armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Heart Attack (երգ, Թրեյ Սոնգզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Heart Attack (այլ կիրառումներ)«Heart Attack», ամերիկացի երգիչ Թրեյ Սոնգզի երգն է։ Այն թողարկվել է 2012 թվականի մարտի 26-ին, որպես նրա «Chapter V» անվանումը կրող թվով հինգերորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ։ Երգը գրվել է Թրեյ Սոնգզի, Ռիչարդ Բալթերի, Լեքսի և Բենջամին Լևինի կողմից, իսկ երգի պրոդյուսերն են Բենի Բլանկոն և Ռիկո Լավը։ Երգը Մեծ Բրիտանիայի սինգլների պաշտոնական հիթ շքերթում զբաղեցրել է 28-րդ հորիզոնականը, իսկ Միացյալ Նահանգների Billboard Hot 100 հիթ շքերթում այն զբաղեցրել է 35-րդ հորիզոնականը։ 2013 թվականին երգը Գրեմմիի 55-րդ ամենամյա մրցանակաբաշխությունում առաջադրվել է «Լավագույն R&B երգ» մրցանակին, սակայն չի հաղթել։


== Տեսահոլովակ ==
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Բենի Բումը, նկարահանվել է 2012 թվականի ապրիլի 7-ին։ Մեկ ամիս անց՝ մայիսի 4-ին, կայացել է տեսահոլովակի պրեմիերան։ Տեսահոլովակում նկարահանվել է ամերիկացի երգչուհի-երգահան Քելլի Ռոուլենդը։


== Հիթ շքերթներ ==


=== Շաբաթական հիթ շքերթներ ===


=== Տարեվերջյան հիթ շքերթներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
Երգի բառերը Archived 2014-07-27 at the Wayback Machine. MetroLyrics-ում
Պումենենգո

Պումենենգո  (իտալերեն՝ Pumenengo), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը՝ 1591 մարդ։ Խտությունը կազմում է 159 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0363։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==
Զվերխովցի

Զվերխովցի (ուկրաիներեն՝ Зверхівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զվերխովցի գյուղում բնակվում էր 339 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1055 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 321,33 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լյուբով Վոինովա-Շիկանյան

Լյուբով Պավլովնա Վոինովա-Շիկանյան (օգոստոսի 5 (18), 1909, Երևան, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 17, 1990(1990-08-17), Երևան, ԽՍՀՄ), բալետի խորհրդային արտիստուհի։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1945)։ 
Բալետի դերասան և դիրիժոր Դմիտրի Շիկանյանի կինը։


== Կենսագրություն ==
1926 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պարարվեստի ուսումնարանը։ 1926-1927 թվականներին եղել է Նովոսիբիրսկի, 1927-1928 թվականներին՝ Սվերդլովսկի, 1928֊1938 թվականներին՝ Թբիլիսիի օպերայի և բալետի թատրոնների մենապարուհի։
Դերապարերից են՝ Օդետա-Օդիլիա (Չայկովսկու «Կարապի լիճը»), Մեդորա (Ադանի «Կորսար»), Սվանիլդա (Դելիբի «Կոպելիա»), Մայա (Թաքթաքիշվիլու «Մալտակվա»)։
1938 թվականից՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մենապարուհի։ Եղել է Կարինեի (Խաչատրյանի «Երջանկություն») առաջին դերակատարուհին։ Լավագույն դերապարերից են նաև՝ Մարիա (Ասաֆևի «Բախչիսարայի շատրվանը»), Ռայմոնդա (Գլազունովի «Ռայմոնդա»), Գյուլնարա (Ռիմսկի-Կորսակովի «Շեհերազադե»), Խանդութ («Խանդութ», ըստ Սպենդիարյանի երաժշտության), Գայանե (Խաչատրյանի «Գայանե»)։
1934-1938 թվականներին դասավանդել է Թբիլիսիի օպերայի և բալետի թատրոնին կից բալետի ստուդիայում, 1938-1942 թվականներին՝ Երևանի պարարվեստի ուսումնարանում, 1938-1963 թվականներին եղել է Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի բալետի արտիստների մանկավարժ-փորձավարը։
Վոինովա-Շիկանյանի աշակերտուհիներից են Թ․ Գրիգորյանը, Զ․ Քալանթարյանը, Դ․ Ալեքսանյանը, Ժ․ Բաբախանյանը։
Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Տենեևո (գյուղ, Յանտիկովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏենեևոՏենեևո (ռուս.՝ Тенеево, չուվաշերեն՝ Тенеяль), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Յանտիկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 311 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
110 (թիվ)

110 (հարյուր տասը), բնական թիվ, որը գտնվում է 109-ի և 111-ի միջև։


== Մաթեմատիկայում ==
110-ի թվանշանների գումարը հավասար է 2-ի
110-ի թվանշանների արտադրյալը հավասար է 0-ի
110-ը զույգ եռանիշ թիվ է
110-ի քառակուսին հավասար է 12 100-ի
110-ը հարշադի թիվ է
110-ը քառակուսիների հաջորդականության երեք անդամների գումար է՝ 
  
    
      
        110
        =
        
          5
          
            2
          
        
        +
        
          6
          
            2
          
        
        +
        
          7
          
            2
          
        
      
    
    {\displaystyle 110=5^{2}+6^{2}+7^{2}}
  


== Գիտության մեջ ==
Դարմշտադիումի ատոմային համարը


== Այլ ոլորտներում ==
110 թ., Մ.թ.ա. 110 թ.
Տարվա 110-րդ օրը ապրիլի 20-ն է (նահանջ տարիներին՝ ապրիլի 19-ը)
ASCII-ում «n» նշանի համարը
POP3-ն աշխատում է 110 պորտով
Ամուրկա (գետ)

Ամուրկա (ռուս.՝ Амурка), գետ Ռուսաստանի Դաշնությունում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Ակունքը գտնվում է 3607 կմ Օբ գետի աջ ափին։ Գետի երկարությունը 8,900 կմ է։ Ավազանի տարածքը կազմում է 45 կմ²։ Գետի ակունքը գտնվում է 3607 կմ Օբ գետի աջ ափին։ Գետի երկարությունը կազմում է 8,900 կմ, ջրահավաք մակերեսը կազմում է 45 կմ²։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեօբյան ավազանային երկրամասին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ավազանատակը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200312115100008771
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100370
Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Արտաքին հղումներ ==
В статье использована информация, предоставленная Федеральным агентством водных ресурсов из перечня водных объектов, зарегистрированных в государственном водном реестре по состоянию на 29.03.2009.


== Ծանոթագրություններ ==
Էդուարդ Հալիմի

Էդուարդ Հալիմի (ալբ․՝ Eduard Halimi, դեկտեմբերի 8, 1972(1972-12-08), Կորչա, Ալբանիա), Ալբանիայի արդարադատության նախարար (2011 - 2013) ։


== Կենսագրություն ==


=== Կրթություն ===
Էդուարդ Հալիմին ծնվել է 1972 թվականին, Կորկայում։ 1995 թվականին ավարտել է Տիրանայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, 2000 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում ։ 1997 թվականին ավարտել է Ոստիկանական ակադեմիան։


=== Կարիերա ===
2005 թվականից աշխատել է որպես իրավաբան, միաժամանակ աշխատել է որպես խորհրդարանական կոմիտեների փորձագետ։ 2005 թվականի հոկտեմբերին նշանակվել է Ալբանիայի արդարադատության նախարաի տեղակալ և ընտրվել է Տիրանայի քաղաքային խորհրդի անդամ։ 2008 թվականին նշանակվել է պետական գլխավոր փաստաբան։ 2009 թվականին Ալբանիայի ժողովրդավարական կուսակցությունից ընտրվել է Ալբանիայի խորհրդարանի անդամ։ 2009-2011 թվականների պաշտոնավարման ժամանակահատվածում եղել է Ալբանիայի խորհրդարանի իրավական հարցերի խմբակցության քարտուղարը։ 2011 թվականի հուլիսի 21-ին նշանակվել է Ալբանիայի արդարադատության նախարար։ Հալիմին հանդիսանում է Ալբանիայի արդարադատության բարձրագույն խորհրդի անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոշև (գյուղ, Օվրուչի շրջան)

Գոշև (ուկրաիներեն՝ Гошів), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 15-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Գոշև գյուղում բնակվում էր 767 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13,71 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 55,94 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալեքսանդր Բուտկո

Ալեքսանդր Բուտկո (բելառուս․՝ Аляксандр Анатольевіч Буцько, մարտի 18, 1986(1986-03-18), Գրոդնո, Գրոդնոյի մարզ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուսական և ռուսական վոլեյբոլիստ։ Ռուսաստանի հավաքականի կազմում դարձել է 2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի  չեմպիոն։


== Արտաքին հղումներ ==
հեռուստահոլովակ հարցազրույց
«Александр Бутько: русских нигде не любят»։ «Прессбол»։ 3 января 2013։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-03-22-ին։ Վերցված է 2013-03-17 


== Ծանոթագրություններ ==
Կոժայ-Անդրեևո

Կոժայ-Անդրեևո (ռուս.՝ Кожай-Андреево, բաշկիրերեն՝ Кожай-Андреев), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տույմազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 24 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(7397) 1986 QS

(7397) 1986 QS, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի օգոստոսի 26-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,784923 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3323 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2376 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1697,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212072 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,68° անկյուն։
1986 QS աստերոիդը պատկանում է Գեֆյոնի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 766 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,74 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,82 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7397) 1986 QS աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վարվարովշչինա

Վարվարովշչինա (ռուս.՝ Варваровщина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 239 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դեմեր (Գեղամա լեռներ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դեմեր (այլ կիրառումներ)Դեմեր, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Գեղամա լեռների համակարգում, Ծովասար գյուղից 3 կմ հարավ-արևելեք։ Բարձրություն 2005 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆլորենս Նայթինգեյլի անվան շքանշանի դափնեկիր խորհրդային կանանց ցանկ

Ֆլորենս Նայթինգեյլի անվան շքանշան, բուժքույրերի պարգևատրման միջազգային բարձրագույն շքանշան «բացառիկ խիզախության և նվիրվածության համար` զինված բախումներից և բնական աղետներից տուժածներին հոգ տանելիս, կամ օրինակելի ծառայության, հասարակության առողջության կամ բուժքույրական կրթության ոլորտում նորարարական ոգու, հնարագիտության, օրինակելի ծառայության համար»:
Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն մեդալը շնորհում է երկու տարին մեկ անգամ՝ մայիսի 12-ին, Կարմիր խաչի ազգային ընկերությունների առաջարկություններով:
Խորհրդային Կարմիր խաչն շքանշանի համար առաջին անգամ առաջարկ արել է 1961 թվականին։ Այդ նույն 1961 թվականին Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն պարգևատրել է խորհրդային երկու բուժքույրերի։ Դրանք եղել են Իրինա Լևչենկոն և Լիդիա Սավչենկոն։ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության գոյության տարիներին Ֆլորենս Նայթինգեյլի անվան շքանշանով պարգևատրվել են 46 խորհրդային կանայք՝ բուժքույրեր, ռազմական ֆելդշերներ, սանիտարական հրահանգիչներ և բժշկական այլ աշխատողներ։ Բոլորը Ֆլորենս Նայթինգեյլի անվան շքանշանով պարգևատրվել են Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին իրենց անձնուրաց աշխատանքի համար։


== Պարգևատրվածների ցանկ ==
Ֆլորենս Նայթինգեյլի անվան շքանշանի դափնեկիր խորհրդային կանանց ամբողջական ցանկը բերված է Կարմիր խաչի ռուսական միավորման կայքում։


== Տես նաև ==
Ֆլորենս Նայթինգեյլ
Կարմիր խաչի և կարմիր մահիկի միջազգային շարժում


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Мурманцева В. С. Советские женщины в Великой Отечественной войне: 1941—1945. — 2-е изд., перераб. и доп.. — М.: Мысль, 1979. — 293 с.
Советские медицинские сестры, награждённые медалью Флоренс Найтингейл (справочник-каталог музейных фондов). — Л., 1989.
Д. А. Будко. «За истинное милосердие и заботу о людях» // Военно-исторический журнал. — 2006. — № 3 (551). — С. 34—38.
Отвага и милосердие // Журнал «Здоровье». — 1984. — № 3. Архивировано из первоисточника 6 Հուլիսի 2013.
Էնիպեֆս

Էնիպեֆս (հուն․՝ Ενιπέας), գետ Հունաստանում, Պինյոս գետի աջ հոսանքը։ Սկիզբ է առնում Օտրիս լեռնաշղթայի կենտրոնական մասից, Ֆտիոտիդայի ծայրամասային միավոր է Կենտրոնական Հունաստանի ծայրամասում։ Հոսում է Թեսալիական հարթավայրի հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ՝ Լարիսա և Կարդիցա  ծայրամասային միավորների միջով Տրիկալա ծայրամասային միավորում թափվում է Պինոսի մեջ։ Գետի երկարությունը կազմում է 84 կմ։
Անտիկ աշխարհագրության մեջ հայտնի է որպես Էնիպեյ (հին հունարեն՝ Ἐνιπεύς)։ Գետը և նրա աստված Էնիպեյը հիշատակվում են Հոմերոսի կողմից։ Թուկիդիտեսը տեղեկացնում է, որ թեսալացիները խոչընդոտում էին Բրասիդին Էնիպեյը անցնելիս։  Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում հայտնի էր Կուցուկ-Ցանարլիս անվամբ(Κουτσούκ Τσαναρλής)
։


== Ապիդան ==
Մինչև 1970 թվականները գետը անտիկ աշխարհագրության մեջ հայտնի է եղել որպես Ապիդան գետի վտակ (հին հունարեն՝ Ἀπῐδᾰνός), որը թափվում էր Ֆարսալա քաղաքի մոտ։ Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանում Ապիդան գետը հայտնի էր Տաբախանաս կամ Տաբակոս (Ταμπάχανας ή Ταμπάκος) «կաշվե գետ» թուրքերեն՝ tabakhane, նաև Ֆարսալիտիս (Φαρσαλίτης) կամ Բույուկ-Ցանարլիս (Μπουγιούκ Τσαναρλής) («մեծ չինարու գետ») (թուրքերեն՝ çınar «չինար, արևելյան սոսի» և թուրքերեն՝ büyük «մեծ») անուններով; Ապիդան գետը դադարել է հոսել 1970-ական թվականներից։
Ապիդան գետը հաճախ է հիշատակվում հին հունական և լատինական հեղինակների կողմից։ Եվրիպիդեսը գետը հիշատակում է Իֆեգենիան Ավլիդում և Դեկուբա ողբերգություններում и ։


== Ծանոթագրություններ ==
Զազուլին (խուտոր)

Զազուլին (ռուս.՝ Зазулин), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սալդանիա դե Բուրգոս

Սալդանիա դե Բուրգոս (իսպ.՝ Saldaña de Burgos), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բուրգոս պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է՝ Ալֆոս դե Բուռգոս  շրջանում։ Բնակչությունը՝ 183 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Տարածքը ՝ 7757 կմ²։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 9 կմ։
Պետրովսկոե (ավան, Յասինովատսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊետրովսկոեՊետրովսկոե (ուկրաիներեն՝ Петрівське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովսկոե ավանում բնակվում էր 62 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Չիստոպոլի շրջան (Թաթարստան)

Չիստոպոլի շրջան (ռուս.՝ Чистопольский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Թաթարստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1930 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Չիստոպոլ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1823 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 20274 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11,12 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Տինիսխիդի

Տինիսխիդի (վրաց.՝ ტინისხიდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 620 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 1 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1795 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բուրիլովո (գյուղ, Կրիվոե Օզերոյի շրջան)

Բուրիլովո (ուկրաիներեն՝ Бурилове), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կրիվոե Օզերոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուրիլովո գյուղում բնակվում էր 1 117 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4028 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր

Ցուցակում ներկայացված են 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարասկզբի Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրերը ըստ գավառների։


== Շարուր-Դարալագյազի գավառ ==
Աբանա, Բաշնորաշեն


== Սուրմալուի գավառ ==
Ագարակ, Աբասգյոլ, Ալիխանլու, Ալիղամարլու, Ալիղոչաղ, Ալիջան, Ալիքյոսա, Ախվեիս, Աղաբեկ, Աղավեր, Ազդաշ Ներքին, Ազդաշ Վերին, Ազդիզ, Աղմամեդ, Ասլանլու, Ասմա, Աստաֆլու, Արաբկիրլու, Արկաճի, Բազարխանա, Բախչաջիկ, Բանդամուրադ Ներքին, Բանդամուրադ Վերին, Բաշ-Սինակ, Բարբարա, Բլուր, Գանձակ Ներքին, Գանձակ Վերին, Գյուլաբի, Գյուլահմեդ, Գյուլլուջա, Գյունդա, Գրամփա Ներքին, Գրամփա Վերին, Դաշլուջա, Զոր, Թանդուրեկ, Թաքյալթու, Թութ Ներքին, Թութ Վերին, Թուրաբի, Ինջա, Խադըմլու, Խալիֆաբուլաղ, Խալֆալու, Խարաբա-Փարչինիս, Խոշխաբար, Կասումջան, Կարագյոլ, Կարադաշ, Կարակոյունլու, Կարակույ, Կարաջորան, Կարնըխ, Կզըլկուլա, Կըրխբուլաղ, Կյուն-Գյուրմեզ, Կուջաղ, Ղազանչի, Ղազնաֆար, Ղաթրլու Ներքին
Մատաֆիքս

«Մատաֆիքս» (անգլ.՝ Mattafix), բրիտանական նախկին երաժշտական դուետ՝ բաղկացած Մառլոն Ռուդետից (ծ. 1981) և Փրիթեշ Հիրջիից (ծ. 1979 թ.)։ Խումբը ստեղծագործել է հիփ հոփ, առ ընդ բի, ռեգգիի, բլյուզի և ջազ խառնուրդային ոճերում։
Առավել հայտնի է 2005 թվականին թողարկած «Big City Life» սինգլով։
2006 թվականին խումբը հաղթել է լեհաստանյան Սոպոտ քաղաքի ամենամյա երաժշտական փառատոնը։
Երաժշտական գործունեությունը խումբն ավարտել է 2010 թվականին։


== Սկավառակագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2007-05-21 at the Wayback Machine.
Պունակյուլե

Պունակյուլե (էստ․՝ Punakülä), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Սիմեռպալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Միխայիլ Սումգին

Միխայիլ Իվանովիչ Սումգին (ռուս.՝ Михаи́л Ива́нович Сумги́н, փետրվարի 12 (24), 1873, Նիժնի Նովգորոդի մարզ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 8, 1942(1942-12-08), Տաշքենդ, Ուզբեկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային գիտնական, սառույցագիտության հիմնադիրներից։
1895— 1899 թվականներին սովորել է Պետերբուրգի համալսարանում։ 1911 թվականից հետազոտել է հավերժական սառածության երևույթները։ Հավերժական սառածությունն ուսումնասիրող ԽՄՀՄ ԳԱ հանձնաժողովի կազմակերպիչներից 1930, իսկ 1939 թվականներից՝ Սառույցագիտության ինստիտուտի տնօրենի տեղակալը։ Սումգինն առաջինն ի մի բերեց հավերժական սառածության տարածման և նրա ծագման վերաբերյալ տեղեկությունները «Հողի հավերժական սառածությունը ԽՍՀՄ սահմաններում» աշխատության մեջ (1927, 2 հրտ․ 1937), սահմանելով սառցույթագիտության՝ որպես գիտության ինքնուրույն բնագավառի, խնդիրները։


== Ծանոթագրություններ ==
Անաչևո

Անաչևո (ռուս.՝ Аначево, բաշկիրերեն՝ Әнәс), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 338 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թալբոտ շրջան (Ջորջիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թալբոտ շրջան (այլ կիրառումներ)Թալբոտ շրջան (անգլ.՝ Talbot County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.018 կմ² է, բնակչությունը՝ 6.498 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թալբոտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1827 թ.։
(4429) Չինմոյ

(4429) Չինմոյ (անգլ.՝ Chinmoy), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,379542 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8719 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8872 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1340,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268512 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,46° անկյուն։
Աստերոիդը անվանվել է բենգալացի գրող, բանաստեղծ և փիլիսոփա Շրի Չինմոյի (1931-2007) պատվին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
nasa.gov (անգլ.)
Orbit (անգլ.)
(4429) Չինմոյ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Electric Love (երգ)

«Electric Love»–ը ամերիկացի երգիչ և երգերի հեղինակ Բորնսի դեբյուտային սինգլն է։ Երգը սկզբնապես ձայնագրվել է Բորնսի կողմից իր երկրորդ Candy մինի ալբոմի համար, որտեղ այն հայտնվում է որպես առաջին երգ, իսկ ավելի ուշ հայտնվել է որպես Dopamine դեբյուտային ստուդիական ալբոմի երրորդ երգը։ 2017 թվականի փետրվարի 26-ին ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից երգը արժանացել է պլատինե մրցանակի։


== Թողարկում ==
«Electric Love»-ը սկզբնապես թողարկվել է 2014 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՝ Բորնսի երկրորդ՝ Candy EP-ում։ Երգը վերահրատարակվել է որպես Բորնսի Dopamine դեբյուտային ալբոմի երրորդ երգ։
2015 թվականի մայիսի 6-ին «Electric Love» երգի երաժշտական տեսահոլովակը ներբեռնվել է Børns–ի YouTube-յան ալիքում։ Տեսահոլովակում Բորնսը երգում և կիթառ է նվագում, ինչպես նաև կան բազմաթիվ պարողներ և հիանալի գունագեղ անիմացիաներ։


== Կարծիքներ ==
«Electric Love»-ը լավ է ընդունվել ինչպես քննադատների, այնպես էլ հանդիսատեսի կողմից։ NPR-ը այս երգն անվանել է վիրուսային։ The Guardian–ի Քեյթ Հաթչինսոնը բարձր է գնահատել գլեմ ռոքի և «բարձր ձայնի ինտենսիվության» խառնուրդը։ AllMusic-ից Նիլ Զ.Յունգը երգը վերանվանել է որպես՝ «Գերի Գլիթեր սթոմփեր» և «2015 թվականի ամռան ալտ ռադիո հիթ»։ Spin–ից Բրենան Կարլին այս երգը նկարագրել է որպես «հստակ, լողափային փոփ օրհներգ»։


== Հայտնվելը այլ լրատվամիջոցներում ==
Երգը ցուցադրվել է նաև Southwest Airlines-ի երկու գովազդային հոլովակներում։
Երգը ներկայացվել է 2016 թվականի «Նյարդ» թրիլերական ֆիլմում և «Ֆլեշ» դրամայի դրվագներից մեկում։ Այն նաև ներկայացվել է The CW-ի մեկ այլ շոույում՝ iZombie- ում։
Այս երգը նաև հայտնվել է Սկաուտներն ընդդեմ զոմբիների (2015) ֆիլմում։
Երգը հայտնվել է Freak Show ֆիլմում։
Այս երգը ցուցադրվել է 2018 թվականի դրամատիկական Ամեն օր ֆիլմում։ The song featured in the 2018 drama film Every Day.
Երգը ցուցադրվել է 2016 թվականին Լոս Անջելեսի զբոսաշրջային գովազդում։


== Չարթեր ==


== Հավաստագրում ==


== Ծանոթագրություններ ==
Լուցինո (գյուղ, Օդինցովսկի շրջան)

Լուցինո (ռուս.՝ Луцино), գյուղ Ռուսաստանի, Մոսկվայի մարզի Օդինցովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 110 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Քաշունի (այլ կիրառումներ)

Քաշունի, կարող է վերաբերել՝

Քաշունի՝ գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում, մարզկենտրոնից 43 կմ հյուսիս, Որոտան գետի աջ կողմում։
Քաշունի՝ գետ  Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում։


== Տես նաև ==
Քաշունիք (այլ կիրառումներ)
Տվերի պետական տիկնիկային թատրոն

Տվերի պետական տիկնիկային թատրոն, տիկնիկային թատրոն Տվերում, պետական տարածաշրջանային մշակութային հաստատություն։ Գտնվում է Հաղթանակի պողոտայի և Վոլոկոլամսկի պողոտայի խաչմերուկում՝ Հաղթանակի այգու կողքին։ Դահլիճն ըստ որոշ աղբյուրների ունի 360, որոշներում էլ՝ 366 նստատեղ։


== Թատրոնի պատմություն ==
Տվերի պետական տիկնիկային թատրոնը ստեղծվել է 1944 թվականին, իսկ մինչև 1975 թվականը չուներ սեփական բեմ և գործում էր պատանի հանդիսատեսի թատրոնի շենքում, մշակույթի տներում և ակումբներում։
1958 թվականից թատրոնը դարձել է տիկնիկային թատրոնների միջազգային միության (UNIMA) անդամ։ 1975 թվականից սկսած կառույցը գտնվում է Հաղթանակի պողոտայում։


== Թատերախումբ ==
Տվերի պետական տիկնիկային թատրոնի թատերախմբի Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ (ըստ 2009 թվականի թատրոնի կայքի տվյալների).

Միխայիլ Գուսև
Ալեքսանդր Միստրով
Իրինա Զուբարևա
Արկադի Կուլիկով
Նադեժդա Իցկովիչ
Լարիսա Մայխելինչպես նաև

Եկատերինա Մատվեևա
Նատալյա Մաժուգա
Ալեքսանդր Ցարկով
Սերգեյ Օժիգով
Ալեքսանդրա Կոլյուչայա
Օլգա Բրուզե
Իրինա Սիրյաևա
ԱնաստասիաԿուրապովա
Եվգենի Տիտով
Ալեքսանդր Ստանկո


== Խաղացանկ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Կյուլաասեմե

Կյուլաասեմե (էստ․՝ Külaaseme), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կոնգուտա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Եղե՞լ է արդյոք Կարոտինը

«Եղե՞լ է արդյոք Կարոտինը» (ռուս.՝ «А был ли Каротин?»), խորհրդային երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ, դետեկտիվ կատակերգություն։ Ֆիլմը նկարահանվել է Ա. Լուկինի և Վ. Իշիմովի «Խաբուսիկ լռություն» (ռուս.՝ «Обманчивая тишина») վեպի հիման վրա և պատմում է 1933 թվականին Անդրե Մարտիի անվան գործարանի սուզանավերի արտադրության արտադրամասում դիվերսիայի փորձի մասին։ Սյուժեի գծերից մեկի հիմքում իրականում տեղի ունեցած դեպք է («Կայսրուհի Մարիա» գծանավի խորտակումը)։


== Սյուժե ==
1930-ականների սկիզբ։ Նիժնելիմանսկի խորհրդային նավաշինական գործարանում գաղտնի տեղեկատվության արտահոսք է հայտնաբերվել, տեղացի չեկիստներն չեն կարողանում գտնել մեղավորին։
Գիտնականի անվան տակ ժամանած լեգենդար չեկիստ Կարոտինը երկու օգնականների հետ սկսում է քանդել լրտեսական ֆաշիստական կազմակերպության դավադրության թելերը։ Նրա անփորձ, բայց ակտիվ տեղական օգնականները յուրացնում են հակահետախուզության աշխատանքի հիմունքները՝ ընկնելով մեկը մյուսից ծիծաղելի իրավիճակների մեջ։ Ի դեպ, եռյակը բացահայտում է ավելի քան տասնհինգ տարի գործող հետախուզական խումբը, որը, մասնավորապես, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ դիվերսիա է իրականացրել՝ ոչնչացնելով «Սուրբ Մարիա» գծանավը (նախատիպը՝ «Կայսրուհի Մարիա» գծանավ)։ Այնուամենայնիվ, Կարոտինը գտնում է թշնամուն՝ ի դեմս տեղական մարմինների ղեկավարի։
Ժամանակի ընթացքում պարզ է դառնում, որ ցարական գծանավի դեմ դիվերսիայի բացահայտումը խորհրդային հատուկ ծառայությունների մեծ հաղթանակն է, սակայն Կարոտինի անունը մոռացության է մատնվում։


== Դերերում ==
Բորիս Սոկոլով – Ալեքսեյ Ալեքսեևիչ Կարոտին
Վասիլի Միշչենկո – Կիրիլ Ցիբա
Յուրի Պոպովիչ – Լյովա Պոնաչևնի
Իվան Բորտնիկ – Սեմյոն Լիսյուկ
Սերգեյ Գարմաշ – Դենիս Սվիդերսկի
Լյուդմիլա Գուրչենկո – Կուրնատովա-Բորջիա
Իգոր Կվաշա – կինոռեժիսոր Միկիտով-Ռազումնիկ
Ելենա Մայորովա – դերասանուհի Անտոնինա Բարս
Լյուբով Մալինովսկայա – Քսենյա Ստեպանովնա Վորոբեյ
Օլգա Իպոլիտովա – Նատաշա Չիժիկ
Իգոր Դմիտրիև – Օտտո Գրյունեվալդ
Էռնստ Ռոմանով – Իգոր Շևցով
Օլեսյա Մալախովա – Վելսկայա
Վալենտին Նիկուլին – Սբիգնև
Յուրի Լազարև – Էռնստ Շտուրմ
Միխայիլ Ուրժումցև – Գեորգի Վերման
Վիկտոր Ռակով – Ֆրիդրիխ Վերման
Ռոմուալդ (Ռոման) Վիլդան – Գուստավ Վերման
Յանիս Սթրեյչ – Ռուդոլֆ Պետրովիչ
Ալեքսեյ Սելիվյորստով – Գեդրոյցեր, գյուտարար
Իվան Ռիժով – Իոհան Գորոդսկի
Գեորգի Տեյխ – Պֆալց
Սեմյոն Կրուպնիկ – դռնապան (հնչյունավորել Է Յուրի Սարանցևը)
Ելենա Բուշուևա-Ցեխանսկայա – Լյուսիա
Անում Դորհուսո Ադոտեյ – Արչի
Ռասմի Ջաբրայիլով – Մակգրեգորի
Լարիսա Պոլյակովա – Կոզլինսկայա
Գալինա Սեմյոնովա – Արիանդա Շևցովա
Ալեքսանդր Վոկաչ – Լապա-Ստրիժենովսկի
Վլադիմիր Սիչկար – Սիսոյ Գուգնյաև


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Գենադի Պոլոկա, Վլադիմիր Իշիմով և Վիկտոր Դյոմին
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Գենադի Պոլոկա
Գլխավոր օպերատոր՝ Հենրի Աբրահամյան
Նկարիչներ՝ Միխայիլ Շչեգլով և Իրինա Կալաշնիկովա
Կոմպոզիտոր՝ Վենիամին Բասներ
Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Լեոնիդ Զավալնյուկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Եղե՞լ է արդյոք Կարոտինը» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում
Մերի Տե Տաի Մանգակահիա

Մերի Տե Տաի Մանգակահիա (մաորի՝ Meri Te Tai Mangakāhia, մայիսի 22, 1868(1868-05-22), Hokianga Harbour, Far North District, Նորթլենդ, Նոր Զելանդիա - հոկտեմբերի 10, 1920(1920-10-10), Panguru, Far North District, Նորթլենդ, Նոր Զելանդիա), Տե Ռարավա ցեղից, նորզելանդացի, մաորի քաղաքական գործիչ, ֆեմինիստ։ Մանգակահիան կրթություն է ստացել Օքլենդի Սուրբ Մարիամի վանքում, եղել է մասնագետ դաշնակահար։ Ամուսինը` Համիորա Մանգակահիան Հաուրակիից, 1892 թվականին ընտրվել է Մաորիների խորհրդարանի (Կոտահիթանգա) վարչապետ։ Հոկի ծոցում գտնվող խորհրդարանի 1893 թվականի մայիսին կայացած նիստում Մերի Տե Տաի Մանգակահիան առաջարկել է, որ կանանց իրավունք տրվի ընտրել տվյալ խորհրդարանի անդամներին, ինչպես նաև պատգամավոր դառնալ։ Քանի որ այդ ժամանակ մաորիացի շատ կանայք սեփականատեր էին և ինքնուրույն էին տնօրինում հողը, նրա կարծիքով` կանայք պետք է իրավունք ունենային իրենց կարծիքն արտահայտել վարչական հարցերի լուծման ժամանակ։ Չնայած, որ Մերի Տե Տաի Մանգակահիային չի հաջողվել հասնել Մաորիների խորհրդարանում նման որոշման ընդունմանը, սուֆրաժիստ կանանց շարժման ջանքերով 1893 թվականի սեպտեմբերին Նոր Զելանդիայի խորհրդարանն օրենք է ընդունել կանանց հավասար ընտրական իրավունքներ տրամադրելու մասին։ Այսպիսով, Նոր Զելանդիան դարձել է աշխարհում առաջին պետությունը, որը կանանց հավասար ընտրական իրավունքներ է տրամադրել տղամարդկանց հետ։
Մերի Տե Տաին շարունակել է ակտիվորեն զբաղվել նորզելանդական քաղաքականությամբ, եղել է Կոտահիթանգայի կանանց կոմիտեի անդամ։ Կոմիտեն ավելի ուշ վերակազմավորվել է որպես «Մաորի կանանց բարեկեցություն» միություն (անգլ.՝ Maori Women’s Welfare League):
Մահացել է 52 տարեկանում գրիպից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Համառոտ կենսագրություն (մաորի լեզվով) Archived 2008-10-09 at the Wayback Machine.
"So that women may receive the vote", text of Meri Te Tai Mangakāhia's address to the Kotahitanga Parliament in 1893, website of the New Zealand Ministry of Culture and Heritage
He Māngai Wāhine – The Women's Voices a New Zealand On Air documentary ( 5.15 – 15.05 minute mark)
Meri Te Tai Mangakāhia’s parliamentary chest
Գրաֆենրհայնֆելդ

Գրաֆենրհայնֆելդ (գերմ.՝ Grafenrheinfeld), համայնք Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շվանդորֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 3361 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 11,35 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 6 78 136։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Մանուել Մուխիկա Լայնես

Մանուել Մուխիկա Լայնես (իսպ.՝ Manuel Mujica Láinez, սեպտեմբերի 11, 1910(1910-09-11), Բուենոս Այրես, Արգենտինա - ապրիլի 21, 1984(1984-04-21)[…], Կորդովա, Արգենտինա), արգենտինացի գրող, լրագրող, թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Մանուել Մուխիկա Լայնեսը ծագումով ազնվական ընտանիքից է։ Հոր կողմից նախնի Խուան դե Գարայը եղել է Բուենոս Այրեսի հիմնադիրներից, իսկ մորական կողմից Ֆլորենսիո Վարելան՝ 19-րդ դարի հայտնի լրագրող և ռոմանտիկ գրող։ 1920-ական թվականներին՝ երկու տարի, սովորել է Փարիզում։ Հենց այդ ժամանակ էլ գրել է իր առաջին Լյուդովիկ XVII պատմավեպը։ 1928 թվականին ընդունվել է Բուենոս Այրեսի իրավաբանական ֆակուլտետ, սակայն երկրորդ կուրսից հետո թողել է ուսումը։ 1932 թվականից հետո եղել է La Nación ամենօրյա թերթի խմբագիր։
1969 թվականից հետո ընտանիքի հետ ապրել է Կորդոբա նահանգի հին գաղութային Ռայ կալվածատանը։


== Ստեղծագործություններ ==
Glosas castellanas (1936)
Don Galaz de Buenos Aires (1938)
Miguel Cané (padre) (1942)
Canto a Buenos Aires (1943)
Estampas de Buenos Aires (1946)
Aquí vivieron (1949)
Misteriosa Buenos Aires (1950, էկրանավորվել է 1981)
Los ídolos (1952)
La casa (1954)
Los viajeros (1955)
Invitados en el paraíso (1957)
Bomarzo (1962)
El unicornio (1965)
Crónicas reales (1967)
De milagros y de melancolías (1969)
Cecil (1972)
El viaje de los siete demonios (1974)
Sergio (1976)
Los cisnes (1977)
El gran teatro (1980)
El brazalete (1981)
El escarabajo (1982)
Cartas (1984, նամակ)
Cuentos inéditos (1993)
El arte de viajar: antología de crónicas periodísticas (1935—1977) (2007)


== Ճանաչում ==
Նա եղել է Արգենտինայի Գրական ակադեմիայի (1956) և Արգենտինայի Գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ (1959)։ Արժանացել է Արգենտինայի Գրողների միության մեծ պատվավոր մրցանակի (1955), Ազգային գրական մրցանակի (1963), Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանի (1982)։ Մանուել Մուխիկա Լայնեսը եղել է Բուենոս Այրեսի պատվավոր քաղաքացի։ Նրա գրքերը թարգմանվել են տասնյակ լեզուներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Carsuzán M.E. Manuel Mujica Laínez. Buenos Aires: Ediciones Culturales Argentinas, 1962
Font E. Realidad y fantasía en la narrativa de Manuel Mujica Laínez (1949—1962). Madrid: Ediciones José Porrúa Turanzas, 1976
Cruz J. Genio y figura de Manuel Mujica Laínez. Buenos Aires: EUDEBA, 1978
Vázquez M.E. El mundo de Manuel Mujica Láinez. Buenos Aires: Belgrano, 1983
Schanzer G.O. The persistence of human passions: Manuel Mujica Lainez’s satirical neo-modernism. London: Tamesis Books, 1986
Manuel Mujica Lainez, 1910—1984: homenaje. Buenos Aires: Editorial Sur, 1988
Galeota Cajati A. I luoghi della storia in Manuel Mujica Lainez. Pagani: Istituto di studi latinoamericani; Salerno: Edizioni del Paguro, 1999
Caballero Wangüemert M.M. Novela histórica y posmodernidad en Manuel Mujica Láinez. Sevilla: Universidad de Sevilla, 2000
Abate S. El tríptico esquivo: Manuel Mujica Láinez en su laberinto. Bahía Blanca: Universidad Nacional del Sur, 2004
Hernando A.M. Al borde del paraíso: Manuel Mujica Lainez y Córdoba: existencia y territorio: una visión especular del tiempo vivido. Córdoba: El Emporio Ediciones, 2007
Борхес Х.Л Собрание сочинений Т.IV. СПб: Амфора, 2005, с.354


== Արտաքին հղումներ ==
[1](իսպ.)
Мухика Лайнес на сайте IMDB
Սապոն սյուր Մարշ

Սապոն սյուր Մարշ (ֆր.՝ Sapogne-sur-Marche), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 147 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.17 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.41 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 240 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 100 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 50 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 86 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 69-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 17։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,2 %։ 69 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 63 անձ (35 տղամարդ և 28 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (4 տղամարդ և 2 կին)։ 17 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
(1784) Բենգելլա

(1784) Բենգելլա (անգլ.՝ Benguella), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1935 թվականի հունիսի 30-ին Սիրիլ Ջեքսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,403977 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0823 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7257 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1361,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264429 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,47° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1784) Բենգելլա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Զալցբուրգի տաճար

Զալցբուրգի տաճար (գերմ.՝ Salzburger Dom), հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցու տաճար Ավստրիայի Զալցբուրգ քաղաքում։


== Ընդհանուր տեղեկություններ ==
Տաճարը նվիրված է սուրբ Ռուպերտին և Վիրգիլիոս Զալցբուրգցուն (Սուրբ Վիրգիլիոս)։ Այն գտնվում է Զալցբուրգի պատմական կենտրոնում՝ նրա հյուսիսային մասում՝ Զալցախ գետի մոտ։ Ներկայիս կառույցը բարոկկո ոճի է, ունի 101 մ երկարություն, 45 մ լայնություն։ Գմբեթի բարձրությունը 79 մ է, աշտարակի բարձրությունը՝ 81 մ։ Տաճարն ունի 11 խորան, 5 երգեհոն և բազմաթիվ զանգեր, որոնցից ամենահները ձուլվել են 16-17-րդ դարերում։ Գլխավոր երգեհոնը, որը կառուցվել էր 1703 թվականին, 1988 թվականին փոխարինվել է նոր գործիքով, որն արտադրվել է Շվեյցարիայում։ Տաճարն ունի 900 նստատեղ։ Միաժամանակ տաճարում կարող են գտնվել 10.000 մարդ։


== Պատմություն ==

774 թվականի սեպտեմբերի 25-ին եպիսկոպոս Վիրգիլիոս Զալցբուրգցին օծել է ներկայիս տաճարի տեղում կանգնած առաջին քրիստոնեական տաճարը, որը կառուցված է եղել ռոմանական ոճով։ 1167 թվականի ապրիլի 4-ի լույս 5-ի գիշերը Զալցբուրգը, այդ թվում և տաճարը, կայսր Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսի հրամանով այրել է կոմս Ֆոն Պլայնը այն բանի համար, որ արքեպիսկոպոս Կոնրադ II ֆոն Բաբենբերգ արքեպիսկոպոսը հրաժարվել է ճանաչել Ֆրիդրիխի առաջադրած հակապապ Վիկտոր IV-ին։
Տաճարը կրկին վերականգնվել է արքեպիսկոպոս Կոնրադ III Վիտելսբախի կողմից, սակայն այրվել 1312 թվականին։ Վերջին հրդեհի ժամանակ կրակն այնքան ուժեղ է եղել, որ եկեղեցու զանգերը հալվել են։ 1598 թվականի չորրորդ հրդեհից հետո արքեպիսկոպոս Վոլֆդիտրիխ ֆոն Ռայտենաուի հրամանով եկեղեցու վնասված հին շենքը մերձակա 55 տների հետ քանդվել է, և նրա տեղում Վինչենցո Սկամոցիի նախագծով 1614 թվականին հիմնադրվել է նոր եկեղեցի։ Տաճարի նոր շենքն օծվել է 1628 թվականի սեպտեմբերին։ Օծման այս տոնը որոշ պատմաբանների կարծիքով Զալցբուրգի գոյության ողջ ընթացքում ամենաշքեղ տոնակատարությունն է եղել։ 1859 թվականին վերակառուցման աշխատանքների ժամանակ տաճարում նոր հրդեհ է բռնկվել։
1944 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Զալցբուրգի տաճարը վնասվել է ամերիկյան բանակի կողմից Զալցբուրգի ռմբակոծման արդյունքում, քանդվել է տաճարի գմբեթը։ Վերականգնողական աշխատանքներն ամբողջությամբ ավարտվել են 1959 թվականին։


== Տաճարին առնչվող հայտնի մարդիկ ==
Տաճարում է օծվել ավստրիացի կոմպոզիտոր Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտը։
Տաճարում ծառայել է ուշ վերածննդի շրջանի կոմպոզիտոր, վաղ բարոկկոյի ժամանակաշրջանի կոմպոզիտոր Ստեֆանո Բերնարդինին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Franz Fuhrmann: Salzburger Dom. 18. Auflage. Christliche Kunststätten Österreichs, Nr. 4. St. Peter, Salzburg 1999.
Ferdinand Grell: Das Salzburger Dombüchlein — zum 350-jährigen Bestand des Doms, geweiht von Paris Lodron am 25. September 1628. Verlag der Salzburger Druckerei, Salzburg 1978, ISBN 3-85338-125-1.
Johannes Neuhardt: Der Dom zu Salzburg: offizieller Führer des Domkapitels. Fotos: Kurt Gramer. 2. Auflage. Große Kunstführer, Nr. 78. Schnell & Steiner, Regensburg 1998, ISBN 3-7954-1139-4.


== Արտաքին հղումներ ==
Զալցբուրգի տաճարի պաշտոնական կայք
Զբոսաշրջության ավստրիական ներկայացուցչության պաշտոնական ուղեցույց
Կոմսոմոլսկոե (գյուղ, Ժովտնևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոմսոմոլսկոեԿոմսոմոլսկոե (ուկրաիներեն՝ Комсомольське), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1939 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոմսոմոլսկոե գյուղում բնակվում էր 474 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,375 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռոսարիո դե Լերմա (դեպարտամենտ)

Ռոսարիո դե Լերմա (իսպ.՝ Departamento de R-o de Lerma), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Սալտա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 5110 կմ2։ Բնակչություն 33700 մարդ։ Բնակչության խտությունը 6,6 մարդ2։ Վարչական կենտրոնը Ռոսարիո դե Լերմա է։


== Աշխարհագրություն ==
Դեպարտամենտը գտնվում է Սալտա պրովինցիայի հյուսիսում։ Սահմանակից է՝

հյուսիս-արևելքում ՝ Խուխուն պրովինցիային,
արևելքում՝ Սալտա և Լա Կարդերա դեպարտամենտին,
հարավ-արևելքում՝ Սեռիլոս դեպարտամենտին,
հարավում՝ Չիկոանա դեպարտամենտին,
հարավ-արևմուտքում՝ Կաչի դեպարտամենտին,
արևմուտքում՝ Լա Պոմա դեպարտամենտին.


== Խոշորագույն բնակավայրեր ==
Հարավային Կորգովա

Հարավային Կորգովա ռուս.՝ Южная Коргова, գետ Արխանգելսկի մարզում, Ռուսաստանում, հոսում է Վերխնետոեմսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կորգովա գետի ձախ ափին՝ 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 11 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000027296
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  103002729
Ավազանի կոդը - 03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Pandemic Studios

Pandemic Studios, համակարգչային խաղերի մշակմամբ զբաղվող ընկերություն, որը հիմնադրվել է 1998 թվականին։ 2007-ից 2009 թվականներին համարվել է Electronic Arts-ի դուստր ընկերություն։ Ավելի ուշ ընկերությունը փակվեց, իսկ աշխատակիցների մեծ մասը սկսեցին աշխատել Electronic Arts-ում։ Սկզբնական շրջանում ընկերությունը եղել է ակախ։ Ավելի հայտնի է՝ Full Spectrum Warrior, Star Wars: Battlefront, Destroy All Humans!, Mercenaries 2 և The Saboteur խաղերով։ 


== Պատմություն ==
Pandemic Studios ընկերությունը, հիմնադրվել է Ջոշ Ռեզնիկի և Էնդրյու Գոլդմանի կողմից, ովքեր ժամանակին աշխատել էին Activision ընկերության համար։ Activision-ը ակտիվորեն ներդրումներ էր իրականացնում Pandemic-ում և օգնում էր նոր ընկերության կազմավորնան հարցում։ 
2000 թվականին ընկերությունը բացեց իր երկրորդ ստուդիան Բրիսբեն քաղաքում։ Նոր ստուդիայի առաջին խաղը դարձավ Army Men: RTS, որը թողարկվել է 2002 թվականին, խաղային համակարգերի համար։ Այս ստուդիան հետագայում նաև մշակեց Destroy All Humans! խաղը։ 
2003 թվականին Լոս Անջելեսում տեղակայված ստուդիան տեղափոխվեց Սանտա Մոնիկա։ 
2005 թվականի նոյեմբերին հայտարարվեց Pandemic Studios և BioWare-ի համագործակցության մասին, որը ֆինանսավորվում էր՝ Elevation Partners ֆոնդի կողմից։ 2007 թվականի հոկտեմբերի 11-ին հայտնի դարձավ, որ VG Holding Corp․, որին պատկանում էին Pandemic Studios և BioWare-ի բաժնետոմսերի մեծ մասը, կգնվի Electronic Arts-ի կողմից։ 
2009 թվականի փետրվարին Բրիսբենեի ստուդիան փակվեց։ 
2009 թվականի նոյեմբերին Electronic Arts-ը կրճատեց իր աշխատակիցների թիվը ավելի քան 1500-ով, որի արդյունքում հեռացվեցին Pandemic-ի բոլոր աշխատակիցները։ Նոյեմբերի 17-ին ЕA-ը պաշտոնապես հաստատեց Pandemic-ի փակվելու մասին, հեռացվեցին 228 աշխատակիցները, թողնելով միայն 35 աշխատակից The Saboteur-ի հետագա աջակցման համար։ Ի պատասխան այս ամենին, մի քանի նախկին աշխատակիցներ հրապարակեցին հրաժեշտի տեսահոլովակ։


== Խաղեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Joystick

Joystick, ֆրանսիական ամսագիր, որը նվիրաված է համակարգչային խաղերին, լույս է տեսել 1988-ից մինչև 2012 թվականները։
Պարբերականը սկսել է թողարկվել 1988 թվականի աշնանից որպես շաբաթաթերթ և կրել է Joystick Hebdo։ Պարբերականի գաղափարի հեղինակը և գլխավոր խմբագիրը՝ Մարկ Անդերսենն է։ 1990 թվականին պարբերականը փոխեց անվանումը դառնալով Joystick և սկսվեց լույս տեսնել ամիսը մեկ անգամ։
1993 թվականին պարբերակնը ձեռք բերվեց Hachette Digital Presse հրատարակչության կողմից, որն իր հերթին 2003 թվականին գնվեց Future plc ընկերության կողմից։ 2012 թվականին փակվեց Future-ի ֆրանսիական ենթաբաժինը, որը պատճառ հանդիսացավ շատ պարբրականների փակման համար, այդ թվում նաև Joystick-ի։ Պարբերականի վերջին համարը թողարկվել է 2012 թվականի նոյեմբերին։ 2013 թվանանի փետրվարին Anuman Interactive ընկերությունը գնեց Joystick բրենդի իրավունքները և նույն տարում ստեղծեց Joystick Replay-ը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջրկոտեմ դեղատու

Ջրկոտեմ դեղատու (լատ.՝ Nasturitum officinale), խաչածաղկավորների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։


== Նկարագրություն ==
Մինչև 60 սմ բարձրությամբ, հաստ սնամեջ ցողունով և արագ աճող հավելյալ արմատներով բազմամյա խոտաբույս է։ Կենտ-փետրաձև տերևները կազմված են 2-7 զույգ օվալաձև տերևիկներից։ Խոշոր և ձվաձև գագաթնային տերևիկը կոթունավոր է։ Կարճ ողկույզներում հավաքված են ծաղիկները, որոնք սպիտակ են և քառանդամ։ Պսակը բաժակից կրկնակի երկար է, իսկ առէջաթելերը մանուշակագույն են։ Սերմերը դասավորված են երկու շարքերով՝ կարճ, գծային փքված պատիճակներում։


== Տարածվածություն ==
Մեղրատու բույս է, որն աճում է ստորին լեռնային գոտու խոնավ վայրերում, աղբյուրների մոտ, գետափերին, հաճախ նաև ջրում։ Հանդիպում է Տավուշի, Լուռու, Արմավիրի, Արարատի, Կոտայքի, Սյունիքի մարզերում, Երևանում։ Որպես բանջարեղենային բույս աճեցվում է որոշ եվրոպական երկրներում։


== Նշանակություն ==
Գլիկոզիդներ, ալկալոիդներ, սապոնիններ, կալիումի, երկաթի, ֆոսֆորի աղեր պարունակող վիտամիններով հարուստ բույս է։ Սերմերից ստանում են մանանեխի փոխարեն օգտագործվող ճարպային և եթերային յուղ («մանանեխային յուղ»)։


== Ծանոթագրություններ ==
Յայլի

Յայլի (Յալլի, Զոփի), հայկական ժողովրդական խմբապար։


== Ընդհանուր նկարագիրը ==
Պարեղանակի չափը՝ 2/4։ Պարում են տղամարդիկ։ Տարածված է Հայաստանի Նոյեմբերյանի, Իջևանի շրջաններում, Զանգեզուրում և Ղարաբաղում։ Ունի երկու տարբերակ։ Առաջինը՝ պարում են ձեռքերը բռնած, ուղղակի աջ շարժմամբ, արագ տեմպով։ Երկրորդում ընտրում են պարագլուխ («մայր»), բոլոր պարողները վերցնում են մեկական ճիպոտ և իրար ետևից շարված, առանց ձեռքերը բռնելու՝ պարում, կրկնելով պարագլխի այլևայլ շարժումները, եթե մեկը սխալվեց կամ ուշացավ՝ մնացած պարողները, շարժումը կատարելուց հետո, նրան «ծեծում են» ձեռքի ճիպոտներով։ Պարը կապված է հնագույն պաշտամունքային արարողությունների հետ։ Պարի և պարեղանակի տեմպը գործողության համաձայն արագանում կամ դանդաղում է։
2018 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ադրբեջանի «Յալլի» անունով հայտնի պարը (քոչարի, թենզերե) տեղ է գտել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի անհապաղ պահպանության կարիք ունեցող ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ցուցակում ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Լուկոշկինո (գյուղ, Ելեցկի շրջան)

Լուկոշկինո (ռուս.՝ Лукошкино), գյուղ Ռուսաստանի, Լիպեցկի մարզի Ելեցկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալեքսանդրի բագին

Ալեքսանդրի բագին, հեթանոսական տաճար Կիլիկյան Հայաստանում, Ամանոս լեռների ստորոտում, Ալեքսանդր Մակեդոնացու պարսիկների դեմ տված Իսոսի ճակատամարտի վայրի (մ.թ.ա. 331) մերձակայքում։ Հիշատակում է Կիկերոնը, որն անձամբ եղել է այստեղ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ղպտիական գրականություն

Ղպտիական գրականություն, ղպտիների գրականությունը, որը գոյություն է ունեցել 4 - 18–րդ դարերում։ Առաջացել է Եգիպտոսում քրիստոնեության տարածման հետ և հիմնականում զարգացել վանքերում։ Ղպտիական առաջին գրավոր հուշարձանները եղել են Հին ու Նոր Կտակարանների, քրիստոնեական աստվածաբանների երկերի և այլ գործերի թարգմանությունները հունարենից։ Ամենամեծ գրողն է համարվում պատմական գործիչ Շենուտեն (մահացել է 451 թ.)։
Ղպտիական գրականության ներկայացուցիչ է Անտոն Մեծը։
Ղպտիերենով ստեղծվել է վարքագրական հարուստ գրականություն, որը ազդեցություն է գործել միջնադարյան Եվրոպայի գրականության վրա։ Լայն ճանաչում են ունեցել ճգնավորների մասին առասպելները։ Առաջին հազարամյակի վերջին զարգացել է պոեզիան, գրվել են հեքիաթի և խրատական բնույթի ստեղծագործություններ։
Արաբերենի կողմից ղպտիերենը դուրս մղվելուց հետո էլ ստեղծվել են գործեր արդեն մեռած, գրքային ղպտիերենով («Տրիադոն», պոեմ, XIV դ.)։ Մինչև 18-րդ դար ղպտիերենով դեռևս գրվել են եկեղեցական հիմներ։


== Արտաքին հղումներ ==
Ղպտիական գրականության ակնարկ (անգլերեն լեզվով)