Հիլդա Ֆլոդին

Հիլդա Ֆլոդին (շվեդերեն՝ Hilda Flodin, մարտի 16, 1877(1877-03-16), Հելսինկի, Ռուսական կայսրություն - մարտի 9, 1958(1958-03-09), Հելսինկի, Ֆինլանդիա),  ֆինն արվեստագետ։ Ստեղծագործել է տարբեր նյութերով, բայց կարիերայի առաջին մասում հիմնականում զբաղվել է քանդակագործությամբ և փորագրությամբ, հետագայում` հիմնականում նկարչությամբ, ստեղծելով դիմանկարներ։


== Կենսագրություն ==

Հիլդա Ֆլոդինը ծնվել է 1877 թվականին, Հելսինկիում, երաժշտական և արտիստիկ հետաքրքրություններ ունեցող ընտանիքում։ Մայրը եղել է սոպրանո Իդա Բասիլիեր-Մագելսենի քույրը։ Հիլդայի ծնողներն ունեցել են 9 զավակ, որոնցից Ֆաննին դարձել է դաշնակահար։ Կոմպոզիտոր Կառլ Ֆլոդինը նրա զարմիկներից է։ 1893 թվականին` 16 տարեկան հասակում, արվեստի դասեր է ստացել Հելսինկիի Ֆիննական արվեստի հասարակության նկարչական դպրոցում (այժմ` Հելսինկիի գեղարվեստի ակադեմիա), որտեղ նրան դասավանդել են Ալբերտ Գեբհարդը, Էլին Դանիելսոն-Գամբոջին և Մարիա Վիիկը, քանդակագործություն է դասավանդել Յոհան Ֆրիդլը և Կառլ Էնեաս Սյոստրանդը, սակայն հետագայում Ֆլոդինը հիմնական հիշել է Հելենա Շերֆբեկին։ 1897 թվականին Երիտասարդ արվեստագետների ամենամյա մրցույթում Ֆլոդինն արժանացել է երրորդ մրցանակի, 1903 թվականին` երկրորդ մրցանակի։

1898 թվականին Հելսինկիում ուսումն ավարտելուց հետո Ֆլոդինը կրթությունը շարունակել է Իտալիայում, 1899 թվականից` Փարիզում, որտեղ ապրել է քրոջ` Ֆաննի հետ, որն ամուսնացած է եղել ֆրանսիացու հետ։ Ֆլոդինը սովորել է Կոլարոսի ակադեմիայում։ 1903-1906 թվականներին սովորել է և աշակերտել Օգյուստ Ռոդենին։
Կարիերայի սկզբում Ֆլոդինը հայտնի է եղել հիմնականում իր քանդակներով, այդ թվում Ռոբերտ Կայանուսի մարմարե կիսանդրին,  Հելսինկիի Ատենեումում գտնվող բրոնզե «Ծեր մտածողը», ինչպես նաև Պոհյոլա ապահովագրության շենքի 1901 թվականին Gesellius-Lindgren-Saarinen-ի ճարտարապետական ֆիրմայի հետ ստեղծած բանահսյուսությամբ ոգեշնչված փորագրությունները։ Ֆլոդինը եղել է ֆինն առաջին փորագրողներից մեկը։ Ֆինն նկարիչ Ալբերտ Էդելֆելտը նրան համարել է Ֆինլանդիայի լավագույն փորագրիչներից։ 1902 թվականին Լուի Սպարը գրել է, որ նրա փորագրությունները «խոսում են մեծ տաղանդի մասին և նրա որոշ աշխատանքներ հիշեցնում են անցյալի լավագույն վարպետներին»։ Հիլդա Ֆլոդինի աշխատանքները ցուցադրվել են Փարիզի աշնանային սալոնում 1903, 1905, 1913 և 1927 թվականներին։
1906 թվականին Ֆլոդինը վերադարձել է Ֆինլանդիա, և Ռոդենի հետ նրա հարաբերությունները սառել են։ 1907 թվականին նա եղել է միակ կին արվեստագետը, որ մասնակցել է գրաֆիկ նկարիչների համատեղ ցուցահանդեսին, ի թիվս Ակսելի Գալլեն-Կալլելայի, Հուգո Սիմբերգի։ 1910 թվականին ամուսնու՝ նկարիչ Յուհո Ռիսանենի  հետ համատեղ ցուցահանդես են կազմակերպել, որը ներկայացվել է նաև Տուրկուում և Հելսինկիում։ Ռիսանեն ներկայացրել է 60 աշխատանք, Ֆլոդինը՝ 80, ներառյալ քանդակներ, փորագրություններ, պատկերազարդումներ։ Մինչև 1908 թվականը Ֆլոդինը չի նկարել, 1910-ական թվականներին նա կենտրոնացել է նկարչության, մասնավորապես դիմանկարչության վրա՝ ստեղծելով երեխաների և ծեր կանանց դիմանկարներ, ինչպես նաև Գիտությունների ֆիննական ակադեմիայի (1929-1930) գործադիր խորհրդի անդամների դիմանկարները։ 1899-1930 թվականներին ցուցադրվել է տարբեր ֆիննական ցուցահանդեսներում։


== Անձնական կյանք ==
Ռոդենը սովորաբար իր ուսանողուհիներին և  զուգընկերներին օգտագործել է որպես մոդելներ, այդ թվում նաև Ֆլոդինին։ Ֆլոդինը և Ռոդենի մեկ այլ ուսանողուհի՝ Գվեն Ջոնը էրոտիկ ներգրավվածություն են ունեցել Ռոդենի կյանքում, ըստ Գվեն Ջոնի նամակների։
1908-1914 թվականներին Ֆլոդինն ամուսնացել է նկարիչ Յուհո Ռիսանենի հետ։ Նրա երկրորդ ամուսնությունը եղել է բժիշկ Տաավետտի Լայտինենի հետ։
Ֆլոդինը մահացել է Հելսինկիում, 1958 թվականին։


== Հավաքածուներ և ցուցահանդեսներ ==
Ֆլոդինի աշխատանքները գտնվում են Հելսինկիի Ատենեումում և Կեուրուուի թանգարանում, որտեղ գործում է ցուցադրություն Հելսինկիի հնաոճ գրախանութում հայտնաբերված պորտֆոլիոյի վերաբերյալ։ 2016 թվականին Հելսինկիում ներկայացված Ռոդենի ցուցահանդեսի աշխատանքների հետ ներկայացվել են նաև Ֆլոդինի և 1880-ական թվականներին Ռոդենի մոտ ուսանած Սիգրիդ աֆ Ֆորսելեսի աշխատանքները։


== Տես նաև ==
Ֆիննական արվեստի ոսկե դարաշրջան


== Ծանոթագրություններ ==