armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հնչյունափոխություն

Հնչյունափոխություն, լեզվի պատմական զարգացման ընթացքում բառի հնչյունական կազմի կրած փոփոխությունը։ Տարբերում են երեք տեսակի հնչյունափոխություն՝ փոխազդեցական, դիրքային և ընդհանուր պատմական։ Փոխազդեցական հնչյունափոխություն դրսևորվում է հարևան կամ ոչ հարևան (ոչ շատ հեռու) հնչյունների փոխազդեցությամբ և լինում է մի քանի տեսակ. 1. առնմանում (առնմանություն), 2. տարնմանում (տարնմանություն), 3. դրափոխություն, 4. հարմարեցում, երբ որևէ հնչյուն արտասանությամբ հարմարվում է մյուսին, 5. համաբանություն, երբ որևէ բառ, այլ բառերի նմանողությամբ, ընդունում է նրանց համապատասխան հնչյունական տեսք՝ հոկտոբեր-հոկտեմբեր, դեկեմբեր-դեկտեմբեր, 6. ամփոփում, երբ.

ա. երկու միանման վանկերից կամ հնչյունախմբերից մեկն ընկնում է՝ տավարարած-տավարած, հասարակակարգ-հասարակարգ,
բ. երկու ձայնավոր հանդիպելիս՝ մեկն ընկնում է՝ թշնամիական-թշնամական,
գ. երկու ձայնավոր հանդիպելիս՝ վերածվում են այլ ձայնավորի կամ դրանցից մեկը փոխարինվում է բաղաձայնով՝ տարի-ական տարեկան, կատու-ի-կատվի,
դ. երկու պարզ բաղաձայններ հանդիպելիս՝ վերածվում են բարդ բաղաձայնի (եթե վերջինս տվյալ դեպքում գոյություն ունի)՝ սեպուհ -ական - սեպհական - սեփական, արտասունք-արտսունք-արցունք։Այս երևույթը կոչվում է հնչյունի բարդացում։ Սրա հակառակ երևույթը հնչյունի պարզեցումն է (բարդ հնչյունը տարրալուծվում է պարզերի՝ ծածանել-սասանել և տատանել, վացուն-վաթսուն)։
Դիրքային հնչյունափոխությունը պայմանավորված է բառի կազմում հնչյունի գրաված դիրքով (շեշտված կամ անշեշտ վանկ, բառասկիզբ և բառավերջ) և նույնպես լինում է մի քանի տեսակ. 

ռեդուկցիա, երբ դիրքային կամ հնչյունական զանազան պատճառներով հնչյունը թուլանում է կամ լրիվ վերանում՝ սուրսրել։
հավելում, երբ բառի մեջ մուտք են գործում նոր հնչյուններ, ծանր-ծանդր, քիթ-քինթ։ Նշենք, որ յուրահատուկ հնչյունափոխական երևույթ է բաղաձայնների հերթագայությունը։
Հնչյունների կորուստ, երբ բառի արտասալնությունը՛ հեշտացնելու պատճառով նրա կազմից հնչյուններ են դուրս ընկնում՝ թմբրել-թմրել, սկեսուր-կեսուր։Ընդհանուր պատմական է այն հնչյունափոխությունը, որը, ծագելով լեզվի զարգացման ներքին գործոնների ազդեցությամբ, սահմանափակվում է ոչ թե մեկ կամ մի շարք դեպքերով, այլ տարածվում է տվյալ համակարգի կամ ենթահամակարգի բոլոր բառերի վրա։ Այս հնչյունափոխությունը արտացոլում է լեզվի հնչյունական կազմի պատմական զարգացումը։ Շատ անգամ նրա առաջացման պատճառներն անհայտ են։ Նրա տարածման և ընդհանրացման գործում կարևոր դեր է կատարում համաբանությունը։ Ընդհանուր պատմական հնչյունափոխության շատ օրինակներ է տալիս հայերենը, յօգուտ-հօգուա, խաբել-խափէլ, դարձ-դարց և այլն։ Այսպիսի հնչյունափոխության լավագույն օրինակ են հայ բարբառներում տարածված բաղաձայնների տեղաշարժերը, բերան-պէրան, ջուր-ճուր։
Նորշեն (Գենջի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նորշեն (այլ կիրառումներ)Նորշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիթ V

Դավիթ V (1113, Վրաստան - 1155), վրաց թագավոր, Բագրատունիների արքայատոհմից, հաջորդել է Դեմետրե I-ին 1154 կամ 1155 թվականին։ Մահացել է 1155 թվականին։


== Կենսագրություն ==
Դավիթը եղել է Դեմետրե I-ի ավագ որդին։ Նա, վախենալով, որ հայրը կարող է կրտսեր որդուն՝ Գեորգի I-ին դարձնել գահի Ժառանգորդ, 1130 թվականին ապստամբում է և հորը հարկադրում հրաժարվել գահից։ Դավիթը թագավոր է դառնում 1154 կամ 1155 թվականին։ Հայ և վրաց պատմիչները Դավիթի կառավարման շրջանի և նրա խորհրդավոր մահվան հանգամանքների վերաբերյալ հստակ և փոխհամաձայնեցված տեղեկություններ չեն հաղորդում։ Ըստ հայ պատմիչ Վարդան Արևելցու` Դավիթը կառավարել է մեկ ամիս և սպանվել է իր իշխանների` Սմբատ և Իվանե Օրբելիների կողմից, որոնք գաղտնի համաձայնության էին եկել նրա կրտսեր եղբոր՝ Գեորգիի հետ։ Օրբելյանների տոհմի պատմության մասին գրող պատմիչը՝ Ստեփանոս Օրբելյանը, գրելով Վարդան Արևելցուց հետո, համառոտ պատմում է Դավիթի թագավորության մասին՝ նշելով, որ նա կառավարել է երկու տարի։ Նա հայտնում է նաև, որ Գեորգին երդվել է իր եղբորը՝ Դավիթին, որ ինքը կթագավորի այնքան ժամանակ, մինչև նրա տղան՝ Դեմնան, դառնա չափահաս։ Գեորգին հետո դրժել է իր երդումը։ Վրաց պատմիչները ասում են, որ Դավիթի կառավարումը տևել է վեց ամիս, բայց նրանք զգուշորեն խուսափում են նրա մահվան հետ կապված հանգամանքների մասին խոսելուց։


== Հղումներ ==
The Bagrationi Dynasty
Կերգելյան սարահարթ

Կերգելյան սարահարթ, աշխարհի ստորջրյա խոշոր սարահարթերից մեկը, ունի հրաբխային ծագում, գտնվում է Հնդկական օվկիանոսի հարավում՝ մասամբ Հարավային օվկիանոսում։ Գտնվում է Ավստրալիայից մոտ 3 հազար կմ հարավ-արևմուտք, ձգվածությունը հյուսիս-արևմուտքից հարավ-արևելք կազմում է մոտ 2,2 հազար կմ։ Խորությունները կազմում են 1-ից 4 հազար մետր։
Սարահարթը ձևավորվել է 120 մլն տարի առաջ Գոնդվանայի տրոհման հետևանքով՝ 25 միլիոն տարի տևած մի շարք հզոր մագմատիկ ժայթքումների արդյունքում։
Երկրաբանական ուսումնասիրությունների արդյունքները ցույց են տվել, որ 40 մլն տարի առաջ սարահարթը ցամաք է եղել, կամ շատ փոքր խորության վրա է գտնվել։ Վերին կավիճի նստվածքներում հայտնաբերված փայտի և ածուխի մնացորդները վկայում են, որ սարահարթը կարող էր ծածկված լինել անտառով։ Սարահարթի նստվածքային լեռնային ապարները  նման են ավստրալիական և հնդկական նմուշներին, ինչը ցույց է տալիս, որ նրանք ժամանակին միասնական են եղել։
Օվկիանոսի մակերևույթից վեր խոյացող հրաբուխների գագաթները ձևավորում են Կերգելյան կղզեխումբը, Հերդ կղզին և Մակդոնալդ կղզիները։ Վերջին երկուսը գտնվում են Բիգ Բեն լեռնաշղթայի վրա, որտեղ ժամանակ առ ժամանակ ակտիվանում է հրաբուխը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«UT Austin scientist plays major role in study of underwater «micro-continent»»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-09-18-ին  
«Leg 183 Summary: Kerguelen Plateau-Broken Ridge—A Large Igneous Province»։ www-odp.tamu.edu։ Վերցված է 2020-01-29  
«Kerguelen plateau—broken ridge: a major lip related to the Kerguelen plume»։ www.lpi.usra.edu։ Վերցված է 2020-01-29  
PAUL J. WALLACE1, FREDERICK A. FREY, DOMINIQUE WEIS, MILLARD F. COFFIN Origin and Evolution of the Kerguelen Plateau, Broken Ridge and Kerguelen Archipelago: Editorial(անգլ.) // J. Petrology. — 2002. — Т. 43 (7). — С. 1105—1108.
Էխեա դե լոս Կաբալյերոս

Էխեա դե լոս Կաբալյերոս (իսպ.՝ Ejea de los Caballeros), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Սարագոս պրովինցիայում (Արագոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Սինկո Վիլյաս շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 609,9կմ2։ Բնակչությունը 17344 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 72 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
AytoEjea.es
Նևիննոմիսկ

Նևիննոմիսկ (ռուս.՝ Невинномысск), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասում։ 2004 թվականից սկսած կազմավորում է Նևիննոմիսկի քաղաքային օկրուգը (պաշտոնապես՝ Քաղաք Նևիննոմիսկ, ռուս.՝ Город Невинномысск), նրա վարչական կենտրոնն է և միակ բնակավայրը։
Տեղակայված է Ստավրոպոլյան բարձրավայրի վրա՝ Կուբան գետի և նրա Բոլշոյ Զելենչուկ վտակի միախառնման շրջանում՝ Ստավրոպոլից շուրջ 55 կմ դեպի հարավ։ Նևիննոմիսկում է սկիզբ առնում Նևիննոմիսկի ջրանցքը, որը Կուբանից ջուր է մատակարարում Բոլշոյ Եգորլիկ գետին։
Նևիննոմիսկի (Նևիննոմիսկի քաղաքային օկրուգի) տարածքը կազմում է 100,4 կմ²։


== Բնակչություն ==
2016 թվականի տվյալներով օկրուգում բնակվում է 117 891 մարդ։

Ազգային կազմը2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով քաղաքային օկրուգում 118 360 բնակվողներից 116 602-ը նշել են իրենց ազգությունը․


== Նևիննոմիսկի եկեղեցիներ ==

		
		
		
		
		


== Մշակութային ժառանգության հուշարձաններ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Նևիննոմիսկ քաղաքը Յանդեքս-քարտեզի վրա (ռուս.)
Նևիննոմիսկ քաղաքը «Фото Планета» նախագծում (ռուս.)
Աստերոիդների ցանկ (47101-47200)

Աստերոիդների ցանկ (47001-47100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (47201-47300)
 Աստերոիդների ցանկ (47001-47100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (47201-47300)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (45001)-(50000)»։ www.minorplanetcenter.net
Կեստվաժ

Կեստվաժ (ռուս.՝ Кестваж), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սոյգա գետի աջ ափին՝ 36 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 38 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000027166
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002716
Ավազանի կոդը - 03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Խոմուտովսկայա (Կագալնիցկի շրջան)

Խոմուտովսկայա (ռուս.՝ Хомутовская), գյուղ (ստանիցա) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կագալնիցկի շրջանում։ Խոմուտովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Էներգետիկների շենք (Երևան)

Էներգետիկների շենք, բնակելի շենք, տեղական նշանակության պատմամշակութային հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Մոսկովյան փողոցում։ Ներառված է Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։ Գտնվում է Մարտիրոս Սարյանի անվան պուրակի հետնամասում։


== Պատմություն ==
Երևանի Մոսկովյան 31 հասցեում գտնվող շենքի տեղում 1900-ական թվականներին եղել են 1-2 հարկանի խրճիթներ։ 1950-ական թվականներին շենքը կառուցվել է Գյումուշ ՀԷԿ-ի աշխատակիցների համար։ Այն հայտնի է դարձել «Տղամարդիկ» ֆիլմի նկարահանումից հետո։
Շենքն ունի 13 մուտք, կառուցվել է փուլ առ փուլ. առաջին մասը` 5 մուտքերով, շահագործման է հանձնվել 1953 թվականին։ Ունի վեց հարկ։
Էներգետիկներից բացի շենքում բնակվել են նաև զինվորականներ, այդ թվում գեներալ Հայկ Մարտիրոսյանը։ Հայտնի բնակիչներից են եղել Թաթուլ Ալթունյանը, Ջոն Կիրակոսյանը, ատոմակայանի գլխավոր ինժեներ Արշալույս Մելիքսեթյանը, Էմիլ Գաբրիելյանը։
Շենքի դիմաց գործում է «Կոզիրյոկ» («Հռիփսիմե») սրճարանը, դիմացի անկյունում գործել է «Լյուքս» վարսավիրանոցը։ Դալաններից մեկի վերևում գործել է մանկապարտեզ, շենքի տարածքում գործել և գործում են «Հեքիաթ» մանկական սրճարանը, «Հայաստանի Զրուցակից» շաբաթաթերթը, Ջորջ Բայրոնի անվան գրադարանը և այլն։


== «Տղամարդիկ ֆիլմի» նկարահանումներ ==

«Տղամարդիկ» ֆիլմի նկարահանումների համար Էդմոնդ Քյոսայանն ընտրել է քաղաքի կենտրոնում գտնվող, մեծ պատշգամբներներով Մոսկովյան 31 շենք։ Շենքի գտնվելու վայրը հարմար էր նաև այն առումով, որ ֆիլմի հերոսները տաքսու վարորդներ էին ու հարևանությամբ տաքսիների հայտնի կանգառ կար։ Շենքը նկարահանվել է միայն դրսից՝ բոլոր բնակարանային տեսարանները նկարահանվել են կահավորած պավիլյոնում։ Բժիշկի տան համար գնվել է արաբական կահույք, որն օգտագործվել է նաև այլ ֆիլմերում։ Խմբակային տեսարաններին մասնակցել են շենքի բնակիչները։
Տեսարանները նկարահանվել են երրորդ շքամուտքի բնակարաններից մեկի պատշգամբում, նույն շքամուտքում նկարվել են նաև Ֆրունզիկի՝ Քալաշյանների դռները շփոթելու և փախչելու կադրերը։ Պատշգամբից թռչելու կադրերը նկարվել են նախկին «Ջրերի խանութի» շենքի երկրորդ հարկի պատշգամբում։ Հատակին փռել են սպորտային մատեր, որոնց վրա «տղամարդիկ» պետք է «վայրէջք» կատարեին։
Շենքի դիմաց գտնվող Սարյան պուրակի անկյունում է գտնվում Տղամարդիկ արձանախումբ։


== Պատկերասրահ ==


=== Հուշատախտակներ շենքի պատին ===

		
		
		
		


=== Հուշատախտակներ շենքի պատին ===

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Շիրակավան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շիրակավան (այլ կիրառումներ)Շիրակավան (նախկին անվանումներ՝ Դավշան, Դավշանղշլաղ, Դովշան, Թավշան, Շիրակվան, Տավշան), գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզի Մարալիկի տարածաշրջանում, մարզկենտրոնից 20 կմ հարավ-արևմուտք, Երևան-Գյումրի երկաթուղու ձախ կողմում։ Մարալիկ քաղաքից գտնվում է 15 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։
Նոր գյուղը հիմնադրվել է 1976 թվականին՝ Ախուրյանի ջրամբարի տարածքում մնացած նախկին Շիրակավան գյուղը ապաբնակեցնելուց հետո։ Նախկին գյուղը, որը գտնվել է Ախուրյան ջարմբարի ներկայիս տարածքում, պաշտոնապես ստացել է Շիրակավան անվանումը 1950 թվականին, որից առաջ ունեցել է բազմաթիվ այլ անվանումներ։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Շիրակավանի մշտական բնակչությունը կազմել է 698, առկա բնակչությունը` 617 մարդ,
բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կերային կուլտուրաների մշակությամբ և բանջարաբուծությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Շիրակավանում է գտնվում Սբ. Մինաս մատուռը։


== Տես նաև ==
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
Շիրակավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծ Բելայա (Կոբրայի վտակ)

Մեծ Բելայա (ռուս.՝ Большая Белая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յուրյանսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Զիմնիա գետի ձախ ափին՝ 102 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ։
Գետի ակունքը գտնվում է Ուրալի լեռներում Կոմի Հանրապետության սահմանի մոտականյքում, Մուրաշի գյուղից 12 կմ հարավ-արևելք։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300312111100034419
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103103
Ավազանի կոդը - 10.01.03.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սովերատո

Սովերատո (իտալերեն՝ Soverato), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզի Կատանձարո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 9113 մարդ (2014 թ.), բնակչության խտությունը կազմում է 1169,83 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7,7 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 88068։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0967։
Բնակավայրի հովանավորները հանդիսանում են սրբեր Մարիա Ադոլորատան և Ջիովանի Բոսկոն։ Բնակավայրի տոնը սեպտեմբերի 15-ին է։
Հարևան բնակավայրերն են Մոնտեպաոնե, Պետրիցի և Սատրիանո կոմունաները։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==
Պարոն Լուսավորիչ

«Պարոն Լուսավորիչ» (ֆր.՝ Mr Hublot), 2013 թվականի Ֆրանսիայի և Լյուքսեմբուրգի արտադրության անիմացիոն կարճամետրաժ ֆիլմ։ Ռեժիսորներ`Լորան Ուիտցը և Ալեքսանդր Էսպիգարեսը ժապավենի ստեղծման վրա աշխատել են ավելի քան 3 տարի։


== Սյուժե ==
Պարոն Լուսավորիչը ապրում է տան վերևի հարկի փոքր բնակարանում, անհեթեթ մեքենայացված աշխարհում, որտեղ մարդիկ կարող են թռչել օդում։ Նա կրում է մեծ կլոր ակնոց, ապրում է լուռ, նրա բնակարանում կան շատ գրքեր և նկարներ, որոնք նա մշտապես դասավորում է։ Գիշերները սովորություն ունի հաճախ սեղմել տումբլերը, միացնելով և անջատելով լույսը։ Տան և առմուտքի դռները փակում է բազմաթիվ փականներով և սողնակներով, առմուտքում աճում էին մեխանիկական ծաղիկներ։
Լուսավորիչը իր պատուհանից մշտապես հետևում էր մեխանիկական թափառական շնիկին։ Նա ապրում էր ստվարաթղթե տուփի մեջ, աղբի բեռնարկղերի մոտ` դիմացի շենքի կողքին, որը վաճառքի էր հանված։
Մի օր Լուսավորիչը չի կարողանում հանգիստ աշխատել փողոցի աղմուկի և հաչոցի պատճառով։ Նա դուրս է գալիս առմուտք և տեսնում է, որ աղբատարը, որը եկել էր թափոնները վերամշակելու բարձում է ստվարաթղթե արկղը, որտեղ գտնվում էր շունը։ Լուսավորիչը չգիտի, թե ինչ պետք է անի, նա բացում է մուտքի դռան փականը և խուճապի մեջ ընկած սկսում է միացնել և անջատել լույսը, վերջապես, նա վազում է փողոց, բայց արդեն ուշ է...
Տխրությամբ նայում է ճանապարհվող աղբատարին և չի նկատում, թե ինչպես է հետևի կողմից նրան մոտենում նույն շնիկը։ Լուսավորիչը ուրախությամբ նրան վերցնում է ձեռքը և տանում է ապրելու իր բնակարանում։
Ժամանակը գնում է, շունը դառնում է ավելի ու ավելի մեծ։ Տեղ զբաղեցնելով սենյակում, նա նախ խանգարում է տիրոջը դուրս գալ պատշգամբ, ապա փղի չափերի է հասնում, որը կարող է ազատ տեղաշարժվել իրենց փոքրիկ բնակարանում, սպառնալով քանդել այն։ Մի գիշեր Լուսավորիչը որոշում է վերցնել պտուտակահանը, մանեկադարձիչը, սղոցը և սկսում է ինչ-որ բան մասերի բաժանել։
Դրանից քիչ անց մուլտֆիլմում երևում է, որ Լուսավորիչը տուն է գնել, մեծ սրահով և հիմա ապրում է այնտեղ իր հսկայական շան հետ, սրահում բավականին տեղ կա, որպեսզի շունը կարողանա վազել և խաղալ։
Վերջին կադրերում, երբ արդեն տիտրներն են գնում, հանդիսատեսը կարող է նկատել, որ հսկայական անիվը, որի մեջ խաղում էր հսկայական երկաթե շունը անցնում է տիրոջ վրայով։


== Մրցանակներ և նոմինացիաներ ==
2013 թվական՝ Քերիի կինոփառատոնին մրցանակ լավագույն անիմացիայի համար (Լորան Ուից, Ալեքսանդր Էսպիգարես, ZEILT productions)
2013 թվական՝ Վարշավայի կինոփառատոնի Short Grand Prix նոմինացիա (Լորան Ուից, Ալեքսանդր Էսպիգարես)
2014 թվական՝ «Օսկար» մրցանակ լավագույն կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմի համար (Լորան Ուից, Ալեքսանդր Էսպիգարես)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт Archived 2016-09-11 at the Wayback Machine.
«Господин Иллюминатор» на сайте ZEILT productions Archived 2014-01-16 at the Wayback Machine.
Անդրե Ռոյո

Անդրե Ռոյո (անգլ.՝ Andre Royo,հուլիսի 18, 1968(1968-07-18), Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան և պրոդյուսեր։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ և ընտանիք ===
Ռոյոն ծնվել է Բրոնքսում՝ Նյու Յորքում՝ աֆրո-կուբայական ընտանիքում։ Նրա ծագման պատճառով քասթինգ-տնօրենները ասում էին, որ որոշ դերերի համար նա «բավականաչափ սև չէ» կամ «բավարար լատինաամերիկացի չէ»։ 1982-1986 թվականները Ռոյոն սովորել է Բրոնքսի Mount Saint Michael Academy դպրոցում։ Ռոյոն ամուսնացած է Ջեյն Չոյի հետ, նրանք ունեն դուստր՝ Ստելլան։


=== Կարիերա ===
Իր առաջին դերը խաղացել է 1998 թվականին «Լոս Անջելես առանց քարտեզի» ֆիլմում։ 1999 թվականին ոչ մեծ դերերով նկարահանվել է «Օրենք և կարգ»  և «Երրորդ հերթափոխ» սերիալներում, իսկ 2000 թվականին՝ «Շաֆթ» ֆիլմում՝ 1971 թվականի նույնանուն ֆիլմի վերափոխված տարբերակում։ Նա նաև հայտնվել է 2002 թվականին «Մեծն Գեթսբի» վեպի հիման վրա նկարահանված «Գայթակղություն» ֆիլում։
Ռոյոն առավել հայտնի է դարձել թմրամոլի և գաղտնի իրազեկիչի՝ Ռեջինալդ «Բաբբլս» Կուզենսի դերով «Ունկնդրում» սերիալում, որտեղ խաղացել է 2002-2008 թվականներին։ 2008 թվականին Ռոյոն ոչ մեծ դերերով նկարահանվել է  «Տերմինատոր։ Ճակատամարտ ապագայի համար», «Հերոսները» և «Մտածել ինչպես հանցագործ» սերիալներում։
2010 թվականին Ռոյոն հրավիրված աստղ է եղել «Երեկույթների վարպետներ» սերիալում։ Ավելի ուշ նկարահանվել է «Եզր» հեռուստասերիալի երեք էպիզոդում՝ խաղալով տաքսու վարորդի դեր զուգահեռ տիեզերքում։
2012 թվականին Ռոյոն Սանտան Քորդերոյի (որը կասկածվում է վկաների սպանության մեջ) դերով հայտնվել է NBC ալիքի «Գլխավոր կասկածյալ» ոստիկանական դրամայում։  Նույն թվականին Անտուանի «Կոֆե» Քոուլմենի դերով նկարահանվել է «Կարմիր պոչեր» ֆիլմում, ինչպես նաև հարբեցող խուլիգան հոր՝ Բուլի դերով «Քեյ և Փիլ» կատակերգական սկետչ-շոուում։
2013 թվականին Ռոյոն  «Գրավիչ ժամանակ» ռոմանտիկական կոմեդիաում խաղացել է երկրաչափության ուսուցիչ Աստերի դերը, նաև հնչյունավորել է «Բոբի խորտկարանը» մուլտիպլիկացիոն սիթքոմի երկու էպիզոդ։ 2015 թվականին հայտնվել է «Լիլա ու Եվա» ֆիլմում, որտեղ նրա գործընկերն են դարձել Ջենիֆեր Լոպեսը և Վիոլա Դևիսը։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Աբսենթ (նկար)

Աբսենթ (ֆր.՝ L’Absinthe), Էդգար Դեգայի նկարը, որն սկզբնապես վերնագրվել է «Ֆրանսիական սրճարանի ուրվանկար», ապա՝ «Մարդիկ սրճարանում»։ 1893 թվականին վերանվանվել է «Աբսենթ»։
Կտավում պատկերված են Մարսելեն Դեբուլտենն ու դերասանուհի Էլեն Անդրեն «Նոր Աթենք» սրճարանի մի սեղանի շուրջ նստած։ Նրանց առջև՝ սեղանի վրա մի բաժակ կա։ Նախքան իր ուղեկցի արյունով լցված աչքերը նայում են հայտնի մի դեղամիջոցի՝ մագազարոն։ Այնպես որ, կարելի է ենթադրել, որ իրադարձությունը կատարվում է վաղ առավոտյան։ Առաջին պլան է նշանավոր դիրքորոշումը թերթերի այցելուների, որոնք ամրագրված է փայտե տախտակին և բաժակին։ Թերթի երկայնքի եզրին դրված է նկարչի ստորագրությունը։ Նստածների հետևում պատկերված է հայելային զույգ՝ «լուսանկարչական» ձևով։ Այն արտացոլվում է պատուհանի վրա, որից ներթափանցում է արևածագի լույսը։
Տղամարդը նայում է մի կողմը, իսկ կինը մյուս կողմ։ Կտավը պատկերում է բոլոր անհատական մեկուսացման արագ աճում Փարիզում։ Առաջին անգամ ցուցադրվել է 1876 թվականին, և արժանացել է քննադատների բացասական գնահատականին, համարել են տգեղ և զզվելի։ Դրանից հետո այն շատ երկար չի ցուցադրվել։ 1893 թվականին Անգլիայում քննադատները նկարը անվանել է բարոյականությանը նետված մարտահրավեր։ Ներկայումս պատկերը պահվում է Փարիզի Օրսե թանգարանում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Աղբյուր ==
Conrad III, Barnaby Absinthe History in a Bottle. — Chronicle books, 1988. — С. 43–50. — ISBN 0-8118-1650-8.
Phil Baker The Book of Absinthe a Cultural History. — Grove Press books, 2001. — С. 121–124. — ISBN 0-8021-3993-0.
Կանագավայի մեծ ալիք

Կանագավայի մեծ ալիք (ճապ.՝ 神奈川沖浪裏, Կանագավա օկի նամի ուրա), ճապոնացի նկարիչ Կացուշիկա Հոքուսայի` փայտի փորագրություն, «Ֆուձի լեռան 36 տեսարան» շարքի առաջին ստեղծագործությունը։ Նկարը կատարված է ուկիյո-է ոճով։ Համարվում է ճապոնական կիրառական արվեստի ամենահայտնի ու հանրաճանաչ ստեղծագործություններից մեկը։ Կա տեսակետ, որի համաձայն արևմուտքում այս փորագրությունն ավելի հայտնի է, քան ասիական արվեստի որևէ այլ ստեղծագործություն։
Փորագրության կենտրոնում` առջևի պլանում, պատկերված է նավակի վրա կախված հսկայական մի ալիք. կենտրոնում` հետին պլանում, պատկերված է Ֆուձիյամա լեռը։ Գործողությունը կատարվում է Կանագավա նահանգում։


== Պատմություն ==
«Կանագավայի մեծ ալիքը» առաջին անգամ հանրությանը ներկայացվել է 1832 թվականին։ Այն համարվում է «Ֆուձի լեռան 36 տեսարան» շարքի առաջին ստեղծագործությունը, ինչպես նաև Կացուշիկա Հոքուսայի ամենահայտնի գործը։ Փորագրության կրկնօրինակները կախված են Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում, Լոնդոնի Բրիտանական թանգարանում, ևս մեկը` Կլոդ Մոնեի` Ժիվերնիում գտնվող տանը (Ֆրանսիա)։


== Սյուժե ==
Փորագրության վրա պատկերված է հսկայական ալիք, որը կախված է Կանագավայի նահանգի հարևանությամբ գտնվող նավակի վրա։ Հեռվում երևում է Ֆուձիյամա լեռը, որը նկարի հիմնական գործողության ֆոն է հանդիսանում։ Ինչպես այս շարքի մնացած բոլոր փորագրությունները, «Կանագավայի մեծ ալիքը» ևս ներկայացնում է Ֆուձիյամա լեռը որոշակի հանգամանքներում։
Ալիքը հետ է մղում նավակները լուցկու հատիկի պես։ Արվեստագետների կարծիքով դժբախտ նավաստիները, որոնք կառչում են փխրուն նավակների եզրերից, կարող են խորհրդանշել մարդկությանն ընդհանրապես։


== Ֆիլմագրություն ==
«Կախված վտանգ», Ալեն Ժոբերի ֆիլմը «Գունապնակ» շարքից (Ֆրանսիա, 1999)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Guth C. Hokusai’s Great Wave: Biography of a Global Icon : [անգլ.]. — University of Hawai’i Press, 2015. — 272 p. — ISBN 978-0-8248-3959-8.


== Արտաքին հղումներ ==
Կացուշիկա Հոքուսայ, «Կանագավայի մեծ ալիք» փորագրությունը «Ֆուձի լեռան 36 տեսարան շարքից»
Ե. Ս. Շտայներ «Ճապոնական արվեստ. անսասան ներդաշնակության աշխարհ», 1-ին դասախոսություն Archived 2014-04-07 at the Wayback Machine. — ճապոնական արվեստի մասին տեսադասախոսություն «Մեծ ալիք» («Մշակույթ» հեռուստաալիք, 11 հոկտեմբերի, 2010)
«Ճապոնական արվեստի գլխավոր ստեղծագործությունների մեծության գաղտնիքը»
Շատեվան (Արդահանի գավառ)

Շատեվան, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։ Գտնվում է Արդահան քաղաքից 18 կմ արևմուտք, Կուր գետի ձախ ափին։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 73 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Սեմյոնովսկոե (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍեմյոնովսկոեՍեմյոնովսկոե (ռուս.՝ Семёновское), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 61 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գաղմա Բոսլև

Գաղմա Բոսլև (վրաց.՝ გაღმა ბოსლევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Զեստափոնի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 271 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լա Ալդեա

Լա Ալդեա (իսպ.՝ La Aldea, բասկ.՝ L'Aldea, կատ.՝ L'Aldea), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Տառագոնա պրովինցիայի կազմի մեջ, Կատալոնիայի ինքնավար մարզում։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Բաշ Էբռե համայնքի կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 35,2 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 4376 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Información general Archived 2008-02-05 at the Wayback Machine.
Datos estadísticos
Մարիա Կազեցկայա

Մարիա Անտոնինա Կազեցկայա  (լեհ.՝ Maria Antonina Kazecka, 1880, Zaliztsi, Զբորովի շրջան, Տերնոպոլի մարզ, ԽՍՀՄ - մայիսի 26, 1938(1938-05-26), Լվով, Լեհաստանի Երկրորդ Հանրապետություն), լեհ բանաստեղծ, վիպասան, մշակութային և հասարակական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Մարիա Կազեցկայան ծնվել է 1880 թվականին Զալոժցիում, լեհական ապստամբությանը մասնակցած (1863-1864 ) սպայի ընտանիքում։ Սովորել է Լվովի մասնավոր գիմնազիայում և ուսուցիչների սեմինարիայում։ Ակտիվորեն մասնակցել է Լվովի մշակութային և գրական կյանքին։ Եղել է «Żywy Dziennik» ամսագրի խմբագիրը, Լեհաստանի գրողների և նկարիչների փոխադարձ օգնության ընկերության անդամ։
1913 թվականին Կիևում նախաձեռնել է ստեղծագործական երեկոներ, համերգներ, ցուցահանդեսներ և լեհական արվեստագետների ներկայացումներ։
1918 թվականի լեհ-ուկրաինական պատերազմի և Լվովի ճակատամարտի մասնակից է։ Եղել է բուժքույր, մասնակցել է Լվովի տարբեր մասերում տեղի ունեցած մարտերին, եղել Աջակցող կանանց կանոնավոր և կամավորական բանակի ջոկատի հրամանատար։ Ծանր վիրավորվել է և հաշմանդամ դարձել։
Լեհաստանի Հանրապետության օրոք զբաղվել է գրական գործունեությամբ։ Հրատարակել է 5 բանաստեղծական ժողովածուներ, բանաստեղծություններ և վեպեր է հրատարակել «Gazety Lwowskiej» և «Kuriera Lwowskiego» էջերում։ 1914 թվականին գրող Ջոզեֆ Կոնրադի Լեհաստան ժամանման հիշողությունների և Յան Կասպրովիչի կենսագրության հեղինակն է։
Իր ստեղծագործություններում նկարագրել է Լվովի արծիվների հերոսական գործողությունները։
Մահացել է 1938 թվականի մայիսին։ Հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել Լվովի քաղաքային բյուջեի հաշվին։ Թաղված է Լվովի պաշտպանների գերեզմանոցում։


== Ստեղծագործություններ ==
Բանաստեղծությունների ժողովածուKędy milczy słońce (1903)
Akwarelle (1904)
Poezje, Tom III (1905)
Poezje (1907)
Utwory poetyckie wierszem i prozą (1900—1910)
Lwów w pieśni poetów lwowskich (1919, անթոլոգիա)
Kwiaty dalekie, Tom V[13] (1932)ԱրձակLeciutki romans Pani Tuty
Pod Szyfrą (վեպը լույս է տեսել Lady Capris կեղծանունով)
Z «Wierszy dla Ciebie»


== Պարգևներ ==
Անկախության խաչ
Խիզախների խաչ
Լվովի պաշտպանության խաչ


== Ծանոթագրություններ ==
Պետրիշչևո (գյուղ, Ռուզսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊետրիշչևոՊետրիշչևո (ռուս.՝ Петрищево), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Ռուզսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Զուրաբ Զվիադաուրի

Զուրաբ Զվիադաուրի (վրաց.՝ ზურაბ ზვიადაური, հուլիսի 2, 1981(1981-07-02), Ախմետա, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի ձյուդոիստ, 2004 թվականի օլիմպիական չեմպիոն մինչև 90 կգ քաշային կարգում, 2001 և 2003 թվականների աշխարհի առաջնությունների արծաթե մեդալակիր, 2002 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։
2004 թվականին Աթենքում անցկացվող Ամառային օլիմիպիական խաղերի ժամանակ Զուրաբ Զվիադաուրին դարձավ անկախ Վրաստանի առաջին օլիմպիական չեմպիոնը։ Նույն օլիմպիադայում՝ Զուրաբ Զվիադաուրիից երեք օր անց, երկրորդ ոսկե մեդալը վաստակեց ծանրամարտիկ Գեորգի Ասանիձեն։
Զուրաբ Զվիադաուրիի զարմիկը՝ Ժարջի Զվիադաուրին (ծնվել է 1986 թվականին), ով Հունաստան տեղափոխվելուց հետո հանդես է գալիս Իլիաս Իլիադիս անվամբ, նույնպես Աթենքում դարձել է ձյուդոյի օլիմպիական չեմպիոն մինչև 81 կգ քաշային կարգում, ընդ որում, այդ ժամանակ նա պաշտոնապես ընդամենը 17 տարեկան էր։
Զուրաբ Զվիադաուրին մասնակցել է ընդհանուր մենամարտերի՝ պայմանագիր կնքելով ճապոնական World Victory Road կազմակերպության հետ։
2013 թվականից Վրաստանի խորհրդարանի 5-րդ նստաշրջանի պատգամավոր է «Դեմոկրատական Վրաստան» («Վրացական երազանք») կուսակցության կողմից, շրջակա միջավայրի ու բնական պաշարների պահպանման հանձնաժողովի նախագահն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեղրու ջրաէլեկտրակայան

Մեղրի ՀԷԿ (կոչվում է նաև Արաքսյան ՀԷԿ), Հայաստանի և Իրանի սահմանին Արաքս գետի վրա կառուցվող ՀԷԿ Մեղրի քաղաքում։ ՀԷԿ-ի շինարարությունն սկսվել է 2012 թվականի նոյեմբերի 8-ին, վերջնաժամկետը՝ 2017 թվական։ ՀԷԿ-ը տարեկան կարտադրի 793 միլիոն կՎտժ էլեկտրաէներգիա։ Մեղրի ՀԷԿ-ի հաշվարկային հզորությունը իսկզբանե պլանավորում էր 130 ՄՎտ, որը 2015 թ․ վերջին, Իրանական կողմը առաջարկեց նվազեցնել մինչև 100 ՄՎտ։ Կառուցվելու է 18 200 մ երկարությամբ թունել՝ Ծիրանիձոր տեղամասից մինչև հայ-իրանական սահմանային տեղամաս, որը գտնվում է նախկին երկաթուղու թունելի մոտ։ ՀԷԿ-ի վայրում կառուցվելու է 65 մեգավատտ հզորությամբ 2 հիդրո ուդվիներ և տեղադրվելու են նոր սարքավորումներ։
Շահագործման 15-րդ տարվա ավարտին Մեղրի ՀԷԿ-ը պետք է անհատույց փոխանցվի հայկական կողմին


== Պատմություն ==
Արաքս սահմանային գետի վրա հիդրոէլեկտրակայաններ կառուցելու և շահագործելու նպատակով Հայաստանի և Իրանի կառավարությունների միջև 2007 թվականին և 2008 թվականին ստորագրվել են միջկառավարական երկու համաձայնագրեր, որոնք վավերացվել են Հայաստանի և Իրանի խորհրդարանների կողմից։
2009 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ նախագահի՝ Իրան կատարած այցի ընթացքում ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարության և Իրանի էներգետիկայի նախարարության միջև ստորագրվել է Փոխըմբռնման հուշագիր՝ Մեղրի ՀԷԿ-ի կառուցման ֆինանսավորման սխեմայի վերաբերյալ։ Իրանական կողմը պատրաստակամություն է հայտնել գնել Մեղրի ՀԷԿ-ի արտադրած էլեկտրաէներգիայի ամբողջ ծավալը։


== Տես նաև ==
Հայաստանի էներգետիկա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Մեղրի» ՀԷԿ-ի շինարարությունը մեկնարկեց
Մեղրիի ՀԷԿ-ի նախագծային հզորությունը նախատեսվում է նվազեցնել մինչև 100 ՄՎտ
Մեղրիի ՀԷԿ-ի շինարարությունն այլևս մեր տնտեսական կյանքի օրակարգում չէ. «ՀԺ»
Գալինա Ուլանովա

Գալինա Սերգեևնա Ուլանովա (ռուս.՝ Гали́на Серге́евна Ула́нова, դեկտեմբերի 26 1909 (հունվարի 8 1910), Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 21, 1998(1998-03-21)[…], Մոսկվա, Ռուսաստան), բալետի ռուս խորհրդային արտիստուհի, պարուսույց։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի (1951)։ Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1974, 1980)։
Ծնվել է բալետի արտիստների ընտանիքում։ 1928 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պարարվեստի ուսումնարանը (աշակերտել է մորը՝ Մ․ Ռոմանովային և Ա․ Վագանովային)։ 1928-1944 թվականներին՝ Լենինգրադի օպերայի և բալետի թատրոնի (հետագայում՝ Մ․ Մ․ Կիրովի անվան թատրոն) բալետի խմբի արտիստուհի, 1944-1960 թվականներին՝ Մեծ թատրոնի (Մոսկվա) մենապարուհի։
Ուլանովայի բեմական հերոսուհիները նուրբ են, կանացի (Ժիզել, Ադանի «Ժիզել», 1932), բայց միաժամանակ օժտված անընկճելի ուժով (Մարիա, Ասաֆևի «Բախչիսարայի շատրվանը», 1934, Ջուլիետ, Պրոկոֆևի «Ռոմեո և Ջուլիետ», 1940 և այլն)։ Ուլանովան եղել է Չայկովսկու բալետների դերապարերի լավագույն կատարողը՝ Օդետա-Օդիլիա («Կարապի լիճը», 1929, 1947), Ավրորա («Քնած գեղեցկուհին», 1929), Մաշա («Մարդուկ-Ջարդուկը», 1934) և այլն։ Նա պարային արվեստում զարգացրել է ռուսական խորեոգրաֆիկ դպրոցի սկզբունքները և ավանդույթները։ Դերապարերից են՝ Ռայմոնդա (Գլազունովի «Ռայմոնդա», 1938), Մոխրոտ (Պրոկոֆևի «Մոխրոտ», 1945), Պարաշա (Գլիերի «Պղնձե հեծյալը», 1949), վալս, նոկտյուրն և մազուրկա («Շոպենիանա», ըստ Շոպենի երաժշտության), համերգային համար՝ «Մեռնող կարապը» (ըստ Սեն-Սանսի երաժշտության)։
Իր հերոսուհիների ներաշխարհների բազմակողմանի բացահայտումը, կերպարների կերտման հզոր մասշտաբայնությունը Ուլանովային բերել են համաշխարհային ճանաչում։
Ավարտելով բեմ․ գործունեությունը, անցել է մանկավարժության։ Աշակերտուհիներից են՝ Ն․ Վ․ Տիմոֆեևան, Ե․ Ա․ Մաքսիմովան, Ս․ Դ․ Ադիրխաևան, Լ․ Ի․ Աեմենյական և ուրիշներ։ 1983 թվականին Ատոկհոլմի պարի թանգարանի շենքի առջև դրվել է Ուլանովայի արձանը (քանդակագործ՝ Ե․ Յանսոն-Մենզեր)։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել արտասահմանյան բազմաթիվ երկրներում։
Լենինյան (1957), ՍՍՀՄ պետական (1941, 1946, 1947, 1950) մրցանակներ։ Պարգևատրվել է Լենինի 2 և 4 այլ շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովրդագրական քաղաքականություն

Ժողովրդագարական քաղաքականություն, պետական մարմինների և այլ սոցիալական ինստիտուտների կողմից բնակչության վերարտադրության կարգավորման ոլորտում նպատակաուղղված գործունեություն, նպատակ ունենալով պահպանել կամ փոխել նրա թվի և կառուցվածքի շարժընթացի միտումները։ Դա տնտեսական, վարչա-իրավական, դաստիարակչական, քարոզչական և այլ ձեռնարկումների համակարգ է, որոնց օգնությամբ պետությունն իր համար ցանկալի ուղղությամբ ներգործում է բնակչության բնական շարժի (ամենից առաջ ծնելիության) վրա։ Այլ խոսքով, դա բնակչության ծնելիության, մահացության, ամուսնությունների և ամուսնալուծությունների, տարիքային կազմի վրա ազդող քաղաքականությունն է։ Լայն իմաստով ժողովրդագրական քաղաքականությունն երբեմն նույնացվում է ազգաբնակչության ոլորտում իրականացվող քաղաքականությանը, իսկ նեղ, ավելի ընդունված իմաստով դիտվում է նրա մասերից մեկը։ Այն սերտորեն կապված է սոցիալական և տնտեսական քաղաքականության հետ, այնուհանդերձ, ունի իր առանձնահատկությունները։ Այդպիսի քաղաքականության օբյեկտ կարող է հանդես գալ երկրները, նրանց առանձին շրջանները,ինչպես նաև բնակչության առանձին խմբերը։


=== Ժողովրդագրական պայթյուն ===
Գիտական գրականության մեջ հանդիպող արտահայտություն, նկատի ունենալով երկրագնդի բնակչության բարձր բնական աճը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Այն հատկապես բնորոշ է Ասիայի,Աֆրիկայի և Լատինական Ամերիկայի զարգացող երկրներին։ Ժողովրդագրական անցման փուլերը չորսն են` «ժողովրդագրական գարուն», «ժողովրդագրական ամառ», «ժողովրդագրական աշուն», «ժողովրդագրական ձմեռ»։


==== Ժողովրդագրական ճգնաժամ ====
Ծնելիության, մահացության և համապատասխանաբար բնական աճի ոչ բարձր ցուցանիշներ։ Ժողովրդագրական ճգնաժամ ասելով հասկացվում է ինչպես բնակչության նվազումը, այնպես էլ գերբնակչությունը։
Ռիբնիցա (Իսակովկայի վտակ)

Ռիբնիցա (ռուս.՝ Рыбница), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իսակովկա գետի ձախ ափին՝ 36 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 36 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000064327
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006432
Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Լիխաչևո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)

Լիխաչևո (ռուս.՝ Лихачево), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռեբու

Ռեբու (էստ․՝ Rebu), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Մայդլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Կազիրսու

Կազիրսու (ռուս.՝ Казырсу), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տուտույաս գետի ձախ ափին՝ 56 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է ակունքից մինչև Նովոկուզնեցկ քաղաք, առանց գետ՝ Կոնդոմա, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վարեզե Լիգուրե

Վարեզե Լիգուրե (իտալերեն՝ Varese Ligure), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Սպեցիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2221 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 16 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 136 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 19028։ Հեռախոսային կոդ՝ 0187։
Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում Madonna della Visitazione առաքյալը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության դինամիկան.


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0187 84291
Էլեկտրոնային հասցեն՝ segretario.vareseligure@liguriainrete.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.vareseligure.sp.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт населённого пункта (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
(730) Աթանասիա

(730) Աթանասիա (անգլ.՝ Athanasia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1912 թվականի ապրիլի 10-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,243163 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8451 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6413 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1227,13 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293368 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,24° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(730) Աթանասիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վերխնեօբլիվսկի (Տացինսկի շրջան)

Վերխնեօբլիվսկի (ռուս.՝ Верхнеобливский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում։ Վերխնեօբլիվսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ 
Բնակչությունը կազմում է 625 մարդ։
Վայսդորֆ

Վայսդորֆ (գերմ.՝ Weißdorf), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Հոֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1197 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 21,90 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 4 75 184։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Պրովինցիա

Պրովինցիա, Հին Հռոմում Իտալիայից դուրս գտնվող Հռոմին ենթակա տարածք։ Կառավարել են պրոկոնսուլները կամ պրոպրետորները։ Առաջին պրովինցիան ներկայիս Սիցիլիա կղզու տարածքում գտնվող Սիկիլիան էր (մ․ թ․ ա․ 241), հանրապետության ժամանակաշրջանի վերջին կար արդեն մոտ 20 պրովինցիա, կայսրության ժամանակաշրջանում՝ շուրջ 50։
Հանրապետության ժամանակաշրջանում պրովինցիաները դիտվել են իբրև հռոմեական ժողովրդի «կալվածներ», դրանց հողերի մի մասը տրամադրվել է հռոմեացի գաղութաբնակներին։ Պրովինցիայի բնակիչները պարտավոր էին հոգալ հռոմեական կառավարիչների և զորքի կարիքները, հարկ վճարել։
Պրովինցիաներում իրականացվել է ռոմանականացման քաղաքականություն, որն առաջացրել է բազմաթիվ ապստամբություններ (Իսպանիայում՝ մ․ թ․ ա․ 2-1-ին դարերում, Պաննոնիայում՝ մ․ թ․ 69 թվականին և այլն)։ 
Հռոմեական կայսրության պրովինցիալ քաղաքականությունը սկզբնավորել է Հուլիոս Կեսարը, որը Պրովինցիաների վերնախավին իր կողմն է գրավել ծերակույտի անդամ դարձնելով, ամբողջ համայնքների և առանձին մարդկանց հռոմեական կամ լատինական քաղաքացիության իրավունք շնորհելով և այլն։ Օգոստոս կայսեր ժամանակից (մ․ թ․ ա․ 27 թվականից) պրովինցիաները բաժանվել են կայսերականի (տնօրինում էր կայսրը իր հայեցողությամբ՝ լեգատների միջոցով) և ծերակուտականի (կառավարել են ծերակույտի նշանակած պաշտոնյաները, սակայն կայսրն ուներ գերագույն վերահսկողության իրավունք)։
Իտալիայի և Պրովինցիաների միջև տարբերությունների աստիճանական վերացումը, որը բխում էր ամբողջ կայսրության ստրկատիրական վերնախավի շահերից, իր արտահայտությունն է գտել կայսր Կարակալլայի հրովարտակում (Edict of Caracalla, մ․ թ․ 212 թվական), որով կայսրության ազատ բնակչությանը շնորհվել է հռոմեական քաղաքացիության իրավունք։


== Հռոմեական Հայաստան ==

Մ․ թ․ 114 թվականին կայսր Տրայանոսը Հայաստանը դարձրել է հռոմեական պրովինցիա, սակայն հայերի ազատագրական պայքարը կայսր Ադրիանոսին (117-138) հարկադրել է 117 թվականին ճանաչել Հայաստանի անկախությունը։
Օրյոլ-Իզումրուդ

Օրյոլ-Իզումրուդ (ռուսերեն՝ Орёл-Изумруд), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Ադլերի շրջանում, Մեծ Խերոտա գետի ափին։ Գտնվում է Ադլեր շրջկենտրոնից 2 կմ հյուսիս-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 21 կմ հարավ-արևելք, ծովի մակարդակից 15 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 4555 բնակիչ, որից՝ 76,1% - ռուսներ, 13% - հայեր, 3,2% - ուկրաինացիներ, 1,4% - հույներ և այլ ազգերի ներկայացուցիչներ։
2010 թվականին գյուղն արդեն ուներ 5726 բնակիչ, ովքեր զբաղվում էին թեյի մշակությամբ, ծաղկաբուծությամբ և այգեգործությամբ։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց, գրադարան, մանկապարտեզ և ակումբ։


== Պատմությունը ==
Գյուղը հիմնադրել են Սամսունի շրջակայքի գյուղերից եկած հայերը՝ 1913 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Թամիրեշ

Թամիրեշ Կասյա Դիաշ Գոմեշ (պորտ.՝ Tamires Cássia Dias Gomes, հոկտեմբերի 10, 1987(1987-10-10), Caeté, Մինաս Ժերաիս, Բրազիլիա), առավել հայտնի է Թամիրեշ անվամբ, բրազիլիացի ֆուտբոլիստուհի։ Դանիայի «Ֆորտունա» ակումբի  և Բրազիլիայի ազգային հավաքականի խաղացող։


== Կարիերա ==
Ակումբային 
Նա խաղացել է մի շարք բրազիլիական ակումբների կազմում, ներառյալ «Սանթոսի»։
2008 թվականին նա 10 հանդիպում է անցկացրել Հյուսիսային Ամերիկայի W-լիգայում հանդես եկող «Շառլոտի Լեդի Իգլզ» ակումբի կազմում։
2015 թվականից հանդես է եկել դանիական «Ֆորտունայի» կազմում։.


== Ազգային հավաքական ==
Բրազիլիայի ազգային  հավաքականում հանդես է եկել  2013 թվականից։
2015 թվականի փետրվարին ընդգրկվել է ազգային հավաքականի ուսումնամարզական հավաքի խմբում՝ 2015 թվականի Աշխարհի առաջնությանը  և 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերին մասնակցելու համար։

2015 թվականին նա ազգային հավաքականի կազմում հաղթող է ճանաչվել  Տորոնտոյում անցկացվող Պանամերիկյան խաղերում։ Նույն թվականի հուլիսին մրցաշարի մեդալը գողացել են նրա մոր տնից, և Բրազիլիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան ֆուտբոլիստուհուն տրամադրել է մրցանակի բնօրինակ կրկնօրինակը։


== Ձեռքբերումներ ==


=== Ակումբ ===
«Ֆորտունայի» չեմպիոն, 2015/16
Դանիայի գավաթակիր


=== Ազգային հավաքական ===
Պանամերիկյան խաղերի հաղթող, 2015


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է։ 2011 թվականին  նա ունեցել է որդի՝ Բեռնարդոն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на soccerway.com
Профиль на сайте FIFA Archived 2016-10-26 at the Wayback Machine.
Статистика выступлений на чемпионатах мира Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
«Արգենտինյան Հանրապետություն» թիվ 76 հիմնական դպրոց

«Արգենտինյան Հանրապետություն» թիվ 76 հիմնական դպրոց, հանրակրթական դպրոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։


== Պատմություն ==

Դպրոցը հիմնադրվել է 1952 թվականին և կոչվել է հեղափոխական Կամոյի (Սիմոն Տեր-Պետրոսյան) անունով։ Մինչև 1991 թվական դպրոցը գործել է որպես ռուսական խորացված ուսուցմամբ, այնուհետև՝ հայկական ուսուցմամբ դպրոց։ 1992-1993 թվականներին ՀԲԸՄ Բուենոս Այրեսի մասնաճյուղի «Պողոս Արզումանյան» ֆոնդի տնօրեն Արմենակ Մեծատուրյանի և նրա տիկնոջ` Սիրանուշ Արզումանյանի աջակցությամբ դպրոցը վերանորոգվել և Երևանի քաղաքապետարանի 1993 թվականի օգոստոսի 23-ի որոշմամբ վերանվանվել է «Արգենտինյան Հանրապետություն»։
1993 թվականից ռուսաց լեզվի և անգլերենի հետ միասին դպրոցում դասավանադվել է իսպաներեն։ 2001-2002 ուստարվանից դպրոցն անցել է իսպաներենի խորացված ուսուցման։ Դպրոցը բարեկամական կապեր է հաստատել Արգենտինայի Բուենոս Այրես քաղաքի «Հայաստանի Հանրապետություն» կրթօջախի և այլ ուսումնական հաստատությունների հետ։

1997 թվականին դպրոցի բակում տեղադրվել է արգենտինայի ազգային հերոս գեներալ Խոսե դե Սան Մարտինի կիսանդրին։
Դպրոցում դասավանդում են ռուսաց լեզու, իսպաներեն և անգլերեն։ Գործում է գեղագիտական կենտրոն՝ նկարչության, կավագործության, գորգագործության դասարաններով։ Դպրոցի համակարգչային դասարանը կոչվել է բարերար Արմենակ Մեծատուրյանի անունով։ Դպրոցը հագեցած է նորագույն տեխնոլոգիաներով, ունի էլեկտրոնային գրատախտակ։
Անվանակոչումից հետո դպրոցը բազմիցս հյուրընկալել է և՛ Արգենտինայի, և՛ իսպանախոս երկրների բարձրաստիճան պատվիրակությունների։ Դպրոց են այցելել Արգենտինայի նախագահ Կառլոս Մենեմը, Մոսկվայում Արգենտինայի դեսպաններ Խուան Կառլոս Օլիման, Առնոլդո դե Լիստրեն, Լիլյանա Ռոչեն, Արգենտինայի ֆեդերալ ոստիկանության սիմֆոնիկ նվագախմբի ղեկավար Մարիո Մայնարիչը, «Պողոս Արզումանյան» ֆոնդի, հայկական համայնքի ներկայացուցիչները, բանաստեղծուհի Ալիսիա Կիրակոսյանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը Archived 2020-06-12 at the Wayback Machine.
Բարբարեսկո

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բարբարեսկո (այլ կիրառումներ)
Բարբարեսկո, իտալական հայտնի կարմիր չոր գինի, արտադրված Պյեմոնթ նահանգում, որը անմիջական կապ ունի անվան առաջացման հետ - Barbaresco Denominazione di Origine Controllata e Garantita (DOCG).Բարբարեսկոն նույն տարածաշրջանում հայտնի Բարոլլո տեսակի գինու հետ համարվում է աշխարհում հայտնի լավագույն տասը գինիներից։ Բարբարեսկոն պատրաստվում է Նեբիոլլո տեսակի խաղողից, որի այգիները գտնվում է Բարբարեսկոի տարածաշրջանում։ Նվազագույն ալկոհոլի քանակը 12,5 % է։ Անհրաժեշտ հնեցումը կատարվում է կաղնու փայտից պատրաստված տակառում, առնվազն 9 ամիս ժամանակում։


== Արտաքին հղումներ ==
Արտադրության առանձնահատկությունները (իտալ.)
Բարբարեսկո (ռուս.)
Չալգիստագ

Չալգիստագ (ռուս.՝ Чалгыстаг), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Շիրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 38 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ռուտիլ

Ռուտիլ (լատիներեն՝ rutilus — դեղնակարմիր, վառ կարմիր), միներալ, քիմիական կազմը՝ TiO2։ Խառնուրդների ձևով պարունակում է Fe, Cr, երբեմն՝ V, Nb, Та։ Բյուրեղային համակարգը տետրագոնային է։ Կարծրությունը՝ 6—6,5, խտությունը 4200—5600 կգ/մ3։ Անգույն է, սակայն խառնուրդների առկպյությամբ ձեռք է բերում տարբեր երանգներ։ Ապարների տարածված ուղեկից միներալներից է։ Պեգմատիտներում և հիդրոթերմալ երակներում հանդիպում է խոշոր զուգահեռանիստ և ասեղնաձև բյուրեղների ձևով։ Որպես կարևոր տիտանային հանքանյութեր արդյունաբերական նշանակություն ունեն ռուտիլաբեր քվարցիտները, քլորիտային, գրաֆիտային և այլ թերթաքարերը։ Առաջացնում է հարուստ ցրոններ։ Սինթետիկ ռուտիլը օգտագործվում է ոսկերչության մեջ։ Ռուտիլի հիմնական սպառողներն են էլեկտրոդային արդյունաբերությունն ու տիտանի պիգմենտային դիօքսիդի արտադրությունը։ Կիրառվում է նաև տիտանային պողպատների և կարբիդների արտադրության մեջ և որպես դիտեկտոր ռադիոտեխնիկայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Մարգարիտի մատուռ

Սուրբ Մարգարիտի մատուռ (անգլ.՝ St Margaret’s Chapel)՝ գտնվում է Էդիմբուրգյան դղյակի տարածքում։


== Պատմություն ==
Մատուռը համարվում է Էդինբուրգի պահպանված կառույցներից ամենահինը և հներից մեկը Շոտլանդիայում։ Կառուցվել է 12-րդ դարի սկզբին, Դավիդ 2-րդ արքայի կողմից և կոչել է ի պատիվ իր մոր՝ Մարգարիտ Շոտլանդացու։ Կաթոլիկական մատուռի մասին առաջին հիշատակումները վերագրվում են 1124  թվականին։ Ընդգրկված է բարձր կատեգորիայի պահպանության ազգային պատմական հուշարձանների ցանկում։
Մատուռը կառուցվել է ռոմանական ոճով, պատերի հաստությունը հասնում է 60 սմ-ի։ Մատուռում կան 5 պատուհաններ վիտրաժներով։
1314 թվականի մարտի 14-ին դղյակը գրավվել է Մորեյի կոմս Թոմաս Ռենդոլֆի կողմից, որի հետևանքով ավերվել են բոլոր կառույցները, բացառությամբ մատուռի։ 16-րդ դարում Շոտլանդիայի ռեֆորմացիայի ժամանակ մատուռը վերածվել էր վառոդի պահեստի և այդ կարգավիճակում օգտագործվել է մինչև 1845 թվականը։ 1853 թվականին Վիկտորիա թագուհու աջակցությամբ մատուռը վերանորոգվել է։ 1922 թվականին պատրաստվել են վիտրաժներ եպիսկոպոս Անդրեյի, սուրբ Կոլումբի, Մարգարիտ Շոտլանդացու, սուրբ Նինիանի և Ուիլյամ Ուոլեսի  պատկերներով։ 1993 թվականին սուրբ Մարգարիտի մահվան 900 ամյակի պատվին մատուռի ինտերիերը և խորանը թարմացվել են։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
St. Margaret's Chapel Guild
About Queen Margaret of Scotland Archived 2008-07-25 at the Wayback Machine.
St Margaret's Chapel
Վիանա (Մարանիան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիանա (այլ կիրառումներ) Վիանա  (պորտ.՝ Viana), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ Մարանիան նահանգի հյուսիսային մարզում։ Մտնում է Բայշադա Մարանենսկիի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 45 925 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 162,494
կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 39,5 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 43.836.415,00ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 971,34 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,619 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ  Վիանաի մասին