Դարյա Չուլցովա

Դարյա Դմիտրևնա Չուլցովա (բելառուս․՝ Дар’я Дзмітрыеўна Чульцова, փետրվարի 20, 1997(1997-02-20), Շկլով, Մոգիլյովի մարզ, Բելառուս), բելառուս լրագրող և քաղբանտարկյալ։ 


== Կենսագրություն ==
Դարյան ծնվել է Շկլովում։ Մանկուց հետաքրքրվել է լրագրությամբ։ Դեռևս համալսարանում սովորելիս աշխատել է «Մոգիլև։ Առցանց» նախագծում, իսկ 2020 թվականին Արկադի Կուլեշովի անվան Մոգիլևի պետական համալսարանն ավարտելուց հետո տեղափոխվել է «Белсат» հեռուստաալիք, որտեղ աշխատել է որպես թղթակից։


=== Քրեական հետապնդում ===
Լրագրող Եկատերինա Անդրեևայի հետ միասին Չուլցովան դարձել է հասարակական կարգը կոպտորեն խախտող գործողություններ կազմակերպելու քրեական գործի մասնակից՝ Մինսկում սպանված Ռոման Բոնդարենկոյի հիշատակը հարգելու նպատակով 2020 թվականի նոյեմբերի 15-ին «Փոփոխությունների հրապարակում» կազմակերպված հանրահավաքը անվտանգության ուժերի կողմից դաժանորեն ցրելու տեսանյութը ուղիղ եթեր հեռարձակելուց հետո։
Վարչական կալանքից հետո նրան ազատ չեն արձակել։ Դարյային տեղափոխել են Ժոդինոյի քննչական մեկուսարան, որտեղ նա մնացել է մինչև դատավարությունը։ 2020 թվականի նոյեմբերի 24-ին տասը կազմակերպությունների համատեղ հայտարարությամբ, այդ թվում՝ Մարդու իրավունքների պաշտպանության «Վեսնա» կենտրոնը, Բելառուսի լրագրողների ասոցիացիան, Բելառուսի Հելսինկյան կոմիտեն, Բելառուսի ՊԵՆ կենտրոնը, նրան ճանաչել են քաղբանտարկյալ։ 2021 թվականի փետրվարի 18-ին Մինսկի Ֆրունզենսկի շրջանի դատարանում (դատավոր՝ Նատալյա Բուգուկ, դատախազ՝ Ալինա Կասյանչիկ, քննիչ՝ Իգոր Կուրիլովիչ) հրապարակվել է դատավճիռ, ըստ որի Դարյա Չուլցովան դատապարտվել է 2 տարվա ազատազրկման ընդհանուր ռեժիմի գաղութում։
Մինսկի քաղաքային դատարանի կողմից քննված դատավճռի դեմ բերված բողոքը 2021 թվականի ապրիլի 23-ին չի բավարարվել։


== Արձագանք ==
2021 թվականի փետրվարի 8-ին Բելառուսում ԱՄՆ դեսպանատունը հայտարարություն է տարածել՝ կոչ անելով ազատ արձակել Չուլցովային և Անդրեևային։ 2021 թվականի փետրվարի 15-ին բրիտանական խորհրդարանի Համայնքների պալատի անդամ Թոնի Լլոյդը ստանձնեց քաղբանտարկյալի հովանավորությունը։ 2021 թվականի փետրվարի 18-ին դատավճռի կայացումից հետո Լեհաստանի նախագահ Անջեյ Դուդան համաներում է պահանջել Չուլցովայի և Անդրեևայի համար։ Եվրոպական միության խորհրդի 2021 թվականի հունիսի 21-ի որոշման համաձայն՝ դատավոր Նատալյա Բուգուկն ընդգրկվել է «ԵՄ սև ցուցակում», «լրագրողների և ցուցարարների դեմ բազմաթիվ քաղաքական դրդապատճառներով որոշումներ կայացնելու, մասնավորապես Եկատերինա Բախվալովայի (Անդրեևա) և Դարյա Չուլցովայի դատավճռի» կայացման, նրանց   պաշտպանության և արդար դատավարության իրավունքների խախտումների համար։ Նույն որոշմամբ պատժամիջոցների ցուցակում էին ընդգրկվել է նաև Մինսկի Ֆրունզենսկի շրջանի դատախազի օգնական՝ Ալինա Կասյանչիկը, ի թիվս այլ բաների, լրագրողներին պատասխանատվության ենթարկելու համար «խաղաղ ցույցերի տեսագրման համար՝ «դավադրության» և «հասարակական կարգի խախտման» անհիմն մեղադրանքների» համար, Մինսկի Ֆրունզենսկի շրջանային դատարանի ավագ քննիչ Իգոր Կուրիլովիչը՝ խաղաղ բողոքի ցույցեր արձանագրած լրագրողների դեմ քաղաքական դրդապատճառներով քրեական գործ նախապատրաստելու համար։


== Պարգևներ ==
2020 թվականի դեկտեմբերի 10-ին բելառուս իրավապաշտպանները նրան անվանել են «Տարվա լրագրող»,
2021 թվականի մարտի 10-ին Դարյային շնորհվել է Դարիուշ Ֆիկուսի մրցանակ,
2021 թվականի ապրիլի 9-ին նա դարձել է Ալես Լիպայի անվան «Гонар журналістыкі» (բելոռ.՝ «Լրագրության պատիվ») մրցանակի դափնեկիր,
2021 թվականի հունիսի 7-ին դարձել է Axel-Springer-Preis մրցանակի դափնեկիր,
2021 թվականի հունիսի 10-ին դարձել է «Լրագրության մեջ խիզախություն համար» մրցանակի դափնեկիր,
2021 թվականի հուլիսի 29-ին նա ընտրվել է «ԶԼՄ-ների ազատության և ապագայի համար»  մրցանակի դափնեկիր,
2021 թվականի օգոստոսի 12-ին արժանացել է Գերդ Բուցերիուսի անվան «Արևելյան Եվրոպայի ազատ մամուլ» մրցանակի,
2021 թվականի հոկտեմբերի 15-ին դարձել է PrixEuropa մրցանակի դափնեկիր, «Եվրոպայի 2021 թվականի տարվա լրագրող» անվանակարգում։


== Գնահատականներ ==
«Ուժեղ ոգով, վստահ իրենց արդարության մեջ, ընկերներին, գործընկերներին և բոլորովին անծանոթներին  աջակցող, այդպիսին  կընդգրկվեն Կատյան և Դաշան դասագրքերում», - գրել է «Նոր ժամ »-ի գլխավոր խմբագիր Օկսանա Կոլբը, Եկատերինա Անդրեևայի և Դարյա Չուլցովայի դատավճռի արձակման նախօրեին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Страница Дарьи Чульцовой на сайте Правозащитного центра «Весна»