armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Դավիթ Սահակյան (մեքենագետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դավիթ Սահակյան (այլ կիրառումներ)Դավիթ Նազարի Սահակյան (հունվարի 1, 1922(1922-01-01), Ստեփանավան, Հայաստան - հուլիսի 31, 1991(1991-07-31), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ մեքենագետ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1967), պրոֆեսոր (1971)։


== Կենսագրություն ==
1941 թվականին ավարտել է Վոլսկի ավիացիայի ուսումնարանը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցել է որպես ավիամեխանիկ։ 1945-1948 թվականներին եղել է Կիրովականի ՀԼԿԵՄ կոմիտեի երկրորդ քարտուղարը։ 1953 թվականին ավարտել Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը ինժեներ մեխանիկ մասնագիտությամբ։ 1967-1972 թվականներին եղել է Գյուղատնտեսության մեքենայացման և էլեկտրիֆիկացման գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրենի տեղակալ։ Միաժամանակ աշխատել է որպես Հայկական Մանկավարժական Ինստիտուտի ընդհանուր տեխնիկական առարկաների ամբիոնի վարիչ, 1972-1978 թվականներին՝ Ֆիզիկայի և ընդհանուր տեխնիկական առարկաների ֆակուլտետի դեկան։ Միաժամանակ Տեխնիկական ինֆորմացիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի գյուղատնտեսության բաժնի վարիչ և Պլանավորման ու նորմատիվների ինստիտուտի գիտական աշխատող, 1978-1987 թվականներին՝ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի Կիրովականի մասնաճյուղի ռեկտոր։


== Գիտական գործնեությունը ==
Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական արտադրության մեքենայացման, քարքարոտ աղակալած հողերի յուրացման, մոբիլ մեքենաների համալիր գնահատման ցուցանիշների համակարգի, դաշտավարության, մեքենայական աշխատանքների որակական հսկման հարցերին։


== Երկեր ==
Մոտ հարյուր գիտական աշխատությունների և յոթ մենագրությունների հեղինակ, որոնցից հիմնականներն են՝ 

Գյուղատնտեսական դաշտային մեքենաների գնահատման համալիր։ Երևան 1965 թ, 173 էջ
Контроль качества механизированных работ в полеводстве. Москва «Колос» 1973г 271с
Методика оценки эффективности и качества механизированных работ. 1980г Ереван 96с.
Մեքենայացված աշխատանքների որակը և էֆեկտիվությունը։ Երևան, «Հայաստան», 1983, 274 էջ
Система показателей комплексной оценки мобильных машин. Москва ВО «Агропромиздат» 1988г 415с.


== Արտոնագրեր ==
Способ получения пресс-материала 15.12.1987 г. Саакян Давид Назарович, Галстян Амбарцум Аршалуйсович, Насилян Эмма Амбарцумовна, Галстян Люся Аршалуйсовна. № документа 01359276
Пресс-композиция 23.01.1988 г. Саакян Давид Назарович, Казарян Сергей Арамаисович, Григорян Виктор Николаевич, Арутюнян Гегам Норайрович, Исаакян Сергей Григорьевич, Галстян Амбарцум Аршалуйсович. № документа 01368319


== Շքանշաններ ==
Ունեցել է Հայրենական պատերազմի մեկ շքանշան և երեք մեդալ (կորցրված են)։


== Աղբյուրներ ==
Սովետական Հայաստան «Հայացք ուղղված ապագային» 04/04/1974
Պիտույքատուփ (Ֆաբերժեի ձու)

Ժամացույցով ոսկե ձու (ռուս.՝ Несессер), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1889 թվականին Ալեքսանդր III կայսեր պատվերով՝ կնոջ՝ կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի համար։ Այսօրվա դրությամբ այն համարվում է կորսված։


== Դիզայն ==
Այս ձուն պատրաստվել է տուփի տեսքով, որում պահվել են կանանց զարդասեղանի իրեր։ Քանի որ ոսկերչական ձվի հստակ տեսքն անհայտ է, ապա կարելի է հիմնվել 1917 թվականի կայսերական հարստության նկարագրում հիշատակվածի վրա․ «Զանազան քարեր և ադամանդներ, սուտակներ, զմրուխտներ և շափյուղաներ»։


== Անակնկալ ==
Շատ հնարավոր է, որ ձվի անակնկալը 13 առարկայից բաղկացած հավաքածուն էր՝ դրվագազարդ ադամանդից կնոջ մանիկյուրի կոմպլեկտ, սակայն դա նույնպես ապացուցված չէ։ Քանի որ մեր օրեր չի հասել ոչ մի լուսանկար, կամ ձվի ինչ-որ մի մաս, ապա կարճ նկարագրությունները համարվում են միակ վստահելի աղբյուրները, որոնք թույլ են տալիս մոտավոր կարծիք կազմել դիզայնի և անակնկալի մասին։


== Պատմություն ==
1889 թվականի ապրիլի 9-ին Ալեքսանդր III կայսրը կնոջը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային նվիրեց «Ժամացույցով ոսկե ձուն»։ 1917 թվականին հեղափոխականները ձուն հափշտակում և ուղարկում են Կրեմլի զինապալատ։ 1922 թվականին այն հանձում են Ժողկոմխորհին, որից հետո ձվի մասի հստակ տեղեկություններ չկան։


=== Քիրեն Մակկաթիի հետաքննություն ===
2008 թվականի մարտի 20-ին «Country Life Magazine» ամսագրում Մերի Միերսը հոդված է հրապարակում, որտեղ պատմում է, որ «Wartski» ոսկերչական տնից Քիրեն Մակկարթին նմանություն է գտել 1949 թվականին Wartski-ում ցուցադրված «Պիտույքատուփի» հետ։ Մինչև այսօր ոչ մի նկար չի պահպանվել, սակայն Քիրենը ընկերության ֆոտոարխիվում գտավ ձվի փոքրիկ նկար։ Նաև հայտնի է, որ 1952 թվականին Wartski-ին լոտը վաճառել է անանուն գնորդին։


=== Մարգարտե ձու ===
Ձվի «Մարգարտե» անունը շատ հաճախակի օգտագործվել է «Պիտույքատուփը» նկարագրելիս, քանի որ արխիվային վկայություններում սխալմունք էր եղել։ Որոշ ժամանակ «Հարություն» ձուն նույնպես սխալմամբ կոչվում էր «Մարգարտե», քանի որ «Apollo» ամսագրում Մարինա Լոպատոն 1984 թվականի հունվար ամսվա համարում հենց այդպես էր անվանել ձուն։ Սակայն ավելի մանրամասն ուսումնասիրելով այդ ձվերը՝ ակնառու է դառնում, որ «Հարությունը» բացվելիս մեխանիզմ չի պարունակում, և մեջը չկա մատանի պահելու տեղ, ինչը հակասում է Կարլ Ֆաբերժեի նկարագրին։  «Մարգարտե» ձուն Ալեքսանդր III կայսերն է փոխանցվել 1889 թվականի մարտի 16-ին, բայց վստահելի վկայություններ չկան, թե արդյո՞ք դա զատկական ձու էր, որը նվիրել է կնոջը։


== Տես նաև ==
Ֆաբերժեի ձվեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Missing Nécessaire Egg на Fabergé Research Site
Несессер (яйцо Фаберже) на сайте Всё о ФАБЕРЖЕ
Շիշիկինո

Շիշիկինո (ռուս.՝ Шишикино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քևին Ռոչ

Քևին Ռոչ (անգլ.՝ Kevin Roche, հունիսի 14, 1922(1922-06-14)[…], Դուբլին, Իռլանդիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - մարտի 1, 2019(2019-03-01), Guilford, Նյու Հեյվեն շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), իռլանդական ծագումով ամերիկացի ճարտարապետ։ Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակի մրցանակակիր է (1982)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1922 թվականին Դուբլինում։ 1945 թվականին ավարտել է Դուբլինի համալսարանական քոլեջը, որոշ ժամանակ աշխատել է Լոնդոնում։ 1948 թվականին Ռոչը մեկնել է ԱՄՆ, որպեսզի բարձրացնի որակավորումը Իլինոյսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ այդ ժամանակ դասավանդում էր Լյուդվիգ Միս վան դեր Ռոեն։ 1950 թվականին Էերո Սաարինեն ուշադրություն է դարձնում երիտասարդ ճարտարապետի վրա և նրան հրավիրում իր գրասենյակ։ 1954 թվականից Ռոչը դառնում է Սաարինենի ընկերության համագործակիցը` այդ ժամանակվանից մասնակցություն ունենալով իր ավագ ընկերոջ մի շարք նախագծերում։ Սաարինենի մահից հետո Ռոչն ավարտին է հասցնում նրա կիսատ գործերը, այդ թվում` Արևմուտքի դարպասների կամարը, Քենեդիի անվան օդանավակայանի սպասասրահը, Դալեսի անվան օդանավակայանի գլխավոր շենքը։
1966 թվականին «Սաարինե և ընկերներ» բյուրոյի հիմքի վրա ստեղծվում է «Ռոչ և Դինկելոո» ընկերությունը։ Առաջին խոշոր պատվերն է դառնում Կալիֆորնիայի թանգարանը Օքլենդում։ Սակայն Ռոչին ավելի շատ հռչակ է բերում «Ֆորդի ֆոնդի» մանհեթենյան գրասենյակը, որը ատրիում ճարտարապետության վառ օրինակ է։ Աշխատասենյակները տեղակայված էին մեծ այգու հարևանությամբ գտնվող 12 հարկերում։
Հետագայում Ռոչը նախագծել է ևս մի քանի ինքնատիպ շինություն` «Կոլումբոսի ասպետների» 98-մետրանոց տունը Նյու Հեյվնում (1969), գրասենյակային Բուրգ համալիրը Ինդիանապոլսում (1972), «Bouygues» ընկերության գրասենյակը Ֆրանսիայում (1988), որը «ձյունաճերմակ, իսկապես կայսրական է իր մոնումենտալ թաղամասում»։ Ճարտարապետի ուշ շրջանի գործերից են ԱՄՆ-ի բարձրագույն շինություններից մեկը` «Ամերիկա պլազա» բանկը Ատլանտայում (1992) և կոնֆերանս կենտրոնը Դուբլինում (2010), որն աչքի է ընկնում շուռ տված ապակե գլանով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անձնական կայքէջ
Պուհովաց

Պոհովաց (սերբ.՝ Пуховац), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում՝ Շումադիայի մարզի Ալեքսանդրովացի շրջանում։
Ըստ 2002 թվականին Սերբիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 482 մարդ։ Գյուղի ժամային գոտին՝ UTC+1, իսկ ամառը՝ UTC+2:


== Ծանոթագրություններ ==
Կուռիստա (այլ կիրառումներ)

Կուռիստա անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կուռիստա - գյուղ Էստոնիայի Յիգևա շրջանի կազմում։
Կուռիստա - գյուղ Էստոնիայի Վիննու շրջանի կազմում։
Խոխմել

Խոխմել (վրաց.` ხოხმელი), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում, Վիրահայոց լեռների հյուսիսային լանջին, Շուլավեր գետի ձախ ափին, վարչական կենտրոն Մառնեուլ քաղաքից 50 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 1020 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 81 բնակիչ, հիմնականում հայեր, որից 35 տղամարդ և 46 կին։ 2014 թվականի տվյալներով, գյուղում ապրում էր 59 մարդ, որից 26 տղամարդ և 33 կին։


== Ծանոթագրություններ ==
Լոզկի (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼոզկիԼոզկի (ուկրաիներեն՝ Лізки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լոզկի գյուղում բնակվում էր 28 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,996 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 28,11 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆադիա Խաթթաբ

Ֆադիա Խաթթաբ (հունիս 9, 1950-), սիրիացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Հալեպում։ 1967 թվականին, տեղափոխվել է Դամասկոս, այնտեղ սկսվել է նրա կարիերան։ Սիրիական և արաբական փառատոներում ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ։ 1982 թվականին միացել է Սիրիայի արվեստագետների ասոցիացիային և 2010 թվականին դարձել է նրանց ավագը։


== Գործերը ==


=== Հեռուստատեսություններում և ֆիլմերում՝ ===
Աբու Քամել 2
Կարմիր գիծը
Հրասնացուն
Առաջնորդը (սերիա)
Պատվիրանը (սերիա)
Լռության սահմանը
Հայելիներ 95
Տարիների բերքը


== Ծանոթագրություններ ==
Քիմանի Մարուգե

Քիմանի Մարուգե (մոտ 1920, Էլդորետ, Քենիա - օգոստոսի 14, 2009(2009-08-14), Նայրոբի, Քենիա), Քենիայի քաղաքացի, որը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում՝ որպես տարրական դպրոց ընդունվելու պահին պատմության մեջ ամենատարեց մարդ։ Նա առաջին դասարան է ընդունվել 2004 թվականի հունվարի 12-ին 84 տարեկան հասակում։ Թեև նա չի ունեցել որևէ փաստաթուղթ, որը կհաստատեր իր ծննդյան ճշգրիտ ամսաթիվը, Մարուգեն պնդել է, որ ծնվել է 1920 թվականին։


== Կենսագրություն ==
Աֆրիկյան աղքատ ընտանիքում ծնված Մարուգեն մանկության տարիներին դպրոց հաճախելու հնարավորություն չի ունեցել, և այդ պատճառով էլ մնացել է անգրագետ։ 1955 թվականին նա մասնակցել է բրիտանական իշխանությունների դեմ Մաու Մաուի հակագաղութային ապստամբությանը, գերվել և խոշտանգվել է, մասնավորապես վնասվել են նրա ականջի թմբկաթաղանթները։
2004 թվականին նա ընդունվեց Քենիայի Էլդորեթ քաղաքի Կապկենդուիվոյի տարրական դպրոցը, քանի որ Քենիայի կառավարության 2003 թվականին համընդհանուր և անվճար տարրական ութամյա կրթության մասին է օրենք է ընդունել։ Բացի այդ, նա ցանկություն է հայտնել ուսումն ավարտելուց հետո կարդալ Աստվածաշունչը և ձեռք բերել անասնաբուժական գիտելիքներ։ 2005 թվականին՝ բացառությամբ ֆիզկուլտուրայի, գերազանց սովորող Մարուգեն նշանակվել է դասարանի ավագ։
2005 թվականի սեպտեմբերին Մարուգեն իր կյանքում առաջին անգամ դարձել ինքնաթիռի ուղևոր, որով նա մեկնլ է Նյու Յորք՝ ՄԱԿ-ի Հազարամյակի կրթական գագաթնաժողովում անվճար տարրական կրթության կարևորության մասին ելույթ ունենալու։ Այս միջոցառումից հետո նրան լսողական սարք են նվիրել։


== Կողոպուտ և հետագա ուսուցում ==
2007-2008 թվականների հետընտրական անկարգությունների ժամանակ Մարուգեի տունը կողոպտել են, և նա որոշել ՝է թողնել ուսումը։ 2008 թվականի սկզբին նա ապրել էր փախստականների ճամբարում, որտեղ որոշակի հարգանք է վայելել։ ճամբարը դպրոցի շենքից 4 կիլոմետր հեռավորության վրա է եղել, բայց նա ամեն օր դասի է գնացե։ 2008 թվականի հունիսին նա տեղափոխվել է երկրի մայրաքաղաք Նայրոբի.։
2008 թվականի հունիսին, առողջական խնդիրների պատճառով, Մարուգեն ստիպված է եղել թողնել դպրոցը և տեղափոխվել ծերանոց։ Այնուամենայնիվ, դրանից անմիջապես հետո՝ նույն տարվա հունիսի 10-ին, նա կրկին ընդունվել է վեցերորդ դասարան Մարուրայի հիմնական դպրոցում, որը գտնվում էր Նայրոբիի Կարիոբանգի թաղամասում։ 2009 թվականի հունվարին ավարտելով յոթերորդ դասարանը, հիվանդության պատճառով վերջնականապես թողել է դպրոցը։


== Մկրտություն և մահ ==
2009 թվականի մայիսի 24-ին, Մարուգեն մկրտվել է Կարիոբանգիի կաթոլիկ եկեղեցում և ընդունել է քրիստոնեական անուն՝ Ստիվեն։ Կյանքի վերջին ամիսներին նա տեղաշարժվել է սայլակի օգնությամբ։ Մարուգեն մահացել է 2009 թվականի օգոստոսի 14-ին ստամոքսի քաղցկեղից Նայրոբիի Քենյաթա ազգային հիվանդանոցում, թաղվել է Սուբուկիայի իր ֆերմայում։
2015 թվականի հունվարի 12-ին՝ առաջին դասարան ընդունվելու 11-րդ տարեդարձին, Գուգլըը իր դուդլներից մեկը նվիրել է Մարուգեյին։ 2010 թվականին Ջասթին Չեդվիքը «Առաջին դասարանցին» գեղարվեստական ֆիլմն է նկարահանել Մարուգեյի մասին; Ֆիլմը ներկայացվել է 2011 թվականին Էմդենի 22-րդ միջազգային կինոփառատոնում, որտեղ ստացել է երկու մրցանակ։


== Ծանոթագրություններ ==
OGAE

OGAE (հայերեն՝ Եվրատեսիլ սիրողների գլխավոր կազմակերպություն; ֆր.՝ Organisation Générale des Amateurs de l'Eurovision), Եվրատեսիլ երգի մրցույթի ֆան-ակումբ է. Ունի մասնաճյուղեր 37 եվրոպական երկրներում։
Թեև Եվրատեսիլ սկսվել է 1956 թ. OGAE-ն սկսել է միայն 1984 թվականին Ֆինլանդիայում. Բոլոր երկրները, որոնք մասնակցում կամ արդեն մասնակցել են Եվրատեսիլ երգի մրցույթին կարող են ունենալ սեփական OGAE-ն.


== OGAE մասնաճյուղեր ==
Այս պահին OGAE-ն ունի քառասունհինգ անդամ երկրներ։


== OGAE քվեարկություն ==
Սկսած 2007 թվականից, ամեն երկրում, որտեղ կա OGAE կազմակերպություն, անցկացվում է OGAE Poll: Այս կազմակերպության անդամներ քվեարկում են Եվրատեսիլի երգերի համար, այնուհետև ամեն կազմակերպության բոլոր ձայները ամփոփվում են, և հայտարարվում են Եվրատեսիլ երգի մրցույթի ոճի մեջ (1-7, 8, 10 և 12 միավորներ).
Վերջում ամփոփվում են յուրաքանչյուր OGAE կազմակերպության ձայները և դրանով բացահայտում է Եվրատեսիլի հաղթողը ըստ բոլոր Եվրատեսիլի երկրպագուների կարծիքով։


=== Հաղթողներ ===


== OGAE Second Chance Contest ==

OGAE Second Chance Contest (հայերեն՝ OGAE երկրորդ հնարավորություն մրցույթ), իրադարձություն, որը հիմնադրվել է 1987 թվականին և կազմակերպվում է OGAE ակումբների՝ Եվրատեսիլ երգի մրցույթի պաշտոնական ֆան-ակումբների կողմից։ 1987-ին տեղի ունեցած առաջին մրցույթում մրցեցին չորս երկիր։


== OGAE երգի մրցույթ ==

OGAE երգի մրցույթ (անգլ.՝ OGAE Song Contest), աուդիո իրադարձություն, որը կազմակերպում է OGAE-ն։


== OGAE վիդեո մրցույթ ==

OGAE վիդեո մրցույթ (անգլ.՝ OGAE Video Contest), վիդեո իրադարձություն, որը նման է OGAE երգի մրցույթին։ Այն տեղի է ունենում OGAE ֆան ակումբների միջև։
Բոլոր OGAE ազգային ակումբները կարող են մասնակցել միայն 12 ամիսների ընթացքում իրենց երկրներում տեղադրված բնօրինակ տեսահոլովակով։ Որևէ սահմանափակում լեզվի ընտրության մեջ չկա։


== OGAE Հայաստան ==
OGAE Հայաստանը (անգլ.՝ OGAE Armenia) Հայաստանում Եվրատեսիլ երգի մրցույթի պաշտոնական ֆան ակումբն է։
OGAE Հայաստանը հանդիսանում է OGAE International Network-ի՝ Եվրատեսիլ երգի մրցույթի երկրպագուների միջազգային կազմակերպության անդամ։
2007 թվականից սկսած ամեն տարի OGAE Հայաստան պաշտոնական ֆան ակումբը մասնակցում է OGAE International-ի կազմակերպած «Եվրատեսիլ» երգի մրցույթի քվեարկությանը (OGAE Poll-ին), որի ժամանակ OGAE Հայաստանի անդամները քվեարկում են՝ օգտագործելով նույն միավորների համակարգը, ինչպիսին է Եվրատեսիլ մրցույթում։ Կազմակերպությունը ժամանակ առ ժամանակ անցկացնում է նաև ներքին քվեարկություններ՝ երկրպագուների կարծիքով մրցույթում Հայաստանի ներկայացուցչին ընտրելու համար։


=== Պատմություն ===
OGAE Հայաստանը հիմնադրվել է 2006 թվականին՝ Էդգար Բարսեղյանի կողմից, երբ Հայաստանը առաջին անգամ մասնակցեց Եվրատեսիլ երգի մրցույթին։
2013 թվականից OGAE Հայաստան ֆան-ակումբը դարձավ OGAE International Network-ի լիիրավ անդամ։


=== Ղեկավար կազմ ===


=== Ընդհանուր խորհուրդ ===


== Արտաքին հղումներ ==
OGAE ՀայաստանArchived 2013-06-05 at the Wayback Machine.
Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք


== Ծանոթագրություններ ==
Զվյահել

Զվյահել (ուկրաիներեն՝ Звягель), քաղաք Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում, մարզային նշանակության քաղաք, շրջկենտրոն։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Զվյագել։ Հիմնադրվել է 1257 թվականին։
2022 թվականի տվյալներով Նովոգրադ-Վոլինսկի քաղաքում բնակվում էր 55 086 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 27 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Դոուդի Քլարք

Դորոթի Միրանդա «Դոուդի» Քլարք (ապրիլի 11, 1995(1995-04-11), Էնֆիլդ, Մեծ Լոնդոն), անգլիացի Յութուբի բլոգեր, երգահան և երգչուհի։ Քլարքը ունի երկու յութուբյան ալիք՝ «doddleoddle» և «doddlevloggle»: 2017 թվականի փետրվարի տվյալներով նա ունի ավելի քան 890 հազար հետևորդ, 143 տեսահոլովակ, 95 միլիոն դիտում իր հիմնական ալիքում և ավելի քան 480 հազար հետևորդ, 292 տեսահոլովակ և 50 միլիոնից ավել դիտում իր երկրորդ ալիքում։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 9-ին լույս տեսավ նրա VEVO ալիքի առաջին տեսահոլովակը («dodieVEVO»), որում Քլարքը ունի 2.8 միլիոն դիտում և 160 հազար հետևորդ։


== Երաժշտական և յութուբյան կարիերա ==
Մինչև նրա Doddleoddle ալիքը ստեղծելը, Քլարքը վարել է ևս մեկ ալիք իր ընկեր Ալիսայի հետ միասին։ Այդ ալիքի անունն էր «Dodders5» և այն ստեղծվել է 2017 թվականի օգսոստոսի 1-ին։ 
Քլարքի «doddleoddle» ալիքը ստեղծվել է 2011 թվականի փետրվարի 7-ին։ Նույն թվականի ապրիլի 14-ին նա տեղադրեց այդ ալիքի առաջին տեսահոլովակը, որը «Rain» անունով հեղինակային երգ էր։ Բացի իր հիմնական ալիքից նա նաև ունի «doddlevloggle» երկրորդական ալիքը և «dodieVEVO» VEVO ալիքը։ 
2016 թվականի նոյեմբերի 18-ին լույս տեսավ «Intertwined»-ը, որը Քլարքի առաջին մինի ալբոմն է։ Թողարկման առաջին շաբաթում այն զբաղեցրեց 35-րդ հորիզոնականը Բրիտանիայի ալբոմների պաշտոնական չարթում։
Քլարքը Յութուբի վլոգեր Մենի Բրաունի հետ նաև վարում է «CokeTV» վեբ հաղորդումը, որը ստեղծել և հովանավորում է Կոկա-Կոլան։


== Համերգային շրջագայություն ==
2014 թվականին Քլարքը միացավ երաժիշտ և Յութուբի բլոգեր Բրային իր Բրիտանիայի համերգային շրջագայության ժամանակ, ինչպես նաև 2015 թվականին Ավստրալիայի և Նոր Զելանդիայի համերգային շրջագայությունների ժամանակ։ 2015 թվականի հունվարին նա աջակցեց Բեթանի Լիդլիին («MusicalBethan») իր Բրիտանիայի համերգային շրջագայության ժամանակ։
2016 թվականի ապրիլին և մայիս ամիսներին Քլարքը Թեսա Վայոլեթի, Ռասթի Քլենթոնի, Ջեսի Քեյլի և երբեմն նաև Ջոն Քոզարթի հետ մեկնեց համերգային շրջագայության։ Նույն թվականի հոկտեմբերին նա նույն անձնակազմի հետ, բացառությամբ Ձեսի Քեյլի, մեկնեց ևս մեկ համերգային շրջագայության ԱՄՆ-ում։
Նա պլանավորում է 2017 թվականին մեկնել իր «Intertwined» մինի ալբոմի համերգային շրջագայությանը։


== Սկավառակագրություն ==


=== Մինի ալբոմ ===
Intertwined (2016)«Intertwined»
«I Have a Hole in My Tooth (And My Dentist Is Shut)»
«Absolutely Smitten»
«Life Lesson»
«Sick of Losing Soulmates»
«When»


== Երաժշտություն Յութուբում ==
2011 թվականից սկսած Քլարքը ստեղծել է մեծ քանակով հեղինակային երգեր և այլ երգերի քավեր տարբերակներ։


== Անձնական կյանք ==
Քլարքը ծնվել է 1995 թվականի ապրիլի 1-ին Անգլիայի Էսսեքս կոմսության Էպինգ վարչական շրջանում։ Որոշ ժամանակ Բաթում ապրելուց հետո նա 2015 թվականի հունվարին տեղափոխվեց Լոնդոն և սկսեց ապրել Էվան Էդինջերի, իսկ հետագայում՝ Հեյզլ Հեյզի հետ։ 2015 թվականին նա կարճ ժամանակ ժամադրվում էր Սեմի Փոլի հետ, իսկ բաժանվելուց հետո նրանք պահպանեցին իրենց ընկերությունը։ 
2015 թվականի նոյեմբերին Քլարքը Թվիթթեր սոցիալական ցանցում բացահայտեց, որ բիսեքսուալ է։ Հետագայում նա նաև ստեղծեց տեսահոլովակներ իր սեռականության մասին։ 
Նա ունի կրտսեր քույր, որի անունն է Հեդի և ավագ եղբայր, որի անունն է Իըն։ Քլարքը նաև ունի Մաֆին անունով կատու։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆրիդմանի տարածությունը

«Ֆրիդմանի տարածությունը»  (ռուս.՝ «Пространство Фридмана»), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքը, որն առաջին անգամ հրապարակվել է 2008 թվականին։ «П5. պինդոստանի քաղաքական պիգմեյների հրաժեշտի երգերը» գրքի մասն է։
2000-ական թվականների վերջին Վիկտոր Պելևինը գրեց մի կարճ, աբսուրդային պատմվածք, որը փոխաբերականորեն արձանագրում է ռուսական էլիտայի նոր դասի և նրանց հարստության հարաբերությունները։ Հասնելով գերեկամտի որոշակի մակարդակի՝ պետական պաշտոնյան կամ պետությանը մոտ կանգնած կապիտալիստը կարծես կորցնում է կապը իրական աշխարհի հետ, դադարում է լսել և հասկանալ իրեն հասնող տեղեկությունները՝ միևնույն ժամանակ մնալով վստահ, որ դեռ կարողանում է փորձագետի տեսքով մտորել «թեմաների լայն շրջանակի շուրջ՝ ֆուտբոլից մինչև բիզնես»։ Նման իրավիճակում հայտնված մարդուն հեղինակը կոչում է «փողագնաց», իսկ նրա հրաշագեղ նոր աշխարհը՝ «Ֆրիդմանի տարածություն»։ Ոչ ոք չի կարող ինքնուրույն դուրս գալ այդ տարածությունից, ի դեպ, նաև գիտակցել, որ արդեն ընկել է դրա մեջ։


== Բովանդակություն ==
Պելևինի ուշ շրջանի պատմվածքը միավորում է ծաղրերգական գիտահանրամատչելի շարադրանքը իբր գիտության առաջնագծից՝ օլիգարխների և Անվտանգության դաշնային ծառայության (ԱԴԾ) մերկացումով։
Պարզվում է,  Ալեքսանդր Ֆրիդմանի, Սթիվեն Հոքինգի և այլոց հայտնաբերած ձգողականության տիեզերաբանական ազդեցությունների նման գոյություն ունեն նաև փողի փողին ձգողության էֆեկտներ։ Սա, իբր, փորձնականորեն հաստատվել է մարդկանց վրա վտանգավոր փորձերի ժամանակ։ Ավելին, եթե գումարը շատ մեծ է, ինչպես այս թեմայով Անվտանգության դաշնային ծառայության փորձերում, առաջանում է սև խոռոչի նման մի բան, որտեղ «փողագնացը» (փողի կրողը) հայտնվում է՝ իջնելով Շվարցմանի հորիզոնից այն կողմ, ըստ երևույթին, նման տիեզերաբանության մեջ Շվարցշիլդի ոլորտին։
Շվարցմանի հորիզոնի տակից միակ տեսողական տվյալները ոչնչով աչքի չընկնող միջանցքի պատկերն են։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռադկովո (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)

Ռադկովո (ուկրաիներեն՝ Радькове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1640 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռադկովո գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1028 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 41,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ժողովածու (1653)

Ժողովածու (1653), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1653 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1700 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16.6X10.7 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 358 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ նախագաղափար՝ 240բ (1680, Լիվորնա), գրչի՝ 268ր, 344ա։


== Բովանդակություն ==
Միք. Փեպուրեան Վահան հաւատոյ ի դէմս մահմեդականց։
Վարդ. Յունանեան Կերպ խոստովանութեան։
Յաղագս սրբազնութեան վերջնոյ օծման։
Համառօտ մեկնութիւն նոր տոմարին։:
Կարապետի Ադրիանուպօլսեցւոյ Յաղագս նիւթոց կերպից եօթանց խորհրդոց։
Դաւանութիւնք (Յակոբ կթղ., Աթանաս)։
Գառն աստուծոյ, որ իտալերէն կոչի Ակնուս տէի։
Կերպ ինտուլճէնցիայից։
Համառօտ հաւաքումն ընդդէմ հերետիկոսաց։


== Ծանոթագրություններ ==
Մեծ Սամարուքսա

Մեծ Սամարուքսա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լևոն Հայրապետյան (այլ կիրառումներ)

Լևոն Հայրապետյան, կարող է վերաբերել՝

Լևոն Հայրապետյան - հայ բարերար
Լևոն Հայրապետյան - հայ ֆուտբոլիստ
Կիզիլ-Յար (գյուղ, Երմեկեևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կիզիլ-ՅարԿիզիլ-Յար (ռուս.՝ Кызыл-Яр, բաշկիրերեն՝ Ҡыҙылъяр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 78 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թախերթինգ

Թախերթինգ (գերմ.՝ Tacherting), Գերմանական կոմունա Բավարիայում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Տրաունշտայն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5480 մարդ (ըստ 31 դեկտեմբերի 2010 թվականի տվյալով)։ Զբաղեցնում է 50,24 կմ քառ. տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 89 149։
Կոմունան բաժանված է 8 գյուղական շրջանների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (գերմ.)
Մերի Քլեր Չեկոլա

Մերի Քլեր Չեկոլա, գվինեացի բուժքույր, ով վերապրել է էբոլա հեմոռագիկ տենդը։ Հասարակությանն իրազեկում է հիվանդության մասին և պայքարում դրա դեմ։ ԱՄՆ պետ դեպարտամենտի կողմից 2015 թվականին արժանացել է Միջազգային խիզախ կանայք մրցանակին։


== Կենսագրություն ==
Չեկոլան մեծացել է Սենեգալին սահմանակից գվինեական գյուղում։ Նա ընտանիքում առաջին կինն էր, ով կրթություն է ստացել։ Ստացել է բուժքրոջ հավատարմագիր և որպես բուժքույր աշխատել Գվինեայի մայրաքաղաք Կոնակրիի Դոնկա հիվանդանոցում։
2014 թվականի հուլիսին հիվանդ այցելուի հետ շփվելիս վարակվել է էբոլայով։ Բուժաշխատողների և հիմնական պաշտպանական սարքավորումների պակասի պատճառով Արևմտյան Աֆրիկայում հիվանդությունն արագ տարածվեց։
Հիվանդության ախտանիշները ճանաչելով` Մերին ստուգում անցավ բուժման կենտրոնում` կանխելու հիվանդության տարածումը։ Իր սեփական փորձից նա գիտակցում էր, որ մերժումը, կասկածը, ապատեղեկատվությունը կարող են մարդկանց արգելել պատշաճ բուժում ստանալ և դիմեց համապատասխան նախազգուշական միջոցների։ Հիվանդությունը հաղթահարելուց հետո Չեկոլան վերադարձավ աշխատանքի որպես Դոնկա հիվանդանոցի շտապօգնության քույր, սակայն նրա խնդիրները չավարտվեցին։
Չեկոլայի տանտերը վախենալով հիվանդությունից և ապատեղեկատվություն ունենալով հիվանդության մասին` նրան վտարեց տանից։ Հիվանդությունը վերապրած մյուս անձինք էլ բախվել են նմանատիպ խնդիրների. ընկերները դադարել են այցելել նրանց, գործատուները հետ չէին ընդունում աշխատակիցներին, շատ համայնքներ կարծում էին, որ էբոլան մահվան դատավճիռ է, և դրա յուրաքանչյուր զոհ մահանալու է, և նրանք խուսափում էին փրկվածներից, ընտանիքի անդամները մերժում էին երեխաներին և դեռահասներին։ Իրավիճակը մտահոգիչ էր հատկապես երեխաների հետ։ Ավելի քան 4,000 գրանցված երեխաներ կային Գվինեայում։ Քանի որ վերապրածները իմունիտետ էին ձեռք բերում, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը նրանց աշխատանքի էր վերցնում երեխաների հետ աշխատելու համար։ Հիվանդությունը վերապրածները կարողանում էին դիպչել, մխիթարել հիվանդ երեխաներին։
Չեկոլան իրազեկում է մարդկանց հիվանդության մասին, գիտելիքներ տրամադրում էբոլան կանխարգելելու համար, ինչպես նաև պայքարում է վերապրածների հանդեպ խտրականության դեմ։ Նա Գվինեայում էբոլայից ողջ մնացածների ընկերակցության անդամ է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Marie Claire Tchecola - I Survived Ebola
Ապարների անջատման ձևեր

Ապարների անջատման ձևեր, բլոկների բաժանվելու ձևեր։ Այդ ձևերը պայմանավորված են

ապարների բաղադրությամբ
ներքին լարվածությամբ
արտաքին ուժերով


== Տեսակներ ==
Նրանք լինում են՝

շերտային
սյունաձև
բազմանիստ
գնդաձև ևն։Սյունաձև անջատումները հիմնականում առպջանում են հրաբխային ապարներում։ Բնորոշ օրինակ են Հրազդանի կիրճում բազալտների սյունաձև անջատումները (Երևանի և Արզնի առողջարանի մոտ), որոշակի ուղղության ճաքերով անջատվելով, նրանք ընդունել են բազմանիստ (3—9 նիստ) սյուների ձև։
Ապարների անջատման ձևերի բնույթը գործնական նշանակություն ունի ապարների շահագործման ժամանակ, ինչպես նաև հիդրոտեխնիկական կառույցներում։
Թանրըգուլուլառ

Թանրըգուլուլառ (նաև՝ Թանգուլուլառ, Թանրիգուլուլառ), գյուղական բնակավայր Ադրբեջանի հանրապետության Եվլախի շրջանում։ Այն ունի 2426 բնակչություն։


== Ծանոթագրություններ ==
 
Թանրըգուլուլառ բնակավայրը «GEOnet Names Server» կայքում։


== Արտաքին հղումներ ==
Սպինո Մոնֆերատո

Սպինո Մոնֆերատո  (իտալերեն՝ Spigno Monferrato ), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1174 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 21 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 55 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 1518 ։ Հեռախոսային կոդ՝ 0144։ Հովանավոր սուրբը համարվում է Ամվռասի Մեդիալանսկի։


== Ժողովրդագրություն ==


== Համայնքը տնօրինություն ==
Հեռախոս - 0144 91155
Էլեկտրոնային փոստ - comunespigno@mclink.it
Պաշտոնական կայք - http://www.spignomonferrato.com/ Archived 2008-05-19 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք նյութական հնարավորություններով (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Սորոկովի Կլին (գյուղ, Յամպոլի շրջան)

Սորոկովի Կլին (ուկրաիներեն՝ Сороковий Клин), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սորոկովի Կլին գյուղում բնակվում էր 45 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Փլավի (Գորիի շրջան)

Փլավի (վրաց.՝ ფლავი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 790 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 25 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 961 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
(3243) Սկիտել

(3243) Սկիտել (անգլ.՝ Skytel), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի փետրվարի 19-ին Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից Հարվարդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,036528 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7135 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3596 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1932,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,186268 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,34° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3243) Սկիտել աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Էկրամվիլ

Էկրամվիլ (ֆր.՝ Écrammeville), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 198 մարդ, բնակչության խտությունը` 28.95 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.84 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Ֆորմինի, Էներվիլ, Լուվիեռ համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Ֆորմինի Լա Բատայ համայնքի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 250 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 45 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 111 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 66-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 45։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 59,5 %։ 66 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 61 անձ (31 տղամարդ և 30 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (3 տղամարդ և 2 կին)։ 45 անաշխատունակներից 12-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Էրթածմինդա (Կասպի շրջան)

Էրթածմինդա (վրաց.՝ ერთაწმინდა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Կասպի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 840 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Կասպից հեռու է 20 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 230 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պրոլոմ (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)

Պրոլոմ (ուկրաիներեն՝ Пролом, Ղրիմի թաթարերեն՝ Prolom), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրոլոմ գյուղում բնակվում էր 228 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(9535) Պլիտչենկո

(9535) Պլիտչենկո (անգլ.՝ Plitchenko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,259932 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9367 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5832 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1240,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,290109 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9535) Պլիտչենկո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սառա Քորնինգ

Սառա Քորնինգ, (1872, Կանադա- 1969, Կանադա) հայոց ցեղասպանության ականատես, գթության քույր, փրկել է 5000 հայ երեխա։


== Կենսագրություն ==
Սառա Քորնինգը ծնվել է 1872 թվականին Կանադայում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ԱՄՆ Կարմիր Խաչի բուժքույր էր։ Հայոց ցեղասպանության մասին տեղեկանալով կանադական մամուլից։ Ինչպես հետագայում նշել է Քորնինգի հեռավոր ազգականներից մեկը՝ «նրա կարեկցանքը թելադրված էր գործնական մոտեցմամբ»։
1921 թվականից Քորնինգը գլխավորում է Արարատ լեռան ստորոտում գտնվող որբանոցներից մեկը։
Տեղում նա հիվանդներին ու վիրավորներին խնամելու նպատակով երկու համակիրների հետ միասին հիմնում է հիվանդանոց, որն օսմանյան զորքերը շատ արագ փակել են տալիս։ Երկրորդ հիվանդանոցն արժանանում է միեւնույն ճակատագրին՝ ավելի ծանր սպառնալիքով։ «Դրանից հետո քաղաքը կողոպուտի ենթարկվեց, իսկ հետո սկսեցին հրդեհել այն»,- տարիներ անց գրել է Քորնինգը։ Երբ բարեգործական միությունները, այդ թվում՝ Ամերիկյան օգնության կոմիտեն, կազմակերպում են մարդկանց տարհանումը ծովով։ Քորնինգը վազում է դեպի ամերիկյան որբանոցներից մեկը եւ գերմարդկային ջանքերով հավաքում երեխաներին և տանում նավամատույց։ Նրան հաջողվում է փրկել 5000 երեխա։
Քորնինգն հայ երեխաների հետ ամերիկյան ռազմանավով ուղեւորվում է Հունաստան, որտեղ հիմնում է որբանոց եւ նվիրվում նրանց կրթությանն ու դաստիարակությանը։
1923 թ. Հունաստանի արքա Գեորգիոս Երկրորդը Սառա Քորնինգին պարգեւատրելում է պետության բարձրագույն շքանշանով՝ Փրկչի արծաթե խաչով։ Կյանքի վերջին տարիներին նա վերադառնում է Կանադա։
Սառա Քորնինգը մահանում է 1969 թվականին 97 տարեկանում։
Կենտրոնական Տորոնտոյից հյուսիս՝ գեղեցիկ անուններ կրող Փարքվուդզ եւ Փլեզընթ Վյու թաղամասերի միջեւ, Օնտարիո մայրուղու հարեւանությամբ ընկած են Սբ. Մարիամ Աստվածածին հայկական եկեղեցին, Տորոնտոյի «Հայ կեդրոնը» եւ Սառա Քորնինգի անվան Ցեղասպանագիտության կրթական կենտրոնը։ Վերջինս նվիրված է ցեղասպանագիտության եւ մարդու իրավունքների ոլորտի հետազոտություններին ու կրթությանը, կոչված է ի պատիվ կանադացի գթության քույր Սառա Քորնինգի, ով գերմարդկային ջանքերով 1922 թ. Զմյուռնիայի (ներկայիս Թուրքիայի Իզմիր քաղաքը) կործանումից փրկեց 5000 հայ որբերի։ Սա, լինելով Քորնինգի առաքելություններից կարեւորագույնը, այնուամենայնիվ, նրա միակ մարդասիրական նվաճումը չէր։
Նրա տապանաքարի վրա փորագրված է՝ "Սառա Քորնինգն ապրեց ուրիշներին ծառայելու համար"։


== Արտաքին հղումներ ==
Սառա Քորնինգի անվան Ցեղասպանագիտության կրթական կենտրոն
Սառա Քորնինգի մասին 100lives.com կայքում(չաշխատող հղում)
Sara Corning a 20th-century heroine
Ալավերդիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Ալավերդի քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 171 հուշարձան (36 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Նովայա Ժիզն (Կոնստանտինովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովայա Ժիզն (այլ կիրառումներ)Նովայա Ժիզն (ռուս.՝ НоваяЖизнь), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանում։ Մտնում է Գապկինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
(5136) Բագալեյ

(5136) Բագալեյ (անգլ.՝ Baggaley), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,018987 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6707 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3673 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1915,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187894 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,17° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5136) Բագալեյ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իմանդրա (գյուղ, Օլենեգորսկի քաղաքային օկրուգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իմանդրա (այլ կիրառումներ)Իմանդրա (ռուս.՝ Имандра), գյուղ Ռուսաստանի, Մուրմանսկի մարզի Օլենեգորսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կարավինո

Կարավինո (իտալերեն՝ Caravino), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1009 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 92 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0125։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunecaravino.it/ Archived 2010-08-01 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Թոմաս Ուայթ (բանաստեղծ)

Սըր Թոմաս Ուայթ (անգլ.՝ Thomas Wyatt, 1503[…], Մեյդսթոուն, Անգլիա - հոկտեմբերի 11, 1542, Լոնդոն, Անգլիայի թագավորություն), անգլիացի պետական գործիչ, դիվանագետ, բանաստեղծ։


== Կենսագրություն ==
Թոմաս Ուայթը ծնվել է 1503 թվականին Մեյդսթոն քաղաքում։ Սովորել է Քեմբրիջում, եղել է Հենրի VIII–ի պալատի սուրհանդակը՝ դիվանագիտական հանձնարարություններ կատարելով Իտալիայում, Իսպանիայում, Ֆրանսիայում։ Եղել է փոխծովակալ (1541)։
Ուայթը Հենրի Հովարդի՝ կոմս Սուրեյի հետ միասին հանդիսացել է նոր անգլիական պոեզիայի հիմնադիրը։ Նա անգլիացի առաջին պոետն է, որ սոնետներ է գրել։ Սկզբնական շրջանում նրա երկերը հայտնվել են «Tottel’s Miscellany»ում (1557)՝ Սուրեյի ստեղծագործությունների հետ միասին, ավելի ուշ հրատարակությունները վերաբերում են 1855, 1870 թվականներին։
Սըր Թոմաս Ուայթը վախճանվել է 1542 թվականի հոկտեմբերի 11–ին Լոնդոնում։ 
Թոմաս Ուայթի մահից տասներկու տարի անց՝ 1554 թվականին, նրա որդին, որ նույնպես կրում էր Թոմաս Ուայթ անունը, գլխավորել է Հենրի VIII-ի դստեր՝ թագուհի Մարի Թյուդորի դեմ իրականացված ապստամբությունը։ Ապստամբների նպատակը կաթոլիկ թագուհու գահընկեցությունն էր և բողոքական Եղիսաբեթ I–ի գահակալումը։ Սակայն ապստամբությունը ճնշվել է, և Թոմաս Ուայթ-կրտսերը մահապատժի է ենթարկվել։


== Մատենագրություն ==
Томас Уайетт. Сонеты в переводе В. Рогова, С. Сухарева и С. Шик / Западноевропейский сонет (XIII—XVII века): Поэтическая антология. — Л.: ЛГУ, 1988. — С. 309—313.
Томас Уайетт. Сонеты и песни. — М.: Время, 2005. — ISBN 5-9691-0084-6


== Գրականություն ==
«Թոմաս Ուայթ»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Alscher. «Thomas W.» (Վիեննա, 1886); Simonds, «Wyatts and his poems» (Բոստոն, 1889)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Կենսագրությունը և ստեղծագործությունը» (անգլերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-12-ին 
Սըր Թոմաս Ուայթ – կենսագրական տեղականք և Ալեքսանդր Լուկյանովի թարգմանությունները։
Մկրտիչ Աբրահամյան

Մկրտիչ Աշոտի Աբրահամյան (դեկտեմբերի 18, 1939(1939-12-18), Կարզախ, Ախալքալաքի շրջան, Սամցխե-Ջավախեթի մարզ, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - 2008), ռազմական գործիչ։ ՀՀ բանակի գեներալ-լեյտենանտ (1997)։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Չերեպովեցի (ՌԴ) կապի ռազմական ուսումնարանը (1962), ԽՍՀՄ Պաշտպանության նախարարության կապի ռազմական ակադեմիան (1976) և գլխավոր շտաբի ակադեմիայի դասընթացները (1985)։ 1962-1989 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ Հյուսիսկովկասյան, Միջինասիական ռազմական օկրուգներում, ԳԴՀ-ում տեղակայված զորախմբերում, գլխավոր շտաբում, 14-րդ բանակի կապի և Հարավարևմտյան զորամիավորումներում՝ որպես դասակի, վաշտի, գումարտակի, գնդի, բրիգադի հրամանատար, կապի զորքերի պետ։ 1992 թվականի փետրվար-հունիսին՝ ՀՀ Պաշտպանության նախարարության գլխավոր շտաբի պետի առաջին տեղակալ, 1992-1994 թվականներին և 1991-2000 թվականներին՝ պաշտպանության նախարարի տեղակալ, 1994-1995 թվականներին՝ ՀՀ պետնախարարի խորհրդական, 2000-2002 թվականներին՝ ՀՀ գլխավոր ռազմական տեսուչի առաջին տեղակալ։ 2002 թվականին զորացրվել է։
Աբրահամյանը մասնակցել է ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերի պլանների մշակման, ՀՀ բանակաշինության, ռազմական կապի համակարգի զարգացման աշխատանքներին։
Աբրահամյանի անունով է կոչվել Կարծախի դպրոցը։


== Ծանոթագրություններ ==
(7421) Կուսակա

(7421) Կուսակա (անգլ.՝ Kusaka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի ապրիլի 30-ին Յոշիո Կուշիդայի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Յացուգատակեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,604832 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,073 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1367 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1535,56 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234442 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,85° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7421) Կուսակա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Հողմաջուր

Հողմաջուր, գետ Հայաստանի Շիրակի մարզում։ Սկիզբ է առնում Ցողասարի լեռների արևելյան ծայրամասից և Ջրաձոր գյուղի մոտ ձախից միախառնվում Ախուրյանին։ Երկարությունը 16 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաթամի

Բաթամի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բեդիան

Բեդիան (վրաց.՝ ბედიანი), քաղաք Վրաստանի հարավում, Քվեմո Քարթլի երկրամասում, Ծալկայի մունիցիպալիտետում։
Ռուբեն Ավագյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Ավագյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Ռուբեն Հովսեփի Ավագյան, հայ իրավաբան, քաղաքական գործիչ։ Ծնվել է 1943 թվականի օգոստոսի 13-ին Կրասնոդարի երկրամասում։ Ծագումով Կարինի նահանգի Դերջան գավառի Մանց բնակավայրից է։


== Կրթություն ==
Գերազանցությամբ ավարտել է Կամիշինի ռազմական հրամանատարա-տեխնիկական ուսումնարանը,
Տաշքենդի կապի էլեկտրատեխնիկական ինստիտուտը,
Մոսկվայի Ձերժինսկու անվան ռազմական ակադեմիայի միամյա բարձրագույն դասընթացները,
1981 թվականին Մոսկվայում պաշտպանել է գիտական ատենախոսություն՝ ստանալով տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։
Գերազանցությամբ ավարտել է ԽՍՀՄ ՆԳՆ Ակադեմիան և 1991-ին Մոսկվայում պաշտպանել գիտական ատենախոսություն՝ ստանալով իրավաբանական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։


== Ծառայությունը ==
1965-1972 թվականներին ծառայության է գործուղվել Բայկոնուրի միութենական կենտրոն։
1973-2000 թթ. ծառայել է իրավապահ մարմիններում,
1993-1995 թթ., ծառայել է ՀՀ Պաշտպանության նախարարության համակարգում։
Կազմավորել է Պաշտպանության նախարարության պայմանագրա-իրավական և արտաքին հարաբերությունների վարչությունը,
Կազմավորել է Ազգային անվտանգության նախարարության Պայմանագրա-իրավական վարչությունը։
ՀՀ Ազգային անվտանգության նախարարության պայմանագրա-իրավական վարչության պետի պաշտոնից զորացրվել է պահեստազոր գնդապետի զինվորական կոչումով։
1997-2007 թթ. Մոսկվայի նոր իրավաբանական ինստիտուտի Երևանի մասնաճյուղի պրոռեկտոր։
2002 թվականից Երևանի «Մանց» համալսարանի ռեկտոր։


== Պարգևներ ==
Հայրենիքին մատուցած հատուկ ծառայությունների համար 2000 թվականի փետրվարի 19-ին Ռուբեն Ավագյանը պարգևատրվել է անվանական մարտական զենքով։


== Ստեղծագործական գործունեությունը ==
Հեղինակ է 70-ից ավելի գիտական և գիտահանրամատչելի աշխատանքների, որոնց թվում են «Памятники Армянского права», երկհատոր «Հայ իրավական մտքի գանձարան», «Գրիգոր Զոհրապի և Գրիգոր Չուբարյանի իրավական միտքը», «Истоки армянской правовой мысли» (2008 թ.) աշխատանքները։


== Քաղաքական գործունեությունը ==
2000 թվականից «Միավորված հայեր» կուսակցության նախագահն է։
2003 թվականին «Միավորված հայեր» կուսակցության կողմից նա առաջադրվել է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի թեկնածու, որի ընտրություններին և մասնակցել է 2003 թ. փետրվարի 19-ին։
2012 թ. ՀՀ ԱԺ ընտրություններին գլխավորել է «Միավորված հայեր» կուսակցության ընտրացուցակը։


== Երկեր ==
Հայ իրավական մտքի գանձարան, հ. 1, 2, Ե., 2001, 2002։
Գրիգոր Զոհրապի և Գրիգոր Չուբարյանի իրավական միտքը, Ե., 2003։
Памятники армянского права, Е., 2000.


== Ծանոթագրություններ ==
Լավսինկա

Լավսինկա (ռուս.՝ Лавсинка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոլպ գետի ձախ ափում՝ 19 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մոկշա գետն է։ Գետի ենթաավազանը Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010102312110000026672
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110002667
Ավազանի կոդը - 09.01.01.023
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վիգեն Գրիգորյան

Վիգեն Սամվելի Գրիգորյան (օգոստոսի 8, 1951(1951-08-08), Տող, Հադրութի շրջան - 1993, Լեռնային Ղարաբաղ, Ադրբեջան)` հայ ազատամարտիկ, ծնվել է ԼՂԻՄ Հադրութի շրջանի Տող գյուղում։ Եղել է Արցախյան պատերազմի ակտիվ մասնակիցներից։ Մասնակցության դերը հատկապես կարևոր է իր շրջանում կատարած գործունեության առումով։


== Կենսագրություն ==
1972 թվականին ավարտել է Բաքվի Լենինի անվան պետական մանկավարժական համալսարանը։ Դրանից հետո աշխատել է որպես հայոց լեզվի ուսուցիչ Տողի միջնակարգ դպրոցում։
1988 թ․ Արցախյան շարժման սկսելուց հետո նա եղել է Հադրութի շրջանի ամենաակտիվ գործիչներից մեկը։ Աշխատել է միացնել այդ շրջանը Արցախին։
1992 թ․ Վիգենը ստեղծում է "Վրեժ" ֆիդայական խմբակցությունը, որը մեծ դեր է կատարել Հադրութի և շրջակա շրջանների հայ բնակչության պաշտպանության գործում։
1992 թվականին ընտրվել է ԼՂՀ ՊՆ պատգամավոր։ Այդ ժամանակից ի վեր մինչ ողբերգական մահը նա կռվել է ադրբեջանական ուժերի դեմ։
1993 թ․ զոհվում է պայթյունի պատճառով։


== Պարգևներ ==
Նրան հետմահու շնորհվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» II աստիճանի շքանշան։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Պատերազմի տարիներին հանդիպել է Մոնթե Մելքոնյանի հետ, և նրանք սկսել են հետագա գործողությունների ծրագիր մշակել։
2011 թ․ օգոստոսի 8-ին հերոսի 60-ամյակի առիթով ԼՂՀ հարգել են Վիգեն Գրիգորյանի հիշատակը։
Բարա (այլ կիրառումներ)

Բարա, կարող է վերաբերել՝

Բարա - գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում
Բարա - համայնք Ֆրանսիայում
Աթաթուրքի թանգարան (Սալոնիկ)

Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի տուն-թանգարան, պատմական թանգարան Հունաստանի Կենտրոնական Մակեդոնիայի պերիֆերիայի Սալոնիկ քաղաքում։
Թանգարանի ներկայիս շենքում հասակ է առել ժամանակակից Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը։


== Պատմություն ==
Թանգարանը գտնվում է մի շենքում, որտեղ 1881 թվականին ծնվել է Թուրքիայի նախագահ Մուստաֆա Քեմալը։ Այն իրենից ներկայացնում է եռահարկ առանձնատուն, որը տեղակայված է Ապոստալու Պավլուի փողոցի վրա՝ Հունաստանում Թուրքիայի պատվո հյուպատոսության հարևանությամբ։
Նախքին 1912 թվականին հունական բանակի կողմից Սալոնիկի ազատագրումը, այս թաղամասը հայտնի էր Քազըմ փաշայի շրջանի Իսլահաննեի փողոց։ Այն կառուցվել է 1870 թվականին, իսկ 1935 թվականին Սալոնիկի քաղխորհուրդը այն նվիրել է Թուրքիայի Հանրապետությանը։ Թուրքիայի կառավարության որոշմամբ այստեղ կառուցվել է թանգարան, որը նվիրված է Մուստաֆա Քեմալին։
Թանգարանը հիմնադրվել է 1953 թվականին։ Վերակառուցվել է 1981 թվականին։ Որոշ նյութեր այստեղ տեղափոխվել են Ստամբուլից։ Թանգարանի պատերին կան լուսանկարներ, որոնք ներկայացնում են Աթաթուրքի կյանքը՝ տարբեր ժամանակահատվածներում։
1955 թվականի սեպտեմբերին թուրքական հյուպատոսության մոտ ռումբ է պայթել, որը վնասել է նաև թանգարանի շենքը։ Պատասխան սրա՝ Թուրքիայի կառավարությունը սկսել է Ստամբուլի հույն համայնքի ջարդ։ Վեց տարի անց թուրքական դատարանը հայտնաբերեց, որ պայթյուրի հեղինակը եղել է Ադնան Մենդերեսը։ Ի պատասխան սրա՝ Թուրքիան ներողություն է խնդրել Հունաստանից և վերակառուցել թանգարանի շենքը։
1981 թվականին նման մի թանգարան է կառուցվել նաև մայրաքաղաք Անկարայում։


== Տե՛ս նաև ==
Աթաթուրքի հրապարակ


== Ծանոթագրություններ ==