armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բերնստենի ռեակցիա

Բերնստենի ռեակցիա, թթվային կատալիզի պայմաններում դիարիլամինների և կարբոնաթթուների կոնդենսացումից 9-ալկիլ և արիլտեղակալված ակրիդինների ստացման մեթոդ։
Առաջին անգամ ռեակցիան նկարագրվել է Ավգուստ Բերնսի կողմից 1878 թվականին ամիդինների հատկությունների ուսումնասիրման ընթացքում՝ բենզոյական թթվի նիտրիլի և դիֆենիլամինի փոխազդեցության օրինակով։
Հետագայում ռեակցիան կատարելագործվել է ցինկի քլորիդը և պոլիֆոսֆորական թթուն որպես կատալիզատոր օգտագործելու շնորհիվ։


== Ռեակցիայի մեխանիզմ ==
Երկար ժամանակ Բերնստենի ռեակցիայի մեխանիզմը քննարկաման առարկա էր, ընդ որում հիմնականում քննարկվում էր ռեակցիայի սկզբի երկու այլընտրանքային տարբերակ՝ դիարիլամինի N-ացիլացում՝ հետագա ներմոլեկուլային C-ացիլացում ամինոխմբի նկատմամբ օրթո- դիրքում և ուղղակի C-ացիլացում։ Ապացուցված է, որ դիֆենիլամինի N-ացիլացումը նույնպես բերում է ակրիդինների ստացման, սակայն N-ացիադիֆենիլների օգտագործումը ռեակցիայի ելքը չի բարձրացնում և այդ պատճառով ներկայումս ռեակցիայի սկիզբը համարվում է ացիալ կատիոնի (պոլիֆոսֆորական թթվի կիրառման դեպքում)  կամ քլորանհիդրիդի (ցինկի քլորիդի կիրառման) միջոցով C-ացիլացումը։


== Ընթացք և մոդիֆիկացիաներ ==
Բերնստենի ռեակցիայի դասական ընթացքի մեթոդիկան համարվում է դիֆենիզամինի և արոմատիկ կամ ալիֆատիկ կարբոնաթթվի էկվիվալենտ կամ ավելցուկի տաքացումը 1,5-3 անգամ գերազանցող ցինկի քլորիդի առկայությամբ։ Ռեակցիան տեղի է ունենում առանց լուծիչի և տևում է մոտ 3 ժամ։ Ցնդող կարբոնաթթուների դեպքում ռեակցիան իրականացվում է զոդված փորձանոթների մեջ, չտեղակալված ակրիդինների ստացման ելքը մրջնաթթու օգտագործելու դեպքում շատ ցածր է։
Ցինկի քլորիդով կատալիզվող ռեակցիաներում մասնակցում են հիդրօքսիտեղակալված դիֆենիլամինները, ընդ որում ներմոլեկուլային կոնդենսացումը տեղի է ունենում հիդրօքսի- խմբի նկատմամբ պարա- դիրքում։ Այսպես, 3-հօդրօքսիֆենիլամինը 4-հիդրօքսիբենզոյական թթվի հետ փոխազդելիս ստացվում է բացառապես 3-հիդրօքսիակրիդիններ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Wang Zerong (2010-09-15)։ «Bernthsen Reaction: (Bernthsen Acridine Synthesis)»։ Comprehensive Organic Name Reactions and Reagents։ Hoboken, NJ, USA: John Wiley & Sons, Inc.։ ISBN 978-0-470-63885-9։ Վերցված է 2016-03-15
Կրուտայա Բալկա (գյուղ, Նովի Սանժարիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրուտայա ԲալկաԿրուտայա Բալկա (ուկրաիներեն՝ Крута Балка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրուտայա Բալկա գյուղում բնակվում էր 847 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,52 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 153,44 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հեքիաթ ձկնորսի և ձկան մասին (մուլտֆիլմ, 1937)

«Հեքիաթ ձկնորսի և ձկան մասին (ռուս.՝ «Сказка о рыбаке и рыбке»), խորհրդային գունավոր տիկնիկային մուլտֆիլմ, որն ստեղծվել է Ալեքսանդր Պուշկինի համանուն հեքիաթի (1833) մոտիվներով։ Նկարահանվել է 1937 թվականին «Մոսֆիլմ» ստուդիայում ռեժիսոր Ալեքսանդր Պտուշկոյի կողմից։ Խորհրդային կինոյի առաջին աշխատանքներից մեկն է, որն իրականացվել է Պավել Մերշինի եռագույն մեթոդով։


== Սյուժե ==
Ծերունին իր պառավի հետ ապրում է կապույտ ծովի մոտ՝ հողաշեն տանը։ Մի անգամ ծերունու ցանցի մեջ է ընկնում ոսկե ձկնիկը։ Մարդկային ձայնով ձուկը խնդրում է բաց թողնել իրեն՝ խոստանալով փոխարենը կատարել նրա ցանկությունը։ Ծերունին խղճում է և բաց թողնում նրան, իսկ ինքը վերադառնում է տուն։ Չար պառավը կոպտորեն հանդիմանում է նրան և ուղարկում հետ՝ նոր տաշտակ ուզելու։ Սակայն դա քիչ է լինում, և նա պահանջում է նոր խրճիթ, ազնվականի, ապա թագավորական աստիճան։ Ծերունին հնազանդությամբ կատարում էր նրա պահանջները, իսկ ոսկե ձկնիկն իրականացնում է նրա ցանկությունները։ Բայց երբ պառավը պահանջում է  իշխանություն ամբողջ ծովի վրա և ոսկե ձկնիկին էլ իրեն ծառա, վերջինս լուռ հեռանում է։ Ծերունին վերադառնում է տուն և տեսնում իրենց հողաշեն տունը, որ մոտ կինը նստած է կոտրված տաշտակի առաջ։


== Ստեղծողներ ==
Սցենարիստ և բեմադրող՝ Ալեքսանդր Պտուշկո
Օգնականներ՝ Գալինա Ելիզարով, Ն. Կուզնեցով
Նկարիչ՝ Պավել Բաժենով
Կոմպոզիտոր՝ Լև Շվարց
Օպերատոր՝ Ֆեոդոր Ֆիրսով
Հնչյունային օպերատոր՝ Վյաչեսլավ Լեշչյով
Տիկնիկների շարժումը՝ Մարիա Բենդերսկայա, Ա. Վասիլևա, Ա. Վեսելյովա, Վ. Կռիլով, Բորիս Նևեժին, Կոնստանտին Նիկիֆորով
Տիկնիկների ձևավորումը՝ Ն. Գեխտման, Ա. Պավլովա, Ե. Չերնիխովա, Ե. Շիրոկովա
Մակետների նկարազարդումը՝ Միխայիլ Սպերանսկի
Գունավոր նկարահանումը կատարվել է օպերատոր Պավել Մերշինի մեթոդով


== Վերականգնում ==
Երկար ժամանակ մուլտֆիլմը հասանելի է եղել միայն սև-սպիտակ տարբերակով։ Սակայն 2010 թվականին գույները վերականգնվել են Ռուսաստանի պետֆիլմֆոնդի կողմից։
Վերականգնումը կատարել են՝

Պատկերի թվային կադր առ կադր վերականգնումը՝ Նիկոլայ Մայորովի
Հազվագյուտ կինոնյութերի սկանավորումը՝ Վլադիմիր Կոտովսկու


== Տես նաև ==
Հեքիաթ ձկնորսի և ձկան մասին – Ալեքսանդր Պուշկինի հեքիաթը
Հեքիաթ ձկնորսի և ձկան մասին – 1950 թվականի նկարված մուլտֆիլմ, ռեժիսոր՝ Միխայիլ Ցեխանովսկի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Հեքիաթ ձկնորսի ու ձկան մասին»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Հեքիաթ ձկնորսի և ձկան մասին»
«Николай Майоров: Цвет советского кино» на сайте журнала «Киноведческие записки»
Յանկի Ստեդիում (մարզադաշտ)

«Յանկի Ստեդիում» (անգլ.՝ Yankee Stadium), մարզադաշտ Նյու Յորք քաղաքում։ 2015 թվականից սկսած մարզադաշտը հանդիսանում է «Նյու Յորք Սիթի» ֆուտբոլային ակումբի տնային մարզադաշտը։ Մարզադաշտում անցկացվում են ինչպես ֆուտբոլային այնպես էլ բեյսբոլի և ամերիկյան ֆուտբոլի խաղեր։ Մարզադաշտը կարող է տեղավորել՝ 33444 (ֆուտբոլ), 49624 (բեյսբոլ), 54251 (ամերիկյան ֆուտբոլ) հանդիսականների։


== Տես նաև ==
Աշխարհի ամենաթանկարժեք շինությունների շարքը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը Archived 2014-01-09 at the Wayback Machine.
Քանունի Սուլթան Սուլեյման կամուրջ (Ստամբուլ)

Քանունի Սուլթան Սուլեյման կամուրջ (թուրքերեն՝ Kanuni Sultan Süleyman Köprüsü), հայտնի է նաև Բյույուքչեքմեջե կամուրջ անունով), քարե կամարապատ կամուրջ, որը գտնվում է Թուրքիայի եվրոպական հատվածում, Ստամբուլի Բյույուքչեքմեջե շրջանում։ Կամուրջը Ստամբուլի կենտրոնից գտնվում է 36 կիլոմետր (22 մղոն) դեպի արևմուտք։
Կամուրջը կառուցվել է օսմանյան ժամանակաշրջանում հայազգի ճարտարապետ Միմար Սինանի (1488/1490–1588) կողմից։ Կամուրջը կառուցվել է տարածքով մեծ, սակայն ծանծաղ Բյույուքչեքմեջե լճի բերանին։ Կամրջի կառուցումը սկսվել է 1566 թվականին, իսկ շահագործման հանձնվել 1567 թվականին։ Որոշ աղբյուրներում նշվում է, որ կամրջի կառուցման ժամանակ լճի ջուրը ցամաքացվել է և փոխարենը քարապատվել է շուրջ 40000 խորանարդ մետր տարածք։
Կամուրջը բաղկացած է 28 թռիչքներից և բաժանված է չորս հիմնական հատվածների՝ առաջացնելով երեք փոքր կղզյակներ։ Նախկինում կամուրջը հաղորդակցության լրջագույն գործառույթ է իրականացրել Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաքի և արևմտյան վիլայեթների միջև։ Ներկայումս 16-րդ դարում կառուցված կամուրջը շարունակում է պահպանել իր պատմական և խորհրդանշական արժեքը։ 1986-1989 թվականներին կամուրջը վերանորոգվել է։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանոել Ալենկար

Մանոելլ Ալենկար դո Մոնթե (պորտ.՝ Manoel Alencar do Monte, բրետոներեն՝ Manoel Alencar do Monte, սեպտեմբերի 6, 1892(1892-09-06), Սան Պաուլո, Բրազիլիա - անհայտ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ։ Խաղում է հարձակվողի դիրքում։ Հանդես է գալիս Բրազիլիայի հավաքականում։ 1916 թվականին մասնակցել է Հարավային Ամերիկայի առաջնությանը։ Այդ առաջնությունում ֆուտբոլիստը խաղացել է 3 խաղ և խփել 1 գոլ։
Ակումբային մակարդակով խաղացել է «Ամերիկանո», «Իպիրանգու», «Մաքքենզի կոլեժ» և «Սան Բենտու» ֆուտբոլային ակումբներում։


== Արտաքին հղումներ ==
Профиль на Самбафут
Профиль на cbf.com
Պրաքսիդիկե (արբանյակ)

Պրաքսիդիկե (հուն․՝ Πραξιδίκη), Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։ Հայտնաբերվել է Սքոթ Շեփարդի ղեկավարած խմբի կողմից, հայտնաբերման մասին հայտարարվել է 2000 թվականին, սկզբում արբանյակը ստացել է S/2000 J 7 ժամանակավոր անվանումը։
Պրաքսիդիկեն ունի մոտ 7 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 21 147 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 625,3 օրվա ընթացքում։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 149,0° խավարածրի հարթության նկատմամբ (143° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,230 է։
Պրաքսիդիկեն պատկանում է Անանկեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 19,3 - 22,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը մոտ 150° է։
Արբանյակի անունը տրվել է 2003 թվականի օգոստոսին, այն անվանվել է Հունական դիցաբանության պատիժի աստվածուհի Պրաքսիդիկեի անունով։


== Տես նաև ==
Յուպիտերի արբանյակներ


== Ծանոթագրություններ ==
Բրայան Տի

Բրայան Տի (անգլ.՝ Brian Tee, մարտի 15, 1977(1977-03-15), Okinawa, Օկինավա, Ճապոնիա), ասիական ծագմամբ ամերիկացի դերասան։ Հայտնի է Եռակի ֆորսաժ։ Տոկիոյի դրիֆթ ֆիլմում իր կերտած ԴիՔեյ-ի (The Drift King) դերով։


== Կենսագրություն ==
Բրայան Տին ծնվել է 1977 թվականի մարտի 15-ին, Ճապոնիայի Օկինավա կղզում։ Երկու տարեկան հասակում նրանք տեղափոխվում են Կալիֆոռնիա նահագի Hacienda Heights քաղաք, որտեղ և մեծանում է։ Այնտեղ սովորել է Glen A. Wilson-ի բարձնագույն համալսարանում, որտեղ եղել է ֆուտբոլային թիմի ավագը։ Ավարտել է Կալիֆոռնիայի համալսարանի թատերական արվեստի ուղղությունը։ Նա ազատ կարողանում է խոսել երեք լեզվով։ Դրանք են կորեերենը, ճապոներենը և անգլերենը։


== Կարիերա ==
Բրայանը խաղացել է Kazu-ում, Zoey 101 հեռուստասերալում Sushi Rox սեփականատերն է (Nickelodeon ալիքով)։ Խաղացել է Էդդիի կերպարը (Eddie Choi) Crash հեռուստասերալում։ Նա նաև նկարահանվել է Ակիրա Կիմուրայի դերում «Գրիմ» հեռուստասերիալում և Տակեդայի դերում «Սև նշան» սերիալում։ Հայտնվել է «Ոսկորներ» (Ken Nakamura) սերիալի «The Girl in the Mask» դրվագում։ Բրայան Տիn նաև խաղացել է «Roswell FM» գեղարվեստական ֆիլմում որպես Դուեյն Արքիմես, հայտնվել է Dark Blue սերիալի դրվագում կորեական հանցագործի դերում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
* Բրայան Տի Internet Movie Database կայքում
http://www.rottentomatoes.com/celebrity/brian-tee/biography.php Archived 2013-12-09 at the Wayback Machine.
http://www.tvguide.com/celebrities/brian-tee/295469
Հարշադի թվեր

Հարշադի թիվ, բնական թիվ, որն առանց մնացորդի բաժանվում է իր թվանշանների գումարի վրա։ Այդպիսի թիվ է, օրինակ, 1729-ը, քանի որ 1729 = (1 + 7 + 2 + 9) × 91։
Ակնհայտ է, որ 1-ից 10 բոլոր թվերը հարշադի թվեր են։
10-ից մեծ առաջին 50 հարշադի թվերն են՝ 10, 12, 18, 20, 21, 24, 27, 30, 36, 40, 42, 45, 48, 50, 54, 60, 63, 70, 72, 80, 81, 84, 90, 100, 102, 108, 110, 111, 112, 114, 117, 120, 126, 132, 133, 135, 140, 144, 150, 152, 153, 156, 162, 171, 180, 190, 192, 195, 198, 200 (A005349-ի հաջորդականությունը OEIS-ում)։
Հարկ է նշել, որ այն թվերը, որոնք հարշադի թիվ են համարվում բոլոր հաշվարկման համակարգերում, անվանում են հարշադի ընդհանրացված թվեր։ Դրանք ընդամենը չորսն են՝ 1, 2, 4, 6։
«Հարշադի թվեր» հասկացությունը մաթեմատիկա է ներմուծել հնդիկ մաթեմատիկոս Դաթարի Ռամչադրա Կափրեքը։ «Հարշադ» բառը ծագել է սանսկրիտերեն harṣa IAST բառից, որն նշանակում է «մեծ ուրախություն»։


== Հարշադի թվերի բաշխման խտության գնահատումը ==
Համարենք, որ 
  
    
      
        N
        (
        x
        )
      
    
    {\displaystyle N(x)}
  -ը 
  
    
      
        x
      
    
    {\displaystyle x}
  -ը չգերազանցող հարշադի թվերի քանակն է։ Այդ դեպքում ցանկացած ε > 0 արտահայտության համար

  
    
      
        
          x
          
            1
            −
            ε
          
        
        ≪
        N
        (
        x
        )
        ≪
        
          
            
              x
              log
              ⁡
              log
              ⁡
              x
            
            
              log
              ⁡
              x
            
          
        
      
    
    {\displaystyle x^{1-\varepsilon }\ll N(x)\ll {\frac {x\log \log x}{\log x}}}
  ինչպես ցույց են տվել Ժան-Մարի դե Քոնինկը և Նիկոլաս Դոյոնին։ Ավելին, դե Քոնինկը, Դոյոնին և Քատաին ապացուցել են, որ

  
    
      
        N
        (
        x
        )
        =
        (
        c
        +
        o
        (
        1
        )
        )
        
          
            x
            
              log
              ⁡
              x
            
          
        
      
    
    {\displaystyle N(x)=(c+o(1)){\frac {x}{\log x}}}
  որտեղ

  
    
      
        c
        =
        
          
            14
            27
          
        
        l
        n
        10
        ≈
        1.1939
      
    
    {\displaystyle c={\frac {14}{27}}ln10\approx 1.1939}
  ։
Հարավային Քենսինգտոն

Հարավային Քենսինգտոն (անգլ.՝ South Kensington), Լոնդոնում Քենսինգտոնի հարավային մասը, որը առաջին համաշխարհային ցուցահանդեսից հետո՝ արքայազն Ալբերտի նախաձեռնությամբ վերածվեց թանգարանային քաղաքի, որն անվանվեց Ալբերտոպոլիս (Albertopolis): Վիկտորյական դարաշրջանի հիմնական մշակութային և կրթական հաստատությունները տեղակայված են ցուցահանդեսային ճանապարհի երկայնքով (Exhibition Road):


== Նշանավոր բնակիչներ ==

Սըր Հենրի Քոլ (1808-1882), մանկավարժ և Հարավային Քենսինգթոնի թանգարանի առաջին տնօրեն (հետագայում Վիկտորիա եւ Ալբերտ թանգարան)։
Հենրի Բարկլի (1815-1898), բրիտանացի քաղաքական գործիչ։
Հերբերթ Բիրբոմ Թրի (1853-1917), անգլիացի դերասան, ռեժիսոր, թատրոնի ուսուցիչ և իմպրեսարիո։
Ջեյմս Մեթյու Բարրի (1860-1937), շոտլանդացի արձակագիր, դրամատուրգ, լրագրող։ «Փիթեր Պեն» հայտնի հեքիաթի հեղինակը։
Վիրջինիա Վուլֆ (1882-1941), բրիտանացի գրող, գրաքննադատ, մոդեռնիստական՝ մասնավորապես Գիտակցության հոսքի գրականության ամենախոշոր և ազդեցիկ ներկայացուցիչներից մեկը։
Բեննի Հիլլ (1924-1992), անգլիացի դերասան, կատակերգակ։
Դենիս Գաբոր (1900-1979), հունգար ֆիզիկոս, հոլոգրաֆիայի հիմնադիրը։ Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1956 թ.), Հունգարիայի ԳԱ պատվավոր անդամ (1964 թ.)։
Փիթեր Ֆինչ (1916-1977), ավստրալիացի դերասան, այն երկու դերասաններից մեկը, որ արժանացել է «Օսկար» մրցանակի հետմահու («Հեռացանց» ֆիլմի համար)։


== Տես նաև ==
Թանգարանային կղզի
Կայսերական ռազմական թանգարան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 London/South Kensington-Chelsea travel guide from Wikivoyage
What's on in South Kensington – the home of science, arts and inspiration 
South Kensington Web site Archived 2005-03-24 at the Wayback Machine.
Royal Borough of Kensington and Chelsea Web site
City of Westminster Web site
Exploring South Kensington Archived 2012-02-04 at the Wayback Machine. Architecture and history
Պատրիկ Բատիստոն

Պատրիկ Բատիստոն (ֆր.՝ Patrick Battiston, մարտի 12, 1957, Ամնևիլ, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի նախկին ֆուտբոլիստ։ Խաղացել է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։ Խաղացել է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնությանը մասնակցած «Մեց», «Սենտ Էտիեն», «Բորդո», «Մոնակո» թիմերում։ 10 տարի հանդես է եկել Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի կազմում, անց է կացրել 56 հանդիպում, դարձել 3 գոլի հեղինակ։ Ընդ որում՝ մասնակցել է 1976 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին, աշխարհի երեք և Եվրոպայի մեկ առաջնության։ Այժմ հանդիսանում է «Բորդո» ֆուտբոլային ակումբի ակադեմիայի տնօրենը։


== Մարզական նվաճումներ ==
Ֆրանսիայի չեմպիոն - 1981, 1984, 1985, 1987, 1988 թթ.
Եվրոպայի չեմպիոն - 1984| թ.
Ֆրանսիայի գավաթակիր - 1986 թ.


== Ծանոթագրություններ ==
Կաձուո Կուբոկավա

Կաձուո Կուբոկավա (ճապ.՝ 窪川 一雄, 1903 - դեկտեմբերի 3, 1943(1943-12-03) կամ հունվարի 3, 1943(1943-01-03)), ճապոնացի աստղագետ, աշխատել է Տոկիոյի աստղադիտարանում։
Աստերոիդների հայտնաբերող, ով հանդիսանում է Ճապոնական սիրողական աստղագիտության պիոներներից մեկը։ 1929 թվականի դեկտեմբերին Տոկիոյի աստղադիտարանում այլ ճապոնացի աստղագետ՝ Օկուրո Օիկավայի հետ համատեղ հայտնաբերել է (1139) Ատամի աստերոիդը։ Ավելի ուշ, 1934 թվականին, նույն աստղադիտարանում զբաղվել է աստղաքարերի դիտարկումներով։
Թայվանի ճապոնական օկուպացիայի ժամանակ 1938 թվականից սկսած զբաղեցրել է Աստղագիտական ասոցիացիայի թայվանական մասնաճյուղի տնօրենի պաշտոնը։ Աշխատել է Թայբեյի օդերևութաբանական կայանում որպես ինժեներ։
Նրա պատվին է անվանվել (6140) Կուբոկավա աստերոիդը։ 1942 թվականին սկսվեց Յույշան լեռան գագաթին աստղադիտարանի կառուցումը, որի շինարարությունը կանգնեցվեց 1943 թվականին Կուբոկավայի մահից հետո։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The History of Astronomy in Taiwan Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine. (անգլ.)
帝釈天の網を織る人々(一) Archived 2014-05-14 at the Wayback Machine. (ճապ.)
くぼかわ星は輝く(չաշխատող հղում) (ճապ.)
Մեդեա (Իտալիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեդեա (այլ կիրառումներ)Մեդեա (իտալերեն՝ Medea), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Գորիցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 945 մարդ, բնակչության խտություն՝ 134 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 34076։ Հեռախոսային կոդ՝ 0481։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանը Ալբերտո Բերգամինն է։


== Ժողովրդագրություն ==


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0481 67012


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ(իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Յուլիե Կնիֆեր

Յուլիե Կնիֆեր (խորվ.՝ Julije Knifer, ապրիլի 23, 1924(1924-04-23)[…], Օսիեկ - դեկտեմբերի 7, 2004(2004-12-07)[…], Փարիզ), խորվաթ աբստրակտ նկարիչ, «Գորգոնի խումբ» խորվաթական գեղարվեստական շարժման հիմնադիր անդամ։


== Ստեղծագործություն ==
Կնիֆերի արվեստի գլխավոր թեման երկրաչափական ձևի մեանդրի ուսումնասիրությունն է, որը նա վերարտադրել է 1960 թվականից նկարչական տարբեր տեխնիկաների միջոցով, այդ թվում՝ յուղաներկի, ջրաներկի, կոլլաժի ու մուրալի կիրառումով։ Դրա վառ օրինակ է հսկայական «Մեանդրը», որը Կնիֆերը ստեղծել է 20×30 մ չափերով կտավին Գերմանիայի Թյուբինգեն քաղաքում (1975)։
Յուլիե Կնիֆերը Գորգոնի խմբի հիմնադիրներից է, որին 1959-1966 թվականներին անդամակցել են Միլենկո Հորվաթը, Իվան Կոժարիչը, Մարիա Եվշովարը, Դիմիտրի Բաշիչևիչը (նա հանդես է եկել Մանգելոս կեղծանունով), Մարկո մեշտրովիչը, Ռադոսլավ Պուտարը, Ջուրո Սեդերը և Իոսիպ Վանիշտան։ 1961 թվականին նա մասնակցել է Զագրեբի «Նոր միտումներ» առաջին ցուցահանդեսին։ Կնիֆերն իր աշխատանքները ներկայացրել է ազգային ու միջազգային բազմաթիվ հարթակներում՝ ներառյալ «Նոր միտումներ» (1961, 1963, 1969, 1973), «Միջազգային կոնստրուկտիվ աբստրակտ արվեստ» (ֆր.՝ Art Abstrait Constructif International), Դենիզ Ռենեի պատկերասրահի (Փարիզ, 1961-1962), «Կոնստրուկտիվիստներ» (գերմ.՝ Konstruktivisten), Լևերկուզենի քաղաքային թանգարանի (1962), «Ոչ պաշտոնականի սահմանների այն կողմ» (իտալերեն՝ Oltre l'informale), Վիեննայի Բիենալեի (1976, 2001), Սան Պաուլուի Գեղարվեստական Բիենալեի (1973 թվականին Յուրայ Դոբրովիչի և Վենցեսլավ Ռիխտերի հետ, ինչպես նաև 1979 և 1981 թվականներին) ցուցահանդեսներին։
Յուլիե Կնիֆերը համագործակցել է Մյունխենի Դանի Կելլեր, Ֆրիդբերգի Հոֆմանի պատկերասրահի, Փարիզի Ֆրանկ Էլբացի պատկերասրահների հետ։ Դա նպաստել է նրա աշխատանքների ավելացմանը մասնավոր ու թանգարանային հավաքածուներում, որոնք ներկայումս պահվում են աշխարհի հայտնի շատ թանգարաններում, այդ թվում՝ Փարիզի Ժորժ Պոմպիդուի կենտրոնում։
1994 թվականին Կնիֆերը տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ ապրել է մինչև իր կյանքի վերջը։ Նրա հետմահու առաջին ցուցահանդեսը կազմակերպել է Առնոլդ Պիեռը Փարիզի Ֆրանկ Էլբացի պատկերասրահում (2010)։ 2002 թվականին Կնիֆերը դարձել է Վլադիմիր Նազորի մրցանակի դափնեկիր կյանքի ընթացքում զգալի ձեռքբերումների համար։
2016 թվականին Կնիֆերի «PLS 69» (1969) նկարը Վիեննայի աճուրդում վաճառվել է 137.000 դոլարով, ինչն այդ ժամանակ ժամանակակից արվեստին վերաբերող խորվաթական գեղանկարչության օրինակի համար երբևէ վճարված ամենաբարձր արժեքն է եղել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Biro, Adam & Pierre, Arnauld Knifer: Méandres (Paris, 2001).
Maković, Zvonko Julije Knifer (Meandar & Studio Rašić, Zagreb, 2002).
Միսիչայ

Միսիչայ (ռուս.՝ Мисичай), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չիրախչայ գետի ձախ ափին՝ 58 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է,ավազանի տարածքը 42,7 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնպատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սամուր գետնի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 07030000412109300002675
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 109300267
Ավազանի կոդը - 07.03.00.004
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 09
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 3


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մագնեզիտ

Մագնեզիտ (Թեսալիայի (Հունաստան) Մագնեսիա մարզի անունով), միներալ։ Քիմիական բաղադրությունը՝ MgCO։ Պարունակում է 47,82% MgO և 52,18% C02։ Որպես իզոմորֆ խառնուրդներ մասնակցում են Fe, սակավ՝ Μn և Ca։ թյուր եղագիտական համակարգը տրիկոնային է։ Հանդիպում է ռոմբոէդրային, հազվադեպ՝ պրիզմաձև բյուրեղների տեսքով։ Գույնը՝ անգույն, սպիտակ, գորշ, դեղին, շագանակագույն։	Կարծրությունը՝ 3,5-4,5, խտությունը՝ 3000 կգքմ3։ Ունի հիդրոթերմալ, ինֆիլտրացիոն և սակավ՝ նստվածքային ծագում։ Հանքավայրերը հայտնի են Ռուսաստանում (Ուրալ, Սիբիր), Չինաստանում, Բրազիլիայում և այլուր։ Կիրառվում է մետալուրգիայում (որպես հրակայուն նյութ), շինարարության (մագնեզիտային ցեմենտ), ռետինի, թղթի արդյունաբերության մեջ, ինչպես նաև Mg-ի ստացման համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Պասեչնոե (գյուղ, Ղրիմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊասեչնոեՊասեչնոե (ուկրաիներեն՝ Пасічне, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qoñrat), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կոնրատ։
2001 թվականի տվյալներով Պասեչնոե գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գրության վերծանում

Գրության վերծանում , անհայտ լեզվի կամ գրության (կամ ե՝ մեկի, ե՝ մյուսի) հասկանալիության վերականգնումը։ Այսպես, հին Կիպրոսի բնագրերի վերծանման ժամանակ ծանոթ չի եղել գրությունը, խեթական, էտրուսկյան, էլամական բնագրերի վերծանմանման (մեկնության) ժամանակ՝ լեզուն, եգիպտական և լուվիական հիերոգլիֆների, աքքադական և ուգարիտական սեպագրերի, Ինդոսի հովտի «կնիքների» վերծանման (բացահայտման) ժամանակ հայտնի չեն եղել ո՝ չ գիրը, ո՝չ լեզուն։ Վերծանելիս պարզաբանվում է գրի բնույթը (հնչյունական, վանկային, բառավանկային, հնչյունական արժեքից զուրկ պարզաբանող նշաններ կան, թե՝ ոչ)։ Անկախ գրության վերլուծությունից, կարող է ուսումնասիրվել բնագրի քերականությունը, արտահայտած իմաստը։ Մեռած և մոռացված քաղաքակրթություններից մեզ հասած գրերի ու լեզուների վերծանման աշխատանքները ծավալվել են 19-րդ դարի սկզբից։ 1802 թվականին վերծանվել են պարսկական առանձին սեպագիր նշաններ, եգիպտական հիերոգլիֆներից՝ մի շարք տառերի նշանակությունը։ 1882 թվականին անգլիացի հնագետ և լեզվաբան Ա․ Սեյսը սկիզբ դրեց ուրարտական արձանագրությունների գրության վերծանմանը։ Հնագույն գրային համակարգերի վերծանման, իմաստի պարզաբանման գործում մեծ աշխատանք են կատարել Թոմաս Յունգը, Հինքսը, Ցու․ Օպպերտը, Թալբոդը, Թոմսենը, Շուլցը և ուրիշներ։ Դասական գրաբարի առումով՝ տեքստի ընթերցումը, թարգմանությունը, խրթին կամ անհասկանալի հատվածների մեկնաբանումն ու պարզաբանումը։ Վերծանում հասկացությունն այժմ ունի մի շարք նոր նշանակություններ՝ ծածկագրերի, գաղտնագրերի, ռադիոյով և մորզեով, դրոշակներով, լուսային կամ այլ միջոցներով հաղորդվող տեքստերի իսկական իմաստների բացահայտումը, հատուկ վիմական նյութերով կամ աներևույթ թանաքով գրված տեքստի վերականգնումը, գողերի և սոցիալական զանազան խմբերի արհեստական լեզուների, ժարգոնների բացահայտումն են։ Հայ իրականության մեջ վերծանումն ունի նաև մի քանի այլ խնդիրներ հայկական խազերի (ձայնանիշների) համակարգի և «Իմաստնոց նշանագրերի» կամ հայկական գաղափարագրերի բանալիները գտնելը։
Կորացում

Կորացում, կռման, տաք և սառը դրոշմման գործողություն, երբ նախապատրաստուկը կամ դրա մասերը կորացվում են։ Կորացում ասելով հասկանում են նաև պրոֆիլային նյութերից պատրաստված նախապատրաստուկների փականագործական գործողությունը։ Ծռող մոմենտի ազդեցության տակ նախապատրաստուկը ձևափոխվում է, նրա արտաքին շերտերը ձգվում են, ներքին շերտերը սեղմվում։ Կորացումն իրականացվում է բուլդոզերների, հոլովակավոր և ռոտացիոն կորացման մեքենաների միջոցով։ Լայն տարածում է ստացել ձգմամբ կորացումը, որը վերացնում է նախապատրաստուկների զսպանակելն ու ալիքավորվելը։ Կորացմամբ պատրաստում են մեքենաների, սարքերի դետալներ։
Բուբնովկա (գյուղ, Գայսինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲուբնովկաԲուբնովկա (ուկրաիներեն՝ Бубнівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Գայսինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուբնովկա գյուղում բնակվում էր 941 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,283 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3325,09 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աբասթուման

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբասթուման (այլ կիրառումներ)Աբասթուման (վրաց.՝ აბასთუმანი) լեռնակլիմայական կուրորտային քաղաքատիպ ավան Վրաստանի հարավում, Սամցխե-Ջավախեթի երկրամասի Ադիգենի մունիցիպալիտետում։ Ախալցխա երկաթուղային կայարանից 28 կմ հյուսիս-արևմուտք և Թբիլիսիից 287 կմ արևմուտք։


== Անվանում ==
Անվանումն առաջացել է վրացերեն հաբազ «հացթուխ» և ուբանի «թաղամաս» բառերից։ Պարսկական տիրապետության շրջանում վերաիմաստավորվել է աբասի և թուման դրամական միավորների անուններով։ Հին անվանումն է Օձխե, որն առաջացել է վրացերեն օձխիս «արջի որս» և խևի «կիրճ» բառերից։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Մեսխեթի լեռնաշղթայի հարավային լանջին, Օձխե գետի (Կուրի ավազան) կիրճում, 1250-1450 մետր բարձրության վրա։ Աբասթումանի մոտ՝ Կանոբիլե լեռան վրա (բարձրությունը՝ 1650 մ) գտնվում է Աբասթումանի աստղադիտարանը։
Շրջակա լեռները ծածկված են փշատերև անտառներով։ Ունի տաք ջրեր (40 °C-48 °C)։ Առողջարանում բուժում են թոքերի տուբերկուլոզի ակտիվ ձևերը և դրան ուղեկցող հիվանդություններ (հոդերի, ծայրամասային նյարդային համակարգության, կանացի)։ Առողջարանը գործում է ամբողջ տարին։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին ուներ 418, 1969 թվականին՝ 5000 բնակիչ՝ վրացիներ և հայեր։


== Աղբյուրներ ==
Շառլոտա Ռեմփլինգ

Թեսսա Շառլոտա Ոեևփլինգ, OBE (անգլ.՝ Tessa Charlotte Rampling, փետրվարի 5, 1946(1946-02-05), Sturmer, Էսեքս, Միացյալ Թագավորություն),  անգլիացի դերասանուհի։ Բրիտանական կայսրության շքանանի դափնեկիր, մի շարք միջազգային և ազգային մրցանակների մրցանակակիր։ Օսկար մրցանակի հավակնորդ։


== Ծանոթագրություններ ==
(7908) Զվինգլի

(7908) Զվինգլի (անգլ.՝ Zwingli), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 26-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,350618 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0539 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6473 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1316,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,273483 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,62° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7908) Զվինգլի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Յոկտո

Յոկտո (հուն․՝ οκτώ - «ութ») (հայերեն նշանակումը՝ յ, միջազգային նշանակումը՝ y), տասնորդական նախածանց, որը փոքրացնում է ֆիզիկական մեծությունը 1024 (1 000 000 000 000 000 000 000 000) անգամ կամ, որ նույնն է, բազմապատկում է 10−24 (0.000 000 000 000 000 000 000 001) արտադրիչով։
Օրինակ՝

1 յոկտոգրամը = 10-24 գրամկամ կրճատ գրելաձևով՝

1 յգ = 10-24 գ


== Տես նաև ==
Տասնորդական նախածանցներ


== Ծանոթագրություններ ==
(4449) Սոբինով

(4449) Սոբինով (անգլ.՝ Sobinov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,139765 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8434 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4361 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2032,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177157 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,9° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4449) Սոբինով աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(5831) Դիզի

(5831) Դիզի (անգլ.՝ Dizzy), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի մայիսի 4-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,686563 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3013 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0718 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1608,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,223825 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,79° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5831) Դիզի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կրասնոարմեյսկի (Նովոսելովսկի գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնոարմեյսկի (այլ կիրառումներ)Կրասնոարմեյսկի (ռուս.՝ Красноармейский), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մարտինովսկի շրջանում։ Մտնում է Նովոսելովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Հունվարի 3

Հունվարի 3, տարվա 3-րդ օրն է։ 

Տարվա ավարտին մնում է 362 (նահանջ տարիներին՝ 363) օր։


== Դեպքեր ==
1815 - Ավստրիան, Ֆրանսիան և Մեծ Բրիտանիան գաղտնի դաշինք ստեղծեցին Պրուսիայի և Ռուսաստանի դեմ։
1870 - Սկսվեց Բրուքլինի կամուրջի շինարարությունը։
1921 - Թուրքիան խաղաղություն հաստատեց Հայաստանի հետ։
1932 - Հոնդուրասում ռազմական դրություն հայտարարվեց, որպեսզի դադարեցվի բանան վաճառողների խռովությունը, որ կազմակերպվել էր United Fruit Company-ի կողմից։
1959 - Ալյասկան մտավ ԱՄՆ-ի կազմի մեջ։
2004 - Flash Airlines-ի համար 604 թռիչքը խորտակվեց Կարմիր ծովում։ Արդյունքում 148 մարդ մահացավ։ Սա ամենաշատ մահ ունեցած ավիավթարներից մեկն է Եգիպտոսի պատմության մեջ։


== Ծնունդներ ==
1803 - Մեսրոպ Թաղիադյան, գրող։
1886 - Հայկ Գյուլիքեվխյան, հայ գրականագետ, փիլիսոփա։
1898 - Լուիս Կարլոս Պրեստես, բրազիլական և միջազգային բանվորական շարժման գործիչ։
1911 - Գուրգեն Անտոնյան, հայ գրականագետ։
1924 - Ստեփան Ալաջաջյան, հայ գրող։
1940 - Յուրի Մանուկյան, հայ քաղաքական գործիչ, Հայաստանի միավորված կոմունիստական կուսակցության նախկին առաջին քարտուղար։
1956 - Մել Գիբսոն, ամերիկացի դերասան։
1969 - Միխայել Շումախեր, գերմանացի ֆորմուլա մեկ սպորտաձևի վարորդ։
1974 - Հովհաննես Դանիելյան, հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր։
1978 - Կոնստանտին Գենիչ, ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։
1985 - Մատեուշ Բարտել, լեհ շախմատիստ, գրոսմայստեր։


== Մահեր ==
1322 - Ֆիլիպ V, Ֆրանսիայի Արքա։
1901 - Սրբուհի Տյուսաբ, արևմտահայ կին գրող, բանաստեղծ, հրապարակախոս և հասարակական-մանկավարժական գործիչ։
1923 - Յարոսլավ Հաշեկ, չեխ նշանավոր գրող-երգիծաբան։
1973 - Գրիգոր Արեյան, հայ արձակագիր, թարգմանիչ։


== Արտաքին հղումներ ==
Մատեուշ Բարտելի անձնական քարտը ՖԻԴԵ-ի կայքում
Մատեուշ Բարտելի անձնական քարտը 365chess.com կայքում
Անդրե Բրինկ

Անդրե Ֆիլիպպուս Բրինկ (աֆրիկաանս՝ André Philippus Brink; մայիսի 29, 1935(1935-05-29)[…], Vrede, Տհաբո Մոֆուտսանյանա, Ֆրի Սթեյթ, ՀԱՀ - փետրվարի 6, 2015(2015-02-06)[…], Քեյփթաուն, ՀԱՀ), հարավաֆրիկացի գրող, Քեյփթաունյան համալսարանի անգլիական գրականության պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
1960-ական թվականներին Անդրե Բրինկը և Բրեյտեն Բրեյտենբախը վճռորոշ դեր էին խաղում աֆրիկացի գրողների գրական շարժման մեջ, որը հայտնի է որպես վաթսունականներ (Die Sestigers)։ Նրանք ձգտում էին օգտագործել աֆրիկաանս լեզուն  ապարտհեյդ քաղաքականության դեմ հանդես գալու համար։ Նրանք նաև փորձում էին աֆրիկաանս լեզվի գրականության մեջ ներմուծել անգլիալեզու և ֆրանսալեզու գրականությունների ժամանակակից ուղղությունները։ Բրինկի ստեղծագործությունների առանձնահատկությունը համարվում է այն, որ նա իր ստեղծագործությունները գրել է երկու լեզվով՝ աֆրիկաանս և անգլերեն։
Նրա  «Գիշերային գիտություն» (Kennis van die aand; 1973) վեպը դարձավ աֆրիկաանս լեզվով գրված առաջին գիրքը, որը ապարտհեյդի ժամանակ արգելվեց ՀԱՀ կառավարոության կողմից։
Չնայած նրան, որ ավելի վաղ աշխատաքները առաջին հերթին ուղղված էին ՀԱՀ ապարտհեյդ քաղաքականության դեմ, Բրինկի վերջին աշխատանքները նվիրված էին ժամանակակից ժողովրդական Հարավային Աֆրիկայի խնդիրներին։
Բրինկի ստեղծագործություններից մի քանիսը թարգմանվել են ռուսերեն լեզվով։


== Ստեղծագործոություններ ==
Բրինկի աշխատանքների ավելի ամբողջական ցանկը դիտել աֆրիկաանս լեզվով André P Brink հոդվածում։


=== Վեպեր ===
Դեսպանը
Նայելով խավարին
Ակնթարթներ քամու մեջ (Մ., 1991)
Անձրևի համբավը (Մ., 1981)
Չոր սպիտակ եղանակ (Մ., 1981, մտնում է XX դարի աֆրիկյան հարյուր լավագույն գրքերի մեջ)
Ձայների շղթան (Մ., 1985)
Ժանտախտի պատը
Արտակարգ դրություն
Սարսափի գործը
Ադամասթորի առաջին կյանքը (1993)
Ընդհակառակը
Ավազի պատկերացումները
Սատանայի հովիտը
Ցանկության իրավունքները
Լռությունից այն կողմ (2002)
Քանի դեռ չեմ մոռացել (2004)
Լռությունից այն կողմ (2004)
Մանթիսի աղոթքը (2005)
Կապույտ դուռը (2006)
Այլ կյանքեր (2008)


==== Հուշագրություններ ====
Պատառաքաղ ճանապարհին (2009)


== Ծանոթագրություններ ==
Իլյին (Բոկովսկի շրջան)

Իլյին (ռուս.՝ Ильин), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Մտնում է Բոկովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Տարաբ Աբդուլ Հադի

Տարաբ Աբդուլ Հադի (արաբ․՝ طَرب عبد الهادي‎‎, գրադարձմամբ՝ Տարաբ 'Աբդ ալ-Հադի, 1910, Նաբլուս, Հորդանան գետի արևմտյան ափ - 1976, Կահիրե, Եգիպտոս), պաղեստինցի ակտիվիստ և ֆեմինիստ։ 1920-ականների վերջին նա համահիմնադրել է Պաղիստինի արաբ կանանց կոնգրեսը (ՊԱԿԿ), որը Պաղեստինում Բրիտանիայի մանդատի կանանց առաջին կազմակերպությունն էր, և նա ակտիվ կազմակերպիչ էր նաև Արաբական կանանց ասոցիացիայում (ԱԿԱ)։


== Քաղաքական ակտիվիզմ ==
Տարաբ Աբդուլ Հադին Ավնի Աբդ ալ-Հադիի կինն էր, ով ակտիվորեն զբաղվում էր քաղաքականությամբ և դարձել է «Իստիկլալ» կուսակցության նշանավոր անդամ։ Աբդուլ Հադին և Երուսաղեմի այլ նշանավոր ընտանիքներից կանայք հիմնադրել են Պաղիստինի արաբ կանանց կոնգրեսը (ԵԱԿԿ), որպեսզի հստակ ցույց տան իրենց անհամաձայնությունը Պաղեստինում սիոնիստների ներկայությանը և անկախության ազգային պայքարում աջակցեն տղամարդկանց։
ԵԱԿԿ-ի առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել Աբդուլ Հադիի տանը 1929 թվականի հոկտեմբերի 26-ին այն ժամանակ, երբ «առաջին անգամ» պաղեստինցի կանայք մտան քաղաքական դաշտ։ Աբդուլ Հադին դարձավ ՊԱԿԿ-ի գործադիր համայնքի անդամ, որը կազմված էր տասնչորս կանանցից, ովքեր հիմնականում Երուսաղեմի նշանավոր ընտանիքներից էին (ինչպիսիք են, օրինակ՝ Հուսեյնիսը, Ալամիսը, Նաշաշիբիսը և Բուդեիրսը)։ Պաղեստինյան ծանր դրության մասին մասին իրազեկության բարձրացման համար նամակներ և հեռագրություններ գրելուց բացի, ՊԱԿԿ-ը նաև զբաղվել էր բանտարկյալների պաշտպանությամբ։ Դիմելով բրիտանական իշխանություններին՝ դա իրենից ներկայացնում էր խիստ երկարաժամկետ բանտարկության կրճատման փորձեր և գումարների հավաքագրում այն ընտանիքների աջակցելու համար, որոնց աշխատողները բանտարկվել էին։

Աբդուլ Հադին ակտիվ գործունեություն էր ծավալում նաև 1929 թվականին հիմնված Արաբ կանանց ասոցացիայում (ԱԿԱ), որը Պաղեստինում դարձել էր ամենանշանավոր ֆեմինիստական կազմակերպությունը։ Որպես ԱԿԱ-յի կազմակերպիչ, նա 1933 թվականի ապրիլին բրիտանացի գեներալ Ալլենբի հետ Սուրբ Հարության տաճարում հանդիպման ընթացքում հանդես է եկել ելույթով, որում ասել է․ «Արաբ կանայք լորդ Ալլենբիին խնդրել են հիշել և պատմել սա իշխանությանը․․․ Արաբ զոհերի մայրերը, դուստրերը, քույրերը հավաքվել են այստեղ, որպեսզի աշխարհը ականատես լինի բրիտանական դավաճանությանը։ Մենք ուզում ենք բոլոր արաբները հիշեն, որ Բրիտանիան է մեր տառապանքները պատճառը, և նրանք պետք է դաս ստանան»։ Աբդուլ Հադին ակտիվ էր նաև կանանց գլխաշորերի (քողերի) դեմ արշավին, որը պաղեստինցի կանանց քաջալերում էր դեն նետել իրենց քողերը։
1948 թվականի Արաբա-իսրայելական պատերազմից հետո Աբդուլ Հադին իր ամուսնու հետ հայտնեցին Կահիրեում (Եգիպտոս), և որտեղ էլ նա 1976 թվականին մահացել էր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Մատենագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Arab Women Organization's website
Վոդոկաչկա (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)

Վոդոկաչկա (ռուս.՝ Водокачка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կլագենֆուրտի քաղաքային թատրոն

Կլագենֆուրտի քաղաքային թատրոն (գերմ.՝ Stadttheater Klagenfurt), Ավստրիայի Կարինթիա երկրամասի կենտրոն Կլագենֆուրտի քաղաքային թատրոնը, որի ներկայիս շենքը կառուցվել է 1910 թվականին, Վիեննայի Fellner & Helmer ճարտարապետական գրասենյակի պատրաստած նախագծերի հիման վրա


== Պատմություն ==
Կլագենֆուրտում առաջին թատրոնը հիմնվել է 1605-ից 1620 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում՝ որպես Ballhaus, ազնվականների (արիստոկրատների) համար։ Ներկայացումներով այդտեղ հիմնականում հանդես են եկել հյուրախաղերով Վենետիկից Վիեննա շարժվող իտալական թատերախմբեր։ 18-րդ դարի վերջերին թատրոնի դռները բացվել են նաև մտավորականների, զինվորականների, քաղաքացիական պաշտոնյաների, ծառայողների առջև։ 1811 թվականին փայտե շինվածքի փոխարեն կառուցվել է թատրոնի քարե շենք, որին այժմ Altes Theater (Հին թատրոն) են անվանում։ Երբ այն մեծապես վնասվել է, նոր շենքի շինարարության համար նախագծեր են պատվիրել Վիեննայի ճարտարապետական Fellner & Helmer գրասենյակին, որը մինչ այդ արդեն թատրոնի շենքեր էր նախագծել ու կառուցել Գիեսենում և Գաբլոնցում (համապատասխանաբար 1906 թ. և 1907 թ.): Թատրոնի նոր շենքի շինարարությունն սկսվել է 1908 և ավարտվել 1910 թվականին։ Բացումը համընկել է ավստրիական կայսր Ֆրանց Իոսիֆ Առաջինի ծննդյան 60-ամյակի տոնակատարության հետ, և թատրոնն անվանակոչվել է  "Kaiser Franz Joseph I. Jubiläumstheater":
1960-ական թվականների վերջերին, ինչպես նաև 1996-ից 1998 թվականներին (վերջինը՝ ըստ Գյունտեր Դոմենիգի պատրաստած նախագծերի) թատրոնի շենքը վերակառուցվել է, նորացվել։
Կլագենֆուրտի քաղաքային թատրոնը ներկայացումների գեղարվեստական բարձր մակարդակ ապահովելու համար 2003, 2006 և 2011 թվականներին արժանացել է Nestroy-Theaterpreis մրցանակի՝ տարբեր անվանակարգերում։ Թատրոնի մրցանակակիր դերասանների շարքում են Մարտին Կյուշեյը (Martin Kušej), Բեռնդ Լիոպոլդ-Մոսերը (Bernd Liepold-Mosser), Միխաել Մաերտենսը (Michael Maertens), Միխաել Շոտենբերգը 9Michael Schottenberg), Մարտին Ցեհետգրուբերը (Martin Zehetgruber):


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.stadttheater-klagenfurt.at Կլագենֆուրտի քաղաքային թատրոն. պաշտոնական կայք
Շատոնյոֆ դ’Անտրոն

Շատոնյոֆ դ’Անտրոն (ֆր.՝ Châteauneuf-d'Entraunes), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ շրջանի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցա շրջանի Վանս կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Գիյոմ լուծարված կանտոնի կազմում (Նիցցա շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 29.91 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 65 մարդ նվազման միտումով, 2012 թվականին՝ 52 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 1.7 մարդ/կմ²։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 57 մարդ, 2012 թվականին՝ 52 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 30 բնակիչներից 18-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 12-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 60.0 %, 1999 թվականին եղել է 76.5 %: Աշխատունակ տարիքի 18 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 16-ը (8 տղամարդ և 8 կին), 2 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (1 տղամարդ և 1 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 12 ոչ ակտիվ բնակիչներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 6-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շատոնյոֆ դ’Անտրոն կոմունայի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայք  Archived 2017-02-25 at the Wayback Machine.(ֆր.)
Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության իրավաբանական վարչություն

Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության իրավաբանական վարչություն, ՀՀ ՊՆ ԻՎ, Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության վարչություն, որն իրականացնում է նախարարության գործունեության իրավաբանական ապահովումը։ 


== Պատմություն ==
ՀՀ ՊՆ իրավաբանական վարչությունը կազմավորվել է 1996 թվականին որպես իրավաբանական բաժին, այնուհետև 2001 թվականի մայիսի 11-ից վերանվանվել է վարչություն, որի առնչությամբ մայիսի 11-ը նշում է որպես վարչության տարեկան տոն օր։


== Նպատակներ և խնդիրներ ==
Վարչության խնդիրներն են.

ՀՀ պաշտպանության նախարարության նորմաստեղծ և իրավակիրառ գործունեության կազմակերպումն ու իրականացումը,
ՀՀ զինված ուժերում իրավական աշխատանքների համակարգումն ու ղեկավարումը,
զինծառայողների և նրանց ընտանիքների անդամների, նրանց հավասարեցված անձանց իրավունքների և օրինական շահերի պաշտպանության իրականացումը,
դատաիրավական համակարգերի մարմիններում ՀՀ պաշտպանության նախարարության շահերի պաշտպանության իրականացումը և քաղաքացիա-իրավական հարաբերություններում ՀՀ պաշտպանության նախարարության մասնակցության իրավական բաղադրիչների ապահովումը։


== Գործառույթներ ==
Վարչությունն իր գործունեության ընթացքում իրականացնում է հետևյալ գործառույթները.

ՀՀ պաշտպանության ոլորտին և պաշտպանության շահերին առնչվող նորմատիվ իրավական ակտերի մշակման, համաձայնեցման և ներկայացման գործընթացը,
ՀՀ պաշտպանության նախարարություն ներկայացված իրավական ակտերի, ՀՀ պաշտպանության նախարարի և նրա տեղակալների հրամանների, պաշտպանության ոլորտին առնչվող միջազգային պայմանագրերի նախագծերի փորձաքննությունը, նորմատիվ բնույթ չկրող այլ փաստաթղթերի քննարկումը և առաջարկությունների ներկայացումը,
ՀՀ պաշտպանության ոլորտը կարգավորող օրենքների և այլ իրավական ակտերի վերաբերյալ պաշտոնական պարզաբանման տրամադրումը,
ՀՀ զինված ուժերում հանցագործությունների, արտակարգ դեպքերի և պատահարների կանխարգելման նպատակով իրավասու մարմինների հետ համագործակցությունը,
ՀՀ զինված ուժերի գործունեության իրավական ապահովման ուղղությամբ մեթոդական և գործնական միջոցառումների կազմակերպումն ու իրականացումը,
ՀՀ պաշտպանության ոլորտին առնչվող իրավական բնույթի հարցերով քաղաքացիների դիմումների, բողոքների և առաջարկությունների քննարկումն ու դրանց լուծումների տրամադրումը։


== Տես նաև ==
Հայաստանի պաշտպանության նախարարություն


== Ծանոթագրություններ ==
Տոբարի

Տոբարի (վրաց.՝ ტობარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 24 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլտավկա (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոլտավկաՊոլտավկա (ուկրաիներեն՝ Полтавка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլտավկա գյուղում բնակվում էր 37 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լորիկա սկվամատա

Լորիկա սկվամատա (լատ.՝ Lorica squamata - լատ.՝ lorica - զրահ և լատ.՝ squamae - թեփուկներ), թեփուկավոր զրահի տեսակ, որն օգտագործվում էր Հռոմի լեգեոններում, և հետագայում։ Կազմված էր կտորի հիմքից, որի վրա կարված էին պողպատյա կամ բրոնզե թիթեղներ։ Թիթեղները միմյանց միացվում էին մետաղալարով կամ պարանով և կազմում էին հորիզոնական շարքեր։ Շարքերը իրար ծածկում էին, կղմինդրավոր տանիքի սկզբունքով։ Սովորաբար այս տիպի զրահ էին կրում դրոշակակիրները, երաժիշտները, հարյուրապետները (ցենտուրիոններ), հեծելազորը, օժանդակ հետևակայինները, ինչպես նաև լեգեոներները։
Լորիկա սկվամատայի ամեն թեփուկը ուներ 4-ից 12 ամրացման համար նախատեղված անցքեր։ Թեփուկները ունեին 6,5×9,5 մմ-ից մինչև 5 х 8 սմ չափեր, սակայն ամենալայն տարածում ունեին 1,3 х 2,5 սմ չափեր ունեցող թեփուկները։ Թեփուկների մետաղի հաստությունը հիմնականում կազմում էր 0,5-0,8 մմ։ Թեփուկներից շատերը ունեն կորացված, սուր կամ անկյունաձև կտրված ներքևի մաս։ Թեփուկները կարող են լինել տափակեցված կամ գոգավոր, կամ ունեն ավելի բարձր եզրամաս։ Զրահում օգտագործվող բոլոր թեփուկները որպես կանոն նույն չափերն ունեն։
Հնէաբանների կողմից գտնվել է նաև զրահ, որի դեպքում Լորիկա սկվամատայի հիմք կտորի փոխարեն օգտագործվել է օղազրահ (լորիկա համատա), սակայն այս զրահը ավելի ծանր էր և թանկ։
Լորիկա սկվամատան բավականին արդյունավետ պաշտպանում էր մահակների հարվածներից և նետերից։ Որակյալ պատրաստման դեպքում պաշտպանում էր նաև կտրող և կոտրող հարվածներից, սակայն չէր պաշտպանում ծակող նիզակի հարվածներից, թեփուկների փոքր հաստության պատճառով։
Այս տեսակի զրահը տարածում գտավ Սևերոսների հարստության ժամանակներում։ Լորիկա սկվամատան հիմնականում օգտագործվում էր Հռոմեական բանակի օժանդակ զորքերում և հեծելազորում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Լորիկա համատա
Լորիկա սեգմենտատա


== Արտաքին հղումներ ==
M. C. Bishop. (2002)։ Lorica Segmentata Volume I: A Handbook of Articulated Roman Plate Armour։ Armatura Press (անգլ.)
Լորիկա սկվամատա Archived 2008-01-30 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Մի փոքր այլ տեսակի թեփուկներով զրահ Archived 2005-12-24 at the Wayback Machine. Լանդեսմյուզեում Մայնց թանգարանում (անգլ.)
Կապանյան երկարաբեղիկ

Կապանյան երկարաբեղիկ (լատ.՝ Cortodera kaphanica), երկարաբեղիկների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
8,5-11 մմ երկարությամբ մարմնով (որը սովորաբար պատված է խիտ, ավելի հազվադեպ` նոսր, մոխրագույն մազածածկով), երբեմն դարչնագույն վերնաթևերով, սև, չափավոր ուռուցիկ մարմնով, ոչ մեծ չափի բզեզ է։


== Տարածվածություն ==
Համարվում է Հայաստանի էնդեմիկ։ Հայաստանում հայտնի է Խուստուփի և Կապուտջուղի լեռնազանգվածներում (Շիշկերտ, Մեղրիի լեռնանցք, Քաջարան)։


== Էկոլոգիա ==
Ապրում է անտառից վեր ենթալպյան մարգագետիններում, երբեմն անտառի վերին եզրի մոտ գտնվող բացատներում, հանդիպում են հունիսին տերեփուկի ծաղիկների վրա, որի արմատներում էլ հավանաբար զարգանում են թրթուրները։


== Պահպանություն ==
Սահմանափակ արեալով տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։
Թվաքանակը բավականին բարձր է, իսկ փոփոխության միտումները՝ անհայտ։
Վտանգման հիմնական գործոններն են չկարգավորված արածեցմամբ պայմանավորված էկոհամակարգերի դեգրադացումը և ապրեվայրերի կրճատումը` պայմանավորված կլիմայի կանխատեսվող փոփոխության հետևանքով ալպյան գոտու սահմանների լանջն ի վեր տեղաշարժմամբ։
Պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցում, «Արևիկ» ազգային պարկում և «Զանգեզուր» պետական արգելավայրում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ինչպես աղվեսներն ընկերացան հավերի հետ

Ինչպես աղվեսներն ընկերացան հավերի հետ (ռուս.՝ Как лисы с курами подружились), տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը ստեղծվել է 1980 թվականին, Սվերդլովսկի հեռուստատեսային ստուդիայում, ըստ Յան Էկխոլմի «Տուտա Կարլսոնը, առաջին և միակը, Լյուդվիգ տասնչորսերորդը և մյուսները» և այլ սկանդինավյան հեքիաթների մոտիվների։ Ֆիլմը հաջողություն չի ունեցել, ինչը բացատրվում է դրա սովորական գեղարվեստական ​​հատկանիշներով, ինչպես նաև` սյուժեի արհեստական քաղցրմեղցրությամբ և որոշ կեղծ տարրերով։ Հեղինակները փորձել են մուլտֆիլմն ստեղծել մյուզիքլի ոճով։ Այս մտաղհացման ձախողման պատճառ է դարձել նաև ամբողջ մուլտֆիլմին ուղեկցող երաժշտական ​​կոմպոզիցիաների պրոֆեսիոնալիզմի բացակայությունը։


== Սյուժե ==
Լարսոն աղվեսների ընտանիքում ծնվում է չորրորդ երեխան` Լյուդվիգը։ Նա նման չէ իր մնացած հարազատներին, որովհետև չի ուզում խորամանկ և նենգ լինել։ Նա նույնիսկ ընկերություն է անում Տուտա Կարլսոն անունով հավի ճուտիկի հետ։ Լյուդվիգը գալիս է նրան այցելելու, ինչն այնքան է զարմացնում պահակ շանը` քեռի Մաքսիմիլյանին, որ վերջինս թույլ է տալիս Լյուդվիգին վերադառնալ։
Լյուդվիգի ծնողները շատ են զայրանում, երբ իմանում են, որ իրենց որդին ընկերացել է հավի հետ։ Նրանք որոշում են «այցելել» հավաբունը՝ դրա բնակիչներին հոշոտելու համար։ Լյուդվիգը լսում է հարազատների դավադրությունը և շնչակտուր հասնում է հավաբուն՝ հավերին նախազգուշացնելու վտանգի մասին։ Այսպիսով, հավի որսը աղվեսների համար անհաջող է լինում։ Լյուդվիգի ծնողները չեն հասկանում, թե ինչո՞ւ իրենց չի հաջողվել անակնկալի բերել հավաբնի բնակիչներին։
Հետո մարդիկ են սկսում աղվեսների որս։ Տուտա Կարլսոնը տեղեկանում է այդ մասին և, չնայած վախին, շտապում է իր ընկերոջը՝ աղվես Լյուդվիգի բույն, որպեսզի նախազգուշացնի նրան և նրա ծնողներին առաջիկա արշավանքի մասին։ Լյուդվիգի ծնողները կարողանում են գաղտնի դուրս գալ անցքից։ Տուտան նրանց բերում է իր հավաբուն, և այնտեղ աղվեսները փրկվում են որսորդներից։
Այդ ժամանակ աղվեսները հասկանում են, որ իրենց համար լավագույնը կլինի ընտանիքներով բարեկամանալ և դադարցնել թշնամությունը։ Որոշում են և այդպես էլ անում են։


== Դերերը հնչյունավորել են ==
Իրինա Գրաչյոա
Բ. Սորոկինա
Գալինա Դեյկինա
Եդուարդ Երեմեև


== Թողարկում տեսաերիզով ==
Մուլտֆիլմը VHS ձևաչափով 1997 թվականին թողարկվել է մուլտֆիլմերի «Սլոնո-դիլո-սյոնոկ» հավաքածուում` «Վիդեո Սոյուզ» ասոցիացիայի և «Դինարա» ընկերության կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Повесть Ян Экхольм "Тутта Карлсон, первая и единственная, Людвиг Четырнадцатый и другие" на Lib.ru