armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նեպտուն (դիցաբանություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նեպտուն (այլ կիրառումներ)

Նեպտուն (լատ.՝ Neptunus), հին հռոմեական դիցաբանության մեջ ծովերի և ջրերի աստված։ Ամենահին հռոմեական աստվածներից մեկը։ Հետագայում նույնացվել է հունական Պոսեյդոնին։ Նեպտունի կինը Սալացիա դիցուհին էր (Թեմիս, Ամփիտրիտե)։
Նեպտունի անվան հետ է կապված նեպտունալիա տոնը, որը նշվել է հուլիսի 23-ին։ Տոնակատարությունները իրականացվել են երաշտը կանխարգելելու համար։ Դրա ժամանակ կառուցվել են ծղոտե տներ ու խրճիթներ։
Ծովային Նեպտունը կապված է եղել ծովի հետ գործ ունեցող մարդկանց հետ, որոնք գնացել են ծովային ճանապարհորդությա։


== Գերալդիկայում ==
Նեպտունը պատկերված է Մեծ Ուստյուգ քաղաքի զինանշանին, իսկ Նեպտունի եռաժանին պատկերված է Թեոդոսիայի պատմական զինանշանի վրա (1811 թվականի)։


== Տես նաև ==
Նեպտունալիաներ
Պոսեյդոն
Տրեյնյակ (կանտոն)

Տրեյնյակ (ֆր.՝ Treignac), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լիմուզան շրջանում։ Կոռեզ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Տյուլ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 4945 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1924 է։ Կանտոնում կա 12 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Ագնես Նիբլին

Ագնես Նիբլին (ծննդյան անունը՝ Յանսոն, հունվարի 25, 1869(1869-01-25), Askøy, Հորդալան, Նորվեգիա - օգոստոսի 20, 1945(1945-08-20), Բերգեն, Նորվեգիա), նորվեգացի լուսանկարիչ։ Բերգենում ամուսնու հետ սկսել է լուսանկարչական բիզնես, բայց ամուսինը մահացել է 1894 թվականին։ Ագնես Նիբլինը լուսանկարչական բիզնեսով զբաղվել է մինչև 1911 թվական։


== Կենսագրություն ==

Ագնես Յանսոնը ծնվել է 1869 թվականին՝ Յակոբ Նոյման և Մարթա Հելեն (ծննդյան անունը՝ Շուման) Յանսոնների ընտանիքում։ Ամուսնացել է լուսանկարիչ Կառլ Անտոն Պետեր Դիրենդալ Նիբլինի հետ և Բերգենում բացել են "K. Nyblin" ստուդիան։ 1894 թվականին ամուսինը մահացել է, բայց Ագնեսը շարունակել է լուսանկարչական բիզնեսը։
Ագնեսը համալրել է նորվեգացի կին լուսանկարիչների աճող թիվը։ Աճը պայմանավորված էր 1866 թվականին օրենքի փոփոխությամբ, ըստ որի կանայք կարող էին բիզնես գործունեություն ծավալել։ «Տասնիններորդ դարի լուսանկարչության հանրագիտարանը» թերագնահատում է կին լուսանկարիչների նոր խումբը, սակայն առանձնացնում է յոթ հիշարժան կանանց, այդ թվում՝ Մարի Հյոգը Հորթենում, Լուիզ Աբելը Քրիստիանայում, Լուիզ Վոլդը Հոլմստրանդում, Ավգուստա Սուլբերը Լիլեհամերում և Նիբլինն ու Հուլդա Մարի Բենցեն Բերգենում։ 1897 թվականին Ագնես Յանսոնն ընտրվել է ոստիկանության լուսանկարիչ։
1911 թվականին Նիբլինը թողել է բիզնեսը։ 1945 թվականին Նիբլինի մահից հետո լուսանկարչական բիզնեսը 4 տարի շարունակել է կրտսեր եղբայրը՝ Հելմիչ Յանսոնը։


== Գրականություն ==
Bonge, Susanne (1980). Eldre norske fotografer: fotografer og amatørfotografer i Norge frem til 1920. Bergen: Universitetsbiblioteket i Bergen. s. 307. ISBN 8271300148.


== Ծանոթագրություններ ==
Գյաբոլան

Գյաբոլան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում։
Գյաբոլանն ուներ ջրառատ և սառնորակ աղբյուրներ։


== Պատմություն ==
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 30 տուն հայ և 40 տուն քուրդ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Հայ բնակչությունը զբաղված էր անասնապահությամբ և երկրագործությամբ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հայ կաթողիկե եկեղեցու կաթողիկոսների ցանկ

Ստորև ներկայացված է Հայ Կաթողիկե Եկեղեցու կաթողիկոսների ցանկը


== Տես նաև ==
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսների ցանկ
Կիլիկիո Կաթողիկոսների ցանկ
Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարքների ցանկ
Պոլսո Հայոց Պատրիարքների անվանացանկ
Աղվանից կաթողիկոսների անվանացանկ


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Օնեյրոֆոբիա

Օնեյրոֆոբիա (հունարեն όνειρο (oneiro)՝ «երազ» և φόβος՝ «ֆոբիա»), վախ երազներից: Այն քննարկվում է Ուիլյամ Ալենսոն Ուայթի ինստիտուտի մասնագետ Մարկ Բլեչների «Երազների սահմանները» գրքում:


== Նկարագրություն ==
Վախը ենթադրում է տառապանք՝ վախեցնող երազների (մղձավանջներ կամ գիշերային սարսափներ) կամ կյանքի բացասական իրադարձությունների պատճառով, որոնք ազդում են այդ երազների վրա: Որոշ հիվանդներ փորձում են խուսափել քնից կամ ընդհանրապես չքնել։ Հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարում ունեցող անձինք, օրինակ, հաճախ վերապրում են իրենց տրավման մղձավանջներում։ Ընդ որում, դա կարող է տեղի ունենալ այնքան հաճախ, որ փորձում են խուսափել այդ ցավոտ ախտանիշներից ալկոհոլի կամ թմրամիջոցների միջոցով: 
Այնուամենայնիվ, օնեյրոֆոբիան ոչ միշտ է համարվում հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման ֆունկցիա, քանի որ երազների բովանդակության մեծ մասը և, հետևաբար, դրանց արտահայտման վախը կապված է անգիտակցականի առօրյա գործառույթների հետ: Համաձայն ավանդական ֆրոյդական վերլուծության՝ երազողը երազների միջոցով արտահայտում է իր մտքերը, զգացմունքները, ցանկությունները և վախերը, բայց քողարկված և իռացիոնալ ձևով: Երբ այդ երազները հիշվում են և ապրվում են որպես անհանգստացնող իրադարձություններ, հատկապես, եթե դրանք հաճախակի կրկնվում են, երազողը կարող է սկսել անհանգստություն դրսևորել իր անգիտակցականի արտահայտման համար։ Այս ֆոբիան ունեցող անձանցից շատերին կարող է վախեցնել նաև երազների անսովոր կամ սյուրռեալիստական ​​բնույթը:


== Տես նաև ==
Ֆոբիաների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Տարրական բջիջ

Տարրական բջիջ, նվազագույն բջիջ, որը երկրաչափության, պինդ մարմնի ֆիզիկայի և հանքագիտության մեջ, մասնավորապես, բյուրեղային ցանցի քննարկման ժամանակ, համապատասխանում է 2D, 3D կամ այլ հարթություններում զուգահեռ տեղափոխության համաչափությամբ օժտված կառուցվածքի ծավալային միավորի։ Բյուրեղի կառուցվածքը հաշվի առնելիս պարզունակ և տարրական բջիջի միջև կա հիմնարար տարբերություն։ Պարզունակ բջիջը բյուրեղի նվազագույն երևակայական ծավալն է, որի երեք հարթություններում  զուգահեռ տեղափոխություններով հնարավոր է դառնում կառուցել եռաչափ բյուրեղային ցանց՝ որպես ամբողջություն։ Պարզունակ բջիջը կարելի է անվանել տարրական միայն այն դեպքում, եթե այն ունի նույն համաչափության տարրերը, ինչպես վերջնական ծավալը։ Այսպիսով, բյուրեղային կառուցվածքները մոդելավորելիս պարզվում է, որ ավելի հարմար է օգտագործել տարրական բջիջը, քանի որ այն վերարտադրում է ոչ միայն կառուցվածքը, այլ նաև՝ բյուրեղի հատկությունները։
Ֆրանսիացի ֆիզիկոս Օգյուստ Բրավեն ձևակերպել է տարրական բջիջների ընտրության 3 կանոն.
* Տարրական բջիջի համաչափությունը պետք է համապատասխանի բյուրեղի համաչափությանը։
* Տարրական բջիջը պետք է ունենա առավելագույն թվով հավասար կողեր և հավասար անկյուններ։
* Առաջին երկու կանոնների առկայությամբ, տարրական բջիջը պետք է ունենա նվազագույն ծավալ։
Տարրական բջիջի պարունակությունը թույլ է տալիս բնութագրել հանքանյութի ամբողջ կառուցվածքը։ Տարրական բջիջը բաղկացած է ատոմներից, որոնք միասին պահվում են էլեկտրոնային կապերով։ Նման փոքրիկ բջիջները, անվերջ կրկնվելով եռաչափ տարածության մեջ, ձևավորում են բյուրեղ։ Տարրական բջիջը ֆիզիկական մարմին չէ, այն կարող է տեղափոխվել կառուցվածքի երկայնքով ինքն իրեն զուգահեռ, անկախ կոորդինատների սկզբնակետի ընտրությունից, բջիջը պարունակելու է նույն ատոմները և նույն քանակությամբ, քանի որ կառուցվածքը պարբերական է։ Տարրական բջիջը այդպիսի նվազագույն եռաչափ պարբերություն է։
Բյուրեղագիտության մեջ կիրառվող տարրական բջիջներն ունեն զուգահեռանիստի տեսք, դրանց ձևը և չափը որոշվում են երեք տարագիծ ուղղություններով (վեկտորներով), այսինքն՝ բջիջի կողերը ընկած չեն նույն հարթության մեջ։ Բջիջը լիովին որոշում է ցանցը։ Հակառակը սխալ է։ Նույն ցանցում բջիջի ընտրությունը կարող է կատարվել տարբեր ձևերով։
Երեք կարճ տարագիծ ուղղություններով կառուցված բջիջը կոչվում է ցանցի հիմնական բջիջ։ Այդպիսի բջիջի ծավալը նվազագույն է, այն պարունակում է բյուրեղային ցանցի  ընդամենը մեկ հանգույց, և, հետևաբար, համարվում է պարզունակ բջիջ։ Հաճախ նման  բջիջը  պարզվում է քիչ համաչափ է, այն դեպքում, երբ կառուցվածքի համաչափությունը ավելի խիստ է։ Այս դեպքում ընտրում են մեկ այլ, խիստ համաչափ ավելի մեծ ծավալի բջիջ, ինչպես նաև ցանցի լրացուցիչ հանգույցներ (ոչ պարզունակ կամ կենտրոնացված բջիջ)։
Ռենտգենյան դիֆրակցիայի օգնությամբ որոշում են հանքի տարրական բջիջի չափը, դրա կարգավորությունը, համաչափության տեսքը և տարածական համաչափության խումբը, ինչպես նաև վերծանում են բյուրեղային կառուցվածքը։


== Գրականություն ==
Ашкрофт Н., Мермин Н. Физика твердого тела. — М.: Мир, 1979. — Т. 1. — С. 83-84.


== Տես նաև ==
Բրավեի ցանց
Վիգներ-Զեյտցի բջիջ


== Արտաքին հղումներ ==
ЭЛЕМЕНТАРНАЯ ЯЧЕЙКА. КРИСТАЛЛИЧЕСКИЕ РЕШЕТКИ.
Արկադի Պլաստով

Արկադի Ալեքսանդրովիչ Պլաստով (ռուս.՝ Аркадий Александрович Пластов, հունվարի 19 (31), 1893, Prisloniha, Karsunsky Uyezd, Սիմբիրսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 12, 1972(1972-05-12)[…], Prisloniha, Կարսունսկի շրջան, Ուլյանովսկի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային նկարիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1962), ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1947)։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Մոսկվայի Ստրոգանովյան կենտրոնի գեղարվեստա-արտադրական (1912-1914) ու գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության (1914-1917, քանդակագործության բաժին) ուսումնարաններում։
Ապրել է հայրենի Պրիսլոնիխա գյուղում։ 1920-1930-ական թվականներին ստեղծել է քաղաքական պլակատներ և ոուս գրողների գործերի պատկերազարդումներ, 1935 թվականից՝ հիմնականում ժանրային նկարներ (նաև դիմանկարներ), նվիրված խորհրդային գյուղին և նրա մարդկանց։ Իր արվեստով շարունակել և զարգացրել է 19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբի ռուսական պլենէրային-ժանրային գեղանկարչության ավանդույթները։


== Գործեր ==
«Կոլտնտեսային նախիրը» («Արոտավայրում», 1938, Սվերդլովսկի պատկերասրահ),
«Ֆաշիստը թռավ-անցավ» (1942),
«Խոտհունձ» և «Հունձ» (երկուսն էլ՝ 1945, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1946, երեքն Էլ Տրետյակովյան պատկերասրահում, Մոսկվա),
«Կոլտնտեսային գյուղի մարդիկ» նկարաշարը (1951-1965, լենինյան մրցանակ, 1966),
«խարույկ դաշտում» (1968-1969, Ուլյանովսկի մարզային գեղարվեստական թանգարան)
«Անցյալից» (1969, Տրետյակովյան պատկերասրահ, երկուսն էլ՝ Ի․ Ե․ Ռեպինի անվան ՌԽՖՍՀ պետական մրցանակ, 1972), Ա․ Պ․ Չեխովի պատմվածքների պատկերազարդումներ (1920-1927, Գրականության թանգարան, Մոսկվա)։Պլաստովի «Յարցևի դիմանկարը» (1945) և «Աղբյուր» (1952) գործերը գտնվում են Հայաստանի պետական պատկերասրահում։


== Պարգևներ ==
Պարգևատրվել է Լենինի երկու շքանշանով։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիանա Սիրվատ Դերդերյան

Մարիանա Սիրվատ Դերդերյան հունվարի 15, 1980(1980-01-15), Կարակաս, Վենեսուելա, (իսպ.՝ Mariana Sirvat Derderián), հայկական ծագումով չիլիացի դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Մարիանա Դերդերյանը ծնվել է Վենեսուելայի Կարակաս քաղաքում, հայկական ընտանիքում։ 1990-ական թվականներին մեծ քրոջ հետ տեղափոխվել է Չիլի։ Սան Պեդրո Նոլասկոյի միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Սանտյագոյի «Mayor» համալսարանը, որտեղ ճարտարագիտական բիզնես է ուսումնասիրել։ Իր ուսման երրորդ տարում Մարիանան հրապուրվել է պրոֆեսիոնալ թատրոնով, և ընդունվել է Ֆերնանդո Գոնսալեսի ակադեմիա։
2004 թվականի ավարտին Դերդերյանը մասնակցել է «Canal 13» հեռուստատեսության լսումներին, ինչի արդյունքում հաստատվել է «Brujas» հեռուստասերիալի դերի համար։ Ստացել է  դեռահաս աղջկա՝ Մակարենա Ալտամիրանոյի դերը։
Համալսրանն ավարտելով Մարանա Դերդերյանը պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը և ստացել մասնագիտական որակավորում։
2006 թվականին նկարահանվել է «Floribella» հեռուստասերիալում ։  2009 թվականին ստացել է  «Ես երազում եմ Ջինիի մասին» կինոնկարի չիլիական տարբերակի գլխավոր դերը։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===
2007 - Malta con huevo - Mónica


=== Սերիալներ ===
2005 - Brujas - Macarena Altamirano.
2005 - Gatas y Tuercas - Carolina Ulloa
2006 - Floribella - Florencia González.
2007 - Amor por accidente - Britney Urrutia
2007 - El Día Menos Pensado - Valentina
2009 - Los Ángeles de Estela - Alejandra Andrade
2011 - Decibel 110


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարիանա Սիրվատ Դերդերյան (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Ժողովածու (1760)

Ժողովածու (1760), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1760 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 15X10,3 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 321 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։


== Բովանդակություն ==
Կուլ խաթմի, որ է տուղտ։
Մովսիսի Գումարումն իրողութեանց Սահմանաց Դաւթի։
Յովհ. Որոտնեցւոյ Հաւաքեալ ի բանից իմաստասիրաց։
Քարոզք (Յովհ. Որոտնեցի, Գր. Տաթևացի)։
Աստղագիտական։
Ի Կնիք հաւատոյ գրոց։
Դաւանութիւն Քաղկեդոնացւոց։
Տոմար Լևոնի։
Վարդ. Արևելցւոյ Վասն խորհրդոյ պատարագի։
Ի ժամանակաց պատմութենէն Կիր. Գանձակեցւոյ։
Զի՞նչ նշանակէ բաժանումն հանդերձին։
Նախերգանք քարոզից։
Գովասանութիւն երկրին Նախիջևան։
Գովասանութիւն մայրաքաղաքին Ակուլեաց։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալցեստա (Գլյուկ)

Ալցեստա (իտալերեն՝ Alceste), ավստրիացի երգահան Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկի օպերա (երաժշտական ողբերգություն) երեք գործողությամբ։ Իտալերեն լիբրետտոն՝ Ռանիերի դը Կալցաբիջիի ըստ Եվրիպիդեսի համանուն ողբերգության։
Առաջին անգամ բեմադրվել է Վիեննայի քաղաքային թատրոնում («Բուրգտեատր») 1767 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։ Հետագայում Գլյուկը վերամշակել է ստեղծագործությունը՝ հարմարացնելով այն ֆրանսիական բեմի համար։ Ֆրանսերեն լիբրետտոյի հեղինակը Լեբլան դը Ռուլե։ Երկրորդ (ֆրանսիական) տարբերակի առաջնախաղը կայացել է 1776 թվականի ապրիլի 23-ին Փարիզի Երաժշտության թագավորական ակադեմիայում։ Օպերան դասվում է Գլյուկի այսպես կոչված «բարեփոխական» օպերաների թվին։
Օպերայի ֆրանսիական տարբերակը համարվում է առավել հաջողված և այսօր էլ գերազանցապես կատարվում և/կամ ձայնագրվում է։ Գլխավոր՝ Ալկեստեի դերերգը ժամանակին կատարել է Մարիա Կալլասը։ Օպերան երգել են իտալերեն։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբծննդյան այծ

Սուրբծննդյան այծ (նորվ.՝ Julebukk, շվեդերեն՝ Julbock) Ամանորյա և Սուրբծննդյան ավանդույթ Նորվեգիայում, Շվեդիայում և Ֆինլանդիայում։
Շվեդիան նախկինում ունեցել է Սուրբծննդյան ավանդույթ, երբ երիտասարդները քայլում էին ֆերմայից ֆերմա, խաղում և երգում Ամանորյա երգեր։ Խմբերից մեկը միշտ հագնված է լինում այծերի նման, երբեմն՝ ծղոտից պատրաստված դիմակով, և որպես պարգևատրում նրանք սնունդ և խմիչք էին ստանում։ 19-րդ դարի ընթացքում ավանդույթը հետզհետե փոփոխվեց՝ մարդը, ով այծակերպ էր հագնվում, ինքը սկսեց նվերներ բաժանել, իսկ այժմ՝ դարձել է Սանտա Կլաուսը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարկ Նևելդայն

Մարկ Նևելդայն (անգլ.՝ Mark Neveldine, մայիսի 11, 1973(1973-05-11), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր և կինոօպերատոր։


== Կենսագրություն ==
Մարկը ծնվել է 1973 թվականի մայիսի 11-ին Նյու Յորք նահանգի Վոնթերթաուն քաղաքում։ Սովորել է Հոբարտի և Ուիլյամ Սմիթի (անգլ.՝ Hobart and William Smith Colleges) քոլեջի հոգեբան և թատերագրություն բաժիններում։ Թատերագրություն բաժնում սովորելու ընթացքում սկսել տիրապետել դերասանական հմտություններին։
Առաջին անգամ նկարահանվել է 1996 թվականին` խաղալով էպիզոդային դեր` «Զբոսնում ենք, բամբասում ենք» ֆիլմում։ Մարկը ստացել է մեծ համբավ սկսած 2006 թվականից, երբ Բրայոն Թեյլորի հետ ռեժիսոր էր «Ադրենալին» ֆիլմը։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Марк Невелдайн (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Ալֆրեդ Լանտ

Ալֆրեդ Լանտ (անգլ.՝ Alfred Lunt; օգոստոսի 12, 1892(1892-08-12), Միլուոքի, Վիսկոնսին, ԱՄՆ - օգոստոսի 3, 1977(1977-08-03)[…], Չիկագո), ամերիկացի դրամատիկական դերասան, ռեժիսոր։ Ելույթ է ունեցել կնոջ՝ Լին Ֆոնտենի հետ։ 1965 թվականի «Էմմի» մրցանակի դափնեկիր (լավագույն դրամատիկ դերասան) «Hallmark փառքի սրահ» հեռուստաբանավեճում (1951 թվական, ԱՄՆ) աշխատանքի համար։


== Կենսագրություն ==
Ալֆրեդ Լանտը ծնվել է Միլոուկիում (Վիսկոնսին, ԱՄՆ) 1892 թվականին։
Ալֆրեդ Լանտին և Լին Ֆոնտենին հանդիսատեսը հիշեց որպես 20-րդ դարի առաջին կեսի ամերիկյան բեմի դերասանական զույգ։
Արժանացել է երեք «Թոնի» մրցանակի (անգլ.՝ Tony Awards)․ 1954 թվականին որպես պիեսի լավագույն ռեժիսոր («Ondine»), 1955 թվականին որպես պիեսի լավագույն դրամատիկ դերասան («քառակուսի»), 1970 թվականին իր կնոջ՝ Լին Ֆոնտենի հետ ստացել է հատուկ մրցանակ։ Նաև պարգևատրվել է 1959 թվականին որպես «Այցելություն» պիեսի լավագույն դերասան։
Չնայած Մաքսվել Անդերսոնի՝ «Թագուհի Էլիզաբեթ»-ից մի քանի վերախաղարկված կատարմանը՝ «Գվարդիական» (1931 թվական) ֆիլմում Լանտը հայտարարել է, որ դիալոգային եղանակով Շեքսպիրյան էկրանավորումն ավելի բնորոշ է այդ օրերի Շեքսպիրի էկրանավորմանը։ 1932 թվականին Ալֆրեդ Լանտը առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի՝ տղամարդու լավագույն դերի համար, սակայն այդ տարի արձանիկը ստացել է Ֆրեդրիկ Մարչը՝ «Դոկտոր Ջեքիլը և միստր Հայդը» աշխատանքի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումնեչ ==
Альфред Лант (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Ռուբեն Լուսինյան

Ռուբեն Լուսինյան (սեպտեմբերի 5, 1906(1906-09-05), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 16, 1973(1973-12-16)), հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1936 թ.-ից։
Ծնվել է Թիֆլիսում։ 1924 թ.-ին ավարտել է տեղի Ներսիսյան դպրոցը։ 1924-1931 թթ.-ին ուսուցչություն է արել Լեռնային Ղարաբաղի Ինքնավար Մարզում և Ախալքալաքի շրջանում։ 1931-1934 թթ.-ին որպես բաժնի վարիչ, պատասխանատու քարտուղար, խմբագրի տեղակալ աշխատել է Թիֆլիսի «Պրոլետար» օրաթերթում։ 1936 թ.-ին եղել է Վրացական ԽՍՀ ազգային փոքրամասնությունների գրականության բաժնի վարիչը։ 1942-1945 թթ.-ին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1948 թ.-ին ավարտել է Լվովի ատամնաբուժական դպրոցը։ 1948-1954 թթ.-ին աշխատել է Լվովի քաղաքային թիվ 12 ատամնաբուժական հիվանդանոցում։ 1968 թ.-ից ապրել է Երևանում։
Ռուսերեն առանձին գրքով լույս է տեսել նրա «Ողբերգություն Տերևաթափի փողոցում» (Լվով, 1963 թ.), ուկրաիներեն՝ «Գողը և ջութակը» (Լվով, 1968 թ.)։ Մահացել է Երևանում։


== Ռ. Լուսինյանի երկերի մատենագրություն ==
Մայանե, Երևան, 1932 թ.։
Ձկնորսի աղջիկը, Երևան, Հայպետհրատ, 1959 թ., 136 էջ։
Ողբերգություն Տերևաթափի փողոցում, Երևան, Հայպետհրատ, 1963 թ., 280 էջ։
Անավարտ նամակ, Երևան, «Հայաստան», 1973 թ., 468 էջ։


== Աղբյուրներ ==
Բարբադոսի վարչական բաժանում

Բարբադոսը բաժանված է 11 համայնքների (անգլ.՝ parish)։

Քրայսթ Չյորչ - գլխավոր քաղաք Օյսթինս
Սենթ Էնդրյու - գլխավոր քաղաք Գրինլենդ
Սենթ Ջորջ - գլխավոր քաղաք Բուլկելի
Սենթ Ջեյմս - գլխավոր քաղաք Հոլիթաուն
Սենթ Ջոն - գլխավոր քաղաք Բլեքմենս
Սենթ Ջոզեֆ - գլխավոր քաղաք Բաֆշեդա
Սենթ Լյուչի - գլխավոր քաղաք Կրաբ Հիլ
Սենթ Միշել - գլխավոր քաղաք Բրիջթաուն
Սենթ Պիտեր - գլխավոր քաղաք Սփեյթսթաուն
Սենթ Ֆիլիպ - գլխավոր քաղաք Կրանի
Սենթ Թոմաս - գլխավոր քաղաք Հիլլեբի


== Ծանոթագրություններ ==
Սեստեմվոժ

Սեստեմվոժ (ռուս.՝ Сестемвож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Մուտնայա գետի ձախ ափին՝ 98 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000074475
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007447
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնակոյի օվկիանոսագիտական թանգարան

Մոնակոյի օվկիանոսագիտական թանգարան (ֆր.՝ Musée océanographique de Monaco), օվկիանոսագիտական թանգարան Մոնակոյում, որը միավորում է բուն թանգարանն ու Մոնակո քաղաքի օվկիանոսագիտական ինստիտուտը։ Թանգարանը հիմնադրվել է 1889 թվականին Մոնակոյի իշխան Ալբեր I-ի կողմից, օվկիանոսագիտական ինստիտուտը` 1906 թվականին։ Վերջինս նպատակ ունի օվկիանոսագիտության վերաբերյալ տեղեկություններ տարածել։ 1957 թվականին թանգարանի տնօրենն էր Ժակ Իվ Կուստոն։ 2010 թվականին թանգարանը նշել է գիտնականի ծննդյան 100-ամյակը։  


== Հավաքածու ==
Թանգարանում առկա է ծովային կենդանական աշխարհի բազմատեսակ հավաքածու` խրտվիլակների ու կմախքների տեսքով։ Թանգարանի հավաքածուն ներառում է նաև մեծ թվով տարբեր օբյեկտներ, որոնք կապ ունեն ծովին ու ծովային գործին, ինչպես նաև` նավերի, ծովային գործիքների, զենքերի մոդելներ։
Ակվարիումը տեղակայված է շենքի նկուղային հարկում և թույլ է տալիս այցելուներին ծանոթանալ ավելի քան 4000 տեսակի ձկների և ավելի քան 200 տեսակ անողնաշարավորների հետ։ Հիմնականում ցուցադրված են արևադարձային և Միջերկրական ծովի ծովային էկոհամակարգերը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ֆր.)
Մեդվեդսկ

Մեդվեդսկ (ռուս.՝ Медведск), գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Նազարովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 500 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օսա (գյուղ, Տուրիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օսա (այլ կիրառումներ)Օսա (ուկրաիներեն՝ Оса), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օսա գյուղում բնակվում էր 249 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1954 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 127,43 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վանալին

Վանալին (էստ․՝ Vanalinn - Հին քաղաք), միկրոշրջան Տալլինի Կեսկլին շրջանում։ 2011 թվականի հունիսի 1-ի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում է 3 849 մարդ։ Վանալինը Տալլինի հնագույն հատվածն է։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Հին քաղաք (Տալլին)
Վերին քաղաք (Տալլին)


== Ծանոթագրություններ ==
Միրոսլավ Ֆլորիան

Միրոսլավ Ֆլորիան (չեխ․՝ Miroslav Florian, մայիսի 10, 1931(1931-05-10), Կուտնա Հորա - մայիսի 10, 1996(1996-05-10), Պրահա, Չեխիա), չեխ բանաստեղծ, թարգմանիչ։ Չեխիայի ժողովրդական արտիստ (1982)։ Կլեմենտ Գոտվալդի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր (1973)։


== Կենսագրություն ==
Միրոսլավ Ֆլորիանը ծնվել է 1931 թվականին Կուտնա-Գորայում։ Ավարտել է Պրահայի Կարլի համալսարանը։ 1952-1954 թվականներին ծառայել է բանակում, թղթակցել «Československý voják» (Չեխոսլովակիայի զինվոր) ամսագրին։ Հետպատերազմյան շրջանում աշխատել է Չեխոսլովակիայի ռադիոյում։ 1976 թվականին ընտրվել է Չեխիայի ազգային խորհրդի անդամ։
Նրա բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուները՝ «Նշանի մատանի» (1948), «Ճանապարհ դեպի արևը» (1953) կազմում են նրա մտերմիկ և պոեզիային լիրիկան։ 1955 թվականին լույս է տեսել «Մտերիմ ձայն» բանաստեղծական ժողովածուն, այնուհետև «Բաց տուն» (1957), «Գլխապտույտ» (1957) ժողովածուները։ Ֆլորիանին բնորոշ է դեպի առօրյա կյանքն ունեցած հետաքրքրությունը։ Իր բանաստեղծություններում նա անդրադառնում է հասարակական կյանքի խնդիրներին։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
Չեխոսլովակիայի վաստակավոր արտիստ, 1975
Չեխոսլովակիայի ժողովրդական արտիստ, 1982
Կլեմենտ Գոտվալդի անվան պետական մրցանակ, 1973


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնսուլ

Կոնսուլ (լատ.՝ consul, consulo-խորհրդակցել, քննարկել), Հին Հռոմում հանրապետության շրջանում պատրիկներից ընտրված բարձրագույն կառավարման ավատական պաշտոնյաների տիտղոս։ 
Եղել է երկու կոնսուլ, որոնց ընտրել են ցենտուրիական կոմիտիաներում մեկ տարով։ Նախապես ընտրվել են միայն պատրիկներից, մ. թ. ա. 367 կամ 366 թվականից՝ նաև պլեբեյներից։ Կոնսուլն օժտված է եղել քաղաքական ու զինվորական բարձրագույն իշխանությամբ, հրավիրել է սենատ, կոմիտիաներ, նշանակել դիկտատոր և այլն։ Արտակարգ պայմաններում սենատը Կոնսուլին օժտել է անսահմանափակ լիազորություններով։ 
Ֆրանսիայում Նապոլեոն Բոնապարտի հեղաշրջումից (1799 թվական) մինչև նրա կայսր դառնալը Ֆրանսիայում գործադիր իշխանությամբ օժտված երեք անձերից յուրաքանչյուրը ունեցել է այդ տիտղոսը։ 
Կայսրության ժամանակաշրջանում Կոնսուլը կորցրել է փաստական իշխանությունը, պաշտոնը դարձել է պատվավոր տիտղոս։
Ախալի Կադոեթի

Ախալի Կադոեթի (վրաց.՝ ახალი კადოეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 14 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 79 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալքոլմ Գլադուել

Մալքոլմ Գլադուել (անգլ.՝ Malcolm Gladwell, սեպտեմբերի 3, 1963(1963-09-03)[…], Ֆերեհեմ, Հեմփշիր, Հեմփշիր, Միացյալ Թագավորություն), կանադացի լրագրող, հրապարակախոս և գրող։ Հեղինակ է մի շարք բեսթսելլեր գրքերի, որոնցից են․ «Առանց մտածելու մտածելու ուժը» և «Արտառոցները։ Հաջողությունների պատմություն»։
Ծնվել է Մեծ Բրիտանիայում, մեծացել է Կանադայում, այժմ բնակվում է Նյու Յորքում։ Պատմագիտություն է սովորել Տորոնտոյի համալսարանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Փոքր Կոեն

Փոքր Կոեն (ռուս.՝  Малый Коен), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոեն գետի աջ ափով՝ 34 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200512115200005234
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115200523
Ավազանի կոդը - 13.01.02.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բաբինիչի (գյուղ, Նարոդիչի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բաբինիչի (այլ կիրառումներ)Բաբինիչի (ուկրաիներեն՝ Бабиничі), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նարոդիչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բաբինիչի գյուղում բնակվում էր 127 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,592 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 214,53 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(2428) Կամենյար

(2428) Կամենյար (անգլ.՝ Kamenyar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,167287 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,865 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4696 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2058,87 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174853 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,31° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2428) Կամենյար աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մյունխենի համալսարան

Մյունխենի համալսարան (գերմ.՝ Ludwig-Maximilians-Universität München (LMU)), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Մյունխենում։ Հիմնադրվել է 1472 թվականին հերցոգ Լյուդվիգ IX-ի ջանքերով և անվանվել նրա և կուրֆյուրստ Մաքսիմիլիան I Իոսիֆի պատվին։


== Փաստեր ու թվեր ==
Մյունխենի համալսարանում 2009-2010 թվականների տվյալներով սովորում էր 45.539 ուսանող։ Համալսարանն ունի 18 ֆակուլտետ, որոնցում դասավանդում է ավելի քան 700 պրոֆեսոր։ Համալսարանի տարեկան բյուջեն կազմում է մեկ միլիարդ եվրո, որի մեկ երրորդ մասը բաժին է ընկնում համալսարանական կլինիկային։
Մյունխենի համալսարանում սովորողները կարող են կրթություն ստանալ 160 մասնագիտացումներով։
Բացի Մաքսֆորշտադտ շրջանի Գեշվիստեր Շոլլ Պլաց (գերմ.՝ Geschwister-Scholl-Platz) հրապարակում գտնվող գլխավոր մասնաշենքից` համալսարանն ունի նաև այլ մասնաշենքեր Մյունխենի տարբեր շրջաններում։


== Ֆակուլտետներ ==


== Մասնաշենքեր ==

Գեշվիստեր Շոլլ Պլաց (գերմ.՝ Geschwister-Scholl-Platz) հրապարակում գտնվող գլխավոր մասնաշենք
Բարձր տեխնոլոգիաների մասնաշենք (գերմ.՝ High-Tech-Campus) Գրոսհադերն (գերմ.՝ Großhadern) շրջանում
Համալսարանական կլինիկաներ
Շվայնխենբաու (գերմ.՝ Schweinchenbau, բառացի` խոզային շենք) - մանկավարժության ու հոգեբանության ֆակուլտետ։ Շենքն իր անվանումը ստացել է իր վարդագույն երանգի շնորհիվ։
Մաթեմատիկայի ինստիտուտ (գերմ.՝ Mathematik-Bau): Այստեղ կազմակերպվում են դասախոսություններ մաթեմատիկայից, ֆիզիկայից, ինֆորմատիկայից, երկրաբանությունից։ Գտնվում է Պինակոտեկից ոչ հեռու։
Ինստիտուտներ Մյունխենի անգլիական այգում։ Այստեղ գործում են Քաղաքագիտության ինստիտուտը (գերմ.՝ Geschwister-Scholl-Platz), արևելագիտության, ինֆորմատիկայի ամբիոնները, Բիոմոլեկուլյար օպտիկայի ինստիտուտը և համակարգչային լեզվաբանության ամբիոնը (գերմ.՝ Centrum für Informations- und Sprachverarbeitung):
Միջուկային ֆիզիկայի և տարրական մասնիկների ֆիզիկայի բաժանմունքները գտնվում են Գարխինգ գիտական քաղաքում։


== Համալսարանական կլինիկաներ ==
Գրոսխադերն կինիկա (գերմ.՝ Klinikum Großhadern)
Ինենշտադտ կլինիկա (գերմ.՝ Klinikum Innenstadt)


== Ծանոթագրություններ ==
ԱՄՆ Սահմադրության 13–րդ ուղղումը

ԱՄՆ Սահմադրության 13-րդ ուղղումը կատարվել է Կոնգրեսի կողմից 1865 թվականի հունվարի 31-ին ԱՄՆ-ում քաղաքացիական  պատերազմի ընթացքում։ Այն վավերացվել է բավարար թվով նահանգների կողմից 1865 թվականի դեկտեմբերի 6-ին, ուժի մեջ մտել 1865 թվականի դեկտեմբերի 18–ին։
Տասներեքերորդ ուղղումը արգելում էր ստրկությունը և հարկադիր աշխատանքը, բացառությամբ հանցագործության համար պատժի կիրառումը։ Այդ թվում փոփոխության ենթարկվեց նաև IV հոդվածի երկրորդ բաժինը, որով ավելի վաղ արգելվում էր  աջակցել ստրուկների փախուստին։ Նախորդ՝ 12–րդ ուղղումից, որը կատարվել էր 1804 թվականին, անցել էր 60 տարի։
Հետաքրքիր է, որ ուղղումը վավերացվել է 27 նահանգների կողմից 1865 թվականի ընթացքում, ինչը բավարար էր դրա ընդունման համար, սակայն որոշ նահանգներ ուղղումը վավերացրին ավելի քան 100 տարի անց։ Այսպես, Կենտուկի նահանգում ուղղումը վավերացվել է միայն 1976 թվականին (1865 թվականին Կենտուկիում վավերացումը չընդունվեց), իսկ Միսսիսիպիում՝ 1995 թվականին։ Միսսիսիպի նահանգի կողմից 1995 թվականի վավերացումը անհայտ պատճառներով պաշտոնապես չփոխանցվեց ԱՄՆ-ի արխիվագետին։ Վավերացումը փոխանցվեց ԱՄՆ-ի Դաշնային գրանցամատյան 2013 թվականի հունվարի 30-ին, իսկ 2013 թվականի փետրվարի 7-ին Դաշնային գրանցամատյանի տնօրենը հաստատեց փաստաթղթի ընդունումը և դրա պաշտոնական լինելու բնույթը։ 


== Տեքստ ==
Բաժին 1.
Ո՛չ ԱՄՆ-ում, ո՛չ այլ տարածքում, որի վրա տարածվում է նրա իշխանությունը, չպետք է գոյություն ունենա ստրկություն կամ ստիպողական աշխատանք, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ այն հանդիսանում է հանցագործության համար պատիժ, որի համար անձը պատշաճ կերպով դատապարտվել է։
Բաժին 2.
Կոնգրեսը իրավասություն ունի սույն հոդվածը կիրառության մեջ դնել՝ համապատասխան օրենսդրության ընդունման ճանապարհով։
անգլ.՝ 
Section 1. Neither slavery nor involuntary servitude, except as a punishment for crime whereof the party shall have been duly convicted, shall exist within the United States, or any place subject to their jurisdiction.
Section 2. Congress shall have power to enforce this article by appropriate legislation.
Կաղապար:Конец цитаты


== Տես նաև ==
ԱՄՆ Սահմանադրություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==


== Արտաքին հղումներ ==
Thirteenth Amendment and related resources at the Library of Congress
CRS Annotated Constitution: Thirteenth Amendment
Original Document Proposing Abolition of Slavery
Model State Anti-trafficking Criminal Statute — U.S. Dept of Justice
«Abolishing Slavery: The Thirteenth Amendment Signed by Abraham Lincoln»; website of Seth Kaller, a dealer who has sold six Lincoln-signed copies of the Thirteenth Amendment.
Seward certificate announcing the Amendment’s passage and affirming the existence of 36 States
When Was The Thirteenth Amendment Ratified? Archived 2021-03-12 at the Wayback Machine. — an analysis of why December 6, 1865, is the date the Thirteenth Amendment was adopted.
Արնքար

Արնքար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 22-23 կմ հեռու։


== Բնակչություն ==
Հնում եղել է հայաբնակ գյուղ։ 1877-1878 թվականներին ունեցել է 24 տուն` 225 թուրք բնակչով։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (Նորս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (այլ կիրառումներ)Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Շահբուզի շրջանի Նորս (Նորագյուղ) գյուղի արևմտյան թաղամասում։


== Պատմություն ==
Նորսի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցին կառուցվել է 13-14-րդ դարերում։ Ճարտարապետի անունը անհայտ է։


== Ճարտարապետություն ==
Կառուցվել է սրբատաշ և կիսամշակ բազալտից, աղյուսից։ 1654 և 1875 թվականին գյուղի բնակիչների առաջաձեռնությամբ եկեղեցին վերանորոգվել է։ Հորինվածքը՝ քառամույթ եռանավ բազիլիկա։ Մուտքերը գտնվում են արևմտյան և հյուսիսային ճակատներում։ Ունի յոթանիստ աբսիդ։ Մույթերը ուղղանկյուն են։ Կա մեկ զույգ ավանդատուն։ Արևմտյան ճակատին կան արձանագրություններ։ Մուտքի շուրջը զարդաքանդագների մի շարք է։ Եկեղեցու մուտքերի առջև կան 17-18-րդ դարերի մի քանի տապանաքարեր։ 1980-ականներին եկեղեցու վիճակը դեռ կիսականգուն էր։ Քանդված էր եկեղեցու հյուսիսային ավանդատունը, տաճարի ծածկի մի մասը և որմերում կար ճաքեր։


== Տես նաև ==
Նախիջևանի հայկական տաճարների ցանկ
Շահբուզի շրջան
Ճահուկ (Սյունիքի գավառ)
Նորս


== Ծանոթագրություններ ==
Բաբաջան (այլ կիրառումներ)

Բաբաջան, կարող է վերաբերել՝

Բաբաջան - գետակ (ողողատ), Կուրի ավազանում
Բաբաջան - գետակ (ողողատ) Կուրի վազանում
Բաբաջան - գետակ Սևանա լճի ավազանում
Գրուցինով (Կամենսկի շրջան)

Գրուցինով (ռուս.՝ Груцинов), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանում։ Գրուցինովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Վոդյանոե (գյուղ, Յասինովատսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎոդյանոեՎոդյանոե (ուկրաիներեն՝ Водяне), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոդյանոե գյուղում բնակվում էր 319 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ելիզավետյան օրիորդաց գիմնազիա

Ելիզավետյան օրիորդաց գիմնազիա (ռուս.՝ Елизаветинская женская гимназия), նախկին օրիորդաց գիմնազիա Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, որը հիմնադրվել է 1880 թվականին։ 1911-1912 թվականներին գիմնազիայի համար Իվան Ռերբերգի նախագծով կառուցվել է նոր շենք նեոդասականության ոճով (Բոլշոյ Կազյոննի նրբանցք, տուն 9)։ Այժմ այս շենքում գործում է թիվ 2095 «Պոկրովսկի կվարտալ» դպրոցի թիվ 330 «Ելիզավետյան գիմնազիա» կառուցվածքային միավորը։ Գիմնազիայի շենքը մշակութային ժառանգության օբյեկտ է։


== Պատմություն ==
1877-1878 թվականների Ռուս-թուրքական պատերազմից հետո Ռուսաստանում մնացին շատ որբ երեխաներ։ Այդ պատճառով 1880 թվականին բացվեց օրիորդաց գիմնազիա որբ երեխաների համար։ Այն գտնվում էր Մարոսեյկա փողոց, 11 հասցեի հինավուրց տանը։ Գիմնազիան անվանվեց Ելիզավետյան` նրա հոգաբարձու, մեծ իշխանուհի Ելիզավետա Ֆեոդորովնայի անունով։ Աշակերտուհիների թիվն աստիճանաբար աճում էր, և 20-րդ դարի սկզբին նոր շենք կառուցելու անհրաժեշտություն առաջացավ։ Այդ նպատակով Աշխատասիրության խթանման ընկերությունը տարբեր կազմակերպություններից տոկոսով 350 հազար ռուբլի վերցրեց և Բոլշոյ Կազյոննի նրբանցքում ձեռք բերեց մի հողակտոր։ 1911 թվականին անցկացվեց գիմնազիայի շենքի լավագույն նախագծի մրցույթ, որում հաղթեց ճարտարապետ Իվան Ռերբերգը։ 1911 թվականի սեպտեմբերի 14-ին տեղի ունեցավ գիմնազիայի հիմնարկեքի հանդիսավոր արարողությունը։ 1912 թվականի նոյեմբերի 4-ին նորակառույց շենքն օծվեց։
Նորաբաց գիմնազիայում կային կրթական և բնակելի տարածքներ, խոհանոց, ճաշարան, պահեստարաններ, պարահանդեսային դահլիճ և Արդարակյաց Ելիսավետայի տնային եկեղեցին։ Գիմնազիային կից պանսիոնում կարող էին ապրել 70 աշակերտուհիներ։ Ելիզավետյան օրիորդաց գիմնազիայի շրջանավարտներից է եղել հայտնի երգչուհի և դերասանուհի Միլիցա Կորյուսը։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո գիմնազիան վերակազմավորվեց Բաումանի շրջանի 2-րդ աստիճանի թիվ 34 դպրոցի։1930 թվականին այն դարձավ Բաումանի ժողովրդական կրթության վարչության թիվ 30 ֆաբրիկագործարանային կրթության դպրոց։ 1936 թվականին դպրոցը ստացավ 330-րդ համարը։ 2010 թվականին այն միացավ թիվ 2095 «Պոկրովսկի կվարտալ» դպրոցին որպես թիվ 330 «Ելիզավետյան գիմնազիա» կառուցվածքային ստորաբաժանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Ազիզյան

Ազիզյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Գրիգոր Ազիզյան
Գրիգոր Մինասի Ազիզյան (1923-2003), նկարիչ։
Գրիգոր Ստեփանի Ազիզյան (ծ. 1947), ճարտարագետ-շինարար։
Ժիրայր Ռաֆայելի Ազիզյան (1972-1994), ազատամարտիկ, հետախույզ։
Խաչատուր Սուրենի Ազիզյան (ծ. 1948), նկարիչ։
Հակոբ Աղվանի Ազիզյան (ծ. 1938), դերասան։
Հատիկ Գեղամի Ազիզյան (1899-1977), կուսակցական գործիչ, լրագրող, պատմաբան։
Մայիս Ազիզյան (ծ. 1978), ֆուտբոլիստ։
Մարինա Ցոլակի Ազիզյան (ծ. 1938), բեմանկարիչ, գեղանկարիչ, գրաֆիկ։
Ռուբեն Իլյիչի Ազիզյան (ծ. 1961), ուռուցքաբան, պլաստիկ վիրաբույժ։
Սեյրան Ալեքսանդրի Ազիզյան (1962-1994), ազատամարտիկ, ճարտարագետ-սակրավոր։ ՊԲ ավագ լեյտենանտ։
Սուրեն Խաչատուրի Ազիզյան (1922-1996), նկարիչ։
Վազգեն Բորիկի Ազիզյան (1968-1997), ազատամարտիկ, հրամանատար, ՊԲ ավագ լեյտենանտ։
Վաչիկ Ազիզյան (1932-2006), ապարատավար, Աշխատանքային Փառքի շքանշանների լրիվ ասպետ, ԽՍՀՄ պատվավոր քիմիագործ։
Ցոլակ Լևոնի Ազիզյան (1912-1990), նկարիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Պետինո (այլ կիրառումներ)

Պետինո, կարող է վերաբերել՝

Պետինո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Պետինո - գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Խոխոլսկի շրջանի կազմում։
Պրոխլադնոե (այլ կիրառումներ)

Պրոխլադնոե, կարող է վերաբերել՝

Պրոխլադնոե - գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Նադեժդինսկի շրջանի կազմում։
Պրոխլադնոե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Մզի

Մզի (ռուս.՝ Мзы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թուսկոլա շրջան (Միչիգան)

Թուսկոլա շրջան (անգլ.՝ Tuscola County), ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2,367 կմ² է, բնակչությունը՝ 55,729 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քարո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1840 թ.։
Սարոյան եղբայրներ

Սարոյան եղբայրներ, գեղարվեստական ֆիլմ։ Սցենարը գրված է ըստ Գուրգեն Բորյանի «Նույն հարկի տակ» (1957) պիեսի։
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1920 թվականին, Հայաստանի գավառական մի քաղաքում։ Ֆիլմը երկու եղբայրների՝ Հայկի և Գևորգի ողբերգական ոդիսականն է, որոնք հայտնվել են Առաջին աշխարհամարտից հետո Հայաստանում ծավալված քաղաքական պայքարի տարբեր կողմերում։


== Դերերում ==
Ֆրունզե Դովլաթյան - Հայկ
Խորեն Աբրահամյան - Գևորգ
Գուրգեն Ջանիբեկյան - Արթին պապ
Անահիտ Մասչյան - մայր
Ինգա Աղամյան - Անահիտ
Արմեն Այվազյան - Պապյան
Բաբկեն Ներսիսյան - Սուրմելյան
Լիա Էլիավա - Թագուհի
Վահրամ Եղշատյան - Վռամ
Աշոտ Սահրադյան - Սևաչերյան


== Ստեղծագործական կազմ ==
գեղարվեստական ղեկավար - Ֆրունզե Դովլաթյան
բեմադրող ռեժիսորներ – Խորեն Աբրահամյան, Արկադի Հայրապետյան
բեմադրող օպերատորներ - Սարգիս Գևորգյան, Կարեն Մեսյան
գլխավոր նկարիչ - Ռաֆայել Բաբայան
ռեժիսոր - Ռ. Մարտիրոսյան
հնչյունային օպերատոր - Իրեն Օրդուխանյան
խմբագիր - Վ. Մնացականյան
ջգեստների նկարիչ - Գ. Եսայան
նկարիչ-դիմահարդար - Խ. Զահալյան
մոնտաժ - Գալինա Միլոսերդովա, Ռ. Երանյան
ռեժիսորի ասիստենտներ - Ռոմ. Ժամհարյան, Նիկոլայ Ծատուրյան
օպերատորի ասիստենտներ - Մարատ Խանամիրյան, Հ. Մկրտչյան
տնօրեն - Վ. Բադալյան


== Մրցանակներ ==
Անդրկովկասի հանրապետությունների և Ուկրաինայի կինոփառատոնի գլխավոր մրցանակ «Պրոմեթևսի գավաթ» և դիպլոմ I աստիճանի Կիևում (1969 թվական)։
Դիպլոմ և մրցանակ լավագույն դերակատարման համար (Խ. Աբրահամյան) Համամիութենական կինոփառատոնի Մինսկում (1970 թվական)։
Հայկական ԽՍՀի պետական մրցանակ (1970 թվական, սցենարիստ Գ. Բորյան, ռեժիսոր և դերասան Խ. Աբրահամյան, ռեժիսոր Ա. Հայրապետյան, դերասան Ֆ. Դովլաթյան, օպերատորներ Ս. Գևորգյան և Կ. Մեսյան, նկարիչ Ռ. Բաբայան)։
պրեմիերան - հունիսի 12 1969 թվական, Երևանում
պրեմիերան Մոսկվայում հունիսի 24 1969 թվական


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Սարոյան եղբայրներ» Youtube-ում
Հաիբա

Հաիբա (էստ․՝ Haiba), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեռնու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 362 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սոսնովկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍոսնովկաՍոսնովկա (ուկրաիներեն՝ Соснівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոսնովկա գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարիա Շեստիչ

Մարիա Շեստիչ (սերբ.՝ Марија Шестић, մայիսի 5, 1987(1987-05-05), Բանյա Լուկա, Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), բոսնիացի-սերբ երգչուհի և երաժիշտ։ Հայտնի է որպես Բոսնիա և Հերցոգովինայի ներկայացուցիչ 2007 թվականի Եվրատեսիլ երգի մրցույթում, Հելսինկիում, Ֆինլանդիա։ Ներկայացնելով "Rijeka bez imena" («Անանուն գետ») երգը` նա հավաքել է 106 միավոր` 24 մասնակիցներից լինելով 11-րդը։
Շեստիչը բարձր մրցանակային տեղեր է զբաղեցնում իր երկրի մրցույթներում և հնարավորություն ուներ դառնալու առաջին արվեստագետը նախկին Հարավսլավիայից, ով կհայտնվեր MTV Europe մրցույթում։ Մարիան փորձել է մասնակցել նաև Եվրատեսիլ 2005 երգի մրցույթին «Այս աշխարհում» երգով, սակայն իր ազգային եզրափակչում գրավել է չորրորդ տեղը։
Նրա հայրը, Դուշան Շեստիչը, գրել է Բոսնիա և Հերցոգովինայի ազգային օրհներգի երաժշտությունը։


== Երաժշտական մրցանակներ ==
Երիտասարդ տաղանդների փառատոն-Բոսնիա և Հերցոգովինա, 1-ին տեղ
Սբ Գևորգի օրվա փառատոն-Բոսնիա և Հերցոգովինա, 3-րդ տեղ 1995 թվականին, 1-ին տեղ` 1996 թվականին
"Naša radost"- Մոնտենեգրո-հատուկ մրցանակ, 1998
"Zlatno zvonce" - Սերբիա, 1-ին տեղ, 1999
Բանյա Լուկայի փոփ երաժշտության միջազգային փառատոն-Բոսնիա և Հերցոգովինա, լավագույն նորեկ կատարող, 2003
«Ոսկե աստղ» միջազգային փառատոն-Ռումինիա, 1-ին տեղ, 2004
Բանյա Լուկայի փոփ երաժշտության միջազգային փառատոն -Բոսնիա և Հերցոգովինա,2-րդ տեղ, 2005


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Video of song "Rijeka bez imena"
Դիտավան

Դիտավան (նախկին անվանումը` Ռևազլու),
գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Իջևանի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Իջևանից մոտ 9 կմ հյուսիս-արևելք, Աղստև գետի աջ կողմում։


== Պատմությունը՝ ըստ որոշ բնակիչների  ավանդազրույցի ==
Դիտավանը հիմնվել է XIX դարի սկզբին։ Մինչև 1967 թվականը կոչվել է Ռևազլու՝ Ռևազ քյոխվայի անունով։ Ըստ ավանդազրույցի՝ Գյուղը Ռևազ քյոխվայից գնել են գյուղի հիմնադիրներից Ավետյանները`«երկու ջուխտ  «խրոմի» սապոկով և մեկ հնդկահավով»:Գյուղի առաջին բնակիչներն են` Ավետյանները (Ավետիսյաններ), Սարիբեկյանները, Առաքելյանները, Ղիասյանները, Յարալյանները  և այլն։ Գյուղը եղել է ճալաում, կաղնուտի տակ և Քոռ-աղբյուրի տարածքում։ Գյուղացինները տեղափոխվել են ներկա տարածք որովհետև բամբակի այգինների պատճառով համաճարակ էր սկսվել գյուղում։ Սկզբում բնակավայրը ունեցել է 8 ընտանիք, որից հետո տարիների ընթացքում շրջակա գյուղերից մի քանի ընտանիքներ բնակություն են հաստատել այստեղ։
1950 թվականին գյուղում կառուցվել է դպրոց, բուժկետ, ակումբ։
Հայաստան համահայկական հիմնադրամն Արգենտինայի իր տեղական մարմնի ֆինանսավորմամբ 2009 թվականին գազաֆիկացրել է Դիտավան համայնքը և վերակառուցել գյուղապետարանը, 2010 թվականին կառուցել է խմելու ջրի համակարգ, իսկ 2013 թվականին կառուցել է դպրոց։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Դիտավանի մշտական բնակչությունը կազմել է 348, առկա բնակչությունը` 314 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Դիտավանից 2 կմ հարավ-արևմուտքում գտնվում են մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հազարամյակի «Ճգնավորի քար» ամրոցը, «Հացուտի» եկեղեցին և XII-XIII դարերի խաչքարերով գերեզմանոց։


== Տես նաև ==
Դիտավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Ստեղնային հաշվողական մեքենա

Ստեղնային հաշվողական մեքենա, թվանշանային հաշվողական մեքենա (ԹՀՄ), որում մշակվող ինֆորմացիայի ներմուծումը և կառավարումը յուրաքանչյուր գործողության համար կատարվում է ձեռքով՝ ստեղների կամ լծակների միջոցով։ Ստեղնային հաշվողական մեքենաները հաշվառման մեքենայացման և հաշվողական աշխատանքների առավել տարածված ժամանակակից տեխնիկայի միջոցներն են և նախատեսված են ոչ մեծ ինժեներա-տեխնիկական և մաթեմաթիկական հաշվարկների, ինչպես նաև տնտեսական, վիճակագրական և հաշվապահական աշխատանքների համար։


== Տեսակներ ==
Բաժանվում են 3 խմբի. հաշվողական, գումարող և աղյուսակային։ Ստեղնային հաշվողական մեքենաներ են նաև թվաբանական բոլոր 4 գործողություններ (առավելապես բազմապատկում և բաժանում) կատարող մեքենաները։ Նայած հաշվողական պրոցեսի ավտոմատացման աստիճանին, ստեղնային հաշվողական մեքենաները լինում են․ պարզագույն կամ ոչ ավտոմատ (բոլոր գործողությունները կատարվում են ձեռքով), կիսաավտոմատ (հանդերձված են հաղորդակով և կատարում են միայն մեկ գործողություն՝ բաժանում), ավտոմատ (ձեռքով կատարվում է նախնական տվյալների ընտրումը և մեքենայի գործարկումը)։ Ավտոմատ ստեղնային համակարգի մեքենաներից հատկապես աչքի են ընկնում ռելեային և Էլեկտրոնային մեքենաները, որոնք համարյա չունեն մեխանիկական կինեմատիկ շղթաներ (օղակներ) և օժտված են ստեղնային հաշվողական մեքենաներ՝ ա․ «Ասկոտա-110», բ․ «Զոեմտրոն-220 (ԴԴՀ) արագագործության, տվյալների մուտքի 1 ելքի» կատարվող գործողությունների մի շարք նոր հնարավորություններով։ Ստեղնային հաշվողական մեքենաները տարբերվում են հաշվիչների քանակով, գործողության պարբերականությամբ, ագրեգատավորման հատկանիշներով, հաղորդակի բնույթով և այլն։ Բոլոր ստեղնային հաշվողական մեքենաներում հիմնական մասը հաշվիչն է, որը ներմուծված թվերը գումարում է ըստ կարգերի և մի կարգում ստացված տասնավորի փոխարեն հաջորդ՝ ավելի բարձր կարգ է փոխանցում մեկ միավոր։ Նախնական տվյալները և գործողության տեսակը մեքենա է մուտք արվում համապատասխան ստեղնը սեղմելով։ Ըստ մուտքի սարքի տարբերում են միակարգ (տասը ստեղնով, լծակով) և բազմակարգ (բազմալծակ և բազմաստեղն) ստեղնային հաշվողական մեքենաներ։ Լայն տարածում են ստանում հաշվաստեղնային մեքենաները, որոնք կառուցված են միկրոպրոցեսորների, միջին և բարձր ինտեգրման միկրոսխեմաներով։ Առավել կատարյալ ստեղնային հաշվողական մեքենաներում ինֆորմացիայի մուտքը և ելքը կատարվում է ծակոտաքարտերով և ծակոտաժապավեններով։ Էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների հանգույցների և տարրերի կիրառումը ոչ միայն փոփոխել է ստեղնային հաշվողական մեքենաների կառուցվածքը, այլն նպաստել դրանց շահագործման նոր հնարավորությունների ստեղծմանը և ընդլայնմանը։
Ջոնաթան Ֆրանզեն

Ջոնաթան Ֆրանզեն՝ (անգլ.՝ Jonathan Earl Franzen, օգոստոսի 17, 1959(1959-08-17)[…], Ուեսթերն Սփրինգս, Կուկ շրջան, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկացի գրող-վիպասան։


== Կենսագրություն ==
Ջոնաթան Ֆրանզենը ծնվել է 1959 թվականի օգոստոսի 17-ին, Չիկագոյում, Իլինոյս նահանգ, մեծացել է Միսուրի նահանգում։ Կրթությունը ստացել է Սուորթմոր քոլեջում։ Բացի դրանից ուսանողական տարիներին Ֆուլբրայթի ծրագրի կրթաթոշակ էր ստանում, որը հնարավորություն էր տալիս լավագույն ուսանողներին կրթություն ստանալ արտասահմանում և որոշ ժամանակ անց է կացրել Արևմտյան Գերմանիայում։
Ջոնաթանը համաշխարհային ճանաչում ստացավ «Ուղղումներ» վեպի հրապարակումից հետո, որտեղ նա նկարագրել է միջին դասի ամերիկյան ընտանիքի կյանքը, ներկայացնելով յուրաքանչյուր անդամի ճակատագրի անաչառ և երկյուղալի մանրամասները։ Վեպը  արագ դարձավ բեստսելեր, իսկ հեղինակը ստացավ հեղինակավոր National Book Award մրցանակը։


== Մատենագիտություն ==
«Քսանյոթերորդ քաղաք » (1988 թ.)
«Ուժեղ շարժում» (1992 թ.)
«Ուղղումներ» (2001 թ.)
«Ազատություն» (2010 թ.)
«Անմեղություն» (2015 թ.)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջոնաթան Ֆրանզեն LiveLib կայքում
www.jonathanfranzen.com - պաշտոնական կայք
Սուխոմլինովկա

Սուխոմլինովկա (ուկրաիներեն՝ Сухомлинівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բուստուսար

Բուստուսար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում կամ Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում։ Գտնվում էր Սղերդ քաղաքից արևելք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
1441

1441 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1441 թվականն է, 
XV դարի 41-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Բերդնիկի (գյուղ, Գլինկովսկի շրջան)

Բերդնիկի (ռուս.՝ Бердники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գլինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 43 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)