Մագնիսական հաստատուն

Մագնիսական հաստատուն, ֆիզիկական հաստատուն, սկալյար մեծություն, որպես համեմատականության գործակից հանդես է գալիս էլեկտրամագնիսականության մի շարք օրենքներում, Միավորների միջազգային համակարգով գրելու դեպքում։ 
Երբեմն կոչվում է վակուումի մագնիսական թափանցելիություն։ Չափման միավորը՝ Հն/մ կամ Ն/Ա2։


== Թվային արժեքը ==
Մագնիսական հաստատունի թվային արժեքը բխում է հոսանքի ուժի՝ ամպերի սահմանումից, որը Միավորների միջազգային համակարգի հիմնական միավորներից մեկն է։ Ըստ IX Չափերի և կշիռների գլխավոր կոնֆերանցիայում ընդունված սահմանման (1948 թ.), «Ամպերը էլեկտրական անփոփոխ հոսանքի այն ուժն է, որն անցնելով վակուումում իրարից 1 մ հեռավորության վրա գտնվող ուղիղ, զուգահեռ, անվերջ երկար և չափազանց փոքր լայնական կտրվածքի երկու հաղորդիչներից յուրաքանչյուրով, նրանց ամեն մի մետր երկարության վրա առաջ է բերում 2×10−7 Նյուտոն փոխազդեցության ուժ»։
Մյուս կողմից, իրարից 
  
    
      
        r
      
    
    {\displaystyle r}
   հեռավորության վրա գտնվող երկու անվերջ երկար զուգահեռ հաղորդիչների փոխազդեցության ուժը, երբ հաղորդիչների միավոր երկարությամբ անցնում են 
  
    
      
        
          I
          
            1
          
        
      
    
    {\displaystyle I_{1}}
   և 
  
    
      
        
          I
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle I_{2}}
   հոսանքներ, արտահայտվում է 

  
    
      
        F
        =
        
          
            
              μ
              
                0
              
            
            
              4
              π
            
          
        
        
          
            
              2
              
                I
                
                  1
                
              
              
                I
                
                  2
                
              
            
            r
          
        
      
    
    {\displaystyle F={\frac {\mu _{0}}{4\pi }}{\frac {2I_{1}I_{2}}{r}}}
  առնչությամբ։ Ամպերի սահմանումը հաշվի առնելով, այս առնչությունից հետևում է ճշգրիտ հավասարություն՝

  
    
      
        
          μ
          
            0
          
        
        =
        4
        π
         
        ×
         
        
          10
          
            −
            7
          
        
         
      
    
    {\displaystyle \mu _{0}=4\pi \ \times \ 10^{-7}\ }
   Հն/մ։Համապատասխանաբար տեղի ունի

  
    
      
        
          μ
          
            0
          
        
        ≈
        1
        ,
        25663706
        ×
        
          10
          
            −
            6
          
        
      
    
    {\displaystyle \mu _{0}\approx 1,25663706\times 10^{-6}}
   Հն/մ 
  
    
      
        =
        1
        ,
        25663706
        ×
         
        
          10
          
            −
            6
          
        
      
    
    {\displaystyle =1,25663706\times \ 10^{-6}}
   Ն/Ա2:Մագնիսական հաստատունը կապ է բացարձակ և հարաբերական մագնիսական թափանցելիությունների միջև։


== Նշանակությունը էլեկտրամագնիսականության մեջ ==
Մաքսվելի հավասարումներում մագնիսական թափանցելության միջոցով են կապված մագնիսական դաշտի լարվածության H վեկտորը և մագնիսական ինդուկցիայի B վեկտորը՝

  
    
      
        
          H
        
        =
        
          
            
              B
            
            
              μ
              
                0
              
            
          
        
        −
        
          M
        
        ,
      
    
    {\displaystyle {\boldsymbol {H}}={{\boldsymbol {B}} \over \mu _{0}}-{\boldsymbol {M}},}
  որտեղ M-ը մագնիսականացման խտությունն է։ Վակուումում M = 0 և

  
    
      
        
          B
        
        =
        
          μ
          
            0
          
        
         
        
          H
        
        :
      
    
    {\displaystyle \mathbf {B} =\mu _{0}\ \mathbf {H} :}
  ՄՄ համակարգում լույսի արագությունը վակուումում ըստ սահմանման կապված է մագնիսական հաստատունի և ε0 էլեկտրական հաստատունի հետ՝

  
    
      
        
          c
          
            0
          
        
        =
        
          
            1
            
              
                
                  μ
                  
                    0
                  
                
                
                  ε
                  
                    0
                  
                
              
            
          
        
        :
      
    
    {\displaystyle c_{0}={1 \over {\sqrt {\mu _{0}\varepsilon _{0}}}}:}
  Դասական էլեկտրամագնիսականության մեջ այս առնչությունը կարելի է ստանալ վակուումի համար Մաքսվելի հավասարումներից, սակայն այն օգտագործվում է որպես ε0-ի սահմանում c0 և μ0 սահմանված թվային արժեքների միջոցով


== Անվանումը ==
Պատմականորեն μ0 հաստատունը կոչվել է վակուումի թափանցելիություն կամ վակուումի մագնիսական թափանցելիություն։ Չնայած այդ տերմինը լայնորեն տարածված է, սակայն μ0-ի համար գերադասելի է մագնիսական հաստատուն անվանումը, քանի որ «վակուում» և «թափանցելիություն» տերմինները ֆիզիկական իմաստ ունեն, մինչդեռ μ0-ն սահմանված արժեք է, և ոչ թե փորձնական չափումների արդյունք։


== Տես նաև ==
Էլեկտրական հաստատուն


== Ծանոթագրություններ ==