Limbo

Limbo ([ˈlɪm.bəʊ]; անգլ. թարգմանաբար՝ «Լիմբոս»), Playdead կազմակերպության կողմից ստեղծված մուլտիպլատֆորմային համակարգչային խաղ, survival horror-ի էլեկմենտներով։ Խաղի նախնական տարբերակը Xbox 360-ի համար փորձարկվեց 2010 թվականին և նույն թվականի հուլիսի 21-ին։ Հաջորդ 3 տարիների ընթացքում թողարկվեց խաղի տարբերակները նաև Mac OS X, Microsoft Windows, PlayStation 3, Linux, Vita, iOS և Android և այլն օպերացիոն համակարգերի համար ։
Տեխնիկապես սա համարվում է 2D կողի պտտվող խաղ, որտեղ օգտագործվել է Box2D ֆիզիկական շարժիչ, ինչն էլ հնարավորություն է տալիս ղեկավարել շրջակա միջավայրերը և հերոսին։ Պրոտագոնիստը մի տղա է, ով փնտրում է իր քրոջը։ Խաղային աշխարհը, որը շատերի համոզմամբ կաթոլիկական լիմբոսն է, լի է բազմաթիվ թակարդներով։ Ստուդիան խաղի գեյմփլեյը անվանել է «փորձ և մահ» քանի որ, ողջ խաղի ընթացքում խաղի հերոսը սխալ որոշումների պատճառով անընդհատ մահանում է։  Limbo -ն ստեղծված է մոնոխրոմատիկ սև-սպիտակ երանգներով, մինիմալ շրջակայքով և էմբիենտային ձայնային ուղեկցությամբ։
Խաղը բազմաթիվ մրցանականեր է ստացել (լավագույն տեսողական ոճ, տեխնիկական կատարարում, ձայն) խաղային փառատոններում և կոնֆերենցիաններում, ինչպես նաև առաջադրվել է որպես «Տարվա խաղ»։ Նախագիծը բարձր գնահատականի է արժանացել լրագրողների կողմից։ Բազմաթիվ գրախոսների դուր է եկել խաղի գրաֆիկական կատարումը, հեշտ ղեկավարումը և նրանում թաքնված գլուխկոտրուկները։ Նույն ժամանակ, սյուժեն միաիմաստ չի ընդունվել․ որոշ քննադատներ գտել էին նրա մեջ թաքնված իմաստ, մյուսները այն համարում էին չափից դուրս շաղված և խաղի մասին ընդհանուր իմաստ չարտահայտող։ Շատ խաղացողներ բացասական ընդունեցին խաղի կարճ տևողությունը։ Ընդհանուր առմամբ վաճառվեց ավելի քան մեկ միլիոն Limbo խաղի օրինակ, ինչն էլ ստեղծողներին բերեց 8 մլն դոլլար շահույթ։


== Սյուժե ==


=== Նկարագրություն ===
Խաղի պրոտագոնիստը մի անանուն տղա է, ով մոլորվում է անտառում՝ «դժոխքի ծայրին» ։ Հերոս փնտրում է իր կորած քրոջը և իր ճանապարհին հանդիպում է մարդկանց, ովքեր հարձակվում են իր վրա, կամ անհետանում են ։ Իր ճանապարհորդության ընթացքում նա հանդիպում է փոքրիկ աղջկա, ով շողշողում էր, և անհետնում է, մինչ հերոսի նրան հասնելը ։ Անտառին հաջորդում են 
քաղաքային կառույցները ։ Ջարդելով ապակե պատը և հեռանալով լքված գործարանից, գլխավոր հերոսը ընկնում է հողի վրա։ Անցելով արահետով, նա մոտենում է նստած աղջկան, որը վախեցած վեր է կենում։ Հենց այս տեսարանով էլ խաղը ավարտվում է ։


=== Վերլուծություն ===
Խաղի բաց ավարտը չէր կարող մնալ առանց մեկնաբանությունների ։ Որոշ մեկնաբաններ կարծում էին, որ խաղը ներկայացնում է կաթոլիկական լիմբոսի տեսիլքը, որտեղ գտնվում են հոգիները, որոնք չեն ընկել ոչ դրախտ, ոչ քավարան և ոչ էլ դժոխք։ Լիմբոս ուղարկվում են բարեսիրտ մարդիկ, ովքեր տարբեր պատճառներով չեն ընդունել քրիստոնեությունը։ Կան հորնված թեորիաներ, որ խաղում հերոսի հետ պատահած բոլոր թակարդները իրենցից ներկայացնում էին փորձություն, և որոնք անցնելով նա որպես վարձատրություն կստանար քրոջը միանալու հնարավորություն։ Հնարավոր է, որ տղան, ինչպես և աղջիկ մահացած լինեին հենց խաղի սկսզբից, և միայն նրանց վերջին հանդիպումը հնարավորություն կտա նրանց նորից վերադառնալ կյանք։ Ջարդված ապակին խորհրդանշում է, որ պրոտագոնիստը փախել է աշխարհից, որը համարվում է իր վերջին կանգառը երկնքի բարձրանալուց կամ վայրէջքից առաջ։
Համաձայն այլ մեկնաբանությունների, խաղային աշխարհը կազմում է մեր սեփական աշխարհի մասը։ Ջարդված աստիճանը խաղի վերջին հատվածում, որի շուրջ բոլորը թռչում էին ճանճերը հանդիասնում է ճանապարհ դեպի վերջնական մահ։ Մյուսները համարում էին, որ խաղը երազ է, որը հանկարծակի ընդհատվել է։ Հնարվոր է, որ տղան մահացել է խաղի սկզբնամասում, և հաջորդող ողջ դեպքերը տեղի են ունենում կյանքի և մահվան միջև։ Ելնելով տարբեր տեսակետներից կարելի է ասել, որ աղջկա հանկարծակի հայտվելը ազդարարում է վերադարձ դեպի կյանք ref name="arstech ending" />։ Այն հարցին թե ինչու է տղան հայտնվել լիբոսում ամենաբսուրդ պատասխաններից մեկը հետևյալն է՝ «Նա շատխոս է եղել»։


=== Տիեզերք ===
Գոյություն ունի մի թեորիա ըստ, որի կազմակերպության կողմից ստեղծված Inside և Limbo խաղերը տեղի են ունենում նույն տիեզերքում։ Համաձայն մի տարբերակի Limbo-ն Inside-ի նախաբանն է։ Մասնավորապես, նրանում գլխավոր հերոսը, ով նույնպես գործ է ունենում մակաբույծ որդերի հետ, որոնք կարող են ղեկավարել միայն խոզերին, այն ժամանակ երբ Limbo-յում որդերը կարող են կառավարել մարդկանց։ Inside-ում կան պահեր երբ հնարավոր է օգտագործել ձգողական ուժը ջրի հետ փորձարկումների ժամանակ, այն դեպքում երբ Limbօ խաղում այս փորձակումները կարելի է անել միայն օդի հետ։


== Խաղի ընթացք ==
Համաձային ժանրային պատկանելիությանը խաղը 2D պլատֆորմեր է։ Ինչպես բազմաիվ նմանաժանր նախագծերում այստեղ էլ, խաղի ընթացքը հիմնված է հերոսի և շրջակա միջավայրի փոխգործունեության վրա։ Խաղացողը կարող է գնալ աջ, ձախ, կարող է ցատկել, կախվել պարանից և բարձրանալ աստիճաններով, ինչպես նաև հրել առարկաներ։ Խաղը ստեղծված է մինիմալիզմի ոճով՝ ողջ շրջակա միջավայրը սև-սպիտակ է, հաճախ հայտնվում են մոխրագույն երանգ, իսկ երաժշտությունը ստեղծում է հետապնդման և վտանգի զգացողություն ։ Limbo խաղի միջին տևողությունը կազմում է 4 ժամ, սակայն կան դիտորդներ խաղի վրա ծախսել են 3-ից 6 ժամ, կախված նրանից թե ինչ արագությամբ են նրանք լուծում գլուխկոտրուկները ։
Մթությունը թաքցնում է շատ վտանգներ, նրանցում կարող են լինել արջերի համար նախատեսված թակարդներ, հրեշներ և անգամ մեծ սարդ։ Թշնամիներ համարվում են որդերը, որոնք նստում են գլխավոր հերոսի գլխին և այդ պահից սկսած նա սկսում է գնալ նույն ուղղությամբ մինչև դուրս չի գալիս լուսավորված տարածք կամ որդը չի սատկում ։ Բացի դա, հանդիպում են արգեսսիվ երեխաներ, ովքեր կարող են նետել քարեր և վառվող անիվներ ։
Նախագծի երկրորդ մասում գոյություն ունեն մեխանիական ծուղակներ, ինչպիսիք են գլուխկոտրուկներ կապված հոսանքի հետ, գրավիտացիոն և այլ մեխանիզմների։ Շատ թակարդներ չեն երևում մինչև այն պահը, երբ չեն աշխատում և սպանում պրոտագոնիստին։ Մահանալ կարելի է ընկնելով բարձր տեղից, առարկաի հարվածից, խեղտվելուց, հոսանքից, կրակոցից և այլն։ Խաղի այսպիսի մեթոդը կոչվում է «փորձ և մահ» (անգլ.՝ Trial and death) .։ Մահվան ամեն տարբերակ ուղղեկցվում է իրական անիմացիայով՝ կտրվող վերջույթներով, արյան ժայթքով և այլն ։ Ինքնապահպանման ժամանակ պրոտագոնիստը վերադառնում է մոտակա անվտանգ գոտի։


== Ստեղծման պատմություն ==


=== Կառուցվածք և ստեղծում ===
Խաղը ստեղծվել է Playdead ստուդիաի կողմից, աշխատակիցների հիմանական թիմը կազմված էր երեք հոգուց՝ Դինո Պատտիը (դան․՝ Dino Patti), Յեպպե Կարլսենը (դան․՝ Jeppe Carlsen) և Արնտ Ջենսենը (դան․՝ Arnt Jensen)։ Limbo-ի նախագիծը պատրաստ էր արդեն 2004 թվականին։ Այդ ժամանակ Յեպպե Կարլսեննաշխատում էր IO Interactive-ում։ Անկախ նրանից, որն այնտեղ նա լավ էր վաստակում սակայն նա գոհ չէր թիմից, ինչն էլ վատ է անդրադրձել իր գործունեության վրա։
Իր խոսքերով, առաջնային խնդիր որպես այդպիսին եղել է տրամադրության փոխանցումը։ Արնտը նկարել է առաջին ուրվագիծ, որում բացակայում էր գլխավոր հերոսը։ Յենսենը շարունակեց ստեղծագործելը ևս մի քանի տարի ստեղծելով էսքիզը և փորձելով այն ծրագրավորել խաղի նախնական տարբերակը Visual Basic-ով։ Վիրտուալ միջավայրի վրա աշխատելուց հետո նա հասկացավ, որ նրան անհրաժեշտ է հավելյալ օգնություն։ Եվ նա ձեռնամուխ է լինում, գեղարվեստական թրեյլեր ստեղծմանը, որի հիմնական նպատակը ծրագրավորողներին դեպի իր նախագիծ կանչելն էր ։ Տեսանյութը մեծ հետաքրքրություն առաջացրեց համացանցում։ Եվ սրա արդյունքով Յենսենին միացան Դինոն և Պատտին։ Հետագա մի քանի ամիսների ընթացքում Պատտին զբաղվեց ծրագրավորմամբ, մինչև այն պահը երբ հասկացավ, որ սա բարդ նախագիծ է երկուսի համար։ Եվ նրանք սկսեցին թիմին ավելացնել ևս մի քանի մասնգետներ։ Ծրագրավորողների հիմնական թիմը, որը կազմված էր 8 հոգուց, ֆրիլանսերների միջոցով ընդլայնվեց և հասավ 16-ի ։

Ի սկզբանե նախագիծը ֆինանսավորում էին անձամբ Յենսենը և Պատտին, հետագայում խաղի բյուջեն ավելացրեց «Հյուսիսային խաղեր» անգլ.՝ Nordic Game Program) կազմակերպության կողմից, իսկ արդեն հետագայում նախագծի ավարտին գումար ներդրեցին հզոր ներդրողներ։
Playdead-ը անտեսեց ներդրողների և քննադատների խորհուրդները, առ այն, որ անհարաժեշտ է նախագծին ավելացնել մուլտիփլեեր, որ ավելացնեն փուլերի հաջորդաբար բարդացումը և խաղի ընթացքի երկարացնումը։ Պատտիի խոսքերով, նա զգում էր, որ այս փոփոխությունները կավերի Յենսենի օրիգինալ պատկերացումը ։ Դինոն ծիծաղով է հիշում, թե ինչպես էր ներդրողներից մեկը առաջարկել, մեծացնել գլխավոր հերոսի տարիքը ավելացնելով նրան բեղեր ։ Նախագիծը 30 ամսյա փորձարկումների շրջան է անցել , և որոշ բաներ ավելացել են խաղի թողարկումից 2 ամիս առաջ։ Playdead-ը Limbo խաղը ստեղծել է Microsoft Visual Studio-ի միջոցով։


== Թողարկում ==
Limbo-ն թողարկվեց 2010 թվականի հուլիսի 21-ին, Xbox Live-ի համար ։ Այդ ժամանակ արդեն Entertainment Software Rating Board-ը դասակարգել էր խաղը այնպիսի պլատֆորմների համար, ինչպիսիք են՝ PlayStation 3-ը և Microsoft Windows-ը։ Ինչին ի պատասխանը Playdead-ը հայտնեց, որ չի պատրաստվում թողարկել խաղը այս համակարգերի համար։ Հետո Պատտին պարզաբանեց, որ ստուդիայում քննարկվել է խաղի հարմարացումը Sony-ի խաղային համակարգերի և անձնական համակարգիչների համար, սակայն երկար քննարկումներից հետո եկան այն եզրակցության, որ խաղը կդառնա Xbox-ի համար բացառիկ։ Ծրագրավորողները նշեցին, որ կազմակերպությունը նրանց «առաջնակարգ օգնություն» է ցուցաբերել ։
2011 թվականի հուլիսին օգտատերերը հայտնաբերեցին, որ Limbo-ի թրեյլեր հայտնվել է Steam-ում։ Դա թույլ տվեց լրագրողներին ենթադրել, որ խաղը կթողարկվի Microsoft Windows-ի համար ։ Բացի սա 2011 թվականի դեկտեմբերին թողարկվեց խաղի տարբերակը նաև Mac OS X-ի համար, և տարածվեց Mac App Store-ի միջոցով։ Իսկ արդեն 2012 թվականի մայիսին խաղը հասանելիություն ստացավ նաև Linux-ի համար ref name="mac version">Nunneley Stephanny (2011-11-10)։ «Limbo sells over 1 million, Mac version before year’s end»։ VG247։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-08-ին։ Վերցված է 2011-11-10 </ref>։


== Ծանոթագրություններ ==