տակ գալիս է Սոցիալիստական ​​սեփականության գողության դեմ պայքարի վարչության ավագ տեսուչ Շուբնիկովը։


== Դերերում ==
Ալեքսանդր Զբրուև – ՍԳՊՎ ավագ տեսուչ Սերգեյ Պետրովիչ Շուբնիկով
Իրինա Պոնարովսկայա – Ռեգինա Միխայլովնա Կորաբելնիկովա
Յուրի Դեմիչ – Վադիմ, Ռեգինայի փեսացուն
Բրունո Ֆրեյնդլիխ – Կիրիլ Պավլովիչ Կլիվենսկի
Իրինա Գրիգորևա – Լյուսյա, Կլիվենսկու կինը
Բորիս Իվանով – Նիկոլայ Արկադևիչ Դրոզդով
Լյուդմիլա Արինինա – Վերա Արկադևնա Դրոզդովա
Ալեքսանդր Անիսիմով – Սեմյոն Գրիգորի Դմիտրուկ
Իվան Դմիտրիև – Վարենցով
Պավել Պանկով – Նովոսյոլով
Գեորգի Շտիլ – բնակարանային գող Էդուարդ Ցեսարսկի, նույն ինքը՝ Ֆեոդոր Իվանովիչ Զամիրալով
Եվգենի Պոկրամովիչ – Գրիշա, վարորդ
Միխայիլ Պոստնիկով – Կարտաշով (դերը հնչյունավորել է Իգոր Եֆիմովը)
Գալինա Կորոտկևիչ – Կարտաշովա
Արկադի Վոլգին – քաղկոմի քարտուղար
Պյոտր Շելոխոնով – քննիչ Պանկրատով
Գենադի Նիլով – միլիցիայի մայոր Նիկոլայ Սերգեևիչ Կրավչենկո


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Էդգար Դուբրովսկի, Հերբերտ Ռապապորտի մասնակցությամբ
Բեմադրությունը՝ Հերբերտ Ռապապորտի
Գլխավոր օպերատոր՝ Ալեքսանդր Չիրով
Գլխավոր նկարիչ՝ Վսեվոլոդ Ուլիտկո
Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսանդր Մնացականյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
««Меня это не касается…»»։ Государственный регистр фильмов։ Министерство Культуры Российской Федерации։ Վերցված է 2013-12-24 
«Меня это не касается…» Аннотированный каталог фильмов киностудии «Ленфильм» 1918—2003.
««Меня это не касается…»»։ Фильмы։ Энциклопедия отечественного кино։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-12-25-ին։ Վերցված է 2013-12-24  
««Меня это не касается…»»։ Статья։ Онлайн энциклопедия Кирилла и Мефодия։ Վերցված է 2013-12-24 
Դա ինձ չի վերաբերում(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Ստրկուհի Իզաուրա (1976)

Ստրկուհի Իզաուրա (անգլ.՝ A Escrava Isaura), Ռեդե Գլոբո ընկերության 1976 թվականին նկարահանած հեռուստասերիալն է, որը հիմնված է 1875 թվականին Բերնարդո Գիմարայնշի վեպի հիման վրա։ Հեռուստասերիալը պատմում է սրճի սերմեր տնկող ստրկուհի Իզաուրայի մասին։ Ֆիլմը ցուցադրվել է Եվրոպայում և Մերձավոր Արևելքում։


== Դերերում ==
Լուսելիա Սանթուս
Նեուզա Բորժես - Ռիտա
Լեա Գարսիա
Կալդա (գյուղ, Սուռյու շրջան)

Կալդա (էստ․՝ Kalda), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Սուռյու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 65 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(2772) Դուգան

(2772) Դուգան (անգլ.՝ Dugan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,314844 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,842 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7877 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1286,41 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,279848 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,79° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2772) Դուգան աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Միջազգային տիեզերական իրավունք

Միջազգային տիեզերական իրավունք, տիեզերական տարածության և երկնային մարմինների իրավական ռեժիմը որոշող, դրանց հետազոտման և օգտագործման ընթացքում պետությունների հարաբերությունները կարգավորող սկզբունքների և նորմերի համակցություն է։
Միջազգային տիեզերական իրավունքի սկիզբը դրվել է 1957 թվականի առաջին արհեստական արբանյակի արձակումից անմիջապես հետո։ Հետագայում հիմնադրվել են միջազգային տիեզերական իրավունքի ոլորտում համապատասխան իրավասությամբ օժտված միջազգային մարմիններ ու կազմակերպություններ։ ՄԱԿ–ի կողմից ստեղծվել է Տիեզերական տարածության խաղաղ օգտագործման կոմիտեն, Արբանյակային կապի միջազգային կազմակերպությունը։
Միջազգային տիեզերական իրավունքի աղբյուրները միջազգային պայմանագրերն են։ Դրանց թվում է տիեզերական տարածության, ներառյալ Լուսնի և երկնային մարմինների հետազոտման և օգտագործման պետությունների գործունեության սկզբունքների մասին 1967 թվականի պայմանագիրը, տիեզերագնացներին փրկելու, վերադարձման և տիեզերական տարածություն արձակված օբյեկտների վերադարձման մասին 1968 թվականի համաձայնագիրը և այլն։
Միջազգային տիեզերական իրավունքի հիմնական սուբյեկտները պետություններն են, քանզի հենց նրանք են իրականացնում տիեզերական գործունեության հիմնական ծավալը։ Երկրորդային սուբյեկտներ են Միջազգային կազմակերպությունները։
Միջազգային տիեզերական իրավունքը չի բացառում ոչ կառավարական կազմակերպությունների կողմից տիեզերական գործունեություն իրականացնելու հնարավորությունը։ Այդ սուբյեկտները գործունեությունը իրականացնում են համապատասխան պետության թույլտվությամբ և մշտական վերահսկողությամբ։
Միջազգային տիեզերաան իրավունքը հիմնվում է ընդհանուր միջազգային իրավունքի սկզբունքների վրա, ներառյալ ՄԱԿ–ի կանոնադրությունը։ Միջազգային տիեզերական իրավունքում ձևավորվել են հետևյալ սկզբունքները՝

տիեզերական տարածության և երկնային մարմինների հետազոտման և օգտագործման ազատության սկզբունքը,
տիեզերական գործունեության համար պետությունների պատասխանատվության սկզբունքը,
տիեզերական տարածության և երկնային մարմինների ազգային յուրացման արգելման սկզբունքը,
տիեզերական տարածությանը և երկնային մարմիններին վնաս չպատճառելու սկզբունքը։Պատասխանատվությունը միջազգային տիեզերական իրավունքում Տիեզերքի մասին 1967 թվականի պայմանագրով սահմանվել է ընդհանուր կանոն, որի համաձայն պետությունը պատասխանատվություն է կրում ամբողջ ազգային գործունեության համար անկախ նրանից՝ այն իրականացվում է կառավարության, թե ֆիզիկական, թե իրավաբանական անձանց կողմից։
Արձակող պետությունը լրիվ և բացարձակ պատասխանատվություն է կրում իր տիեզերական օբյեկտի թռիչքի հետևանքով անձանց կամ գույքին պատճառված վնասի և փոխհատուցման համար։ Եթե վնասն պատճառվել է այլ պետության տիեզերական օբյեկտին, դրանցում գտնվող անձանց կամ գույքին, արձակող պետությունը պատասխանատվություն է կրում միայն իր մեղքի առկայության դեպքում։ Պատասխանատվության հարցը լուծվում է միջպետական մակարդակով, նույնիսկ այն դեպքերում, երբ վնասն պատճառվել է ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց։
Այլ պետությունների տարածքում հայտնաբերված տիեզերական օբյեկտների և դրանց մասերի նկատմամբ սեփականության իրավունքը պահպանվում է և դրանք ենթակա են գրանցման պետության հաշվին։


== Տե՛ս նաև ==
Իրավագիտություն


== Գրականություն ==
Վ. Քոչարյան Միջազգային իրավունք, Երևան 2002 թ.
Յուշկովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅուշկովոՅուշկովո (ռուս.՝ Юшково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 209 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զիսիս Վրիզաս

Զիսիս Վրիզաս (հուն․՝ Ζήσης Βρύζας, նոյեմբերի 9, 1973(1973-11-09), Կավալա, Արևելյան Մակեդոնիա և Թրակիա, Մակեդոնիայի և Թրակիայի ապակենտրոնացված վարչատարածք, Հունաստան), հույն ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես է եկել Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում և դարձել Եվրոպայի չեմպիոն։


== Կարիերա ==


=== Ակումբներում ===
Վրիզասը ֆուտբոլ սկսել է խաղալ «Քսանթի» ֆուտբոլային ակումբում 1991 թվականին։ Նրա առաջին խաղը տեղի է ունեցել 1992 թվականին փետրվարի 9-ին`« Լարիսա» թիմի հետ խաղում։ Ընդհանուր առմամբ, 1991 թվականից մինչև 1996 թվականն այս ակումբում անցկացրել է 141 հանդիպում Հունաստանի Սուպերլիգայում և Հունաստանի գավաթի խաղարկությունում։ Այնուհետև, մինչև 2000 թվականը Վրիզասը ՊԱՕԿ ֆուտբոլային ակումբի խաղացող էր։ 2000-2006 թվականներին Զիսիսը հանդես է եկել Իտալիայում «Պերուջա», «Ֆիորենտինա» և «Տորինո» թիմերի կազմում։ «Ֆիորենտինայից» 2004/05 մրցաշրջանի համար նրան հանձնել են իսպանական «Սելտային», որը խաղում էր «Սեգունդայում»։ Կարիերան ավարտել է այնտեղ, որտեղից և սկսել էր՝ «Քսանթի» և ՊԱՕԿ ակումբներում, խաղալով մեկական մրցաշրջան 2006/07 և 2007/08 թվականներին։ Վրիզասի ֆուտբոլային կարիերայի ավարտը 2008-ի հունվարի 6-ին կրկին տեղի է ունեցել «Լարիսա» թիմի հետ խաղի ժամանակ` այնպես, ինչպես առաջին խաղի ընթացքում։
Իր կարիերայի ընթացքում Վրիզասն իր մասնակցած 500 հանդիպումներում խփել է ավելի քան 100 գոլ։
2008 թվականի հունվարի 2-ին Վրիզասն ստանձնել է թիմի տեխնիկական տնօրենի պարտականությունը, իսկ 2009-ի հոկտեմբերի 9-ին` Թեոդորոս Զագորակիսի հեռանալուց հետո, զբաղեցրել է  ՊԱՕԿ ՖԱ-ի նախագահի պաշտոնը, որից հրաժարվել է նույն տարվա օգոստոսի 11-ին։ 2012 թվականի հունվարին Զագորակիսի՝ երկրորդ պաշտոնաթողությունից հետո Զիզիս Վրիզասն ակումբի կառավարման խորհրդի միաձայն որոշման հիման վրա վերընտրվել է։


=== Հավաքականի կազմում ===
Հունաստանի ազգային հավաքականի կազմում Զիզիս Վրիզասը հանդես է եկել 1994 թվականի ապրիլի 27-ին Սաուդյան Արաբիայի դեմ ընկերական խաղում։ Առաջին գոլը խփվել է 1995 թվականի հունվարի 25-ին Կիպրոսի հավաքականի դարպասին։ 2004 թվականի Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնությանը Վրիզասը մասնակցել է 6 հանդիպումներից 5-ին և գոլ խփել Ռուսաստանի հավաքականի դարպասին։ Հաջորդ՝ «Կոնֆեդերացիաների գավաթ 2005» մրցաշարում Զիսիսը մասնակցել է բոլոր 3 խաղերին։


== Նվաճումներ ==
 Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականԵվրոպայի չեմպիոն, 2004։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում(անգլ.)Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Վերոնիկա Քրիսթիանսեն

Վերոնիկա Քրիսթիանսեն, (նորվ.՝ Veronica Egebakken Kristiansen,հուլիսի 10, 1990(1990-07-10), Egersund, Ռուգլան, Նորվեգիա), նորվեգացի հանդբոլիստ, դանիական «Միդտյուլան» ակումբի և նորվեգիայի հավաքականի ձախ կիսապաշտպան, 2015 թվականի աշխարհի առաջնության չեմպիոն և 2014 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն, 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր։


== Կենսագրություն ==


=== Ակումբային կարիերա ===
Վերոնիկա Քրիսթիանսենը կարիերան նոր սկսելուց պահից հանդես է եկել նորվեգական «Մյոնդալեն»  և դանիական «Ռեյսթադ» ակումբներում։ Իր կարիերայում հաջորդ  ակումբը եղել է «Վոգ Վայպերսը»՝ Քրիստիանսանից։ 2011 թվականին նա անցել է Երկրորդ նորվեգական լիգայի կազմի  մեջ՝ «Գլասվերկետում», կազմի մեջ մտնելու պահից հարվածել է 203 գոլ և ակումբը դուրս է բերել պոստենլիգա։ 2013/2014 թվականների մրցաշրջանում նա 140 գնդակով ռմբարկուների մեջ զբաղեցրել է 2-րդ տեղը։ 2015 թվականի ամռանը Քրիսթիանսենը  անցել է դանիական «Միդթյուլան», առաջին լիգայից, որում հաղթել է Դանիայի գավաթը նույն թվականին։


=== Հավաքականի կազմում ===
Վերոնիկա Քրիսթիանսենը մինչև 18 տարեկանը Նորվեգիայի հավաքականում ունեցել է 14 խաղ, և 30 խաղ մինչև 20 տարեկանը, և 2010 թվականի Աշխարհի առաջնությունում  մինչև քսան տարեկանների թիմերի շարքում հաղթել է։ 2013 թվականի մարտի 20-ին Վերոնիկան խաղացել է առաջին խաղը, ընդդեմ Դանիայի հավաքականի։ Թիմի հետ միասին, 2013 թվականին հաղթել է աշխարհի առաջնությունում (վեց գոլ՝ յոթ հանդիպումներում), բայց Նորվեգիան պարտվել է քառորդ եզրափակչում։ 2014 թվականին Վերոնիկան հաղթել է Եվրոպայի առաջնությունը, 2015 թվականին աշխարհի առաջնությունում, իսկ արդեն 2016 թվականին Օլիմպիական խաղերում դարձել է բրոնզե մեդալակիր։


=== Անձնական կյանք ===
Վերոնիկան  ունի քույրեր՝ Շարլոտան և Ժանետը, ովքեր նույնպես հանդես են գալիս Նորվեգիայի հանդբոլի առաջնությունում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վերոնիկա Քրիսթիանսեն Archived 2020-02-22 at the Wayback Machine.
Վերոնիկայի էջը Եվրոպայի հանդբոլի ֆեդերացիայի կայքում Archived 2015-11-15 at Archive.is (անգլ.)
Յամսկոե (այլ կիրառումներ)

Յամսկոե, կարող է վերաբերել՝

Յամսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում։
Յամսկոե - գյուղ Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Կրասնոկուտսկի շրջանի կազմում։
(4756) Ասարամաս

(4756) Ասարամաս (անգլ.՝ Asaramas), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1950 թվականի ապրիլի 21-ին Լա Պլատայի աստղադիտարանում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,018239 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8275 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2089 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1915,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187964 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,2° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4756) Ասարամաս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դեյլ Յորգենսոն

Դեյլ Ուելդո Յորգենսոն (անգլ.՝ Dale Weldeau Jorgenson, մայիսի 7, 1933(1933-05-07), Բոզմեն (Մոնտանա), Մոնտանա, ԱՄՆ - հունիսի 8, 2022(2022-06-08), Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկացի տնտեսագետ, փիլիսոփայության դոկտոր (1959), Հարվարդի պրոֆեսոր։ ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի (1978) և Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամ (1998)։


== Կենսագրություն ==
Ստացել է Ռիդ քոլեջի տնտեսագիտության բակալավրի (1955), մագիստրոսի (1957) և Հարվարդի համալսարանի տնտեսագիտության դոկտորի (1959) աստիճան։ Աշխատել Է Կալիֆոռնիայի (1959-69) և Հարվարդի (1969 թվականից) համալսարաններում, ներկայումս վերջինիս անվան պրոֆեսոր է (Samuel W. Morris University Professor), 1980 թվականից եղել է տնտեսագիտության «Frederic Eaton Abbe Professor»-ի անվանական պրոֆեսոր, 1994-97 թվականներին՝ տնտեսագիտության ամբիոնի վարիչ։
Եղել է տնտեսական հասարակության (1987) և Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի (2000) նախագահ։ Եղել է Ամերիկյան արվեստի և գրականության ակադեմիայի (1969) և Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի (1989) անդամ։
Ամուսնացած է։
Պարգևատրվել է Ջոն Բեյթս Կլարկի մեդալով (1971)։ Ջոն Կոմոնսի (1983) և Ադամ Սմիթի (2005) մրցանակների դափնեկիր է։


== Հիմնական ստեղծագործություններ ==
«Послевоенный экономический рост Соединенных Штатов» (Postwar U.S. Economic Growth, 1995);
«Эконометрическая модель общего равновесия» (Econometric General Equilibrium Modeling, 1998).


== Գրականություն ==
Блауг М. Йоргенсон, Дейл У. // 100 великих экономистов после Кейнса = Great Economists since Keynes: An introduction to the lives & works of one hundred great economists of the past. — СПб.: Экономикус, 2009. — С. 106—107. — 384 с. — (Библиотека «Экономической школы», вып. 42). — 1500 экз. — ISBN 978-5-903816-03-3


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Страница Д. Йоргенсона на сайте Гарвардского университета Archived 2013-03-04 at the Wayback Machine.
Ուրազաևո (այլ կիրառումներ)

Ուրազաևո, կարող է վերաբերել՝

Ուրազաևո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի կազմում։
Ուրազաևո - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Միրոլյուբովկա (գյուղ, Բլիզնյուկովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիրոլյուբովկաՄիրոլյուբովկա (ուկրաիներեն՝ Миролюбівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1910 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միրոլյուբովկա գյուղում բնակվում էր 145 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,36 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 402,78 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ժողովածու (1933)

Ժողովածու (1933), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1933 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21,2X16 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 106 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։


== Բովանդակություն ==
Մեսրոպայ Գանձակեցւոյ Մեկնութիւն Պատճառաց գրոցն։
Ստորոգութիւնք Արիստոտելի։
Յակ. Նալեան Կտակ չարչարանաց։


== Ծանոթագրություններ ==
Տալկա (այլ կիրառումներ)

Տալկա կարող է վերաբերել՝

Տալկա - գյուղ Էստոնիայում
Տալկա - քաղաք Չիլիում
Բիսկոտո

Բիսկոտո (իտալերեն՝ Biscotto), ճանաչված իտալական հրուշակային խմորեղեն, որն իրենից ներկայացնում է չոր թխվածքաբլիթ՝ երկար ու կոր ձևով։ Իտալերենից թարգմանված նշանակում է «2 անգամ թխված»։ Բիսկոտոն Իտալիայում թխվածքաբլիթի ընդհանուր անվանումն է։
Բիսկոտոյի նմանատիպ տեսակներն են կանտուչին, որը Տոսկանում թխվածքաբլիթի տեսակ է։ Պատրաստվում է ալյուրից, շաքարավազից, կարագից և ձվից։ Բնօրինակ բաղադրատոմսում պատրաստվում է նշենու ավելացմամբ, իսկ հիմա նաև ուրիշ բաղադրիչներով՝ շոկոլադով և չոր մրգերով։ Բիսկոտոյի խմորն ունի բատոնի տեսք, որը բաժանում են մի քանի մասերի և նորից թխում։ Թխվելուց հետո կարելի է դրանք թաթախել շոկոլադի մեջ։ Թխվածքաբլիթը կարելի է պահել 3-4 ամիս։
Ուրիշ երկրներում, ինչպես Իտալիայում, այս տեսակը հայտնի է Բիսկոտո դի Պրատո, Բիսկոչուս կամ Կանտուչին(«Փոքրիկ անկյուններ») անուններով։ Քանի որ բիսկոտոն շատ չոր թխվածքաբլիթ է, այն շատ հաճախ մատուցում են ինչ-որ խմիչքի հետ։ Իտալիայում այն մատուցում են Vin Santo-ով (դեսերտային խմիչք)։ Ամերիկայում բիսկոտոն ուտում են սուրճով կամ սև թեյով։ Իսկ Իսպանիայում այն հաճախ մատուցում են քաղցր աղանդերային գինիով, օրինակ՝ Մոսկատելով։


== Պատմություն ==
Պատմաբանները կարծում են, որ առաջին իտալական բիսկոտոները պատրաստվել են 13-րդ դարում՝ Պրատոյում (Տոսկանա)։ Բիսկոտո բառը գալիս է լատինական միջնադարյան biscoctus բառից, որը նշանակում է «Կրկնակի թխված»։ Շատ հաճախ բիսկոտոն օգտագործել են երկարատև ճանապարհորդությունների կամ պատերազմի ընթացքում, քանի որ դրանք ունեն պահպանման երկար ժամկետ։ Դեռևս Պլինիյ Մեծը(հռոմեացի գրող ու գիտնական) ասել է, որ այսպիսի թխվածքաբլիթները կլինեն ուտելի անգամ մեկ դար հետո։
Բիսկոտոներն եղել են նաև Քրիստոֆեր Կոլումբոսի սիրելի թխվածքաբլիթները։ Նա հաճախ դրանք տանում էր իր հետ երկար ծովային ճանապարհորդությունների։


== Տես նաև ==
Իտալական խոհանոց


== Արտաքին հղումներ ==
Рецепты бискотти Archived 2012-01-16 at the Wayback Machine. gotovitj կայքում
Հայ-շվեյցարական հարաբերություններ

Հայ-շվեյցարական հարաբերությունները միջազգային հարաբերություններն են Հայաստանի և Շվեյցարիայի միջև։


== Միջազգային հարաբերություններ ==
Շվեյցարիան պաշտոնապես ընդունել է Հայաստանի անկախությունը 1991 թվականի դեկտեմբերի 23-ին։ Երկու երկրները պահպանում են դիվանագիտական հարաբերությունները։ Հայաստանում Շվեյցարիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանի նստավայրը տեղակայված է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում, քանի որ վերջինս հանդիսանում է նաև Վրաստանում Շվեյցարիայի դեսպանը։
Շվեյցարիայում Հայաստանի դեսպանությունը իր առաքելությունը սկսել է 2011 թվականին։ Դեսպանատան շենքը գտնվում է Ժնև քաղաքում։ Հայաստանի դեսպանը համարվում է Միավորված ազգերի կազմակերպության ներկայացուցիչ։
Շվեյցարիայի Համադաշնությունը Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչել է դեռևս 2003 թվականին և ընդունել է Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրենք։
Շվեյցարիայի տարածքում ապրում են շուրջ 5000 ծագումով հայ կամ հայ ընտանիքներ։ Հայաստանը և հայերը բազմիցս ստանում են մարդասիրական օգնություն Շվեյցարիայից։ Դրա վառ օրինակներից է 1988 թվականի երկրաշարժը։


== Տե՛ս նաև ==
Հայերը Շվեյցարիայում


== Ծանոթագրություններ ==
Արիստեա

Արիստեա (լատ.՝ Aristea), բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ է շուշանազգիների (Iridaceae) ընտանիքից։


== Բուսաբանական նկարագիրը ==
Բազմամյա խոտաբույսեր են։ Տերևները գծային կամ թրանման են։ Ծաղիկները հավաքված են գլխամասում կամ ստորին հատվածներում։


== Դասակարգում ==
Արիստեա ցեղը ներառում է 56 տեսակ՝


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Аристеа // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907
Յուպիտեր LIX

Յուպիտեր LIX, Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։ Հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի կողմից 2017 թվականի հունիսի 5-ին, և սկզբում անվանվել էր S/2017 J 1:
Արբանյակը ունի մոտ 2 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 23 547 105 կմ հեռավորության վրա, 734,2 օրվա ընթացքում։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 149,2° խավարածրի հարթության նկատմամբ, իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,397 է։
Արբանյակը պատկանում է Պասիֆեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 22,8 - 24,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը 144,5° - 158,3° միջակայքում։


== Տես նաև ==
Յուպիտերի արբանյակներ


== Ծանոթագրություններ ==
Վորոնցովո (գյուղ, Կրոլևեցի շրջան)

Վորոնցովո (ուկրաիներեն՝ Воронцове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վորոնցովո գյուղում բնակվում էր 79 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կալայջիկ

Կալայջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կիև (օդանավակայան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կիև (այլ կիրառումներ)Կիև, միջազգային օդանավակայան, որը գտնվում է Կիևում։ Ամենամեծ օդանավակայաններից է ողջ Ուկրաինայում։ Պաշտոնական անվանումը՝ «միջազգային օդանավակայան Բորիսպոլ»։ Օդանավակայանը տեղակայված է քաղաքի կենտրոնից 18 կմ հեռավորության վրա։ Օդանավակայանից հիմնականում իրականացվում են միջազգային չվերթներ։ 2012 թվականի տվյալներով օդանավակայանը սպասրկել է ավելի քան 8 478 000 ուղևորների։ Օդանավակայանից ամեն օր իրականացվում են 43 միջազգային և 9 ներքին չվերթներ։


== Պատմություն ==
Օդանավակայանը հիմնադրվել է 1959 թվականի հունիսի 22-ին։
1959 թվականի հուլիսի 7-ից օդանավակայանը սկսել է իրականացնել բեռնափոխադրումներ և ուղևորափոխադրումներ։
1960 թվականի նոյեմբերին օդանավակայանը սկսեց շահագործել Տու-104 և Ան-10 ինքնաթիռները։
1965 թվականին օդանավակայանում բացվեց նոր տերմինալի շենք։
1974 թվականին օդանավակայանը ստացավ Տու-134 և Տու-154 ինքնաթիռները։
1980 թվականին օդանավակայանից չվերթներ իրականացվեցին դեպի Մոսկվա Շերեմետևո։


== Կառուցվածք ==
Օդանավակայանը ունի 6 տերմինալներ։
Տերմինալ A - Այս տերմինալը նախատեսված է ներքին չվերթների համար, սակայն 2011 թվականի սեպտեմբերի 14-ին այն փակվել է։
Տերմինալ В - Այս տերմինալը ևս նախատեսված է ներքին չվերթների համար։
Տերմինալ С - Այս տերմինալը ծառայում է միայն VIP-ուղևորների համար։
Տերմինալ D - Օդանավակայանի հիմնական տերմինալն է։ Այս տերմինալից իրականացվում են միջազգային և ներքին չվերթներ։
Տերմինալ Е - Այս տերմինալը նախատեսված է բեռնափոխադրումների համար։
Տերմինալ F - Այս տերմինալը նախատեսված է չատրերային չվերթների համար։


== Ուղևորափոխադրումների ծավալը ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2015-09-05 at the Wayback Machine.
Օդանավակայանի տեսքը
Բանկային խուճապ

Բանկային խուճապ (անգլ.՝ bank run), ավանդատուների կողմից բանկերից ավանդների զանգվածային դուրսբերում՝ կապված բանկի ֆինանսական վիճակի վերաբերյալ կասկածների հետ։ Որքան շատ մարդ է կանխիկացում անում ավանդներից և հաշիվներից, այնքան իներցիայով ավելի է մեծացնում դեֆոլտի հավանականությունը, որը դրդում է մարդկանց միջոցների հետագա կանխիկացմանը։ Նման իրավիճակը կարող է ապակայունացնել բանկն այն աստիճան, որ նրա մոտ կանխիկ միջոցները սպառվեն, և այդպիսով այն սնանկ ճանաչվի։ Սա կանխելու համար բանկը կարող է ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն սահմանափակել  յուրաքանչյուր հաճախորդի համար կանխիկացման հնարավորությունը և կասեցնել միջոցների դուրսբերումը կամ օպերատիվ կերպով ավելի շատ կանխիկ գումար ստանալու հնարավորություն ստեղծել այլ բանկերից կամ կենտրոնական բանկից։
Բանկային խուճապը, ֆինանսական ճգնաժամ է, որը տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ շատ բանկեր բախվում են մարդկանց ներհոսքին, որոնք զանգվածաբար իրենց վտանգված ավանդները վերածում են կանխիկ գումարի կամ ամբողջությամբ փակում են իրենց բանկային հաշիվները։
Համակարգային բանկային ճգնաժամը իրավիճակ է, երբ ամբողջ կամ գրեթե ամբողջ բանկային կապիտալը երկրում սպառվել է։
Առաջացած սնանկացման շղթան կարող է հանգեցնել երկարատև տնտեսական անկման, քանի որ ձեռնարկությունները և սպառողները կապիտալի պակաս ունեն բանկային համակարգի փլուզման պատճառով։ ԱՄՆ Դաշնային պահուստային համակարգի նախկին նախագահ Բեն Բերնանկեի խոսքով՝ Մեծ ճգնաժամը առաջացել է Դաշնային պահուստների համակարգի պատճառով և զգալի տնտեսական վնաս է հասցրել անմիջապես բանկային գործառնություններին։ Համակարգային բանկային ճգնաժամի հաղթահարման ծախսերը կարող են հսկայական լինել. տարեկան ծախսերը միջին հաշվով կազմում են ՀՆԱ-ի 13 %-ը, իսկ տնտեսական արտադրության կորուստները ՀՆԱ-ի միջինը 20 %-ն են 1970-ից 2007 թվականների ճգնաժամերի համար։
Բանկի վրա հարձակումները կանխելու կամ դրանց հետևանքները մեղմելու մեթոդները ներառում են բարձր պահուստային պահանջներ, որոնք բանկերից պահանջում են ավելի շատ պահուստներ պահել դրամական միջոցների տեսքով, պետական օգնություն բանկերին, առևտրային բանկերի պետական կարգավորումը, Կենտրոնական բանկերի կազմակերպումը, որոնք հանդես են գալիս որպես վերջին ատյանի պարտատերեր, ավանդների պաշտպանությունը, ավանդների ապահովագրության համակարգը և գործարկումից հետո, ժամանակավորապես դադարեցրել են միջոցների դուրսբերումը։ Այս մեթոդները ոչ հաճախ են աշխատում․ օրինակ, նույնիսկ երաշխավորված ներդրումների դեպքում ներդրողները բանկի վերակազմավորման ընթացքում կարող են նախկինի պես չունենալ անմիջական հասանելիություն դպոզիտներին։


== Ծանոթագրություններ ==
1311

1311 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1311 թվականն է, 
XIV դարի 11-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Պլյուխ և Պլիխ (մուլտֆիլմ)

Պլյուխ և Պլիխ (ռուս.՝ Плюх и Плих), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որն ստեղծվել է 1984 թվականին ռեժիսոր Նատան Լերների կողմից։ Սցենարը գրվել է Վիլգելմ Բուշի «Պլիխ և Պլյուխ» հումորային ստեղծագործության հիման վրա, Դանիիլ Խարմսի թարգմանությամբ։ Այս ֆիլմը ներառվել է Խորհրդային Միության ոսկե ֆիլմադարանում։
Հեղինակի տեքստը կարդում է խորհրդային հայտնի դերասան Սերգեյ Յուրսկին։


== Սյուժե ==
Երկու սովորական տղաներ՝ Պաուլ ու Պետեր Ֆիտիխները, չար Կասպար Շլիխից փրկում են երկու փոքր շների՝ Պլյուխին և Պլիխին։ Շնիկներին խեղդվելուց փրկելուց հետո տղաները նրանց տանում են իրենց տուն։ Սակայն նրանց ծնողներն ուրախությամբ չեն ընդունում իրենց տանը շների հայտնվելը։ Հետո Պաուլի և Պետերի տանը հայտնված Պլիխն ու Պլյուխը սկսում են անքաղաքավարի կերպով չարաճճիություն անել, ինչի համար «կալանավորվում են մեկ օրով»։ Բայց մի քանի օր անց նրանք փրկում են օտարերկրյա ճանապարհորդ պարոն Խոպպին և նույնիսկ օգնում են նրան ու գտնում նրա գլխարկն ու հեռադիտակը։
Հիացած Խոպպն ասում է, որ շատ է սիրում այդպիսի շնիկների, տանում է նրանց Լոնդոն, որպեսզի Հայդ պարկում նվերներ բաժանի և Ֆիտիխներին 100 ռուբլի է վճարում։ Իսկ Կասպար Շլիխը նախանձից խեղդվում է գետում։


== Նկարահանող խումբ ==
Նկարահանող խումբը կազմում եղել են.

Ռեժիսոր – Նատան Լեռներ
Սցենարիստներ – Յուրի Կովալ, Դանիիլ Խարմս
Կոմպոզիտոր – Միխայիլ Մեերովիչ
Անիմատորներ – Սերգեյ Անաշկին, Ալլա Գրիշկո, Ֆազիլ Գասանով
Օպերատոր – Լեոնարդ Կալվինկովսկի
Հնչյունային օպերատոր – Սերգեյ Կել
Բեմադրող նկարիչ – Յուրի Իյասկին
Խմբագիր – Ալիսա Ֆեոդորիդի
Տիկնիկներն ու բեմանկարը պատրաստել էին.
Մարգարիտա Բոգատսկայա
Վալերի Պետրով
Նադեժդա Լյարսկայա
Անատոլի Կուզնեցով
Լյուդմիլա Ռուբան
Ելենա Պոկրովսկայա
Գենադի Բոգաչև
Ա. Դեգտյարև
Օ. Ուսաչևա
Անատոլի Գնեդինսկի
Տեքստը կարդում է – Սերգեյ Յուրսկի
Հնչյունավորողներ
Ագար Վլասովա
Ստանիսլավ Ֆեդոսով
Ե․ Չերնովա
Տնօրեն – Իգոր Գելաշվիլի


== Մրցանակներ ==
1985 թվականին ստացել է Ռյազանի խորհրդային մուլտիպլիկացիայի փառատոնի մեծ մրցանակ։


== Տեսագրություն ==
1990-ական թվականներին Studio PRO Video-ն այս մուլտֆիլմը թողարկել է VHS համակարգով, լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմների ժողովածուում։ Բոլոր արտոնագրված տեսաերիզներն արտադրվել են Hi-Fi Stereo ձայնով և PAL համակարգում։
Մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD տեսասկավառակով, «Խոշոր Պլան» ընկերության կողմից։ Այս մուլտֆիլմից բացի տեսասկավառակում ընդգրկվել են նաև այլ մուլտֆիլմներ՝ «Պիֆի արկածները», «Խելացի շնիկ Սոնյան», «Նայդա», «Ծովահենի նոթերը», «Կեշան ու Ռոստիկը».

Ձայն՝ Ռուսերեն Dolby Digital 1.0 Mono,
Տարածաշրջանային կոդ՝ 0 (All),
Պատկեր՝ Standart 4:3 (1,33:1),
Գույն՝ PAL,
Փաթեթավորում՝ պարզեցված հրատարակություն,
Ընդհանուր տևողություն՝ 102 րոպե,
Տեղայնացնող՝ «Խոշոր Պլան»։


== Ցուցադրում ==
1984-1991 թվականներին մուլտֆիլմը ցուցադրվել է ԽՍՀՄ պետական հեռուստառադիոյով։ Մուլտֆիլմը ցուցադրվել է նաև «Բարի գիշեր, երեխանե՛ր» հեռուստահաղորդման ժամանակ։ 1992 թվականից մինչև 1996 թվականը մուլտֆիլմը ցուցադրվել է РТР-ով, իսկ մյուս ալիքներով հաճախ կրկնվել է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Мультфильм на сайте Аниматор.ру
Оригинал стихотворения на немецком
Стихотворение «Плюх и Плих»
Творческое объединение «ЭКРАН»