Կարապետ Տաուտյան

Կարապետ Տաուտյան, Կարապետ Արթին փաշա Դավուդյան (1816, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1873, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն), հայազգի պետական, կրթական, մշակութային գործիչ, իրավաբան, դիվանագետ։ Վիեննայի համալսարանի իրավագիտության դոկտոր։ Բեռլինի ԳԱ պատվավոր դոկտոր։ Օսմանյան կայսրության դեսպանության լիազոր կցորդ՝ Բեռլինում, հյուպատոս՝ Վիեննայում։ Լիբանանի առաջին կառավարիչ (1861-1868)։ Ստացել է մյուշիրի (մարշալի) կոչում՝ դառնալով առաջին  կաթոլիկ քրիստոնյան, որ հասել է մարշալի աստիճանի։


== Կենսագրություն ==
Կարապետ Տաուտյանը ծնվել է 1816 թվականին, Կ. Պոլսում։ Սովորել է Պոլսում, ապա՝ Բեռլինում։ 1840 թվականին ծառայել է Բեռլինի թուրքական դեսպանատանը՝ որպես քարտուղար և թարգմանիչ։ Կարևոր պաշտոններ է վարել Եվրոպական երկրների դիվանագիտական ներկայացուցչություններում՝ դեսպանություններում։ 1850 թվականին Օսմանյան կառավարության ներկայացուցիչ է ընտրվել Վիեննայի դեսպանատանը։ Եղել է դեսպան Վիեննայում։ 1859 թվականին տնօրինել է Գրաքննության վարչությունը, 1860 թվականին՝ հեռագրական վարչությունը։ 1856 թվականին ավստրիական կառավարության կողմից ստացել է Franջois Joseph-Commandeur-ի 2-րդ աստիճան, Բավարիայից՝ 3-րդ աստիճանի Բավարիա խաչ և Վուրդենբուրգից՝ Wurdenberg 3-րդ աստիճանի խաչ։ 1859 թվականին, երբ աշխատել է որպես գրաքննության բաժնի տնօրեն և կառավարության առաջին թարգման, Շվեդիայի թագավոր Օսկարից ստացել է առաջին աստիճանի Kızıl Kutup Yıldızı («Հյուսիսային բևեռի աստղ») շքանշան։ 1867 թվականին Նապոլեոն Գ կայսեր կողմից արժանացել է Chevalier de l’Egion d’Honneur շքանշանի։ Հռոմի պապը Տաուտյանին շնորհել է Chevalier de St. Grռgoire ասպետության առաջին կարգի շքանշան։ Օսմանյան կառավարության կողմից ստացել է ականակուռ մեծ Nişan-ı OsmanՏ։ 1861-1868 թվականներին եղել է Լիբանանի առաջին կառավարիչը՝ վեզիրի ու փաշայի տիտղոսներով, կայունացրել է երկրի քաղաքական վիճակը, ծավալել երկրագործական, կառուցողական, կրթական գործունեություն։ Լիբանանը բաժանել է 6 գավառների, նվազեցրել տուրքերը, ստեղծել կանոնավոր բանակ։ 1867 թվականին հիմնադրել է Լիբանանի առաջին պաշտոնաթերթը՝«Լիբանանը» (արաբերեն և ֆրանսերեն)։ Հիմնել է իր ժամանակին Լիբանանի լավագույն դպրոցը համարված «Դավուդիե մեդրեսե» երկրորդ վարժարանը Աբիեում, նախակրթարաններ։ Հեղինակ է իրավագիտական աշխատությունների։
1868 թվականին Կարապետ փաշա Դավուդյանին վստահվել է փոստ-հեռագրական, նաև Օսմանյան կայսրության հասարակական կառույցները ղեկավարող հանրօգուտ շինությանց նախարարի պաշտոնը։ 1866 թվականին շաքարի ֆաբրիկա է հիմնել Ստամբուլում և Իզմիրում։ Նրա գործունեության հաջողություններից մեկն էլ կայսրության եվրոպական ու ասիական մասերն իրար կապող Ռումելիի երկաթգծի շինարարությունը, հնարավորություններ է ստեղծել Ռումելիի երկաթուղու շինարարությունն իրագործելու համար։ 1868 թվականին Փարիզ և Վիեննա պետական բանակցությունների, այցելությունների արդյունքում հաջողել է կնքել Ռումելիի երկաթուղու կառուցման պայմանագրերը։ Դրա համար ստացել է առաջին աստիճանի OsmanՏye և MecidՏye շքանշաններ։ 2000 կմ երկարություն ունեցող երկաթգծի ստեղծման համար բարոն Հիրշի հետ միասին 1870 թվականին հիմնադրել է «Օսմանյան ընկերությունը»։ 1871 թվականին այս պաշտոնը Դավուդ փաշայի չափազանց հոգնածության պատճառով փոխանցվել է Քաբուլի փաշային։


== Մահ ==
Հիվանդության պատճառով հանգստի է մեկնել Սաքըզ կղզի ապա՝ ֆրանսիական Բեառից քաղաք, որտեղ 1873 թվականին մահացել է։


== Անդամակցություն ==
Կարապետ Դավուդյանը հին գերման ցեղերին նվիրված իր ուսումնասիրության համար ընտրվել է Բեռլինի գիտությունների ակադեմիայի անդամ և Գերմանիայի կանցլերից ստացել հատուկ մրցանակ։


== Հիշատակ ==
Բեյրութի փողոցներից մեկը կոչվում է Դավուդ փաշայի անունով։


== Պարգևներ ==
Առաջին աստիճանի Kızıl Kutup Yıldızı (Հյուսիսային բևեռի աստղ) շքանշան (1859) Շվեդիայի թագավոր Օսկարից
Chevalier de St. Grռgoire ասպետության առաջին կարգի շքանշան Հռոմի պապի կողմից
Ֆրանսիայի Պատվո լեգեոնի շքանշան
Իտալիայի Ս. Գրիգոր շքանշան
Թուրքիայի «Օսմանիե» ժապավեն
Franջois Joseph-Commandeur-ի 2-րդ աստիճան խաչ (1856) Ավստրիական կառավարության կողմից
Ականակուռ մեծ Nişan-ı OsmanՏ Օսմանյան կառավարության կողմից
3-րդ աստիճանի Bavaria խաչ Բավարիայից


== Ծանոթագրություններ ==