Առևտրային տիեզերական կայան

Առևտրային տիեզերական կայան (անգլ.՝ Commercial Space Station (CSS)), ռուսական ուղեծրակայան՝ «Ուղեծրային տեխնոլոգիաներ» և «էներգիա» ընկերության մշակված ուղեծրային տիեզերական զբոսաշրջության և այլ պատվիրված առևտրային առաքելությունների համար։ Ռուսական «Սոյուզ» հրթիռի ուղեծիր դուրս բերումը միությունը ծրագրել է 2016 թվականի սկզբին.


== Սարքավորում ==
Նախատեսվում էր, որ CSS-ի առաջին մոդուլը կլինի մոտ 20 խորանարդ մետր ծավալով։ Սկզբում տիեզերական հյուրանոցը պետք է ունենար չորս խցիկ, որոնցում միաժամանակ կարող էին գտնվել մինչև յոթ մարդ։ Նախագիծը նախատեսում էր ապահովել ռուսական, եվրոպական, ամերիկյան և չինական ռազմանավերի կցումը տիեզերական հյուրանոցին, դրա մասին հաղորդել Է «Ինտերֆաքս»-ը։ Միջազգային տիեզերական կայանի համեմատությամբ, որը նախատեսված չի եղել զբոսաշրջիկների հարմարավետ կեցության համար, նախատեսվել է, որ տիեզերական հյուրանոցը պետք է ապահովեր հարմարավետության ընդունելի մակարդակ։ Անհրաժեշտության դեպքում CSS-ը կարող էր ապաստարան ծառայել Միջազգային տիեզերակայանի անձնակազմի համար։ Զբոսաշրջիկներից ազատ ժամանակ հյուրանոցը նախատեսվում էր օգտագործել փորձարկումներ անցկացնելու համար։ Տիեզերական հյուրանոցի թռիչքի ուղեծիրն ընտրվել է ՄՏԿ-ին մոտ գտնվելու հաշվարկով.


== Մշակում և շինարարություն ==
2011 թվականին MAKS ցուցահանդեսի ժամանակ ցուցադրել է կայանի մանրօրինակը։ Մետաղե կայանի բազային բլոկը նախատեսվել է հավաքել մինչև 2015 թվականը։ Առաջին մոդուլը նախատեսվել է ուղեծիր դուրս բերել 2015 թվականի վերջին և 2016 թվականի սկզբին «Սոյուզ» հրթիռ-կրիչի վրա։ 
Ընկերության պաշտոնական կայքում նախագծի մշակման ընթացքի մասին վերջին լուրերը թվագրվել են 2010 թվականի սեպտեմբերին։ 2015 թվականին ընդունվել է, որ ուղեծրում առևտրային կայանի կառուցումը քիչ հավանական է ֆինանսական նկատառումներով։


== Անվանում ==
Նախատեսվել է կայանը օգտագործել ոչ միայն զբոսաշրջության համար, այլև որպես գիտական հետազոտությունների հարթակ։ Մասնավորապես՝ ինչպիսին է սպիտակուցների բյուրեղացումը, նյութերի մշակումը, երկրի հեռավոր զոնդումը։


== Սպասարկում ==
Հյուրանոցի հաճախորդները կարող էին ընտրել մահճակալի ուղղահայաց կամ հորիզոնական տեսակը, նրանք հնարավորություն են ունեցել օգտվել ցնցուղից (ի տարբերություն ՄՏԿ-ի)։ Սնունդ հյուրանոցում նախատեսվել է տեղափոխել բեռնատարներով, հյուրանոցում այն պետք էր միայն տաքացնել միկրոալիքային վառարանում։ Ալկոհոլն արգելված է եղել։ Հինգօրյա հանգիստը հյուրանոցում արժեցել է 100 հազար ֆունտ ստերլինգ, իսկ ընդհանուր առմամբ բոլոր ծախսերը միասին կազմել եբ 500 հազար ֆունտ։


== Ծրագրի մասնակիցներ ==
Ընկերության տնօրեն Սերգեյ Կոստենկոյի խոսքով՝ հայտնաբերվել են ներդրողներ ինչպես Ռուսաստանում, այնպես էլ ԱՄՆ-ում։ Հայտարարվել է նախագծին այնպիսի կազմակերպությունների մասնակցության մասին, ինչպիսիք են «Ռոսկոսմոս»-ը, «էներգիան», «Վերգետնյա տիեզերական ենթակառուցվածքի օբյեկտների շահագործման կենտրոն»-ը դաշնային պետական ունիտար ձեռնարկությունը, Բժշկակենսաբանական խնդիրների ինստիտուտը։ 2010 թվականի դրությամբ թվականի դրությամբ կայանը աջակցություն է ստացել Ռուսաստանի Դաշնային տիեզերական գործակալությունից, որը խրախուսել է մասնավոր մասնակցությունը։ Հույս է եղել, որ կայանը «մասնավոր ներդրումներ կներգրավի ռուսական տիեզերական ոլորտի համար»։ Իսկ մասնավոր ֆինանսավորման մասին դեռ չի հայտարարվել։


== Տես նաև ==
Միջազգային տիեզերական կայան
Սալյուտ (ուղեծրակայան)
Միր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2021-01-15 at the Wayback Machine.