armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ուկրաինան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում

Ուկրաինան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է 2006 թվականից։ Նրանց լավագույն ելույթը 2012 թվականին էր, երբ 10-ամյա Անաստասիա Պետրիկը հաղթանակ բերեց իր երկրին։
Ուկրաինան երկու անգամ հյուրընկալել է Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթը 2009 և 2013 թվականներին։


== Մասնակցումներ ==


=== 2006 թվական ===
1. Յուլյա Շպակևիչ (14) - "Дiвочi сни" (Աղջկական երազներ)
2. Ալինա Պոպովա (14) - "Бистра рiка" (Արագաշարժ գետ)
3. Օլգա Բոգատիրենկո (14) - "Я злiтаю до небес" (Ես սավառնում եմ ամպերով)
4. Կատերինա Պաշենկո (11) - "И тато, и мама" (Ե՛վ հայրիկ, և՛ մայրիկИ папа и мама)
5. Նազար Սլյուսարչուկ (14) - "Хлопчик Рок-н-рол" (Ռոք-ըն-ռոլ տղան)
6. Մարիա Ստեպանենկո (14) - "Кохання не вбивай" (Մի սպանիր սերը)
7. Վիկտորյա Պետրիկ (9) - "Гойдалка" (Կում)
8. Մարիա Յարմենկո (13) - "Мiй човник" (Իմ նավակ)
9. Յուլյա Գավրիլենկո (9) - "Свято" (Տոն)
10. Իլոնա Գալիցկայա (11) - "Разом ми" (Մենք երկուսով)


=== 2007 թվական ===
01 Վլադիսլավ Կարաշուկ Владислав Каращук «Моя гітара», 10-րդ հորիզոնական
02 «Fresh time» խումբ, «Моя планета», 3 -րդ հորիզոնական
03 Քրիստինա Բարաբուլյա, «Пісня для всіх», 12 -րդ հորիզոնական
04 Վլադիսլավ Բելիկ, «Подружка», 9 -րդ հորիզոնական
05 Յարին Շուստ, «Україна у нас одна», 11 -րդ հորիզոնական
06 Նազարի Շեգելսկի, «Камяниця», 5 -րդ հորիզոնական
07 Իլոնա Գալիցկայա, «Урок гламуру», 1 -րդ հորիզոնական
08 Վալերիա Դմիտրենկո, «Це кохання», 6 -րդ հորիզոնական
09 Մարիետտա, «Футбол», 4 -րդ հորիզոնական
10 Վիկտորյա Պետրիկ, «Загадковий світ», 7 -րդ հորիզոնական
11 Դմիտրի Բորոդին, «Made in Ukraine», 8 -րդ հորիզոնական
12 Ալինա Գրոսու, «Арена», 2 -րդ հորիզոնական


=== 2008 թվական ===
01. «КаприZ» խումբ - "Весела подорож"
02. Շտիֆել Ռենետա - "Пiсня врятуе свiт"
03. Դանիլով Իվան - "З драйвом по життю"
04. Իվանովա Մարիետտա - "Крок"
05. Բոյկո Յուլյա - "Зiрка балету"
06. Անդրանիկ Ալեքսանյան - "Легенда про Жанну Д’арк"
07. Ելիզավետա Մալիևա - "Мы з тобою"
08. Զլատա Злата - "Карнавал дитинства"
09. "Ukraine Boys" ("UB") - "Ukraine Boys"
10. Ստասյուկ Մարիա - "Лялька"
11. Կրավչենկո Յուրի - "Карпаты"
12. Վիկտորյա Պետրիկ - "Матрос"


=== 2009 թվական ===
Դիմա Բորոդին
Անդրանիկ Ալեքսանյան
Վլադ Կարաշուկ
Եկատերինա Կուրիցինա
Դանիելա Յակոբչուկ
Լիզա Մալեևա
«Каприз» խումբ
Լի Նգուեն
Ալեքսանդր Չերնենկո
Մարիա Լոզինսկայա
Վալենտինա Դանիլյուկ
Եկատերինա Պանչենկո
Աննա Կուդյաշովա
Վալերիա և Անաստասիա Գրոշկո
Կարինա Մազուրիկ


=== 2010 թվական ===
01. Ալիսիա Կալաշնիկովա - "Сонце"
02. Ռոման Բենդարսկի - "Єдина країна"
03. Տատյանա Մարկովսկայա - "Ти співай!"
04. Լի - "Сопілка" ("Свирель")
05. Յուլյա Գուրսկայա - "Мій літак"
06. Աննա Պրիյմակ - "Дубравка"
07. Վալենտինա Դանիլյուկ - "Три бажання"
08. Դուետ "Дядя Слава + Իննա Ռիչե" - "So happy".
09. Դանիելա Յակոբչուկ - "Сонячна пісня"
10. Յուրի Կրավչենկո - "Велик"
11. Նիկիտա Իշենկո - "НЛО".
12. Վիկտորյա Լիտվինչուկ - "Зозуля"
13. Դմիտրի Բորոդին - "Кібер мачо"
14. Կրիստինա Տկաչուկ - "Шкільний автобус"


== Քվեարկության պատմություն ==
Ուկրաինան տվել է ավելի շատ միավորներ

Ուկրաինան ստացել է ամենաշատ միավորները


== Մանկական Եվրատեսիլը Ուկրաինայում ==
Զեդա Վեդի

Զեդա Վեդի (վրաց.՝ ზედა ვედი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 21 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մսխալդիդի

Մսխալդիդի (վրաց.՝ მსხალდიდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Մցխեթի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1140 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մցխեթից հեռու է 21 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 603 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնստանտինովկա (գյուղ, Օնուֆրիևի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոնստանտինովկաԿոնստանտինովկա (ուկրաիներեն՝ Костянтинівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օնուֆրիևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոնստանտինովկա գյուղում բնակվում էր 123 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քեչիլի (Ելիզավետպոլից 26 կմ հյուսիս-արևմուտք)

Քեչիլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։ Գտնվում է Ելիզավետպոլ քաղաքից 26 կմ հյուսիս-արևմուտք, Շամխոր գետի ձախ ափին։
Հնուց եղել է Գանձակի հայաբնակ գյուղերից մեկը։


== Բնակչություն ==
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 2790, իսկ 1908-ին՝ 2470 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Գյուղն ուներ քարակոփ հայկական եկեղեցի։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բարդուս

Բարդուս, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
S-76-ի վթար Կալաբասասի մոտակայքում

S-76-ի վթար Կալաբասասի մոտակայքում ուղղաթիռի վթար, որը տեղի է ունեցել 2020 թվականի հունվարի 26-ին։ Sikorsky S-76B ուղղաթիռը Օրանժից թռչել է Կամարիլո, բայց թռիչքից 41 րոպե անց բախվել է Կալաբասասի մոտակայքում գտնվող բլրին։ Աղետի հետևանքով զոհվել է 9 մարդ` օդաչուն և 8 ուղևորները, այդ թվում գտնվում էր նախկին 41-ամյա բասկետբոլիստ Կոբի Բրայանտը և նրա 13-ամյա դուստրը։
Sikorsky S-76B (գրանցման համարը` N72EX, կոդը` 760379) ուղղաթիռը պատկանել է ոչ միայն Island Express Holdings-ին, այլ նաև անձամբ Կոբի Բրայանտին։


== Աղետ ==
Ուղղաթիռը թռիչք է կատարել առավոտյան 9-ից հետո, երբ ոստիկանության բաժանմունքի տվյալներով, պայմանները թռիչքի համար հարմար չէին։ Ուղղաթիռի օդաչու Կոբի Բրայանտը վերահսկիչներից հատուկ թույլտվություն է ստացել մառախուղով թռչելու համար՝ չնայած առկա վտանգին։ Տեղական ժամանակով 09:20-ից 09:35-ի սահմաններում ուղղաթիռը թռավ շրջանագծով՝ սպասելով նպատակակետին հետևելու դիսպետչերների թույլտվությանը: 09:40-ին ուղղաթիռի թեքվեց դեպի արևմուտք, իսկ հետո հարավ-արևելք, որից հետո սկսեց բարձրություն ձեռք բերել։ Դիսպետչերը զգուշացրեց օդաչուին, որ ուղղաթիռի շարժիչը ցածր է թռչում։ Այնուհետև Sikorsky S-76 Spirit-ի ուղղաթիռը բախվել է սարալանջի լանջին` ժամում շուրջ 300 կմ արագությամբ։


== Հետաքննություն ==
Համապատասխան մարմինները այժմ շարունակում են հետաքննել աղետը։
Հնարավոր պատճառները`

Եղանակային վատ պայմաններ։
Այրումը (որոշ ականատեսներ ասում են, որ վթարից առաջ լսել են շարժիչի սուլոցը)։
Օդաչուի սխալը։
Պրիոբե

Պրիոբե (ռուս.՝ Приобье), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Խանտի-Մանսիական ինքնավար օկրուգի Օկտյաբրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7337 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Շոու բիզնես

Շոու բիզնես (անգլ.՝ show business), առևտրական գործունեություն ժամանցի ոլորտում։ Շոու բիզնես եզրույթը գործածվում է.

ընկերությունների դեպքում, որոնք զբաղվում են աուդիո և վիդեոարատադրությամբ,
արտիստների և մարզիկների դեպքում,
այնպիսի ոլորտների դեպքում, ինչպիսիք են՝ կինոն, թատրոնը, հեռուստատեսությունը և այլ ժամանցային ծրագրերում։


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսական շոու բիզնեիս պատմությունը «Շուրջերկիր» հանրագիտարանում(ռուս.)
Ժամանակակից երաժշտական շոու բիզնեսը  Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.(ռուս.)
Գրոսհոյբախ

Գրոսհոյբախ (գերմ.՝ Großheubach), կոմունա Գերմանիայում։ Գտնվում է Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ներքին Ֆրակոնիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Միլտենբերգ շրջանի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5028 մարդ (2010 թվական, դեկտեմբերի 10)։ Զբաղեցնում է 19, 00 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդն է 09 6 76 125։
Կոմունան բաժանվում է 2 գյուղական շրջանի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Քրոուֆորդ շրջան (այլ կիրառումներ)

Քրոուֆորդ շրջան, կարող է վերաբերել՝

Քրոուֆորդ շրջան - ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը
Քրոուֆորդ շրջան - ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը
Քրոուֆորդ շրջան - ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը
Քրոուֆորդ շրջան - ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը
Քրոուֆորդ շրջան - ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը
Քրոուֆորդ շրջան - ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը
Քրոուֆորդ շրջան - ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը
Սաչինո (Ծալենջիխայի շրջան)

Սաչինո (վրաց.՝ საჩინო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Ծալենջիխայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 240 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծալենջիխայից հեռու է 8 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 838 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնտիխո

Մոնտիխո (իսպ.՝ Montijo (España)), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բադախոս նահանգի մեջ, ինչպես նաև Էստրեմադուրա մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մերիդա շրջանում։ Տարածքը 120 կմ² է։ Բնակչությունը 16279 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 42 կմ։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
(6804) Մարուսեպու

(6804) Մարուսեպու (անգլ.՝ Maruseppu), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 16-ին Ակիմասա Նակամուրայի կողմից Կումա Կոգենում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,242445 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0057 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4792 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1226,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293509 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,21° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6804) Մարուսեպու աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Աշխարհի բժիշկները հանուն միջուկային պատերազմի կանխման

Աշխարհի բժիշկները հանուն միջուկային պատերազմի կանխման, ԱԲՀՄՊԿ (անգլ.՝ International Physicians for the Prevention of Nuclear War), միջազգային շարժում, որն սկիզբ է առել 1980-ական թվականների սկզբին՝ խորհրդային և ամերիկյան գիտնական բժիշկների նախաձեռնությամբ։ Կարճ ժամանակամիջոցում շարժումը վերափոխվել է համաշխարհային հակապատերազմական շարժման հզոր և ազդեցիկ ջոկատի, որն իր շարքերում միավորում է աշխարհի բազմաթիվ երկրների 150 հազար ավելի բժիշկների, և նրա կողմնակիցների թիվը շարունակում է աճել։
Շարժման հիմնադիր համանախագահներն էին 2 ականավոր բժիշկ-սրտաբաններ՝ ակադեմիկոս Եվեգնի Չազովը (ԽՍՀՄ) և Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր Բերնարդ Լաունը (ԱՄՆ)։ Շարժման ծառայությունների միջազգային լայն ճանաչման և նրա հեղինակության ու ազդեցության մեծացման վկայությունը 1985 թվականին Խաղաղության նոբելյան մրցանակի շնորհումն էր։
ԱԲՀՄՊԿ շարժման 3-րդ վեհաժողովը (Ամստերդամ, 1983) կոչ է արել «Հիպոկրատի երդման» մեջ լրացումներ կատարել, որոնք արտացոլում են միջուկային պատերազմի սպառնալիքների պայմաններում ապրող բժշկի մտահոգությունը հիվանդների առողջության ու կյանքի համար։
ԱԲՀՄՊԿ որոշման համաձայն, 1984 թվականից սկսած՝ հոկտեմբերի 1-ը ամբողջ աշխարհում նշվում է որպես պատերազմի դեմ բուժաշխատողների պայքարի միջազգային օր։ Այդ օրն ամբողջ աշխարհում կազմակերպվում են բուժաշխատողների հանրահավաքներ ու հավաքույթներ։ Հնչում են միջուկային աղետի սպառնալիքից մարդկությանը փրկելու, միջուկային զենքի լրիվ ոչնչացման կոչեր։
Թրոմբ

Թրոմբ (մակարդուկ, մակարդախցան, հին հունարեն՝ θρόμβος), արյան մակարդուկ, առաջանում է արյան անոթների լուսանցքում կամ սրտի խոռոչում։ Լայն իմաստով թրոմբ են անվանում նաև արյունահոսության ժամանակ գոյացած արտանոթային արյան մակարդուկները և ավիշի մակարդուկները՝ ավշային անոթներում։ Տարբերում են սպիտակ, կարմիր, խառը և հիալինային թրոմբ։ Սպիտակ թրոմբը բաղկացած է թրոմբոցիտներից, ֆիբրինից, լեյկոցիտներից, առաջանում է դանդաղ, արյան արագ հոսքի ժամանակ՝ հաճախ զարկերակներում։ Կարմիր թրոմբում գերակշռում են էրիթրոցիտները, գոյանում է արագ, արյան դանդաղ հոսքի ժամանակ (առավելապես երակներում)։ Ավելի հաճախ հանդիպում է խառը ձևը, պարունակում է սպիտակ և կարմիր թրոմբ։ Հիալինային թրոմբ առաջանում է անոթների մազանոթային հունում և կազմված է սպիտակուցային միատարը զանգվածից։ Թրոմբ կարող է լինել առպատային և փակողական։ Առպատայինը գոյանում է սրտի խոռոչում՝ էնդոկարդիտների, սրտի արատների դեպքում, խոշոր անոթներում՝ աթերոսկլերոզի ժամանակ, երակներում՝ թրոմբոֆլեբիտների ընթացքում։ Առպատային թրոմբ կուտակվելիս կարող է վերածվել փակողականի (փոքր տրամաչափի զարկերակներում և երակներում)։ Արյան անոթի լուսանցքում արագ աճող թրոմբ կոչվում է պրոգրեսիվող, սրտային անբավարարության ժամանակ առաջացածը՝ կանգային, անևրիզմայի դեպքում՝ դիլյատացիոն, սրտի խոռոչում ագատ պառկողը՝ գնդաձև։ Թրոմբ կարող է լուծվել կամ սերտաճել շարակցական հյուսվածքի (թրոմբի կազմակերպում), որի վրա կարող են առաջանալ բարակ պատերով անոթներ (թրոմբի կանալիզացիա), անհաջող ելքի ժամանակ կարող է ենթարկվել թարախային քայքայման, ուղեկցվել թրոմբաբակտերիային էմբոյիայով և սեպսիսի պատճառ դառնալ։
Գաբրիել Սադաթյան

Գաբրիել Ավետի Սադաթյան, (Գաբո Սադաթյան, դեկտեմբերի 18, 1874(1874-12-18), Սիղնաղ - 1938), ռուսական երեք հեղափոխությունների և Հայաստանում խորհրդային ռեժիմի հաստատման մասնակից։
ԽՄԿԿ անդամ 1905-ից։ 1905–07-ին հեղափոխական գործունեություն է վարել Երևանում, Լոռիում։ Ղեկավար մասնակցություն է ունեցել Ալավերդու բանվորների 1906-ի օգոստոսյան գործադուլին։ Հետագա տարիներին ընդհատակյա ակտիվ աշխատանք է տարել Կրասնովոդսկում և ապա Աստրախանում, որտեղ սերտ կապեր է հաստատել աքսորում գտնվող Ստ․ Շահումյանի, Ս. Կասյանի, Ա․ Խումարյանի և ուրիշների հետ։ Սադաթյանի բնակարանը եղել է Աստրախան աքսորված բոլշևիկների հավաքատեղին։ Այստեղ հեկտոգրաֆով բազմացված բոլշևիկյան կոչերն ու թռուցիկները տարածվել են քաղաքում։
1914–1916-ին եղել է Բաքվում, այնուհետև տեղափոխվել է Սամարա, որտեղ կապեր է հաստատել Միջին Վոլգայի շրջանի բոլշևիկյան կազմակերպությունների հետ։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո ընտրվել է Սամարայի բանվորների և զինվորների սովետի դեպուտատ, ղեկավարել Սամարա–Օրենբուրգ–Տաշքենդ տեղամասում պարենի և բամբակի բեռները Մոսկվա տեղափոխելու գործը։
1919-ից աշխատել է Տաշքենդում՝ Ազգությունների գործերի կոմիսարիատի հայկական մասնաճյուղում։ 1920-ին Հայկական գործերի կոմիսարիատի Պոլտորացկի (Աշխաբադի) բաժանմունքը հրատարակել է «Կոչնակ» թերթը (խմբագիր՝ Գաբրիել Սադաթյան, լույս է տեսել 20 համար), որի հիմնական նպատակն էր տարածել խորհրդային իշխանության գաղափարախոսությունն ու որոշումները Անդրկասպյան մարզի հայության շրջանում։
1920-ի վերջերին վերադարձել է Բաքու, որտեղից գործուղվել է Սովետական Հայաստան։ Մասնակցել է քաղաքացիական կռիվներին (Ղամարլուի ռազմաճակատում), գլխավորել հեղափոխական զորամասերի մատակարարման գործը։ 1922–1930-ին Երևանի բամբակազտիչ գործարանի տնորենն էր։ 1930-ից տնտեսական պատասխանատու աշխատանք է տարել Թիֆլիսում։


== Գրականություն ==
Soviet Life, Выпуски 232-243


== Ծանոթագրություններ ==
Դեյլ շրջան (Ալաբամա)

Դեյլ (անգլ.՝ Dale County), ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.453 կմ² է, բնակչությունը՝ 50.251 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օզարկ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1824 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Պիեռ դը Կուբերտեն

Պիեռ դը Ֆրեդի, Բարոն դը Կուբերտեն (հունվարի 1, 1863(1863-01-01)[…], Փարիզի 7-րդ շրջան, Փարիզ - սեպտեմբերի 2, 1937(1937-09-02)[…], Ժնև, Շվեյցարիա), ֆրանսիացի մանկավարժ և պատմաբան, նաև Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի հիմնադիրը և երկրորդ նախագահը։ Նա համարվում է ժամանակակից Օլիմպիական խաղերի հայրը։ Ծնվել է ֆրանսիացի ազնվականների ընտանիքում, եղել է գիտնական, ուսումնասիրել է շատ գիտություններ, մեծ մասամբ պատմություն և մանկավարժություն։


== Վաղ կյանք ==
Պիեր դը Ֆրեդին ծնվել է 1863 թվականի հունվարի 1-ին Փարիզում, կայացած ազնվականների ընտանիքում։ Նա Բարոն Ճառլս Լւոի դը Ֆրեդիի և Մարի Մարսել դը Կրեսենոյի չորրորդ երեխան է։ Ընտանիքի ավանդույթի համաձայն Ֆրեդի անունը առաջին անգամ հիշատակվել է 15-րդ դարում և ւնտանիքին այս անվանումը տվել է Լյուդովիկոս XI-ը 1477 թվականին։ Նրա ընտանիքի տարբեր ճյուղերի ներկայացուցիչներ Ֆրանսիայի պատմության ընթացքում եղել են նշանավոր անձիք, ռազմական առաջնորդներ, թագավորի խորհրդականներ և արքայազներ։

Նրա հայրը վառ Ռոյալիստ էր և փորձառու նկարիչ, ում գործերը մրցանակների էին արժանացել Փարիզյան սալոնի կողմից։ Նրա նկարների հիմնական թեմաներն էին Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցին, դասականությունը և նշանակալիությունը, որը վերաբերվում էր այն առարկաներին, որը նրա կարծիքով ամենակարևորն էին։
Կուբերտենը մեծացել է Ֆրանսիայի համար շատ կարևոր պատմական շրջանում. Ֆրանս-պրուսական պատերազմի, Փարիզի կոմունայի և Ֆրանսիայի երրորդ հանրապետության տարիներին։ Սակայն նրա պատանեկությունը անցկացվել է առավել խաղաղ ժամանակաշրջանում։ 1874 թվականին նրա ծնողները նրան ուղարկում են ճիզվիտների դպրոց, որը դեռևս կառուցվում էր առաջին հինգ տարիների ընթացքում։ Մինչդեռ այդ ժամանակ շատ դպրոցներում ցերեկային ստացիոնար ուսուցում էր, Կուբերտենի դպրոցում դասավանդում էր ճիզվիտ հոգևորական և նրա ծնողները հույս ունեին որ նրանց որդին կդառնա հոգևոր և բարոյական անձնավորություն։ Նա առաջադիմությամբ առաջին երեք ուսանողներից մեկն էր և ընդունվեց դպրոցի էլիտար ակադեմիա գերազանց արդյունքներով։
Որպես ազնվական Կուբերտենը լավ շանսեր ուներ կարիերան սկսել որպես քաղաքական կամ ռազմական գործիչ։ Սակայն նա ընտրեց ստեղծագործողի կարիերան, այնուհետև սովորելով կրթություն, պատմություն, գրականություն և սոցիոլոգիա։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեբնցի

Ալեբնցի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։ Գտնվում էր հարթավայրում։
Ալեբնցին հայաբնակ գյուղ էր։ 1895 թվականին թուրքերի կողմից ենթարկել է թալանի և ավերածությունների։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լիման (քաղաքատիպ ավան, Լիմանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Լիման (այլ կիրառումներ)Լիման (ռուս.՝ Лиман), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Աստրախանի մարզի Լիմանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9841 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ադամովկա (գյուղ, Գայսինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ադամովկա (այլ կիրառումներ)Ադամովկա (ուկրաիներեն՝ Адамівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Գայսինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1809 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ադամովկա գյուղում բնակվում էր 300 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,71 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 175,44 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Հեռահաղորդակցություն

Կապի համակարգ կամ հեռահաղորդակցություն, էլեկտրական ազդանշանների միջոցով ինֆորմացիայի հաղորդման էլեկտրոնային սարքերի համալիր։ Տարբերում են հաղորդալարային կապի և ռադիոկապի համակարգեր։ Ավտոմատ բազմականալ կապի զարգացման շնորհիվ այժմ այդ երկու համակարգերը էապես քիչ են տարբերվում։ Հետևաբար կարելի է դիտարկել կապի ընդհանրացված համակարգը, որի ֆունկցիոնալ սխեման պարունակում է հետևյալ հանգույցները՝ հաղորդագրության (խոսք, գիր, պատկեր և այլն) աղբյուր, հաղորդագրությունը էլեկտրական ազդանշանի փոխակերպող սարք (միկրոֆոն, ֆոտոէլեմենտ և այլն), մոդուլյատոր, որը ցածր հաճախականության ազդանշանը վերածում է բարձրահաճախայինի։
Հնում դա արվում էր դրոշների, թմբկազարկերի, ազդանշանային խարույկների օգնությամբ կամ սուրհանդակների միջոցով։ 19-րդ դարում մարդիկ սովորեցին հաղորդալարերով էլեկտրական ազդանշաններ ուղարկել. ծածկագրված հաղորդագրություններն ուղարկվում էին Մորզեի այբուբենով (կարճ ու երկար ազդանշաններով՝ կետերով և գծերով)։ Էլեկտրական հեռահաղորդակցության առաջին համակարգը մետաղալարային հեռագիրն էր, որն ստեղծվեց 1830–40-ական թվականներին Ռուսաստանում, Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում։ 1876 թվականին ամերիկացի գյուտարար Ալեքսանդր Բելը հայտնագործեց մարդու ձայնը հեռագրահաղորդալարերով հաղորդելու եղանակ՝ հեռախոսակապը, որը շատ արագ տարածվեց ու զարգացավ. հեռախոսի գյուտից 21 տարի անց աշխարհում արդեն կար 1 միլիոն հեռախոսագիծ։
Ռադիոկապում մոդուլյատորն անհրաժեշտ է ազդանշանը առանց հաղորդալարի մեծ հեռավորությունների վրա հաղորդելու համար, իսկ հաղորդալարային կապում դրանով լուծվում է գծի հաճախային «խտացման»՝ նույն գծով բազմաթիվ ազդանշանների միաժամանակյա հաղորդման խնդիրը։ Այնուհետև բարձրահաճախային (մոդուլված) ազդանշանը ուժեղացվում է և ուղարկվում գիծ։ Ռադիոգծում այն նախապես փոխակերպվում է էլեկտրամագնիսական ալիքների՝ անտենայի միջոցով։ Ընդունման կետում բարձրահաճախային ազդանշանը անտենայի կամ հաղորդալարի ելքից անցնում է ընտրողունակ սարքին (հաճախային զտիչ, եթե «խտացումը» կատարվել է ըստ հաճախականության), ապա ուժեղացվում է և արվում դետեկտորին, որը մոդուլված ազդանշանից անջատում է ցածր հաճախականության ինֆորմացիան։ Սովորաբար ինֆորմացիոն ազդանշանը նորից է ուժեղացվում և փոխակերպվում ոչ էլեկտրական բնույթի հաղորդագրության (խոսք, գիր, պատկեր և այլն)։ Կապի տարբեր համակարգերում այս կամ այն հանգույցը կարող է բացակայել կամ իր հերթին կազմել հանգույցների համալիր (օրինակ, մոդուլյատորը թվային կապում)։ Բարձրորակ և օպերատիվ հաղորդում իրականացնելու նպատակով ստեղծվել է կապի միասնական ավտոմատացված համակարգ՝ ԿՄԱՀ (EACC)։
Մեր օրերում լայնորեն գործածվում են «անթել»՝ բջջային հեռախոսները, որոնք հնարավորություն են տալիս խոսել ցանկացած վայրից, ուղարկել կարճ հաղորդագրություններ և նույնիսկ միանալ համացանցին (ինտերնետ)։


== Տես նաև ==
Հեռահաղորդակցությունը Հայաստանում
1930-1939 թթ. հայկական կինոնկարներ

1930 - 1939 թվականների Հայկական կինոնկարներից նշված են միայն առավել արժեք ներկայացնողները։


== Արտաքին հղումներ ==
Armenian film Archived 2009-09-25 at the Wayback Machine. Հայկական ֆիլմերի ցուցակը համացանցում
Armenian films at Փարաջանով.com
Իոնափոխանակման ռեակցաներ


== Իոնափոխանակման ռեակցիաներ ==
Իոնափոխանակման ռեակցիաներ կոչվում են այն ռեակցիաները, որոնք իրականացվում են ջրային լուծույթներում և ընթանում են մինչև վերջ երեք դեպքերում՝

Երբ առաջանում է գազային նյութ↑
Երբ առաջանում է նստվածք↓
Երբ առաջանում է թույլ էլեկտրոլիտ՝ H20(ջուր)Իոնափոխանակման ռեակցիաներ կազմելու համար՝ 

Գրում ենք ռեակցիան և հավասարեցնում
Գրում ենք իոնական տեսքով և կոչում ենք իոնական հավասարում
Աջ և ձախ մասերը կրճատելուց ստանում ենք կրճատ իոնական հավասարում։Օրինակ՝ 

H2[SO4]+2NaOH=Na2SO4+2H2O
2H++SO42-+2Na++2OH-=2Na++SO42-+2H2O
2H++2OH-=2H2O
Քլիրու

Քլիրոու  (հունարեն՝ Kλήρου, թուրքերեն՝ Kliru), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Նիկոսիայի շրջանում։ Գյուղը գտնվում է Տրոդոս լեռնաշղթայի ստորոտին, հեռավորությունը Կիպրոսի մայրաքաղաք Նիկոսիայից կազմում է 26 կմ։ Բնակչությունը 1560 մարդուց չի անցնում, բոլորն էլ հունախոս քրիստոնյաներ են։


== Ժողովրդագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Համամասնություն

Համամասնություն, համաչափություն պլաստիկ արվեստներում, ստեղծագործության տարրերի, նաև առանձին տարրերի և ամբողջության չափային հարաբերակցումը։ Մասնավորապես տարբերակում են ճարտարապետական և մարդու մարմնի, դեմքի համամասնություններ։ ճարտարապետական համամասնությունները մեծությունների (գծային չափերի, մակերեսների, ծավալների) տարածական հարաբերությունների որոշակի համակարգ է, որի շնորհիվ ներդաշնակվում են կառույցի մասերը, և ստեղծվում է ամբողջական ճարտարապետական կերպար։ Համամասնությունների տարբեր համակարգեր պայմանավորված են գիտության մակարդակով, տվյալ ժամանակի գեղագիտությամբ, արվեստի ընկալման ազգային առանձնահատկություններով, բնության մեջ գոյություն ունեցող համամասնություններով են։ Համամասնությունների համակարգերը հիմնվում են պարզ ամբողջական թվերի (թվաբանական կամ այսպես կոչված մոդուլային համակարգ) հարաբերությունների կամ երկրաչափական եղանակների վրա, որոնց միջոցով ստացվում են իռացիոնալ հարաբերություններ (օրինակ, քառակուսու անկյունագծի հարաբերությունը նրա կողմին, տես՝ Ոսկե հատում)։ Հնարավոր է նաև թվաբանական և երկրաչափական համակարգերի զուգակցումը։ Մարդու մարմնի համամասնությունների համակարգերում որպես միավոր ընդունվում է գլխի չափը, մատնահատվածը։ Համամասնության մասին պատկերացումները ծագել և կազմավորվել են Հին աշխարհի ճարտարապետների, նկարիչների գործունեության ընթացքում։ Ճարտարապետության և դիզայնի բնագավառում իրերի և պարամետրերի ժամանակակից միօրինականացման պայմաններում համամասնությունների համակարգերի մշակումը մեծ նշանակություն ունի։ Ճարտարապետության մեջ համամասնություն տերմինի փոխարեն օգտագործվում է համաչափություն։
Վլադիմիրովկա (գյուղ, Ստերլիտամակսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎլադիմիրովկաՎլադիմիրովկա (ռուս.՝ Владимировка, բաշկիրերեն՝ Владимировка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 42 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բոլշենապոլովսկի

Բոլշենապոլովսկի (ռուս.՝ Большенаполовский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Մտնում է Վեխնեչիրսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Ալթունդաշ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալթունդաշ (այլ կիրառումներ)Ալթունդաշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 55-60 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==
1880 թվականին ուներ 96 բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակչություն հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (733)

Ժողովածու (733), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 733 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 17.3X12.3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 144 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` դրոշմազարդ կաշի։ Հիշատակարաններ՝ հետագայի՝ 1ա (18-րդ դար)։


== Բովանդակություն ==
Քարոզք անանունք և անխորագիրք։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարչերի

Կարչերի (իտալերեն՝ Carceri), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1524 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը 169 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 9 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 35040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0429։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոտոպախի

Կոտոպախի (իսպ.՝ Cotopaxi), գործող հրաբուխ Էկվադորի Անդերում, Կիտո քաղաքից 50 կմ հարավ։ Բարձրությունը 5897 մ է։


== Անվանում ==
Անվանումն առաջացել է հնդկացիական կեչուա լեզվի kotto ― «կույտ, զանգված, լեռ» և pacsi ― «փայլ» բառերից, այսինքն՝ «փայլող լեռ (հրաբուխ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Օբու

Օբու (ճապ. 大府市 Օ բու-սի) քաղաք Ճապոնիայում, տեղակայված է Այչի պրեֆեկտուրայի հարավային տարածքում՝ Տիտա թերակղզում։ Քաղաքի տարածքը կազմում է 33.68 կմ², բնակչությունը՝ 88 107 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1), բնակչության խտությունը 2616.00 մարդ/կմ²։
1970 թվականի սեպտեմբերի 1-ին բնակավայրը ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։
Քաղաքում գործում է երկու ավտոպահեստամասերի գործարան և մեքենաշինական գործարան, որը պատկանում է Տոյոտային (Toyota Industries Corporation):


== Ժողովրդագրություն ==
Ճապոնիայի 2014 թվականի հունիսի 1-ի մարդահամարի տվյալներով՝ վերջին 70 տարվա ընթացքում Օբույի բնակչությունը կայուն աճում է։


== Քույր քաղաքներ ==
Քույր քաղաքների ցանկ՝

 Ավստրալիա Պորտ-Ֆիլիպպ, Ավստրալիա.


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Ճապոնիայի քաղաքների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт (ճապոներեն)
Ռոսոլովցի

Ռոսոլովցի (ուկրաիներեն՝ Росолівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոսոլովցի գյուղում բնակվում էր 761 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1963 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 387,67 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալգա (գյուղ, Ստերլիտամակսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալգա (այլ կիրառումներ)Ալգա (ռուս.՝ Алга, բաշկիրերեն՝ Алға), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 220 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նարիման

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նարիման (այլ կիրառումներ)Նարիման, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սուխոբուզիմսկոե

Սուխոբուզիմսկոե (ռուս.՝ Сухобузимское), գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Սուխոբուզիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4622 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կաստել դել Ռիո

Կաստել դել Ռիո (իտալերեն՝ Castel del Rio), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Բոլոնյա գավառում։
Բնակչությունը 1233 մարդ է (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 23 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 53 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 40022, հեռախոսային կոդ՝ 0542։
Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ Sant'Ambrogio։
Քաղաքում է գտնվում Ալիդոզի դղյակը, որտեղ գտնվում է նաև երկրորդ համաշխարհային պատերազմի թանգարանը։
Քաղաքի ամենահայտնի հուշարձանը Ալիդոզի միջնադարյան կամուրջն է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 0542 95906
Էլեկտրոնային հասցեն՝ urp@casteldelrio.provincia.bologna.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.casteldelrio.provincia.bologna.it/ Archived 2011-11-22 at the Wayback Machine.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.casteldelrio.provincia.bologna.it/ Archived 2011-11-22 at the Wayback Machine.
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Բաբնի (գյուղ, Նովոսելսկոե գյուղական բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲաբնիԲաբնի (ռուս.՝ Бабни), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 103 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պորշուր (գյուղ, Մոժգինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊորշուրՊորշուր (ռուս.՝ Поршур), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Մոժգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 433 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էթիեն Կաբե

Էթիեն Կաբե (ֆր.՝ Étienne Cabet, հունվարի 1, 1788(1788-01-01)[…], Դիժոն - նոյեմբերի 9, 1856(1856-11-09), Սենթ Լուիս, Միսսուրի, ԱՄՆ), ֆրանսիացի հրապարակախոս, գրող, ուտոպիստ-կոմունիստ։ Կարբոնարների շարժման և 1830 թ․-ի հեղափոխության մասնակից։ Գրել է «1789-1830 թվականների ֆրանսիական հեղափոխության հանրամատչելի պատմություն»-ը (հ. 1-4, 1839-1840 թթ․), «Ինչպես ես դարձա կոմունիստ» (1840 թ․) գիրքը։ Ըստ Կաբեի՝ կոմունիզմը կարելի է իրականացնել համոզելու և խաղաղ բարեփոխումների ճանապարհով։


== Ծանոթագրություններ ==
Օրգա

Օրգա (հուն․՝ Οργα, թուրքերեն՝ Kayalar), փոքր գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Կիրենիայի շրջանում։ Գյուղը դե ֆակտո գտնվում է Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն կոչվող պետության կազմում։ 1974 թվականից սկսած գյուղը բնակեցված է թուրքերով։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Օրենբախ

Օրենբախ (գերմ.՝ Ohrenbach), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Մտնում է Անսբախի վարչական շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Միջին Ֆրանկոնիայի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 610 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը 22,74 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 71 188։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 6 գյուղական համայնքների։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Ճնշում (այլ կիրառումներ)

Ճնշում հասկացությունը կարող է վերաբերել՝

Մթնոլորտային ճնշում, մթնոլորտում գտնվող առարկաների և Երկրի մակերևույթի վրա գործող օդի ճնշում։
Մեխանիկական ճնշում, մակերևութի վրա ազդող ուժը ցույց տվող ֆիզիկական մեծություն։
Պարցիալ ճնշում, գազային խառնուրդի մեջ մտնող առանձին գազի մոլեկուլների ճնշումը։
Ձայնի ճնշում, ձայնային ճառագայթման ճնշում։
Լույսի ճնշում, ճնշում, որ լույսը գործադրում է անդրադարձնող կամ կլանող մարմնի վրա։
Արյան ճնշում, արյունատար անոթներով շարժվող արյան գործադրած ճնշումը պատերին։
Օսմոսային ճնշում, ճնշումն, որն անհրաժեշտ է գործարկել թաղանթի վրա, նրա միջոցով լուծիչի ինքնակամ հոսքը կանգնեցնելու և հիպոտոնիկ ու հիպերտոնիկ լուծույթներն իրար հետ հավասարակշության մեջ պահելու համար։
Գերճնշում, խրոնիկական հիվանդություն, որի դեպքում զարկերակներում արյան ճնշումը բարձրանում է։
Զնամենկա (գյուղ, Կրասնոպերեկոպսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶնամենկաԶնամենկա (ուկրաիներեն՝ Знамянка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Znamenka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զնամենկա գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տոպովկա

Տոպովկա (ռուս.՝ Топовка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ատկարսկովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կարամիշ գետի ձախ ափին՝ 107 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010300112107000008429
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107000842
Ավազանի կոդը - 05.01.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Աստերոիդների ցանկ (102701-102800)

Աստերոիդների ցանկ (102601-102700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (102801-102900)
 Աստերոիդների ցանկ (102601-102700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (102801-102900)
Գ

Գ, գ, հայերեն այբուբենի երրորդ տառն է։ Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թվականին։ Անունն է «գիմ»։ Իբրև թվանշան նշանակել է 3, իսկ բյուրի նշանով գ = 30000։ Թվային կարգի արժեքով նշանակում է երրորդ։


== Յունիկոդում ներկայացումը ==
Մեծատառը՝ U+0533
Փոքրատառը՝ U+0563


== Բրայլով ներկայացումը ==


== Ստեղծումը և ձևերը ==
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թվականին տառակերտման սեփական սկզբունքով Դ տառի հենքի վրա, իր հորինած այբուբենի բոլոր տառերի հետ միասին։ Ի տարբերություն նախորդող Բ տառի Գ-ի կարճ տարրը գտնվում է երկարի ձախ կողմում, երեք ուղղաձիգ տարրերը իջնում են վերից վար, իսկ լայնը մնում է աջ կողմում։ Հորիզոնական նուրբերը երկարին են միանում կարճը՝ վերին և ստորին ծայրերից, իսկ լայնը միջին մասին՝ վերին ծայրից։
Ունի աղյուսակ կամ գրչագիր, գլխագիր կամ երկաթագիր, բոլորգիր կամ բոլորակ գիր և շղագիր տառատեսակները։

Աղյուսակ կամ գրչագիր Գ - գտնվում է երկու տողագծերի միջև։ Երկար ուղղաձիգին զուգահեռ կարճ և լայն տարրերը նրան են միանում ուղիղ նուրբերով։ Դյուրագիծ է, գրվում է տողին ուղղահայաց և դեպի աջ թեքված, խոշոր, միջին և մանր չափերով։ Օգտագործվել է մինչև XVIII դարը։ Հետագայում վերածվել է բոլորագիր գլխագրի և օգտագործվել երկաթագիր գլխագրի հետ միասին։ Գրչագիրը օգտագործվում է նաև այսօր՝ վերնագրերում։
Գլխագիր կամ երկաթագիր Գ - ստեղծվել է գրչագրի հենքից։ Երկար և կարճ տարրերը իրար են միանում կոր նուրբերով։ Որպես գլխագիր գրվելիս հաճախ երկարը իջնում է տողագծից ներքև և ավարտվում սուր ծայրով։ Երբեմն լայնը հեռանում է երկարից ձգվող նուրբի ուղղությամբ։ Գործածվել է նաև որպես գրչության (V-VIII դարեր) և վիմագրության (V դարից մինչև այսօր) գիր։
Բոլորգիր կամ բոլորակ գիր Գ - ստեղծվել է որպես առօրյա գրության գիր։ Կազմված է երեք հորիզոնական և երեք ուղղաձիգ նուրբերից։ Կարճը և երկարի վերին մասը կոր նուրբերով միանալիս կազմվում է բոլորակը, որը նստում է տողագծի վրա, իսկ երկարի մնացած մասը և լայնը իջնում են տողագծից ներքև։ Լայնը հետագայում չի գրվում արագագրության հետևանքով։ XIII դարից դարձել է գրության հիմնական գիր, իսկ XVI դարից տպագրության գիր։
Շղագիր Գ - նույն բոլորգիրն է առանց հաստ ու բարակ գծերի։ Սկսել է գործածվել VII դարից, մասսայականացել՝ XVI դարից։ Շղագիր Գ-ից, արագագրության հետևանքով, առաջացել է նոտրգիր գ-ն, որը օգտագործվում է մինչև այսօր։


== Արտասանությունը ==
«Գ» նշանագրում է հայերենի գ բաղաձայնը, որը ետնալեզվային հնչյուն է և առաջանում է լեզվի ստորին մասի ու քիմքի արգելքի հաղթահարումից։ Արևելահայ գրական լեզվում Գ բառամիջում և բառավերջում երբեմն խլանալով հնչում է ք (մարգարիտ>մարքարիտ, կարգ>կարք), արևմտահայ գրական լեզվում ամենուրեք խլանում է (գիշեր>քիշեր, հարգել>հարքել, երգ>երք)։ Բառարաններում հանդես է գալիս բազմապիսի փոփոխություններով։


== Թվային արժեք ==
Իբրև թվանշան նշանակել է 3, իսկ բյուրի նշանով գ = 30000։ Թվային կարգի արժեքով նշանակում է երրորդ (Գ դասարան - երրորդ դասարան, մասն Գ - մասն երրորդ)։


== Տես նաև ==
Հայոց գրեր
Մեսրոպ Մաշտոց
Հայերեն


== Գրականություն ==
Նոր բառգիրք Հայկազեան լեզուի - Վենետիկ 1836
Ի. Հարությունյան, Հայոց գիրը - Թիֆլիս 1892
Հ. Տաշյան, Ակնարկ մը հայ հնագրության վրա - Վենետիկ 1898
Կ. Ղաքադարյան, Հայկական գրի սկզբնական տեսակները - Երևան 1939
Ա. Աբրահամյան, Հայկական պալեոգրաֆիա Երևան - 1948
Հ. Աճառյան Հայոց գրերը - Երևան 1968
Գ. Ջահուկյան, Հայ բարբառագիտության ներածություն - Երևան 1972


== Արտաքին հղումներ ==
Հայերեն այբուբեն
(7579) 1990 TN1

(7579) 1990 TN1, աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Էլեանորա Հելինի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,978255 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8483 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,1082 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1016,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,354226 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,98° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7579) 1990 TN1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Շուամթա (Վանի շրջան)

Շուամթա (վրաց.՝ შუამთა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Վանի շրջան‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 70 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Վանից հեռու է 6 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1307 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծավալային բլոկ

Ծավալային բլոկ, շենքի ծավալի մասը կազմող կոնստրուկտիվ մոնտաժային տարր։ Հիմնականում օգտագործվում է հավաքովի բնակարանային շինարարության մեջ։
Ծավալային բլոկները լինում են

կրող
ինքնակրող։Պատրաստում են երկաթբետոնից, մետաղից, փայտից, պլաստմասսայից։
Ըստ պատրաստման եղանակի տարբերում են՝ 

հավաքովի
հավաքովի-միաձույլ ծավալային բլոկներ։Հավաքովին պատրաստում են հարթ պանելներից՝ միջադիր դետալների եռակցմամբ դրանք իրար միացնելով, իսկ հավաքովի միաձույլը՝ եղած հինգ միաձույլ նիստերին առանձին պատրաստած վեցերորդ նիստը միացնելով։
Մեծ Բալխան

Մեծ Բալխան, լեռնաշղթա Թուրքմենստանի հարավում։ Ուզբոյի չոր հունով բաժանվում է Փոքր Բալխանից և Կոպետդաղ լեռնաշղթայից։ Երկարությունը մոտ 70 կմ է, բարձրությունը՝ մինչև 1880 մ (Առլան լեռ)։ Անտիկլինորիում է՝ հս․ զառիթափ և հվ․ մեղմաթեք լանջերով։ Արմում սուզվում է մերձկասպյան հարթավայրի նորագույն նստվածքների տակ։ Կազմված է գլխավորապես յուրայի և կավճի կրաքարերից ու ավազաքարերից։ Լանջերը խիստ մերկացած են։ հարավային լանջը կտրտված է կիրճերով։ Տիրապետում են անապատային (մինչև 800 մ բարձրությունները), կիսաանապատային և լեռնատափաստանային լանդշաֆտները՝ լեռնային քսերոֆիտներով ու նոսր անտառներով։ Կիրճերում աճում են թփուտներ։ Ոչ մեծ հարթ տեղամասերը օգտագործվում են որպես անջրդի ցանքատարածություններ։
Կարպովկա (Բագաևսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարպովկա (այլ կիրառումներ)Կարպովկա (ռուս.՝ Карповка), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բագաևսկի շրջանում։ Մտնում է Աժինովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բագաևսկայա շրջկենտրոնից գտնվում է 30 կմ հեռավորության վրա։
Աղջա (այլ կիրառումներ)

Աղջա, կարող է վերաբերել՝

Աղջա - աղբյուր Կարսի մարզի Կաղզվանի օկրուգում
Աղջա - լեռնագագաթ Սյունիքի լեռնահամակարգում, Սիսիանի շրջանում
Անդրե-Լուի Դեբիերն

Անդրե-Լուի Դեբիերն (ֆր.՝ André-Louis Debierne, հուլիսի 14, 1874(1874-07-14), Փարիզի 20-րդ շրջան, Փարիզ - օգոստոսի 31, 1949(1949-08-31), Փարիզ), ֆրանսիացի քիմիկոս։ Հայտնագործել է ակտինիումը (1899), Մարիա Սկլոդովսկայա-Կյուրիի հետ համատեղ ստացել է մետաղական ռադիում (1910), 1911 թվականին ստեղծել է առաջին միջազգային ռադիումային էտալոնը, որպես Մարի Կյուրիի ուրանի հանքաքարի հետ աշխատանքների շարունակության արդյունք։
Դեբիերնը սովորել է Փարիզի քիմիայի և ֆիզիկայի արդյունաբերական բարձրագույն դպրոցում (ESPCI ParisTech): Նա Չարլզ Ֆրիդելի աշակերտն էր և Պիեռ ու Մարի Կյուրիներին մոտ ընկերը։ 1906 թվականին՝ Պիեռ Կյուրիի մահից հետո Դիբեիերն օգնում է Մարի Կյուրիին դասավանդման և հետազոտման մեջ։ 1910 թվականին Մարի Կյուրիի հետ ստացել է մետաղական ռադիում՝ տեսանելի չափերով, որը սակայն հետո վերածել են համաձուլվածքների։


== Ծանոթագրություններ ==
Ազիզքենդ

Ազիզքենդ (վրաց.՝ აზიზქენდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 330 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մառնեուլից հեռու է 12 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1536 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ազատ Հայք

Ազատ Հայ, Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի համակիր Հյուսիսային Ամերիկայի Հայկական ժողովրդային շարժման պաշտոնաթերթ։ Հրատարակվել է Կանադայում։ Մինչև 1981 թ.–ը լույս է տեսել «Ազատ Հայ» անունով, իսկ 1981 թ.–ից հետո՝ «Հայաստան—Ազատ Հայ»։ Թերթը երկլեզու է եղել՝ հայերեն և անգլերեն, չափսերը՝ 21.5 x 28 սմ, շարադրանքը մեքենագրված, տպագրությունը՝ օֆսեթ եղանակով։ Խմբագրի պաշտոնը զբաղեցրել է Հարություն Գևորգը, որի ձերբակալությունից հետո թերթի տպագրությունը դադարեցվել է։ Տպագրել է խմբագրականներ, ՀԱՀԳԲ–ի և ՀԺՇ–ի հաղորդագրություններ, տեղեկություններ հայ քաղաքական բանտարկյալների, Թուրքիայի, քրդական շարժման և այլնի։


== Տես նաև ==
Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակ


== Ծանոթագրություններ ==
[1] Ազատ Հայ թերթի մատենագիտություն
Կատերինովկա (գյուղ, Կրասնոլիմանի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿատերինովկաԿատերինովկա (ուկրաիներեն՝ Катеринівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոլիմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կատերինովկա գյուղում բնակվում էր 77 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Քիլլիկ (Սեբաստիայի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Քիլլիկ (այլ կիրառումներ)Քիլլիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(9184) Վասիլիյ

(9184) Վասիլիյ (անգլ.՝ Vasilij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի օգոստոսի 2-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,312142 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0888 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5355 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1284,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,280338 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,8° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9184) Վասիլիյ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Յակովկա (գյուղ, Մամադիշսկի շրջան)

Յակովկա (ռուս.՝ Яковка), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Մամադիշսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 1992 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 39 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արսեն Սուբաշիև

Արսեն Վահանի Սուբաշիև (հոկտեմբերի 24, 1943(1943-10-24), Պրոկոպևսկ, Կեմերովոյի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդահայ ֆիզիկոս-տեսաբան։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր (1986):
Վահան Սուբաշիևի որդին։


== Կենսագրություն ==
Արսեն Սուբաշիևը ծնվել է 1943 թվականի հոկտեմբերի 24-ին, Պրոկոպևսկ (ՌԴ Կեմերովայի մարզ) քաղաքում։ 1965 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1965): 1966-1977 թվականներին աշխատել է Լենինգրադի ֆիզտեխնիկական, 1977 թվականից՝ պոլիտեխնիկական (1986 թվականից՝ պրոֆեսոր) ինստիտուտներում։
Աշխատանքները վերաբերում են տեղային և քվազիտեղային տատանումներով բյուրեղների օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրմանը։ Հետազոտել է մետաղներում և ուժեղ լեգիրված կիսահաղորդիչներում լույսի կոմբինացված ցրման, կիսահաղորդիչներում՝ էլեկտրոնախոռոչային կաթիլների երևույթները։ Զբաղվում է քվանտային հորերի և բյուրեղային գերցանցերի գոտիական կառուցվածքի տեսական հետազոտությամբ։ Հեղինակ է ուսումնամեթոդական ձեռնարկների։


== Անդամակցություն ==
«Կիսահաղորդիչների ֆիզիկա և տեխնիկա» հանդեսի գիտական խորհրդի անդամ և պատասխանատու քարտուղար (1995):


== Երկեր ==
Самоорганизация в полупроводниках: Неравновесные фазовые переходы в полупроводниках, обусловленные генерационно-рекомбинационными процессами / Э. Шелль ; Пер. с англ. под ред. Б. М. Ашкинадзе, А. В. Субашиева. Москва, Мир , 1991.
Пространственная симметрия и оптические свойства твердых тел / Дж. Бирман ; Пер. с англ. И. П. Ипатовой и А. В. Субашиева, Под ред. К. К. Ребане. Москва, Мир , 1978.
Туннельные явления в твердых телах: Пер. с англ. / Под ред. Э. Бурштейна и С. Лундквиста ; Пер. с англ. И. П. Ипатовой и др.: Под ред. В. И. Переля. Москва: Мир, 1973, 421 с.


== Ծանոթագրություններ ==
(4206) Վերուլամիում

(4206) Վերուլամիում (անգլ.՝ Verulamium), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի օգոստոսի 25-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,862299 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8119 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9127 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1768,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,203531 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,17° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4206) Վերուլամիում աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստուպի

Ստուպի կամ Ըստոպի (այժմ կոչվում է՝ ադրբ.՝ Üstüpü - Ըյուստուպու), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Կամիշլի (այլ կիրառումներ)

Կամիշլի, կարող է վերաբերել՝

Կամիշլի - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովարսկի շրջանի կազմում։
Կամիշլի - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի կազմում։
Կամիշլի - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում։
Կամիշլի - քաղաք և գավառային կենտրոն Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունի Ալ-Հասաքայի մարզում