Ինտերմեցցո

Ինտերմեցցո (իտալերեն՝ intermezzo от լատ.՝ intermedius, փոքր երգիծախաղի ներկայացում, որը նվագում են արարների կամ օպերա-սերիաների միջև, ոչ այնքան մեծ ինքնուրույն գործիքային պիես (դասական փոքրիկ ստեղծագործություն), կամ գործիքային ցիկլի մաս։


== Ինտերմեցցոն օպերայի մեջ ==
Օպերայի մեջ ինտերմեցցոն փոքր «ընդմիջարկված» օպերա է կամ հակադրական տեսարան՝ օպերայի գործողության կեսում կամ դրա միջև։ Կատարվում է հիմնականում նախորդող և հաջորդող տեսարանների միջև ընդհատումը նշելու կամ բեմի դեկորացիան փոխելու համար՝ պաուզան լրացնելու։ Օպերայի մեջ ինտերմեցցոն կարող է լինել ինչպես ուղղակի գործիքային, այնպես էլ վոկալ- գործիքային, խմբերգային։
Բեմադրված տեսարաններով օպերաները գալիս են վերածննդի և վաղ բարոկական ինտերմեդիաներից, որոնք երբեմն անվանվում են ինտերմեցցո։ 17-րդ դարի երկրորդ կեսին կոմիկ հերոսների մասնակցությամբ՝ բուֆֆոնային տեսարանները, որոնք հաճախ տեղավորվում էին արարների վերջում, սկսեցին հավակնել գործողության կազմության գլխավոր տեղի համար։
17-18-րդ դարերի բարեփոխումների ավարտին կատակերգական տեսարանները հանվեցին վենետիկյան օպերաների կազմից, իսկ ինտերմեցցոն սկսեց ձևավորվել որպես ինքնուրույն ժանր՝ ինքնուրույն սյուժետով։ Մի օպերա-սերիայից՝ մյուս օպերա-սերիայի դեպի ինտերմեցցո անցում են կատարել նույն լիբրետտոյով, հաճախ միևնույն երաժշտությամբ։ Այդպիսի ինտերմեցցոները հիմնականում կազմված էին մեկ կամ երկու «դա կապո» արիայից, ռեչետատիվներից և դուետներից։
Ժանրի ծաղկումը նեապոլյան միջավայում սկսվեց Սարրոյի, Յոհան Ադոլֆ ՀասսեՀասսեի և հատկապես Ջովաննի Բատիստա Պերգոլեզի շնորհիվ։ Ինտերմեցցո «Աղախինը տիրուհի» (1733) Ջովաննի Բատիստա Պերգոլեզի «Հպարտ գերի» օպերա-սերիայի համար՝ ինտերմեցցոյի դասական օրինակ է, որը չունի հայտնիությամբ իրեն հավասար ինտերմեցցո, օրինակ հանդիսացավ հաջորդող ստեղծագործությունների համար։ Փարիզում «Աղախինը-տիրուհի» ինտերմեցցոյի հաջողությունը տեղի ունեցավ Ժան-Ժակ Ռուսսոյի միջոցով, որը ցանկանում էր այդ ժանրը զարգացնել ֆրանսիական թատերաբեմում։ Նրա ուրախ ինտերմեցցո «Գյուղացի կախարդողը» դարձել է ֆրանսիական կատակերգական օպերիաների աղբյուրներից։
18-րդ դարի կեսերին օպերա-սերիաների միջև գտնվող ինտերմեցցոները փոխարինվեցին բալետներով։


== Գործիքային ինտերմեցցո ==

19-րդ դարում «ինտերմեցցո» տերմինով սկսեցին անվանել նաև գործիքային ցիկլի մի մասը, կամ փոքր ինքնուրույն գործիքային պիեսան։
Գործիքային երաժշտության մեջ ինտերմեցցոն կարող է տրիոյի դեր կատարել՝ երեք մասանի տեսքով կամ սոնատային ցիկլում՝ միջին մասի։ Ինտերմեցցոն այդ իմաստով օգտագերծել է Ֆելիքս Մենդելսոնը՝ երկրորդ դաշնամուրային կվարտետի երրորդ մասի համար (f-Moll (1823)։ Դաշնամուրային ինտերմեցցոներ ունեն Ռոբերտ Շումանը և Յոհաննես Բրամսը, ինչպես նաև ռուս այլ երաժիշտներ․ Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակով,Ալեքսանդր Գլազունով,Ալեքսանդր Գրեչանինով, Սերգեյ Սլոմինսկին և այլք։
Ինտերմեցցոյի հիմնադիրը, որպես ինքնուրույն գործիքային պիեսա, Ռոբերտ Շումանն |Ռոբերտ Շումանն է։
Երկու տարատեսակները նշվում են սույն երաժիշտների ստեղծագործություններում․ Մոդեստ Մուսորգսկի, Անատոլի Լյադով, Անտոն Արենսկի, Վասիլի Կալիննիկով և այլք։


=== Հայտնի սիմֆոնիկ ինտերմեցցոներ ===
Intermezzo sinfonico «Գեղջկական ասպետություն» օպերայի մեջ Պիետրո Մասկանի
«Ֆրից ընկեր» օպերայի մեջ Պիետրո Մասկանի
«Պայացներ (օպերա)» օպերայի երկրորդ ակտի մեջ Ռուջերո Լեոնկավալո
«Մադամ Բատերֆլայ» Ջակոմո Պուչինի
«Լոհենգրին» Ռիխարդ Վագներ (երրորդ արար)
«Տրավիատա» Ջուզեպպե Վերդի (երրորդ արար)
«Կարմեն (օպերա)» Ժորժ Բիզե (երկրորդ, երրորդ, չորրորդ արարներ)
«Մանոն Լեսկո» Ջակոմո Պուչինի (երրորդ արար)


== Տես նաև ==
Ինտերմեդիա
Օպերետ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Интермедия // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Интермеццо / Мнацаканова Е. А. // Гондольера — Корсов. — М. : Советская энциклопедия : Советский композитор, 1974. — (Энциклопедии. *Словари. Справочники : Музыкальная энциклопедия : [в 6 т.] / гл. ред. Ю. В. Келдыш ; 1973—1982, т. 2).
Интермеццо // Музыкальный словарь Гроува. — Практика, 2007. — С. 354. — 1104 с. — ISBN 5-89816-064-7.