armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Պոդեդոմկա

Պոդեդոմկա  (ռուս.՝ Подъедомка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վայմիշ գետի ձախ ափին՝ 27 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000027593
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002759
Ավազանի կոդը - 03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
182 (թիվ)

182 (հարյուր ութսուներկու), բնական թիվ է։


== Աստղագիտության մեջ ==
(182) Էլզան Աստերոիդների գլխավոր գոտու S դասի աստերոիդ է։


== Այլ ոլորտներում ==
Տարվա 182-րդ օրը հուլիսի 1-ն է (նահանջ տարիներին՝ հունիսի 30-ը)


== Տես նաև ==
182 թ.,
Մ.թ.ա. 182 թ.
Կիպրոսի հնագիտական թանգարան

Կիպրոսի հնագիտական թանգարան, (հուն․՝ Κυπριακό Μουσείο) ամենահին և ամենամեծ հնագիտական թանգարանը Կիպրոսի Հանրապետության տարածքում։ Այն ունի լայն հավաքածու, որը նվիրված է կղզու հնություններին։ Թանգարանի հավաքածուն հայտնաբերվել է երկար տարիների արդյունքում՝ պեղումների հետևանքով։
Թանգարանը գտնվում է Կիպրոսի Հանրապետության մայրաքաղաք Նիկոսիայի կենտրոնական մասում։ Նրա անունով է կոչվել փողոցը, որում նա գտնվում է։ Կղզու հավաքածուները հիմնականում նվիրված են Նախապատմական Կիպրոսին, Հունական դիցաբանությանը և Կիպրոսի այլ ճարտարապետական և մշակութային նմուշներին։


== Պատմություն ==
Թանգարանը հիմնադրվել է 1882 թվականին Միացյալ Թագավորության կողմից կղզու օպուկացման շրջանում՝ բազմաթիվ տեղաբնիկների խնդրանքով։ Բրիտանական կառավարությունը տվել է համաձայնություն և հայտարարել պեղումներ կզու ողջ տարածքում։ Պեղումներին մասնակցում էին մուսուլմաններ և քրիստոնյաներ։
Պեղումները կատարվում էր նաև որոշ չափ ապօրինի եղանակով։ Պեղումների արդյունքում հայտնաբերվեց և վերականգնվեց բազմաթիվ մշակութային արժեքներ։ Ամենաակտիվը պեղումների արդյունքում եղել է Կիպրոսում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դեսպան Լուիջի Պալմա դի Չեսնոլան։ Տարիների ընթացքում կղզու տարածքից գտնվում է մոտ 35,000 հնագիտական իրեր։
Դրանցից շատերը եղել են կոտրված կամ ծայրահեղ ծանր վիճակում։ Մեծ Բրիտանիայի թույլատրությամբ Կիպրոսը անցկացրել է ակցիա, որի մասնակիցները փրկում և վերականգնում էին հնագիտական իրերը։ Պեղումների արդյունքում հայտնաբերված որոշ իրեր տեղափոխվել են Նյու Յորքի հնագիտական թանգարան։
Իր գոյության առաջին փուլում, թանգարանը չի ունեցել հստակ տարածք և թանգարանային նմուշները եղել են մշտական շարժման մեջ։ 1889 թվականին թանգարանը տեղափոխվեց մասնավոր տարածք Վիկտորիա փողոցում, որտեղ կան բազմաթիվ միջնադարյան ճարտարապետական նմուշներ։ 1908 թվականին սկսվել է շենքի շինարարությունը։ Այն նվիրված էր Անգլիայի թագուհի Վիկտորիային։
Թանգարանը նախագծվել է Աթենքի հնագիտական թանգարանի ճարտարապետ Գ. Բալանոսայի կողմից։ Թանգարանի դիզայնին վերաբերվող հարցերում օգնել են նաև Աթենքի թանգարանի արվեստագետ Ջորջ Ջեֆրի Էվերեթը։ 1961 թվականից սկսված ստեղծվել են թանգարանին կից տարածքներ, որտեղ ներկայացվել են լրացուցիչ պատկերասրահներ։


== Ցուցադրություն ==
Անմիջապես բացումից հետո թանգարանը սկսեց ստանալ բազմաթիվ օբյեկտներ, որոնք հայտնաբերվել էին Կիպրոսում անցկացված պեղումների արդյունքում։ Արշավախմբերի ղեկավարները հիմնականում բրիտանացիներն են։ Առաջին ամբողջական կատալոգը թանգարանի հաստատվել է 1899 թվականին։ Թանգարանային նմուշները հատկապես հարստացել են 1927 թվականին շվեդ գիտնականների պեղումներից հետո։
Թանգարանը բաղկացած է 14 սենյակներից, որոնք կազմակերպվում են ժամանակագրական և թեմատիկ կարգով՝ սկսած Նախապատմական Կիպրոսից մինչև Կիպրոսի թագավորությունը Բյուզանդական կայսրության կազմում։ Թանգարանում կա նաև առանձին գրադարան, պահեստ և տարբեր լաբորատորիաներ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Կիպրոսի հնագիտական թանգարանի մասին Հին Կիպրոսի դեպարտամենտների կայքում (անգլ.)
Կիպրոսի հնագիտական թանգարանի պատմություն
Կիպրոսի թանգարանի տեղագրությունը
Ռեոպալու

Ռեոպալու (էստ․՝ Reopalu), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Վեետսա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 117 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Անդրոմեդա (դիցաբանություն)

Անդրոմեդա (հին հունարեն՝ Ἀνδρομέδα), հունական դիցաբանությունում Եթովպիայի թագավոր Կաֆեյի և Կասիոպեայի դուստրը։
Մի անգամ, երբ Կասիոպեյը պարծենում էր, որ իր գեղեցկությունը անցնում է ծովահարսի գեղեցկությունից, բարկացած աստվածուհիները դիմեցին Պոսեյդոնին վրեժխնդիր լինելու խնդրանքով, և նա ուղարկեց ծովային հրեշին, որը սպառնում էր Կաֆեյի ենթակաների մահով։ Ամոնի գուշակը հայտարարեց, որ Աստվածների վրդովմունքը կմեղմանա այն ժամանակ, երբ Կաֆեյը Անդրոմեդին կզոհաբերի հրեշ և երկրի բնակիչները ստիպեցին թագավորին գնալ այդ զոհաբերությանը։ Ժայռին գամված Անդրոմեդան հանձնվեց հրեշին։ Այդ վիճակում նրան տեսնում է Պերսևսը, և նրա գեղեցկությամբ հիացած, որոշում է սպանել հրեշին, եթե նա համաձայնվի ամուսնանա նրա հետ։ Հայրը ուրախությամբ համաձայնվեց, և Պերսևսը պատվով կատարեց իր վտանգավոր սխրանքը։ Ցույց տալով Մեդուզա Գորգոնայի դեմքը սատանային, նրան վերածում է քարի։ Մեկ այլ տարբերակով ներկայացվում է, որ հրեշը սպանվել է Հերմեսի դաշույնով, որով սպանվել է Մեդուզա Գորգոնան։ Ըստ Եվրիպիդեսի՝ ոչ′ հայրը, ոչ′ մայրը չկարողացան ստիպել նրան թողնել հայրենիքը և հետևել Պերսեյին։ Հեղինակների մեծ մասը ասում է, որ նա դարձել է Միկենեի թագուհի և Պերսևսի համար ունեցել է մի քանի երեխա։


== Անդրոմեդան արվեստում ==

Անդրոմեդան Սոֆոկլեսի «Անդրոմեդա» երգիծական դրամայի, Եվրիպիդեսի ողբերգության, Ֆրինիխ կրտսեր, Լիկոֆրոնի, Լիվիոս Անդրոնիկոսի և Անտիֆանի «Անդրոմեդ» կատակերգության գործող անձն է։ Անտիկ ծաղկամանների վրա կան Պերսևսի սխրանքների բազմաթիվ պատկերներ։ Անդրոմեդայի կերպարին անդրադարձել են նաև ներկայիս նկարիչներ՝ Պյերո դի Կոզիմոն, Տիցիան, Ռուբենս դո Շասերիո, Դորեն։ Նույն լեգենդը ծառայել է Կոռնեյլի «Անդրոմեդա» դրամային (1650) և Լյուլլիյի (1682) «Պերսևս» օպերային։ Արիոստոն Պերսևսի և Անդրոմեդայի մասին սյուժեն օգտագործել է իր «Խելահեղ Ռոլանդը» պոեմում։ Լեգենդի հիման վրա նկարահանված ֆիլմերից է «Տիտանների մարտը»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Андромеда, героиня мифа»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907
Սավիորե դել Ադամելլո

Սավիորե դել Ադամելլո  (իտալերեն՝ Saviore dell'Adamello)՝ կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1073 մարդ, խտությունը կազմում է 13 մարդ/կմ², տարածքը գրավում է 82 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 25050, հեռախոսային կոդ՝ 0364։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0364 634131
Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comune.saviore-delladamello.bs.it
Պաշտոնական էջ՝ http://www.comune.saviore-delladamello.bs.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Կոտորած Բանգկա կղզում

Կոտորած Բանգկա կղզում, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1942 թվականի փետրվարի 16-ին խաղաղօվկիանոսյան ռազմաճակատում՝ ինդոնեզական Բանգկա կղզում տեղի ունեցած կոտորած, որին զոհ են գնացել 22 բուժքույր և ավստարալացի ու բրիտանացի 60, մեծ մասամբ՝ վիրավոր զինվորականներ։ Գնդացրային կրակից փրկվել են միայն մեկ բուժքույր՝ հարավավստրալիացի Վիվիան Բուլվինքելը և երկու զինվոր։
Բանգկա կղզում տեղի ունեցած կոտորածը չի ներկայացվել պատերազմական ոճիրները դատաքննելու նպատակով 1947 թվականին Ճապոնիայի մայրաքաղաք Տոկիոյում կայացած տրիբունալում և, ինչպես վերջերս հայտարարել է Ավստրալիայի կառավարությունը, ոճրագործները այդպես էլ չեն բացահայտվել և խույս են տվել պատժից։ Ընդ որում՝ 2019 թվականին իրականացված հետազոտությունը պարզել է, որ բուժքույրերին սպանելուց առաջ զանգվածային բռնաբարության են ենթարկել։


== Պատմություն ==
1942 թվականի փետրվարի 12-ին Սարավակի թագավորությանը պատկանող Vyner Brooke նավը, որը բրիտանացի ու ավստրալիացի վիրավոր զինվորներ, 65 բուժքույր, ինչպես նաև՝ կանանց ու երեխաների էր տեղափոխում, Սինգապուրի ճակատամարտի նախօրյակին լքելով այդ քաղաքի նավահանգիստը, դուրս է եկել բաց ծով։ Ճապոնական ռազմական ինքնաթիռների ռմբակոծման հետևանքով նավը խորտակվել է, սուզվել։ Բուժքույրերից երկուսը հենց այդ ռմբակոծության զոհն են դարձել։ Մնացածները փրկարար նավակներով մի կերպ հասել են Հոլանդական Արևելյան Հնդկաստանի (ներկայիս Ինդոնեզիայի) Բանգկա կղզու տարբեր ափահատվածներին։ Ճապոնացի զինվորներն այստեղ էլ են նրանց հայտնաբերել, և չնայած նրանք հանձնվել են առանց դիմադրություն ցույց տալու, փետրվարի 16-ին կազմակերպել են կոտորածը։


== Հիշատակը ==
Հարավային Ավստրալիայում՝ Ադելաիդա քաղաքի Սեյնթ Մերի արվարձանի Women's Memorial Playing Fields վայրում ամեն տարի փետրվարի 16-ին մոտ կիրակի օրը տեղի է ունենում ծիսական արարողություն ի հիշատակ Բանգկա կղզում 1942 թվականին տեղի ունեցած կոտորածի զոհերի։


== Գրականություն ==
Jeffrey Betty (1954)։ White Coolies։ Sydney, NSW: Eden Books։ ISBN 0-207-16107-0 
Shaw Ian W (2010)։ On Radji Beach։ Sydney, NSW: Pan Macmillan Australia։ ISBN 978-1-4050-4024-2։ OCLC 610570783 
Vivian Bullwinkel, by Dorothy Angell
Wigmore Lionel (1957)։ The Japanese Thrust - Australia in the War of 1939 – 1945։ Canberra: Australian War Memorial 
։ 1999–2000 https://web.archive.org/web/20110919092423/http://www.dutcheastindies.webs.com/massacres.html։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-09-19-ին  


== Ծանոթագրություններ ==
Նասիմ Նիկոլաս Թալեբ

Նասիմ Նիկոլաս Թալեբ (արաբ․՝ نسيم نيقولا نجيب طالب‎‎, սեպտեմբերի 11, 1960(1960-09-11), Ամիոն, Շապթին (Լիբանան), Լիբանան), ակնարկագիր, մաթեմատիկոս և թրեյդեր։ Նրա հետաքրքրությունների շարքում են պատահականության իմացաբանությունը, և անորոշության ու գիտելիքի հետ կապված միջդիսցիպլինար խնդիրները, առավելապես լուրջ, անկանխատեսելի իրադարձությունների հետ կապված։ Առաջիններից է հետաքրքրվել ֆինանսական գործիքներով ածանցված առևտրական մեխանիզմներով։


== Ծանոթագրություններ ==
M2 (Հունգարիա)

M2, հունգարական ազգային հեռուստաալիք, Magyar Televízió Հեռարձակվում է 1973 թվականի նոյեմբերի 7-ից։ 2008 թ. օգոստոսի 1-ին հեռարձակվում է նաև բարձր պարզության ֆորմատով (M2 HD)։


== Ծանոթագրություններ ==
Անահիտի տաճար (այլ կիրառումներ)

Անահիտի տաճար, կարող է վերաբերել՝

Անահիտի տաճար - Անահիտ դիցուհուն նվիրված հայկական հեթանոսական տաճար Մեծ Հայքի Բարձր Հայք նահանգի Եկեղյաց գավառի Երիզա ավանում, որն այժմ Երզնկա քաղաքն է
Անահիտի տաճար - Անահիտ դիցուհուն նվիրված հին հայկական հեթանոսական տաճար Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Արագածոտն գավառի Վաղարշապատ քաղաքում
Նոժան սյուր Սեն

Նոժան սյուր Սեն (ֆր.՝ Nogent-sur-Seine), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 5992 մարդ, բնակչության խտությունը` 298.41 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20.08 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 95 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 85 կմ հարավ-արևմուտք, Տրուա քաղաքից` 50 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 3850 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 2871-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 979։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,6 %։ 2871 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 2393 անձ (1359 տղամարդ և 1034 կին)։ Գործազուրկ են եղել 478 անձ (227 տղամարդ և 251 կին)։ 979 անաշխատունակներից 295-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 296-ը` թոշակառուներ, իսկ 388-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տե՛ս նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE
Կասոլա

Կասոլա (իտալերեն՝ Cassola), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 13 309 մարդ (2005), բնակչության խտություն՝ 1023,27մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12,72 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 36022։ Հեռախոսային կոդ՝ 0424։ Քաղաքի հովանավոր պաշտպանն է Սուրբ Մարկը։ Քաղաքի տոնը նշվում է ապրիլի 25-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Պակալի

Պակալի (ռուս.՝ Пакали), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Տոնկինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տանիեռ

Տանիեռ  (ֆր.՝ Tannières), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Ֆեր–ան–Տարդենուա կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասսոն։
INSEE կոդը՝ 02735:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 14 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 12 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 6-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 6-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 50,0 %, 1999 թվականին եղել է 61,1 %)։ 6 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 6 -ը (4 տղամարդ և 2 կին), գործազուրկներ չկան։ 6 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 0 -ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը՝ թոշակառուներ, 2-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ — Տանիեռ
Հոգի (անձնանուն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հոգի (այլ կիրառումներ)Հոգի, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն հոգի բառից։ Հիշատակված է միայն 13-րդ դարում։


== Գործածություններ ==
Հոգի, հայր Սարգսի, ում որդիները Ուքան և Պապքան նվերներ են արել զանազան վանքերի՝ 1252, 1268, 1271, 1274 թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==
.ad

.ad, Անդորրայի վերին մակարդակի ազգային դոմենը։ Մուտք է գործել 1996 թվականին, և Գուգլի հաշվարկներով արդեն 2008 թվականին այն օգտագործում էր 1 300 000 կայք։ Այս դոմենով գրանցվել կարող են միայն Անդորրայի բնակիչները և ապրանքանիշերի սեփականատերերը, ընդ որում դոմենի անունը պետք է նույնը լինի, ինչ ապրանքանիշն է։ Օգտատերերի անձնական էջերն կրում են nom.ad հասցեն։ Դոմենի կազմակերպիչն է «Servei de Telecommunicacions d'Andorra» ընկերությունը, գրանցող կազմակերպությունը՝ «Nic.ad»-ը։


== 2-րդ և 3-րդ մակարդակի դոմեններ ==
Այս ազգային դոմենում 2009 թվականի հունվարի տվյալներով հաշվվում է մոտ 1 910 000 կայքՆերկայումս օգտագործվում և գրանցման ընդունվում են երրորդ մակարդակի հետևյալ դոմենային ածանցյալները (համապատասխանաբար գոյություն ունեն նաև 2-րդ մակարդակի այսպիսի դոմեններ)՝


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
IANA .ad whois տեղեկություն
Կիտինո (գյուղ, Պսկովսկի շրջան)

Կիտինո (ռուս.՝ Китино), գյուղ Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Պսկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2000 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(3891) Վերներ

(3891) Վերներ (անգլ.՝ Werner), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 3-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,405053 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9761 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,834 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1362,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264251 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,6° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3891) Վերներ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կուսկուսներ

Կուսկուսներ՝ (Phalanger), պարկավորների ցեղ, Phalangeridae ընտանիք։


== Տեսակներ և տարածում ==
Առանձնանում են կուսկուսների 13 տեսակ։ Կուսկուսները հանդիպում են Մոլուքյան կղզիներում, [[Թիմոր]ում], Սուլավեսիում, Նոր Գվինեաում, Սողոմոնյան կղզիներ կղզեխմբում և Քեյփ Յորք թերակղզում, Ավստրալիայի հյուսիսային ծարմասում։ Ապրում են անտառներում և թփուտներում։


== Նկարագիր ==
Կուսկուսները բավականին մեծ կենդանիներ են։ Նրանց մորթին խիտ է և փափկամազ, այն կարող է լինել սպիտակ, շիկակարմիր կամ նույնիսկ սև։ Մռութները կարճ են, ականջները՝ փոքր, գրեթե աննկատ, իսկ երկար պոչի ծայրը մերկ է, վերջինովս կուսկուսները բռնվում են ճյուղերից։ Մարմնի երկարությունը 20-ից 65 սմ է, պոչինը՝ 24-60 սմ։ Քաշը հասնում է 1-ից մինչև 7 կգ։


== Կենսակերպ ==
Կուսկուսները հիմնականում ապրում են ծառերի վրա, հատկին հազվադեպ են  հանդիպում։ Շնորհիվ պոչի կառչելության և յուրաքանչյուր ձեռքին երկու երկար մատների նրանք հիանալի կերպով ադապտացվել են իրեն բնակավայրին՝ խոնավ արևադարձային անտառներին։ Ամբողջ օրը նրանք քնում են խառերի բների մեջ, իսկ գիշերը ուտելիք փնթրելու նպատակով անշտապ մագլցում են ծառերի վրա։ Կուսկուսները նախընտրում են ապրել մենակ, չձևավորելով կայուն խմբեր։


== Սնունդ ==
Կուսկուսները հիմնականում սնվում են պտուղներով և տերևներով, երբեմն սննդակարգը հարստացնում են միջատներով և թռչունների հավկիթներով։


== Վերարտադրություն ==
Հղիության կարճ ժամանակահատվածից հետո  (հաճախ ընդամենը երկու շաբաթ) ծնվում են մեկից երկու ձագուկներ։ Մի քանի ամիս հետո երիտասարդները լքում են պարկը։ Կյանքի տևողությունը՝ մինչև 11 տարի։


== Ծանոթագրություններ ==
Նադիմին

Նադիմին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Սիլվանի գավառակում։ Գտնվում էր Սղերդ տանող ճանապարհից հարավ, Ֆարկին գյուղաքաղաքից 23 կմ արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ատապակա լեզու

Ատակապա, մահացած Հնդկական լեզու Հյուսիսային Ամերիկայում։ Այս լեզուն տարածված էր ատակապա ցեղի մոտ, հարավարևմտյան Լուզանայում և արևելյան Տեխասում։


== Բարբառներ ==
Ատակապա լեզուն ուներ արևելյան և արևմտյան դիալեկտներ։
Արևելյանի մասին մեզ հայտնի է բառերի ցանկ. որը կազմված է 287 բառից, որը գրի է առել 1802 թվականին Մարտին Դուարալդեն։ Այս դիալեկտը շատ է տարբերվում արևմտյանից։ Արևելյան դիալեկտով խոսացողները բնակվում էին Սենտ-Մարտինվելի մոտ, որը հիմա կոչվում է Լուիզանա։
Արևմտյան դիալեկտը ներկայացված է գրված բառերով, նախադասություններով և տեքստերով, որոնք գրել է 1885, 1907 և 1908 թվականներին Ալբերտ Գատչետը։ Իր գրածի գլխավոր աղբյուրը ապրել է Լեյկ-Չարլզում, Լուիզանայում։ Հայտնի է նաև ավելի հին ցուցակ 45 բառից կազմված, որը գրել է Ժան Բերանժեն 1721 թվականին։ Արևմտյան դիալեկով խոսացողները ապրում էին Գելվստոնի ծոցի մոտ։
Ջոն Սուոտոնը պնդում էր, որ Բերանժեի ցուցակը վերաբերվում է ակոկիսա լեզուին, սակայն ոչ մի ապածուից չկա։


== Գրականություն ==
Campbell, Lyle. (1997). American Indian languages: The historical linguistics of Native America. New York։ Oxford University Press. ISBN 0-19-509427-1.
Gatschet, Albert S., and Swanton, John R. (1932) A Dictionary of the Atakapa Language. Smithsonian Institution, Bureau of American Athnology, bulletin 108. Washington, DC։ Government Printing Office.
Goddard, Ives. (2005). The indigenous languages of the Southeast. Anthropological Linguistics, 47 (1), 1-60.
Mithun, Marianne. (1999). The languages of Native North America. Cambridge։ Cambridge University Press. ISBN 0-521-23228-7 (hbk); ISBN 0-521-29875-X.
Swanton, John R. A sketch of the Atakapa language. International Journal of American Linguistics. 5 (2-4), 121—149.


== Արտաքին հղումներ ==
A Dictionary of the Atakapa Language by Albert S. Gatschet and John R. Swanton
Ջեֆերսոնի հուշահամալիր

Ջեֆերսոնի հուշահամալիր (անգլ.՝ Jefferson Memorial), հուշահամալիր՝ հվիրված ԱՄՆ-ի երրորդ նախագահ, ԱՄՆ-ի հիմնադիր հայր Թոմաս Ջեֆերսոնին։ Գտնվում է մայրաքաղաք Վաշինգտոնում։ Հուշահամալիրը նախագծել է Ջոն Պոուպը, կառուցվել է նեոկլասիցիզմի ոճով։ Շինարարությունը սկսվել է 1939 թվականին, ավարտվել 1943 թվականին։ Ավելի ուշ՝ 1947 թվականին, համալիրում կանգնեցրել են նախագահի բրոնզե քանդակը։
Հուշահամալիրը գտնվում է ԱՄՆ-ի ազգային պարկերի ծառայության ենթակայության ներքո։ 2004 թվականին Ճարտարապետների ամերիկյան ինստիուտի ամերիկյան ամենասիրված 150 կառույցների ցանկում է հայտնվել։


== Պատմություն ==

Հուշահամալիրի պատմությունը սկսվում է 1901 թվականից, երբ Կոնգրեսի հիմնադրած հանձնաժողովը, որը պետք է զբաղվեր այգիների հարցերով, առաջարկել է ինչ-որ հուշարձան կառուցել ներկայիս հուշահամալիրի տեղում, սակայն Կոնգրեսը այդ հարցով որոշում չի կայացրել։
1934 թվականին՝ Ֆրանկլին Ռուզվելտի «լոբբիից» հետո, ով Թոմաս Ջեֆերսոնի ջերմ համակիրներից է եղել, ինչպես նաև կոնգրեսմեն Ջոն. Ջ. Բոյլանի ջանքերով Կոնգրեսի հանձնաժողովը որոշել է երեք միլիոն դոլար ներդնել ԱՄՆ-ի երրորդ նախագահի հուշահամալիրի կառուցման համար։ Հանձնաժողովի անդամները 1935 թվականին Ջոն Պոուպին հաստատել են նախագծի ճարտարապետ։ Նա հայտնի էր նաև ԱՄՆ-ի ազգային արխիվի, ինչպես նաև Արվեստի ազգային պատկերասրահի արևմտյան մասնաշենքի իր նախագծերով։ Պոուպը նախագծել էր հուշահամալիրի չորս տարբեր պլաններ։ Առաջին պլանի համաձայն՝ հուշահամալիրը պետք է գտնվեր Անակոստիա գետի վերջին հատվածի հարևանությամբ՝ Արևմտյան Կապիտոլիումի փողոցի վերջում, երկրորդ պլանով այն պետք է գտնվեր Լինքոլն պարկում։ Երրորդ նախագծով հուշահամալիր նախատեսվում էր կառուցել ԱՄՆ-ի ազգային արխիվի շենքի դիմաց՝ Ազգային ծառուղու հարավային հատվածում, իսկ չորրորդ տարբերակով՝ Սպիտակ տնից հարավ։ Հանձնաժողովը նախապատվությունը տվել է վերջին տարբերակին հիմնականում այն պատճառով, որ դա նշված բոլոր տեղերից ամենից աչքի ընկնողն էր, և հուշահամալիրով ավարտին կհասցվեր ճարտարապետական չորս օբյեկտների (Սպիտակ տուն, Կապիտոլիում, Լինքոլնի հուշահամալիր) ամբողջությունը, որը ձևավորում էր քառանկյուն։
Հուշահամալիրի կառուցումը սկսվել է 1938 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, անկյունաքարը դրվել է 1939 թվականի նոյեմբերի 15-ին նախագահ Ֆրանկլին Ռուզվելտի կողմից։ Այն բանից հետո, երբ 1937 թվականին մահացել է Ջոն Պոուպը, շինարարության ղեկավարումը ստանձնել է Eggers & Higgins ընկերությունը, ընդ որում հուշահամալիրի դիզայնը հանձնաժողովի կողմից փոփոխվել է՝ ձեռք բերելով ավելի պահպանողական բնույթ։
1939 թվականին հանձնաժողովը մրցույթ է անցկացրել, որպեսզի քանդակագործ ընտրի նախագահ Ջեֆերսոնի՝ հուշահամալիրի կենտրոնում տեղադրվելիք քանդակի համար, որի արդյունքում ընտրվել է Ռուդոլֆ Էվանսի տարբերակը։
Հուշահամալիրի հանդիսավոր բացումը կայացել է 1943 թվականին ապրիլի 13-ին։ Բացմանը ներկա է եղել նախագահ Թոմաս Ջեֆերսոնը։ Այդ ժամանակ քանդակը դեռևս ավարտին չէր հասցվել. այն վերջնակապես պատրաստ է եղել և տեղադրվել 1947 թվականին։
Հուշահամալիրը 1966 թվականի հոկտեմբերի 15-ից ընդգրկվել է ԱՄՆ-ի պատմական վայրերի ազգային գրանցամատյանում։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ջեֆերսոնի հուշահամալիրի պատմություն և հետաքրքիր փաստեր
Փանոլա շրջան (Տեխաս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փանոլա (այլ կիրառումներ)Փանոլա շրջան (անգլ.՝ Panola County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից։ Ընդհանուր տարածությունը 2.075 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.756 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քարթեջ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1846 թ.։
Աշվերան

Աշվերան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բայբուլատովո

Բայբուլատովո (ռուս.՝ Байбулатово, բաշկիրերեն՝ Байбулат), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 244 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էնթոնի Պերկինս

Էնթոնի Պերկինս (անգլ.՝ Anthony Perkins, ապրիլի 4, 1932(1932-04-04)[…], Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - սեպտեմբերի 12, 1992(1992-09-12)[…], Հոլիվուդ, Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, երաժիշտ և ռեժիսոր։


== Կենսագրություն և կարիերա ==
Էնթոնի Պեկինսը ծնվել է 1932 թ. Նյու Յորքում։ Հայրը՝ Օսգուդ Պերկինսը Բրոդվեյի նշանավոր դերասաններից էր, մահացավ երբ Էնթոնին ընդամնեը 5 տարեկան էր։ Նիհար կազմվածքով և ամաչկոտ Էնթոնին իր կարիերան սկսել է խաղալով հեռուստաֆիլմերում։ Առաջին քիչ թե շատ նշանավոր դերը 1953 թվականին «Դերասանուհին» ֆիլմն էր, որտեղ նրա խաղընկերներն էին Սփենսեր Թրեյսին ու Ջին Սիմոնսը։
Էնթոնի Պերկինսի ամենանշանավոր դերը կինոյում դարձավ հայտնի ռեժիսոր Ալֆրեդ Հիչքոքի «Պսիխո» թրիլեր-սարսափ ֆիլմը, որը դարձավ իր ժանրի կինոյի պատմության ամենանշանավոր ֆիլմերից մեկը։
Էնթոնի Պերկինսը մահացել է ՁԻԱՀ-ից 60 տարեկանում, իսկ նրա կինը՝ Բերրի Բերենսոնը մահացել է 2011 թ. սեպտեմբերի 11-ին ահաբեկչական գործողություններից մեկի ժամանակ ինքնաթիռում։ Նրանց մեծ որդին՝ Օզ Պերկինսը նույնպես դերասան է, իսկ կրտսերը՝ Էլվիս Պերկինսը երաժիշտ։


== Ֆիլմագրություն ==
Ընդհանուր թվով խաղացել է 60-ից ավելի ֆիլմերում, 2 ֆիլմի ռեժիսոր է, 4 ֆիլմի համար գրել է երաժշտություն։


=== Դերասան ===
Առավել նշանավոր դերասանական աշխատանքներից են

1953 - «Դերասանուհին» / The Actress
1956 - «Ընկերական ծանոթություն» / Friendly Persuasion
1959 - «Ափին» / On The Beach
1959 - «Կանաչ ագարակներ» / Green Mansions
1960 - «Պսիխո» / Psycho
1961 - «Արդյո՞ք սիրում եք դուք Բրամսին»
1962 - «Դատավարություն (ֆիլմ, 1962)|Դատավարություն]]» / Le Proces
1964 - «Գեղեցկուհի ապուշը» / Une ravissante idiote
1968 - «Քաղցր թույն» / Pretty Poison
1970 - «Որս-22» / Catch-22
1971 - «Ինչ-որ մեկը կա դռան հետևում / Quelqu’Un Derriere La Porte
1972 - «Դատավոր Ռոյ Բինի կյանքն ու ժամանակները» / Life and Times of Judge Roy Bean, The
1974 - «Սպանություն «Արևելյան ճեպընթացում»» / Murder in the Orient express
1974 - «Մոլլիին սիրելով» / Lovin' Molly
1979 - «Ձմեռային սպանություն» / Winter Kills
1979 - «Սև անցք» / The Black Hole
1983 - «Պսիխո 2» / Psycho 2
1986 - «Պսիխո 3» / Psycho 3
1989 - «Խավարի աղջիկը» / Daughter Of Darkness
1991 - «Պսիխո 4. Սկիզբ» / Psycho 4։ The Beginning
1992 - «Խոր անտառում» / In The Deep Woods


=== Ռեժիսոր ===
1986 - «Պսիխո 3» / Psycho 3
1988 - «Հաջողակը» /Lucky Stiff


=== Երաժշտություն ===
1985 «Մեծ ներկայացումներ» (հեռուստասերիալ)/ Great Performances
Բրոդվեյլի լավագույնը (1985) ("Never Will I Marry")
1984 Կրքերի հանցագործություն ("GET HAPPY") / Crimes of Passion
1983 «Պսիխո 2» ( "Piano Sonata Op. 27, No. 2 'Moonlight'", "Piano Sonata Op. 13 'Pathétique'") / Psycho II
1956 Goodyear Playhouse (հեռուստասերիալ)
Ջո (1956) ("Love Goes A Long Way")


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Internet Movie Database կայքում էջ
kinopoisk կայքում էջ
Internet Broadway Database կայքում էջ
Պետրովսկոե (գյուղ, Պետրովի գյուղական խորհուրդ, Ստարոբեշևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊետրովսկոեՊետրովսկոե (ուկրաիներեն՝ Петрівське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ստարոբեշևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովսկոե գյուղում բնակվում էր 1 069 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սիրանո դը Բերժըրակ

Սավինիեն դը Սիրանո դը Բերժըրակ (ֆր.՝ Savinien de Cyrano de Bergerac, մոտ մարտի 6, 1619(1619-03-06)[…], Փարիզ - հուլիսի 28, 1655(1655-07-28)[…], Սանուա, arrondissement of Argenteuil, Վալ-դը-Ուազ, Իլ-դը-Ֆրանս, Ֆրանսիայի մետրոպոլիս, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի գրող, ազատախոհ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է ճիզվիտների քոլեջում, որպես զինվոր ծառայել է թագավորական գվարդիայում։ Կրել է Ջ. Բրունոյի, Թ․ Կամպանելայի և Պ․ Գասենդիի գաղափարների ազդեցությունը։
1654 թվականին հրատարակվել է Սիրանո դը Բերժըրակի «Տարբեր երկերը», ուր ամփոփված են «Նամակները» (պարսավագրեր զանազան մարդկանց մասին), «Խրատված պեդանտը» կատակերգությունը և «Ագրիպինայի մահը» ողբերգությունը, որոնցում դրսևորվել է հեղինակի երգիծական տաղանդը, արտահայտվել են նրա աթեիստական ու մատերիալիստական գաղափարները։
Սիրանո դը Բերժըրակի գլխավոր ստեղծագործությունը «Այլ աշխարհ, կամ Լուսնի պետություններն ու կայսրությունները» (1657) գործն է, որը մոտ է փիլիսոփայական վեպին։ Գրքի հրատարակիչը խիստ աղքատացրել է տեքստը՝ հանելով հակակրոնական հատվածները. դրանք վերականգնվել են միայն XX դարում՝ ըստ հայտնաբերված ձեռագրի։ Պատկերելով կյանքը լուսնի վրա՝ հեղինակն ի հայտ է բերում տիեզերքի և մարդու իր ըմբռնումը, ծիծաղում է Պտղոմեոսի համակարգի վրա, մերժում է հոգու անմահությունը, ծաղրում հրաշքներին հավատալը։ Սիրանո դը Բերժըրակը հավիտենական է համարում միայն նյութը։ Այդ գործի շարունակությունն է կազմում «Արևի պետությունները և կայսրությունները» (1662) անավարտ վեպը։
Սիրանո դը Բերժըրակի կերպարը մարմնավորված է Էդմոն Ռոստանի «Սիրանո դը Բերժըրակ» (1898, հայերեն՝ 1951) պիեսում։


== Ծանոթագրություններ ==
Խըրթա

Խըրթա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վարանդա (այլ կիրառումներ)

Վարանդա կարող է նշանակել՝

Վարանդա՝ գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում,
Վարանդա՝ Արցախի Հանրապետության արևելքում գտնվող կիսալքված բնակավայր, որին ադրբեջանցիները անվանում են Ֆիզուլի,
Վարանդա՝ Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի գավառ,
Վարանդայի մելիքություն՝ 16-րդ դարի հայկական մելիքություն Արցախում,
Վարանդա՝գետ Արցախի Հանրապետությունում, հանդիսանում է Արաքս գետի ձախ վտակը։
Ռուբեն Բելտրան

Ռուբեն Ալբերտո Բելտրան Գեռերո (իսպ.՝ Rubén Beltrán Guerrero, նոյեմբերի 25, 1953(1953-11-25), Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), մեքսիկացի քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, իրավաբան։


== Կենսագրություն ==
Ռուբեն Բելտրանը ծնվել է Մեխիկոյում։ Ավարտել է Իբերոամերիկյան համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Դիվանագիտական ծառայության է անցել 1981 թվականից։ 2005 թվականից դարձել է դեսպան։ Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգների արտաքին գործերի նախարարությունում Բելտրանը զբաղեցրել է մի շարք պաշտոններ. 2010-2012 թվականներին աշխատել է որպես Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան կղզիների նախարարի տեղակալ, 1997-1999 թվականներին՝ Մեքսիկայի քաղաքացիների օժանդակության, պաշտպանության վարչության գլխավոր տնօրեն, 1993-1994 թվականներին՝ իրավական հարցերով գլխավոր տնօրեն, 1991-1992 թվականներին՝ Կենտրոնական Ամերիկայի հետ համագործակցության Մեքսիկայի հանձնաժողովի տեխնիկական քարտուղար։ 2007-2010 թվականներին Նյու Յորքում գլխավորել է Մեքսիական հյուպատոսությունը, 2001-2003 թվականներին՝ Արիզոնա նահանգի Ֆինիքս քաղաքի հյուպատոսությունը։
2013 թվականի հունվարի 14-ին ստանձնել է ՌԴ-ում Մեքսիակայի Միացյալ Նահանգների դեսպանի պաշտոնը (նստավայրը՝ Մոսկվա)։ 2013 թվականին Հայաստանի Հանրապետությունում Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգների դեսպան Ռուբեն Ալբերտո Բելտրան Գեռերոն ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանին է հանձնել իր հավատարմագրերը։ Պաշտոնավարել է մինչև 2016 թվականի մայիս։ 2016 թվականի հունիսի 21-ին նշանակվել է Չիլիում Մեքսիակայի Միացյալ Նահանգների դեսպան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Новым послом Мексики в России стал Рубен Альберто Бельтран Герреро
Посол Мексиканских Соединенных Штатов Рубен Альберто Бельтран Герреро: «Для меня Россия – это великая история, искусство, сила и красота!»
Այրիչար

Այրիչար, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանւմ, նրա ձախակողմյան վտակ Ղոչաղի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Սյունիքի բարձրավանդակի կենտրոնական մասից և հոսում է հարավարևմտյան ուղղությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիշնևկա (Զերնոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիշնևկա (այլ կիրառումներ)Վիշնևկա (ռուս.՝ Вишневка), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Զերնոգրադի շրջանում։ Մտնում է Ռոսսոշինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Գուլաբայ

Գուլաբայ, լեռ Վրաստանում, Ախալքալաքի սարահարթում։ Բարձրությունը՝ 2775 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կունգանովո

Կունգանովո (ռուս.՝ Кунганово), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Տորժոկսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 85 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Իլմեզա

Իլմեզա (ռուս.՝ Ильмеза), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում, Չերեպովեցկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռիբինսկի ջրամբար գետի ափում։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։ 
Ակունքը գտնվում է Լեոնտեվկա գյուղի մոտ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մոլոգա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշևի ջրամբար։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010200412110000008154
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110000815
Ավազանի կոդը - 08.01.02.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Իլհան Օմար

Իլհան Աբդուլահի Օմար (անգլ.՝ Ilhan Abdullahi Omar, հոկտեմբերի 4, 1982(1982-10-04), Մոգադիշո, Սոմալի), սոմալիական ծագմամբ ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Մինեսոտա նահանգից ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ 2016 թվականին ընտրվել է Մինեսոտայի ներկայացուցիչների պալատի անդամ՝ դառնալով սոմալիական ծագմամբ առաջին ամերիկացին, որն ընտրվել է ԱՄՆ օրենսդիր մարմնի անդամ։
2018 թվականի նոյեմբերի 6-ին Օմարը դարձել է սոմալիական ծագմամբ առաջին ամերիկացին, որն ընտրվել է ԱՄՆ Կոնգրեսի անդամ (ԱՄՆ ներկայացուցիչների պալատի անդամ է ընտրվել Մինեսոտա նահանգից)։ Բացի այդ, Իլհան Օմարը (Ռաշիդա Թլաիբի հետ միասին) դարձել է առաջին մուսուլմանուհին, որն ընտրվել է ԱՄՆ Կոնգրեսի անդամ։ Ընդորում, Օմարը ոչ սպիտակամորթ առաջին ամերիկացին էր, որը Մինեսոտա նահանգից ընտրվել է Կոնգրեսի ներկայացուցիչների պալատի անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Մոգադիշոյում։ Մանկությունն անց է կացրել Բայդաբոյում։ Եղել է 7 երեխաներից կրտսերը։ Իլհանի հայրը՝ Նուր Օմար Մուհամեդը սոմալիացի է, որն զբաղվել է մանկավարժների վերապատրաստմամբ։ Նրա մայրը՝ Ֆադումա Աբուքար Հաջի Հուսեյնը, եղել է Բենադիրի կոնֆեդերացիայի ներկայացուցիչ։ Վերջինս մահացել է այն ժամանակ, երբ Իլհանը երկու տարեկան էր։ Մոր մահվանից հետո աղջկան մեծացրել են հայրը և պապը։ Իլհանի պապին կոչել են Աբուքար։ Նա գլխավորել է ծովային տրանսպորտի ոլորտում Սոմալիի ազգային վարչությունը։ Նրա հարազատները աշխատել են որպես մանկավարժներ և պետական ծառայողներ։ 1991 թվականին Սոմալիում քաղաքացիական պատերազմի մեկնարկից առաջ Օմարների ընտանիքը փախել է երկրից և 4 տարի անցկացրել Քենիայում գործող փախստականների ճամբարում։
1995 թվականին Օմարների ընտանիքը, փախստականների կարգավիճակում, թույլտվություն են ստացել բնակություն հաստատել ԱՄՆ-ում։ Սկզբնական շրջանում բնակվել են Արլինգտոն շրջանում։ Ավելի ուշ տեղափոխվել են Մինեապոլիս։ Այնտեղ Օմարն սովորել է անգլերեն։ ԱՄՆ տեղափոխությունից հետո նրա հայրն սկզբում աշխատել է որպես տաքսիստ, այնուհետ՝ փոստի աշխատակից։ Աղջկա մեծանալու հետ զուգընթաց՝ Իլհանի հայրը և պապը նրան պատմել են ժողովրդավարության կարևորության մասին։ Աղջիկը նրանց հետ միասին այցելել է նաև քաղաքական հավաքների։ 2000 թվականին, 19 տարեկան հասակում, Օմարն ստացել է ԱՄՆ քաղաքացիություն։
2011 թվականին Իլհան Օմարն ավարտել է Հյուսիսային Դակոտայի համալսարանը՝ ստանալով քաղաքագիտության և միջազգային հարաբերությունների բակալավրի աստիճան։


== ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատում ==
2019 թվականի օգոստոսին Իլհան Օմարին և Ռաշիդա Թլաիբին, որը եղել է Դեմոկրատական կուսակցության մյուս մուսուլման կոնգրեսականը, հրաժարվել են տրամադրել Իսրայելի մուտքի վիզա՝ ի պատասխան նրանց կողմից բոյկոտի քաղաքականության աջակցության։ 2017 թվականին Իսրայելում ընդունվել է որոշում, համաձայն որի Իսրայելի քաղաքականությունը բոյկոտող անձանց չի տրամադրվում Իսրայելի մուտքի վիզա։ Համաձայն «NGO Monitor» կազմակերպության՝ Թլաիբի և Օմարի չկայացած այցի հովանավորներից մեկը եղել է «Միֆթահ» հասարակական կազմակերպությունը, որը հայտնի է իր հակաիսրայելական գործունեությամբ և BDS-ին աջակցությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official House of Representatives site
Ilhan Omar for Congress
Գրաբի

Գրաբի (ուկրաիներեն՝ Граби), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1540 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գրաբի գյուղում բնակվում էր 208 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1193 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 174,35 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գլինկի (գյուղ, Տրեպոլսկոե բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳլինկիԳլինկի (ռուս.՝ Глинки), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 24 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մարոնիական կաթոլիկ եկեղեցի

Մարոնիտ կաթոլիկ եկեղեցի (ասոր՝ ܥܕܬܐ ܣܘܪܝܝܬܐ ܡܐܪܘܢܝܬܐ ܕܐܢܛܝܘܟܝܐ‏‎ ʿīṯo suryaiṯo māronaiṯo d'anṭiokia, արաբ․՝ الكنيسة الأنطاكية السريانية المارونية‎‎ al-kanīsa al-antākīyya al-seryānīyya al-mārwnīyya, լատ.՝ Ecclesia Maronitarum), հին քրիստոնեական եկեղեցի, պատրիարքության կարգավիճակ ունեցող Արևելյան կաթոլիկ եկեղեցիներից մեկը։ Եկեղեցու համայնքների մեծամասնությունը գտնվում է Լիբանանում, ինչպես նաև Սիրիայում և Կիպրոսում։ Լիբանանից մարոնիտների անդադար էմիգրացիան ԱՄՆ-ում, Կանադայում և Ավստրալիայում խոշոր մարոնիտական համայնքների ստեղծման պատճառ է դարձել։


== Արտաքին հղումներ ==
Մարոնիտ կաթոլիկ եկեղեցիը կայք Archived 2016-12-29 at the Wayback Machine.
Մարոնիտական թեմերի և եպիսկոպոսների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Մեզոզոյան դարաշրջան

Մեզոզոյան դարաշրջան (հուն․ μέσος— միջին և ζωή— կյանք), Երկրի շերտագրական սանդղակի նախավերջին խումբը և երկրաբանական պատմության նրան համապատասխանող դարաշրջանը։ Ընդգրկում է 230 թվականից մինչև 67 միլիոն տարի մ․ թ․ ա․։ Մեզոզոյան դարաշրջանի տևողությունը մոտ 163 միլիոն տարի է։ 
Մեզոզոյան դարաշրջանն առաջին անգամ անջատել է անգլիացի երկրաբան Ջ․ Ֆիլիպսը, 1841 թվականին։ Բաժանվում է 3 ժամանակաշրջանի՝ տրիասի ժամանակաշրջան, յուրայի ժամանակաշրջան և կավճի ժամանակաշրջան։ Մեզոզոյան դարաշրջանի ընթացքում են ձևավորվել ժամանակակից մայր ցամաքների և, հավանաբար, օվկիանոսների իջվածքների մեծ մասի (բացառությամբ խաղաղականի, որն, ըստ երևույթին, գոյություն է ունեցել ավելի վաղ) հիմնական ուրվագծերը։ Մեզոզոյան դարաշրջանը բնութագրվում է գլխավորապես մերկասերմ ու պտերային բուսականությամբ և այնպիսի ֆաունայով, որտեղ ողնաշարավորների մեջ գերակշռում են սողունները։ Բնորոշ է նաև ծածկասերմ բույսերի, կաթնասունների և թռչունների երևան գալը։ Պալեոզոյան դարաշրջանի վերջում բոլոր հին պլատֆորմները բարձրանում են ծովի մակարդակից և գոտևորվում հերցինյան ծալքավորության հետևանքով առաջացած ծալքավոր լեռնային համակարգերով։ Հարավային կիսագնդում էր գտնվում Գոնդվանա հնագույն վիթխարի մայր ցամաքը։ Պալեոզոյան դարաշրջանի վերջում երկրակեղևի մայրցամաքային մարզերը հսկայական տարածություններ են գրավում։ Մեզոզոյից սկսվում է դրանց իջեցումը, որն ուղեկցվում է ծովի տրանսգրեսիաներով։ Գոնդվանան տրոհվում է առանձին մայր ցամաքների (Աֆրիկա, Հարավային Ամերիկա, Ավստրալիա, Անտարկտիդա և Հինդուստանի թերակղզու զանգվածը)։ Պերմի և տրիասի սկզբի արիդային պայմանները մեզոզոյում փոխվում են ավելի խոնավ կլիմայով։ Կավճի ժամանակաշրջանի կեսերին բուսականության կազմում կատարվում է կտրուկ փոփոխություն, ծածկասերմ բույսերը սկսում են տիրապետողդիրք գրավել, որը և պահպանվում է մինչև այժմ։ Մեզոզոյան դարաշրջանի ընթացքում զգալիորեն փոխվում է նաև ծովերի ֆլորայի և ֆաունայի կազմը։ Պալեոզոյան սեռերը և տեսակները լրիվ անհետանում են տրիասի սկզբում և փոխվում նորերով։ Զարգանում են թերթախռիկավորներն ու փորոտանիները, իսկ ուսոտանիները, որ տիրապետում էին պալեոզոյում, ետին պլան են մղվում։ Գլխոտանիներից ծաղկման են հասնում ամոնիտները և բելեմնիտները, ձկներից գերիշխում են փշոտ տեսակները։ Մեզոզոյան դարաշրջանի վերջում մահանում են խոշոր ծովային սողունները (իխտիոզավրերը), անողնաշարավորներից՝ ամոնիտները, բելեմնիտները և այլն։ Մեզոզոյան դարաշրջանի նստվածքների հետ կապված են մի շարք օգտակար հանածոների հանքավայրեր՝ քարածուխ (ՌԴ ասիական մաս, Չինաստան, ԱՄՆ), նավթ, երկաթ (ՌԴ, Ֆրանսիա), բոքսիտներ։
Աննա Քիմ

Աննա Քիմ (գերմ.՝ Anna Kim, սեպտեմբերի 10, 1977(1977-09-10), Դեջոն, Հարավային Կորեա), ավստրիացի գրող։ Ծագումով կորեացի։


== Կենսագրություն ==
Աննա Քիմը ծնվել է 1977 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Դեջոնում (Հարավային Կորեա)։ 1978 թվականին տեղափոխվել է Գերմանիա։ 1978-1983 թվականներին ապրել է Բրաունշվայգում և Գիսենում, իսկ 1983 թվականից՝ Վիեննայում։ 1995 թվականին ընդունվել է Վիեննայի համալսարան, որն ավարտել է 2000 թվականին՝ փիլիսոփայության և թատերագետի մագիստրոսի աստիճանով։ 2001 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիա հասարակագիտությունից։ 2000-2002 թվականներին ապրել է Լոնդոնում և Քեմբրիջում, որից հետո վերադարձել է Վիեննա։
Աննա Քիմը արձակ և բանաստեղծական մի շարք երկերի հեղինակ է։ 1999 թվականից հրատարակվում է տարբեր ամսագրերում, որոնցից են Manuskripte-ը, Zwischenwelt-ը և VOLLTEXT-ը։ 2004 թվականին հրատարկվել է Քիմի առաջին գիրքը։
2000 թվականին դարձել է Գրացի գրողների միության անդամ (Grazer Autorenversammlung)։ 2004 թվականին ստացել է Վիեննայի հեղինակային կրթաթոշակ։


== Գրքեր ==
Die Bilderspur, պատմվածք (2004)
Das Sinken ein Bückflug, բանաստեղծություններ (2006)
Die gefrorene Zeit, վեպ (2008, անգլերեն է թարգմանվել 2010 թվականին)
Invasionen des Privaten (2011)
Die Form der Erinnerung=Figure du souvenir, նովելներ (2011, թարգմանվել է գերմաներենով և ֆրանսերենով)
Anatomie einer Nacht, վեպ (2012, անգլերեն է թարգմանվել 2013 թվականին)


== Մրցանակներ ==
2012 - ЕС գրական մրցանակ


== Մատենագիտություն ==
Exile. In: Zwischenwelt. Literatur — Widerstand — Exil, Nr. 2 (2002)
Bilderspuren. In: manuskripte, Nr. 156 (2002)
Das unbedingte Berühren. In: manuskripte, Nr. 162 (2003)
Verborgte Sprache. In: Zwischenwelt. Literatur — Widerstand — Exil, Nr. 1 (2004).
Experiment und Krieg. In: TRANS, Nr. 15 (2004)
Making Of. In: Volltext, Nr. 4 (2004)
Die Bilderspur. Literaturverlag Droschl. Graz 2004. ISBN 3-85420-662-3
Das Versteck. In: entwürfe — Zeitschrift für Literatur, Ausgabe 43 (2005)
Das Archiv Archived 2015-04-02 at the Wayback Machine.. Text der Lesung beim Ingeborg-Bachmann-Wettbewerb 2005
Hunde ziehen vorbei/Stray dogs drifting, mit Bildern von Anna Stangl. Comet Books. Wien 2005. ISBN 3-9502046-4-4
Die gefrorene Zeit. Literaturverlag Droschl. Graz 2008. ISBN 3-85420-742-5
«Die Form der Erinnerung». In: Triëdere - Zeitschrift für Theorie und Kunst. Heft 2/2010.


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2011-08-10 at the Wayback Machine.
Դոլգոե Պոլե (գյուղ, Ուժգորոդի շրջան)

Դոլգոե Պոլե (ուկրաիներեն՝ Довге Поле), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դոլգոե Պոլե գյուղում բնակվում էր 597 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,021 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 28428 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալեքսանդր Մուրդուկյան

Ալեքսանդր Հովսեփի Մուրդուկյան (ռուս.՝ Александр Иосифович Мурдугов օգոստոսի 2, 1912(1912-08-02), Բուդյոննովսկ, Ստավրոպոլի երկրամաս, ՌԽՖՍՀ - ապրիլի 2, 2007(2007-04-02), Կիև, Ուկրաինա), խորհրդային ռազմական գործիչ, Խորհրդային Միության հերոս (31.5.1945), գվարդիայի մայոր։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1912 թվականին Պրիկումսկ (այժմ՝ քաղաք Բուդյոնովսկ՝ ՌԴ Ստավրոպոլի երկրամասում) քաղաքում։ 1934 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Որպես 89-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիայի հրետանային գնդի կոմիսար, 1938 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի ռազմաքաղաքական դպրոցը։ 1942—1943 թվականներին մասնակցել է Կովկասի պաշտպանական մարտերին։ 1943 թվականի հոկտեմբերին, նշանակվելով հրետանային դիվիզիոնի հրամանատար, Ուկրաինա, ապա Բելառուս, ռազմաճակատների կազմում մարտնչել է Ուկրաինայի, Բելառուսիայի ազատագրման, Լեհաստանի գրավման համար։ Խորհրդային Միության հերոսի կոչմանն արժանացել է Բեռլինի գրոհի ժամանակ ցուցաբերած սխրագործության համար։ Պատերազմից հետո շարունակել է զինվորական ծառայությունը։ Պարգևատրվել է Լենինի, «Հայրենական պատերազմի» I աստիճանի և այլ շքանշաններով։


== Պարգևներ ==
Խորհրդային Միության հերոս (31․5․1945)
Լենինի շքանշան
Կարմիր դրոշի շքանշան
Բոգդան Խմելնիցկու 3-րդ աստիճանի շքանշան (1945)
«Հայրենական պատերազմի» I աստիճանի շքանշան (2)
Կարմիր աստղի շքանշան
Մեդալներ


== Ծանոթագրություններ ==
Օպտիմացում

Օպտիմացում (<լատ.՝ optimum – լա վագույն), լ աարկում, որոշակի ֆունկցիայի էքստրեմումը գտնելու կամ բազմաթիվ հնարավոր տարբերակներից լավագույնն (օպտիմալը) ընտրելու պրոցես։ Օպտիմացման նպատակներն են արտադրանքի ինքնարժեքի իջեցումը, արտա դրողականության կամ արագագործության բարձրացումը, ծախսվող հումքի կամ էներգիայի նվազեցումը (մասնակի օպտիմացում), ծախսվող հումքի և էներգիայի միա ժամանակյա կրճատմամբ արտադրողա կանության կամ արագագործության բարձ րացումը (ընդհանրական օպտիմացում)։ Օպտիմացումման աստիճանը կարելի է գնահատել նպատակա յին ֆունկցիայի արժեքով։ Դիցուք, պրոցեսը բնութագրվում է Xi, x2․․․xn միմյանցից անկախ պարամետրերով, որոնց ար ժեքներն առանձին–առանձին կամ միա ժամանակ կարելի է փոփոխել։ Այդ դեպ քում f(xi, Хг-․-Хл) նպատակային ֆունկցիան, որը պրոցեսի որակական որևէ ցուցանիշ կամ ցուցանիշների զուգորդություն է, կարող է ընդունել բազմաթիվ (նույնիսկ անվերջ թվով) արժեքներ։ X-երի այն ար ժեքների զուգորդությունը, երբ նպատա կային f(xi, X2․․․x,n) ֆունկցիան հասնում է էքստրեմումի (նվւսցագույն կամ առա վելագույն արժեքի), կոչվում է պրոցեսի իրականացման օպտիմացում։ Պարզագույն համա կարգերում օպտիմացում իրականացվում է ավտո մատ կարգավորման մեթոդներով, իսկ բարդ համակարգերում (որտեղ անկախ պարամետրերը շատ են, փոփոխման տի րույթները լայն)՝ էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների օգնությամբ։
Գրկ․ Л и Э․ Б․, Маркус Л․, Основы теории оптимального управления, пер․ с англ․, М․, 1972․
Ժողովածու (1716)

Ժողովածու (1716), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1716 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1276 թվականին, Ստեփանոս գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 17x12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 348 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիրով։Պահպանակը ունի մագաղաթ 4 էջ, ուղղագիծ երկաթագիր,Ճաշոց.Մամբրեի Ճառ ի ծաղկազարդն։ Կազմը` կաշվե տախտակ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 277ա, 277բ, 347բ, հետագայի՝ 75բ (1410 թվական), պահպանակ Ա (1629 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Դաւթի Սահմանք իմաստասիրութեան։
Ամենայն չար տանջվելի։
Ներս. Շնորհալւոյ Մեկնութիւն բանից ի Սահմանաց իմաստադիրութեան Դաւթի (պակասը լրացրել է Յակ. Ղրիմեցին 1410 թ.)։
Պորփիւրի Ներածութիւն Ստորոգութեանցն Արիստոտէլի։
Արիստոտէլի Յաղագս աշխարհի, Յաղագս առաքինութեանց։
Դաւթի Վերլուծութիւն Ներածութեանն Պորփիւրի։
Մեկնութիւնը Ստորոգութեանցն, Պերի արեմնիասին Արիստոտէլի։
Յովհ. Սարկաւագի Յաղագս անկիւնաւոր թուոց։


== Ծանոթագրություններ ==
Չարթվել

Չարթվել (անգլ.՝ Chartwell), Ուինսթոն Չերչիլի չափահաս տարիքում բնակվելու հիմնական առանձնատան անվանումը։ Չերչիլը և իր կին Կլեմենտինան գնել են Ուեսթերհամից 2 կմ մղոն հարավ գտնվող այս տունը 1922 թվականին։ Ձեռք բերելուց հետո նրանք հիմնովին ձևափոխել և վերանորոգել են տունը։


== Պատմություն ==
Այս տարածքում առանձնատունը կառուցված է եղել առնվազն արդեն 16-րդ դարի սկզբում և կոչվել է Ուոլ Սթրիթ ((անգլ.))։ Այս տան մեջ է ժամանակավորապես բնակվել Հենրի VIII թագավորը, երբ նա հանդիպում էր Աննա Բոլեյնի հետ հարևան Հյուեր ամրոցում (անգլ.՝ Hever Castle)։ Առանձնատունը հիմնովին վերանորոգվել և լայնացվել է 19-րդ դարում։ Համաձայն Ազգային ֆոնդի, այն դարձել է Վիկտորիական ժամանակաշրջանի ճարտարապետության ամենաանդուր օրինակներից մեկը։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություն Չարթվելի մասին «National Trust» կայքում (անգլ.)


== Ծանոթագրություններ ==