armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
(6903) 1989 XM

(6903) 1989 XM, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Յոսիակի Օշիմայի կողմից Գեկկոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,928682 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,831 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0264 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1830,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,196651 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,9° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6903) 1989 XM աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ժերմինյակ

Ժերմինյակ (ֆր.՝ Germignac), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտ գավառում։ Մտնում է Արշյակ համայնքի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ժոզնակի շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17175։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 627 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ. Ժերմինյակ (ֆր.)
Մեջիտլի

Մեջիտլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վիկտոր Նունյես

Վիկտոր Ամաուրին Նունյես Ռոդրիգես (ապրիլի 15, 1980(1980-04-15), Սանտո Դոմինգո, Դոմինիկյան Հանրապետություն), կոստառիկացի և դոմինիկացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Հանդես էր գալիս Կոստա-Ռիկայի հավաքականում։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Դոմինիկյան Հանրապետությունում, ինը տարեկան հասակում տեղափոխվել է Կոստա Ռիկա։ 2003 թվականին ստացել է Կոստա Ռիկայի քաղաքացիություն։


=== Ակումբային կարիերա ===
Բարձր մակարդակում սկսել է խաղալ 1999 թվականից «Դեպորտիվո Սապրիսա» ակումբում։ Առաջին պաշտոնական խաղն ակումբի կազմում անցկացրել է 1999 թվականի դեկտեմբերի 16-ին «Մունիսիպալ Գոյկոեչա» ակումբի կազմում։ 2000 թվականին տրվել է վարձակալության «Լիմոնենսե» ակումբին, որի կազմում խփել է իր առաջին գոլը Կոստա Ռիկայի առաջնությունում՝ 2000 թվականի հոկտեմբերի 12-ին դարպասը «Ալախուելենսեյի» դարպասը։
Ամբողջ կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել Կոստա-Ռիկայի ութ ակումբներում, այդ թվում տեղական ֆուտբոլի բոլոր չորս ավանդական առաջատարների կազմում՝ «Դեպորտիվոյի Սապրիսա», «Ալախուելենսե», «Էրեդիանո» և «Կարտիխենես»։ Նվաճել է չորս ազգային չեմպիոնական տիտղոս, էրեդիանո և մեկը՝ «Լիբերիա Միա» ակումբում, իսկ 2004 թվականին Ալախուլենսե ակումբի կազմում դարձել է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի չեմպիոնների Լիգայի հաղթող։
Մի քանի անգամ դարձել է մրցաշրջանի լավագույն ռմբարկու։ Իր հարյուրերորդ գոլը երկրի առաջնությունում խփել է 2007 թվականի օգոստոսին։ 2013 թվականի նոյեմբերի 17-ին դարձել է Կոստա-Ռիկայի առաջնության պատմության լավագույն ռմբարկու, առաջ անցնելով 1960-ականներին հանդես եկած Էրոլա Դենիելսա (196 գոլ), իսկ մինչև նոյեմբերի վերջ դարձավ Կոստա Ռիկայի պատմության առաջին ֆուտբոլիսը ով հաղթահարել է 200 գոլի շեմը։ 2017 թվականի դրությամբ հանդիսանում է առաջատար է ռմբարկուների ցուցակում (244 գոլ)։
Բացի Կոստա-Ռիկայից, ելույթ է ունեցել հոնդուրասական «Ռեալը Իսպանիայում»։


=== Կարիերան հավաքականի կազմում ===
Իր նորամուտը հավաքականի կազմում նշել է 2006 թվականի փետրվարի 11-ին Հարավային Կորեայի դեմ խաղում։ Առաջին գոլը խփել է 2007 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Կանադայի հավաքականի դեմ խաղում։
2006 թվականի աշխարհի առաջնությունում եղել է հավաքականի կազմում, սակայն խաղադաշտ դուրս չի եկել։ Նաև մասնակցել է կենտրոնամերիկյան քավաթի 2009 և 2011 թվականների եզրափակիչ մրցաշարերին։
Կոստա-Ռիկայի հավաքականի կազմում 2006-2013 թվականների միջակայքում խաղացել է 27 խաղ և խփել 7 գնդակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը soccerway.com կայքում
Վիճակագրությունը National Football Teams կայքում(անգլ.)Պրոֆիլը FIFA-ի կայքում Archived 2018-03-08 at the Wayback Machine.
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Թիհամա շրջան (Կալիֆոռնիա)

Թիհամա շրջան (անգլ.՝ Tehama County), ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 7643 կմ² է, բնակչությունը՝ 63463 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռեդ Բլաֆ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թ.։
Եկատերինա Բալոդ

Եկատերինա Մարտինովնա Բալոդ (Բալոդե), (1898, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 29, 1978(1978-12-29), Ռիգա, Լատվիական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Լատվիայի ավազանի Ռիգայի կենտրոնական հիվանդանոցի բուժքույր, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1898 թվականին Լատվիայի ներկայիս Բաուսկա շրջանի տարածքում։ Ազգությամբ լատվուհի է։
1919 թվականին ավարտել է բուժքույրական դասընթացները, մասնակցել Ռուսաստանի քաղաքացիական և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներին։
1947 թվականից ավելի քան 30 տարի որպես բուժքույր աշխատել է Ռիգայի կենտրոնական հիվանդանոցի տուբերկուլոզի բաժանմունքում։
ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահության 1969 թվականի փետրվարի 4-ի հրամանագրով սովետական ժողովրդի առողջության պահպանման համար կատարած մեծ ծառայությունների համար արժանացել է Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչման և պարգևատրվել Լենինի շքանշանով և «Մուրճի և մանգաղի» ոսկե մեդալով։
Լատվիական ԽՍՀ Կոմունիստական կուսակցության XXI համագումարի պատվիրակ (1971)։
Ապրել է Ռիգայում, որտեղ մահացել է 1978 թվականի դեկտեմբերի 29-ին և թաղվել տեղի Անտառային գերեզմանատանը։
Պարգևատրվել է Լենինի շքանշաններով (02.04.1969), Պատվո կրծքանշանով (28.10.1967), մեդալներով, այդ թվում՝ «Աշխատանքային խիզախության համար» (20.07.1950):


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
М. К. Кузьмин Ученые-медики - Герои Социалистического Труда. — Москва: Медицина, 1988. — 197 с. — ISBN 5-225-00135-1
Կոլտիմակ (գյուղ, Ալնաշսկի շրջան)

Կոլտիմակ (ռուս.՝ Колтымак), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ալնաշսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Խաշամի շրջան

Խաշամի շրջան (արաբ․՝ ناحية خشام‎‎), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Դեյր-էլ-Զորի գավառի 7 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Խաշամ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 28 718 բնակչություն։ Հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն է՝ ուղտաբուծություն, խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։ Մերձավոր Արևելքի ամենաերկար գետի՝ Եփրատի ափին գտնվելու շնորհիվ բնակչությունը կարողանում է զբաղվել ոռոգովի երկրագործությամբ։
Խաշամի շրջանը Դեյր-էլ-Զորի գավառի՝ տարածքով ամենափոքր շրջանն է՝ 114,57 քառ. կմ։
Ունի 7 գյուղ և ավան՝

Տաբիա (طابية)
Ալ-Սաադունի (السعدوني)
Միրատ (مراط)
Մազլում (مظلوم)
Ջադիդա Բիքարա (جديدة بكارة)
Ջադիդ Աքիդաթ (جديد عكيدات)
Ալ-Դահլա (الدحلة)


== Ծանոթագրություններ ==
Հարակատար դերբայ

Հարակատար դերբայ, անկախ դերբայ, ժամանակակից հայերենի դերբայներից մեկը։ Ցույց է տալիս առարկայի դրություն, վիճակ՝ որպես ավարտված գործողության հետևանք։
Արևելահայ ու արևմտահայ գրական լեզուներում հարակատար դերբայը կազմվում է ած վերջավորության միջոցով, օրինակ՝ հասած, մաքրած, գրած, գնած։
Հին հայերենում հարկատար դերբայի իմաստն արտահայտվում էր անցյալ դերբայի միջոցով։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիկտոր Կոմարով

Վիկտոր Կոմարով (ռուս.՝ Комаров, Виктор Ноевич, 1924, Դոնի Ռոստով, ԽՍՀՄ - մարտի 18, 2001(2001-03-18), Մոսկվա, Ռուսաստան), ռուս ֆանտաստ գրող, լրագրող, ԽՍՀՄ լրագրողների միության անդամ։
Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ Երկար տարիներ աշխատել է Մոսկվայի մոլորակադիտարանում։


== Վիկտոր Կոմարովը հայերեն ==
Գաղտնիքի մյուս կողմում, Ե., Հայաստան, 1966, 147 էջ։


== Գրականություն ==
Ա. Արտակյան, Կարդա այս գիրքը։ «Գարուն», 1967, № 2, էջ 75։ (Գրախոսություն Վիկտոր Կոմարովի «Գաղտնիքի մյուս կողմում» գրքի մասին)։
Սադա (Լա Կորունյա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սադա (այլ կիրառումներ)Սադա (իսպ.՝ Sada), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Լա-Կորունյայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Գալիսիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կորունյա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 27,26 կմ2։ Բնակչությունը՝ 14734 (2010 թվականին)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Web del Ayuntamiento de Sada
Web de Turismo del Ayuntamiento de Sada
Կուտականի քրոմիտի հանքավայր

Կուտականի քրոմիտի հանքավայր, հանքավայր ՀՀ Գեղարքունիքի մարզում՝ Կուտական գյուղից 3 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Սևանի լեռնաշղթայի հարավ֊արևմտյան լանջին։


== Բնութագիր ==
Հայտնաբերվել է 1935 թվականին, հետախուզվել 1945 և 1952 թվականներին։ Վերին կավճի մագմայական հանքավայր է՝ բաղկացած լայնակի ուղղությամբ տարածվող 15 ոսպնյակաձև (երկարությունը՝ 4-25 մ հաստությունը՝ 0, 2-1 մ) ու 3 բնաձև (լայնակի կտրվածքը՝ մոտ 2մ²) հանքամարմիններից։ Տեղադրված է պերիդոտիտային տեղամասերում և եզրավորված է մինչև 3 սմ հաստության դունիտային շերտով։ Հանքանյութը հոծ է (43% Cr2O3), հազվադեպ՝ ցանավոր։
Ֆիեսո դ’Արտիկո

Ֆիեսո դ’Արտիկո (իտալերեն՝ Fiesso d'Artico), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վենետիկ գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 7204 մարդ։ Խտությունը կազմում է 1 143 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 6 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 30032։ Հեռախոսային կոդ՝ 041։

		


== Ժողովրդագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Հանգիստ դեպի Եգիպտոս փախուստի ճանապարհին

«Հանգիստ դեպի Եգիպտոս փախուստի ճանապարհին» (անգլ.՝ Rest on the Flight into Egypt ), իտալացի նկարիչ, բարոկկոյի վարպետ Պիեռ Ֆրանչեսկո Մոլայի (1612-1666) ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում։ «Հանգիստ դեպի Եգիպտոս փախուստի ճանապարհին» կտավը հայտնի թեմա է արվեստում, ինչպես «Փախուստ դեպի Եգիպտոս» կտավները։
Կտավն ունի 22,9 սմ բարձրություն, 27.9 սմ լայնություն, նյութը՝ յուղաներկ, պղինձ։


== Նկարագրություն ==
Տեսարանը հիմնված է ոչ թե աստվածաշնչյան որևէ միջադեպի, այլ հեքիաթների կամ լեգենդների, որոնք ձևավորվել են վաղ միջնադարում Սուրբ ընտանիքի Եգիպտոսում ապաստան գտնելու համար փախուստի աստվածաշնչյան պատմության վրա՝ տեղեկացված լինելով, որ Հերովդես I Մեծը ուզում է սպանել մանուկ Քրիստոսին։ 

Ըստ ավանդության՝ Հովսեփն ու Մարիամը փախուստի ճանապարհին ծառերի պուրակում կանգ են առնում հանգստանալու։ Սուրբ մանուկը հրամայում է ծառերին ներքև խոնարհվել, որ Հովսեփը կարողանա պտուղները հավաքել, ապա հրամայում է առվակին դուրս հորդել, որ ծնողները հագեցնեն իրենց ծարավը։ Դարերի ընթացքում հիմնական պատմությանը շատ մանրամասներ են ավելացվել։
Պիեռ Մոլան պատկերել է Մարիամին մանուկ Հիսուսին բարձրացնելիս, իսկ Հովսեփին՝ թիկնած։ Նրանք շրջապատված են փարթամ ծառերով։ Հետին պլանում հրեշտակը ավանակին բերել է ջուր խմելու այն աղբյուրից, որը Հիսուսն է առաջացրել։ Էշը քրիստոնեական պատկերագրության մեջ հաճախակի Մեսիայի խորհրդանիշն է։
17-րդ դարի կեսերի գեղանկարի ստեղծման ճշգրիտ ամսաթիվը հայտնի չէ, սակայն ըստ արվեստի պատմաբան Ռիչարդ Կոկի՝ այս կտավը հեղինակի նույն թեմայով ստեղծած ամենավաղ նկարն է։
1993 թվականին Ռայթսման հիմնադրամը մի շարք աշխատանքներ է նվիրել Մետրոպոլիտեն թանգարանին, այդ թվում և այս կտավը, որը 2011 թվականից  ներկայացվում է հանրությանը։


== Տե՛ս նաև ==
Փախուստ դեպի Եգիպտոս (Էլսհայմերի նկար)
Փախուստ դեպի Եգիպտոս (Պուսենի կտավ)


== Ծանոթագրություններ ==
Չքնաղ (գյուղ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չքնաղ (այլ կիրառումներ)Չքնաղ, գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Ծաղկունյաց լեռների արևմտյան լանջին, Քասաղ գետի ձախ կողմում։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 34 կմ հյուսիս-արևելք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1945 մ։
Գյուղը հիմնադրվել է 1830-ական թվականներին։


== Բնակչություն ==
Չքնաղ գյուղի բնակչության նախնիները գաղթել են Արևմտյան Հայաստանից։
Չքնաղ գյուղի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և բանջարաբուծությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղում է գտնվում 5-րդ դարի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին, 2,5 կմ հյուսիս-արևմուտք պահպանվում են մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հազարամյակի «Հոռոմի պալեր» ամրոցի մնացորդները։


== Տես նաև ==
Չքնաղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)


== Արտաքին հղումներ ==
Չքնաղ (գյուղ) բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։
2001 թվականի Հայաստանի մարդահամարի արդյունքները, Հայաստանի վիճակագրական կոմիտե
Kiesling, Rediscoving Armenia, p. 22, available online at the US embassy to Armenia's website Archived 2008-06-26 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ուստ-Բիստրյանսկայա

Ուստ-Բիստրյանսկայա (ռուս.՝ Усть-Быстрянская), ստանիցա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ուստ-Դոնեցկի շրջանում։ Մտնում է Նիժնեկուդրյուչենսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Արգանիա

Արգանիա (լատ.՝ Argania) ցեղի միակ տեսակը Արգանիա փշոտն (լատ.՝ Argania spinosa) է, որը տարածված է Մարոկկոյում և Ալժիրում։ Նրա սերմերից ստանում են արգանական յուղ, ինչն օգտագործվում է կոսմետիկայի արտադրության և խոհարարության մեջ։


== Բնագիտական նկարագրությունը ==
Արգանիան փշոտ ճյուղերով ծառ է, որը հասնում է 8-10 մ բարձրության և ապրում է 150-200 տարի։
Տերևները փոքր են՝ 2-4 սմ երկարությամբ, օվալաձև, նեղացած ծայրով։ Ծաղիկները փոքր են՝ հինգ բաց դեղնականաչ թերթիկներով, ծաղկում են ապրիլին։ Պտուղն ունի 2-4 սմ երկարություն և 1.5-3 սմ լայնություն։ Պտղի մեջ կա պինդ գունդ, որը պարունակում ճարպերով հարուստ 2-3 սերմ։ Արգանիայի պտուղների հասունացման համար պահանջվում է մեկ տարի։


== Օգտագործումը ==
Արգանական յուղը օգտագործվում է խոհարարությունում և կոսմետիկայում։ Տոկոֆերոլների մեծ քանակության պարունակության շնորհիվ յուղը հայտնի է սիրտ-անոթային համակարգի կարգավորմամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ արգանիայի մասին GRIN կայքում
Մայքլ Ադամս (բասկետբոլիստ)

Մայքլ Ադամս (անգլ.՝ Michael Adams,հունվարի 19, 1963(1963-01-19), Հարթֆորդ, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ և մարզիչ։


== Խաղացողի կարիերա ==
Ադամսը ծնվել է Հարթֆորդում (ԱՄՆ, Կոնեկտիկուտ նահանգ)։ Սովորել է Բոստոնի քոլեջում, որտեղ հանդես է եկել տեղի բասկետբոլի թիմում։ 1985 թվականին նա իր թեկնածությունն է առաջադրել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆտի համար, որտեղ նա երրորդ ռաունդում մասնակցել է 66 համարի մարզաշապիկով «Սակրամենտո Քինգզ» ակումբում։ Իր դեբյուտում նա միջինը մեկ խաղում վաստակել է ընդամենը 2,2 միավոր, սակայն հաջորդ մրցաշրջաններում նա այլ թիմերում շատ ավելի լավ է հանդես եկել։ 1986/87 մրցաշրջանում նա հանդես է եկել «Վաշինգտոն Բուլետս»-ում, իսկ 1987-ին տեղափոխվել է «Դենվեր Նագեթս»։ 1990/91 մրցաշրջանում «Դենվեր Նագեթս»-ում նա միջինը մեկ խաղում վաստակել է 26,5 միավոր և 10,5 գոլային փոխանցում է կատարել։ Այս հաջող մրցաշրջանից հետո նա կրկին վերադարձավ «Բուլետս» և ընդունեց առաջարկը՝ 1992-ին մասնակցել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի բոլոր աստղերի խաղին։
Ադամսն իր խաղային կարիերան ավարտել է 1996 թվականին՝ լինելով «Շառլոտ Հորնեթս»-ի խաղացող։ Իր խաղային կարիերայի ընթացքում նա վաստակել է 9621 միավոր և կատարել 4209 փոխանցում, ինչպես նաև 4 մրցաշրջաններ անընդմեջ երեք միավորանոց նետումների ցուցանիշով առաջատարն էր մրցաշրջանում, իսկ 1989/89 և 1989/90 մրցաշրջաններում NBA-ի առաջատարն էր երեք միավորանոց նետումների քանակով։


== Մարզչական կարիերա ==
Խաղային կարիերայի ավարտից հետո Ադամսը մարզչական պաշտոններ է զբաղեցրել բասկետբոլի միջազգային լիգայի «Ռիչմոնդ Ռիտմ» ակումբում, NBA-ի «Վանկուվեր Գրիզլիս» ակումբում, WNBA-ի «Վաշինգտոն Միստիքս» ակումբում և Մերիլենդի համալսարանի բասկետբոլի թիմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Career Statistics at Basketball-Reference.com
Վայսենսբերգ

Վայսենսբերգ (գերմ.՝  Weißensberg), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։
Գտնվում է Շվաբիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լինդաու շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է  2679 մարդ, տարածքը՝ 7,84 կմ² (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 7 76 130։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
1885

1885 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1885 թվականն է, 
XIX դարի 85-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Փետրվարի 19 - Արշավիր Շահխաթունի, դերասան, կինոդերասան, սպա, Երևանի զինվորական պարետ
Մայիսի 14 - Օտտո Կլեմպերեր, գերմանացի դիրիժոր
Սեպտեմբերի 16 - Կարեն Հորնի, hայտնի հոգեբան, հոգեթերապեևտ և հոգեվերլուծաբան
Հոկտեմբերի 11 - Ֆրանսուա Մորիակ, ֆրանսիացի արձակագիր, Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1933), գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1952)
Մակար Ա Թեղուտցի, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1885-ից։ Հաջորդել է Գևորգ Դ Կոստանդնուպոլսեցուն
Նիկոլայ Ստրելեցկի, շինարարական կոնստրուկցիաների և կամրջաշինության բնագավառի խորհրդային գիտնական
Փետրվարի 17 - Նինա Մանուչարյան, հայ դերասանուհի
Մայիսի 1 - Լիդիա Դուռնովո, ռուս արվեստաբան, վերականգնող նկարիչ
Միքայել Մանուչարյան, բանվոր-հեղափոխական
Արշակ Սաֆրաստյան, Պատմաբան, հայագետ,  դիվանագետ, լրագրող և ազգային հասարակական գործիչ (վ. 1885)
Հունվար 28 - Վահան Տերյան, բանաստեղծ ու հասարակական գործիչ (վ.1920)
Փետրվար 2 - Կոստան Զարյան, հայ գրող, հրատարակիչ, փիլիսոփա (վ. 1969)
Փետրվար 15 - Ռուբեն Սևակ, հայ բանաստեղծ, արձակագիր և բժիշկ (վ. 1915)
Դեկտեմբերի 27 - Օլգա Գուլազյան, հայ դերասանուհի (վ. 1970)
Բարսեղ Կանաչյան, հայ կոմպոզիտոր, խմբավար, ՀՀ ազգային հիմնի երաժշտության հեղինակ (վ. 1967)


== Մահեր ==
Ադիբ Իսհակ, սիրիացի հայ լրագրող, հրապարակախոս, գրող
Մայիս 22 - Վիկտոր Հյուգո, ֆրանսիացի հռչակավոր գրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ, քաղաքական գործիչ (ծ.1802)
Վայուրլ

Վայուրլ (ֆր.՝ Vailhourles), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 611 մարդ, բնակչության խտությունը` 18.85 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 32.41 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 90 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 55 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 386 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 288-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 98։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,6 %։ 288 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 256 անձ (138 տղամարդ և 118 կին)։ Գործազուրկ են եղել 32 անձ (16 տղամարդ և 16 կին)։ 98 անաշխատունակներից 22-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 48-ը` թոշակառուներ, իսկ 28-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Խնձորաթթու

Խնձորաթթու (օքսիսաթաթթու), 
  
    
      
        H
        O
        O
        C
        C
        
          H
          
            2
          
        
        C
        H
        (
        O
        H
        )
        C
        O
        O
        H
      
    
    {\displaystyle HOOCCH_{2}CH(OH)COOH}
  , երկհիմն օքսիթթու։ Առաջին անգամ անջատել է Կ. Շենլեն (1785) խակ խնձորից, որում այն պարունակվում է կիտրոնաթթվի հետ 0, 3 - 1, 2% քանակությամբ։ Ունի ածխածնի ասիմետրիկ ատոմ և հայտնի է օպտիկական երկու և մեկ ռացեմիկ խառնուրդի ձևով։ Օպտիկական իզոմերներն անգույն բյուրեղներ են, լավ են լուծվում ջրում և սպիրտում, հալվում են 100 °C-ում։ Ռացեմիկ խնձորաթթուն հալվում է 130 - 131 °C-ում։ Ստացվում է, օրինակ, խաղողաթթուն վերականգնելով։ Կիրառվում է բժշկության մեջ որպես լուծողական դեղամիջոցների բաղադրիչ մաս և խռպոտության դեմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գորոբի (այլ կիրառումներ)

Գորոբի, կարող է վերաբերել՝

Գորոբի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում
Գորոբի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում
Ազախ (այլ կիրառումներ)

Ազախ անվանումը կարող է վերաբերել Արևմտյան Հայաստանի հետևյալ գյուղերին.

Ազախ (Բիթլիսի նահանգ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթում
Ազախ (Մարդինի գավառ) - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում
Արթուր Դանիելյան

Արթուր Վլադիմիրի Դանիելյան (օգոստոսի 30, 1967, Խնձրիստան, Ասկերանի շրջան), ազատամարտիկ-հրամանատար։
1985-1987 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1989-1994 թվականներին կամավորական ջոկատի, ՊԲ ստորաբաժանումների (դասակի, վաշտի հրամանատար) կազմերում մասնակցել է Ասկերանի, Մարտակերտի, Աղդամի, Շուշիի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ 1996 թվականից՝ գումարտակի հրամանատար։
Պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (1739)

Ժողովածու 1739, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1739 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1646 թվականին Հովհաննես սարկավագ գրիչի կողմից։ Ծաղկող՝ Հովհաննես սարկավագ։ Ստացողը եղել է Առաքել վարդապետ։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,2X14 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 384 թերթից։ Գրված է մասյուն, բոլրգրով։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ բոլորագիծ երկաթագրով վրա՝ Ավետարանով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ զարդահյուս մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 307ա, 371ա։


== Բովանդակություն ==
ԴԱւթի Սահմանք իմաստասիրութևան, Վասն բաժնման, Մեկնութիւն ի վերլուծականն Արիստորէլի, Վերլուծութիւն Ներմուծութևան Պորփիւրի։
Պարփիւրի Ներածութիւ Ստորոգութևանցն, Պերի արմենիասին Արիստոտէլի։
Արիստոտէլի Յաղագս աշխարհի, Յաղագս առաքինութևանց։
Դաւթի հարքացւոյ նկատումն Արիստոտէլի։
Գր․ Մագիստրոսի Չափաբերականք։
Համատօտ հաւաքումն Ստորոգութևանցն Արիստոտէլի ի բնութիւն մարգոն։
Մովսքերթողի Վերլուծութիւնք Ստորոգութևանցն Արիստոտէլի։
Յոհվ․ Դամասկացւոյ Յաղագս գոյի, էութևան և պատահման։
Սեկունդոսի Պատասախանից առ Ագրիանոս։
Բանք իմաստնոց։
Սահմանք իմաստասիրականք իբր հարցմամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հորդանանի վարչական բաժանում

Հորդանան, արաբական թագավորություն Առաջավոր Ասիայում՝ Հորդանան գետի ափին։ Հարավում սահմանակից է Սաուդյան Արաբիային, հարավ-արևելքում՝ Իրաքին, հյուսիս-արևելքում՝ Սիրիային, արևմուտքում՝ Իսրայելին և Պաղեստինի Պետությանը։ Հորդանանի տարածքը բաժանված է 12 մուհաֆազաների կամ մարզերի միջև։ Հորդանանի մարզերը իրենց հերթին բաժանվում են 52 նահիյաների կամ շրջանների։ Հորդանանի շրջանները տարածքային ամենափոքր միավորներն են, որոնք ձևավորվել են քաղաքների կամ խոշոր գյուղերի շուրջ։ Հորդանանի քաղաքների թիվը անցնում է 50-ից։
1994 թվականին մարզի կարգավիճակ ստացան 4 նոր տարածքներ՝ Ջարաշի մարզ, Աջլունի մարզ, Մադաբայի մարզ և Ակաբայի մարզ։ Ջարաշի մարզը շրջաններ չունի, Ջարաշ քաղաքի շուրջ կան 22 գյուղական բնակավայրեր։ Հորդանանի մայրաքաղաքը Ամմանն է, որը ունի մայրաքաղաքային ինքնավարություն։


== Վարչական բաժանում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Խոտոմլյանսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Խոտոմլյանսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Хотімлянська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Խոտոմլյանսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1373 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 72.75 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 18.87 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վիննիցայի շրջան

Վիննիցայի շրջան (ուկրաիներեն՝ Вінницький район), շրջան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վիննիցա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 950 կմ²։


== Բնակչություն ==
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 73430 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 77,29 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Օրվա ասպետը

«Օրվա ասպետը» (անգլ.՝ Knight and Day), ռեժիսոր Ջեյմս Մենգոլդի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Թոմ Քրուզը, Քեմերոն Դիազը, Փիթեր Սարսգաարդը, Հորդի Մոլյան, Վիոլա Դևիսը, Պոլ Դանոն, Ֆալկ Հենշելը, Մարկ Բլուկասը, Լենի Լոֆտինը, Մեգի Գրեյսը։


== Սյուժե ==
Միայնակ կնոջ Ջուն Հևենսի և հմայիչ գործակալ Միլլերի հանդիպումն օդանավակայանում բերում է նրան, որ նրանք ստիպված են թափառել ամբողջ աշխարհով մեկ՝ խուսափելով վարձու մարդասպաններից։ Բացի այդ նրանք ջանում են թաքցնել մի հզոր մարտկոց, որն ի վիճակի է մի մեծ քաղաքի մատակարարել լույսով։ Անթիվ արկածների և նեղ դրությունների մեջ ընկնելով Ջուն Հևենսը դժվարանում է կողմոնորոշվել, թե ով է իրականում Միլլերը՝ աշխարհի փրկիչ, դավաճան, թե՝ պարզապես խելագար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Օրվա ասպետը(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Օրվա ասպետը»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Ծղոտե ցլիկ (մուլտֆիլմ, 1954)

Ծղոտե ցլիկ (ռուս.՝ Соло́менный бычо́к), 1954 թվականին նկարահանված խորհրդային մուլտիպլիկացոն ֆիլմ։ Մուլտֆիլմն ուկրաինական ժողովրդական «Ծղոտե ցլիկ, ձյութի տակառիկ» հեքիաթի էկրանավորումն է։ Մուլտֆիլմը ստեղծվել է Սոյուզմուլտֆիլմ ստուդիայում, ռեժիսորները Օլգա Խոդատաևան և Լեոնիդ Արիստովն են։


== Սյուժե ==
Աղվեսը աքաղաղ է գողանում աղքատ խուտորի հավաբնից, որտեղ ապրում էին պապիկն ու իր թոռնիկը։ Նրանք նկատում են գողությունը և փորձում էին հետապնդել աղվեսին։ Արդյունքում աղվեսն ընկնում է, և աքաղաղը կորչում է անտառում։ Վերջին ընտանի կենդանուն կորցրած թոռնուհուն մխիթարելու համար պապիկը փայտից ու ծղոտից ցլիկ է պատրաստում և չորս կողմից պատում ձյութով։ Թոռնուհին ցլիկին տանում է արածելու և քնում է արևի տակ։ Այդ ժամանակ անտառից գալիս է արջը, որը  փորձում է երկխոսել ցլիկի հետ, սակայն պատասխան չի ստանում։ Արդյունքում հակամարտություն է առաջանում, արջը հարվածում է ցլիկին, և իր թաթը մնում է ձյութի մեջ։ Արջին օգնության է հասնում աղվեսը նապաստակի հետ, բայց նրանք նույնպես չեն կարողանում պոկվել ցլիկից։ Ի վերջո պապիկը բոլոր երեքին գցում է վանդակի մեջ և բաց է թողնում միայն այն պայմանով, որ նրանք կգտնեն աքաղաղին։ Կենդանիները գտնում են աքաղաղին և բերում նրան տուն, այդպիսով հակամարտությունը վերջանում է։
Ֆիլմի սյուժեն տարբերվում է հեքիաթի սյուժեից, որտեղ կենդանիներն առանձին-առանձին հակամարտում են ցլիկի դեմ, իսկ հետո նրանցից յուրաքանչյունն առանձին պապիկի համար բերում է նվեր, այլ ոչ թե աքաղաղին։


== Հեղինակներ ==
Սցենարի հեղինակ` Զինաիդա Ֆիլիմոնովա
Ռեժիսորներ` Օլգա Խոդատաևա, Լեոնիդ Արիստով
Կոմպոզիտոր` Նիկոլայ Բուդաշկին
Բեմադրող նկարիչ` Լեոնիդ Արիստով
Նկարչի օգնական` Ա. Դուրակով
Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ` Ֆաինա Եպիֆանովա, Ռոման Դավիդով, Լիդիա Ռեզցովա, Ռոման Կաչանով, Վլադիմիր Արբեկով, Բորիս Բուտակով, Իգոր Պոդգորսկի, Վիկտոր Լիխաչև, Ելեն Խլուդովա, Վասիլի Ռյաբչիկով, Բորիս Չանի
Նկարիչ-դեկորատորներ` Վերա Վալերիանովա, Ի. Տրոյանովա, Օլգա Գեմմերլինգ, Վերա Ռոջերո, Ի. Պրոկոֆևա
Օպերատոր` Ն. Սոկոլովա
Հնչյունային օպերատոր` Գեորգի Մարտինյուկ
Տեխնիկական օգնականնեչ` Գ. Լյուբարսկայա, Ե. Շիլովո
Մոնտաժողի օգնական` Նինա Մայորովա


== Վերահնչյունավորում ==
2001 թվականի հնչյունավորում. Իրինա Մալիկովա՝ Թոռնիկ, Աղվես, Բորիս Տոկարև՝ Պապիկ, Ալեքսանդր Կոտով՝ Արջ, Տատյանա Կանաևա՝ Նապաստակ։
2001 թվականին մուլտֆիլմը վերականգնվել է և կրկին վերահնչյունավորվել է «Ստուդիա ԱՍ» և «Մանկական սեանս» ընկերությունների կողմից։ Նոր տարբերակում փոխվել է ամբողջ հնչյունագրությունը, վերահնչյունավորմանը մասնակցել են ժամանակակից դերասաններ, իսկ լուսագրերում փոխվել են հնչյունային ռեժիսորի և հնչյունավորող դերասանների մասին տեղեկությունները։ Վերահնչյունավորումը խիստ բացասական արձագանք է գտել ինչպես հեռուստադտողի մեծ մասի, այնպես էլ` մասնագետների կողմից։ Վերականգնված տարբերակի պատկերի որակը ևս երբեմն քննադատության է ենթարկվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ծղոտե ցլիկ» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Ծղոտե ցլիկ(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Վերահնչյունավորված տարբերակ
Մանհիայի պալատ

Մանհիայի պալատ, աշանտիխենյաններ դինաստիայից Աշանտի արքայի նստավայրը։ Գտնվում է Աշանտի թագավորության մայրաքաղաք Կումասիում, Աշանտի շրջանում։ Առաջին պալատը ներկայումս համարվում է թանգարան։ Օպոկու Վարե II թագավորը հին պալատից ոչ հեռու կառուցվել է նոր պալատի շենքը. հին շենքում տեղակայվել է թանգարանը, իսկ նոր շենքում` Օսեյ Տուտու II թագավորի նստավայրը։


== Պատմություն ==
1874 թվականին 3-րդ անգլո-աշանտիսկյան պատերազմում ավերված պալատի փոխարեն բրիտանացիները 1925 թվականին կառուցել են այս պալատը։ Բրիտանացիները հիացած էին պալատի նախնական չափերից և նրա մեջ պահվող հավաքածուներից, մասնավորապես` «տարբեր լեզուներով գրքերից», բայց Ոսկե Գահի պատերազմի ընթացքում (երբ աշանտները հրաժարվել են գահը հանձնել Ոսկե Ափի նահանգապետին), անգլիացիները պայթեցրել են պալատը։ 
Երբ Նանա Պրեմեխ I-ը վերադարձել է Սեյշելյան կղզիների աքսորից, նրան առաջարկել են նոր պալատի շենքը` բնակության համար։
Հին պալատը դարձվել է թանգարան 1995 թվականից հետո, երբ պատրաստ է եղել պալատի նոր շենքը։ Օպոկու Վարե II-ն առաջին աշանտիխենեն էր, որ ապրել է նոր պալատում (մինչև 1999 թվականին իր մահը)։ Ներկայիս աշանտիխենե Օսեյ Տուտու II-ը նույնպես ապրում է նոր պալատում։  
Պալատի բակում անցկացվում են աշանտի ժողովրդի բազմաթիվ ավանդական ծիսակատարություններ։ Դրանց թվում են նաև Ադաե փառատոնը` յուրաքանչյուր վեցերորդ կիրակին, երբ աշանտիխենեի ենթակաները և հպատակ առաջնորդները նվերներ են բերում նրա համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Վեիկե-Լեհտռու

Վեիկե-Լեհտռու (էստ․՝ Väike-Lähtru), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Մառտնա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մելնիցա (գյուղ, Տուրբիննոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄելնիցաՄելնիցա (ռուս.՝ Мельница), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 339 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ձմեռային Օլիմպիական խաղեր 2026

Ձմեռային Օլիմպիական խաղեր 2026 (անգլ.՝ 2026 Winter Olympics, ռուս.՝ Зимние Олимпийские игры 2026, ֆր.՝ Jeux olympiques d'hiver de 2026, պաշտոնական անվանումը՝ XXV Ձմեռային Օլիմպիական խաղեր), 25-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերը, որոնք տեղի կունենան 2026 թվականի սկզբին։ Դիմումների հայտը սկսվել է 2017 թվականի մարտի 16-ին և ավարտվել 2017 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։ 2019 թվականի հունիսի 23-ին, Լոսենի (Շվեյցարիա) 134-րդ նստաշրջանում, ՄՕԿ-ը կհայտարարի Օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքը։


== Հնարավոր հայտեր ==
 Ստոկհոլմ, Օրե, Շվեդիա։ 2019 թվականի հունվարի 11-ին Ստոկհոլմում հայտարարվել է Օրե քաղաքի հետ համատեղ հայտի մասին, որը դառնալու է «Ստոկհոլմ Օրե 2026» ծրագիրը։
 Միլան, Կորտինա դ’Ամպեցո, Իտալիա


== Չեղյալ հայտարարված հայտեր ==
 Կալգարի, Կանադա ։ Կալգարիան չեղարկեց իր հայտը 2018 թվականի նոյեմբերի 19-ին։
 Սապորո, Ճապոնիա
 Սյոն, Շվեյցարիա
 Գրաց, Ավստրիա
 Ալմաթի, Ղազախստան
 Լիլեհամեր, Նորվեգիա
 Ինսբրուք, Ավստրիա ։ Ինսբրուքում ձմեռային օլիմպիական խաղերը անցկացվեցին երկու անգամ՝ 1964 և 1976 թվաններին։ Քաղաքը երկու անգամ անցկացրել է Պարալիմպիկ ձմեռային խաղեր՝ 1984 և 1988 թվականներին։ Քաղաքում անցկացվել են նաև 2012 թվականի ձմեռային օլիմպիական խաղերը։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ին կազմակերպվել էր հայտի կարգավիճակի վերաբերյալ հանրաքվե։ Ինսբրուքի բնակիչների 53.5%-ը խոսել է օլիմպիական խաղերին դեմ։ Այս պահի դրությամբ Ավստրիաի կողմից սպասվում է պաշտոնապես հրաժարական Ձմեռային Օլիմպիական խաղեր 2026-ի իրավունքից։
 Լվով, Ուկրաինա
 Սանտյագո կամ Պունտա Արենաս, Չիլի
 Թրոնհեյմ (Օպդալ), Նորվեգիա
 Աոստա (Վալլե Դ'Աոստա), Իտալիա
 Հելսինկի, Ֆինլանդիա.
 Գրաուբյունդեն, Շվեյցարիա
 Բարսելոնա, Իսպանիա
 Դրեզդեն (Բեռլին), Գերմանիա
 Օքլենդ և Քուինսթաուն, Նոր Զելանդիա
 Բոստոն, ԱՄՆ
 Սոլթ Լեյք Սիթի, ԱՄՆ
 Դենվեր, ԱՄՆ
 Ռինո, ԱՄՆ
 Քվեբեկ, Կանադա
 Տելեմարկ, Նորվեգիա


== Հեռարձակումներ ==
 Բրազիլիա, Grupo Globo
 ԱՄՆ, NBC


== Ծանոթագրություններ ==
Բոտսվանայի օրհներգ

Բոտսվանայի օրհներգ  (Երջանիկ եղիր, փառավոր Երկիր,  տսվանա՝ Fatshe leno la rona), Բոտսվանայի պետական օրհներգը, որը հաստատվել է 1966 թվականին՝ անկախությունից հետո։ 


== Պատմություն ==

Անկախության ձեռքբերման նախաշեմին առաջ են քաշվել ապագա երկրի ազգային խորհրդանիշի վերաբերյալ առաջարկներ։ Չնայած դրոշն ու զինանշանը պարզ ընտրություններ էին, սակայն  ազգային օրհներգի ընտրությունը տարաձայնությունների աղբյուր հանդիսացավ։
Երաժշտության և տեքստի հեղինակը Քալեմենտ Թումեդինսկ Մոթսեթն է, որն օրհներգը գրել է Գանայում, նրան ոգեշնչել են այդ երկրի ազատագրական երգերը։


== Բնօրինակ տեքստ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
[1]
Botswana: Fatshe leno la rona – Audio of the national anthem of Botswana, with information and lyrics
Fatshe leno la rona MIDI
– Vocal
4-րդ հարավային զուգահեռական

4-րդ հարավային զուգահեռականը հասարակածից 4° դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Անցնում է Աֆրիկայով, Հնդկական օվկիանոսով, Խաղաղ օվկիանոսով, Հարավային Ամերիկայով և Ատլանտյան օվկիանոսով։ 

Լայնության մեկ աստիճանին համապատասխանում է 111 490 մ։
Հասարակածից հեռավորությունն է 442 կմ։
Երկարության 75%-ն անցնում է ջրային տարածքներով։


== Հատվող տարածքները ==


== Տես նաև` ==
5-րդ հարավային զուգահեռական
3-րդ հարավային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==
Իրաքի աշխարհագրություն

Իրաքը պետություն է Մերձավոր Արևելքում, Միջագետքի լեռնաշխարհում, Տիգրիս և Եփրատ գետերի հովտում։ Այն հարավ-արևելքում սահմանակից է Քուվեյթին, հարավում՝ Սաուդյան Արաբիային, արևմուտքում՝ Հորդանանին և Սիրիային, հյուսիսում` Թուրքիային, արևելքում` Իրանին։ Իրաքի տարածքը հարավ-արևելքում ունի մուտք դեպի Պարսից ծոց։
Մակերես՝ 437,072 կմ²։
Սահմանի ընդհանուր երկարությունը 3631 կմ է։ Իրանի հետ սահմանների երկարությունը` 1458 կմ, Հորդանանը` 181 կմ, Քուվեյթը` 242 կմ, Սաուդյան Արաբիան` 814 կմ, Սիրիան` 605 կմ, Թուրքիան` 331 կմ։
Առափնյա գիծ` 58 կմ։
Ամենաբարձր կետը Շեխա-Դար լեռն է (3611 մ)։
Իրաքի մեծ մասը տեղակայված է Միջագետքի լեռնաշխարհում, որը Նախաբամբրիական Արաբական Պլատֆորմը և Ալպյան-Հիմալայան շարժական գոտու երիտասարդ լեռնաշխարհը բաժանող նախահայրն է։ Միջագետքի լեռնաշխարհի հյուսիսային հատվածը դենուդացիոն-կուտակված հարթավայր է, 200-500 մ բարձրությամբ, բարդ է առանձին մնացորդային զանգվածներով, մինչև 1460 մ բարձրությամբ (Սինջարի լեռներ), Միջագետքի հարավային հատվածը ճահճային ալուվիալ լեռնաշխարհ է, ոչ ավելի, քան 100 մ բարձրությամբ։ Դեպի Իրաք հարավ-արևմուտքից, որը գտնվում է սիրիական-արաբական ռազմավարական սարահարթում մինչև 900 մ բարձրություն, որը գրավված է սիրիական անապատում և Ալ-Հաջար անապատում։ Իրաքի հյուսիսում ձգվում են Հայկական լեռնաշխարհի ցածր լեռնաշղթաները, երկրի հյուսիս-արևելքում անցնելով Իրաքի ամենաբարձր կետ ունեցող իրանական լեռնաշխարհի միջին բարձրությունների լեռնաշղթաներ` Չեխա լեռան։ 3611 մ Այս լեռնային տարածքները բնութագրվում են սեյսմակայունության բարձրացմամբ։
Իրաքի հիմնական օգտակար հանածոներն են նավթը և գազը, որի հանքավայրերը ձգվում են երկրի հյուսիս-արևմուտքից մինչև երկրի հարավ-արևելք` Միջագետքի երկայնքով, և պատկանում են Պարսից ծոցի նավթագազային ավազան։
Իրաքի կլիման մայրցամաքային է` չոր շոգ ամառներով և համեմատաբար անձրևոտ ցուրտ ձմեռներով` հյուսիսային արևադարձային, հարավային արևադարձային տարածքներով։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը բարձրացվում է հյուսիսից հարավից 7-ից 12°C (լեռներում ձյուն կա), հուլիս ամսվա միջին ջերմաստիճանը ամենուրեք 34°C է (որոշ օրերին կարող են հասնել 48°C): Տարեկան տեղումները 50-150 մմ հարթավայրում են, իսկ լեռներում` մինչև 1500 մմ։ Ամռանը հարավում փոշու փոթորիկներ հաճախակի են լինում։
Երկրի հիմնական ջրային հոսքերը Տիգրիսն ու Եփրատն են, որոնք անցնում են Միջագետքի լեռնաշխարհը հյուսիս-արևմուտքից դեպի հարավ-արևելք և ստորին մասում միանում են Շաթթ ալ-արաբին, որը հոսում է Պարսից ծոց։ Ոռոգման համար օգտագործվում են Եփրատի ջրերը, որոնք Իրաքում զգալի վտակներ չունեն։ Վագրն իր վտակներով` Բոլշոյ Զաբ, Մալի Զաբ և Դիալա, ունի հիդրոէլեկտրակայաններ։ Պարբերաբար նավարկումը հնարավոր է հիմնականում Շաթթ ալ-արաբ գետի վրա։
Միջագետքի լեռնաշխարհի դեպրեսիաները շատ են լճերում` Թարթար, Էլ Միլհ, Էլ Համար, Էս Սաադիա, Էլ Հաբբանիա։ Անապատներում, անձրևների ժամանակ, ժամանակավոր հոսքեր են հոսում։
Անտառները, որոնք զբաղեցնում են երկրի տարածքի 2%-ը, աճում են լեռներում (կաղնիներ, պիստակներ, կրտսեր լեռնաշղթաներ, այլընտրանքային նախալեռներին `մաեքսի և փշոտ թփերով) և խոշոր գետերի (տամարիսկ, կտոր, Եփրատ տուրբանգա) հովտերում։ Ամենաբարձր լեռնաշղթաների վերին լանջերը զբաղեցնում են ալպյան մարգագետինները։ Ամսաթիվ արմավենիները մշակվում են Իրաքի հարավում։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովի Սույուշ

Նովի Սույուշ (ռուս.՝ Новый Суюш, բաշկիրերեն՝ Яңы Сөйөш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ասկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 141 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հետահար մուրճ

Հետահար մուրճ կամ հանքահատ մուրճ, հարվածային գործողության ձեռքի մեխանիկական գործիք։ Օգտագործվում է միջին կարծրություն ունեցող նյութերի փխրունացնելու և կոտրելու նպատակով, օրինակ՝ նստվածքային ապարի, ասֆալտի, բետոնային կառուցվածքների և այլն։
Հաղորդակի տեսակով տարբերակում են՝
• օդի ճնշմամբ գորքող (օդաճնշական), ճնշակից եկող օդը աշխատանքի է դնում հաղորդակը
• էլեկտրական, էլեկտրական էներգիան վերափոխելով մեխանիկականի
• բենզինային, մուրճի պատյանի մեջ գտնվող ներքին այրման շարժիչի օգտագործմամբ
• հիդրավլիկ, հեղուկի ճնշմամբ գործող։ 
Հանքահատ մուրճի առաջին հաստոցային տարբերակի գյուտը արել է իտալացի ինժեներ Ժերմեն Սոմեյեն (Germain Sommeiller)1850-ականների վերջին։ 

Մեծ տարածում ունի խտացված օդով (4-5 կգ/սմ2 ճնշմամբ) աշխատող հետահար մուրճը։ Աշխատանքի սկզբունքն այն է, որ մխոց-զարկանը կատարելով ետադարձ-համընթաց շարժում՝ մեկ րոպեում 1300-1500 հարված է հասցնում տեգին, ստիպելով նրան խրվել ապարի մեջ և քայքայել այն։ Տարբերում են թեթև (5-7 կգ), միջին (7-10 կգ) և ծանր (10-13 կգ) հետահար մուրճեր։
Սերդյուկի (գյուղ, Օլևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍերդյուկիՍերդյուկի (ուկրաիներեն՝ Сердюки), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օլևսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1780 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սերդյուկի գյուղում բնակվում էր 360 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,91 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 395,6 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սաշա Սոն

Սաշա Սոն (իսկական անունը Դմիտրի Շարով, սեպտեմբերի 18, 1983(1983-09-18), Վիլնյուս, Լիտվական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ծնվել է Լիտվայում և շատ հայտնի է այնտեղ։ Սաշան մասնակցել է Եվրոպական հեղինակավոր տարբեր մրցույթների, նրան նույնիսկ Լիտվայի նախագահն է շնորհակալագիր ուղարկել, նա մեծ ներդրում ունի Լիտվայի երաժշտական մշակույթի մեջ։ Նա 12 տարեկանում թողակել է Երազանքների Նավակ անվանում ունեցող ալբոմը, որը մեծ տարածում գտավ Լիտվայում։ Սաշան նաև նկարիչ է, 1995-ին նրա լեգենդար Մամա (Mama) երգը Բրավո մրցանակաբաշխությունում արժանացավ մրցանակի։


== Եվրատեսիլ 2009 ==
2009 թվականին Սաշան մասնակցեց Եվրատեսիլ 2009-ին իր հեղինակային Love (Սեր) երգով նա մասնակցելով եզրափակչին հավաքեց 23 միավոր և զբաղեցրեց 23-րդ հորիզոնականը։
Մելիքաշեն (Հադրութի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մելիքաշեն (այլ կիրառումներ)
Մելիքաշեն, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Ընդգրկված է Այգեստան համայնքում։ 
Մելիքաշեն գյուղի տարածքում նույնպես «Շենին» կոչվող աղբյուրը։


=== Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020) ===

2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։


== Բնակչություն ==
2015 թվականին Մելիքաշեն գյուղում բնակվում է 11 մարդ, կա 5 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005)(հայ.)(անգլ.)(ռուս.)
Իսալկո (հրաբուխ)

Իսալկո (իսպ.՝ Izalco), հրաբխային լեռ Սալվադորում։
Ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 1885 մետր։ Գտնվում է Անապեկա լեռնաշղթայի արևմուտքում, կենտրոնական Կորդիլերներ լեռան մոտ, Սանտա-Աննա լեռից հարավ, որն ակտիվ հրաբխային լեռ է և Իսալկոյի հետ մեկտեղ կազմում են միասնական համակարգ։
Իսալկոն ամենաերիտասարդ հրաբուխներից մեկն է Կենտրոնական Ամերիկայում և համարվում է ամենաակտիվ հրաբուխներից մեկը Երկիր մոլորակի վրա։ Ամենաառաջին ժայթքումը տեղի է ունեցել 1770 թվականին, որից հետո իր ձևը փոխել է։ Այդ օրվանից հաստատուն ակտիվություն է նկատվել մինչև 1958 թվականը, բայց ոչ ուժեղ ժայթքումներով։ Մի անգամ 1966 թվականին ժայթքումը ոչնչացրել է Մատասո գյուղը՝ դառնալով 56 հոգու մահվան պատճառ։ Դրանից հետո ակտիվությունն ընկավ, բայց երբ ժայթքում էր, լավայի բարձրությունը հասնում էր ամենաբարձրը 300 մ-ի։ Իր ակտիվության համար հրաբուխն անվանվել է Խաղաղ օվկիանոսյան փարոս կամ Կենտրոնական Ամերիկայի փարոս։
Հողերը հրաբխի պատճառով պտղաբեր են և չնայած վտանգին՝ այն օգտագործվում է սուրճի ծառեր, կակաո և շաքարեղեգ աճեցնելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Բելաու

Բելաու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Հազզո-Խաբլջոջի գավառակում։ Գտնվում էր գավառակի հյուսիս-արևմուտքում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դետրոյթ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դետրոյթ (այլ կիրառումներ)Դետրոյթ (անգլ.՝ Detroit [dɪˈtrɔɪt]), քաղաք ԱՄՆ-ի հյուսիսարևելյան մասում, Միչիգան նահանգում։ Քաղաքը գտնվում է նահանգի հարավարևելյան անկյունում և տեղակայված է Դետրոյթ գետի վրա։ Քաղաքի հարևանությամբ է գտնվում Կանադայի հետ ԱՄՆ-ի միջպետական սահմանը։ Բնակչությունը կազմում է 713 777 մարդ (2010 թվականի տվյալներով), արվարձանների հետ՝ 4,4 միլիոն մարդ։


== Անվանում ==
Ֆրանսերեն դետրուա (Détroit՝ «նեղուց, նեղ անցք՝ անցում, կիրճ») անվանման անգլերեն արտասանությունն է։ Անվանումը սկզբնապես վերաբերել է Սենտ Կլեր և Էրի լճերի միջև եղած նեղուցին, որտեղ գտնվում է Դետրոյթը։ Հիմնադրել են ֆրանսիացիները 1701 թվականին՝ Կանադայի հետ սահմանային Դետրոյթ գետի ափին։
1760 թվականին զավթել են անգլիացիները։ 18-րդ դարի վերջին մտել է ԱՄՆ֊ի կազմի մեջ։


== Կլիմա ==


== Դետրոյթի քույր քաղաքները ==
 Չունցին, Չինաստան
 Դուբայ (արաբ․՝ دبيّ‎‎), ԱՄԷ
 Կիտվե (անգլ.՝ Kitwe), Զամբիա
 Մինսկ (բելառուս․՝ Мінск), Բելառուս
 Տոյոտա (ճապ.՝ 豊田市), Ճապոնիա
 Թուրին (իտալերեն՝ Torino), Իտալիա
 Չերնիգով (ուկրաիներեն՝ Чернігів), Ուկրաինա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.detroitmi.gov/ Դետրոյթ. պաշտոնական կայք
«Մոռացված Դետրոյթ»
ԱՄՆ ամենաանբարենպաստ քաղաքը
Ինչպես են մեռնում մեծ քաղաքները Archived 2016-12-02 at the Wayback Machine.
Դետրոյթ. ավերված քաղաք Archived 2011-08-30 at the Wayback Machine.
Քաղաքի պաշտոնական տեսանյութ
«Ինչպես են մեռնում մեծ քաղաքները։ Դետրոյթը ոչնչացման եզրին է»։ Lenta.ru։ 2012-12-04։ Վերցված է 2015-02-11 
 Դետրոյթ՝ ուրվական-քաղաք
 Դետրոյթ՝ դատապարտվածների քաղաք/ Detroit - The Doomed city
 Հումանիտար աղետ՝ Դետրոյթի հազարավոր բնակիչներ մնացել են առանց ջրի
Նիկոլաևո (ավան, Վեսելինովոյի շրջան)

Նիկոլաևո (ուկրաիներեն՝ Миколаєве), ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլաևո ավանում բնակվում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Լև Բարսկի

Լև Բարսկի (ռումիներեն՝ Lev Barskii, նոյեմբերի 25 (դեկտեմբերի 8), 1909, Stara Kulna, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 11, 1974(1974-12-11), Քիշնև, Մոլդովական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), մոլդովացի գրող, դրամատուրգ։


== Կենսագրություն ==
Լև Բարսկին ծնվել է 1909 թվականին Օդեսայի մարզի Ստարայա Կուլնա գյուղում աղքատ հրեաների ընտանիքում։ Ավարտել է գյուղի դպրոցը, այնուհետև Բալտա քաղաքում անցել է մանկավարժական դասընթացներ և որպես ուսուցիչ աշխատել է գյուղական դպրոցներում։ 1931-1938 թվականներին համագործակցել է մոլդովական թերթերի հետ, որտեղ էլ հրատարակել է իր պատմվածքներից, եղել է «Կարմիր հողագործ» խմբագրության անդամ։ Պատմվածքների առաջին ժողովածուն՝ «Դեպի նոր կյանք» լույս է տեսել 1933 թվականին Տիրասպոլում, որտեղ գրողն ապրել է մինչև 1937 թվականը։ 1938-1939 թվականներին որպես ուսուցիչ աշխատել է Օդեսայի մարզի Տոչիլինո գյուղում, այնուհետև վերադարձել է Տիրասպոլ։ 1940 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը և դարձել է Մոլդովայի գրողների միության Քիշնևի նորաստեղծ կազմակերպության քարտուղարը։ 1939 թվականին լույս է տեսել «Դնեստրի ափին» պատմվածքների ժողովածուն։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողություններին։ 1945 թվականին շարունակել է ծառայությունը Բուխարեստում, եղել է ռումիներեն թերթերի խմբագիրը։ 1948 թվականին զորացրվել է և վերադարձել Քիշնև։ 1950-1960-ական թվականներին եղել է Մոլդովայի ԽՍՀ գրողների միության նախագահը։
Ետպատերազմյան տարիներին զանազան թեմաներով գրված պտմվածքների ու ակնարկների հետ միասին Բարսկին գրել է երկու վիպակ՝ «Ֆլորենայում» (1952) և «Բուժորյանե» (1954)։ Հանդես է եկել նաև դրամատիկական ժանրում։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
Կարմիր աստղի շքանշան


== Ծանոթագրություններ ==
Շմավոն Առուշանյան

Շմավոն Մինասի Առուշանյան (հունվարի 2, 1903(1903-01-02), Հակ, Զանգեզուրի գավառ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 25, 1982(1982-01-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀԽՍՀ ԳԽ նախագահ (1954-1963), ՀամԿ(բ) կ անդամ (1926 թվականից)։
Ավարտել է Մոսկվայի Սվերդլովի անվան բարձրագույն գյուղատնտեսական կոմունիստական համալսարանը (1935)։ 1937-1938 թվականներին՝ ՀԽՍՀ հողժողկոմ, 1938-1946 թվականներին՝ ՀԿԿ Լենինականի քաղկոմի առաջին քարտուղար, 1948-1953 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ավտոտրանսպորտի նախարար, 1953-1954 թվականներին՝ ՀԿԿ Երևանի քաղկոմի առաջին քարտուղար։
ԽՍՀՄ (1937-1950, 1954-1966) և ՀԽՍՀ (1947-1967) Գերագույն խորհուրդների պատգամավոր։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրիմկի (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)

Կրիմկի (ռուս.՝ Крымки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(9348) 1991 RH25

(9348) 1991 RH25, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,301096 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9213 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6809 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1274,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,282359 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,1° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9348) 1991 RH25 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ցիխլիդ-կոլիբրի

Ցիխլիդ-կոլիբրի (լատ.՝ Labidochromis caeruleus), քաղցրահամ ջրերում ապրող ձուկ ցիխլիդների ընտանիքից՝ պերկեսանմանների խմբից։


== Նկարագրություն ==
Գունավորումը շատ գրավիչ է. լողաթևը դեղին և սև եզրավորումով է, ասես երկու գծեր անցնում են վերևով և ներքևով։ Արուների մոտ սև գույնը հագեցած է, անտրացիտային, իսկ էգերի գունավորումը քիչ է արտահայտված։ Ակվարիումում սովորաբար հասնում են 12 սմ երկարությամբ չափերի, իսկ էգերը մանր են։ Որոշ պայմանների առկայությամբ կարող է աճել մինչև 15 սմ։


== Բնակության վայր ==
Բնակվում է Մալավի լճի ժայռոտ (քարքարոտ) շրջաններում։ Ջրի քիմիական բաղադրությունը. pH 7,2-8,5, ջրի կոշտությունը՝ 10-20 °dGH: Համարվում է Լիկոմա (շրջան) էնդեմիկ։


== Պահպանումը ակվարիումում ==
Ակվարիումում ցանկալի է տեղադրել ժայռեր, տեղադրել կողքի վրա պառկած ծաղիկների կճուճներ և այլն։ Ամենահամապատասխան ջերմաստիճանը 24-26 աստիճան է։ Ջրի քիմիական բաղադրությունը. pH 7,2-8,5, կոշտությունը՝ 10-20 °dGH: Կերակրելու ժամանակ պետք է հաշվի առնել այն, որ բուսական կերը ձկները օգտագործում են 30-ից 50 % (մեծերը)։ Կերը ձկների պետք է տալ նրա կեսը, ինչը նրանք կարող են ուտել սոված ժամանակ։ Փոքրերին պետք է կերակրել օրվա մեջ մի քանի անգամ։ Կարող են բազմանալ ընդհանուր ակվարիումում։


== Գրականություն ==
John Reader. Africa. Washington, D.C.: National Geographic Society, 2001. P. 227
Douglas J. Futuyma. Evolutionary Biology. Sunderland, MA: Sinauer Associates, 1998.
Mark Ridley. Evolution. Boston: Blackwell Scientific, 1993.


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Африканские цихлиды
Форум об африканских цихлидах Archived 2014-04-08 at the Wayback Machine.
Элитарный Клуб аквариумистов Archived 2014-04-08 at the Wayback Machine. - энциклопедия африканских цихлид
Фотографии цихлид Archived 2009-09-10 at the Wayback Machine.
Բոյան

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բոյան (այլ կիրառումներ)Բոյան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Արղանամադենի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==