armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ֆլայ (գետ)

Ֆլայ (անգլ.՝ Fly River), գետ Նոր Գվինեա կղզում։ Գետի մեծ մասը հոսում է Պապուայի Արևմտյան շրջանով։ Համարվում է այս երկրի երկրորդ ամենաերկար գետ Սեպտիկ գետից հետո։ Մի փոքր հատված ծառայում է որպես Ինդոնեզիայի հետ պետական սահման։

Գետի ակունքը գտնվում է Սթար լեռներում՝ մոտավորապես 3000 մետր բարձրության վրա։ Հոսում է հարավային, ապա հարավարևելյան ուղղությամբ՝ թափվելով Պապուա ծովածոց։ Գետի վերին մասը գտնվում է բարձրլեռնային գոտում, միջին և ներքին մասերը հոսում են ընդարձակ նորգվինեական հարթավայրերով։ Գետը նավարկելի է մինչև Կիունգա քաղաքը, որը գտնվում է գետաբերանից մոտ 800 կմ հեռավորություն վրա։ Գետաբերանում առաջանում է խոշոր՝ 56 կմ լայնությամբ էստուարիում։ Դելտայի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 7100 կմ2՝ 8 մետր միջին խորությամբ։ Քանի որ այդտեղ մեծ քանակությամբ հող և ողողատ է լվացվում, որը տանում է գետը, էստուարիաներում կան շատ կղզիներ, որոնցից ամենախոշորներն են Կիվային, Պուրուտուն, Վաբուդան, Աիբինիոն, Միբուն և Դոմորին։
Ֆլայի հիմնական վտակներն են Սթրիքլենդը և Օկ Թեդի գետերը։ Գետի ընդհանուր երկարությունը մոտավոր 1120 կմ է, իսկ ավազանի մակերեսը՝ 76000 կմ2։ Կլիմայական պայմանները (ամենից առաջ տեղումների քանակը) շատ տարբեր են գետի հոսքի ընթացքում։ Գետի վերին մասում կլիման շատ խոնավ է, այստեղ թափվում են մինչև 10000 մմ տեղումներ, բայց անձրևային սեզոնները և չորացումներ չեն տարբերակվում։ Միջին և ներքևի մասերում տեղումների քանակը կախված է մուսսոններից և պասսատներից, այդ պատճառով դրանք մշտական չեն։ Ընդհանուր առմամբ այս շրջանում թափվում են 3500 մմ-ից ոչ պակաս տեղումներ։
Գետի եվրոպացի հայտնագործողը եղել է բրիտանական «Ֆլայ» նավի նավապետ Ֆրենսիս Պրայս Բլեքվուդը, ով 1842 թվականին ուսումնասիրում էր Պապուա ծովածոցի արևմտյան ափերը։ Հենց նավի անունով էլ գետը ստացել է իր ժամանակակից անվանումը։ 1876 թվականին գետը ուսումնասիրում էր իտալացի ճանապարհորդ Լուիջի Մարիա դ'Ալբերտիսը, ով իր «Նևա» գնացքով մինչև 900 կմ խորացավ Նոր Գվինեա կղզու խորքերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Գալինա Արզումանյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Արզումանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Գալինա Անդրեասի Արզումանյան (դեկտեմբերի 2, 1925(1925-12-02), Դնեպր, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 6, 1997(1997-01-06), Երևան, Հայաստան), հայ կլինիկական բջջաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1969), պրոֆեսոր (1971):


== Կենսագրություն ==
Գալինա Արզումանյանը ծնվել է 1925 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Դնեպրոպետրովսկ (Ուկրաինա) քաղաքում։ 1946 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1948-1960 թվականներին եղել է Հանրապետական հիվանդանոցի կլինիկաախտորոշիչ լաբորատորիայի վարիչ, 1960-1965 թվականներին՝ Ռենտգենաբանության և ուռուցքաբանության ԳՀԻ կլինիկաախտորոշիչ, 1965-1976 թվականներին՝ իր նախաձեռնությամբ հիմնած կլինիկաբջջաբանության բաժինների, 1976-1997 թվականներին՝ Հանրապետական կլինիկաբջջաբանության ախտորոշիչ կենտրոնի վարիչ։ 1976 թվականին եղել է ՀԽՍՀ բժիշկ-լաբորանտների ընկերության նախագահը։
Աշխատանքները վերաբերում են նախաքաղցկեղային վիճակների, քաղցկեղի բջջաբանության ախտորոշման հարցերին։ Շուրջ 150 գիտական աշխատանքների հեղինակ է։
Մահացել է 1997 թվականի հունվարի 6-ին, Երևանում։


== Երկեր ==
Цитологическая диагностика фоновых, предраковых состояний, рака шейки матки и эндометрия, 1983.
Цитологическая диагностика предраковых состояний и рака молочной железы, 1975.


== Գրականություն ==
Айриян А. П. Армянские учёные-медики. - Ер., 1998 - 276 с. ISBN 99930-1-001-7


== Ծանոթագրություններ ==
Մեժիգորկա (գյուղ, Նեմիրովի շրջան)

Մեժիգորկա (ուկրաիներեն՝ Межигірка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մեժիգորկա գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,581 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 46,47 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մայսկի (գյուղ, Ուստ-Աբականսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄայսկիՄայսկի (ռուս.՝ Майский), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ուստ-Աբականսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 15 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դուզագրամա

Դուզագրամա (վրաց.՝ დუზაგრამა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Սագարեջոյի շրջանում։ Կենտրոնի բարձրությունը 470 մետր է։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 621 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տյառնընդառաջ

Տյառնընդառաջը կամ մանուկ Հիսուսի ընծայումը տաճարին, Հայոց եկեղեցու տոներից է։ Հայոց եկեղեցին Տյառնընդառաջը տոնում է փետրվարի 14-ին՝ Քրիստոսի աստվածահայտնությունից (հունվարի 6) քառասուն օր հետո։

Տյառնընդառաջ նշանակում է «ելնել Տիրոջն ընդառաջ», տարածված է նաև Տերընդեզ, Տըրընդեզ, Տըրընտես, որոնք ծագել են «Տերն ընդ ձեզ» անվանումից։ Հայոց Եկեղեցու կանոնի համաձայն՝ տոնի նախօրեին՝ երեկոյան ժամերգությունից հետո, կատարվում է նախատոնակ։ Այն ավետում է Տերունի տոնի սկիզբը։ Սովորաբար նախատոնակի արարողության ավարտին կատարվում է Անդաստանի արարողություն, որի ընթացքում օրհնվում են աշխարհի 4 ծագերը։ Անդաստանին հաջորդում է մոմերի օրհնության արարողությունը։ Եկեղեցուց վերցրած կրակով եկեղեցիների բակերում վառվում են խարույկներ՝ իբրև Քրիստոսի լույսի խորհրդանիշ։


== Ծագումնաբանությունը ==
Հնում ծնողներն առաջնեկ տղա երեխային քառասուն օրականում տանում էին տաճար։
Հովսեփն ու Մարիամը մանուկ Հիսուսին նույնպես տանում են տաճար։
Ըստ հին հրեական (մովսեսական) կրոնի, տղաբերքից քառասուն օր անց մայրը պարտավոր էր այցելել տաճար՝ զոհ մատուցելու, «սրբազան» հրով ու ջրով սըրբվելու և նորածնին օրհնելու համար։ Կրոնական ավանդության համաձայն՝ Տիրամայր Մարիամը ծիսական այդ արարողությունը կատարել է որդու ծննդյան օրից՝ հունվարի 6-ից (հուն. և լատին. եկեղեցիներում՝ դեկտեմբերի 25-ից) 40 օր անց՝ փետրվարի 14-ին (հուն, և լատին, եկեղեցիներում՝ փետրվարի 2-ին)։ Սիմեոն անունով մի ազնիվ ու արդար մարդ, Հիսուսին տեսնելով, հասկանում է, որ նա փրկություն ու լույս կլինի մարդկանց համար և ընդառաջ է գալիս նրանց։ Այստեղից էլ առաջացել է Տյառնընդառաջը, և նվիրված է քառասնօրյա Հիսուսին տաճար բերելուն։
Նշելով այդ օրը (կոչվում է «Քառասնօրյա գալուստ Քրիստոսի ի տաճար»)՝ հավատացյալներն իբր «ընդառաջ են ելնում տիրոջը» (որից էլ՝ «Տյառնընդառաջ» անվանումը)։ 
Տյառնընդառաջի մեջ պահպանվել են հինավուրց՝ նախաքրիստոնեական մաքրագործական, հատկապես հրապաշտական ծեսեր։ Այդ օրը եկեղեցիների ու տների բակերում, տանիքներին, փողոցներում վառում են խարույկներ, երգելով ու աղոթելով պտտվում դրանց շուրջ, նորապսակ հարսներին թռցնում բոցերի վրայով (իբր մաքրագործվելու և ծնունդը նվիրագործելու համար), ամուլ կանայք «սուրբ» կրակով այրում են իրենց զգեստի փեշերը ամոքվելու հույսով ևն։ Խարույկների մոխիրը երդիկներից շաղ են տալիս տների ու գոմերի մեջ, ինչպես նաև տնամերձ հողերին՝ մաղթելով տարվա առատություն, արգասավորություն, «տեր ընդ ձեզ» (որից էլ՝ տոնի «Տրնդեզ» ժողովրդական անվանումը)։ 


== Արտաքին հղումներ ==
Տյառնընդառաջ | qahana.am Archived 2022-02-14 at the Wayback Machine.
Ասիա (Ֆամագուստայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ասիա (այլ կիրառումներ)Ասիա կամ Աշա (հուն․՝ Άσσια, թուրքերեն՝ Paşaköy), մեծ գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանի հարավարևմտյան մասում։ Գյուղը դե ֆակտո գտնվում է Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն կոչվող պետության վերահսկողության ներքո։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 3,561 մարդ, մեծամասնությունը թուրք կիպրացիներ են։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Լյաոհե

Լյաոհե (չինարեն ավանդ. 遼河, հեշտ. 辽河 , պինին: Liáohé), գետ Չինաստանի հյուսիս֊արևելքում։ Կազմավորվում է Սիլյաոհե և Դունլյաոհե գետերի միախառնումից, թափվում Դեղին ծովի Լյաոդունի ծոցը։ Երկարությունը 1430 կմ է, նավարկելի է մինչև Շուանլյաո քաղաքը։ Գետաբերանում է Ինկոու ծավային նավահանգիստը։


== Անվանում ==
Անվանումն առաջացել է Լյաո պետության անվանն ավելացնելով հե «գետ» բառը․ ստացվել է Լյաոհե, այսինքն՝ «Լյաոյի գետ»։


== Ծանոթագրություններ ==
Բրուքլին

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բրուքլին (այլ կիրառումներ)Բրուքլին (անգլ.՝ Brooklyn), ԱՄՆ Նյու Յորք քաղաքի ամենամարդաշատ բնակավայրերից է։ Ըստ մարդահամարի տվյալների (2016 թվական) Բրուքլինում ապրում է 2 629 150 բնակիչ։ Բրուքլինի սահմանները ձգվում են մինչև Քինգս թաղամաս և հարավ-արևմուտքում մինչև Լոնգ Այլենդ։ Ունի կամրջային կապեր Մանհեթենի և Սթեյթեն Այլենդի հետ։ Բրուքլինը համարվում է ԱՄՆ-ում ամենախիտ բնակեցված բնակավայրը Մանհեթանից հետո։
Բրուքլինի ընդհանուր տարածքը 247 քառակուսի կիլոմետր է (ոչ ջրային տարածքը` 180 քառակուսի կիլոմետր, ջրային տարածքը` 67 քառակուսի կիլոմետր)։
Բրուքլինը 1898 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 1890-ական թվականները երկար քաղաքական քարոզարշավից հետո ճանաչվեց, որպես անկախ նահանգային թաղամաս (նախկինում համարվում էր գյուղ, ապա քաղաք Նյու Յորքի պետական սահմանադրության շրջանակներում)։ Բրուքլինը դեռևս պահպանում է իրեն բնորոշ մշակույթը։ Այն ներառում է հինգ բաղակացուցիչ համայնք։
2010 թվականից Բրուքլինը դարձել է ձեռնարկատիրությունների և նորագույն տեխնոլոգիաների ժամանակակից կենտրոն։


== Անվանում ==
Բրուքլին անունը վերցված է Breucelen անունից, որը հոլանդերեն նշանակում է ճահիճ։ 1646 թվականին ընտրված անվանումը առաջին անգամ պաշտոնապես տպագրվել է 1663 թվականին։ Վերջին երկու հազարամյակների ընթացքում Հոլանդիայում քաղաքի անվանումները գնալով փոխվել են` Բրաքոլա, Բրոկկկե, Բրոկկեդե, Բրոկլեդե, Բրուքլանդիա, Բրուկլեն և վերջապես Բրուքլին։ Բրուքլին անվան հետ այնքան փոփոխություններ են կատարվել, որ մարդկանց մոտ երբեմն շփոթմունք է առաջանում։


== Աշխարհագրություն ==
Բրուքլինի ընդհանուր տարածքը կազմում է 97 քառակուսի մղոն (247 քառակուսի կիլոմետր), որի 71 քառակուսի կիլոմետր (73%), իսկ 26 քառակուսի կիլոմետր (27%) ջուրն է։ Այս թաղամասը երկրորդ ամենամեծ թաղամասն է (հողային տարածքով) Նյու Յորքում։ Բրուքլինը գտնվում է Լոնգ Այլենդ կղզու արևմտյան հուշարձանի մոտակայքում։ Բրուքլինի ջրային սահմանները բավականին մեծ են, այն ընդգրկում է` Ջամայկա Բեյը, Ատլանդիան օվկիանոսի մի մասը, Նարոուները և շատ այլ տարածքներ։ Բրուքլինի արևելքում գտնվում է Քուինս նահանգը, այն տեղակայված է Ջոն Քենեդիի անվան միջազգային օդանավակայանի մոտակայքում` թաղամասից մի քանի մղոն հեռավորության վրա։
Միկրոբյուրետային եղանակ

Միկրոբյուրետային եղանակ, սպիտակուցների որոշման եղանակներից մեկը, որը հիմնված է հիմնային միջավայրում պեպտիդային կապերի և Cu2+-ի փոխազդեցության վրա։ Ռեակցիայի արդյունքում առաջանում է կոմպլեքս միացություն, որն ունի մանուշակագույն գունավորում։


== Փորձի ընթացքը ==
Սպիտակուցի 0,2 մլ լուծույթին ավելացնում են 3,5 մլ NаОН լուծույթ և 0,2 մլ Բենեդիկտի ռեակտիվ։ Սենյակային ջերմաստիճանում խառնուրդը ինհիբացնում են 15 րոպե և սպեկտրոֆոտոմետրում են 330 նմ ալիքի երկարության տակ։ Այնուհետև կառուցում են ստուգիչ կորը սպիտակուցի ստանդարտ լուծույթի հիման վրա։


== Սպիտակուցների հայտնաբերման այլ մեթոդներ ==
Լոուրիի եղանակ
Բյուրետի եղանակ
Բրեդֆորդի եղանակ


== Գրականություն ==
Ruth F. Itzhaki, D.M. Gill A micro-biuret method for estimating proteins // Analytical Biochemistry — Volume 9 — Issue 4 — 1964 — 401—410


== Արտաքին հղումներ ==
Սպիտակուցի որոշումը արյան շիճուկի մեջ Archived 2007-12-22 at the Wayback Machine.
Քիմիական ռեագենտներ Archived 2010-02-13 at the Wayback Machine.
Քեհրիզ

Քեհրիզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր
Lider TV

«Lider TV» (ադրբ.՝ Lider televiziyası), Ադրբեջանի պետական տեղեկատվական-ժամանցային հեռուստաալիք, հեռարձակվում է 2000 թվականի սեպտեմբերի 1-ից։ Ալիքը փակվել է 2021 թվականի հունիսի 1-ին։ 


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ադրբ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Մոլոստովո (գյուղ, Բորսկի շրջան)

Մոլոստովո (ռուս.՝ Молостово), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բորսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բոնդարիևկա (այլ կիրառումներ)

Բոնդարիևկա, կարող է վերաբերել՝

Բոնդարիևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում
Բոնդարիևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում
Բոնդարիևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կոլոմակի շրջանում
Բոնդարիևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում
Բոնդարիևկա - գյուղ, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում
Շիլկայի շրջան

Շիլկայի շրջան (ռուս.՝ Шилкинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Անդրբայկալյան երկրամասում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Շիլկա։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 6440 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 45345 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7,04 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Հոլենբախ

Հոլենբախ  (գերմ.՝ Hollenbach), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Այխախ Ֆրիդբերգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2328 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) Տարածքը կազմում է 26,12 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 71 140։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Ֆիլիպպո Յուվարա

Ֆիլիպպո Յուվարա, կամ Ջուվարրա (իտալերեն՝ Filippo Juvara, մարտի 7, 1678(1678-03-07), մարտի 27, 1678(1678-03-27) կամ 1678, Մեսինա, Սիցիլիա, Իտալիա - հունվարի 31, 1736(1736-01-31)[…] կամ 1736, Մադրիդ, Իսպանիա), իտալացի ճարտարապետ, ուշ բարոկկոյի վառ ներկայացուցիչ։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Հռոմում, Կարլո Ֆոնտանայի մոտ։ Աշխատել է 1714-ին Մեսսինայում, 1714 - 1735-ին՝ հիմնականում Թուրինում, 1719 - 1720-ին՝ Պորտուգալիայում, 1735-ից Մադրիդում։


== Գործեր ==
Յուվարայի գործերից են Թուրինում՝ Պալացցո Մադամայի (1718 - 1721) ճակատը և աստիճանները, Պալացցո Ռեալեի վերակառուցումը (1720 - 1722), Սանտա Մարիա դել Կարմինե եկեղեցին (1735 -1736), Թուրինի շրջակայքում՝ Սուպերգա վանքի և եկեղեցու համալիրը (1715 - 1731), Ստուպինջի որսորդական դղյակը (1729 - 1734)։


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Խույթ

Խույթ, գրաբար՝ Խոյթ (արտասանվում է Խույթ), գավառ Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի կազմում, գտնվում է Սասունի արևելյան կողմում, Տարոն գավառից հարավ-արևելք, Սանասունք լեռան հարավային կողմում։ Խիստ լեռնային գավառ է, ցուրտ կլիմայով և աղքատ բնությամբ։


== Կլիմա ==
Ուներ մոտ 1190 կմ² տարածություն՝ շրջապատված անտառապատ լեռներով։ Կլիման բարեխառն է, մակերևույթը՝ հարթ։ Կենտրոնն էր համանուն բերդը։ Գավառի միջով հոսում է Բռնաշեն գետը։ Խույթը սահմանակից էր Սասուն գավառին, ուստի աղբյուրներում հաճախ այդ երկու տեղանունները գործածված են միևնույն նշանակությամբ։


== Պատմություն ==
4-րդ դարի երկրորդ կեսին միացվում է Տարոնի Մամիկոնյանների նախարարությանը, իսկ արաբական տիրապետության շրջանում և ավելի ուշ Սասունի հետ կազմում էր մեկ իշխանություն։ Խույթի հայությունը հայտնի էր օտար լուծի նկատմամբ իր ոչ հնազանդ վերաբերմունքով, Խույթից էր Հովնանը, որը 9-րդ դարի կեսերին Հայաստանում արաբական լծի դեմ ծավալված ապստամբության նշանավոր առաջնորդներից էր։
Խութեցիները հնուց հայտնի էին իրենց ազատասեր ու քաջակորով բնավորությամբ։ Նրանց կենցաղը, բարքերը, նիստուկացը նկարագրել է IX—X դդ. պատմագիր Թովմա Արծրունին՝ 851—852 թթ.-ի ժողովրդական ապստամբության առնչությամբ։ Այս ապստամբության ժամանակ Խույթի լեռնականները, Հովնան Խութեցու գլխավորությամբ, 851 թ.-ի գարնանամուտին, իջնելով լեռներից, ծանր պարտության են մատնել արաբական խալիֆայության զորքին, սպանել նրա զորապետ Յուսուփին։ Այդ դրվագը արտացոլվել է «Սասունցի Դավիթ» էպոսում։ Ապստամբությունը հիշատակում են նաև արաբ մատենագիրներ Բելազուրին և Թաբարին, Հայաստանի անկախության կորստից հետո էլ Խույթը պահպանել է իր կիսանկախ վիճակը։
1459—1460 թթ.-ին հակաթուրքական պայքարին մասնակցելու նպատակով Խույթից, որպես բանագնաց, Հռոմ է մեկնել (պապի հետ բանակցելու) Հեթումը։ 1514 թվականից հետո Խույթն ընկել է օսմանյան Թուրքիայի տիրապետության տակ։ Թուրքիայի կազմում Խույթը մտնում էր Բիթլիսի վիլայեթի մեջ՝ Բռնաշենի հետ կազմելով առանձին նահիե։


== Ճարտարապետական կոթողներ ==
Խույթում XV դարում հիշվում է Քեռգու գյուղաքաղաքը։ Այդտեղ էր գտնվում Սբ. Աղբյուրիկ (Աղբերկա) կամ Վանդիր վանքը, որը կառուցվել էր V—VI դդ.։ Վանքը եպիսկոպոսանիստ էր, ուր իր կյանքի վերջին տարիներին եղել է Գրիգոր Մագիստրոսը։ Գմբեթավոր էր, պարսպապատ և ծառայում էր որպես ամրոց։ X—XIII դդ. այն եղել է Սասունի իշխանների դամբարանը։


== Եղեռնի տարիներին ==
1915 թ.-ին Խույթն ուներ 19 հայաբնակ գյուղ։ Բնակչության մեծ մասը զոհվել է 1915 թ.-ի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ 1916 թ.-ի գարնանը ռուս կազակների մի զորամաս մտել է Խույթ և ազատել նրա մնացած բնակիչներին (որոնք եղեռնի ժամանակ թաքնվել էին լեռնածերպերում) և տեղափոխել Մուշ՝ ապահովելով նրանց սննդամթերքով։ 1917 թ.-ի վերջին Խույթի ողջ մնացած բնակիչներն անցել են Արևելյան Հայաստան և բնակություն հաստատել Աշտարակի ու Թալինի շրջանների գյուղերում։
Խույթի Կոռ գյուղում է ծնվել հայ նշանավոր փիլիսոփա, Գլաձորի համալսարանի հիմնադիր Ներսես Մշեցին (XIII—XIV դդ.)։


== Տես նաև ==
Տուրուբերան
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Գրականություն ==
Թ. Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»
Պետոյան Վ., Սասնա ազգագրությունը, Ե., 1965


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Ծանոթագրություններ ==
Յաղուբլը

Յաղուբլը, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 41, իսկ 1908-ին՝ 245 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բրանցի

Բրանցի (իտալերեն՝ Branzi), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 762 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 30 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 25 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0345։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սուրբ Սան Բարտոլոմեոն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0345 71006


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Յութենայմ

Յութենայմ (ֆր.՝ Uttenheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 578 մարդ, բնակչության խտությունը` 121.17 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.77 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 23 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 407 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 329-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 78։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,8 %։ 329 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 304 անձ (155 տղամարդ և 149 կին)։ Գործազուրկ են եղել 25 անձ (13 տղամարդ և 12 կին)։ 78 անաշխատունակներից 27-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 36-ը` թոշակառուներ, իսկ 15-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սպի (ֆիլմ, 2014)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սպի (այլ կիրառումներ)Սպի (անգլ.՝ The Cut, թուրքերեն՝ Kesik), հայոց ցեղասպանությանը նվիրված հայտնի գերմանաբնակ թուրք ռեժիսոր Ֆատիհ Ակինի 2014 թվականի արտադրության ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Այս ֆիլմը Հայկական ցեղասպանության մասին է։
Մի երիտասարդ մարդ, ում անունն է Նազարեթ Մանուկյան աքսորվում է իր հայրենի գյուղից՝ Մարդինից։ Աքսորումից հետո նա հասկանում է, որ իր աղջիկները կարող են ողջ լինել։ Նա ճանապարհորդում է աշխարհի տարբեր մասերով՝ իր աղջիկներին գտնելու համար։
Վերջապես նա գտնում է իր աղջիկներից մեկին` Լուսինեին և իմանում, որ Արսինեն վարակվել էր անապատում և մահացել մի քանի տարի առաջ։


== Նկարահանող անձնակազմ ==
ռեժիսոր - Ֆաթիմ Աքին
պրոդյուսերներ - Կառլ Բաումգարտները, Ռեյնհարդ Բրյունդիգը և Ֆաբիեննա Վոնյեն
սցենարիստներ - Ֆաթիմ Աքին, Մարդիկ Մարտին
օպերատոր - Ռայներ Քլաուսման
երաժշտություն - Ալեքսանդր Հաք
մոնտաժ - Էնդրյու Բրդ


== Դերակատարներ ==


== Նկարահանումներ ==
Ֆիլմի նկարահնման վայրեր են Կուբա, Հորդանան, Գերմանիա, Մալթա, Կանադա։


== Մրցանակներ և առաջադրումներ ==


== Ֆիլմի պրեմիերան տարբեր երկրներում ==
«Սպի» ֆիլմի առաջին պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի Օգոստոսի 31-ին, Իտալիայի Վենետիկի ֆիլմերի փառատոնի շրջանակում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Սպի» ֆիլմի պաշտոնական կայք:(գերմ.)
«Սպի»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում(անգլ.)
«Սպի»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։(ռուս.)
Ֆրիդոն Խառատյան

Ֆրիդոն Մովսեսի Խառատյան (1915, Արծվաշեն, Հայաստան -), հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Ծնվել է Հին Բաշքենդ գյուղում։ 1931 թվականին, ավարտելով ծննդավայրի յոթամյա դպրոցը, ընդունվել է Դիլիջանի մանկավարժական տեխնիկումը, 1934 թվականին այն ավարտելուց հետո նշանակվել է Շամշադինի շրջանի Բերդի № 1 միջնակարգ դպրոցում որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ 1939 թվականին զորակոչվել է խորհրդային բանակ։ Զինվորական ծառայությունը դեռ չավարտած՝ սկսվել են Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունները։ Կռվել է Ուկրաինական երկրորդ ռազմաճակատում։ 1943 թվականի սեպտեմբերին ծանր վիրավորվել է և երկար բուժումից հետո, 1944 թվականին կրկին մեկնել է կռվի դաշտ։ Զորացրվել է պատերազմի ավարտից հետո և Բերդում անցնել ուսուցչական աշխատանքի։
Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով և մարտական ծառայության մեդալներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Դենի Լևան

Դենի Լևան (ֆր.՝ Denis Lavant, հունիսի 17, 1961(1961-06-17), Նյոյի սյուր Սեն, Սենա, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի դերասան։ Հայտնի է որպես ռեժիսոր Լեոս Կարաքսի «Ալտեր էգո» և նկարահանվել է նրա համարյա բոլոր ֆիլմերի գլխավոր դերերում։


== Կենսագրություն ==
Լևանը ծնվել է Փարիզի Նյոյի-սյուր-Սեն արվարձանում (Օ-դը-Սեն դեպարտամենտ)։ 1982 թվականին սկսել է նկարահանվել կինոյում։ 1983 թվականին նրան նկատել է ռեժիսոր Լեոս Կարաքսը, ով փնտրում էր դերասան իր առաջնաելույթային՝ «Տղան հանդիպում է աղջկան» ֆիլմի գլխավոր դերում նկարահանելու համար։ Լևանը նաև խաղացել է ռեժիսորի հաջորդ երկու ֆիլմերում՝ «Վատ արյուն» (1986) և «Սիրեկանները Նոր կամրջից» (1991). երկու ֆիլմերում էլ նրա խաղընկերը եղել է Ժյուլիետ Բինոշը։ «Սիրեկաններ Նոր կամրջից» ֆիլմում դերակատարման համար ներկայացվել է Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակի լավագույն դերասանի համար։ Կարաքսի երեք ֆիլմերում Լևանը կրել է Ալեքս անունը, որ ռեժիսորի իրական անունն է։
1999 թվականին Լևանը կատարել է Կլեր Դենիի «Գեղեցիկ աշխատանք» ֆիլմի գլխավոր դերը, որը կարելի է համարել 90-ականների ֆրանսիական կիեմատոգրաֆիայի գագաթնակետը։ 2007 թվականին խաղացել է Չարլի Չապլինի նմանակի դերը ամերիկացի ռեժիսոր Հարմոնի Կորինայի «Պարոն Մենակություն» ֆիլմում։ Այդ ֆիլմի համար դերասանն ստիպված է եղել անցնել անգլերենի դասընթացներ։ 2008 թվականին Լևանը նկարահանվել է Լեոս Կարաքսի «Տոկիո» ֆիլմում։ Լևանի կերպարը խոսում էր անհայտ լեզվով և ապրում էր քաղաքային կոյուղում, որտեղից հազվադեպ էր դուրս գալիս, որպեսզի հարձակվի մարդկանց վրա։
Քանի որ Դենի Լևանը նախկինում եղել է ակրոբատ և ունի ճկուն մարմին, նա ֆիլմերում հաճախ կատարում է պարային համարներ։ «Սիրեկանները նոր կամրջից» ֆիլմի համար նա սովորեց ոչ միայն ակրոբատիկ շարժումներ, այլ նաև կրակ կուլ տալ։
Դենի Լևանը նաև ելույթ է ունեցել թատրոնի բեմում և արժանացել է բավականին շատ դրական գնահատականների։


== Ծանոթագրություններ ==
Հերբերտ Բարգես

Հերբերտ Լարրի Բարգես (անգլ.՝ Herbert Larry Burgess, փետրվարի 25, 1883(1883-02-25), Մանչեսթեր, Լանկաշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - 1954, Մանչեսթեր, Լանկաշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, ով հանդես է եկել անգլիական Մանչեսթեր Սիթի և Մանչեսթեր Յունայթեդ ակումբներում։ Որպես մարզիչ ՄՏԿ Բուդապեշտի հետ հաղթել է Հունգարիայի առաջնությունը, մարզչական կարիերայի վերջում մարզել է իտալական Ռոմանː


== Ծանոթագրություններ ==
Մակաոյի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Մակաոյի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ներկայացնում է Մակաոն ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Մակաոյի ֆուտբոլի ասոցիացիայի կողմից։
Մակաոյի հավաքականը ոչ մի անգամ չի մասնակցել Աշխարհի առաջնություններին և Ասիայի գավաթներին։
ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 184-րդ հորիզոնականը՝ 2017 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մակաոյի ֆուտբոլի ասոցիացիայի պաշտոնական կայքը Archived 2010-09-14 at the Wayback Machine.
Մակաոյի հավաքականը FIFA.com-ում Archived 2017-06-20 at the Wayback Machine.
Մակաոյի հավաքականը soccerway.com կայքում
Անտոնին Բեչվարժ

Անտոնին Բեչվարժ (չեխ․՝ Antonín Bečvář, հունիսի 10, 1901(1901-06-10), Brandýs nad Labem, Բրանդիս նադ Լաբեմ Ստարա Բոլեսլավ - հունվարի 10, 1965(1965-01-10), Բրանդիս նադ Լաբեմ Ստարա Բոլեսլավ)՝ չեխ աստղագետ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Պրահայի Կարլի համալսարանը, 1941 թ. հիմնադրել է Սկալնատե Պլեսո աստղադիտարանը Վերին Տատրայում և հայտնաբերել է C/1947 F2 գիսաստղը։ 1947 թվականից սկսել է աշխարհում լայն ճանաչում ստացած աստղային երկնքի ատլասների կազմումը։
Նրա պատվին են իրենց անուններն ստացել (4567) Բեկվար աստերոիդը և Լուսնի վրայի Բեչվարժ խառնարանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բեչվարժի երկնային ատլասները
Լուսնի թանգարան

«Լուսնի թանգարան» (անգլ.՝ Moon Museum), վեց ամերիկացի հեղինակների՝ Ռոբերտ Ռաուշենբերգի, Դեյվիդ Նավրոսի, Ջոն Չամբերլենի, Կլես Օլդենբուրգի, Մայերս Ֆորեսթի և Էնդի Ուորհոլի գեղարվեստի ստեղծագործությունը կերամիկական թիթեղի վրա, որի չափսերը 1,9 սմ × 1,3 սմ են։
Ենթադրվում է, որ այդ թիթեղն իբր թաքուն ամրացված է եղել Ապոլլո լուսնային մոդուլի ոտքերից մեկին և արդյունքում Լուսնի վրա է մնացել Ապոլոն-12 էքսպեդիցիայի արդյունքում։ Համարվում է առաջին տիեզերական արտ-օբյեկտը։ Սակայն անհնար է հստակ հաստատել, որ թիթեղը մնացել է Լուսնի վրա՝ դրա համար հատուկ տիեզերական առաքելություն չուղարկելով։


== Նկարագրություն ==
Ստեղծագործությունն իրենից ներկայացնում է 1,9 սմ × 1,3 սմ չափերի կերամիկական թիթեղ, որի վրա տեղադրված են վեց սև-սպիտակ աշխատանքներ։


=== Վերին շարք ===
1) Էնդրյու Ուորհոլի նկարն է։ 2) Ռոբերտ Ռաուշենբերգի «Գիծը»։ 3) Դեյվիդ Նավրոսի սև քառակուսին՝ սպիտակ բարակ գծերով։


=== Ներքին շարք ===
1) Ջոն Չամբերլենի «Սխեման»։ 2) Կլես Օլդենբուրգի «Երկրաչափական Միկի Մաուս»։ 3) Ֆորեսթ Մայերսի համակարգչով ստեղծած նկարը, որը կոչվում է  «Փորձադարձ կապ»։


== Պատմություն ==

Այս ստեղծագործության ստեղծման գաղափարը պատկանում է Ֆորեստ Մայերսին, որն առաջարկել է կերամիկական թիթեղի վրա պատրաստել վեց ամերիկացի ականավոր նկարիչների աշխատանքների մանրանկարչական թանգարանը և թողնել այն լուսնի վրա։ Մայերսի բոլոր փորձերը, որոնք պետք է պաշտոնապես կատարվեին ՆԱՍԱ-ի միջոցով, չեն պսակվել հաջողությամբ։ Այդ ժամանակ նա որոշել է գնալ անօրինական ճանապարհով՝ որոշելով առանց պաշտոնական թույլտվության թիթեղը տեղափոխել տիեզերանավի տախտակամած։ Մայերսը կապվել է Experiments in Art and Technology ոչ առևտրային խմբի աշխատակիցների, ինչպես նաև Բելլի լաբորատորիայի և Ֆրեդ Վալդհաուերի լաբորատորիաների աշխատակիցների հետ (Grumman Corporation-ի ինժեներ), որոնք միասին  ստեղծել են 16-ից մինչև 20 կերամիկական թիթեղներ, դրանց վրա փորագրված վեց նկարիչների մանրանկարներով։ Թիթեղներից մեկը տեղափոխվել է լուսնային մոդուլ, մյուսները բաժանվել են այս նախագծի մասնակիցների միջև։ Ըստ էության, տիեզերական նավի վրա թիթեղի տեղադրումն ապահովել է Ֆրեդ Վալդհաուերը՝ այդ փաստը հաստատելով Ֆորեստ Մայերսին ուղղված հատուկ հեռագրով։
Այս ակցիայի անցկացման փաստը թաքցվել է հասարակությունից այնքան ժամանակ, քանի դեռ Մայերսը չի հայտնել այդ մասին Նյու Յորք Թայմսին, որը հոդված է հրապարակել նախագծի մասին։


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Investigations — Moon Museum(անգլ.)
Moon Museum Exhibition
Первая Выставка на Луне
Արջնագռավ

Արջնագռավ (լատ.՝ Corvus corax), ագռավների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, քիչ տարածված։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 64 սանտիմետր է, թևերի բացվածքը՝ 120-150 սանտիմետր, կենդանի զանգվածը՝ 798-1560 գրամ։ Սև, փայլուն փետրածածկով խոշոր թռչուն է։ Կտուցը հաստ է, երկար, պոչը՝ երկար՝ բութ սրված։


== Կենսակերպ ==
Արջնագռավները հաճախ հանդիպում են փոքր խմբերով, սակայն բնադրում են մեկուսացած զույգերով՝ ժայռապատերին։ Ճարպիկ թռիչքի ընթացքում, թևերը պարբերաբար փակելով, արագ պտույտներ է գործում՝ կողքից կողք և, վայր ընկնելու տպավորություն թողնելով՝ կարճ տարածություն անցնելուց հետո նորից պարզում է թևերը։ Ձայնը հեռու տարածվող կոպիտ կռռոց է։ Լայնորեն տարածված է լեռներում։


== Սննդառություն ==
Սնվում է անողնաշարավորներով, մանր ողնաշարավորներով, լեշերով։


== Բնադրում ==
Հարսանեկան զույգերը պահպանվում են ողջ կյանքի ընթացքում։ Գարնանային թռիչքային խաղերը (արուների հետապնդումը էգին) նկատվում են դեռևս փետրվարի սկզբից մարտի ընթացքում։ Բների նորոգումը կամ նորերի կառուցումն ավարտվում է փետրվարի կեսերին։ Բույնը գավաթաձև է, ծավալուն՝ ճյուղերից, երբեմն՝ մետաղալարերից, ցամքարը՝ բրդե լաթերից։ Բնադրում է ժայռաքիվերին, երբեմն՝ էլեկտրասյուների հենակներին։


== Սերունդը ==

Ձվերը բներում հայտնվում են փետրվարի կեսերից, լրիվ քանակով՝ մարտի ընթացքում։ Դնում է 49 մմ տրամագծով, բաց կապույտ՝ մուգ կանաչից սևավուն վրձնախազերով ու գծիկներով 4-6 ձու։ Թխսակալում է հիմնականում էգը՝ 19-21 օր։ Ձագերը բներում հայտնվում են մարտի 2-րդ տասնօրյակին, զանգվածաբար՝ մայիս-հունիսին։ Մայիսի առաջին կեսին նորելուկ ձագերի կողքին գրանցվում են հասուն, թռիչքի պատրաստ ձագեր։ Հունիսի վերջին նույնպիսի ձագեր են գրանցվում Խոսրովի անտառ արգելոցում։ Թռիչքին տիրապետող երիտասարդ ձագերը հայտնվում են հուլիսի 2-րդ տասնօրյակից։ Հաճախ թռիչքային խաղեր են նկատվում սովորական հողմավար բազեի հետ, համատեղ թռիչքի է դիմում սպիտակագլուխ անգղերի խմբում (սրանց հայտնաբերած լեշից օգտվելու համար)։
Օգտակար է որպես բնական սանիտար, սակայն վերջին տասնամյակում, տարածքների սեփականաշնորհումից հետո, դաշտերում լեշերի գոյությունը խիստ նվազել է, որը արջնագռավի թվաքանակի կրճատման պատճառ կարող է դառնալ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Դայնիկի աստղադիտարան

Դայնիկի աստղադիտարան (ճապ.՝ ダイニックアストロパーク天究館, աստղադիտարանի կոդը` — «402»), աստղադիտարան Ճապոնիայի Սիգա պրեֆեկտուրայի Հիկոնե քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1987 թվականին Dynic Corporation ընկերության կողմից։ Աստղադիտարանի ղեկավարն է Տակահասի Սուսամուն։


== Աստղադիտարանի գործիքներ ==
60-սմ Նյուտոնի համակարգի ռեֆլեկտոր
20-սմ Կասսգրեյնի տեսակի աստղադիտակ
25-սմ աստղադիտակ


== Հիմնական նվաճումները ==
Հայտնաբերվել են 120 աստերոիդ 1988-ից 2000 թվականները
11850 աստղաչափական դիտարկումներ հրապարակված 1988-ից 2002 թվականները


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները

Աստերոիդների աստղաչափական դիտարկումներըNASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը

Որոնում «Dynic» բառերով
(2509) Չուկոտկա

(2509) Չուկոտկա (անգլ.՝ Chukotka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հուլիսի 14-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,456257 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9837 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9288 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1406,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,256031 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,85° անկյուն։
Չուկոտկա աստերոիդը պատկանում է Նիսայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդների ուղեծրերը ունեն մեծ կիսաառանցքներ, ընկած 2,41-ից մինչև 2,5 ա. մ. միջակայքում, 0,12-0,21 էքսցենտրիսիտետ և ուղեծրի թեքում՝ 1,1-4,3° միջակայքում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2509) Չուկոտկա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սեն Պիեռմոն (Էնայի գավառ)

Սեն Պիեռմոն (ֆր.՝ Saint-Pierremont), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Մարլ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Լան։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02689:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 62 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 37 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 25-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 12-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 67,6 %, 1999 թվականին եղել է 62,2%)։ 25 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 25-ը (14 տղամարդ և 11 կին), գործազուրկներ չկային։ 12 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1-ը՝ թոշակառուներ, 7-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Սեն Պիեռմոն (ֆր.)
(8991) Սոլիդարիթի

(8991) Սոլիդարիթի (անգլ.՝ Solidarity), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի օգոստոսի 6-ին Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,786586 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2739 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2993 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1699,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211883 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,8° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8991) Սոլիդարիթի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Իստոբնիցա

Իստոբնիցա (ռուս.՝ Истобница), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օրիչևսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վյատկա գետի ձախ ափին՝ 590 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է Օրիչի գյուղից 5 կմ հարավ-արևմուտք։ Գետը հոսում է հյուսիս ապա հյուսիս-արևմուտք։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300312111100034914
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103491
Ավազանի կոդը - 10.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մաքսուդա Վարիսովա

Մաքսուդա Ազիզովնա Վարիսովա (ուզբ.՝ Maqsuda Azizovna Vorisova, հունվարի 20, 1961(1961-01-20), Տաշքենդ, Ուզբեկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Ուզբեկստանի բժիշկ-թերապևտ և քաղաքական գործիչ։ Օլիյ Մաժիլիսի Օրենսդիր պալատի պատգամավոր, Ուզբեկստանի 4-րդ գումարման պատգամավոր։ Ուզբեկստանի Ժողովրդա-դեմոկրատական կուսակցության անդամ։ 2021 թվականին առաջադրվել է Ուզբեկստանի նախագահի թեկնածու։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1961 թվականին Տաշքենդում։ 1987 թվականին ավարտել է Տաշքենդի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1987-1989 թվականներին աշխատել է Տաշքենդ քաղաքի Ակմալ-Իքրամովսկի (այժմ՝ Ուստեպինսկի) շրջանի թիվ 6 պոլիկլինիկայում որպես բժիշկ-թերապևտ։ 1989 թվականին ընդհուպ մինչև 2003 թվականը եղել է բժիշկ-թերապևտ, ավելի ուշ՝ Նազարբեկի գյուղական բժշկական կետի վարիչ (Տաշքենդի մարզի Զանգիաթի շրջան)։
2018 թվականից Զանգիաթի շրջանային բժշկական միավորման գյուղական ընտանեկան թիվ 19 պոլիկլինիկայի վարիչ։
2018 թվականին ընտրվել է Ուզբեկստանի Ժողովրդա-դեմոկրատական կուսակցության կենտրոնական խորհրդի նախագահի տեղակալ՝ պատգամավորական միավորումների գործունեությունը և հասարակական ընդունարանների հետ աշխատանքը համակարգելու հարցերով։
2020 թվականին ընտրվել է Ուզբեկստանի Օրենսդիր պալատի պատգամավոր Օլիյ Մաժլիսի կողմից և ընդգրկվել քաղաքացիների առողջության պահպանման հարցերի հանձնաժողովում։
2021 թվականի օգոստոսի 7-ին Ուզբեկստանի Ժողովրդա-դեմոկրատական կուսակցության քաղաքական խորհրդի պլենումը կուսակցության ղեկավարի տեղակալ Մաքսուդ Վարսովնային առաջադրել է որպես նախագահի թեկնածու։


== Մրցանակներ ==
2018 թվականին պարգևատրվել է «Աբեղա ավլոդ ուչուն»-ի 1-ին աստիճանի շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծկղալծմինդա (Գորիի շրջան)

Ծկղալծմինդա (վրաց.՝ წყალწმინდა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1200 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 18 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոմանովկա (գյուղ, Դաոլեկանովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոմանովկաՌոմանովկա (ռուս.՝ Романовка, բաշկիրերեն՝ Романовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 268 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շուդայագ

Շուդայագ (ռուս.՝ Шудаяг), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Ուխտա քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3555 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մուտուսյա

Մուս (ռուս.՝ Мутусья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեզեն գետի ձախ ափին՝ 306 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 88 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
.
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000045807
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004580
Ավազանի կոդը - 03.03.00.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ռոդի Գարգանիկո

Ռոդի Գարգանիկո  (իտալերեն՝ Rodi Garganico), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Ֆոջա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 3702 մարդ 2008, բնակչության խտությունը կազմում է 280 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 71012, հեռախոսային կոդ՝0884։


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0882 820018
էլեկտրոնային փոստ՝ comunerignano@tin.it


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Նեյմանի ֆունկցիաները

Նեյմանի ֆունկցիաները −Բեսելի 
  
    
      
        
          Y
          
            α
          
        
        (
        X
        )
      
    
    {\displaystyle Y_{\alpha }(X)}
   հավասարման լուծումներն են,որոնք անվերջ են 
  
    
      
        x
        =
        0
      
    
    {\displaystyle x=0}
   կետում։
Այս ֆունկցիան 
  
    
      
        
          J
          
            α
          
        
        (
        x
        )
      
    
    {\displaystyle J_{\alpha }(x)}
  –ի հետ կապված է հետեւաբար հարաբերակցությամբ`

  
    
      
        
          
            Y
            
              α
            
          
          (
          x
          )
          =
          
            
              J
              
                α
              
            
            (
            x
            )
            cos
            ⁡
            (
            α
            π
            )
            −
            
              J
              
                −
                α
              
            
            (
            x
            )
          
        
        
          sin
          ⁡
          (
          α
          π
          )
        
      
    
    {\displaystyle Y_{\alpha }(x)={J_{\alpha }(x)\cos(\alpha \pi )-J_{-\alpha }(x)} \over \sin(\alpha \pi )}
  
որտեղ ամբողջ 
  
    
      
        α
      
    
    {\displaystyle \alpha }
   դեպքում վերցվում է սահմանը 
  
    
      
        α
      
    
    {\displaystyle \alpha }
  —ով,հաշվարկվող,օրինակ`Լոպիտալի կանոնի օգնությամբ։
Նեյմանի ֆունկցիաներին անվանում են նաեւ երկրորդ կարգի Բեսելի ֆունկցիաներ։
Առաջին եւ երկրորդ կարգի Բեսելի ֆունկցիաների քծային կոմբինացիան հանդիսանում է Բեսելի հավասարման լրիվ լուծումը։

  
    
      
        y
        (
        x
        )
        =
        
          C
          
            1
          
        
        
          J
          
            α
          
        
        (
        x
        )
        +
        
          C
          
            2
          
        
        
          Y
          
            α
          
        
        (
        x
        )
      
    
    {\displaystyle y(x)=C_{1}J_{\alpha }(x)+C_{2}Y_{\alpha }(x)}
  
Ներքեւում բեված է 
  
    
      
        
          Y
          
            α
          
        
        (
        x
        )
      
    
    {\displaystyle Y_{\alpha }(x)}
   գրաֆիկը 
  
    
      
        α
        =
        0
        ,
        1
        ,
        2
      
    
    {\displaystyle \alpha =0,1,2}
   արժեքների համար։
Էդուարդ Սադոյան

Էդուարդ Դրաստամատի Սադոյան (օգոստոսի 22, 1938(1938-08-22), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 21, 2018(2018-02-21)), հայ կոմպոզիտոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2013 թ.): Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ (1979 թ.):


== Կենսագրություն ==
1968-1971 թվականներին որպես ազատ ունկնդիր, Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայում հաճախել է Արամ Խաչատրյանի և Սերգեյ Բալասանյանի ստեղծագործական դասերին։ 1976 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ստեղծագործական բաժինը՝ Ալեքսանդր Հարությունյանի դասարանը։ 1979 թվականից Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ է։ Հեղինակել է օպերաներ, բալետներ, սիմֆոնիաներ, կոնցերտ, լարային կվարտետներ, խմբերգեր և վոկալ-գործիքային այլ ստեղծագործություններ։


== Երկեր ==
«Գոյամարտ» սիմֆոնիա
«Երեք խոսք Հայաստանի մասին» սիմֆոնիետ
«Կյանքի ծառը» մոնո օպերա
«Իշխանուհի Մարիա Վոլկոնսկայայի հուշագրերը» կամերային օպերա (1978 թ.)
Կոնցերտ ֆլեյտայի և կամերային նվագախմբի համար (1981 թ.)
«Հեյ, ո՞վ կա այստեղ» կամերային օպերա (1982 թ.)
«Բիդստրուպի ծաղրանկարներ» կամերային նվագախմբի և մնջախաղի համար (1984 թ.)
«Սիրո հայրեններ» սոպրանոյի և դաշնամուրի (կամ նվագախմբի) համար
Սոնատ կլառնետի և դաշնամուրի համար (1989 թ.)
«Սբ.  Գրիգոր Լուսավորիչ» օպերա (2003 թ.)
«Նարեկացի` ձայն առ Աստված» բալետ (2008 թ.)
«Հրաշքների երազ» մանկական բալետ (2012 թ.)
«Մաշտոց» օպերա (2014 թ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Տուրնոն սյուր Ռոն

Տուրնոն սյուր Ռոն (ֆր.՝ Tournon-sur-Rhône), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 10607 մարդ, բնակչության խտությունը` 504.85 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.01 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից` 80 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 45 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 6731 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 4917-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 1814։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,1 %։ 4917 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 4254 անձ (2238 տղամարդ և 2016 կին)։ Գործազուրկ են եղել 663 անձ (301 տղամարդ և 362 կին)։ 1814 անաշխատունակներից 730-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 527-ը` թոշակառուներ, իսկ 557-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Բելյանի (այլ կիրառումներ)

Բելյանի, կարող է վերաբերել՝

Բելյանի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում
Բելյանի - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեռնևցիի շրջանում
Բելյանի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում
Կազաչյա Լոպան

Կազաչյա Լոպան (ուկրաիներեն՝ Козача Лопань), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կոզաչա-Լոպան։
2001 թվականի տվյալներով Կազաչյա Լոպան քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 5 878 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,96 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6154,97 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Պերեմոգա (այլ կիրառումներ)

Պերեմոգա, կարող է վերաբերել՝

Պերեմոգա - ավան, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում
Պերեմոգա - ավան, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում
Պերեմոգա - ավան, Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում
Պերեմոգա - ավան, Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում
Պերեմոգա - ավան, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Դնեպրոպետրովսկի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկիում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռնյախովսկի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջանում
Պերեմոգա - գյուղ, Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Տարուտինեի շրջանում
Մամլուքներ

Մամլուքներ (արաբ․՝ مملوك‎‎, բառացի թարգմանաբար՝ սեփականություն), զինվորական դաս միջնադարյան Եգիպտոսում, որը ձևավորվում էր տարբեր ազգերից (հիմնականում թուրք, չերքեզ, վրացի) գերված պատանիներից, որոնց վաղ հասակից վարժեցնում էին ռազմական գործին։
Մամլուքները սկզբում կազմում էին եգիպտական բանակի հատուկ ընտրանի, և որոնք դարձան խաչակիրների դեմ պայքարող գլխավոր ուժը։ Մամլուքները ազատություն ստացած ստրուկներ էին, ովքեր անցել էին զինվորական ծառայության։ Այուբյանների ժամանակ մամլուք բեյերը զգալի տիրույթներ ձեռք բերեցին և փաստացի նրանք Այուբյանների վերջին ժամանակներում իշխանությունը կենտրոնացրել էին իրենց ձեռքում։
1250 թվականին մամլուքները անցնում են Եգիպտոսի իշխանության գլուխ, և նրանց օրոք Եգիպտոսն ունենում է տնտեսական և մշակութային մեծ վերելք։ 1375 թվականին մամլուքները գրավում են Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը և մայրաքաղաք Սիսը, գերի վերցնում արքա Լևոն Զ-ին և ընտանիքին։ Դրանից հետո փաստացի Կիլիկիայի Հայկական Թագավորությունը դադարում է գոյություն ունենալուց։ 1515 թվականին Կիլիկիան գրավվում է օսմանյան թուրքերի կողմից։
1516 թվականին օսմանյան բանակները Սիրիայի տարածքում ջախջախիչ պարտության են մատնում մամլուքներին և շուտով նվաճում են Եգիպտոսը։ Մամլուքներն իրենց գոյությունը շարունակում են օսմանյան իշխանության ներքո։
1808 թվականից սկսած Եգիպտոսի փաշա Մուհամմադ Ալին նրանց զրկում է մեծ իրավունքներից՝ այդ թվում հողատիրական իրավունքից և 1811 թվականին գրեթե բնաջնջում նրանց։ Արդյունքում սպանվում է մոտ 4000 մամլուք, փրկվածների մի մասն էլ փախչում է Սուդան։


== Գրականություն ==
Պողոսյան Վ. Ա. Հայերը - Նապոլեոնի ուղեկիցներ. Պատմություններ և առասպելներ։ Երևան, «Էդիտ Պրինտ» հրատարակչություն, 2009. ISBN 978-9939-52-163-3
D. Nicolle, A. McBride «The Mamluks 1250—1517» - «Osprey Publishing», 1993 ISBN 1-85532-314-1
БАХРИТЫ. Династия мамлюкских султанов, правивших в Египте в 1250 - 1382 гг.


== Արտաքին հղումներ ==
Մամլուքները Իսլամի պատմության մեջ Archived 2010-10-26 at the Wayback Machine.
Հանա Ուեր

Հանա Ուեր (անգլ.՝ Hannah Ware, դեկտեմբերի 8, 1982(1982-12-08), South London, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի դերասանուհի, ով առավել հայտնի է Էմմա Քեյնի դերով Starz հեռուստաալիքի «Բոս» և Սառա Հենլիի դերով ABC հեռուստաալիքի «Դավաճանություն» հեռուստասերիալներում։


== Կյանք և կարիերա ==
Ուերը ծնվել է Համերսմիթում և մեծացել է Քլափհեմում (Լոնդոն)։ Նրա մայրը՝ Հելենան, սոցիալական աշխատող է, իսկ հայրը՝ Ջոն Ուերը BBC Panorama֊ի թղթակից։ Նրա ծնողները ամուսնալուծվել են, երբ նա 12 տարեկան էր։ Նա երաժիշտ Ջեսսի Ուերի ավագ քույրն է։ Նրա մայրը հրեա է։ Երկու քույրերն էլ հուդայականության հետևորդներ են։ Դուլվիչում հաճախել է Ալեյնի դպրոց, իսկ դերասանական արվեստ սովորել է Նյու Յորքի Լի Սթրասբերգի կինոյի և թատրոնի համալսարանում։
Նկարահանվել է «Ոստիկաններ» և «Ամոթ» ֆիլմերում։ 2011-ից 2012 թվականներին մարմնավորել է Էմմա Քեյնին՝ Չիկագոյի քաղաքապետ Թոմ Քեյնի դստերը՝ Starz հեռուստաալիքի «Բոս» հեռուստասերիալում։ 2013 թվականից «Դավաճանություն» հեռուստասերիալում մարմնավորել է գլխավոր դերերից մեկը, որը ցուցադրվել է ABC հեռուստաընկերության եթերում։ Նկարահանվել է նաև «Օլդբոյ» ֆիլմում։ 2015 թվականին նկարահանվել է «Գործակալ 47» ֆիլմում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==
Ասամալա

Ասամալա (էստ․՝ Assamalla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տամսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 93 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)