Անատոլ Աստրեյկո

Անատոլ Աստրեյկո (բելառուս․՝ Акім Пятровіч Астрэйка, կեղծանունը` Անատոլ Աստրեյկո, հուլիսի 24, 1911(1911-07-24), Pyasochnaye, Igumensky Uyezd, Մինսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - օգոստոսի 23, 1978(1978-08-23), Մինսկ, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բելառուսցի խորհրդային բանաստեղծ, թարգմանիչ, լրագրող։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1939)։ Հայտնի է դարձել որպես բանաստեղծ-երգահան, երգիծաբան, մանկական գրող։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում, Պեսոչնայա գյուղում (այժմ` Բելառուս, Մինսկի մարզ, Կոպիլսկի շրջան)։ Ավարտել է Մինսկի մանկավարժական տեխնիկումը երկամյա ուսուցչական դասընթացը (1930), սովորել է Մինսկի մանկավարժական համալսարանի գրական ֆակուլտետում (1932-1934)։
1930 թվականից աշխատել է Պոլոցկի, Օրշի, Գորոկ, Մինսկի թերթերում («Калгаснік Беларусі», «Напагатове» ամսագրեր, «Літаратура і мастацтва» թերթ), դասավանդել է բելառուսերեն և գրականություն` աշխատանքային ֆակուլտետում։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ եղել է «Раздавім фашысцкую гадзіну» երգիծական թերթ-պաստառի պատասխանատու քարտուղարը։ 1942-1943 թվականներին Բելառուսական պարտիզանական շարժման շտաբի հանձնարարությամբ շարժվել է դեպի Բելառուսի գրավյալ տարածքներ։
1946-1948 թվականներին եղել է Բելառուսի ԽՍՀ Գրողների միության Գրոդնենյան մասնաճյուղի նախագահ, 1948-1953 թվականներին` «Վոզիկ» ամսագրի պատասխանատու քարտուղար։


== Գործունեություն ==
Իր դեբյուտը նշել է 1929 թվականին` բանաստեղծություններ հրատարակելով։ Բանաստեղծական առաջին` «Փառք կյանքին» (բել. «Слава жыццю») ժողովածուն լույս է տեսել 1940 թվականին։ 1943 թվականին «Народны мсівец» ընդհատակյա թերթի տպագրությունը հրատարակել է «Սլուցկու գոտի» (բելառուսերեն. «Слуцкі пояс») բանաստեղծությունների ժողովածուն (արտատպվել է 1964 թվականին)։ Ա. Աստրեյկոյի գործերի համար բնութագրական է կապը ժողովրդական ավանդույթի, մեղեդայնության հետ։
Ա. Աստրեյկոն բելառուսերեն է թարգմանել ԽՍՀՄ տարբեր գրողների գործեր (Ալեքսանդր Պուշկին, Լև Տոլստոյ, Վլադիմիր Մայակովսկի, Ա. Պրոկոֆև, Ա. Տվարդովսկի)։ Հեղինակ է բազմաթիվ հայտնի բելառուսական երգերի տեքստերի («Ой бацька мой, Нёман», «Песня пра Заслонова», «Шоўкавыя травы»):


== Մատենագրություն ==


=== Բանաստեղծական ժողովածուներ ===
«Слава жыццю» («Փառք կյանքին») (1940)
«Слуцкі пояс» («Սլուցկու գոտի») (1943)
«Крамлёўскія зоры» («Կրեմլի աստղեր») (1945)
«Добры дзень» («Բարի օր») (1948)
«Зямля мая» («Իմ հող») (1952)
«Песня дружбы» («Ընկերության երգ») (1956)
«Бацька мой Нёман» («Հայր իմ Նյոման») (1961)
«Сэрца насцеж» («Լայն բացած սիրտը») (1965)
«Цвіціце, верасы» («Ծաղիկներ») (1975)
«Зямная Случчына» (1977)
«Ураджай цяпла» («Ջերմության բերք») (1978)
«Памяць дарог» («Ճանապարհների հիշողություն») (1980)
«Выбраныя творы» ў 2 тамах («Ընտրված ստեղծագործություններ», 2 հատորով) (1970, 1981)


=== Ստեղծագործություններ երեխաների համար ===
«Елка» (Բանաստեղծություն և բանաստեղծական հեքիաթ «Եղևնի») (1-ին հր. 1949)
«Прыгоды дзеда Міхеда» («Միհեդ պապիկի արկածները» բանաստեղծություն) (1-ին հր. 1956, 6-րդ հր., 2011)


== Պարգևներ ==
Կարմիր աստղ շքանշան
Պատվի նշան շքանշան
Մեդալներ


== Հիշատակ ==
Ա. Աստրեյկոյի անունն է կրում Կոպիլի կենտրոնական շրջանային գրադարանը։
Կոպիլում բանաստեղծի անունով փողոց է անվանակոչվել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Прыходзька, П. На хвалях часу : кніга сардэчнай памяці / П. Прыходзька; рэд. В. М. Стральцова. — Мінск : Беларуская навука, 2005. — 181 с.


== Արտաքին հղումներ ==
Անատոլ Աստրեյկո