armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նովոմուտին (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)

Նովոմուտին (ուկրաիներեն՝ Новомутин), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոմուտին գյուղում բնակվել է 290 մարդ։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Նովոմուտին գյուղը գտնվում է Սեյմ գետի ձախ ափին։ Հոսանքին վերև՝ 1,5 կմ հեռավորության վրա՝ Պրիլուժիե գյուղն է, հոսանքին ներքև՝ 6 կմ հեռավորության վրա՝ Ժոլդակի գյուղը, հակառակ ափին՝ Մուտին գյուղը (Կրոլևեցկի շրջան)։ Գետն այս վայրում ոլորապտույտ է՝ ձևավորելով գետաբերաններ և ճահճային լճեր (Պոստոլուչկա)։ Գյուղին հարում է ընդարձակ անտառ (կաղնի, կաղամախի, հացենի)։ Գյուղով է անցնում Տ-1907 մայրուղին։


== Տնտեսություն ==
ԳՍՊ «Պոլեսիոյե»,
ԳՊ որսորդական տնտեսություն «Կոնոտոպ»,
Մանկական առողջության ճամբար «Զիրկա»։


== Սոցիալական ոլորտի օբյեկտներ ==
Մանկապարտեզ,
Դպրոց І—ІІ,


== Հիշարժան վայրեր ==
Խորհրդային զինվորների եղբայրական գերեզման։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լոդերդեյլ շրջան (Միսսիսիպի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լոդերդեյլ շրջան (այլ կիրառումներ)Լոդերդեյլ շրջան (անգլ.՝ Lauderdale County), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.823 կմ² է, բնակչությունը՝ 80.261 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մերիդիան բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1833 թ.։ Շրջանն անվանակոչվել է ի պատիվ գնդապետ Ջեյմս Լոդերդեյլի, ով զոհվել է Նոր Օռլեանի 1812 թվականի ճակատամարտում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մամիկոնյանցի ու Սուրաբյանի լուսանկարչական տուն

Մամիկոնյանցի ու Սուրաբյանի լուսանկարչական տունը 19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին Բաքվում գործող լուսանկարչական տներից մեկը։
Լուսանկարչական տունը գտնվել է Պապապետում՝ Մազանովի տանը։ Այն գործունեություն ծավալելու թույլատվությունը ստացել է 1885 թ.։ Մամիկոնյանցն ու Սուրաբյանն ազգությամբ հայեր էին՝ Բաքվում գործող ազգությամբ հայ բազմաթիվ լուսանկարիչներից մեկը։


== Հղումներ ==
Фотоателье дореволюционные (Баку) Archived 2014-08-04 at the Wayback Machine.
ԽԱՉԱՏՈՒՐ ԴԱԴԱՅԱՆ - ՀԱՅԵՐԸ ԵՎ ԲԱՔՈՒՆ (1850-ական թթ. - 1920 թ.), Երևան 2006, ISBN 99941-961-6-2
Կգա մի օր

Կգա մի օր (անգլ.՝ Where were you), հայ երգչուհի Սիրուշոյի երգը։ Թողարկվել է 2015 թվականի ապրիլի 23-ին, երկու տարբերակով՝ հայերեն և անգլերեն։ Երգը նվիրված է 1915 թվականի հայոց ցեղասպանության հարյուրամյա տարելիցին։ Երգի տեսահոլովակում ներկայացվում են դրվագներ Մեծ Եղեռնից։


== Պատմություն ==
Երգի հայերեն տարբերակի խոսքերի հեղինակն Ավետ Բարսեղյանն է։ Իսկ անգլերեն տարբերակի հեղինակները Սիրուշոն, Ռամա Դյուկը և Էլեն Ծաղիկյանը։ Այս երգում նույնպես հայկական ավանդական երաժշտությունը միաձուլված է ժամանակակից ռիթմերով։ Երգը մեծ արձագանքներ ստացավ։ Տեսահոլովակից ներշնչված մի շարք օգտատերեր իրենց ֆեյսբուքյան և ինստագրամի էջում հրապարակում էին նկարներ ՝ դեմքին սև գիծ պատկերված (վերջինս տեսահոլովակի մեջ խորհրդանշում էր ցավ և տառապանք)։ 
Երգի տեսահոլովակի պրեմիերայից հետո երգչուհին իր ֆեյսբուքյան էջում գրառում է կատարել. «Այս շրջանի աշխատանքներիս հիմքում ընկած են հայկական ռիթմեր։ «Լոռվա երեք ոտք»-ը թե՛ իր ռիթմիկ պատկերով, թե՛ իր պարով օգտագործվել է որպես հիմք, որի վրա ստեղծվել է ամբողջովին նոր երաժշտություն և պար։ Մեր պատմության ընթացքում՝ ամենադժվար պահերին անգամ, ինքներս մեզ ուժ ենք տվել երգ ու պարով։ Դա ուժեղ ժողովրդի հատկություն է, որով հպարտ եմ և փորձել եմ այդ ներկայացնել այստեղ։ Ոչ միային երաժշտությունս է հայկականի և համաշխարհայինի միաձուլում, այլև տեսահոլովակը, պարային շարժումները, հագուստնեերը և այլն։ Այսպիսինն եմ ես, այսպիսինն է իմ իրականությունը։ Յուրաքանչյուր լեզվի խորհուրդ տարբեր է։ Հայերեն երգել եմ այն, ինչ կուզեի իմ հայրենակիցներին ասել։ Անգլերենը հարց ու պահանջ է՝ ուղղված աշխարհի «անտարբեր» մարդկանց»։


== Տեսահոլովակ ==
Կգա մի օր երգի և՛ հայերեն, և՛ անգլերեն տարբերաներն ունեն մեկ տեսահոլովակ։ Երգի մեջ միահյուսվում են հայկական ավանդական հնչերանգները ժամանակակից փոփ երաժշտության հետ։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է Թալինի Սուրբ կաթողիկե կիսաավեր եկեղեցում։ Իր ճարտարապետական լուծումներով այն հիշեցնում է Դվինի Կաթողիկե եկեղեցին, որը համարվում է վաղ միջնադարյան հայկական ճարտարապետության եզակի հուշակոթողներից մեկը, որը կառուցվել է 7-րդ դարում Կամսարական իշխանների կողմից, երբ հայ առաքելական եկեղեցին ստիպված էր ընդունել քաղկեդոնականություն։ Ինչպես ՊռեԳոմեշ տեսահոլովակում, այստեղ նույնպես Սիրուշոն կրում է հայկական ավանդական նախշերով հագուստներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլոդկինո (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոլոդկինոԿոլոդկինո (ռուս.՝ Колодкино), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 39 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Arrival of Everglow

Arrival of Everglow, հարավկորեական Everglow գըրլ բենդի դեբյուտային սինգլային ալբոմը։ Ալբոմը թվային տարբերակով թողարկվել է 2019 մարտի 18-ին, իսկ ֆիզիկապես լույս է ընծայվել մարտի 19-ին
Yuehua Entertainment-ի միջոցով։ Սինգլում նեառված է երեք երգ, այդ թվում նաև` գլխավոր` «Bon Bon Chocolat» երգը։


== Նախադրյալներ և թողարկում ==

2019 թվականի մարտի 6-ին Yuehua Entertainment-ը SNS-ի միջոցով հայտարարել է, որ խումբն իր դեբյուտն է նշել Arrival of Everglow սինգլային ալբոմով։
Կատարողներից յուրաքանչյուրի մասնակցությամբ կոնցեպտ-լուսանկարները թողարկվել են 2019 թվականի մարտի 8-ին։ Ալբոմում ներառված է երեք երգ` «Moon»-ը, գլխավոր «Bon Bon Chocolat» սինգլը և «D+1»-ը։ Տեսահոլովակի թիզերը թողարկվել է մարտի 12-ին, իսկ ամբողջ տեսահոլովակը` մարտի 18-ին։
«Bon Bon Chocolat»-ի պարը բեմադրել է Լիա Քիմը։


== Առաջխաղացում ==
Մարտի 18-ին Everglow-ը Blue Square YES24-ում շոուքեյս է անցկացրել, որտեղ կատարել են «Bon Bon Chocolat»-ը` «Moon»-ի և «D+1»-ի հետ
:
Խումբը սկսել է առաջատար «Bon Bon Chocolat» սինգլի առաջխաղացումը մարտի 21-ին։ Սկզբում նրանք կատարել են գլխավոր սինգլը M Countdown-ում, իսկ հետո ելույթ են ունեցել Music Bank-ում, Show! Music Core-ում  և Inkigayo-ում։


== Կոմերցիոն հաջողություն ==
«Bon Bon Chocolat» երգը դեբյուտել է Billboard World Digital Songs չարթի 5-րդ հորիզոնականում և KKBOX Kpop չարթի 10-րդ հորիզոնականում։


== Թրեք-լիստ ==


== Չարթեր ==


== Հաղթանակներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Ստարոստինցի

Ստարոստինցի (ուկրաիներեն՝ Старостинці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստարոստինցի գյուղում բնակվում էր 619 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,304 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2036,18 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կարեն Սարիբեկյան

Կարեն Բաղիշի Սարիբեկյան (դեկտեմբերի 10, 1963(1963-12-10), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) քաղաքական գործիչ, Հայաստանի ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
Կարեն Սարիբեկյանը ծնվել է 1963 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Վանաձորում։ 1987 թվականին ավարտել է Լենինականի թեթև արդյունաբերության տեխնիկումը, ստացել տեխնիկ-տեխնոլոգի որակավորում, 2004 թվականին՝ Վանաձորի «Մխիթար Գոշ» հայ-ռուսական միջազգային համալսարանը, ստացել կառավարման բակալավրի աստիճան՝ «Կառավարում» մասնագիտությամբ։ 1982-1983 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել աֆղանական պատերազմին։ 1983-1993 թվականներին աշխատել է Կիրովականի Ստեփան Շահումյանի անվան կարի ա/մ-ում, 1993-1998 թվականներին՝ «Հաց» ա/մ «Բազում» արտադրամասում, իսկ 1998-2007 թվականներին եղել է ՀԷՑ ՓԲԸ «Դեբեդ» մասնաճյուղի տնօրեն։
1990-1994 թվականներին մասնակցել է Արցախի ազատագրական շարժմանը և Հայաստանի սահմանների պաշտպանական մարտերին։ 2002-2005 թվականներին ընտրվել է Վանաձոր համայնքի ավագանու անդամ։ Եղել է Հայաստանի «Երկրապահ կամավորականների միության» անդամ, Լոռու մարզի Աֆղանցիների միության նախագահ։ 2007-2012 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (թիվ 31 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել թիվ 31 ընտրատարածքից


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Նուկլոն

Նուկլոն (լատ.՝ nucleus — միջուկ), ատոմային միջուկները կազմող տարրական մասնիկների՝ պրոտոնի և նեյտրոնի ընդհանուր անվանումը։ Փորձը ցույց է տվել, որ նեյտրոնը և պրոտոնը միմյանց հետ փոխազդում են այնպես, ինչպես նեյտրոնը կամ պրոտոնը (ուժեղ կամ միջուկային փոխազդեցություն)։ Այդ հատկությունը կոչվում է իզոտոպ ինվարիանտություն և թույլ է տալիս պրոտոնը և նեյտրոնը համարել մեկ մասնիկի՝ նուկլոնի երկու լիցքային վիճակներ։
Սեդ Յոլ (Սեդ Յուի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սեդ Յոլ (այլ կիրառումներ)Սեդ Յոլ (ռուս.՝ Сед-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սեդ Յու գետի աջ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100212103000062422
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006242
Ավազանի կոդը — 03.05.01.002
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Էմանուել Պիվազյան

Էմանուել Պիվազյան (դեկտեմբերի 8, 1920(1920-12-08), Նոր Բայազետ - մարտի 27, 1995(1995-03-27), Երևան, Հայաստան), հայագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր։


== Կենսագրություն ==
Էմանուել Արզումանի Պիվազյանը ծնվել է 1920 թվականին Նոր Բայազետում։ 1937 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետ, ունկնդրել համալսարանում դասախոսող հայագիտության հեղինակություններին։ Ավարտելուց հետո մի քանի տարի ուսուցչությամբ պարապել, ապա՝ 1947 թվականին ընդունվել է ասպիրանտուրա՝ հայոց հին և միջնադարյան գրականության մեջ մասնագիտանալու։ 


== Գիտական հետազոտություններ ==
1941 թվականին տպագրվել է նրա անդրանիկ հետազոտությունը՝ «Վահագնի,  Արտավազդի,  Տորքի  առասպելները և  նրանց  գրական  մշակումները»։ Թեկնածուական դիսերտացիայի թեմա է ընտրել Մխիթար Գոշի գրական ժառանգության քիչ ուսումնասիրված և գիտական հրատարակության կարևոր մասը՝ առակները։ Նա իր գլխավոր խնդիրներից մեկն է համարել Գոշի անունով հայտնի առակների գիտական բնագրի կազմումը։ Նա միմյանց հետ համեմատել Է ութ ձեռագիր ընդօրինակություն (հնագույնը՝ 1283 թ.), խմբավորել ըստ տեսակի (առասպելականք, բարոյականք, ստեղծականք), օժտել այլ ընթերցումներով, կցել առարկայական ցանկ և հրատարակել որպես «Գրական  հուշարձաններ» մատենաշարի անդրանիկ հատոր (Երևան, 1951)։ Իսկ հետագայում, 1987 թվականին հրատարակվել է «Մխիթար Գոշի «Դատաստանագրքի» բանասիրական քննություն» գիրքը։
Այդ գրքին հաջորդեցին տաղերգուներին նվիրված հատորները, որոնցից մեկի՝ Հովհաննես Թլկուրանցու աշխատասիրողը դարձյալ Էմանուել Պիվազյանն է (Երևան, 1960)։ Պիվազյանը կատարել է նաև բազմաթիվ գրախոսություններ, դրանցից է «Դիտողություններ «Միջնադարյան տաղերգուներ» գիտական մատենաշարի մասին» գրախոսությունը։
Էմանուել Պիվազյանը կատարել է նաև խմբագրական աշխատանքներ։ Նրա և Հ. Անասյանի խմբագրությամբ են լույս տեսել Վ. Հակոբյանի կազմած «Կանոնագիրք  հայոց» երկու ծավալուն հատորները, նա էր համալսարանի հայագիտական կենտրոնի հրատարակությունների նախաձեռնողներից մեկն ու խմբագիրը, Արամ Ղանալանյանի «Հայ գրականությունը և  բանահյուսությունը» գրքի խմբագրող-ծանոթագրողը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Վ. Ս. Նալբանդյան, Պ. Մ. Մուրադյան «Էմանուել Արզումանի Պիվազյան», պատմաբանասիրական հանդես № 1, 1995, էջ 269-270
Վագոն

Վագոն, (ֆր.՝ wagon, անգլ.՝ waggon - սայլակ), երկաթուղային տրանսպորտի միջոց, որը նախատեսված է ռելսային գծերով ուղևորների և բեռների փոխադրման համար։ Ըստ նշանակման՝ տարբերում են մարդատար և բեռնատար, մայրուղային ու արդյունաբերական տրանսպորտի, ինչպես նաև լայն ու նեղ երկաթուղային աղուրի համար նախատեսված վագոններ։ ժամանակակից վագոնները լինում են ոչ ինքնագնաց և ինքնագնաց (տրամվայի, մետրոպոլիտենի, երկաթուղու առանձին վագոններ, որոնք ունեն մոտորային տեղակայանքներ և կառավարման խցիկներ)։ Մարդատար վագոնները լինում են ուղևորների, փոստի, ուղեբեռի փոխադրման համար, ինչպես նաև հատուկ նշանակման մարդատար վագոն (լաբորատորիաներ, ակումբներ և այլն)։ ժամանակակից մարդատար կուպեավոր վագոններն ունեն 24-32 տեղ, կոշտ կուպեավորները՝ 38 ննջատեղ։ Բեռնատար վագոնները լինում էին հետևյալ հիմնական տեսակների, ծածկած կիսավագոններ, բաց վագոններ, ցիստեռններ, իզոթերմիկ և հատուկ նշանակման վագոններ (վագոն-փոխադրիչներ՝ ծանր ու մեծածավալ բեռների փոխադրման, մեքենաների, անասունների, ցեմենտի փոխադրման, ինչպես նաև երկաթուղու կարիքների համար ծառայող վագոններ, վագոն-արհեստանոցներ, վերականգնիչ և հրշեջ գնացքների վագոններ և այլն)։ 
Բոլոր տիպերի վագոնները բաղկացած են հետևյալ հիմնական հանգույցներից, ընթացային մասից, թափքից, հարվածաքարշիչ սարքերից և արգելակներից։ Ընթացային մասերն ապահովում են վագոնի ընթացքը ռելսերով և երթևեկության անվտանգությունը պահանջվող արագության դեպքում, սահուն ընթացքր և շարժման նվազագույն դիմադրությունը, ինչպես նաև հիմք են ծառայում թափքի համար։ Թափքը բաղկացած է շրջանակից, որին ամրացվում են հարվածաքարշիչ սարքերը և արգելակման սարքավորման մի մասը։ Արգելակները ծառայում են շարժման արագությունը ավտոմատ կարգավորելու և վագոնը կամ գնացքը կանգնեցնելու համար։ Իզոթերմիկ վագոնները նախատեսված են շուտ փչացող բեռների (միս, ձուկ, միրգ և այլն) փոխադրման համար։ Դրանք լինում են համապիտանի և մասնագիտացված (կենդանի ձուկ, կաթ, հանքային ջուր, գինի փոխադրելու համար)։ Վագոնի նախատիպը՝ լեռնահանքային ձեռնարկություններում փայտե ռելսերով շարժվող սայլակը, որը շարժման մեջ էր դրվում ձեռքով, ապա՝ ձիաքարշով, առաջին անգամ կիրառվել է Անգլիայում 18-րդ դարի երկրորդ կեսին։
Սերոբ Քյուրքչյան

Սերոբ Լևոնի Քյուրքչյան (1872, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - 1924, Փարիզ), հայ գեղանկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1896 թվականին ավարտել է Կոստանդնուպոլսի գեղարվեստական ուսումնարանը, որից հետո նկարչություն է դասավանդել Իզմիրում։ 1900 թվականին ընդունվել է Փարիզի Ժյուլիան ակադեմիան, որտեղ աշխատում էր Ժան Պոլ Լորանսին և Բենժամին Կոնստանին։ Արժանացել է առաջին կարգի մեդալի։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Փարիզում, Բրյուսելում, արժանացել մեդալների 1905 և 1912 թվականներին։ 1920 թվականին Կոստանդնուպոլսում բացել է անհատական ցուցահանդես՝ Փանոս Թերլեմեզյանի հետ միասին։


== Ստեղծագործություններ ==
«Օրվա հոգսը»
«Թղթախաղը»
«Բրիտանյան նախաճաշ»
«Պահակը»
«Պոլսեցի ծեր կինը»
«Փոքրիկ խոհարարուհին»
Բնանկարներ Ֆրանսիայից, Կոստանդնուպոլսից


== Մատենագրություն ==
Քրոնիկոն. «Գեղարվեստ», 1911, № 4, Ցուցակ նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյան և Ս. Քյուրքչյանի նկարների։ 1920 թվական, Կ. Պոլիս։
Ռաֆայել Շիշմանյան, Բնանկարն ու հայ նկարիչները։ Երևան, 1958։


== Ծանոթագրություններ ==
Հանքախորշ

Հանքախորշ, հանքի տարածքում օգտակար հանածոների շահագործման ժամանակ աշխատանքային տեղ։ Ստորգետնյա շահագործման դեպքում հանքախորշի հանքափորվածքը սահմանափակող մակերևույթն է և տեղաշարժվում է հանքային աշխատանքների հետևանքով։ Բացահանքերում հանքախորշի նեղանցքի տեղամաս է, որն անմիջականորեն մշակվում է էքսկավատորով։ Հորատանցքերի հորատման դեպքում հանքախորշի հորանցքի ճակատամասն է, որի մակերևույթը, հորատանցման ընթացքում քայքայվում է հորատման գործիքով։
Ժխտում (տրամաբանություն)

Ժխտում, տրամաբանական գործողություն, որի ժամանակ «ժխտում» տրամաբանական շաղկապի միջոցով տվյալ ասույթից (ելակետային ասույթ) ստացվում նոր ասույթ։ Ստացված բարդ ասույթն անվանում են ելակետային ասույթի ժխտում։ Խոսակցական լեզվում «ժխտում» տրամաբանական շաղկապին համապատասխանում է հիմնականում «ոչ» բառը։
«Ժխտում» շաղկապը նշանակվում է «–», «¬», «N» սիմվոլներով, իսկ ժխտման միջոցով «a» պարզ ասույթից ստացված բարդ ասույթն արտահայտվում է հետևյալ կերպ՝ «¬a», կամ «Na»։
«Ժխտում» տրամաբանական շաղկապի ճշմարտության աղյուսակն ունի հետևյալ տեսքը.

Աղյուսակից երևում է, որ եթե ելակետային ասույթը ճշմարիտ է, ապա նրա ժխտումը սխալ է, իսկ եթե այն սխալ է, ապա նրա ժխտումը ճշմարիտ է։ Այսինքն, a և ¬a ասույթները ճշմարտության կամ սխալականության տեսակետից ունեն հակառակ արժեքները։ Այդպիսի դատողությունները տրամաբանության մեջ ընդունված է անվանել հակասող դատողություններ։
Ժխտել կարելի է ոչ միայն պարզ ասույթը, այլ նաև բարդ ասույթը։


== Տես նաև ==
Դիզյունկցիա
Իմպլիկացիա
Կոնյունկցիա
Համարժեքություն
Վիլլե

Վիլլե (էստ․՝ Võlle), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կոսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 72 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
(9390) 1994 NJ1

(9390) 1994 NJ1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հուլիսի 12-ին Յոշիսադա Սիմիձուի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Նաչի-Կացուուրայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,366568 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8547 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8784 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1329,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270723 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,5° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9390) 1994 NJ1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
(8305) Տեյկա

(8305) Տեյկա (անգլ.՝ Teika), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի փետրվարի 22-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,414948 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1574 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6725 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1370,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262629 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,66° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8305) Տեյկա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Թյուրքագիտություն

Թյուրքագիտություն, միջդիսցիպլինար շրջան ուսումնասիրիղ գիտությունների համալիրն է, որը զբաղվում է թյուրքական ժողովուրդների պատմության, լեզվի, գրականության, բանահյուսության, կրոնի, ազգագրություն, հոգևոր և նյութական մշակույթի ուսումնասիրությամբ։


== Գրականություն ==
Երվանդ Սարգսյան, Արևելագիտության կարևոր ճյուղերից մեկը։ «Գրական թերթ», 1969, № 3:


== Տես նաև ==
ԵՊՀ Արաբագիտության ամբիոն


== Արտաքին հղումներ ==
Թուրքագիտական և օսմանագիտական հետազոտություններ VII
Journal of Turkic Languages Archived 2014-02-07 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Journal of Turkology Archived 2014-02-07 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Թյուրքագիտության մատենագիտություն և հղումներ (ռուս.)
Թյուրքագիտության կայքեր Archived 2010-10-04 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Այգեձոր (Խիզանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Այգեձոր (այլ կիրառումներ)Այգեձոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում։ Գտնվում էր Վանա լճի հարավարևմտյան կողմում։
Այգեձորում էր գտնվում Ս. Գամաղիելի եկեղեցին։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ջիմի Ուայթ

Ջիմի Վարեն Ուայթ (մայիսի 2, 1962(1962-05-02), Tooting, Ուոնդսուերտ, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), Բրիտանական կայսրության խորհրդի անդամ, անգլիացի նախկին պրոֆեսիոնալ սնուկերիտ։ Նրան տրվել է «Հողմապտույտ» մականունը՝ նրա սահուն, հարձակվողական ոճի համար։ Ուայթը 6 անգամ խաղացել է Աշխարհի առաջնության եզրափակչում, 1980 թվականին դարձել է սիրողական սնուկերի աշխարհի առաջնության, 2009 թվականին Վեց կարմիր գնդով սնուկերի աշխարհի առաջնության, 2010 թվականին Մեծահասակների աշխարհի առաջնության չեմպիոն և 1984 թվականին` Աշխարհի կրկնակի չեմպիոն Ալեքս Հիգինսի հետ միասին։
Բացի աշխարհի առաջնությունների մրցանակներից`Ուայթը հաջողություններ է արձանագրել նաև այնպիսի մրցաշարերում, ինչպիսիք են Մեծ Բրիտանիայի առաջնությունը, Մասթերսը և Ազգերի գավաթը։ Երկու անգամ հաղթել է Աշխարհի առաջնությունում և Բրիտանիայի առաջնությունում։ Ուայթը նաև առաջին ձախլիկ խաղացողն է և ընդհանուր երկրորդ խաղացողը , ով գրանվել է մաքսիմում քանակությամբ բրեքեր Աշխարհի առաջնության ժամանակ։


== Կենսագրություն ==
Ուայթը ծնվել է Անգլիայում`Լոնդոնում` Թութինգ շրջանի Սթրեթբուրն փողոցում և սովորել է Հիլքրոֆթ Կոմպրեհենսիվում (ավելի ուշ անվանափոխվել է Բևին քոլռջում)։ Նա երբեք ակադեմիական հաջողության չի հասել, քանի որ 8-9 տարեկան հասակից սկսած հաճախ էր բաց թողնում դպրոցի դասերը` ավելի ու ավելի շատ ժամանակ անցկավնելով "Zans"-ում` Թեդ Զանոնչելիի սնուկերի սրահում։ Ակումբը Թեդի մահից հետո` 1978 թվականին, փոխանցվեց իր աղջկան։ Հենց այդ ժամանակ էր, որ Ուայթը հանդիպեց Թոնի Մեոյին, ում հետ նա շատ այլ վայրերում խաղադրույքային խաղերում պետք է մրցեր։ Նրա սնուկերիստական հմտությունների շնորհիվ նա սիրողական սնուկերիստների շրջանում հաջողությունների հասավ։ 1979 թվականին Անգլիայի սիրողական առաջնությունը հաղթելուց մեկ տարի հետո նա 18 տարեկան հասակում դարձավ Անգլիայի սիրողական առաջնության ամենաերիտասարդ հաղթողը։ Ռեկորդը մինչ այժմ գերազանցել են Յան Փրիսը և Հուսեն Վաֆաեյը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կասպերովկա

Կասպերովկա (ռուս.՝ Касперовка), հին Տագանրոգի հյուսիսարևելյան ծայրամաս, քաղաքի պարետ, գեներալ Իվան Պետրովիչ Կասպերովի նախկին հողատիրությունը։


== Պատմություն ==
Կասպերովկան քաղաքային հողի մեծ շրջան է, որը պատկանել է Տագանրոգի ամրոցի պարետ գեներալ-լեյտենանտ Իվան Պետրովիչ Կասպերովին (1740-1814)։
Կասպերովն իր հողերում տնկել է թթենիներ. այդ ծառուղիներից մեկը ներկայիս Գազովայա փողոցն է։ Հենց Կասպերովին է Ռուսաստանի Հարավը պարտական թթենու լայն տարածմամբ, որը նա բազմացնում էր իր կալվածքում` հույս ունենալով ստեղծել մետաքսագործական արդյունաբերություն։
Նրա մահից հետո ժառանգները մաս-մաս վաճառեցին ունեցվածքը։ Շրջանը մասերով վարձավճարով հանձնվում էր որպես բանջարանոցներ, իսկ ավելի ուշ այստեղ կառուցվեցին վաճառական Սերեբրյակովի առաջին և երկրորդ կաշվի գործարանները։
Գոյացած գյուղում ապրում էին հիմնականում բանվորներ։ 1861 թվականին եղել է 70 տուն` շուրջ 350 բնակչով, 1873 թվականին տներն արդեն 550-ն էին, բնակչությունը` 5000։ 1877 թվականին կառուցվեց շուկա, կային կրպակներ, պանդոկ, բաղնիք։ Կասպերովկան քաղաքին միացնելու խոսակցությունները սկսվել էին 1870-ական թվականներից, բայց պաշտոնապես շրջանն ընդգրկվեց Տագանրոգի կազմում միայն 1916 թվականին։
Կասպերովկա և Սկարամանգովկա շրջաններում բնակվող խուլիգաններին Տագանրոգում անվանում էին «փարավոններ» («фараоны»), ի տարբերություն այլ քաղաքների, որտեղ այդպես էին անվանում ոստիկաններին։
1924 թվականին Կասպերովկան վերանվանվեց Զավոդսկոյ (Գործարանային) թաղամաս։ Ավելի ուշ այն ընդգրկվեց Օրջոնիկիձեի շրջանի կազմում։ «Կասպերովկա» անվանումը տագանրոգցիների խոսքում գործածական է մինչ օրս։
Ներկայումս այն Տագանրոգի խիտ կառուցապատված շրջան է, որը ձգվում է Մշակույթի և հանգստի կենտրոնական զբոսայգուց մինչև մետաղագործների թաղամաս։


== Ծանոթագրություններ ==
Հակոբ Ե Շամախեցի

Հակոբ Ե Շամախեցի (XVII դարի վերջ, Շամախի - 21 մարտի, 1763, Վաղարշապատ), Հայոց կաթողիկոս 1759 թ.-ից, հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։ Հաջորդել է Ալեքսանդր Բ Բյուզանդացուն։


== Կենսագրություն ==
Ուսանել է Էջմիածնում, եղել Մայր Աթոռի միաբանության ազդեցիկ անդամներից, համարվել «գիտուն և շնորհաշատ» վարդապետ։ 1743 թ.-ից սկսել է կազմել Գավազանագիրք, որտեղ շարադրել է կաթողիկոսարանի անցուդարձերը։ Նորոգել է Երևանի տարածքի մեջ մտնող Ձորագյուղի անապատը, կարգավորել Էջմիածնի վանքապատկան կալվածագրերը։ Պարսկական խաների ու կովկասյան լեռնականների ասպատակություններին վերջ տալու և Արևելյան Հայաստանը պարսկական տիրապետությունից ազատագրելու նպատակով կապեր է պահպանել ժամանակի նշանավոր գործիչների՝ Հովսեփ Էմինի, Վրաստանի Թեյմուրազ II և Հերակլ II թագավորների և ուրիշների հետ։ 1760 թ.-ին կոնդակ է հղել Ռուսաց կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնային՝ խնդրելով ընդառաջել Պետերբուրգ մեկնած Թեյմուրազ II-ին՝ հայ և վրացի ժողովուրդներին պարսկական լծից ազատագրելու խնդրում։
Կաթողիկոսական գահին Հակոբ Ե Շամախեցուն հաջորդում է Սիմեոն Ա Երևանցին։
Հակոբ Ե Շամախեցին թաղված է էջմիածնի Ս. Գայանե եկեղեցու բակում։
Հանս Բայմլեր

Հանս Բայմլեր (նաև Բեյմլեր, գերմ.՝ Hans Beimler, հուլիսի 2, 1895(1895-07-02), Մյունխեն, Գերմանական կայսրություն - դեկտեմբերի 1, 1936(1936-12-01), Մադրիդ, Իսպանիա), գերմանացի կոմունիստ, Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Մյունխենում, մասնագիտությամբ խառատ էր, 1913 թվականից եղել է մետաղագործների արհմիության անդամ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է ռազմա-ծովային նավատորմում։ 1918 թվականին մտել է Սպարտակ միության մեջ։ Ստեղծման պահից` 1918 թվականից, եղել է Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ։ 1919 թվականին մասնակցել է Բավարական խորհրդային հանրապետության պաշտպանությանը, որի համար դատապարտվել է 2 տարվա ամրոցային ազատազրկման։ 1925-1928 թվականներին եղել է ԳԿԿ Հարավային Բավարիայի օկրուգային կոմիտեի քարտուղար, 1928-1932 թվականներին ԳԿԿ Աուգսբուրգի շրջանային կոմիտեի քարտուղար, 1932 թվականին նորից ԳԿԿ Հարավային Բավարիայի օկրուգային կոմիտեի քարտուղարն էր, 1936 թվականից ԳԿԿ կենտրոնական Կոմիտեի անդամ։ Ընտրվում է բավարական լանդթագի պատգամավոր, իսկ 1932 թվականին ռեյխստագի պատգամավոր։ Նացիստների իշխանության գալուց հետո գտնվում էր անլեգալ դրության մեջ, 1933 թվականի ապրիլին ձերբակալվում և ուղարկվում է Դախաու համակենտրոնացման ճամբար։ 1933 թվականի մայիսին փախչում է համակենտրոնացման ճամբարից և արտագաղթում Չեխոսլովակիա։ Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի սկսվելուց հետո 1936 թվականին Իսպանիայի հանրապետական կառավարությանը օգնելու նպատակով մասնակցում է գերմանական հակաֆաշիստական ջոկատների կազմավորմանը, դառնալով Իսպանիայի հանրապետական բանակի 11-րդ ինտերբրիգադի, Է. Թելմանի անվան 3-րդ գումարտակի կոմիսար։ 1936 թվականի դեկտեմբերի 1-ին վախճանվում է Մադրիդի տակ մղվող մարտերի ժամանակ։


== Հիշատակ ==
Ի պատիվ Գ. Բայմլերի, նրա անվամբ են կոչվում Հենիգսդորֆի լոկոմոտիվաշինական գործարանը, փողոցներ բազմաթիվ քաղաքներում, իսկ 1956 թվականին ԳԴՀ կառավարությունը սահմանում է Բայմլերի անվան մեդալ Իսպանիայի Ինտերնացիոնալ բրիգադների վետերաններին պարգևատրելու համար։ Պարգևատրվածների մեջ էին ապագա քաղաքական գործիչներ Հենրիխ Ռաուն և Ռիխարդ Շտայմերը, որը ըստ ասեկոսեների Բայմլերի մահվան մասնակիցներից էր։
ԳԴՀ փոստը 1966 թվականին թողարկել է նրա պատկերով դրոշմանիշ։


== Հրատարակություն ==
Hans Beimler, «Four Weeks in the Hands of Hitler’s Hell-Hounds: the Nazi Murder Camp of Dachau», N.Y., 1933.
Г.Беймлер. Лагерь смерти Дахау, М., 1933.


== Գրականություն ==
Helden des Widerstandskampfes gegen Faschismus und Krieg, B., 1952, S. 32-35;
Erkampft das Menschenrecht. Lebensbilder und letzte Briefe antifaschistischer Widerstandskampfer, B., 1958, S. 59-61.
Hugh Thomas The Spanish Civil War. — New York: Harper and Row, 1977. — ISBN 0-06-014278-2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Советская историческая энциклопедия
Մամոլա

Մամոլա (իտալերեն՝ Mammola) կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Ռեջիո Կալաբրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3381 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 42 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 80 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89045։ Հեռախոսային կոդը՝ 0964։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է Նիկոդիմ իզ Սիրոն։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunemammola.it/www.prolocomammola.org(չաշխատող հղում)
Սերեդնյակի (գյուղ, Գադյաչի շրջան)

Սերեդնյակի (ուկրաիներեն՝ Середняки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1796 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սերեդնյակի գյուղում բնակվում էր 545 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3954 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 137,84 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պրեցո

Պրեցո (իտալերեն՝ Prezzo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 211 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 70 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38085։ Հեռախոսային կոդ՝ 0465։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչություն 


== Կապի տվյալներ ==
Հեռախոս՝ 0465 674103
Էլեկտրոնային փոստ՝ prezzo@comuni.infotn.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.prezzo.tn.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Թենլի Օլբրայթ

Թենլի Էմմա Օլբրայթ (անգլ.՝ Tenley Emma Albright; հուլիսի 18, 1935(1935-07-18), Նյութոն, Միդլսեքս շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ), ամերիկացի գեղասահորդ-մենասահորդուհի, եղել է  Ձմեռային օլիմպիական խաղերի  չեմպիոնուհի (1956),   արծաթե մեդալակիր (1952), Գեղասահքի աշխարհի առաջնության կրկնակի չեմպիոնուհի (1953, 1955), Հյուսիսային Ամերիկայի կրկնակի չեմպիոնուհի (1953, 1955) և ԱՄՆ-ի  հնգակի չեմպիոնուհի։
Իտալական Կորտինա դ’Ամպեցո քաղաքում տեղի ունեցած 1956 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերում դարձել է առաջին ԱՄՆ գեղասահորդուհին, որը նվաճել է օլիմպիական ոսկե մեդալ։


== Կարիերա ==
Վաղ մանկության տարիներին  Թենլին հիվանդացել է  պոլիոմիելիտ հիվանդությամբ, և բժիշկները  առաջարկել են  նրան մաքուր օդում զբաղվել սպորտով։ Այդ ժամանակից աղջիկը գեղասահքով սկսեց զբաղվել   օրական 8 ժամ։ 15 տարեկանում նա ընդգրկվեց  ԱՄՆ-ի գեղասահքի հավաքականի կազմում։ Առաջին անգամ աշխարհի առաջնությանը մասնակցել է 16 
տարեկանում։
Թենլի Օլբայթի անվան հետ կապում է կանացի գեղասահքի նոր ուղղություն։ Նա հայտնի էր իր ճկունությամբ և երաժշատկան ընկալմամբ։ Մրցույթներում կատարող կոմպոզիցիաներում իշխում էր մեղեդու  հետ միահյուսումը։
Օլբայթը հեռացավ սպորտից 1956 թվականիմրցաշարից  հետո։ Ի տարբերություն պրոֆեսիոնալ  շատ մարմնամարզուհիների՝  նա երբեք պրոֆեսիոնալ չի սահել։  
Իր կյանքի մնացած տարիները նա  որոշել  է զբաղվել բժշկությամբ ։  1961 թվականին նա ավարտել Է Հարվարդի բժշկական դպրոցը և դարձել Հորվարդի բժշկական դպրոցի վիրաբույժ։ Վերապատրաստվել է 23 տարի   և միաժամանակ  աշխատել  ուսուցիչ։
Թենլի Օլբայթը ամուսնացել է Ջերալդ Բլեյկլիի՝   հետ, որը  եղել է Ռից-Կարլտոն  (անգլ.՝ Ritz-Carlton hotel)  հյուրանոցի նախկին տերը։
Թենլին եղել է ԱՄՆ Օլիմպիական կոմիտեի անդամ,  «Քաղցկեղի դեմ պայքարի» հասարակական  կազմակերպության   անդամ, ամերիակիան Սպորտային բժշկագիտություն քոլեջի անդամ։


== Ծանոթագրություններ ==
Էռնստ Վեռներ

Էռնստ Վեռներ (գերմ.` Ernst Werner, նոյեմբերի 20, 1920(1920-11-20) կամ մարտի 25, 1921(1921-03-25), Tisá և Գյոթինգեն, Վայմարյան Հանրապետություն - փետրվարի 15, 1993(1993-02-15) կամ մարտի 6, 1983(1983-03-06), Լայպցիգ և Համբուրգ), գերմանացի պատմաբան, արևելագետ, Լայպցիգի համալսարանի պրոֆեսոր։
Հեղինակ է Թուրքիայի պատմությանը և հայերի ցեղասպանությանը, ինչպես նաև թուրքական ժամանակակից պատմագրության քննադատությանը նվիրված մի շարք աշխատությունների։ 1973 թվականին Գերմանիայում հրատարակված «Հայկական սարսափներ 1915-16՝ հայի հնարած է արդյո՞ք» աշխատության մեջ ցույց է տվել, որ երիտթուրքական կառավարության նպատակն էր ամբողջովին ոչնչացնել հայերին Թուրքիայում, իսկ կայզերական Գերմանիան աջակցել է նրան այդ հանցագործության մեջ։ Այս կապակցությամբ Վեռներնը հերքում է թուրք որոշ պատմաբանների այն պնդումը, որով մեծ տերություններին՝ Ռուսաստանին, Ֆրանսիային և Անգլիային է վերագրվում հայերի ցեղասպանության մեղքը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Երկ Թուրքիան եռյակ միության և Անտանտի միջև 1914 թվականին։ Պատրանքներ և իրականություն Բոսֆորի ափերին», ԼՀԳ, 1970, N7։
«Пантюркизм ս некоторые тенденции современной турецкой историографии», ԼԳՀ, 1966, N 6։ Die Armeniergreu 1915/16-ein armemsches Gmeimanchen?, "Zieischnt Ur GeschiMsmssenschaH։ XX, Jahrgang, 1973, Het 2
Անտոնիո Դի Նատալե

Անտոնիո Դի Նատալե (իտալերեն՝ Antonio Di Natale, հոկտեմբերի 13, 1977(1977-10-13), Նեապոլ, Իտալիա), իտալացի ֆուտբոլիստ, «Ուդինեզե» ֆուտբոլային ակումբի և Իտալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հարձակվող։


== Կարիերա ==


=== Ակումբային ===
Դի Նատալեն «Էմպոլի» ֆուտբոլային ակումբի դպրոցի սանն է։ Դի Նատալեն մինչև որևէ ակումբի հիմնական կազմի մեջ հաստատվելը խաղացել է վարձավճարներով։ 8 տարվա ընթացքում նա ակումբի կազմում հեղինակել է 49 գնդակ։ 2004 թվականին «Էմպոլին» դուրս է թռնում Սերիա A-ից և Դի Նատալեն տեղափոխվում է «Ուդինեզե» և ինչպես նաև սկսում է խաղալ Իտալիայի հավաքականում։ Շուտով Դի Նատալեն դառնում է «Ուդինեզեի» թիմի ավագը։ 2011 թվականի փետրվարի 5-ին «Սամպդորիայի» դեմ տնային հանդիպման ժամանակ Դի Նատալեն «Ուդինեզեի» կազմում՝ Սերիա A-ում հեղինակում է իր 100-րդ գոլը։ 2013 թվականի հուլիսի 9-ին Դի Նատալեն սև-սպիտակների հետ պայմանագիրը երկրաձգում է մինչև 2015 թվականի հունիսի 30-ը։ 2014 թվականի հունվարին ֆուտբոլիստը հայտարարում է մրցաշրջանի վերջում կարիերայի ավարտման մտադրության մասին, սակայն հետո մտափոխվելով նա տեղեկացնում է, որ կշարունակի իր կարիերան ևս մեկ մրցաշրջանով, որպեսզի խփի իր 200-րդ գոլը Սերիա A-ի շրջանակներում։ 2013-14 մրցաշրջանի վերջում Դի Նատալեն առաջնության պատմությունում ուներ հեղինակած 190 գնդակ։


=== Միջազգային ===
Դի Նատալեն Իտալիայի հավաքականում կատարել է իր նորամուտը 2002 թվականին՝ Թուրքիայի հավաքականի դեմ խաղում։ Եվրո-2008-ում Դի Նատալեն հիշատակվում է քառորդ եզրափակչում՝ իսպանացիների դեմ չիրացված 11 մետրանոց հարվածով։
2010 թվականի աշխարհի առաջնությունում Դի Նատալեն գոլի հեղինակ է դարձել Սլովակիայի հավաքականի դեմ խաղում։
2012 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Դի Նատալեն միակն էր, ով գոլ էր հեղինակել Իսպանիայի հավաքականի դարպասը (առաջնությունում հավաքականների առաջին խաղում)։ Առաջնության ավարտից հետո Դի Նատալեն հայտարարեց, որ ավարտում է կարիերան հավաքականի կազմում։


== Ձեռքբերումներ ==


=== Անձնական ===
Շիրեայի մրցանակի դափնեկիր։ 2011
Իտալական Սերիա A-ի լավագույն ռմբարկու (2)։ 2010, 2011
«Ուդինեզեի» պատմության լավագույն ռմբարկու։ 224 գոլ
«Ուդինեզեի» պատմության լավագույն ռմբարկու եվրոգավաթների մրցություններում։ 17 գոլ
«Ուդինեզեի» պատմության մեջ ռեկորդակիր մեկ մրցաշրջանում խփած գոլերի քանակով։ 29 գոլ
«Ուդինեզեի» պատմության մեջ ռեկորդակիր մեկ լիգայում խփած գոլերի քանակով։ 29 գոլ


== Վիճակագրություն ==


=== Ակումբային ===
2016 թվականի հունվարի 9-ի տվյալներով


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը sports.ru կայքում
Վիճակագրությունը transfermarkt.de կայքում
1357

1357 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1357 թվականն է, 
XIV դարի 57-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Մաքսային ծառայության գեներալ-մայոր

Կոչումը պատկանում է բարձրագույն հատուկ կոչումների դասին և շնորհվում է ՀՀ Նախագահի կողմից։ ՀՀ մաքսային ծառայությունում այն երկրորդ բարձրագույնն է (ցածր է մաքսային ծառայության գեներալ-լեյտենանտի) հատուկ կոչումից։ Սահմանվել է ««Մաքսային ծառայության մասին» ՀՀ օրենքով։


== Մաքսային ծառայության գեներալ-մայորները ==
     Ներկայումս գտնվում է մաքսային ծառայության մեջ

Կաղապար:Հայաստանի մաքսային ծառայության կոչումներ


== Ծանոթագրություններ ==
Մութձոր

Մութձոր, գետ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Թիթեղջուր գետի ձախ օժանդակը։ Մտնում է Խնձորուտի համակարգի մեջ։ Սկիզբ է առնում Կենաց լեռների արևելյան լանջերից և Այգեձոր գյուղից 16 կմ հարավ-արևմուտք միանում մայր գետին։ Երկարությունը 4,5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Արմենիա (Փենսիլվանիա)

Արմենիա (անգլ.՝ Armenia), թաունշիփ ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի Բրադֆորդ շրջանում։ 2010 թվականին թաուշիփի բնակչությունը կազմել է 180 մարդ։


== Աշխարհագրական դիրք ==

Թաունշիփը գտնվում է Բրադֆորդ շրջանի արևմուտքում՝ Արմենիա բլրի գագաթին, որն ունի 670-730 մետր բարձրություն։ Թաունշիփի հարավային հատվածը մտնում է Տայոգա անտառի կազմում։ Ըստ ԱՄՆ մարդահամարի բյուրոյի տվյալների՝ Արմենիան ունի 47,7 կմ² տարածք, որից 0,3 կմ² ջուր է։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Արմենիայի բնակչությունը կազմել է 180 մարդ (դրանից 54,4 %-ը կազմել են տղամարդիկ, 45,6 %-ը՝ կանայք), թաունշիփում եղել է 76 տնային տնտեսություն և 56 ընտանիք։ 2010 թվականին քաղաքի բնակչությունը տարիքային տեսակետից ունեցել է հետևյալ կառուցվածքը․ 17,2 %-ը կազմել են 18 տարեկանից փոքր բնակիչները, 3,4 %՝ 18-21 տարեկանները, 53,3 %՝ 21-65 տարեկանները և 26,1 %՝ 65 տարեկանից մեծ անձինք։ Բնակչության միջին տարիքը կազմել է 49,3 տարի։  Յուրաքանչյուր մեկ կնոջ հաշվով Արմենիայում եղել է 119,5 տղամարդ, ընդ որում՝ 100 չափահաս կանանց հաշվին կա արդեն համապատասխան տարիքի 119,1 տղամարդ։ Ռասյական կազմը՝ սպիտակամորթները կազմում են բնակչության 100,0 %։
76 տնային տնտեսությունների 73,3 %-ը եղել են ընտանիքներ․ 65,8 %-ը եղել են համատեղ ապրող զույգեր (19,7 %-ը՝ 18 տարեկանից փոքր երեխաներ ունեցողներ), 2,6 %-՝ը կանայք, որ ապրել են առանց ամուսնու, 5,3 %-ը՝ տղամարդիկ, որ ապրել են աանց կանանց։ 26,3 %-ն ընտանիք չի ունեցել։ Ընդհանուր առմամբ ընտանեկան տնտեսությունը վարում է 2,37 մարդ, ընտանիքի անդամների միջին քանակը կազմել է 2,73։ Միայնակ ապրել է բնակչության 25,0 %-ը, 9,2 %-ը կազմել են միայնակ ապրող տարեցները (65 տարեկանից մեծ)։
2014 թվականին 16 տարեկանից մեծ 231 անձանցից աշխատանք է ունեցել 93 մարդ։ Ընդ որում՝ տղամարդկանց միջին տարեկան եկամուտը կազմել է 29 500 դոլար, կանանցը՝ 17 500 դոլար։ 2014 թվականին ընտանիքի եկամտի միջնարժեքը կազմել է 44 896 $, տնային տնտեսությունում՝ 51 339 $։ Մեկ մարդու հաշվով եկամուտը կազմել է 18 666 $ տարեկան։ Արմենիայի բնակչության ընտանիքների ընդհանուր քանակի 6,0 %-ը և մարդկանց 13,3 %-ը գտնվել են աղքատության գծից ներքև։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստրումոկ (գյուղ, Կորոստենի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտրումոկՍտրումոկ (ուկրաիներեն՝ Струмок), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1930 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստրումոկ գյուղում բնակվում էր 39 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,256 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 152,34 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նովայա Դերևնյա (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովայա ԴերևնյաՆովայա Դերևնյա (ռուս.՝ Новая Деревня), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 38 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կյուրոս Արծրունի

Կյուրոս Արծրունի (մ.թ.ա. 3-րդ դար - մ.թ.ա. 3-րդ դար), հայ նախարար Մեծ Հայքում, Վասպուրական աշխարհի Մեծ Աղբակ գավառի տանուտերը, Շահակ Արծրունու որդին, Վարգեն Արծրունու հայրը, Արծրունիների նախարարական տոհմից։


== Կենսագրություն ==
Կյուրոս Արծրունին եղել է Պարթևստանի Արշակ Մեծ (մ․թ․ա․ 247-217) արքայի օգնականը։ Իր քաջության համար Վաղարշակ Ա-ն (մ․թ․ա․ 247-225) բերում է նրան իր հետ Մեծ Հայք և կարգում նախարար


== Ծանոթագրություններ ==
Վլադիմիր Ստասով

Վլադիմիր Վասիլևիչ Ստասով (ռուս.՝ Владимир Васильевич Стасов, հունվարի 2 (14), 1824, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 10 (23), 1906, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս արվեստաբան, երաժշտական քննադատ, հնագետ։ Համարվում է 19-րդ դարի ռուսական դեմոկրատական մշակույթի խոշորագույն գործիչներից։ Գիտությունների Ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1900 թվական)։
Ճարտարապետ Վասիլի Ստասովի որդին։
1843 թվականին ավարտել է Իրավագիտության ուսումնարանը։ 1872 թվականից՝ Հանրային գրադարանի (այժմ՝ Ռուսաստանի ազգային գրադարան) գեղարվեստական բաժնի վարիչ։ Հիմնականում զբաղվել է գեղարվեստական և երաժշտական քննադատությամբ։ Ունեցել է բազմակողմանի հետաքրքրություններ (1847 թվականից՝ հոդվածներ ռուս և արտասահմանյան գրականության, երաժշտության, գեղանկարչության, քանդակագործության, ճարտարապետության մասին, հետազոտական և հավաքչական աշխատություններ հնագիտության, պատմության, բանասիրության, բանագիտության հարցերի վերաբերյալ)։ Հենվել է ռուս դեմոկրատ-հեղափոխական գործիչների՝ Վիսարիոն Բելինսկու, Ալեքսանդր Գերցենի, Նիկոլայ Չեռնիշևսկու գեղագիտական սկզբունքների վրա։ Ժամանակակից առաջավոր արվեստի հիմքը համարել է ռեալիզմն ու ժողովրդայնությունը։ Դեմ է արտահայտվել է ակադեմիզմին, հանուն «գեղարվեստական կյանքի դեմոկրատացման»։ Ակտիվորեն մասնակցել է «Հզոր խմբակի», նկարիչների արտելի և Պերեդվիժնիկների ընկերության ստեղծագործական կյանքին։ Առաջինն է գնահատել ու խրախուսել Մարկ Անտոկոլսկու, Վիկտոր և Ապոլինարի Վասնեցովների, Վասիլի Վերեշչագինի, Իվան Կրամսկոյի, Վասիլի Պերովի, Իլյա Ռեպինի և այլոց ստեղծագործությունները։
Հետևողականորեն պաշտպանել է ռուս կոմպոզիտորական դպրոցի զարգացման ազգային ինքնուրույն ուղիները, ազդել «Հզոր խմբակի» գեղագիտական և ստեղծագործական սկզբունքների ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրել ու պրոպագանդել է Միխայիլ Գլինկայի ստեղծագործությունը (ավելի քան 30 աշխատություն, այդ թվում՝ մենագրություն, 1857 թվական), մենագրություններ է գրել կոմպոզիտորներ Մոդեստ Մուսորգսկու, Ալեքսանդր Բորոդինի, նկարիչներ Կառլ Բրյուլովի, Վասիլի Պերովի, Իլյա Ռեպինի և ուրիշների, ինչպես և ստեղծագործական դիմանկարներ՝ կատարողական արվեստի վարպետների (Պետրով, Ռուբինշտեյն) մասին։ Առաջիններից է, ով հավաքել ու հրատարակել է ռուս նկարիչների և կոմպոզիտորների (Կրամսկոյ, Իվանով, Գլինկա, Մուսորգսկի և այլոց) նամականին։ Ռուսաստանում պրոպագանդել է Բեթհովենի, Լիստի, Բեռլիոզի, Շոպենի, Գրիգի և ուրիշների երաժշտությունը։
Ստասովի հոդվածները բնույթով հրապարակախոսական են, բանավիճային։ Էական ներդրում ունի ռուս ռեալիստական գեղագիտության կարևորագույն համարվող հարցերի մշակման գործում։ 
Ստասովը գրել է նաև հայ մանրանկարչության՝ հատկապես զարդարվեստի մասին, անդրադարձել Այվազովսկու և Սուրենյանցի արվեստին, ծանոթ է եղել և նամակագրական կապեր ունեցել Ալիշանի, Լևոնյանի, Էմինի, Շահազիզի, Պատկանյանի հետ։ Սպենդիարյանը գրել է «Ստասովի հիշատակին» կանտատ (1907)։


== Գրականություն ==
Իրմա Սաֆրազբեկյան, Ղևոնդ Ալիշանի նամակները Վ. Ստասովին, «Գրական թերթ», 1969, № 1:


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանի արտակարգ իրավիճակների նախարարություն

Հայաստանի Արտակարգ իրավիճակների նախարարությունը 2008-2014 թվականներին և 2016 թվականի փետրվարի 24-ից գործող գործադիր իշխանության հանրապետական մարմին է, որը մշակում, իրականացնում և համակարգում է օրենքով և այլ իրավական ակտերով իր իրավասությանը վերապահված քաղաքացիական պաշտպանության և արտակարգ իրավիճակներում բնակչության պաշտպանության բնագավառներում Հայաստանի կառավարության քաղաքականությունը։


== Ընդհանուր տեղեկատվություն ==
Հիմնադրվել է 2008 թվականի ապրիլի 21-ին՝ Հայաստանի նախագահի հրամանագրով։
2014 թվականի դեկտեմբերի 1-ից միավորվել է Հայաստանի տարածքային կառավարման նախարարության հետ։
Վերաստեղծվել է 2016 թվականի փետրվարի 24-ին՝ վերակազմակերպման ձևով առանձնացվելով Հայաստանի տարածքային կառավարման և արտակարգ իրավիճակների նախարարությունից։


== Ղեկավարություն ==
Նախարար

Արմեն ՓամբուխչյանԱռաջին տեղակալ

Արտուշ ԳրիգորյանՏեղակալներ

Արա Նազարյան


== Նախկին նախարարներ ==
202թ թվականի Ապրիլի 12-ից պաշտոնը զբաղեցնում է Արմեն Փամբուխչյանը։
2020-2022 Անդրանիկ Փիլոյան
2018-2020  - Ֆելիքս Ցոլակյան
2018-2018  - Հրաչյա Ռոստոմյան
2017-2018  - Դավիթ Տոնոյան
2010-2016  - Արմեն Երիցյան2008-2010 -Մհեր Շահգելդյան


== Պատկերասրահ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նախարարության պաշտոնական կայք էջը


== Ծանոթագրություններ ==
Վլադիմիր Կուկուջանով

Վլադիմիր Նիկոլայի Կուկուջանով (հոկտեմբերի 4, 1931(1931-10-04), Բաքու, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - սեպտեմբերի 27, 2013(2013-09-27)), մեխանիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1981), պրոֆեսոր։ ՌԴ գիտության վաստակավոր գործիչ (1996): ՌԴ բնական ԳԱ թղթակից անդամ (1997): ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ (28.11.2008):
Նիկոլայ Կուկուջանովի որդին, Սերգեյ Կուկուջանովի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
Վլադիմիր Կուկուջանովը ծնվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 4-ին, Բաքու քաղաքում։ 1955 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտը։ 1983 թվականից եղել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Մեխանիկայի հիմնախնդիրների ինստիտուտի մաթեմատիկայի մոդելավորման (ձևախախտվող պինդ մարմնի մեխանիկայի) բաժնի վարիչ, գլխավոր գիտաշխատող։ 1982 թվականից միաժամանակ դասախոսել է Մոսկվայի ֆիզտեխնիկական ինստիտուտում։
Աշխատանքները վերաբերում են ոչ առաձգական միջավայրի դինամիկային, ձևախախտվող պինդ մարմնի մեխանիկայում՝ թվային մոդելավորմանը, նյութերի պլաստիկական հատկությունների վրա իմպուլսային էլեկտրամագնիսական դաշտերի ազդեցության տեսական և փորձարարական հետազոտություններին։


== Անդամակցություն ==
Տեսական և կիրառական մեխանիկայի ազգային կոմիտեի անդամ (1980):
Համակարգչային մեխանիկայի միջազգային ընկերության գործադիր կոմիտեի անդամ (1983):
Տեսական և կիրառական մեխանիկայի Ռուսաստանի ազգային կոմիտեի անդամ (1987):


== Պարգևներ ==
ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի մրցանակ (1990):


== Երկեր ==
Разностные методы решения задач механики деформируемых тел: Учеб. пособие / В. Н. Кукуджанов, Моск. физ.-техн. ин-т 122, [1] с. граф. 20 см М. МФТИ 1992.
Численное решение пространственных динамических задач для осесимметричных упругопластических тел / А. С. Зеленский, В. Н. Кукуджанов, 40 с., М. ИПМ 1989.
Численные методы решения нелинейных задач механики деформируемого твердого тела: Учеб. пособие / В. Н. Кукуджанов, Моск. физ.-техн. ин-т 95 с., М. МФТИ 1990.


== Ծանոթագրություններ ==
Բալոժի

Բալոժի (լատիշ․՝ Baloži), քաղաք Լատվիայի Կեկավսկոմ երկրամասում` Ռիգայի մոտակայքում։ 2006 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 4481 մարդ։


== Պատմություն ==
Բալոժի բնակավայրը ստեղծվել է անմիջապես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, և այնտեղ ապրել են աշխատողները։ Բալոժի քաղաքը քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1991 թվականին։ Մինչև 2009 թվականի հուլիսի 1-ը քաղաքը գտնվում էր Ռիգայի կազմի մեջ։


== Տրանսպորտ ==


=== Ավտոճանապարհներ ===
Բալոժի քաղաքի միջով անցնում է Ռիգա - Բաուսկա ավտոմայրուղին։
Տեղական ավտոճանապարհների շարքում հարկ է նշել Ռամավա - Բալոժի և Բալոժի - Պլականցիեմս - Իեցավա ավտոճանապարհը։


== Քաղաքային տրանսպորտ ==
№ 23: փողոց Աբրենես - Բալոժի


=== Երկաթուղային տրանսպորտ ===
Քաղաքի միջով ընթանում է Ռիգա - Էլգավա երկաթուղային կայարանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт Кекавского края(լատիշերեն)(անգլ.)

Информация о Баложи на туристическом портале mesta.lv(ռուս.)
Информация о Баложи в топонимической базе данных(լատիշերեն)
Ացանա (այլ կիրառումներ)

Ացանա, կարող է վերաբերել՝

Ացանա - գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում
Ացանա - համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում
Էմիրություն

Էմիրություն (արաբ․՝ أمیر‎‎‎, թարգմանաբար՝ ղեկավարություն), պետական կառավարման ձև իսլամական պետություններում։ Ավելի նեղ իմաստով՝ էմիրություն է կոչվում այն իսլամական պետությունը, որը զբաղեցնում է որոշակի տարածք, որտեղ իշխանությունը պատկանում է էմիրին և այն փոխանցվում է սերնդե սերունդ։ Էմիրությունում պարտադիր պայման է իսլամական օրենքների՝ շարիաթի կիրառությունը։ Ժամանակի ընթացքում էմիրությունը վերածվում է թագավորություն (բացարձակ միապետություն) հիշեցնող պետություն։
Պատմությանը հայտնի են մեծաթիվ էմիրություններ, որոնց մի մասը հանդես են եկել դաշնային պետական միավորումների և համադաշնությունների տեսքով։ Ժամանակակից աշխարհում էմիրությունները շատ չեն․ դրանք բացարձակապես տեղակայված են մերձավորարևելյան տարածաշրջանում։ Խոշորագույն էմիրությունն Արաբական Միացյալ Էմիրությունների համադաշնությունն է, որը կազմված է յոթ կիսանկախ էմիրություններից։ Էմիրության կառավարման համակարգ ունեցող մյուս երկու պետություններն են Կատարն ու Քուվեյթը։ 2011 թվականին Եմենի քաղաքացիական պատերազմի շրջանակներում «Ալ-Քաիդա» կազմակերպության կողմից գրավված տարածքներում ստեղծվել է  էմիրություն։


== Ժամանակակից էմիրությունների ցանկ ==
Ստորև ներկայացված են այն պետությունները կամ պետական միավորումները, որտեղ ղեկավարության գլուխն էմիրն է․

 Քուվեյթ, 1757 թվականից ի վեր
 Կատար, 1878 թվականից ի վեր
 ԱՄԷ, 1971 թվականից ի վեր
 Աբու Դաբիի Էմիրություն
 Աջմանի Էմիրություն
 Դուբայի Էմիրություն
 Շարջայի Էմիրություն
 Ռաս ալ-Խայմայի Էմիրություն
 Շարջայի Էմիրություն
 Ումմ ալ-Քուվեյնի Էմիրություն


== Ծանոթագրություններ ==
Նևելսկոե (ավան, Յասինովատսկի շրջան)

Նևելսկոե (ուկրաիներեն՝ Невельське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նևելսկոե ավանում բնակվում էր 286 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Աբաաթա (եկեղեցի)

Աբաաթայի եկեղեցի (վրաց.՝ აბაათის ეკლესია), քրիստոնեական եկեղեցի, որը գտնվում է Վրաստանի Աբխազիայի Ինքնավար Հանրապետությունում՝ Գագրա քաղաքում։
Այն տեղակայված է համանուն ամրոցի տարածքում։ Փաստացիորեն գտնվում է աբխազական ուղղափառ եկեղեցու ենթակայության տակ, սակայն այն նաև համարվում է վրաց ուղղափառ եկեղեցու աբխազական թեմի կազմում գտնվող եկեղեցի։
Եկեղեցին բավականին լավ պահպանված է։ Աբաատայի եկեղեցին, ինչպես և ամրոցային համալիրը համարվում է Աբխազիայի տարածքում գտնվող ամենահին պատմամշակութային օբյեկտներից մեկը։ Եկեղեցու պատերը չունեն նկարչական ձևավորում։
Աբաաթայի եկեղեցին խաչագմբեթ է։ Գմբեթի խաչն ունի յուրօրինակ բնորոշումներ, որոնք բնորոշ են բացառապես վրացական ճարտարապետությանը։ Այն նման է Բոլնիսի սիոնին և ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ գրանցված Սվետիցխովելի տաճարին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Աբաաթայի եկեղեցին Աբխազիայում Archived 2013-09-16 at the Wayback Machine. (վրաց.)
Գագրայի եկեղեցու մասին Archived 2012-02-12 at the Wayback Machine. (ռուս.)