armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Շոշի կամավորական ջոկատ

Շոշի կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1990 թվականին Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Շոշ գյուղում։ 1992 թվականի գարնանը Մխիթարաշեն, Կարմիրգյուղ, Սզնեք գյուղերի ջոկատների հիմքի վրա ստեղծվել է Շոշի վաշտը (հրամանատարներ՝ Ա.Հարությունյան, Ա.Մարգարյան), որը 1992 թվականի սեպտեմբերին ընդգրկվել է Ասկերանի ՊՇ-ի (հրամանատար՝ Վ.Բալասանյան, շտաբի պետ՝ Ա.Հարությունյան) առաջին մոտոհրաձգային գումարտակի մեջ (հրամանատար՝ Վ.Սաֆյան)։ 1990-1994 թվականներին ջոկատն առանձին կամ գնդի կազմում մասնակցել է գյուղի, Հադրութի (Տող Ծամձոր, Սարինշեն), Ասկերանի (Դահրավ, Խոջալու, Ասկերան, Նախիջևանիկ), Շուշիի (Քարինտակ, Շուշի), Քաշաթաղի («Մարդասիրական միջանցք»), Մարտակերտի (Ումուդլու, Սարսանգի հիդրոհանգույց, Կուսապատ, «Պուշկինյալ» բարձունք), Քարվաճառի (Օմարի լեռնանցք), Աղդամի (Խըդրլու, Չախուրմահլա, Շելլի, Կասումլու, Ղարադաղլու, Փոլադլու, Աղդամ), Կուբաթլուի, Ջաբրայիլի, Զանգելանի, Ֆիզուլիի շրջանների, Բերդաձորի ենթաշրջանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Ա.Հարությունյանը (ջոկատի, վաշտի), Ա.Մարգարյանը (վաշտի)։ Ջոկատից, վաշտից Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրվել է 3, Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով՝ 3, Արցախի Հանրապետության «Արիության համար» մեդալ‏‎ով՝ 3, Արցախի Հանրապետության «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալ‏‎ով՝ 53, «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով՝ 10։ Զոհվել է 13 ազատամարտիկ։
Պատրինցի

Պատրինցի (ուկրաիներեն՝ Патринці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պատրինցի գյուղում բնակվում էր 48 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,252 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 190,48 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սեեսկյուլա (գյուղ, Լուունյա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍեեսկյուլաՍեեսկյուլա (էստ․՝ Sääsküla), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Լուունյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(5209) 1989 CW1

(5209) 1989 CW1, աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի փետրվարի 13-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,173648 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,9053 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,442 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4298,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,083755 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,06° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5209) 1989 CW1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (101901-102000)

Աստերոիդների ցանկ (101801-101900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (102001-102100)
 Աստերոիդների ցանկ (101801-101900)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (102001-102100)
Անիսիմ Բերմանտ

Անիսիմ Բերմանտ  (ռուս.՝ Анисим Фёдорович Бермант, հունիսի 27, 1904(1904-06-27), Դոնեցկ, Բախմուտի մարզ, Եկատերինոսլավի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 26, 1959(1959-06-26)), խորհրդային մաթեմատիկոս և մանկավարժ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է մետաղաձուլական գործարանի աշխատողի ընտանիքում։
Ավարտել է Դոնի Ռոստովի պետական ​​համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը (1925) և Մոսկվայի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ինստիտուտը (1931)՝  Մ․Ա․Լավրենտի ղեկավարությամբ։ Պրոֆեսոր (1933), ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1941)։
Մոսկվայի վրա նացիստների հարձակման պատճառով ԽՍՀՄ ԳԱ մաթեմատիկական ինստիտուտի՝ Կազան տարհանումից հետո 1941թ  Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում ղեկավարել է Մոսկվայում մնացած ինստիտուտի աշխատակիցներին՝ փոխարինելով համալսարանի տնօրենին։ Ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից այն բանից հետո, երբ մեղադրվել է երկու տեղից մթերային քարտ ստանալու համար՝  ԳԱՄԻ-ի Ռազմական ակադեմիայում։
Ղեկավարել է մի շարք առաջատար տեխնիկական բուհերի մաթեմատիկայի բաժինները, այդ թվում՝ համամիութենական նամակագրության էներգետիկայի ինստիտուտում (1950-1953) և  1954—1958 թվականներին Մոսկվայի քաղաքացիական ճարտարագիտական համալսարանում։ Եղել է (1954) Մոսկվայի տեխնիկական բուհերի մաթեմատիկական բաժինների գիտամեթոդական սեմինարի կազմակերպիչ, ՎՏՄ-ների մաթեմատիկական ամբիոնների ղեկավարների համամիութենական համաժողովի կազմկոմիտեի նախագահ (1958):
«Մաթեմատիկական վերլուծության կարճ դասընթաց» դասագիրքը, որն անցել է բազմաթիվ հրատարակությունների միջով, գրել է  Ի․Գ․Արմանովիչի հետ։


== Մատենագրություն ==
Դասագրքերի հեղինակ, որոնց մի մասը հրատարակվել է նրա մահից հետո.

Եռանկյունաչափություն / Ա. Բերմանտ, Լ. Լյուստերնիկ . — 2-րդ հրատ., ստեռ. — Մոսկվա։ Պետտեխհրատ, 1957. — 180 էջ. : черт.; 20 սմ.
Ցուցադրություն։ Կորագիծ կոորդինատներ։ Փոխակերպումներ։ Գրինի Բանաձևեր. — Մոսկվա։ Ֆիզմաթգիզ, 1958. — 306 էջ. : черт.; 20 սմ. — (Բարձրագույն մաթեմատիկայի ընտրված գլուխները ինժեներների և համալսարանականների համար).
Մաթեմատիկական անալիզի համառոտ դասրնթաց։ Տեխնիկական բուհերի  համար. — 5-րդ հրատ., ստեռ. — Մոսկվա։ Գիտություն, 1967. — 736 էջ. : черт.; 22 սմ.
Մաթեմատիկական անալիզի դասրնթաց։ [Տեխնիկական բուհերի  համար] / Պրոֆ. Ա. Բերմանտ. — 8-րդ հրատ., ստեռ. — Մոսկվա :Պետտեխհրատ, 1955. — 2 т.; 23 սմ.Թաղված է  Նովոդևիչյան գերեզմանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
А. Г. Курош, Л. А. Люстерник, А. И. Маркушевич, Г. Ф. Рыбкин, «Анисим Фёдорович Бермант (некролог)», // УМН, 14:5(89) (1959), 117—121.
История отечественной математики, Том 4, Книга 2. Институт истории естествознания и техники (Академия наук СССР). Киев: Наукова думка, 1966
https://urss.ru/cgi-bin/db.pl?lang=Ru&blang=ru&page=Book&id=32841 Արխիվացված է Հուլիս 22, 2014 Wayback Machine-ի միջոցով:
Фото Արխիվացված է Դեկտեմբեր 15, 2017 Wayback Machine-ի միջոցով:
http://www.mathnet.ru/rus/person27843
https://mathscinet.ams.org/mathscinet/MRAuthorID/412520 Արխիվացված է Հունվար 15, 2020 Wayback Machine-ի միջոցով:
Ժխտման ճարտարապետները

«Ժխտման ճարտարապետները» (անգլ.՝ Architects of Denial), փաստավավերագրական ֆիլմ, որը պատմում է Հայոց Ցեղասպանության ժխտման հարցում Անկարայի ջանքերի մասին։


== Բովանդակություն ==
Ֆիլմում փորձագետները ներկայացնում են ժխտողականությունը և դրա հետևանքները, պատմաբանների կարծիքներն ու Ցեղասպանությունը վերապրածների պատմությունները։ Ըստ ֆիլմի հեղինակի՝ ֆիլմը ներկայացնում է, որ 1915 թվականի Ցեղասպանության վայրագության ժխտումը հանգեցնում է պատմության կրկնությանը։


== Դերերում ==
Թաներ Աքչամ՝ պատմաբան, սոցիոլոգ
Ջուլիան Ասանժ՝ ՎիքիԼիքսի հիմանդիր
Ջոնաթան Բաբինգթոն-Հեյնա՝ Կապիտոլ Հիլի լրագրող
Ջորջ Քլունի
Սիբել Էդմոնդս՝ ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական վարչության աշխատակից, լրագրող
Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան
Ջոն Մարշալ Էվանս՝ ԱՄՆ նախկին դեսպան Հայաստանում
Դեննիս Հասթերթ
Էդի Բերնիս Ջոնսոն
Լիանա Մովսիսյան
Բարաք Օբամա
Գրեգորի Սթենթոն՝ Genocide Watch կազմակերպության հիմնադիր
Ուգոր Ունգյոր


== Պարգևներ ==
2018 թվականին ֆիլմի պրոդյուսերներ Դին Ջորջ Քեյնը (Dean Cain) և Մոնթել Բրայան Ուիլյամսը (Montel Williams) ՀՀ նախագահի կողմից պարգևատրվել են Պատվո շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2017-10-14 at the Wayback Machine.
Ֆիլմը www.rottentomatoes.com կայքում
Ֆիլմը www.imdb.com կայքում
Կեհու

Կեհու (էստ․՝ Kähu), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Հելմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ջիգմե Թինլեյ

Ջիգմե Յոսեր Թինլեյ (ձոնգքհա՝ བློན་པོ་ འཇིགས་མེད་ འོད་ཟེར་ཕྲིན་ལས།, անգլ.՝ Jigmi Yozer Thinley,սեպտեմբերի 9, 1952(1952-09-09), Bumthang District, Բութան), բութանցի  քաղաքական գործիչ, Բութանի վարչապետը 1998 թվականի հուլիսի 20-ից մինչև 1999 թվականի հուլիսի 9-ը, 2003 թվականի օգոստոսի 30-ից մինչև օգոստոսի 2004 թվականի օգոստոցի 20-ը և 2008 թվականի ապրիլի 9-ից մինչև 2013 թվականի հուլիսի 30-ը։


== Կենսագրություն ==
Ջիգմե Թինլեյն ավարտել է Փենսիլվանիա նահանգի համալսարանը։  1974 թվականից պետական ծառայության մեջ է, 1987 թվականի փետրվարին պարգևատրվել է դաշոյի տիտղոսով և կարմիր գոտու իրավունքով, իսկ 1990 թվականին դարձել է թագավորության Արևելյան գոտու ադմինիստրատոր՝ զոնալ համակարգի ղեկավարմամբ։ 1992 թվականին նա նշանակվել է ներքին գործերի նախարարության քարտուղար, իսկ 1994 թվականի հունվարին՝ ներքին գործերի նախարարի տեղակալ՝ նարնջագույն գոտի կրելու իրավունքով։ Նույն թվականին Ջիգմեն դարձել է ՄԱԿ-ին առընթեր Բութանի և այլ միջազգային կազմակերպությունների մշտական ներկայացուցիչը Ժնևում։
1999 թվականի հունիսի 2-ին պարգևատրվել է երկրի բարձրագույն քաղաքացիական պարգևով՝ Բութանի թագավորական շքանշանով։
Բութանի՝ ժողովրդավարական կառավարման համակարգ վերադառնալուց հետո, նա առաջինն էր, ով երկու անգամ ռոտացիոն կարգով զբաղեցրել է վարչապետի պաշտոնը, 1998-2003 թվականներին նաև ծառայել է որպես արտաքին գործերի նախարար։
2008 թվականի մարտին, երկրում առաջին ժողովրդավարական խորհրդարանական ընտրություններում գլխավորել է Խաղաղության և բարգավաճման կուսակցությունը։ Քանի որ Խաղաղության և բարգավաճման կուսակցությունն Ազգային ժողովում ստացել է 47 տեղերից 45-ը, Թինլեյը ստացել է կառավարություն ձևավորելու իրավունք։ Նա պաշտոնը ստանձնել է ապրիլի 9-ին։ Նրա լիազորությունների ժամկետն ավարտվել է 2013 թվականի հուլիսի 30-ին՝ կապված իր իրավահաջորդի պաշտոնն ստանձնելու հետ։
Որպես Բութանի կառավարության ղեկավար՝ Թինլեյը 2008-2009 թվականների համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը բարդել է «մարդկային անհագ ագահության» վրա և շեշտել համախառն ազգային երջանկության հայեցակարգի վրա կենտրոնանալու անհրաժեշտությունը՝ որպես համախառն ազգային արդյունքի այլընտրանք։ Նրա կառավարությունն աշխատում էր ոչ թե զուտ տնտեսական նկատառումներով, այլ հիմնված լինելով համախառն ազգային երջանկության վրա։
2008 թվականի դեկտեմբերի 17-ին պարգևատրվել է Շանթարձակ վիշապի մեծ հաղթանակի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Bhutan – H.E. Mr. Jigmi Yoezer Thinley, Prime Minister – Statement Summary» (անգլերեն)։ United Nations։ 2008-09-26։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-29-ին։ Վերցված է 2011-09-22  
«Hon. Lyonchhen Jigmi Y. Thinley» (անգլերեն)։ Government of Bhutan։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-03-29-ին։ Վերցված է 2011-09-22
Կատարողական արվեստի ակադեմիա (Պրահա)

Կատարողական արվեստի ակադեմիա (չեխ․՝ Akademie múzických umění v Praze, AMU), կատարողական արվեստի ուղղվածությամբ բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Չեխիայի մայրաքաղաք Պրահայում։ Որպես անկախ հաստատություն գործել է 1946 թվականից՝ ձևավորված Պրահայի կոնսերվատորիայի բարձրագույն դպրոցի (չեխ․՝ Mistrovská škola pražské konzervatoře) հիման վրա, կոնսերվատորիայի կազմում ընդգրկվել է 1919 թվականից։ Ի լրումն երաժշտական ֆակուլտետի (Hudební fakulta-HAMU)՝ ակադեմիայի կազմում ներառված է նաև թատերական ֆակուլտետը (Divadelní fakulta-DAMU) և կինոյի և հեռուստատեսության ֆակուլտետը (Filmová fakulta-FAMU)։


== Պատմություն ==
Ակադեմիան հիմնադրվել է 1945 թվականի հոկտեմբերի 2-ին, ուսանողների համար հասանելի է եղել հաջորդ տարվա ձմռանից։
Համարվում է Չեխիայի ամենամեծ արվեստի դպրոցը։ Ունի շուրջ 550 մանկավարժներ ու հետազոտողներ, 1500 ուսանողներ, ունի լայն գիտական ներուժ բազմաթիվ առարկաներից՝ թատրոն, կինո և երաժշտություն, որոնցից մի քանիսը Եվրոպական այլ դպրոցներում չեն դասավանդվում։ Դասավանդող անձնակազմում ներառված են բարձրաստիճան գեղարվեստական մասնագետներ ամենահեղինակավոր թատրոններից, ֆիլմերից ու հեռուստատեսությունից, երաժշտական վիրտուոզներ, Չեխիայի մշակութային և ինտելեկտուալ բնագավառի այլ ակնառու ներկայացուցիչներ։ Ակադեմիայի բոլոր ֆակուլտետները գտնվում են Պրահայի կենտրոնում։
Բացի բակալավրի և մագիստրոսի աստիճաններից ակադեմիան առաջարկում է նաև դոկտորական ծրագրեր։ Ակադեմիայի գիտական գործունեության կենտրոնում է գտնվում գեղարվեստական հետազոտությունը, իսկ մասնագիտական ամբիոնները նաև ուսումնասիրում են արվեստի պատմության և տեսության դասական հետազոտություններ։ Ակադեմիայի ուսանողներն օգտվում են ավելի քան 180 000 միավոր գիտական գրականություն, ձայնագրություններ և ձայնա-տեսային աշխատանքներ ունեցող բարձրորակ ֆակուլտետային գրադարաններից։ Ուսանողների վերջնական գրաֆիկական նախագծերը ներկայացվում են ակադեմիայի պատկերասրահում, որտեղ կազմակերպվում են նաև թեմատիկ ցուցահանդեսներ։ Ակադեմիայի բնակարանային կենտրոնը գտնվում է Պրահայի կենտրոնում՝ Պրահայի ամրոցի մոտ։ Ուսանողական հանրակացարանը 
գտնվում է հին քաղաքում և ունի հատուկ հարմարություններ երաժշտական առարկաների ուսանողների համար։
Դասընթացների ուսուցման պաշտոնական լեզուն չեխերեն է, սահմանափակ թվով կարճաժամկետ դասընթացներ դասավանդվում են անգլերեն կամ գերմաներեն։
Ակադեմիայի կազմում ներառված են երեք ֆակուլտետներ և ռեկտորի գրասենյակը։ 

Կինոյի և հեռուստատեսության դպրոց
Երաժշտության և պարային ֆակուլտետ
Թատերական ֆակուլտետԱկադեմիան ունի նաև ձայնային և լուսանկարչական ստուդիաներ, լաբորատորիաներ, պարային և ուսուցողական սրահներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ակադեմիայի կայքը
Պոպովկա (գյուղ, Դիկանկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոպովկաՊոպովկա (ուկրաիներեն՝ Попівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոպովկա գյուղում բնակվում էր 55 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,323 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 170,28 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մալայա Բերեզինա (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Մալայա Բերեզինա (ռուս.՝ Малая Березина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սեն Ժան դ՛Անժելի (շրջան)

Սեն Ժան դ՛Անժելի  (ֆր.՝ Saint-Jean-d’Angély), շրջան (ֆր.՝ Arrondissement) Ֆրանսիայում, գտնվում է Պուատու Շարանտա երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Ծովափնյա Շարանտ։ Սուպերֆեկտուրա՝ Սեն Ժան դ’Անժելի։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 51.681 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 36 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 1442 կմ²։


== Տարածքային բաժանում ==
Շրջանը բաժանված է 7 համայնքի՝

Օլնե
Լուլե
Մատա
Սենտ Իլյեր դը Վիլֆրանշ
Սեն Ժան դ՛Անժելի
Սեն Սավինյեն
Տոննե Բուտոն


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջան (ֆր.)
Երիտթուրքերի հանցագործությունը մարդկության դեմ

«Երիտթուրքերի հանցագործությունն ընդդեմ մարդկության. Հայոց ցեղասպանությունը և էթնիկ զտումները Օսմանյան կայսրությունում», թուրք գրող Թաներ Աքչամի 2011 թվականի գիրքը, որը հրատարակվել է Փրինսթոնի համալսարանի հրատարակչությունում։ Այն քննարկում է երիտթուրքական շարժման դերը Հայոց ցեղասպանության և այլ էթնիկական տեղահանումների մեջ։
Գրքի բնօրինակ տարբերակը թուրքերեն է։ Անգլերեն տարբերակը պարունակում է լրացուցիչ բովանդակություն, ինչպես նաև բնօրինակ բովանդակության փոփոխություններ։ Վոլֆգանգ Գ. Շվանիցը «Jewish Political Studies Review»-ում գրել է, որ «Երիտթուրքերի հանցագործությունը մարդկության դեմ» գրքում մեկտեղված են 1913-1918 թվականների մասին տարբեր տեսակետները, որոնց վրա կենտրոնացած է գիրքը։ Հեղինակը պնդում է, որ հայերին բնաջնջելու միասնական որոշում չի եղել, բայց դրա փոխարեն նրանց բնաջնջման ազդակը եկել է մի քանի փուլով։ Գրքում մեջբերված մի քանի փաստաթղթեր մինչ այժմ չեն հրապարակվել։
Գիրքը նվիրված է Հրանտ Դինքին և Վահագն Տատրյանին։


== Արձագանք ==
Արտաքին գործերի նախարարությունից Ջոն Ուոթերբերին գրել է. «այն փաստը, որ Օսմանյան արխիվներին հասանելիություն ունեցող թուրք պատմաբանը գրել է այս գիրքը, անչափելի նշանակություն ունի»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Հետագա ընթերցում ==
Kapteijns, Lidwien (2013-04-16)։ The Young Turks' Crime against Humanity: The Armenian Genocide and Ethnic Cleansing in the Ottoman Empire by Akçam, Taner Princeton, NJ: Princeton University Press, 2011. 483p. $39.50.։ Digest of Middle East Studies 22 (2)։ էջեր 198–200։ ISBN 9780691153339։ doi:10.1111/dome.12017 
Schull Kent (December 2014)։ «Review of The Young Turks' Crime against Humanity: The Armenian Genocide and Ethnic Cleansing in the Ottoman Empire by Taner Akçam»։ The Journal of Modern History 86 (4): 975։ doi:10.1086/678755 
Ulrichsen, Kristian Coates (Rice University) (2016)։ «The Young Turks' crime against humanity: The Armenian genocide and ethnic cleansing in the Ottoman Empire/The fall of the Ottomans: the Great War in the Middle East»։ First World War Studies 7 (3): 336–338։ doi:10.1080/19475020.2017.1297076  - Published online on 6 March 2017.


== Արտաքին հղումներ ==
Երիտասարդ թուրքերի հանցագործությունը մարդկության դեմ - Փրինսթոնի համալսարանի հրատարակչություն
Երիտասարդ թուրքերի հանցագործությունը մարդկության դեմ - հասանելի է JSTOR- ում
Երիտասարդ թուրքերի հանցագործությունն ընդդեմ մարդկության - հասանելի է MUSE նախագիծը
Մահինդա Ռաջապաքսա

Պերսի Մահենդրա «Մահինդա» Ռաջապաքսա (սինգ․՝ පර්සි මහේන්ද්‍ර රාජපක්ෂ, թամիլերեն՝ மகிந்த ராஜபக்ச, անգլ.՝ Percy Mahendra 'Mahinda' Rajapaksa, նոյեմբերի 18, 1945(1945-11-18)[…], Weeraketiya, British Ceylon), Շրի Լանկայի նախագահը 2005 թվականի նոյեմբերի 19-ից մինչև 2015 թվականի հունվարի 9-ը, եղել է երկրի վարչապետը 2004-2005 թվականներին, 2018 թվականին և 2019 թվականի նոյեմբերից։ Շրի Լանկայի Ազատության կուսակցության առաջնորդներից մեկը, որը մտնում է Ժողովրդական դաշինքի մեջ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է հարավային նահանգում 1947-1960 թվականներին խորհրդարանի պատգամավոր դարձած իրավաբանի ընտանիքում։ Կրթությամբ նաև իրավաբան է (սովորել է Հալլեի քոլեջում և Կոլոմբոյի համալսարանում)։ 1970 թվականին դարձել է երկրի պատմության մեջ ամենաերիտասարդ պատգամավորը։ Ձախ կենտրոնամետ է։ 1994-2001 թվականներին աշխատել է Շրի Լանկայի կառավարությունում՝ սկզբում որպես աշխատանքի նախարար (մշակել է պրոգրեսիվ աշխատանքային օրենսգիրքը, որը մերժվել է խոշոր բիզնեսի ճնշման տակ), ապա՝ որպես ձկնորսության նախարար։ 2001-2004 թվականներին եղել է ընդդիմության առաջնորդը խորհրդարանում։
2004 թվականին Ժողովրդական դաշինքի (ՊՍՇԼ դաշինք և ձախ ազգայնական սինգալյան «Ջանաթա Վիմուկտի Պերամունա» կուսակցություն) հաղթանակից հետո նախագահ Կումարատունգայի հայտարարած արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է վարչապետ։ 2004 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ավերիչ ցունամիի հետևանքների վերացման ժամանակ նրա գործունեությունը բարձր է գնահատվել երկրում և նրա սահմաններից դուրս։
Նախագահ է ընտրվել 2005 թվականի նոյեմբերի 17-ի ընտրությունների արդյունքում (ստացել է ձայների 50,3 տոկոսը), որ նշանակվել էր Շրի Լանկայի Գերագույն դատարանի որոշմամբ՝ կապված այն հանգամանքի հետ, որ նախորդ նախագահ Չ. Կումարատունգայի նախագահության ժամկետն ավարտվում էր 2005 թվականի դեկտեմբերին։ Դրանից հետո վարչապետի պաշտոնը զբաղեցրել է Ռատնասիրի Վիկրեմանայակեն։
Մահինդա Ռաջապաքսան Շրի Լանկայի նախագահ է վերընտրվել 2010 թվականի հունվարի 27-ին՝ ստանալով ձայների 57,88 տոկոսը։
2010 թվականի փետրվարի 9-ին խորհրդարանը լուծարելու մասին հրամանագիր է ստորագրել և կարգադրել է ձերբակալել ընդդիմության առաջնորդ Սարաթհ Ֆոնսեկիին(2010 թվականի սեպտեմբերին ռազմական տրիբունալը Ֆոնսեկին երեք տարվա ազատազրկման է դատապարտել կոռուպցիայի համար)՝ այդպիսով կտրուկ շեղվելով ժողովրդավարությունից դեպի ավտորիտարիզմ։
Առաջադրվել է երրորդ ժամկետով 2015 թվականի ընտրություններում, սակայն չի վերընտրվել։
Հիմնադրել է նոր կուսակցություն՝ Շրի Լանկայի ժողովրդական ճակատ, որն զբաղեցրել է առաջին տեղը տեղական ընտրություններում 2018 թվականի փետրվարի 11-ին։


== Պարգևներ ==
Պաղեստինի աստղի շքանշան (Պաղեստինյան ազգային վարչություն, 2014 թվական)։
«Անվանական հրազեն» (30 հունիսի, 2010, Ուկրաինա)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրի Լանկայի նախագահի պաշտոնական կայքը Archived 2011-07-25 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Քաղքենիական դրամա

Քաղքենիական դրամա, դրամատիկական Ժանր։ Հանիդսացել է Սենտիմենտալիզմի դրսևորման ձևերից մեկը 18-րդ դարի արևմտաեվրոպական դրամատուրգիայում և թատրոնում։ Համարվում է նոր ձևավորվող բուրժուական դասակարգի աշխարհայացքի գեղարվեստական արտահայտությունը, կլասիցիզմին հակոտնյա մի ուղղություն, որին հատուկ են ողբերգական վիճակների և կյանքի առօրյա պատկերների համատեղումը, իրականությունը անհատի զգացմունքների տեսապակով դիտելը և մերկ բարոյախոսությունը։ Քաղքենիական դրամայի ներկայացուցիչներն են՝ Ջորջ Լիլոն, Էդվարդ Մուրը, Դենի Դիդրոն, Գոտհոլդ Լեսսինգը և ուրիշներ։ 
Քաղքենիական դրամայի որոշ սկզբունքներ փոխանցվել են 19-րդ դարի սկզբի ռոմանտիկական դրամային և մելոդրամային։
Թաբոր լեռ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թաբոր (այլ կիրառումներ)Թաբոր լեռ (եբրայերեն՝ הר תבור‎, Տավոր, հուն․՝  Όρος Θαβώρ, արաբ․՝ ‎‎ Ջեբել-Տոր), զառիթափ լանջեր ունեցող, 588մ բարձրությամբ լեռ, որ միայնակ վեր է խոյանում Իզրեելի հարթավայրի արևելյան մասում, Նազարեթ քաղաքից ոչ հեռու։ Այն տարբերվում է Իսրայելի ժայռոտ լեռներից, կոնաձև է և ամբողջովին պատված խիտ բուսականությամբ։


== Անվանում ==
Թաբոր (թաբուր) նշանակում է կենտրոնական ուռուցիկ տեղ, պորտ։ Լեռը այդ անունն է ստացել, քանի որ ստորոտից մինչև գագաթ կլոր է։ Գագաթը վերևից փոքր-ինչ սեղմված է և հիշեցնում է աչքի խոռոչ։


== Ավանդույթներ ==


=== Հին կտակարանում ===
Այստեղ ըստ ավանդության Դատավորների ժամանակաշրջանում Բարակը հավաքել իր բանակը՝ փղշտացիների դեմ պատերազմելու համար։


=== Քրիստոնեական ավանդություն ===
Առավել հայտնի է Ավետարանի պատմությամբ, որը պատմում է Քրիստոսի պայծառակերպության, իր քարոզչության երրորդ տարվա ամռանը Հիսուսը, աշակերտներից ընտրելով Պետրոսին, Հակոբին և վերջինիս եղբորը՝ Հովհաննեսին, նրանց հետ բարձրանում է Թաբոր լեռը՝ միայնության մեջ աղոթելու. 

Աղոթքի պահին, այսինքն հանկարծ «Նրա երեսի տեսքը այլակերպվեց»՝ այստեղից էլ պայծառակերպություն կամ այլակերպություն անվանումը։ Ավետարանում լեռը երբեք Թաբոր անունով չի հիշատակվում։
Քանի որ Քրիստոնեական եկեղեցին պայծառակերպության վայր է համարում Թաբոր լեռը, որն էլ առիթ դարձավ, որ Կոստանդիանոս Ա Մեծ կայսեր մայրը՝ Հեղինեն, Թաբոր լեռան վրա կառուցի եկեղեցի՝ ի հիշատակ Տիրոջ պայծառակերպվելու։
Այժմ լեռան գագաթին երկու գործող եկեղեցի կա՝ մեկը ուղղափառ մյուսը՝ կաթոլիկ։ Երկու եկեղեցիներն էլ պնդում են, որ կառուցված են Քրիստոսի պայծառակերպության ճիշտ վայրում.

		
		
		


== Հետաքրքիր ==
Լեռան անունով է կոչվել Չեխիայի Տաբոր քաղաքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հիսուսի Պայծառակերպության լեռը
Մելս Բաղդասարյան

Մելս Գասպարի Բաղդասարյան (մայիսի 15, 1946(1946-05-15), Մեծավան, Լոռու մարզ), բանաստեղծ, արձակագիր, լրագրող։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (2007)։


== Կենսագրություն ==
Մելս Բաղդասարյանը ծնվել է Տաշիրի տարածաշրջանի Մեծավան գյուղում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը, ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի հեռակա բաժինը։ 1971 թվականից ԽՍՀՄ, 1990 թվականից Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ։ 1964-1970 թվականներին, ուսմանը զուգահեռ, աշխատել ե Կալինինոյի նորաբաց շրջանային «Արևածագ» թերթի խմբագրությունում՝ սկզբում որպես սրբագրիչ, ապա՝ գրական աշխատող, բաժնի վարիչ։ 1970-1992 թվականներին եղել է շրջանային ռադիոհաղորդումների խմբագիր, 1992-1996 թվականներին՝ շրջխորհրդի գործկոմի մշակույթի բաժնի վարիչ, 1997-2000 թվականներին՝ Տաշիրի սոցիալական ծառայությունների տարածքային գործակալության փախստականների գծով տեսուչ։ Աշխատում է Տաշիրի քաղաքապետարանում՝ որպես քաղաքապետի խորհրդական։ 1
2005 թվականից Ռազմածովագիրների միջազգային ընկերության, 2007 թվականից՝ Հայաստանի գրողների միության անդամ է։


== Ստեղծագործություններ ==
Հրատարակել է «Սիրո անուրջներ» (1992 թ.), «Բարի լույս, սեր» (1996 թ.), «Դեռ ծարավ եմ» (1999 թ.), «Խաչված հեքիաթներ (2001 թ.), «Լույս եմ փնտրում» (2003 թ.), «Եվ քարի արտից ցորենը ծլեց» (2005 թ.), «Կինը գովք է» (2007 թ.), «Քրիզանթեմ» (2008 թ.), «Ու անունդ դրեցի սեր» (2010 թ.), «Սասնա ծուռ եմ» (2011), «Փրկիր ինձ Հիսուս» (2012 թ.)՝ բանաստեղծությունների ժողովածուները և Արցախյան հերոսամարտին նվիրված «Սխրանքի ու փառքի ճամփաներով» (2005 թ.) և «Հայրենապատում-Շահնազար» (2007 թ.) արձակ ստեղծագործությունները։


== Պարգևներ ==
Համաշխարհային հայկական կոնգրեսի և Ռուսաստանի հայերի միության «Հայաստան-Ռուսաստան միության 10-ամյակ» մեդալ, 2010 թ.


== Ծանոթագրություններ ==
Նիբիոնո

Նիբիոնո, (իտալերեն՝ Nibionno), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառում։
Բնակչությունը 3288 մարդ, խտությունը 1096 մարդ/կմ², տարածքը 3կմ²։ Փոստային ինդեքսը 23895, հեռախոսային կոդը 031։


== Ծանոթագրություններ ==
Փոքր Սյուրյունզյակ

Փոքր Սյուրյունզյակ (ռուս.՝ Малый Сюрюнзяк), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բաշկորտոստան հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սյուրյունզյակ գետի ձախ ափին՝29 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010200612111100019508
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111101950
Ավազանի կոդը - 10.01.02.006
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վազգեն Փափազյան

Վազգեն Փափազյան (?-1915), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Բարձրագույն բժշկական կրթություն է ունեցել։ Բժիշկ է աշխատել։ 1915 թվականին զոհվել է Մեծ եղեռնի ընթացքում։ Հավանաբար եղել է երիտասարդ և ամուրի։
Այս բժշկի անունը հիշատակում է ֆրանսահայ կինոռեժիսոր Անրի Վերնոյի (բուն անունով՝ Աշոտ Մալաքյան) «Մայ­րիկ» գեղարվեստական կինոֆիլմի հերոսուհիներից մեկը, որը ծանոթ է եղել բժշկի հետ։ Ֆիլմը պատմում է Մեծ Եղեռնից վերապրած ու Փարիզում բնակություն հաստատած մի հայ ընտանիքի մասին։
Հնարավոր է, որ բժիշկ Վազգեն Փափազյանը իրական անձ լինի, քանի որ ֆիլմի սցենարը գրվել է փաստագրական արժեք ունեցող հուշագրության հիմքի վրա։ Բացառված չէ նաև, որ երևակայական ու հորինված կերպար է։


== Գրականություն ==
Անրի Վերնոյ (սցենարի հեղինակ և ռեժիսոր), ֆրանսիական գեղարվեստական ֆիլմ «Մայ­րիկ»։


== Աղբյուր ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Յուսուֆ ալ-Սիբաի

Սիբաի Ցուսուֆ (հունիսի 10, 1917(1917-06-10), Կահիրե, Եգիպտոս - փետրվարի 18, 1978(1978-02-18), Նիկոսիա, Կիպրոս), արաբ գրող, հասարակական գործիչ (Եգիպտոս)։ 
Ստացել է զինվորական բարձրագույն կրթություն։ Եղել է Ասիայի և Աֆրիկայի ժողովուրդների համերաշխության կազմակերպության (1958 թվականից), Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների գրողների ասոցիացիայի մշտական բյուրոյի (1958 թվականից) գլխավոր քարտուղար։ Ղեկավարել է Եգիպտոսի գրողների միությունը։ Եղել է ԵԱՀ-ի կուլտուրայի մինիստր (1973 թվականից), «Լոտոս» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ 1947 թվականին հրատարակվել են առաջին գործերը՝ «Ուրվականներ» պատմվածքների ժողովածուն և «Ազրայիլի փոխանորդը» վեպը։ Հեղինակ է մոտ 50 գրքերի՝ ժամանակակից կյանքի թեմաներով, այդ թվում՝ «Ապտակներ և համբույրներ» (1959) քննադատական հոդվածների ժողովածուի, «Մենք միայնակչենք» (1969), «Կյանքն ակնթարթ է» (1973) և այլ վեպերի։ «ժամանակից զորեղ» պիեսը (1966) նվիրված է Ասուանի ամբարտակի կառուցմանը։ Նրա որոշ վեպեր ու պիեսներ նկարահանվել են, թարգմանվել օտար լեզուներով։ Յուսուֆ Սիբաին ստացել է Ժոլիո-Կյուրիի անվան խաղաղության ոսկե մեդալ (1960)։


== Ծանոթագրություններ ==
Բյուրեղավան (համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բյուրեղավան (այլ կիրառումներ)Բյուրեղավան, համայնք Կոտայքի մարզում։ Ներառում է  Բյուրեղավան, Նուռնուս և Ջրաբեր  գյուղերը։ Համայնքը ստեղծվել է 2017 թվականի հունիսի 9 -ին ՀՀ Ազգային Ժողովում համայնքների խոշորացման օրինագծով։ Կենտրոնը Բյուրեղավան քաղաքն է։ Համայնքի տեղական ինքնակառավարման մարմինների առաջին ընտրությունները կայացել են 2017 թվականի նոյեմբերի 5-ին։


== Բնակչություն ==
Բյուրեղավան համայնքը ստեղծվել է  Բյուրեղավան, Նուռնուս և Ջրաբեր համայնքների միավորումից։ Համայնքի բնակչությունը կազմում է 11,907 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բյուրեղավան - Համայնքի ղեկավար և ավագանի - Համայնքներ - Կոտայքի մարզպետարան
ՎԱՐՉԱՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ԲԱՐԵՓՈԽՈՒՄՆԵՐ ԽՈՇՈՐԱՑՎԱԾ ՀԱՄԱՅՆՔՆԵՐ


== Ծանոթագրություններ ==
Վիսնապուու

Վիսնապուու (էստ․՝ Visnapuu), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Հայրենիքի սիրո գրասենյակ

Հայրենիքի սիրո գրասենյակ, ազգային-ազատագրական խմբակ Հայաստանում։ Հիմնվել է 1874 թ.-ի հունիսին, Մեծ Ղարաքիլիսայում (այժմ՝ Վանաձոր)։ Խմբակի հիմնադիրն էր Բարենպատակ ընկերության անդամ Համբարձում Բալասանյանը։ «Հայրենիքի սիրո գրասենյակը» փաստորեն եղել է այդ ընկերության մասնաճյուղը։ Նրա մեջ ընդգրկված էին հայրենասեր երիտասարդներ, որոնք խմբակի նիստերում քննարկում էին հայրենիքի անկախության և ազատության հարցերը։ 1875 թ.-ի հունիսի 5-ին ոստիկանությունը հայտնաբերում է խմբակը, ձերբակալում է որոշ անդամների, սակայն հիմնավոր փաստերի բացակայության պատճառով գործին դատական ընթացք չի տրվում։ Խմբակի ղեկավար Համբարձում Բալասանյանը արտաքսվում է Կարսի մարզ և վերցվում ոստիկանական հսկողության տակ, իսկ խմբակը լուծարքի է ենթարկվում։
Կորիտնո-Զաբուգսկոե

Կորիտնո-Զաբուգսկոե (ուկրաիներեն՝ Коритно-Забузьке), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օլշանսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորիտնո-Զաբուգսկոե գյուղում բնակվում էր 479 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ատյան ողբերգություն

«Ատյան ողբերգություն» հայ ժամանակակից գրող Վահրամ Սահակյանի վեպը։ Այն գրվել է 2019 թվականի հունվար, փետրվար ամիսներին և հրապարակվել է 2019 թվականի մարտին։ Շնորհանդեսը տեղի է ունեցել նույն թվականի մարտի 18-ին։ Գիրքը նվիրված է հայ արվեստի և մշակույթի հիշատակին։ Գրքի վրա նշված է, որ այն 28+ է։ Վեպի գլխավոր հերոսը հենց ինքը, ով հանդիպում է տարբեր շերտի մարդկանց հետ և զրուցում նրանց հետ


== Վեպի մոտավոր ատյանները ==
Հպարտ վարկառածներից մինչև ճահճակուղբի հայտնություն
Փող և քաղաքացիական դիրքորոշում պահանջող ճահճակուղբը, նրա մորմոքները և նրա ատյանը
Փոքրասիական ծառագորտի սողոսկումը և ազգի պառակտման հոգեվերլուծությունը
Եղիշեի, Ղազար Փարպեցու, գրանտակեր Վասակ Սյունիի եւ կուսանոցների թշնամի Պապ թագավորի խլրտումները
Տաքսիստ Տաքսան, Արա Լուսոն և նմանները
Բալաբեկը, ում փողերը լափել էին իշխանությունները, նրա քաշած գաջը, ձեւական ժպտացող արտասհմանցիները և Բալաբեկի ատյանը
Ներգաղթյալ հնդիկները և աշխատասիրությունից մահացած հայերը
Վասպուրը որպես երկճղկավոր, միաշերտ բայց հպարը կենդանի
Ինչ էր անում Վասպուրի նախապապը Էվկալիպտի ծառին, ինչու էր դա անում և ինչու էր լավ անում
Երեք ռեվանշիստ հրացանակիրները և նրանց դատող Դ'Արտանյանը
Պատերազմի ակնթարթ
Արգիշտիի և նրանց հարբած զինակիցների անհամ հանաքները
Թրթուրը, ճպուռը, Փշագլուխը եւ Սպունգը որպես նորարար-հեղափոխական
Զոհրապւ հույսերը, Թալեաթի համբերությունը և Մանդելայի սիրած անվադողը
Իսկական երիտասարդի հայտնություն
Չապրած մարդու ճակատագիրը
Գեղաճկունը և նրա բնույթը
Հայ Կովը, նրա մորմոքները և նրա պատմած անպարկեշտ պատմությունը Ջաբրայիլի մասին
Մեր մեծերը և mer poxer@ lapel en գրողների պես դեպի այդ մեծերը
Ինչեր կխոսեր Կոմիտասը, եթե դուք չխոսեիք
Ավանդաշեղվածները կլպած Կրիան, Լոռեցի Սաքոյի վնասարար տատը և Մարոն ու նրա մրոտված անունով հայրը
Անդաստիրակողները
Մարդասպանները և տիկին Բակտերիան
Գլխոտանի Խխոնջ որպես երիտասարդ իրավապաշտպան, նրա մոր բարի համբավը և նրա անփառունակ վերջաբանը Լամբադա կամուրջի մոտ
Ազգասեր Հմայակ Աթագուլյանի ֆեյբուքի պատի տակի ay senc tarerov մեկնաբանություն գրող տիկին Փշաքաղը, իմ հինգերորդ մոլեգնությունը և այս ամենը՝ գրված նախամաշտոցյան հայոց գրերով
Ղասաբաքյուքջօղյանը, նրա բոզ (գորշ) նապաստակը և նրա հազար բոզ (գորշ) ձիավորները
Հայու տեսակը, փողի քսակը և Հարուցիչը
Այն սխալի մասին, որ ժողովուրդը չի սխալվում
Հիասթափվողներև և հիասթաեցնողները որպես պատմություն կերհողներ
Գիրքը որպես վտանգ, կրոնի տարածները, Անասը, լորիսը ր Տեր Խառնակի չկայացած նզովքը
Տատասեր, տառապաշտ, աղոթասեր գրողներ Օրիորդ Ռազմիկի, նետահար անող Աշոտ Հայկազի, ազգությամբ և էությամբ գոթ Հրուշ Քնարի և մյուսների գրական շնորհանդեսը
Միջակ, միջատ սարից իջաք
Կիրթ մարդկանց մասին takanqner u vijvacqner գրող տականքներն ու վիժվածքները
Մարդ, որին խաբել էին ծնվելուց մինչև մահ
Ընտրակաշառառվածների խրախճանքը
Ինքնավստահությունը որպես մահվան պատճառ, քծնանքը որպես արժեհամակարգ և սուտը որպես կենսահյութ
Ձրի երկիր ուզողներից մինչև վերջ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://vahramsahakyan.com/ Archived 2016-02-22 at the Wayback Machine.
Գալագանովկա (գյուղ, Սնիգիրյովկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳալագանովկաԳալագանովկա (ուկրաիներեն՝ Галаганівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գալագանովկա գյուղում բնակվում էր 560 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,924 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յան Անվելտ

Անվելտ Յան Յանովիչ (կեղծանունը՝ Էսսաարե Աադու, ապրիլի 18, 1884(1884-04-18), Վիլյանդիմաա, Էստոնիա - դեկտեմբերի 11, 1937(1937-12-11), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ, Էստոնիայի կոմկուսի ղեկավարներից, հրապարակախոս, գրող։ Կոմկուսի անդամ 1907 թվականից։ Կուսակցական աշխատանք է տարել Պետերբուրգում և Էստոնիայում։ Նարվայում լույս ընծայվող բոլշևիկյան «Կիյր» («Ճառագայթ») թերթի կազմակերպիչներից և խմբագիրներից (1912—1914)։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխության ժամանակ եղել է Նարվայի խորհրդի և ժամանակավոր հեղկոմի նախագահ։ 1918 թվականի նոյեմբերից Էստոնիայի Խորհրդային Հանրապետության (Էստլանդիայի աշխատանքային կոմունայի) ժողկոմխորհի նախագահ։ 1921–1925 թվականներին գտնվել է ընդհատակում, բուրժուական էստոնիայում։ 1925 թվականին եկել է ԽՍՀՄ։ 1935 թվականից՝ Կոմինտերնի Ինտերնացիոնալ վերահսկիչ հանձնաժողովի անդամ և պատասխանատու քարտուղար։ Անվելտը գրել է պատմության, էկոնոմիկայի, քաղաքականության վերաբերյալ գործեր, գեղարվեստական երկեր։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Գառնիկ Ավանեսյան (հրամանատար)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գառնիկ Ավանեսյան (այլ կիրառումներ)Գառնիկ Վազգենի Ավանեսյան (ապրիլի 4, 1969(1969-04-04), Խրամորթ, ԼՂԻՄ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 27, 1992(1992-09-27)) - սեպտեմբերի 27 1992, Քարագլուխ, Ասկերանի շրջան), ազատամարտիկ-հրամանատար։ 1987-1989 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ Ավարտել է Ստեփանակերտի գյուղատնտեսական տեխնիկումը (1990)։ 1989-1992 թվականներին՝ Խրամորթի կամավորական ջոկատի ազատամարտիկ, 1992 թվականից՝ Խրամորթի վաշտի դասակի, ապա՝ վաշտի հրամանատար։ Մասնակցել է Ասկերանի շրջանի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Աչքի է ընկել Քարագլխի ազատագրական մարտերի ժամանակ։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Խրամորթում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արալեզ կամավորական ջոկատ

Արալեզ կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1989 թվականին, Արարատի շրջանում։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը կամ նրա առանձին խմբեր մասնակցել են ՀՀ Արարատի (Քյարքի (Տիգրանաշեն), «Ջանդամ դարասի» կիրճ, Երասխ, Երասխի բարձունքներ), Վայքի (Բարձրունի), Գորիսի (Կոռնիձոր) և Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի, Ֆիզուլիի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատար՝ Լ․ Գալստյան։
Ուպոռնայա

Ուպոռնայա (ռուս.՝ Упорная), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Լաբինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3172 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քրոմոսկոպ

Քրոմոսկոպ, գունավոր պատկեր ստանալու սարք, որում սև-սպիտակ գունաբաժանումով 2 կամ 3 լուսանկարչական պատկերներ օպտիկապես համադրվում են և լուսավորվում զանազան գունավորում ունեցող հատուկ ընտրված լուսաֆիլտրերի միջով։
Առաջին քրոմոսկոպն ստեղծել է ֆրանսիացի գիտնական Լ․ Դյուկո դյու Օրոնը 1862-ին և օգտագործել 1868—69 թթ.՝ առաջին գունավոր լուսանկարչական պատկերների ստացման ժամանակ։ Քրոմոսկոպը կիրառում են սպեկտրագոտիական լուսանկարչության, կենսաբանական միկրոլուսանկարահանման մեջ և այլուր։
Կուլվերան

Կուլվերան, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դիզա (Բայազետի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դիզա (այլ կիրառումներ)Դիզա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պետրոպավլովսկի շրջան (այլ կիրառումներ)

Պետրոպավլովսկի շրջան, կարող է վերաբերել՝

Պետրոպավլովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում
Պետրոպավլովսկի շրջան - մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Ալթայի երկրամասում
Պետրոպավլովսկի շրջան - շրջան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզում
.mg

.mg՝ Մադագասկարի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .mg whois տեղեկություն
Չերվոնոե (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՉերվոնոեՉերվոնոե (ուկրաիներեն՝ Червоне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1928 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնոե գյուղում բնակվում էր 39 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,77 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 50,65 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պիեռ դը Ֆերմա

Պիեռ դը Ֆերմա (ֆր.՝ Pierre de Fermat, ոչ վաղ քան հոկտեմբերի 31, 1607 և ոչ ուշ քան դեկտեմբերի 6, 1607, Բոմոն-դը-Լոման - հունվարի 12, 1665(1665-01-12)[…], Կաստր), ֆրանսիացի փաստաբան և մաթեմատիկոս։ Պիեռ դը Ֆերման համարվում է ժամանակակից երեք մաթեմատիկական հիմքերի ստեղծողը։ Ֆերման և Դեկարտը հանդիսանում են անալիտիկ երկրաչափության հիմնադիրները, ընդ որում՝ Ֆերման Դեկարտից առաջ էր անցել, կիրառելով անալիտիկ երկրաչափությունը տարածական խնդիրների վրա։ Ֆերման զարգացրեց Դիոֆանտ Ալեքսանդրիացիու (3-րդ դար մ.թ.) «Արիֆմետիկա» հանճարեղ աշխատությունը և հիմնեց Թվերի տեսությունը։ Բլեզ Պասկալի հետ համատեղ, իրարից անկախ, հիմք էն դրել Հավանականությունների տեսությանը։ Հանրահայտ են հավանականության տեսության և օպտիկայի իր գործերը «Ֆերմայի Սկզբունք», որը հանդիսանում է ժամանակակից ֆիզիկայի հիմնաքարը («Մինիմալ Ներգործության Սկզբունք»), և թվերի տեսության երկու թեորեմները՝ «Ֆերմայի Փոքր Թեորեմ», որը լուծեց 1759 թ. Էյլերը («Էյլերի Թեորեմ»), և «Ֆերմայի Մեծ Թեորեմ», որը բոլորովին վերջերս։


= Կենսագրություն =
Պիեռ դը Ֆերման ծնվել է օգոստոսի 17, 1601 թ. բուրժուա Դոմինիկ Ֆերմայի (ով հանդիսանում էր նաև Բոմոն-դե-Լոմանի քաղաքագլխի խորհրդական-օգնական) և իրավաբանի ընտանիքից սերած Կլեր Դե-Լոնգի ընտանիքում հարավ Ֆրանսիական Բոմոն-դե-Լոման քաղաքում։ Ստացել է լուրջ կրթություն, սկզբից Բոմոնի քոլեջում, հետո Օռլեանում, ուր ստանում է իրավաբանության բակալավրի աստիճան։ 1630 թ. տեղափոխվում է Տուլուզ, ուր գործի է անցնում տեղի դատարանում խորհրդատուի պաշտոնում, ուր աշխատում է մինչև կյանքի վերջ։ 1631 թ. ամուսնանում է մոր կողմից հեռու բարեկամուհու՝ Լուիզ դե-Լոնգի հետ։ Ունենում են 5 զավակ, որոնցից առաջնեկը՝ Կլեման-Սամուելը դարձել է բանաստեղծ և գիտնական։ Հենց նրան ենք պարտական Ֆերմայի աշխատությունների առաջին տպագրությամբ՝ «դոկտոր Պետր դը Ֆերմայի տարբեր մաթեմաթիկական աշխատանքներ, ընտրված իր գրած կամ իրեն գրած նամակներից, մաթեմաթիկական և ֆիզիկայի հարցերով գիտնական այրերի հետ ֆրանսերեն, լատիներեն և իտալերեն լեզուներով» անվանումով, որը լույս տեսավ հետմահու 1679 թ.։ Ինքը՝ Ֆերման, կյանքի օրոք համարյա չի տպագրել իր գործերը։ Ֆերման հայտնի էր իր լայն նամակագրությամբ դարի լավագույն գիտնականների և մտածողների հետ՝ Մերսեն, Պասկալ, Գյույգենս, Լալուվյեռ, Ռոբերվեյլ, Դեկարտ, Տորիչելլի և այլք։ Բայց իր իսկական գնահատականը Ֆերման ստացավ մահից 70 տարի հետո, երբ նրա գործերը, հենց այդ նամակագրության հետքերով, հայտնաբերեց և տպագրեց Էյլերը։ Ֆերման տիրապետում էր լատիներեն, հին ֆրանսերեն, իսպաներեն, իտալերեն և հունարեն լեզուների։ Հանդիսանում էր անտիկ արվեստի մեծ գիտակ, գրում էր բանաստեղծություններ լատիներեն, ֆրանսերեն և իսպաներեն լեզուներով, մեկնաբանում էր անտիկ գրողների գործերը։ Բայց հունական ֆիլոլոգիային գերադասեց սիրած մաթեմատիկան։ 

Կարկավիին հղված այս իր վերջին նամակներից մեկում գրված նախադասությունը հայտնի է որպես «Ֆերմայի Կտակ»։ Պիեռ դը Ֆերման մահացել է 1665 թվականի հունվարին 12-ին գործնական ճամփորդություններից մեկի ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Վա ան Օժ

Սեն Վա ան Օժ (ֆր.՝ Saint-Vaast-en-Auge), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 97 մարդ, բնակչության խտությունը` 32.55 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.98 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 180 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 30 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 60 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 41-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 19։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,3 %։ 41 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 37 անձ (21 տղամարդ և 16 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (2 տղամարդ և 2 կին)։ 19 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Վերցինգետորիքսի հուշարձան

Վերցինգետորիքսի հուշարձան (անգլ.՝ Vercingétorix monument), գալերի ցեղապետ Վերցինգետորիքսի պատվին կանգնեցված քանդակային հուշարձան։ Համարվում է Ֆրանսիայի՝ պատմական մեծարժեք հուշարձաններից մեկը։
Մ․թ․ա․ I դարում Գալլիան ներքաշվել էր Գալլական պատերազմների մեջ ընդդեմ Հռոմեական կայսրության, որի լեգեոնները գտնվել են Հուլիոս Կեսարի հրամանատարության ներքո։ Գերգովիայի ճակատամարտում հաղթելուց հետո գալլական միացյալ բանակը Վերցինգետորիքսի գլխավորությամբ պարտություն է կրել Ալեզիայի ճակատամարտում, որից հետո Գալլիան դադարել է անկախ լինելուց ու վերածվել Հռոմեական կայսրության գավառի։
Ալեզիայի ճակատամարտի ենթադրական վայրում՝ արևելյան Ֆրանսիայի Բուրգունդիա պատմական տարածքի Կոտ դ'Օր դեպարտամենտի Ալիզ-Սենտ-Ռեն քաղաքի մոտ՝ Օսուա լեռան գագաթին Ֆրանսիայի կայսր Նապոլեոն III-ը 1865 թվականին հուշարձան է տեղադրել (քանդակագործ Էմե Միլլե)։ Յոթ մետր բարձրությամբ այդ հուշարձանով կայսրը ոգեկոչել է Վերցինգետորիքսին՝ որպես գալլական ինքնության խորհրդանիշի։ Ճարտարապետն Էժեն Էմանուել Վիոլե լը Դյուկն է, որը հուշարձանի պատվանդանին փորագրել է Հուլիոս Կեսարի խոսքերը․

		


== Ծանոթագրություններ ==
Պավլիկովցի

Պավլիկովցի (ուկրաիներեն՝ Павликівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պավլիկովցի գյուղում բնակվում էր 369 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,18 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 169,27 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(9985) Ակիկո

(9985) Ակիկո (անգլ.՝ Akiko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի մայիսի 12-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի և Հիրոշի Աբեի կողմից Յացուկայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,304308 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9825 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6261 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1277,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,281769 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,43° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9985) Ակիկո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գետեն

Գետեն (ուկրաիներեն՝ Гетен, հունգ.՝ Hetyen), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գետեն գյուղում բնակվում էր 761 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1278 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 595,46 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լասլո Բենեդեկ

Լասլո Բենեդեկ, (մարտի 5, 1905(1905-03-05), Բուդապեշտ, Ավստրո-Հունգարիա - մարտի 11, 1992(1992-03-11), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ),  կինոռեժիսոր, ֆիլմերի մեծ մասը նկարահանել Է ԱՄՆ- ում։  Աշխատել է Հունգարիայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում։  Հայտնի է այնպիսի ֆիլմերի բեմադրությամբ, ինչպիսիք են «Կոմիվոյաժերի մահը» ( 1951 թվական), «Ոսկե գլոբուս» լավագույն ռեժիսուրայի և «Վայրենի» ֆիլմի (1953) համար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1905 թվականին Բուդապեշտում ([Ավստրո-Հունգարիա])։  Աշխատել է որպես կինոօպերատոր (1927 թվական), ռեժիսորի խմբագիր և օգնական (1930-ական թվականներ) Հունգարիայի ազգային կինեմատոգրաֆի կայացման շրջանում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ՝ 1937 թվականին վախենալով հետապնդումներից հրեական ծագման պատճառով մեկնել է ԱՄՆ
։
Արտագաղթում և հետագայում Metro-Goldwyn-Mayer-ում աշխատանքի տեղավորվելու գործում նրան աջակցել է Լուիս Բարթլ Մայերը՝ այդ ընկերության հիմնադիրներից մեկը։ 1943-1944 թվականներին որպես երկրորդ ռեժիսոր մասնակցել է «Երգ Ռուսաստանի մասին» (անգլ.՝ Song of Russia) ֆիլմի նկարահանումների ավարտին, որը հետագայում հակաամերիկյան գործունեության հետաքննության հանձնաժողովը ճանաչել է կոմունիստական քարոզչություն։
Ռեժիսորի առաջին ինքնուրույն աշխատանքներից մեկը դարձավ կես փաստաթղթային ոճով «Նյու Յորքի նավահանգիստը» (1949 թվական) ֆիլմը, որը դարձել է կինոյում առաջին փորձը։ Լ. Բենեդեկի հաջորդ ֆիլմը «Կոմիվոյաժերի մահը», 1951 թվական) բերում է նրան «Ոսկե գլոբուս» լավագույն ռեժիսուրայի և արժանի ճանաչման համար։ Չորրորդ աշխատանքը՝ «Վայրենի (ֆիլմ, 1953) | վայրենի]]» (1953), ավելի է ամրապնդում այդ հաջողությունը։ Գլխավոր դերը խաղացող դերասան Մարլոն Բրանդոն դարձել է հերոսական ապստամբության գլխավոր խորհրդանիշ , իսկ ֆիլմը՝ որպես բայքերական ենթամշակույթի ձևավորման գաղափարական խորհրդանիշ։
Իսթեբլիշմենթը մերժել է նկարը, Իսկ Մեծ Բրիտանիայում այն մինչև 1968 թվականը այն եղել է գրաքննության արգելքի տակ։
1950-ականների կեսերին Լ. Բենեդեկը հրավիրվել է Եվրոպա և ֆիլմեր  նկարահանել Գերմանիայում և Ֆրանսիայում։  ԱՄՆ վերադառնալուց հետո անցնում է հեռուստատեսության հետ համագործակցության և 1960-ականների վերջին մասնակցում է ավելի քան 20 սերիալների նկարահանումներին։ Առավել հայտնի են «Փերրի Մեյսոն» (1960-1961 թվականների 9 սերիա), «Հնարավորի սահմաններից դուրս» (1963-1964 թվականների 3 սերիա), «Ալֆրեդ Հիչքոքը ներկայացնում է» (1964 և 1965 թվականների սերիաներ) և այլն։ 1970-ականների սկզբին նկարահանել է երկու լիամետրաժ կինոնկար (այդ թվում ՝ «Թութակ»), որոնք նախկին հաջողությունը չեն ունեցել։ 
Մահացել է 87 տարեկան հասակում Նյու Յորքում։


== Ծանոթագրություններ ==