armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նալլես

Նալլես  (իտալերեն՝ Nalles), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում՝ Բոլցանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1634 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 136 մարդ/կմ²։ Տարածքը 12 կմ² է։ Փոստային ինդեքս` 39010։ Հեռախոսային կոդ` 0471։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճ


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հռեախոսահամար։ 0473 675811
Էլեկտրոնային հասցե։ info@nalles.eu
Գլխավոր կայք։ http։ http://www.nalles.eu


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.nalles.eu Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Խաչմերուկ (ֆիլմ, 2002)

Խաչմերուկ (անգլ.՝ Crossroads), երիտասարդական ֆիլմ։ Թողարկվել է 2002 թվականին։ Ռեժիսորը Տամրի Դևիսը։


== Սյուժե ==
Սա պատմություն է երեք աղջիկների՝ Լյուսիի, Կիտի և Միմիի մասին։ Մի անգամ նրանք մեկնում են Լոս Անջելես՝ մասնակցելու երաժշտական մրցույթի և փորձելու կատարել իրենց ցանկությունը։


== Դերերում ==
Բրիթնի Սփիրս - Լյուսի
Թերին Մեննինգ - Միմի
Զոի Սալադանա - Կիտ
Էնսոն Մաունտ - Բեն
Դեն Էյկրոյդ - Պիտ Վանգեր
Կիմ Կետրոլլ - Կերոլայն
Ջաստին Լոնգ - Հենրի
Ռիչարդ Վոլ - Դիլան


== Երաժշտություն ==
Հավաքածուն ներառում է տարբեր արվեստագետների 6 սաունդթրեկներ, այդ թվում «Overprotected»-ի JS16 ռեմիքսը։


=== Ստեղծագործությունների ցանը ===
1. «I Love Rock ’n’ Roll» Britney Spears	3։06
2. «Shake It Fast» Mystikal	4։15
3. «Girlfriend»	Matthew Sweat	3։40
4. «Unforgetful You» Jars of Clay	3։20
5. «Greatest Day» Bowling for Soup	3։14
6. «Overprotected» (JS16 Remix)	Britney Spears	6։07


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը Archived 2006-07-21 at the Wayback Machine.
«Խաչմերուկ» ֆիլմը  Internet Movie Database կայքում
Գագիկ Ալումյան

Գագիկ Վլադիմիրի Ալումյան (օգոստոսի 4, 1950(1950-08-04), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ, քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
1972 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Ստեղծագործում է դեկորատիվ-կիրառական արվեստի բնագավառում։ 1980-1986 թվականներին դասավանդել է Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայում, եղել է պրոֆեսոր։ 1986 -1991 թվականներին եղել է Հայաստանի պետական գեղարվեստի գնահատման հանձնաժողովի անդամ։
Ստեղծագործությունները պահվում են Մոսկվայի Արևելքի ժողովուրդների արվեստի, Բուդապեշտի կերպարվեստի, Լատվիայի ժամանակակից արվեստի, Սարդարապատի ազգագրական թանգարաններում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։
1997 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ում։


== Ստեղծագործություններ ==
«Կուռք», 1982 թվական
«Փետուր», 1982 թվական
«Մեր գյուղը», 1976 թվականԴեկորատիվ կոմպոզիցիաներ

«Արթնացում» (1981 թվականին, 1-ին կարգի դիպլոմ, Ֆաենցո, Իտալիա, հրակավ, ջնարակ)
«Ընթերցելիս» (1983 թվականին, հրակավ, ջնարակ )


== Ցուցահանդեսներ ==
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Կեչկեմոնտում (1987 թվական, Հունգարիա), Մոսկվայում (1989 թվական)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.
Լիպիբոկի

Լիպիբոկի (ուկրաիներեն՝ Ліпибоки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լիպիբոկի գյուղում բնակվում էր 79 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,354 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 223,16 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աբբաս ալ-Ակկադ

Աբբաս ալ-Ակկադ (հունիսի 28, 1889(1889-06-28), Ասուան, Եգիպտոս - մարտի 13, 1964(1964-03-13), Կահիրե, Եգիպտոս) (արաբ․՝ عباس محمود العقاد‎‎,  'Աբբաս Մահմուդ ալ-Ակկադ) , արաբ բանաստեղծ, արձակագիր, «Դիվան» գրական խմբակի հիմնադիր։
Ծնվել էր Ասուանում, ապա տեղափոխվել Կահիրե, որտեղ աշխատում էր լրագրողական ու մանկավարժական գործունեությամբ։ Գրել է հարյուրից ավելի գրքեր՝ փիլիսոփայության, կրոնի ու պոեզիայի մասին։ Առաջին աշխարհամարտից հետո նա դառնում է Վաֆդ կուսակցության անդամ։
Ալ-Ակկադը փորձում էր ապացուցել բանաստեղծության ներքին կապակցվածության անհրաժեշտությունը՝ փորձելով հաղթահարել միջնադարյան արաբական պոեզիայի քարացած նորմերը։ Անգլիական գրականության ազդեցության արդյունքում նրա գաղափարները և լեզուն բավականին բարդ են, ուստի իր բանաստեղծություններ է ներմուծում մեկնաբանություններ՝ միտքը պարզեցնելու համար։ Նա հիմնականում գրել է իր և իր հայացքների մասին։ Նրա մոտ հանդիպում են նաև բնության նկարագրություններ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Крымский А.Е. История новой арабской литературы (XIX - начало XX века). М, 1971.
Сафронов В.В. Новая арабская литература. М., 1996.
Ходжаева Р.У. Очерки развития египетской поэзии. Ташкент, 1985.
Badawi, M.M. A Critical Introduction to Modern Arabic Poetry, Cambridge, 1992


== Արտաքին հղումներ ==
Աբբաս ալ-Ակկադ, արաբերեն Archived 2014-09-30 at the Wayback Machine.
Աբբաս ալ-Ակկադ, արաբերեն
Պերևալի

Պերևալի (ուկրաիներեն՝ Перевали), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1445 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պերևալի գյուղում բնակվում էր 373 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1234 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 302,27 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դուբրովիցի (այլ կիրառումներ)

Դուբրովիցի, կարող է վերաբերել՝

Դուբրովիցի - գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Պոդոլսկի շրջանի կազմում։
Դուբրովիցի - գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Ալեն Բադիու

Ալեն Բադիու (ֆր.՝ Alain Badiou, հունվարի 17, 1937(1937-01-17)[…], Ռաբաթ, Rabat-Salé-Zemmour-Zaër, Մարոկկո), ֆրանսիացի փիլիսոփա, որի հիմնական աշխատությունները շոշափում են գոյության, ճշմարտության և առարկայության խնդիրները։ Բադիուն մարքսիստ փիլիսոփա է, և նրա հիմնական գործն է համարվում «Դարը» աշխատությունը, որտեղ նա շոշափում է 20-րդ դարի հետ կապված խնդիրները, և փորձում ձևակերպել, թե ընդհանրապես ինչն է բնութագրում 20-րդ դարը։ Նա նաև եղել է պլատոնիզմի հետևորդ և իր 2012 թվականին գրված «Պլատոնի հանրապետությունը» աշխատության մեջ քննարկել է պլատոնիզմին վերաբերող խնդիրները։
Բադիուն ազդեցություն է թողել այնպիսի փիլիսոփաների վրա ինչպիսիք են՝ Սլավոյ Ժիժեկը, Տրիստան Գարսիան և Փիթեր Հալվարդը։


== Աշխատություններ ==
Le concept de modèle (1969, 2007)
Théorie du sujet (1982)
Peut-on penser la politique? (1985)
L'Être et l'Événement (1988)
Manifeste pour la philosophie (1989)
Le nombre et les nombres (1990)
D'un désastre obscur (1991)
Conditions (1992)
L'Éthique (1993)
Deleuze (1997)
Saint Paul. La fondation de l'universalisme (1997, 2002)
Abrégé de métapolitique (1998)
Court traité d'ontologie transitoire (1998)
Petit manuel d'inesthétique (1998)
Le Siècle (2005)
Logiques des mondes. L'être et l'événement, 2 (2006)
Petit panthéon portatif (2008)
Second manifeste pour la philosophie (2009)
L'Antiphilosophie de Wittgenstein (2009)
Éloge de l'Amour (2009)
Heidegger. Le nazisme, les femmes, la philosophie co-authored with Barbara Cassin (2010)
Il n'y a pas de rapport sexuel co-authored with Barbara Cassin (2010)
La Philosophie et l'Événement interviews with Fabien Tarby (ed.) (2010)
Cinq leçons sur le cas Wagner (2010)
Le Fini et l'Infini (2010)
La Relation énigmatique entre politique et philosophie (2011)
La République de Platon|La République de Platon (2012)
L'aventure de la philosophie française (2012)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալան Բադիուն նյումագում
Նեպտունալիաներ

Նեպտունալիաներ (լատ.՝ Neptunalia), հին հռոմեական Նեպտուն աստծուն նվիրված տոն։
Տոնը կազմակերպվել է հուլիսի 23-ին՝ ամռան կեսին, որպեսզի երաշտի ժամանակ հանդիսավորապես ջուր խնդրեն Նեպտունից։ Արարողությունների մասին ոչինչ հայտնի չէ. միայն այն, որ հռոմեացիները կառուցում էին ճյուղերից տնակներ, որտեղ էլ տոնում էին։ Կայսրության շրջանում միավորվել է Նեպտունի պատվին անցկացվող խաղերի հետ (լատ.՝ ludi Neptunales կամ Neptunalici։
Տյուտյունիկի (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏյուտյունիկիՏյուտյունիկի (ուկրաիներեն՝ Тютюнники), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տյուտյունիկի գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Գայբա

Գայբա  (իտալերեն՝ Gaiba), քաղաք Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում՝ Ռովիգո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1128 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 93 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 45030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0425։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն


== Կապի տվյալներ ==
հեռախոս՝։0425 709926
Էլեկտրոնային փոստ՝։ info@comune.gaiba.ro.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.gaiba.ro.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք(իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեյմս (այլ կիրառումներ)

Ջեյմս, կարող է վերաբերել՝

Ջեյմս - փոքրիկ, անմարդաբնակ կղզի Գամբիա պետության տարածքում, Ատլանտյան օվկիանոսից մոտ 30 կմ հեռավորության վրա
Ջեյմս - անգլիական արական անուն
Է. Լ. Ջեյմս - անգլիացի գրող, «Մոխրագույնի հիսուն երանգները» վեպի հեղինակ
Երդմնիկ

Երդմնիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։ Գտնվում էր Խարբերդի դաշտում։


== Պատմություն ==
Գյուղը թուրքերի ձեռքով ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 60 տուն՝ 500 հայ բնակչով։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Երդմնիկն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդրովկա (գյուղ, Զաչեպիլովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդրովկա (այլ կիրառումներ)Ալեքսանդրովկա (ուկրաիներեն՝ Олександрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Գրանկինո։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրովկա գյուղում բնակվում էր 446 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1536 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 290,36 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ջերմատեխնիկա

Ջերմատեխնիկա, տեխնիկայի ճյուղ, զբաղվում է ջերմության ստացման և օգտագործման հարցերով։ Ջերմության ստացման հիմնական աղբյուրներն են՝ բնական օրգանական (պինդ, հեղուկ և գազանման) և միջուկային վառելիքը։


== Օրգանական վառելիք ==
Օրգանական վառելիքի հիմնական բնութագիրն այրման ջերմությունն է (կջ/կգ, կջ/մ3)։ Հաշվարկներում օգտագործում են պայմանական վառելիք հասկացությունը, որի այրման ջերմությունը 29308 կջ/կգ (7000 կկալ/կգ) է։ Վառելիքն այրում են հնոցներում, վառարաններում և այրման խցերում։
Օրգանական վառելիքը խնայողաբար ծախսելու նպատակով օգտագործում են նաև էներգիայի վերականգնվող աղբյուրները՝ Արեգակի ճառագայթային էներգիան, երկրաջերմային էներգիան (տես երկրաջերմային Էլեկտրակայան), ինչպես նաև ջերմության երկրորդային աղբյուրները (արտանետվող տաք գազեր, թափվող տաք ջրեր և այլն)։


== Միջուկային վառելիք ==
Հիմնական միջուկային վառելիքը ուրանի 235Ս իզոտոպն է, որի տրոհման էներգիան (մոտ 84·109 կջ/կգ) միջուկային ռեակտորում փոխակերպվում է ջերմության։ 


== Կիրառություններ ==
Արտադրվող ջերմությունը կարող է օգտագործվել անմիջապես (արտադրության մեջ, կոմունալ-կենցաղային կարիքների համար) և փոխակերպվել մեխանիկական աշխատանքի, էլեկտրական էներգիայի և այլն։ Որպես ջերմակիրներ կարող են հանդես գալ վառելիքի այրման արգասիքները (բարձրջերմաստիճանային ջերմություն)։ Արդյունաբերական վառարաններում այդ արգասիքների ջերմությունն օգտագործվում է մետաղների և համաձուլվածքների ձուլման ու մշակման համար, շինանյութերի արտադրության պրոցեսում, քիմիական արդյունաբերության մեջ զանազան նյութերի մշակման համար և այլն։
Կենցաղում այրման արգասիքների ջերմությունն օգտագործվում է ջեռուցման և այլ կարիքների համար։ Միջին և ցածրջերմաստիճանային պրոցեսների համար օգտագործում են միջանկյալ ջերմակիրներ՝ ջրային գոլորշի և տաք ջուր, որոնք մեծ մասամբ ստացվում են այրման արգասիքների հաշվին (տես շոգեկաթսա)։ Տաք ջուրն օգտագործվում է ջերմամատակարարման համակարգերում, ջեռուցման, տաք ջրամատակարարման համար և այլն։ Ոչ բարձր պարամետրերի ջրային գոլորշին (0,3— 2,0 ՄՊա ճնշման) օգտագործվում է արդյունաբերության մեջ տեխնոլոգիական նպատակների համար։ Տաք ջրի և գոլորշու ջերմությունն օգտագործող սարքերը ջերմափոխանակիչ ապարատներն են։ Բարձր ճնշման և ջերմաստիճանի գոլորշին օգտագործում են շոգեուժային տեղակայանքներում, որտեղ, որպես ջերմային շարժիչ կիրառում են շոգեմեքենաներ ու շոգետուրբիններ։ Արդյունաբերության մեջ ջերմության օգտագործման բոլոր հարցերով զբաղվում է արդյունաբերական ջերմատեխնիկան։


== Տեսական հիմք ==
Ջերմատեխնիկայի տեսական հիմքը կազմում են տեխնիկական թերմոդինամիկան և ջերմափոխանցման տեսությունը։


== Տես նաև ==
Ջերմային շարժիչ
Ջերմաէլեկտրակայան
Մագնիսահիդրոդինամիկական գեներատոր
Ջերմաէլեկտրոնային գեներատոր
Բուրխանովկա (այլ կիրառումներ)

Բուրխանովկա, կարող է վերաբերել՝

Բուրխանովկա - գյուղակ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ազովի շրջանում
Բուրխանովկա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում
Բուրխանովկա - գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանու
Կալինովկա (գյուղ, Գորոդոկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿալինովկաԿալինովկա (ուկրաիներեն՝ Калинівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կալինովկա գյուղում բնակվում էր 171 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,622 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 274,92 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կոհերեր

Կոհերերը հասարակ էլեկրամագնիսական ալիքներ որսացող սարք է։ Կոհերերը առաջին ռադիոընդունիչ սարքն է, որը կիրառվել է քսաներորդ դարի սկզբներին։
Կոհերեը բաղակացած է երկու էլեկտրոդներով ապակե խողովակից, որի մեջ լցված է մետաղի մանր խարտուք։ Սարքի աշխատանքը հիմնված է այն ազդեցության վրա, որը էլեկտրական պարպումները թողում են մետաղափոշու վրա։ Սովորական պայմաններում կոհերերն ունի մեծ էլեկտրական դիմադրություն, քանի որ խարտուքի մասնիկները իրար հետ ունեն վատ կոնտակտ։ Եկած էլելկտրամագնիսական ալիքը կոհերերում ստեղծում է բարձր հաճախության փոփոխական հոսանք, որի հետևանքով խարտուքի մասնիկների արաքներում առաջանում են փոքր կայծեր, որոնք եռակցում են խարտուքը։ Դրա հետևանքով կոհերեի դիմադրությունը կտրուկ ընկնում է։ Սարքի մեծ դիմադրությունը կարելի է ետ բերել նրան թափահարելով։
Ալեքսանդր Պոպովը օգտագործել է կոհերերը աշխարհում առաջին ռադիոընդունիչը սարքելու համար։ Պոպովի սարքում կոհերերի դիմադրության անկումը լինում էր 100 000 Օմ-ից մինչև 1000-500 Օմ։ Իսկ դիմադրությունը ետ բերելու համար օգտագործել է զանգային համակարգ։
Առաջին կոհերերը սարքել է ֆրանսիացի գյուտարար Էդուարդ Բրենլին 1890 թվականին։
1907-ականներին ռադիոընդունիչներում որպես ընդունիչ կոհերերների տեղը սկսել են օգտագործել բյուրեղային ընդունիչներ։


== Աղբյուներ ==
Գ. Յա. Մյակիշև, Բ. Բ. Բուխովցև «Ֆիզիկա», 1992 թ., «Լույս» հրատարակչություն
http://earlyradiohistory.us/1898sla.htm
Լոդի (այլ կիրառումներ)

Լոդի, կարող է վերաբերել՝

Լոդի - կոմունա Իտալիայում
Լոդի - գավառ Իտալիայի Լոմբարդիա մարզում
Ապրում ես միայն երկու անգամ (այլ կիրառումներ)

Ապրում ես միայն երկու անգամ, կարող է վերաբերել՝

Ապրում ես միայն երկու անգամ - ռեժիսոր Լյուիս Գիլբերտի ֆիլմը
Ապրում ես միայն երկու անգամ - Յան Ֆլեմինգի տասնմեկերորդ վեպը Ջեյմս Բոնդի մասին
Կորոբչեևո

Կորոբչեևո (ռուս.՝ Коробчеево), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 395 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թեոդոսիոպոլիս (այլ կիրառումներ)

Թեոդոսիոպոլիս են կոչվել Բյուզանդական կայսրության տարբեր քաղաքներ՝

Թեոդոսիոպոլիս - Ռաս ալ-Այն, քաղաք Սիրիայի հյուսիս-արևելքում
Թեոդոսիոպոլիս - Էրզրում, հայկական Կարին, քաղաք Թուրքիայի արևելքում
Կվինչխափերդ

Կվինչխափերդ (վրաց.՝ კინჩხაფერდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խոնի շրջանում։ Գյուղի մոտ կա 100 մետր բարձրությամբ ջրվեժ։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1020 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոնից հեռու է 28 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 36 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոքավալդինա

Ռոքավալդինա  (իտալերեն՝ Roccavaldina), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզում՝ Մեսինա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1159 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 193 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98040։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 090։


== Աշխարհագրություն ==
Բնակչության աճ։


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 090 9977741
Էլեկտրոնային հասցե՝ info@comune.roccavaldina.me.it
Գլխավոր կայք՝ http://www.comune.roccavaldina.me.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Մարց (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարց (այլ կիրառումներ)Մարց կամ Մարցիգետ (Մարցագետ), գետ Հայաստանի Լոռու մարզում, Դեբեդի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Գուգարաց լեռնաշղթայի Պաղակն լեռնագագաթի հարավային լանջերից՝ մոտ2000 մ բարձրությունից։ Երկարությունը 29 կմ է, ջրհավաք ավազանի մակերեսը՝ 252 կմ2։ Անտառապատ ձորով հոսում է հարավ-արևմուտք, ապա՝ հյուսիս-արևմուտք, Թումանյան քաղաքի մոտ միախառնվում Դեբեդին։ 
Մարցի հիմնական վտակներն են Սարիաղբյուրը, Ահնիձորը և Աթանը։
Սնումը հիմնականում անձրևային (42 %) և հալոցքային (32 %) է, վարարումը՝ մարտ-հունիս ամիսներին, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 68 %-ը։ 
Տարեկան միջին ծախսը 2,47 մ3/վ է, հոսքը՝ 77,5 մլն մ3 (Թումանյան քաղաք)։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։ Ըստ ՀՀ Շրջակա միջավայրի մոնոթորինգի և թափոնների ուսումնասիրության մասին Տեղեկագրի գետի  ջրի  ջրի որակը գետաբերանի հատվածում գնահատվել է «լավ»։


== Ծանոթագրություններ ==
Մերիադոկ Բրենդիբակ

Մերիադոկ (Մերրի) Բրենդիբակ (անգլ.՝ Meriadoc Brandybuck, թարգմանության տարբերակները՝ Բրենդիսկոկ, Բրենդիզայկ, Կռոլչինս) հոբիթ, Ջոն Ռոնալդ Ռուել Թոլքինի «Մատանիների տիրակալը» վեպի գլխավոր կերպարներից մեկը, Մատանու եղբայրության անդամ։


== Անվան ծագում ==
«Բրենդիբակ» ազգանունը բաղկացած է երկու արմատից. բրենդի արմատը ծագում է Բրենդիվայն (անգլ.՝ Brandywine) գետի անվանումից, ընդ որում բրենդի արմատը նշանակում է սահման, բակ-ը հին անգլերենում նշանակում է bucc (եղջերու) կամ bucca (այծ)։


== Կենսագրություն և Մասնակցություն Մատանու պատերազմին ==
Մերիադոկ Բրենդիբակը ծնվել է Միջերկրի Երրորդ Դարաշրջանի 2982 թվականին, Սարադոկ Բրենդիբակի (Բաքլենդի տիրոջ) և Էսմերալդա Տուկի ընտանիքում՝ այդպիսով հանդիսանալով Պերեգրին Տուկի երկրորդական եղբայրը և մորական կողմից Բիլբոյի ու Ֆրոդոյի հեռու ազգականը։
Մերրին, չհաշված Բեգինսներին, հոբիթներից միակն էր, ով լիովին գիտակցում էր Մատանու ազդեցության վտանգը։ Լինելով համարձակ և զգույշ՝ նա սեփական կամքով որոշում է օգնել Ֆրոդոյին հեռանալ Շիրից և անձամբ դառնում է նրա ուղեկցողը՝ Սեմուայզ Գեմջիի և Պիպինի հետ։
Էլրոնդի խորհրդում, իր երեք ազգակիցների հետ, նա ընդգրկվում է Մատանու եղբայրության մեջ և Ռիվենդելից ուղևորվում Պարտ Գալեն, որտեղ Պիպինի հետ առևանգվում է Սարումանի օրկերի կողմից։ Մի քանի օր անց նրան և Պիպինին հաջողվում է փախչել օրկերից և հանդիպել էնթերին, որոնց հետ մասնակցում են էնթերի արշավին դեպի Իզենգարդ։
Իզենգարդի ավերակներում նա առաջին անգամ ծանոթանում է Ռոհանի արքա Թեոդենի հետ և անկեղծորեն զարմանում է նրա հարգալից վերաբերմունքի վրա դեպի հոբիթները։ Այնուհետև նրա զարմուհի Էովինի հետ թաքու մասնակցում է Գոնդորի մարտին և այնտեղ ծանր վիրավորվում։ Նրան կարողանում է փրկել միայն Արագորնը։
Մատանու պատերազմից հետո Մերրին ընկերների հետ վերադառնում է Շիր, որտեղ մասնակցում է հոբիթների ապստամբությանն ընդդեմ Սարումանի բռնապետության։ Ապստամբները հաղթում են և Մերրին ու Պիպինը դառնում են զորահրամանատարներ։
Հոր մահից հետո՝ Չ. Դ. 12 թվականին նա դառնում է Բաքլենդի տերը։ 64 թվականին նա Պիպինի հետ հանձնում է իր պարտականությունները և ուղևորվում ճամփորդության դեպի Ռոհան և Գոնդոր։ Մեկ տարի անց նրանք մահանում են Գոնդորում։


== Արտաքին հղումներ ==
Մերրին imdb.com կայքում Archived 2016-06-02 at the Wayback Machine.
Տոմիկ (Դիադինի գավառ)

Տոմիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում։ Գտնվում էր Մալխաս գետի ափին, Դիադին քաղաքից 42 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լոբանովո (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)

Լոբանովո (ուկրաիներեն՝ Лобанове, Ղրիմի թաթարերեն՝ Cadra), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բոգեմկա, Ջադրա։
2001 թվականի տվյալներով Լոբանովո գյուղում բնակվում էր 1 507 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Երբ քեզ հետ են ընկերներդ (ֆիլմ)

Երբ քեզ հետ են ընկերներդ, 1956 թվականին «Երևան» կինոստուդիայի նկարահանած ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Սիրած աղջիկը և ընկերները օգնում են երիտասարդ բանվորին խուսափել անձնական կյանքում աղետալի սխալներից։


== Դերերում ==
Ռուբեն - Ռոբերտ Սարգսյան
Գայանե - Զ. Աթանեսյան
Ներսես - Ա. Ներսիսյան
Մանուկյան - Տաճատ Վարդազարյան
Շաբո - Արմեն Խոստիկյան
Մարգո - Ա. Բուռնազյան
Կարո - Էդմոնդ Քեոսայան
Օնիկ - Լ. Բոյաջյան
մայր - Ա. Արազյան
Նազիկ - Զ. Գալստյան
Վարդան - Ռ. Մելիք-Հակոբյան
Արամ - Գ. Միրզոյան


== Ծանոթագրություններ ==
Շաքրո Մհոյան

Շաքրո Խուդոյի Մհոյան (ապրիլի 12, 1930(1930-04-12), Ալագյազ, Հայաստան - փետրվարի 1, 2007(2007-02-01)), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս, արևելագետ-քրդագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Շաքրո Մհոյանը ծնվել է 1930 թվականի ապրիլի 12-ին, Հայաստանի Արագածի շրջանի Ալագյազ գյուղում, ծառայողի ընտանիքում։ 1948 թվականին ավարտելով տեղի միջնակարգ դպրոցը՝ ընդունվել է Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո՝ 1952–1954 թվականներին աշխատել է Ալագյազի միջնակարգ դպրոցում որպես պատմության ուսուցիչ։ Հետագայում՝ 1956–1960 թվականներին եղել է «Ռյա Թազա» թերթի խմբագրի տեղակալ։
1960 թվականին Շաքրո Մհոյանը աշխատանքի է անցել Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտում, որտեղ վարել է քրդագիտության բաժնի վարիչի պաշտոնը։
1990 թվականին պրոֆեսոր Մհոյանը ընտրվել է Հայաստանի ԳԱԱ թղթակից անդամ, իսկ 1996 թվականին՝ իսկական անդամ։ 1994 թվականին ակադեմիկոս Շաքրո
Մհոյանը հրավիրվել է Մոսկվա և ստանձնել քրդագիտական հետազոտությունների կենտրոնի տնօրենի պաշտոնը՝ չխզելով իր կապերը Հայաստանի ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի հետ։
Շաքրո Մհոյանը դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետում։ Երկար տարիներ եղել է արևելագիտության ինստիտուտի գիտխորհրդի անդամ։


== Աշխատություններ ==
1963 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Քրդական ազգային-ազատագրական շարժումները Իրաքում երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո» թեմայով, իսկ 1978 թվականին՝ Մոսկվայում դոկտորական ատենախոսություն՝ «Քուրդ ժողովրդի ազգային ինքնավարության հիմնահարցերը Իրաքում» թեմայով։
Շաքրո Մհոյանի գրչին են պատկանում 10 մենագրություններ և մի քանի տասնյակ գիտական հոդվածներ։ Նա «Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ» մատենաշարի քրդագիտությանը նվիրված հատորների խմբագիրն է։


== Աղբյուրներ ==
ՀՀ ԳԱԱ նախագահություն, ՀՀ ԳԱԱ Հայագիտական և հասարակագիտական գիտությունների բաժանմունք, ՀՀ ԳԱԱ Արևելագիտության ինստիտուտ «Շաքրո Մհոյան», պատմաբանասիրական հանդես № 1, 2007, էջ 313-314
Ականջավոր բու

Ականջավոր բու (լատ.՝ Asio otus), բվերի ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, Հայաստանում քիչ տարածված։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 35-37 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 90-100 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 240-330 գ, էգերը խոշոր են արուներից։ Հասունի մարմնի փետրածածկը վերևից մոխրադեղնադարչնագույն է՝ մանր խայտերով, ներքևից՝ մուգ ժանգաշիկավուն՝ ավելի վառ խայտերով։ Թևերը երկար են, դիմասկավառակը՝ դարչնանարնջագույն՝ սև սահմանագծված, աչքերը՝ նարնջագույն, ականջին՝ երկար փետրափնջեր։ Երիտասարդի փետրածածկն ավելի մոխրագույն է, ականջներին կան աղվափետրափնջեր։ Բացառապես գիշերային թռչուն է, ցերեկը հանգստանում է ծառի բնին մոտ ճյուղերին կամ խիտ սաղարթում։
Մարմնի վերին մասը գորշագույն է՝ և մուգ երկայնակի բծերով, ստորին մասը ժանգաշիկավուն է՝ խոշոր երկայնակի բծերով և բարակ լայնակի շերտերով։ Ականջանման փետուրները երկար են ու դասավորված ուղղահայաց դիրքով։ Ոտքերը փետրավորված են մինչև մատների հիմքը։ Չորս մատներից երկուսը ուղղված են դեպի առաջ, երկուսը ետ։ Աչքերը խոշոր են ու դեղին։ Էգերի քաշը 284 - 330 գրամ է, արուներինը 233 - 257 գրամ։ Էգերի թևերի բացվածքը 93 - 101 սմ է, արուներինը 86-93 սմ։
Բնակվում է նոսր անտառներում, գետաձորերում, մեկուսի պուրակներում, զբոսայգիներում։ Սնվում է մանր թռչուններով, մկնակերպ կրծողներով։


== Բազմացում և զարգացում ==
Ընտանեկան զույգերը մշտական են։ Բնադրում է փետրվարի վերջից՝ ագռավի կամ կաչաղակի հին բներում, ծառերի փչակներում կամ անտառի նոսր հատվածներում։ Բույնը սարքում է չոր ճյուղերից։ Մարտ-ապրիլին դնում է 42 մմ տրամագծով, սպիտակ 3-6 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 26-27 օր։ Հունիսի 1-ի կեսից 5-6 շաբաթական ձագերը թռչում են բնից, ապա նորից վերադառնում և մի քանի օր անց վերջնականապես լքում այն։ Ձագերին կերակրելու ընթացքում ծնողները բույն են բերում 1-2 գլխատված մկների և մինչև 6 տնային ճնճղուկների դիակներ։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Եվրոպայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում, Ասիայում, Հյուսիսային Ամերիկայում։


=== Տարածվածությունը Հայաստանում ===
Հայաստանում համարվում է անտառաբնակ նստակյաց թռչուն։ Տարածված է ամենուր, ձմռան շրջանում կենտրոնանում են Արարատյան հարթավայրի այգիներում և գետափերի ծառերի պուրակներում։


== Վարք ==
Բնադրվում է ագռավների, կաչաղակների և գիշատիչ թռչունների հին բներում, առանձին դեպքերում ծառերի փչակներում, նախապատվությունը տալիս է անտառների ոչ խիտ հատվածներին։
Բացարձակ գիշերային թռչուն է, ցերեկը թաքնվում է ծառերի խիտ ճյուղերում։ Ձայնը խուլ է և ողբալի։ Աշնանը կազմում են 15-20 անհատներից բաղկացած երամներ։
Սնվում է հիմնականում մկնակերպ կրծողներով և մանր թռչուններով։ Արարատյան հարթավայրում բնադրվողները սնվում են անտառային մկներով և ճնճղուկներով։ Չափազանց օգտակար թռչուն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Նովիե Կարգալի

Նովիե Կարգալի (ռուս.՝ Новые Каргалы, բաշկիրերեն՝ Яңы Ҡарғалы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
39/Smooth

39/Smooth, Green Day փանկ խմբի դեբյուտային ալբոմն է, որը դուրս է եկել 1990 թվականին Lookout! Records լեյբում։ Սկավառակը լույս է տեսել վինիլյան սկավառակներից և ձայներիզներից հետո։ Ավելի ուշ դրան միացվել է EP հավաքածուն և լույս է տեսել, որպես կոմպոզիացիա 1,039/Smoothed Out Slappy Hours անվանումով։


== Ստեղծագործությունների ցուցակ ==


== Ձայնագրության մասնակիցներ ==
Բիլլի Ջո Ամստրոնգ- վոկալ, կիթառ
Մայկ Դյորնտ- բաս- կիթառ, բեկ-վոկալ
Ջոն Կիֆֆմեյեր- հարվածային գործիքներ
Նինո Քաթամաձե

Նինո Քաթամաձե (վրաց.՝ ნინო ქათამაძე, մամուլում տարածված է նաև վրացերեն սխալ տառադարձված «Կատամաձե» տարբերակը, օգոստոսի 21, 1972(1972-08-21), Քոբուլեթ, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի ջազ երգչուհի և երգահան։


== Կենսագրություն ==
Նինո Քաթամաձեն ծնվել է Աջարիայում, Վրաստանի պրովինցիայում։ 1990 թվականին ընդունվել է Բաթումի Զ.Պ. Պալիաշվիլիի անվան երաժշտական համալսարանի վոկալ բաժին, Մուրման Մախարաձեի դասարան։ Սովորելու ընթացքում և համալսարանն ավարտելուց հետո էլ տարբեր խմբերի հետ հանդես է եկել բազում երաժշտական նախագծերում։
1994 թվականից մինչև 1998 թվականը ստեղծել է բարեգործական հիմնադրամ, որ օգնում է հաշմանդամներին և սոցիալապես անապահով արվեստագետներին։ 1999 թվականին ստեղծագործական համագործակցություն է սկսել Insight խմբի հետ։ Այս համագործակցությունը երգչուհուն ճանաչում բերեց թե՛ հայրենի երկրում, թե՛ Ռուսաստանում, իսկ 2002 թվականին Մեծ Բրիտանիա մեկնելուց հետո ճանաչում ձեռք բերեց ողջ Եվրոպայում։
2009 թվականին երկամյա դադարից հետո երկու համերգով հանդես եկավ Բաքվում։
2010 թվականի հունվարին մասնակցություն է ունեցել Բոբի Մաքֆերինի «Բոբլ» վոկալ օպերա-իմպրովիզացիայի ռուսական ցուցադրությանը։
2011 թվականի նոյեմբերին Insight խմբի հետ միասին համերգ է ունեցել Crocus City Hall համերգասրահում։
2012 թվականի հունվարին հանդես է եկել Լոնդոնում «Նվիրի՛ր կյանք» բարեգործական կազմակերպության պաշտոնական բացման արարողության ժամանակ։
2014 թվականին դարձել է ուկրաինական Իքս ֆակտոր նախագծի հինգերորդ եթերաշրջանի ժյուրիի անդամներից մեկը՝ փոխարինելով Իրինա Դուբցովային։
2015 թվականին ևս դարձել է ուկրաինական Իքս ֆակտոր նախագծի վեցերորդ եթերաշրջանի ժյուրիի անդամներից մեկը։


== Insight երաժշտախումբ ==
Քաթամաձեն ձայնագրվում և հանդես է գալիս «Insight» ջազ անսամբլի հետ համատեղ, որի կազմի մեջ մտնում են.

Գոչա Կաչեիշվիլի, կիթառահար, խմբի հիմնադիր
Ուչա Գուգունավա, բաս-կիթառահար
Դավիդ Աբուլաձե, հարվածային գործիքներ նվագող, պերկուսիոնահար
Գիա Չելիձե (հնչյունային ռեժիսոր)


== Սկավառակագրություն ==


=== Ձայնասկավառակներ ===
Nino Katamadze & Insight (2004), վերահրատարակվել է որպես Black (2006)
Ordinary Day (2004), վերահրատարակվել է որպես White (2006)
Blue (2008)
Red (2010)
Green (2011)


=== DVD ===
Ջրահարս (2008)
Red Line (2010)


=== Ֆիլմերի սաունդթրեքներ ===
«Խնձոր»
«Նարնջագույն երկինք»
«Ճանապարհ դեպի փրկիչը»
«Ջրահարս»
«Տապ» (2006)
«Ինդի» (2007)
«Տնավորը» (2008)
«М8 մայրուղի» (2008)
«Սպանել թագավորին» (2008)
«Սերը շեշտադրությամբ» (2012)


== Մրցանակներ ==
2002 - Տարվա լավագույն երգչուհի, Վրաստան
2002 - Տարվա երգերի հեղինակ և կատարող, Վրաստան
2002 - Ամենաօրիգինալ երաժշտության մրցանակ, Վրաստան
2003 - Տարվա դեմք, Վրաստան
2003 - Տարվա լավագույն երգչուհի, «ՄԵԳԱ» մրցանակ, Վրաստան
2003 - Տարվա լավագույն վոկալ-գործիքային երաժշտախումբ (Նինո Քաթամաձե և Insight), Վրաստան
2004 - «Օձելի» հատուկ մրցանակ երաժշտության մեջ ունեցած ավանդի համար, Վրաստան


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Նինո Քաթամաձեի պաշտոնական կայք
Նինո Քաթամաձե Ֆեյսբուքում
նորություններ Թվիթթերում
Թողարկված լեյբլի կայքում Նինո Քաթամաձեի էջը Archived 2014-07-14 at the Wayback Machine.
Նինո Քաթամաձեն muslib.ru կայքում Archived 2011-10-01 at the Wayback Machine.
Տուգում

Տուգում (ռուս.՝ Тугум), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վոչ գետի ձախ ափին՝ 134 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 23 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000015432
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001543
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Կավալասկա

Կավալասկա(իտալերեն՝ Cavallasca), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2722 մարդ, խտությունը՝ 1361 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22020 ։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։


== Ծանոթագրություններ ==
Սառա Գրովս

Սառա Լի Գրովս (անգլ.՝ Sara Lee Groves), ի ծնե՝ Կոլբոգ (անգլ.՝ Colbaugh, սեպտեմբերի 10, 1972(1972-09-10), Burnsville, Դակոտա շրջան, Մինեսոտա, ԱՄՆ), ամերիկացի երգիչ, կիթառահար, դաշնակահարուհի, երաժշտական պրոդյուսեր և կինոպրոդյուսեր։


== Կենսագրություն ==
Սառա Լի Գրովսը ծնվել է 1972 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Վայնլենդում (Նյու Ջերսի նահանգ, ԱՄՆ), մեծացել է Սփրինգֆիլդում (նահանգ Միսսուրի), իսկ այժմ նա բնակվում է Սեյնթ-Փոլում (նահանգ Մինեսոտա)։
1994 թվականին Սառան ավարտել է «Evangel University» համալսարանը (Սփրինգֆիլդ)՝ ստանալով բարձր աստիճան պատմության ոլորտում։ 1994-1998 թվականներին Գրովսը Ռոսմաունթի միջնակարգ դպրոցում աշխատել է պատմության ուսուցիչ, որից հետո նա սկսել է իր երաժշտական գործունեությունը։


== Գործունեություն ==
Սառան իր երաժշտական գործունեությունն սկսել է 1998 թվականին։ Նույն թվականին նա թողարկել է իր առաջին ստուդիական ալբոմը՝ «Past the Wishing»։ Այնուհետև Գրովսը թողարկել է ևս 9 ալբոմ․

1999 	Conversations
2001 	Top Contemporary Christian
2002 	All Right Here 	Heatseekers
2004 	The Other Side of Something
2005 	Station Wagon: Songs for Parents
2007 	Tell Me What You Know
2008 	O Holy Night
2009 	Fireflies and Songs
2011 	Invisible Empires


== Անձնական կյանք ==
Սառան ամուսնացած է Թրոյ Գրովսի հետ 1995 թվականից։ Զույգն ունի երեք երեխա՝ երկու որդի՝ Թոբի Գրովսը (ծնված 2003 թ.) և Ռուբի Քեյթ Գրովսը (ծնված 2007 թ. հուլիսի 13) և մեկ դուստր՝ Կիրբի Գրովսը (ծնված 2000 թ.)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սառա Գրովս (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Սյուլտյուպ

Սյուլտյուպ (ռուս.՝ Сюльтюп, բաշկիրերեն՝ Сүлтөп), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 150 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մ.թ.ա. 131


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Գրչատուն

Գրչատուն, սկրիպտորիում (լատ.՝ scriptorium՝ scriptor-ից է ՝ «գրիչ, դպիր, վերաշարադրիչ»), վանական համալիրներին, վանքերին կից ձեռագրերի գրության, ընդօրինակման (արտագրության) արվեստանոց։ Առաջին գրչատները ստեղծվել են VI-VII դարերում Իտալիայի հարավում, Ֆրանսիայում, Իռլանդիայում, Իսպանիայում։ Կառլոս Մեծի դարաշրջանում ամենամեծ փառքը վայելում էր Տուր քաղաքի Սուրբ Մարտինի վանքի սկրիպտորիումը, որի աբբան գիտնական, բանաստեղծ, աստվածաբան Ալքուինն էր։
Սկզբում գիրքը (ինչպես և անտիկ դարաշրջանի վերջում) գրել են ծնկներին դրած՝ թելադրանքի միջոցով, քանի որ չկային համապատասխան սեղաններ։ Բայց հետագայում՝ հավանաբար VII դարում, վանքերում հայտնվում են առաջին սեղանները։ Համենայնդեպս այդ ժամանակաշրջանով են թվագրվում պատկերագրական արվեստի առաջին օրինակները, որոնք պատկերում են սեղանների մոտ նստած գեղագիրներին։ VIII-IX դարերում նման պատկերներն առավել հաճախ են հանդիպում։ XIII դարում գրչատներն անկում են ապրում, քանի որ գրքի արտադրությամբ սկսում են զբաղվել քաղաքային արհեստավորները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Добиаш-Рождественская О.А. Мастерские письма на заре западного Средневековья и их сокровища в Ленинграде. Л., 1930.
Добиаш-Рождественская О.А. из жизни мастерских письма (преимущественно на французском севере) // Средневековый быт. Сб. статей. Л., 1928.
Киселёва Л.И. О чём рассказывают средневековые рукописи. Л., 1978.
Люблинская А.Д. Латинская палеография. М., 1969.


== Արտաքին հղումներ ==
The St. Gall Monastery Plan, "a two-dimensional meditation on the ideal early medieval monastic community"
New York Carver: Scriptorium
Frère Landelin Robling "The Order of Saint Benedict : Monastic Scriptoria"(osb.org) Archived 2014-01-11 at the Wayback Machine.
Սարովսկի գյուղական խորհուրդ (Գադյաչսկի շրջան)

Սարովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Сарівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սարովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3110 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 86,47 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 35,97 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Գոնդափերի Վերին

Գոնդափերի Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում։ Գտնվում է Արածանի գետի աջ կողմում, նրա վտակ Տուշլուչայ գետակի վրա, Հայկական պարի հարավային լանջին, Դիադին քաղաքից 29-30 կմ հյուսիս-արևմուտք, Գոնդափերի Ներքին գյուղից 4-5 կմ հարավ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մժնկերտ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մժնկերտ (այլ կիրառումներ)Մժնկերտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում։ Գտնվում էր Խնուս քաղաքից մի քանի կմ հյուսիս, Մժնկերտի ջուր գետակի ձախ ափին, Բյուրակն լեռան լանջին, Խնուս-Կարին ճանապարհի վրա։


== Պատմություն ==
Մժնկերտի տարածքում գտնվել է հնում հիշատկավող Մժնկերտ դաստակերտը։


== Բնակչություն ==
1885 թվականին ուներ 15 տուն հայ, իսկ 1915 թվականին՝ 5 տուն հայ և 40 տուն թուրք բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Մժնկերտն ուներ Ս. Աստվածածին անունով քարաշեն եկեղեցի։ Գյուղի դիմաց, կանաչապատ բարձունքի վրա գտնվում էր Մժնկերտու Ս. Կարապետ վանք։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ժոզեֆ Իշխանյան

Ժոզեֆ Եղիայի Իշխանյան (փետրվարի 19, 1931(1931-02-19), Բեյրութ, Լիբանան - մարտի 29, 2016(2016-03-29)), լիբանանահայ երաժիշտ, կիթառահար, կոմպոզիտոր, մանկավարժ, պրոֆեսոր (1990-ից), Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պատվավոր պրոֆեսոր (2002)։


== Կենսագրություն ==
Ժոզեֆ Իշխանյանը  ծնվել է 1931 թվականի փետրվարի 19-ին, Բեյրութ քաղաքում։ 1949 թվականից կիթառ է նվագել Վրույր Մազմանյանի հետ։ Հետագայում Իշխանյանին Իսպանիայի կառավարության կողմից տրվել է կրթաթոշակ։ 
1963 թվականին ավարտել է Մադրիդի թագավորական կոնսերվատորիան, որից հետո ուսումը շարունակել Իտալիայի «Academia Chigiana»-ում (Իտալիա)։ 1970 թվականից դասավանդել է Բեյրութի կոնսերվատորիայում, եղել է տեղի կիթառի դասարանի հիմնադիրը, դասական կիթառի առաջին տարածողներից մեկը Մերձավոր Արևելքում։
Ժոզեֆ Իշխանյանը մենահամերգներով հանդես է եկել Եվրոպայի և Մերձավոր Արևելքի երկրներում։ 2002 թվականին անգամ մենահամերգով հանդես է եկել Հայաստանում, վարպետության։ դասեր է անցկացրել Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։
Հեղինակ է «Կիթառի ուսուցման արդի մեթոդներ» (1999) ձեռնարկի, «Երաժշտական տերմինների բառարան»-ի (արաբերեն և ֆրանսերեն, 2000)։
2003 թվականին Իսպանիայի կրթության նախարարությունը Ժոզեֆ Իշխանյանին շնորհել է «Քաղաքացիական արժանիքների շքանշան», իսկ 2011 թվականին՝ Կաթոլիկ Իզաբելայի շքանշան՝ Իսպանիային արտասահմանում մատուցած ծառայությունների համար։
Ժոզեֆ Իշխանյանը մահացել է 2016 թվականի մարտի 29-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Joseph Ichkhanian
Maestro Joseph Ichkhanian Memorial Montage
Ալանիա (այլ կիրառումներ)

Ալանիա, կարող է վերաբերել՝

Ալանիա - ալանների միջնադարյան վաղ ֆեոդալական պետություն Հյուսիսային Կովկասի նախալեռներում
Ալանիա - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառում
Ալանիա - Ռուսական «ՎԳՏՌԿ» պետական մեդիաընկերության մասնաճյուղը Հյուսիսային Օսիայի հանրապետությունում
(2687) Տորտալի

(2687) Տորտալի (անգլ.՝ Tortali), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի ապրիլի 18-ին Մարտին Վատտի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,519857 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2073 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8324 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1461,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,2464 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,09° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2687) Տորտալի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հյուսիսային Կիպրոսի դրոշ

Չճանաչված պետություն՝ Հյուսիսային Կիպրոսի ազգային դրոշը, այդ տարածքի պաշտոնական պետական խորհրդանիշներից մեկն։ Ընդունվել է 1983 թվականին։ Դրոշն իրենից ներկայացնում է սպիտակ ուղղանկյուն պաստառ, որի կենտրոնում գտնվում են սպիտակ լուսնեղջյուրն և հինգանկյունային աստղը։ լայնքի և երկայնքի 2։3 հարաբերակցությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (229101-229200)

Աստերոիդների ցանկ (229001-229100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (229201-229300)
 Աստերոիդների ցանկ (229001-229100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (229201-229300)
Դավիդովցի

Դավիդովցի (ուկրաիներեն՝ Давидівці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դավիդովցի գյուղում բնակվում էր 1 107 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վելիկի Լես (գյուղ, Շոստկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վելիկի ԼեսՎելիկի Լես (ուկրաիներեն՝ Великий Ліс), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկի Լես գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սուրբ Նահատակաց (Գյումրի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սրբոց Նահատակաց եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սրբոց Նահատակաց եկեղեցի, հայ կաթողիկե աթոռանիստ եկեղեցի Հայաստանի Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում՝ Գյումրիի ժողովրդական ճարտարապետության և կենցաղի թանգարանի հարևանությամբ։
Եկեղեցին «Սրբոց Նահատակաց» անվանումը կրում է ի նշան Հայոց ցեղասպանության Սուրբ նահատակների հիշատակի։


== Պատմություն ==
Գյումրիում Հայ Կաթողիկե Աթոռանիստ եկեղեցի կառուցելու գաղափարը և առաջին քայլերն իրականացրել է Հայ Կաթողիկե եկեղեցու Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի և Արևելյան Եվրոպայի թեմի առաջին առաջնորդ երջանկահիշատակ Ներսես արքեպիսկոպոս Տեր-Ներսիսյանը։ Նախապատրաստական գործողությունները շարունակել է երկրորդ առաջնորդ Գ.Տ. Նշան արքեպիսկոպոս Կարաքեհէյանը, շինարարական աշխատանքներն սկսվել են Առաքելական պատվիրակ նշանակված, Հ. Վահան ծ. վարդապետ Օհանյանի օրոք 2010 թվականից՝ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնությամբ, Հայաստանի կառավարության աջակցությամբ։ Եկեղեցու շինարարական աշխատանքները շարունակել և ավարտին է հասցրել 2011 թվականից թեմի առաջնորդի պաշտոնը ստանձնած Գ.Տ. Ռաֆաել արքեպիսկոպոս Մինասյանը, ում որոշմամբ էլ՝ որպես Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի խորհրդանիշ, ի նշան նահատակների անմար հիշատակի, եկեղեցին կրում է Սրբոց Նահատակաց անվանումը։

Սրբոց Նահատակաց եկեղեցու կառուցմանն աջակցել են Վատիկանի Սուրբ Աթոռը, Արևելյան Եկեղեցիների ժողովը, Իտալիայի Եպիսկոպոսների խորհուրդը, ԱՄՆ Կաթողիկե Եպիսկոպոսների խորհուրդը, Ռենովաբիս կազմակերպությունը, Կիրխե Ին Նոթը, Կաթողիկե Եկեղեցու Քյոլնի թեմը, «Աշխատանք Արևելքում» ասոցիացիան, Հռոմի քահանայապետական Լևոնյան վարժարանը, Սուրբ Վլաս եկեղեցին, Կապորալե ընտանիքը Իտալիայից։
Եկեղեցու բացման արարողությանը ներկա են եղել Հայաստանի պաշտոնատար անձինք, Հայաստանում հավատարմագրված դիվանագիտական ներկայացուցչությունների և միջազգային կազմակերպությունների ղեկավարներ, Հայ Կաթողիկե եկեղեցու Սինոդոսի անդամ եպիսկոպոսներ, եկեղեցու կառուցման բարերարները, աշխարհիկ հյուրեր։ Արարողությունը կատարվել է Վատիկանի Արևելյան եկեղեցիների նախագահ Վսեմաշուք Կարդինալ Լեոնարդո Սանդրիի և Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու նորընտիր Կաթողիկոս Պատրիարք Ամենապատիվ Տեր Գրիգոր Պետրոս Ի Գապրոյանի համանախագահությամբ։


== Տվյալներ ==
Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի շրջանակներում Սրբոց Նահատակաց եկեղեցու բակում տեղադրվել է նահատակների հիշատակը հավերժացնող խաչքար։
Եկեղեցու ճարտարապետն է Հակոբ Ջիվանյանը, պղնձաձույլ զանգերը պատրաստել է քանդակագործ Արտուշ Պապոյանը։ Եկեղեցին ունի զանգակատուն, ավանդատուն ներքնահարկ, բակ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սուրբ Նահատակաց եկեղեցի
Լյուտարովկա

Լյուտարովկա (ուկրաիներեն՝ Лютарівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լյուտարովկա գյուղում բնակվում էր 421 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1413 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 297,95 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նարիչինո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)

Նարիչինո (ռուս.՝ Наричино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Միջազգային հրեականություն

Միջազգային հրեականություն (անգլ.՝ The International Jew), ամերիկացի ավտոմոբիլային խոշոր արդյունաբերող Հենրի Ֆորդի կողմից 1920-1922 թթ. հրապարակված հակասեմական գիրք։ ԱՄՆ-ում այն տպագրվել է ավելի քան 500 հազար տպաքանակով և հետագայում թարգմանվել 16 լեզուների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ford R. Bryan. Henry’s Lieutenants (Detroit: Wayne State University Press, 1993) ISBN 0-8143-2428-2 (paper)
Albert Lee. Henry Ford and the Jews (New York: Stein and Day, 1980) ISBN 0-8128-2701-5
Max Wallace. The American Axis: Henry Ford, Charles Lindbergh, and the Rise of the Third Reich (New York: St. Martin’s Press, 2003) ISBN 0-312-29022-5
Neil Baldwin. Henry Ford and the Jews: The Mass Production of Hate (PublicAffairs, 2000); ISBN 1-58648-163-0


== Արտաքին հղումներ ==

Միջազգային հրեականություն
Statement by Henry Ford Archived 2017-12-15 at the Wayback Machine.. American Jewish Committee, 1927
Երփներանգ ամպեր

Ամպերի ծիածանափայլ, երփներանգ ամպեր կամ իրիսացիա (irisation), երփներանգ օպտիկական երևույթ, որը տեղի է ունենում ամպի վրա և հայտնվում Արեգակի կամ Լուսնի անմիջական մոտակայքում։ Գույները նման են օճառի պղպջակների կամ ջրի մակերեսի վրա հայտնված յուղի գույներին։ Սա ֆոտոմետեորի տեսակ է։ Այս բավականին տարածված երևույթն առավել հաճախ նկատվում է բարձր կուտակային, փետրավոր-կուտակային, ոսպնյակաձև և փետրավոր ամպերում։ Նրանք երբեմն հայտնվում են որպես ամպերի եզրերին զուգահեռ շերտեր։ Ծիածանափայլն ամպերում նկատվում է նաև շատ ավելի հազվադեպ բևեռային ստրատոսֆերային ամպերի մեջ, որոնք նաև կոչվում են սադափանման ամպեր։
Գույները սովորաբար պաստելային են, բայց կարող են լինել նաև շատ պայծառ գունավորմամբ կամ իրար մեջ խառնված, երբեմն սադափագույն։ Արեգակի մոտակայքում էֆեկտը կարող է դժվար նկատվել, քանի որ այն կորում է Արեգակի փայլի մեջ։ Այն տեսնելու համար կարելի է արևի լույսից ձեռքով պաշտպանվել կամ ծառի կամ շենքի հետևում թաքնվել։ Այլ օժանդակ միջոցներ են մուգ ակնոցները կամ ուռուցիկ հայելու մեջ կամ ջրի ավազանում արտացոլված երկնքի դիտարկումը։


== Ստուգաբանություն ==
Իրիսացիա անվանվել է հունական աստվածուհի Իրիսի անունով (ծիածանի աստվածուհի և Զևսի և Հերայի հանձնակատարը)։


== Առաջացման մեխանիզմ ==
Ծիածանափայլ ամպերը դիֆրակցիոն երևույթ են, որն առաջանում է ջրի փոքր կաթիլներից կամ փոքր սառցե բյուրեղներից, որոնք առանձին-առանձին ցրում են լույսը։ Ավելի մեծ սառույցի բյուրեղները գույների երփներանգություն չեն առաջացնում, բայց կարող են առաջացնել այլ երևույթներ՝ լուսապսակներ։
Իրիզացիան առաջանում է շատ միանման ջրի կաթիլներից, որոնք ցրում են լույսը (Արեգակից մինչև 10 աստիճան հեռավորության վրա) և առաջին կարգի ինտերֆերենցիայի էֆեկտներից (Արեգակից 10 աստիճանից ավելի հեռավորության վրա)։ Այն կարող է ձգվել Արեգակից մինչև 40 աստիճան հեռավորության վրա։
Եթե ամպերի մասերը պարունակում են ջրի փոքր կաթիլներ կամ նույն չափի սառցե բյուրեղներ, ապա դրանց կուտակային (կումուլյատիվ) ազդեցությունը ընկալվում է որպես գույներ։ Ամպը պետք է օպտիկապես բարակ լինի, որպեսզի ճառագայթների մեծ մասը հանդիպեն միայն մեկ կաթիլին։ Հետևաբար, ծիածանափայլը հիմնականում երևում է ամպերի եզրերին կամ կիսաթափանցիկ ամպերի մեջ, այդպիսով նոր ձևավորվող ամպերը տալիս են ամենապայծառ և ամենագունեղ ծիածանափայլը։ Երբ բարակ ամպում չափսերով շատ նման մասնիկները մեծ տարածության վրա են ձգված, ծիածանափայլը ստանում է պսակի կառուցվածք՝ պայծառ շրջանաձև սկավառակ Արեգակի կամ Լուսնի շուրջ, որը շրջապատված է մեկ կամ մի քանի գունավոր օղակներով։


== Պատկերասրահ ==


== Տես նաև ==
Ֆոտոմետեոր
Կլոր-հորիզոնական աղեղ
Արծաթագույն ամպեր


== Ծանթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Iridescent cloud gallery - Atmospheric Optics site
On the Cause of Iridescence in Clouds - Scientific American Supplement