Բրետ Իստոն Էլլիս

Բրետ Իստոն Էլլիս (անգլ.՝ Bret Easton Ellisմարտի 7, 1964(1964-03-07)[…], Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ժամանակակից ամերիկացի գրող։


== Կենսագրություն ==
Բրետ Իստոն Էլլիսը ծնվել է 1964 թվականի մարտի 7-ին ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ Հայրը` Ռոբերտ Մարտին Էլլիսը, կառուցապատող էր (a property developer), մայրը` Դեյլ Էլլիսը, տնային տնտեսուհի էր։ Նրանք ամուսնալուծվում են 1982 թվականին` տղայի` քոլեջ ընդունվելուց շատ չանցած։ Մինչև տասնութ տարեկանը տղան հաճախ է բռնության ենթարկվում հոր կողմից, որը լուրջ խնդիրներ ուներ ալկոհոլի հետ։ Ռոբերտ Էլլիսը մահանում է 1992 թվականին` այդպես էլ չհաշտվելով որդու հետ։ Նրանց բարդ հարաբերությունները հետագայում արտացոլվում են Բրետ Իստոն Էլլիսի ստեղծագործություններում. մասնավորապես,  ամենահայտնի հերոսի` Պատրիկ Բեյտմանի կերպարն ստեղծելիս նա իբրև նախատիպ օգտագործում է իր հոր անձը (թեև հետո ավելի ուշ կայացած հարցազրույցի ժամանակ Էլլիսը դա կհամարի իր կողմից բացարձակ սուտ, որը ծնվել է իր դժկամությունից` խոստովանելու, որ մեծ մասով Բեյտմանին կրկնօրինակել է հենց իրենից): Ոչ պակաս իրարամերժ պատասխաններ է տալիս Էլլիսը տարբեր ժամանակներում իր կենսագրությանը, մասնավորապես անձնական կյանքին վերաբերող տարբեր հարցերին։ Այսպես օրինակ. մի հարցազրույցի ժամանակ խոսելով իր կյանքում Մայքլ Կապլանի նշանակալի դերի մասին` որպես ընկեր և սիրեկան, որի մահը ծառայեց իբրև կատալիզատոր` ավարտելու համար «Լունապարկ» վեպը, մի ուրիշ անգամ հայտարարում է, որ Մայքը կմեռներ ևս մեկ անգամ, եթե իր և Բրետի մասին լսեր «սիրեկան» բառը, չնայած նաև խոստովանում է տարիների հետ ուժգնացող «անորոշ սեռականությունը» (անգլ.` "indeterminate sexuality") և «ցանցի երկու կողմերում խաղալու» փորձը  (անգլ.՝ "both sides of the fence"): 2012 թվականին գրողն այնուամենայնիվ հաստատեց իր համասեռամոլ լինելը։
Բրետ Իստոն Էլլիսը ուսումնասիրում է երաժշտություն Նոր Անգլիայում` Բենինգթոնի ազատ արվեստների  քոլեջում, որտեղ 1986 թվականին ստանում է բակալավրի աստիճան։ Նրա ուսուցիչներից մեկը եղել է գրող և լրագրող Ջո Մակգիննիսը։ Ավելի ուշ այս ուսումնական հաստատությունը կդառնա նախատիպը գրողի հորինած Քեմդեն-քոլեջի, որում ծավալվելու են նրա «Սեքսի կանոնները» (անգլ.`The Rules of Attraction) գրքի գործողությունները։
Իր առաջին վեպը`«Զրոյից պակաս» (անգլ.`Less Than Zero,  1985), որը Էլլիսի` գրելու վարպետության դասընթացի կուրսային աշխատանքն է, հրատարակում է դեռևս ուսանող լինելով։ Լոս Անջելեսի ոսկի երիտասարդության` սեքսով ու բռնությամբ լի կյանքի մասին գիրքը լավ արձագանքների է արժանանում մամուլում և հաջողություն ունենում  ընթերցողների շրջանում. առաջին տարին այն սպառվում է 50 հազար տպաքանակով։ 1987 թվականին Էլլիսը տեղափոխվում է Նյու Յորք, որտեղ հրատարակում է իր երկրորդ վեպը` «Սեքսի կանոնները» (անգլ.`The Rules of Attraction):
Ամենից շատ, այդ թվում նաև սկանդալային ճանաչում է ձեռք բերում Բրետ Իստոն Էլլիսի` 1991 թվականին լույս տեսած «Ամերիկյան հոգեգարը» (American Psych) վեպը։ Դեռևս հրատարակվելուց առաջ գիրքն արդեն առաջացնում է խիստ ընդվզումներ մի շարք հասարակական կազմակերպությունների շրջանում, որոնք մեղադրում են հեղինակին բռնություն և կնատյացություն քարոզելու մեջ։ Մյուս կողմից էլ Էլլիսին պաշտպանում են ամերիկյան գրականության այնպիսի երևելի դեմքեր, ինչպես Նորման Մեյլերը։ Հասարակական դժգոհությունը ստիպում է փոխել հրատարակչին, և  «Ամերիկյան հոգեգարը», ճիշտ է, որոշ ուշացումով, բայց լույս է տեսնում։ Արյունոտ սպանություններ իրականացնող (հնարավոր է, սոսկ իր ֆանտազիաներում) ուոլստրիտցի հաջողակ յուպպի (yuppie) Պատրիկ Բեյտմանի մասին վեպը դառնում է ԱՄՆ գրքի շուկայի նշանակալի իրադարձություն։
«Ինֆորմատորներ» (The Informers ) գրքի էկրանավորման ժամանակ (2008, ռեժիսոր Գրեգոր Ջորդան) Բրետ Իստոն Էլլիսը առաջին անգամ հանդես է գալիս որպես սցենարի հեղինակ և պրոդյուսեր։ 2010 թվականին գրողը հրատարակում է «Կայսերական ննջարաններ» ( Imperial Bedrooms )գիրքը` իբրև իր «Զրոյից պակաս» դեբյուտային վեպի շարունակություն։
2012 թվականին Էլլիսը սցենար է գրում «Կանյոններ» (The Canyons ) անկախ ֆիլմի համար։ Պոլ Շրեդերի ֆիլմը` Լինդսի Լոհանի և Ջեյմս Դինի մասնակցությամբ, թողարկվեց 2013 թվականին, բայց հիմնականում եղան նեգատիվ արձագանքներ քննադատների կողմից, ու ցուցադրությունից հավաքվեց քիչ գումար։


== Մատենագրություն ==
Զրոյից պակաս / Less Than Zero (1985)
Ամերիկյան հոգեգարը / American Psycho (1991)
Ինֆորմատորներ / The Informers (1994)
Լունապարկ / Lunar Park (2005)
Կայսերական ննջարաններ / Imperial Bedrooms (2010)
«Կանյոններ» / The Canyons  (2012)


== Էկրանավորումներ ==
1987 — Զրոյից պակաս / Less Than Zero
2000 — Ամերիկյան հոգեգարը/ American Psycho
2002 — Սեքսի կանոնները / The Rules of Attraction
2004 — Ընտրյալները / Glitterati
2008 — Ինֆորմատորները / The Informers (առաջին աշխատանքն է որպես հեղինակ և պրոդյուսեր)
TBA — Լունապարկ / Lunar Park (նկարահանումները նախապատրաստվում են


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բրետ Իստոն Էլլիսի պաշտոնական կայքէջ(անգլ.)
Բրետ Իստոն Էլլիսի հարցազրույցը The Times ամսագրում(անգլ.)