armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Միտոտիկ ապարատ

Միտոտիկ ապարատ, միտոզին մասնակցող քրոմոսոմային և աքրոմատինային ժամանակավոր կառուցվածքների ամբողջություն, որն իրականացնում է քրոմոսոմների շարժումը դեպի կիսվող բջջի բևեռներ։ Ձևավորվում է ինչպես ինտերֆազային բջջի մակրոմոլեկուլներից, այնպես էլ բաժանումից առաջ սինթեզված նյութերից։ Միտոտիկ ապարատը կազմված է ցենտրոսոմայով շրջապատված ցենտրիոլներից, բջջի բաժանման իլիկից (միկրոխողովակների համակարգ) և միջանկյալ նյութից։ Բաղկացած է ռիբոնուկլեոպրոտեիդներից (90%), ռիբոնուկլեինաթթվից (6%), աքրոմատինային մասը՝ ակտինին նման սպիտակուցներից։ Հայտնաբերված են նաև բազմաշաքարներ, լիպիդներ, ադենոզինեռֆոսֆատազ։ Ցենտրիոլները մոտ 0,15 մկմ տրամագծով միկրոխողովակների զույգ գոյացություններ են։ Ենթադրվում է, որ դրանք կարգավորում են իլիկի առաջացումը, տարածական կողմնորոշումն ու աճը, չնայած վերջինս տեղի ունի նաև ցենտրիոլներ չպարունակող (բուսական) բջիջներում։ Բջջի բաժանման իլիկը կազմված է 2 տիպի՝ բևեռներն իրար և յուրաքանչյուր քրոմոսոմը բևեռներից որևէ մեկին միացնող ցիտոպլազմային թելիկներից։ Մասնակցում է քրոմոսոմների բաշխմանը դուստր բջիջներում։ Միտոտիկ ապարատի ձևավորումը սովորաբար սկսվում է միտոզի պրոֆազում և ավարտվում մետաֆազում։ Միտոտիկ ապարատի վնասվածքները և սինթեզի խանգարումները հանգեցնում են միտոզի ախտաբանության։
Այելո դել Սաբատո

Այելո դել Սաբատո (իտալերեն՝ Aiello del Sabato), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3 214 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 321 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83020, հեռախոսային կոդ՝ 00825։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Մարտեն դը Բեզաս

Սեն Մարտեն դը Բեզաս (ֆր.՝ Saint-Martin-des-Besaces), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1176 մարդ, բնակչության խտությունը` 53.38 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.03 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Բոլիե, Լը Բենի Բոկաժ, Բյուր լե Մոն, Կամպո, Կարվիլ, Էտուվի, Լա Ֆերիեռ Արան, Լա Գրավրի, Մալուե, Մոնտամի, Մոն Բերտրան, Մոնշովե, Լը Ռեկյուլե, Սեն Դենի Մեզոնսել, Սենտ Մարի Լոմոն, Սեն Մարտեն Դոն, Սենտ Ուան դե Բեզաս, Սեն Պիեռ Տարանտեն և Լը Տուրներ համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Սուլևր ան Բոկաժ համայնքի մաս։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 240 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 40 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 648 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 467-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 181։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,1 %։ 467 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 418 անձ (231 տղամարդ և 187 կին)։ Գործազուրկ են եղել 49 անձ (20 տղամարդ և 29 կին)։ 181 անաշխատունակներից 34-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 88-ը` թոշակառուներ, իսկ 59-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կալվադոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Լուն Չուգրան

Լուն Չուգրան (ռուս.՝ Лун-Чугран), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Վիզինգա գետի աջ ափին 103 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000019454
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001945
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Հոսանքների պատերազմ

Հոսանքների պատերազմ (անգլ.՝ The Current War), ամերիկյան պատմակենսագրական ֆիլմ՝ նկարահանված ռեժիսոր Ալֆոնսո Գոմես Ռեհոնի կողմից։
Ֆիլմի առաջին ցուցադրությունը կայացել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Տորոնտոյի կինոփառատոնում։ Համաշխարհային վարձույթում նախատեսվել է ֆիլմը թողարկել 2017 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, սակայն հոկտեմբերին թողարկումը հետաձգվել է անորոշ ժամանակով։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է ԱՄՆ-ի շուկաներում «էլեկտրականության հսկաներ» Թոմաս Էդիսոնի և Ջորջ Վիսթինհաուզի միջև ծավալված մրցակցության մասին։


== Դերերում ==
Բենեդիկտ Քամբերբեչ - Թոմաս Էդիսոն
Մայքլ Շենոն - Ջորջ Վեսթինհաուզ
Նիկոլաս Հոլտ - Նիկոլա Տեսլա
Քեթրին Ուոթերսթոն - Մարգարետ Հերկին
Թոմ Հոլանդ - Սեմյուել Ինսուլ
Տապենս Միտրտոն - Մարի Սթիլուել Էդիսոն
Մեթյու Մաքֆեդեն - Ջ. Պ. Մորգան
Քոնոր Մաքնիլ - Ուիլյամ Քեմլեր
Դեմիեն Մոլոնի - Բուրք Կոկրան


== Արտադրություն ==
2012 թվականի մայիսի 3-ին հայտնի է դարձել, որ Թիմուր Բեկմամբետովի ընկերությունը ձեռք է բերել Մայքլ Միտնիկի «Հոսանքների պատերազմը» սցենարի իրավունքները։ Ֆիլմի ռեժիսորը պետք է լիներ Բեկմամբետովը։ 2014 թվականի մարտի 31-ին հայտնի է դարձել, որ դերասան Բեն Սթիլերը բանակցություններ է վարել ֆիլմում նկարահանվելու վերաբերյալ։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 24- ի դրությամբ՝ Բենետիք Քեմբերբետչը և Ջեյք Ջիլենհոնը բանակցություններ են վարել, որպեսզի կատարեն Թոմաս Էդիսոնի և Ջորջ Վեսթինհաուզի դերերը։ 2015 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Ֆեսթինհաուզի դերում ընտրվել է Մայքլ Շենոնը։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 4-ին դերասանական անձնակազմին միացել է Նիկոլաս Հոլդտը։ 2016 թվականի նոյեմբերին Քեթրին Ուոթերսթոնն ու Թոմ Հոլանդն ընտրվել են կատարելու Մարգարետ Էրսկինի և Սեմյուել Ինսուլի դերերը։ Նույն թվականի դեկտեմբերին դերասանական անձնակազմին են միացել Տապենս Միդլտոնն ու Մեթյու Մաքֆեդենը։


== Նկարահանումներ ==
Հիմնական նկարահանումները սկսվել են 2016 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Լոնդոնում և շրջակա տարածքներում։


== Թողարկում ==
Սկզբում The Weinstein Company ընկերությունը ծրագրել է ֆիլմը թողարկել 2017 թվականի դեկտեմբերի 22-ին, այնուհետև տեղափոխել նոյեմբերի 24-ին։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմերան տեղի է ունեցել 2017 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Տորոնտոյի կինոփառատոնում։ Այն բանից հետո, երբ 2017 թվականի հոկտեմբերին սկանդալ է բռնկվել The Weinstein Company ընկերության համասեփականատեր Հարվի Վայնշտեյնին սեռական ոտնձգությունների մեջ մեղադրելու պատճառով, ֆիլմը հանվել է վարձույթից, իսկ նրա թողարկումը հետաձգվել է անորոշ ժամանակով։


== Ծանոթագրություններ ==
Օկազակիի հատվածներ

Օկազակիի հատվածներ (Օկազակիի ֆրագմենտներ), կարճ, նոր սինթեզված ԴՆԹ-ի հատվածներ, որոնք առաջանում են ետ մնացող շղթայի վրա ԴՆԹ-ի կրկնապատկման ժամանակ։ Օկազակիի հատվածները կոմպլեմենտար են ետ մնացող կաղապար ԴՆԹ շղթային, որի հետ առաջացնում են կարճ երկշղթա ԴՆԹ-ի հատվածներ։
Օկազակիի հատվածներն աղիքային ցուպիկի դեպքում ունեն 1000- 2000 նուկլեոտիդ երկարություն, իսկ էուկարիտոների՝ մոտ 150: Նրանք բաժանված են իրարից ~10-նուկլեոիդանոց ՌՆԹ պրայմերներով և մնում են իրարից առանձնացված մինչև լիգազ ֆերմենտը չի միացնում բոլոր Օկազակիի հատվածներն ու ձևավորում մեկ շարունակական շղթա։
Առաջնորդող շղթայի կրկնապատկումն ընթանում է առանց դադարների, իսկ ետ մնացողի դեպքում նոր ԴՆԹ շղթան սինթեզվում է ընդհատումներով։ Սա հետևանք է նրա, որ ԴՆԹ-պոլիմերազները, որոնք սինթեզում են նոր ԴՆԹ շղթա, կարող են աշխատել միայն մեկ ուղղությամբ։ Քանի որ առաջնորդող շղթայի դեպքում վերջինիս աճման ուղղությունը համընկնում է պոլիմերազների աշխատանքային ուղղության հետ, այնտեղ սինթեզը կընդանա շարունակական եղանակով:
Եթե նախնական ԴՆԹ շղթայի ուղղությունը 5' - 3' է, ապա պատճենելիս նոր շղթան կսինթեզվի 3' - 5' ուղղությամբ և այն կընթանա առանց ընդհատումների։ Ետ մնացող շղթան սինթեզելու համար, ԴՆԹ-պոլիմերազը ձևավորում է կարճ հատվածներով, որոնք էլ և կոչվում ե Օկազակիի հատվածներ։ Վերջիններից յուրաքանչյուրը պահանջում է առանձին ՌՆԹ պրայմերի առկայություն։
Օկազակիի հատվածների բացահայտումը տեղի ունեցավ շնորհիվ մի շարք փորձերի։ Այդ փորձերն իրականացվում էին 1960-ական թվականներին Ռեյիջի Օկազակիի և իր գործընկերների կողմից, ովքեր ուսումնասիրում էին աղիքային ցուպիկի ԴՆԹ-ի կրկանապատկումը: 1966 թվականին նրանց հաջողվեց ցույց տալ, որ ետ մնացող շղթայի սինթեզն ընթանում է կարճ հատվածներով։ Փորձերը հետագայում շարունակվեցին, որպես ուսումնասիրության օբյեկտ ընտրելով աղիքային ցուպիկի բակտերիոֆագի ԴՆԹ-ի կրկնապատկումը:


== Ծանոթագրություններ ==
Կարգաչ (Յոմայի վտակ)

Կարգաչ (ռուս.՝ Каргач), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յոմա գետի աջ ափում՝ 27 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000006523
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000652
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սիրիջի բերդ

Սիրիջի, բերդ Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Հաբանդ և Բաղք գավառների սահմանագլխին։ Անվանումը հավանաբար առաջացել է շրեշ բույսից, որն առատությամբ աճում է բերդի տարածքում։  Հայտնի է  Շրեշ, Շիրիջ, Շիրիշ, Սիրիշ անուններով, հավանաբար նույն Ձագեձորի, Հաբանդի բերդն է։ Ներկայումս գտնվում է Գորիս քաղաքից հյուսիս, Գորիս գետի ափին (Վարարակն գետ)։ Բերդի մասին վիմագրական և մատենագիտական աղբյուրները սուղ են։  Ըստ Ստեփանոս Օրբելյանի բերդը կառուցել է Սիսակ նահապետի որդին՝ Ձագը, որից էլ առաջացել է Ձագաբերդ անվանումը։ Ըստ ավանդության՝ պարսիկները փորձել են գրավել բերդը, որտեղ ապաստան էին գտել տարածքի հայերը։ Չկարողանալով այն գրավել՝ կոչել են այն Գյավուրղալա՝ Անհավատի բերդ։
Բերդը գտնվում է բնական ժայռի վրա, հնարավոր է բարձրանալ միայն պարաններով, որոշ հատվածներում պահպանվել են ձեռակերտ  պարիսպի հետքերը՝  40 սմ ից մինչև 1,5 մետր հաստությամբ պատերով։ Բերդի եզրերը պատսպարված են ատամնավոր պարիսպներով, պահպանվել է նաև կիսաշրջանաձև դիտաշտարակը։ Կառույցն ընդգրկում է  70 մետր մակերես 140 մետր շրջանագծով տարածք։  Թեև տարածքում հնագիտական ուսումնասիրություններ չեն կատարվել, սակայն նշմարվում են որոշ կառույցներ՝ կացարանների մնացորդներ, ցորենի  հորեր, մարագներ, պահեստարաններ, մեծ թվով խեցեղեն, նաև մեծ փոս, որը հավանաբար ջրամբար է եղել։ Ժամանակին ունեցել է դեպի Վարարակն գետն իջնող գաղտնուղի, որը ներկայումս փակվել է և հազիվ է նշմարվում։
Բերդն ունեցել է ռազմավարական կարևոր նշանակություն, ծառայել է իբրև պատսպարան, դիտանոց և ռազմակայան։ Կառույցից 50 մետր հեռավորության վրա կան ժայռափոր այրեր, իսկ դեպի արևմուտք պահպանվել են միջնադարյան խաչքարեր, որոնք ներկայումս Ադրբեջանի հսկողության տակ են գտնվում։ 44-օրյա հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով բերդի մի մասն անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Իդա շրջան (Այովա)

Իդա շրջան (անգլ.՝ Ida County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.119 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.089 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Իդա Գրուվ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1851 թ.։
Չարդաշ

Չարդաշ (հունգարերեն՝ csdrdas), հունգարական ժողովրդական պար։ Երևան է եկել XIX դարի կեսին։ Չափը երկմաս է, ռիթմը՝ սինկոպային։ Բնորոշ է իմպրովիզացիան։ Կազմված է երկու բաժնից՝ դանդաղ (պաթետիկ) և արագ, սրընթաց։ Կատարում են զույգերով, պարողներից յուրաքանչյուրը մենակատար է։ Տարբեր զույգեր նույն ժամանակամիջոցում կատարում են տարբեր շարժումներ՝ միմյանց հետ չունենալով պայմանավորվածություն։ Հիմնական պարաքայլերն են՝ քայլ-միացումը, ոտք զարկելը, թռիչքներն ու պտույտները։ Պարաքայլերը հիմք են դարձել XX դարի պարահանդեսային «հունգարուհի» պարի համար։ Չարդաշի մշակման օրինակներ կան Ֆերենց Լիստի «Հունգարական ռապսոդիա»-ներում, Յոհաննես Բրամսի «Հունգարական պարեր»-ում, Լեո Դելիբի «Կոպելիա», Պյոտր Չայկովսկու «Կարապի լիճը» բալետներում։
Մարիա Տերեսա Ռուի

Մարիա Տերեսա Ռուի (իսպ.՝ María Teresa Ruiz, սեպտեմբերի 24, 1946(1946-09-24), Սանտյագո, Չիլի), չիլիացի աստղագետ։  Նա առաջին կինն է, որն արժանացել է Չիլիի ճշգրիտ գիտությունների ազգային մրցանակի։


== Կենսագրություն ==
Ռուին ծնվել է 1946 թվականին Սանտյագոյում։  Նա առաջին կինն է, ով հաջողությամբ աստղագիտություն է սովորել Չիլիի համալսարանում, առաջին կին գիտնականը, որն աստղագիտության թեկնածուի կոչում է ստացել Պրինստոն համալսարանից և առաջին կինը, որը 1997 թվականին ստացել է Չիլիի ճշգրիտ գիտությունների ազգային մրցանակ։ Ռուին դոկտորանտական պաշտոններ է ստացել Տրիեստի աստղադիտարանում, երկու տարի աշխատել է Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանում, Մեքսիկայի աստղագիտության ինստիտուտում։
Նախքան Գուգենհայմի կրթաթոշակի արժանանալը, Ռուին հետազոտական աշխատանքներ է կատարել Տրիեստում, Մեխիկոյում և Նյու Յորքում։ Նա հայտնաբերել է  Kelu-1 դարչնագույն թզուկ քիմիական աստղերը։
2016 թվականի մայիսից Ռուին Չիլիի գիտությունների ակադեմիայի անդամ է և Չիլիի համալսարանի պրոֆեսոր, որտեղ դասավանդում է աստղագիտություն։ Նա նաև Աստղաֆիզիկոսների  CATA կենտրոնի անդամ է (Centro de Astrofísica CATA):


== Մրցանակներ ==
Նախագահական ամբիոն գիտության բնագավառում, 1996 թ.
Կանցլերի մեդալ, Չիլիի համալսարան, 1996 թ.
Գիտության ազգային մրցանակ, 1997 թ.
Կանցլերի մեդալ, Չիլիի համալսարան, 1998 թ.
Գիտությունների ակադեմիայի անդամ, 1998 թ.
Լաբարկա մրցանակ, 2000 թ.
«Կանայք գիտության բնագավառում» Լ՛Օրել-ՅՈՒՆԵՍԿՕ մրցանակ, 2017 թ.


== Ծանոթագրություններ ==
Արդոն (այլ կիրառումներ)

Արդոն, կարող է վերաբերել՝

Արդոն - գյուղ Ռուսաստանի Բրյանսկի մարզի Կլինցովսկի շրջանի կազմում
Արդոն - քաղաք Ռուսաստանի Դաշնությունում, Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն - Ալանիայի Արդոնի շրջանի վարչական կենտրոն, Հյուսիս-Կովկասյան երկաթուղու կայարան
Մոնտ ռոչ դել Կամպ

Մոնտ ռոչ դել Կամպ (կատ. Mont-roig del Camp), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում՝ Տարրագոնա շրջանում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ-Կամպ մարզում։ Տարածքը կազմում է 63.31 կմ2։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմել էր 12193 մարդ։


== Արտաքին հղումներ ==
Mont-roig Miami Tourism
պաշտոնական կայք Archived 2008-05-15 at the Wayback Machine.
Centro Miró
Lugares de interés
Información general Archived 2007-09-27 at the Wayback Machine.
Մոգվաց ջուր (գետ)

Մոգվաց ջուր, գետ Հայաստանի Շիրակի մարզում, Սևգետի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Արփի լճի ջրամբարի հարավարևելյան լճամերձ գոգավորությունից և Գտաշեն գյուղից 4 կմ հյուսիս-արևմուտքում դուրս գալիս Թուրքիայի տարածք։


== Ծանոթագրություններ ==
ՄԱԿ-ի պաշտոնական լեզուներ

Աշխատանքի կազմակերպման համար ՄԱԿ-ի մարմինների համակարգում հաստատված են պաշտոնական և աշխատանքային լեզուներ։ Պաշտոնական լեզուներով հրատարակվում է ՄԱԿ-ի բոլոր հիմնական փաստաթղթերը, ներառյալ բանաձևերը։ Աշխատանքային լեզուներով նիստերի հաշվետվությունները հրատարակվում է սղագրական և նրանց արտասանած ճառերը թարգմանվում են բոլոր պաշտոնական լեզվով։
Միավորված Ազգերի Կազմակերպության պաշտոնական լեզուներն են.

Անգլերեն (Բրիտանական անգլերեն)
Արաբերեն
Իսպաներեն
Չինարեն
Ռուսերեն
ՖրանսերենԵթե պատվիրակությունը ցանկանում է հանդես գալ այն լեզվով, որը չի հանդիսանում պաշտոնական, ապա նա պետք է ապահովված լինի բանավոր կամ գրավոր թարգմանությամբ պաշտոնական լեզուներից մեկով։
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտոնական լեզուները նույն վեցն են։
ՄԱԿ-ի Միջազգային դատարանի պաշտոնական լեզուներն են անգլերենն ու ֆրանսերենը։


== Աշխատանքային լեզուներ ==
ՄԱԿ-ի Քարտուղարության աշխատանքային լեզուներն են անգլերենը և ֆրանսերենը։
Անվտանգության Խորհրդի աշխատանքային լեզուներն են անգլերենը, արաբերենը, իսպաներենը, չինարենը, ռուսերենը և ֆրանսերենը։


== Նոր առաջարկված լեզուներ ==
Բենգալերեն
Հինդի
Պորտուգալերեն
Թուրքերեն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Language Log
Top UN official stresses need for Internet multilingualism to bridge digital divide
Տիգրան (թագավոր) (այլ կիրառումներ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տիգրան (այլ կիրառումներ)Տիգրան անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Տիգրան Ա, (թագավոր մ.թ.ա. 115 - մ.թ.ա. 95)
Տիգրան Մեծ, Տիգրան Բ (թագավոր մ.թ.ա. 95 - մ.թ.ա. 55)
Տիգրան Գ (թագավոր մ.թ.ա. 20 - մ.թ.ա. 10)
Տիգրան Դ (թագավոր մ.թ.ա. 10 - մ.թ.ա. 2)
Տիգրան Ե (թագավոր մ.թ. 6 - մ.թ. 12)
Տիգրան Զ (թագավոր մ.թ. 58 - մ.թ. 63)


== Տես նաև ==
Տիգրան Բ Մեծի կայսրություն
«Տիգրան Մեծ» շքանշան
Տիգրան Մեծի հուշարձան (Երևան, ՀՀ նախագահի նստավայր)
Տիգրան Մեծի հուշարձան (Երևան, Նոր Նորք)
Վոլտերսդորֆ (Բրանդենբուրգ)

Վոլտերսդորֆ (գերմ.՝ Woltersdorf (bei Berlin)), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարծքում։
Գտնվում է Օդեր Շպրե շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 7802 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 9,12 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 67 544։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ


== Ծանոթագրություններ ==
Խոմուտեցկի գյուղական խորհուրդ (Միրգորոդսկի շրջան)

Խոմուտեցկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Хомутецька сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Խոմուտեցկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3307 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Դինու Լիպատի

Դինու Լիպատի (ռումիներեն՝ Dinu Lipatti, մարտի 19, 1917(1917-03-19)[…], Բուխարեստ, Ռումինիայի թագավորություն - դեկտեմբերի 2, 1950(1950-12-02)[…], Ժնև, Շվեյցարիա), ռումինացի դաշնակահար։ Հայտնի է հատկապես Շոպենի, Մոցարտի և Բախի իր կատարումներով։ Մահացել է 33 տարեկան հասակում Հոջկինյան լիմֆոմա հիվանդությունից։ Չնայած իր կարճ կարիերային և ոչ մեծ թիվ կազմող ձայնագրություններին շատերը նրան համարում են 20-րդ դարի լավագույն դաշնակահարներից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==
Փիթ Սամփրասի կարիերայի վիճակագրություն

Փիթ Սամփրասի կարիերայի վիճակագրությունը ներկայացնում է ամերիկացի թենիսիստ և աշխարհի նախկին № 1 ռակետ Փիթ Սամփրասի կարիերայի հիմնական վիճակագրությունը։


== Եզրափակիչներ ==


=== Մեծ Սաղավարտի եզրափակիչներ ===


==== Մենախաղ (18) (14 հաղթանակ, 4 պարտություն) ====


=== Տարվա ամփոփիչ մրցաշարերի եզրափակիչներ ===


==== Մենախաղ (6) (5 տիտղոս, 1 պարտություն) ====


=== Մասթերս շարքի եզրափակիչներ ===


==== Մենախաղ (19) (11 տիտղոս, 8 պարտություն) ====


== Կարիերայի եզրափակիչներ ==


=== Մենախաղ (88) (64 հաղթանակ, 24 պարտություն) ===
Հաղթանակներ (64)

Պարտություններ (24)


=== Զուգախաղ (4) (2 հաղթանակ, 2 պարտություն) ===
Հաղթանակներ (2)

Պարտություններ (2)


=== Թիմային մրցաշարեր (4) (2 հաղթանակ, 2 պարտություն) ===
Հաղթանակներ (2)

Պարտություններ (2)


== Մենախաղի վիճակագրություն ==
1Այս մրցաշարն անց է կացվել Ստոկհոլմում 1994 թվականին, Էսսենում 1995 թվականին և Շտուտգարտում 1996-2001 թվականներին։


== Այլ թենիսիստների հետ մրցակցության վիճակագրություն ==
Փիթ Սամփրասի վիճակագրությունը Թոփ-10-յակի թենիսիստների հետ, № 1 ռակետները ընդգծված են թավատառ։

Թենիսիստներ, ովքեր Սամփրասի նկատմամբ ունեն հաղթանակների առավելություն (նվազագույնը երեք խաղում).

Ռիխարդ Կրայչեկ (4–6)
Լեյթոն Հյուիթ (4–5)
Միխաել Շտիխ (4–5)
Մարատ Սաֆին (3–4)
Սերխի Բրուգերա (2–3)
Պաուլ Հաարհյուս (1–3)
Մաքսիմ Միրնի (1–2)
Խրիստո վան Ռենսբուրգ (1–2)
Էնդի Ռոդիկ (1–2)
Դերիկ Ռոստանո (1–2)


== Կարիերայի ընթացքում ATP մրցաշարերում շահույթը ==


== Աղբյուրներ ==
Փիթ Սամփրասի կարիերայի վիճակագրությունը ATP կայքում
Փիթ Սամփրասի կարիերայի վիճակագրությունը ITF կայքում Archived 2016-03-21 at the Wayback Machine.
Փիթ Սամփրասի կարիերայի վիճակագրությունը Դևիսի Գավաթի կայքում
Փիթ Սամփրասի կարիերայի վիճակագրությունը Թենիսի միջազգային փառքի սրահում
Աշվիլ

Աշվիլ (անգլ.՝ Asheville), քաղաք ԱՄՆ-ի Հյուսիսային Կարոլինա նահանգում։


== Ընդհանուր տեղեկություն ==
Աշվիլի տարածքը կազմում է 107,0 կմ² դրանից 106,0 կմ²-ն արվարձաններում են։ 2006 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 72.789 մարդ։ Բնակչության խտությունը 686,7 մարդ/կմ² է։ Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 650 մետր բարձրության վրա։


== Աշխարգագրությունն ու պատմությունը ==
Աշվիլը գտնվում է Բանքոմբ համայնքում, Հյուսիսային Կարոինայի արևմուտքում, Թենեսի նահանգին մոտ։ Քաղաքը գտնվւմ է Երկնագույն ողնաշարի կենտրոնում, Սուոանովա գետի Ֆրենչ Բրոդ Ռիվեր թափվելու վայրում։
Աշվիլը ԱՄՆ-ի կազմի մեջ է անցել 1798 թվականին։ 1880 թվականին քաղաքում անցկացվել է երկաթգիծ։ 1929 թվականին լույս տեսավ Թ․ Վուլֆի «Նայիր տանը քո, հրեշտակ» ստեղծագործությունը, որտեղ գովաբանվում էր Աշվիլը։


== Կլիմա ==
Միջին օդի ջերմաստիճան - +13,2 C°
Քամու միջին արագությունը - 2,8 մ/վրկ
Օդի միջին խոնավությունը - 74 %


== Էշվիլում ծնված հայտնիները ==
Թոմաս Վուլֆ - գրող
Ռոբերտա Ֆլեք - ջազ-երգչուհի, երաժիշտ և կոմպոզիտոր
Ուորեն Հեյնզ - Ռոք-երաժիշտ, գիթառահար, երգիր և կոմպոզիտոր
Քենեթ Նոլանդ - աբստրակտ ոճի նկարիչ


== Քույր-քաղաքներ ==
 Հունաստան Կարպենիսի
 Ղրղզստան Կարակոլ
 Մեքսիկա Սան Քրիստաբոլ դե լաս Կասաս
 Ֆրանսիա Սոումար
 Մեքսիկա Վալադոլիդ
 Ռուսաստան Վլադիկավկազ
 Նիգերիա Օշոգբո


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Official Asheville, NC website Archived 1998-05-12 at the Wayback Machine.
Official Buncombe County, NC website
Asheville, North Carolina, a National Park Service Discover Our Shared Heritage Travel Itinerary
The Battle of Asheville
mapAsheville, City of Asheville web-mapping and search tools Archived 2008-12-01 at the Wayback Machine.
Վիցոլո Պրեդաբիսի

Վիցոլո Պրեդաբիսի (իտալերեն՝ Vizzolo Predabissi)` քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում։
Բնակչությունը 4069 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը` 804 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5, 67 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20070։ Հեռախոսային կոդը՝ 02։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comune.vizzolopredabissi.mi.it/


== Ծանոթագրություններ ==
Լեմուել Ուիլմարթ

Լեմուել Ուիլմարթ (անգլ.՝  Lemuel Everett Wilmarth, նոյեմբերի 11, 1835(1835-11-11), Էթլբորո, Բրիստոլ շրջան, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ - հուլիսի 27, 1918(1918-07-27), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի նկարիչ և մանկավարժ։ Նյու Յորքի ուսանող նկարիչների լիգայի հիմնադիր և Դիզայնի ազգային ակադեմիայի անդամ, պրոֆեսոր, եղել է XIX դարի վերջի արվեստի ամենահարգված ուսուցիչներից մեկը, դասավանդել է շատ նկարիչների։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1835 թվականի նոյեմբերի 11-ին, Մասաչուսեթս նահանգի Էտլբորո քաղաքում, Բենոն Ուիլմարթի և Ֆաննա Ֆուլերի ընտանիքում։ Մեծացել և նախնական  կրթությունը ստացել է Բոստոնում, տիրապետել է ժամագործի մասնագիտությանը։
1854 թվականից Լեմուելը նկարչական կրթություն է ստացել Փենսիլվանիայի գեղեցիկ արվեստների ակադեմիայում (Ֆիլադելֆիա, Փենսիլվանիա նահանգ)։ Այնուհետև 1858 թվականին տեղափոխվել է Եվրոպա և այնտեղ շարունակել ուսումը Մյունխենի թագավորական ակադեմիայում` ուսանելով Վիլհելմ ֆոն Կաուլբախի մոտ (1859-1863 թթ.), ինչպես նաև սովորել է Փարիզի արվեստի դպրոցում` լինելով Ժան Լեոն Ժերոմի աշակերտը։
Ուիլմարթի մանկավարժական կարիերան սկսվել է 1867 թվականին, Նյու Յորքի Բրուքլինի դիզայնի ակադեմիայում։ 1870 թվականին նրան առաջարկում են գլխավորել Դիզայնի ազգային ակադեմիայի դպրոցը, որի անդամն էր 1871 թվականի մայիսից։ Նույն տարում Ուիլմարթը հրավիրվում է աշխատելու Եյլի համալսարանում` որպես արվեստի պրոֆեսոր, բայց նա նախընտրում է մնալ Դիզայնի ազգային ակադեմիայում, որտեղ 1873 թվականի մայիսին ընտրվել է ակադեմիկոս։ 1892 թվականին հիվանդությունը Ուիլմարթին ստիպում է հրաժարական տալ, նա կորցնում է տեսողությունը, սակայն շարունակում է զբաղվել հասարարական գործունեությամբ։ Նրա տունը` «Sunny Crest»-ը գտնվում էր Նյու Յորքում` Մարլբորոյի շրջանում, Հուդզոն գետի վրա։ Ուիլմարտի տան և նկարների մի մասը ոչնչացել են հրդեհից։
Լեմուել Ուիլմարթը մահացել է 1918 թվականի հուլիսի 27-ին, Բրուքլինում, թաղված է բրունքլինյան Գրին Վուդ գերեզմանատանը։ 1872 թվականից ամուսնացած է եղել Էմմա Բարեթի հետ (անգլ.՝ Emma Belinda Barrett), ով մահացել է 1895 թվականի մարտի 8-ին, 62 տարեկանում։ Երեխաներ չեն ունեցել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Lemuel Everett Wilmarth(անգլ.)
Wilmarth Lemuel Everett — The National Cyclopedia(անգլ.)
Lemuel Everett Wilmarth Oil Paintings(անգլ.)
Ախլո Լալալո

Ախլո Լալալո (վրաց.՝ ახლო ლალალო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 410 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մառնեուլից հեռու է 26 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 690 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սելիչև

Սելիչև (ուկրաիներեն՝ Селичів), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սելիչև գյուղում բնակվում էր 432 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,93 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 223,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աշխարհի երկրներն ըստ մեկ շնչին ընկնող անվանական ՀՆԱ-ի

Աշխարհ երկրներն ըստ մեկ շնչին ընկնող անկվանական ՀՆԱ-ի 2015 թվականին։


== Արտաքին հղումներ ==
Աշխարհի երկրներն ըստ մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի
Սիրանուշ Գասպարյան

Սիրանուշ Գասպարյան (օգոստոսի 22, 1978(1978-08-22), Սուխում, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ օպերային երգչուհի, սոպրանո։


== Կենսագրություն ==
Սիրանուշ Գասպարյանը ծնվել է 1978 թվականին Սուխումում։ 1991 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել են Երևան, որտեղ ավարտել է Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցը։ 2002 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի դաշնամուրի և վոկալի (օպերային երգեցողություն) բաժինները։ 2003-2005 թվականներին շարունակել է հետբուհական կրթությունը վոկալի բաժնում՝ պրոֆեսոր Ելենա Վարդանյանի դասարանում։ Հանդես է գալիս 2001 թվականից և մասնակցում է երգի մրցույթների Հայաստանում և Եվրոպայում։ Միաժամանակ դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։
Կատարումներով հանդես է եկել Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ,  Հայկական թատրոններում, 2014 թվականին Շտուտգարտում մասնակցել է Հայկական մշակութայի օրերին։


== Կատարումներ ==
2012 թվականին, Էդուարդ Թոփչյանի ղեկավարությամբ Ջակոմո Պուչինիի «Տուրանդոտ» օպերայի համերգային կատարում
2013 թվականին,  Պիետրո Մասկանիի «Գեղջկական ասպետություն» օպերայի համերգային կատարում
Հոկտեմբեր, 2010 թվականին, Երևան, Հայաստան։ Համերգ Հայաստանի ազգային կամերային նվագախմբի հետ, Դիրիժոր՝ Ռուբեն Ասատրյան։ Ծրագրում՝ Անտոնիո Վիվալդի, Անդրեասյան, Արամ Սաթյան
Փետրվար, 2010 թվականին, Երևան, Հայաստան։ Կոմիտասի անվան Կամերային երաժշտության տուն։ Ծրագրում՝ Ռիխարդ Վագներ, Լյուդվիգ վան Բեթհովեն, Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ, Նիկոլայ Մետներ, Սերգեյ Ռախմանինով, Պյոտր Չայկովսկի
Ապրիլ, 2009 թվականին,Երևան, Հայաստան։ Կոմիտասի անվան Կամերային երաժշտության տուն (ձայն և երգեհոն)։ Ծրագրում՝ եվրոպական և հայկական հոգևոր երաժշտություն
Հոկտեմբեր, 2009 թվականին, Երևան, Հայաստան։ Համերգ Վերածնունդ կամերային նվագախմբի հետ, դիրիժոր՝ Ռուբեն Ասատրյան։ Ծրագրում՝ Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդել
Դեկտեմբեր, 2009 թվականին, Ռուբեն Ասատրյան։ Համերգ Հայաստանի ազգային կամերային նվագախմբի հետ, Դիրիժոր՝ Ռուբեն Ասատրյան։ Ծրագրում՝ Սիմֆոնիա No. 2 (Գուստավ Մալեր)


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիոֆրիո

Ռիոֆրիո (իսպ.՝ Riofrío), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ավիլա պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Ավիլա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 65 կմ2։ Բնակչությունը 252 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Բոլշայա Ինյա

Բոլշայա Ինյա (ռուս.՝ Большая Иня), գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Մինուսինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 966 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սմոլենսկի մարզ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սմոլենսկ (Այլ կիրառումներ)Սմոլենսկի մարզ (ռուս.՝ Смоленская область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի Դաշնության միավոր։ Մայրաքաղաքն է Սմոլենսկ քաղաքը։
Սահմանակից է Ռուսաստանի Մոսկվայի, Կալուգայի, Բրյանսկի, Պսկովի և Տվերի մարզերի հետ, ինչպես նաև Բելառուսի Մոգիլյովի և Վիտեբսկի մարզերի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սմոլենսկի մարզի պաշտոնական կայք
Պրուդիշչե (գյուղ, Յամպոլի շրջան)

Պրուդիշչե (ուկրաիներեն՝ Прудище), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրուդիշչե գյուղում բնակվում էր 226 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆլեն Ավի

Ֆլեն Ավի (ֆր.՝ Flaignes-Havys), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում:
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 119 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.69 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 13.7 կմ² տարածք:


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 185 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 100 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 24 կմ արևմուտք:


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 63 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 48-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 15: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,2 %: 48 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 42 անձ (22 տղամարդ և 20 կին): Գործազուրկ են եղել 6 անձ (3 տղամարդ և 3 կին): 15 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով:


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆորտունատովկա

Ֆորտունատովկա (ուկրաիներեն՝ Фортунатівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1802 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ֆորտունատովկա գյուղում բնակվում էր 33 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,684 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 48,25 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կուպրես (այլ կիրառումներ)

Կուպրես կարող է վերաբերվել.

Կուպրես, քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնություն վարչական կազմավորման համանուն համայնքում։
Կուպրես, համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնություն վարչական կազմավորմում։
Սամվել Բաղդասարյան (քանդակագործ)

Սամվել Սարգսի Բաղդասարյան (հունվարի 20, 1956(1956-01-20), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - օգոստոսի 20, 2017(2017-08-20), Երևան, Հայաստան), հայ արվեստագետ, քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
Սամվել Բաղդասարյանը ծնվել է 1956 թվականին, Երևանում։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1980 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։1983 թվականից Գեղագիտության ազգային կենտրոնի խեցեգործության արվեստանոցի դեկավարն է, 1997 թվականից՝ Կերպարվեստի և դեկորատիվ կիրառական արվեստի ստուդիա-քոլեջի տնօրեն, 1999 թվականից դասավանդում է Հայկական բաց համալսարանում (կերպարվեստի ֆակուլտետի հիմնադիրներից, 2004 թվականից՝ դեկան)։
Աշխատանքները գտնվում են Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Մոսկվայի Արևելքի թանգարանում, Սարդարապատի ազգային թանգարանում, Մոսկվայի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Չիկագոյի «Վիկի Հովհաննիսյան» ժամանակակից արվեստի պատկերասրահում, Երևանի «Ակադեմիա» պատկերասրահում և այլ անձնական հավաքածուներում։


== Ստեղծագործությունները ==
Ստեղծագործել է հիմնականում խեցեգործության բնագավառում։ Ստեղծել է գեղանկարներ, ձևավորել հեռուստատեսային և օպերային ներկայացումներ։ Գործերից են՝

«Սասնա ծռեր», 1984 թվական, քանդակախումբ, Հայոց Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ
«Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ», 1985 թվական, Մոսկվայի Արևելքի ժողովուրդների արվեստի թանգարան
«Ասպետը», 1986 թվական, Սանկտ Պետերբուրգի «Արիադնա» պատկերասրահ
«Հեթանոս խաղեր», 1986 թվական, ԺԱԹ


== Ցուցահանդեսները ==
«Հայաստան. հին մշակույթի երկրի վերահայտնագործումը», Բոխում, Գերմանիա (1995)
Վենետիկի XLVI բիենալեում Առաջին հայկական տաղավարը ՝ Վենետիկ, Իտալիա (1995)
«Մոսկվա-Երևան. Տապանի հարցը» համադրողներից մեկը՝ Ժամանակակից արվեստի թանգարան, Երևան, (1995)
«Geo-Kunst expedition» ակցիա, «Documenta X», Կասել, Գերմանիա (1997)
«Great Atrophy». «Հայարտ» մշակութային կենտրոն, Երևան (1999 )
«Հատման գիծ», «Հայարտ» մշակութային կենտրոն, Երևան (2003)
«Adieu Parajanov». Kunsthalle, Վիեննա, Ավստրիա (2003)
«Սովետական ԱգիտԱրտ։ Վերականգնում» (Soviet AgitArt. Restoration) Arsenal ժամանակակից արվեստի կենտրոն, Բիալիստոկ, Լեհաստան (2011)


== Ծանոթագրություններ ==
Բուժակ (այլ կիրառումներ)

Բուժակ, կարող է վերաբերել՝

Բուժակ - միջին բժշկական կրթությամբ մասնագետ
Բուժակ - բժշկական և առողջապահական ամսօրյա հանդես
Hello, world!

«Hello, world!»-ը համակարգչային ծրագիր է, որի աշխատանքի արդյունքն է էկրանին (կամ այլ արտարծող սարքին) «Hello, world!» արտահայտության արտարծումը (հայերեն՝ «Բարև, աշխարհ»)։ Սովորաբար, «Hello, world!»-ը առաջին ծրագիրն է ծրագրավորման լեզվի դասագրքերում։
Այս ծրագրի ուսումնասիրումը ուսանողի ուշադրությունը հրավիրում է իր համար նոր լեզվի միանգամից մի քանի նոր հասկացություններ վրա, և, ինչն ամենակարևորն է, ուսանողը հասկանում է տվյալ ծրագրավորման լեզվով գրված ծրագրի հիմնական կառուցվածքը։
Չնայած նրան, որ փորձնական ծրագրերն օգտագործվում են համակարգիչների ստեղծման օրվանից, «Hello world» արտահայտության՝ որպես փորձնական հաղորդագրություն օգտագործման ավանդույթն սկսել է 1978 թ․-ից, երբ Բրայան Քերնիգանն ու Դենիս Ռիտչին, իրենց «C ծրագրավորման լեզուն» (անգլ.՝ «The C Programming Language») գրքում առաջին անգամ օգտագործեցին այս արտահայտությունը։


== Օրինակներ ==
C ծրագրավորման լեզվով (հնացած տարբերակ)

Ժամանակակից տարբերակը, որն համապատասխանում է ANSI C ստանդարտին

C++ ծրագրավորման լեզվով

Pascal ծրագրավորման լեզվով

Oberon ծրագրավորման լեզվով

Modula-2 ծրագրավորման լեզվով

Python 2.x լեզվով

Python 3.x լեզվով

Java լեզվով

Common Lisp լեզվով

JavaScript լեզվով

PHP լեզվով


== Հետաքրքիր տեղեկություններ ==
Perl լեզվում «Hello, world!»-ի փոխարեն օգտագործվում է «Just another Perl hacker» («Ուղղակի ևս մեկ Perl-հաքեր»)


== Ծանոթագրություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
«The Hello World» - ավելի քան 400 ծրագրեր, ներառյալ «Hello World»-ը, գրված ավելի քան 60 լեզուներով
GNU Humor Collection
Պեդրո Ալոնսո

Պեդրո Գոնսալես Ալոնսո (իսպ.՝ Pedro González Alonso, հունիսի 21, 1971(1971-06-21), Վիգո, Pontevedra Province, Գալիսիա, Իսպանիա), իսպանացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Գրանդ հոթել» հեռուստասերիալում կատարած Դիեգո Մուրկիա / Ադրիան Վերա Սելանտեի դերով և Նեթֆլիքսի «Թղթե տունը» (իսպ.՝ La casa de papel) հեռուստասերիալում կատարած Անդրես «Բեռլին» դե Ֆոնոյոսայի դերով։


== Վաղ կյանք ==
Ծնվել է 1971 թվականի հունիսի 21-ին Իսպանիայի Վիգո քաղաքում։ Սովորել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական դպրոցում (Royal School of Dramatic Arts) և Teatro de la Danza պարի թատրոնում։


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Վոլչե (այլ կիրառումներ)

Վոլչե, կարող է վերաբերել՝

Վոլչե - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրովսկի շրջանի կազմում։
Վոլչե - գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ելեցկի շրջանի կազմում։
Հեքսամեթիլենդիամին

Հեքսամեթիլենդիամին, H2N (CH2)6 NH2, ալիֆատիկ շարքի դիամին։ Անգույն, փայլուն բյուրեղային նյութ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 42 °C, եռմանը՝ 204—205 °C։ Լավ է լուծվում ջրում և օրգանական լուծիչներում։ Թորվում է ջրային գոլորշիներով։ Խոնավ օդում ծխում է, կլանում ածխաթթու գազ։ Անօրգանական և օրգանական թթուների հետ առաջացնում է աղեր։ Այդ հատկությունը օգտագործում են հեքսամեթիլենդիամինը քանակապես որոշելու համար։ Ունի ամիններին բնորոշ բոլոր հատկությունները։ Կոնդենսացման մեջ է մտնում երկհիմն թթուների հետ՝ առաջացնելով պոլիամիդային պոլիմերներ։ Մարդու օրգանիզմի վրա երկարատև ազդեցության դեպքում հեքսամեթիլենդիամինի գոլորշիներն առաջացնում են կենտրոնական, վեգետատիվ նյարդային համակարգի և այլ օրգանների խանգարումներ։ Հեքսամեթիլենդիամին արդյունաբերության մեջ ստանում են ադիպինաթթվի դինիտրիլը կատալիզատորների (պղինձ-կոբալտ) առկայությամբ, 125 °C-ում և 600—625 կգ/սմ2 ճնշման տակ վերականգնելով՝ N=C (CH2)4С=N+4H2→H2N (CH2)6NH2։ Հեքսամեթիլենդիամինը մեծ քանակությամբ օգտագործվում է նայլոն ստանալու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրիգոր Տոլմաջյան

Գրիգոր Միհրանի Տոլմաջյան (հունիսի 23, 1905(1905-06-23), Նոր Նախիջևան, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 5, 1958(1958-10-05), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ավիացիայի գեներալ-մայոր (1943)։ ԽՄԿԿ անդամ` 1927 թվականից։


== Կենսագրություն ==
1924 թվականին կամավոր մտել է կարմիր բանակ, ծառայել զանազան ավիացիոն միավորումներում։ Ավարտել է Լենինգրադի ռազմաօդային ուժերի ռազմատեխնիկական դպրոցը, ԽՍՀՄ ոազմաօդային ուժերի Ն․ Ե․ Ժուկովսկու անվան ակադեմիային կից հրամանատարների կատարելագործման դասընթացները (1934), ապա՝ նույն ակադեմիայի գրոհային ֆակուլտետը (հեռակա, 1941)։ 1938 թվականին նշանակվել է Հեռավորարևելյան 2-րդ առանձին բանակի ռազմաօդային ուժերի թիկունքի պետ, 1941 թվականին՝ Հեռավորարևելյան ռազմաճակատի ռազմաօդային ուժերի հրամանատարի տեղակալ, այդ պաշտոնում՝ 1945 թվականին մասնակցել միլիտարիստական Ճապոնիայի ջախջախմանը։ 1953 թվականին զորացրվել է։
Պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի 2, Կուտուզովի II աստիճանի և Կարմիր աստղի շքանշաններով։ Թաղված է Մոսկվայի Նովոդևիչի գերեզմանատունը։
Արագոնա (Սիցիլիա)

Արագոնա  (իտալերեն՝ Aragona), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 10 092 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 136 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 74 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92021։ Հեռախոսային կոդը՝ 00922։
Քաղաքի հովանավորն է սուրբ Մարիան։ Քաղաքի տոնը նշվում է հոկտեմբերի 7-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Արտաքին հղումներ ==
քաղաքի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Սանտու Անտոնիու դու Լեստի

Սանտու Անտոնիու դու Լեստի (պորտ.՝    Santo Antônio do Leste), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Մտնում է Կանարանայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2216 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 3 596,798 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 0,6 մարդ/կմ2։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 134.685.822,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 65.349,74 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Ալեմչիր

Ալեմչիր գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետության Տուրոչակսկի սահմաններով։ Գետի ափը գտնվում է 210 կմ հարավ, Կարապի գետի ափին։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։


== Ջրային ռեսուրսների տվյալներ ==
Ըստ ՌԴ-ի ջրային ռեսուրսների տվյալների, գետը պատկանում է Վերխնեբովսկի ջրային ավազանին։ Ջրի կառավարման հատվածը Բիան է։ Գետի ենթակա ավազանը՝ Բիա և Կատուն գետերն են։
Ըստ Ռուսաստանի Դաշնության աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի ջրային կառավարման բաժնի պատրաստված են ջրային ռեսուրսների գործակալություններ՝

Ջրային օբյեկտի կոդը ըստ պետական ռեգիստրի - 13010100212115100000854
Հիդրոլոգիական կոդը ըստ գիտելիքների - 115100703
Ավազանի կոդը - 13.01.01.003
Ծավաի համարը ըստ ԳԻ - 15
Խնդիրը ըստ ԳԻ - 1
Կլուբոչին

Կլուբոչին (ուկրաիներեն՝ Клубочин), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1583 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կլուբոչին գյուղում բնակվում էր 155 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,746 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 207,77 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆրեդերիկ Դիֆենտալ

Ֆրեդերիկ Դիֆենտալ (ֆր.՝ Frédéric Diefenthal, հուլիսի 26, 1968(1968-07-26), Սեն-Մանդե), ֆրանսիացի դերասան։


== Կարիերան ==
15 տարեկանում նա ավարտեց ուսումը և սկսեց աշխատել։ Նրա դերասանական առաջին ելույթը տեղի ունեցավ 1991 թվականին «Համընդհանուր հսկողություն» ֆիլմում։ Առաջին մեծ դերը դերասանը խաղացել է 1995 թվականին «Իմ սիրելի Ֆրանսիա» ֆիլմում։ Ֆրեդերիկ Դեֆենտալին հռչակ բերեց Տաքսի, Տաքսի 2, Տաքսի 3, Տաքսի 4-ում կատարած անփույթ ոստիկանի դերը։
Դերասանը առաջադրվել է Սեզար կինոմրցանակի լավագույն երիտասարդ դերասան անվանակարգում։
2012 թվականին դերասանը դարձավ ռուսական Carte Noire գովազդային ընկերության դեմքը։ Գովազներում Ֆրեդերիկը խոսում էր ռուսերեն։


== Անձնական կյանքը ==
2002 թվականին Ֆրեդերիկը բաժանվեց ֆրանսիացի դերասանուհի Կլեր Կեմից (ֆր.՝ Claire Keim) (նրանք միմյանց հետ էին 1999 թվականից)։ 2004 թվականի մայիսին նա ամուսնացավ դերասանուհի հայտնի գրող Ժան Անույի («Ողևորը առանց ուղեբեռի», «Անտիգոնա») թոռնուհու՝ Գվենդոլին Ամոնի հետ (ֆր.՝ Gwendoline Hamon)։ 2004 թվականին ծնվեց նրանց որդին՝ Գաբրիելը։


== Ֆիլմագրություն ==
1991 — Բիլլի / Billy
1991 — Համընդհանուր հսկողություն / La Totale! — փողոցային գող 
1993 — Ալիս Նևեր
1995 — Միլայա Ֆրանսիա / Douce France
1996 — Կապիտան Կոնան/ Capitaine Conan
1998 — Տաքսի (ֆիլմ) / Taxi Էմիլիեն
2000 — Տաքսի 2 / Taxi 2 Էմիլիեն
2000 — Վեց / Six-Pack
2001 — Բելֆեգոր՝ Լուվրի ուրվականը / Belphégor, le fantôme du Louvre
2001 — Ուժեղ ոգիները / Les Âmes fortes
2002 — Մասնավոր հետաքննություն / Une affaire privée
2003 — Լաբիրինթոսները / Dédales
2003 — Պատահական մարդը / Un homme par hasard
2003 — Տաքսի 3 / Taxi 3 Էմիլիեն
2004 — Տնվորը / L'Incruste
2004 — Անգնդակ կրակոց / Nos amis les flics
2005 — Սեքսը մեծ Փարիզում / Clara Sheller
2005 — Հուշարարը / Le Souffleur
2005 — Avant qu'il ne soit trop tard
2006 — Դեյվիդ Նոլանդե / David Nolande
2007 — Տաքսի 4 / Taxi 4 Էմիլիեն
2007 — Կարտուշ, վեհանձն ավազակը / Cartouche, le brigand magnifique
2010 — Շատոբրիան / Chateaubriand
2011 — Էլիտար ջոկատը/ Flics
2012 — Ցանկությունների բաղադրատոմսը


== Արտաքին հղումներ ==
Դերասանի ռուսալեզու ֆան-կայքը


== Ծանոթագրություններ ==
Ելիսեևկա (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Ելիսեևկա (ռուս.՝ Елисеевка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ստրաստնոե (գյուղ, Լոզովայայի շրջան)

Ստրաստնոե (ուկրաիներեն՝ Страсне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստրաստնոե գյուղում բնակվում էր 71 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,355 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 200 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ամոնիակացված սուպերֆոսֆատ

Ամոնիկացված սուպերֆոսֆատ, համակցված պարարտանյութ։


== Ստացում ==
Ստացվում է սուպերֆոսֆատն անջուր ամոնիակով, ամոնիակային ջրով կամ ամոնիակատներով հագեցնելու միջոցով։ Ամոնիակով հագեցնելիս ազոտի քանակը ամոնիկացված սուպերֆոսֆատի մեջ կազմում է 1,5-3 %, իսկ ամոնիակատներով հագեցնելիս՝ 6-7 %։ Եթե ամոնիկացված սուպերֆոսֆատի ստացման համար օգտագործվում է սուպերֆոսֆատ, ֆոսֆորի քանակը կազմում է 14-18%, իսկ կրկնակի սուպերֆոսֆատ օգտագործելիս՝ մինչև 40ն%։


== Հատկություններ ==
Սուպերֆոսֆատի ամոնիակացումը, ազատ ֆոսֆորական թթվի չեզոքացման շնորհիվ, բարելավում է պարարտանյութի ֆիզիկական հատկությունները։


== Կիրառում ==
Ամոնիկացված սուպերֆոսֆատ խառը պարարտանյութերի լավագույն բաղադրամասն է։ Կիրառվում է բույսերի սնուցման համար։
Կունովսկի գյուղական խորհուրդ (Կոբելյակսկի շրջան)

Կունովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Кунівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կունովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1230 մարդ։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Պհոպհու (լաոսյան տառ)

Պհոպհու («սար»), լաոսերեն այբուբենի 18-րդ տառը։ Նման է թաիլանդերեն այբուբենի «պհոպհան» տառին։ Լաոսերեն այբուբենում համարվում է աքսոնտամ տառ, այսինքն՝ ցածր կարգի։ Արտասանվում է ձայնավոր։ Նաև օգտագրոծվում է որպես «ինցիալ»։


== Արտաքին հղումներ ==
Լաոսերեն այբուբեն
Չելոու քաբաբ

Չելոու քաբաբ ( պարսկերեն՝ چلوکباب), իրանական խոհանոցի ամենահայտնի ավանդական ուտեստներից մեկը։ Չելոու քաբաբը բաղկացած է յուղով չելոուից (բրինձ) ու քաբաբից և օգտագործվում է ածիկային հալվայի (կոծոխուրի) ու լոլիկի հետ։
Այնպիսի ուտեստի հայտնագործումը, ինչպիսին է չելոու քաբաբն է, կապվում է Նասր ադ Դին Շահի հետ։ Էթեմադ աս-Սոլթանեն իր գրառումներում նաև գրում է, որ առաջին վայրը, որտեղ Իրանում մատուցել են չելոու քաբաբ, կոչվում էր «Չելոու քաբաբիյե Նաիբ», տեղակայված էր Թեհրանի հին շուկայում և նման էր այդ ժամանակների եվրոպական ռեստորաններին։ Միևնույն ժամանակ, կա նաև մեկ այլ վկայություն այն մասին, որ առաջին ռեստորան-չելոու-քաբաբը հայտնվել է Թավրիզում՝ Կովկասի հետ սահմանին։ Մոհամմադ Ռեզա Մուաթթամադ ուլ-Քիթաբի «Քաջարների պատմություն» գրքի համաձայն՝ կովկասյան քաբաբը Նասր ադ Դին Շահի հրամանով սկսեցին քաշել շամփուրների վրա, և մինչ օրս դրանք ձեռք են բերել սվորական քաբաբի տեսք։ Մինչ այդ Իրանում տարածված էին այն քաբաբները, որոնք պատրաստվում էին կովկասյան տարբերակով։
Նասր ադ Դին Շահի ժամանակներում մեկ բաժին չելոու քաբաբն արժեր 4 կռան (դրամական միավոր՝ 1825-1932 թվականներին), Ահմադ շահի կառավարման ժամանակահատվածում արժեր 4-5 ռիալ, իսկ Մոհամմադ Ռեզա շահի ժամանակներում հասավ 60 ռիալի։ Շահական ժամանակում ռեստորաններում սկզբից հաճախորդին մատուցում էին բրինձ, իսկ դրանից անմիջապես հետո մատուցողը չելոուի վրա էր դնում հենց նոր շամփուրից քաշած քաբաբը։ Որոշ ռեստորաններում քաբաբը շամփուրից քաշելը տևում էր այնքան, քանի դեռ հաճախորդը չէր կշտանում։ Այնուամենայնիվ, կերած քաբաբների քանակը չէր արտացոլվում ուտեստի արժեքի վրա։ Նախկինում չելոու քաբաբ մատուցող ռեստորաններում ուտելիքը մատուցվում էր ճենապակյա սպասքի մեջ։ Ահմադ շահի անձնական խոհարար Ջավադ Ֆարիֆթեն Փարիզում բացեց առաջին ռեստորան-չելոու-քաբաբը, որը կոչվում էր «Ֆարիֆթե»։ Ջավադ Ֆարիֆթեն դարձավ առաջին մարդը, ով արտասահմանում նմանատիպ իրանական ռեստորան էր բացել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Չելոու քաբաբի պատրաստում
Սպազմոլիտիկ դեղանյութեր

Սպազմատոլիկ դեղանյութեր («Սպազմ և հունարեն λύσις— քայքայում, լուծում), քիմիական տարբեր կառուցվածք ունեցող դեղամիջոցներ, որոնք առաջացնում են ներքին օրգանների՝ արյունատար անոթների, բրոնխների, ստամոքս-աղիքային համակարգի, լեղուղիների, միզուղիների հարթ մկանունքի թուլացում։ Ըստ ազդեցության մեխանիզմի սպազմատոլիկ դեղանյութեր լինում են նեյրոտրոպ և միոտրոպ։ Առաջին խմբին են պատկանում խոլինոլիտիկ դեղամիջոցները (ատրոպին, սպազմոլիտին, տիֆեն, ապրոֆեն, դիպրոֆեն և այլն)։ Նեյրոտրոպ սպազմատոլիկ դեղանյութերի շարքին պայմանականորեն դասվում են նաև սիմպաթոմիմետիկ դեղամիջոցները (ադրենալին, էֆեդրին, իզադրին), որոնք սիմպաթիկ նյարդերի գրգռման հետևանքով թուլացնում են բրոնխների, աղիքների և այլ օրգանների հարթ մկանները։ Սիոտրոպ սպազմատոլիկ դեղանյութեր (պապավերին, նոշպա ևն) անմիջական ազդեցություն են ունենում հարթ մկանների վրա։ սպազմատոլիկ դեղանյութեր օգտագործում են հարթ մկանների կծկումների ուժեղացմամբ ընթացող մի շարք հիվանդությունների (բրոնխային հեղձուկ, երիկամային խիթ, գլխուղեղի արյան անոթների սպազմ ևն) բուժման համար։
Ռիտա Լոբատու

Ռիտա Լոբատու Վելյո Լոպես դե Ֆրեյտաս (պորտ.՝ Rita Lobato, հունիսի 7, 1866(1866-06-07), Rio Grande, Ռիու Գրանդի դու Սուլ, Բրազիլիա - հունվարի 6, 1954(1954-01-06), Rio Pardo, Ռիու Գրանդի դու Սուլ, Բրազիլիա), բրազիլացի բժշկուհի, քաղաքական գործիչ և ֆեմինիստուհի։
Բրազիլիայում բարձրագույն կրթություն ստացած (1887) և Բրազիլիայում բժշկության ոլորտում գիտական աստիճան ստացած առաջին կինն է։


== Կենսագրություն ==
1827 թվականին բրազիլացի կանանց թույլ են տվել դպրոց հաճախել։ Սակայն թույլտվությունը ներառել է միայն տարրական կրթությունը։ Ավելի ուշ` 1879 թվականին, կայսերական հրամանագրով իգական սեռը ևս ստացել է բարձրագույն կրթության թույլտվություն։ Ռիտան ավարտել է դպրոցը։ Չնայած այս թույլտվության նվաճմանը` բոլոր կանայք, որոնք որոշել են գնալ այդ ճանապարհով, բախվել են մեծ նախապաշարմունքների և խտրականության։ Որոշ մարդիկ պնդել են, որ կանայք շատ փոքր ուղեղ ունեն բժշկությունը հասկանալու համար, կամ որ կին բժիշկը երբեք ամուսին չի գտնի։
Ռիտա Լոբատուն ընդունվել է Ռիո դե Ժանեյրոյի բժշկական ֆակուլտետ, որտեղ նրա կրտսեր եղբայրը սովորել է դեղաբանություն։ Ավելի ուշ իր համակուրսեցիների և պրոֆեսորների հետ կապված խնդիրների պատճառով տեղափոխվել է Սալվադորի բժշկական ֆակուլտետ (Բահիա)։
1887 թվականին նա դարձել է առաջին բրազիլացի կինը և երկրորդ լատինամերիկուհին, որը ստացել է բժշկի դիպլոմ (առաջինը չիլիացի Էլոիսա Դիաս Ինսունսան է, որն ավարտել է բուհը 1886 թվականի նոյեմբերի 20-ին)։
Բրազիլիայի թերթերը նրան որպես օրինակ են ընդունել բրազիլացի աղջիկների համար։ Ավելի ուշ Ռիտա Լոբատուն ամուսնացել է և մի քանի տարի զբաղվել բժշկական գործունեությամբ։
Ֆեմինիստական շարժման մասնակիցը պայքարել է կանանց ընտրական իրավունքի համար, ինչն ավելի ուշ Ռիտա Լոբատուին բերել է քաղաքականություն։ Բրազիլիայի ազատագրական կուսակցության («Partido Libertador») անդամ է։


== Ընտրյալ հրատարակումներ ==
Նրա ընտրյալ հրատարակումները կոչվում են «Ապաքինում», «Բժշկության պատասխանատվություն», «Ցուցումներ, որոնք պահանջում են կեսարյան հատում»։


== Հիշատակ ==
1967 թվականին Բրազիլիայի փոստը թողարկել է Ռիտա Լոբատուի պատկերով նամականիշ, որը նվիրված է նրա ծննդյան հարյուրամյակին։
Նրա անունն է (Rua «Dra. Rita Lobato») կրում Պորտու Ալեգրիում և Ռիու Գրանդիում գտնվող փողոցները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռիտա Լոբատու
Գենդերային անհավասարություն
Վեպրիկ (գյուղ, Բոբրովիցայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎեպրիկՎեպրիկ (ուկրաիներեն՝ Веприк), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Վեպրիկ գյուղում բնակվում էր 681 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 156,44 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)