armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ինգրիդ Թյուլին

Ինգրիդ Թյուրին (հունվարի 27, 1926(1926-01-27), Sollefteå, Վեսթերնորլանդ, Շվեդիա - հունվարի 7, 2004(2004-01-07), Ստոկհոլմ), շվեդ դերասանուհի, պրոդյուսեր, ռեժիսոր։


== Կենսագրություն ==
Ինգրիդ Թյուրինը ծնվել է 1929 թվականին, Սոլեֆտեոյում, Նաննա (ծննդյան անունը՝ Լարսոն) և Ադամ Թյուրինների ընտանիքում։ Դպրոցական տարիքից հաճախել է բալետի դասերի։ 1948 թվականին ընդունվել և 1950 թվականին ավարտել է Թագավորական դրամատիկական թատրոնին կից ("Dramaten") դպրոցը։
Արտիստական խառնվածքի, դերասանական խաղի ու վարպետության շնորհիվ Թյուլին մեծ հաջողության է արժանացել և հրավիրվել նկարահանվելու նաև դանիական, իտալական, ֆրանսիական և ամերիկյան ֆիլմերում։ Խաղացել է տարբեր թատրոններում։ Որպես դերասան և ռեժիսոր՝ 1960 թվականին հանդես է եկել Ստոկհոլմի Քաղաքային թատրոնում։ Առաջին անգամ նկարահանվել է 1948 թվականին «Քո այգու պտուղները» կինոժապավենում։ Թյուլինի դերակատարումներին կարելի է հանդիպել Ալեն Ռենեի «Պատերազմն ավարտված է» (1966), Ժան-Դանիել Սիմոնի «Ադելաիդա» (1970), Պիեռ Գրանիե-Դեֆերի «Վանդակը» (1975), Ջուլիանո Մոնտալդոյի «Անյեսը գնում է դեպի մահ» (1976), Ինգմար Բերգմանի «Կյանքի շեմին» (1958, այս ֆիլմում Սեսիլիի դերակատարման համար Կաննի 11-րդ փառատոնում Թյուլինն արժանացել է կանացի լավագույն դերակատարման համար մրցանակին), «Դեմքը» 1959), «Լռությունը» (1964), «Գայլի ժամը» (1967), «Ճիչ և շշնջյուններ» (1973) և այլ ֆիլմերում։ Ինգմար Բերգմանի «Մորու բացատը» (1957) կինոժապավենում Թյուլինը մարմնավորել է Մարիանայի դերը։
1979 թվականին Թյուլինն իր ուժերը փորձել է նաև ռեժիսորական բնագավառում և նկարահանել «Մեկ և մեկ» ֆիլմը։ Նա ֆրանս-շվեդական «Ձմեռային» (1967) կինոնկարի սցենարի հեղինակն ու գլխավոր դերակատարն է։ Թյուլինը նաև պրոդյուսեր է։ 1980 թվականին գլխավորել է Բեռլինի 30-րդ կինոփառատոնի ժյուրին։


== Լրացուցիչ գրականություն ==
Cowie, Peter (1970): Sweden 1. An Illustrated Guide... to the Work of the Leading Directors, Players, Technicians, and other Key Figures in Swedish Cinema, with Credits and Plot outlines to more than seventy important Films, and Index to 1,000 Titles,  A. Zwemmer Ltd., London
Cowie (1970): Sweden 2. A Comprehensive Assessment of the Themes, Trends, and Directors in Swedish Cinema, A. Zwemmer Ltd., London
Cowie (1977): Film in Sweden. Stars and Players, Tantivy Press, London (0-498-02013-4)


== Ծանոթագրություններ ==
Պոլյան

Պոլյան (ուկրաիներեն՝ Полянь), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլյան գյուղում բնակվում էր 466 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 274,12 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ախալցիխե (Ղազբեգի շրջան)

Ախալցիխե (վրաց.՝ ახალციხე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Ղազբեգի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ստեփանծմինդայից հեռու է 12 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 35 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուբնիկ (գյուղ, Գայսինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳուբնիկԳուբնիկ (ուկրաիներեն՝ Губник), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Գայսինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1400 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գուբնիկ գյուղում բնակվում էր 2 055 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6518 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 315,28 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(8412) 1996 TM6

(8412) 1996 TM6, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից Քսիլոնգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,382115 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,917 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8472 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1342,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268077 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,22° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8412) 1996 TM6 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Քուրանշե

Քուրանշե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սմագինո (գյուղ, Բուտուրլինսկի շրջան)

Սմագինո (ռուս.՝ Смагино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բուտուրլինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բուսկա

Բուսկա (իտալ․՝ Busca), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 9819 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 151 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 65 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12022։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։
Բուսկան սահմանակից է Բրոսասկո, Կարալիո, Կոստիլիոլե Սալուցո, Կունեո, Դրոներո, Մելլե, Սալուցո, Ռոքաբրունա, Ռոսանա, Տարանտասկա, Վենասկա, Վիլաֆալետո և Վիլար Սան Կոստանցո մունիցիպալիտետներին։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Լուիջի Գոնզագան։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0171 948611
Էլեկտրոնային փոստ։ comune.busca.cn@cert.legalmail.it
Պաշտոնական կայք։ http://www.comune.busca.cn.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայքը (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Սեն Դուլշար (կանտոն)

Սեն Դուլշար (ֆր.՝ Saint-Doulchard), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Կենտրոն շրջանում։ Շեր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բուրժ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 1999 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 14152 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1835 է։ Կանտոնում կա 3 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
(3589) Լոյոլա

(3589) Լոյոլա (անգլ.՝ Loyola), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի հունվարի 8-ին Ջո Վագների կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,245322 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8775 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6132 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1228,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292945 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,46° անկյուն։
Լոյոլա աստերոիդը պատկանում է Ամներիսի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(3589) Լոյոլա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բելայա (գյուղ, Լիպովեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲելայաԲելայա (ուկրաիներեն՝ Біла), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բելայա գյուղում բնակվում էր 308 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2328 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 132,3 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սորժա

Սորժա (ֆր.՝ Sorgeat), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Աքս լը Թերմ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ֆուա շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09298։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 96 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 61 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 45-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 16-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 73,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 71,4 %)։ 45 աշխատունակ բնակիչներից 44-ը աշխատում էին (24 տղամարդ և 20 կին), անաշխատանք էր 1-ը (տղամարդ)։ 16 անգործունակ մարդկանցից 5-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 7-ը թոշակառու, 4-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Սորժա» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-17-ին։ Վերցված է 2011-12-28 
«Սորժա» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-23
Նիկա Գոլց

Նիկա Գերգիևնա Գոլց (ռուս.՝ Ни́ка Гео́ргиевна Гольц, մարտի 10, 1925(1925-03-10), Մոսկվա, ԽՍՀՄ - նոյեմբերի 9, 2012(2012-11-09), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս նկարիչ։ Հայտնի է որպես գրքեր պատկերազարդող։ Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ։
Ճարտարապետության ակադեմիկոս, թատերական նկարիչ և գրաֆիկ Գեորգի Գոլցի դուստրը։


== Կենսագրություն ==
Նիկա Գոլցը ծնվել է 1925 թվականին, Մոսկվայում։ 1939-1942 թվականներին սովորել է Մոսկվայի միջնակարգ գեղարվեստական դպրոցում, 1943-1950 թվականներին՝ Մոսկվայի Սուրիկովի անվան գեղարվեստի ինստիտուտի մոնումենտալ արվեստի բաժնում (Ն. Մ. Չերնիշևի արվեստանոց)։ Սկզբում զբաղվել է որմնանկարչությամբ, սակայն Չերնիշևի արվեստանոցը փակվել է (1949 թվականին մի շարք այլ «ֆորմալիստների» հետ միասին հեռացվել է Մոսկվայի գեղարվեստական ինստիտուտից), և այդ ժանրում Նիկա Գոլցը կարողացել է իրեն դրսևորել հետագայում. նա հեղինակել է Մոսկվայի Ն. Ի. Սացի անվան պետական ակադեմիական մանկական երաժշտական թատրոնի որմնանկարները, այդ թվում՝ հոր՝ Գեորգի Գոլցի նախագծերով երկու պաննոներ։
1953 թվականից աշխատել է գրքային և հաստոցային գրաֆիկայի բնագավառում։ Նիկա Գոլցի նկարազարդ գրքերը հրատարակվել են «Детская литература», «Советский художник», «Советская Россия», «Русская книга», «Правда», «Художественная литература», «ЭКСМО-Пресс» հրատարակչական տների կողմից։ Հայտնի է հեքիաթների և ֆանտաստիկ աշխատանքների ձևավորմամբ (ժողովրդական բանահյուսություն, Էռնստ Հոֆմանի, Նիկոլայ Գոգոլի, Շառլ Պերոյի, Հանս Քրիստիան Անդերսենի, Վլադիմիր Օդոևսկու, Անտոնի Պոգորլսկու ստեղծագործություններ և այլն)։ Գոլցի այս ստեղծագործություններն արժանացել և արժանանում են քննադատների բարձր գնահատականին (ոմանք նույնիսկ Գոլցին անվանում են «հեքիաթների աշխարհի լավագույն պատկերազարդող»։


== Մահ ==
Մահացել է 2012  թվականին, Մոսկվայում։ Թաղված է Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։


== Ցուցահանդեսներ ==
Կանադա, Հնդկաստան, Դանիա (1964), Հարավսլավիա (1968), Բոլոնիայի բիենալե (Իտալիա, 1971), Իտալիայի բիենալե (1973), «Գիրք-75», Գրիմ եղբայրների ստեղծագործությունների պատկերազարդման ցուցահանդես Բեռլիում  (1985), Դանիա (Օրհուս, 1990, Վայլե, 1993) դանիացի նկարիչների հետ միասին։


== Պարգևներ ==
Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ (2000)՝ «արվեստի բնագավառում ծավալած գործունեության համար»
2006 թվականին պարգևատրվել է Մանկա-պատանեկան գրականության միջազգային խորհրդի Հ. Ք. Անդերսենի դիպլոմով «Անդերսենի լավագույն հեքիաթների մեծ գիրք» հավաքածուի պատկերազարդման համար


== Գրականություն ==
Московская энциклопедия. Том 1: Лица Москвы. Книга 6: А–Я. Дополнения. — М.: ОАО «Московские учебники», 2014.


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (328401-328500)

Աստերոիդների ցանկ (328301-328400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (328501-328600)
 Աստերոիդների ցանկ (328301-328400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (328501-328600)
Կարպովցի (այլ կիրառումներ)

Կարպովցի, կարող է վերաբերել՝

Կարպովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում
Կարպովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում
Կարպովցի - գյուղ, Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում
Գարբունա

Գարբունա, հրաբխային օբյեկտների խումբ, որոնք տեղակայված են Նոր Բրիտանիա կղզում, Պապուա Նոր Գվինեա։ Իրենից ներկայացնում է մի քանի ստրատոհրաբուխներից կազմված լեռնաշղթա. Կրումմեր (854 մ) (անգլ.՝ Krummel), Վելկեր (1005 մ) (անգլ.՝ Welcker), Գարբունա և մաար Նումունդո (անգլ.՝ Numundo): Կազմված են անդեզիտներից և դացիտներից։ Լեռնաշղթայի երկարությունը 7 կմ երկարություն է, որը ձգվում է հյուսիսից դեպի հարավ ուղղությամբ։ Հրաբխի լանջերը ծածկում են անձրևային անտառները։ Հրաբուխը քնած է եղել ավելի քան 1800 տարի և իր մասին զգացնել է տվել 2005 թվականին։ Դրանից առաջ ակտիվ է եղել սոլֆատարային, ֆումարոլ ակտիվությունը, գեյզերները, տաք ցեխի աղբյուրները։ 2005 թվականի հոկտեմբերի 16-ին տեղի ունեցավ հրաբխի ժայթքում, որն ընթացավ հզոր ստորգետնյա ցնցումներով և սպիտակ գոլորշու արտանետումներով [1]: Արդյունքում տուժել են մոտակա տնկարկներ, տեղական խմելու ջուրը դարձել է ոչ պիտանի օգտագործման համար։ Հողի տատանումները զգացվել են Կիմբե քազաքում։ Հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին ծխի գոլորշին, H2S  բարձրացան մի քանի մետր։ Տեղական ավիաընկերությունը Ռաբաուլի հրաբխային աստղադիտարանի սեյսմոլոգների կողմից նախազգուշացրեց, որ տարածքում թռիչքները անցանկալի են։ Դրանից հետո ձևավորվել են հորդառատ անձրևներ, որոնք սելավներ են առաջացրել հրաբխի արևմտյան ծայրում։ Աննշան հրաբխային ակտիվություն՝ գազերի և թույլ ցնցումների չափավոր արտանետումների տեսքով, տեղի է ունեցել 2006 թվականի հունվարի 1-15-ն ընկած ժամանակահատվածում։ 2008 թվականի մարտի 11-ին հրաբուխը հերթական անգամ իր մասին զգացնել տվեց մոխրի արտանետման, տրաքոցների տեսքով։ Մոխիրը բարձրացավ 1,6 կմ բարձրության վրա և ուղևորվեց հարավ-արևմուտք։ Ժայթքումի էպիկենտրոնը տեղակայված է հրաբխի լանջերին` հրաբխային բեկվածքների և ճաքերի տեսքով։ H2S-ի առկայությունը օդում զգացվել է Կիմբե քաղաքում։ Հրաբխային ակտիվությունը տեղի է ունեցել տարբեր ժամանակային ընդմիջումներով՝ մինչև 2008 թվականի հոկտեմբերի 10-ը։ Ներկայումս հրաբխային ակտիվությունը չի դրսևորվում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Гарбуна»։ Global Volcanism Program։ Smithsonian Institution 
Volcano Live — John Seach
Vulcanism.ru
Խոհարար (նկար)

Խոհարար (իտալերեն՝ Il cuoco), իտալացի նկարիչ Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի նկարը, որն ստեղծվել է 1570 թվականին։


== Համատեքստ ==
Ջուզեպպե Արչիմբոլդոյի վաղ կյանքի մասին շատ քիչ տեղեկություններ կան։ Իտալացի նկարիչների մեծամասնության նման, նա իր կարիերան սկսել է տարբեր վայրերում վիտրաժներ, որմնանկարներ և գոբելեններ ստեղծելու տարբեր պատվերներով, այդ թվում՝ Միլանում, Կոմոյում և Մոնցայում։ 1562 թվականին դարձել է Հռոմեական Սրբազան կայսրության կայսր Մաքսիմիլիան II-ի պաշտոնական դիմանկարիչը։ «Խոհարարը» կտավը Արչիմբոլդոյի նկարած կայսեր շրջապատի անդամների դիմանկարների շարքից է, որը ոճով համապատասխանում է «Իրավաբանի» և «Գրադարանավարի» նկարներին։ Խոհարարի դիմանկարը թվագրվում է մոտ 1570 թվականով։ Այդ ժամանակահատվածում Արչիմբոլդոն ստեղծեց մարդկանց մի շարք մարդաբանական դիմանկարներ՝ օգտագործելով տարբեր առարկաներ, որոնք կապ ունեն մարդու կյանքի կամ մասնագիտական ​​գործունեության հետ, ինչպիսիք են մրգերը, բանջարեղենը, ծաղիկները։


== Նկարագրություն ==
Նկարը նատյուրմորտ է, որն ստեղծվել է պարեյդոլիայի էֆեկտի օգտագործմամբ․ մարդը ձեռքերով բարձրացնում արծաթե ափսեի կափարիչը, որում տարբեր տեսակի տապակած մսեր են։ Սակայն պատկերը 180 աստիճանով շրջելու դեպքում պարզվում է, որ խոճկորը և նապաստակը դառնում են խոհարարի գլուխը, ճուտը՝ նրա քիթը, իսկ նրա աչքը՝ մարդու աչքը։


== Պատմություն ==
Ներկայումս նկարը գտնվում է Շվեդիայի ազգային թանգարանի հավաքածուում (Ստոկհոլմ)։


== Ծանոթագրությոններ ==


== Արհտաքին հղումներ ==
«Խոհարար», Շվեդիայի ազգային թանգարան
Թողլուո

Թողլուո, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն
Զիկեևո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶիկեևոԶիկեևո (ռուս.՝ Зикеево), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆալաֆել

Ֆալաֆել (արաբ․՝ فلافل‎‎  ( )), արաբական կերակրատեսակ, տապակված գնդեր՝ պատրաստված սիսեռով։ Տարածված է հատկապես Հունաստանում, Եգիպտոսում, Սիրիայում Իրաքում, Սաուդյան Արաբիայում և այլն։
Ֆալաֆելը ղպտիերեն բառ է (Φα Λα Φελ), որը նշանակում է «շատ լոբիներ»։


== Պատմություն ==
Ֆալաֆելի ծագումն անհայտ է։ Կա մի ընդհանուր տեսություն, որ առաջին անգամ ֆալաֆել պատրաստել են ղպտիները՝ որպես մսին փոխարինող ուտեստ պահքի ժամանակ։ Քանի որ Ալեքսանդրիան նավահանգստային քաղաք է, հնարավոր է եղել ուտեստը տեղափոխել Մերձավորարևելյան այլ երկրներ։ Ավելի ուշ նաև Լևանտ երկրներ։


=== Մերձավոր Արևելք ===
Մերձավոր Արևելքում ֆալաֆելը դարձել է արագ սնունդ։ Ռամադանի ընթացքում ֆալաֆելը կազմել է իֆտարի մաս։ Ֆալաֆելը այնքան տարածված էր որոշ երկրներում, որ ՄաքԴոնալդսի փոխարեն անվանում էին "McFalafel"։ Մեր ժամանակներում ֆալաֆելը համարվում է ազգային ուտեստ Եգիպտոսում, Պաղեստինում և Իսրայելում։


=== Հյուսիսային Ամերիկա ===
Հյուսիսային Ամերիկայում մինչև 1970-ականները ֆալաֆել կար միայն հրեական թաղամասերում և ռեստորաններում։ Այսօր ուտեստը տարածված է ողջ Հյուսիսային Ամերիկայի բազմաթիվ քաղաքներում։


== Սննդային արժեքը 100 գ ==

Էներգետիկ արժեքը 333 կկալ
ածխաջրեր 31,84 գ
ճարպեր 17.80 գ
Կալցիում (5%) 54 մգ
Երկաթ (26%) 3.42 մգ
Մագնեզիում (23%), 82 մգ
Մանգան (33%) 0.691 մգ
Ֆոսֆոր (27%) 192 մգ
Կալիում (12%) 585 մգ
Նատրիում (20%) 294 մգ
Ցինկ (16%) 1.50 մգ


== Արտաքին հղումներ ==
Պատրաստենք միասին. Ջեռեփուկ ֆալաֆել
Բաղադրատոմս-Ֆալաֆել
Դոբրոտովո (գյուղ, Կրոլևեցի շրջան)

Դոբրոտովո (ուկրաիներեն՝ Добротове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դոբրոտովո գյուղում բնակվում էր 736 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռևեզեն

Ռևեզեն (ռուս.՝ Ревезень), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պերևոզսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անյա

Անյա (իտալերեն՝ Agna), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3157 մարդ, իսկ բնակչության միջին խտությունը կազմում է 175 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 35021։ Հեռախոսային կոդ՝ 00049։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանը Սան Լորենցոն է (իտալերեն՝  San Lorenzo)։


== Ծանոթագրություններ ==
Զուգդիդի դրամատիկական թատրոն

Շալվա Դադիանու անվան Զուգդիդի դրամատիկական թատրոն (վրաց.՝ ზუგდიდის დრამატული თეატრი), դրամատիկական թատրոն, որը գտնվում է Վրաստանի Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթի մարզի Զուգդիդ քաղաքում։
Համարվում է Վրաստանի կարևորագույն թատրոններից մեկը և իր տեսակով միակը Զուգդիդում։ Զուգդիդի դրամատիկական թատրոնը կրում է գրող, դրամատուրգ, թատերական գործիչ, ՎԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Շալվա Դադիանիի անունը։


== Պատմություն ==
Զուգդիդի թատրոնում առաջին ներկայացումները բեմադրվել են 1869 թվականին։ Թատրոնը վերստին բացվել է 1907-1908 թվականներին՝ Վրաստանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության աջակցությամբ։
1908 թվականին Զուգդիդ ժամանեցին առաջին մասնագիտացված թատերախմբերը մայրաքաղաք Թբիլիսիից։ Թատերական ներկայացումներից բացի այստեղ անցկացվում են նաև մշակութային երեկոներ։


== Գրականություն ==
გაბისონია გ., ბარამია ა., ზუგდიდის თეატრი, თბ., 1969
გოგოლაშვილი მ., ქსე, ტ. 4, გვ. 541, თბ., 1979
Կազիմիր I

Կազիմիր I Վերականգնող (լեհ.՝ Kazimierz I Odnowiciel, հուլիսի 25, 1016, Կրակով, Լեհաստանի թագավորություն - մարտի 19, 1058 կամ 1058, Պոզնան), իշխան 1034 թվականից։ Պյաստների դինաստիայից։ Վարել է լեհական հողերի միավորման քաղաքականություն։ Կիևյան Ռուսիայի դաշնակցությամբ վերադարձրել է Մազովիան (1047 թ.), 1054 թվականին՝ ձեռք բերել Սիլեզիան։ Նպաստել է լեհ եկեղեցական հիերարխիայի ինքնուրույնության (անկախ գերմանականից) ամրապնդմանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կամինսկոե (այլ կիրառումներ)

Կամինսկոե, կարող է վերաբերել՝

Կամինսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում
Կամինսկոե - գյուղ, Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեռնևցիի շրջանում
Չարլզ Հոմեր Հասքինս

Չարլզ Հոմեր Հասքինս (անգլ.՝ Charles Homer Haskins, դեկտեմբերի 21, 1870(1870-12-21), Մեդվիլ, Փենսիլվանիա, ԱՄՆ - մայիսի 14, 1937(1937-05-14), Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս, ԱՄՆ),  Օսլոյի համալսարանի պրոֆեսոր-միջնադարագետ, ով ԱՄՆ-ում այդ ոլորտի գիտական ուսումնասիրությամբ զբաղված առաջին մարդն է։ Եղել է ԱՄՆ-ի նախագահ Վուդրո Վիլսոնի խորդարանականը, որի հետ մասնակցել է 1919 թվականին Փարիզի խաղաղության կոնֆերանսին։ Նրա ամենահայտնի աշխատանքը «Տասներկուերորդ դարի վերածնունդը» (անգլ.՝ The Renaissance of the Twelfth Century) աշխատությունն է (1927): 1902 թվականից եղել է Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր և դեկան։


== Կենսագրություն ==
Չարլզ Հասքինսը 16 տարեկանում ավարտել է Ջոնս Հոփքինսի համալսարանը, սովորել է նաև Փարիզում և Բեռլինում։ 1890 թվականին իր մայր բուհում ստացել է փիլիսոփայության և պատմության դոկտորի կոչում։ Նույն տարվանից սկսած դասավանդել է Վիսկոնսինի համալսարանում, 1892 թվականից եղել է համալսարանի պրոֆեսոր, իսկ 1892-1902 թվականներին` Եվրոպայի պատմության ամբիոնի վարիչը։ 1902 թվականից սկսել է դասախոսել Հարվարդի համալսարանում, որտեղ դասավանդել է մինչև 1931 թվականը։ 1920-26 թվականներին եղել է Գիտական ընկերությունների ամերիկյան խորհրդի առաջին նախագահ։ 1922 թվականին դարձել է Ամերիկայի պատմաբանների ասոցիացիայի նախագահ։
Հասքինսը հիմնականում զբաղվել է միջնադարյան համալսարանների և կառավարությունների ուսումնասիրությամբ։
Նրա ամենահայտնի ուսանողը Ջոզեֆ Սթրեյերն է։
Նրա որդին նույնպես դարձել է պրոֆեսոր։
1940 թվականից ի վեր Միջնադարի ամերիկյան ակադեմիան շնորհում է նրա անվան մեդալ։ 1982 թվականին հիմնադրվել է նրա անունը կրող ընկերակցություն։
Ըստ ռուս գիտնական Պավել Ուվարովի, Հասքինսն «այն մարդն է, ով ԱՄՆ-ում սեր է սերմանել եվրոպական միջնադարի հանդեպ»։


== Գիտական աշխատանքներ ==


=== Մենագրություններ ===
The Yazoo Land Companies. New York: The Knickerbocker Press, 1891.
A History of Higher Education in Pennsylvania. Washington: Government Printing Office, 1902 (with William I. Hull).
The Normans in European History. Boston: Houghton, Mifflin Company, 1915.
Norman Institutions. Harvard University Press, 1918.
Some Problems of the Peace Conference. Harvard University Press, 1920 (with Robert Howard Lord).
The Rise of Universities. New York: Henry Holt and Company, 1923.
Studies in the History of Mediæval Science. Harvard University Press, 1924.
The Renaissance of the Twelfth Century. Harvard University Press, 1927.
Studies in Mediaeval Culture. New York: Frederick Ungar Publishing Co., 1958 (1st Pub. 1929).


=== Հոդվածներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Charles-Homer-Haskins // Encyclopaedia Britannica
Charles H. Haskins Biography // American Historical Association
Հոդ (քերականություն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հոդ (այլ կիրառումներ)Հոդ, սպասարկու բառ կամ մասնիկ, որը դրվելով գոյականի վրա, արտահայտում է որոշյալի կամ անորոշի, սեռի, թվի, հոլովի և մի շարք այլ քերականական կարգեր։ Հոդի գործածությունը բնորոշ է գերմանական, ռոմանական լեզուներին, ինչպես նաև հունարենի, հայերենի, հունգարերենի և այլն։ Արդի հայերենում առկայացման (տարորոշման) կարգը ձևավորվում է ը (ն), ս, դ հոդերի միջոցով։ Սրանք դրվելով գոյականի և գոյականաբար գործածված այլ բառերի վրա, ցույց են տալիս որոշյալություն, ստացականություն, դիմորոշություն և ցուցականություն։ Առանձնացվում է նաև մի անորոշ հոդ (մի գիրք)։ Հոդերը լինում են նախադաս (դրվում են գոյականից առաջ) և ետադաս (դրվում են գոյականից հետո)։ Ինդոնեզյան լեզուներում կա հոդի տեսակ, որն անվանվում է ազգակցական հոդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սոսնովկա (Տոմի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սոսնովկա (այլ կիրառումներ)Սոսնովկա  (ռուս.՝ Сосновка ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետի երկարությունը 94 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Հոկտեմբերի 16

Հոկտեմբերի 16, տարվա 289-րդ (նահանջ տարիներին՝ 290-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 76 օր։


== Դեպքեր ==
1840 - Նոր Զելանդիան հայտարարվում է Մեծ Բրիտանիայի գաղութ
1923 - Լոս Անջելեսում հիմնադրվում է «Ուոլթ Դիսնեյ» ընկերությունը
1978 - Lեհ Կարոլ Վոյտիլան Հովհաննես Պողոս II անունով ընտրվում է Հռոմի 264-րդ պապ
1991 - Լևոն Տեր-Պետրոսյանն ընտրվում է Հայաստանի առաջին նախագահ


== Ծնունդներ ==
1841 - Իտո Հիրոբումի Ճապոնիայի առաջին և քառակի վարչապետը (մ. 1909)
1854՝
Կարլ Կաուցկի Karl Kautsky չեխ-գերմանացի լրագրող և փիլիսոփա, մարքսիզմի տեսաբան (մ. 1938)

Օսկար Ուայլդ Oscar Wilde իրլանդացի գրող և բանաստեղծ (մ. 1900)
1863 - Ջոզեֆ Օսթին Չեմբեռլեն Austen Chamberlain բրիտանացի քաղաքական գործիչ (մ. 1937)
1886՝
Արմին Վեգներ Armin Theophil Wegner գերմանացի լրագրող և իրավագետ (մ. 1978)
Դավիդ Բեն-Գուրիոն דָּוִד בֶּן-גּוּרִיּוֹ‎ Իսրայելի հիմնադիր և առաջին վարչապետ (մ. 1973)
1906 - Ամինե Ավդալ Emînê Evdal հայաստանցի քուրդ գրող (մ. 1964)
1908 - Էնվեր Խոջա Enver Hoxha Ալբանիայի կոմունիստ առաջնորդ 1944-1985 թթ.
1925 - Անժելա Լենսբերի Angela Lansbury բրիտանա-ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի
1926 - Զարեհ Խրախունի, հայ բանաստեղծ
1936 - Էդուարդ Սարգսյան, ճարտարապետ
1939 - Ամարո Ամանսիո Վարելա Amancio Amaro Varela ֆուտբոլիստ
1948 - Գագիկ Գյուրջյան, հայ ճարտարապետ
1953 - Պաուլո Ռոբերտո Ֆալկաո Paulo Roberto Falcão բրազիլացի ֆուտբոլիստ
1958 - Թիմ Ռոբինս Tim Robbins ամերիկացի դերասան, ռեժիսոր և պրոդյուսեր
1962 - Դմիտրի Խվորոստովսկի, ռուս օպերային բարիտոն երգիչ
1962 - Աշոտ Ադամյան (բժիշկ), վնասվածքաբան-օրթոպեդ
1968 - Իլյա Լագուտենկո, ռուս րոք-երաժիշտ
1970 - Գագիկ Սիրավյան, նկարիչ
1982 - Ամարի Սթադոմայեր Amar'e Carsares Stodemire ամերիկացի բասկետբոլիստ
1984 - Շեյն Ուորդ, անգլիացի երգիչ և դերասան
1990 - Յոհաննա Գվյուդրուն Յոունսդոտտիր, իսլանդացի երգչուհի


== Մահեր ==
1553՝ գերմանացի նկարիչ Լուկաս Կրանախ Ավագ (* 1472 թ.)
1793՝ Ֆրանսիայի թագուհի Մարի Անտուանետ (* 1755 թ.)
1946 - Նյուրնբերգի դատավարությամբ մահապատժի ենթարկվածներ՝
Վիլհելմ Կեյտել, նացիստական շտաբի պետ
1987՝ ամերիկացի հրեա ծագումով ջութակահար Յաշա Հայֆեց (* 1901 թ.)
2003՝ կինոյի և թատրոնի դերասան Սերգեյ Իսրայելյան (* 1937 թ.)


== Տոներ ==
Պարենի համաշխարհային օր
Մամուլի օր՝
Հայաստան
Հովհաննես Պողոս II-ի օր՝
Լեհաստան
Նովոսիբիրսկի մարզ

Նովոսիբիրսկի մարզ (ռուս.՝ Новосибирская область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Նովոսիբիրսկ քաղաքը։
Սահմանակից է Ռուսաստանի Տոմսկի, Օմսկի և Կեմերովոյի մարզերի, Ալթայի երկրամասի, ինչպես նաև Ղազախստանի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նովոսիբիրսկի մարզի պաշտոնական կայք Archived 2015-11-06 at the Wayback Machine.
Իսաբել Ռոդրիգես

Իսաբել Ռոդրիգես հայտնի է նաև որպես Իսաբել Ռոդրիգո, իսպանացի բուժքույր, հետազոտող, 16-րդ դարի բժիշկ։ 16 -րդ դարի ռազմական բժշկության առաջավոր դեմք։ 


== Կենսագրություն ==
Իսաբելը մասնակցել է Էռնան Կորտեսի Մեքսիկա կատարած արշավանքին։ Ծնվել է Իսպանիայում, ծննդյան և մահվան տարեթվերը հայտնի չեն։ Արշավանքների ժամանակ ուղեկիցները նրան "Մատրոն"  էին անվանում։ Նրա անունը հիշատակվում է  Ֆրանցիսկո Սերվանտես դե Սալազարի և Բեռնալ Դյազ դել Կաստիլոյի գրություններում։ Նրա ամուսինը Միգել Ռոդրիգես դե Գվադալուպեն էր, ում մասին քիչ բան է հայտնի։ 1521 թվականին միացել է Կոտրեսի արշավախմբին։
Իզաբելը պատասխանատու էր արշավախմբի բժշկական մասի համար։ Նա նպատակ ուներ ստեղծելու բուժքույրերի կայացած խումբ, որը հետևողականորեն ուղեկցելու էր զինվորներին։ Նա վերապատրաստեց և համակարգեց երիտասարդ կանանց, ինչպես Իսպանիայից, այնպես էլ դաշնակից հայրենի երկրներից, որոնք ցանկացան մասնակցել պատերազմի ընթացքում առաջին օգնություն ցուցաբերելու բուժաշխատանքներին։ Հնարավոր է, որ նա անհրաժեշտության դեպքում  գործել է նաև որպես  զինվորական, ինչպես որ նրա ենթակայության տակ գտնվող մի շարք կանայք։
Նրա հրամանատարության տակ էին գտնվում Բեատրիս դե Պալասիոսը և Խուանա Մանսիլան։ Հավանական է, որ Իսաբելը ստանձնել էր  կառավարման այլ պարտականություններ ՝ կապված բնակավայրերի կամ սննդի դասակարգման հետ և ստանձնել կառավարման այլ պարտականություններ։
Նրա բուժման ունակությունն այնքան առանձնահատուկ էր, որ գործընկերները նրան շնորհալի էին համարում։ Երբ նվաճումն ավարտվեց և դրանից հետո նրա մի քանի ուղեկիցներ և նախկին հիվանդներ հանդես եկան որպես վկա, իսպանական թագը նրան շնորհեց «Պատվավոր դոկտորի» կոչում, մասնագիտություն, որը ժամանակին վերապահված էր միայն տղամարդկանց,
Ծառայության լարված կյանքից հետո նա բնակություն հաստատեց Տակուբայա քաղաքում, որտեղ նա անցավ վաստակած հանգստի, չնայած  շարունակեց բժշկությամբ զբաղվել տեղի  համայնքում։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Վարձու մարդասպան Ջոն

«Վարձու մարդասպան Ջոն» (անգլ.՝ Killer Joe) ռեժիսոր Ուիլյամ Ֆրիդկինի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Մեթյու Մակքոնահին, Էմիլ Հիրշը, Ջունո Թեմպլը, Թոմաս Հեյդեն Չյորչը, Ջինա Գերշոնը, Մարկ Մակոլեյը, Գրեյլեն Բրայանտ Բենքսը, Քերոլ Սաթոնը, Դենի Էփերը, Ջեֆ Գալպինը։
Ֆիլմը պատմում է եղբոր և քրոջ մասին, որոնք որոշում են սպանել իրենց մորը, որպեսզի տիրանան ապահովագրական ընկերության կողմից տրվող փողերին։ Դրա համար նրանք վարձում են Ջո Կուպերին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վարձու մարդասպան Ջոն(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Վարձու մարդասպան Ջոն»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Սմետանինո (այլ կիրառումներ)

Սմետանինո, կարող է վերաբերել՝

Սմետանինո - գյուղ Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Սանչուրսկի շրջանի կազմում։
Սմետանինո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
(2533) Ֆեխտիգ

(2533) Ֆեխտիգ (անգլ.՝ Fechtig), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1905 թվականի նոյեմբերի 3-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,101772 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5927 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6108 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1995,32 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,180422 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,57° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2533) Ֆեխտիգ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մերսեր շրջան (Նյու Ջերսի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մերսեր շրջան (այլ կիրառումներ)Մերսեր շրջան (անգլ.՝ Mercer County), ԱՄՆ Նյու Ջերսի նահանգի 21 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 585 կմ² է, բնակչությունը՝ 366.513 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թրենթոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1838 թ.։
Գումարտակ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գումարտակ (այլ կիրառումներ)Գումարտակ, զորքի ստորաբաժանում, որը բաղկացած է մի քանի վաշտից։
Գումարտակը զինվորական միավոր է ։ «Գումարտակի» թվակազմը կախված է ազգային/պետական և տիպային յուրահատկություններից։ Սովորաբար գումարտակը բաղկացած է 300-800 (երբեմն՝ 1000-1200) զինվորներից և բաժանված է մի շարք վաշտերի։ Գումարտակի հրամանատար սովորաբար կարող է լինել լեյտենանտից մինչև գնդապետ։ Որոշ երկրներում «գումարտակ» բառակապակցությունն առնչվում է հետևակի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==

«Вооруженные силы зарубежных стран».
Գրիգորովկա (գյուղ, Բրատսկոեի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳրիգորովկաԳրիգորովկա (ուկրաիներեն՝ Григорівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բրատսկոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1935 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գրիգորովկա գյուղում բնակվում էր 493 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2145 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սոկրատ Կարա

Սոկրատ Սեթի Կարա (Կարա-Դեմուր) (իսկական ազգանունը՝ Վարդանյան, դեկտեմբերի 31, 1911(1911-12-31), Կարս, Կարսի մարզ, Կովկասյան երկրամաս, Ռուսական կայսրություն - հունվարի 9, 1977(1977-01-09), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային ժամանակաշրջանի հայ գրող, կինոդրամատուրգ։ ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատող (1974 թվական), ԽՄԿԿ անդամ 1934 թվականից։


== Կենսագրություն ==
1928 թ. ավարտել է Թբիլիսիի հայկական մանկավարժական ուսումնարանը, ապա տեղափոխվել Լենինգրադ, աշխատել «Սմենա» և «Լենինգրադսկայա պրավդա», ռազմաճակատի՝ «Նա ստրաժե Ռոդինի» թերթերում և «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում։
Գրել է «Ա. Բորիսով», «Կ. Վառլամով», «Բարձր հետքեր» գրքերը, «Մեծ ընտանիք» (ըստ Վ. Կոչետովի «Ժուրբինները» վեպի), «Ստեպան Կոլչուգին», «Ձմռան առավոտ» կինոսցենարները։


== Ծանոթագրություններ ==
Նաբիբեյլի

Նաբիբեյլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 295 հայ բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էսուա

Էսուա (ֆր.՝ Essoyes), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 745 մարդ, բնակչության խտությունը` 20.94 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 35.57 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 185 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 105 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 450 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 331-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 119։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,6 %։ 331 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 295 անձ (161 տղամարդ և 134 կին)։ Գործազուրկ են եղել 36 անձ (18 տղամարդ և 18 կին)։ 119 անաշխատունակներից 26-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 38-ը` թոշակառուներ, իսկ 55-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Օբ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Արամ Արամյան

Արամ Արամյան (Աշոտ, Թաթուլ) (1870, Կարին, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1899, Կարին, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ՀՅԴ կուսակցության անդամ ով առավել հայտնի է ազատագրական շարժման գործիչ Խաչատուր Կերեքցյանի սպանությամբ։


== Կենսագրություն ==
Թաթուլը (Աշոտ, Արամ Արամյան) ծնվել է 1870 թվականին Կարինում (Էրզրում)։ Հովասափյան ընտանիքի զավակ։ Ուսանել է Կարինի Արծնյան, ապա՝ Սանասարյան վարժարաններում։ Եղել է Կարինի առաջնորդարանի քարտուղար։ 1888-1889 թվականներինԹիֆլիսում մտել է հեղափոխական խմբակ, ապա կազմել 10-15 հոգուց բաղկացած խումբ և հայդուկային գործունեություն ծավալել Օլթիի շրջանում։ 1891 թվականին անդամագրվել է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցությանը։ Նույն թվականին Կարինում գաղափարական տարաձայնությունների պատճառով անարդարացիորեն ահաբեկել է «Պաշտպան հայրենյաց» կազմակերպության հիմնադիր–անդամ Խաչատուր Կերեկցյանին։ 1895–1896 թվականներին գործակցել է Հրայր–Դժոխքի (Արմենակ Ղազարյան) հետ` գործունեություն ծավալելով Կարսում, Բասենում, Կարինում։ Կարսում մասնակցել է ՀՅԴ մարտական և զինատար խմբերի կազմավորման, զինման և Արևմտյան Հայաստան առաքման աշխատանքներին։ 1896 թվականի հուլիսի 2–ին Բասենի Քյոփրիքյոյ գյուղում մատնությամբ ձերբակալվել է։ 1897 թվականին փոխադրվել է Էրզրումի բանտ։ Թաթուլը բանտից գաղտնի կապեր է հաստատել Կարինի և Տարոնի ՀՅԴ գործիչների հետ։ 1899 թվականի օգոստոսի 9–ին (ն. տ. օգոստոսի 21-ին) Թաթուլը թուրքական դատարանի վճռով կախաղան է բարձրացվել` Խաչատուր Կերեկցյանին սպանելու մեղադրանքով։ Նրա վերջին խոսքերը լինում են. «Կեցցե հեղափոխությունը, կեցցե հայոց ազատությունը…»։ Թաթուլին է նվիրված «Քաջ Արամ» երգը։ Թաթուլը պաշտպանել է անհատական ահաբեկչության գաղափարը։


== Գրականություն ==
Արամայիս Ազնաւուրեանի յուշերը, գրի առաւ` Ե. Հայրապետեան, «Հայրենիք» ամսագիր, Բոստոն, 1937, թիւ 12, էջ 126–133:
Դիւան Հ. Յ. Դաշնակցութեան, հատ. 1, խմբ. Սիմոն Վրացեան, Պոսթըն, 1934, 395 էջ։
Դիւան Հ. Յ. Դաշնակցութեան, հատ. 2, խմբ. Սիմոն Վրացեան, Պոսթըն, 1938, 464 էջ։
Լազեան Գաբրիէլ «Դէմքեր հայ ազատագրական շարժումէն», Գահիրէ, 1949, 397 էջ։
Հայկական հարց հանրագիտարան, Երևան, 1996, էջ 52։
Նիւթեր Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութեան համար, խմբ. Հր. Տասնապետեանի, Բ. հատ., բ. տպ., Պէյրութ, 1985, 395 էջ։
Սեւեան Ռուբէն «Հ. Յ. Դաշնակցութեան առաջին գործիչներն ու հերոսները», «Հայրենիք» ամսագիր, Բոստոն, 1937, թիւ 9, էջ 107–108:


== Ծանոթագրություններ ==
Պոկրովկա (գյուղ, Չիստոօզյորնի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոկրովկաՊոկրովկա (ռուս.՝ Покровка), գյուղ Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Չիստոօզյորնի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 1996 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 306 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կազմինկա (Բելոկալիտվինսկի շրջան)

Կազմինկա (ռուս.՝ Казьминка), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Մտնում է Գրուշևո-Դուբովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բելայա Կալիտվա քաղաքից գտնվում է 45 կմ հեռավորության վրա։
Մեգան Օրի

Մեգան Օրի (անգլ.՝ Meghan Ory , օգոստոսի 20, 1982(1982-08-20), Վիկտորիա, Բրիտանական Կոլումբիա, Կանադա), կանադացի դերասանուհի։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Մի անգամ հեքիաթում», «Գերբնականները», «Մութ հրեշտակ» սերիալներից։ «Մի անգամ հեքիաթում» ֆենտեզի սերիալում նա մարմնավորել է Կարմիր գլխարկին։


== Հատընտիր ֆիլմագրություն ==
2008 - Շիկահերը/Blonde and Blonder (Քիտ)
2009 - Խավար տուն/Dark House (Քլեր Թոմփսոն)
2011 - Գերբնականը (հեռուստասերիալ)/Supernatural (Սալլի, "Adventures in Babysitting" դրվագում)
2011-2015 - Մի անգամ հեքիաթում (հեռուստասերիալ)/Once Upon a Time|Կարմիր գլխարկ / Ռուբի Լուկաս
2016 - Չեսեփիքի ափերին (հեռուստասերիալ)/Chesapeake Shores (Էբբի Օ՞Բրայան)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Meghan Ory Internet Movie Database կայքում
Մ.թ.ա. 500


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Խլեբնոե (գյուղ, Լոզովայայի քաղաքային խորհուրդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԽլեբնոեԽլեբնոե (ուկրաիներեն՝ Хлібне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի քաղաքային խորհուրդում։ Հիմնադրվել է 1927 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Խլեբնոե գյուղում բնակվում էր 366 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,81 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 451,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լա Լիգա 1954-55

Լա Լիգա 1954-1955 թվականների հերթական 24-րդ մրցաշրջանը, որը սկսվել է 1954 թվականի սեպտեմբերի 12-ին և ավարտվել 1955 թվականի ապրիլի 10-ին։ Մրցաշրջանի արդյունքում հաղթել է Ռեալ Մադրիդը, ինչը նրա չորրորդ չեմպիոնությունն էր։


=== Ակումբներ և տեղագրություն ===


== Մրցաշարային աղյուսակ ==
(Չ) = Չեմպիոն, (Տ) = Տեղափոխվել է


=== Լավագույն ռմբարկուներ ===


== Արտաքին հղումներ ==
LFP վեբկայք
Bangtan Boys խմբի տեսագրություն

Bangtan Boys խմբի տեսագրություն,  էջ, որտեղ ներկայացված է հարավկորեական BTS բոյ բենդի պաշտոնական տեսանյութերի ցանկը։ Big Hit Entertainment-ի ղեկավարության ներքո յոթ մասնակիցներից բաղկացած խումբը իր առաջնաելույթը կատարել է 2013 թվականին։ Խմբի տեսագրությունը ներառում է պաշտոնական տեսահոլովակներ (ինչպես ճապոներեն, այնպես էլ կորեերեն) և պարային տարբերակներ։


== Պաշտոնական տեսահոլովակներ ==


=== Կորեերեն ===


=== Ճապոներեն ===


==== Մասնակիցների անհատական տեսահոլովակներ ====


==== Թրեյլերներ և մինի ֆիլմեր ====


== Պարային տարբերակներ ==


== Ծանոթագրություններ ==
Արա Գարագաշյան

Արա Արմենակի Գարագաշյան (հունիս 1902, Կարին, Էրզրումի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - մարտի 12, 1969(1969-03-12), Իվանո-Ֆրանկովսկ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային բժիշկ-գիտնական, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1959), պրոֆեսոր (1961)։ Անդրկարպատյան տարածաշրջանում խպիպի էնդեմիկ հիվանդության դեմ պայքարի կազմակերպիչ և մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1902 թվականին, Էրզրումում։ 1927 թվականին ավարտել է Խարկովի բժշկական ինստիտուտը և աշխատել որպես բժիշկ։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, եղել  ռազմադաշտային հոսպիտալի պետ։ 1951 թվականից ղեկավարել է սոցիալական հիգիենայի և առողջության պահպանման ամբիոնը, միաժամանակ, 1961 թվականից եղել է Ստանիսլավսկու, հետագայում՝ Իվանո-Ֆրանկովսկի բժշկական ինստիտուտի գիտական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր։


== Գիտական գործունեություն ==
Ուսումնասիրել է բնակչության սոցիալական և հիգիենիկ առողջության խնդիրները։ Առողջության պահպանության նպատակով պրակտիկայում ներդրել է ռադիոնուկլիդների միջոցով խպիպի ախտորոշման և բուժման մեթոդը։


== Ընտրված հրատարակություններ ==
Установление клинических форм заболеваний щитовидной железы методом индикации радиоактивным йодом // Проблемы эндокринологии и гормонотерапии. 1955. № 4;
Применение радиоактивных изотопов для определения функционального состояния щитовидной железы // ВД. 1955. № 8;
Сдвиги в уровне поражённости зобной эндемии в Прикарпатье // Зобная болезнь. Т. 2. К., 1959.


== Գրականություն ==
Гарагашян Ара Арменакович (до 100-річчя з дня народження) / В.І. Боцюрко // Ендокринологія. - 2002. - № 2. - С. 303


== Ծանոթագրություններ ==
Ուլուբախ

Ուլուբախ, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում։
Գյուղում կային հնություններ, որոնք վերագրվում էին Սեբաստոպոլիս քաղաքին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆենոտիպ

Ֆենոտիպ (հուն․՝ φαίυω - պարզել, հայտնաբերել և տիպ), օրգանիզմի անհատական զարգացման պրոցեսում ձևավավորված արտաքին հատկությունների և հատկանիշների ամբողջություն։
«Ֆենոտիպ» տերմինն առաջարկել է դանիացի գենետիկ Վիլհելմ Յոհանսենը 1909 թվականին, ի տարբերուրություն գենոտիպ և գեներ հասկացությունների։ Հաճախ ֆենոտիպ տերմինն օգտագործվում է նեղ իմաստով՝ նշելու համար որևէ կոնկրետ գենի փոփոխության հետևանքն օրգանիզմում։ Ֆենոտիպը կախված է գենոտիպից, ձևավորվում է նրա և շրջապատող միջավայրի փոխազդեցության պրոցեսում՝ օնտոգենեզի ընթացքում։ Իր հերթին ֆենոտիպը կարող է ազդել գենոտիպի վրա․ օրինակ, ԴՆԹ-ի սինթեզը և մոդիֆիկացիաները վերահսկող ֆերմենտային համակարգերի գործունեության հետևանքով կարող են առաջանալ գեների կառուցվածքի կամ կարգավորման մեխանիզմների փոփոխություններ։ Ուստի, գենոտիպը և ֆենոտիպը գտնվում են դիալեկտիկական փոխկապակցության մեջ։
Ֆեների շարքում առաջնային դեր ունի որոշակի ՌՆԹ-ների (Նուկլեինաթթուներ) և պոլիպեպտիդների մոլեկուլների առկայությունը, նրանք գեների գործունեության անմիջական արգասիքներն են, ընդ որում յուրաքանչյուր այդպիսի մոլեկուլի գոյությունը հետևանք է մեկ գենի աշխատանքի։ Քանի որ պոլիպեպտիդները բջջի կարևորագույն տարրերի՝ սպիտակուցների, այդ թվում՝ ֆերմենտների, հիմնական (հաճախ՝ միակ) բաղադրամասերն են, ապա նրանք վերջին հաշվով պայմանավորում են մնացած բոլոր ֆեների ձևավորումը։
Հայտնի են մի շարք օրգանիզմների (բակտերիաներ, դրոզոֆիլ, մարդ և այլն) շատ ֆեների ձևավորման մեխանիզմները, սակայն դրանք ֆենոտիպի աննշան մասն են կազմում։ Ֆենոտիպի գոյացման մեխանիզմների պարզաբանումն ունի կարևոր տեսական և գործնական նշանակություն։
Խափանման միջոց

Խափանման միջոցներ, հարկադրանքի միջոցներ, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ՝ քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով։ Սովորաբար խափանման միջոցները սահմանվում են որպեսզի կանխվեն հետաքննությունից, նախաքննությունից կամ դատից խուսափելու, գործի քննությունը խոչընդոտելու կամ նոր հանցանք կատարելու մեղադրյալի հնարավոր գործողությունները։ Խափանման միջոցը բացառիկ դեպքերում կարող է կիրառվել կասկածյալի նկատմամբ։
Խափանման միջոցներն են՝

կալանավորումը
գրավը
ստորագրությունը՝ չհեռանալու մասին
անձնական երաշխավորությունը
կազմակերպության երաշխավորությունը
հսկողության հանձնելը
հրամանատարության հսկողությանը հանձնելը


== Ծանոթագրություններ ==
Կազեին

Կազեինը (լատ.՝ caseus - պանիր բառից) կաթի մեջի սպիտակուցային նյութ է, որը կովի կաթի և պանրի սպիտակուցի մոտ 80%-ն է կազմում։
Կազեինը հեշտությանբ կարելի է անջատել հեղուկից, եթե երեսը քաշած կաթին ավելացվի մի փոքր թթու, օրինակ՝ քացախաթթու, այդ ժամանակ կազեինը կմակարդվի։
Կազեինը լոռի ու պանրի գլխավոր բաղադրիչ մասն է կազմում։
Բնակչության փոքր տոկոսը ալերգիա ունի կազեինի նկատմամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վոդավա

Վոդավա (էստ․՝ Vodava), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Վայվառա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 18 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ապուզան

Ապուզան (լատ.՝ Epilobium), թորթոջ, առվի շահպրակ, ապուզանազգիների (իշախոտազգիներ) ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է 215 (այլ տվյալներով ՝ 200), ՀՀ-ում՝ 13 տեսակ՝ ապուզան սակավածաղիկ (E. parviflorum), Ա.թավոտ (E. hirsutum), ապուզան ջղավոր (E. nervosum), ապուզան աղեղնատերև (E. prionophyllum), ապուզան ճահճային (E. palustre) և այլն։ Տարածված է բոլոր մարզերում։ Աճում է խոնավ, ճահճոտ վայրերում, գետերի, լճերի ափերին և աղբյուրների մոտ։


== Ձևաբանություն ==
Ցողունը ճյուղավոր է, հիմքում՝ սողացող ընձյուղներով, երբեմն՝ թաղիքավոր, բարձրությունը՝ 20-80 սմ։ Տերևները հերթադիր են, հակադիր և օղակաձև, ամբողջաեզր։ Ծաղիկները կանոնավոր են, ծիրանագույն։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։ Պտուղը քառանիստ պատիճանման տուփիկ է։ Սերմերը երկարավուն են, փուփուլավոր։


== Կիրառական նշանակությունը ==
Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են աղաղանյութեր, վիտամին C և այլն։ Մեղրատու է։