armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Երվանդ Երկանյան

Երվանդ Վահանի Երկանյան (նոյեմբերի 15, 1951(1951-11-15), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կոմպոզիտոր, ջութակահար։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2011)։
Դաշնակահար, դիրիժոր Սեդրակ Երկանյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
Երվանդ Երկանյանը ծնվել է 1951 թվականին Գյումրիում։ Երաժշտական կրթություն ստացել է 5 տարեկան հասակից՝ հաճախելով ջութակի դասերի։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի (պրոֆեսոր` Գ. Եղիազարյան) և ջութակի (պրոֆեսոր` Հ. Վարդանյան) բաժինները։ 1978 թվականին ավարտել է նույն կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան՝ պրոֆեսոր Գ. Եղիազարյանի ղեկավարությամբ։ 1975-1994 թվականներին դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում։ 1987-1994 թվականներին եղել է հայկական հնագույն երաժշտության «Տաղարան» անսամբլի գեղարվեստական ղեկավարն ու դիրիժորը, որի ժամանակ մշակել է ավելի քան 150 հին հայկական շարականներ։ 1995 թվականից եղել է Բեյրութի «Գուսան» երգչախմբի ղեկավարը, 1996 թվականից՝ «Հայաստան» նվագախմբի ղեկավար, 1999 թվականից՝ «Մադրիգալ» անսամբլի ղեկավար, 2000 թվականից՝ «Բարսեղ Կանաչյան» երաժշտանոցի տնօրեն։
Երվանդ Երկանյանի գործերը հնչել են ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Շվեդիայում, Ֆինլանդիայում, Ռուսաստանում, Հունգարիայում, Արգենտինայում, Լիբանանում և այլուր։


== Ստեղծագործություններ ==
Օպերա՝ «Շուշանիկ» (1981)
Բալետ-օպերա՝ «Մոկաց Միրզա» (1978)
Խորեոգրաֆիկ կանտատ՝ «Վահագնի ծնունդը» (1987)
Բալետ՝ «Օրեստ» (1974)
Բալետ՝ «Էդիպ արքա» (1976) (Վաշինգտոն 1983 թվական, Մոսկվա 1984 թվական)Սիմֆոնիաներ

N 1 «Ինքնադիտողություն» (1977)
N 2 «Հայկ և Բել» (1978)
N 3 «Անցորդների ձայներ» (1984)
N 4 «Նեմեսիս» (1986)Սոնատաներ

Դաշնամուրի համար N 1 և N 2 (1975-1980)
Ջութակի և դաշնամուրի համար (1971)
Ֆլեյտայի և դաշնամուրի համար (1978)


== Կոչումներ և մրցանակներ ==
Մեծի Տանն Կիլիկիո «Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոց» շքանշան, 1993,
ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, 2011,
ՀՀ մշակույթի նախարարության Ոսկե մեդալ, 2016,
Մովսես Խորենացու մեդալ, 2021


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Yervand Yerkanian - Chamber Symphony #2
Երվանդ Երկանյան. Մտավորականը նախ և առաջ պետք է լինի արդարության և խղճի իրական արտահայտությունը
Չակերտներ, Երվանդ Երկանյան(չաշխատող հղում)
Անտոնիու Կոշտա

Անտոնիու Լուիշ Սանտուշ դա Կոշտա (պորտ.՝ António Luís Santos da Costa, հուլիսի 17, 1961(1961-07-17), Լիսաբոն, Պորտուգալիա), պորտուգալացի քաղաքական և պետական գործիչ, Պորտուգալիայի վարչապետ (2015 թվականից), արդարադատության նախարար (1999-2002), ներքին գործերի նախարար (2005-2007) և Լիսաբոնի քաղաքապետ (2007-2015)։ 


== Կենսագրություն ==
Անտոնիու Կոշտան ծնվել է գրող Օռլանդու դա Կոշտայի (1929-2006) ընտանիքում, որի ծնողները ծնունդով եղել են Գոայից։
Սովորել է Լիսաբոնի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ Երիտասարդ տարիքից մասնակցել է Սոցիալիստական կուսակցության գործունեությանը։ Աշխատել է Պորտուգալիայի ապագա նախագահ Խորխե Սամպայոյի աշխատակազմում։ 1980-ականներին նա ղեկավարել է ուսանողական կազմակերպությունը։ Իրականացրել է փաստաբանական պրակտիկա։
Եղել է Լիսաբոնի քաղխորհրդի անդամ, իսկ 1991 թվականից՝ հանրապետության վեհաժողովի անդամ։ Աշխատել է որպես խորհրդարանական պետքարտուղար, 1995-1997 թվականներին եղել է խորհրդարանական գործերի նախարար։ Այնուհետև երկու տարի նաև  եղել է արդարադատության նախարար իսկ 1999 թվականից մինչև 2002 թվականը՝ պետնախարար։ Ղեկավարել է Սոցիալիստական կուսակցության խորհրդարանական խմբակցությունը։
2004 թվականին ստացել է Եվրախորհրդարանի անդամի մանդատ։ Եղել է սոցիալիստական խմբի անդամ և Եվրախորհրդարանի փոխնախագահ։ 2005 թվականին դարձել է ՆԳ նախարար՝ Խոսե Սոկրատեսի կառավարությունում։
2007 թվականին լքել է կառավարությունը Լիսաբոնի քաղաքապետ ընտրվելուց հետո (վերընտրվել է 2009 թվականին)։ 2014 թվականին դարձել է պորտուգալացի սոցիալիստների առաջնորդը։
Սոցիալիստական կուսակցության և ձախ կուսակցությունների՝ Պորտուգալիայի կոմունիստական կուսակցության, «Կանաչների» և Ձախ միավորում դաշինքի միջև համաձայնության արդյունքում խորհրդարանը պաշտպանել է սոցիալիստական կառավարությունը՝ Անտոնիո Կոշտայի գլխավորությամբ, որը վարչապետ է նշանակվել 2015 թվականի նոյեմբերի 24-ին և վարչապետ դարձել նոյեմբերի 26-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիյաժ

Կիյաժ (ուկրաիներեն՝ Кияж), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կիյաժ գյուղում բնակվում էր 348 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11,43 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 30,45 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սելյուշկի (այլ կիրառումներ)

Սելյուշկի, կարող է վերաբերել՝

Սելյուշկի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Սելյուշկի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Սառցե հյուրանոց (Յուկկասյարվի)

Յուկկասյարվիի սառցե հյուրանոց (շվեդերեն՝ Ishotellet i Jukkasjärvi), հյուրանոցային համալիր, որը գտնվում է Յուկկասյարվի բնակավայրում՝ Շվեդիայի հյուսիսում, Կիրունա քաղաքից 17 կմ հեռավորության վրա։
Յուկկասյարկի սառցե հյուրանոցը համարվում է աշխարհում առաջին սառցե հյուրանոցը։ Առաջին անգամ հյուրանոցի բացումը տեղի է ունեցել 1990 թվականին։ Ամեն տարի դեկտեմբեր ամսին հյուրանոցը վերակառուցվում է. շատ արվեստագետներ հրավիրվում են հյուրանոցի սենյակները կահավորելու համար։
Հյուրանոցի գրեթե բոլոր իրերը՝ այդ թվում աթոռները և մահճակալները սառցե են։ Այդպիսի հսկայական քանակությամբ սառույցներ վերցվում են մոտակ Տուրնելվեն գետից։
Հյուրանոցային համալիրի ներսում գտնվում է նաև սառցե մատուռ, որը նախատեսված է ամուսնացող զույգերի համար։ Կառույցի ներսում օդի ջերմաստիճանը կազմում է -5 °C-ից մինչև առավելագույնը -23°:


== Պատմություն ==
1989 թվականին ճապոնական սառցե արվեստի արվեստագետները այցելել են Յուկկասյարվի և ստեղծել են սառցե արվեստի ցուցահանդես։
1990 թվականի գարնանը ֆրանսիացի նկարիչ Ժանոտ Դերիդը այստեղ կառուցել է իգլու՝ սառույցից կամ ձյունից պատրաստաված կացարան, և արվեստի նմուշները տեղափոխել այնտեղ։
Մի գիշեր քաղաքի սենյակներում տեղերը ավարտվել էին, ուստի որոշ այցելուներ և զբոսաշրջիկներ թույլտվություն խնդրեցին իգլուի մեջ գիշերելու համար։ Դրանից միտք ծագեց քաղաքում ստեղծել աշխարհում առաջին «սառցե հյուրանոցը»։


== Եկեղեցի ==
Շվեդիայի Յուկկասյարվի քաղաքի սառցե հյուրանոցի հարևանությամբ գործում է նաև սառցե եկեղեցի։ Եկեղեցին ամբողջովին կառուցված է սառցաբյուրեղներից և քամուց կարծրացած ձյունից։
Ամեն տարի եկեղեցին օծվւմ է Սուրբ Ծնունդի օրը։ Ամեն ձմեռ սառցե հյուրանոցում ամուսնանում են շուրջ 140 զույգեր և մկրտվում մոտ 20 երեխաներ։
Մկրտված երեխաների մեծ մասը տեղաբնիկ է։ Հարսանեկան մկրտությունը կատարվում է նույն ծիսակարգով, ինչպես Շվեդիայի մյուս քաղաքներում։ Ռևարենդ Յան-Էրիկ Կուոկսուն Յուկկասյարվի վանքի միակ հոգևորականն է, ով էլ կատարում է եկեղեցական արարողությունները։
Նա սառցե եկեղեցու քահանան է եկեղեցու գոյության տասնչորս տարիների ընթացքում։ Նրա կինը՝ Լիսբեթը, եկեղեցի հսկիչն է, ով եկեղեցում աշխատում է, որպես կամավոր։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Տե՛ս նաև ==
Իգլու
Փակղի

Փակղի (վրաց.՝ ფაყი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Լենտեխի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1120 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Լենտեխիից հեռու է 6 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 22 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոման (Ռումինիա)

Ռոման (ռումիներեն՝ Roman), քաղաք Ռումինիայի Նյամց ժուդեցում։
Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների` Ռոման մունիցիպալիտետի բնակչությունը կազմում է 70 665 մարդ։ Սա ժուդեցի` մեծությամբ երկրորդ քաղաքն է` Պիատրա-Նյամց քաղաքից հետո, որը Նյամց ժուդեցի վարչական կենտրոնն է։
Ռոման քաղաքը գտնվում է Նյամց ժուդեցում (գավառում)` Արևմտյան Մոլդովայի պատմական շրջանի հյուսիսում` Պիատրա-Նյամց քաղաքից 46 կմ հեռավորության վրա։


== Հայտնի բնիկներ ==
Միրոն Կոստին (ռումիներեն՝ Miron Costin, 1633-1691), մոլդովացի տարեգիր, պոետ և քաղաքական գործիչ։
Միհայիլ Ժորա (1891-1971), ռումինացի դիրիժոր։
Իոն Ստրատ (1836-1879), ռումինացի պետական և քաղաքական գործիչ, իրավաբան, մանկավարժ, Յասիի Ալեքսանդր Յոհան Կուզի անվան համալսարանի ռեկտոր։
Սերջիու Չելիբիդակե (1912-1996), ռումինական ծագմամբ գերմանացի դիրիժոր։
Վիորիկա Ագարիչ (1886-1979), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Կարմիր խաչի բաժանմունքի նախագահը Ռոմանում. հրեաների փրկության համար դասվել է Աշխարհի արդարակյացներին։
Լևոն Միրախորյան (1895-1978), ռումինահայ նյարդահոգեբույժ, պարահոգեբան։


== Քույր քաղաքներ ==
 Հայաստան, Դիլիջան


== Պատկերասրահ ==
Ռոման
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Օրթաքյոյ (Եվդոկիայի գավառ, այլ գյուղ)

Օրթաքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում:
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Միլյուտինսկայա

Միլյուտինսկայա (ռուս.՝ Милютинская), գյուղ (ստանիցա) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլյուտինսկի շրջանում։ Միլյուտինսկի շրջան և Միլյուտինսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ 
2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 2.747 մարդ։ Հիմնվել է 1876 թ.։
Կրավան (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)

Կրավան (ֆր.՝ Cravans ), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Ժեմոզակ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սենտ շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17133։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 730 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Կրավան (ֆր.)
Իզմայլովկա (գյուղ, Ալեքսանդրիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻզմայլովկաԻզմայլովկա (ուկրաիներեն՝ Ізмайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իզմայլովկա գյուղում բնակվում էր 425 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեծ ջրցուլ

Մեծ ջրացուլ (լատ.՝ Botaurus stellaris), արագիլանմանների կարգի խոշոր թռչնատեսակ։ Բնադրվում է գաղութներում, հաճախ տառեղների և ձկնկուլների հետ համատեղ։
Բավականին լռակյաց թռչուն է։ Մեծ ջրցուլը ձայներ է արձակում միայն բնի մոտ գտնվելու պահին։ Այս թռչունը ունի բավականին կոշտ ձայն, որը նման է մռթմռթոցի։
Կազմում է փոքր երամներ։ Մեծ ջրցուլը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում և գտնվում է անհետացման եզրին։ Սնվում է ծանծաղուտներում՝ ճահճային անողնաշարավորներով, խխունջներով, իսկ հազվադեպ նաև ձկներով և որդերով։
Տնային հավից չափերով ավելի խոշոր է։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Մեծ Բրիտանիա կղզում, Նիդերլանդներում, Իսպանիայում՝ մինչև Դանուբ։ Ձմռան ամիսներին հանդիպում է նաև Աֆրիկայում և Հեռավոր Արևելքում՝ մինչև Չինաստան և Ճապոնիա։
Հանդիպում է նաև Հայաստանի տարածքում։ Այստեղից որոշ քանակությամբ ներթափանցել է նաև հարևան Վրաստան, Թուրքիա և Իրան։
Հայաստանում նախկինում ապրել է Սևանա լճի հարակից ճահճուտներում։ Հայաստանում բավականին քիչ  է և հանդիպում է միայն Արարատյան հարթավայրում՝ գարնանային և աշնանային չուի ժամանակ։


== Նկարագրություն ==
Ընտանի հավից մի փոքր մեծ է։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 70 սմ, իսկ թևերինը՝ 31-34 սմ։ Ունի խոշոր և երկար ոտքեր։ Կտուցը ևս խոշոր է՝ դիմային ծայրի հատվածում գդալանման լայնացած։
Գլխին ունի փուփուլանման դեղնավուն փետուրներ։ Մարմնի փետրածածկը ունի սպիտակ գունավորում։ Կտուցը և ոտքերը սև են, սակայն կտուցի հիմքը և ծայրը, ինչպես նաև կղզկը դեղին են։
Գլխի փուփուլը հայտնվում է տարիքի մեծանալուն զուգընթաց։ Կշռում է 1,7 կգ։ Թռչող է։ Թռիչքի ընթացքում ջրցուլի պարանոցը երկտակ ծալվում է դեպի մեջքը։


== Տե՛ս նաև ==
Կվակվա


== Ծանոթագրություններ ==
Գառլըդաղ

Գառլըդաղ, լեռ Վասպուրականի լեռներում, Մակու քաղաքից 10-11 կմ հարավ։ Շրջակայքի նկատմամբ բարձրությունը մեծ չէ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրուսյանսկի

Բրուսյանսկի (ռուս.՝ Брусянский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Ուզլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3513 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իվանեուլի

Իվանեուլի (վրաց.՝ ივანეული), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Տղիբուլի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 440 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Տղիբուլից հեռու է 14 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հենրիետա Ռոններ-Կնիպ

Հենրիետա Ռոններ Կնիպ (Henriëtte Ronner-Knip, մայիսի 31, 1821(1821-05-31)[…], Ամստերդամ, Նիդերլանդներ - մարտի 2, 1909(1909-03-02), Իքսել, Բրյուսել, Բելգիա), հոլանդական ծագմամբ բելգիացի նկարչուհի, անիմալիստ, առավել հայտնի է կատուներ պատկերող իր աշխատանքներով։


== Կենսագրություն ==
Հենրիետա Ռոններ Կնիպը ծնվել է նկարիչների ընտանիքում։ Հայրը՝ Ջոզեֆ Ավգուստ Կնիպը, նրան ու նրա կրտսեր քրոջը՝ Հենրիետա Գետրուդա Կնիպին, տվել է գեղանկարչության դասեր։ Մայրը եղել է ֆրանսիացի նկարչուհի Պոլին Ռիֆեր դե Կուրսելը, որը նկարել է հիմնականում թռչուններ (որոշ աղբյուրներ պնդում են, թե Հենրիետա Ռոններ Կնիպի մայրը եղել է Կոռնելիա վան Լեուվենը, որի հետ նրա հայրն ապրել է այդ ժամանակ՝ հեռանալով կնոջից)։ Հորական պապը՝ Նիկոլաս Կնիպը (1741-1808), նույնպես եղել է նկարիչ։

Ընտանիքը հաճախ է տեղափոխվել հոր աշխատանքի պատճառով։ 1823 թվականին Ջոզեֆ ավգուստ Կնիպի մի աչքը կուրացել է, իսկ մեկ տարի անց նա և Պոլին Ռիֆեր դե Կուրսելը բաժանվել են, և նա ամուսնացել է Կոռնելիա վան Լեուվենի հետ։ 1832 թվականին նկարիչը բոլորովին կուրացել է, սակայն ընտանիքը շարունակել է տեղից տեղ մեկնել մինչև 1840 թվականը, երբ նրանք բնակություն են հաստատել Բերլիկումում։ Մինչ այդ Հենրիետան իր վրա է վերցրել ընտանիքին ֆինանսապես ապահովելու պարտականությունը և սկսել է լրջորեն զբաղվել գեղանկարչությամբ։
Կոռնելիայի մահից հետո Հենրիետան տեղափոխվել է Ամստերդամ, որտեղ սկսել է նկարել ֆերմերական բնանկարներ, անտառներ և կենդանիներ ջրաներկով, ապա նաև յուղաներկով։ Նա եղել է առաջին կինը, որ դարձել է նկարիչների Arti et Amicitiae միության ակտիվ անդամ։ 1850 թվականին ամուսնացել է Ֆեյկո Ռոնների հետ, և նրանք տեղափոխվել են Բրյուսել։ Նկարչուհու ամուսինը հաճախ է հիվանդացել և չի կարողացել մշտական աշխատանք կատարել, այդ պատճառով էլ դարձել է Հենրիետայի գործակալը։ Մինչ այդ Հենրիետա Ռոններ Կնիպը նեղացրել էր իր հետաքրքրությունների շրջանակը գեղանկարչության բնագավառում և սկսել էր նկարել գրեթե միայն շներ և կատուներ։ Նրա բնորդների շարքում եղել են Մարիա Հենրիետա Հաբսբուրգ-Լոթարինգիացու և արքայադուստր Մարիա Հոհենցոլերն-Զիգմարինգենի շները։ Կյանքի վերջին տարիներին նա ապրել է մեծ այգի ունեցող տան մեջ, որտեղ պահել է շներ, կատուներ և թութակ, որոնք դարձել են ոչ միայն նրա նկարների, այլև քանդակների հերոսներ։ 1887 թվականին նա արժանացելէ  Լեոպոլդ I-ի շքանշան, իսկ 1901 թվականին դարձել է Օրանժ-Նասաուի շքանշանի ասպետ։ Նրա որդին՝ Ալֆրեդը, և երկու դուստրերը՝ Ալիսան և Էմման, նույնպես եղել են նկարիչներ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Henry Havard, Un peintre de chats. Madame Henriette Ronner, Boussod, 1892.
Marion Harry Spielman, Henriëtte Ronner, the painter of Cat Life and Cat Character, Century-Crofts, 1893.
Fransje Kuyvenhoven, Ronald Peeters, De familie Knip: drie generaties kunstenaars uit Noord-Brabant, Waanders, 1988.
Harry Kraaij, Henriette Ronner-Knip, 1821—1909: een virtuoos dierschilderes, Scriptum Signature, 1998 ISBN 90-559-4081-X


== Արտաքին հղումներ ==
Հենրիետա Ռոներ Կնիպը և նրա նկարները The Great Cat կայքում
Հենրիետա Ռոներ Կնիպը CurioCafe կայքում
Կարեն Սարգսյան (խմբավար)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարեն Սարգսյան (այլ կիրառումներ)Կարեն Աշոտի Սարգսյան (սեպտեմբերի 12, 1952(1952-09-12), Կապան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խմբավար։ ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2006)։


== Կենսագրություն ==
Կարեն Սարգսյանը ավարտել է ԵՊՄԻ և Երևանի պետական կոնսերվատորիայի օպերաին-սիմֆոնիկ դիրիժորության բաժինները։ 1972-1980 թվականներին ղեկավարել է Երևանի պետական համալսարանի երգչախումբը, որի հետ համերգներով շրջագայել է Խորհրդային Միությունում, այդ թվում՝ Բալթիկ պետություններում, Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում։ Միաժամանակ ղեկավարել է նաև Էջմիածնի եկեղեցու երգչախումբը։
1989 թվականին հիմնել է «Տղամարդկանց երգչախումբը» և համերգներով բազմիցս շրջագայել Արևմտյան Գերմանիայում։ 1993 թվականին Սիդնեյ քաղաքի հայ համայնքը Սարգսյանին հրավիրել է աշխատելու «Կոմիտաս» երգչախմբի և Սիդնեյի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ։
1994-2011 թվականներին և 2017 թվականից` Ա․ Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի խմբավար։ Նրա ղեկավարությամբ երգչախումբը հյուրախաղերով հանդես է եկել Մոսկվայում (1995), ԱՄՆ-ում (1999), Իսպանիայում (1999, 2000), Լիբանանում (2001) և այլն։ Ղեկավարել է Ջուզեպպե Վերդիի «Օթելլո», «Տրուբադուր», «Տրավիատա», «Աիդա», Գաետանո Դոնիցետիի «Պողիկտոս», Ռ. Լեոնկավալլոի «Պայացներ», Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ», Տիգրան Չուխաջյանի «Արշակ Երկրորդ», Ավետ Տերտերյանի «Երկրաշարժ», Ա. Հարությունյանի «Սայաթ Նովա» օպերաների բեմադրությունները։
1995 թվականից պարբերաբար ելույթներ է ունեցել Սիրիայի Հալեպ քաղաքում, որտեղ ձայնագրել է Հայկական Սուրբ մեսսայի ամբողջական տարբերակը։ 2016 թվականին Նյու Յորքում` Խ. Մեյխանեջյանի Սբ. Պատարագը` հեղինակի հետ։
2014 թվականից, Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ կաթողիկոսի հրամանով սկսել է ղեկավարել Երևանի Գրիգոր Լուսավորիչ մայր եկեղեցու և հոգևոր ճեմարանի երգչախումբը։
2017 թվականի հունիսից՝ Ա․ Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի տնօրեն և գեղարվեստական ղեկավար Կոնստանտին Օրբելյանի հրավերով վերադարձել է օպերային թատրոն, որտեղ շարունակում է ղեկավարել թատրոնի երգչախումբը։
Կարեն Սարգսյանին շնորհվել է ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2012) և Սուրբ Սահակ- Սուրբ Մեսրոպ շքանշան (2018)։


== Խաղացանկ ==


== Մրցանակներ և պարգևներ ==
ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2006),
ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2012),
Սուրբ Սահակ-Սուրբ Մեսրոպ շքանշան (2018)։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկոլաևկա (գյուղ, Չկալովի գյուղական խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկոլաևկաՆիկոլաևկա (ուկրաիներեն՝ Миколаївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգուևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1929 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլաևկա գյուղում բնակվում էր 106 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,29 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 365,52 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Էդուարդ Դայան

Էդուարդ Արամայիսի Դայան (հոկտեմբերի 28, 1930(1930-10-28), Երևան, ԽՍՀՄ - հուլիսի 14, 2009(2009-07-14)), ջութակահար, մանկավարժ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1980)։


== Կենսագրություն ==
1954 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան։ 1955-1960 թվականներին եղել է Նովոսիբիրսկի ֆիլհարմոնիկ, օպերայի և բալետի թատրոնի նվագախմբերի, լարային քառյակի ջութակահար։ 1961 թվականից դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում, պրոֆեսոր՝ 1984 թվականից, 1976 թվականից՝ որակավորման բարձրացման ֆակուլտետի դեկան, 1987-1989 թվականներին՝ պրոռեկտոր։ 1995 թվականին՝ ասպիրանտուրայի բաժնի վարիչ։ Որպես մենակատար ելույթներ է ունեցել Չինաստանում, ԱՊՀ երկրներում։ Հեղինակ է մեթոդիստական ձեռնարկների։ Դասավանդել է նաև Երևանի Պյոտր Չայկովսկու անվան և Առնո Բաբաջանյանի անվան երաժշտական դպրոցներում։


== Մրցանակներ ==
Համամիութենական փառատոնի դափնեկիր, Մոսկվա, 1957


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Eduard Dayan (violin) & Margaita Fermadjian (Piano): Part 10
Վորոնեժ (այլ կիրառումներ)

Վորոնեժ, կարող է վերաբերել՝

Վորոնեժ - քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկայի շրջանում։
Վորոնեժ - գետ Ռուսաստանի Դաշնությունում (Տամբովի մարզ, Լիպեցկի մարզ, Վորոնեժի մարզ)։
Վորոնեժ - քաղաք Ռուսաստանում, Վորոնեժի մարզի վարչական կենտրոնը
(5778) Յուրաֆրանս

(5778) Յուրաֆրանս (անգլ.՝ Jurafrance), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Էրիկ Էլստի կողմից Վերին Պրովանսում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,586008 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2515 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9205 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1518,95 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,237006 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,03° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5778) Յուրաֆրանս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բեզդրիկսկի գյուղական խորհուրդ (Սումսկի շրջան)

Բեզդրիկսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Бездрицька сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բեզդրիկսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1701 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ճարպիկ մողես

Ճարպիկ մողես, (լատ.՝ Lacerta agilis), մողեսների ենթակարգի իսկական մողեսների ընտանիքի նույնանուն ցեղի մողես։


== Բնակություն ==
Հայաստանում հանդիպում է Շիրակի, Արագածոտնի, Կոտայքի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի, Տավուշի ու Լոռու մարզերում։ Բնակվում է մարգագետնատափաստանային, թփուտային և նոսրանտառային բուսականությամբ քարքարոտ տարածքներում, երբեմն նաև այգիներում ու մշակահողերում, հաճախ՝ առուների ու լճերի ափամերձ վայրերում։


== Ընդհանուր բնութագիր ==
Մարմնի երկարությունը տարիքի հետ փոխվում է (2,3-14,4 սմ), պոչը 1,5-2 անգամ երկար է, ինքնհատվող։ Գլուխը բարձր է՝ ծածկված խոշոր, համաչափ տեղադրված վահանիկներով։ Կոպերը շարժուն են, արտաքին ականջային անցքը՝ լավ արտահայտված։ Որովայնային մակերեսը ծածկված է 6 երկայնակի շարքեր ձևավորող խոշոր ու լայն վահանիկներով։ Երիտասարդ մողեսների մեջքային մակերեսի ընդհանուր գունավորումը գորշւսմոխրագույն է կամ շագանակագույն, որի վրայով անցնում են 1-2 մուգ զոլեր, որոնք բաժանված են նեղ սպիտակավուն գոլերով։ Մարմնի կողմնային մակերեսներին կան մուգ եզրագծով մանր սպիտակավուն խալերի երկայնակի շարքեր։ Տարիքի հետ մուգ զոլերը բաժանվելով առաջացնում են մուգ, տձև խալերի զուգահեռ շարքեր կամ գրեթե աննկատ են դառնում, իսկ մեջքային մակերեսի ընդհանուր գունավորումը կարող է տատանվել գորշամոխրագույնից վառ կանաչ։ Արուների որովայնային մակերեսի ընդհանուր գունավորումը կանաչ է, Էզերինը՝ սպիտակավուն, սովորաբար՝ բազմաթիվ մանր սև խալերից բաղկացած երկայնակի շարքերով։ Որոշ տարածքներում հանդիպում է համատեղ մոտ ազգակից զոլավոր և միջին մողեսների հետ, որոնցից տարբերվում է թեփուկավորման և գունավորման որոշակի առանձնահատկություններով։


== Բազմացում ==
Բազմացումն սկսվում է մայիսից։ Ձվադրում է տարեկան 2 անգամ, դնում է 4-14 ձու։ Ձագերը ծնվում են հուլիսի կեսից սեպտեմբերի վերջը։ Ձմեռում է աշնան վերջից գարնան սկիզբ։ Սնվում է հիմնականում անողնաշարավորներով։ Օգտակար է. ոչնչացնում է վնասատու միջատներին։ Հաճախ խնամվում է անազատ պայմաններում՝ որպես գեղազարդիչ տեսակ։


== Պատկերասրահ ==
Դյորդ Շարոշի

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՇարոշիԴյորդ Շարոշի (հունգ.՝ György Sárosi), սեպտեմբերի 16, 1912(1912-09-16), Բուդապեշտ, Ավստրո-Հունգարիա - հունիսի 20, 1993(1993-06-20), Ջենովա, Իտալիա), հունգարացի նախկին ֆուտբոլիստ (հարձակվող) և մարզիչ։ Ըստ Ֆուտբոլի պատմության և վիճակագրության միջազգային ֆեդերացիայի՝ 20-րդ դարի Եվրոպայի լավագույն ֆուտբոլիստների շարքում 60-րդ տեղն է զբաղեցնում։ Ազգությամբ սերբ է։ Բանասիրության դոկտոր։ Մեկ այլ հայտնի ֆուտբոլիստի՝ Բելա Շարոշիի եղբայրն է։ Համարվում է 30-ականների լավագույն հարձակվողներից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==
Արթուր Թորոյան

Արթուր Թորոյան (1992 թվականի փետրվարի 1), հայ ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս «Բանանց» ֆուտբոլային ակումբում որպես դարպասապահ։


== Ակումբային կարիերա ==
Արթուր Թորոյանը սկսել է ֆուտբոլով զբաղվել Բանանցի դպրոցում։ Հետագայում խաղացել է Հայաստանի առաջին դիվիզիոնում, որպես Բանանց-2-ի ֆուտբոլիստ։ Իր դեբյուտային հանդիպումը Բանանցում եղել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Արարատի դեմ խաղում, որտեղ նա խաղաց 90 րոպե և Բանանցը հաղթեց 1։0 հաշվով


== Ակումբային նվաճումներ ==


== Արտաքին հղումներ ==
FFA.AM (հայ.)
Ճորմեշավի

Ճորմեշավի (վրաց.՝ ჭორმეშავი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1960 մետր բարձրության վրա։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոբերնադոր

Գոբերնադոր (իսպ.՝ Gobernador), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լոս Մոնտես շրջանում։ Բնակչությունը՝ 286 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Excmo. Ayuntamiento de Gobernador Archived 2020-11-14 at the Wayback Machine.
Microweb turística de Gobernador realizada por el Patronato de Turismo de Granada Archived 2014-09-03 at the Wayback Machine.
Սերգեյ Եսենին (այլ կիրառումներ)

Սերգեյ Եսենին՝

Սերգեյ Եսենին՝ ռուս բանաստեղծ։
Սերգեյ Եսենին՝ 1965 թվականի խորհրդային վավերագրական ֆիլմ։
Սերգեյ Եսենին՝ Ալեքսանդր Նովիկովի ալբոմը։
Սերգեյ Եսենին՝ գետերի միջին մարդատար կռուիզ նավերի տեսակ
Սերգեյ Եսենին՝ արագընթաց երկաթուղային մերձքաղաքային էլեկտրագնացք, որը երթևեկում է Ռյազան-Մոսկվա երթուղով։
Ֆրանսիայի տոներ և հիշատակի օրեր

Ֆրանսիայում կա 11 պաշտոնական տոների և հիշատակի օր։ Էլզաս շրջանը և Մոզել դեպարտամենտը ունեն երկու հավելյալ օրեր։ Ի տարբերություն երկրների մեծ մասի, այս օրերը չեն փոխվում, երբ համընկնում են ոչ աշխատանքային օրերի հետ, ինչը նշանակում է, որ աշխատանքային օրերի հետ համընկնող տոների կամ հիշատակի օրերի տարեկան միջին թիվը 8.7 է և տատանվում է 7-10 թվերի միջև։ Հյուսիսային Ամերիկայի բոլոր երկրները և Ասիայի երկրների մեծ մասը աշխատանքային օրերին միջինում ունենում է 2-10 ավելի պետական տոնի կամ հիշատակի օր։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի վարչական ապարատ

Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի վարչական ապարատ, ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ ՎԱ, Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերի Գլխավոր շտաբի կառուցվածքային առաջատար ստորաբաժանում, որը խաղաղ և պատերազմի ժամանակ ապահովում է գլխավոր շտաբի կազմակերպչական, վարչաիրավական և վերլուծական-հսկողական գործառույթների իրականացումը։
Վարչական ապարատի պետն է ՀՀ ԶՈՒ գեներալ-մայոր Արիս Բրուտյանը։


== Ղեկավարություն ==


== Պատմություն ==
Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի վարչական ապարատը կազմավորվել է 2009 թվականի հունվարի 26-ին։ Կազմավորման օրվանից առ այսօր ԶՈՒ ԳՇ վարչական ապարատի ղեկավարն է գեներալ-մայոր Արիս Բրուտյանը։


== Խնդիրներ և գործառույթներ ==
Վարչական ապարատի լիազորությունները սահմանվում են օրենքներով և այլ իրավական ակտերով, ՀՀ պաշտպանության նախարարի և ԶՈՒ գլխավոր շտաբի պետի հրամաններով ու վարչական ապարատի կանոնադրությամբ։ Վարչական ապարատը գլխավոր շտաբի կառուցվածքային ստորաբաժանում է, որը խաղաղ և պատերազմի ժամանակ ապահովում է գլխավոր շտաբի կազմակերպչական, վարչաիրավական և վերլուծական-հսկողական գործառույթների իրականացումը։
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ ՎԱ խնդիրներն ու գործառույթներն են. 

ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ ղեկավար կազմի գործունեության համար անհրաժեշտ պայմանների ստեղծումն ու կազմակերպչական, վարչաիրավական և վերլուծա-հսկողական ապահովումը,
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ կառուցվածքային ստորաբաժանումների փոխհարաբերությունների համակարգումը, ՀՀ պաշտպանության նախարարի, գլխավոր շտաբի պետի, գլխավոր շտաբի պետի տեղակալների հրամանները, կարգադրությունները, հանձնարարականները կատարողներին հասցնելը և կատարման հսկողությունը,
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ լիազորություններին վերաբերող օրենքների և այլ իրավական ակտերի նախագծերի նախապատրաստման կազմակերպումը և սահմանված ընթացքի ապահովումը,
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ ղեկավար կազմի ամենօրյա գործունեության համար անհրաժեշտ պայմանների ստեղծման ու նյութատեխնիկական միջոցներով ապահովման կազմակերպումը,
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի հրամանների, կարգադրությունների նախագծերի մշակումը, նախապատրաստումը, ստորագրման ներկայացումը և կատարողներին հասցնելը,
Զինծառայողների, քաղաքացիների նամակների, բողոքների, առաջարկությունների և դիմումների ընդունումը, հաշվառումը և ուսումնասիրումը, դրանց պատասխանների նախագծերի նախապատրաստման կազմակերպումն ու ստորագրման ներկայացումը,
իր իրավասության սահմաններում պաշտպանության նախարարության աշխատակազմի, ՀՀ պաշտպանության նախարարության աշխատակազմից դուրս կառուցվածքային և առանձնացված ստորաբաժանումների, ԶՈՒ գլխավոր շտաբի վարչությունների, առանձին բաժինների, զորամիավորումների և զորամասերի, իսկ անհրաժեշտության դեպքում` պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների հետ համագործակցության իրականացումը,
իրականացնում է օրենքով և այլ իրավական ակտերով նախատեսված այլ գործառույթներ։


== Տես նաև ==
Հայաստանի Հանրապետության Զինված ուժերի գլխավոր շտաբ


== Ծանոթագրություններ ==
(8377) Էլմերես

(8377) Էլմերես (անգլ.՝ Elmerreese), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,540031 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2953 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7848 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1478,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,24347 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,73° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8377) Էլմերես աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կամպու Բելուի գավառ

Կամպու Բելուի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Campo Belo), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի մեջ։ Մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավային և հարավարևմտյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 112 649 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2706,922  կմ²։ Բնակչության խտությունը 41,6  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 491 320 523,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 4 493,24 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,762։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Ագուանիլ
Կրիստաիս
Առաքել Աֆրիկյանի բնակելի տուն

Առաքել Աֆրիկյանի բնակելի տուն, շենք-հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում` Պուշկինի 38 հասցեում։ Ներառված է Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում` որպես տեղական նշանակության հուշարձան։


== Պատմություն ==
Շենքը կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին՝ ճարտարապետ Վասիլի Միրզոյանի նախագծով։
Մինչև 1918 թվականը շենքը պատկանել է Երևանի նշանավոր Աֆրիկյանների տոհմից մեծահարուստ Առաքել Աֆրիկյանին և ծառայել որպես նրա առանձնատուն և հյուրատուն։
Շենքի պատին տեղադրված ցուցանակից տեղեկանում ենք, որ 1918-1920 թվականներին այդ շենքում է ապրել հայ մեծանուն զորավար, Սարդարապատի ճակատամարտի հերոս, ընդհանուր հրամանատար Մովսես Սիլիկյանը։ Մայիսյան հերոսամարտերի ժամանակ հենց այս շենքում է տեղակայված եղել ընդհանուր շտաբը, որտեղից երևանցիները տեղեկություն էին ստանում ռազմաճակատում տիրող իրավիճակի մասին։
Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո շենքն ազգայնացվել է։ Այնուհետև շենքում է գտնվել Գավառական կոմիտեն (Գավառկոմը), Երևանի ցուցադրական թիվ 1 դպրոցը (ներկայիս Նիկոլ Աղբալյանի անվան թիվ 19 հիմնական դպրոցը, որ գտնվում է Տերյան փողոցում)։ Հետագայում շենքը ծառայել է որպես գրասենյակային տարածք։ Մինչև 2017 թ. մայիսը այստեղ է գործել Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնը։
Մինչև 1988-1989 թթ շենքում է գործել «Սովետական մանկավարժ» թերթի խմբագրությունը։
Ներկայումս շենքի առաջին և երկրորդ հարկերում տեղակայված են Թումո ստուդիաները և «Մխիթարիչ» բարեգործական ընկերությունը։


== Կառույց ==
Շենքը երկհարկանի է՝ կառուցված սև տուֆից։ Առաջին հարկի ճակատային մասի ճարտարապետությունը զուսպ է։ Երկրորդ հարկի լուսամուտների միջև կան խոյակներ։ Լուսամուտների վերին՝ խոյակների միջև ընկած հատվածում կան նուրբ զարդաքանդակներ։ Շենքն ունի մեկ մեծ և երկու փոքր պատշգամբներ։ Շենքի ներսում մինչև այսօր էլ պահպանվում են շենքի պատերին ու առաստաղներին արված յուրօրինակ որմնանկարներն ու թվով 6 սալիկապատ բուխարիներ, որոնք պատրաստվել են 20-րդ դարի սկզբին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


=== Որմնանկարներ ===

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


=== Բուխարիներ ===

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)


== Ծանոթագրություններ ==
Այո, ոչ, գուցե (ֆիլմ)

Այո, ոչ, գուցե (անգլ.՝ Definitely, Maybe), ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգություն։ Նկարահանել է ռեժիսոր Ադամ Բրուկսը 2008 թվականին։ Գլխավոր դերերում են Ռեյչել Ուայզը, Էլիզաբեթ Բենքսը և այլք։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Այո, ոչ, գուցե(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Այո, ոչ, գուցե»(անգլ.) ֆիլմը Box Office Mojo  կայքում
«Այո, ոչ, գուցե»(անգլ.) ֆիլմը Metacritic կայքում:
Լամելո Բոլ

Լամելո Լաֆրենս Բոլ (անգլ.՝ LaMelo LaFrance Ball, օգոստոսի 22, 2001(2001-08-22), Չինո Հիլս, Սան Բերնարդինո շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Շառլոթ Հորնեթս» ակումբում։
Դպրոցական կարիերան սկսել է Չինո Հիլսի ավագ դպրոցում, որտեղ ավագ եղբայրների՝ Լոնզոյի և Լիանջելոյի հետ կարողացել է հաղթել նահանգային առաջնությունը և արժանանալ համազգային ճանաչման։ Մարզչական կազմի հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով, Բոլը հեռանում է դպրոցական կարիերայից և մարզական պայմանագիր կնքում լիտվական «Պրենայ» ակումբի հետ։ 2018 թվականին սկսել է ելույթներ ունենալ հոր՝ Լավար Բոլի կողմից հիմնադրված Բասկետբոլի կրտսեր ասոցիացիայում (JBA), որից հետո վերսկսել է դպրոցական մարզական կարիերան, այս անգամ հանդես գալով Միացյալ Նահանգների օլիմպիական ուսումնական կենտրոնում։
Ընդունելիության հետ կապված մտահոգությունների ֆոնին, Բոլը որոշում է ամբողջովին հրաժարվել համալսարանային կարիերայից և մարզական պայմանագիր կնքել ավստրալիական Բասկետբոլի ազգային լիգայի (NBL) «Իլավարա Հոքսի» հետ։ 2019 թվականի ճանաչվել է NBL-ի տարվա նորեկ։
Ընտրվել է NBA-ի 2020 թվականի դրաֆթի 3-րդ համարի ներքո՝ «Շառլոթ Հորնեթսի» կողմից։
Դպրոցական ելույթներից ի վեր, Բոլը և նրա եղբայրները Միացյալ Նահանգներում արժանացել են համազգային ուշադրության։ Նրանց հայր Լավար Բոլը նույնպես մեդիա անձնավորություն է։ Հորը պատկանող «Big Baller Brand» ընկերությունում Բոլն ունի իր այցեքարտային մարզակոշիկը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը NBA.com կայքում(անգլ.)
Երախտագիտության մեդալակիրների ցանկ

Ստորև ներկայացված է Երախտագիտության մեդալակիրների ամբողջական ցանկը։


=== 2014 թվական ===


=== 2015 թվական ===


=== 2016 թվական ===


== Ծանոթագրություններ ==
Քիրծինա

Քիրծինա (վրաց.՝ ქირწინა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1100 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 15 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Օսիչնո

Օսիչնո (ուկրաիներեն՝ Осичне), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1925 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օսիչնո գյուղում բնակվում էր 50 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,03 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 24,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մակ-Քուկ շրջան (Հարավային Դակոտա)

Մակ-Քուկ շրջան (անգլ.՝ McCook County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.489 կմ² է, բնակչությունը՝ 5.618 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սալեմ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Փասիանի որսորդը

Փասիանի որսորդը, Մարինե Զաքարյանի ֆիլմը, որը թողարկվել է 2012-ին։


== Սյուժե ==
Համառ ու ինքնահավան 14-ամյա Հայկը մի նպատակ ունի՝ փասիան որսալ և երկար ժամանակ հորից հրացան է ուզում։ Ի վերջո, նա ստանում է հրացանը։ Արդեն անտառում պարզ է դառնում, որ փասիանի սեզոնը չէ, և Հայկը հրացանից օգտվել չգիտի, իսկ աշնանային գունեղ անտառը մթնելու հետ դառնում է սառը և սարսափով լի վայր, որտեղից հուսահատ տղան դուրս գալու ելք է փնտրում։ Սակայն Հայկին հաջողվում է ձեռք բերել մի զույգ հոյակապ փասիան։ Իսկ գուցե՝ շատ ավելի կարևոր ինչ-որ բան ևս։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փասիանի որսորդը յություբում
Վալերիանս Աբակովսկիս

Վալերիանս Իվանովիչ Աբակովսկիս (լատիշ․՝ Valerians Abakovskis, սեպտեմբերի 23 (հոկտեմբերի 5), 1895, Ռիգա, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 24, 1921(1921-07-24), Սերպուխով, Մոսկվայի մարզ, Խորհրդային Ռուսաստան), լատվիացի դիզայներ, որը կառուցել է աերոմոտորաքարշ (аэромотовагон) Տամբովյան երկաթուղային արտադրամասերում։


== Կենսագրություն ==
Վալերիան Իվանովիչ Աբակովսկին ծնվել է լատվիական ընտանիքում։ 1919-1921 թվականներին նա աշխատել է որպես վարորդ Տամբովի մարզի Չեկայում։
1920-ական թվականների սկզբին նա նախագծել է աերոշարժիչային մեքենա՝ երկաթուղային ինքնաթիռի շարժիչով (օդային մեքենա)։ Սպառելով փոքր քանակությամբ վառելիք՝ մեքենան զարգացնում էր մեծ արագություն։ Աբակովսկու նպատակն էր Ռուսաստանի քաղաքների հեռավորությունը կրճատել այդ մեքենայով։


== Մահ ==
1921 թվականի հուլիսի 24-ին Աբակովսկին իր գործընկերոջ, ռուս ականավոր պետական գործիչ Ֆեոդոր Սերգեևի և այլ ուղևորների հետ հաջողությամբ փորձարկել է աերոմեքենան Մոսկվա-Տուլա երկաթուղու հատվածում, բայց մայրաքաղաք վերադառնալու ճանապարհին, մեքենան դուրս է եկել գծերից։ Աբակովսկին և փոխադրման մեջ գտնվող 21 ուղևորներից  հինգը  մահացել են, ևս մեկը մահացել է ստացած վնասվածքներից։
Աբակովսկին թաղված է Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում, Կրեմլի պատի գերեզմանատանը՝ Կրեմլի Սպասկայա աշտարակի մոտակայքում։


== Ծանոթագրություններ ==

.


== Գրականություն ==
Абрамов А. У кремлёвской стены. — М.: Политиздат, 1978, էջ 399 (Կրեմլյան պատի մոտ)
Светкин А. П. Абаковский Валериан Иванович // Тамб. энцикл. — Тамбов, 2004. — С. 15.


== Արտաքին հղումներ ==
«Локомотивы замечательные и удивительные»։ Мир фантастики։ Վերցված է 2013-01-30
Ռոտկովո

Ռոտկովո (ռուս.՝ Ротково), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 57 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տորբեևո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏորբեևոՏորբեևո (ռուս.՝ Торбеево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 404 մարդ։
Գտնվում է շրջանի հյուսիս-արևելյան մասում, Նովոդուգինոյից 15 կմ հարավ՝ Սմոլենսկ - Դորոգոբուժ - Վյազմա - Զուբցով P134 «Հին Սմոլենսկայա ճանապարհ» մայրուղու մոտ։ Ալեքսանդրինո երկաթուղային կայարանը Ռժև-Վյազմա գծի վրա գտնվում է գյուղից 3 կմ դեպի արևելք։ Ընդգրկված է Վիսոկովսկի գյուղական բնակավայրում։


== Պատմություն ==
Գեներալ Նիկոլայ Սալտիկովի Տորբեևոյում գտնվող կալվածքը, որի դուստր Ալեքսանդրան ամուսնացել է արքայազն Յա. Ի. Լոբանով-Ռոստովսկու հետ, 1783 թվականին տրվել է որպես օժիտ։ Գյուղից 5 կմ հեռավորության վրա Ալեքսանդրինոյի կալվածքը կազմակերպվել է ամառային նստավայրի համար։ 1793 թվականին Տորբեևոյում նրա կինը՝ Ալեքսանդրա Նիկոլաևնան, քարե եկեղեցի է կառուցել Քրիստոսի Համբարձման և Սուրբ Նիկոլասի (ի պատիվ հոր)։
1812 թվականին գյուղի շրջակայքում կռվել է Դենիս Դավիդովի պարտիզանական ջոկատը։19-20-րդ դարերի վերջին գյուղը Սիչևսկի շրջանի ամենախոշորներից մեկն է եղել, անցկացվել են տոնավաճառներ, 1905 թվականին գյուղում գործել է թորման գործարան։


== Տնտեսություն ==
Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, մշակույթի տուն։


== Հիշարժան վայրեր ==
Եկեղեցում են թաղվել Դ. Ա. Լոբանով-Ռոստովսկու ավագ որդին և կինը (արքայադուստր Ալեքսանդրա Ալեքսանդրովնա՝ Ալեքսանդր Չեռնիշովի դուստրը)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վոյա (այլ կիրառումներ)

Վոյա, կարող է վերաբերել.

Վոյա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պեչորա գետի ձախ ափիվրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 14 կմ։
Վոյա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Այպա գետի ձախ ափով՝ 87 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Զնամենսկոե (գյուղ, Վոսկրեսենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶնամենսկոեԶնամենսկոե (ռուս.՝ Знаменское), գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վոսկրեսենսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռայան Ֆոգլ

Ռայան Քրիստոֆերի Ֆոգլ (անգլ.՝ Ryan Christopher Fogle, 1983, Վիրջինիա, ԱՄՆ), Կենտրոնական հետախուզական վարչության աշխատակից, աշխատել է Ռուսաստանում ԱՄՆ դեսպանության քաղաքական բաժնի երրորդ քարտուղարի պաշտոնում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1983 թվականին Վիրջինիայում Ջեյմս (James) և Պետտիլին (Pattylynn) Ֆոգլերի ընտանիքում, ովքեր ներկա պահին ապրում են Սենթ Լուիսում։ 2002 թվականին Ֆոգլը ավարտել է Mary Institute and St. Louis Country Day School-ի նախապատրաստական դպրոցը, որը գտնվում էր Սենթ Լուիս հարուստ արվարձանում։ Դպրոցից հետո Ֆոգլը ընդունվել է Համիլթոնում գտնվող Colgate University-ին և ավարտել այն 2006 թվականին բակալավրի աստիճանով։ Ֆոգլը եղել է Ֆի-Դելտա-Տետա ուսանողական եղբայրության անդամ, մասնակցել է ուսանողական կառավարմանը և առաջին կուրսում ընտրվել է որպես ԿՀՎ անդամ։ Համալսարանը ավարտելուց հետո նա ապրել է Վիրջինիա նահանգի Մաքլին քաղաքում։
Կենտրոնական հետախուզական վարչության կադրային աշխատակից։ 2011 թվականի ապրիլին սկսել է աշխատել Ռուսաստանում ԱՄՆ դեսպանությունում, որտեղ դեսպանն էր Ջոն Բայերլին։ 2011 թվականի փետրվարին ԱՄՆ կոնգրեսը Ռայան Ֆոգլին հաստատեց որպես ԱՄՆ դիվանագիտական առաքելության խորհրդական։
Աշխատել է քողարկվելով Մոսկվայում ԱՄՆ դեսպանության երրորդ քարտուղարի պաշտոնում։ ԱՄՆ դեսպանության քաղաքական բաժինը զբաղվում էր Ռուսաստանի պաշտպանության, արտաքին քաղաքականության և անվտանգության մասին ինֆորմացիայի հավաքմամբ։
2013 թվականի մայիսի 13-ի լույս 14-ի գիշերը Ռուսաստանի հատուկ ծառայության աշխատակցին հավաքագրման փորձի պատճառով ձերբակալվել է ԱԴԾ-ի կողմից։ Ձերբակալելու ժամանակ նրա մոտ գտել են հատուկ տեխնիկական միջոցներ, հավաքագրման հրամաններով թուղթ, տեսքը փոխելու միջոցներ և 100000 եվրո։ Ձերբակալությունից հետո նրան հանձնել են ԱՄՆ դեսպանատանը։ Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն Ֆոգլին Persona Non Grata ճանաչեց և պահանջել Ռուսաստանից նրա շուտափույթ հեռացումը։ Նաև Ռուսաստանի ԱԳՆ-ն բողոք է ներկայացրել ԱՄՆ դեսպան Մայքլ Մաքֆոլին։
Ֆոգլին վեց օր տրվեց Ռուսաստանի Դաշնության սահմանները լքելու համար։ Մայիսի 19-ին Ռայան Ֆոգլը Delta Air Lines (ԱՄՆ) ավիաընկերության DL31 չվերթով մեկնեց Նյու Յորք։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ryan C. Fogle, U.S. diplomat accused of spying, ordered to leave Russia (անգլ.)
Հարավարևմտյան տարածաշրջան (Բուլղարիա)

Հարավարևմտյան տարածաշրջան (բուլղար․՝ Юго-Западен регион), Բուլղարիայի վեց տարածաշրջաններիցմ մեկը, որը գտնվում է երկրի արևելյան մասում։ Վարչկենտրոնը Սոֆիա քաղաքն է։


== Տես նաև ==
Բուլղարիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==
Պոտյա

Պոտյա (ռուս.՝ Потья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում և Ժիզդրինսկի շրջանում։


== Աշխարհագրություն ==
Գետաբերանը տեղակայված է Ժիզդրա գետի աջ ափին 200 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։ Գետի ակունքը սկսվում է Պոտե գյուղում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օկա, ենթաավազանը՝ Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010100512110000019647
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110001964
Ավազանի կոդը - 09.01.01.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Պյոտր Նովիկով

Պյոտր Սերգեևիչ Նովիկով (ռուս.՝  Пётр Новиков, օգոստոսի 15, 1901(1901-08-15), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 9, 1975(1975-01-09), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային մաթեմատիկոս, մաթեմատիկական տրամաբանության, ալգորիթմների և խմբային տեսության մասնագետ, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1960), Լենինյան մրցանակի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1901 թվականի օգոստոսի 15-ին (օգոստոսի 28) Մոսկվայում։ 1919 թվականին՝ գիմնազիան ավարտելուց հետո, ընդունվել է Մոսկվայի համալսարանի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ Բանակում երկու տարի ծառայելու պատճառով այն ավարտել է 1926 թվականին։ Աշխատել է Մենդելեևի անվան ռուսական քիմիական տեխնոլոգիաների համալսարանում (1929-1934, 1943-1944) և Ստեկլովի անվան մաթեմատիկական ինստիտուտում (1934-1975)։ 1957 թվականից Ստեկլովի անվան մաթեմատիկական ինստիտուտի մաթեմատիկական տրամաբանության ամբիոնի վարիչ է եղել։
Նա գտել է «Լուզինյան գործին» չմասնակցելու քաղաքական ուժը (1936): 1968 թվականին ստորագրել է հայտնի «Նամակ 99 մաթեմատիկոսների»-ն, ի պաշտպանություն իր ասպիրանտ և այլախոհ Ալեքսանդր Եսենին-Վոլպինի, ում հարկադրաբար փակում են լենինգրադյան հատուկ հոգեբուժարանում։ Դրանից հետո նա ազատվել է Լենինի անվան Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտի բաժնի վարիչի պաշտոնից։
Երկարատև հիվանդությունից հետո՝ 1975 թվականի հունվարի 9-ին Պյոտր Նովիկովը մահանում է։ Նրան թաղում են Նովոդևիչյան գերեզմանատանը (թիվ 7 տեղամաս), իր կնոջ` Լյուդմիլա Կելդիշի հետ։


== Գիտական գործունեություն ==
Հիմնական աշխատանքները սահմանային տեսության, մաթեմատիկական տրամաբանության, ալգորիթմների և խմբային տեսության վերաբերյալ են։ ԽՍՀՄ-ում ստեղծեց մաթեմատիկական տրամաբանության դպրոց։ Նրա աշակերտներն են ճանաչված մաթեմատիկոսներ Սերգեյ Ադյանը, Ալեքսեյ Լյուպունովը, Ա. Թայանովը, Սերգեյ Յաբլոնսկին։
Երբ դեռ Նիկոլայ Լուզինի ասպիրանտ էր և սովորում էր մոսկովյան մաթեմատիկական դպրոցում, Պյոտր Նովիկովը լիակատար լուծում է սահմանային տեսությունը նկարագրող բարդ խնդիրը՝ օգտվելով «Ցուցանիշների համադրման սկզբունքը» մշակված մեթոդից։ Նա ստեղծել է ֆորմալ համակարգերի հետևողականությունը ապացուցելու մեթոդ, որի հիմնված էր բանաձևի հասկացության հիման վրա։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
Երկու Լենինի շքանշան
Աշխատանքային կարմիր դրոշ
Մեդալներ
Լենինյան մրցանակ (1957)՝ «Խմբի տեսության խնդրի խելամիտ և ալգորիթմիկ լուծման մասին» գիտական աշխատանքի համար (1955)։
Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակ (1999 թվականին հետմահու, Սերգեյ Ադյանի հետ), պարբերական խմբերի հետաքննման նոր մեթոդի ստեղծման աշխատանքների համար, ինչը հնարավորություն է տվել լուծելու որոշակի հանրահաշվական խնդիրներ, որոնք երկար ժամանակ լուծում չեն ստացել։


== Ընտանիք ==
Գիտությունների կատարյալ ունակությունները ժառանգել է իր առաջին կնոջ որդին, երեխաններից ամենամեծը՝ Լեոնիդ Կեդվիշը, ինչպես նաև իր հարազատ որդիները՝ Սերգեյ Նովիկովը և Անդրեյը։ Ընտանիքում եղել են նաև երկու դուստր՝ Նինան և Ելենան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Биография на сайте «Биография.ру»
Общероссийский математический портал
С. И. Адян «К столетию со дня рождения Петра Сергеевича Новикова»
Մոնբել (Արյեժի գավառ)

Մոնբել (ֆր.՝ Montbel), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Միրպուա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժիրոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09200։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 109 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 60 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 38-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 22-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 63,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 64,3 %)։ 38 աշխատունակ բնակիչներից 29-ը աշխատում էին (16 տղամարդ և 13 կին), անաշխատանք էին 9-ը (3 տղամարդ և 6 կին)։ 22 անգործունակ մարդկանցից 7-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 6-ը թոշակառու, 9-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Մոնբել» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-2-3 
«Մոնբել» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-25
Պեռդակու

Պեռդակու (էստ․՝ Perdaku), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռսկա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մխոցային մեքենա

Մխոցային մեքենա, մեքենա, որում աշխատող մարմնի (գազ, գոլորշի, ջուր) Էներգիայի փոխակերպումը կատարվում է գլանում տեղափոխվող մխոցի օգնությամբ։ Նրա գլանում մխոցի ետադարձ-համընթաց շարժման դեպքում աշխատող մարմնի ծավալը, մյուս պարամետրերի (ճնշում, ջերմաստիճան և այլն) հետ, պարբերաբար փոփոխվում Է, որի հետևանքով աշխատող մարմնի Էներգիան կամ նվազում է, կամ աճում (Մխոցային մեքենա- կոմպրեսոր, պոմպ)։ Դրանցից են՝ ներքին այրման շարժիչների մեծ մասը, շոգեմեքենաները, մխոցային կոմպրեսորները և պոմպերը։