Ազատ Թորոսյան

Ազատ Նիկողոսի Թորոսյան (դեկտեմբերի 19, 1941(1941-12-19), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 14, 2023(2023-01-14), Վիտեբսկ, Բելառուս), ազգությամբ հայ խորհրդային և բելառուսական քանդակագործ, գրաֆիկ, Բելառուսի նկարիչների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ազատ Թորոսյանը ծնվել է Երևանում։ Հայրը՝ մասնագիտությամբ աղյուսագործ Նիկողոսը, որդու ծնվելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ։
1963 թվականին Թորոսյանն ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, այնուհետև 1963-1964 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտում, իսկ 1969 թվականին՝ Լենինգրադի Վ․ Ի․ Մուխինայի անվան բարձրագույն գեղարվեստաարդյունաբերական ուսումնարանում։
1969 թվականի դեկտեմբերի 30-ին աշխատանքի բաշխումով նա ժամանել է Վիտեբսկ, որտեղ էլ ապրում է մինչ օրս։ Վիտեբսկում Ազատ Թորոսյանն ընտանիք է կազմել․ այնտեղ ծնվել և մեծացել են նրա երեք երեխաները՝ որդին և երկու դուստրերը։
Ազատ Թորոսյանը Բելառուսի նկարիչների միության անդամ է 1972 թվականից։


== Ստեղծագործական ուղի ==
Ազատ Թորոսյանը 1970 թվականից մասնակցում է գեղարվեստական ցուցահանդեսների։ Ստեղծագործում է մոնումենտալ, ճարտարապետադեկորատիվ և հաստոցային պլաստիկայի բնագավառում՝ ստեղծելով հուշարձաններ, դեկորատիվ քանդակներ, ռելիեֆներ, մանրաչափ պլաստիկա, գրաֆիկա։

Թորոսյանի հիմնական ստեղծագործությունները։Լիոզնոյի շրջանի Օսիպենկի գյուղի մոտ գտնվող Խորհրդային Միության հերոս Լեոնիդ Տիխմյանովի անվան բարձունքում գտնվող հուշարձան (1970-1973, ճարտարապետ Զ. Օզերովայի հետ համատեղ),
«Բժշկություն» դեկորատիվ-գեղարվեստական կոմպոզիցիա Նավապոլացկի պոլիկլինիկայի շենքի ճակատին (1975, համահեղինակ՝ Բ. Կուզմիչով),
«Տիեզերք» դեկորատիվ ռելիեֆ Նավապոլացկի «Կոսմոս» կինոթատրոնի ճակատին (1975-1977),
«Հին Վիտեբսկ» դեկորատիվ ռելիեֆ Վիտեբսկի «Վիտեբսկ» հյուրանոցի վրա (1975-1977),
«Մուսա» քանդակ Վիտեբսկի «Մաստացտվա» գործարանի առջև՝ «Պրավդա» թերթի փողոցում (1975-1977),
«Բժշկություն» կոմպոզիցիա Վիտեբսկի պոլիկլինիկայի շենքի ճակատին (1979),
քանդակագործական երկու խմբեր Վիտեբսկի Հաղթանակի հրապարակում (1979-1985),
Խորհրդային Միության հերոսների բրոնզե կիսանդրիների շարք Բեշենկովիչի գյուղի թանգարանի համար (1980-ական թվականներ),
շատրվաններով «Երեք գետերի՝ Վիտբայի, Լուչոսայի, Դվինայի միախառնումը» քանդակագործական կոմպոզիցիա Վիտեբսկի Լենինի փողոցում (1985-1991),
Խորհրդային Միության հերոս Ֆեոդոր Բլոխինի հուշատախտակ և բարձրաքանդակ Վիտեբսկի համանուն կամրջի վրա (1992-1995),
Հայտնի կոմպոզիտորների 15 քանդակային դիմանկարներ Վիտեբսկի երաժշտական ուսումնարանում (1994-1997),
«Լիրա» քանդակ Լիոզնո գյուղի երաժշտական դպրոցի մոտ (1994-1997),
«Մայրություն» քանդակներ Վիտեբսկի բժշկական համալսարանի նախասրահում (2000-2001),
«Բժշկության Հիգեա աստվածուհի» շատրվան Վիտեբսկի բժշկական համալսարանի մոտ (2006),
Վիտեբսկի շրջանի Կոպտի գյուղի հուշահամալիրում Հայրենական մեծ պատերազմում զոհված թաթարստանցի զինվորների հիշատակը հավերժացնող հուշանշան (2009),
Վիտեբսկի շրջանի Բաբինիչի գյուղում 825-րդ գումարտակի անհայտ զինվորի հուշասյուն (2009),
Նովոլուկոմլ քաղաքում ինտերնացիոնալիստ զինվորների հուշանշան (2009),
Մարկ Շագալի կիսանդրի Լիոզնոյում,
Ծառայությունը կատարելիս զոհված ոստիկանների հիշատակը հավերժացնող նշան Վիտեբսկի Ֆրունզեի պողոտայում գտնվող մարզային գործկոմի ներքին գործերի վարչության շենքի մոտ
Խորհրդային Միության հերոսներ Լ. Մ. Դովատորի, Պ. Մ. Ռոմանովի, Կ. Ա. Աբազովսկու, Մ. Ն. Տկաչենկոյի, Ի. Ի. Ստրոչկոյի, Մ. Ա. Վիսոգորեցի կիսանդրիներ,
«Հանդիպում» քանդակային կոմպոզիցիա Վիտեբսկի երկաթուղային կայարանի առաջին կառամատույցում (Ալեքսանդր Գվոզդիկովի հետ համահեղինակությամբ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Азат Тарасян // Саюз творцаў [Выяўленчы матэрыял] — A Union of creators : фотаальбом / уклад. і аўт. тэксту М. Цыбульскі ; аўт. уступ. У. Андрэйчанка; фат. В. Балоціна, М. Цыбульскага. — Мн. : Беларусь, 2005. — С. 123. — На беларус. і англ. мовах.
Тарасян Азат Нікагосавіч // Беларускі саюз мастакоў : 1938—1998 : энцыкл. даведнік / аўт.-склад. Б. А. Крэпак [і інш.]. — Мн. : ВТАА «Кавалер Паблішэрс», 1998. — С. 545. — На беларус. і англ. мовах.
Цыбульский М. Л. Торосян Азат Никогосович / М. Л. Цыбульский // Регионы Беларуси : энцикл. : в 7 т. / редкол.: Т. В. Белова (гл. ред.) [и др.]. — Мн. : Беларус. Энцыкл. імя П. Броўкі, 2011. — Т. 2 : Витебская область. Кн. 2. — С. 522—523.
Котович Т. В. Скульптура. Объекты. Витебск // Азат Торосян стр. 7-23


== Արտաքին հղումներ ==
Мемориальную доску в честь маршала Баграмяна открыли в Витебске
Голесник С. Сегодня 70-летие освобождения от немецко-фашистских захватчиков отмечает Лиозненщина
Нерсесян Н. Азат Торосян: «Больше всего мне нравится создавать фонтаны»
Баграмян Иван Христофорович. Обелиск в Полоцке