Քըրք Դուգլաս

Քըրք Դուգլաս (անգլ.՝ Kirk Douglas, այլ թարգմանությամբ՝ Քիրք Դուգլաս, իսկական անուն ազգանունը՝ Իսուր Գերշելևիչ Դանիելևիչ, դեկտեմբերի 9, 1916(1916-12-09)[…], Ամստերդամ, Նյու Յորք, ԱՄՆ - փետրվարի 5, 2020(2020-02-05)[…], Բևերլի Հիլզ, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ[…]), ամերիկացի հանրահայտ դերասան, Հոլիվուդյան լեգենդներից մեկը։
Ճանաչված դերասան Մայքլ Դուգլասի հայրը։
Ամերիկյան կինոակադեմիան իր կողմից հրապարակված Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում նրան ընդգրկել է 17-րդ տեղում, 1996 թվականին նա ստացել է Օսկար մրցանակ կինեմատոգրաֆում ունեցած բացառիկ նվաճումների համար։


== Կենսագրություն ==
Քըրք Դուգլասը (Իսեր Դանիելովիչ) ծնվել է ԱՄՆ-ի Նյու Յորք նահանգի Ամստերդամ քաղաքում։ Նա ընտանիքի 4-րդ երեխան էր։ Ծնողները հրեա էին և ԱՄՆ էին գաղթել իրենց ամուսնությունից հետո՝ 1908 թվականին Ռուսական կայսրության Չաուսի քաղաքից, ներկայիս Բելառուս, նրանք խոսում էին Իդիշ լեզվով : Հայրը՝ Գերշլ Դանիելովիչը և մայրը Բրայնա Սանգլելը ապրում էին աղքատ պայմաններում։ Հայրը առևտրական էր, Քըրքը նրանց միակ տղա երեխան էր և ուներ վեց քույր։ Մինչև դերասանի կարիերան սկսելը նա գումար էր վաստակում թերթեր վաճառելով, փոխելով շուրջ քառասուն աշխատանք։ Ծնողները ԱՄՆ-ում բնակվելու ժամանակ փոխեցին անուն ազգանունները՝ Հարրի և Բերտ Դեմսկի։
Երիտասարդ տարիքում զբաղվում է ըմբշամարտով, մասնակցում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին ծառայելով ռազմածովային ուժերում։ 1943 թվականին ամուսնանում է դերասանուհի Դայան Դիլլի հետ, ով ծնունդով Բերմուդյան կղզիներից էր։ Սկսած 1945 թվականից հանդես է գալիս Բրոդվեյում Իզի Դեմսկի կեղծանունով, իսկ նրա համադասարանցի Հոլիվուդյան աստղ Լորեն Բեքոլը օգնում է նրան հասնել Հոլիվուդ։
Դուգլասը ունի սեփական բլոգ Myspace կայքում և 94 տարեկան հասակում ճանաչվել էր աշխարհի ամենատարեց բլոգերը։
1996 թվականին նա լուրջ կաթված տարավ։
2014 թ. նոյեմբեր ամսին People ամսագիրը պատահաբար հրապարակել էր դերասան Քըրք Դուգլասի՝ նախօրոք գրված մահախոսականը։
Մահացել է 2020 թվականի փետրվարի 5-ին։


== Կարիերա ==
Դուգլասի համար առաջին աստղային դերը 1949 թվականի «Չեմպիոն» ֆիլմն էր, որտեղ նա խաղում էր բռնցքամարտիկ Միջ Քելլի դերը, որին հաջորդեցին «Չարերը և գեղեցիկները», «Կյանքի ծարավ» ֆիլմը, որտեղ նա մարմնավորում էր հոլանդացի հայտնի նկարիչ Վինսենթ Վան Գոգին, «Վիկինգները», ապա Կուբրիկի «Փառքի արահետներ» և վերջապես իր թերևս ամենաստղային ֆիլմը՝ «Սպարտակը», որից հետո նա հայտնի դարձավ ամբողջ աշխարհում։ Այդ ֆիլմի համար նա հանդես եկավ նաև որպես պրոդյուսեր և ֆիլմի բյուջեն ավելացրեց մոտ 12 միլիոն ԱՄՆ դոլարով, ֆիլմը այդպիսով դարձնելով այդ ժամանակների ամենաթանկ նախագծերից մեկը։
1980-ական թթ. Դուգլասը գրեթե չէր նկարահանվում է զբաղվում էր քաղաքականությամբ և բարեգործական աշխատանքներով։ Գրել է երկու վեպ և հիշողությունների ինքնակենսագրական «Let’s face it: 90 years of living, loving, and learning» գիրքը, որտեղ նկարագրում է իր դերասանական կարիերայի մասին։ Երկար ժամանակ նա ցանկանում էր նկարահանել «Թռիչք կկվի բնի վրայով» ֆիլմը, որի նկարահանման հեղինակային իրավունքը պատկանում էր իրեն։ Վերջիվերջո այն հանձնում է որդուն՝ Մայքլ Դուգլասին։
2011 թվականի փետրվարի 27-ին 94-ամյա Քիրք Դուգլասը մասնակցեց Օսկարի 83-րդ մրցանակաբաշխությանը։
9-ական ֆիլմի պրոդյուսեր և երաժշտության հեղինակ է, 2 ֆիլմի ռեժիսոր։


== Ֆիլմագրություն ==
Խաղացել է ընդհանուր թվով 90-ից ավելի գեղարվեստական և հեռուստատեսային ֆիլմերում ու սերիալներում։ 

Առավել նշանավոր ֆիլմերն են՝ 


== Անձնական կյանք ==
Քըրք Դուգլասը երկու անգամ է ամուսնացել։ Առաջին կինը Դայան Բիլլն էր, նրանք ամուսնացել են 1943 թ. նոյեմբերին և ամուսնալուծվել 1951 թ., ունեցել են 2 որդի՝ դերասան Մայքլ Դուգլասը և պրոդյուսեր Ջոել Դուգլասը։
Ամուսնալուծվելուց հետո նա Փարիզում «Կյանքի ծարավ» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ հանդիպում է ծագումով գերմանացի ամերիկյան պրոդյուսեր Էննի Բայդենսի հետ։ Նա աշխատում էր ստուդիայում զբաղվելով ֆիլմերի թարգմանությամբ։ Նրանք ամուսնացան 1954 թ. մայիսի 29-ին, իսկ 2014 թ. Բևեռլի Հիլզում նշեցին իրենց ամուսնության 60 ամյակը։
Էննի Բայդենից նա ունեցել է 2 որդի, պրոդյուսեր Պիտեր Դուգլաս և դերասան Էրիկ Դուգլաս, ով մահացել է 2004 թ. հուլիսի 6-ին թմրանյութի չարաշահումից։


== Մրցանակներ ==

Ընդհանուր թվով ստացել է 27 տարբեր կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 16-ի, որոնց թվում

3 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 1 պատվավոր Օսկար կինոյում ունեցած ավանդի համար, մրցանակը նրան հանձնել է Սթիվեն Սփիլբերգը
3 անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի, ստացել 2-ը
1 անգամ ներկայացվել է BAFTA-ի
3 անգամ ներկայացվել է Էմմիի
մեկական անգամ ստացել է Սեզար և Բեռլինի կինոփառատոնի մրցանակ1960 թվականին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա աստղը։ Աստղը գողացվել էր այնտեղից, ապա շուտով հայտնաբերվել ոստիկանների կողմից Հոլիվուդի մոտակա քաղաքներից մեկում։
Դուգլասը ստացել է նաև մի շարք երկրների պետական մրցանակներ ու շքանշաններ, մասնավորապես ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Գերմանիայի, Պորտուգալիայի և Իսրայելի։
1981 թվականին ԱՄՆ նախագահ Ջիմի Կարտերը նրան շնորհել է Նախագահի Ազատության շքանշան, որը ԱՄՆ ամենաբարձր պետական պարգևներից մեկն է, 1990 թվականին դարձել է Ֆրանսիայի Պատվավոր Լեգեոնի շքանշանակիր։
1994 թվականին Քըրք Դուգլասի կատարողական արվեստում ունեցած հաջողությունների համար նրան շնորհվել է Kennedy Center Honors մրցանակ։ 2002 թ. ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշ ավագից ստացել է ԱՄՆ-ի արվեստի շքանշան արվեստի ոլորտում ունեցած ներդրումների համար։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Գրքեր ==
Wisdom of the Elders. 1986.
The Ragman's Son. Simon & Schuster, 1988. ISBN 0-671-63717-7.
Dance With the Devil. Random House, 1990. ISBN 0-394-58237-3.
The Gift. Warner Books, 1992. ISBN 0-446-51694-5.
Last Tango in Brooklyn(չաշխատող հղում). Century, 1994. ISBN 0-7126-4852-6.
The Broken Mirror: A Novella(չաշխատող հղում). Simon & Schuster Books for Young Readers, 1997. ISBN 0-689-81493-3.
Young Heroes of the Bible. Simon & Schuster Children's Publishing, 1999. ISBN 0-689-81491-7.
Climbing The Mountain: My Search For Meaning. Simon and Schuster, 2001. ISBN 0-7432-1438-2.
My Stroke of Luck. HarperCollins, 2003. ISBN 0-06-001404-0.
Let's Face It: 90 Years of Living, Loving, and Learning. John Wiley & Sons, 2007. ISBN 0-470-08469-3.
I Am Spartacus!: Making a Film, Breaking the Blacklist. Open Road Media, 2012. ISBN 1453239375.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Kress, Michael. Rabbis: Observations of 100 Leading and Influential Rabbis of the 21st Century Archived 2010-09-24 at the Wayback Machine.. Foreword by Kirk Douglas. Universe, 2002. ISBN 978-0-7893-0804-7.
Joseph McBride. Kirk Douglas. Pyramid Publications, 1976. ISBN 0-515-04084-3.
Michael Munn. Kirk Douglas(չաշխատող հղում). St. Martin's Press, 1985. ISBN 0-312-45681-6.
Press, Skip. Michael and Kirk Douglas. Silver Burdett Press, 1995. ISBN 0-382-24941-0.
Wise, James. Stars in Blue: Movie Actors in America's Sea Services. Annapolis, MD: Naval Institute Press, 1997. ISBN 1557509379. Entry on Kirk Douglas.


== Գրականություն ==
The Ragman's Son. Simon & Schuster, 1988. ISBN 0-671-63717-7.
Dance With the Devil. Random House, 1990. ISBN 0-394-58237-3.
The Gift. Warner Books, 1992. ISBN 0-446-51694-5.
Last Tango in Brooklyn. Century, 1994. ISBN 0-7126-4852-6.
The Broken Mirror: A Novella. Simon & Schuster Books for Young Readers, 1997. ISBN 0-689-81493-3.
Young Heroes of the Bible. Simon & Schuster Children's Publishing, 1999. ISBN 0-689-81491-7.
Climbing The Mountain: My Search For Meaning. Simon and Schuster, 2001. ISBN 0-7432-1438-2.
My Stroke of Luck. HarperCollins, 2003. ISBN 0-06-001404-0.
Let's Face It – 90 Years of Living, Loving, and Learning. John Wiley & Sons, 2007. ISBN 0-470-08469-3.


== Արտաքին հղումներ ==

Internet Broadway Database կայքում
movies.yahoo կայքում
Turner Classic Movies կայքում