Կառլ Մաքսի Բրաշիր

Կառլ Մաքսի Բրաշիր (անգլ.՝ Carl Maxie Brashear, հունվարի 19, 1931(1931-01-19), Tonieville, Լորի շրջան, Կենտուկի, ԱՄՆ - հուլիսի 25, 2006(2006-07-25), Portsmouth, Վիրջինիա, ԱՄՆ), ամերիկացի ռազմական ջրասուզակ, ջրասուզակների ռազմածովային դպրոցի շրջանավարտների և փրկարարների շրջանում առաջին սևամորթը։ 2000 թվականին Բրաշիրի կյանքի ու ծառայության մասին նկարահանվել է Ռազմական սուզորդը ֆիլմը՝ գլխավոր դերում Քյուբ Գուդինգ կրտսերի մասնակցությամբ։


== Կենսագրություն ==

Բրաշիրը ծնվել է 1931 թվականին Քենտուկիի Լարու շրջանի Տոնեվիլ քաղաքում, Մաքդոնալդ և Գոնսալ Բրաշիր հրատարակիչների ընտանիքում։ Նա ավարտել է Սոնորայի (Կենտուկի) դպրոցը, որտեղ սովորել է 1937-1946 թվականներին։ 1948 թվականի փետրվարի 25-ին Բրաշիրը միացավ ԱՄՆ-ի ռազմածովային ուժերին՝ նրանց դեսեգրեգացիայից անմիջապես հետո։ 1954 թվականին ավարտել է ջրասուզակների և փրկարարների ռազմածովային դպրոցը՝ դառնալով հավաստագրված ռազմածովային ջրասուզակ։ Թեև նա առաջին աֆրոամերիկացի-ջրասուզակը չէր (հայտնի են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում երեք աֆրոամերիկացի-ջրասուզակների անունները), բայց նա դարձավ ջրասուզակների և  փրկարարների ռազմածովային դպրոցի առաջին աֆրոամերիկացի-ջրասուզորդը։ Նա նաև դարձել է ոտքը կորցրած առաջին և դրանից հետո վերաորակավորված ռազմածովային ջրասուզակը։ 1966 թվականի հունվարին միջադեպ է տեղի ունեցել Պալոմարեսի մոտ՝ Իսպանիայի ափին։ ԱՄՆ ՌՕՈՒ-ի ռազմավարական հրամանատարության B-52G Stratofortress ռմբակոծիչը օդային վերալիցքավորման ժամանակ բախվել է KC-135 օդային տանկերին և ստիպված է եղել ծովում կատարել b28 միջուկային ռումբի վթարային արտահոսք։ Կառլ Բրաշիրը այդ ժամանակ ամերիկացի Hoist (ARS-40) նավի վրա էր, որը հրաման էր ստացել գտնել և բարձրացնել կորցրած ռումբը։ Մարտագլխիկը հայտնաբերվել է 2,5 ամիս որոնումներից հետո։ 1966 թվականի մարտի 23-ին վերհանման ժամանակ ռումբի վերացմանն ուղղված գործողության ընթացքում խողովակը հարվածեց Բրաշիրին ծնկից ներքև, նրա ոտքը գրեթե կտրվեց։ Այն ուղարկվել է Տորեխոնի (Իսպանիա) օդային բազա, այնտեղից տեղափոխվել է Վիսբադեն (Գերմանիա) և այնուհետև Պորտսմուտի ռազմածովային հոսպիտալ (ԱՄՆ, Վիրջինիա նահանգ)։ Տառապող մշտական վարակներից և նեկրոզից, գիտակցելով, որ իրեն սպասում են բուժման և վերականգնման տարիներ, Բրաշիրը համոզեց բժիշկներին անդամահատել ոտքի ստորին հատվածը։
Բրաշիրը Պորտսմուտի հոսպիտալում մնացել է 1966 թվականի մայիսից մինչև 1967 թվականի մարտը՝ ապաքինվելով և վերականգնվելով անդամահատումից հետո։ 1967 թվականի մարտից մինչև 1968 թվականի մարտ ավագ շեֆ-սերժանտ Բրաշիրը նշանակվել է ջրասուզակի դպրոցի երկրորդ նավահանգստային ջոկատում, որպեսզի պատրաստվի ծառայության վերադառնալուն։ 1968 թվականի ապրիլին, երկար աշխատանքներից հետո, նա դարձավ անդամահատված վերջույթով առաջին հաշմանդամը, որը կրկին հավաստագրված էր ջրասուզակների աշխատանքների համար։ 1970 թվականին նա դարձել է նավատորմի առաջին սևամորթ ջրասուզակը, որից հետո ծառայել է ևս 9 տարի՝ 1971 թվականին ստանալով բոցմանի օգնական վարպետ-շեֆի աստիճանը։ Ամոթ չէ ընկնել, ամոթ է չբարձրանալ և «Ես թույլ չեմ տա, որ որևէ մեկը գողանա իմ երազանքը․․․»։
1979 թվականի ապրիլին Բրաշիրը պաշտոնաթող Է եղել ավագ վարպետ շեֆի (E-9) և ջրասուզակ վարպետի աստիճանում։ Այնուհետև նա ծառայել է որպես Freedom կառավարության ռազմածովային բազայի Նորֆոլկ, Վիրջինիա, 1993 թվականին վերջնականապես բաժանվել է զինվորական ծառայությունից GS-11 կոչումով։
Բրաշիրը ամուսնացած է եղել և երեք անգամ ամուսնալուծվել է․ Ժյունետա Վիլկոկսո (1952-1978), Հաթի Ռ. Էլամ (1980-1983) և Ժանետա Ա. Բրունդաժ (1985-1987)։ Նա ուներ չորս երեխա՝ Շազանտա (1955-1996), Դաուեյն, Ֆիլիպ և Պատրիկ։ Բրաշիրի թոռնիկը, Դոնալդ Բրաշիրը (ծնված՝ 1972) դարձել է հոկեյի New York Rangers թիմի խաղացող։
Կառլ Բրաշիրը մահացել է 2006 թվականի հուլիսի 25-ին Պորտսմուտի նույն ռազմածովային հոսպիտալում, որտեղ բուժում էր անցնում Սուր շնչառական վարակներից։ Մահվան պատճառը սրտի կաթվածն է եղել։ Թաղված է Woodlawn Memorial Gardens, Վիրջինիա։


== Հիշատակ ==
Նրա մահից հետո նրա որդիները՝ Դաուեյնը և Ֆիլիպը, հիմնադրել են Կառլ Բրաշիրի հիմնադրամը։
Իր 45-ամյա զինվորական և քաղաքացիական ծառայության համար Բրաշիրի կառավարությանը մեդալ է շնորհվել պաշտպանության նախարար Ուիլյամ Քոենի կողմից՝ Հանրային ծառայության համար։
2007 թվականի հոկտեմբերի 24-ին Newport News հրշեջ վարչությունը Կառլ Բրաշիրի անունով 33-ֆուտանոց արագընթաց հրշեջ նավ է անվանել։ Կատերը նախատեսված է իրենց սեփական ջրասուզակ-ծովային փրկարարական թիմի համար։
2008 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Lewis And Clark դասի t-AKE-7 բեռնանավը անվանվել է Կառլ Բրաշիրի պատվին։ General Dynamics ընկերությունը նավատորմ է մատակարարել 2009 թվականի մարտի 4-ին։ 2009 թվականի փետրվարի 21-ին գիտական և ծովային թանգարան Նորֆոլկի արվարձանում, Վիրջինիա, բացվել է նոր ցուցահանդես, որը կոչվում է «Երազանքն է սուզվել։ Վարպետ ջրասուզակ Կառլ Բրաշիրի կյանքը»։ Սա առաջին ամբողջական թանգարանային ցուցահանդեսն էր, որը նվիրված էր Բրաշիրին։

2018 թվականին շվեյցարական Oris ընկերությունը թողարկել է սահմանափակ թվով ժամացույցներ՝ Oris Carl Brashear Limited Edition, որոնք ոճավորված են ջրասուզակի  բրոնզե կոստյումով։


== Մրցանակներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Pringle, Capt. Shuan (February 21, 2001)։ «Direction, Discipline, Determination: The Story of Carl Brashear»։ Air Force Space Command, United States Air Force։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-04-17-ին։ Վերցված է 2008-08-17 
Story of Carl Brashear with rare photos from U.S. National Archives and the US Navy