Արթուր Հեյլի

Արթուր Հեյլի (անգլ.՝ Arthur Hailey, ապրիլի 5, 1920(1920-04-05)[…], Լութոն, Բերդֆորդշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - նոյեմբերի 24, 2004(2004-11-24)[…], Նասաու, Բահամյան Կղզիներ),  բրիտանական ծագման կանադացի արձակագիր, որն արտադրական վեպի ժանրում մի շարք բեսթսելլերներ է հեղինակել։ Իր կյանքի ընթացքում գրել է 11 գիրք։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Անգլիայում, Բեդֆորդշիրի կոմսության Լութոն քաղաքում։ Նրա հայրն աշխատում էր ֆաբրիկայում, իսկ մայրը շատ նպատակասլաց էր և ցանկանում էր, որ իր որդին հարգված մարդ դառնա։ Դեռ պատանեկան հասակում Արթուրն սկսել է ստեղծագործել։ 14 տարեկանում Հեյլին ստիպված է եղել թողնել դպրոցը։ Նրա ծնողները գումար չունեին` հետագա ուսումը վճարելու համար։ Նրանք կարողացել են միայն վճարել մեքենագրության ու սղագրության դասերի համար, որոնց հաճախել է Արթուրը։ 1934-1939 թվականներին Լոնդոնում աշխատել է որպես գրասենյակային ծառայող։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուն պես, 1939-1947 թվականներին, ծառայել է Արքայական ռազմաօդային ուժերում, ինչից հետո տեղափոխվել է Կանադա։ Բնակություն է հաստատել Տորոնտոյում, աշխատել է անշարժ գույքի վաճառքի, առևտրի, գովազդի ոլորտներում ու շարունակել է գրել։
1955 թվականին Հեյլին գրել է «Վտանգավոր թռիչք» սցենարը, որը գնել է Société Radio-Canada-ն։ Այս սցենարով 1956 թվականին թողարկված հեռուստաֆիլմը արագ հայտնի է դառել։ 1965 թվականին «Հյուրանոց» վեպի հաջողությունից հետո Հեյլին տեղափոխվել է Կալիֆորնիա, 1969 թվականին տեղափոխվել է Բահամյան Կղզիներ` խուսափելու ամերիկյան ու կանադական հարկերից, որոնք խլում էին նրա եկամուտների 90 տոկոսը։ Հեյլին ապրում էր Բահամյան Կղզիների կղզիախմբի Նյու Փրովիդենս կղզում, թանկարժեք առանձնատանը, իր երկրորդ կնոջ` Շեյլայի հետ (որը 1978 թվականին գրել է «Ես ամուսնացել եմ բեսթսելլերի հետ» գիրքը)։ Մահացել է իր առանձնատանը, 84 տարեկան հասակում։ 
Արթուր Հեյլիի շատ գրքեր № 1 բեսթսելլերներ են դարձել Նյու Յորք Թայմսի ցանկում։ Աշխարհում վաճառվել է նրա գրքերի ավելի քան 170 միլիոն օրինակ 40 լեզուներով։ Նրա շատ ստեղծագործություններ էկրանավորվել են, իսկ ըստ «Հյուրանոցի» նկարահանվել է «Հյուրանոց» հեռուստասերիալը (1983-1988 թվականներ)։ «Օդանավակայանի» սցենարով նկարահանվել է «Օդանավակայան» ֆիլմը (1970) և ևս երեք մաս 1975, 1977 և 1979 թվականներին։


=== Անձնական կյանք ===
1944 թվականին Հեյլին ամուսնացել է Ջոան Ֆիշվիկի հետ, ամուսնությունից ծնվել են երեք որդի` Ռոջերը (1946), Մարկը (1949) և Ջոնը (1948)։ Ամուսնությունը երկար չի տևել, և զույգը 1950 թվականին բաժանվել է։
1951 թվականին Արթուր Հեյլին ամուսնացել է սղագրիչ Շեյլա Դանլոպի հետ, ամուսնությունից ծնվել է երկու դուստր` Ջեյնը (1954) և Դիանան (1954), ինչպես նաև որդին` Սթիվենը (1959)։ Այս միությունը տևել է մինչև 2004 թվական, այսինքն, մինչև գրողը մահը։
Հեյլիի թոռները Պոլ Հեյլին, Էմմա Հեյլին, Շառլոտ Հեյլին և Բրուկ Հեյլին են։ Վերջինս ուսանող է Հյուսիսային Կալիֆորնիայում։ Ռայան Հեյլին բաս կիթառահար և վոկալիստ է Սան Ֆրանցիսկոյի Erogenous Jones խմբում։ Քրիս Հեյլին հնչյունավորման ինժեներ է Սիեթլում։


== Քննադատություն ==
Հեյլին ավելի քան մեկ տարի աշխատել է սյուժեի վրա, գրեթե վեց ամիս նշումներ ու սևագրություն է արել, և արդյունքում, գրեթե մեկուկես տարի գրել է սեփական գիրքը։ Այդօրինակ հաստատակամ աշխատանքը` 67 տարեկանում պերուական ջունգլիներում պարտիզանական պատերազմի մասին տեղեկատվություն հավաքելը «Երեկոյան նորություններ» վեպի կամ հյուրանոցային գործի մասին 27 գրքի ընթերցումը «Հյուրանոց» վեպի համար ստեղծագործություններում ընթերցողներին տեսանելի ռեալիզմ է ավելացնում, չնայած որոշ քննադատներ դա համարում են գրական թույլ տաղանդը թաքցնելու միջոց։ Քննադատները հաճախ նախատել են Հեյլիին` նշելով, թե նրա հաջողությունը բազմաթիվ գրական կլիշեներ օգտագործելու մեջ է, թե նրա ոճը միջին բնավորության ճգնաժամ է, որն արտահայտվում է անհանգստությամբ, տրամադրության փոփոխություններով, զուգահեռ սյուժետային գծերի օգտագործմամբ։ Ինքը` Հեյլին, իրեն լուրջ գրող չի համարել և խնդրել է իրեն «հորինող» անվանել։ Այնուամենայնիվ, նրա գրքերը մեծապես տարածված են և հաճախ են բեսթսելլերներ դարձել։


== Մատենագրություն ==

Աղետի եզրին (Runway Zero-Eight), 1958
Վերջնական ախտորոշում (The Final Diagnosis), 1959
Բարձր վայրերում (In High Places), 1960
Հյուրանոց (Hotel), 1965
Օդանավակայան (Airport), 1968
Անիվներ (Wheels), 1971
Մանրադրամներ (The Moneychangers), 1975
Գերլիցքավորում (Overload), 1979
Ուժեղ դեղամիջոց (Strong Medicine), 1984
Երեկոյան նորություններ (The Evening News), 1990
Դետեկտիվ (Detective), 1997


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сергей Карамаев (01:30, 27 ноября 2004)։ «Изнанка производства как рецепт успеха»։ Lenta.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-01-25-ին։ Վերցված է 2016-01-06