Ահաբեկչություն Աթենքում (1968)

Ահաբեկչություն Աթենքում 1968 թվականին, Աթենքի «Էլինիկոն» օդանավակայանում 1968 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Էլ-Ալ ավիաընկերության ինքնաթիռի վրա գնդակոծություն Պաղեստինի ազատագրման ժողովրդական ճակատի զինյալների կողմից։ Ահաբեկչության արդյունքում սպանվել է 1 ուղևոր և ծանր վիրավորվել բորտուղեկցորդուհին։


== Նախապատրաստում ==
Պաղեստինի ազատագրման ժողովրդական ճակատը (ՊԱԺՃ) Պաղեստինի ազատագրման կազմակերպության կազմում առավել արմատական ահաբեկչական խմբավորումներից մեկն էր։ Այսպիսով, ՊԱԺՃ–ը դարձավ պատմության առաջին կազմակերպությունը, որը սկսեց քաղաքացիական ինքնաթիռների գրավումը պատանդներով։ ՊԱԺՃ–ի հիմնադիր Ժորժ Հաբաշը համարում էր٫ որ հարկավոր է ուժով հասնել պաղեստինյան պետության ստեղծմանը և դեմ էր Իսրայելի հետ բանակցություններին։
1968 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ժամը 11։30֊ին ՊԱԺՃ֊ի զինյալները՝ 19–ամյա Մահեր Հուսեյն Յամանին և 25–ամյա Մահմուդ Մոհամմադ Իսսան, «Էյր Ֆրանս» ավիաընկերության օդանավով Բեյրութից ժամանեցին Աթենք։ Քանի որ այդ տարիներին ուղևորների և ուղեբեռների ամբողջական ստուգման կանոններ չկային, նրանք կարողացան երկար բաճկոնների տակ աննկատ անցկացնել Կալաշնիկովի ինքնաձիգներ։ Պայուսակներում նրանք ունեին 63 ձեռքի նռնակ և լրացուցիչ պահեստատուփեր։
Աթենքի օդանավակայանում այդ պահին գտնվում էր Էլ Ալ ավիաընկերության Բոինգ 707 օդանավը, որն ուղևորվում էր № 253 չվերթով՝ Թել–Ավիվ֊Աթենք֊Փարիզ֊Նյու Յորք ուղերթով։ Հարձակման պահին օդանավում գտնվում էր 37 ուղևոր և անձնակազմի 11 անդամ։
Ահաբեկիչներն ուղևորների հետ նստեցին ավտոբուս՝ ուղևորվելով օդանավ, իսկ թռիչքուղի ժամանելուն պես աննկատ թաքնվեցին օդանավակայանի տեխնիկական մեքենաների ետևում։


== Հարձակում ==
Այն ժամանակ, երբ ինքնաթիռը սկսեց շարժվել թռիչքուղում, ահաբեկիչները 6 մետր հեռավորությունից կրակ բացեցին ֆյուզելյաժի վրա։ Այնուհետև նրանցից մեկը մի քանի ձեռքի նռնակներ նետեց ինքնաթիռի թևերի տակ։
Փամփուշտներից մեկը դիպավ 50֊ամյա ուղևորի գլխին, որը ծովային ճարտարագետ Լեոն Շիրդանն էր Հայֆայից։ Ստացած վնասվածքից գրեթե ակնթարթորեն մահացել է։
Նռնակների պայթյուններից ինքնաթիռի շարժիչներից մեկն այրվեց։ Կրակը սկսեց տարածվել ֆյուզելյաժում։ Բորտուղեկցորդուհի Հանի Շապիրան բացեց ելքի դուռը, որպեսզի ճանապարհ բացի ուղևորների տարհանման համար և հայտնվեց հրազենային կրակի տակ։ Փամփուշտներից մեկը փշրեց ազդրը, մյուսը վնասեց թոքը։
Ուղևորների մի մասը կրակից փրկվելու համար ցատկեց ուղիղ բետոնե հարթակի վրա, սակայն բոլորն էլ ողջ մնացին։
Գնդակոծությունը շարունակվեց 20 րոպե, որի ընթացքում ահաբեկիչները սպառեցին գրեթե ամբողջ զինամթերքը։


== Հետևանքներ ==
Հունաստանի ոստիկանները, վազելով թռիչքուղի, ձերբակալեցին ահաբեկիչներին, որոնք, տեսնելով ոստիկաններին, վայր դրեցին զենքերը, սակայն ձերբակալության ժամանակ ֆիզիկական դիմադրություն ցույց տվեցին։
Ահաբեկչությունից անմիջապես հետո ՊԱԺՃ–ի ներկայացուցիչները հանդես եկան երկու արաբական ռադիոկայաններից٫ որոնք հեռարձակվում էին Բեյրութից և Կահիրեից։ Նրանք ստանձնեցին հարձակման պատասխանատվությունը և հունական իշխանություններից պահանջեցին անհապաղ ազատ արձակել կալանավորներին և հնարավորություն տալ ազատորեն հեռանալ երկրից՝ սպառնալով նոր հարձակումներ մերժելու դեպքում։ Միջադեպը հանրային-քաղաքական լայն հնչեղություն ստացավ, և այդպիսով ահաբեկիչները հասան իրենց նպատակին։ Ըստ ահաբեկիչ Լեյլա Հալեդի՝ այս կերպ ՊԱԺՃ-ն փորձում էր համաշխարհային հանրության ուշադրությունը հրավիրել պաղեստինյան խնդրի վրա։
Այս ահաբեկչական հարձակումից հետո Իսրայելի կառավարությունը որոշեց պատասխան ահաբեկման ակցիա կազմակերպել։ Այն տեղի ունեցավ 1968 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Բեյրութի օդանավակայանում, երբ իսրայելական հատուկ ուժերի կողմից ոչնչացվեց արաբական ավիաընկերությունների 13 ուղևորափոխադրող ինքնաթիռ։
1970 թվականի մարտին Հունաստանի դատարանը Յամանին և Իսսային դատապարտվեց 17 տարվա ազատազրկման։ Սակայն 1970 թվականի վերջին նրանք ազատ արձակվեցին, երբ 6 ահաբեկիչներ գրավեցին «Օլիմպիկ Էյրուեյս» ավիաընկերության հունական ինքնաթիռը՝ սպառնալով պայթեցնել այն, եթե Յամանին և Իսսան ազատ չարձակվեն։
1987 թվականին Իսսան իր կնոջ և երեք երեխաների հետ կարողացավ մուտք գործել Կանադա, որպես օրինական ներգաղթյալ, խաբելով համապատասխան ծառայություններին։ 1988-2013 թվականներին Կանադայի կառավարությունը փորձում էր Իսսային արտաքսել, սակայն 25 տարի նա հաջողությամբ բողոքարկում էր արտաքսման բոլոր որոշումները։ Արտաքսման վերաբերյալ վերջնական որոշում կայացվեց 2013 թվականին․ Իսսան արտաքսվեց Կանադայից և ուղարկվեց Լիբանան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Брасс А. Миссия выполнима. Удары израильского спецназа. — Грифон, 2007. — 316 с. — ISBN 978-5-98862-037-2


== Արտաքին հղումներ ==
2 Arab Terrorists Attack Israeli Jetlliner in Athens (անգլ.), Нью-Йорк Таймс 27 декабря 1968.