armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Յասենկի (գյուղ, Լիպովեցի շրջան)

Յասենկի (ուկրաիներեն՝ Ясенки), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1800 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յասենկի գյուղում բնակվում էր 517 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,39 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 371,94 մարդ/կմ²։

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նոյեմբերի 4

Նոյեմբերի 4, տարվա 308-րդ (նահանջ տարիներին՝ 309-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 57 օր։


== Դեպքեր ==
1429 - Ժաննա դ'Արկն ազատագրում է Սեն-Փյեր-լը-Մությե բնակավայրը
1879՝ ամերիկացի Ջեյմս Ռիթին արտոնագրեց առաջին հաշվիչ դրամարկղային մեքենան
1914՝ գերմանական «Քարլսրուե» հածանավի վրա զինամթերքի պայթյունից զոհվում է 263 մարդ
1956՝ սովետական զորքերը մտնում են Բուդապեշտ, վերջ տալով հունգարական հեղափոխությանը
1970՝ Սալվադոր Ալյենդեն ստանձնում է Չիլիի նախագահի պաշտոնը
1979 - Թեհրանում ուսանողները պատանդ են վերցնում Միացյալ Նահանգների դեսպանատան 90 աշխատակիցների, որոնցից 53-ը՝ ամերիկացի


=== Միացյալ Նահանգներում ընտրված նախագահները՝ ===
1980՝ հանրապետական Ռոնալդ Ռեյգան


== Ծնունդներ ==
1575 - Գվիդո Ռենի, իտալացի գեղանկարիչ (մ. 1642)
1787 - Էդմունդ Քին Edmund Kean անգլիացի դերասան
1865 - Հովհաննես Աբելյան դերասան
1904 - Էկտոր Կաստրո Héctor Castro ուրուգվայցի նախկին ֆուտբոլիստ
1913՝ Ելիզավետա Բիկովա շախմատիստուհի
1919 - Մարտին Բոլսամ Martin Balsam ամերիկացի դերասան
1921 - Գեորգի Ֆարմանյանց ռուսաստանցի հայազգի բալետ պարող
1959 - Վարդգես Օվյան, արձակագիր, հրապարակախոս
1967 - Մինո Ռայոլա, իտալական ծագումով հոլանդացի ֆուտբոլային գործակալ։
1969՝
Շոն Քոմբս Sean Combs ամերիկացի րեփեր և դերասան
Մեթյու Մակքոնահի Matthew McConaughy ամերիկացի դերասան
1941 - Ադա Գաբրիելյան, նկարչուհի
1972 - Լուիշ Ֆիգու Luís Figo պորտուգալացի ֆուտբոլիստ


== Մահեր ==
1847՝ Ֆելիքս Մենդելսոն, գերմանացի կոմպոզիտոր և դիրիժոր
1892՝ բանաստեղծ և դրամատուրգ Խորեն Գալֆայան (Նար Պեյ)
1924՝ ֆրանսիացի երգահան և երգեհոնահար Գաբրիել Ֆորե
1934՝ վրացի արձակագիր Վասիլ Բարնովի
1971՝ դերասանուհի Արուս Խուդանյան
1988՝ հայ սովետական կոմպոզիտոր Գրիգոր Եղիազարյան
1989՝ արվեստաբան և պետական գործիչ Ռուբեն Պարսամյան
Արցախի պատերազմում զոհվածներ՝
1991 - Բարխուդար Գալստյան
1992՝
Աշոտ Ալեքսանյան
Հարութ Առստամյան


== Տոներ ==
Ռուսաստան՝ Միասնության օր
Պանամա` Դրոշի օր
Տոնգա` Դրոշի օր


== Ծանոթագրություններ ==
Հրեական համաշխարհային վեհաժողով

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՀՀԿ (այլ կիրառումներ)Հրեական համաշխարհային վեհաժողով, ՀՀՎ (անգլ.՝ World Jewish Congress), 1936 թվականի օգոստոսին Ժնևում հիմնադրված հրեական համայնքների և կազմակերպություններ միջազգային միություն։ Համաձայն ՀՀՎ-ի փաստաթղթերի, կազմակերպության գլխավոր նպատակն է գործել որպես «հրեա ժողովրդի դիվանագիտական ձեռքը»։ ՀՀՎ կարող են անդամագրվել յուրաքանչյուր հրեական խմբակցությունները և համայնքները, անկախ նրանց և տեղական երկրների հասարակական, քաղաքական կամ տնտեսական գաղափարախոսությունների։ Հրեական համաշխարհային վեհաժողովը հատուկ իրավասություններ ունի և ճանաչված է ՄԱԿ-ի և նրա բազմաթիվ ինստիտունտների կողմից։ Շտաբակայանը գտնվում է Նյու Յորքում, ԱՄՆ, ինչպես նաև կան միջազգային գրասենյակներ Բրյուսելում, Երուսաղեմում, Փարիզում, Մոսկվայում, Բուենոս Այրեսում և ժնևում։


== Տես նաև ==
Հրեական սփյուռք


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Աշխարհի հրեական համայնքները
Եվրասիական հրեական վեհաժողով
Եվրոպայի հրեաներ վեհաժողով Archived 2005-12-24 at the Wayback Machine.
Իսրայելի հրեաների վեհաժողով
Լատինական Ամերիկայի հրեաների վեհաժողով Archived 2008-08-18 at the Wayback Machine.
Հյուսիսային Ամերիկայի հրեաների վեհաժողով
«Սովետսկի յուգ» թերթի խմբագրության շենք

«Սովետսկի յուգ» թերթի խմբագրության շենք (ռուս.՝ Здание редакции газеты «Советский Юг»), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը կառուցվել է 1911 թվականին մոդեռն ոճով։ Գտնվում է Խալտուրինի նրբանցքի և Շահումյան փողոցի խաչմերուկում (Խալտուրինի նրբանցք, 43 / Շահումյան փողոց, 13)։ Ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ։


== Պատմություն ==
Շենքը կառուցվել է 1911 թվականին որպես եկամտաբեր տուն քաղաքապետ և աղյուսի գործարանի սեփականատեր Ի. Ս. Լևանիդովի եղբորորդի վաճառական Ա. Ա. Լևանիդովի պատվերով։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ այս տանն ապրել են դերասան Ն. Ս. Ալբիոնովը, բալետի պարուհի Ն. Մ. Դոբինան, լրագրող Ն. Վ. Ապասկին։ 1920-ական թվականների կեսերից տան վերջին հարկում տեղակայված էին երկրամասային «Սովետսկի յուգ» և «Կոմսոմոլեց» թերթերի խմբագրությունները և գրասենյակները։ Այնտեղ աշխատասենյակների կողքին, Դոնին նայող սենյակում ապրել է գրող Ալեքսանդր Ֆադեևը։ 1959 թվականին, ի հիշատակ դրա, շենքի ճակատին տեղադրվել է հուշատախտակ հետևյալ տեքստով. «Այստեղ 1924-1926 թվականներին «Սովետսկի յուգ» թերթի խմբագրությունում աշխատել է գրող Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Ֆադեևը (1901-1956)։ Ապրելով այս տանը՝ նա գրել է «Ջախջախում» հայտնի վեպը»։
Ներկայում շենքը բնակելի է, առաջին հարկում տեղակայված են խանութներ։


== Ճարտարապետություն ==
Հինգհարկանի աղյուսե շենքը կառուցվել է մոդեռն ոճով։ Ունի Լ-աձև հատակագիծ։ Երկու ճակատների հորինվածքներն անհամաչափ են։ Առաջին հարկը դրվագված է սվաղված կոպտատաշվածքով, երկրորդից հինգերորդ հարկերն ունեն լակոնիկ աղյուսային դեկոր։ Երկրորդ, երրորդ և չորրորդ հարկերը միավորված են կամարաղեղային թիակներով։ Թիակների միջև տեղադրված են կիսաշրջանաձև պատշգամբներ։ Հարավային ճակատի հինգերորդ հարկի միջապատերը զարդարված են երկրաչափական նախշեր ունեցող խորշերով։ Շենքը պսակված է միայնակ ճակտոնով ճաղաշարով (արևելյան ճակատի ճակտոնը կորսվել է)։
Գլխավոր մուտքի վերևում պահպանվել է շենքի կառուցման ամսաթվի և սեփականատիրոջ անվան սկզբնատառերի փորագրվածքը. «1911։ Ա. Լ.»։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Սմոլենսկի Բրոդ

Սմոլենսկի Բրոդ (ռուս.՝ Смоленский Брод), խուտոր Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գուրգեն Ղուկասյան

Գուրգեն Սողոմոնի Ղուկասյան (1937, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գեղանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1967 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1968 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։


== Ստեղծագործություններ ==
«Էրեբունու հիմնադրումը»
«Հրաժեշտ»
«Հին Արևելք»
«Նոր Երևան»
«Կոմիտաս» (եռանկար)


== Ծանոթագրություններ ==
Լատիներեն արտահայտությունների ցանկ «R»

Այս էջը ներկայացնում է ամենատարածված լատիներեն արտահայտությունների  հայերեն թարգմանությունները։ Ընդգրկված արտահայտություններից շատերն իրենք նույնպես թարգմանված են հին հունարեն հռետորական արտահայտություներից, քանզի  Հին Հունաստանում գրականությունը և հռետորական արվեստը մի քանի հարյուրամյակ ավելի վաղ են զարգացել քան Հին Հռոմում։
Այս ցանկի մեջ ընդգրկված  է R տառը։ Հիմնական ցանկն ամբողջությամբ  տես՝ Լատիներեն արտահայտությունների ցանկ (ամբողջը) էջում։ 


== R ==


== Հղումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլայ Բուլավին

Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչ Բուլավին (ռուս.՝ Николай Александрович Булавин, հունվարի 21, 1931(1931-01-21), Սանդատա, Սալսկի շրջան, Ռոստովի մարզ, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 7, 1987(1987-11-07), Վյոշենսկայա, Ռոստովի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ԽՄԿԿ Վյոշենսկի շրջկոմի առաջին քարտուղար, Միխայիլ Շոլոխովի անվան պետական արգելոց-թանգարանի առաջին տնօրեն։ Վյոշենսկի ստանիցայի պատվավոր բնակիչ (2009), Շոլոխովի շրջանի պատվավոր քաղաքացի (2012), պարգևատրվել է Աշխատանքային Կարմիր դրոշի երեք և պատվո նշանի երկու շքանշաններով։


== Կենսագրություն ==
1951 թվականին Նիկոլայ Բուլավինը ավարտել է Զլմնովնիկի միջնակարգ դպրոցը «Ոսկե մեդալով» և ընդունվել Ռոստովի ինժեներա-շինարարական ինստիտուտ, սակայն տեսողոության վատացման պատճառով, 1952 թվականին փոխադրվել է Ազով-Սևծովյան գյուղինստիտուտ, որն ավարտել է 1957 թվականին։ Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչն աշխատել է Ռոստովի մարզի Վյոշենսկի շրջանի «Կրուժիլինսկի» խորհրդային տնտեսությունում որպես գյուղատնտես, այնուհետև՝ 1962 թվականին, նշանակվել տնօրեն։ 1969 թվականին ընտրվել է Վյոշենսկի շրջխորհրդի գործկոմի նախագահ։ 1970 թվականից մինչև 1984 թվականը ղեկավարել է շրջանի կուսակցական կազմակերպությունը, որը եղել է լավագույններից մեկը մարզում։ Բուլավինը եղել է ԽՄԿԿ 26-րդ համագումարի պատվիրակ, Ռոստովի մարզից ժողովրդական պատգամավորների մարզային և շրջանային խորհուրդների պատգամավոր, ԽՄԿԿ մարզկոմի անդամ, մարզային կուսակցական կազմակերպության վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ, ընտրվել կուսակցական կոնֆերանսների պատգամավոր։ Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչ Բուլավինն ընկերական հարաբերություններ էր պահպանում Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Շոլոխովի հետ, որը սատար էր կանգնում նրա բոլոր նախաձեռնություններին և հայրենի եզերքի հետ կապված ձեռնարկումներին։ Գրողի մահից հետո Ն. Ա. Բուլավինը եղել է Մ. Ա. Շոլոխովի Պետական թանգարան արգելոցի ստեղծման նախաձեռնողներից մեկը և նրա առաջին տնօրենը (1984-1987)։
Բարեխիղճ աշխատանքի բարձր պրոֆեսիոնալկզմի համար Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչ Բուլավինը պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի երեք և Պատվո նշան շքանշանի երկու մեդալներով։ 2009 թվականին նրան շնորհվել է «Վյոշենսկի ստանիցայի պատվավոր բնակչի» կոչում։ 2012 թվականին նրան շնորհվել է «Շոլոխովսկի շրջանի պատվավոր քաղաքացու» կոչում։


== Պարգևներ ==
Աշխատանքային Կարմիր դրոշի երեք շքանշան
Պատվո նշանի երկու շքանշան
Վյոշենսկի ստանիցայի պատվավոր բնակիչ
Շոլոխովսկի շրջանի պատվավոր քաղաքացի


== Գրականություն ==
Шолоховская энциклопедия/ Колл. авторов; глав. ред. Ю.А. Дворяшин; вступ. ст. М.М. Шолохов. - М.: Издательский дом "СИНЕРГИЯ", 2013. - 1216 с.: ил. ISBN 978-5-94238-022-9


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Н.А.Булавин - первый секретарь и первый директор
Булавин Николай Александрович
НАШ ПЕРВЫЙ ДИРЕКТОР
Почётные граждане Шолоховского района Archived 2017-10-18 at the Wayback Machine.
Выставка, посвященная 85-летию со дня рождения первого директора музея-заповедника М.А. Шолохова Н.А. Булавина
Александр Шолохов: Я всегда ощущаю поддержку и помощь своих предков
Եվրանեսթ

Եվրանեսթի խորհրդարանական վեհաժողով, ներխորհրդարանական ֆորում է, որում Եվրախորհրդարանի և Ուկրաինայի, Մոլդովայի, Բելառուսի, Հայաստանի, Ադրբեջանի ու Վրաստանի ազգային խորհրդարանների ներկայացուցիչները մշակում են ԵՄ-ին ավելի մոտ քաղաքական ու տնտեսական կապեր։ Հիմնվել է 2003 թվականին Եվրոպական Հանձնաժողովի կողմից և Արևելյան գործընկերության բաղկացուցիչ մասն է կազմում։ Բելառուսում 2010 թվականին տեղի ունեցած  ընտրությունները ԵԱՀԿ-ն որակեց ընտրախատումներով կայացած և դրա հետևանքով Բելառուսի անդամակցությունը Եվրանեսթում ինքնըստինքյան կասեցվեց։  
Բելառուսը կարող է կրկին միանալ Եվրանեսթին քաղաքական պարտավորվածությունների ամբողջովին կատարումից հետո։ 2015 թվականին Ադրբեջանի անդամակցությունը ևս կասեցվեց վերջինիս կառավարության կողմից Մարդու իրավունքների ոտնահարումների՝ ԵՄ կողմից քննադատության ֆոնին։ 2016 թվականի սեպտեմբերին հայտարարվեց, որ Ադրբեջանը պետք է անհրաժեշտ քայլեր ձեռնարկի՝ Եվրանեսթին վերստին անդամակցելու համար։ 2017 թվականի դրությամբ Եվրանեսթի բոլոր անդամների բնակչության ընդհանուր թիվը կազմում է  (բացառությամբ Բելառուսի և Եվրոպական Խորհրդարանի) 61, 927, 521 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արատես

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արատես (այլ կիրառումներ)Արատես, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Հերմոնից 4 կմ հյուսիս-արևելք, Վարդենիսի լեռների հարավային լանջերին, Այսասի գետի հովտում։


== Բնակչություն ==
Արատեսի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Արատեսում գտնվում են Սյունիքի Արատեսի վանքը (VII դար), Սուրբ Աստվածածին (X-XI դարեր), Սուրբ Կարապետ (XI-XII դարեր) եկեղեցիները, 5 մատուռ-դամբարան (VII դար) և 12 դար խաչքարեր։


== Տես նաև ==
Արատեսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Ողիմպիա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՕլիմպիաՕլիմպիա (նաև՝ գրաբ.՝ Ողիմպիա, Ողոմպի, հուն․՝ Ὀλυμπιάς, 4-րդ դար - 361), հունական ծագումով հռոմեացի ազնվականուհի, Հռոմի կայսր Կոստասի (323-350) նշանածը, Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորության թագուհի (360-361), Արշակ Բ-ի երկրորդ կինը, հռոմեացի պետական գործիչ Ֆլավիուս Աբլաբիուսի դուստրը։ 


== Կենսագրություն ==
Օլիմպիան հռոմեական բարձրաստիճան պաշտոնյա, պրետորիաների նախկին պրեֆեկտ Ֆլավիուս Աբլաբիուսի դուստրն էր, նշանված էր Հռոմի կայսր Կոստասի (323-350) հետ՝ նախքան վերջինիս մահը։ 360 թվականին Հռոմի կայսր Կոստանդիոս Բ-ն, Մեծ Հայքի արքա Արշակ Բ-ի հետ դաշինքն ամրապնդելու նպատակով նրան հրավիրում է գալ իր մոտ Կեսարիա։ Սպարապետ Վասակ Մամիկոնյանի և մյուս նախարարների ճնշման տակ Արշակ Բ-ն մեկնում է Կեսարիա։ Այնտեղ ևս մեկ անգամ վերականգնվում է հայ-հռոմեական հարաբերությունները և բացի տարբեր նվերներից և շնորհումներից, կայսրը Արշակ Բ-ին կնության է տալիս իր մահացած եղբոր՝ Կոստասի նախկին նշանածին՝ Օլիմպիային։ 
Հռոմեացիների հետ Արշակ Բ-ի նոր մտերմությունը, նրա երկրորդ ամուսնությունը և Օլիմպիային Մեծ Հայքի թագուհի հռչակելը բարդություններ են ստեղծում արքունիքում։ Ըստ հայոց պատմիչ Փավստոս Բյուզանդի, Օլիմպիան թունավորվել է Արշակ Բ-ի երկրորդ կնոջ՝ Փառանձեմ թագուհու կողմից. 


== Ծանոթագրություններ ==
Հովնան Դավթյան

Հովնան Դավթյան, (Հոնան Նանոյան, 1865, Շուշի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1918, Ժնև, Շվեյցարիա), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Շուշիի թեմական, ապա՝ Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը, Ժնևի համալսարանում ուսումնասիրել է հասարակական գիտություններ։ 1891 թվականից եղել է ուսուցիչ Թավրիզում, որտեղ միացել է Հովսեփ Արղությանի և Նիկոլ Դումանի խմբին։ ՀՅԴ կուսակցության 1892 թվականի առաջին ընդհանուր ժողովի նախաձեռնողներից էր, Սիմոն Զավարյանի հետ հանդես է եկել սոցիալիստական գաղափարների պաշտպանությամբ։ 1895-1896 թվականներին Ժնևում խմբագրել է «Դրոշակը»։ 1898 թվականին վերադարձել է Թավրիզ։ 1905-1906 թվականներին Թիֆլիսում խմբագրել է «Հառաջ» թերթը։ Հայ-թաթար. ընդհարումների ժամանակ Շուշիում ջանացել է հարթել երկու ժոդովուրդների հարաբերությունները։ 1909-1913 թվականներին Թավրիզում եղել է Կենտրոնական դպրոցի տեսուչ, ապա անցել է Ժնև, ուր մահացել է թոքախտից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջերմամագնիսական համաձուլվածքներ

Ջերմամագնիսական համաձուլվածքներ, համաձուլվածքներ, որոնց մագնիսական ինդուկցիան 60 °C-ից մինչև 170 °C ջերմաստիճանային միջակայքում փոփոխվում է համարյա գծայնորեն և շատ անգամ ավելի է, քան այլ մագնիսական նյութերինը։


== Կիրառում ==
Կիրառվում են որպես չափիչ սարքերի մագնիսական հոսքի ջերմակոմպենսատորներ և ջերմակարգավորիչներ։ Տարբերում են հետևյալ համակարգերի ջերմամագնիսական համաձուլվածքներ՝ նիկել-պղինձ (կալմալոյ), երկաթ-նիկել (թերմալոյ) և երկաթ-նիկել-քրոմ (կոմպենսատոր)։ Լեգիրված երկաթ-նիկելային համաձուլվածքների հիման վրա ստեղծվել են բազմաշերտ ջերմամագնիսական նյութեր։
Ակփունար (Սեբաստիայի գավառ)

Ակփունար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կանցո

Կանցո (իտալերեն՝ Canzo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։
Բնակչությանը 5035 մարդ (2005 թվական), բնակչության խտությունը 445 մարդ/կմ²։ Ընդգրկում է 11.8 կմ² տարածքը։ Փոստային ինդեքս՝ 22035։ Հեռախոսային կոդը՝ 031։
Քաղաքի հովհանավոր պաշտպան է համարվում Սուրբ Ստեֆան Նախամարտիրոսը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի դեկտեմբերի 26-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Դատավճիռ

Դատավճիռ, դատական նիստում կայացված առաջին ատյանի դատարանի և վերաքննիչ դատարանի որոշումները ամբաստանյալի մեղավորության կամ անմեղության, նրա նկատմամբ պատիժ կիրառելու կամ չկիրառելու և այլ հարցերով.Դատարանները դատավճիռները կայացնում են հանուն Հայաստանի Հանրապետության։ Դատարանի դատավճիռը կարող է լինել մեղադրական կամ արդարացման։
Մեղադրական դատավճիռը բովանդակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալին մեղավոր ճանաչելու և նրա նկատմամբ քրեական պատիժ կիրառելու, իսկ սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում՝ քրեական պատիժ չկիրառելու կամ պատժից ազատելու մասին դատարանի որոշումը։
Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը՝ այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։
Դատավճիռy բաղկացած է ներածական, նկարագրական-պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից։ Դատավճիռn օրինական ուժի մեջ է մտնում վճռաբեկության գանգատի (դատապարտյալի իրավունք) կամ բողոքարկման (դատախազի իրավունք) ժամկետն անցնելուց կամ բողոքարկման հիման վրա վճռաբեկ ատյանի դատարանում դատավճիռն օրինական համարվելուց հետո։ Այն դատավճիռը, որը վճռաբեկության կարգով գանգատարկման կամ բողոքարկման ենթակա չէ, ուժի մեջ է մտնում դրա հրատարակման պահից։ Մեղադրական դատավճիռը ի կատար է ածվում օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Արդարացման և ամբաստանյալին պատժից ազատելու վերաբերյալ դատավճիռ ի կատար է ածվում նրա հրապարակումից հետո՝ անհապաղ։ Դատավճիռը ի կատար ածող մարմինները՝ ուղղիչ հիմնարկներ, բանտերը, ոստիկանության կարգապահական գումարտակներ, ֆինանսական մարմինները և այլն, դատավճռի կատարման մասին անմիջականորեն հաղորդում են դատավճիռ կայացնող դատարանին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալչինա (օպերա)

Ալչինա (իտալերեն՝ Alcina), գերմանացի երգահան Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդելի իտալերեն օպերա երեք գործողությամբ։ Սյուժեն հիմնված է Լուդովիկո Արիոստոյի «Օրլանդոն խելագարված» պոեմի VI և VII երգերի վրա։ Օպերան ստեղծվել է L’isola di Alcina օպերայի լիբրետտոյի հիման վրա, որը 1728 թվականին Հռոմում բեմադրել է կոմպոզիտոր Ռիկարդո Բրոսկին։ Հենդելը լիբրետտոն ձեռք է բերել դրանից մեկ տարի առաջ, երբ ճանապարհորդում էր Իտալիայում։
Օպերայի առաջնախաղը կայացել է 1735 թվականի ապրիլի 16-ին Լոնդոնի «Կովենտ Գարդեն» թատրոնում։ Գլխավոր դերերգերը կատարել են ժամանակի առաջնակարգ երգիչներ՝ Մարիա Ստրադա դել Պոն (Ալչինա) և Կարեստինին (Ռուջերո)։ Օպերան պատկանում է Հենդելի լավագույն ստեղծագործությունների թվին և այսօր էլ երբեմն բեմադրվում և ձայնագրվում է։


== Ծանոթագրություններ ==
Սթիվեն Վայնբերգ

Սթիվեն Վայնբերգ, Սթիվեն Ուայնբերգ (անգլ.՝ Steven Weinberg, մայիսի 3, 1933(1933-05-03)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք - հուլիսի 23, 2021(2021-07-23), Օստին, Տեխաս), ամերիկացի ֆիզիկոս տեսաբան, ԱՄՆ-ի ազգային ԳԱ անդամ։
Կրթությունն ստացել է Կոռնելի, Կոպենհագենի և Պրինսթոնի համալսարաններում։ 1957–1959 թթ. աշխատել է Կոլումբիայի, 1959-1967 թթ.՝ Կալիֆոռնիայի (Բերկլիի) համալսարաններում։ 1967-1973 թթ.՝ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի, 1973 թվականից՝ Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր։
Աշխատանքները վերաբերում են տարրական մասնիկների ֆիզիկային, ձգողության տեսությանը, կոսմոլոգիային։ Մշակել է տարրական մասնիկների թույլ և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների միասնական տեսություն։
Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ է ստացել1979 թ., Աբդուս Սալամի և Շելդոն Գլեշոուի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիրխհայմ (Ներքին Ֆրանկոնիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կիրխհայմ (այլ կիրառումներ) Կիրխհայմ (Ներքին Ֆրանկոնիա) (գերմ.՝ Kirchheim), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վյուրցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2185 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների)։ Տարածքը կազմում է 18.99 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 79 153։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Հայկական թվային համակարգ

Հայկական թվային համակարգ, հնագույն թվային համակարգ, որը հիմնված է Հայերենի այբուբենի տառերի վրա։
Այս թվային համակարգը օգտագործվել է հայերի կողմից հնագույն ժամանակներից, ինչի մասին վկայում են հազարամյա պատմական հուշարձանների պատերին պահպանված փորագրությունները։ Ներկայիս Հայաստանում կիրառվում է արաբական թվային համակարգը, սակայն հայկական թվերը նույնպես կիրառելի են, հիմնականում՝ եկեղեցիների և այլ շինությունների կառուցման կամ որևէ հիշարժան օրվա մասին արձանագրության տեսքով։ Հուշարձաններ ուսումնասիրող մասնագիտական գրականության մեջ տարեթվերը նշելիս երբեմն հեղինակները օգտագործում են հայկական թվային համակարգը։ Այն կիրառելի է նաև թագավորների, միապետերի, կրոնական առաջնորդների անունների գրելաձևում։ Օրինակ Գարեգին Ա նշանակում է Գարեգին I (Հայ առաքելական եկեղեցու կաթողիկոս)։

Հայերենի այբուբենում վերջին Օ և Ֆ տառերը ավելացվել են 12-րդ դարում՝ արաբական թվերի կիրառության տարածումից հետո, և այդ իսկ պատճառով նրանց թվային արժեքներ չեն վերագրվել։


== Ալգորիթմ ==
Հայկական թվային համակարգում թվերը ստացվում են պարզ թվային միացության միջոցով։ Հայկական թվերը գրվում են ձախից աջ, ինչպես որ հայերենը։
Օրինակներ՝

ՌՋՀԵ = 1975 = 1000 + 900 + 70 + 5
ՍՄԻԲ =  2222 = 2000 + 200 + 20 + 2
ՍԴ = 2004 = 2000 + 4
ՃԻ = 120 = 100 + 20
Ծ = 509000-ից բարձր թվերը գրելու համար համապատասխան տառի վրա նշվում է գծիկ, ինչը նշանակում է, որ այդ թիվը պետք է բազմապատկվի 10000-ով, այսինքն՝ 10000-ը գրվում է Ա տառով, որի վրա նշվում է գծիկ, 20000-ը գրվում է Բ տառով, որի վրա նշվում է գծիկ և այլն։
Օրինակներ՝

Ա = 10000
Ջ = 9000000
ՌՃԽԳՌՄԾԵ = 11431255


== Տես նաև ==
Արմենյան Բնապաշտական տոմար
Հայկական եկեղեցական տոմար
Հելիոմետր

Հելիոմետր, աստղերի անկյունային հեռավորությունները չափելու սարք։ Սկզբում օգտագործվել է Արեգակի տրամագիծը որոշելու նպատակով, որտեղից էլ առաջացել է անվանումը։ Հելիոմետրի օբյեկտիվը տրամագծով կիսված է, և յուրաքանչյուր կեսը կարող է սահել ընդհանուր տրամագծի երկայնքով։ Երբ օբյեկտիվի երկու կեսերն իրար նկատմամբ շեղված են, յուրաքանչյուր աստղի համար ստացվում է երկու պատկեր։ Օբյեկտիվի մի կեսի միջոցով ըստացվող որևէ աստղի պատկերը համընկեցվում է մյուս կեսի միջոցով ստացվող մի այլ աստղի պատկերի հետ։ Նույնը կրկնվում է երկրորդ աստղի համար։ Այդ համընկնումներին համապատասխանող միկրոմետրի ցուցմունքների կիսատարբերությամբ որոշվում է երկու աստղերի անկյունային հեռավորությունը։
Ադրբեջանի խորհրդարանական ընտրություններ (2020)

Ադրբեջանի խորհրդարանի ընտրություններ, տեղի է ունեցել 2020 թվականի փետրվարի 9-ին։ Դա կլինի Ադրբեջանի պատմության մեջ առաջին արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունները։


== Արտահերթ ընտրությունների պատմություն ==
Խորհրդարանի հերթական ընտրությունները պետք է տեղի ունենային 2020 թվականի նոյեմբերին։ 2019 թվականի նոյեմբերին իշխող Նոր Ադրբեջան կուսակցության պատգամավորներն առաջարկել են Ադրբեջանի Ազգային ժողովն արձակելու նախաձեռնությունը։ Դեկտեմբերի 2-ին Միլի Մեջլիսը ձայների ճնշող մեծամասնությամբ դիմել է Ադրբեջանի նախագահին՝ խնդրելով արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ նշանակել։ Դեկտեմբերի 7-ին Ադրբեջանի ԿԸՀ-ն արտահերթ ընտրությունների գործընթաց է սկսել։


== Ընտրական համակարգ ==


== Քարոզարշավ ==
Թեկնածուների գրանցման փաստաթղթերն ընդունվում են դեկտեմբերի 21-ից մինչև հունվարի 10-ը։ Նախընտրական քարոզարշավը կմեկնարկի 2020 թվականի հունվարի 17-ին և կավարտվի 2020 թվականի փետրվարի 8-ին՝ ժամը 08:00-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Միրի Ռեգև

Միրի Ռեգև  (եբրայերեն՝ מירי רגב‏‎‎, մայիսի 26, 1965(1965-05-26), Կիրյաթ Գաթ, Իսրայել), իսրայելցի քաղաքական և ռազմական գործիչ։ Իսրայելի նախագահ Բենյամին Նեթանյահուի 4-րդ կառավարության մշակույթի և սպորտի նախարարը։


== Կենսագրություն ==
Ռեգևը ծնվել է Կիրյաթ Գաթում, 1965 թվականին։ 1983 թվականին ընդունվել է ԳԱԴՆԱ-ի զինվորական պատրաստության դասընթացին, որտեղ դարձել է դասակի հրամանատար` ծառայելով մինչև 1986 թվականը։ Այնուհետև նա աշխատել է որպես հյուսիսային ռազմական շրջանի ներկայացուցչի փոխարինող։ Ռեգևը շարունակել է իր զինվորական կարիերան։ Նա ստացել է տնտեսական կառավարման մագիստրոսի աստիճան։ Տիրապետում է անգլերեն և իսպաներեն լեզուներին։ Ամուսնացած է ունի 3 երեխա։
Իսրայելի պաշտպանության բանակի գլխավոր ռազմական գրաքննիչի կարճ աշխատանքից հետո (2004-2005) 2005 թվականին Ռեգևը ստացել է բրիգադի գեներալի կոչում և Իսրայելի պաշտպանության բանակի մամուլի քարտուղարի պաշտոնը։ Նա այդ պաշտոնը զբաղեցրել է նաև Իսրայելի և Գազայի հատվածի միակողմանի սահմանագծման ժամանակ և 2005 թվականի Երկրորդ լիբանանյան պատերազմի ժամանակ։ 2007 թվականի մայիսին Ռեգևը հրաժարվել է մամուլի քարուղարի պաշտոնից։
2008 թվականի նոյեմբերին Միրի Ռեգևը միացել է «Լիկուդ» կուսակցությանը, հայտարարելով, որ նա արդեն երկար տարիներ կուսակցության կողմնակից է եղել։ 2009 թվականի բաց նախնական ընտրության ժամանակ Ռեգևը զբաղեցրել է 27-րդ տեղը և ավելի ուշ դարձել է Քնեսեթի անդամ, երբ խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ «Լուկադը» զբաղեցնում է 27-րդ տեղը։ Քնեսեթում 18-րդ համագումարի ժամանակ Միրա Ռեգևը ընդգրկվել է որոշ խորհրդարանական հանձնաժողովներում, որոնցից էին Արտաքին գործերի անվտանգության հանձնաժողովը, ֆինանսների հանձնաժողովը, ներքին գործերի և շրջակա միջավայրի պաշտպանության հանձնաժողովը և բյուջեի պաշտպանության ընդհանուր հանձնաժողովը։
Մասնակցել է ներգաղթյալների դեմ բողոքի ցույցին և սուդանցի ներգաղթյալներին անվանել է «չարորակ ուռուցք հասարակության մարմնի վրա»։ 2011 թվականի հուլիսի 16-ին վրանային քաղաք այցելելու ընթացքում, որտեղ Ռեգևը գնացել էր հավաքվածներին աջակցելու նպատակով, պատգամավորին «ֆաշիստ» են անվանել։
2015 թվականի մայիսի 14-ին նշանակվել է Իսրայելի մշակույթի և սպորտի նախարար, իսկ 2020 թվականի մայիսի 17-ից երկրի Տրանսորտի նախարարն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2021-01-24 at the Wayback Machine.
Miri Regev — video for the Likud Primaries ՅուԹյուբում
So Far Gone (երգ)

«So Far Gone», բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի երրորդ ստուդիական ալբոմի՝ Some Kind of Trouble-ի երկրորդ սինգլը։ Երգը թողարկվել է 2011 թվականի հունվարի 3-ին։ Բլանտը երգը առաջին անգամ կատարել է 2011 թվականի հունվարի 28-ին։ 


== Սինգլի տեսահոլովակ ==
Տեսահոլովակի ռեժիսորն է Մարկ Կլասֆելդը։ Տեսահոլովակի պրեմիերան տեղի է ունեցել Յութուբ կայքում, 2010 թվականի դեկտեմբերի 13-ին։


== Երգացանկ ==
"So Far Gone" - 3:34


== Հիթ-շքերթներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կրկնազոլ քարադր

Կրկնազոլ քարադր (լատ.՝ Charadrius bicinctus) քարադրների ընտանիքին պատկանող նուրբ թռչուն։


== Նկարագրություն ==
Նրանց մարմնի երկարությունը հասնում է մինչև 18-21 սմ-ի։ Քաշը մոտ 70 գրամ։ Հասուն թռչունների մեջքը զուգավորման շրջանում սպիտակ է և մուգ մոխրագույն-շագանակագույն շերտով, հստակ նկատելի շագանակագույն կրծքով, ինչպես նաև պարանոցի տակ գտնվող բարակ սև շերտով։ Փոքր թռչուններին պակասում են այդ շերտերը, և հաճախ մարմնի վերին մասը ունի շագանակագույն բծեր և ավելի քիչ սպիտակ մասեր։


== Տարածվածություն ==
Այս տեսակը տարածված է  Նոր Զելանդիայի հարավային կղզում և հյուսիսում ՝ հազվադեպ։ Նրանց մի մասը  չվող թռչուններ են, բնադրում են Նոր Զելանդիայում և Չաթամի կղզեխմբում, իսկ ձմռանը Ավստրալիայում, Նոր Կալեդոնիայում, Վանուատուում և Ֆիջիում, նրանցից հազվադեպները մնում են Նոր Զելանդիայում։ Օքլանդյան կղզիների այդ թռչունների ենթաբազմությունը կարգավորվում է, իսկ որոշ թռչուններ իրենց տարածքներից տեղափոխվում են ափ։ Նրանց տեսակները  ապրում են լողափերում, մարգագետիններում և բաց լանդշաֆտներում։


== Բուծում ==
Բնադրում են  օգոստոսից դեկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում, բնում սովորաբար լինում է 2-ից 4 ձու։ Այսպիսով, դրանք բնադրում են են գետերի և մանրախիճ քարերի մեջ, որոնք կազմում են շատ պարզ բնի հիմնական մասը։ Մինչ ձագերի դուրս գալը տևում է 25 օր։ Մայրը թողնում է բույնը ծնվելուց 26 օր անց։


== Ենթատեսակներ ==
Հայտնի է երկու ենթատեսակ  Նոր Զելանդիայում և Չաթամի կղզեխմբի՝ Charadrius bicinctus bicinctus, և Օքլանդիայի կղզիներում՝ Charadrius bicinctus exilis:


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Stephen Marchant (Hrsg.), P. J. Higgins (Hrsg.) Handbook of Australian, New Zealand and Antarctic Birds: Volume 2: Raptors to Lapwings. Oxford University Press 1994. ISBN 978-0-19-553069-8


== Արտաքին հղումներ ==
Double-banded Plover Archived 2019-11-17 at the Wayback Machine.
Կոլոմիո

Կոլոմիո (ֆր.՝ Colomieu), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Բելլե կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բելլեն է։
Կոմունայի կոդը՝ 01110։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 115 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Национальный институт статистики (ֆր.)
Լեոնտի Մագնիցկի

Լեոնտի Ֆիլիպովիչ Մագնիցկի (ռուս.՝ Леонтий Филиппович Магницкий, հունիսի 9 (19), 1669, Օստաշկով, Rzhevsky Uyezd, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 19 (30), 1739, Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն), ռուս մաթեմատիկոս, մանկավարժ։ Ըստ որոշ տեղեկությունների, սովորել է Մոսկվայի Սլավոնա-հունա-լատինական ակադեմիայում։ 1701 թվականից մաթեմատիկա է դասավանդել Մաթեմատիկական և նավագնացային գիտությունների դպրոցում։ 1703 թ. տպագրել է «Թվաբանություն» դասագիրքը, որը մինչև XVIII դարի կեսերը մաթեմատիկայի հիմնական ձեռնարկն էր Ռուսաստանում։ Այս դասագիրքը, որը ավելի շուտ մաթեմատիկական հանրագիտարան է, մեծ դեր է խաղացել Ռուսաստանում մաթեմատիկական գիտելիքների տարածման գործում։


== Ծանոթագրություններ ==
Անտոնովկա (գյուղ, Տեպլիկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱնտոնովկաԱնտոնովկա (ուկրաիներեն՝ Антонівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տեպլիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Անտոնովկա գյուղում բնակվում էր 407 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,159 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2559,75 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վաղենտինոս (Հռոմի պապ)

Վաղենտինոս (Հռոմի պապ) (լատ.՝ Valentinus PP., իտալերեն՝ Valentino Leoni, լատ.՝ Valentinus Leonus, մոտ 780, Հռոմ, Պապական մարզ - հոկտեմբերի 10, 827, Հռոմ, Պապական մարզ), եղել է Հռոմի պապ սեպտեմբերի 1-ից, որոշ աղբյուրներում` 827 թվականիի օգոստոսի 31-ից հոկտեմբերի 10-ը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Հռոմում` Լիա լեռան տարածքում` Լեոնի ազնիվ ընտանիքում։ Նրա հայրը Լեոնե Լեոնին էր  (լատ.՝ Leontius, իտալերեն՝ Leonzio Leoni): Ցուցադրելով վաղ սովորելու ունակությունը, նա տեղափոխվեց դպրոցից Լատերանի պալատ և, ըստ Լիբեր  Պոնտիֆիկալի, նշանակվել է սարկավագ Հռոմի Պասքալիս I-ի կողմից ։ Նա նաև դարձավ Պասկալայ I Պապի Եվգենե II-ի իրավահաջորդը, նույնիսկ խոսակցություններ էին եղել, որ Վաղենտինոսը Եվգենի II-ի որդին է։ Նույնիսկ լուրեր էին պտտվում, որ Վաղենտինոսն ու Եվգենի II-ը ներգրավված էին անօրինական հարաբերությունների մեջ։
Հռոմեական հոգևորականությունը, ազնվականությունը և ժողովուրդը կարծում էին, որ Վալենտիանոսը առաքելական աթոռի ամենաարժանի թեկնածուն է։ Նրանք նրան Սանտա Մարիա Մաջորե բազիլիկից տեղափոխեցին Լաթերիանի պալատ՝ անտեսելով նրա բողոքը։ Հաջորդ կիրակի, Վաղենտինոսը պաշտոնապես հաստատվեց Հռոմի եպիսկոպոս՝ Սուրբ Պետրոսի տաճարում։ Ընտրությունների ժամանակ ներկա կայսերական ներկայացուցիչ չկար, և Վաղենտինոսը հնարավորություն չուներ իր ընտրությունը համաձայնեցնելու կայսեր հետ։ Ընդամենը հինգ շաբաթ անց՝ հոկտեմբերի 10-ին, 827-ին, Վաղենտինոսը մահացավ։
Վաղենտինոսի ընտրությունը՝ Հռոմի Պապի ընտրություններում, հռոմեական ազնվականության ազդեցության ամրապնդման ևս մեկ նշան էր։ Սա, չնայած այն հանգամանքին, որ 769 թվականին Լաթերեն խորհուրդը հաստատեց, որ Հռոմի Պապի ընտրությունը պետք է լինի հռոմեական հոգևորականության իրավունքը, իսկ ազնվականությունը կարող է հարգել միայն ընտրված Հռոմի Պապին։ Աշխարհիկ մարդկանց աստիճանաբար ներխուժումը պապերի ընտրություններում իր բարձրակետին հասավ X դարում, երբ պապականությունը խաղալիք դարձավ հռոմեական ազնվականության ձեռքին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Mann, Horace K., The Lives of the Popes in the Early Middle Ages, Vol. II: The Popes During the Carolingian Empire, 795—858 (1906)
DeCormenin, Louis Marie; Gihon, James L., A Complete History of the Popes of Rome, from Saint Peter, the First Bishop to Pius the Ninth (1857)
(անգլերեն) R. Krautheimer, Rome. Profile of a city, 312–1308, Princeton University Press, Princeton, 1980 ;
F. Marazzi,


== Արտաքին հղումներ ==
Vita Operaque by Migne Patrologia Latina with analytical indexes
Սփյուռք (թերթ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սփյուռք (այլ կիրառումներ)«Սփյուռք», գրական, գեղարվեստական, հասարակական պարբերաթերթ։
Հիմնադիր՝ Սիմոն Սիմոնյան, 1990 թ․-ից՝ Հայկական ժողովրդային շարժման հրատարակություն։ Լույս է տեսնում Բեյրութում՝ 1958-1975 թթ․, 1978, 1985-1986, 1988-ին և 1990-ից։ 1958-1978 թթ․-ին հրատարակվել է իբրև շաբաթաթերթ. 1985-1988 թթ․-ին՝ տարեկան ընդամենը մեկ համար, 1990 թ-ին՝ երկշաբաթաթերթ, ապա՝ ամսաթերթ։ Խմբագիրներ՝ Սիմոն Սիմոնյան (1958-1974), Գևորգ Աճեմյան (1975-1988) և Գևորգ Յազըչյան (1990-1994)։ Մինչև 1988 թվականը «Սփյուռքը» անկախ ուղղության թերթ էր։ Անդրադառնում է Հայաստանի և սփյուռքի հասարակական կյանքին, Հայ դատին, Ղարաբաղի և Նախիջևանի հարցերին, հայրենիք-սփյուոք հարաբերություններին, Անթիլիասի եկեղեցական տագնապին և մերձավորարլելյան ճգնաժամին։ Լուսաբանում է հայրենիքի և սփյուռքի գրականմշակութային կյանքը, հրատարակում գրական-գեղարվեստական ստեղծագործություններ։
Մինչև 1988 թվականը, չհարելով որևէ կուսակցության և կազմակերպության, հանդես է եկել հանուն սփյուռքի ազգային, եկեղեցական, մշակութային հաստատությունների համագործակցության։ Խորհրդային Հայաստանը համարել է համայն հայության հայրենիք։ Տպագրել է հոդվածներ Հայաստանի մոտիկ անցյալի և ազգային-ազատագրական շարժումների վերաբերյալ, վավերագրական դրվագներ Մեծ եղեռնից և հայերի ինքնապաշտպանական մարտերից։ Ներկայացրել է սփյուռքի հասարակական-եկեղեցական կյանքը, պատմել սփյուռք այցելող արվեստի և մշակույթի հայ խորհրդային գործիչների, մարզական խմբերի ելույթների մասին։ Գրական բաժնում տեղ են գտել հայ գրողների ստեղծագործություններ, նմուշներ համաշխարհային գրականթյունից։
Ալաշկերտի ռազմագործողություն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալաշկերտ (այլ կիրառումներ)
Ալաշկերտի օպերացիա՝ 1915 թ. ռուսական բանակի պաշտպանողական գործողությունները Կովկասյան ռազմաճակատում առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ (հուլիս-օգոստոս)։
1915-ի գարնանը գերմանա-թուրքական հրամանատարությունը փորձում էր ռազմական ճնշման միջոցով Պարսկաստանն ու Աֆղանստանը ներգրավել Ռուսաստանի դեմ պատերազմում։ Թշնամու ծրագիրը ձախողելու նպատակով ռուսական Կովկասյան բանակի 4-րդ կորպուսը (հրամանատար՝ գեներալ Պյոտր Օգանովսկի) անցավ հարձակման և հաղթական կռիվներով թուրքական զորքերին դուրս մղեց Պարսկաստանի հյուսիսարևմտյան շրջաններից, Վանա լճի և Արածանու ավազաններից։ Այդ գործողություններին մասնակցում էր հայ կամավորների Արարատյան ջոկատը՝ Վարդանի հրամանատարությամբ։
Հուլիսի 8-ին 4-րդ կորպուսի զորամասերը հասան Մերգեմերի լեռնանցք – Կոպ – Լիզ – Չուխուր-Նորշեն – Կոտոմ – Շատախ գիծը՝ պատրաստվելու արշավել Մուշ և Բիթլիս (Բաղեշ)։ Ռուսական զորքերի առաջխաղացումը կասեցնելու նպատակով թուրքական 3-րդ բանակի հարվածային զորախումբը (89 գումարտակ, 48 հեծելավաշտ և հարյուրյակ, 6000-անոց քրդական անկանոն զորախումբ) Աբդուլ Քերիմ փաշայի հրամանատարությամբ հուլիսի 9-ին անցավ հակահարձակման՝ Կոպ – Մանազկերտ – Ալաշկերտ ուղղությամբ։ 4-րդ կորպուսը նահանջեց դեպի Հայկական Պարի հարավային փեշերը։ Հայ բնակչությունը տեղահան եղավ։
Կովկասյան բանակի հրամանատարությունը պահեստային ուժերից կազմեց հատուկ հարվածային զորախումբ (24 գումարտակ, 1 աշխարհազորային խումբ, 31 հարյուրյակ և հրետանի), որը հուլիսի 22-ին գեներալ Ն. Ն. Բարաթովի հրամանատարությամբ Դահար գյուղի մոտից հարձակվեց Աբդուլ Քերիմ փաշայի զորախմբի ձախ թևին ու թիկունքին։ Հուլիսի 23-ին զորախումբը 4-րդ կորպուսի նահանջած զորամասերի հետ միասին անցավ հակահարձակման և, Ալաշկերտի հովիտը թուրքերից մաքրելով, օգոստոսի սկզբին գլխավոր ուժերով ամրացավ Մերգեմերի լեռնանցք – Բուրնու – Բուլախ – Արճեշ գծին։
Ալաշկերտի օպերացիայի ժամանակ թուրքերի կորուստը կազմեց ավելի քան 7000 սպանված և 400 գերի։ Ալաշկերտի օպերացիան հեշտացրեց ռուսական բանակի հետագա գործողությունները, մասնավորապես՝ Էրզրումի գրավումը։ Ձախողվեցին գերմանա-թուրքական հրամանատարության՝ ռուսական Կովկասյան բանակի հիմնական խմբավորման թիկունքը դուրս գալու, ինչպես նաև Պարսկաստանի ու Աֆղանստանի վրա ճնշում գործադրելու ծրագրերը։


== Գրականություն ==
Корсун Н.Г., Алашкертская и Хамаданская операции на Кавказском фронте мировой войны в 1915 г., М., 1940
Лушдувейт Е.Ф., Турция в годы первой моровой войны 1914-1918 гг., М., 1966
Арутюнян А.О., О причинах отступления русской армии из Алашкертской долины и Банского вилайета (июль 1915 г.), “ԲԵՀ”, 1968, No. 2 (5)
Մանկովո (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Մանկովո (ռուս.՝ Маньково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 656 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տարկոյտայոլ (Բելայա Կեդվայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տարկոյտայոլ (այլ կիրառումներ)Տարնոյտայոլ (ռուս.՝ Тарнойтаёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Բելայա Կեդվա գետի ձախ ափին՝ 75 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 18 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000077261
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007726
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոքագլորիոզա

Ռոքագլորիոզա (իտալերեն՝ Roccagloriosa), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 1725 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 41 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 42 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84060, հեռախոսային կոդ՝ 0974։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրեմյաչեե (գյուղ, Կիվերցիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳրեմյաչեեԳրեմյաչեե (ուկրաիներեն՝ Гремяче), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գրեմյաչեե գյուղում բնակվում էր 715 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3111 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 229,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գալիտե

Գալիտե (արաբ․՝ جالطة‎‎), հրաբխային ծագմամբ ժայռոտ կղզիների խումբ Միջերկրական ծովում։
Տեղակայված է թունիսյան ափից 38 կմ դեպի հյուսիս, պատկանում է Բիզերտա վիլայեթին։ Սարդինիայից բաժանվում է 150 կիլոմետրով։ Ընդհանուր մակերեսը 8, 08 կմ² է, տարեկան տեղումները կազմում են 525 մմ, ջերմաստիճանը 10, 3 °C֊ից մինչև 28, 6 °C է։


== Գլխավոր կղզին ==

Տարածքի մեծ մասը (7, 52 կմ²) կազմում է Լա Գալիտե կղզին՝ 5, 4 կմ երկարությամբ 2, 9 կմ լայնությամբ։ Կղզին կազմված է 200 մ բարձրությամբ ժայռերից, որոնց վրա բարձրանում են Bout de Somme և Piton de l'Est գագաթները՝ 391 մ և 360 մ բարձրությամբ համապատասխանաբար։
Bout de Somme֊ի գագաթին կանգնած է դիտարկման աշտարակ։ Կղզում հայտնվել հնարավոր է միայն Escueil de Pasque հարավայաին ծովածոցի միջոցով։
Կղզում ապրում են նավաստիների մի քանի ընտանիքներ (ընդամենը 10֊ից մինչև 35 մարդ) և այստեղ գտնվում է ռազմածովային բազա (40 մարդ)։ Նախկինում կղզում ապրում իտալական ծագմամբ թունիսցիներ, բայց Թունիսի անկախ հռչակվելուց հետո նրանք գնացին Ֆրանսիա։ Իսկ ընդհանրապես, մարդիկ այստեղ ապրել են Պունիկյան պատերազմներից սկսած։ Կղզին պատված է թփուտով և խոտով, չնայած որ հողերը աղքատ են։ Մի ժամանակ կղզում աճել են նաև ծառեր, բայց հիմա միայն ինժիր, կակտուս ձիթենիներ և խաղողի այգիներ։ Գալիտեն հանդիսանում է նաև թռչունների բների վայր։


== Այլ կղզիներ ==
Գլխավոր կղզուց բացի կան նաև ժայռերի և կղզյակների երկու այլ խումբ, որոնք նախատեսված չեն վայրէջքի համար։ Արևմտյան Գալիտոնները տեղակայված են 3 կմ դեպի հարավ֊արևմուտք։ Le Galiton (158 մ, 40 գա) և La Fauchelle (137 մ) երկրորդ և երրորդ ամենախոշոր կղզիներն են այս խմբում։
Լա Գալիտոնայի գագաթին կա փարոս։ 1980 թվականին Լե Գալիտոն հայտարարվել է պահպանվող բնական տարածք, կղզում բնակվող վանական փոկերի պահպանության համար։ Գլխավոր կղզուց 12 կմ դեպի հյուսիս֊արևելք Արևելյան Գալիտոններ ժայռերն են, դրանք Գալլոյի (119 մ), Պոլաստրոյի և Գալինայի վրա են։ 25 կմ դեպի հարավ֊արևմուտք Écueil des Sorelles ժայռերն են։ 13 կմ դեպի հյուսիս Banc des Mazzarilles բանկան է, 21 մինչև 49 մ խորությամբ։
Թունիսի անկախացման համար շարժումի առաջնորդ Հաբիբ Բուրգիբան Գալիտեում 2 տարով (1952-1954) արատքսված է եղել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Pub. 131 Արմևմտյան Միջերկրական ծով, Սեկտոր 7։ Ալժիր և Թունիս՝ Մատիֆու հրվանդանից մինչև Սերատ հրվանդանը (Անգլ.)
Խելլա Լախբիբ, «Գալիեի բնակիչների վերադարձը», Թունիսի մամուլ, 2007 թ․, հուլիսի 13 (ֆր.)
Բնական զոնաների պահպանման ՅՈՒՆԵՍԿՈ֊ի ծրագիրը(չաշխատող հղում)
Միրնայա Դոլինա (գյուղ, Բալակլեյայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միրնայա ԴոլինաՄիրնայա Դոլինա (ուկրաիներեն՝ Мирна Долина), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1726 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միրնայա Դոլինա գյուղում բնակվում էր 28 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,202 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մինեսոտա Վայկինգս

Միեսոտա Վայկինգս (անգլ.՝ Minnesota Vikings), Միեսոտա նահանգի Մինեապոլիս քաղաքի ամերիկյան ֆուտբոլի պրոֆեսիոնալ ակումբ, որը հանդես է գալիս Ֆուտբոլի ազգային լիգայում (NFL)։ Համարվում է Ֆուտբոլի ազգային կոնֆերենցիայի Հյուսիսային դիվիզիոնի անդամ։ Հիմնադրվել է 1961 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Մինեսոտա Վայկինգս» ակումբի պաշտոնական կայք
Ակումբի էջը NFL.com կայքում
Ֆայլ (թղթապանակ)

Ֆայլ (անգլ.՝ file), պլաստիկ, պոլիէթիլենից, թափանցիկ գրենական թղթապանակ՝ փաստաթղթերը կեղտոտումից և վնասվածքներից պահելու և պահպանելու համար։ Այն կողմերից մեկի վրա ունի անցքեր՝ ամրացման համար։ Կարող են միանալ կամարային կամ այլ սկզբունքով։


== Անվանման տարբերակներ ==
Ռուսական բառարաններում մինչև այժմ չկա որևէ հատուկ տերմին գրենական թափանցիկ թղթապանակի համար։ Տարբեր շրջաններում այն տարբեր կերպ է անվանվում։
Ամենատարածվածը «ֆայլ» կամ «ֆայլիկ» անվանումն է։ Այն տարածված է Մոսկվայում, Վլադիվոստոկում, Եկատերինբուրգում, Սոչիում, Նորինսկում, Կրասնոյարսկում, Յարոսլավլում և շատ այլ քաղաքներում։ Սանկտ Պետերբուրգում օգտագործվում է նաև «գրպան» կամ «գրպանիկ» անվանումները։ Այլ տարածաշրջաններում օգտագործում են նաև մուլտիֆոր (lang-lat|multifora) տերմինը։
Ըստ երևույթին, բառը ծագել է սովորական արագակարից, որի մեջ տեղադրված են հորատված պանակներ, որոնք անգլերեն անվանվում են «file»։ Ֆայլ բառն անգլերենում նշանակում է ոչ միայն թղթապանակ-արագակար, այլ նաև ունի այլ նշանակություններ։ Անցքերով թափանցիկ թղթապանակը անգլերենի բրիտանական տարբերակում անվանվում է «punched pocket», իսկ ամերիկականում՝ «sheet protector»։
Մուլտիֆոր տերմինը տարածված է հիմնականում Սիբիրում, մի քանիսում միաժամանակ նաև «ֆայլ» կամ «ֆայլիկ»։ Հայտնի են այս տերմինի ծագման մի քանի տարբերակներ․

Անմիջապես լատիներենից «multifora», որ նշանակում է բազմաթիվ անցքեր ունեցող։
Գրենական պիտույքներ արտադրող ընկերության անվանումից՝ «Multifor», «Multifour» կամ «Multifora», որը երևի արտադրել է մուլտիֆորներ և իր արտադրանքը տարածել է Ուրալում։
Իտալերենից՝ «multi foro», որ բառացի նշանակում է «շատ անցքեր»։
Անգլերենից՝ «multi for», որ բառացի նշանակում է «շատ բանի համար»։
«Մուլտիֆորմատ» բառի կրճատումից, քանի որ մուլտիֆորը իր անցքերի դիրքի դասավորվածության հաշվին հարմար է տարբեր տիպի ֆայլ-արագակարների համար։


== Ձևաչափ ==
Ֆայլերը լինում են տարբեր չափսերի, հիմնականում ըստ թղթի ձևաչափերի՝ 

A3,
А4,
А5,
12х12սմ² և
Letter։


== Նյութը ==
Ֆայլերը լինում են պլաստիկ, այդ թվում՝ պոլիէթիլենե, պոլիպրոպիլենային։


== Գույնը ==
Ֆայլերը արտադրվում են թափանցիկ, մեծ մասամբ դրանք անգույն են, սակայն ժամանակակից նյութերը թույլ են տալիս արտադրել ցանկացած գույնի։
Սուրեն Սպանդարյանի հուշարձան (Երևան)

Սուրեն Սպանդարյանի հուշարձան, գտնվում է Երևանում՝ Գարեգին Նժդեհի հրապարակում, տեղադրվել է 1990 թվականին։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Թոմ Գևորգյան
Ճարտարապետներ՝ Լևոն Գևորգյան, Գագիկ Հովհաննիսյան, Վիտալի Գևորգյան


== Տվյալներ ==
Քանդակը կառուցված է բրոնզից և բազալտից, բարձրությունը 6, 5 մետր է։


== Պատմություն ==
Հասարակական-քաղաքական գործիչ, լրագրող, գրաքննադատ, հեղափոխական Սուրեն Սպանդարյանի ծննդյան 100-ամյակի օրը՝ 1982 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, նրա անվան հրապարակում տեղադրվում է ցուցանակ. «Այս հրապարակում կդրվի պրոֆեսիոնալ հեղափոխական, կոմկուսի ականավոր գործիչ Սուրեն Սպանդարյանի արձանը»։ Սակայն հուշարձանը տեղադրվել է միայն 1990 թվականին
Հայաստանի անկախությունից հետո հրապարակը վերանվանվել է Գարեգին Նժդեհի անունով։ 
2011 թվականի մայիսի 13-ին Երևանի քաղաքապետարանի խորհրդի նիստում բարձրացվել է Սուրեն Սպանդարյանի արձանի ապամոնտաժման հարցը, սակայն Հայաստանի Կոմունիստական կուսակցությունն իր դժգոհությունն է հայտնել՝ անվանելով մշակութային վանդալիզմ։ Արձանը որոշվել է տեղափոխել նախկին բանվորի արձանի տեղը, սակայն մինչ օրս դա տեղի չի ունեցել։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆերեջ Կարաև

Ֆերեջ Կարա օղլի Կարաև (ադրբ.՝ Fərəc Qara oğlu Qarayev, դեկտեմբերի 19, 1943(1943-12-19), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ադրբեջանցի կոմպոզիտոր, Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ (2018), պրոֆեսոր (1998), դոցենտ (1982), կոմպոզիտոր Կարա Կարաևի որդին ։


== Կենսագրություն ==
Ֆերեջ Կարաևը ծնվել է 1943 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Բաքվում։ 1966 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիան (ներկա Բաքվի երաժշտական ակադեմիա)։ Նա նաև ապրել է Մոսկվայում տարբեր տարիների ընթացքում։


== Գործունեություն ==
1966 թվականից սկսեց իր մանկավարժական գործունեությունը Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայում ։
1999 թվականից հանդիսանում է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսորը։ 1994-1996 թվականներին եղել է Մոսկվայի Ժամանակակից երաժշտական ասոցիացիայի փոխնախագահ։ 1995 թվականից նա Բաքվի երաժշտական ընկերության նախագահն է։
1980-1994 թվականներին եղել է «BaKaRa-ensemble» համահեղինակության գեղարվեստական ղեկավարը։ 2003-2005 թվականներին աշխատել է Կազանի կոնսերվատորիայում որպես կոմպոզիտորական ամբիոնի պրոֆեսորը։


== Պարգևներ և կոչումներ ==
դոցենտ (1982)
պրոֆեսոր (1998)
Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովրդական արտիստ (2018)
Ադրբեջանի ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1982)
«Հումայ» մրցանակ (1999) 


== Արտաքին հղումներ ==


=== Վիդեո ===
Jeyhun Ali interview with Faraj Garayev
Faraj Karaev - Journey to love mono opera for soprano and orchestra of soloists
Kara Karaev - Faradzh Karaev - «La quinta del sordo» ( «Goya») for symphony orchestra and choir


== Ծանոթագրություններ ==
Խոսե Մարիա Մորելոս

Խոսե Մարիա Տեկլո Մորելոս Պերես ի Պավոն (իսպ.՝ José María Teclo Morelos Pérez y Pavón, ( արտասանություն) (սեպտեմբերի 30, 1765(1765-09-30)[…], Մորելիա, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ - դեկտեմբերի 22, 1815(1815-12-22)[…], San Cristóbal Ecatepec, Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), կաթոլիկ հոգևորական, Մեքսիկայի անկախության շարժման (1811-1815) ղեկավար, Մեքսիկայի ազգային հերոս։
1810 թվականին միացել է Հիդալգոյի ապստամբ ջոկատներին, իսկ Հիդալգոյի մահից (1811) հետո՝ գլխավորել Մեքսիկայի անկախության շարժումը։ 1812-1813 թվականներին մի քանի հաղթանակ է տարել իսպանական զորքերի նկատմամբ։ 1813 թվականին Չիլպանսինգոյում Մորելոսի նախաձեռնությամբ հրավիրված ազգային կոնգրեսը Մորելոսին նշանակել է գեներալիսիմուս, գործադիր իշխանության ղեկավար, ընդունել Մեքսիկայի անկախության մասին դեկլարացիա և ազգային խտրականության վերացման դեկրետներ։ 
1815 թվականին ապստամբների գլխավոր ուժերը ջախջախվեցին, իսկ Մորելոսը գերվեց և մահապատժի է ենթարկվեց։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստարայա Շուդյա

Ստարայա Շուդյա (ռուս.՝ Старая Шудья, ուդմ.՝ Вуж Шудья), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ալնաշսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 368 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժողովածու (1717)

Ժողովածու (1717), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1717 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1664 թվականին ենթադրաբար Թորոս Եպիսկոպոս գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Մինաս Սիևնեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20.5×14.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 208 թերթից։ Գրված է բոլորգիր, նոտրգրով։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրիչի՝ 96բ, 123բ։


== Բովանդակություն ==
Բանք. խրատականք։
Քարոզք։
Խրատք (Յովհ. Որոտնեցի, Գր. Տաթևացի, Տիրատուր վրդ, անանուն)։
Սամ. Անեցւոյ Հաոաքումն ի գրոց պատմագրաց։
մովս. Խորենացւոյ Աշխարհացոյց։
Մղոնաչափք։
Ան. Շիրակացւոյ Աստաբաշխական երկրաչափութիւն, Յաղագս կշռոյ, կշռոց կշռորդաց, վասն չափ կշռոց։
Մեսրոպայ Վայոցձորեցւոյ Պատմութիւն Մեծին Ներսիսի։
Օհնութիւնք, Յորդորակք քարոզից։


== Ծանոթագրություններ ==
Օրթաքյոյ (Սեբաստիայի գավառ)

Օրթաքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ժարովայա (Սեֆտրայի վտակ)

Ժարովայա (ռուս.՝  Ժարովայա), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սեֆտրա գետի ձախ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  03020300112103000027272
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  103002727
Ավազանի կոդը -  03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.