armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մուրոմցևսկի շրջան

Մուրոմցևսկի շրջան (ռուս.՝ Муромцевский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օմսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մուրոմցևո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 6700 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 24789 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,7 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Սյամժա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սյամժա (այլ կիրառումներ)Սյամժա (ռուս.՝ Сямжа), քաղաք Ռուսաստանի Վոլոգդայի մարզի Սյամժենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3950 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովոգրիգորովկա (գյուղ, Մալովիսկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոգրիգորովկաՆովոգրիգորովկա (ուկրաիներեն՝ Новогригорівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Մալովիսկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոգրիգորովկա գյուղում բնակվում էր 691 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռիուդելոտս դե լա Սելվա

Ռիուդելոտս դե լա Սելվա (իսպ.՝ Riudellots de la Selva), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Ժիրոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սելվա շրջանում։ Զբաղեցնում է 13,38 կմ² տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 1975 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Página oficial del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Նովայա Պոկրովկա (գյուղ, Իզմայիլի շրջան)

Նովայա Պոկրովկա (ուկրաիներեն՝ Нова Покровка), գյուղ Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Իզմայիլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1812 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Պոկրովկա գյուղում բնակվում էր 879 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,63 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 539,26 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անփառունակ սրիկաները (ֆիլմ, 2009)

Անփառունակ սրիկաները, 2009 թվականին նկարահանված Տարանտինոյի ֆիլմն է պատերազմի մասին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Անփառունակ սրիկաները»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Անփառունակ սրիկաները»(անգլ.) ֆիլմը allmovie կայքում:
«Անփառունակ սրիկաները»(անգլ.) ֆիլմը Metacritic կայքում:
«Անփառունակ սրիկաները»(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
Վերածնունդ (Ֆաբերժեի ձու)

«Վերածնունդ» (ռուս.՝ Ренессанс), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1894 թվականին Ալեքսանդր III կայսեր պատվերով՝ կնոջ՝ կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի համար։
Ներկայումս ձուն համարվում է Վիկտոր Վեկսելբերգի ֆոնդի սեփականությունը։
Այսօր «Վերածնունդ» ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Ֆաբերժեի թանգարանում (Նարիշկինների և Շուվալովների պալատ, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսաստան)։


== Դիզայն ==
Ձվի տեսքով զարդարուն արկղիկը պատրաստած է թափանցիկ կաթնաերկնագույն ագաթից։ Ձուն հորիզոնական դիրքով է և հենված է ձվաձև տակդիրին։ Ձվի վերևի հատվածը բացվում է ոսկե ծխնուց։ Վերին հատվածը երիզված է սպիտակ էմալից նրբաճաղով, որի հատման վայրերում ադամանդներից ու սուտակներից ձևավորված ծաղիկներ են ագուցված։ Ամենավերևում ադամանդներից «1894» թվականն է գրված՝ ձվաձև էմալի վրա, որը պատրաստված է մորու կարմիր թափանցիկ էմալից՝ շրջանակված ոճավորված կանաչ էմալե խեցիներով ու կարմիր ու սպիտակ էմալե ֆիգուրներով։ Արկղիկի երկու կողմերում առյուծների ոսկե գլուխներ են տեղադրված՝ օղակները բերաններում, որոնք ծառայում են որպես բռնակ։ Դրվագակերտ հիմքը՝ տակդիրը, զարդարված է թափանցիկ կանաչ էմալե տերևներով, որոնք միմյանց հերթափոխում են կարմիր էմալե ծաղիկներով։

«Վերածնունդ» ձվի նախատիպը ամստերդամցի վարպետ Լե Ռոյի կողմից ստեղծված զարդատուփն է՝ պատրաստված  XVIII դարի սկզբին, որն այսօր պահպանվում է Դրեզդենի գեղարվեստի թանգարանում։


== Անակնկալ ==
Ձվի անակնկալը կորսված է, սակայն կա ենթադրություն, ըստ որի այն մարգարտե զարդ է եղել։ Ըստ այլ վարկածի, որը ներկայացնում է Քրիստոֆեր Ֆորբսը, համարվում է, որ «Վերածնունդ» ձվի անակնկալը «Քրիստոսի հարություն» ձուն է։ Վերջինս լիովին համապատասխանում է չափերով և գունային ներկապնակով։ Բացի այդ, 1902 թվականին երկու ձուն էլ ցուցադրվել են իրար հետ։ «Քրիստոսի հարություն» ձուն չունի գույքահամար, ինչը նույնպես խոսում է վերոնկարագրյալ վարկածի օգտին։


== Պատմություն ==
Ոսկերչական ձուն 1894 թվականին Ալեքսանդր III կայսրը նվիրել է կնոջը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային՝ Զատկի տոնի առթիվ։ 1917 թվականին հեղափոխականները ձուն հափշտակում և ուղարկում են Կրեմլի զինապալատ։ 1927 թվականին «Антиквариат» գրասենյակի կողմից 1500 ռուբլով ձուն վաճառվել է Արմանդ Համմերին, որը ներկայացնում էր Նյու Յորքի Համմեր պատկերասրահը։ 1937-ից 1947 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ձուն գտնվել է Մեծ Բրիտանիայում՝ Հենրի Թալբոտ դե Վերեի մոտ։ 1947-ից 1958 թվականներին ձվի սեփականատերերն են եղել Ջեք և Բել Լինսկիները Նյու Յորքից։ 1958 թվականին ձուն գտնվել է A La Vieille Russie թանգարանում։ 1965 թվականին ձուն ձեռք է բերում «Forbes» ամսագիրը։ 2004 թվականից ձվի սեփականատերը Վիկտոր Վեկսելբերգն է։


== Տես նաև ==
Ֆաբերժեի ձվեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
На сайте музея Archived 2017-04-04 at the Wayback Machine.
Կըլա

Կըլա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մենթոս

Մենթոս (ռուս.՝ Ме́нтос), դրաժե ծամելու համար։ «Մենթոս» ապրանքանիշը պարունակում է «Պերֆետտի Վան Մելե» ընկերությանը։ Դրաժեն առաջին անգամ արտադրվել է Հոլանդիայում, 1950-ական թվականների սկզբին։ Ունի սեղմված օվալի ձև, արտաքինից պատված է չոր, համեղ շերտով, որի տակ գտնվում է ծամվող զանգվածը։ Սովորական տուփի մեջ կա 14 կոնֆետ։ «Մենթոս» ապրանքանիշով հիմա նաև արտադրվում են մի քանի տեսակի մաստակներ։


== Մենթոսը և Կոլան ==

Սովորական մենթոսը Կոկա Կոլայի կամ այլ գազավորված ըմպելիքի մեջ հայտնվելու դեպքում, տեղի է ունենում ըմպելիքի գազի արտազատում, որն էլ առաջացնում է փրփուր։ Հատկանշական է, որ թթվահիմնային ռեակցիան այդ գործընթացին չի մասնակցում։ Փրփուրի առաջացման պատճառը դրաժեի մակերեսի անհարթություններն են, որոնք ծառայում են կենտրոններ ածխածնի երկօքսիդի արտազատման համար։ Գործընթացը նաև ուժեղացնում է ըմպելիքի մեջ եղած հավելումները՝ ասպարտամը (շաքարի փոխարինիչ)։ Շաքարի փոխարինիչը փոքրացնում է հեղուկի մակերևութային լարվածությունը, որը խթանում է գազի արտազատմանը։ Այլ բաղադրիչներ ևս պատճառ են հանդիսանում գազի արտազատման համար՝ նատրիումի բենզոատը (կոնսերվանտ) և կոֆեինը Կոկա Կոլայում, գումմիարաբիկը և դոնդողը մենթոսում։ Ավելի ուժեղ փրփրուր է առաջանում դիետիկ կոլայով և առանց գլազորի մենթոլով (ավելի անհարթ և ծակոտկեն)։
Լրացուցիչ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ ռեակցիան պայմանավորված է կոնֆետի ֆիզիկական և ոչ թե քիմիական հատկություններով։.
Ներկայումս, Կոկա Կոլայի շատրվանի ռեկորդը 9 մետր է։ Ռեկորդը սահմանվել է «Լեգենդի կործանողներ» հաղորդաշարի հաղորդավարներ Ջեյմ Հայդեմանի և Ադամ Սեվիրջի կողմից։.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Mentos(անգլ.) — Պաշտոնական կայք
Российский сайт Mentos
Կոլա + Մենթոս
Նիանզա (նահանգ)

Նիանզա (անգլ.՝ Nyanza Province, սվահիլի՝ Mkoa wa Nyanza), Քենիայի նախկին ութ նահանգներից մեկը, որը գտնվում է երկրի հարավ-արևմուտքում, Վիկտորիա լճի մոտակայքում։ Վարչական կենտրոնը Կիսումու քաղաքն է, Քենիայի մեծությամբ երրորդ քաղաքը։  


== Ստուգաբանություն ==
Անվանումը ծագել է բանտու տոհմի ցեղախմբերից մեկի՝ սուկումա ցեղախմբի անունից, ովքեր ապրում էին Վիկտորիա լճի տանզանիական ափին. ցեղախմբի անունը նշանակում է ջրի մեծ զանգված։  


== Կլիմա ==
Կլիման խոնավ արևադարձային է։


== Բնակչություն ==
Բնակեցված է էթնիկական լուո ցեղախմբով և բանտուխոս տոհմերով։


== Լեզուներ ==
Նիանզայում օգտագործվող լեզուն դոլուոն է։ Նաև տարածված են նիլոտիկսկյան լեզուն, որը սերում է Հարավային Սուդանից։ 
Այլ լեզուներն են` գուսի, լուխյա լեզուները, կուրիա, սուահիլի և անգլերեն։ Այլ լեզուներով խոսում են քենիական համայնքները և միգրանտները։ 


== Վարչական բաժանումներ ==
Սկզբում Նիանզան բաժանվել է չորս վարչական շրջանի։ 1990-ական թվականներին նոր վարչական բաժանում է կատարվել.

Բոնդո (շրջկենտրոն Բոնդո),
Գուչա, ինչպես նաև հայտնի է Հարավային Կիսիի կամ Օգեմբո (Օգեմբո),
Կիսիի, ինչպես նաև հայտնի է Կենտրոնական Կիսիի (Կիսիի) անունով,
Կիսումու (Կիսումու),
Կուրիա (Կեխանչա),
Միգորի (Միգորի),
Նյամիրա, ինչպես նաև հայտնի է Հյուսիսային Կիսիի (Նյամիրա) անունով,
Նյանդո (Ավասի),
Ռաչուոնիո (Օյուգիս),
Սիայա (Սիայա),
Սուբա (Մբիտա),
Հոմա Բեյ (Հոմա Բեյ)։


== Մշակույթ ==
1980 թվականից Կիսումու քաղաքում սկսել է գործել Կիսումուի թանգարանը։


== Փաստեր ==
Նահանգի պատվին է անվանվել (1356) Նիանզա աստղակերպը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Provinces of KenyaArchived 2011-10-25 at the Wayback Machine., Statoids.com
Հուրի Գեբեշյան

Հուրի Գեբեշյան (անգլ.՝ Houry Gebeshian, հուլիսի 27, 1989(1989-07-27), Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), հայ-ամերիկյան սպորտային մարմնամարզուհի։


== Կենսագրություն ==
Հուրի Գեբեշյանը ծնվել է 1989 թվականի հուլիսի 27-ին Մասսաչուսեթսի Քեմբրիջում, Քրիստինե Աբրահամյանի և Հակոբ Գեբեշյանի ընտանիքում։ 2007 թվականին ավարտել է  Նյուտոնի Հյուսիսային ավագ դպրոցը։
Հուրի Գեբեշյանը 2011 թվականին ավարտել է Այովայի համալսարանը, և ստացել է մարմնակրթական վերապատրաստման բակալավրի աստիճան։ 2012 թվականին վնասվածք է ստացել և չի կարողացել մասնակցել 2012 թվականի  Օլիմպիական խաղերին, թողել է սպորտը և բժիշկ դառնալու մտադրությամբ ընդունվել Ուեյք Ֆորեսթի բժշկական դպրոց (անգլ.՝ Wake Forest School of Medicine)։ Ավարտել է 2014 թվականին, ստացել բժշկական գիտությունների վարպետի աստիճան և այժմ աշխատում է Օհայոյի Քլիվլենդի հիվանդանոցում։
Հուրի Գեբեշյանը ԱՄՆ և Հայաստանի կրկնակի քաղաքացի է։


== Միջազգային ելույթներ Հայաստանի դրոշի ներքո ==
2011 թվականին ներկայացրել է Հայաստանը  սպորտային մարմնամարզության աշխարհի առաջնություն, 2015 թվականի սպորտային մարմնամարզության Եվրոպայի առաջնությանը և 2016 թվականի Ամառային Օլիմպիական խաղերին ։ Նա 2008-2011 թվականների Այովայի մարմնամարզական խմբի (անգլ.՝ Iowa Hawkeyes) անդամ էր։
2015 թվականի Գլազգոյում աշխարհի առաջնության ժամանակ Հուրի Գեբեշյանը 51,965 միավոր արդյունքով 99 մասնակիցների շարքում 68-րդ տեղն է գրավել և հայտնվել էր 11-րդ տեղում, ինչ էլ նրան օլիմպիական նախնական ուղեգիր է ստացել։


== Հետաքրքիր ==
2016 թվականի Ամառային Օլիմպիական խաղերի իր մրցելույթներից հետո Հուրի Գեբեշյանը համբուրում է մարզական գործիքները,  քանի որ 31-րդ ամառային Օլիմպիական խաղերն իր վերջին մրցումներն են։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Վիդա

Վիդա (ֆր.՝ Ouidah), քաղաք Բենինում, տեղակայված է երկրի հարավային մասում, Գվինեական ծոցի եզրին, Ատլանտիկա դեպարտամենտի գլխավոր քաղաքը։ Ծովային նավահանգիստ։ Վիդայի վարչական տարածքը կազմված է 10 շրջաններից, որոնցից 4-ը քաղաքներ են, իսկ 6-ը` գյուղեր։ Դրա տարածքը կազմում է 364 կմ2, բնակչության թիվը` 64 433 մարդ, ըստ 2002 թվականի տվյալների։  
Տեղաբնիկների գլխավոր զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է, Վիդա քաղաքի մոտ նաև գտնվում է ծխախոտի ֆաբրիկա։ Անցյալում Վիդան եղել է ստրուկների վաճառման գլխավոր կենտրոն, իսկ նավահանգիստը ծառայում էր նրանց տեղափոխման համար։  


== Պատմություն ==
17-րդ դարում քաղաքը անվանվել է Աժուդա և եղել է Սեհե թագավորության մայրաքաղաքը։ 1680 թվականին պորտուգալացիները այստեղ կառուցել են նավահանգիստ և ամրոց, սակայն շուտով թողել են։ 1721 թվականին պորտուգալացիները վերադարձել են և վերակառուցել ամրոցը` տալով դրան Սան Ժուան Բապտիշտա դե Աժդու անվանումը։ 1727 թվականին այն հարձակման է ենթարկվել Դագոմե Դոսու Ագաջա արքայի կողմից, որը գրավել էր նաև Սահե թագավորությունը 1728 թվականին։ 1806-1849 թվականներին ամրոցի զորահրամանատարը եղել է Ֆրանսիսկո Ֆելիկս դի Սոզան, որը Գեզո թագավորի արյունակից եղբայրն էր, թագավորը նրան իրավունք էր տվել զբաղվել ստրկավաճառության մոնոպոլիայով։ 1859 թվականին պորտուգալացիները թողել են Վիդան, և 1861 թվականին Դագոմեյ թագավորն այն փոխանցել է ֆրանսիացի քարոզիչներին, սակայն 1869 թվականին պորտուգալացիները վերադարձրել են իրենց քաղաքը և այնտեղ նահանգապետ են նշանակում։ Հետո քաղաքը միացնում են Սան Տոմե և Պրինսիպի պետությանը։ 1961 թվականին Դոգոմեյը պահանջում է իրեն հանձնել իր քաղաը, և 1975 թվականին Պորտուգալիան պաշտոնապես հրաժարվում է Վիդա քաղաքի վրա ունեցած իր իրավունքներից։ 


== Տեսարժան վայրեր ==

Տեղի տեսարժան վայրերից է Պատմական թանգարանը, հին պորտուգալական ամրոցը, Սրբազան անտառը, Ստրուկների ճանապարհը, որը միացնում է ստրուկների նախկին շուկան նավահանգստին և «Վերադարձ չկա» մոնումենտալ դարպասներին, որը կառուցվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕի միջոցով։ Ամեն տարի հունվարի 10-ին Վիդա քաղաքի եզրին անցկացվում է վուդուների մեծ փառատոն։


== Հայտնի տեղաբնիկներ ==
Անժելիկ Քիջո` աֆրիկայի ամենահայտնի երգչուհիներից մեկը։
Էմիլ Զինսու` Դեգոմեի Հանրապետության նախկին նախագահը, ամբողջ աշխարհի 20-րդ դարի մեծ գործիչներից մեկը, որը մահացել է 1999 թվականին։
Պոլ Էմիլ դե Սոուզա` Դագոմեի Հանրապետության նախկին նախագահը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Door of No Return(անգլ.)
Գամբելարա

Գամբելարա  (իտալերեն՝ Gambellara), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3200 մարդ, բնակչության խտություն՝ 267 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 36053։ Հեռախոսային կոդ՝ 0444։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.gambellara.org/ Archived 2006-02-12 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Պեռամեցա (գյուղ, Պալա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊեռամեցաՊեռամեցա (էստ․՝ Perametsa), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Հայկական գամփռի արձան

Հայկական գամփռի արձան, գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Օղակաձև զբոսայգում՝ Տերյան և Մոսկովյան փողոցների խաչմերուկում։ Տեղադրվել է 2018 թվականին։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Լևոն Թոքմաջյան


== Նկարագրություն ==
Հայկական գամփռի քանդակը բրոնզից է, չափսերը՝ 1:1,3 մասշտաբով՝ 160 սմ x 100 սմ x 40 սմ։ Պատվանդանին հայերեն և անգլերեն փորագրված են հետևյալ բառերը. «Ամստերդամի հայ համայնքից Երևան քաղաքին 2800-ամյա հոբելյանի առթիվ»։ Արձանի արժեքն է 7000 եվրո։


== Պատմություն ==
Գամփռի արձանը Ամստերդամի հայ համայնքի նվերն է Երևանին՝ 2800-ամյակի կապակցությամբ։ Մտահղացումն իրագործելու համար կազմակերպվել է դրամահավաք, որին մասնակցել է Նիդերլանդների հայությունը, ինչպես նաև հոլանդացիներ։ Նախաձեռնության կազմակերպիչն է «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի» հիմնադրամի վարչությունը։
Հայկական գամփռի արձանի բացումը տեղի է ունեցել Երևանի Տերյան և Մոսկովյան փողոցների խաչմերուկում 2018 թվականի օգոստոսի 23-ին։ Արարողությանը մասնակցել են Ամստերդամի Սուրբ հոգի եկեղեցի հիմնադրամի վարչության նախագահ Տիգրան Միգդեսյանը, Երևանի Մատենադարանի տնօրեն Վահան Տեր-Ղևոնդյանը, Մոնտե Կառլոյի բալետի թատրոնի մենապարուհի Վիկտորյա Անանյանը, ՀՀ Ազգային անվտանգության ծառայության պետ Արթուր Վանեցյանը, Երևանի քաղաքապետի տեղակալ Արամ Սուքիասյանը, արվեստի գործիչներ և ուրիշներ։
Ելույթ են ունեցել քանդակի հեղինակ Լևոն Թոքմաջյանը, «Սուրբ Գրիգոր Նարեկացի» հիմնադրամի վարչության պատվավոր նախագահ Վահան Ավագյանը։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երևանում տեղի ունեցավ Հայ գամփռի հուշարձանի բացումը
Մ.թ.ա. 6-րդ դար

Մ.թ.ա. 6-րդ դար, հարյուրամյակ, որ սկսվել է մ.թ.ա. 600 թվականից և ավարտվել մ.թ.ա. 501 թվականին։
Այս դարը հայտնի է որպես մարդկության պատմության դարաշրջաններից մեկի՝ առանցքային ժամանակի զարգացման գագաթնակետ։ Այս դարում են իրենց գործունեությամբ հանդես եկել 5 աշխարհահռչակ մտածողներ, որոնք էապես նպաստել են մարդկության զարգացմանը։ Նրանք էին՝ Բուդդան և Մահավիրան Հնդկաստանում, Զրադաշտը Պարսկաստանում, Պյութագորասը Հին Հունաստանում, Կոնֆուցիոսը Չինաստանում և Պանինին Հնդկաստանում։
Եվրոպայի արևմուտքում այդ ժամանակ ավարտվում է երկաթի դարը, մեծ զարգացման է հասնում կելտերի մշակույթը։ Եվրոպայի հյուսիսում դեռ շարունակվում է բրոնզի դարը, իսկ Միջերկրական ծովի շրջանում սկիզբ է առնում հունական փիլիսոփայությունը։
Մերձավոր Արևելքում դարի առաջին կեսին գերիշխող էր Նոր Բաբելոնական կամ Խալդեական կայսրությունը, որը առաջացել էր նախորդ դարում Ասորեստանի աշխարհակալ տերության կործանումից հետո։ Մ.թ.ա. 586 թվականին այն նվաճել էր Երուսաղեմը և վերջ տվել Հուդայի թագավորությանը։ Բաբելոնցիների իշխանությունը տևում է մինչև մ.թ.ա. 540-ական թվականները, երբ առաջանում է Աքեմենյան պետությունը։ Վերջինս դարի ընթացքում նվաճում է հարևան և հեռավոր բազմաթիվ երկրներ՝ այն ժամանակվա հայտնի աշխարհի մեծագույն մասը։ Նրա պաշտոնական կրոնն է դառնում նոր հիմնադրված զրադաշտականությունը։
Հեռավոր Արևելքում՝ Չինաստանում, սկսվում է «Գարնան և աշնան ժամանակաշրջանը»։ Չինաստանում հայտնվում են բազմաթիվ պետություններ, որոնք որոշ ժամանակ անց միավորվում են միասնական պետության կազմում։ Չին ժողովրդի հոգևոր զարգացմանը մեծապես նպաստում են գաղափարաբանական երկու կրոնները՝ կոնֆուցիականությունը (հիմնադիր՝ Կոնֆուցիոս) և դաոսականությունը (հիմնադիր՝ Լաո Ցզի)։ Միևնույն ժամանակ Հնդկաստանում բրահմայականության ծոցից դուրս է գալիս նոր կրոն՝ բուդդայականությունը (հիմնադիրներ՝ Բուդդա և Մահավիրա)։ Առաջին գրավոր հնդեվրոպական լեզուն՝ սանսկիտը, ունենում է իր քերականության ձեռնարկը (հեղինակ՝ Պանինի)։
Ամերիկա աշխարհամասում ավարտվում է նախնադարյան հերթական մշակութային փուլը՝ Օլմեկների քաղաքակրթությունը։


== Դեպքեր և իրադարձություններ ==


=== Մ.թ.ա. 590-ականներ ===

Զևսի տաճարի կառուցման ավարտ
Մ.թ.ա. 598 - Հեքոնիայի հաղթանակը Հովակիմի դեմ՝ որպես Հուդայի թագավոր
Մ.թ.ա. 597, մարտի 16 - բաբելոնցիները գրավում են Երուսաղեմը, գահընկեց անում Հեքոնիային ու գահին բարձրացնում Զեդեկիային։
Մ.թ.ա. 595 - Հին Եգիպտոսում Փսամետիխ II-ը հաղթում է Նեխո II փարավոնին
Մ.թ.ա. 594 - Հին Հունաստանի Աթենք քաղաքում Սոլոնը դառնում է արքոնտ. Աթենքում սկսվում է դեմոկրատական պետություն կառուցելու գործընթացը։
Մ.թ.ա. 590 - եգիպտական բանակը պաշարում է Նապատա քաղաքը, և Քուշի թագավորությանը ստիպում տեղաշարժվել Նեղոսն ի վար՝ Մերոե


=== Մ.թ.ա. 580-ականներ ===


=== Մ.թ.ա. 570-ականներ ===


=== Մ.թ.ա. 560-ականներ ===


=== Մ.թ.ա. 550-ականներ ===


=== Մ.թ.ա. 540-ականներ ===


=== Մ.թ.ա. 530-ականներ ===


=== Մ.թ.ա. 520-ականներ ===


=== Մ.թ.ա. 510-ականներ ===


=== Մ.թ.ա. 500-ականներ ===


== Ծանոթագրություններ ==
Կոստայնիցա (այլ կիրառումներ)

Կոստայնիցա կարող է վերաբերվել.

Կոստայնիցա, քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման համանուն համայնքում։
Կոստայնիցա, համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման մեջ։
Մեծ Ուզեն

Մեծ Ուզեն (ղազ.՝ Үлкен Өзен, Қараөзен), ներքին հոսանքի տափաստանային գետ, որը հոսում է Սարատովի մարզով և Հարավղազախստանային շրջանով։
Ղազախերեն անվանումը՝ Կարա-Օզեն, այսինքն Սև (չորայնության ժամանակ չցամաքող) գետ։
Մեծ Ուզենը սկիզբ է առնում հարավարևմտյան Ընդհանուր Սրտի լանջին, հոսում է հարավային ուղղությամբ։ Հարավղազախստանային շրջանի սահմաններում գետն անցնում է մանր լճերի ու ճահիճների լայնարձակ համակարգով, որոնք հայտնի են Կամիշ-Սամարական անունով։ Գետի ամբողջ երկարությունը 400 կիլոմետր է (վարար ժամանակ հասնում է մինչև 650 կիլոմետր)։ Գետի հունը բավականին խորն է, ափերը կտրուկ են, Սլամիխոնի տակ կան սահանքներ։ Վերին մասերում ջուրը քաղցրահամ է ամբողջ տարվա ընթացքում, միջինում և ստորինում մինչև ամառվա վերջ, աշնանը և ձմռանը ջուրը դառնում է դառնաղի և օգտագործելու համար անպիտան։ Ձախից Մեծ Ուզեն է լցվում Ալտատա գետը, աջից՝ ոչ մեծ հոսանքը միացնում ՝ Սակռիլ լճին։ 1973 թվականից Սարատովի ոռոգիչ ջրանցքի հետ ամեն տարի ապրիլի 15-ից նոյեմբերի 15-ը իրականանում վոլգայի ջրի փոխանցումը Մեծ Ուզեն՝  13,2 մ³/վ միջին ծախսով։ Դրա արդյունքում ջրաբանական ռեժիմը կտրուկ փոխվեց․ ամառային եղանակաին հոսանքը սկսեց նկատվել գետի ամբողջ երկայնքով։
Ըստ տարբերակներից մեկի Մեծ Ուզենը թափվում էր Կասպից ծովի ծոց, որն ընկած էր հարավում և իր ետևից թողնում էր լճերի մի ամբողջ համակարգ՝ Կամիշ-Սամարական անունով, որոնց մակարդակը ցածր է Կասպից ծովի մակարդակից։ Այդ լճերի արքում կա նաև նստվածքային աղերով լճեր, որն ունի բավականին նկատելի դառը համ և հայտնի է «ուզենյան» աղ անունով։


== Ծանոթագրություններ ==
Մանուի օրենքներ

Մանուի օրենքներ (սանսկրիտ՝ मनुस्मृति), հին հնդկական կրոնա-բարոյախոսական, իրավական նորմերի ժողովածու՝ կազմված մ.թ.ա. III դարում։ Ըստ Մանուի օրենքի, քաղաքական կարգը Հնդկաստանում եղել է աստվածապետական բռնակալությունը, կառավարող խավերը՝ հոգևորականությունն ու ստրկատերերը։ Ստրուկներն առանձին կաստա չեն կազմել։ Մանուի օրենքները կարգավորել են պետական, վարչական, քրեական, քաղաքացիական, ամուսնաընտանեկան, դատական իրավահարաբերությունները։ Պետությունն ու սահմանված կարգերը, բռնությունը, այդ թվում պատիժը, համարվել են աստծո ստեղծած, ուստի իրավախախտողների դեմ կիրառվող անողոք միջոցառումները՝ արդարացի ու անհրաժեշտ։ Պատիժը միաժամանակ համարվել է բոլոր էակների պաշտպանությունն ու արդարությունն իրականացնելու միջոց։
1462

1462 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1462 թվականն է, 
XV դարի 62-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Ֆոլկլենդյան քարադր

Ֆոլկլենդյան քարադր (Charadrius falklandicus), քարադրանմանների կարգի քարադրների ընտանիքին պատկանող թռչուն։ Բազմանում է Արգենտինայում, Չիլիում և Ֆոլկլենդյան կղզիներում: Այս թռչունների մի մասը ձմռանը թռչում է դեպի հյուսիս՝ հասնելով Ուրուգվայ և Բրազիլիայի հարավ։
Ֆոլկլենդյան քարադրների բազմացման և գոյատևման բնական կենսամիջավայրը քաղցրահամ լճերն են, խոնավ տարածքները, քարքարոտ և ավազոտ ծովափերը։
Բնության պահպանության միջազգային միությունը (ԲՊՄՄ) այս տեսակը ընդգրկել է քիչ մտահոգող տեսակի մեջ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ժիզել Կազադսյու

Ժիզել Կազադսյու (ֆր.՝ Gisèle Casadesus, հունիսի 14, 1914(1914-06-14)[…], Փարիզի 18-րդ շրջան, Փարիզ - սեպտեմբերի 24, 2017(2017-09-24)[…], Փարիզի 18-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Փարիզի 18-րդ օկրուգում՝ կոմպոզիտոր Անրի Կազադեզյուսի և Մարի Լուիզ Բեեթզի ընտանիքում։ Նրա եղբայրը՝ Քրիստիան Կազադեսյուն, նույնպես դերասան էր։ 1934 թվականին, դրամատիկական արվեստի բարձրագույն ազգային կոնսերվատորիան ավարտելուց հետո, միացել է Կոմեդի Ֆրանսեզշի թատերախմբին։ Նույն թվականին ամուսնացել է դերասան Լյուսիեն Պասկալի հետ՝ ունեցել է չորս երեխա, որոնցից երկուսը (Ժան Կլոդ Կազադեզյուսը և Դոմենիկ Պրոբստը) գնացել են պապի հետքերով և դարձել են երաժիշտներ։
Քոմեդի Ֆրանսեզում բազմաթիվ դերերի համար դերասանուհին քննադատների կողմից արժանացել է հանրային ճանաչման և գովասանքի խոսքերի։ 1943 թվականից Կազադեզուսը նույնպես պարբերաբար նկարահանվում էր կինոներում և հեռուստատեսություններում։ Նրա մասնակցությամբ ավելի քան հիսուն ֆիլմերի թվում են այնպիսի ֆիլմեր, ինչպիսիք են «Գյոկլենը» (1949), «Կատաղած գառնուկը» (1973), «Դատավճիռը» (1974), «Հավատարիմ կինը» (1976), «Տղամարդ և կին։ Կիրառման եղանակ» (1996), «Բնության երեխաները» (1998), Փակ շրջանը (2009), «Մաքուր թերթը» (2010), «Կինը և տղամարդիկ» (2010) և «Նրա անունը Սառա է» (2010)։
2013 թվականի մարտի 29-ին դերասանուհուն շնորհվել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպայի կոչում։ Բացի այդ, նա ունի նաև արվեստի և գրականության շքանշանի սպայի և «Արժանիքների համար» շքանշանի Մեծ Խաչի կոչում։ 2003 թվականին Կազեդեզյուսն արժանացել է «Մոլիեր» պատվավոր մրցանակին իր երկարամյա դերասանական կարիերայի համար։


== Ֆիլմագրություն ==
1949 — «Գեկլեն»,
1973 — «Կատաղած գառնուկը»
1974 — «Դատավճիռ»
1976 — «Հավատարիմ կին»
1980 — «Թուրք քահանա» — օրիորդ Սոլոմոն դե Վիլնուա
1996- «Տղամարդ և կին։ Կիրառման եղանակ»
1998- «Բնության երեխաները»
2009- «Փակ շրջան»
2010- «Մաքուր թերթ»
2010 — «Կինը և տղամարդիկ»
2010 — «Նրա անունը Սառա է»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Жизель Казадезюс(ֆր.) կայքում Կոմեդի Ֆրանսեզ
Сайт семьи Казадезюс Archived 2017-10-04 at the Wayback Machine.
ՍոսՆովի Բոր (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)

ՍոսՆովի Բոր (ուկրաիներեն՝ Сосновий Бір), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Գնիլուշկա։ Հիմնադրվել է 1775 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով ՍոսՆովի Բոր գյուղում բնակվում էր 154 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,97 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 158,76 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տատանումներ

Տատանումներ, համակարգի վիճակի այնպիսի փոփոխություններ (շարժումներ), որոնց բնորոշ է կրկնվելիությունը։ Գոյություն ունեն բազմատեսակ տատանումներ, որոնք տարբերվում են ֆիզիկական բնույթով, առաջացման պատճառով, վիճակների փոփոխման արագությամբ, կրկնվելիության աստիճանով և այլն։ Տարբեր տեսակի տատանումներին բնորոշ են որոշակի օրինաչափություններ, որոնց ուսումնասիրությամբ զբաղվում է տատանումների տեսությունը։ Պարբերական տատանումների դեպքում կամայական ֆիզիկական բնույթ ունեցող F տատանվող մեծության արժեքը կրկնվում է ամեն անգամ միևնույն t=ժամանակամիջոցում․ F(t+T)=F(t), — oo<t<oo։
Չերվոնոգրանիտնոե

Չերվոնոգրանիտնոե (ուկրաիներեն՝ Червоногранітне), ավան Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնոգրանիտնոե ավանում բնակվում էր 534 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,45 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 97,98 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ստարի Օստրոպոլ

Ստարի Օստրոպոլ (ուկրաիներեն՝ Старий Остропіль), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստարի Օստրոպոլ գյուղում բնակվում էր 1 374 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4485 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 306,35 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարմարիկ (լեռնագագաթ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մարմարիկ (այլ կիրառումներ)Մարմարիկ, լեռնագագաթ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Մարմարիկի լեռների հյուսիսային ճյուղավորություններում, Մարմարիկ գետի ստորին հոսանքի աջափնյակում, Ծաղկաձոր քաղաքից 3,5 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը՝ 2118 մետր։


== Ծանոթագրություններ ==
Զյազիկով-Յուրտ

Զյազիկով-Յուրտ (ռուս.՝ Зязиков-Юрт), գյուղ Ռուսաստանի, Ինգուշեթիա հանրապետության Մալգոբեկսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3997 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մոնտգոմերի շրջան (Նյու Յորք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոնտգոմերի շրջան (այլ կիրառումներ)Մոնտգոմերի շրջան (անգլ.՝ Montgomery County), ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.062 կմ² է, բնակչությունը՝ 50.219 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆոնդա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1772 թ.։
Տրես Լագոասի գավառ

Տրես Լագոասի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Três Lagoas), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մտնում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի արևելյան մարզի մեջ։ 2006 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 141 196 մարդ։ Տարածքը՝ 50 494,668 կմ²։ Բնակչության խտությունը՝ 2,8 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 1 837 416 145,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 13 751,47 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,769


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Բռազիլանդիյա
Ռաբաս դու Ռիու Պառդու
Սանտա Ռիտա դու Պառդու
Տռես Լագոաս
Ագուա Կլառա
Հունգարիայի Սահմանադրական դատարան

Հունգարիայի Սահմանադրական դատարան (հունգ.՝ Magyarország Alkotmánybírósága), Հունգարիայում սահմանադրական վերահսկողության մարմին։
Սահմանադրական դատարանը հանդես է գալիս որպես Սահմանադրության պաշտպանության հիմնական մարմին, նրա հիմնական խնդիրներն են` ուսումնասիրել օրենքների սահմանադրականությունը, սահմանադրական կարգի և սահմանադրությամբ երաշխավորված հիմնարար իրավունքների պաշտպանությունը։ Դատարանը անկախ է և կատարում է իր խնդիրներն ինքնուրույն։ Այն ունի եզակի կարգավիճակ և սովորական դատական ​​համակարգի մաս չէ, դատական ​​կազմը ձևավորվում է խորհրդարանի կողմից։
Մինչև 2012 թվականը դատարանը գտնվում էր Էստերգոմում։ Ներկայումս Սահմանադրական դատարանի պաշտոնական նստավայրը գտնվում է Բուդապեշտում։


== Լիազորություններ ==
Սահմանադրական դատարանի պարտականությունները ներառում են.

ընդունված, բայց ուժի մեջ չմտած օրենքների սահմանադրականության քննությունը.
գործը քննող դատարանի խնդրանքով, տվյալ գործի մեջ կիրառվելող օրենսդրության սահմանադրականության քննությունը.
քաղաքացիների առանձին սահմանադրական բողոքների հիման վրա, օրենսդրության սահմանադրականության կամ առանձին գործով ընդունված դատական որոշման քննությունը.


== Դատարանի կազմ ==
2011 թվականից Սահմանադրական դատարանը բաղկացած է 15 դատավորներից (նախկինում կազմված էր 11 դատավորներից)։ Դատական կազմը ձևավորվում է խորհրդարանի կողմից` խորհրդարանական խմբակցություններից բաղկացած հատուկ հանձնաժողովի կողմից ներկայացված թեկնածուների հիման վրա։ Կոմիտեի որոշումը կատարվում է խորհրդարանի ձայների 2/3-ի մեծամասնությամբ։ Այնուհետև դատարանի ընտրված անդամները գաղտնի քվեարկությամբ իրենց անդամներից ընտրում են նախագահին։
Դատավորների պաշտոնավարման ժամկետը 12 տարի է։


== Գրականություն ==
Гамиан Г. Опыт конституционного правосудия в Венгрии // Государство и право. — 1993. — № 9. — С. 63-74.
Уитц Р., Шало А., Лунева Е. Конституционные ценности в практике конституционного правосудия Венгрии // Сравнительное конституционное обозрение. — 2007. — № 2. — С. 83-98.
Шеппель К.Л. Новый венгерский Конституционный суд // Конституционное право: Восточноевропейское обозрение. — 2002. — № 1 (30). — С. 21-25.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(հունգարերեն)(անգլ.)
Սխլիթի (Քարելի շրջան)

Սխլիթի (վրաց.՝ სხლითი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 950 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 3,5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ագաթոն

Ագաթոն (Ագադրոն անհաղթ փիլիսոփա, Ագադրոն հայրապետ, Սուրբ Ագադրոն, Ագադորոն) (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են), հայ կեղծանուն հեղինակ։
Մեզ է հասել նրա «Վասն ժամանակին, որ հայտնելոց է․․․» («Բազմավեպ», 1913, №9-10)՝ գրված հավանաբար XIII դարի սկզբին։ Այնտեղ պատմվում է հայ Արշակունիների թագավորությունը վերականգնելու մասին միջնադարյան Հայաստանում տարածված զրույցը, ըստ որի, մի օր պիտի գա ոմն Վաղարշակ արքա և հռոմեացիների օգնությամբ երկրից վտարի «իսմայելացիներին» (թուրքերին)։
Ֆլանդրիացի ճանապարհորդ Վ․ Ռուբրուքը, 1255 թվականին լինելով Հայաստանում, վկայում է, որ «ամբողջ Հայաստանում պատմում էին այս մարգարեությունը»։


== Գրականություն ==
Սարգիսյան Բ․, Ուսումնասիրութիւնք Հին կտակարանի անվավէր գրոց վրայ, Վենետիկ, 1989, էջ 156-217։
Հովհաննիսյան Ա․, Դրվագներ հայ ազատագրական մտքի պատմության, գիրք 1, Երևան, 1957։


== Ծանոթագրություններ ==
Իրեն Զազյանց

Իրեն Զազյանց (պարսկերեն՝ ایرن زازیانس, օգոստոսի 12, 1927(1927-08-12), Բաբոլսար, Մազանդարան, Իրան - հուլիսի 28, 2012(2012-07-28), Թեհրան, Իրան),  իրանահայ դերասանուհի։
1979 թվականի Հեղափոխությունից առաջ և հետո համագործակցել է Իրանի հայտնի նոր ալիքի ռեժիսորների հետ, ինչպիսիք են` Սամուել Խաչիկյանը, Ամիր Նադերին, Նոզրաթ Քարիմին, Մասուդ Քիմիյային և Ալիրեզա Դավուդ Նեջադը։ Հեղափոխությունից հետո նրա երկու ֆիլմերը` «Կարմիր գիծ» և «Պարգև», արգելել են ցուցադրել։
Նկարահանվել է նաև չորս հեռուստահաղորդումներում։ 1976 թվականին նկարահանվել է Ալի Հաթամիի Soltan-e Sahebgheran հեռուստաշարքում` մարմնավորելով Մահդե Օլյաիին։ Իրանական հեղափոխությունից հետո Իրեն Զազյանցին արգելվեցին զբաղվելու ցանկացած գեղարվեստական գործունեությամբ, և նա մեկնեց Գերմանիա, որտեղ վերապատրաստվեց որպես գեղագետ : Իրան վերադարձել է 1986 թվականին` Իրան-Իրաք պատերազմի ամենաբարդ ժամանակահատվածում։ Նրա վերջին դերը կինոյում եղել է 2008 թվականին Աբաս Քիառոստամիի Շիրին ֆիլմում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Բուգրի (այլ կիրառումներ)

Բուգրի, կարող է վերաբերել՝

Բուգրի - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բուգրի - գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բուգրի - գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Սեմիկարակորսկի շրջանում
Բուգրի - համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում
Հայկ Ումիկյան

Հայկ Արշակի Ումիկյան (օգոստոսի 6, 1916(1916-08-06), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 15, 1985(1985-06-15), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային դերասան և ռեժիսոր։ Վրացական ԽՍՀ (1981 թ.) և Աբխազական ԻԽՍՀ (1983 թ.) արվեստի վաստակավոր գործիչ։ ԽՄԿԿ անդամ 1945 թվականից։


== Կենսագրություն ==
Թատերական կրթությունն ստացել է Մոսկվայի հայկական դրամատիկ ստուդիայում (1933-1936 թթ.)։ 1936 թվականից աշխատել է Թիֆլիսի Շահումյանի անվան հայական պետական թատրոնում։ Կատարել է 100-ից ավելի դեր, թարգմանել ու բեմականացրել մի շարք գործեր, բեմադրել 200-ից ավելի պիես։ Բեմադրություններից են՝ Սունդուկյանի «Խաթաբալա», «Քանդած օջախ», «Պեպո», «Հին Թիֆլիսում» (ըստ Սունդուկյանի վոդևիլների), Շիրվանզադեի «Նամուս», Բորյանի «կամրջի վրա», Պապայանի «Աշխարհն, այո, շուռ է եկել», Սեյրանյանի «Բալլադ Շահումյանի մասին», Ցագարելու «Խանում», Դումբաձեի «Մեղադրական եզրակացություն»։
Մահացել է 1985 թվականի հունիսի 15-ին, Թիֆլիսում։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Լյուդմիլա Աբրամովա

Լյուդմիլա Աբրամովա (ռուս.՝ Людмила Владимировна Абрамова, օգոստոսի 16, 1939(1939-08-16), ԽՍՀՄ - փետրվարի 17, 2023(2023-02-17)), խորհրդային դերասանուհի և սցենարիստ։
Վլադիմիր Վիսոցկու նախկին կինը, դերասաններ Արկադի Վիսոցկու և Նիկիտա Վիսոցկու մայրը։


== Կենսագրություն ==
Հայրը «Քիմիա» հրատարակչության խմբագիր էր, մայրը երկու բարձրագույն կրթություն է ստացել. պատերազմից առաջ ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետը, իսկ պատերազմից հետո՝ օտար լեզուների ռազմական ինստիտուտը։ Լյուդմիլան ապրում էր իր բնակարանում ծնողների, քրոջ և տատիկի հետ։
Դեռ ՎԳԻԿ-ում սովորելու տարիներին՝ 1961 թվականին «713-րդը վայրէջք է խնդրում» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ ծանոթացել է Վլադիմիր Վիսոցկու հետ, դարձել նրա կինն ու որդիների մայրը
1963 թվականին ավարտել է ՎԳԻԿ-ը, նրա հետ նույն կուրսում սովորել են Անդրեյ Սմիրնովը և Անդրեյ Կոնչալովսկին։
1960-1970-ական թվականներին նկարահանվել է գեղարվեստական ֆիլմերում։
1984 թվականին նկարահանվել է «Դեռ ձյուն չի տեղացել...» ֆիլմում։
1991 թվականին հրատարակել է Վլադիմիր Վիսոցկի «Նրա կենսագրության փաստերը» հուշերի գիրքը։
1990-ականներին-2000-ականներին նկարահանվել է վավերագրական ֆիլմերում։
Թոշակով դասավանդել է մայրաքաղաքի լիցեյներից մեկում։ Աշխատել է Վ. Վիսոցկու թանգարանի ստեղծման տնօրինության գեղարվեստական ղեկավար։
2012 թվականին «Տեքստ» հրատարակչությունում լույս է տեսել Լ. Վ. Աբրամովայի կազմած նրա մտերիմ ընկերուհի Դինա Կալինովսկայի ստեղծագործությունների հետմահու ժողովածուն, որը ներառում է պատմվածքներ և մոնոպյեսներ գրողի ստեղծագործական ժառանգությունից։ 


== Ընտանիք ==
Ամուսին (ամուսնացել է 25.07.1965-ին, ամուսնալուծվել 10.02.1970-ին), Վ. Ս. Վիսոցկի (1938-1980), թատրոնի և կինոյի դերասան, բանաստեղծ, հեղինակ-կատարող։
որդին Արկադի (ծնվ․ 29.11.1962), դերասան, կինոսցենարիստ
5 թոռ․ Վլադիմիր, Նատալյա, Նիկիտա, Միխայիլ և Մարիա
որդին Նիկիտա (ծնվ․ 08.08.1964), դերասան, ռեժիսոր, սցենարիստ։
3 թոռ․ Դանիել, Սեմյոն և Վիկտոր, թոռնուհի Նինա Վիսոցկայան (ծնվ. 2013)։
Ամուսին (1971-1990 թվականներ), Յուրի Պետրովիչ Օվչարենկո (ծնվ․ 1935 թվականի դեկտեմբերի 3), ինժեներ-մեխանիկ։
դուստր՝ Սերաֆիմա Յուրիևնա Օվչարենկո (ծնվ․ 1973 թվականի ապրիլի 27)։


== Ֆիլմագրություն ==
1962 — 713-ը վայրէջք է խնդրում — Էվա Պրիստլի
1966 — Արևելյան միջանցք — Լենա
1969 — Մի ապրիր առանց քեզ
1977 — Կարմիր սև — էպիզոդՄասնակցություն վավերագրական ֆիլմերին

1989 — Ես չեմ սիրում…
1998 — Հիշում եք․ Վլադիմիր Վիսոցկի
2006 — Ինչպես հեռացան կուռքերը
2006 — Վլադիմիր Վիսոցկի
2006 — Լյուդմիլա Մարչենկո
2008 — Վլադիմիր Վիսոցկի. Ես կգամ ձեր հոգիներում!
2011 — Վիսոցկի. Վերջին տարի


=== Սցենարիստ ===
1984 — Դեռ ձյուն չի տեղացել…


== Ծանոթագրություններ ==
Արենի գինու փառատոն

Արենի գինու փառատոն, գինու ամենամյա համահայկական փառատոնը, որն ավանդաբար անց է կացվում հոկտեմբերի առաջին շաբաթ օրը Արենի գյուղում։


== Պատմություն ==
Փառատոնն առաջին անգամ կայացել է 2002 թվականին։ Այն կազմակերպում է «Արենի գինու փառատոն» հիմնադրամը։ Արենի գյուղի տարածքում գտնվող քարանձավում 2010 թվականին հայտնաբերվեց աշխարհի ամենահին գինեգործարանը, ինչն էլ ավելի մեծացրեց փառատոնի կարևորությունը։
Ժամանակի ընթացքում փառատոնն այնքան հայտնի դարձավ, որ մեծ հետաքրքրություն առաջացրեց ոչ միայն Հայաստանում, այլև աշխարհի տարբեր երկրներում։ Փառատոնի նպատակը գյուղական տուրիզմի զարգացումը, հարուստ պատմության, մշակույթի, երկրի ազգային առանձնահատկությունների, Արենիում և շրջակա գյուղերում տուրիզմի զարգացման հեռանկարները ներկայացնելն է։
Փառատոնի շրջանականերում կայացող իրադարձություններին մասնակցում են ինչպես բազմաթիվ հյուրեր և տուրիստներ, այնպես էլ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։ Փառատոնի ծրագրում մշտապես ներառված են լինում գինու պատրաստումը, գինու համտեսը, հյուրասիրությունը և վաճառքը, գյուղատնտեսական այլ մթերքների համտեսը և վաճառքը։
Իր անցկացման 11 տարիների ընթացքում փառատոնը համախմբել է թե տնական գինիների՝ պատրաստված Արենի գյուղի և հարակից շրջանների բնակիչների կողմից, թե արտադրական գինիների։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Կուր (Տունգուսկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կուր (այլ կիրառումներ)Կուր (ռուս.՝ Кур), գետ Ռուսաստանում (Խաբարովսկի երկրամաս)։


== Աշխարհագրություն ==
Կուր գետը թափվում է Տունգուսկա։ Գետը պատկանում է Օխոտի ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում աջից՝ Կուր, Յարապ, Բիրական, Ուլիկա, ձախից՝ Ալգա, Տունգուսկա։


== Հիդրոգրաֆիա ==
Կուր գետի երկարությունը կազմում է 434 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 13700 կմ2 է։


== Տես նաև ==
Գետ
Ակունք և Գետաբերան


== Արտաքին հղումներ ==
Կուր գետի մասին Պետական ջրային գրանցամատյանում
Գլուխայա (Բալախոնկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գլուխայա (այլ կիրառումներ)Գլուխայա (ռուս.՝ Глухая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բալախոնկա գետի աջ ափին՝ 14 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է սկսած Կեմերովո քաղաքից և մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վիտորիա (Էսպիրիտու Սանտու)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վիտորիա (այլ կիրառումներ)Վիտորիա (պորտ.՝ Vitória), համայնք Բրազիլիայում՝ Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Վիտորիայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 327.801: Զբաղեցնում է 93,381 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 3 363 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1551 թվականի սեպտեմբերի 8-ին


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 14 993 650 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 47 855,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,856 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


=== Քույր քաղաքներ ===
Վիտորիան բարեկամական և գործընկերային սերտ հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.

 Կաշկայշ, Պորտուգալիա
 Օիտա, Ճապոնիա
 Հավանա, Կուբա
 Մանտուա, Իտալիա
 Դյունկերկ, Ֆրանսիա
 Չժուհայ, Չինաստան
 Յանտայ, Չինաստան
 Վիտորիա (Իսպանիա), Իսպանիա
 Մայամի, ԱՄՆ
 Բեյրութ, Լիբանան
 Վիլա Վելիա, Բրազիլիա
 Ցինդաո, Չինաստան
 Մոբիլ, ԱՄՆ, Ալաբամա
 Իկիկե, Չիլի


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.vitoria-es-brasil.com (portugiesisch, deutsch)
Հղիություն (կենդանիներ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հղիություն (այլ կիրառումներ)
Հղիություն կենդանիների, էգի օրգանիզմում բեղմնավորված Ձվաբջիջից պտղի առաջացման և հետագա զարգացման ֆիզիոլոգիական պրոցես։ Հատուկ է միայն կենդանածին օրգանիզմներին և բնականոն պայմաններում ավարտվում է ծինով։ Կաթնասուն կենդանիների (բացառությամբ ձվածինների) Հղիությունը էականապես տարբերվում է որոշ կենդանածին ձկների (շնաձուկ, կատվաձուկ), սողունների (իժ, կենդանածին մողես են) համապատասխան վիճակից։ Կաթնասունների բեղմնավորված ձվաբջջի կամ զիգոտի զարգացումն սկսվում է ձվատար խողովակում, ապա անցնում է արգանդ, որոշ ժամանակ անց տեղի է ունենում ներպատվաստում (իմպլանտացիա), այսինքն՝ սաղմն ամրանում է արգանդի պատին։ Զարգացող սաղմի և մայրական օրգանիզմի միջև կապ է ստեղծվում ընկերքի միջոցով, և առաջանում են սաղմնային թերթիկները։ Հղի էգի արգանդը ծավալով մեծանում է 10-15 անգամ։ Տարբեր կենդանիների հղիությունը տևում է. մկներինը՝ մոտ 20 օր, ճագարինը՝ 29-33, շանը՝ 58-66, առյուծինը՝ 103-110, այծինը և ոչխարինը՝ 145-157, գորշ արջինը՝ մոտ 210, կովինը՝ 270-300, ձիունը՝ 320-355, փղինը՝ մինչև 660 են։ Սմբակավոր կենդանիների ձագերը ծնվում են լավ զարգացած և անմիջապես կարող են ինքնուրույն շարժվել։ Այդպիսի կենդանիների Հղիությունը ավելի երկարատև է, քան գիշատիչներինը, որոնց ձագերը ծնվում են կույր, առանց ատամների և մայրական խնամք են պահանջում։ Պարկավորների ձագերը ծնվում են թերզարգացած և զարգացումն ավարտում են մոր «պարկում»։ Հյան տևողությունը միևնույն տեսակի կենդանու մոտ կարող է փոփոխվել կախված տարվա եղանակից (ամռանը կարճ է, ձմռանն ավելի երկար), ձագի սեռից (էգ ձագերն ավելի շուտ են ծնվում), ձագերի քանակից։ Կաթնասունների տարբեր խմբեր մեկ ծինում ունենում են. գիշատիչները՝ 2-20, կրծողները՝ 2-10, սմբակավորները՝ 1-5, կնճիթավորները՝ 1 ձագ։
Տերաչինա

Տերաչինա (իտալերեն՝ Terracina), զբոսաշրջային քաղաք Տիրենյան ծովի ափին՝ Լացիո մարզի Լատինա գավառում։ Գտնվում է մոտավորապես Անցիո և Գաետա քաղաքների միջև։ Հայտնի է իր լողափերով և բուժիչ ցեխերով։ Բնակչությունը կազմում է 42 820 մարդ (2005 թվական), բնակչության խտությունը՝ 315 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 136 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 04019, հեռախոսային կոդ՝ 0773։
Ռիա Պոնտինա (via Pontina) ճանապարհը, որը կառուցվել է Մուսոլինիի (իտալերեն՝ Bruno Mussolini) ժամանակներում, ավարտվում է Վիա Ապպիա ճանապարհը Տերաչինային կապող հատվածում։
Քաղաքի հովանավոր պահապանը Սուրբ Կեսարիան է, ում տոնը նշում են ամեն տարվա նոյեմբերի 5-ին։


== Պատմություն ==
Տերաչինայի մասին առաջին հիշատակումներ կան հույն պատմիչ Պոլիբիոսի աշխատություններում, որտեղ խոսվում է Կարթագենի և հռոմեացիների միջև կնքված պայմանագրի մասին։ Պլինիոս Ավագի հաղորդած տվյալներով սկզբում քաղաքը բնակեցված է եղել Վոլսքի ցեղի կողմից, ովքեր քաղաքը վերանվանել են Անսկուր (Anxur)։
4-րդ դարում Հռոմեական հանրապետության կազմում կրել է Կոլոնիա Անխուրնաս անվանումով, հետագայում վերանվանվել է ներկայիս անունով։ Քաղաքը դառնում է խոշոր զբոսաշրջային քաղաք, որտեղ տեղի ունեցան ավելի մեծ շինարարական աշխատանքներ, հատկապես մինչ Տրայանա։ Ապիևյան ճանապարհից այստեղ առանձնացված է Վիա Սեվերինա ափը։
Միջին դարերում Տերաչինան երկար ժամանակ մնացել է ավելի հյուսիսային բյուզանդական սեփականություն Իտալիայում։ Թեոդոր Մեծը կառուցել է այստեղ իր դղյակը։ 872 թվականից հետո՝ պաշտոնապես պապական երկրամասում, թեև 11-րդ դարում քաղաքը պաշտոնապես կառավարել է Քրեսքենտի ցեղը, իսկ 1153-1202 թվականներին՝ Ֆրանջիպանե ցեղը։ 1088 թվականին Տերաչինայում տեղի է ունեցել Հռոմեական առաջին գաղտնի ժողովը։


== Տեսարժան վայրեր ==
Տերաչինայում պահպանվել են բազմաթիվ պատմամշակութային կոթողների ավերակներ, ինչպիսին է, օրինակ՝ Յուպիտեր աստծո տաճարը։ Օգոստոսի տաճարում 11-րդ դարում կառուցվել է հռոմեական ոճի տաճար-եկեղեցի՝ Սուրբ Կեսարիան։

		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրիպաշտոնական կայք (իտալ.)
Տերաչինա


== Ծանոթագրություններ ==
Բուռաս

Բուռաս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արշակ Փոլադյան

Արշակ Պողոսի Փոլադյան (մայիսի 15, 1950 թ., Սիրիա), հայ դիվանագետ, պատմաբան,և արևելագետ, Թունիսի Հանրապետությունում և Մարոկկոյի Թագավորությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Երևան)։ 2007 թվականից մինչև 2018 թթ. Փոլադանը Սիրիայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան էր, իսկ 2011 թվականից մինչև 2018 թվականը` Հորդանանի Հաշիմյան Թագավորությունում Հայաստանի ոչ ռեզիդենտ դեսպանը։ 2002 թվականից մինչև 2006 թվականը Փոլադանը աշխատել է որպես Արաբական Միացյալ Էմիրություններում ՀՀ դեսպան, իսկ 2003 թվականից 2007 թվականներին` Քուվեյթում և Բահրեյնի Թագավորությունում ՀՀ ոչ ռեզիդենտ դեսպան։


== Կրթություն ==
1968-1972 թթ. սովորել և ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմաաշխարհագրական ֆակուլտետը։
1979-1981 թթ. սովորել և ավարտել է ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
1965-1967 թթ. - աշխատել է ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի տպարանում որպես գրաշար։
1967-2000 թթ. - ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտի աշխատակից։
1993-2000 թթ. - աշխատել է Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարությունում որպես արաբական երկրների բաժնի վարիչ։
1998-2000 թթ. - Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի խորհրդական։
1998-2000 թթ. - «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանի արևելագիտության ամբիոնի վարիչ։
2000-2002 թթ. - Արաբական Միացյալ Էմիրություններում Հայաստանի գործերի ժամանակավոր հավատարմատար։
2002-2006 թթ. - Արաբական Միացյալ Էմիրություններում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2003-2007 թթ. - համատեղության կարգով Քուվեյթում և Բահրեյնում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2007 թ. - Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարի խորհրդական։
2007 թվականի օգոստոսից - Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2011 թ. հունիսի 14-ին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով համատեղության կարգով նշանակվել է Հորդանանի Հաշիմյան Թագավորությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան (համատեղության կարգով)։
2018 թվականի հոկտեմբերի 25-ին հետ է կանչվել Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում և Հորդանանի Հաշիմյան Թագավորությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնից։
2019 թվականի նոյեմբերի 13-ին նշանակվել է Թունիսում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։
2019 թվականի նոյեմբերի 29-ին համատեղության կարգով նշանակվել է Մարոկկոյի Թագավորությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Գիտական աստիճան ==
Պատմական գիտությունների թեկնածու (1984)։
Պատմական գիտությունների դոկտոր (1996)։
Պրոֆեսոր (2010)։


== Պարգևներ ==
2006 թ. փետրվարին հայ-էմիրաթյան հարաբերությունների զարգացման գործում ունեցած մեծ ավանդի համար շնորհվել է ԱՄԷ բարձրագույն՝ «Անկախության» առաջին աստիճանի շքանշանով
2011 թ. պարգևատրվել է ԱԳՆ ոսկե մեդալով
2013 թ. մայիսի 24-ին ՀՀ նախագահի հրամամանգրով շնորհվել է Մխիթար Գոշի մեդալ
2018 թ. Սիրիայի Արաբական Հանրապետության քաղաքացիական արժանիքի շքանշան (գերազանց դասի)[1]  Պարգևատրվել է ՀՀ և ՍԱՀ զանազան կազմակերպությունների պատվոգրերով և մեդալներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուդնյա (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌուդնյաՌուդնյա (ռուս.՝ Рудня), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պրատեր

Պրատեր (գերմ.՝ Wiener Prater), հանրային զբոսայգի և հանգստի գոտի Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։
Այն գտնվում էլեոպոլդստադտի հարավային մասում՝ մինչև Դանուբ գետ։ Զբոսայգին ձգվում է 5 կմ ափագծի երկայնքով։ Պուրակի անվանումը գալիս է լատիներեն պրատում (լատ.՝ pratum) բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է «մարգագետին»։
Հանգստի գոտու մեծ մասը ընդգրկում է այսպես կոչված «Կանաչ Պրատերը» (գերմ.՝ Grüner Prater), որի մեջ ներառված է միջազգային տոնավաճառ, ձիարշավարան, մարզադաշտ, հեծանվահրապարակ և այլ սպորտային հրապարակներ։
Պրատերի հյուսիսում տեղակայված է «Վուրստելպրատերը» (գերմ.՝ Wurstelprater)` ատրակցիոնների գոտին, որը հաճախ կոչվում է պարզապես Պրատեր։ Այգու այս հատվածում վեր է խոյանում մի մեծ անիվ, որը կառուցվել է 1896-1897 թվականներին անգլիացի ինժեներ Վալտեր Բազետի նախագծմամբ։
Անիվը կանգնեցվել է Ավստրո-Հունգարիայի կայսր Ֆրանց Յոզեֆ I-ի հիսուներորդ տարեդարձի կապակցությամբ։ 60 մետրանոց այս անիվը առաջարկում է տեսնել Վիեննան վերևից։ Այն համարվում է Վիեննայի խորհրդանիշներից մեկը։
Այգում է գտնվում նաև աշխարհի ամենաբարձր շղթա-ատրակցիոնը՝ «Պրատեր Թաուերը»։ Այս ատրակցիոնի պտտվող մասը բարձրանում է մինչև 117 մետր, որը համապատասխանում է 33 հարկանի շենքի բարձրության հետ։


== Արտաքին հղումներ ==
Պրատերի պաշտոնական կայք
Պրատեր զբոսայգու մասին (գերմ.)
Վիեննայի զբոսաշրջության պաշտոնական կայք. Պրատեր