Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմ

Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմ (շվեդերեն արտասանություն: [ˈɛ̂bːa ˈvɪtː ˈbrâtːstrœm], շվեդերեն՝ Ebba Witt-Brattström, հունիսի 1, 1953(1953-06-01), Ստոկհոլմ),  պատմահամեմատական գրականության բնագավառի շվեդ գիտնական, ֆեմինիստ։ Սյոդերստյորն համալսարանի գրականության ամբիոնի պրոֆեսոր և ղեկավար։


== Գործունեություն ==
1988 թվականին Ստոկհոլմի համալսարանում պաշտպանել է դիպլոմային աշխատանք Մոա Մարտինսոնի մասին (Moa Martinson: skrift och drift i trettiotalet):  Այնուհետև, ի թիվս այլ գրվածքների, գրել է մի շարք ակնարկներ  Բրիջիթ Շվեդացու, Վիկտորյա Բենեդիկտսոնի և Էդիթ Սյոդերգրանի մասին։ Շվեդերեն է թարգմանել Գերդ Բրանտենբերգի Egalia's Daughters վեպը։ 2010 թվականին հրապարակել է Շվեդիայում ֆեմինիստական շարժման պատմությունը՝ Å alla kära systrar (Բոլոր սիրելի քույրերին)։
2008 թվականից Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարանի Հյուսիսային երկրների եվրոպական գրականության Dag Hammarskjöld այցելու պրոֆեսոր է, 2012 թվականից՝ Հելսինկիի համալսարանի Հյուսիսային երկրների գրականության ամբիոնի պրոֆեսոր։

1970-ական թվականներիին եղել է Grupp 8 ֆեմինիստական կազմակերպության անդամ, 2005 թվականից՝  ֆեմինիստական քաղաքական կազմակերպության և Շվեդիայի ֆեմինիստական նախաձեռնություն կուսակցության հիմնադիրներից մեկը, չնայած հետագայում հեռացել է կազմակերպությունից և քննադատել այն ամենը, ինչ է նա դիտում էր որպես ձախ ուժեղ միտումներ։
1989-2014 թվականներին ամուսանացած է եղել Շվեդական ակադեմիայի մշտական քարտուղար Հորացիոս Էնդալի հետ։ Ունեն երեք որդի։ Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմը ևս մեկ որդի ունեի Օլա Հոլմգրենի հետ ամուսնությունից (1977-1982)։
Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմի ծնողները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Շվեդիա են եկել որպես փախստականներ։ Նրա հայրը գերմանացի հակ-նացիստ էր համեմատաբար հարուստ ընտանիքից, իսկ մայրը Էստոնիայի աղքատ գյուղացու ընտանիքից էր։ Նրա ծնողները վաղ են ամուսնալուծվել, և Էբբա Վիտ-Բրատստրյոմ մեծացել է մոր հետ։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Մատենագիտություն ===
Moa Martinson : skrift och drift i trettiotalet. Stockholm: Norstedt. 1988. Libris länk. ISBN 91-1-883422-1
Sex, klasskamp och kvinnoförtryck / [Stig Malm, Ebba Witt-Brattström]. Verdandi socialpolitisk debatt, 0348-5102 ; 56. Stockholm: Verdandi. 1989. Libris länk
Ur könets mörker : litteraturanalyser. Stockholm: Norstedt. 1993. Libris länk. ISBN 91-1-929261-9
Hundra skrivande kvinnor / Birgitta Svanberg, Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Natur och kultur. 1995-2000. Libris länk
Del 1, Från forntiden till och med romantiken. 1995. Libris länk. ISBN 91-27-59434-3
Del 2, Från realismen till modernismen. 1997. Libris länk. ISBN 91-27-59435-1
Del 3, Från mellankrigstid till millennieskifte. 2000. Libris länk. ISBN 91-27-59436-X
Ediths jag : Edith Södergran och modernismens födelse. Stockholm: Norstedt. 1997. Libris länk. ISBN 91-1-971402-5
Dekadensens kön : Ola Hansson och Laura Marholm. Stockholm: Norstedt. 2007. Libris länk. ISBN 978-91-1-301415-9
Å alla kära systrar! : historien om mitt sjuttiotal. Stockholm: Norstedt. 2010. Libris länk. ISBN 978-91-1-302055-6
Stå i bredd : 70-talets kvinnor, män och litteratur. Stockholm: Norstedt. 2014. Libris länk. ISBN 978-91-1-305852-8
Kulturmannen och andra texter. Stockholm: Norstedt. 2016. Libris länk. ISBN 978-91-1-307153-4
Århundradets kärlekskrig : [punktroman]. Stockholm: Norstedt. 2016. Libris länk. ISBN 978-91-1-307308-8
Århundredets kærlighedskrig : punktroman. København: C&K. 2016. Libris länk. ISBN 978-87-93368-11-8
Love/war. [London]: Nordisk Books. 2017. Libris länk. ISBN 978-0-9954852-2-8
Århundradets kärlekskrig, spelversion : en krigsförklarning, en kärleksförklarning / [dramaturgi: Nora Nilsson]. Stockholm: Kulturhuset Stadsteatern. 2017. Libris länk
Vuosisadan rakkaussota. Helsinki: Into Kustannus. 2018. Libris länk. ISBN 978-952-264-898-3
Kulturkvinnan och andra texter. Stockholm: Norstedts. 2017. Libris länk. ISBN 978-91-1-308077-2
Historiens metoo-vrål : är jag inte människa. Stockholm: Norstedts. 2019. ISBN 978-91-1309268-3


=== Թարգմանություններ ===
Brantenberg, Gerd (1978). Egalias döttrar : [en roman]. Stockholm: Prisma. Libris länk. ISBN 91-518-1199-5 -Översättning från norska.
Kuijer, Guus (1978). Dom stora kan man lika gärna koka soppa på. Stockholm: Prisma. Libris länk. ISBN 91-518-1154-5 - Översättning från nederländska.
Sida vid sida : kvinnokamp på fabrik & kontor. Tema nova, 99-0106580-1. Stockholm: Rabén & Sjögren. 1979. Libris länk. ISBN 91-29-53306-6 - Förkortad utgåva av Kvinder i kamp (danska).


=== Խմբագրումներ ===
Kvinnornas litteraturhistoria. Del 2, 1900-talet / red.: Ingrid Holmquist, Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Författarförl. 1983. Libris länk. ISBN 91-7054-422-0 - Även översatt till danska.
Kristeva, Julia (1990). Stabat mater och andra texter / i urval av Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Natur och kultur. Libris länk. ISBN 91-27-02021-5
Martinson, Moa (1990). I egen sak : [noveller, kåserier, artiklar och brev] / urval av Kerstin Engman och Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Tiden. Libris länk. ISBN 91-550-3591-4
Andreas-Salomé, Lou (1995). Erotik och narcissism / urval: Cia Wedin och Ebba Witt-Brattström ; inledning: Ebba Witt-Brattström. Divanserien, 99-2158109-0. Stockholm: Natur och kultur. Libris länk. ISBN 91-27-04325-8
Södergran, Edith (1997). Vaxdukshäftet : Edith Södergrans ungdomsdiktning / i urval av Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Norstedt. Libris länk. ISBN 91-1-972121-8
Birgitta (2003). "I dig blev den store Guden en liten pilt" : Heliga Birgittas himmelska uppenbarelser / i urval av Ebba Witt-Brattström. Stockholm: Norstedt. Libris länk. ISBN 91-1-301215-0
Kvinnorna skall göra det! : den kvinnliga medborgarskolan vid Fogelstad - som idé, text och historia / red.: Ebba Witt-Brattström och Lena Lennerhed. Samtidshistoriska frågor, 1650-450X ; 6. Huddinge: Samtidshistoriska institutet, Södertörns högsk. 2003. Libris länk. ISBN 91-89615-05-0
The new woman and the aesthetic opening : unlocking gender in twentieth-century texts. Södertörn academic studies, 1650-433X ; 20. Huddinge: Södertörns högsk. 2004. Libris länk. ISBN 91-89315-44-8
Benedictsson, Victoria (2008). Ord på liv och död : kortprosa, drama, dagbok / under redaktion av Ebba Witt-Brattström. Svenska klassiker / utgivna av Svenska akademien, 99-2090989-0. Stockholm: Atlantis. Libris länk. ISBN 978-91-7353-248-8
I Moas sak : från ny Moaforskning till Moaprisets historia / redaktör: Ebba Witt-Brattström. Sällskapet Moas vänners skriftserie ; 1. Stockholm: Sällskapet Moas vänner. 2012. Libris länk


== Ծանոթագրություններ ==