armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Հովհաննես Օվանօղլյան

Հովհաննես Սեդրակի Օվանօղլյան  (1901, ք․ Ախալքալաք-28․6․1958, Մոսկվա), խորհրդային բանակի գեներալ-մայոր (1953), տեխնիկական, գիտատեղնիկական թեկնածու (1951), ԽՄԿԿ անդամ (1919)։ 
Ավարտել է Բաքվի հրամանատարական կազմի (1921) և հրետանային (1922) դասընթացները, Ֆ․ Զերժինսկու անվան հրետանային ակադեմիան (1931)։ Պատանեկան տարիներից մասնակցել է  հեղափոխական խովություններին, 1919 թվականի սկզբին անդամակցել Թիֆլիսի «Սպայաակ» կոմունիստական երիտասարդական միությանը։ 1919 թվականի ամռանը փոխադրվել էր Ալեքսանդրապոլ, այնուհետև՝ Կարս, աշխատել որպես հեռագրիչ, կապ հաստատել տեղի բոլշևիկյան կազմակերպության հետ, Ղուկաս Ղուկասյանի ղեկավարությամբ մասնակցել է Կարսի ամրոցի կայազորի ապստամբության կազմակերպմանը, որի ճնշումից հետո բանտարկվել է, ապա՝ արտաքսվել Բաքու։ Մասնակցել էր Վրաստանում մղվող քաղաքացիական կռիվներին։ 1922 թվականին նշանակվել էր Բաթումի ամրացված շրջանի 2-րդ հրետանային դիվիզիայի դասակներից մեկի, այնուհետև՝ առափնյա մարտկոցների հրետանային դիվիզիոնի, 1924 թվականին՝ Կրոնշտադտի «Կրասնայա Գորկա», ամրոցի մարտկոցի հրամանատար։ 1931 թվականին փոխադրվել էր Երևան՝ որպես հայկական հրետանային գնդի շտաբի պետ։ 1932 թվականից՝ Բաքվի հակաօդային պաշտպանության առանձին զենիթահրետանային գնդի հրամանատարի պաշտոնակատար, ապա՝ հրամանատար, 1935 թվականից՝ ՀՕՊ–ի 3-րդ առանձին բրիգադի շտաբի պետ։ 1936 թվականից՝ կարմիր բանակի հրետանային վարչության 2-րդ բաժնի պետի տեղակալ, զենիթային բաժնի պետի օգնական, 1939 թվականից՝ զենիթային հրետանու հրաձգային–տեխնիկական կոմիտեի պետ։ Օվանողյանը հեղինակ էր զենիթային հրետանու տեսությանը և պրակտիկային վերաբերող մի շարք աշխատությունների, որոնց մեջ առաջ քաշված դրույթները հաջողությամբ կիրառվել էին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ 1956 թվականին զորացրվել է։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի 2 շքանշաններով։
Բուժանի (գյուղ, Գորոխովի շրջան)

Բուժանի (ուկրաիներեն՝ Бужани), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1545 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բուժանի գյուղում բնակվում էր 1 086 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 46,61 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արբանյակ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արբանյակ (այլ կիրառումներ)
Արբանյակ, երկնային մարմին, որը պտտվում է որոշակի հետագծով (ուղեծիր) մեկ այլ մարմնի շուրջ (օրինակ մոլորակի) տիեզերական տարածությունում, ձգողության ուժի ազդեցության տակ։ Տարբերակում են արհեստական և բնական արբանյակներ։
Աստղագետների շրջանում կա կարծիք, որ արբանյակ պետք է համարել այն մարմինը, որը պտտվում է կենտրոնական մարմնի (մոլորակի, գաճաճ մոլորակի կամ աստերոիդի) շուրջ, այնպես, որ այս երկու մարմինների համակարգի ծանրության կենտրոնը գտնվում է կենտրոնական մարմնի մեջ։ Եթե կենտրոնը գտնվում է կենտրոնական մարմնից դուրս, ապա մարմինը չպետք է համարվի արբանյակ, այլ պետք է համարվի երկու կամ ավելի մոլորակներից (գաճաճ մոլորակներից, աստերոիդներից) կազմված համակարգի մաս։ Սակայն, Միջազգային աստղագիտական միությունը դեռ չի հաստատել արբանյակի ճշգրիտ սահմանումը։ Մասնավորապես ՄԱՄ-ը շարունակում է պաշտոնապես համարել Քարոնը որպես Պլուտոնի արբանյակ։


== Տես նաև ==

Արհեստական արբանյակ
Բնական արբանյակ
Թահին

Թահին, թահինա կամ թհինա (ինչպես նաև հայտնի է որպես քունջութե մածուկ), Միջին Արևելքում տարածված թանձր, յուղոտ մածուկ՝ պատրաստված  քունջութի աղացած սերմերից։ Որպես անհրաժեշտ կոմպոնենտ՝ այն ավելացնում են բազմաթիվ ուտեստների՝ օրինակ՝ ֆալաֆելին, հումուսին, բացի այդ, այն բազմաթիվ սոուսների համար որպես հիմք է ծառայում։ Թահինի բաղադրության մեջ մտնում են քունջութի կրկնակի աղացած սերմերը (100 %)։ Մածուկն օգտագործելիս այն նոսրացնում են ջրով՝ մինչև հեղուկ թթվասերային կոնսիստենցիա ստանալը, ավելացնում են կիտրոնի հյութ, աղ և սխտոր, իսկ տարբեր շրջաններում հիմքին ավելացվում են նաև զանազան անուշահյութեր կամ այլ հավելումներ։ Դասական ակրատ հումուսը պատրաստվում է սիսեռով և թահինով։
Թահինը լավ հայտնի է Մերձավոր Արևելքի և Իսրայելի արաբական երկրների  (որտեղ այն անվանում են «թհինա» համապատասխան նրան թե ինչպես են անվանում արաբները՝ արաբ․՝ طحينية‎‎, եբրայերեն՝ טחינה‎), ինչպես նաև Հունաստանի, Կիպրոսի խոհանոցներում. թահինով կիպրոսյան կարկանդակները հատկապես պահանջված են Մեծ պասի ժամանակ։ Հաճախ թահինի մեջ ավելացնում են ձիթապտղի յուղ, կիտրոնի հյութ, սխտոր, աղացած կումին, կարմիր պղպեղ, մաղադանոս և օգտագործում են որպես կերակրալցուկ կամ պարզապես մատուցում են պիտայի կամ հացի հետ։ Թահինով զանգվածը կիրառվում է արևելյան բազմաթիվ քաղցրավենիքների պատրաստման համար, այդ թվում՝ ամենահայտնիներից մեկի՝ հալվայի։ Ճապոնական խոհանոցում բոված քունջութից պատրաստված թահինը հիմնականում կիրառվում է որպես գոմանդարե հայտնի սոուսի հիմնական բաղկացուցիչ մաս։


== Պատմություն ==
Թահինի մասին ամենահին հիշատակությունը կարելի է գտնել շուրջ 4000 տարի առաջ գրված սեպագիր բաղադրատոմսերում, որոնք նկարագրում են աստվածներին քունջութի գինի մատուցելու ավանդույթը։ Պատմագիր Հերոդոտոսը հիշատակում է Տիգրիս և Եփրատ գետերի գավառում աճեցվող քունջութի մասին։ Այս սերմը հիմնականում օգտագործվել է քունջութի յուղի պատրաստելիս։
Թահինը, որպես  բաղադրիչ, հիշատակվում է դեռևս XIII դարի խոհարարական գրքերի՝ հումուսի պատրաստման բաղադրատոմսում, հանդիսանում է չինական, կորեական և ճապոնական որոշ ուտեստների բաղադրիչ, օգտագործվում է սիչուանյան լապշայի բաղադրատոմսերի որոշ տարբերակներում։ Քունջութի մածուկը կիրառվում է նաև հնդկական խոհանոցում։ Միացյալ Նահանգներում քունջութի թահինը ընկույզի յուղի այլ տեսակների հետ վաճառքում հայտնվել է 1940 թվականին, առողջ սննդի վաճառակետերում։


== Տես նաև ==
Քունջութ
Հումուս
Քունջութի ձեթ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Menú hindú Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Բուր Յոլ (Դենիսովկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բուր Յոլ (այլ կիրառումներ)Բուր Յոլ (ռուս.՝ Бур-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Դենիսովկա գետի աջ ափին՝ 1695 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 15 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000074314
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007431
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (631)

Ժողովածու (631), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 631 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 15-րդ դարում՝ Գրիգոր Սամսոնեցի գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Մկրտիչ քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16,5x12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 277 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով։ Կազմը` կաշեպատ, տախտակ, դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 45բ, 72բ, 86ա, 158ա։


== Բովանդակություն ==
Ստ․ Սիւնեցւոյ Վասն Բ բնութեան
Ամք և անուանք նահապետաց
Մխ․ Գօշի Գծագրութիւն առ Զաքարէ և Իվանէ
Վասն մատին առաքելոյն Պետրոսի
Նախերգանք քարոզից
Հայր մեր (հայատառ հունարեն)
Դաւթի Սահմանք իմաստասիրութեան
Վահրամայ վրդ-ի Վերլուծութիւն բանին Եսայեայ, Բան ի ծաղկազարդն և ի համաբարձումն տեառն
Ի խորհուրդ գալստեան տիառն յԵրուսաղէմ յաւանայաւ
Ի տօնի պասեքին (Գր․ Աստուածաբան, Ոսկեբերան, Փիլոն, Մարութա, Տիրատուր, Եփրեմ, Բարսեղ)
Բան յաւուր մեծի շաբաթու թաղման, Վահրամայ Հարցմունք և պատասխանիք ի Գիրս ծննդոց
Անուանք քաղաքաց որք Տրդատ և Գրիգոր ետուն պարգևք Աւտայ իշխանին Վարդ․ Այզեկցւոյ Խրատ
Մանունք


== Ծանոթագրություններ ==
Կումուրլի

Կումուրլի (ռուս.՝ Кумурлы, բաշկիրերեն՝ Көмәрле), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 335 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆիշերմանս Վորֆ (Սան Ֆրանցիսկո)

Ձկնորսական կայանատեղի, Ֆիշերմանս Վորֆ (անգլ.՝ Fisherman’s Wharf), շրջան և հայտնի զբոսաշրջային ատրակցիոն Սան Ֆրանցիսկոյում, Կալիֆոռնիա։ Այն մոտավորապես զբաղեցնում է Սան Ֆրանցիսկոյի հյուսիսային ափամերձ տարածքը Ժիրարդելի հրապարակից, կամ Վան Նես պողոտայից արևելք մինչ Պիեռ 35, կամ Քեարնի փողոց ընկած հատվածը։ Սան Ֆրանցիսկոյի կենտրոնից Ֆիշերմանս Վորֆ կարելի է հասնել Քեյբլքայով և տրամվայով։
Աստերոիդների ցանկ (36201-36300)

Աստերոիդների ցանկ (36101-36200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (36301-36400)
 Աստերոիդների ցանկ (36101-36200)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (36301-36400)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (35001)-(40000)»։ www.minorplanetcenter.net
Պեդեդզե

Պեդեդզե (ռուս.՝ Педедзе), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Էստոնիա գետի ձախ ափից 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 159 կմ, ավազանի տարածքը 1690 կմ2 է։
Ենթակառուցվածք

Ենթակառուցվածք, ինֆրակառուցվածք (լատ.՝ infra — ցածր, ենթա- և structura — կառուցվածք, դասավորություն), արդյունաբերությանը, գյուղատնտեսությանը և տնային տնտեսություններին սպասարկող տնտեսության ճյուղերի (խճուղիների, ջրանցքների, ջրամբարների, նավահանգիստների, կամուրջների, օդանավակայանների, պահեստների շինարարություն, էներգետիկ տնտեսություն, երկաթուղային տրանսպորտ, կապ, առողջապահություն և այլն) համալիր։ 
Արտադրության ինֆրակառուցվածքը դա էներգետիկան է, տրանսպորտը, կոմունիկացիաները։  
Կառավարման ինֆրակառուցվածքը՝ դա մենեջմենթի և բիզնեսի դպրոցն է և նրանց ապահովող համալսարանները և լաբորատորիաները։  
«Ինֆրակառուցվածք» տերմինը ռազմական, բառապաշարից փոխառնվել է 1940-ական թվականներին։
Ցորնաջուր

Ցորնաջուր, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սևանի լեռներից և Ադրբեջանի տարածքում միախառնվում Կապտալիճ գետին։ Երկարությունը՝ 3 կմ, Հայաստանի տարածքում՝ 1,5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վեսելո (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)

Վեսելո (ռուս.՝ Весело, բաշկիրերեն՝ Веселовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 72 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աստերոիդների ցանկ (251501-251600)

Աստերոիդների ցանկ (251401-251500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (251601-251700)
 Աստերոիդների ցանկ (251401-251500)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (251601-251700)
Սարատայի շրջան

Սարատայի շրջան (ուկրաիներեն՝ Саратський район), շրջան Ուկրաինայի Օդեսայի մարզում։
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սարատա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1475 կմ²։


== Բնակչություն ==
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 45447 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 30,81 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Պետական վիճակագրական ծառայության կայքը (ուկր.)
Աստղային համակարգ

Աստղային համակարգ, տարածության տվյալ ծավալում գտնվող աստղերի խմբավորում, որի անդամները միմյանց հետ կապված են փոխադարձ ձգողական ուժերով։ Աստղային համակարգերի հիմնական ձևերն են գալակտիկաները, որոնք բաղկացած են միլիոնավոր կամ միլիարդավոր աստղերից։ Աստղային համակարգերի աստղերի ազատ վազքի երկարությունը հազարավոր անգամ մեծ է համակարգի չափերից և, հետևաբար, կարելի է արհամարհել նրանց բախումներն ու փոխադարձ մերձեցումները։ Աստղային համակարգերի զանգվածի հիմնական մասը գտնվում է ասսւղերում։ Նյութի մնացած ձևերը՝ գազը, փոշին և հավանաբար գոյություն ունեցող սառը մարմինները (նման Արեգակնային համակարգության մոլորակներին և երկնաքարերին) կազմում են աստղային համակարգերի ընդհանուր զանգվածի միայն մի քանի տոկոսը։ Մեկուսացած աստղային համակարգերը անընդհատ փոփոխվում են և ձգտում ամենահավանական՝ հավասարակշիռ վիճակի։ Գալակտիկաների կազմի մեջ մտնող համեմատաբար փոքր չափերի և երկու կամ ավելի անդամներից բաղկացած աստղային համակարգերն են կրկնակի և բազմապատիկ աստղերը, աստղակույտերը, աստղասփյուռները։
Երևանի մետաքսի կոմբինատ

«Մետաքս» Երևանի մետաքսի կոմբինատ (խորհրդային շրջանում՝ Վ․ Ի․ Լենինի անվան Երևանի մետաքսի կոմբինատ), թեթև արդյունաբերության ձեռնարկություն ՀՀ մայրաքաղաք Երևանում։ 
Հիմնադրվել է 1953 թվականին՝ Ստեփան Շահումյանի անվան մետաքսե գործվածքի և Մարտի 8-ի անվան մետաքսաթելի ֆաբրիկաների բազայի վրա։ Ունեցել է բնական և արհեստական մետաքսաթելի, ոլորման, գործվածքի, ներկման, վերամշակման արտադրություն։ Թողարկել է 23 տեսակի մետաքս, որից 11-ն արժանացել է պետական որականիշի։ 1953 թվականին արտադրել է 1300 հազար, 1975 թվականին՝ 18 000 հազար մետաքս։ Արտադրանքն իրացվել է խորհրդային Հայաստանում, առաքվել ԽՍՀՄ 275 հասցեներով։
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Նինոծմինդա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշարձան Վրաստանի Սամցխե-Ջավախքի տարածաշրջանի Նինոծմինդա քաղաքի շրջանային մշակույթի տան բակում։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը նվիրված է 1915 թվականի Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է ցեղասպանության 99-րդ տարելիցին։ Հուշարձանը կառուցվել է Արմեն Ղարսլյանի, Մարտուն Մկոյանի, Թաթուլ Ղարսլյանի, Էնզել Մկոյանի բարերարությամբ։
Հուշակոթողի օծման հանդիսավոր արարողությունը կատարել են Հայ առաքելական եկեղեցու վիրահայոց թեմի առաջնորդ Տեր Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանը և Սամցխե-Ջավախքի ու Ծալկայի ընդհանուր Առաջնորդական փոխանորդության փոխառաջնորդ Տեր Բաբկեն վարդապետ Սալբիյանը։ Հուշարձանի բացման արարողությանը մասնակցել են Վրաստանում Հայաստանի դեսպան Հովհաննես Մանուկյանը, Վրաց ուղղափառ եկեղեցու Ախալքալաքի Կումուրդոյի թեմի առաջնորդ, արքեպիսկոպոս Նիկոլոզը, ջավախքցի գործարար, բարերար Արմեն Ղարսլյանը, Վրաստանի խորհրդարանի պատգամավորներ, տեղական իշխանության ներկայացուցիչներ, հասարակական և մշակութային բազմաթիվ գործիչներ, հայ և վրաց եկեղեցիների բարձրաստիճան հոգևորականներ, տեղական իշխանությունների ներկայացուցիչներ, Վրաստանի խորհրդարանի և ՀՀ Ազգային Ժողովի պատգամավորներ, գործարարներ, Հայաստանից ժամանած հյուրեր, Թբիլիսիից ժամանած հյուրեր և ջավախահայության մեծաթիվ ներկայացուցիչներ։
Հուշարձանի բացման արարողության ընթացքում հնչել են երգեր Նինոծմինդայի երաժշտական դպրոցի և մշակույթի կենտրոնի սաների կատարմամբ (խմբավար՝ Իրինա Ղարսլյան)։ Միջոցառումն ավարտվել է բանաստեղծ Գևորգ Սնխչյանի խոսքերով և երաժշտությամբ՝ «Ծիծեռնակաբերդ» երգով։ Հոգևոր հայրերի աղոթքի ներքո ներկաները ծաղիկներ են դրել հուշարձանի պատվանդանին։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Արամ Ղարսլյան


== Մեջբերումներ հուշարձանի մասին ==


== Ծանոթագրություններ ==
Էլիզաբեթ Թեյլոր

Էլիզաբեթ Թեյլոր (անգլ.՝ Elizabeth Rosemond Taylor, փետրվարի 27, 1932(1932-02-27)[…], Համփսթեդ Գարդեն արվարձան, Բարնեթ, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն - մարտի 23, 2011(2011-03-23)[…], Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), անգլո-ամերիկյան դերասանուհի։ Համարվում է Հոլիվուդի Ոսկե դարի մեծագույն դերասանուհիներից մեկը։ Ամերիկյան կինոակադեմիան իր կողմից հրապարակած Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում նրան ընդգրկել է 7-րդ տեղում։


== Կենսագրություն ==
Էլիզաբեթ Թեյլորը ծնվել է 1932 թվականին Լոնդոնում։ Սովորել է պարարվեստի ուսումնարանում։ 1943 թվականին ռեժիսոր Ֆրեդ Ուիլկոքսը «հայտնագործում է » դերասանական արտակարգ ընդունակությունների տեր 11-ամյա Թեյլորին և ստեղծում «Լեսսին վերադառնում է տուն» կինոնկարը։ Այնուհետև նա մեկը մյուսի ետևից նկարահանվում է Ֆրեդ Ուիլկոքսի «Լեսիի արիությունը» (1946), Ջորջ Ստիվենսի «Մի տեղ արևի տակ» (1951) և «Հսկան» (1956), Ջոզեֆ Լ. Մանկիևիչի «Կլեոպատրա» (1961-1963), Ջոն Հյուստոնի «Իգուանայի գիշերը» (1964), Ջեկ Հալեի «Հոլիվուդի հիշարժան տարիները (1975), Գայ Համիլտոնի «Հայելին ճաքեց» (1980 թ., ըստ Ագաթա Քրիստիի համանուն պատմվածքի)։
Էլիզաբեթ Թեյլորը առավել հայտնի է 1963 թվականին նկարահանված «Կլեոպատրա» ֆիլմում խաղացած գլխավոր դերի շնորհիվ ( նույն ֆիլմում Մարկոս Անտոնիոսի դերը մարմնավորել է Ռիչարդ Բարթոնը՝ իր 7 ամուսիններից մեկը)։
Երկու անգամ արժանացել է «Օսկար» մրցանակի՝ 1961 թվականին ռեժիսոր Դանիել Մաննի «Բաթերֆիլդ, 8» ֆիլմում կատարած դերի, երկրորդը՝ 1967 թվականին Մայք Նիկոլսի «Ո՞վ է վախենում Վիրջինիա Վուլֆից» ֆիլմերի համար։
1975 թվականին Թեյլորը նկարահանվեց ռեժիսոր Ջորջ Կյուքորի խորհրդա-ամերիկյան «Կապույտ թռչունը» կինոնկարում, որտեղ կատարեց չորս դեր՝ Մոր, Լույսի, Բարի հրեշտակի և Մայրական սիրո։ Իր 50- ամյակի շեմին Էլիզաբեթ Թեյլորը հրաժեշտ տվեց կինոյին և ամբողջությամբ նվիրվեց թատրոնին։
«Օսկարներ» շնորհող Շարժանկարի արվեստի և գիտության ամերիկյան ակադեմիան Էլիզաբեթ Թեյլորին 1992 թվականին հանձնել է «Ջին Հերհոլթի մարդասիրական մրցանակը»՝ կինոարվեստին ծառայելու և բարեգործական նախաձեռնություններին մասնակցելու համար։ Էլիզաբեթ Թեյլորը բազմաթիվ այլ մրցանակների դափնեկիր է։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրանսուա Մանսար

Ֆրանսուա Մանսար (ֆր.՝ François Mansart, հունվարի 23, 1598(1598-01-23), Փարիզ - սեպտեմբերի 23, 1666(1666-09-23)[…], Փարիզ), ֆրանսիացի ճարտարապետ։ XVII դարի ֆրանսիական կլասիցիզմի հիմնադիրներից։ Աշակերտել է Ս. դը Բրոսսին։ Մանսարի կառույցներում (Բլուայի դղյակը, վերակառուցվել է 1635-1638 թվականներին, Մեզոն-Լաֆֆիտ պալատը, 1642-1650, Փարիզում՝ Վալ դե Գրաս եկեղեցին, 1645-1646, շինարարությունը շարունակել է Ժ. Լեմերսիեն, Կառնավալե հյուրանոցը, վերակառուցվել է 1660-1661 թվականներին և այլն) ճակատների պլաստիկ, ճոխ հարդարանքը (բարոկկոյի տարրերով) համադրված է ընդհանուր ծավալատարածական հորինվածքի պարզությանն ու հստակությանը, կանոնավոր հատակագծին։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Զովաշեն (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զովաշեն (այլ կիրառումներ)Զովաշեն, գետ Հայաստանի Կոտայքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռների արևմտյան փեշերից և աջից միախառնվում Ակունք գետին։ Երկարությունը՝ 13 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլաֆ V թագավորի 100-ամյակին նվիրված մեդալ

Օլաֆ V թագավորի 100-ամյակին նվիրված մեդալ,  Նորվեգիայի պետական պարգև:


== Պատմություն ==
Նորվեգիայի Օլաֆ V թագավորի 100-ամյակին նվիրված միջոցառումը տեղի ունեցավ 2003թ.-ի հուլիսի 2-ին: Այդ օրվան նվիրված հաստատվեց Օլաֆ V թագավորի 100-ամյակին նվիրված մեդալ: Մեդալը նախատեսված է թագավորական ընտանիքի անդամներին, պետական պաշտոնյաներին և նորվեգական դեսպանատների աշխատողներին պարգևատրելու համար։


== Նկարագրություն ==
Մեդալը շրջանաձև է և պատրաստված արծաթից: Վերին հատվածում պատկերված է թագավորական զինանշանը: Դիմային հատվածում պատկերված է թագավորը, որի շուրջ գրված է «OLAV • V • NORGES • KONGE •»: Մեդալի հակառակ կողմում՝ կենտրոնում պատկերված է Օլաֆ V թագավորի թագադրումը: Մեդալի վերևի հատվածում՝ թագի վրա ամրացված է օղակ, որի միջոցով այն ամրացված է ժապավենին: Մեդալի ժապավենը մետաքսից է, կարմիր գույնի, մեջտեղում հորիզոնական արծաթե սալիկով: Սալիկի վրա գրված է «1903-2003»:


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Olav Vs 100 еrs Medalje.(չաշխատող հղում) (նորվեգերեն)
King Olav V's 100th Anniversary Medal. (անգլերեն)
Բահամյան Կղզիներ

Բահամյան Կղզիների Ընկերակցություն (անգլ.՝ Commonwealth of the Bahamas) կամ Բահամներ (անգլ.՝ Bahamas), պետություն, որը գտնվում է Վեստ Ինդիայում։ Բրիտանական համագործակցության անդամ է։ Զբաղեցնում է համանուն կղզեխմբի 700 կղզի և ավելի քան 2300 բուստային խութ ու ժայռ։ Ձգվում է հյուսիս-արևմուտքից հարավ-արևելք՝ 1500 կմ երկարությամբ՝ Ֆլորիդա թերակղզուց մինչև Կուբա և Հայիթի կղզիներ։ Առավել խոշոր կղզիներն են՝ Անդրոս (4,1 հզ. քկմ), Մեծ Աբակո (2 հզ. քկմ), Մեծ Բահամա (1,1 հզ. քկմ)։ Ուոտլինգա կղզին Նոր աշխարհի առաջին երկիրն էր, որ հայտնագործեց Քրիստափոր Կոլումբոսը 1492 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։


== Ռելիեֆը ու կլիման ==
Կղզիների մակերևույթը հարթ է, կլիման՝ խոնավ արևադարձային։ Գերակշռում են սավաննաներն ու թփուտները, տեղ-տեղ՝ թանկարժեք ծառատեսակներով մշտադալար անտառները։


== Պատմություն ==
XVIII դարից Բահամները Մեծ Բրիտանիայի գաղութն էր և անկախություն է ձեռք բերել 1973 թվականի հուլիսին։


== Բնակչություն ==
Բնակեցված է 20 կղզի, բնակչության 85%-ը սևամորթներ և մուլատներ են։ Երկրի մայրաքաղաք Նասաուն գտնվում է Նյու Փրովիդենս կղզում։


== Տնտեսություն ==
Տնտեսության հիմքը գյուղատնտեսությունն է (գլխավորապես՝ երկրագործությունը) և օտարերկրյա զբոսաշրջությունը։ Մշակում են մրգեր, բանջարեղեն, շաքարեղեգ։ Կան նավթավերամշակման, դեղագործական, սննդի (հյութերի, պահածոների, շաքարի) արդյունաբերության ձեռնարկություններ։ Բնակչության ավանդական զբաղմունքը ձկնորսությունն է։


== Տես նաև ==
Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Հայաստանի հանրագիտարան
Գադյաչ (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳադյաչԳադյաչ (ուկրաիներեն՝ Гадяч), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1790 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գադյաչ գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,375 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 90,67 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(6094) Հիսակո

(6094) Հիսակո (անգլ.՝ Hisako), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 10-ին Ցուտոմու Հիոկիի և Շուջի Հայակավայի կողմից Օկուտամայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,6414 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2749 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0079 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1568,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22959 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,14° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6094) Հիսակո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կլարա Փեջեթ

Կլարա Էլիզաբեթ Այսիս Փեջեթ (անգլ.՝ Clara Elizabeth Isis Paget, սեպտեմբերի 12, 1988(1988-09-12), Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն և Վեստմինստեր, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի դերասանուհի և մոդել։ Առավել հայտնի է Էնն Բոնիի դերով «Սև առագաստներ» հեռուստասերիալից, որը պատմում է ծովահենության ոսկե դարաշրջանի մասին։


== Վաղ տարիներ ==
Փեջեթը ծնվել է Լոնդոնում, նկարչի և բանաստեղծուհու ընտանիքում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստասերիալներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կլարա Պեջետ Internet Movie Database կայքում
Lăutar (երգ)

Lăutar, Մոլդովայի ներկայացուցիչ Պաշա Պարֆենիի կատարած երգը Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթում։ Երգի հեղինակներն են Պաշա Պարֆենին և Ալեքս Բրաշովեանուն։
Երգը անցնելով եզրափակիչ փուլ զբաղեցրել է 11-րդ հորիզոնականը 81 միավորով։


== Կոմպոզիցիաների ցանկ ==
Սինգլ«Lăutar» — 3:04
«Lăutar» (Karaoke version) — 3:03


== Դիքը չարթերում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Փտախտեր

Փտախտեր, բույսերի միջբջջային օրգանական նյութերի, բջջաթաղանթի և բջջի պարունակության քայքայման և մասնակի հանքայնացման լայնորեն տարածված ախտաբանական պրոցեսներ, որոնց հարուցիչները կիսամակաբույծ սնկերն ու մանրէներն են։ Սրանց արտադրած ֆերմենտների ազդեցությամբ խախտվում է բուսական հյուսվածքների կառուցվածքը, դադարում կամ խախտվում բջիջների հյուսվածքների և օրգանների ֆունկցիան։ Վարակված օրգանը վեր է ածվում ոչ կառուցվածքային, շիլայանման զանգվածի։ Փտախտերը խմբավորում են ըստ բույսի վարակված օրգանների (պտղային, ցողունային, արմատային), բուսական մթերքների (բնափայտ, ալյուր, մանրաթել, խոտ, ծղոտ և այլն), գույնի (սև, մոխրագույն, սպիտակ, վարդագույն և այլն), քայքայված օրգանի բաղադրության՝ թաց, լորձային, չոր։ Առավել տարածված են պտղային փտախտերը (հնդավորների և կորիզավորների), հնդավորների (տանձենի, խնձորենի) հիվանդության հարուցիչը Monilia fructi-gena, սերկևիլենունը՝ Monilia cydoniae, կորիզավորներինը (դեղձենի, կեռասենի, բալենի)՝ Monilia Cinerea սնկերն են։ Վարակված պտուղների վրա առաջանում են գորշ բծավորություններ, որոնք ընդարձակվելով ընդգրկում են պտղի մեծ մասը, ապա դրանց վրա առաջանում են սպորակույտեր։ Հիվանդ պտուղները հետագայում կարծրանում և թափվում են։ Վարակվում են նաև ծաղիկները, ծաղկաշվերը, տերևները (սերկևիլենի)։ Հիվանդությունն առաջանում է նաև պտուղների պահպանման ժամանակ։ Մոխրագույն փտախտերը (խաղողի, ելակի, արևածաղկի, սոխի և տարբեր արմատապտուղների պահպանման ժամանակ, լոլիկինը ջերմատներում և այլ գյուղատնտեսական բույսերի պտուղների, ցողունների), հարուցիչը Botrytis cinerea (սոխինը՝ Bo- trytisallii) սունկն է։ Հիվանդ օրգանները փտում, պատվում են մոխրագույն փաթիլավոր փառով, որոնց մեջ նշմարվում են սև, կարծր, գնդաձև (գնդասեղի գլխիկի մեծության) գոյացումներ։ Սպիտակ փտախտերի հարուցիչը Sclerotinia libertiana սունկն է, վարակվում են արևածաղիկը, ծխախոտը, կանեփը, բանջարանոցային բույսերը (վարունգ, լոլիկ), ծաղկաբույսերը (քրիզանթեմ, աստղածաղիկ և այլն), ինչպես դաշտում, այնպես էլ ջերմատներում, իսկ արմատապտուղները և կաղամբը՝ պահպանման ժամանակ։ Հիվանդ օրգանները պատվում են սպիտակ փաթիլավոր փառով, որի վրա կամ մեջը սուզված առաջանում են սկլերոցիումները՝ սև, գնդաձև կամ այլ ձևի կարծր գոյացումներ։ Կագատային փտախտեր ճակնդեղի արմատապտուղների վտանգավոր հիվանդություն է, առաջանում է պահեստներում՝ կագատներում (կույտերում)։ Արմատապտուղները փափկում, գորշանում, պատվում են մոխրասպիտակավուն փառով և փտում են։ Հարուցիչները մի շարք (Botrytis cinerea, Phoma betae և այլն) սնկեր են։ Պայքարի միջոցառումներ, ֆիտոսանիտարական (վարակված բույսերի հեռացում և ոչնչացում, պաշտպանում մեխանիկական վնասվածքներից, բույսերի պահպանման անհրաժեշտ կանոնների ստեղծում), ագրոտեխնիկայի (ցանքաշրջանառություն, ցանք հիվանդադիմացկուն սորտերով և այլն) և քիմիական (պարարտացում և վարակասպաններ՝ պեստիցիդներ) մեթոդներ։
Սեդ Յոլ (Մեծ Լյագայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեդ Յոլ (այլ կիրառումներ)Սեդ Յոլ (ռուս.՝ Сед-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Լյագա գետի ձախ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000059744
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103005974
Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
(3437) Կապիցա

(3437) Կապիցա (անգլ.՝ Kapitsa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,271289 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1009 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4417 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1250,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,287936 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,94° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3437) Կապիցա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Արտավազդ Գևորգյան

Արտավազդ Աշոտի Գևորգյան (մարտի 30, 1926(1926-03-30), Ղարաքիլիսա, Ալեքսանդրապոլի գավառ, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 5, 2017(2017-09-05), Երևան, Հայաստան), հայ իրավաբան, իրավաբանական գիտությունների թեկնածու (1954 թվականից), Հանրապետության վաստակավոր իրավաբան։


== Կենսագրություն ==
1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, սովորել է ասպիրանտուրայում։ 1957 թվականին ղեկավարել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի քաղաքացիական իրավունքի ամբիոնը, իսկ 1965-1967 թվականներին` դեկանատը։
1959 թվականին Գևորգյանն աշխատել է հանրապետության դատախազի պաշտոնում։ 1970 թվականին զբաղեցրել է հանրապետության Գերագույն դատարանի նախագահի պաշտոնը, 1970-1985 թվականներին` վարել է հանրապետության արդարադատության նախարարի պաշտոնը, ապա նշանակվել է գերագույն դատարանի նախագահ, 1990-1997 թվականներին աշխատել է հանրապետության գլխավոր դատախազի պաշտոնում։ Եղել է Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, Հայաստանի կոմկուսի Կենտկոմի անդամ։
Արտավազդ Գևորգյանը մի քանի տասնյակ աշխատությունների, գիտաիրավաբանական հոդվածների հեղինակ է՝ «Սովետական քաղաքացիական իրավունք», «Հռոմեական քաղաքացիական իրավունք»։


== Պարգևներ, կոչումներ ==
ԽՍՀՄ արդարադատության երկրորդ դասի պետական խորհրդականի դասային աստիճան
Միութենական առաջին դասի դատավոր
Հանրապետության վաստակավոր իրավաբան


== Երկեր ==
Սովետական քաղաքացիական իրավունք։
Հռոմեական քաղաքացիական իրավունք։
Անձնական սեփականության իրավունք, Երևան, 1962։
Առուծախի պայմանագիրը սովետական քաղաքացիական իրավունքում, Երևան, 1963։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ինչո՞ւ եք այդքան հարստություն դիզում. ՀՀ առաջին գլխավոր դատախազ
Տեբիսկոե

Տեբիսկոե (ռուս.՝ Тебисское), գյուղ Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Չանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 887 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրայնիկովո

Կրայնիկովո (ուկրաիներեն՝ Крайниково), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրայնիկովո գյուղում բնակվում էր 1 565 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(9107) Նարուկոսպա

(9107) Նարուկոսպա (անգլ.՝ Narukospa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի հունվարի 6-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,865036 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2805 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4495 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1771,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,20324 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,81° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9107) Նարուկոսպա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ջեյմս Մաքդոնալդ

Ջեյմս Ռամսեյ Մաքդոնալդ (James Macdonald) (1866-1937), անգլիական պետական և քաղաքական գործիչ։ Լեյբորիստական կուսակցության ղեկավարներից։ 1924 թվականին և 1929-1931 թվականներին լեյբորիստական կառավարության վարչապետ։ Նպաստել է, այսպես կոչված, Դաուեսի պլանի ընդունմանը։ 1924 թվականին Մաքդոնալդի կառավարությունը դեյուրե ճանաչել է խորհրդային կառավարությունը, իսկ 1929 թվականին վերականգնել 1927 թվականից խզված դիվանագիտական հարաբերությունները։ Մաքդոնալդի ժամանակ, ըստ էության, շարունակվել է պահպանողականների գաղութային քաղաքականությունը, ճնշվել է ազգային ազատագրական շարժումը Հնդկաստանում, Իրաքում և այլ անգլիական գաղութներում։


== Կենսագրություն ==
Մաքդոնալդը եղել է ապօրինի զավակ։ Ծնվել է Լոսիմուտում՝ Շոտլանդիայում։ Նախ ավարտել է նախնական դպրոցը, ապա՝ միջնակարգը։ Իր միջնակարգ դպրոցում որոշ ժամանակ աշխատել է ուսուցիչ։ 1885 թվականին Մաքդոնալդը դարձավ Սոցիալ-դեմոկրատական ֆեդերացիայի անդամ։ 1886 թվականին տեղափոխվեց Լոնդոն, որտեղ ականատես եղավ արյունոտ կիրակիին, որից հետո մամուլում հանդես եկավ պամֆլետով։ Որոշ ժամանակ Մաքդոնալդը Լոնդոնում շոտլանդացիների շրջանում հետաքրքրված էր շոտլանդական քաղաքականությամբ և հանդես եկավ Շոտլանդիայի համար Home Rule օգտին։ Միաժամանակ Մաքդոնալդը ստանում էր երեկոյան կրթություն Birkbeck Literary and Scientific Institution-ում (en), բայց քննություններից քիչ առաջ ստիպված եղավ հրաժարվել կրթությունից՝ նյարդային հյուծման հետևանքով։
1892 թվականին Մաքդոնալդը դարձավ թեյի առևտրական Թոմաս Լոուի քարտուղարը, որը շուտով լիբերալ կուսակցության կողմից ընտրվեց Համայնքների պալատ։ Բայց շուտով Մաքդոնալդը լքեց Լոուին և միացավ լեյբորիստական նախընտրական կազմակերպությանը։ Անդամակցեց ֆաբիանյան համայնքին։ 1894 թվականին Մաքդոնալդը մտավ Լեյբորիստական անկախ կուսակցության շարքերը և շուտով դարձավ նրա ղեկավարներից մեկը։ 1895 և 1900 թվականների ընտրություններում Մաքդոնալդը երկու անգամ պարտություն կրեց։ 1900 թվականին նա դարձավ Աշխատավորային ներկայացուցչական կոմիտեի քարտուղար, որին հաջողվեց Համայնքների պալատ անցկացնել իր երկու պատգամավորներին։ 1906 թվականին, երբ ԱՆԿ-ն մի քանի փոքր կազմակերպությունների հետ միավորվեց լեյբորիստական կուսակցության մեջ, Մաքդոնալդն ընտրվեց Համայնքների պալատ։
1907 թվականին ՌՍԴԱԿ 5-րդ համագումարի հյուրն էր։
1911 թվականին Մաքդոնալդը դարձավ Լեյբորիստական կուսակցության փաստացի ղեկավարը, բայց այս պաշտոնին երկար չմնաց։ 1914 թվականի օգոստոսի 5-ին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց և Մեծ Բրիտանիայի պատերազմին միանալուց անմիջապես հետո խաղաղասեր Մաքդոնալդն իր տեղը զիջեց Արթուր Հենդերսոնին։


=== Ընտանիք ===
1896 թվականին Մաքդոնալդն ամուսնացավ Մարգարեթ Գլադսոնի հետ։ Նրանք ունեցան 6 երեխա։ Կինը մահացավ 1911 թվականին։ Որդին՝ Մալքոլմը դարձավ հայտնի քաղաքական գործիչ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Kevin Morgan, Ramsay MacDonald. 20 British prime ministers of the 20th century, Haus Publishing — 157 էջ, ISBN 9781904950615։(անգլ.)
Սինգապուրի ֆիլատելիստական ​​թանգարան

Սինգապուրի ֆիլատելիստական ​​թանգարան (անգլ.՝ Singapore Philatelic Museum; չինարեն՝ 新加坡集邮博物馆), Սինգապուրի փոստի պատմության և փոստային նամականիշների թանգարան։


== Նկարագրություն ==
Թանգարանի շենքը գտնվում է Սինգապուրի Քոլմանի 23/Բ հասցեում, նախկինում եղել է անգլո-չինական դպրոցական (Anglo-Chinese School) համալիրի մի մաս, որը կառուցվել է 1906 թվականին։ 1970-ական թվականներին շենքում տեղակայվեց մեթոդիստական գրադարան (Methodist Book Room), իսկ վերականգնումից հետո այստեղ ստեղծվեց ներկայիս թանգարանը։
1995 թվականի օգոստոսի 19-ին Սինգապուրի ֆիլատելիստական թանգարանն իր դռները բացեց այցելուների առջև։ Նրա նպատակն էր բարձրացնել ֆիլատելիայի ոլորտում Սինգապուրի պատմության և մշակութային ժառանգության նկատմամբ հետաքրքրվածությունը։ Մշտական էքսպոզիցիաներից բացի, թեմատիկ ցուցահանդեսները տարվա ընթացքում այցելուների ուշադրությանն էին ներկայացնում տարատեսակ ժամանակավոր ցուցադրություններ, այդ թվում նշանավոր Ֆիլատելիստների մասնավոր հավաքածուներ, շրջիկ արտասահմանյան և թեմատիկ ցուցահանդեսներ` փոստային նամականիշերի նոր թողարկումների կապակցությամբ։ Թանգարանին կից աշխատում է ֆիլատելիստական խանութ, որը սիրված էր հավաքողների շրջանում։
Թանգարանն ունի ալբոմներ, որտեղ այցելուները կարող են տեսնել Սինգապուրի Հանրապետության կողմից թողարկված բոլոր փոստային նամականիշերը։ Բազմաթիվ այլ ցուցանմուշների շարքում կարելի է գտնել նաև գերմանական քարոզչական կեղծիք՝ բրիտանական նամականիշները։ Վերջիներս պատրաստվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, կանխամտածված տառասխալով՝ Ջորջ VI–ին ծաղրելու համար ։


== Պատկերասրահ ==
Թանգարանի շենքը և դրա ցուցադրության էքսպոզիցիան
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Lenzi I. Museums of Southeast Asia. — Singapore: Archipelago Press, 2004. — 200 p. — ISBN 981-4068-96-9.(անգլ.)


== Արտաքին հղումներ ==
«Who We Are»։ About Us (անգլերեն)։ Singapore Philatelic Museum։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-22-ին։ Վերցված է 2010-11-19  
«Virtual tour of Singapore Philatelic Museum»։ Places of Interest (անգլերեն)։ Singapore VR; Aram Pan։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-22-ին։ Վերցված է 2010-04-05
Սխալանք (այլ կիրառումներ)

Սխալանք, եզր, որ կարող է վերաբերել՝

Ավտոմատ կարգավորման համակարգերում (ԱԿՀ), կարգավորման պրոցեսում կարգավորվող մեծության տրված և իրական (ստուգիչ) արժեքների տարբերություն։ Սխալանք ժամանակի ցանկացած պահին կարելի է դիտել որպես հաստատված ռեժիմում (ստատիկ Սխալանք)և անցումային պրոցեսում (դինամիկ Սխալանք ) եղած Սխալանքների գումար։
Չափման, չափվող մեծության իրական արժեքներից չափման արդյունքի շեղում։ Տարբերում են բացարձակ (արտահայտվում է չափվող մեծության միավորներով), հարաբերական (չափումների բացարձակ Սխալանք հարաբերությունը չափվող մեծության իրական արժեքի նկատմամբ) Սխալանք։ Տարբերում են նաե պատահական, կոպիտ, գործիքի, ինչպես նաև չափման մեթոդի, հաշվարկման, ստուգման Սխալանք։
Ramones

Ramones («Ռամոունզ») ամերիկյան ռոք խումբ, առաջին փանկ ռոք խմբերից, փոփոխություն է թողել ինչպես այդ, այնպես էլ ուրիշ ալտերնատիվ ռոքի ժանրերի վրա։


== Պատմություն ==


==== 1974֊1979 ====
1974 թվականի մարտի 30֊ին կայացավ խմբի առաջին հանարային ելույթը՝ նյու֊յորքյան հավաքույթներից մեկում։ Այդ ժամանակ խումբը ներկայացնում էին՝ վոկալիստ և բասիսիտ Դի Դի Ռամոնը, թմբկահար Ջոուի Ռամոնը և կիթառահար Ջոննի Ռամոնը։ Երկու ամիս անց նրանց մենեջեր Թամաշ Էրդեյին դարձավ խմբի թմբակահարը վերցնելով Ռամոն կեղծանունը, իսկ Ջոուին դարձավ վոկալիստ։
1975 թվականի նոյեմբերին խմբին սկսում է հովանավորել մենեջեր Դեննի Ֆիլդսը(անգլ․Danny Fields)։ Ֆիլդսը խմբում տեսնում է անսովոր ուժ — նա այն քչերից էր ով գնահատեց խմբի միապաղաղ աղմկոտ երգերը, որոնք խումբը կատարում էր մոտ 17֊ը մի համերգին։ Հանրությանը զարմացրեց ոչ միայն ակտիվ և աղմկոտ երաժշտությունը այլև անդամների տեսքը — մաշված ջինսերը և կաշվե բաճկոնները ծռմռված կեդերի հետ։ Ավելի շուտ ոչ մի խումբ չէր համարձակվում ներկայանալ հանրությանը այդ տեսքով։ 1975 թվականի կեսերից խումբը հայտնի դարձավ հարազատ Նյու Յորքում CBGB ակումբի շնորհիվ։
Խմբի տեղի հայտնությունը 1976 թվականին գրավում է «Sire Records»֊ի ուշադրությունը, և պայմանագիր է կնքում երկարանվագ ալբոմի ձայնգրման մասին։ Ձայնագրման ժամանակ խումբն ուներ մոտ երեսուն երգ, սակգայն ալբոմի համար նարանք չեն ընտրում լավագույնները այլ նրանք, որոնք գրված էին ամենասկզբից։ Մնացած երգերը ձայնագրվեցին մյուս երկու ալբոմներում։ Առաջին սինգլն է դառնում «Blitzkrieg Bop» երգը, իսկ ալբոմը բարձանում է 111֊րդ տեղը նահանգի չարտերում։
Փայլակ (թերթ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փայլակ (այլ կիրառումներ)«Փայլակ», քաղաքական–հասարակական, գրական երկօրյա թերթ (1917 թվականի Ν 33-ից ունեցել է «Քաղաքական–հասարակական  թերթ» և «Պրոլետարներ բոլոր երկրների, միացե՛ք» վերտառությունները)։ Լույս է տեսել 1915–1917 թվականներին, Շուշիում։ Խմբագիր–հրատարակիչ՝ Լևոն Վարդապետյան։ Խմբագրության աշխատանքներին մասնակցել են բոլշևիկներ ու մենշևիկներ (մինչև 1917 թվականի Ν 33-ը, այնուհետև՝ միայն բոլշևիկները)։ 
Լուսաբանել է ՌԽԴԲԿ Շուշիի բյուրոյի աշխատանքները, պրոպագանդել մարքսիստ-լենինիստական գաղափարախոսություն։ Դեմ է արտահայտվել դաշնակցության տեղական գործիչներին, նրանց «Ապառաժ» (1917–1919) հրատարակությունը։ Գյուղացիության ծայրահեղ աղքատության պատճառներ է համարել պատերազմը, տնտեսությունը վարելու «նահապետական ձևերն ու միջոցները»։ 
Թերթը բազմիցս անդրադարձել է Արևմտյան Հայաստանի կացությանը, հայ բնակչության հանդեպ թուրքական կառավարության վարած քաղաքականության հետևանքներին, Շուշիի բնակչությանը կոչ արել օգնել գավառում տեղավորված հայ գաղթականներին։ 
Գրական–գեղարվեստական նյութերով հանդես են եկել Գ․ Ղազարյանը, Գ․ Ներսիսյանը, Լ․ Վարդունին և ուրիշներ, Արցախի և արցախցիների մասին պատմաբանասիրական նյութերով՝ Լեոն։
Դմիտրյաշևսկիե Վիսելկի

Դմիտրյաշևսկիե Վիսելկի (ռուս.՝ Дмитряшевские Выселки), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Խլևենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կովալևկա (գյուղ, Ելանեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿովալևկաԿովալևկա (ուկրաիներեն՝ Ковалівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Ելանեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1924 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կովալևկա գյուղում բնակվում էր 144 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,55 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռաֆայել Էրիսթավի

Ռաֆայել Դավիթի Էրիսթավի (վրաց.՝ რაფიელ ერისთავი, նաև՝ Արագվիս Էրիսթավի, Էրիսթով-Արագվսկի, ապրիլի 9 (21), 1824, Քվեմո Ճալա, Վրացական նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 19 (մարտի 4), 1901, Թելավ, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն), վրացի բանաստեղծ, թարգմանիչ, ազգագրագետ ու բանահյուսագետ։ Սերում է իշխանական տոհմից։


== Կենսագրություն ==
Ռաֆայել Էրիսթավին ծնվել է 1824 թվականի ապրիլի 9-ին (21-ին) Կախեթի Չալա գյուղում։ Սովորել է Թիֆլիսում՝ ազնվականների երեխաների համար նախատեսված դպրոցում, որն ավարտել է 1845 թվականին։ 1846 թվականին սկսել է աշխատել որպես քաղաքացիական ծառայող։
Ամուսնացած է եղել Ֆեոդոսյա Էրիսթովա-Գուրիյսկու հետ (1845-1891)։
Ռաֆայել Էրիսթավիի բանաստեղծություններն առաջին անգամ տպագրվել են 1854 թվականին։ Գրել է բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, պիեսներ ու ազգագրագիտական թեմաներով էսսեներ։ «Տերգդալեուելբի» խմբակի գրողների ազդեցությամբ 1860-ական թվականներին սկսել է գրել քաղաքական թեմաներով բանաստեղծություններ։ Սակայն նրա ստեղծագործությունների հիմնական թեման եղել է գյուղացիության կյանքը։


== Ստեղծագործություններ ==
«Դատարանից խնդրողը»
«Մուրացկանն ու աղքատը»
«Նկար»
«Մեծ ընտանիք»
«Մայրենի լեզու»
«Խևսուրի հայրենիքը» (1881)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Барамидзе А., Радиани Ш., Жгенти Б., История грузинской литературы, Тб., 1958.
Ռաբիս

Ռաբիս կամ ռաբիզ. երաժշտության ոճ։


== Անվան ծագում ==
Անվան ծագման մասին համաձայնություն չկա։ Ըստ տարածված ստուգաբանության՝ այն ծագել է ռուսերեն «ռաբոչեե իսկուստվո» արտահայտությունից, որը նշանակում է բանվորական արվեստ։ Այլ տեսությունների համաձայն, ունի թուրքական կամ արաբական ծագում։ «Ռաբ» բառը արաբերենում նշանակում է ստեղծող կամ աստված, իսկ «ազիզ» բառը՝ սիրելի։


== Պատմություն ==
Ռաբիս հասկացությունը գործածության մեջ է մտել Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանում։ Արվեստի աշխարհն ի մի բերելու և արվեստագետներին մեկ կազմակերպության մեջ միավորելու նպատակով, 1920-ական թվականների սկզբին ստեղծվեց ՍՍՀՄ արվեստի աշխատողների արհմիությունը և, համապատասխանաբար, ռաբիսի հայաստանյան տարածքային բաժինը։ Որոշ ժամանակ անց ստեղծագործական միություններ կազմավորվեցին, իսկ դրանից հետո արվեստագետներն ու գրողները ըստ ոլորտների առանձնացան և ռաբիսը աստիճանաբար վերածվեց հարսանիք և հուղարկավորություն սպասարկող սիրողական երաժիշտների հիմնարկի ու կարճ ժամանակում դարձավ այստեղ-այնտեղ թափառող, քոչվորական երգի հավաքագրման ու զարգացման կենտրոն։
Խորհրդային Միության փլուզումից հետո, ռաբիսն իբրև հանրաամատչելի մի երաժշտություն լայն տարածում գտավ Հայաստանում, որտեղից տարածվեց նաև հայկական սփյուռքի համայնքներում, հատկապես՝ Լոս Անջելեսի (այս երաժշտության որոշ սիրահարների մոտ հայտնի որպես Լոսանջելնոց) շրջանում, որտեղ և ներկայում արտադրվում է ռաբիս երաժշտության մեծ մասը։


== Երաժշտական բնութագիր ==
Ներկա ռաբիս երաժշտությունը, ըստ քննադատությունների, արաբական կամ թուրքական ծագում ունի։ Հատուկ են կլկլակոկորդ ձայները [թուրք - արաբական մելիզմներ], ոչ հայեցի հնչերանգները և շեշտադրությունները։ Դա ընդհանրապես հիմնված է հանրամատչելի բալադի վրա՝ սիրո թեմայով։ Ռաբիսի երգիչները, մի քանի բացառություններով, տղամարդիկ են։ Ռաբիսի հայտնի երգիչներից են՝ Արամ Ասատրյանը, Փաշիկ Պողոսյանը, Վարդան Ուռումյանը, Փոլ Բաղդադլյանը, Թաթուլ Ավոյանը (Թաթուլ) և Հայկ Ղևոնդյանը (Սպիտակցի Հայկո)։
Ռաբիսը համեմատելի է թուրքական արաբեսկ ոճի հետ, որը նաև պատկանում է բանվոր դասակարգի, և իր առավել հայտնի երգիչներից են Օրհան Քենջեբայ և Իբրահիմ Թաթլիսեսը (Իբո)։ Արաբեսկն էլ, ինչպես ռաբիսը Հայաստանում, քննադատվել է Թուրքիայում իր արաբական ոճի համար։


== Կենցաղակարգի կարծրատիպեր ==
Ռաբիս երգիչների և այդ երգերի սիրահարների մասին տարածված են մի շարք կարծրատիպեր, որոնք վերաբերում են այդպիսի մարդկանց արտաքին տեսքին, կենսաոճին և մտածելակերպին։
Դրանց շարքում են՝ 
Նյութականի մեծ կարևորություն,
Բացառապես սև հագուստ, մասնավորապես նեղ, բարձրակրունկ և սուր ծայրով («ծիծակ») կոշիկներ,
Ժարգոնային լեզու՝ մեծ թվով ռուսերեն բառերի խառնուրդով
Դոմինանտ արական սեռի հատկանիշներ կամ ընդգծված կանացիություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հ1-ի Արտակ Ալեքսանյանի վարած հարցազրույց ռաբիզի շուրջ
Անտոնովցի (գյուղ, Ունինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անտոնովցի (այլ կիրառումներ)Անտոնովցի (ռուս.՝ Антоновцы), գյուղ Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Ունինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բաֆոմետի կնիք

Բաֆոմետի կնիք, Սատանայի եկեղեցու պաշտոնական սիմվոլը։ Իրենից ներկայացնում է շրջված հնգագիծ, որի վրա պատկերված է սատանայական կուռք Բաֆոմետը` «այծի գլխի» տեսքով։ Օղակի մեջ, հնգագծի կողքին, աստղի ամեն ճառագայթին գրված է (եբրայերեն՝ לויתן‎) «Լևիաթան» բառը։


== Պատմություն ==

Պատկերը վերցվել է «La Clef de la Magie Noire» Ստանիսլաս դը Գուայտի գրքից (1897 թվական), բնօրինակում ճառագայթների կողքին գրված է եղել՝ «Samael Lilith»։ Այս նշանն այսպիսի անվանմամբ առաջին անգամ հայտնվել է 1969 թվականին, «Սատանայի աստվածաշունչ» գրքում, որտեղ նշանը տեղ էր գտել գրքի շապիկին և սատանայական ծեսերին նվիրված բաժնի առաջին էջին։ Առաջին անգամ հենց այս գրքում սիմվոլն անվանվեց որպես «Բաֆոմետի նշան»։ Նշանի այս տարբերակն օգտգագործվել է Սատանայի եկեղեցու անդամների մեդիալյոնների ստեղծումից հետո և դարձել է նրանց ստանդարտ լոգոն։ Ավելի շքեղ՝ «Բաֆոմետի սիմվոլ» կամ «Բաֆոմետի կնիք» անվանումներն այն ստացել է 1972 թվականին հրատարակված «Սատանայական ծիսակատարություն» գրքում։
1981 թվականին «Սատանայի եկեղեցին» հայտ ներկայացրեց, «Բաֆոմետի սիմվոլը» որպես «Սատանայի եկեղեցու» ապրանքանիշ օգտագործելու համար։ Այս կերպ «Սատանայի եկեղեցին» իրավունք ստացավ սիմվոլի կողքին ազատ տեղադրելու ® նշանը և օգտագործելու սեփական անվանումը, ինչպես նաև արգելվեց օգտագործել սիմվոլին և անվանը նմանատիպ պատկերներ կամ անվանումներ, որոնք կարող են վնասել ապրաքանիշին։


== Տես նաև ==
Բաֆոմետ
Սուրբ Պետրոսի խաչ
ԼաՎեյան սատանիզմ
Սատանիզմ


== Արտաքին հղումներ ==
Բաֆոմետի կնիքի առաջացման պատմությունն ու դրա օգտագործումը Սատանայի եկեղեցում(անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Մոսկվա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Մոսկվայի Սուրբ Աստվածածին հայկական եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Успения Богородицы), հայկական առաքելական եկեղեցի Մոսկվայում, որն ավերվել է 1920-ական թվականներին։ Այն տարածքը, որտեղ տեղակայված է եղել եկեղեցին, ներկայում Մոսկվայի կենդաբանական այգու մաս է կազմում։


== Պատմություն ==
1729 թվականին ռուսական իշխանությունները հողատարածք են նվիրել վրաց թագավոր Վախթանգ Լևանովիչին, որը 1731 թվականին Պրեսնյայում այդ տարածքի մի մասը փոխանցել է այնտեղ ապրող բազմաթիվ հայերին, որոնք եղել են նրա շքախմբում։ Այդտեղ 1746 թվականին հայերը կառուցել են Մոսկվայի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին և գերեզմանատուն, իսկ մեծ վրացական փողոցում՝ հայկական եկեղեցու տները։ 1920-ական թվականներին եկեղեցին քանդվել է։ Այն տարածքը, որտեղ կանգնած է եղել եկեղեցին, կառուցապատվել է միայն 1960-ական թվականներին։
Այսպիսով Պրեսնյայի Սուրբ Աստվածածին հայկական եկեղեցին եղել է առաջին հայկական եկեղեցին, որը կառուցվել է Մոսկվայում։ Դրանից հետո՝ 1779 թվականին, կառուցվել է Սուրբ Խաչ եկեղեցին, ապա 1815 թվականին՝ Սուրբ Հարություն եկեղեցին Վագանկովյան գերեզմանատանը։ Սուրբ Հարություն եկեղեցի են տեղափոխվել Պրեսնյայի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում թաղված Լազարյանների աճյունները։


== Տես նաև ==
Մոսկվայի հայ համայնքի պատմություն


== Ծանոթագրություններ ==
Կանչուրա

Կանչուրա (ռուս.՝ Канчура, բաշկիրերեն՝ Ҡансыра), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կույուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 181 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Չինական ծնծղա

Չայնա ծնծղա (անգլ.՝ China cymbal), հարվածային գործիք, ծնծղաների տեսակ։ Առաջացել է գոնգից։
Չայնա ծնծղայի անվանումը գալիս է նրա ձևից, որը նման է չինական Bo երաժշտական գործիքին։
Չայնա տեսակի ծնծղաները հաճախ հանդիպում են ռոք երաժշտության տարբեր մեկնաբանություններում, մասնավորապես, ծանր մետալ (անգլ.՝ Metal) և տրեշ մետալ  (անգլ.՝ thrash metal)։ Այն հաճախ օգտագործվում է ջազ ֆյուժն (անգլ.՝ Jazz fusion) և լատինաամերիկյան (անգլ.՝ Latin) երաժշտության մեջ։
Չայնա ծնծղայի անվան տակ նաև պատրաստվում են գմբեթի ձևով և մարմնի կորությամբ տարբերվող Swish և Pang սկավառակներ։
Սկավառակը արձակում է բարձր, կտրուկ, թեթևակի կեղտոտ ձայն, որն օգտագործվում է հատկապես ստակկատոյի հզոր շեշտադրումներ ստեղծելու համար։ Սակայն սկավառակը կարող է օգտագործվել նաև Ride պարտիայի համար։
Սկավառակի չափերը 14-22 դյույմ են, փոքր սկավառակներին անվանում են splash-china։
Այս սկավառակների միջև եղած տարբերությունը գլանաձև կամ կիսակոնաձև գմբեթն է։ Սկավառակի եզրը շրջված է դեպի վեր, այսինքն՝ հակառակ մարմնի ճկման հիմնական ուղղությանը։
Այս սկավառակները օգտագործվում են ինչպես հարվածային գործիքների խմբում, այնպես էլ՝ իբրև զուգադիր սկավառակներ։
Հենակի վրա տեղադրման ժամանակ սկավառակները կախվում են ինպես գմբեթը դեպի ներքև, այնպես էլ դեպի վերև։ Գմբեթի դիրքը ներքևում ձայնին հաղորդում է լայն հնչերանգ։
Չայնա ծնծղայի սկավառակների բնորոշ դասավորությունը մեծ անկյան տակ է, որոշ դեպքերում՝ գրեթե ուղղահայաց։ Դա արվում է կայունությունը նվազեցնելու համար (նոտայի երկարությունը հարվածից հետո), քանի որ սկավառակը ուղղահայաց դիրքում իր կշիռով «դանդաղեցնում է» տատանումը։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաղդատյան

Բաղդատյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Հայկուշ Բախշիի Բաղդատյան (1928-1975), հոգեբույժ։
Սարգիս Հակոբի Բաղդատյան (1887-1949), պետական գործիչ։


== Տես նաև ==
Բաղդադյան


== Ծանոթագրություններ ==