Ալ-Կաիդան իսլամական Մաղրիբի երկրներում

Ալ-Կաիդայի կազմակերպությունն Իսլամական Մաղրիբում, ավելի վաղ հայտնի է որպես Սալաֆիական քարոզների և ջիհադի խումբ (արաբ․՝ الجماعة السلفية للدعوة والقتال‎‎ (al-jamaa`atu l-salafiyyatu li l-da`wati wa l-qitaal); ֆր.՝ Groupe Salafiste pour la Prédication et le Combat, GSPC), արմատական իսլամական զինված խմբավորումը Մաղրիբի հակամարտության հիմնական գործող ուժերից մեկն է։ Հիմնված է Ալժիրում, կատարելով ակցիաներ սահմանակից երկրներում, հատկապես Չադում և Նիգերում։
Կազմակերպության նպատակն է տապալել Ալժիրի կառավարությունը և ստեղծել Իսլամական պետություն։ Ներկայումս հակակառավարական արշավ է իրականացնում։ 
Այդ ժամանակից ի վեր նա հայտարարել է եվրոպական (ներառյալ իսպանական և ֆրանսիական) և ամերիկյան թիրախների վրա հարձակվելու մտադրության մասին։ ՄԱԿ-ի, Ավստրալիայի, Կանադայի, Մալայզիայի, Ռուսաստանի, Արաբական Միացյալ Էմիրությունների, Մեծ Բրիտանիայի և ԱՄՆ-ի կողմից ճանաչվել է ահաբեկչական կազմակերպություն։
Կազմակերպության անդամներ են հիմնականում Ալժիրի և Սահարայի տեղական համայնքները (ինչպիսիք են Մալիում տուարեգների և բերաբիչեի ցեղային կլանները), ինչպես նաև հյուսիսաֆրիկյան այդ երկրի քաղաքային արվարձաններից մարոկկացիները։ Խումբը կասկածվում էր նաև Խարակաթ Աշ-Շաբաբ-ի հետ կապեր ունենալու մեջ։
Ալ-Կաիդայի կազմակերպությունն Իսլամական Մաղրիբում կենտրոնացած է մարդկանց առևանգման վրա՝ որպես դրամահավաքի միջոց փրկագին ստանալու նպատակով և, գնահատվում է, որ վերջին տասնամյակում հավաքել է ավելի քան 50 միլիոն դոլար։
2017 թվականի մարտի 2-ին Սահարայի ԱԿԿԻՄ մասնաճյուղը միավորվել է Մասինի, Անսար ադ-Դինի և Ալ-Մուրաբիտունի ազատագրման ճակատի հետ «Ջամաաթ Նասր ալ-Իսլամ Վալ Մուսլիմին»-ում։


== Պատմություն ==


=== Անվանում ===
Խմբի պաշտոնական անվանումը՝ Ալ Կաիդա կազմակերպությունն Իսլամական Մաղրիբի երկրներում (Qaedat al-Jihad fi Bilad al-Maghrib al-Islami), հաճախ օգտագործվում է կրճատ անվանումը՝ Ալ-Կաիդան իսլամական Մաղրիբում (ֆրանսերենից՝ al-Qaïda au Maghreb islamique, AQMI)։ Մինչև 2007 թվականի հունիսը հայտնի էր որպես Քարոզի և ջիհադի սալաֆիական խումբ (ֆրանսերենից՝ Groupe la Salafiste Prédication et le Combat, GSPC)։


=== Կազմակերպության հիմք ===
Հիմնադրվել է 1997 թվականին Ալժիրի արմատական իսլամիստների հիմնական շարժման Զինված իսլամական խմբի նախկին հրամանատարի կողմից։ Սա այս տեսակի մի քանի խմբերից մեկն է, որոնք չեն ստորագրել կառավարության հետ հաշտության պայմանագիր։ Պարբերաբար մեղադրվում է Ալ-Կաիդայի հետ կապերի մեջ, սակայն բացի բարոյական հարազատությունից և Ալ-Կաիդա Մաղրիբի անվանափոխությունից, համագործակցության ուղղակի ապացույցներ դեռևս չեն հայտնաբերվել, և Սալաֆիական խմբի Օպերանդի մոդուսը զգալիորեն տարբերվում է «Ալ-Կաիդա»-ի դավանած գաղափարներից ու ռազմավարությունից։
Ալ-Կաիդայի կողմից 2006 թվականի սեպտեմբերի 11-ին տարածված տեսագրության մեջ Ուսամա բեն Լադենի տեղակալ Այման ազ Զավահիրին հայտարարել է, որ Քարոզի և ջիհադի սալաֆիական խումբը միացել է Ալ-Կաիդա կազմակերպությանը… թող դա լինի ամերիկացի և ֆրանսիացի խաչակիրների և նրանց դաշնակիցների կոկորդում ոսկոր և վախ սերմանի ֆրանսիացի դավաճանների և դավաճանների որդիների սրտերում։
2007 թվականի հունվարին Սալաֆիական քարոզի և ջիհադի խումբը հայտարարել էր, որ այժմ այն գործելու է Ալ-Կաիդա անվան տակ իսլամական Մաղրիբի երկրներում ։


== Ահաբեկչական գործողություններ ==
2007 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Դելլիս քաղաքում ականապատ ավտոմեքենա է պայթել։ 30 մարդ զոհվել է, 60-ը՝ վիրավորվել ։
2007թվականի դեկտեմբերի 11-ին Ալժիրում հյուրանոց էր պայթեցվել։ Զոհվել է 26 մարդ, այդ թվում Սենեգալի մեկ քաղաքացի և մեկ դանիացի, ևս 177 մարդ վիրավորվել է ։
2008 թվականի հունվարի 2-ին Նասիրիա քաղաքում, որը գտնվում է Ալժիրի մայրաքաղաքից 120 կմ հեռավորության վրա, մահապարտն ավտոմեքենայով մխրճվել է ոստիկանական տեղամասի մեջ։ Պայթյունի հետևանքով զոհվել է 3, վիրավորվել՝ 20 մարդ ։
2008 թվականի փետրվարի 7-ին էլ Ուեդ նահանգում գրոհայինները հարձակվել էին ժանդարմներով ավտոմեքենայի վրա։ Զոհվել է 8 ժանդարմ ։
2008 թվականի հունիսի 8-ին Բենի-Ամրան քաղաքի երկաթուղային կայարանում երկու ռումբ է պայթել։ Տարբեր տվյալներով՝ զոհվել է 12-13 մարդ, այդ թվում՝ 8 զինվոր, 2 հրշեջ և մեկ ֆրանսիացի ինժեներ ։
2009 թվականի հունվարի 23-ին Նիյամեա քաղաքի մոտ առևանգվել էին 2 շվեյցարացի, 1 բրիտանացի և 1 գերմանացի։ Առևանգվածներին պահել են Մալիի տարածքում։ 2009 թվականի հունիսի 3-ին բրիտանացին մահապատժի է ենթարկվել գրոհայինների կողմից ։
2009 թվականի հունիսի 3-ին Բումերդես նահանգում պայթեցվել և գնդակոծվել է ավտոշարասյունը։ Զոհվել է 8 ոստիկան և 2 ուսուցիչ ։
2011 թվականի օգոստոսի 27-ին Ալժիրի Շարշալ քաղաքում զինվորական զորանոցի մոտ երկու մահապարտների ինքնապայթեցման հետևանքով 36 մարդ էր զոհվել ։
2011 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Ալժիրում կազմակերպության կողմից առևանգվել էին 2 իսպանացիներ և իտալացիներ ։
2011 թվականի նոյեմբերի 24-ին Մալիի տարածքում երկու Ֆրանսիացի երկրաբան է առևանգվել ։
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին Բոմակոյում պատանդներ են վերցվել
2016 թվականի հունվարի 15-16-ին՝ ահաբեկչություններ Ուագադուգուում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Густерин П. В. Рейтинг террористических организаций, признанных таковыми российскими судами // Военное обозрение. — 14.07.2015.