Ալիքային դիմադրություն

Ալիքային դիմադրություն էլեկտրական գծերում գործող լարման և տվյալ կտրվածքով անցնող հոսանքի հարաբերությունը էլեկտրամագնիսական վազող ալիքների տարածման ժամանակ։


== Էլեկտրադինամիկայում ==
Հաճախ ալիքային դիմադրությունն անվանում են բնութագրական դիմադրություն։ Բաշխված պարամետրերով գծերի համար ալիքային դիմադրությունն կարտահայտվի

 
  
    
      
        Z
        =
        
          
            
              
                R
                +
                i
                ω
                L
              
              
                g
                +
                i
                ω
                C
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle Z={\sqrt {R+i\omega L \over g+i\omega C}}}
   
բանաձևով, որտեղ.

  
    
      
        R
      
    
    {\displaystyle R}
  -ը դիմադրությունն է,

  
    
      
        g
      
    
    {\displaystyle g}
  -ն՝ հոսակորուստը,

  
    
      
        L
      
    
    {\displaystyle L}
  -ը՝ ինդուկտիվությունը,

  
    
      
        C
      
    
    {\displaystyle C}
  -ն՝ գծի երկարության միավորին բաժին ընկնող ունակությունը,
իսկ 
  
    
      
        ω
        =
        2
        π
        f
      
    
    {\displaystyle \omega =2\pi f}
  , որտեղ 
  
    
      
        f
      
    
    {\displaystyle f}
  -ը սնող հոսանքի հաճախականությունն է։Գծում կորուստ չլինելու դեպքում (
  
    
      
        R
        =
        0
      
    
    {\displaystyle R=0}
  ) ալիքային դիմադրությունն իրական է և կախված է գծի չափերից, երկրաչափական ձևից (նաև էլեկտրոդների նյութից ու դիէլեկտրիկից)։ Եթե գիծը բեռնավորված է ալիքային դիմադրությունյանը հավասար դիմադրությամբ, ապա նրանում անդրադարձող ալիքները բացակայում են։ Նման գիծը կոչվում է համաձայնեցված։
Հարթ ալիքի ալիքային դիմադրությունն որոշվում է էլեկտրական (
  
    
      
        E
      
    
    {\displaystyle E}
  ) և մագնիսական (
  
    
      
        H
      
    
    {\displaystyle H}
  ) դաշտերի լարվածությունների հարաբերությամբ՝

 
  
    
      
        Z
        =
        
          
            E
            H
          
        
      
    
    {\displaystyle Z={E \over H}}
   
որն էլ իր հերթին հավասար է՝

 
  
    
      
        Z
        =
        
          
            
              
                j
                ω
                μ
              
              
                σ
                +
                j
                ω
                ε
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle Z={\sqrt {j\omega \mu  \over \sigma +j\omega \varepsilon }}}
   


== Ձայնագիտությունում ==
Ձայնագիտության մեջ, վազող հարթ ալիքի ստեղծած ճևշման կամ մեխանիկակաև լարման (
  
    
      
        P
      
    
    {\displaystyle P}
  ) և միջավայրի մասնիկների շարժման արագության (
  
    
      
        V
      
    
    {\displaystyle V}
  ) հարաբերաթյունը՝

 
  
    
      
        R
        =
        
          
            P
            V
          
        
        =
        
          ρ
          C
        
      
    
    {\displaystyle R={P \over V}={\rho C}}
   
որտեղ 
  
    
      
        ρ
      
    
    {\displaystyle \rho }
  -ն միջավայրի խտությունն է, 
  
    
      
        C
      
    
    {\displaystyle C}
  -ն՝ ձայնի արագությունը։


== Գազադինամիկայում ==
Գազադինամիկայում լրացուցիչ աերոդինամիկ դիմադրություն, որն առաջանում է, երբ գազում շարժվող մարմնի արագությունը մեծ է լինում ձայնի արագությունից։ Շարժվող մարմնի առաջացրած հարվածային ալիքները մեծացնում են մարմնի շարժման դիմադրությունը։


== Ծանր հեղուկներում ==
Ծանր հեղուկներում, շարժվող մարմնի վրա ազդող լրացուցիչ դիմադրություն, որն առաջանում է ծանր հեղուկի ազատ մակերևույթի մոտով մարմնի շարժման ժամանակ։ Շարժման պատճառով հեղուկի մակերևույթի վրա գոյանում են ալիքներ, որոնք առաջացնում են ալիքային դիմադրություն՝ կախված շարժվող մարմնի ձևից և հեղուկի ազատ մակերևույթից ունեցած հեռավորությունից։


== Տես նաև ==
Ձայնական դիմադրություն


== Արտաքին հղումներ ==
Standing Wave Diagram Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. Application for drawing Standing Wave Diagrams, specifying the wave impedance whenever the wave changes mediums.