armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Կոլիբրի

Կոլիբրի (լատ.՝ Trochilidae), մանր թռչունների ընտանիք, միակն են կոլիբրիանմանների (լատ.՝ Trochiliformes) կարգում։ Հայտնի է ավելի քան 330 տեսակ։ Ունեն ամերիկյան ծագում (Հարավային Ալյասկայից և Լաբրադորից մինչև Հրո Երկիր կղզեխումբը)։ Միակ թռչունն է, որը կարող է թռչել դեպի ետ։


== Ֆիլոգենետիկական դիրք ==
Սովորաբար դիտվել է որպես Trochili ենթակարգի ջրածիծառների ընտանիքի կարգին։ Համաձայն Սիբլի-Ալքվիսթի դասակարգման կոլիբրիներն առանձնացված են առանձին կարգի մեջ։


== Ընդհանուր բնութագիր ==

Այդ կարգին են դասվում մանր թռչունները։ Դրանք աշխարհի ամենափոքր թռչուններն են (5,7 սմ չափերով և 1,6 գ կշռով)։ Միևնույն ժամանակ գոյություն ունեն ավելի մեծ չափերի կոլիբրիներ (մինչև 21,6 սմ երկարությամբ, մինչև 20 գ կշռով)։
Կոլիբրիի ամենափոքր տեսակը կոլիբրի-իշամեղուն է (Mellisuga helenae) տարածված է Կուբայում, գրեթե 7 սմ երկարությամբ և 2 գ կշռով։
Ամենախոշոր տեսակը՝ հսկայական կոլիբրին (Patagona gigas), ունի ուղիղ երկար կտուց և ճյուղավորված պոչ, վերևում բաց-շագանակագույն գույնի է, կանաչ փայլով, ներքևում կարմրա-շագանակագույն գույնի է, մոխրագույն և դեղին պոչավերևով, որն ունի 21,6 սմ երկարությամբ։ Մեծամասնությամբ տարածված է Հարավային Ամերիկայի արևմտյան երկրների մեծ մասում, հանդիպում են նաև 4000-5000 մ բարձրության վրա։


== Արտաքին տեսք ==
Թրակտուց կոլիբրիների (Ensifera ensifera) կտուցը մարմնից ավելի երկար է, երբեմն ծալված է դեպի ներքև, որոշ տեսակների մոտ՝ դեպի վեր։ Փետուրները գլխի վրա գոյացնում են տարբեր փնջիկներ և փոմփոլիկներ։ Թևերը շատ լավ են զարգացած, ավելի թույլ է զարգացած էրին և բազուկը։ Պոչը լինում է տարբեր ձևերի և բաղկացած է 10 փետուրից բացի հրթիռապոչ կոլիբրիից (Loddigesia mirabilis), որն ունի ընդամենը չորս ղեկային փետուր։
Բազմաթիվ կոլիբրիների տեսակները տարբերվում են առանձնահատուկ վառ գույներով և մետաղական փայլով։ Արուների փետուրները շատ վառ են գունավորված, էգերինը` ավելի մեղմ։


== Մարդիկ և կոլիբրիներ ==
Կոլիբրիների փետուրներն օգտագործվում են որպես զարդ, ինչի պատճառով այդ թռչուններին զանգվածորեն ոչնչացվում էին, և բազմաթիվ տեսակների քանակը կտրուկ նվազել է և դարձել են հազվագյուտ։
Կոլիբրիները օգուտ են բերում՝ լինելով բույսերի փոշոտողներ։


== Տես նաև ==
Կոլիբրի (ցեղ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ն. Մ. Կնիպովիչ (1890–1907)։ «Կոլիբրի»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ 


== Արտաքին հղումներ ==
Trochilidae ընտանիքի տեսակները Ջոն Բոյդի կայքում
Անդրադարձիչ վառարան

Անդրադարձիչ վառարան, բոցավառարանի տեսակ։
Անդրադարձիչ վառարանում ջերմությունը հալվող նյութին է փոխանցվում անմիջականորեն վառելիքի այրման շիկացած արգասիքներից, ինչպես նաև վառարանի շիկացած շարվածքի ճառագայթման միջոցով։
Կիրառվում է գունավոր մետալուրգիայում՝ մետաղներ և կիսաարտադրանքներ ստանալու, ձուլման արտադրությունում՝ սև և գունավոր մետաղներ ու համաձուլվածքներ հալելու համար։
Էլեկտրական աղեղ

Էլեկտրական աղեղ, վոլտյան աղեղ, էլեկտրական պարպման տեսակ. ունի մի էլեկտրոդից (ածխե կամ մետաղե) մյուսը ձգվող աղեղատիպ պայծառ թելիկի տեսք։ Կարող է առաջանալ ցանկացած գազում։ Ջերմաստիճանը թելիկում հասնում է մի քանի հազար աստիճանի, պարպման հոսանքը՝ տասնյակ հազար ամպերի։ էլեկտրական աղեղի թելիկը կաթոդի ու անոթի մոտ նեղանում է և դրանց մակերևույթին առաջացնում վառ բծեր։ էլեկտրոնների ռմբակոծումից անոթը տաքանում է մինչև գոլորշիացման ջերմաստիճանը (ածխե անոթը՝ մինչև 42000K 1 մթնոլորտային ճնշման դեպքում)։
Հենրիկ Մկրտչյան

Հենրիկ Վահագնի Մկրտչյան (հունվարի 1, 1929(1929-01-01), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գյուղատնտես-տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության թեկնածու (1963), ՀԳԳԱ ակադեմիկոս (1994):


== Կենսագրություն ==
Հենրիկ Մկրտչյանը ծնվել է 1929 թվականի հունվարի 1-ին, Երևան քաղաքում։ 1951 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1975-1977 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարարության գիտության վարչության պետ,1977-1980 թվականներին՝ Կուբայի գյուղատնտեսության նախարարության տարածքային նախագծման վարչության գլխավոր խորհրդական, 1980-1983 թվականներին՝ Հողային պախարների ՀամԳՀԻ հայկական բաժանմունքի վարիչ, 1983-1986 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի ագրոարդյունաբերության բաժնի վարիչ, 1986 թվականից՝ ՀՀ գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի գիտահետազոտական ինստիտուտի փոխտնօրեն։
Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական մասնագիտացման և տեղաբաշխման, հողի արդյունավետ օգտագործման և տնտեսական գնահատման, ագրարային հարաբերությունների, գյուղացիական տնտեսությունների հեռանկարային զարգացման հարցերին։


== Երկեր ==
Ծառեր և թփեր դաշտապաշտպան անտառաշերտերի համար։ Երևան։ ՀՍՍՌ ԳԱ հրատ., 1951:
Հարուստ հեկտարի արվեստը։ Երևան։ Հայպետհրատ, 1961։
Հողային հարաբերությունների զարգացումը Հայաստանում, Երևան, 1994:
Գյուղատնտեսական հողօգտագործման բարելավումը և ապրանքային արտադրության ձևավորումը Հայաստանում տնտեսական բարեփոխումների պայմաններում, Երևան, 1996 (համահեղինակ)։
Հողային հարաբերությունները և գյուղատնտեսական հողօգտագործման տնտեսագիտական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում ։ Սեղմագիր տնտեսագիտ. գիտ. դ-րի /Ը.00.02//: Երևան։ Ա. հ., 1996:
Գյուղատնտեսության բարեփոխումների խորացումը և ապրանքային արտադրության ձևավորման ուղիները Հայաստանում։ Երևան։ Գիտություն, 1997։
Հողային բարեփոխումները և գյուղատնտեսական հողօգտագործման տնտեսագիտական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում։ Սեղմ. տնտեսագիտ. գիտ. դ-րի Ը.00.02- «Տնտեսության և նրա ճյուղերի էկոնոմիկա, կազմակերպում և կառավարում» մասն։ Երևան։ Ա. հ., 1998:


== Ծանոթագրություններ ==
Վոխտոմա (Վիգայի վտակ)

Վոխտոմա (ռուս.՝ Вохтома), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիգա գետի ձախ ափին՝ 3 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 25 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը ՈՒնզա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Վոլգա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010300312110000015211
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001521
Ավազանի կոդը - 08.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
ՌՊԳ-26

ՌՊԳ-26 «Ագլեն» (ԳՐԱՈՒ ինդեքսը՝ 7П27), խորհրդային ռեակտիվ հակատանկային նռնակ, որը մշակել է «Բազալտ» գիտաարտադրական միավորումը, որպեսզի այն փոխարինի ՌՊԳ-22 «Նետտո» զենքին՝ բարձրացնելու համար մոտոհրաձգային, օդադեսանտային և այլ ստորաբաժանումների մարտական հնարավորությունները։ 1985 թվականին ընդունվել է խորհրդային բանակի սպառազինության մեջ։
ՌՊԳ-26-ում իրականացվել է մարտական դիրքից երթային հետադարձ անցման հնարավորությունը (նախորդ տարբերակներում՝ ՌՊԳ-18 և ՌՊԳ-22, եթե նռնակը անցել էր մարտական դիրքի, ապա այն պետք է կրակեր, քանի որ այն նռնականետը նորից երթային դիրքի վերադարձնել հնարավոր չէր)։
Դրանից բացի, ՌՊԳ-22-ի համեմատությամբ մեծացել է զրահահարությունը, սկզբնական արագությունը (հետևաբար նաև ուղիղ կրակոցի հեռավորությունը, բայց քիչ), իսկ մարտական դիրքի բերելու ժամանակը կրճատվել է երկու անգամ։ Ընդ որում՝ նռնականետի զանգվածն ավելացել է ընդամենը 200 գրամով։


== Շահագործող երկրներ ==
 ԽՍՀՄ/ Ռուսաստան
 Հորդանան
 Մերձդնեստր
 Լեհաստան
 Բելառուս
 Ուկրաինա
Դոնեցկի Ժողովրդական Հանրապետություն
 Ղազախստան
 Ուզբեկստան
 Մոլդովա
 Թուրքմենստան
 Տաջիկստան
 Ղրղզստան
 Հայաստան
 Սիրիա
 Ադրբեջան
 Վրաստան
 Լատվիա
 Լիտվա
 Էստոնիա


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Каталог «Оружие России». — Т. 1. — М., 1997.


== Արտաքին հղումներ ==
РПГ-26 Archived 2020-01-29 at the Wayback Machine.
Реактивная противотанковая граната РПГ-26 «Аглень»
(5684) Կոգո

(5684) Կոգո (անգլ.՝ Kogo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Տակեշի Ուրատայի կողմից Օոհիրայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,22056 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7372 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7039 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1208,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297859 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,56° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5684) Կոգո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մեծ ոճիրը

Մեծ ոճիրը, Արամ Անտոնյանի փաստավավերագրական աշխատությունը։
Սփյուռքահայ գրող-հրապարակախոս Արամ Անտոնյանը (1887-1952) Դեյր-էլ-Զորի անապատում մահվան ճիրաններից ազատված հատուկենտ մարդկանցից է։ «Մեծ ոճիրը» գիրքն ամփոփում է Մեծ եղեռնի վերաբերյալ մի շարք արժեքավոր վավերագրեր, վկայություններ, հրամանագրեր, ծածկագրեր, հեռագրեր, նամակներ ու գրություններ, որոնք ուղեկցվում են 1915 թվականի ջարդերից հրաշքով փրկված հեղինակի մեկնաբանություններով։


== Բովանդակություն ==
ՄՈՒՏՔ
Խղճի ձայն մը
ՆԱԻՄ ՊԷՅԻ ՅԻՇՈՂՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ
Ա. – ՋԱՐԴԱՐԱՐՆԵՐԸ
Բ. – ՌԷՍ-ԻՒԼ-ԱՅՆԻ ԵՒ ԻՆԹԻԼԻԻ ՋԱՐԴԵՐԸ
Գ. – ՏԷՐ ԶՕՐԻ ՋԱՐԴԵՐԸ
ՊԱՇՏՕՆԱԿԱՆ ՏՕՔԻՒՄԱՆՆԵՐԸ
Ա. – ԿԱՆԽԱՄՏԱԾՈՒԹԻՒՆԸ
Բ. – ԶԳՈՒՇԱԿԱՆ ՄԻՋՈՑՆԵՐ
Գ. – ՋԱՐԴԵՐՈՒՆ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՀԱՆԳԱՄԱՆՔԸ
Դ. – ՊԶՏԻԿ ՄԱՐՏԻՐՈՍՆԵՐԸ
Ե. – ՔԱՋԱԼԵՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐ
Զ. – ԱՐԴԱՐԱՑՄԱՆ ՓՈՐՁԵՐ
Է. – «ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՐԱՐՈՒԱԾԸ»
ՎԵՐՋԱԲԱՆ
Ընդհանուր ժողովուրդին պատասխանատուութիւնը
ՅԱՒԵԼՈՒԱԾ


== Ծանոթագրություններ ==
Ինգրես (խաղ)

Ինգրես (անգլ.՝ ingress — մուտք) բազմամասնակցային դերակատարման խաղ է, որը մշակել է Niantic Labs ընկերությունը Գուգլի համար և որը աշխատում է Անդրոիդ և iOS համակարգերում։
Պաշտոնապես թողարկվել է նոյեմբերի 16 2012 թվականին։ Վիրուսային գովազդը թողարկվել է նոյեմբերի 8-ին։ Որոշ տեղեկություններ խաղի մասին հայտնվել են դեռևս 2011 թվականի հուլիսի 12-ին San Diego Comic-Con International պարբերականում։ Google-ի աշխատողները այս խաղի թեստավորումն են անցկացրել առնվազն 6 ամիս։ Ներկա պահին բեթա-թեստավորումը ավարտված է և խաղը հասանելի Google Play-ում, իսկ գրանցումը բաց է բոլորի համար։. 2014 թվականի հուլիսի 14-ին AppStore-ում հասանելի դարձավ խաղի iOS տարբերակը։
2014 թվականին խաղը ընդգրկում էր 2 000 000 խաղացող ամբողջ աշխարհում։.


== Խաղի ընթացքը ==
Քայլելով իրական աշխարհում իրենց բջջային սարքերով, խաղի վիրտուալ աշխարհում խաղացողները պետք է գրավեն պորտալներ, որոնք իրական աշխարհում ինչ-որ տեսարժան վայրեր են։ Պորտալները ավելացվում են խաղացողների կողմից։ Որպեսզի գրավեն պորտալները և կատարեն խաղի մնացած գործողությունները օգտագործվում է այսպես կոչված ՛՛՛էկզոտիկ նյութ՛՛՛ (XM, eXotic Matter)։ Նյութը կուտակվում է պորտալներում և նաև հայտնվում է մարդկանց զանգվածների շուրջ բոլորը, օրինակ, ավտոբուսի կանգարներում։


== Խմբեր (ֆրակցիաներ) ==
Խաղում կան երկու ֆրակցիաներ. «Enlightened» (Լուսավորիչներ), որոնց գույնը վառ կանաչն է և «Resistance» (Ընդիմադիրներ), որոնց գույնը խաղում կապույտն է։ Ֆրակցիաները չեն տարբերվում իրենց խաղի ոճով՝ միայն գաղափարով և իրենց դերով խաղի սյուժեի մեջ։
Խաղի քարտեզի վրա խացողը ներկայացված է 40 մետր շարավիղ ունեցող շրջանով։ Քարտեզի վրա պատկերված են տների և ճանապարհների ուրվագծերը, նյութի լուսավոր կետեր, պորտալներ, կապեր, դաշտեր և բանակիներ։ Պորտալները, կապերը և դաշտերը ունեն իրենց ֆրակցիայի գույնը։ Իր գործողությունների մեծ մասի համար խաղացողը ստանում է AP՝ Գործողության Միավորներ (Action Points)։ Նա հավաքում է միավորները և ավելացնում իր մակարդակը, ինչպես նաև ստանում է ավելի բարձր մակարդակի առարկաներ օգտագործելու հնարավորություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://geektimes.ru/post/175407/ - ինչպես խաղալ (ռուս.)
Բուենու Բրանդան

Բուենու Բրանդան (պորտ.՝  Bueno Brandão), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի Հարավ-արևմտյան մասում։ Մտնում է Անդրելանդիյա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 11 039 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 355,233 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 31,1 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1938 թվականի դեկտեմբերի 17-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 36.803.535,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 3.348,82 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,769 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Անաքսանդրա

Անաքսանդրա (հուն․՝ Ἀναξάνδρα; մ.թ.ա. 3-րդ դար - անհայտ), հին հույն նկարչուհի։ Նիլկեսի դուստր և աշակերտուհի, դիցաբանական և ժանրական տեսարանների նկարչուհի։ Գործունեության տարիները մ․թ․ա․ մոտ 228 թվականն է։ Հիշատակվում է Կղեմես Ալեքսանդրացու՝ 2-րդ դարի քրիստոնեական աստվածաբանի կողմից՝ նրա Stromateis (տարբեր) բաժնում «Կանայք և տղամարդիկ, որոնք պատրաստ են կատարելության» անվան տակ։ Կղեմեսը մեջբերում է հելլենական գիտնական Դիդիմոս Քալցենտերուսի կորած աշխատանքը (մ․թ․ա․ I դար)։


== Հիշատակ ==
1994 թվականին Միջազգային աստղագիտական միությունն անվանել է նրա անունով Վեներայի վրա խոշոր խառնարանը (20 կմ տրամագծով)։ Գրող Քերոլայն Բ․ Քունին անվանել է նրա անունով իր «Երեկվա աստվածուհին» (2003) վեպի գլխավոր հերոսուհուն։ Վեպի գործողությունը ծավալվում է Տրոյական պատերազմի ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Anaxandra in the Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology William Smith (1870) at Ancient Library. Accessed September 2007
Women Artists in All Ages and Countries By Elizabeth Fries Ellet, New York, 1859. At Google book search.
Painting of Ancient Sikyon at Ancient Greek Cities, (1997) Ellen Papakyriakou/Anagnostou. Accessed September 2007
Anaxandra crater Venus Crater database, Lunar and Planetary Institute, 2007
Anaxandra crater Gazetteer of Planetary Nomenclature. Accessed September 2007
Պրադիլիո

Պրադիլիո  (իսպ.՝ Pradillo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Տիերա դե Կմերոս շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 10,28 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 68 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 40 կմ հեռավորության վրա։
Մարդու աշխարհագրության ֆրանսիական դպրոց

«Մարդու աշխարհագրության»ֆրանսիական դպրոց, աշխարհագրական դպրոց Ֆրանսիայում, որ ճանաչում գտավ XIX դարի վերջին և XX դարի 1-ին կեսին։ Ներկայացուցիչները (Պ. Վիդալ դը լա Բլաշ, է. Մարտոն, ժ. Բրյուն, է. Դալուա և ուրիշներ) աշխարհագրության խնդիրը սահմանում էին իբրև բնության և մարդու փոխհարաբերության ուսումնասիրում՝ շեշտելով մարդու գործունեության տարբեր ձևերի վրա աշխարհագրական միջավայրի ունեցած ազդեցությունը, նրա «ապրելակերպը»։ Սոցիալական զարգացման օրենքներն այս դպրոցի ներկայացուցիչների հետազոտություններում դուրս էին մնում, միաժամանակ նրանց աշխատանքներն ունեին բնագիտական, ազգագրական բնույթի փաստական հարուստ նյութ և աչքի էին ընկնում պատկերավոր շարադըմամբ։
Կիդուկյուլա (գյուղ, Ռինգու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿիդուկյուլաԿիդուկյուլա (էստ․՝ Kõduküla), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռինգու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 115 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Աստերոիդների ցանկ (71001-71100)

Աստերոիդների ցանկ (70901-71000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (71101-71200)
 Աստերոիդների ցանկ (70901-71000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (71101-71200)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (70001)-(75000)»։ www.minorplanetcenter.net
Այսել Մամեդովա

Այսել Մամեդովա (ադրբ.՝ Aysel Məmmədova, կամ ուղղակի Այսել (AISEL), հուլիսի 3, 1989(1989-07-03), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի ջազ երգչուհի և երգահան։


== Կենսագրություն ==
Այսել Մամեդովան ծնվել է 1989 թվականի հուլիսի 3-ին Բաքվում՝ երաժշտական ընտանիքում։ 1995-2006 թվականներին հաճախել է Բյուլ-բյուլի անվան երաժշտական դպրոց, 2010 թվականին ավարտել է Բաքվի երաժշտական ակադեմիան։
Երգում է ջազ և սոուլ երաժշտական ժանրերում։ Մասնակցել է մի շարք երաժշտական միջոցառումների, այդ թվում՝ «Ջազի և բլյուզի կասպիական փառատոն» (2002), «Բաքվի ջազային փառատոն» (2005, 2006), «ՄուզԷներգո» իմպրովիզացիոն երաժշտության փառատոն (2007), Մոնտրյոյի ջազային փառատոն (2009) և Կովկասյան ջազ-փառատոն (2012)։
2017 թվականի նոյեմբերի 8-ին հայտարարվեց, որ Այսելը Լիսաբոնում՝ «Եվրատեսիլ 2018 երգի մրցույթ»-ում, ներկայացնելու է Ադրբեջանը։
2018 թվականի մարտի 4-ին Այսել Մամեդովան ներկայացրեց «Եվրատեսիլ 2018» մրցույթի համար նախատեսված «X My Heart» երգը։ Երգի հեղինակներն էին հույն երգահան և պրոդյուսեր Դիմիտրիս Կոնտոպուլոսը և շվեդուհի Սանդրա Բյուրմանը։ Երգը ձայնագրվել է Լոնդոնում։
Մամեդովային չի հաջողվել անցնել մրցույթի եզրափակիչ փուլ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոմքի Սուրբ Գևորգ վանք

Գոմքի Սուրբ Գևորգ վանք, հայկական վանական համալիր էր պատմական Վասպուրական նահանգում։ Կառուցվել է 905 թ-ին և գործել մինչ Մեծ Եղեռնը։ Ոչնչացվել է տեղի քրդերի և թուրքերի կողմից։
Ֆերբանկս

Ֆերբանկս (լայն տարածում ունի որպես Ֆերբենքս;; անգլ.՝ Fairbanks), քաղաք Ալյասակայի (ԱՄՆ նահանգ) կենտրոնում, Ֆեյրբենկս Նորթ Ստար շրջանի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքի բնակչությունը 30 224 մարդ է, արվարձաններով՝ 82 840 մարդ։ Տեղակայված է Տանանա գետի աջ ափին։
Խոշորագույն կրթական կենտրոնը Ալյասկայում։ Քաղաքի մոտ գտնվում են Ալյասկայի համալսարանը Ֆերբանկսում (անգլ.՝ University of Alaska Fairbanks) և Ֆորթ-Ուեյնրեյթ (անգլ.՝ Fort Wainwright) խոշոր ռազմական կայանը։


== Պատմությունը ==
Ֆերբանկս քաղաքը հիմնադրվել է 20-րդ դարի սկզբին՝ կապված Ալյասկայի Ոսկե տենդի հետ և անվանվել է այդպես ի պատիվ Ինդիանայի նահանգապետի՝ Չարլզ Ուորեն Ֆերբանկսի, ով ավելի ուշ դարձավ ԱՄՆ-ի փոխնախագահ: 1902 թվականին ոսկու առաջին հանքերը հայտնաբերվեցին իտալական ծագումով ամերիկացի Ֆելիքս Պեդրոյի կողմից:
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քաղաքի միջով անցնում էր ինքնաթիռների երթուղի ԱՄՆ-ից դեպի ԽՍՀՄ: Քաղաքում ամերիկյան ինքնաթիռներն ընդունում էր սովետական առաքելությունը, և այնուհետև Խորհրդային Միության օդաչուները դրանք ուղարկում էին Ասլիբի ուղիով դեպի արևելյան ռազմաճակատ:


== Կլիմա ==
Ֆերբանկսում կլիման չափավոր մայրցամաքային է: Ձմեռը երկար է և ցուրտ: Շարունակվում է սեպտեմբերի վերջից մինչև մայիսի սկզբը: Ամառը կարճ և տաք է,  տեղումների մեծ մասը գալիս է հենց ամռանը: Մաքսիմալ ջերմաստիճանը +37,9 °C է, մինիմալը՝  — 54,4°С:


== Տնտեսություն ==
Ֆերբանկսը գտնվում է Տանանա պտղաբեր հովտում, որտեղ, չնայած խիստ կլիմայի, աճեցնում են գյուղատնտեսական մշակույթ: Նախորդ դարի 20-ական թվականներին քաղաքներում համարյա ձեռք էր բերվել սննդային մթերքների ինքնաբավությունը: Քաղաքը համարվում է Ալյասկայի երկաթուղային ճանապարհի վերջնակետը:
Զարգացած է զբոսաշրությունը. մեկ տարում 350 հազար մարդ: Սպասարկվում է Ֆերբանկսի օդանավակայանը:


== Սպորտ ==
1984 թվականից ԱՄՆ-ի Ալյասկա նահանգի Ուայթհորս շրջանի Յուկոն, Կանադա և Ֆերբանկս քաղաքների միջև տեղի է ունենում շների միջազգային վարժությունների մրցավազքը՝ Յուկոն Քվեսթը (անգլ.՝ Yukon Quest):


== Քաղաքներ-եղբայրներ ==
 Կանադա, Յելոունայիֆ
 Ճապոնիա, Մոմբեցու
 Նորվեգիա, Մու ի Ռանա
 Հնդկաստան, Պունա
 ԱՄՆ, Ռիչլենդ
 Չինաստանի Հանրապետություն, Թայնան
 Իտալիա, Ֆանանո
 Ֆրանսիա, Էքս Լե Բեն
 Մոնղոլիա, Էրդենետ
 Ռուսաստան, Յակուտսկ


== Հայտնի տեղացիներ ==
Մայքլ Բելթոն-ամերիկացի ձեռնարկատեր։
Վիվիկա Ժենո-ամերիկացի օպերային երգչուհի։
Քելլի Մոներմայքեր-ամերիկացի երգչուհի։
Ջեսիկա Մուր-ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։
Բիլլ Ուոքեր-ամերիկացի քաղաքական գործիչ։ Ալյասկայի նահանգապետ (2014—2018 թվականներ)։
Շանել Փրեսթոն-ամերիկացի պորնոդերասանուհի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Ֆերբանկսի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայքը (անգլերեն լեզվով)
Ամին Համիդ ալ-Հուվեյդի

Ամին Համիդ ալ-Հուվեյդի (արաբ․՝ وزارة الحربية‎‎, սեպտեմբերի 22, 1921(1921-09-22), Q12196054?, Եգիպտոս - հոկտեմբերի 31, 2009(2009-10-31), Կահիրե, Եգիպտոս), եգիպտացի քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմական գործիչ, Եգիպտոսի ռազմական նախարար (1967-1968 թվականներ)։ Եգիպտոսի ռազմական հետախուզման միության պետ (1967—1970 թվականներ), քաղաքական գործիչ։  


== Կենսագրություն ==
1940 թվականին ավարտել է ռազմական ակադեմիան։
1951 թվականից դարձել է ռազմական գիտության մագիստրոս։ Ուսումը շարունակել է ԱՄՆ-ի բանակի հրամանատարա-շտաբային քոլեջում, Լիվենվորտի ամրոցում (Կանզաս)։   
Ուսումն ավարտելուց հետո ալ-Հուվեյդին դասախոս է աշխատել Ռազմական ակադեմիայում։ Ավելի ուշ դարձել է Ռազմական-շտաբային քոլեջի պրոֆեսոր։ Իր ձեռքն է վերցրել Եգիպտոսի զինված ուժերի ռազմական գործողությունների հրամանատարությունը։ Կազմակերպել է Պորտ Սաիդի և Կահիրեյի պաշտպանությունը 1956 թվականի Սուեզի ճգնաժամի ժամանակ։ Եղել է հետախուզական ծառայության պետի տեղակալը։ 
Եղել է Եգիպտոսի ազատ սպաների գործողության անդամ։
Եղել է նախագահ Գամալ Աբդել Նասերի խորհրդատուն։  
Գամալ Աբդել Նասերի հետ զբաղվել է դիվանագիտական և պետական պարտականություններով։ Եղել է Եգիպտոսի, Մարոկկոյի և Իրաքի դեսպանը, ազգային կառավարման նախարար և կաբինետի հարցերի պետական նախարար։   
Գամալ Աբդել Նասերին հանձնարարում է նրան վերլուծել Իսրայելի դեմ ուղղված Վեցօրյա պատերազմում պարտության արդյունքը և պատճառը, որի արդյունքում ձերբակալվել են Սալահ Նասրը և Աբդել Հակիմ Ամերը, ինչպես նաև` վերակազմել բարոյալքված երկրի զինված ուժերը։
1967-1968 թվականներին զբաղեցրել է Եգիպտոսի ռազմական նախարարի պաշտոնը։
Եղել է Եգիպտոսի գլխավոր հետազոտական ծառայության պետ։ Պանարաբիստ է և ազգայնական։  
Իր գլխավորությամբ Եգիպտոսի գլխավոր հետազոտական ծառայությունը Մոսադի 53 գործակալ է հայտնաբերել։
Նասերի մոտ ազգականը, որը հանդես է գալիս քաղաքական գործիչ Անվար Սադաթի դեմ 1971 թվականին, ձերբակալվել է մյուս 91 սպաների հետ` պետական դավաճանության մեջ մեղադրելով, կանգնել է Հեղափոխական տրիբունալի առաջ և դատապարտվել է 10 տարվա տնային կալանքի։ 
Արաբերեն և անգլերեն ավելի քան 50 գրքի, մամուլում և մասնագիտական ամսագրերում հայտնված հարյուրից ավելի քաղաքական մեկնաբանությունների հեղինակ է։  


== Ընտրված ստեղծագործություններ ==
How Zionist Leaders Think,
Lost Opportunities,
50 Years of Storms
Telling What I saw
The 1967 War: The Secrets and Mysteries


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրություն(չաշխատող հղում)(անգլ.)
Կենսագրություն(անգլ.)
Բուրյոնուշկա

Բուրյոնուշկա (ռուս.՝ Бурёнушка), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը ստեղծել է ռեժիսոր Վալերի Ֆոմինը, 1974 թվականին, ըստ ռուսական ժողովրդական «Փոքրիկ Խավրոշեչկա» հեքիաթի մոտիվների։ Լուսագրերում գրված է. ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի հեռուստատեսության և ռադիոյի պետական կոմիտեի պատվերով։


== Հեղինակներ ==
Ռեժիսոր` Վալերի Ֆոմին
Սցենարիստ` Լ. Տիլման
Կոմպոզիտոր` Վլադիսլավ Կազենին
Օպերատոր` Վալենտին Բաժենով
Բեմադրող նկարիչներ` Վ. Յուրչիկով, Վ. Ֆոմին
Հնչյունային օպերատոր` Բ. Բերեստեցկի
Դերերը հնչյունավորել են` Տատյանա Ռեշենիկովա, Գերման Կաչին, Վ. Տկաչ, Տ. Անանյինա, Նատալյա Կրաչկովսկայա
Տիկնիկավար` Վ. Բաժենով
Դեկորները և տիկնիկները պատրաստել են` Յու. Ուշակով, Ա. Գոլոշուկ, Վ. Վեսենկին, Պ. Կուֆտին
Բանաստեղծությունների հեղինակ` Գերման Դրոբիզ
Խմբագիրներ` Լ. Կոզլովա, Ի. Օռլով
Տնօրեն` Ֆ. Անտոնով


== Երաժշտություն ==
Երգ երջանկության մասին (երաժշտությունը` Վ. Կազենինի, խոսքերի հեղինակ` Գ. Դրոբիզ):


== Վերաթողարկում տեսաերիզով ==
2007 թվականին մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով վերաթողարկվել է «Վերայի և Անֆիսայի մասին» մուլտֆիլմերի հավաքածուում («Վերան և Աֆիսան մարում են կրակը», «Վերան և Անֆիսան դասի ժամին», «Բուրյոնուշկա», «Հեքիաթ Մոծակ Մոծակյանի մասին», «Սինյուշկայի ջրհորը», «Խոտի թակարդ», «Փոքրիկ պինգվինը» և «Շնագայլի հրամանով»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Բուրյոնուշկա» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Բուրյոնուշկա» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
«Բուրյոնուշկա» դիտել առցանց
Каталог ТПО «Союзтелефильм»
Ռեյան

Ռեյան (ֆր.՝ Reillanne, օքս.՝ Ralhana), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Ռեյան կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Ֆորկալկե։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04160։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 1479 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 897 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 603-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 294-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 67,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 58,4 %)։ 603 աշխատունակ բնակիչներից 501-ը աշխատում էին (273 տղամարդ և 228 կին), անաշխատանք էին 102-ը (50 տղամարդ և 52 կին)։ 294 անգործ մարդկանցից 71-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 118-ը թոշակառու, 105-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով.


== Տեսարժան վայրեր ==
Վալգրան դղյակ (1650—1680 թվականներ)
Նոտր Դամ դը լ’Ասոմտիոն եկեղեցի (XII դար)
Սեն Ռոշ ժամատուն
Աստվածածնի Վերափոխման ռոմանական եկեղեցի
Սեն Դենի ժամատուն
Ազգագրական թանգարան


== Քույր քաղաքներ ==
 Իտալիա Ռոքասպարվերա (Իտալիա), 1996 թվականի հոկտեմբերի 13-ից


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Ռեյան» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-03-ին։ Վերցված է 2012-8-19 
«Ռեյան» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-30-ին։ Վերցված է 2013-01-12
Սուսպենզիաներ

Սուսպենզիաներ (լատ.՝ suspendere - կախել), կախույթն, պինդ նյութի մասնիկներից և հեղուկից բաղկացած դիսպերս համակարգեր։
Սուսպենզիաներում պինդ նյութի դիսպերսման աստիճանը ավելի փոքր է (մասնիկները ավելի մեծ են՝ 194 սմ), քան կոլոիդ համակարգերում։ Կառուցվածքային կմախք չունեցող անկայուն են, պինդ նյութի մասնիկները (դիսպերսված ֆազը) նստում են ծանրության ուժի ազդեցությամբ։
Սուսպենզիաներ ստանում են պինդ նյութը հեղուկում մանրելով, փոշին հեղուկի հետ խառնելով և այլ եղանակներով։ Սուսպենզիաներ ստացվում են նաև կո լոիդների կոագուլմամբ։ Բնության մեջ առաջանում են հոսող ջրերով բնահողի լվացման և մթնոլորտային փոշիով ջրամբարների աղտոտման հետևանքով։ Սուսպենզիան լայնորեն օգտագործվում են շինարարության մեջ, խեցեղենի, լաքաներկերի, թղթի և այլ արտադրություններում։ Որոշ պարարտանյութեր, գյուղատնտեսական թունանյութեր և բազմաթիվ դեղանյութեր օգտագործվում են Սուսպենզիաների ձևով։


== Տես նաև ==
Լուծույթներ
Էմուլսիա
Ռապինո

Ռապինո  (իտալերեն՝ Rapino), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1432 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 72 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 20 կմ²։ Փոստային ինդեքս` 66010։ Հեռախոսային կոդ` 0871։
Բնակավայրի հովանավոր պաշտպան է Սուրբ Լավրենտին։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 10-ին


== Ծանոթագրություններ ==
Կարպովկա (գյուղ, Երշիչսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿարպովկաԿարպովկա (ռուս.՝ Карповка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 112 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մրրկահավեր

Մրրկահավեր (լատ.՝ Procellariidae), խողովակաքթերի կարգի թռչունների ընտանիք։ Հայտնի է մրրկահավերի 47 տեսակ։ Նախկին ԽՍՀՄ երկրներում հանդիպում է 8 տեսակ, որից միայն մեկն է բնադրում (հյուսիսային մրրկահավեր), 3-ը հանդիպում են պարբերաբար, չվելու ժամանակ, 4-ը՝ պատահական։


== Ընդհանուր բնութագիր ==
Կտցի ծայրը կեռ է, քթային խողովակները մոտեցած կամ միացած են իրար և բացվում են վերնակտուցի կատարին։ Մատները միացած են լողաթաղանթով։ Թևերը բարակ են և երկար (21,5-50 սմ)։ Վատ քայլող, լավ լողացող ու թռչող թռչուններ են։


== Կենսակերպ ==
Ակտիվ են և՛ ցերեկը, և՛ գիշերը, իսկ բազմացման շրջանում՝ միայն գիշերը։ Ցամաքի հետ կապված են բազմացման շրջանում, մնացած ժամանակ հեռավոր չվերթներ են կատարում (օրինակ՝ նեղքիթ մրրկահավերը Ավստրալիայի հարավային ափերից հասնում է մինչև Բերինգի ծով)։


== Բնադրում ==
Բնադրում են գաղութներով, գլխավորապես հյուսիսային մրրկահավ ծովերի ժայռոտ, ամայի ափերին։ Մոնոգամ են, դնում են 1 ձու, թխսում են էգը և արուն։ Ձագերը կույր են՝ ծածկված խիտ աղվամազով։ Մրրկահավերը սնվում են ծովային անողնաշարավորներով, ձկներով, ձկնորսության թափոններով։
Տարածված են Արկտիկայից մինչև Անտարկտիդա։
Դաբ (Սպերի գավառ)

Դաբ, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում։ Գտնվում էր Սպեր քաղաքից արևելք, Ճորոխ գետի աջ ափից 3 կմ հեռու։
Տարածքը լեռնային էր։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տուրի Ռոգ

Տուրի Ռոգ (ռուս.՝ Турий Рог), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խանկայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 659 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ստարոգորոժենո

Ստարոգորոժենո (ուկրաիներեն՝ Старогорожене), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1809 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստարոգորոժենո գյուղում բնակվում էր 1 077 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,5 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
ՍԵԱՏՕ

Հարավ-Արևելյան Ասիայի պայմանագրի կազմակերպություն, ՍԵԱՏՕ (անգլ.՝ South-East Asia Treaty Organizationմ, SEATO), Հարավարևելյան Ասիայի հավաքական պաշտպանության լուծարված միջազգային կազմակերպություն, որը ստեղծվել էր Հարավարևելյան Ասիայի Հավաքական պաշտպանության պայմանագրով կամ Մանիլայի դաշնագրով։
Ձևավորվել էր 1954 թ. սեպտեմբերի 8-ին Մանիլայում կնքված պայմանագրով, որին մասնակցում էին ԱՄՆ-ը, Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան (մինչև 1974 թ.), Ավստրալիան, Նոր Զելանդիան, Թաիլանդը, Ֆիլիպինները և Պակիստանը (մինչև 1973 թվականը)։
Սկզբնապես ստեղծված լինելով հարավարևելյան Ասիայում կոմունիստական ռեժիմների հետագա տարածումն արգելափակելու համար, ՍԵԱՏՕ-ն, ընդհանուր առմամբ, համարվում է ձախողված նախաձեռնություն, քանի որ ներքին հակամարտությունն ու վեճերը մեծապես խոչընդոտում էին ՍԵԱՏՕ-ի զինված ուժերի ընդհանուր օգտագործմանը։ Այնուամենայնիվ, ՍԵԱՏՕ-ի կողմից ֆինանսավորված մշակութային և կրթական ծրագրերը երկարատև ազդեցություն թողեցին Հարավարևելյան Ասիայում։
Կազմակերպությունն ինքնալուծարվել է 1977 թվականի հունիսի 30-ին։
Արմենիան Ֆոլիա Անգլիստիկա

Արմենիան Ֆոլիա Անգլիստիկա, հայկական ասոցիացիայի անգլիագիտական հետազոտությունների գրախոսվող միջազգային ակադեմիական հանդես, որի նպատակն է խթանել անգլիագետների հետ գիտական համագործակցության ամրապնդումը անգլերեն լեզվի, մշակույթի, գրականության և մեթոդաբանության գիտա-հետազոտական ոլորտներում։ Հանդեսն ունի նաև հայագիտական բաժին, որը միջազգային գիտական շրջաններին հասանելի է դարձնում հայոց լեզվի, գրականության և մշակույթի ոլորտում հայ գիտական մտքի ձեռքբերումները, նպաստում հայ մշակույթի ճանաչմանն ու տարածմանը։


== Աղբյուր ==
Գիտական տեղեկատվական վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն, Հայաստանում հրատարակվող գիտական պարբերականների ցանկ Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Լա Պետիտ Մարշ

Լա Պետիտ Մարշ (ֆր.՝ La Petite-Marche), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Մարսիյյա ան Կոմբրայ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մոնլյուսոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03206։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 186 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 113 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 72-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 41-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 63,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 64,2 %)։ 72 աշխատունակ բնակիչներից 62-ը աշխատում էին (37 տղամարդ և 25 կին), անաշխատանք էին 10-ը (4 տղամարդ և 6 կին)։ 41 անգործունակ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 17-ը թոշակառու, 18-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Սեն Տոմ եկեղեցի (XIX դար)


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Լա Պետիտ Մարշ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-06-ին։ Վերցված է 2012-7-2 
«Լա Պետիտ Մարշ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-30
Հարթաշեն (Շիրակի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՀարթաշենՀարթաշեն (նախկին անվանումը` Դուզխարաբ),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Աշոցքի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Գյումրիից մոտ 22 կմ հյուսիս-արևելք։ Վերանվանվել է Հարթաշեն 1946 թվականի նոյեմբերի 12-ին։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Հարթաշենի մշտական բնակչությունը կազմել է 153, առկա բնակչությունը` 150 մարդ բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, կերային կուլտուրաների և կարտոֆիլի մշակությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Հարթաշենն ունի եկեղեցի։


== Տես նաև ==
Հարթաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տարածաշրջանի քարտեզ
Հարթաշեն գյուղի էջը CAA կայքում Archived 2011-08-20 at the Wayback Machine.
Հարթաշեն գյուղի մասին Armeniapedia.org կայքում
Զմանովո (գյուղ, Բորիսոգլեբսկի շրջան)

Զմանովո (ռուս.՝ Зманово), գյուղ Ռուսաստանի, Յարոսլավլի մարզի Բորիսոգլեբսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քարե անտառ

Շիլինի քարե անտառ, կրաքարե կազմավորումների խումբ Չինաստանի Յունան նահանգի Շիլին կոմսությունից 500 կմ հեռավորության վրա, իսկ մարզկենտրոն Կունմինից ՝ 90 կմ հեռավորության վրա։ Բարձր ժայռերը ստալագմիտների նման թափվում են գետնին։ Դրանցից շատերը նման են քարացած ծառերի, այդ պատճառով էլ քարե անտառի պատրանք է ստեղծվում։ 2007 թվականից այս վայրի 2 մասեր՝ Նաիգու քարե անտառը (乃古石林) և Սուոգեյ գյուղը (所各邑村) ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից ճանաչվել են համաշխարհային ժառանգության մաս՝ դասվելով Հարավային Չինաստանի կարստային հուշարձանների շարքում։ Այս  վայրը Չինաստանում համարվում է ամենաբարձր կարգի տեսարժան վայր։


== Առանձնահատկություններ ==

Շիլինի ազգային գեղատեսիլ վայրերի շրջանը (昆明市石林风景区) զբաղեցնում է մոտ 400 կմ2 տարածք և բաժանված է 7 տեսարժան վայրերի։ Դրանք են՝

Մեծ և փոքր քարե անտառներ (大、小石林), որոնք նաև հայտնի են Լիզիջինգ քարե անտառներ (李子菁石林) անվանմամբ
Նաիգու քարե անտառ (乃古石林)
Ջիյուն քարանձավ (芝云洞)
Չանգ լիճ (长湖- թարգմանաբար՝ Երկար լիճ)
Յուե լիճ (月湖- թարգմանաբար՝ Լուսնի լիճ)
Դադիյե ջրվեժ (大叠水)
Ցիֆենգ քարանձավ (奇峰洞)Այս գոյացությունները, որոնք առաջացել են կրաքարի քայքայման արդյունքում, մոտ 270 միլիոն տարեկան են և հայտնի  են և՛ ներգնա,  և՛ ներքին զբոսաշրջիկների շրջանում։ Մոտակայքում կան բազմաթիվ հյուրանոցներ, որտեղ զբոսաշրջիկները կարող են գիշերել։


== Մշակութային արժեք ==
Համաձայն լեգենդի՝ անտառը Յի ժողովրդից սերած մի գեղեցիկ աղջկա՝ Աշիմայի (阿诗玛) ծննդավայրն է։ Նա սիրահարվում է մի տղայի, սակայն նրան թույլ չեն տալիս ամուսնանալ նրա հետ, և նա վերածվում է քարի այն անտառում, որը դեռ կրում է նրա անունը։ Ամեն տարի 6-րդ լուսնային ամսվա 24-րդ օրը Յի ժողովուրդը տոնում է ջահերի փառատոնը (火把节- Huǒbă Jié), որի ժամանակ պարում են ժողովրդական պարեր և անցկացնում ըմբշամարտի մրցույթներ։


== Տրանսպորտային միջոցներ ==
Կունմինի հյուսիսային ավտոկայանից Քարե անտառ են տանում ավտոբուսներ։ Ճանապարհը կարելի է անցնել մոտ 1,5 ժամում։ Քարե անտառ կարելի է հասնել նաև Կունմինի կայարանից դեպի Շիլինի կայարան՝ գնացքով մոտ 2 ժամում։


== Պատմություն ==
Քարե անտառի տեղում մոտ 270 միլիոն տարի առաջ եղել է ծով։ Պերմյան շրջանում ավազանում կուտակված կրաքարի շերտերի վրա առաջացել են ավազաքարե նստվածքներ։ Երբ այս վայրը ժամանակի ընթացքում դուրս է եկել ջրի տակից, քամու և հոսող ջրի ազդեցությամբ ձևավորվել են կրաքարե այս կազմավորումները, և առաջացել է Քարե անտառը։


== Ծանոթագրություններ ==
59-րդ հարավային զուգահեռական

59-րդ հարավային զուգահեռականը հասարակածից 59° դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Զուգահեռականի վրա ցամաքներ չկան, անցնում է միայն օվկիանոսներով։

Լայնության մեկ աստիճանին համապատասխանում է 57 475 մ երկարություն։
Հեռավորությունը՝
հասարակածից` 6543 կմ
հարավային բևեռից` 3489 կմ


== Զուգահեռականով հատվող տարածքները ==


== Տես նաև` ==
60-րդ հարավային զուգահեռական
58-րդ հարավային զուգահեռական
59-րդ հյուսիսային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==
Սանտ Օմոբոնո Տերմե

Սանտ Օմոբոնո Տերմե  (իտալերեն՝ Sant'Omobono Terme), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը՝ 3460 մարդ։ Խտությունը կազմում է 318 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24038։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։
Սանտ Օմոբոնո Տերմեն սահմանակից է Բեդուլիտա, Բերբենո, Բրեմբիլա, Կորնա Իմագնա, Կոստա Վալե Իմագնա, Ռոնկոլա, Ռոտա դ'Իմագնա համայնքներին։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Հոմոբոնը (Սանտ Օմոբոնո)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մատիտն ու թանաքաբիծը. ուրախ որսորդներ

Մատիտն ու թանաքաբիծը. ուրախ որսորդներ (ռուս.՝ Карандаш и Клякса — весёлые охотники), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1954 թվականին։
Հետպատերազմյան շրջանում ԽՍՀՄ–ում ստեղծված առաջին ծավալուն մուլտֆիլմերից մեկն է։ Ֆիլմում միանգամից կիրառվել են տիկնիկների պատրաստման և նկարահանման մի քանի տեխնոլոգիական նորույթներ։


== Սյուժե ==
Մատիտ անունով մի փոքրիկ մարդ և Թանաքաբիծ մականունով նրա շոտլանդական տերիերը գնում են որսի։ Մտնելով անտառ՝  նրանք նախ որոշում են քնել։ Նրանց արթնացնում է մի սկյուռ, որին էլ նրանք անմիջապես սկսում են հետապնդել։ Չկրակելով նրան` ընկերներն ընկնում են երկու նապաստակների հետևից, բայց նրանք ևս խուսափում են մահից։ Այնուհետև կատաղության պահին Մատիտը պատահաբար իր կոշիկը նետում է ծառի վրա, և երկրորդը նույնպես թռչում է այնտեղ։ Դժվարությամբ վերցնելով դրանք` ընկերներն սկսում են հետապնդել աղվեսին, բայց վերջինս նույնպես հաջողությամբ հեռանում է նրանցից։
Հոգնած ընկերները տուն են վերադառնում ուշ գիշերով և խանութից գնում են որսի զանազան մսեր։


== Հեղինակներ ==
Սցենարի հեղինակ և բեմադրիչ՝ Ե. Միգունով
Օպերատոր՝ Ի. Գոլոմբ
Կոմպոզիտոր՝ Մ. Մեերովիչ
Բեմադրող նկարիչներ՝ Ե. Միգունով, Վ. Դոլգիխ
Հնչյունային օպերատոր՝ Բորիս Ֆիլչիկով
Մոնտաժողի օգնական՝ Լիդիա Սազոնովա
Խմբագիր՝ Սեմյոն Գինզբուրգ
Տիկնիկները և դեկորացիաները պատրաստվել են գլխավոր խմբագիր Ռոման Գուրովի ղեկավարությամբ
Ֆիլմի տնօրեն՝ Բորիս Բուրլակով


== 2001 թվականի վերահնչյունավորում ==
2001 թվականին մուլտֆիլմը վերականգնվել է և վերահնչյունավորվել է «Ստուդիա ԱՍ» և «Մանկական սեանս» ընկերությունների կողմից։ Նոր տարբերակում ամբողջապես փոխվել է ֆոնոգրաման, վերահնչյունավորմանը մասնակցել են ժամանակակից դերասաններ, լուսագրերում փոխվել է հնչյունային ռեժիսորի և հնչյունավորող դերասանների մասին տեղեկությունը։ Հնչյունավորումը ծայրահեղ վատ է ընդունվել ինչպես հեռուսադիտողների մեծ մասի, այնպես էլ` մասնագիտական համայնքի անդամների կողմից ։ Երբեմն քննադատության է ենթարկվել նաև վերականգնման որակը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Մատիտն ու Թանաքաբիծը. ուրախ որսորդներ» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
Մուլտֆիլմի մասին bayun.ru կայքում
Էլ Տոբոսո

Էլ Տոբոսո (իսպ.՝ El Toboso), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայի Կաստալիա-Լա-Մանչա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է թվականի Մանչա-Ալտա-դե-Տոլեդո շրջանում։ Տարածքը կազմում է 144.19 կմ2, բնակչությունը՝ 2217 մարդ (2010 տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 113 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք Archived 2005-04-04 at the Wayback Machine.
Web del Ayuntamiento de El Toboso
Diputación de Toledo
Էմի Աբգար

Էմի Հարությունի Աբգար (Աբգարյան), (հոկտեմբերի 29, 1863(1863-10-29), Կալկաթա, Բրիտանական կայսրություն - 1942), հայ երաժշտագետ, մանկավարժ, խմբավար։


== Կենսագրություն ==
Էմի Աբգարը ծնվել է 1863 թվականի հոկտեմբերի 29-ին, Կալկաթայում։ Եղել է Նոր Ջուղայից սերող Աբգարյանց հայտնի գերդաստանի անդամ։
Երաժշտական կրթությունը կատարելագործել է Անգլիայում և Գերմանիայում։ 1880-ական թվականներին վերադարձել է Կալկաթա և զբաղվել հայ հոգևոր երաժշտության ուսումնասիրությամբ։ 1896 թվականին նա առաջին անգամ հրատարակել է իր «Հայաստանի Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Պատարագի մեղեդիները»։
Հայ երաժշտությանը վերաբերող հոդվածների հեղինակ է որոնք, հրապարակվել են եվրոպական մամուլում։ Եվրոպական նոտագրությամբ ձայնագրել և քառաձայն երգեցողության համար ներդաշնակել է հայ հոգևոր երգարվի Նոր Ջուղայի (հնդկահայերի) ավանդույթը ներկայացնող երգասացությունները, որոնք առանձին հատորներով հրատարակվել են 1896–1920-ին Կալկաթայում և Լայպցիգում։ Հատորները ներառում են Սբ․ Պատարագի, Ավագ շաբաթվա, Սբ․ Ծննդյան և Սբ․ Զատկի հոգևոր երգերը և այլ հարակից նյութեր։ Բոլոր ժողովածուներում բնագրային տեքստերը ներկայացված են անգլերեն թարգմանությամբ և տառադարձությամբ։ 1898 թվականին Կալկաթայի Հայոց մարդասիրական ճեմարանում Էմի Աբգարը դասավանդել հայ հոգևոր երաժշտություն և եվրոպական երաժշտության տեսություն, հիմնադրել է երգչախումբ, որը ղեկավարել է մինչև 1930-ական թվականները։
Էմի Աբգարը իր գրառած Նոր Ջուղայի Պատարագի մեղեդիների հիման վրա ստեղծել է բազմաձայն մշակումներ, որոնց մեծ մասը պահպանվել է սևագիր տարբերակներով։

Էմի Աբգարը մահացել է 1942 թվականին։


== Գրականություն ==
Թահմիզյան Ն, Մակար Եկմալյան, Երևան, 1981, էջեր 65-66։
Ղազելեան Մ., Հայոց Պատարագը և նրա երաժշտութեան Էմի Աբգարեան տարբերակը, աւարտաճառ, Էջմիածին, 1994
Կոմիտաս Վարդապետ Գէորգեան, Հայ եկեղեցական երաժշտութիւն, Կոմիտաս Վարդապետ,Ուսումնասիրութիւններ և յօդուածներ, աշխատասիրութեամբ Գ. Գասպարեանի և Մ. Մուշեղեանի, Երևան, 2007, Գիրք Բ, էջեր 35-36։ Կոմիտասը նորջուղայական երգվածքը բնորոշում է որպես պարսկահայոց


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայկական խազային նոտագրությունը,  Աթայան, Ռոբերտ Արշակի; Խաչիկյան, Լևոն Ստեփանի.  Արվեստի ինստիտուտ ՀՍՍՌ ԳԱ; Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիա, էջ  164-166
«Սուրբ Աստված», Էմի Աբգար
Աշոտ Մուրադյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշոտ Մուրադյան (այլ կիրառումներ)Աշոտ Մուրադի Մուրադյան (սեպտեմբերի 9, 1959(1959-09-09), Արտաշատ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Արարատի մարզպետի տեղակալ։


== Կրթություն ==
1977-1981 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի մեխանիկամեքենաշինական ֆակուլտետը՝ ինժեներ-մեխանիկի որակավորմամբ։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1982-1991 թթ. - աշխատել է Քաղցրաշենի կոլտնտեսությունում որպես գլխավոր ինժեներ-մեխանիկ։
1996-1997 թթ. - ՀՀ Արարատի մարզպետարանի տրանսպորտի և ճանապարհաշինության բաժնի առաջին կարգի մասնագետ։
1997-1998 թթ. - ՀՀ Արարատի մարզպետարանի տրանսպորտի և ճանապարհաշինության բաժնի առաջատար մասնագետ, այնուհետև՝ գլխավոր մասնագետ, ապա՝ բաժնի վարիչի տեղակալ։
1998-2009 թթ. - ՀՀ Արարատի մարզպետարանի տրանսպորտի և ճանապարհաշինության բաժնի վարիչ։
2009 թ. օգոստոսի 6-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզպետի տեղակալ։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
Ունի կապիտանի զինվորական կոչում։
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության երկրորդ դասի խորհրդական։
ՀՀ Արարատի մարզպետի պատվոգիր։
ՀՀ Արարատի մարզպետարանի աշխատակազմի ղեկավարի պատվոգիր։
ՀՀ առողջապահության նախարարության պատվոգիր։
ՀՀ պաշտպանության նախարարության պատվոգիր։
ՀՀ Արարատի մարզպետի հուշամեդալ։
ՀՀ պաշտպանության նախարարության «Մարշալ Բաղրամյան» մեդալ։Ամուսնացած չէ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տեսանելի ճառագայթում

Տեսանելի ճառագայթում, տեսանելի լույս, մարդու աչքին ընկալելի էլեկտրամագնիսական ալիքները։ Մարդու աչքի զգայունությունը էլեկտրամագնիսական ճառագայթումից կախված է ճառագայթման ալիքի երկարությունից (հաճախությունից), ընդ որում առավելագույն զգայունությունը ընկնում է 555 նմ-ին (540 ՏՀց)։
Քանի որ առավելագույն կետից հեռանալու դեպքում զգայունությունը աստիճանաբար նվազում է մինչև 0, ապա տեսանելի ճառագայթման սպեկտրալ ընդգրկույթի ճշգրիտ սահմանները հնարավոր չէ նշել։
Սովորաբար, որպես կարճալիք սահման ընդունում են 380-400 նմ (750-790 ՏՀց), իսկ երկարինը՝ 760-780 նմ ( 385-395 ՏՀց)։ Այսպիսի երկարությամբ ալիքների էլեկտրամագնիսական ճառագայթումը նույնպես անվանում են տեսանելի լույս կամ պարզապես լույս։
Սպեկտրում ընդգրկված են ոչ բոլոր գույները, որոնք տարբերում է մարդու աչքը։ Օրինակ, վարդագույնը չկա տեսանելի ճառագայթման սպեկտրում, այն ձևավորվում է երկու գույնի խառնումից։
Մաքուր օդը ցրում է երկնագույն լույսը բավականին ուժեղ, քան մեծ երկարություններով ալիքների լույսը (սպեկտրի կարմիր կողմը), այդ պատճառով կեսօրին երկինքը կապույտ է։
Կան կենդանիներ, որոնք ընդունակ են տեսնել ճառագայթումը, որը տեսանելի չէ մարդու աչքին։ Օրինակ, մեղուները և այլ միջատներ ընդունակ են տեսնել ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման ընդգրկույթը։


== Տեսանելի լույսի սահմանների բնութագիրը ==


== Տեսանելի ճառագայթման սպեկտր ==
Սպիտակ գույնի ճառագայթի ընդլայնման դեպքում ձևավորվում է սպեկտր, որտեղ տարբեր երկարությամն ալիքների ճառագայթները բեկվում են տարբեր անկյուններով։ Այն գույները, որոնք ստացվում են լույսի մեկ երկարությամբ ալիքի օգնությամբ, անվանում են գույների սպեկտր։ Հիմնական գույների սպեկտրը ներկայացված է հետևյալ աղյուսակում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարմիր բուրգ

«Կարմիր բուրգ», Ռիք Ռիորդանի արկածային ֆենտեզի վեպը, որը հիմնված է եգիպտական դիցաբանության վրա։ Այն գրվել է 2010 թվականին, ինչպես «Աստվածների ժառանգորդներ» (The Cane Chronicles) սերիայի առաջին գիրքը։


== Սյուժե ==
Վեպը նվիրված է ամերիկակացի երկու դպրոցականների՝ Քարտեր Քեյնի ու նրա քրոջ՝ Սեյդիի արկածներին, որոնք բացահայտում են, որ նրանք եգիպտական փարաոնների՝ Նարմերի ու Ռամզես Մեծի հետնորդներն են։ Քարտերը Հորի մարմնավորումն է, իսկ Սեյդին՝ Իսիդայի։ Նրանց հայրը՝ Ջուլիուս Քեյնը, փորձում է կանչել Օսիրիսին Ռոզետիայի քարի միջոցով, բայց նրա հետ հայտնվում են Հորը, Սեթը, Իսիդան և Նեֆտիդան։ Օսիրիսը մտնում է Ջուլիուս Քեյնի մեջ։ Սեթը գերեվարում է Ջուլիուսին։ Քարտերը և Սեյդին ցանկանում են վերադարձնել հորը, նրա հետ մեկտեղ էլ Օսիրիսին։ Ջուլիուսի եղբայր Ամոսը՝ քրոջը և եղբորը վերցնում է իր հետ Բրուքլին, իր տունը։ Այնտեղ երեխաներն իմանում են, թե ով են իրականում։ Քարտերը և Սեյդին ուղևորվում են Ֆինիքս (Արիզոնա), Սեթի հետ կռվելու և նրա կարմիր բուրգը ոչնչացնելու համար։ Ճանապարհին նրանք ընկնում են Կյանքի Տուն, որտեղ բոլորը աստվածների դեմ են տրամադրված, հանդիպում են գիտությունների աստված Թոթին և կատարում են ճանապարհորդություն Ստորերկրյա աշխարհում։ Քարթերը կարևոր դեր է կատարել Կարմիր բուրգի ոչնչացման գործում, քանի որ Հորը և Սեթը ոխերիմ թշնամիներ են։


== Գլխավոր հերոսներ ==
Քարթեր Քեյն՝ 14-ամյա տղա, Հորի՝ երկնքի և պատերազմի աստծո մարմնավորումը։ Նրա մայրը մահացել է, երբ նա յոթ ու կես տարեկան էր։ Իր կյանքը նա անց է կացրել հոր հետ ճամփորդելով, այդ իսկ պատճառով ընկերներ չունի։ Նա Սեյդիի ավագ եղբայրն է։
Սեյդի Քեյն՝ 12-ամյա աղջիկ, Իսիդայի՝ մոգության, կանացիության և մայրության աստվածուհու մարմնավորումը։ Նա վեց տարեկան էր, երբ մայրը մահացավ։ Ամբողջ կյանքը ապրել է Լոնդոնում տատիկի և պապիկի հետ։ Նա Քարթերի կրտսեր քույրն է։
Ջուլիուս Քեյն՝ եգիպտական մոգ, ով 5 աստվածների ազատումից հետո դարձել էր Օսիրիսի տերը, սակայն Սեթի կողմից թաղվել էր սարկոֆագի մեջ։ Նա Քարտերի և Սեյդիի հայրն է։
Ամոս Քեյն՝ եգիպտական մոգ, ով բռնված էր Սեթի կողմից։ Նա Ջուլիուսի եղբայրն ու Քարթերի և Սեյդիի հորեղբայրն է։
Զիա Ռաշիդ ՝եգիպտական մոգ, Կյանքի տան գրիչ, դարձել է Նեֆտիդայի՝ գետերի, մահվան և հանդերձյալ աշխարհի աստվածուհու տիրուհին։ Ամբողջ գրքի ընթացքում պաշտպանել է քրոջ և եղբորը, օգնել է նրանց հասնել գլխավոր նպատակին՝ հաղթել Սեթին։ Վերջում պարզվել է, որ Զիան ընդամենը շաբթի է, իսկ իրական Զիան ինչ-որ տեղ խորը քուն էր մտած և այնտեղից կառավարում էր շաբթիի օգնությամբ։
Բաստ՝ եգիպտական կատուների աստվածուհի։ Նրա տիրուհին Սեյդիի տնային կատուն էր՝ Մաֆֆինը։ Նրա առաջադրանքը երեխաներին պաշտպանելն էր, դրանից հետո, երբ Ռուբի Քեյնը փրկեց նրան կալանավորումից, փորձելով կնիքը դնել Կլեոպատրայի ասեղի վրա, որտեղ փակված էր Ապոֆիսը։
Սեթ՝ քաոսի եգիպտական աստված։ Սեթի՝ Ջուլիուս Քեյնի դուաթում կալանավորումից պատահական արձակելուց հետո, որոշում է կառուցել կարմիր բուրգ և ստեղծել այնպիսի փոթորիկ, որն ի վիճակի կլինի ոչնչացնել ամբողջ Հյուսիսային Ամերիկան։
Հուֆու՝ պավիան, Ամոս Քեյնի տնային կենդանին։ Սիրում է բասկետբոլ խաղալ և երկրպագում է Լեյքերս բասկետբոլային թիմին։


== Մրցանակներ ==
Կարմիր բուրգը School Library Journal-ի վարկածով անվանվել է 2010 թվականի լավագույն գիրքը։
Նաև վեպը մտել է Red House Children’s Book Award  2011 թվականի կարճ ցանկը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոհարիկ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոհար (այլ կիրառումներ)Գոհարիկ, հայկական իգական անուն։ Գոհար անվան փաղաքշական ձևն է։ Հիշատակված է 14-րդ դարում, ինչպես նաև անթվական մի արձանագրությունում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիթենաու

Նիթենաու (գերմ.՝ Nittenau), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շվանդորֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալցի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 8369 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 93,15 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 3 76 149։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք