Մարի Լաֆորե

Մարի Լաֆորե (ֆր.՝ Marie Laforêt, իսկական անունը Մայտենա Մարի Բրիժիտ Դումենակ [Դումենաշ], ֆր.՝ Maïtèna Marie Brigitte Doumenach, հոկտեմբերի 5, 1939(1939-10-05), Soulac-sur-Mer, Ժիրոնդ, Ֆրանսիա - նոյեմբերի 2, 2019(2019-11-02)[…], Genolier, Վո, Շվեյցարիա), ֆրանսիաշվեյցարիացի երգչուհի և դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Մայտենա Դումենակը ծնվել է Ֆրանսիայի Ժիրոնդա դեպարտամենտի Սուլակ-սյուր-Մեր քաղաքում։ Նրա անունն ունի բասկական ծագում և նշանակում է «սիրելի», այն մեծ տարածում ունի Ակվատարիայի շրջանում։ Երկրորդ անունը Մարի է, այդպես է կոչվել ի պատիվ իր մորաքրոջ։ Ազգանունն ունի կատալոնական ծագում։ Մարի Լաֆորեի հոր ընտանիքն ապրել է Հյուսիսային Պիրենեյների Օլետ գյուղում:
Ապագա երգչուհու կարիերան սկսվում է պատահական։ 19 տարեկանում Մայտենան Europe 1 ռադիոկայանում մասնակցում է «Աստղերի ծնունդ» մրցույթին, փոխարինելով իր հիվանդ քրոջը։ Հաղթելով մրցույթում, 1963 թվականին Մարի Լաֆորեն գրում է իր առաջին երգը, որը կոչվում է «Les vendanges de l’amour» («Սիրո խաղողի հավաքման ժամանակ»)։ 1963 թվականին Մարին ձայնագրում է մյուս երգը։ Այդ շլյագերը նա նվիրում է Դանիել Ժերարին։  23 տարեկանում երգչուհին ունենում է մեծ հաջողություններ։ Նրա հանկարծակի ճանաչումը շատերը բացատրում էին յուրահատուկ մաներայով և ոճով, պայմանավորված 1960-ական թվականների գերազանց երաժշտական մոդայով։ Մարի Լաֆորեի երգերը ոչ մի նմանություն չունեին այդ ժամանակվա ֆրանսիական էստրադայի պարային «իյե-իյե» ոճի հետ։
1960 թվականին Լաֆորեն կատարում է առաջին քայլը կինոյում։ Քրոջ հետ թատրոն ունկնդրելու ժամանակ նրան նկատում է ռեժիսոր Ռենե Կլեմանը և առաջարկում նկարահանվել իր նոր դետեկտիվ՝ «Վառ արևի վրա» ֆիլմում։ Խաղալով հերոսուհու կերպարում Ալեն Դելոնի հետ, Լաֆորեն կարճ ժամանակում մեծ ճանաչում է գտնում և 1960-ական թվականներին ստանում բազմաթիվ նոր դերեր։ 1961 թվականին ամուսնանում է Ժան-Գաբրել Ալբիկոկոյի հետ՝ նկարահանելով իր մի քանի աշխատանքներում՝ ներառյալ «Ոսկեձույլ աղջիկ[fr]ը», ինչպես նաև Օնորե դը Բալզակի համանուն նովել[fr]ում։ Այդ ֆիլմից հետո նրա մականունը դառնում է Լաֆորե։
1966 թվականին Մարի Լաֆորի կատարմամբ հնչում է իր ամենահայտի երգը՝ «Manchester et Liverpool-ը» («Մանչեսթեր և Լիվերպուլ», երաժշտությունը Անդրե Պոպ[fr], բառերը Էդդի Մարնե[fr]): 1960-ական թվականների վերջից մինչև 1970-ականների սկիզբը Լաֆորեն գրում է «Mon amour, mon ami» («Իմ սեր, իմ ընկեր», երաժշտությունը Անդրե Պոպի, բառերը Էդդի Մարնեի), ավելի ուշ երգը լսվել է Ֆրանսուա Օզոնի «8 կին ֆիլմում», «La tendresse» («Քնքշություն», երաժշտությունը Յուբեր Ժիրոյի, բառերը Նոել Ռու[fr]ի), «Viens, viens» («Վերադարձի՛ր, վերադարձի՛ր», երաժշտությունն ու անգլերեն օրիգինալ տեքստը Սվեն Լինուսի, ֆրանսիական թարգմանությունը Ռալֆ Բերնե[fr]ի) և այլ հայտնի երգեր։
1978 թվականին երգչուհին տեղափոխվում է Ժնև, ստանալով շվեյցարական քաղաքացիություն։
Վերջին 30 տարիների ընթացքում Մարի Լաֆորեն հանդես չի եկել համերգներին սոլո կատարումներով, նա իրեն նվիրել է թատրոնին և կինոյին։ 1999 թվականին Լաֆորեն մարմնավորելով Մարի Կալասի դերը հաղթում է մրցույթում։ 1990-ականների սկզբներին նա սեփական երգերով թողարկել է ձայնասկավառակ և զբաղվել լրագրողությամբ։ 2005-ին 30 տարվա դադարից հետո նա վերադառնում է երաժշտական ասպարեզ, համերգով ներկայանալով Բուֆ-Պաիզեն թատրոնում։


== Ճանաչում ԽՍՀՄ-ում ==
Սովետական Միությունում Մարի Լաֆորեն երգչուհու ճանաչում ստանում է 1960-ականների վերջին։ 1970-ական թվականներին «Հորիզոն ամսագրի և երաժշտական ռադիոհաղորդող Վիկտոր Թաթարսկիի շնորհիվ։ Նրան ԽՍՀՄ-ում ճանչում են բերում «Manchester et Liverpool», «Viens, viens», «Mon amour, mon ami», «Ivan, Boris et moi» (ավելի ուշ կատարվել են Էդիտա Պյեխայի և Ալլա Իոշպեի կողմից) և այլ միջազգային հիթեր։ «Manchester et Liverpool» երգի երաժշտությունը կատարվել է Ֆրանկ Պուրսել նվագախբի կողմից և ամեն օր ներկայացվել հեռուստատեսային «Ժամանակ» ծրագրում, 1968 թվականից մինչև 1981 թվականի փետրվար և 1990 թվականի հուլիսից մինչև 1991 թվականի օգոստոսը։ 2015 թվականից երաժշտությունը հնչում էր նաև Ռուսաստանի հանրային հեռուստատեսություն ռուսական դաշնային հեռուստաալիքի եղանակի տեսության ժամանակ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարի Լաֆորեն դասարան․ամ կայքում Archived 2020-04-12 at the Wayback Machine.