Գյոպինգեն

Գյոպինգեն, քաղաք հարավային Գերմանիայում, Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի Շտուտգարտ շրջանի մաս։ Գյոպինգենը շրջանի կենտրոնական քաղաքն է։ Գյոպինգենում է գտնվում «Մերկլին» խաղալիքներ թողարկող ընկերությունը և այստեղ է ծնվել ֆուտբոլիստ Յուրգեն Կլինսմանը։


== Աշխարհագրություն ==
Գյոպինգենը գտնվում է Հոհենստաուֆեն լեռան ստորին, Ֆիլս գետի հովտում։ Գյոպինգենի վարչական շրջաններն են՝ Բարտենբախ, Բեժգենրիեթ, Ֆաուրնդաու, Գյոպպենգեն, Հոհենստաուֆեն, Հոլցհայմ, Ջեբենհաուզեն և Մաիթիս։


== Պատմություն ==
Ավանդույթի համաձայն՝ քաղաքը հիմնադրվել է Գեպպո անունով ալեմաններ ցեղի առաջնորդի կողմից 3-րդ կամ 4-րդ դարում։ 1782 թվականի օգոստոսի 25-ին տեղի ունեցած աղետալի հրդեհը ոչնչացրել է քաղաքի մեծ մասը, բայց այն անմիջապես վերակառուցվել է։ 19-րդ դարում արդյունաբերականացումը տարածքը վերածել է արդյունաբերության կենտրոնի։ Արդյունաբերության կարևորությունն այսօր էլ կարելի է տեսնել քաղաքում այնպիսի ընկերությունների առկայությամբ, ինչպիսիք են՝ «Մերկլին» խաղալիքներ թողարկող ընկերությունը և «Շուլեր» ընկերությունը։


=== Հրեական համայնք ===
Գյոպինգենում և հարևան Ջեբենհաուսեն գյուղում 1777 թվականից մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը բնակվում էր հրեական համայնք։ Համայնքի բարգավաճումը հասել է գագաթնակետին 1800-ական թվականների կեսին, երբ բնակիչներն սկսել են Ջեբենհաուսենից տեղափոխվել Գյոպինգեն, իսկ 19-րդ դարի վերջին տեղի է ունեցել էական արտագաղթ դեպի Ամերիկա։ 1881 թվականին կառուցած Գյոպինգենի ժողովարանն ավերվել է 1938 թվականի նոյեմբերի 9-10-ը տեղի ունեցած Բյուրեղապակյա գիշերվա ջարդերի ժամանակ։ 1992 թվականին բացված Ջեբենհաուսենի հրեական թանգարանը փաստագրում և պահպանում է Ջեբենհաուսենի և Գյոպինգենի հրեական համայնքի պատմությունը։


=== Քուքի Զորանոցներ ===
1930 թվականին Գյոպիգենից հյուսիս կառուցվել է քաղաքացիական օդանավակայան։ 1935 թվականին այն ձեռք է բերել գերմանական օդուժն ու ընդլայնել, դարձնելով Fliegerhort Kaserne: 1945 թվականից մինչև 1949 թվականը տեղահանված անձինք և փախստականները տեղավորվել էին կազեռնում։ 1949 թվականին այն վերանվանվել է Քուքի Բարաքներ՝ ի պատիվ Չարլզ Հ. Քուկի կրտսերի, որը քաջության համար հետմահու պարգևատրվել է Արծաթե աստղով և Զինվորի մեդալով, որից հետո ընդլայնվելով՝ օգտագործվել է որպես շտաբներ։ 1992 թվականին Քուքի զորանոցները վերադարձվել են Գերմանիայի կառավարությանն ու տրվել քաղաքացիական օգտագործման։


== Քաղաքապետներ ==
1819–1824, Վիկտոր Դավիդ Կելլեր
1824–1858, Լյուդվիգ Հայնրիխ Վիդման
1858–1881, Գեորգի Քրիստիան Ֆիլիպ Ֆրիդրիխ Սեֆրիդը (1814-1881)
1881–1908, Գոտլոբ Ֆրիդրիխ Ալինգեր
1908–1919, Ջուլիոս կեկ (1869-1924)
1919–1933, Օտտո Հարթման
1933–1945, Erich Pack
1945–1954, Քրիստիան Էբերհարդ (1886-1973)
1954–1980, Հերբերտ Քինգ
1981–1996, Հանս Հոլեր
1997–2004, Ռայնհարդ Ֆրենկ (ծն. 1955)
Since 2005, Գվիդո Թիլ (ծն. 1955)


== Սպորտ ==
Տեղի մարզական «Frisch Auf Göppingen» ակումբը ներկայումս (2016-2017 մրցաշրջան) Գերմանիայի տղամարդկանց հանդբոլի բարձրագույն խմբի առաջին թիմն է։


== Քույր քաղաքներ ==

Գյոպինգենի քույր քաղաքներն են՝

 Ֆոջա, Իտալիա
 Քլոստերնոյբուրգ, Ավստրիա
 Պեսսակ, Ֆրանսիա, սկսած 2000 թվականից
 Զոննեբերգ, Գերմանիա


== Հայտնի մարդիկ ==
Միխայել Մյոսթլին (1550-1631), մաթեմատիկոս և աստղագետ
Ֆրիդրիխ Քրիստոֆ Էտինգեր (1702-1782), աստվածաբան, առաջատար պիետիստ
Ավգուստ Լյուդվիգ Սքոթ (1751-1787), իրավաբան և համալսարանի պրոֆեսոր
Էդուարդ Ֆուչս (1870-1940), գիտնական, գրող, քաղաքական ակտիվիստ
Հուգո Բոր (1881-1967), արվեստի մասնավոր հավաքածուների հավաքող և արվեստի հովանավոր
Ադոլֆ Կուրց (1888-1959), ըմբիշ
Կառլ Աբեռլե (1901-1963), հրատարակիչ և քաղաքական գործիչ (SPD), Խորհրդարանի անդամ, Neue Württembergische Zeitung- ի համահեղինակ
Հանս Ռոբերտ Յաուս (1921-1997), գրականագետ և լեզվաբան
Փեթր Հաբերլ (ծնված 1934), սահմանադրական իրավաբան
Ֆ. ՈՒ Բերնսթեյն (ծնված 1938), բանաստեղծ, նկարիչ և երգիծաբան
Ֆրայդեր Բիրզել (ծնված 1940), քաղաքական գործիչ (SPD), Landtag- ի նախկին անդամ
Օթթո Հոուսեր (ծնված 1952), քաղաքական գործիչ (CDU), Բունդեսթագի անդամ, խորհրդարանական քարտուղար և կառավարության խոսնակ
Բրիգիթ Ռուս-Սքերեր (ծնված 1956), իրավաբան, 1999-2007թթ. Տյուբինգենի քաղաքապետ (SPD)
Չառզլ Պելկեյ (ծնված 1958), լրագրող, փաստաբան և Վայոմինգի Ներկայացուցիչների պալատի ժողովրդավարական Ուայթ
Յուրգեն Կլինսման (ծնված 1964), ֆուտբոլիստ, Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ (2004-2006)
Միխաել Կրաուս (ծնված 1983), հանդբոլիստ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official website