armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սերբիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ

ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում Սերբիայի օբյեկտները թվով 5-ն են, որը կազմում է ընդհանուր թվի 0,4 %-ը (1073՝ 2017 թվականի դրությամբ)։ Բոլոր օբյեկտներն ընդգրկված են մշակութային չափանիշներով, այդ թվում՝ 2-ը համարվում են մարդկային ստեղծագործական գլուխգործոց։ Բացի դրանից 2014 թվականի դրությամբ ևս 11 օբյեկտ ներկայացված է թեկնածու ցանկում։
Հարավսլավիայի Միութենական Հանրապետությունը վավերացրել է Համաշխարհային ժառանգության պաշտպանության կոնվենցիան 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ին։ Սակայն Սերբիայի առաջին օբյեկտն ընդգրկվել է ցանկում 1979 թվականին, Համաշխարհային ժառանգության հանձնաժողովի 3-րդ նիստում։ Պետք է նաև նշել, որ «Կոսովոյի Ուղղափառ եկեղեցիներ» մշակութային օբյեկտը 2010 թվականին ընդգրկվել է վտանգված օբյեկտների ցանկում՝ կապված Կոսովոյի ալբանացիների հնարավոր հարձակումների հետ։


== Ցանկ ==
Տվյալ աղյուսակում տեղանքներն ընդգրկված են Համաշխարհային ժառանգության կողմից դասակարգված ձևով։


== Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն = ==


== Թեկնածու օբյեկտների ցանկ ==
Աղյուսակում տեղանքներն ընդգրկված են ըստ հերթականության։ Այս ցանկում այն վայրերն են, որոնք ներկայացված են Սերբիայի կառավարության կողմից՝ որպես թեկնածու օբյեկտներ։


=== Օբյեկտների աշխարհագրական դասավորվածություն ===


== Տես նաև ==
Միավորված ազգերի Կրթության, գիտության և մշակույթի կազմակերպություն
Համաշխարհային ժառանգություն
Եվրոպայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Список объектов всемирного наследия ЮНЕСКО в Сербии (անգլ.)
Каталог ссылок Всемирному наследию в Сербии (անգլ.)
Քիմք

Քիմքը (լատ.՝ palatum), մարդու և այլ կաթնասունների բերանի տանիքային մասը։ Այն բաժանում է բերանի խոռոչը քթի խոռոչից։ Նմանատիպ կառուցվածք հանդիպում է նաև կոկորդիլոսների մոտ, չնայած դրան բերանի և քթի խոռոչները մյուս կենդանիների մոտ ամբողջությամբ բաժանված չեն։ Քիմքը բաժանվում է երկու հատվածի՝ առաջնային կամ կարծր քիմք և հետին կամ փափուկ քիմք (velum):


== Կառուցվածք ==
Քիմքը բաղկացած է երկու մասից։ Նրա առջևի 2/3-ը ունի ոսկրային հենք (վերին ծնոտի քմային ելունը և քմոսկրի հորիզոնական թիթեղը), որն էլ կարծր քիմքն է (palatum durum), իսկ հետին 1/3-ը փափուկ քիմքն է (palatum molle), որը մկանային գոյացություն է և ունի ներդաշարակցական հենք։ Քթով հանգիստ շնչելու ժամանակ փափուկ քիմքը թեքորեն կախվում է ցած՝ անջատելով բերանի խոռոչը ըմպանից։ Քիմքի վրա միջին գծով նկատվում է կարան (raphe palati)։ Այս կարանի առաջային ծայրի մոտ նկատվում են մի քանի (մոտ վեց) լայնական ծալքեր (plicae palatinue transverse)։ Կարծր քիմքի ստորին երեսը ծածկող լորձաթաղանթը խիտ շարակցաներդային հյուսվածքի միջոցով ձուլված է շրջոսկրին։


== Դասավորություն ==
Փափուկ քիմքը իր առջևի եզրով կպչում է կարծր քիմքի հետին եզրին, իսկ նրա հետին եզրը ազատ կախ է ընկած դեպի ցած ու հետ (քմային վարագույր՝ velum palatinum), որի մեջտեղում կա մի լեզվականման գոյացություն (uvula)։ Դեպի կողքերը փափուկ քիմքը դառնում է աղեղներ։ Սրանից առջևինը՝ քմալեզվային աղեղը (arcus palatoglossas) ուղղվում է դեպի լեզվի կողմնային եզրը, իսկ հետինը՝ քմաըմպանային աղեղը (arcus palatopharyngeus) որոշ տարածություն անցնում է ըմպանի կողմնային պատով և ի վերջո ձուլվում է նրա հետ։ Առջևի ու հետին աղեղների միջև գոյանում է մի փոսիկ, որտեղ տեղավորված է քմային նշիկը (tonsilla palatina)։ Յուրաքանչյուր քմային նշիկ իրենից ներկայացնում է ավշային հյուսվածքի ձվաձև կուտակում։ Նշիկը գրավում է աղեղների միջև ընկած եռանկյուն փոսիկի (sinus tonsillari), ստորին ավելի մեծ մասը, իսկ նրանցից վեր մնում է վերնշիկային փոսիկը։ Նշիկը ուղղաձիգ ուղղությամբ ունի 20-25մմ, առաջնահետային ուղղությամբ՝ 15-20մմ, իսկ միջաձիգ ուղղությամբ՝ 12-15մմ մեծություն։ Ամբողջ նշիկը պատված է նուրբ պատիճով։


== Անոթավորում ==
Ամենամոտ կարևոր արյունատար անոթը դիմային զարկերակն է (a. facialis), որը երբեմն իր ընթացքի ծռումների ժամանակը այդ մակարդակի վրա շատ է մոտենում ըմպանի պատին։ Այս հանագամանքը բժիշկը պետք է հաշվի առնի նշիկները հեռացնելիս։ Նշիկից մոտ 1սմ հեռավորության վրա անցնում է ներքին քնային զարկերակը (a. carotis interna)։


== Մկաններ ==
Փափուկ քիմքի կազմության մեջ մտնում են հետևյալ մկանները.

Քմաըմպանային մկան (m. palatopharyngeus)
Քմալեզվային մկան (m. palatoglossus)
Քմային վարագույրը բարձրացնող մկան (m. levator veli palatini)
Քմային վարագույրը լարող մկան (m. tensor veli palatini)
Լեզվակային մկան (m. uvulae)


== Գործառույթ ==
Բերանի այլ մասերի հետ փոխհարաբերվելիս՝ այն օգնում է արձակել որոշակի ձայներ, մասնավորապես՝ հետին քմային, քմային, քմայնացված, հետին ալվեոլային, ալվեոլային-քմային և լեզվակային բաղաձայնները։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաթ Յամ

Բաթ Յամ (եբրայերեն՝ בַּת יָם‎ — բառացիորեն «ծովի դուստր», հավանաբար դրա համար նախատեսված կրճատումն է եբրայերեն՝ בת ירושלים‎ —«Երուսաղեմի դուստր»)  քաղաք Իսրայելի Թել Ավիվ շրջանում՝ Միջերկրական ծովից մինչև ՅաՖֆայի հարավ։ Սահմանները հասնում են մինչև Հոլոն, Ռիշոն Լեզիոն և Թել Ավիվ քաղաքների մոտ։ Արբանյակային այլ քաղաքների հետ միասին այն Մեծ Թել Ավիվի կազմում է։ Բնակիչները հիմնականում արևելյան համայնքների ներկայացուցիչներ են և ԱՊՀ երկրներից ներգաղթյալներ (90-ականների հայրենադարձներ՝ 35 հազար մարդ)։
Քաղաքը կառուցված է հիմնականում բազմահարկ շենքերից։ Բաթ Յամի արդյունաբերական գոտում գործում են բազմաթիվ ձեռնարկություններ, որոնց պրոֆիլը տեքստիլ է, մետաղամշակում, տպագրություն, մեծածախ սննդի վերամշակում և այլն։ Քաղաքը զարգացրել է ծառայությունների և առևտրի, ինչպես նաև տուրիստական ծառայությունների ոլորտը։ Բաթ Յամի շատ բնակիչներ աշխատում են Գուշ Դանի շրջանի այլ քաղաքներում։
Քաղաքային կրթության համակարգում սովորում է գրեթե 30 հազար ուսանող։ Բաթ Յամում կա 119 մանկապարտեզ, 28 հիմնական դպրոց (1-6 դասարաններ), որից 8-ը պատկանում է պետական-կրոնական կրթության համակարգին, 5 միջնակարգ դպրոց (7-12 դասարաններ) և տեխնոլոգիական կողմնակալությամբ 7 միջնակարգ դպրոց։ Վերջին տարիներին քաղաքապետարանը մեծ ներդրումներ է կատարել ավագ դպրոցում դասավանդման որակի բարելավման համար։
Բաթ Յամի քաղաքապետարանը միջազգային հարաբերություններ է զարգացնում մի քանի քաղաքների հետ։


== Պատմություն ==
Քաղաքի առաջին անունն էր՝ «Բայթ-վա-Գան» (Տուն և պարտեզ)։ Հողը ձեռք է բերվել 1923 թ.՝ Բայթ-վա-Գան արվարձանի թաղամասի շինարարության համար։ Այն հիմնադրվել է 1926-ին՝ Յաֆֆայի հարուստ առևտրականների կողմից, որոնք «Բայթ-վա-Գան» կազմակերպության անդամներՆ էին։ Քաղաքի բնակչությունը զգալիորեն աճել է 1930-ականներին հայրենադարձողների` նացիստական Գերմանիայի փախստականների շնորհիվ։ Բաթ Յամի առաջին տները կառուցվել են 1926-ին, բայց բնակիչները ստիպված են եղել ժամանակավորապես թողնել դրանք 1929 թվականին արաբական անկարգությունների ժամանակ։ 1936-ին, տեղական խորհրդի որոշմամբ, կարգավորմանը տրվեց ներկայիս անվանումը։ Անունը խորհրդանշում է ինչպես քաղաքի ծովը, այնպես էլ հրեաների համար սուրբ կապը Երուսաղեմի հետ(եբրայերեն՝ יָם‎ նաև ծառայում է որպես կրճատման ձև)։ Բնակավայրը խիստ վնասվել է անկարգությունների ընթացքում և 1936-39 թվականներին, իսկ Անկախության պատերազմի սկզբում կտրվել է հրեական այլ բնակավայրերից։ 1950-ականներին Բաթ Յամում բնակություն հաստատեցին բազմաթիվ նոր ներգաղթյալներ Ռումինիայից և Հյուսիսային Աֆրիկայից։ 1958-ին բնակավայրը ստացավ քաղաքի կարգավիճակ։


== Բնակչություն ==
Իսրայելի վիճակագրության կենտրոնական բյուրոյի տվյալներով՝ բնակչությունը 2018 թվականի սկզբին կազմում էր 128 655 մարդ։


== Քույր քաղաքներ ==
 Լիվորնո, Իտալիա
 Նուքյոլն, Գերմանիա
 Վիլուրբաննա, Ֆրանսիա
 Վալպարայիսո, Չիլի
 Աուրիչ, Գերմանիա
 Կրագուևաց, Սերբիա
 Կուտնո, Լեհաստան
 Անթալիա, Թուրքիա
Վիննիցա, Ուկրաինա
 Կոստրոմա, Ռուսաստան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Պեանցե

Պեանցե (էստ․՝ Peantse), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Կոոնգա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 31 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Անոյա

Անոյա  (իտալերեն՝  Anoia) քաղաք Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Ռեջիո Կալաբրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2378 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 238 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89020։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 00966։


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Պաուլինա Բեյնս

Պաուլինա Բեյնս (անգլ.՝ Pauline Baynes, սեպտեմբերի 9, 1922(1922-09-09)[…], Բրայթոն, Բրայթոն և Հոուֆ, Արևելյան Սասիքս, Միացյալ Թագավորություն - օգոստոսի 1, 2008(2008-08-01)[…], Սյուրեյ, Հարավարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի նկարիչ, ավելի քան 100 գրքերի, այդ թվում` Քլայվ Սթեյփլս Լյուիսի և Ջոն Ռոնալդ Ռուել Թոլքինի աշխատանքների նկարազարդումների հեղինակը։
Ծնվել է Սասսեքս նահանգի Հոուվե քաղաքում։ Մանկության առաջին տարիներն անցել են Հնդկաստանում, սակայն իր ավագ քրոջ հետ ուղարկվել է Անգլիա՝ դպրոցում սովորելու համար։ Սովորել է Ֆարնհեմի գեղարվեստի դպրոցում, այնուհետև՝ Սլեյդի գեղեցիկ արվեստների դպրոցում։ Բեյնսն ամուսնացել է գերմանացի Ֆրիցե Օտտո Գաշեի հետ, 1961 թվականին։ Նրանք ապրել են Ֆարնհեմի մերձակայքում գտնվող գյուղում մինչև ամուսնու մահը` 1988 թվականը։
Բեյնսն առավել հայտնի է Քլայվ Սթեյփլս Լյուիսի «Նարնիայի ժամանակագրություններ» գրքի նկարազարդմամբ։ Նրա աշխատանքները հայտնվել են նաև Ջոն Ռոնալդ Ռուել Թոլքինի «Ֆերմեր Ջայլսը Հէմից», «Թոմ Բոմբադիլի արկածները», «Դարբինը Մեծ Վութթոնից», «Ծառը և տերևը», ինչպես նաև` «Բիլբոյի վերջին երգը» ստեղծագործություններում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Woman Who Drew Narnia: Pauline Baynes Archived 2019-10-20 at the Wayback Machine.
Obituary, The Independent, 6 August 2008
Obituary, The Guardian, 6 August 2008.
Obituary, The Times, 8 August 2008.
Obituary, Daily Telegraph, 8 August 2008.
Pauline Baynes tribute site
Pauline Baynes Internet Speculative Fiction Database-ում
Death notice Archived 2012-07-09 at Archive.is, Wayne Hammond and Christina Scull announce Pauline Baynes death to the Mythopoeic Society, 2 August 2008
(7150) ՄաքԿելար

(7150) ՄաքԿելար (անգլ.՝ McKellar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1929 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Քլայդ Տոմբոյի կողմից Ֆլագստաֆում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,420603 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9728 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8684 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1375,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,261709 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,36° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7150) ՄաքԿելար աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Գրաֆենվյոր

Գրաֆենվյոր (գերմ.՝ Grafenwöhr), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Վալդնաբի Նոյշթաթ շրջանի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6651 մարդ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 216,24 տարածք։ Պաշտոնական կոդն է՝ 09 3 74 124։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Ժողովածու (3368)

Ժողովածու (3368), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3368 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1639 թվականին Կիրակոս գրիչի կողմից  Յոատօղում (Թէքիրտաղ)։ Ստացողը եղել է Պետրոս երէցը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19.4X14.2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 279 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգիրով։ Ունի կիսսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տաղտակ դրոշմանիշ Հիշատակարաններ՝ գրիչ՝ 265 բ։


== Բովանդակություն ==
Կանոնգիրք Հայոց
Յովհ․ Արճիշեցւոյ Մեկնութիւն պատարագի
Յովհ․ Ղրիմեցւոյ Յաղադս պսակի  ամուսնացելոց, Յաղագդ ազգականութեան


== Ծանոթագրություններ ==
Սակինա Կարշաուի

Սակինա Կարշաուի (ֆր.՝ Sakina Karchaoui, հունվարի 26, 1996(1996-01-26), Սալոն դե Պրովանս), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, որը Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց առաջնությունում խաղացել է Ֆրանսիայի ազգային հավաքականում և Մոնպելյե կանանց ֆուտբոլային ակումբում։


== Վաղ կյանք ==
Սակինա Կարշաուին ծնվել է Սալոն դե Պրովանսում, Ֆրանսիայի շրջան, իր մարոկացի ծնողների հետ տեղափոխվել է մոտակա Միրամաս համայնքի քաղաք։ Սկսել է ֆուտբոլ խաղալ իրենց թաղամասում՝ տղաների հետ։ Երկու տարի անց տեղական Միրամաս (US Miramas) ակումբից տեղափոխվել է Մոնպելյե կանանց ֆուտբոլային ակումբ։


== Ակումբային կարիերա ==


=== Մոնպելյե ===
Կարշաուին իր առաջին գավաթն ստացել է Մոնպելյե կանանց ֆուտբոլային ակումբում 2012 թվականի նոյեմբերին՝ 6–0 հաշվով Վենդենայմի թիմին հաղթելու ժամանակ։ Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց առաջնության 2013-2014 մրցաշրջանի ընթացքում Կարշաուին ակումբի համար հանդես է եկել վեց անգամ, ընդհանուր առմամբ խաղադաշտում անցկացնելով 475 րոպե։ Մոնպելյեն ավարտել է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց առաջնության 2013-2014 մրցաշրջանը չորրորդ տեղում 15–6–1 (15 հաղթանակ, 6 պարտություն, 1 որ-ոքի) ռեկորդով։ Հաջորդ մրցաշրջանում նա հանդես է եկել 12 անգամ 9 մեկնարկով։ Ակումբն ավարտել է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց առաջնության 2014-2015 մրցաշրջանը չորրորդ տեղում 13–4–5 ռեկորդով։ Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց առաջնության 2013-2014 մրցաշրջանի ընթացքում Կարշաուին մեկնարկել է 20 խաղից 19-ում։ 2015 թվականի նոյեմբերին նա խփել է իր առաջին գոլը Ռոդեզի հետ խաղում։ Մոնպելյեն ավարտել է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց առաջնության հերթական մրցաշրջանը երրորդ տեղում 15–3–5 ռեկորդով։


== Միջազգային կարիերա ==
Կարշաուին իր առաջին գավաթը նվաճել է 2016 թվականի ապրիլին Ֆրանսիայի ֆուտբոլի կանանց ազգային հավաքականի կազմում։ Նա ավելի ուշ ընտրվել է Ռիո դե Ժանեյրոյում անցկացվող 2016 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի կանանց հավաքականում։ Մրցաշրջանի ընթացքում նա մեկնարկել է հավաքականի կազմում Նոր Զելանդիայի հավաքականի հետ խաղում, որտեղ հաղթեցին 3–0 արդյունքով, և քառորդ եզրափակչում՝ Կանադայի կանանց հավաքականի հետ խաղում, որտեղ Ֆրանսիայի հավաքականը պարտություն է կրել 1–0 հաշվով։
2017 թվականի մարտին Սակինայի օգնությամբ Ֆրանսիայի հավաքականը պարտության է մատնել Միացյլ Նահանգների կանանց հավաքականին 3–0 հաշվով՝ առաջին անգամ նվաճելով 2017 SheBelieves Cup գավաթը։


== Մրցանակներ ==


== Միջազգային ==
Ֆրանսիա2017 SheBelieves Cup
ՖԻՖԱ-ի մինչև 17 տարեկանների կանանց աշխարհի գավաթ. 2012
ՖԻՖԱ-ի մինչև 20 տարեկանների կանանց աշխարհի գավաթ. երկրորդ լավագույնը. 2016


=== Անհատական ===
Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստների ազգային միության Ֆրանսիայի կանանց առաջնության տարվա երիտասարդ խաղացող. 2016–17:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրություն FIFA-ի կայքում(անգլ.)
Վիճակագրությունը UEFA.com կայքում
Montpellier player profile Archived 2016-04-12 at the Wayback Machine.
Նավաստու կնոջ հուշարձան

Նավաստու կնոջ հուշարձան (ռուս.՝ Памятник жене моряка), քանդակ-հուշարձան Ռուսաստանի Կրասնոդարի երկրամասի Նովոռոսիյսկ քաղաքում։ Տեղադրվել է 2010 թվականին Առափնյա փողոցի կենտրոնում` «Միխայիլ Կուտուզով» հածանավի և Ծովային կայարանի մոտակայքում։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ` Ալեքսանդր Սուվորով
Ճարտարապետ` Ալեքսանդր Իզմոդենով


== Նկարագրություն ==
Հուշարձանն ունի մի քանի ոչ պաշտոնական անվանում` «Կինը և երեխան սպասում են նավաստուն», «Մայրը և երեխան», «Ծովայինի կինը»։
Քանդակը պատկերում է կնոջ (հավանաբար` մորը), որը կրծքին է սեղմում երեխային (հավանաբար` որդուն)։ Երկուսի ձեռքերն էլ պարզած են, հայացքներն ուղղված են ծովախորշի կողմը։ Տպավորություն է, ասես նրանք ճանապարհում են հայրիկին։ Քանդակագործ Ալեքսանդր Սուվորովը նրանց դեմքերին հաղորդել է թախծոտ տրամադրություն, և նրանք շատ տխուր են, որ երկար ժամանակ չեն տեսնելու ընտանիքի հորը։ Քանդակը ստեղծվել է մոտ մեկ տարում։
Քանդակը պատրաստված է բրոնզագույն ներկված երկաթից։ Բարձրությունը 2 մետր 30 սանտիմետր է։
Բացումը տեղի է ունեցել 2010 թվականի օգոստոսի 24-ին։


== Քննադատություն ==
Որոշ քննադատներ կարծիք են հայտնել, որ քանդակի տեղադրման վայրը սխալ է ընտրված. հերոսները նայում են ոչ թե դեպի բաց ծովը, այլ դեպի Նովոռոսիյսկի նավանգիստը։ Բայց մեծամասնությունը դա համարում է մանրուք, և կարևորն այն է, որ քաղաքում վերջապես հայտնվել է նավաստու կնոջը նվիրված հուշարձան։


== Պատկերասրահ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Էկոլոգիական կրթություն

Էկոլոգիական կրթություն, էկոլոգիական գիտելիքների, ունակությունների ու հմտությունների ստացման և յուրացման ընթացքն ու արդյունքը, որը նպատակաուղղված ձևով կազմակերպվում և հետևողականորեն իրականացվում է կրթական, գիտակրթական ու դաստիարակչական հաստատություններում կամ ինքնուրույն։ Էկոլոգիական կրթության ոլորտում պետական քաղաքականության հիմնական սկզբունքներն են քաղաքացու էկոլոգիական գիտելիքների անհրաժեշտ նվազագույնը ստանալու պետական երաշխիքի ապահովումը, էկոլոգիական կրթության պարտադիր լինելը կրթական համակարգի բոլոր մակարդակներում, դրա շարունակականությունը և համալիր բնույթը, Էկոլոգիական կրթության հարցերի ընդգրկումը էկոլոգիական նպատակային և ճյուղային բոլոր պետական ծրագրերում, Էկոլոգիական կրթության ուղղվածությունը շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրների լուծման ընթացքում։


== Էկոլոգիական կրթությունը Հայաստանում ==
Էկոլոգիական կրթության համակարգը ՀՀ միասնական կրթական համակարգի բաղադրիչ է։ Այն պետական կրթական չափորոշիչների, կրթական հաջորդականությունն ապահովող տարբեր մակարդակների և ուղղվածության կրթական ծրագրերի, դասընթացների, ուսումնական հաստատությունների ու կրթության կառավարման մարմինների փոխկապակցված ամբողջություն է։ Էկոլոգիական կրթությունը ներառում է հետևյալ մակարդակները՝ նախադպրոցական (էկոլոգիական կրթությունն ընտանիքում և նախադպրոցական հաստատություններում), միջնակարգ, միջին մասնագիտական, բարձրագույն մասնագիտական, հետբուհական, հասարակության լայն խավերի, այդ թվում զինված ուժերի կրթությունը։
Էկոլոգիական կրթության բնագավառում ՀՀ Կառավարության իրավասություններն են այդ ոլորտի պետական քաղաքականության մշակումը և դրա կենսագործման համար պայմանների ստեղծումը, ՀՀ-ում անընդմեջ էկոլոգիական կրթության կազմակերպումը, էկոլոգիական կրթության պետական ծրագրերի մշակումն ու կենսագործումը, միջազգային էկոլոգիական կրթական ծրագրերի մշակմանը մասնակցությունը, էկոլոգիական կրթության կազմակերպման կրթական հաստատությունների և կազմակերպությունների գործունեության արտոնագրման ու պետական հավատարմագրման կարգի սահմանումը, պետական ծառայողների և շրջակա միջավայրի, մարդու առողջության վրա վնասակար ազդեցություն ունեցող գործունեության հետ կապված մասնագետների, ինչպես նաև կրթության, առողջապահության, գիտության ու մշակույթի համակարգերի աշխատողների էկոլոգմասնագիտական պատրաստվածության ստուգումը, էկոլոգիական կրթության համար մասնագետ-էկոլոգների, գիտական, մանկավարժական կադրերի և պետական ծառայողների պատրաստումը և որակավորման բարձրացումը, անընդմեջ էկոլոգիական կրթության համակարգի տեղեկատվական ու գիտամեթոդական համակարգի ապահովումը։


=== Բուհերում ===
1988 թվականին ԵՊՀ կենսաբանական ֆակուլտետում ստեղծվել է էկոլոգիայի և բնության պահպանության ամբիոն, 1993 թվականին՝ քիմիայի ֆակուլտետում՝ քիմիա և բնապահպանություն բաժին, 1991 թվականին՝ ՀՊՃՀ-ում՝ քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության դեպարտամենտ, 1996 թվականին՝ ՀՊՄՀ-ում՝ էկոլոգիայի և բնության պահպանության, 1999 թվականին՝ ՀՊԱՀ-ում՝ ագրոէկոլոգիայի, 2001 թվականին՝ ԵՊԲՀ-ում՝ հիգիենայի և էկոլոգիայի ամբիոններ և այլն։
Բնակչության էկոլոգիական կրթության բնագավառում պետական քաղաքականության սկզբունքները, իրավական, կազմակերպչական և ֆինանսատնտեսական հիմքերը կարգավորվում են «Ազգաբնակչության էկոլոգիական կրթության և դաստիարակության մասին» ՀՀ օրենքով (2001)։
Սան Բուոնո

Սան Բուոնո (իտալերեն՝ San Buono), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզում՝ Կիետիի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1201 մարդ։ Ազգային կազմը՝ 48 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 25 կմ²։ Փոստային ինդեքս` 66050։ Հեռախոսային կոդ` (+39) 0873։


== Ծանոթագրություններ ==
Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1965 (թիմերի կազմեր)

Աֆրիկայի ազգերի գավաթի 1965 թ. խաղարկության եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցեցին վեց ազգային հավաքականներ։


== Խումբ A ==


=== Եթովպիա ===


=== Թունիս ===


=== Սենեգալ ===


== Խումբ B ==


=== Արևելյան Կոնգո ===


=== Գանա ===


=== Կոտ դ'Իվուար ===


== Նայիր նաև ==
Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1965
Լոցմայստերական դիտակետ (Դոնի Ռոստով)

Լոցմայստերական դիտակետ (ռուս.՝ Лоцмейстерский пост), շինություն, որը տեղափոխվել է Պերեբոյնի կղզուց (Ազովի շրջան) և գտնվում է Դոն գետի ձախ ափին, Ոոստովի երկաթուղային կամրջի մոտ (Ռուսաստան, Դոնի Ռոստով)։


== Պատմություն ==
Լոցմայստերական դիտակետի շենքում ռադիոկապի գյուտարար Ալեքսանդր Պոպովի ղեկավարությամբ կառուցվել է Ռուսաստանի առաջին քաղաքացիական ռադիոկայանը։
Լոցմայստերական դիտակետը հայտնվել է Պերեբոյնի կղզում 1890-ական թվականների սկզբին Եգուրչայի գետաբազուկի Տագանրոգի ծոց թափվելու վայրում։ Նրա գլխավոր խնդիրը եղել է նավապետերին Դոնի գետաբազուկների ջրի մակարդակի մասին տեղեկություններ հայտնելը։ Դրա համար այստեղ տեղադրվել էին հեռագրական ապարատ և կայմ, որի վրա բարձրացվում էին թվերով տեսողական նշաններ։ Կայմը տեղադրված էր մեկհարկանի երկար շենքի տանիքը պսակող կենտրոնական ռոտոնդայի վրա։
1901 թվականին լոցմայստերական դիտակետ է ժամանել հայտնի ֆիզիկոս Ալեքսանդր Պոպովը, որը հրավիրվել էր Դոնի գետաբազուկների կոմիտեի կողմից ընդունիչ-հաղորդիչ ռադիոսարքեր տեղադրելու համար։ Այն ժամանակ նման ռադիոկայաններ նա արդեն մոնտաժել էր Պետերբուրգում և Կրոնշտադտում։
Լոցմայստերական դիտակետում և լողացող փարսում (12 կմ հեռավորության վրա) տեղադրվել է բերված սարքավորումը, և 1901 թվականի օգոստոսի 27-ին սկսվել է ռադիոկայանի աշխատանքը։
1902 թվականի օգոստոսին  Ալեքսանդր Ստեփանովիչ Պոպովը կրկին այցելել է Պերեբոյնի կղզի։
Արդյունքում հաստատվել է հստակ ռադիոկապ լոցմայստերական դիտակետի, լողացող փարոսի, Ռոսոտվի նավահանգստի և Ազովի ծովի նավերի միջև։ Այս քաղաքացիական ռադիոկայանն աշխատել է ավելի քան տասը տարի, իսկ Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվելուց հետո փոխանցվել է ռազմական գերատեսչությանը։
1940-ական թվականների վերջում լոցմայստերական դիտակետի մասնատված փայտե շինությունը տեղափոխվել է Դոնի ձախ ափ և կրկին հավաքվել (փոքր-ինչ ձևափոխելով նրա տեսքը) Ռոստովի երկաթուղային կամրջի մոտ՝ փոխանցվելով «Դինամո» ջրային կայանին։
Լոցմայստերական դիտակետի համար Պերեբոյնի կղզում կառուցվեց քարե փոքր տնակ, որը բազմիցս վերակառուցվել է։ 1956 թվականին տան պատին փակցվել է հուշատախտակ հետևյալ տեքստով.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Волошинова В. Ф., Волошинова Л. Ф. 100 уникальных мест Ростовской области: Иллюстрированный справочник. Ростов-на-Дону: Ростиздат, 2011.-176 с., ил. ISBN 978-5-7509-0631-4


== Արտաքին հղումներ ==
ВРЕМЯ РАЗВОДИТЬ МОСТЫ
100 МЕСТ: ЛОЦМЕЙСТЕРСКИЙ ПОСТ
Ростов - родина гражданского радио Archived 2021-01-22 at the Wayback Machine.
Ռադգոսպնոե (գյուղ, Վեսելովսկի գյուղական խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌադգոսպնոեՌադգոսպնոե (ուկրաիներեն՝ Радгоспне), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1930 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռադգոսպնոե ավանում բնակվում էր 176 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 440 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
(5114) Եզո

(5114) Եզո (անգլ.՝ Yezo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի փետրվարի 15-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,470867 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4364 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5053 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1418,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,253764 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,17° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5114) Եզո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Զոնալնայա Ստանցիյա

Զոնալնայա Ստանցիյա (ռուս.՝ Зональная Станция), գյուղ Ռուսաստանի, Տոմսկի մարզի Տոմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6070 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օդրինկա

Օդրինկա (ուկրաիներեն՝ Одринка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1681 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օդրինկա գյուղում բնակվում էր 474 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,234 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2025,64 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ակատովո (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱկատովոԱկատովո (ռուս.՝ Акатово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 23 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գովելանդիա

Գովելանդիա (պորտ.՝ Gouvelândia) համայնք Բրազիլիայում, մտնում է Գոյաս նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Գոյաս նահանգի հարավային մարզը։ Մտնում է տնտեսական կարգավիճակ ունեցող Կիրինոպոլիսի գավառի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3915 մարդ, ըստ 2006 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 830,770 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 4,7 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 42 439 910,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 10 722,56 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,738
Կուտիշչե (այլ կիրառումներ)

Կուտիշչե, կարող է վերաբերել՝

Կուտիշչե - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում
Կուտիշչե - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում
Արթուր Առստամյան

Արթուր Առստամյան (15 ապրիլի, 1962, Բաքու - 5 փետրվարի, 1993, Վաղուհաս, Մարտակերտի շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Արթուր Առստամյանը ծնվել է 1962 թ. ապրիլի 15-ին Բաքու քաղաքում։ Ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, պրոֆտեխուսումնարանում ստացել սառնարաններ վերանորոգող վարպետի որակավորում։ Ծառայել է Խորհրդային բանակի շարքերում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է մոնտաժային վարչությունում։ Ընդունվել է Բաքվի նավթի և քիմիայի ինստիտուտի մաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ 1988 թ. ընտանիքով տեղափոխվել է Երևան և ուսումը շարունակել Երևանի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետում, իսկ 1989 թ-ին տեղափոխվել է Ստեփանակերտ, և որպես ինժեներ աշխատել ջրային տնտեսությունում։ Մասնակցել է Ղարաբաղի պաշտպանությանը։ 1992-ից՝ ջոկատի կազմում, այնուհետև որպես տանկային գումարտակի կապի ստորաբաժանման հրամանատար մասնակցել է Արցախի տարածքային ամբողջականության պահպանման համար մղված մարտերին։ Զոհվել է 1993 թ. փետրվարի 5-ին Մարտակերտի շրջանի Վաղուհաս գյուղի ազատագրական մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է Հայաստանի Արիության և Արցախի «Արիության համար» մեդալներով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Ասկերանի շրջանի Քռասնի գյուղի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Օսվալդ Գլազունով

Օսվալդ Ֆյոդորովիչ Գլազունով (լատիշ․՝ Osvalds Glāznieks (Glazunovs, մայիսի 5, 1891(1891-05-05), Ելգավա, Ռուսական կայսրություն - մարտի 16, 1947(1947-03-16), ԽՍՀՄ ), ազգությամբ լատիշ սովետական թատրոնի ու կինոյի դերասան։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1891 թվականի մայիսի 5-ին Ելգավայումշ։ Այնտեղ էլ ստացել է նախնական կրթությունը։
Բեմական գործունեությունը սկսել 1911 թվականին Պետերբուրգի բարեգործական կազմակերպությունում։
1919-1921 թվականներին սովորել է Եվգենի Վախթանգովի ղեկավարած Մոսկվայի դրամատիկական թատրոնը։ Միաժամանակ եղել է Մոսկվայում «Սկատուվե» լատիշական թատրոն-ստուդիայի ռեժիսոր և մանկավարժ (1919-1938)։
1921-1941 թվականներին աշխատել է Եվգենի Վախթանգովի անվան թատրոնում։
1924 թվականից 1932 թվականներին Գլազունովը զբաղեցրել է Վախթանգովի թատրոնի տնօրենի պաշտոնը։
1941 թվականի հոկտեմբերին, երբ նացիստները գրավեցին Իստրուն, Օսվալդ Գլազունովը հայտնվեց զավթված տարածքում (այնտեղ իր ամառանոցն էր)։ Հետ նահանջող նացիստական զորքերի հետ նա տեղափոխվեց հարավ (բալետի պարուհի կնոջ և դերասան Վ․ Բլյումենտալ-Թամարինի հետ)։ 1942-1943 թվականներին խաղացել է Լատվիայի ազգային և Ելգավի թատրոններում։
1944 թվականի հոկտեմբերին, երբ Կարմիր բանակը մտավ Ռիգա, Գլազունովները ձերբակալվեցին «գերմանացիների հետ համագործակության» պատճառով և ուղարկվեցին ճամբար։ Ձերբակալումից հետո ատապարտվեց ութ տարի ճամբարներում անցկացնել։
Օսվալդ Գլազունովը մահացել է դժբախտ պատահարի արդյունքում 1947 թվականի մարտի 16-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Освальд Глазунов Archived 2016-10-31 at the Wayback Machine.
Освальд Федорович Глазунов
Teātra mākslas klasiķa Osvalda Glāznieka likteņa pavērsieni(չաշխատող հղում) (լատիշերեն)
Կատանո

Կատանո (ճապ.՝ 交野市 Կատանո-սի), Ճապոնիայի Օսակա պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 25,55 կմ², բնակչությունը՝ 76 597 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների համաձայն), բնակչության խտությունը՝ 2997,93 մարդ/կմ²։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Կատանո քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Օսակա պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Հիրակատա, Նեյագավա, Սիձյոնավատե, Իկոմա քաղաքները։


== Բնակչություն ==
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 76 597 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 2997,93 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.


== Սիմվոլիկա ==
Քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում սակուրան, ծաղիկ՝ մրտավարդը, թռչուն՝ Phasianus versicolor-ը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ճապոնական Կատանո քաղաքի պաշտոնական վեբկայք(ճապոներեն)
Ապրիր և թող մյուսներին մեռնել

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ապրիր և թող մյուսներին մեռնել (այլ կիրառումներ)«Ապրիր և թող մյուսներին մեռնել» (անգլ.՝ Live and Let Die), ռեժիսոր Գայ Հեմիլտոնի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ռոջեր Մուրը, Յաֆետ Կոթոն, Ջեյն Սեյմուրը, Կլիֆտոն Ջեյմսը, Ջուլիուս Հարիսը, Ջեֆրի Հոլդերը, Դևիդ Հեդիսոնը, Գլորիա Հենդրին, Բերնարդ Լին, Լոիս Մաքսուելը։


== Սյուժե ==
Թմրանյութերի վաճառքն ԱՄՆ-ում ահագնացող չափերի է հասնում։ Ազգի գենեֆոնդը վտանգի տակ է գտնվում և երբեմնի հզոր էկանոմիկայից հետք իսկ չի մնացել։ Այս ամենի մեղավորը խորհրդավոր թմրաբարոնն է՝ հանցավոր աշխարհի թագավոր դոկտոր Կանանգան։ Չարագործին կանգնեցնելու գործն իր վրա է վերցնում հատուկ գործակալ Ջեյմս Բոնդը։ Նրա համար ոչ մի անհնարին բան չկա, քանի որ նա հանդերձավորված է լրտեսական նորագույն հանդերձանքով ու սպառազինությամբ։ Իսկ կանանց հետ հմտորեն շփվելու հմտությունը նրան թույլ է տալիս իմանալ իրեն հետաքրքրող ցանակացած ինֆորմացիա։ Իսկ ինչպես հայտնի է, մաֆիան չի ներում վիրավորանքները և հիմա ամենահաջողակ գործակալի կյանքը վտանգի տակ է։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ապրիր և թող մյուսներին մեռնել(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Ապրիր և թող մյուսներին մեռնել»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Ամմանի դրոշ

Դրոշը, որը որպես մայրաքաղաքի խորհրդանիշ հաստատվել է Հորդանանի մայրաքաղաք Ամմանի խորհրդի կողմից։ Լայնքի և երկայնքի հարաբերակցությունը 1։2 է։ Դրոշի գույներն են՝ կանաչ, դեղին, շագանակագույն։


== Ծանոթագրություններ ==
Էնդի Օն

Էնդի Օն (չինարեն՝ 安志杰, փինյին` Ān Zhìjié, յուտպխին` On Zi Git, ի ծնե՝ Էնդի Տյան (Andy Tien), մայիսի 11, 1976(1976-05-11) կամ մայիսի 11, 1977(1977-05-11), Փրովիդենս, ԱՄՆ), չին-ամերիկացի դերասան, ինչպես նաև մարտական արվեստների վարպետ։


== Կենսագրություն ==
Էնդի Օնը միջնակարգ դպրոց է ավարտել։ Ռոդ Այլենդում բարմեն է աշխատել։ Մի անգամ, աշխատանքի ժամանակ հոնկոնգյան կինոռեժիսոր Ցուի Հարկը և պրոդյուսեր Չարլզ Հյոնը նկատել են Էնդիին։ Հետագայում, Էնդին դերի համար հրավիրվել է «Սև դիմակ 2, դիմակների քաղաք» (2002) ֆիլմում նկարահանվելու համար, Ջեթ Լիի հետ։
Սկզբում Էնդին ձեռք չի բերել մեծ հաջողություններ, բայց յուրացրել է և շարունակել է զարգանալ մարզային մարտարվեստի ֆիլմերում, այդ թվում Ջեքի Չանի հետ։ Ջեքի Չանի հետ մարզումները սկսվել են դեռևս 2001 թվականից։ Մեկ տարվա մարզումների ընթացքում մեծ թվով վնասավածքներ է ստացել, նաև վնասվել է «Նոր ոստիականական պատմություն» (2004) ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։
2004 թվականին Էնդի Օնին Հոնկոնգյան կինոմրցանակ է առաջադրվել՝ Լավագույն դերասանական խաղի համար, ինչպես նաև «Աստղային մրցավազող» (2003) ֆիլմում՝ որպես Լավագույն նոր դերասան։
Բացի այն, որ Էնդին խաղում էր ֆիլմում, նաև երգում էր։ Նա մի քանի երգ է թողարկել, այդ թվում Angel of Love երգը, երգչուհի Ջոլին Ցայի հետ։
Էնդիի հետաքրքրություններն են մարտական արվեստները և տեսախաղերը։ Նա շարունակել է ուսումնասիրել մարտական արվեստները, քունգ ֆուն ուսումնասիրել է ընկերոջ՝ Ֆիլիպի հետ, և թայական բռնցքամարտը քիքբոքսյոր Բիլլի Չոուի հետ, Վինգ չուն։
Էնդի Օնը կարողանում էր խոսել անգլերեն, մանդարին և մի քիչ կանտոնյան բարբառով։


== Անձնական կյանք ==
2009 թվականից մինչև 2013 թվականը Էնդին հանդիպել է մոդել և դերաանուհի Ջենիֆեր Ցեի հետ (ծնվել է 1982 թվականին)։
«Զոմբիների մարտական ակումբ» (2014) ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ նա ծանոթացել է դերասանուհի Ջեսսիկի Կամբենսիի հետ (ծնվել է 1988 թվականին)։ 2014 թվականի նոյեմբերից զույգը սկսել է հանդիպել։ 2016 թվականի մարտին Էնդին և Ջեսսիկին աղջիկ են ունեցել, ում անվանել են Թեսսա։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Էնդի Օնը և Ջեսսիկի Կամբենսին ամուսնացել են մասնավոր ծիսակատարությամբ՝ Հավայան կղզիներում։


== Ընտրված ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էնդիի պաշտոնական բլոգ
Էնդի Օնը Hong Kong Movie DataBase կայքում
Ջերմաֆիկացում

Ջերմաֆիկացում, կենտրոնացված ջերմամատակարարում՝ հիմնված ջերմաէլեկտրակենտրոններում էլեկտրական և ջերմային էներգիաների համակցված արտադրության վրա։ Ջերմաֆիկացման ցիկլով էլեկտրաէներգիայի արտադրության թերմոդինամիկական արդյունավետությունը որպես կանոն, պայմանավորված է դեպի շրջապատող միջավայր ջերմության կորստի բացառմամբ, որն անխուսափելի է կոնդենսացիոն ցիկլով էլեկտրաէներգիայի արտադրության դեպքում։ Դրա շնորհիվ էապես (40—50% ֊ով) նվազում է էլեկտրաէներգիայի արտադրման համար վառելիքի տեսակարար (1 կվաժ-ի հաշվով) ծախսը։ էլեկտրաէներգիայի և ջերմության համակցված արտադրության հաշվին ստացվում է պայմանական վառելիքի զգալի տնտեսում։
Կարլիպա

Կարլիպա (ֆր.՝ Carlipa), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 311 մարդ, բնակչության խտությունը` 59.13 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.26 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 620 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 150 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 22 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 208 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 152-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 56։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,1 %։ 152 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 119 անձ (71 տղամարդ և 48 կին)։ Գործազուրկ են եղել 33 անձ (15 տղամարդ և 18 կին)։ 56 անաշխատունակներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը` թոշակառուներ, իսկ 21-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օդ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կանդելարիա քարանձավներ

Կանդելարիա քարանձավներ (անգլ.՝ Candelaria Caves), մեծ բնական քարանձավային համակարգ Գվատեմալայի Ալտա Վերապազ լեռնաշխարհի ցածրադիր անցումներում՝ Չիսեկի և Ռաքսրուհայի մունիցիպալիտետների միջև։ Քարանձավները հայտնի են յուրահատուկ կարստային երևույթներով և մայաների պատմության մեջ իրենց նշանակությամբ։


== Երկրաբանություն ==
Նրանց հսկայական կարստային քարանձավների տեսարժան վայրերից են` ստալակտիտները, ստալագմիտները, ստալագնատները և հոսքաքարերի շղարշները։ Առաստաղի փլուզումից առաջացած քարանձավային փոսերը լուսավորում են քարանձավները ներսից։ Հիմնական պատկերասրահի երկարությունը 22 կմ է, որից 12,5 կմ-ը անցնում է Կանդելարիա գետի գետնանցումով։ Քարանձավային համակարգի ընդհանուր երկարությունը, ներառյալ դահլիճները, երկրորդային և վերին անցումները, գնահատվում է 80 կմ։


== Պատմություն ==
Մայաների քաղաքակրթության Արևմտյան մեծ առևտրային ուղին, որը Գվատեմալայի լեռնաշխարհը միացնում էր Պետենի ցածրադիր շրջաններին, անցնում էր Կանդելարիայի քարանձավների տարածքով։ Խեցեգործական արտեֆակտրներն ու ռուպեստրալ գրությունները վկայությունն են այն բանի, որ քարանձավներն օգտագործվել են արարողությունների համար։ Կիչե ժողովրդի մեզոամերիկյան մշակույթի «Փոփոլ Վուհ» էպոսագիրքը (թարգմանաբար՝ Ժողովրդի գիրք, կամ Խորհուրդների գիրք) Կանդելարիա քարանձավները համարում է մուտք դեպի անդրաշխարհ։ Քարանձավներից որոշները դեռ օգտագործվում են մայաների տոնակատարությունների համար։ Չնայած քարանձավներն այժմ բաց են հասարակության համար։


== Կառավարություն ==
Գվատեմալայի կառավարությունը 1999 թվականին Կանդելարիա քարանձավը հռչակեց ազգային պարկ։ Կառավարության հետ երկարատև մարտերից հետո տեղական Q'eqchi-ի ժողովուրդը (մայա  Բելիզում և Գվատեմալայում), ստացան իրենց քարանձավներում զբոսաշրջության կառավարումը` «Մայա Q'eqchi ասոցացիայի զարգացում և Կանդելարիա Կամպոսանտո զբոսաշրջություն» խորագրով։ Քարանձավների մի քանի մուտքեր կան, որոնք կառավարվում են տարբեր Q'eqchi համայնքների կողմից, ինչպիսին Bombilpek El Porvenir(չաշխատող հղում) ասոցիացիան է։ Նրանք սիմվոլիկ գումար են վերցնում ուղեկցորդի հետ քարանձավներ այցելելու համար, և հասույթը  հնարավորինս արդարացիորեն օգտագործում գյուղի տնտեսական կյանքին աջակցելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Մոնտանոլ

Մոնտանոլ (ֆր.՝ Montagnol), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 155 մարդ, բնակչության խտությունը` 4.50 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 34.47 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 560 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 130 կմ արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 70 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 82 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 55-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 27։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,1 %։ 55 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 52 անձ (33 տղամարդ և 19 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (1 տղամարդ և 2 կին)։ 27 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Շեյխզելան

Շեյխզելան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Այնթապի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանի գետի վերին հոսանքի ձախ կողմում, Այնթապ ավանից 4 կմ հարավ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ազաբ

Ազաբ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավաշի գավառակում։ Գտնվում էր Բիթլիս քաղաքից 50 կմ հարավ-արևելք՝ Վանա լճի հարավային ափին։
XX դարի սկզբին ուներ 6 տուն քուրդ բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Ծանոթագրություններ ==
Մելնիցա (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄելնիցաՄելնիցա (ռուս.՝ Мельница), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուժային տեղակայանք

Ուժային տեղակայանք էներգետիկական համալիր, որը նախատեսված է առաջնային բնական էներգետիկական ռեսուրսների (վառելիքի, ջրի, քամու և այլն) օգտագործման հաշվին մեխանիկական էներգիա ստանալու համար։


== Կիրառում ==
Ըստ օգտագործվող էներգիայի բնույթի ուժային տեղակայանք լինում են՝

ջերմային,
հիդրավլիկական,
միջուկային (ատոմային) և այլն։Տարբերում են նաև՝

ստացիոնար
փոխադրովի ուժային տեղակայանք։ Լայն կիրառություն են գտել տրանսպորտային (նավային, ավիացիոն, ջերմաքարշային) ուժային տեղակայանք։ Արտադրվող մեխանիկական էներգիան էներգիայի այլ տեսակների փոխակերպող մեքենաների զուգակցությամբ ուժային տեղակայանք կոչվում են կայաններ (օրինակ, էլեկտրական, օդափչման, պոմպային)։


== Տես նաև ==
Շարժասարք
Չոս Մալալ (այլ կիրառումներ)

Չոս Մալալ, կարող է վերաբերել՝

Չոս Մալալ - քաղաք Արգենտինայի Նեուկեն գավառի հյուսիսում
Չոս Մալալ - դեպարտամենտ Արգենտինայում
Տաուրանո

Տաուրանո (իտալերեն՝ Taurano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1538 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 171 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 9 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83020, հեռախոսային կոդ՝ 081։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Ծանոթագրություններ ==
Լինքոլնի ծով

Լինքոլնի ծով,  սահմանային ծով, որը պատկանում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Ծովի հյուսիսային ափերի մոտ գտնվում են Էլսմիր (Կանադա) և Գրենլանդիա (Դանիա) խոշոր կղզիները։
Ծովն անվանվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 16-րդ նախագահ Աբրահամ Լինքոլնի պատվին։ Հայտնաբերվել և հետազոտվել է 1881—1884 թվականներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոլովցովո (գյուղ, Իսսինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոլովցովոՍոլովցովո (ռուս.՝ Соловцово), գյուղ Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Իսսինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ժորա Գասպարյան (այլ կիրառումներ)

Ժորա Գասպարյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝

Ժորա Հովսեփի Գասպարյան (1934–2020), բանաստեղծ, խմբագիր։
Ժորա Սահակի Գասպարյան (Գրադ Ժորա, ծ. 1942), ԼՂՀ պաշտպանության բանակի գեներալ-մայոր։


== Ծանոթագրություններ ==
Կորյուն Սողոմոնյան

Կորյուն Սամվելի Սողոմոնյան (մայիսի 16, 1993(1993-05-16) կամ 1993, Զովունի, Նաիրիի շրջան, Հայաստան), հայ բռնցքամարտիկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1993 թվականի մայիսի 16-ին, Կոտայքի մարզի Զովունի գյուղում։ Ութ տարեկանից զբաղվում է բռնցքամարտով։ Եղել է Հայաստանի բազմակի չեմպիոն, 2009 թվականին Երևանում տեղի ունեցած  պատանիների աշխարհի առաջնությունում նվաճել է չեմպիոնի տիտղոսը։ 2010 թվականին մասնակցել է Բաքվում տեղի ունեցած պատանիների աշխարհի առաջնությանը, բայց չի հաջողվել պահպանել չեմպիոնի տիտղոսը։ 2011 թվականին դարձել է պատանիների Եվրոպայի չեմպիոն, 2012 թվականին՝ Եվրոպայի մինչև 22 տարեկանների չեմպիոն։ 2015 թվականի մեծահասկաների Եվրոպայի առաջնությունում Կորյուն Սողոմոնյանը զվաղեցրել է 5-րդ տեղը։
2017-2019 թվականներին Կորյուն Սողոմոնյանի մարզական կարիերայում եղել է դադար։ Ռինգ է վերադարձել 2019 թվականին և նույն թվականին դարձել Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտե նախաձեռնությամբ Երևանում դեկտեմբերի 13-18-ը անցկացված «Կաշվե ձեռնոց» բռնցքամարտի ընտրական մրցաշարի հաղթող։
2020 թվականի մարտի 16-ին Լոնդոնում մեկնարկած մրցաշարում ձեռք է բերել Տոկիո 2020-ի ուղեգիր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կորյուն Սողոմոնյանը պարտվեց մեկնարկային մենամարտում (տեսանյութ)
Կորյուն Սողոմոնյանը դուրս մնաց օլիմպիական պայքարից
Կորյուն Սողոմոնյանի մեկնարկային մենամարտը Տոկիո-2020-ում՝ ArmSport-ի ֆոտոշարքում
(736) Հարվարդ

(736) Հարվարդ (անգլ.՝ Harvard), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1912 թվականի նոյեմբերի 16-ին Ջոել Մետկալֆի կողմից Վինչեստերում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,202161 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8386 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5657 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1193,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,301599 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,37° անկյուն։
Հարվարդ աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(736) Հարվարդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Պ. Ի. Չայկովսկու պետական տուն-թանգարան

Պ. Ի. Չայկովսկու պետական տուն-թանգարան  (ռուս.՝ Государственный дом-музей П. И. Чайковского), թանգարան Մոսկվայի մարզի Կլին քաղաքում։ 2013 թվականին  վերանվանվել է Պ. Ի. Չայկովսկու պետական երաժշտական հուշահամալիր թանգարան-արգելոց։ Տեղակայված է այն տանը, որն անվանի ռուս կոմպոզիտոր Պյոտր Իլյիչ Չայկովսկին վարձակալել էր հաշտարար դատավոր Վ. Ս. Սախարովից 1892 թվականի  մայիսից` կյանքի վերջին 2 տարիներին։
Հնագույն երաժշտական հուշահամալիր-թանգարանն է Ռուսաստանում, ստեղծվել է կոմպոզիտորի մահից անմիջապես հետո։ Տանն ամբողջությամբ պահպանվել է կոմպոզիտորի կյանքի վերջին տարիների կենցաղային պայմանները, նրա անձնական իրերը, գրադարանը, արխիվը։ 1916 թվականին կոմպոզիտորի եղբոր Մոդեստ Իլյիչ Չայկովսկու կտակով տունն անցել է Ռուսական երաժշտական ընկերության Մոսկովյան բաժանմունքի տրամադության տակ, պայմանով, որ այն կպահպանվի և օժանդակություն կստանա։ 1921 թվականին թանգարանն ազգայնացվել է։
Թանգարանը  խիստ տուժել է Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին։ Տուն-թանգարանը գերմանական զորքերի կողմից թալանելու հետևանքները  վավերագրական կադրերով ներկայացված են «Գերմանական զորքերի ջախջախումը Մոսկվայի տակ» (ռուս.՝ Разгром немецких войск под Москвой) խորհրդային ֆիլմում։


== Թանգարանի ֆոնդեր ==
Թանգարանային հավաքածուում հաշվառված է շուրջ 200 հազար առարկա։ Բացի  Պյոտր Չայկովսկու ֆոնդից, թանգարանում պահվում են Չայկովսկի-Դավիդովների տոհմի ֆոնդերը, Մ. Ի. Չայկովսկու անձնական  և  Պ. Ի. Չայկովսկու մերձավոր շրջապատի ռուս երաժիշտների ֆոնդերը։ Թանգարանն ներառում է Պ. Ի. Չայկովսկու հուշահամալիր-տունը, դաստակերտի այգին և նրա տարածքի շինությունները, Չայկովսկու սիրելի աշակերտ Սերգեյ Տանեևի հիշատակին նվիրված կողաշենքը էքսպոզիցիայով,  ինչպես նաև «Ֆրոլովյան», «Մայդանովո» և «Դեմյանովո» մոտակա դաստակերտերը, որտեղ բնակվել կամ եղել է Չայկովսկին։ «Դեմյանովո» դաստակերտը պատկանում էր կոմպոզիտորի ավագ եղբորը` Վլադիմիր Տանեևին և  ճանաչված փաստաբան Վ. Ի. Տանեևին։  Թանգարանի տարածքում է գտնվում վարչական մասնաշենքը, որտեղ գտնվում են համերգային դահլիճը, երկու ցուցասրահները, աուդիոդահլիճը և ֆոնդերի պահոցը։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Прогулка по музею. Фото
Город Клин и дом-музей Петра Ильича Чайковского, осень 2010
Խմրախոտ

Խմրախոտ (լատ.՝ Anthoxanthum), ճոմել, դաշտավլուկազգիների (հացազգիներ) ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։


== Տարածվածություն ==

Հայտնի է 4, Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ բուրավետ խմրախոտ (լատ.՝ A. odoratum)։ Հանդիպում է Լոռու, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է մարգագետիններում, բացատներում, թփուտներում, հազվադեպ՝ անտառներում։


== Կենսաբանական նկարագիր ==
Ցողունը մերկ է, հարթ, բարձրությունը՝ 10-15 սմ։ Տերևները գծաձև են՝ թավոտ եզրերով։ Ծաղկաբույլը հասկանման է, հասկիկները՝ դեղնականաչավուն կամ գորշ դարչնավուն։ Ծաղկում է մայիսին։ Պտուղը հատիկ է։


== Նշանակություն և կիրառում ==
Սովորական պտուղը՝ առանց պատյանի, և սերմը խնկեղեգ խմրախոտը պարունակում է կումարինալդեհիդ. օգտագործվում է սննդի արտադրության մեջ, իսկ խնկախոտի պատրաստուկները՝ ժողովրդական բժշկության մեջ՝ տուբերկուլոզի, մրսածության, անքնության և այլ հիվանդությունների ժամանակ։


== Դասակարգում ==


===== Տաքսոնոմիա =====
Խմրախոտ բույսերի դասը ընդգրկում է Poeae ցեղը, ենթաընտանիք (Pooideae), ընտանիք հացազգիներ (Poaceae), կարգ հացածաղկավորներ (Poales):


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Ալեքսանդրյան

Ալեքսանդր Ալեքսանդրի Ալեքսանդրյան (սեպտեմբերի 8, 1889(1889-09-08), Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 30, 1978(1978-12-30), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կոմպոզիտոր, երաժիշտ, երաժշտական գործիչ, թառահար։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1961)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Շուշիում, որտեղ ստացել է նախնական կրթությունը։ 1902 թվականին եղել է Գ. Սյունիի ժողովրդական գործիքների անսամբլի թառահարը, այնուհետև՝ ժողովրդական անսամբլների ղեկավարը։ 1921 թվականին տեղափոխվել է Երևան և աշխատել Երևանի քաղաքային աշխատավորական ակումբի ժողովրդական ինքնագործունեության բաժնում։ Այստեղ կազմակերպել է ժողովրդական գործիքների անսամբլ և սկսել համերգներ տալ։ 1930-1936 թվականներին աշխատել է Երևանի կոնսերվատորիայում, որպես արևելյան գործիքների ամբիոնի վարիչ, 1938 թվականից՝ Հայաստանի երգի-պարի անսամբլում որպես գործիքային խմբի ղեկավար։
Մշակել է ժողովրդական մի շարք երգեր։
Երգեր՝

«Հոյ իմ նազանի յարը»
«Մոկաց հարսներ»
«Ես պուճուր եմ, ոսկե ջուր եմ»Պարեղանակներ՝

«Դիլիջան»
«Զույգ սև աչեր»
«Զուլեյկայի պարը»
«Նազելի»
«Նաիրյան աղջկա պարը»
«Սևանի»
«Նունե


== Ծանոթագրություններ ==
(7732) 1978 VE9

(7732) 1978 VE9, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 7-ին Էլեանորա Հելինի և Շելտ Բասի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,929832 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6482 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2115 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1831,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,196535 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,14° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7732) 1978 VE9 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)