armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սանդրա Սանչես

Սանդրա Սանչես Խայմե (իսպ.՝ Sandra Sánchez Jaime, սեպտեմբերի 16, 1981(1981-09-16), Տալավերա դե լա Ռեինա, Toledo Province, Կաստիլիա-Լա Մանչա, Իսպանիա), իսպանացի կարատեիստ։ 2020 թվականի Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։ Կանանց կատայի անհատական մրցումներում աշխարհի չեմպիոն (Մադրիդ, 2018 թվական), Եվրոպայի վեցակի չեմպիոն (2015-2021)։ Սանդրա Սանչեսն ընդգրկվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում որպես կարատեի Կարատե1 Պրեմիեր լիգայում ամենաշատ մեդալներ նվաճած անձ․ 2014 թվականի հունվարից մինչև 2020 թվականի փետրվար ընկած ժամանակահատվածում նա նվաճել է 35 մեդալ բոլոր մրցաշարերում, որոնց մասնակցել է։


== Կենսագրություն ==
Սանդրա Սանչեսը ծնվել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։


== Կարիերա ==

2015 թվականին ոսկե մեդալ է նվաճել Ստամբուլում 2015 թվականի Եվրոպայի առաջնության կատայի կանանց մրցաշարում։ Նույն թվականին նա ոսկե մեդալ է նվաճել 2015 թվականի Եվրոպական խաղերում, որը տեղի է ունեցել Բաքվում։ Եզրափակչում նա հաղթել է ֆրանսիացի Սենդի Սկորդոյին։
Լինցում կայացած 2016 թվականի կարատեի աշխարհի առաջնությունում Սանչեսը բրոնզե մեդալ է նվաճել կատայի անհատական մրցումներում։ 2017 թվականին նա արծաթե մեդալ է նվաճել Վրոցլավում կայացած 2017 թվականի Համաշխարհային խաղերի կանանց կատայի մրցումներում։ Եզրափակիչում նա պարտվել է ճապոնացի Կիյոու Սիմիձուին։
2018 թվականին նա ոսկե մեդալներ է նվաճել Նովի Սադի Եվրոպայի առաջնությունում և Մադրիդի աշխարհի առաջնությունում։
2019 թվականին ոսկե մեդալ է նվաճել Իսպանիայի Գվադալախարա քաղաքում անցկացված Եվրոպայի առաջնությունում։ Նույն թվականին նա  ներկայացրել է Իսպանիան Մինսկում անցկացված 2019 թվականի Եվրոպական խաղերում և ոսկե մեդալ նվաճել կատայի անհատական մրցումներում։ Ի վերջո, նա նաև ոսկե մեդալ է նվաճել Դոհայում կայացած 2019 թվականի համաշխարհային լողափային խաղերի կատայի անհատական մրցումներում։
2021 թվականին Սանչեսը ոսկե մեդալ է նվաճել Պորեչում ընթացող կարատեի Եվրոպայի առաջնությունում։ Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերում դուրս է եկել կատայի մրցումների եզրափակիչ, որտեղ հաղթել է ճապոնացի Կիեու Սիմիձուին և դարձել կարատեի օլիմպիական չեմպիոն։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանուշի Չխիլար

Մանուշի Չխիլար մայիսի 14, 1997(1997-05-14), Sonipat, Rohtak division, Հարյանա, Հնդկաստան հնդիկ մոդել։ Միսս  աշխարհ 2017  մրցույթի հաղթող։ Չխիլարը վեցերորդ հնդիկ մասնակիցն է, ով հաղթել է  «Միսս աշխարհ» մրցույթում։


== Կենսագրություն ==
Չխիլարը ծնվել է Խարյանա նահանգում՝ ջատ էթնիկ խմբի պատկանող ընտանիքում։ Հայրը՝ բժիշկ Միտրա Բեու Չիխլարը  պաշտպանական հետազոտությունների կազմակերպության գիտնական է, մայրը՝ բժիշկ Նիլեմ Չիխլարը, մարդկային վարքագծի և հարակից գիտությունների ինստիտուտի  նյարդային համակարգի բիոքիմիայի բաժնի տնօրեն և բժիշկ է ։
Չիխլարը սովորել է Նյու Դելիի  սուրբ Ֆոմայի դպրոցում։ Հանդիսանում է Սոնիպատի կանանց  բժշկական քոլեջի ուսանողուհի։ Տարված է  կուչիպուդի պարատեսակով։


== Միսս աշխարհ 2017 ==
Մանուշի Չխիլարը  հաղթել է  2017 թվականի նոյեմբերի 18-ի Միսս աշխարհ մրցույթում, որը տեղի է ունեցել Չինաստանի  Սանյա քաղաքում՝ դառնալով  Հնդկաստանից վեցերորդ տիտղոսակիրը։


== Ծանոթագրություններ ==
Համիլթոն (Բերմուդներ)

Համիլթոն (անգլ.՝ Hamilton), Բերմուդյան կղզիների վարչական կենտրոնը։ Համիլթոնը պատկանում է Պեմբրուկ շրջանին։ Քաղաքը կոչել են նահանգապետ սըր Հենրի Համիլթոնի պատվին, որը կառավարել է 1778 թվականից միչև 1794 թվականը։ 


== Պատմություն ==

Համիլթոնի պատմությունը սկսվել է 1790 թվականից, երբ Բերմուդների կառավարությունն իր ապագա նստավայրի համար վերապահել էր 587 հազար մ² (145 ակր) հող, որը 1793 թվականին պաշտոնապես հաստատվել էր պառլամենտական ակտով։ 1815 թվականին գաղութի վարչական կենտրոնը Սենտ Ջորջից տեղափոխվել է Համիլթոն։ Համիլթոնը քաղաքամասից քաղաք է դարձել 1897 թվականին` Համիլթոն քաղաքի տաճարի (Անգլիկան եկեղեցի) կառուցումից հետո։ Ավելի ուշ կառուցվեց կաթոլիկ տաճարը։ Այսօր Համիլթոնը ֆինանսական կենտրոն է, խոշոր նավահանգիստ և տուրիստական նպատակակետ։


== Բնակչություն ==
Թեև Համիլթոնը Բերմուդյան կղզիների վարչական կենտրոնն է, նրա մշտական բնակչությունն ընդամենը 1010 բնակիչ է (2010), թեպետ որոշ գնահատականներով` 1500 է։ Համիլթոնը Բերմուդների միակ պաշտոնական քաղաքն է, բայց փաստացի այն ավելի փոքր է պատմական Սենտ Ջորջ քաղաքից։


== Կլիմա ==
Հաշվի առնելով կղզու աշխարհագրական դիրքը, ինչպես նաև Ատլանտյան օվկիանոսի կողմից ակտիվ ցիկլոնները՝ Համիլթոնն ունի արևադարձային կլիմա, գրեթե հավասարաչափ առատ տեղումներով (մի քիչ ավելի պակաս ապրիլին-մայիսին, մի քիչ շատ հոկտեմբերին, մնացած ամիսներին` 100-120 մմ)։


== Էկոնոմիկա ==
Քաղաքը ծառայում է Bacardi ընկերության  Accenture (նախկին Անդերսեն Քոլսալթինգ) ղեկավար կայան։ Այստեղ գրանցված են նաև ACE Ltd., SVP Worldwide ընկերությունները և այլ։ Այստեղ չունի անվանական գրասենյակ Tyco International  ընկերությունը։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Համիլթոնը  ք.Պերթի (Ավստրալիա) հակոտնյան է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաք Համիլթոն Archived 2006-04-20 at the Wayback Machine. Պատմական տեղեկություններ կայքում Bermuda Island.net անգլերեն լեզվով
Սմոլովկա (այլ կիրառումներ)

Սմոլովկա, կարող է վերաբերել՝

Սմոլովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստիշևի շրջանում
Սմոլովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում
Մուտուրկա

Մուտուրկա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 4 կմ հյուիս-արևելք։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել, իսկ բնակիչների մեծ մասը կոտորվել է Կամախի կիճում 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 142 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, հողագործությունն ու արհեստներն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղի մոտ է գտնվում Մուտուրկա վանական համալիրը։ Վանական համալիրի մեջ է մտնում Ս. Լուսավորիչ գմբեթավոր, չափերով մեծ եկեղեցին և Խորվիրապ ու Ս. Սարգիս փոքրիկ եկեղեցիները։ Ըստ ավանդության Խորվիրապի ներսի փոսում մի գիշեր անց է կացրել Գրիգոր Լուսավորիչը։ Վանքի մասին առաջին հիշատակությունները վերաբերվում են XVI դարին։


== Կրթություն ==
Վանքին կից գործում էր վարժարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (117301-117400)

Աստերոիդների ցանկ (117201-117300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (117401-117500)
 Աստերոիդների ցանկ (117201-117300)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (117401-117500)
Ոսխայի ճակատամարտ (350)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ոսխայի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)Ոսխայի ճակատամարտ 350 թվական, տեղի է ունեցել հայ-հռոմեացի միացյալ և պարսկական զորաբանակների միջև, Բասեն գավառի Ոսխա գյուղի մոտ։ Պարսից արքա Շապուհ II, գերելով և կուրացնելով Հայոց արքա Տիրանին, փորձել է նվաճել Հայաստանը։ Հայ ավագանին՝ Սյունյաց նահապետ Անդովկի և Արշակունյաց նահապետ Արշավիր Կամսարականի գլխավորությամբ, համախմբելով ուժերը, հռոմեական զորքի օգնությամբ ջախջախել է պարսկական բանակը և ազատագրել երկիրը։ Մարտական դաշտից փախած Շապուհ II հարկադրված կնքել է հաշտության պայմանագիր, որով ազատել է Տիզբոնում բանտարկված Տիրան արքային և մյուս հայ գերիներին, հրաժարվել Հայաստանի նկատմամբ ունեցած հավակնություններից։ Կուրացված Տիրանը գահից հրաժարվել է հօգուտ որդու՝ Արշակ II-ի։
Կապրոն

Կապրոն, պոլի-ε-կապրոամիդից ստացվող պոլիամիդային մանրաթելերի անվանումը հետխորհրդային երկրներում։ Այլ երկրներում նույնատիպ թելերը թողարկվում են պեռլոն (Գերմանիա), սիլոն (Չինաստան), նայլոն-6, կապրոլան (ԱՄՆ), ամիլան (Ճապոնիա), բոդանիլ (Շվեյցարիա), ցելոն (Մեծ Բրիտանիա) անվանումներով։
Շնորհակալությո՜ւն, հայրի՛կ (ֆիլմ)

«Շնորհակալություն, հայրիկ» (անգլ.՝ Thank you, Dad), 2014 թվականին «Թիմ պրոդաքշն» ընկերության և Հայաստանի ազգային կինոկենտրոնի նկարահանած հայկական ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը հայկական արմատներով Ամերիկայում բնակվող Վիրջի (Վերժինե) անունով մի աղջկա մասին է, ով ծանոթանալով հոր կտակի հետ՝ տեղափոխվում է Հայաստան։ Կտակում ասվում է, որ հայրը 50 միլիոն դոլար է կտակել աղջկան, սակայն ժառանգությունը կստանա այն դեպքում, երբ Հայաստանում կամուսնանա Բարգևոս անունով հայ տղամարդու հետ։ Վերժինեն այնպես է սիրահարվում Հայաստանին, որ որոշում է տեղափոխվել և մնալ հայրենիքում։


== Դերերում ==
Վերժինե՝ Քրիստա Մարիա Դոնարգո
Բարգևոս՝ Միքայել Պողոսյան
Վիգեն Ստեփանյան
Լևոն Հարությունյան
Աշոտ Տեր-Մաթևոսյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Շնորհակալություն, հայրիկ» Archived 2015-02-28 at the Wayback Machine.
Սամաթ լեռ

Սամաթ լեռ, Ֆիլիպինների Պիլար մունիցիպալիտետում գտնվող լեռ։ Նրա գագաթի մոտ տեղակայված է Սամաթ լեռան ազգային սրբավայրը, որը նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում ընկած ֆիլիպինցիներին և ամերիկացիներին։


== Աշխարհագրություն ==
Սամաթց լեռը Մարիվելես լեռան պարազիտային կոնն է և չունի պատմական որևէ ժայթքում։ Սամաթ լեռան գագաթը Մարիվելես կալդերայից 9.2 կմ (5.7 մղոն) հյուսիս է։ Սամաթ լեռը ունի 550 մետր լայնությամբ խառնարան, որը բացված է դեպի հյուսիս-արևելք։ Սամաթ լեռան խաչը գտնվում է խառնարանի եզրին։


== Պատմական կարևորություն ==

1942 թվականին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին, ծանր կորուստներ կրելով Ճապոնիայի կայսրության բանակի կողմից ամբողջ Լուսոնի երկայնությամբ, Ֆիլիպինների և Ամերիկայի զինվորները հետ էին նահաջել Բաթան թերակղզի, որպեսզի վերակազմավորվեն վերջին խիզախ, բայց ապարդյուն պայքարի համար։ 4 ամսվա պայքարից հետո գեներալ-մայոր Էդվարդ Պ. Քինգի հրամանատարությամբ 78 000 տանջված, հիվանդ և քաղցած զինվորներ 1942 թվականի ապրիլի 9-ին հանձնվում են ճապոնացիներին։ Հայտնի է «Բաթանի անկումը» անունով։ Այն պատմության մեջ ամերիկացի զինվորների միակ ամենամեծ հանձնումն է, Բաթան նահանգի Մարիվելես քաղաքը նրանց վերջին ամրոցն էր, որից հետո Ֆիլիպինների զինվորների հետ միասին նրանց տանում են 80 մղոն (130 կմ) երկարություն ունեցող երթ դեպի Կապաս, որը հայտնի է որպես «Բաթանի մահվան երթ»։
Սամաթ լեռան ազգային սրբավայրը կառուցվել է որպես համապատասխան հուշարձան՝ նվիրված հերոսական պայքարին և այն զինվորներին, որոնք կռվել և նահատակվել են պատմական ազատության բաստիոնում։


== Դունսուլան ջրվեժ ==
Դունսուլան (14°36′52″ հս․ լ. 120°29′33″ ավ. ե.) ջրվեժը գտնվում է Սամաթ լեռան ստորոտում՝ Ազգային սրբավայրի հյուսիս-արևելքում, ինչպես նաև Պիլար քաղաքում։ Դունսուլան ջրվեժը և գետը հիմնական դրենաժն են Սամաթ լեռան խառնարանի կողմում։


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Photo of Dunsulan Falls Archived 2016-04-05 at the Wayback Machine. from Panoramio
Ալմշկա (գետակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալմշկա (այլ կիրառումներ)Ալմշկա, գետակ Ճորոխի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը, որը Բաբերդի քաղաքից մոտ 10 կմ արևելք ընկած Ալմշկա գյուղից սկիզբ առնելով, հոսում է դեպի հյուսիս և Ճորոխին է միանում Պիգեյ գյուղի մոտ։


== Ծանոթագրություններ ==
Խորխոռունիք

Խորխոռունիք, գավառ Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի կազմում, Վանա լճից արևմուտք։
Հայ մատենագիրները հիշատակում են Խորխոռունիների նախարարական տոհմը, իսկ իբրև գավառ Խորխոռունիք չի հիշատակվում։ Ենթադրում են, որ VII դարի «Աշխարհացոյց»-ում գավառի անունը հետագա խմբագիրներն են ավելացրել՝ իմանալով, որ այն եղել է համանուն տոհմի կալվածքը։ Մոտավորապես համապատասխանում էր հետագայի Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակին։
Մակերևույթը հիմնականում հարթ է, հյուսիսարևմտյան մասում՝ լեռնոտ։ Տարածքն ընդգրկող Բուլանըխի գավառը XX դարի սկզբին ուներ ավելի քան 68 գյուղ, որոնցից 29-ը՝ հայաբնակ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Հայերի հետ ապրում էին քրդեր ու չերքեզներ։ Գավառի կենտրոնն էր Կոփ գյուղաքաղաքը, որը 1914 թ.-ին ուներ 500 ընտանիք (340-ը՝ հայ)։ Խորխոռունիքի հայաբնակ գյուղերն էին՝ Ապրի, Ալիպոճան, Բլուր, Գարազել, Գեաբոլան, Թեղուտ, Թրքաշեն, Լաթար, Խաչլու, Խարաբաշահար, Խոշգյալդի, Կոպակ, Կոպո, Կոփ, Միջիթլու, Միրիպար, Մոլլաքյանդ, Յակրակ, Յատկոն, Շեխեաղութ, Շեխվոտի, Շիրվանշեխ, Ոտնչոր, Պրտոպ, Քեքառլու, առավել բազմամարդ էին Յոնջալուն (250 ընտանիք), Լիզը (200), Համզաշեխը (150)։ Գավառի հայ բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թ.-ի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը կոտորվել է բռնագաղթի ճանապարհին։


== Տես նաև ==
Տուրուբերան
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Գրականություն ==
Թ. Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»
Երեմյան Ս., Հայաստանը ըստ «Աշխարհ ացոյց»-ի, Ե., 1963
Ա-Դ ո, Վանի, Բիթլիսի և Էրզրումի վիլայեթները, Ե., 1912


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Ծանոթագրություններ ==
Դանիել Դեյ-Լուիս

Դանիել Մայքլ Բլեյկ Դեյ-Լյուիս (անգլ.՝ Daniel Day-Lewis, ապրիլի 29, 1957(1957-04-29)[…], Քենսինգթոն և Լոնդոն, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի հայտնի դերասան, կրկնակի՝ բրիտանական և իռլանդական քաղաքացիությամբ։ Դեյ-Լյուիսը միակ դերասանն է, որն արժանացել է «Օսկարի» երկու տարբեր դարերում, և միակն է, որն ստացել է 3 «Օսկար»՝ որպես լավագույն դերասան։
Դանիել Դեյ-Լուիսը իր խաղացած երեք դերերի համար՝ որպես Կրիստի Բրաուն  «Իմ ձախ ոտքը» (1989) ֆիլմում, որպես Դանիել Պլեյնվյու` «Նավթ» (2007) և որպես Աբրահամ Լինքոլն` «Լինքոլն» ֆիլմերում, արժանացել է «Օսկարի» լավագույն դերասանի համար անվանակարգում։ Արժանացել է «Ոսկե Գլոբուսի» և BAFTA-ի։ «Նյու Յորքի ավազակախմբերը» (2002) ֆիլմում Բիլլ Քատտինգի դերի համար նա ստացել է BAFTA և Screen Actors Guild մրցանակները։ 2013 թվականին ստացել է ևս մեկ Ոսկե Գլոբուս դրամայի լավագույն դերասան անվանակարգում «Լինքոլն» ֆիլմի համար։
Դեյ-Լուիսը մեծացել է Լոնդոնում, նրա հայրը իռլանդացի գրող Սեսիլ Դեյ-Լուիսն է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դանիել Դեյ-Լուիս
Կաբյասովո

Կաբյասովո (ռուս.՝ Кабясово, բաշկիրերեն՝ Кәбәс), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 42 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դվնիկ (Մշո գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դվնիկ (այլ կիրառումներ)Դվնիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 16 կմ հյուսիս-արևելք, արգավանդ դաշտում՝ Թիլ-Ցրոնք ճանապարհի վրա։


== Պատմություն ==
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծագույն մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Բնակչություն ==
Եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։
1890 թ.-ին ուներ 50 կամ 80 տուն՝ 600 հայ բնակչով։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղում կար Ս. Սիոն անունով հայկական եկեղեցի։


== Կրթություն ==
Դվնիկն ուներ դպրոց, որը 1870 թ.-ին բացվել էր Գարեգին Սրվանձտյանի ջանքերով։ Դպրոցում ուսանում էր 20 աշակերտ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլկյա

Կոլկյա (էստ․՝ Kolkja), գյուղական ավան Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պեիպսիեեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 277 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մուրճ (ամսագիր, Թիֆլիս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մուրճ (այլ կիրառումներ)«Մուրճ», գրական, հասարակական-քաղաքական ամսագիր։ Հրատարակվել է 1889-1907 թթ. Թիֆլիսում։ Խմբագիրներ՝ Ա. Արասխանյան, Լ. Սարգսյան։


== Հիմնումը ==

1888 թ. Ավետիք Արասխանյանը, նպատակ ունենալով հայերեն լեզվով ամսագիր հրատարակել Թիֆլիսում, ցարական կառավարությանն է դիմում խնդրագրով, որտեղ գրված է՝ «Լինենք թարգման հայ ազգի կարիքների, աշխատենք մեր ազգը ուսումնասիրելով նորա շահերը պաշտպանել։ Յորդորենք նորան մտածել ուղիղ, զգալ ազնիւ զգացումներ, հարթել ջանանք նորա առաջանալու ճանապարհները․․․»։ Կառավարությունը թույլ է տալիս «Մուրճ» ամսագրի տպագրությունը։
«Մուրճը» հրատարակվել է 1889 թ. հունվարից մինչև 1907 թ. ապրիլը՝ անձնական ունեցվածքի զոհաբերությունների, մեծ դժվարությունների գնով։


== Գործունեությունը ==
«Մուրճը» եղել է ժամանակի արևելահայ ամենաժողովրդական հանդեսը։ Ամսագիրը կողմնակիցն էր մասնավոր սեփականության, և իր շուրջը համախմբելով ժամանակի ձեռնհաս գործիչներին, առաջ էր քաշում ազգային կյանքի բոլոր բնագավառներում հեղաշրջում առաջացնող հարցեր ու տալիս նրանց պատասխանները։ Այդ հարցերը վերաբերվում էին տնտեսական ու մտավոր կյանքին, հասարակական ու քաղաքական իրադարձություններին, քննարկվում էին խնդիրներ՝ կապված լուսավորությանն ու մշակույթին, գրականությանը, մամուլին ու գիտությանը և այլն։ Ամսագիրը հաճախ էր անդրադառնում հայ համայնքների կյանքին, լուսաբանում նրանց առօրյան, դրվատանքի ու քննադատական խոսք ասում նրանց մասին։ Մերկացվում էր հայկական գյուղերում տիրող անիշխանությունն ու կաշառակերությունը, գյուղական ցեցերի վայրագությունները, թալանն ու օրինազանցությունները։ «Մուրճն» իր շուրջն էր համախմբել հայ գրողներին (Լ. Շանթ, Դ. Դեմիրճյան և այլն), անդրադարձել հայ հին ու նոր գրականության նշանավոր դեմքերին՝ Փաւստոս Բյուզանդ, Սայաթ-Նովա, Րաֆֆի և ուրիշներ։ Դեռ նոր գրական ասպարեզ իջած Հովհաննես Թումանյանից 1891-93 թ. «Մուրճը» տպագրել է ավելի քան 35 ստեղծագործություն։ Ավ. Արասխանյանը գրականությունը դիտում էր մի կողմից իբրև ժողովրդի կյանքն արտացոլելու, մյուս կողմից՝ նրան ծառայելու միջոց։
Արասխանյանը «Մուրճը» խմբագրել է տասներկու տարի անընդմեջ։ Նրանից հետո այն խմբագրել են մի քանի այլ անձինք, որոնք հաճախ սեփական գումարներով են փակել ամսագրի ծախսերն ու պարտքերը։ Այդ անուններից են Կոնստանդին Կրասիլնիկյանը, Վարդուհի Քանանյանը, Լևոն Սարգսյանը։
«Մուրճը» փակվեց 1907 թվականի ապրիլին։ Փակման պատճառը ոչ միայն նյութական դժվարություններն ու «Հերմես» տպարանի գործունեության դադարեցումն էր, այլ նաև՝ ռուսական հեղափոխությունից հետո կյանքում ստեղծված նոր պայմանները, հասարակական ուժերի նոր հարաբերությունները։


== Գրականություն ==
Գառնիկ Անանյան, Հայ գրականությունը «Մուրճ» ամսագրում (90-ական թվականներ), Երևան, Երևանի համալսարանի հրատարակչություն, 1972, 80 էջ։


== Աղբյուրներ ==
Արասխանյան Ավետիք, Հայկական համառոտ հանրագիտարան, հտ. 1, Երեւան, 1990, էջ 334։
Արասխանյան Ավետիք, Հայ Նոր գրականության պատմություն, հտ. 4, Երեւան, 1972, էջ 114։
Մատենագիտություն «Մուրճ» ամսագրի, կազմ.՝ Կ. Քացախյան, խմբ. Հր. Կոստիկյան, Երեւան, Ալ. Մյասնիկյանի անվան գրադարան, 1977, 776 էջ։
Սարինյան Ռ., Ավ. Արասխանյան, Երեւան, «Հայաստան» հրատարակչություն, 1980, 148 էջ։
Կանաչ պատ

Կանաչ պատ (կենդանի պատ, ուղղահայաց այգի), բուսական պատերի համակարգ կամ պատ, որը ներկայացնում է կենդանի բույսերի ամբողջություն` ուղղահայաց տեղավորված հատուկ կառուցվածքների մեջ։
Ուղղահայաց այգին օգտագործում են ինչպես շենքի արտաքին պատերի, տանիքի և տարբեր կոնստրուկցիաների ձևավորման համար, այնպես էլ շենքի ներսում։ Կանաչ պատի գաղափարը իր աշխատանքներում օգտագործել է ֆրանսիացի բուսաբան և դիզայներ Պատրիկ Բլանը։ Նրա աշխատանքների մեծամասնությունը գտնվում է Փարիզում։ Ուղղահայաց առաջին ինստալյացիան ստեղծվել է 1988 թվականին։
Կանաչ պատերի կառուցվածքները տարբերվում են նյութերով, հաղորդակցման, ամրության համակարգով, տեխնիկական առանձնահատկություններով, ուղղահայաց ուղղվածության ընդհանուր սկզբունքի պահպանմամբ, կենսաապահովության համակարգի առկայությամբ։ Ուղղահայաց պատի համար բույսերն ընտրվում են ինդիվիդուալ կերպով` կախված պայմաններից և մասնակի նկարչական որոշումից. ամեն դեպքում սովորաբար փորձում են օգտագործել ցածր բարձրություն ունեցող բույսեր` 30-35 սմ բարձրությամբ։
Ներքին տարածության ձևավորման համար հիմնականում օգտագործվում են բույսերի տրոպիկական տեսակներ։ Ներքին ձևավորումը պահանջում է ներքին կլիմայական պայմաններին դիմադրող բույսեր։
Կանաչ պատերը հաճախ կարելի է հանդիպել քաղաքային միջավայրում, որտեղ բույսերը պահպանում են ամբողջ շենքի ջերմաստիճանը։
Կենդանի պատերը նաև կարող են օգտագործվել գրի վերաօգտագործման համար։ Բույսերը կարող են մաքրել աղտոտված ջուրը` կլանելով չլուծված սնուցիչները։


== Արտաքին հղումներ ==
Կանաչ պատի ենթակառուցվածքների տեղեկատու
Կանաչ պատի աշտարակ, Հանոյ, Վիետնամ Archived 2016-08-07 at the Wayback Machine.
Վալերի Մարտիրոսյան

Վալերի Հակոբի Մարտիրոսյան (փետրվարի 8, 1949(1949-02-08), Գանձակ, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մաթեմատիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1992),
ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ 2006 թվականից։


== Կենսագրություն ==
1966-1971 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետում։ 1974-1981 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ Մաթեմատիկայի ինստիտուտում, 1992-2001 թվականներին՝ ԵՊՀ մաթեմատիկայի ֆակուլտետում, 2011-2012 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ մաթեմատիկայի ինստիտուտի տնօրեն, 2011 թվականից Երևանի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետի ֆունկցիայի տեսության ամբիոնի պրոֆեսոր։ Հայ մաթեմատիկոսների միության անդամ է։


== Գործունեություն ==
Աշխատանքները վերաբերում են կոմպլեքս փոփոխականի ֆունկցիաների տեսությանը (կոմպլեքս տիրույթում բացթողումներ ունեցող անալիտիկ ֆունկցիաներով հավասարաչափ և շոշափումային մոտավորություններ, աստիճանային շարքերի եզակիությունների տեղայնացման հարցեր, ամբողջ ֆունկցիաների միակության արդյունքներ)։


== Երկեր ==
Степенные ряди։ Аналитическое продолжение и ликализация особенностей, Е., 1991 (համահեղինակ).


== Ծանոթագրություններ ==
Մեսամե Բալդա

Մեսամե Բալդա (վրաց.՝ მესამე ბალდა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մարտվիլի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 225 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մարտվիլյից հեռու է 11 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 341 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բնուտ

Բնուտ, լեռնագագաթ Հայաստանի Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի սահմանագլխին, Գենուտի լեռների հյուսիս-արևելյան մասում, Ելփին գյուղից 4 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրություն 2532  մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Քամելտալ

Քամելտալ (գերմ.՝ Kammeltal), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Գյունցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 3392 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 41,74 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 74 145։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Լովիսա Օրբերգ

Լովիսա Օրբերգ (Արբերգ) (շվեդերեն՝ Lovisa Åhrberg, լրիվ անունը՝ Maria Lovisa Åhrberg, մայիսի 17, 1801(1801-05-17), Ուփսալա, Շվեդիա - մարտի 26, 1881(1881-03-26), Ստոկհոլմ), շվեդ բժշկուհի, վիրաբույժ։ Նա գործող վիրաբույժ էր շատ ավելի վաղ, երբ կանանց պաշտոնապես թույլատրվել է համալսարանում բժշկություն սովորել (1870 թվական)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1801 թվականի մայիսի 17-ին Ուփսալայում՝ Էրիկ Օրբերգի, որն աշխատում էր Ուփսալայի համալսարանում, և նրա կնոջ՝ Բրիտի Մարի Ուփգրենի ընտանիքում, որը ժողովրդական հեքիմ էր։

Վաղ տարիքում հետաքրքրություն է ցուցաբերել բժշկության և առողջապահության նկատմամբ, երբ օգնել է իր մորը և տատիկին, որոնք իրենց աշխատանքի ընթացքում խնամում էին հիվանդներին։ Տեղափոխվել է Ստոկհոլմ, մասնավոր տանն աշխատել է սպասուհի, ընկերները հաճախ են դիմել նրան հիվանդ ժամանակ։ Չնայած նրան, որ նա ինքնուս էր, նրա դրական հեղինակությունը արագորեն տարածվել է, և շուտով Լովիսան ունեցել է այնքան հաճախորդներ, որ դադարել է աշխատել որպես սպասուհի և կարողացել է տարբեր շերտերի հասարակության հիվանդների շրջանում իր սեփական պրակտիկայի շնորհիվ կայանալ որպես բժիշկ։ Նա բժշկական շրջանակների կողմից հանդիպել է որոշակի դիմադրություն, բայց հետո նրա գիտելիքները ստուգվել են, նրա բժշկական գործունեությունը խաբեություն չի եղել, և նրան թույլատրվել է աշխատել որպես բժիշկ։ Իր քաղաքացիական գործերի համար Լովիս Օրբերգը 1852 թվականի մայիսի 12-ին Շվեդիայի թագավոր Օսկար I-ի կողմից ստացել է «Քաղաքացիական վաստակի համար» թագավորական մեդալ (För medborgerlig förtjänst)՝ ոսկու տասներկուերորդ չափով (GMmf12):
Այսպիսով, նա ճանաչվել է շվեդ առաջին գործող կին բժիշկը։ Լովիսա Օրբերգը եղել է շատ հայտնի, նրա բժշկական ծանրաբեռնվածությունն այնքան լարված էր, որ նրա սեփական առողջությունը սկսել է վատթարանալ, բազմիցս ճանապարհորդել է և հանգստացել Կարլսբադի (այժմ՝ Կարլովի Վարի) սպա հանգստավայրերում։ Լովիս Օրբերգին ժողովուրդը անվանել է «Աստվածամայր Արբերգ» (Jungfru Åhrberg): Իր բժշկական պրակտիկան սկսելով 1820-ական թվականներին՝ նա աշխատել է մինչև 1860-ական թվականները։
1871 թվականին Օրբերգը կուրացել է ու գնացել վաստակած հանգստի։ Նրա մահից մեկ տարի առաջ բժշկի մասնագիտությունը Շվեդիայում պաշտոնապես բացվել է կանանց համար, և կանայք կարողացել են ուսում ստանալ համալսարանների բժշկական ֆակուլտետներում։ Շվեդիայում համալսարանական կրթությամբ առաջին կին բժիշկը դարձել է Կարոլինա Վիդերստրյոմը։
Մահացել է 1881 թվականի մարտի 26-ին, Ստոկհոլմում։
1856 թվականին շվեդ գրող և ֆեմինիստ Ֆրեդրիկա Բրեմերն իր «Գերտա, Կամ մի հոգու պատմություն» վեպում հիացմունքն է հայտնել Լովիսա Օրբերգին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Svenskt biografiskt handlexikon - Åhrberg, Maria Lovisa(շվեդ.)
Maria Lovisa Åhrberg(անգլ.)
Աբրահամ Այվազյան

Աբրահամ Հակոբի Այվազյան (1846, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - սեպտեմբերի 5, 1909(1909-09-05), Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն), հայ բանասեր, բանաստեղծ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրի Մայր վարժարանում։ 1863 թվականին եղել է Արտավազդյան թատերական ընկերության անդամ։ 1865 թվականին մեկնել է Խարբերդ, զբաղվել ուսուցչությամբ։ Մեկ տարուց վերադարձել է Պոլիս, իր եղբոր՝ Գևորգ Այվազյանի հետ 1869 թվականին հիմնել է «Մամուլ» երգիծաթերթը։ «Մամուլ» պարբերականում և այլ թերթերում տպագրել է հոդվածներ, ակնարկներ։ «Բյուզանդիոն» թերթում տպագրել է մի շարք նշանավոր հայերի կենսագրություններ։ 1860-ականներին լույս է ընծայել բանաստեղծությունների և այլ բնույթի մի քանի գրքույկներ, ինչպես «Արտասուք հայ մանկան», «Ի մահ Մամիկոնյան Վարդանա հայ դյուցազնին» (1862), «Առաջին մրմունջք» (1864), «Անակրեոնյան նվագք» (1865) և այլն։ Առավել ուշագրավ է նրա «Շար հայ կենսագրությանց» (1893) եռհատոր աշխատությունը, որը պարունակում է XVIII-XIX դարերի մշակութային մի շարք գործիչների կենսագրությունները։ Հակառակ համիդյան գրաքննական խստություններին, այդ հատորում տեղ են գտել նաև Խաչատուր Աբովյանն ու Միքայել Նալբանդյանը, գրաքննական նկատառումներով առաջինը ներկայացվել է որպես Քանաքեռցի Խաչատուր, Նալբանդյանը որպես Միքայել Պայտարյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Վրոցլավ

Վրոցլավ (լեհ.՝ Wroclaw), քաղաք Լեհաստանի հարավ-արևմուտքում, նավահանգիստ Օդրա գետի ափին, Վրոցլավի վոյեվոդության վարչական կենտրոնը։ 622 հազար բնակչությամբ (1981 թվական)։ Տրանսպորտային հանգույց է։ Առաջատար ճյուղերն են մեքենաշինությունը, մետալուրգիան, քիմիական, թեթև, սննդի և պոլիգրաֆ արդյունաբերությունը։ Կա ՋԷԿ, գազի գործարան։ Ունի մի քանի ԲՈւՀ (այդ թվում՝ համալսարան)։ Պատմական աղբյուրներում առաջին անգամ (Բրեսլավլ անունով) հիշատակվում է 980 թվականին։ 1000 թվականից եղել է եպիսկոպոսության կենտրոն։ 1335 թվականից մտել է Չեխական թագավորության կազմի մեջ և Սիլեզիայի գլխավոր քաղաքն էր։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939—1945 թվականներ) ժամանակ օկուպացրել են գերմանացիները։ Կա քաղաքա-պետարան (XIII—XVI դարեր․), կաթոլիկ եկեղեցի (XIII —XVIII դարեր), վերամիավորման ցուցահանդես համալիր։
Վրոցլավը համալսարանական քաղաք է, որի բնակիչներից ավելի քան 130 հազարը ուսանողներ են և Վրոցլավը դարձնում են Լեհաստանի ամենաերիտասարդ քաղաքներից մեկը; Քսաներորդ դարասկզբից ի վեր Վրոցլավի համալսարանը տվել է հեղինակավոր Նոբելյան մրցանակի ինը դափնեկիր և ուսման բարձր որակ ապահովող բուհի համբավ է վայելում ։
Globalization and World Cities Research Network (GaWC) կազմակերպության կողմից Վրոցլավը դասվել է գամմա գլոբալ քաղաքների շարքին, Մերսեր (Mercer) խորհրդատվական ֆիրմայի կողմից ընդգրկվել է կյանքի ամենաբարձր որակ ունեցող 100 քաղաքների ցանկում, իսկ IESE Cities in Motion Index-ի 2019 թվականի զեկույցում էլ տեղ է զբաղեցրել 100 ամենախելացի քաղաքների ցանկում։
Վրոցլավը համբավվել է նաև որպես պատմության և մշակույթի հուշարձաններով հարուստ քաղաք, որոնցից հիշատակման են արժանի հատկապես շուկայի հրապարակը, Տաճարի կղզին, Հարյուրամյակի սրահը (ի դեպ, վերջինս ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության հուշարձանների ցանկում)։


== Քաղաքի տեսարաններ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Լև Ռուդնև

Լև Վլադիմիրովիչ Ռուդնև (մարտի 1 (13), 1885, Մեծ Նովգորոդ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 19, 1956(1956-11-19), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհդրային ճարտարապետ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիան (1915), եղել է Լենինգրադի գեղարվեստի ակադեմիայի (1922-1948) և Մոսկվայի ճարտարապետական ինստիտուտի (1948-1952) պրոֆեսոր։ Մասնակցել է մոնումենտալ պրոպագանդայի լենինյան ծրագրի իրականացմանը։ Ռուդնևի լավագույն գործերին բնորոշ են խոշոր, մոնումենտալացված ծավալների լակոնիկությունը, օրդերի մոդեռնացման ձգտումը։
Կառույցներից են՝

Մոսկվայում՝ Մ․ Վ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայի շենքը (1937)
վարչական շենքեր Շապոշնիկովի փողոցում (1934 -1938) և Ֆրունզեի առափնյակում (1938-1955, երեքն էլ ճարտարապետ Վ․ Օ․ Մունցի հետ)
համալսարանի համալիրը Լենինյան բլուրներում
Բաքվում՝ Ադրբեջանում ԽՍՀ Կառավարական տունը
Վարշավայում՝ Մշակույթի և գիտության պալատը
«Հեղափոխության մարտիկներին» հուշարձանը Լենինգրադում, 1917 -1919


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է 3 շքանշանով։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Ժիզի

Ժիզի  (ֆր.՝ Gizy), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Գինիկուր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լան շրջանի կոմունա։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02346։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 684 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 437 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 298-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 139-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 68,2 %, 1999 թվականին եղել է 70,0 %)։ 298 աշխատունակ բնակիչներից 265-ը աշխատում էին (145 տղամարդ և 120 կին), անաշխատանք էին 33-ը (16 տղամարդ և 17 կին)։ 139 անգործունակ մարդկանցից 28 -ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 75-ը թոշակառու, 36-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ – Ժիզի (ֆր.)
Մայիսյան բզեզ

Մայիսյան բզեզ, թերթաբեղիկավորների ընտանիքի Melolontha սեռի բզեզների 2 տեսակի ընդունված անվանումը։ Երկարությունը 22-29 մմ է։ Մարմինը՝ սև, վերնաթևերը՝ կարմրագորշ, պատված խիտ, գորշ մազիկներով։ Բզեզի 2 տեսակի թրթուրները դեղնասպիտակավուն են (երկարությունը՝ մինչև 60 մմ) և համարյա չեն տարբերվում։ Արևելյան Մայիսյան բզեզը (Melolontha hippocastani) տարածված է Եվրոպայում և Ասիայում։ Արևմտյան Մայիսյան բզեզը (Melolontha melolontha) հանդիպում է միայն Եվրոպայում։
Մեծ վնաս է հասցնում պտղատու, հատապտղային և անտառային ծառերի ու թփերի մատղաշ տնկիներին, ինչպես նաև բանջարանոցային ու դաշտային կուլտուրաներին (զանգվածային թռիչքի տարիներին լրիվ ուտում են տերևները)։ Այս բզեզների թռիչքը սկսվում է մայիսին, հարավում՝ ապրիլի վերջին։ Թռիչքի սկզբից 10-20 օր հետո զուգավորվում են, ապա էգը հողում մի քանի անգամ ձվադրելուց (50-70 ձու ընդհանուր քանակով) հետո սատկում է։ 
Առավել վնասակար են թրթուրները, որոնք սկզբից սնվում են հումուսով և խոտաբույսերի, ապա՝ ծառերի արմատներով։ Հողում թրթուրի զարգացումը շարունակվում է 4-5 տարի։ Հատկապես տուժում են սոճու մատղաշ տնկիները։ Թրթուրներով վարակված տնկիները և սերմնաբույսերն արագ ոչնչանում են կամ դանդաղում է դրանց բնականոն զարգացումը։ 
Պայքարի միջոցներն են՝ առողջ և դիմացկուն տնկարկների աճեցումն ապահովող միջոցառումներ (մեկ կամ երկու տարվա ցել, ծառա և թփատեսակների ճիշտ ընտրություն ցանքա և տնկանյութի բարձրարժեք սորտերի օգտագործում), միջատասպաններով տնկարկների (բզեզի թռիչքի շրջանում), տնկումից առաջ տնկանյութի արմատների մշակում միջատասպան նյութերով և հողում թրթուրների ոչնչացում։
Ամբիվերե

Ամբիվերե  (իտալերեն՝  Ambivere), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 2249 մարդ, խտությունը՝ 694 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3.24 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 24030։ Հեռախոսային կոդ՝ 00035։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Ծանոթագրություններ ==
Նազիտամակ

Նազիտամակ (ռուս.՝ Назитамак, բաշկիրերեն՝ Наҙытамаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 166 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բլանշ Լինքոլն

Բլանշ Մեյերս Լամբերտ Լինքոլն (անգլ.՝ Blanche Meyers Lambert Lincoln, սեպտեմբերի 30, 1960(1960-09-30), Helena, Ֆիլիպսի շրջան, Արկանզաս, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ (1993-1997 թվականներ), սենատոր Արկանզասից (1999-2011 թվականներ)։ Ռեժիսոր Մերի Լամբերտի քույրը։ «Ինը և ավելի» գրքի հեղինակն է (2000 թվական), ԱՄՆ Սենատում կանանց մասին։ Գիրքը գրելու պահին Սենատում կար ինը կին, սակայն երբ այն 2001 թվակականին հրատարակվեց, թիվը հասավ 13-ի։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Բլանշ Լամբերտը ծնվել է ֆերմերների ընտանիքում, նրա ծնողները զբաղվել են բրնձի, ցորենի և բամբակի աճեցմամբ։
1978 թվականին, միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո, կարճ ժամանակով սովորել Ֆեյեթվիլլում (Վաշինգտոնի շրջան)՝ Արկանզասի համալսարանում։ Այնտեղ նա եղել է համալսարանական կանանց Chi Omega եղբայրության անդամ։ Ավելի ուշ նա տեղափոխվեց Վիրջինիայի Լինչբերգ քաղաքի Ռանդոլֆ Մակոնի կանանց քոլեջ։ 1982 թվականին Բլանշը բակալավրի աստիճան է ստացել կենսաբանության ոլորտում։


=== Քաղաքական գործնեություն ===

1982 թվականին տեղափոխվել է «Վաշինգտոն», որտեղ երկու տարի աշխատել է որպես կոնգրեսական Բիլ Ալեքսանդրի օգնական։ 1992 թվականին Լամբերտը վերադարձել է Արկանզաս և Դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչների պալատի փրայմերիզում հաղթել է նույն Բիլ Ալեքսանդրին։ Աշնանային ընտրություններում Բլանշը նահանգի 1-ին կրուգում հավաքել է ձայների 70%-ը, որից հետո դարձել է կոնգրեսմեն։ 1993 թվականին ամուսնացել է դոկտոր Սթիվ Լինքոլնի հետ։
Կոնգրեսում աշխատելով երկու ժամկետ՝ նա որոշել է չառաջադրվել երրորդ ժամկետի։
Բլանշը քաղաքականություն է վերադարձել 1998 թվականին, երբ Արկանզասի նահանգից դեմոկրատ սենատոր Դեյլ Բամպերսը՝ Բիլ Քլինթոնի մտերիմ ընկերը, որոշել է ավարտել իր քաղաքական կարիերան։ 1999 թվականի հունվարի 3-ին, 38 տարեկան հասակում, Լինքոլնը ստանձնեց Արկանզասի սենատորի պաշտոնը։ Բլանշը ուշադրություն է դարձրել աշխատող ընտանիքներին, վետերաններին, գյուղացիներին վերաբերող հարցերին։ 2009 թվականի նոյեմբերին դեմ է քվեարկել Գուանտանամոյից ԱՄՆ կալանավորների տեղափոխմանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Արտեմիո Կրուսի մահ (վեպ)

«Արտեմիո Կրուսի մահը» (իսպ.՝ La muerte de Artemio Cruz), մեքսիկացի գրող Կառլոս Ֆուենտեսի վեպը, որը հրատարակվել է 1962 թվականին։ Այս գրքում Կառլոս Ֆուենտեսը ներկայացնում է ժամանակակից Մեքսիկայի դաժան քաղաքական և տնտեսական պատմության ակնարկ։ «Արտեմիո Կրուսի մահը» գրողի ամենանշանակալի ստեղծագործություններից է։ Սա մի անօթևան տղայի՝ երիտասարդ իդեալիստ հեղափոխականի կյանքի պատմություն է, որը դառնում է կապիտալիստական Մեքսիկայի ամենահարուստ և ազդեցիկ մարդկանցից մեկը։


== Սյուժե ==
«Արտեմիո Կրուսի մահը» էպիկական պատմություն է՝ բազմաթիվ իրադարձություններով և կերպարներով, սակայն գլխավոր հերոսը մահամերձ մուլտիմիլիոնատեր Արտեմիո Կրուսն է, և միակ իրադարձությունը, որի վրա սևեռված է հեղինակի ուշադրությունը, նրա կյանքն է, որը նա հիշում է մինչև մահ։
Վեպի հերոսը մահվան մահճում վերհիշում է իր կյանքի կարևորագույն փուլերը, հատկապես մեքսիկական հեղափոխության ժամանակները։ Այս պայքարից հետո նա աստիճանաբար կորցնում է իր իդեալներն ու միակ կնոջ սերը, ով իսկապես սիրում էր իրեն։ Հետո նա ամուսնանում է հողատիրոջ դստեր հետ և օգտագործում նրա ընտանիքի կապերը հսկայական հարստություն դիզելու համար։ Անարգ, անհնազանդ, սեփական իդեալներին դավաճանող Արտեմիո Կրուզը ներկայացնում է Մեքսիկայի վերջին պատմության պարադոքսները, նրա քաղաքական համակարգը, միջին և բարձր իշխող դասերի սովորությունները։


== Քննադատություն ==
Վեպը ինքնադիտողական է, քանի որ հերոսը գտնվում է ներհայեցողության մեջ, և միևնույն ժամանակ՝ հետադարձ հայեցողության մեջ, քանի որ գլխավոր հերոսը կարող է միայն հետ նայել, նրան միայն մահն է սպասում։
Հեղինակը պատմվածքը բաժանել է առանձին դրվագների՝ ըստ տարիների և գլուխների բուռն հաջորդականությամբ, որտեղ ամենահեռավոր ամսաթիվը՝ Քրուզի ծննդյան օրը, վերջինն է վեպի մեջ։ Պատմությունը հերթականությամբ ներկայացվում է առաջին, երրորդ և երկրորդ դեմքով. առաջին դեմքին համապատասխանում է Արտեմիոյի հոգեվարքի ժամանակը, երրորդ դեմքով հերոսը հիշում է անցյալի իրադարձությունները, իսկ երկրորդ դեմքով Արտեմիո Կրուզը դիմում է ինքն իրեն իր իսկական անձի անունից՝ դատապարտելով սեփական կյանքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կառլոս Ֆուենտեսը «Արտեմիո Կրուսի մահը» վեպի մասին (անգլ.)
«Արտեմիո Կրուսի մահը» կամ դրա մասին ստեղծագործությունները գրադարաններում
Ավել (թերթ)

«Ավել», կիսամյա երգիծաթերթ։ Լույս է տեսել 1908-1910 թվականներին՝ Կահիրեում, 1914-1918 թվականներին Կոստանդնուպոլսում։ 2-րդ համարից՝ շաբաթաթերթ։ Հրատարակվել է 27 համար։ Խմբագիր՝ Վահան Քյուչյուքյան։
1-ին համարի խմբագրականն ազդարարում է. «Պետք է բացինք հանրային «Ավել» մը, որ մաքրենք մեր աղտոտ բարքերը, ձաղկենք զեխությունները և ոչնչացնենք այն բաները, որոնք հանրության մտքին հետադիմության պատճառ կդառնան»։
Վիիեռա

Վիիեռա (էստ․՝ Võiera), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 18 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մելանյան

Մելանյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==


== Գրական հերոսներ ==
Մելանյան, Արազու «Վանդակներում» պատմվածքի հերոսը։


== Ծանոթագրություններ ==
Դանիերեն

Դանիերենը (ինքնանվանումը՝ dansk դանսկ) պատկանում է Հնդեվրոպական լեզուների ընտանիքի գերմանական լեզվախմբին։ Աշխարհում դանիերեն խոսում է 6 միլիոն մարդ՝ առավելապես Դանիայում և Գերմանիայի Շլեզվիգ-Հոլշտայն երկրամասում, որտեղ ունի փոքրամասնության լեզվի կարգավիճակ։ Պաշտոնական լեզու է Դանիայում։


== Պատմություն ==
Դանիերենն առաջացել է նախասկանդինավերենից, այնպես, ինչպես շվեդերենը, նորվեգական լեզուները, ֆարերերենը և իսլանդերենը։ Մայր լեզվից դանիերենն սկսել է տարանջատվել IX-X դարերում, երբ սկսեցին հայտնվել մյուս սկանդինավյան լեզուներից տարբերվող առանձնահատկություններ։
Բոլոր սկանդինավյան լեզուներից դանիերենն ամենաշատ ազդեցությունն է կրել գերմաներենից։ Ինչպես նաև բոլոր սկանդինավյան լեզուներից առավել հակված է նորամուծությունների։


== Քերականություն ==


=== Թվականներ ===
20-ից բարձր թվերի բառաձևերում միավորները դրվում են տասնավորներից առաջ, ինչպես ներկայացվում է, օրինակ, 21-ը՝ enogtyve, բառացի՝ «մեկ և քսան»։
Halvanden թվականը նշանակում է 1½ (բառացի՝ «կես երկրորդ», նկատի ունի՝ «մեկին գումարած երկրորդ մեկի կեսը»)։ Halvtredje (2½) և halvfjerde (3½) թվականները հնացած են։
Դանիերենի առանձնահատկություններից է նաև այն, որ 50, 60, 70, 80 և 90 թվականների պարագայում քսանյակը օգտագործվում է որպես հաշվարկի հիմնական միավոր՝ Tres (tre-sinds-tyve-ի կրճատը, որը նշանակում է «երեք անգամ քսան») նշանակում է վաթսուն, այն դեպքում, երբ halvtreds-ը (tre-sinds-tyve-ի կրճատը, որը բառացի նշանակում է «կես երրորդ քսանի, ինչը հասկացվում է՝ երկու քսան գումարած երրորդ քսանի կեսը) տասնհինգն է։ «Անգամ քսան» նշանակող sindstyve վերջավորությունն այլևս չի մտցվում քանակական թվականներում, սակայն, մինչև հիմա գործածվում է դասական թվականներում։ Այսպես, այսօրվա դանիերենում հիսուներկուսը ներկայացվում է որպես tooghalvtreds հիմա հնացած tooghalvtredsindstyve-ից, մինչդեռ 52-րդը՝ կամ tooghalvtredsende կամ tooghalvtredsindstyvende։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
GeoNames
Ethnologue
Դորմելետո

Դորմելետո (իտալերեն՝ Dormelletto), քաղաք Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում։
Բնակչությունը 2482 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 355 մարդ/կմ² է։ Տարածքը 7 կմ² է։ Փոստային ինդեքսը՝ 28040։ Հեռախոսային կոդը՝ 0322։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Ասունցիոնե դի Մարիան։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար։ 0322 401411
Էլեկտրոնային հասցե։ comune@comune.dormelletto.no.it
Գլխավոր կայք։ www.comune.dormelletto.no.it


== Տես նաև ==
Իտալիայի գավառներ


== Արտաքին հղումներ ==
Դորմելետոյի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ադոնց

Ադոնց, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Ավետ Ռոբերտի Ադոնց (ծ. 1963), դիվանագետ։
Գալուստ Թևոսի Ադոնց (1915-1997), կենսաքիմիկոս։
Կարեն Վլադիկի Ադոնց (ծ. 1962), տնտեսագետ։
Կոստանդին Հայրապետի Ադոնց (1893-1977), հասարակական գործիչ։
Հայկ Գևորգի Ադոնց (189?-1939), խմբագիր։
Հրանտ Տիգրանի Ադոնց (1914-1987), էներգետիկ։
Մուշեղ Համբարձումի Ադոնց (1910-1994), տնտեսագետ։
Նիկողայոս Գևորգի Ադոնց (Տեր-Ավետիքյան, 1871-1942), պատմաբան, բյուզանդագետ, բանասեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆոսալտա դի Պիավե

Ֆոսալտա դի Պիավե (իտալերեն՝ Fossalta di Piave), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վենետիկ գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4018 մարդ։ Խտությունը կազմում է 446 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 30020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0421։
Կեմերովոյի շրջան

Կեմերովոյի շրջան (ռուս.՝ Кемеровский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կեմերովոյի մարզում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կեմերովո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 4510 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 44487 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9,86 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Ստրելչինցի

Ստրելչինցի (ուկրաիներեն՝ Стрільчинці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1780 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստրելչինցի գյուղում բնակվում էր 629 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2538 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 247,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մերիկ

Մերիկ, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն մայրիկ բառի ժողովրդական ձևից։ Հիշատակվել է մեկ անգամ անթվական մի հիշատակարանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Շահումյան (Ադըղեա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շահումյան (այլ կիրառումներ)Շահումյան (ռուս.՝ Шаумян), հայաբնակ խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Ադըղեայի Հանրապետության Մայկոպի շրջանում, Բելայա գետի ափին։ Գտնվում է շրջկենտրոն Տուլսկիից 5 կմ հարավ, ծովի մակարդակից 299 մ բարձրության վրա։ Մտնում է Պոբեդայի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։


== Բնակչությունը ==
2019 թվականի դրությամբ խուտորում բնակվում է 390 մարդ։

Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի և եգիպտացորենի մշակությամբ, այգեգործությամբ, բանջարաբուծությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց և բուժկայան։


== Պատմությունը ==
Շահումյանի հայերը եկել են 1882 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Live It Up

«Live It Up», պուերտոռիկացի երգիչ Նիքի Ջեմի երգը, որ ձայնագրվել է ամերիկացի դերասան և ռեփեր Ուիլ Սմիթի և կոսոլվացի երգչուհի Էռա Իստրեֆիի մասնակցությամբ The Official Album of the 2018 FIFA World Cup ալբոմի համար։ Ստեղծագործությունն ընտրվել է որպես 2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության պաշտոնական երգ։ Դիպլոն հանդես է եկել որպես սինգլի պրոդյուսեր, որը թողարկվել է 2018 թվականի մայիսի 25-ին։


== Պատմություն ==
2018 թվականի մայիսի 21-ին Ուիլ Սmիթը սոցիալական կայքերի միջոցով հայտնել է, որ ինքը Նիքի Ջեմի հետ աշխատելու է 2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության պաշտոնական երգի վրա և տեղադրել "One Life to Live. Live it Up" կարգախոսը։ Նիքի Ջեմը նշել է, որ ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության պաշտոնական երգի ստեղծումը լուրջ ձեռքբերում է իր կյանքում, որի մասին ինքը կարող է հպարտությամբ պատմել իր թոռներին։


== Երաժշտական տեսահոլովակ ==
Երաժշտական հոլովակը թողարկվել է 2018 թվականի հունիսի 8-ին։ Հոլովակում հանդես են գալիս երգը կատարողները՝ Նիքի Ջեմը, Ուիլ Սմիթը և Էռա Իստրեֆին, ինչպես նաև բրազիլացի ֆուտբոլիստ Ռոնալդինյոն։ Օգտագործվել են կադրեր ֆուտբոլի աշխարհի նախորդ առաջնությունից։


== Հիթ-շքերթներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
(7557) 1982 FK3

(7557) 1982 FK3, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի մարտի 21-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,466348 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9258 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0069 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1414,75 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,254462 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,46° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7557) 1982 FK3 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իմ հայրը գրել է պոռնո (փոդքասթ)

Իմ հայրը գրել է պոռնո (անգլ.՝ My Dad Wrote a Porno), շաբաթական բրիտանական փոդքասթ։ Վարողներն են Ջեյմի Մորթոնը, Ջեյմս Քուփորը և Էլիս Լևինը։ Ամեն թողարկման մեջ Մորթոնը կարդում է «Բելինդան թարթեց» էրոտիկ վեպից մի գլուխ։ Գրքի հեղինակն է Մորթոնի հյուսիսիռլանդացի հայրը, որի կեղծանունն է Ռոքի Ֆլինթսթոուն։ Երեքը ամեն թողարկում կարդում և քննարկում են գիրքը։
«Իմ հայրը գրել է պոռնո» փոդքասթը անվանվել է 2016 թվականի ամենալավ փոդքասթը տարբեր կայքերի կողմից։
Հանրաճանաչություն ձեռք բերելուց հետո պոդքասթին միացել են տարբեր հայտնի հյուրեր, որոնք Ռեյչլ Բլում, Շարլոտ Քրոզբի, Ջո Լայցեթ, Թոմաս Միդլդիչ, Դեյզի Ռիդլի, Մայքլ Շին և Էլայջա Վուդն են։
Առաջին եթերաշրջանը հրատարակվել է որպես մեկնաբանություններով և խաղերով գիրք։


== Ծանոթագրություններ ==
Աբադդոն

Աբադդոն (ինչպես նաև Ավադդոն կամ Աբադդոննա), անդունդի հրեշտակ է, մահվան և ավերածությունների հզորագույն դևը, դժոխքի ռազմական խորհրդական։ Նրա անունը ծագել է եբրայերեն «մահ» բառից։ Մի քանի անգամ հիշատակվում է «Աստվածաշնչում» դժոխքի և մահվան հետ նույն շարքում. «Աբադդոնը և մահն ասում են…»:
Նոր կտակարանի «Հայտնություն Հովհաննեսի» գրքում` այն հատվածում, երբ հնչեց 5-րդ հրեշտակի անունը, դա «անդունդի հրեշտակի» անունն էր, մորեխների թագավորինը, ով դուրս էր եկել այդ անդունդից։  


== Աստվածաշնչյան մեկնաբանություններ ==
«Ավադդոն» բառը հին եբրայերեն նշանակում է ավերածության վայր կամ ոչնչացում։ Ռաբունական գրականության մեջ և Հին կտակարանում Ավադդոն են կոչում դժոխքի հատվածներից մեկը։ Այդպես Հին կտակարանում այս տերմինը օգտագործվում է 6 անգամ։ Հոբ գրքում և առակներում Ավադդոն բառը հիշատակվում է շեոլ բառի հետ նույն շարքում, որը նշանակում է գերեզման թե՛ արդարների, թե՛ անարդարների համար։ Այս գրքում Ավադդոն բառը ասոցացվում է «մահ» բառի հետ։ 
«Հայտնություն Հովհաննեսի» գրքում Աբադդոնն արդեն հստակ անձնավորված է և իրենից ներկայացնում է անդունդի տիրակալ, մորեխների առաջնորդ, այստեղ էլ առաջին անգամ կոչվել է նաև Ապոլլիոն։
«Իրենց տեսքով մորեխները նման էին այն ձիերին, որոնց նախապատրաստել էին պատերազմի համար; և նրանց գլուխներին պսակներ էին` ասես ոսկյա; իսկ դեմքերը նրանց` ինչպես մարդկային դեմքեր; և մազերը նրանց` ինչպես կնոջ վարսերը, իսկ ատամները նրանց` ինչպես առյուծներինը, նրանց վրա երկաթե զենք ու զրահ կար, իսկ թևերի աղմուկն` ինչպես կառքերի ձայն, երբ հարյուրավոր նժուգներ վազում են պատերազմի, նրանք պոչեր ունեին ինչպես կարիճներինը, և նրանց պոչերին խայթող մի ասեղ, իսկ նարնց իշխանությունը 5 ամիս մարդկանց վնասել է։ Իրեն համար թագավոր նա ընդունել էր անդունդի հրեշտակին, իսկ անունը նրա եբրայերեն` Աբադդոն, իսկ հունարեն` Ապոլլիոն»։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուրգեն Մինասյան

Գուրգեն Մինասյան (հունիսի 16, 1907, Ալեքսանդրապոլ (այժմ՝ Գյումրի) - ?), հայ խորհրդային բժիշկ, սպորտային բժշկության և բուժական ֆիզկուլտուրայի մասնագետ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1969), ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1963)։


== Կենսագրություն ==
1935 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը, աշխատել որպես նույն ինստիտուտի ֆիզիկական դաստիարակության և բուժական ֆիզկուլտուրայի, բժշկական վերահսկողության և բուժական ֆիզկուլտուրայի ամբիոնների վարիչ, 1945-1953 թվականներին՝ Երևանի ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտի հիգիենայի և սպորտային բժշկության ամբիոնի վարիչ։ 1976 թվականից դասախոսել է Լենինականի մանկավարժական և Երևանի բժշկական ինստիտուտներում։
Մինասյանի աշխատանքները վերաբերում են ֆիզիկական վարժությունների բուժիչ նպատակով կիրառման գիտական հիմնավորմանը, հենաշարժական ապարատի վնասվածքների ժամանակ բուժական ֆիզկուլտուրայի արդյունավետության բարձրացման մեթոդներին ու միջոցներին (նրա մշակած բուժական ֆիզկուլտուրայի 16 գործիք երաշխավորվել են զանգվածային արտադրության)։ Մինասյանը եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության բժշկական վերահսկողության բուժական ֆիզկուլտուրայի գծով գլխավոր մասնագետ։


== Երկեր ==
Երեխաների կեցվածքը, Երևան, 1967։
Բժշկական վերահսկողությունը և բուժական ֆիզկուլտուրան ՀԽՍՀ-ում, Երևան, 1975 (համահեղինակ)։
Բժշկամանկավարժական դիտարկումները ֆիզկուլտուրայում և սպորտում, Երևան, 1983։