Գեոփոթորիկ (ֆիլմ, 2017)

«Գեոփոթորիկ» (անգլ.՝ Geostorm), ռեժիսոր Դին Դևլինի լիամետրաժ ֆանտաստիկ ֆիլմ-աղետը։ Գլխավոր դերակատարներն են Ջերարդ Բաթլերը, Ջիմ Սթարջեսը և Էնդի Գարսիան։ Ֆիլմի պրեմիերան ԱՄՆ-ում կայացել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 20-ին IMAX ձևաչափով։


== Սյուժե ==
Մոտակա ապագայում Երկրի կլիման գլոբալ տաքացման պատճառով աստիճանաբար վատթարանում է և սպառնում մարդկության հետագա գոյությանը։ Տարերային աղետներից պաշտպանվելու համար աշխարհի առաջնորդներն առաջարկում են մշակել «Հոլանդացի» տեխնոլոգիան արբանյակների գլոբալ ցանցի միջոցով եղանակի կարգավորման համար։ 2019 թվականին սկսվում է նրա շահագործումը։ Արբանյակների խոմբը միավորում է հազարավոր տիեզերական սարքավորումներ մոտ 400 կմ բարձրության ուղեծրում․ այն կառավարվում է եղանակային Միջազգային տիեզերական կայանի կողմից, որի անձնակազմը բաղկացած է հարյուրավոր աշխատակիցներից և ապահովում է արհեստական ձգողականություն։ Համակարգի ճարտարապետ Ջեյք Լուսոնը սենատական կոմիտեի հետ ունեցած բազմաթիվ տարաձայնություններից հետո հեռացվել է իր կառավարչական պաշտոնից, իսկ կառավարչի պաշտոնը փոխանցվել է նրա եղբորը՝ Մաքսին։
Երեք տարի անց (2022 թվական) համակարգի աշխատանքում խթանումներ են առաջանում։ Հանկարծակի եղանակային անոմալիան, որը ոչնչացրել է Աֆղանստանի բնակչությունը, գրավում է ԱՄՆ-ի կառավարության ուշադրությունը։ Խումբը չի կարողանում ինքնուրույն լուծել ստեղծված խնդիրը։ Մաքսը բազմիցս խնդրում է եղբորը վերադառնալ ծրագիր, և վերջինս համաձայնում է։ Պարզվում է, որ կայարանում մի շարք միջադեպեր են պատահել։ Արբանյակներից մեկի կապը կորչում է։ Ապահերմետիկացման պատճառով մահանում է մի աշխատակից, ով փորձել է նորոգել փչացած արբանյակը։ Միևնույն ժամանակ համակարգը չի հետևում տեխնածին աղետին՝ մագիստրալային կաբելի պայթյունը, որը ուղղակիորեն ջնջում է Հոնկոնգը Երկրի երեսից։ «Հոլանդացու» հոնկոնգյան վերերկրյա գրասենյակի անդամ Չենը չի կարողանում կապվել արբանյակի հետ, որը վերահսկում Ե երկրի մակերևույթի տվյալ հատվածը, և կասկածում է, որ դիվերսիա է տեղի ունեցել։ Փորձելով փոխանցել դիվերսիայի մասին ինֆորմացիան Մաքսին՝ Չենը սպանվում է մի խումբ անծանոթների կողմից։
Ջեյքն ու կայանի ղեկավար Ուտե Ֆասբինդերը դուրս են գալիս տիեզերք՝ փորձելով գտնել կորած ֆլեշ-սկավառակը։ Ջեյքի սկաֆանդրի ռեակտիվ պայուսակը դադարում է արձագանքել ազդանշաններին, և Ջեյքը հայտնվում է մահվան եզրին։ Հրաշքով փրկված Ջեյքը գտնում է կորած ֆլեշ-սկավառակը և հասկանում, որ կայանի համակարգչային համակարգի պաշտպանությունը ճեղքել են վիրուսի օգնությամբ։ Ջեյքի մուտքը ծրագիր արգելափակվում է վիրուսի կողմից, և նա այդ ինֆորմացիան փոխանցում է Երկիր։ Համակարգչային մասնագետ Դանան մտնում է սերվեր և հայտնաբերում այնտեղ ինֆորմացիա այն մասին, որ «Հոլանդացի» համակարգը պատրաստվում են կիրառել որպես կլիմայական զենք։ Ծրագրի կարգավորումից հետո նրա մեջ պահպանվել է նրա հնարավոր խթանման սցենարը, որը ստեղծում է «գեոփոթորիկ»՝ ամբողջ մարդկության վերացմանը սպառնող գլոբալ մասշտաբային փոթորիկ։ Չարագործները գտել են ամբողջ ինֆորմացիան և օգտագործել այն հենց համակարգի դեմ։ Հանցանքի հետևում կանգնած է ինչ-որ մեկը Սպիտակ տնից, քանի որ այդպիսի մուտքի հնարավորություն ունի միայն ԱՄՆ-ի նախագահը։ Համակարգն անհրաժեշտ է ամբողջովին թարմացնել, և եղբայրներն այդ ամենի համար ունեն ընդամենը մեկուկես ժամ։
«Հոլանդացին» ամբողջովին դուրս է գալիս վերահսկողությունից՝ հարձակվելով Երկրի տարբեր հատվածների՝ Բրազիլիայի, Մոսկվայի, Տոկիոյի վրա։ Ջեյքն ու Մաքսը պայմանավորվում են կազմակերպել ԱՄՆ-ի նախագահի՝ Էնդրյու Պալմայի առևանգումը, քանի որ հենց նրա բիոմետրիկ տվյալներն են հանդիսանում «Հոլանդացու» մուտքային կոդը։ Մաքսն իրենց նախագծում ներգրավում է իր ընկերուհուն՝ Սառա Ուիլսոնին, որ նախագահի պաշտպանության խմբի ներկայացուցիչն է։ Պարզվում է, որ հանցավորը պետական քարտուղար Լեոնարդ Դեքկոմն է։ Նա պլանավորում է մի շարք մասշտաբային կատակլիզմների միջոցով վերադարձնել ԱՄՆ-ի համաշխարհային գերիշխանությունը, որն իր կարծիքով կորսված էր։ Տիեզերական կայանի աշխատակիցներից մեկը՝ Դունկանը, ով ժամանակին աշխատում էր նրա համար, բեռնել է վիրուսը։ Մինչ այդ Դեքկոմը պլանավորում է հարձակվել նախագահի վրա։ Օռլանդոյում հերթական ընտրարշավի հերթական միջոցառման ժամանակ «Հոլանդացու» հարվածը ջնջում է քաղաքի մի ամբողջ թաղամաս։ Սակայն Մաքսին հաջողվում է դուրս հանել և փրկել նախագահին։ Վիրուսի պատճառով գործի է դրվում կայանի ինքնաոչնչացման մեխանիզմը։ Ջեյքին և Ուտեին հաջողվում է թարմացնել ամբողջ համակարգը և փրկվել արբանյակներից մեկում։ Ֆիլմի ավարտին եղբայրները պլանավորում են կառուցել նոր և ապահով կայան։


== Դերերում ==


== Արտադրություն ==
2013 թվականի հունվարի 9-ին Deadline.com-ը հայտնել է, որ Skydance Productions-ը ձեռք է բերել Դին Դևլինի և Պոլա Գույոյի ֆիլմ-աղետի սցենարը և Դևլինին նշանակել ֆիլմի ռեժիսոր։ 2014 թվականի ապրիլի 11-ին The Hollywood Reporter հայտնել է, որ գլխավոր դերը կատարելու է Ջերարդ Բաթլերը։ Նախաարտադրությունն սկսվել է 2014 թվականի հուլիսի 7-ին։ Օգոստոսի 15-ին հայտնի է դարձել, որ Ջիմ Սթարջեսը, Էնդի Գարսիան, Էբբի Կորնիշը և Էդ Հարիսը բանակցություններ են վարում ֆիլմում դերեր ստանալու վերաբերյալ։ Օգոստոսի 19-ին Ալեքսանդրա Մարիա Լարան միացել է դերասանական անձնակազմին և ֆիլմում հանդես է եկել որպես տիեզերական կայանի ղեկավար, ինչպես նաև որպես Բաթլերի հերոսի սիրային հետաքրքրություն, ով օգնում է նրան փրկել աշխարհը։ Սեպտեմբերի 26-ին հայտարարվել է, որ Քեթրին Վիննիկը մարմնավորելու է Օլիվիային՝ Բաթլերի հերոսի նախկին կնոջը և Հաննայի մորը։ Հոկտեմբերի 8-ին Էուխինիո Դերբեսը միացել է ֆիլմի դերասանական անձնակազմին։ Նոյեմբերի 18-ին հայտարարվել է, որ Սթերլինգ Ջերինսը ստացել է Հաննայի դերը։


=== Նկարահանումներ ===
Նկարահանումները սկսվել են 2014 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Նոր Օռլեանում և տևել են մինչև 2015 թվականի փետրվարի 10-ը։ 2014 թվականի նոյեմբերին և 2015 թվականի հունվարին նկարահանվել են տեսարանները NASA Michoud Assembly Facility-ում։
Սկզբնական շրջանում պլանավորվել է, որ կինոնկարը կթողարկվի 2016 թվականի հոկտեմբերին, հետո պրեմիերան տեղափոխել են 2017 թվականի հոկտեմբեր։ Ֆիլմն արտադրող անձնակազմն պրեմիերայի հետաձգման մասին չի տվել ոչ մի բացատրություն։ 2015 թվականի դեկտեմբերի փորձնական դիտումները ցույց տվեցին դիտորդների թույլ արձագանքներ, և SkyDance ղեկավարությունը որոշեց նշանակալիորեն բարելավել մեծաբյուջետ կինոնկարը։
Ֆիլմի վերանկարահանումները կատարվել են 2015 թվականի վերջին և 2016 թվականի սկզբին, ինչը նշանակալի հետք է թողել ընկերության բյուջեի վրա, որը ֆիլմի բարելավման համար հատկացրել է ևս $15 միլիոն։ Ըստ վերջին արձագանքների՝ կատարվել է սյուժեի զգալի փոփոխություն, և ֆիլմի բազում հերոսներ դուրս են մնացել սցենարից։


== Վարձույթ ==
Կլիմայական կատակլիզմների մասին ֆիլմ-աղետը դարձել է վարձույթի առաջատար Ռուսաստանում և ԱՊՀ-ի երկրներում։ Ցուցադրման առաջին օրերի ընթացքում՝ հոկտեմբերի 19-22-ին, կինոնկարը վաստակել է 294,3 միլիոն։


== Ծանոթագրություններ ==