armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վլադիմիր Դվալիշվիլի

Վլադիմիր Դվալիշվիլի (վրաց.՝ ვლადიმერ დვალიშვილი, ապրիլի 20, 1986(1986-04-20), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), վրացի ֆուտբոլիստ, «Ատիռաու» ակումբի հարձակվող։


== Կարիերա ==
Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Թբիլիսիի «Դինամոյում», որտեղ խաղացել է չորս մրցաշրջան և անց է կացրել 59 խաղ՝ խփելով 27 գնդակ։ Երկու անգամ դարձել է երկրի չեմպիոն։
2006 թվականի հունիսին պայմանագիր է կնքել Ռուսթավի «Մետալուրգի» հետ։ Հաջորդ մրցաշրջանում դարձել է չեմպիոն։
2008-2009 թվականին խաղացել է Ռիգայի «Սկոնտո» ակումբում։ Լատվիայի առաջնությունում անց է կացրել 42 խաղ և դարձել 22 գոլի հեղինակ։
2009 թվականի հուլիսի 7-ին Դվալիշվիլին երկամյա պայմանագիր կնքեց իսրայելական «Մաքաբի» հետ։
2009 թվականի հուլիսի 15-ին նորամուտը նշեց Չեմպիոնների Լիգայում, երկրորդ ընտրական փուլում «Գլենտորանի» դեմ խաղում։ Այդ խաղում խփեց երկու գոլ։ Հաջորդ տուրում «Ակտոբեի» Դվալիշվիլին խփեց ևս երկու գոլ։


== «Մաքքաբիում» հանդես գալու վիճակագրությունը ==


== Նվաճումներ ==
Վրաստանի չեմպիոն (1)։ 2004/05
Իսրայելի չեմպիոն (1)։ 2010/11
Լեհաստանի չեմպիոն (2)։ 2012/13, 2013/14
Լեհաստանի գավաթակիր (1)։ 2012/13


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ցուցանիշները soccerbase.com կայքում (անգլ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
«Օդենսե» ֆուտբոլային ակումբի պաշտոնական կայք Archived 2015-07-14 at the Wayback Machine. (դան.)
Բռնություն

Բռնություն, ագրեսիա, Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը բռնությունը սահմանում է որպես «Ֆիզիկական ուժի կամ իշխանության (լիազորություն, դիրք) դիտավորյալ կիրառումը կամ կիրառման սպառնալը որևէ անձի, անձանց խմբի կամ հանրության նկատմամբ, որը հանգեցնում է կամ մեծ հավանականությամբ կարող է հանգեցնել մարմնական վնասվածքների, զրկանքի, մահվան, հոգեբանական վնասի կամ զարգացման խանգարումների»։ Այս սահմանումը կապում է կանխամտադրությունը գործողության իրականացման հետ՝ անկախ գործողության հետևանքներից։


== Ոչ ֆիզիկական բռնություն ==
Բռնությունը ակնհայտ ֆիզիկական բռնության հետ մեկտեղ նաև ընդգրկում է իշխանությունից առաջացող այնպիսի գործողությունները, որոնցից են սպառնումը և վախեցնումը, անտեսումը և բացասումը։ Բռնության հետևանքները կարող են լինել տարատեսակ, և ոչ միայն մարմնական վնասվածքների տեսքով։ Օրինակ կանանց, երեխաների և մեծահասակների նկատմամբ բռնությունը կարող է բերել ֆիզիկական, հոգեբանական և հասարակական խնդիրների, որոնք միշտ չէ, որ արտահայտվում են մարմնական վնասվածքներով, անընդունակությամբ կամ մահով։ Հետևանքները կարող են լինել անմիջական կամ թաքնված և կարող են տևել տարիներ առաջին բռնությունից հետո։ Այս պատճառով բռնության միայն վնասվածքներով և մահով պայմանավորված սահմանումը սահմանափակում է բռնության ամբողջական հետևանքների ըմբռնումը։


== Դասակարգումը ==
Սովորաբար առանձնացվում է բռնության 3 լայն կատեգորիա՝ ըստ բռնության կատարողների և զոհերի՝

Ինքնավնասում,
Միջանձնային բռնություն,
Կոլեկտիվ բռնություն,և 4 հիմնական տեսակ՝ ըստ արարքի տիպի (բնույթի)՝

Ֆիզիկական,
Սեռական,
Հոգեբանական,
Անտեսում։Վերոնշյալների շրջանակում էլ դասակարգվում են բռնության բոլոր ձևերը։


== Տես նաև ==
ընտանեկան բռնություն
տնտեսական բռնություն


== Ծանոթագրություններ ==
Էսհեյմ (քաղաք)

Էսհեյմ (նորվ.՝ Jessheim), քաղաք Նորվեգիայի Ակերսհուս ֆյուլքեի Ուլենսաքեր կոմունայում։ Հանդիսանում է վերջինիս վարչական կենտրոնը։


== Բնակչություն ==
Համաձայն Նորվեգիայի վիճակագրական ծառայության հրապարակած տվյալների՝ 2009 թվականին Էսհեյմ քաղաքում բնակվում է 15349 մարդ։ 1999 թվականի համեմատ բնակչության աճը կազմել է ավելի քան 230 % տոկոս։


== Տրանսպորտ ==
Էսհեյմ կայարանը գտնվում է Նորվեգիայի գլխավոր երկաթգծի առանցքում։ Կայարանը կառուցվել է 1854 թվականին։ Գործում է նաև ավտոբուսային տրանսպորտ։ Այստեղ է գտնվում նաև Օսլոյի օդանավակայանը։


== Ծնունդով Էսհեյմ քաղաքից հայտնի անձինք ==
Մորթեն Անդերսեն — լուսանկարիչ,
Ջոն Հալվորսեն — թմբկահար,
Քեթիլ Անդերսեն — բասիստ,
Դիազ — ռեպ երգիչ,
Յարլե Վեսփեսթադ — ջազային թմբուկահար,
Լիզ Թուվե Վեսփեսթադ — երաժիշտ,
Էռլինգ Թունե — սաքսաֆոնահար,
Ուլե Քրիստիան Ֆուլուսեթ — լեռնադահուկորդ,
Անիքհեն Հյուիթֆելդ — քաղաքական գորիւչ,
Էգիլ Նիհյուս — նկարազարդող,
Սոլվեիք Կլոփեն — դերասան և հաղորդավար, առավել հայտնի է որպես «Norwegian Idol» հաղորդման հաղորդավարուհի,
Գալթեր — կոմպոզիտոր, գիթարիստ, վոկալիստ,
Մենոք — երաժիշտ,
Շագրաթ — երաժիշտ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Արտաշես Շահվերդյան

Արտաշես Ասատուրի Շահվերդյան (մարտի 3, 1952(1952-03-03), Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ դերասան, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2011)։


== Կենսագրություն ==
Արտաշես Շահվերդյանը ծնվել է 1952 թվականին, Թբիլիսի քաղաքում։ 1974-1979 թվականներին սովորել է Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի կինոյի և թատրոնի դերասան բաժնում։ 1979 թվականից աշխատում է Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում՝ որպես դերասան։


== Դերեր ==


=== «Հայֆիլմ» ===
«Մխիթար սպարապետ»
«Կարմիր ձյուն»
«Կարոտ»
«Մարիամ»


=== Հեռուստաֆիլմեր ===
«Երեք ընկեր»
«Խաչագողի հիշատակարանը»


=== Հեռուստասերալներ ===
«Հարևաններ»
«Որոգայթ»
«Շփացած խելագարներ»


== Պարգևներ ==
ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալ (2010)
Հայաստանի Թատերական գործիչների միության ոսկե մեդալ (2012)
ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2011)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Artashes Shahverdyan, IMDb
Ջեսիկա Բյորս

Ջեսիկա Բյորս (գերմ.՝ Jessica Börhs, մարտի 5, 1980(1980-03-05), Մագդեբուրգ, Արևելյան Գերմանիա), գերմանացի երգչուհի, դերասանուհի։


== Կենսագրություն ==
Երգչուհու իր կարիերան սկսել է 1996 թվականին  JessVaness երաժշտախմբում։ Լինելով Novaspace նախագծին մասնակցող եվրատրանս ոճի երգչուհի՝ թողարկել է լավագույն երգերի տասնյակում ընդգրկված մի շարք հիթեր, այդ թվում՝ "Time After Time", "Guardian Angel" և "Beds Are Burning" երգերը։ Այդ ծրագրին մասնակցելու ընթացքում թողարկել է նաև երաժշտական երկու ալբոմ՝  Supernova-ն և Cubes-ը։ Կինոյի ասպարեզում նրա հիշարժան աշխատանքը «Եվրաճամփորդություն» («EuroTrip», 2004 թ.) ֆիլմում գլխավոր հերոսի՝ Սքոթ Թոմասի ըկերուհու՝ Միկիի դերի տպավորիչ կատարումն է։
Ջեսիկան մի շարք երգեր է ձայնագրել նաև ելույթ ունենալով Caught in the Act և Tic Tac Toe երաժշտախմբերի հետ։ 2006–2007 թվականներին գերմանական հեռուստատեսության Schloss Einstein ծրագրում խաղացել է Նինա Վալդգրուբերի դերը։ Բացի այդ,  RTL 2 հեռուստաաընկերությունում վարել է «Apres Ski Hit» երաժշտական ծրագիրը, իսկ 2010 թվականից՝ «Ընթրիք նշանավոր անձնավորության հետ» ծրագիրը, որը նույնպես մեծ ժողովրդականություն է  վայելում։


== Անձնական կյանք ==
Ջեսիկան ապրում է Մյունխենում, Պոտսդամում; 2010 թվականի հուլիսին ամուսնացել է դերասան Մարկուս Գրյուսերի հետ։ 2015 թվականի մարտ ամսին նրանք ամուսնալուծվել են։
2015 թվականի սեպտեմբերին Ջեսիկան արու զավակի մայր է դարձել։


== Ֆիլմագրություն ==


== Սկավառակագրություն ==


=== Սինգլներ ===
2002 Time After Time
2002 To France
2002 Guardian Angel
2003 Paradise
2003 Run to You
2004 Beds Are Burning
2004 So Lonely
2004 Dancing with
2006 All Through the Night


=== Ալբոմներ ===
2002 Supernova
2004 Cubes
2006 DJ Edition


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ջեսիկա Բյորս Internet Movie Database կայքում
Offizielle Website von Jessica Boehrs Archived 2019-09-04 at the Wayback Machine.
Աքսիս

Շիկերե, Աքսիս (լատ.՝ Axis axis), եղնիկանմանների (լատ.՝ Cervidae) ընտանիքի ներկայացուցիչ։


== Արտաքին տեսքը ==

Աքսիսը նրբագեղ եղնիկ է՝ մորթու շիկակարմրաոսկեգույն երանգով, որի վրա կան սպիտակ բծեր։


== Տարածվածություն ==
Աքսիսները տարածված են Հիմալայների անտառային նախալեռնային մասերում և Շրի Լանկայում։ Սրանք Հնդկաստանում ամենահաճախ հանդիպող եղնիկներից են, որոնց թվաքանակը անդադար աճում է։ Նրանք չեն հանդիպում միայն չոր և բուսականությունից զուրկ վայրերում։ Հաջողությամբ հարմարվել է Հայաստանի անտառների կլիմային։


== Կյանքի ձևը ==
Աքսիսի գլխավոր թշնամին բենգալյան վագրն է։ Այս եղնիկի վրա հարձակվում են նաև կարմիր գայլերը, ընձառյուծները, բորենիները, շնագայլերը և պիթոնները։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		


== Գրականություն ==
Ռ.Բեդի «Հնդկաստանի կենդանական աշխարհը», 1987։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

wildlywise.com Archived 2005-02-05 at the Wayback Machine.
BBC Science and Nature Wildfacts Archived 2012-12-09 at Archive.is
Մուրազ Սարգսյան

Մուրազ Սարուխանի Սարգսյան (օգոստոսի 1, 1943(1943-08-01), Ներքին Խոտանան, Ղափանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ռազմական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ (2008):


== Կենսագրություն ==
1965 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի բարձրագույն հրետանային հրամանատարական ուսումնարանը, իսկ 1977-ին` Մոսկվայի ռազմական ակադեմիան։
Ծառայել է խորհրդային բանակի Հեռավորարևելյան ռազմական օկրուգում, Հյուսիսային զորախմբավորումում, Օդեսայի ռազմական օկրուգում։ Օդեսայում և Հեռավորարևելյան ռազմական օկրուգում եղել է դիվիզիայի հրամանատար, բանակային կորպուսի հրամանատարի տեղակալ Հեռավորարևելյան ռազմական օկրուգում (1985-1989) և Միջինասիական բանակային կորպուսի հրամատարի տեղակալ (1989-1992)։
1990 թվականի ապրիլի 26-ին ստացել է գեներալ-մայորի կոչում։
1992 թվականից ծառայության է անցել Հայկական բանակում` ստանձնելով ՀՀ ԶՈՒ մարտական պատրաստության վարչության պետի պաշտոնը։ Այդ պաշտոնում աշխատել է մինչև 2008 թվականը։ Նույն թվականին ՀՀ պաշտպանության նախարարի հրամանով ստացել է գեներալ-լեյտենանտի կոչում և զորացրվել է բանակից` նշանակվելով պաշտպանության նախարարի խորհրդական։ Զբաղվում է դպրոցներում ռազմական կրթության և ռազմահայրենասիրական դաստիարակության հարցերով։


== Պարգևներ ==
Արժանացել է Պատվո շքանշանի, Մարտական խաչ 2-րդ աստիճանի շքանշանի, «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալի, Արիության, Մարտական ծառայության մեդալների, բազմաթիվ պատվոգրերի։


== Աղբյուրներ ==
Զինվորից գեներալ տանող ճանապարհը Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Մեր ապագան լավ երիտասարդության ձեռքում է, օգնե´նք, որ մեզ գերազանցեն. գեներալ Մուրազ Սարգսյան Archived 2022-02-11 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ակունքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ակունքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Ակունք գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 59 հուշարձան (20 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ալթուն Գեդիկ

Ալթուն Գեդիկ, վայր Կարսի մարզի Կաղզվանի օկրուգում Կապույտ գետի ափին։ Ճշգրիտ բնույթը՝ անորոշ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարիենպլաց (Մյունխեն)

Մարիենպլաց (գերմ.՝  Marienplatz), Մյունխենի կենտրոնական հրապարակ, հետիոտնային գոտու կենտրոն, քաղաքի կենտրոնական հիմնական տեսարժան վայրերից մեկը։
Մարիենպլացում են գտնվում Նոր և Հին մյունխենյան քաղաքապետարանի շենքերը, այստեղից է սկսվում Կաուֆինգերշտրասսե (գերմ․ Kaufingerstrasse) փողոցը, որտեղ տեղակայված են մեծաքանակ խանութներ։ Մարիենպլացի շրջակայքում են գտնվում նաև պատմական Վիկտուալիենմարկտ (գերմ. Viktualienmarkt) շուկան, մյունխենյան ամենամեծ Ֆրաուէնկիրխե (Frauenkirche) տաճարը և շատ այլ տեսարժան վայրեր։ Մարիենպլաց հրապարակի տակ է գտնվում մյունխենյան հասարակական տրանսպորտի հանգուցային կայանը․ այստեղ են խաչվում  U3 և U6 գծերը՝ մյունխենյան մետրոյի և քաղաքային գնացքների կենտրոնական հանգույցը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
Մարիենպլացի 360° ինտերակտիվ համայնապատկեր
Սկիբո ամրոց

Սկիբո ամրոց (անգլ.՝ Skibo Castle, գաել.՝ Caisteal Sgìobail), շոտլանդական ամրոց, տեղակայված Դորնոխ քաղաքի արևմուտքում, այժմ Շոտլանդիայի մարզ։ Գտնվում է Դորնոխի ֆորդում։ Ամրոցը կառուցված է եղել դեռևս XII դարում, սակայն ժամանակակից շինարարությունը հիմնականում տեղի է ունեցել XIX դարից մինչև XX դարի սկզբին, երբ այնտեղ ապրում էր արդյունաբերող Էնդրյու Կարնեգին։
Ներկա պահին ամրոցում գտնվում է փակ ակումբ՝Carnegie Club և հյուրանոց՝ ակումբի աշխատողների համար։ Ամրոցում է տեղի ունեցել երգչուհի Մադոննայի ամուսնությունը, իսկ նրա որդին մկրտվել է մոտակա Դորնոխ քաղաքի տաճարում նույն օրը։
Ամրոցի անունը Skibo-ն Sgìobal շոտլանդական անվան փոփոխված բառն է, որը իր հերթին նշանակում է հողամաս վառելափայտի համար կամ Սկիտի (Skithi) համար։


== Պատմություն ==
Սկիբոյի առաջին կանոնադրությունը գրվել է 1211 թվականին։ Իր վաղ պատմությունից ամրոցը համարվում է Քաիթնես եպիսկոպոսների նստավայր։ Սկիբոն մնաց եպիսկոպոսների նստավայր մինչև 1545 թվականը։ 1745 թվականին Ռոբերտ Գրեյը հանձնեց գույքը։ Պատկանելիս է եղել Կարնեգիի ընտանիքին, և մնացել է նրանց հսկողության տակ մինչև 1982 թվականը։


== Ամրոցի հիմքեր ==
Հիմքեր են ներառում Լուիզա լիճը, որը շատ փոքր արհեստական լիճ է և Շոտլանդիայում ջրի մի քանի մարմիններից մեկը, որոնք հայտնի են որպես լճեր։ Գույքը նշված է Շոտլանդիայում գտնվող պարտեզների և ձևավորված լանդշաֆտների գույքագրում, դրանք տեղակայված են ազգային լանդշաֆտների ցանկում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Carnegie Club at Skibo Castle
Skibo Estate, Gazetteer for Scotland
Ճելիրի

Ճելիրի (վրաց.՝ ჭელირი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1520 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մեստիայից հեռու է 32 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 62 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոտինիոլա

Կոտինիոլա  (իտալերեն՝ Cotignola), քաղաք Իտալիայում՝ Էմիլիա Ռոմանիա մարզի՝ Ռավեննա գավառում։
Բնակչությունը՝ 6.952 մարդ (2004), խտությունը՝ 202 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 48010, հեռախոսային կոդ՝ 0545։
Քաղաքի հովանավորը սուրբ Ստեփանոսն է։ Քաղաքի տոնը նշվում է դեկտեմբերի 26-ին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Արտիգա

Արտիգա (ֆր.՝ Artigat), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Լե Ֆոսա կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Պամե շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09019։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 540 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 332 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 238-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 94-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 71,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 59,0 %)։ 238 աշխատունակ բնակիչներից 202-ը աշխատում էին (104 տղամարդ և 98 կին), անաշխատանք էին 36-ը (22 տղամարդ և 14 կին)։ 94 անգործունակ մարդկանցից 21-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 43-ը թոշակառու, 30-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Հայտնի մարդիկ ==
Մարտեն Գեր՝ ֆրանսիացի XVI դարի գեղջուկ, ում անձը սեփականացրել է ավանտյուրիստ Առնո դյու Տիլը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Արտիգա» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-05-18-ին։ Վերցված է 2012-1-30 
«Արտիգա» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-02-03-ին։ Վերցված է 2013-01-25
Վահան Մխիթարյան (այլ կիրառումներ)

Վահան Մխիթարյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.

Վահան Մխիթարյան (1910), հայ խորհրդային կենսաքիմիկոս։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ։
Վահան Մխիթարյան (լողորդ) (1996), հայ լողորդ։
Ստարի Բիկով

Ստարի Բիկով (ուկրաիներեն՝ Старий Биків), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Ստարի Բիկով գյուղում բնակվում էր 619 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 204,9 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարտուն Ադոյան

Մարտուն Փայլակի Ադոյան (սեպտեմբերի 17, 1955(1955-09-17), Ուջան, Աշտարակի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 28, 2020(2020-04-28), Երևան, Հայաստան), հայ կինոպրոդյուսեր, մշակույթի գործիչ, Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության և  Հայաստանի ազգային կինոակադեմիայի անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է  Արագածոտնի մարզի Ուջան գյուղում, ավարտել է Երևանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը։ 1986-1991 թվականներին եղել է Հայկական ԽՍՀ Կինեմատոգրաֆիայի պետական կոմիտեի վերահսկողության և վերստուգման բաժնի պետը, Հանրապետության կինովիդեո միավորման գլխավոր տնօրենի տեղակալը։ Եղել է բազմաթիվ ֆիլմերի և հեռուստաֆիլմերի գլխավոր պրոդյուսեր։
1991 թվականից մինչև իր կյանքի վերջ զբաղեցրել է  «Մոսկվա» կինոթատրոնի տնօրենի պաշտոնը։
Մահացել է  2020 թվականի ապրիլի 28-ին։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
ՀՀ մշակույթի նախարարության Ոսկե մեդալ (2007)
ՀՀ նախագահի պետական մրցանակ (2014)
ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործչի պատվավոր կոչում (2015)
Երևանի քաղաքապետի ոսկե մեդալ (2016)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
В Армении умер директор кинотеатра “Москва” Мартун Адоян
Բորիկ Ղազարյան

Բորիկ Բեհբութի Ղազարյան (փետրվարի 14, 1962, Ղուզե Ճարտար, Մարտունու շրջան, ԼՂԻՄ - օգոստոսի 15, 1992, «Կլյաչի ձոր» տեղամաս, Մարտունու շրջան), ազատամարտիկ։ 1979-1981 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։
1988-1992 թվականներին կամավորական ջոկատի, Մարտունու ՊՇ 4-րդ գումարտակի կազմերում մասնակցել է Վերին Վեյսալուի, Խոջավենդի, Գևորգավանի և այլ բնակավայրերի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Հետմահու պարգևատրրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Ղուզե Ճարտար գյուղում։
Ջո Ռոգան

Ջոզեֆ Ջեյմս Ռոգան (անգլ.՝ Joseph James «Joe» Rogan. (օգոստոսի 11, 1967(1967-08-11), Նյուարկ, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), ամերիկյան կատակերգու, դերասան, մարտարվեստի վարպետ, սպորտային մեկնաբան և հեռուստահաղորդավար։ 1997 թվականից UFC-ում մեկնաբան։


== Մասնագիտություն ==


=== Հեռուստահաղորդավար ===
Ռոգանն աշխատել է «Վախի գործոն» («Fear Factor») հեռուստաշոուում որպես ծրագրի ամերիկյան տարբերակի վարող։ Հաղորդման վրա աշխատել է 2001 թվականի հուլիսի 11-ից մինչև 2006 թվականի սեպտեմբերի 12-ը։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 12-ին հաղորդման վերաթողարկումից հետո նա վերադարձել է շոու և աշխատել այնտեղ մինչև 2012 թվականի հունիսի 16-ը NBC հեռուստաալիքում:
Վերջին անգամ հեռուստահաղորդավար Ջոն աշխատել է սեփական «Ջո Ռոգանն ամեն ինչ կասկածի տակ է դնում» («Joe Rogan Questions Everything»]]) շոուում, որտեղ նա իր ընկեր Դունկան Տրասսելի հետ քննադատորեն հետազոտում էր գերբնական և միստիկ թեմաներ, ինչպիսիք են՝ այլմոլորակայինները և այլն։ Շոուի բոլոր 6 էպիզոդները ցուցադրվեցին 2013 թվականին «Syfy» ալիքով։


=== Մեկնաբան ===
Ռոգանը սկսեց աշխատել UFC-ում 1997 թվականին, մեկնաբան դառնալուց առաջ սկսել է որպես թղթակից UFC-ում. հարցազրույցներ էր վերցնում մարզիկներց UFC 12-ում:


=== Սթենդափ ===
Ռոգանը հյուրախաղերով հանդես էր գալիս նաև որպես երգիծաբան, և թողարկել է մի քանի ալբոմ, այդ թվում և «Shiny Happy Jihad Ջո Ռոգանի հետ. Խոսող կապիկները տիեզերքում»։


=== Փոդքասթ ===
2009 թվականի դեկտեմբերից Ռոգանը սկսեց փոդքասթ վարել, որը մինչև 2020 թվականի մայիս հեռարձակվում էր Յուսթրիմ-ով և ՅուԹյուբ-ով:Փոդքասթին մասնակցում էին տարբեր հերոսներ, որոնց հետ Ջոն քննարկում էր ընթացիկ իրադարձությունները, քաղաքականության, փիլիսոփայության, հումորի, հոբբիի, պատմության վերաբերյալ հարցեր և այլն։ Հաղորդումը հատկանշական է նաև նրանով, որ երկու-երեք ժամյա զրույցը սովորաբար ընթանում է երկխոսության տեսքով և սովորաբար առանց նախապատրաստած թեմաների կամ սցենարի։ Հյուրերը հայտնի թղթակիցներ, գիտնականներ, գրողներ, մարտարվեստի վարպետներ էին և նույնիսկ ուղղակի Ջոի ընկերներն էին։ Փոդքասթի անունն է՝ «The Joe Rogan Experience», և ունի հազարից ավելի թողարկումներ։
2020 թվականին Ջոն վաճառեց «The Joe Rogan Experience» փոդքասթը Spotify-ին։ «Wall Street Journal» -ը գնահատում է գործարքը 100 միլիոն դոլար։

		


== Անձնական կյանք ==
Նա ապրել է Կալիֆորնիա նահանգի Բելլ-Կանյոնում։ Հիմա ապրում է Տեխասում։ 2007 թվականին Ռոգանն աղջիկ է ունենում։ Նա և իր ընկերուհին ամուսնացան հաջորդ տարի։ 2010 թվականին Ռոգանը հայտարարեց երկրորդ երեխայի ծնունդի մասին։
2010 թվականի սեպտեմբերին Ալեքս Ջոնսի ռադիոշոուին հյուր լինելու ժամանակ Ռոգանը հայտարարեց, որ չի դավանում որևէ կրոն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Joe Rogan Internet Movie Database կայքում
YouTube profile
Պրոբա (գյուղ, Վսևոլոժսկի շրջան)

Պրոբա (ռուս.՝ Проба), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 165 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(1025) Ռիեմա

(1025) Ռիեմա (անգլ.՝ Riema), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1923 թվականի օգոստոսի 12-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,978916 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9008 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0571 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1016,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,354049 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 26,86° անկյուն։
Ռիեմա աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է E դասին։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1025) Ռիեմա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դիվակուլ

Դիվակուլ, ժայռ Արևմտյան Հայաստանում, Վանա լճի արևմտյան կողմում, Խլաթ քաղաքից ոչ հեռու, Մատնավանքի մոտ։ Խաչաքանդակ քարաժայռ է, որից բխում են սառնորակ աղբյուրներ։ Ըստ ավանդության Մատնավանքը կառուցելուց հետո ժայռի ճեղքը փակվել և իր մեջ է առել այստեղ բնակվող դևերին և իբր դրա պատճառով էլ կոչվել է Դիվակուլ


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Իսբախ

Ալեքսանդր Աբրամովիչ Իսբախ (ռուս.՝ Александр Абрамович Исбах, իսկական ազգանունը՝ Իսբախ-Բախրախ) (հունվարի 28, 1904(1904-01-28), Դաուգավպիլս, Դվինսկի գավառ, Վիտեբսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 3, 1977(1977-02-03), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային գրող, գրականագետ։ 
Լույս են տեսել Իսբախի «Հրացանով ու գրքով» (1926 թ.), «Առաջավոր գծի մարդիկ» (1960 թ.), «Եվրոպայի ճանապարհներին» (1964 թ.), «Պատանություն իմ, կոմերիտմիություն իմ» (1966 թ.) և այլ պատմվածքների ժողովածուներ, ինչպես նաև «Արհեստավորներ» վեպը (1966 թ.)։ Հեղինակ է «Լուի Արագոն։ Կյանքը և ստեղծագործությունը» (1962 թ.), «Ֆարմանով» (1968 թ.), ինչպես նաև խորհրդային ու արտասահմանյան գրողների գիտագեղարվեստական կենսագրականների։


== Ալեքսանդր Իսբախը հայերեն ==
Որդին (պատմվածք), Ե., Հայպետհրատ, 1941 թ., 7 էջ։ Ռուս. թարգմ.՝ Բ. Եղիազարյան։
Նրանք մարտնչել են Ֆրանսիայի համար (պատմվածք Մանուշյանի և նրա ընկերների մասին), Ե., «Հայաստան», 1967 թ., 155 էջ։ Ռուս. թարգմ.՝ Մ. Հակոբյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Զվարեթի

Զվարեթի (վրաց.՝ ზვარეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Օնի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1100 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Օնից հեռու է 10 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիտալի Դոլգով

Վիտալի Դոլգով (ռուս.՝ Виталий Васильевич Долгов, հունվարի 9, 1937(1937-01-09), Ayagoz, Արևելաղազախական շրջան, Ղազախական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 30, 2007(2007-06-30), Ռիգա, Լատվիա), խորհրդային, լատվիացի կոմպոզիտոր, ջազային վերադաշնակող, տենոր և բարիտոն–սաքսոֆոնիստ։


== Կենսագրություն ==
1961 թվականին ավարտել է Լիեպաեի երաժշտական ուսումնարանի կոմպոզիցիայի և երգչախմբային դիրիժորության դասարանները։ Ինքնուրույն սովորել է սաքսոֆոն նվագել։ 1962-1965 թվականներին եղել է Ռիգայի էստրադային նվագախմբի, իսկ 1965-1966 թվականներին` Բորիս Ռիչկովի «Չանգի» անսամբլի սաքսոֆոնահար և վերադաշնակող։ 1967 թվականից սկսած գրել է հեղինակային կոմպոզիցիաներ ու վերադաշնակումներ Էդդի Ռոզների, Վադիմ Լյուդվիկովսկու, Օլեգ Լունդստրեմի, Լատվիայի պետական հեռուստառադիոյի նվագախմբերի համար։ 1999 թվականից սկսած` Իգոր Բուտմանի բիգ-բենդի երաժշտական ղեկավարն ու դիրիժորն է։


== Ստեղծագործություններ ==
Ամենահայտնի գործերն են «Օլիվեր», «Շարժասանդուղքի վրա», «Սպրինտ», «Մեր ժամանակներում», «Ռետրո ոճով», «Պարոն Չիկ» ստեղծագործությունները։


== Սկավառակագրություն ==
«Վ. Դոլգովի էստրադային երաժշտությունը» (ռուս.՝ Эстрадная музыка В. Долгова, 1970, Վադիմ Լյուդվիկովսկու համույթ)
«Դյուլ Էլլինգթոնի հիշատակին» (ռուս.՝ Памяти Дюка Эллингтона, 1977, Օլեգ Լունդստրեմի նվագախումբ)
«Հյութեղ երանգներով» (ռուս.՝ В сочных тонах, 1982, Օլեգ Լունդստրեմի նվագախումբ)
«Մեր ժամանակներում» (ռուս.՝ В наше время, 1982, Օլեգ Լունդստրեմի նվագախումբ)
«Սվինգ ոճով» (ռուս.՝ В наше время, 1986, Օլեգ Լունդստրեմի նվագախումբ)
«The Eternal Triangle» (2003, Իգոր Բուտմանի բիգ-բենդ)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Долгов Виталий Васильевич»։ Джаз:  XX век. — 2001։ Яндекс.Словари։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-12-ին։ Վերցված է 2012-10-02 
«Долгов Виталий Васильевич»։ Российский джазовый портал։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-12-ին։ Վերցված է 2012-10-02
Ալու (այլ կիրառումներ)

Ալու անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Ալու - գյուղ Էստոնիայի Տիստամաա շրջանի կազմում։
Ալու - գյուղական ավան Էստոնիայի Ռապլա շրջանի կազմում։
Խծաբերդ

Խծաբերդ (Խիծապէրթ), գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Գտնվում է հանրապետության հարավային հատվածում, Հադրութ շրջկենտրոնից` 64 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 137 կմ հեռավորության վրա՝ Քիրս լեռան հարավ-արևմտյան մասում։ Պետրոսաշեն, Սպիտակաշեն, Արփագետիկ և Վաղավեր գյուղերի հետ միասին ընդգրկված է Խծաբերդի համայնքի կազմում։
Սպիտակաշեն գյուղում բնակվում է 11 մարդ, կա 3 տնտեսություն, իսկ Արփագետիկ գյուղում բնակվում է 24 մարդ, կա 6 տնտեսություն։


== Աշխարհագրություն ==
Համայնքը բարձրլեռնային է, ունի 4897,48 հա տարածք, որից 1492,69 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 3361,7 հա անտառային հողեր։ Համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հագարի գետի վտակը։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 7 աղբյուրներ` Խծաբերդ գյուղի տարածքում «Տեղուն», «Պյոտուց», «Քուլանեն», «Չիմանեն», «Խաչուն» և «Կետեն», իսկ Սպիտակաշեն գյուղի տարածքում՝ «Շենին» աղբյուրը։


== Բնակչություն ==
Խծաբերդ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 120 մարդ, կա 39 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ`անասնապահությամբ և հողագործությամբ։


== Պատմություն ==
1991 թվականի մայիսին գյուղը հրետակոծվել է ադրբեջանցիների կողմից, զոհվել են խաղաղ բնակիչներ, ավերվել են բնակելի տներ։ Արցախյան գոյամարտում գյուղից զոհվել է 7 ազատամարտիկ։ Սակայն հրադադարից հետո Խծաբերդը սկսել է շենանալ։
Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի կողմից Ռուսաստանի Դաշնության պաշտպանության նախարարության խաղաղապահ ուժերի վերահսկողության գոտում գտնվող Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Հին Թաղեր և Խծաբերդ գյուղերի բռնազավթում տեղի է ունեցել 2020 թվականի դեկտեմբերի 12-ին։


== Պատմամշակութային վայրեր ==
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են` Եղցան ձոր եկեղեցի (XVI-XVII դդ.), գերեզմանոց (XVII-XIX դդ.), խաչքար (XVI-XVII դդ.), ջրաղաց (XIX դ.), հաշվառված է 11 հուշարձան։
Խծաբերդի շրջակայքում պահպանվել են Օձաբերդ, Հազարափրկիչ, Անմտեղ պարսպապատ բերդերը՝ քանդված եկեղեցիներով, խաչքարերով (7-13-րդ դարեր), գյուղատեղիներ, գերեզմանատներ, խաչքարներ (9-17-րդ դարեր), Ղալալվի բերդ-քարայրը։ Նշանավոր է Սլկահան սար բնակատեղին՝ «Հազարափրկիչը», ավերված Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին (19-րդ դար)։
Գյուղամիջում եղել է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին՝ սրբատաշ պատերով, եռանավ դահլիճով, որը չի պահպանվել։ Եկեղեցու հիմքի ու քարերի շնորհիվ 1936 թվականին կառուցվել է գյուղի ակումբը։


== Հասարարակական կառույցներ ==
Համայնքում գործում են գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում են 25 աշակերտներ։


== Տես նաև ==
Հին Թաղերի և Խծաբերդի գրավում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
World Gazetteer(չաշխատող հղում) - World-Gazetteer.com(անգլ.)
Population of Nagorno-Karabakh Republic (2005)(հայ.)(անգլ.)(ռուս.)
Քայլ առաջ 3D

Քայլ առաջ 3D (անգլ.՝ «Step Up 3D»), 2010 թվականի երիտասարդական երաժշտական մելոդրամա։ Հանրաճանաչ Քայլ առաջ ֆիլմի երրորդ մասն է` ստեղծված 3D տեխնոլոգիայով։


== Սյուժե ==
Լավագույն ընկերներ Լոսն ու Կամիլան ընդունվում են Նյու-Յորքի համալսարան։ Լոսը խոստանում է մորը ջանասաիրաբար սովորել էլեկտրոտեխնիկա և թողնել պարերը, և հենց այդ ժամանակ հետևելով հիանալի մարզակոշիկներով մի տղայի՝ մասնակցում է պարային մրցույթին և հաղթում «Սամուրայներ» խմբի տղային։ Նրան ոստիկանությունից փրկում է գեղեցիկ մարզակոշիկներով նոր ծանոթը՝ Լյուկը, ով բերում է Լոսին իր թաքստոցը՝ ծնողների թողած հին պահեստը, որը նա վերածել էր ակումբի։ Լյուկն ունի իր «Ծովահեններ» խումբը և պատրաստվում է մասնակցել համաշխարհային մրցույթի եզրափակիչին և հաղթել «Սամուրայներին»։ Լյուկը մի խնդիր ունի. նա չունի փող, նրա պահեստը աճուրդի է դրված, և նա շուտով կզրկվի նրանից, և նրա հետ բնակության վայրից կզրկվեն նրա խմբի անդամները։ Լյուկը Լոսին հրավիրում է իր խումբ։ Այնտեղ հայտնվում է նաև Նատալին՝ պարուհի, ով նոր էր վերադարձել լոնդանից շտական փորձերի պատճառով Լոսի և Կամիլայի հարաբերությունները վատանում են։


== Ծանոթագրություններ ==
Բորիս Շերեմետև

Կոմս Բորիս Պետրովիչ Շերեմետև (ռուս.՝ Граф Бори́с Петро́вич Шереме́тев, ապրիլի 25 (մայիսի 5), 1652, Մոսկվա, Ռուսական թագավորություն - փետրվարի 17 (28), 1719, Մոսկվա, Ռուսական թագավորություն), ռուս զորավար և դիվանագետ, կոմս (1706), գեներալ-ֆելդմարշալ (1701)։
1685-1687 թվականներին մասնակցել է Ռեչ Պոսպոլիտայի հետ «Հավիտենական խաղաղության» և Ավստրիայի հետ դաշնակցային պայմանագիր կնքելու բանակցություններին, 1695-1696 թվականների Ազովյան արշավանքներին։ 1697-1699 թթ․ կատարել է դիվանագիտական հանձնարարություններ Լեհաստանում, Ավստրիայում, Իտալիայում և Մալթա կղզում։ Որպես հրամանատար աչքի է ընկել 1700-1721 թթ․ Հյուսիսային պատերազմում, Նարվայի ճակատամարտում (1700) ղեկավարել է ազնվականական հեծելազորը, 1701-1705 թթ․՝ զորահրամանատար Լիֆլանդիայում։ Ճնշել է 1705-1706 թթ․ Աստրախանի ապստամբությանը։ Պոլտավայի ճակատամարտում (1709) գլխավորել է մարտակարգի կենտրոնի զորքերը։ 1710 թ․ Շերմետևի ղեկավարությամբ ոուսական զորքերը գրավել են Ռիգան։ 1711 թ․ Պրուտյան արշավանքում ղեկավարել է բանակի գլխավոր ուժերը։ 1712-1713 թթ․ եղել է հարավային (թուրքական սահմանի վրա) սահմանները հսկող բանակի հրամանատար, 1715-1717 թվականներին՝ կորպուսի հրամանատար Պոմհրանիայում և Մեկլենբուրգում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Советская историческая энциклопедия. — 1976. Т. 16, с. 256
Барсуков А. П. Род Шереметевых. Кн. 1—8. — СПб., 1881—1904.
Заозерский А. И. Фельдмаршал Б. П. Шереметев. — М.: Наука 1989. — 307 с.: ил.
История государства Российского: Жизнеописания. XVIII век. — М.: Изд-во «Кн. палата», 1996. — С. 49—57.
История Северной войны 1700—1721 гг. / Отв. ред. И. И. Росту-нов. — М.: Наука, 1987. − 212 с.: ил., карт. (См. Указ. имен).
Мышлаевский А. З. Фельдмаршал граф Б. П. Шереметев: Военно-походный журнал 1711 и 1712 гг. — СПб.: Воен.-учен. к-т Гл. штаба 1898. — 212 с.
Павленко Н. И. Птенцы гнезда Петрова: [Б. П. Шереметев, П. А. Толстой, А. В. Макаров]. — 2-е изд. — М.: Мысль 1988. — С. 12—115.
Письма Петра Великого, писанныя к генерал-фельдмаршалу… графу Борису Петровичу Шереметеву. — М. Имп. университет, 1774. 172 с.
Տաճատ Ավալյան

Տաճատ Ավալյան Մկրտչի (1880, Թիֆլիս - փետրվարի 4, 1921(1921-02-04), Երևան, Հայկական ԽՍՀ), հայ դերասան, թատերական, կուսակցական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Թիֆլիսում, դերասանի ընտանիքում։ Նրա ծնողները Մկրտիչ և Շամիրամ Ավալյանները, 1870-80-ական թվականներին հայ թատրոնի աչքի ընկնող ուժերից էին, իսկ հայրը Պետրոս Ադամյանի շնորհալի խաղընկերը։
Սկզբնական կրթությունն ստացել է Ներսիսյան դպրոցում, որը, սակայն, չի ավարտել, քանի որ ստիպված է լինում ծնողների հետ տեղափոխվել Բաքու։ Նրա հայրն գրասենյակային աշխատանքի է անցնում նավթարդյունաբերական ձեռնարկություններից մեկում։ Տաճատը նույնպես ստիպված է լինում աշխատանքի անցնել նավթահանքերում որպես բանվոր։
Նա ներգրավվում է հեղափոխական շարժման մեջ՝ դառնալով սոցիալ-դեմոկրատական խմբակների ակտիվ մասնակիցներից մեկը։ Ունենալով դերասանական աչքի ընկնող ընդունակություններ, Ավալյանը կարողանում է համատեղել հանքերում ու բեմում կատարած աշխատանքները։ Շուտով հանդես է գալիս ակումբային բեմերում, առավելապես՝ կատակերգական դերերում։
Ծանոթանալով Ստեփան Շահումյանի, Սերգո Մարտիկյանի, Մելիք Մելիքյանի (Դեդուշկայի) և այլոց հետ, նա 1903 թվականին ընդունվում է ՌՍԴԲԿ-ի շարքերը և հարում նրա բոլշևիկյան թևին։ Այդ оրվանից սկսում է ընդհատակյա հեղափոխական գործունեությունը, որին զուգահեռ շարունակում է բեմական գործունեությունը, որով և քողարկում է իր ընդհատակյա կուսակցական աշխատանքը՝ կատարելով կուսակցության Բաքվի կոմիտեի հանձնարարությունները։
Աշխատելով հիմնականում Բաքվում, նա կուսակցական հանձնարարություններով մեկնում է Անդրկովկասի տարբեր քաղաքներ։ 1906 և ապա 1917 թթ. Ավալյանը հյուրախաղերով լինում է Երևան եկած դերասանական խմբերի կազմում։
1920 թվականի օգոստոսին Ավալյանը Հովհաննես Զարիֆյանի խմբի հետ գալիս է Երևան հյուրախաղերի։ Այստեղ ընդգրկվում է ընդհատակյա աշխատանքի մեջ՝ ակտիվորեն մասնակցելով Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատմանը։ Սակայն, ոստիկանությունը մի օր, հենց ներկայացման ժամանակ, նրան ձերբակալում է թատրոնում։
Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատվելուց հետո բանտից ազատվում։ Սակայն, քայքայված առողջությունը նրան գամում է անկողնուն։ Այդ վիճակում նա իր բնակարանն է հավաքում Երևանում եղած արվեստագետներին և անկողնում նստած՝ ղեկավարում է Գեղաշխի հիմնադրման ժողովը, որտեղ ինքը ընտրվում է այդ արհմիության առաջին նախագահը։
Մահացել է 1921 թվականի փետրվարի 4-ին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստրահան (Թասմանիա)

Ստրան (անգլ.՝ Strahan), ոչ մեծ քաղաք Թասմանիայի արևմուտքում (Ավստրալիա)՝ Մաքքուորի ծովածոցի ափին։ Ըստ 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ստրանի բնակչությունը կազմում է 658 մարդ։


== Աշխարհագրություն ==

Ստրան քաղաքը գտնվում է Լոնգ Բեյ (Long Bay) ծովախորշի ափին՝ Մաքքուորի ծովածոցի ամենահյուսիսային կետի մոտ, ծովածոցի մուտքի՝ նեղ նեղուցի մոտ, որն ստացել է Հելլս Գեյթս անվանումը (Hells Gates անգլ. թարգմանաբար՝ «դժոխքի դարպասներ»)։
Քինգ գետի գետաբերանը, որը թափվում է Մաքքուորի ծովածոց, գտնվում է Ստրանից մոտավորապես 5 կմ դեպի հարավ-արևելք։


== Պատմություն ==
1877 թվականին այս վայրում հայտնվել է մի փոքր նավահանգիստ։ Ստրանի հիմնադրման տարեթիվը համարվում է 1880 թվականը։ Այն կոչվել է Ջորջ Ստրանի (George Strahan, 1838-1887) պատվին, որը եղել է Թասմանիայի նահանգապետը 1881-1886 թվականներին։
Երկար ժամանակ բնակավայրը ծառայել է որպես նավահանգիստ, որն օգտագործվել է հանքանյութի արդյունահանման (հիմնականում Քուինսթաունի և Զիանի շրջանում), ինչպես նաև փայտամշակման նպատակներով, մասնավորապես, Գորդոն, Ֆրանկլին և Քինգ գետերի ստորին հատվածներում: 1892 թվականին ստեղծվել է երկաթուղային հաղորդակցություն Զիանի և Ստրանի միջև, իսկ 1897 թվականին՝ Քուինսթաունի և Ստրանի միջև։
Ստրանը մնացել է կարևոր նավահանգիստ մինչև 1960-ականների սկիզբը, ինչից հետո բեռնաշրջանառությունը սկսել է արագ կրճատվել։ 1960 թվականին փակվել է մինչև Զիան երկաթգիծը, իսկ 1963 թվականին՝ մինչև Քուինսթաուն երկաթգիծը (որտեղից հանքանյութն սկսել են երկաթուղով տեղափոխել հյուսիսում գտնվող նավահանգստային Բեռնի քաղաք)։
1960-ականներից քաղաքը դարձել է Թասմանիայի կարևոր զբոսաշրջային կենտրոններից մեկը: 1969 թվականից ի վեր կազմակերպվում են էքսկուրսիաներ Մաքքուորիի ծովածոցում (Գորդոն գետի ստորին հատված մտնելով)։ 2003 թվականին վերաբացվել է դեպի Քուինսթաուն West Coast Wilderness Railway երկաթուղին, որը նույնպես հայտնի է դարձել զբոսաշրջիկների շրջանում։


== Բնակչություն ==
2016 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ երկրի բնակչությունը կազմել է 658 մարդ, որից տղամարդիկ կազմել են 50,7 տոկոսը, կանայք՝ 49,3 տոկոսը: Երկրի բնակիչների միջին տարիքը 41 էր։


== Կլիմա ==
Ստրանում տիրում է օվկիանոսային կլիմա (Cfb)՝ մեղմ խոնավ ամառներով և սառը, շատ անձրևոտ ձմեռներով: 


== Տրանսպորտ ==
Հիմնական ավտոճանապարհներ․

 արևելյան ուղղությամբ՝ դեպի Քուինսթաուն,
 հյուսիսային ուղղությամբ՝ դեպի Զիան։Հեռավորությունը մինչև Հոբարթ  կազմում է  298 կմ, իսկ մինչև Քուինսթաուն՝ 41 կմ:
Քաղաքի կենտրոնից երեք կիլոմետր դեպի արևմուտք  կա մի փոքր օդանավակայան՝ Strahan Airport, (IATA - SRN, ICAO - YSRN), որը հիմնականում ծառայում է չարտերային չվերթների և ուղղաթիռների համար, այլ քաղաքների հետ կանոնավոր օդային հաղորդակցություն չկա:


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Blainey Geoffrey (2000)։ The Peaks of Lyell (6th ed.)։ Hobart: St. David's Park Publishing։ ISBN 0-7246-2265-9 
Rae, Lou (2001)։ The Abt Railway and Railways of the Lyell region։ Sandy Bay: Lou Rae։ ISBN 0-9592098-7-5 
Whitham Charles (2003)։ Western Tasmania - A land of riches and beauty (Reprint 2003 ed.)։ Queenstown: Municipality of Queenstown 


== Արտաքին հղումներ ==
Ստրանի քարտեզը, www.tasmap.tas.gov.au
Մակենայի ոսկին

«Մակենայի ոսկին» (անգլ.՝ Mackennas Gold), ամերիկյան կինոֆիլմ, կինոյի պատմության վեստեռն ժանրի դասական ֆիլմերից մեկը՝ նկարահանված 1969 թվականին, գլխավոր դերերում հանդես են գալիս սիրված դերասաններ Գրեգորի Պեկը և Օմար Շարիֆը։ Սցենարը գրվել է Ուիլլ Հենրիի համանուն վեպի հիման վրա, որի հիմքում կորած ոսկու մասին լեգենդ է։


== Սյուժե ==
1874 թվականին շերիֆ Մակենան (Գրեգորի Պեկ) հրաձգության ժամանակ պատահականորեն սպանում է ապաչի ցեղերից մեկի առաջնորդին, ում մոտ հայտնաբերում է Ոսկե Կանյոնի տեղի քարտեզ-պլանը, որտեղ ըստ լեգենդի թաքնված են անհաշվելի գանձեր, և շատերն են ցանկացել գտնել Ոսկե Կանյոնը։ Պատմում են նաև, որ Ադամս անունով մի մարդ տեսել էր ոսկու տեղը, սակայն ապաչիները կուրացրել էին նրան։
Գտնված քարտեզը Մակենան այրում է։ Սակայն այդ մասին իմանում է ավազակապետ Կոլորադոն (Օմար Շարիֆ), ով գիտեր Մակենայի արտակարգ հիշողության մասին և ում մշտապես փնտրում էր Մակենան ձերբակալելու նպատակով, սակայն Կոլորադոն իր մոտ գերի վերցրած աղջկա կյանքի դիմաց ստիպում է Մակենային ուղեկցել իրեն դեպի Կանյոն։ Նրանց միանում են նաև մեկ այլ ավազակ Բեն Բեյքերի (Էլի Ուոլլակ) խմբի տարբեր մասնագիտությունների տեր արկածախնդիր մարդիկ ...


== Դերասաններ ==
Գրեգորի Պեկ - շերիֆ Մակենա
Օմար Շարիֆ - Ջոն Կոլորադո
Կամիլլա Սպարվ - Ինգա Բերգման
Թելլի Սավալաս - սերժանտ Թիբբս
Թեդ Քեսիդի - Հաչիտա
Ջուլի Նյումար - Հեշ-Կե
Քինեն Ուինն - Սանչես
Ռոբերտ Ֆիլլիպս - Մանկի
Պեպե Կալլահան - Լագունա
Ռուդի Դիաս - Բեշ
Դիկ Պիբոդի - Ավիլա
Էլի Ուոլլակ - Բեն Բեյքեր
Լի Ջեյ Կոբբ - թերթի թղթակից
Բերջես Մերեդիտ - խանութպան
Էդվարդ Գ. Ռոբինսոն - ծերունի Ադամս
Էնթոնի Քուեյլ - անգլիացի
Ռայմոնդ Մեսսի - քարոզիչ
Էդուարդո Չանելլի - կոյոտ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Mackenna's Gold(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Մակենայի ոսկին»(ռուս.) ֆիլմը ԿինոՊոիսկ կայքում։
Մակենայի ոսկին(անգլ.) ֆիլմը Rotten Tomatoes կայքում
Ջիրդախանլի

Ջիրդախանլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 195 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մանչեսթր (Նյու Հեմփշիր)

Մանչեսթր (անգլ.՝ Manchester), քաղաք ամերիկյան Նյու Հեմփշիր նահանգի հարավային մասում։ Նոր Անգլիա տարածաշրջանի ամենամարդաշատ բնակավայրն է. 2010 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով նրա բնակչության թվաքանակը եղել է 109.565, 2019 թվականին այդ ցուցանիշը հասել է 112,673-ի։ Զբաղեցնում է 90,55 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որից 85,73 քառակուսի կիլոմետրը ցամաքային է, 4,82 քառակուսի կիլոմետրը կամ 5.33%-ը՝ ջրային ։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 1210 մարդ/կմ²։
Մանչեսթրը, Նաշուա քաղաքի հետ մեկտեղ, համարվում է Նյու Հեմփշիր նահանգի ամենախտաբնակ շրջանի՝ Հիլսբորոյի վարչական կենտրոններից մեկը։ Ընկած է Մերիմաք գետի ափերին, Հյուսիսարևելյան մեգապոլիսի (Բոստոն-Վաշինգտոն կամ Բոսվաշ միջանցքի) հյուսիսային ծայրակետի մերձակայքում։ Բնակավայրի անվանադիրը գյուտարար և առևտրական Սեմյուել Բլոջեթն է, ում պատկերացմամբ այն պետք է նմանվեր անգլիական Մանչեսթրին և դառնար արդյունաբերական խոշոր կենտրոն։
Մանչեսթրը հաճախ է հայտնվում ամերիկյան այն քաղաքների վարկանիշային ցուցակների բարձր տեղերում, որոնք առանձնապես բարենպաստ են փոքր բիզնեսի զարգացման, ապրուստի մատչելիության, վերընթաց շարժի և կրթության բարձր մակարդակի ապահովման տեսակետներից։
Ծնունդով նյուհեմփշիրյան Մանչեսթրից են միջազգային բիզնես-հսկաներից մեկը համարվող ձեռնարկությունների հսկայածավալ ցանցի՝ աշխարհահռչակ ՄաքԴոնալդս ընկերության հիմնադիրները՝ Ռիչարդ Ջեյմս և Մորիս Ջեյմս ՄաքԴոնալդ եղբայրները։


== Քույր քաղաքներ ==
 Վայնշտրասեի Նոյշտադ, Ռայնլանդ Պֆալց, Գերմանիա
 Թայչժուն, Թայվան
 Թել Ավիվ, Իսրայել
 Գվերու, Զիմբաբվե


== Կլիմա ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Manchester: A Brief Record of Its Past and a Picture of Its Present


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.manchesternh.gov/ Մանչեսթր (Նյու Հեմփշիր). պաշտոնական կայք
Manchester Historic Association
«Manchester, the largest city of New Hampshire, U.S.A.»։ Encyclopædia Britannica (11th ed.)։ 1911
Մակեթաթոն

Մակեթաթոն (եգիպտերեն՝ Mˁkt Jtn՝  «Աթոնի պահած», մոտ մ. թ. ա. 1348, Թեբե - մոտ մ. թ. ա. 1338, Էլ–Ամառնա, Էլ Մինյա, Եգիպտոս), եգիպտական փարավոն Էխնաթոնի և Մեծ թագուհու՝ Նեֆերտիտիի վեց դուստրերից երկրորդը։ Հնարավոր է, որ նա ծնվել է իր հոր՝ Էխնաթոնի թագավորության չորրորդ տարում։ Թեև նրա մասին քիչ բան է հայտնի, սակայն Էխնաթոնի թագավորության 17-րդ տարվա առաջին երկու երրորդներում նա հաճախ իր քույրերի հետ պատկերվել է թագակիր ծնողներին ուղեկցելով։


== Կենսագրություն ==
Մակեթաթոնը առաջին անգամ պատկերվել է իր մոր՝ Նեֆերտիտիի Հուտ-բենբեն տաճարի պատերին, որտեղ նա և իր ավագ քույր Մերիթաթոնը պատկերված են թագուհու կողքին։ Նա պատկերվել է նաև սեպագիր արձանագրությունում Ախեթաթոնի՝ Էխնաթոնի կառուցած նոր մայրաքաղաքի սահմանները ցույց տալիս։ Մակեթաթոնն ընտանիքով տեղափոխվել է այնտեղ դեռ մանուկ հասակում։
Մակեթաթոնը մահացել է իր հոր թագավորության 13-րդ կամ 14-րդ տարում։ 12-րդ տարում նա դեռ ողջ էր, քանի որ ծնողների և քույրերի հետ պատկերվել է օտարազգիներից հարկը վերցնելու արարողության տեսարանում, որը կարելի է տեսնել բարձրաստիճան պաշտոնյաների (Ամարնայի կառավարիչ Հույայի և Աթոնի գլխավոր քուրմ Մերիր I-ի) դամբարանների մի քանի պատկերներում։
Ամենհոտեպ III-ի և Էխնաթոնի  սարկոֆագի բեկորների վրայի կարտուշները համարվում են երկու փարավոնների՝ հոր և որդու երկար կառավարման ապացույցը։
Եգիպտոսում Էխնաթոնի կառավարման 12-15-րդ տարիներին տարածված ժանտախտի համաճարակը համընկնում է թագավորական ընտանիքի շատ անդամների՝ մայր-թագուհի Տիայի, Նեֆերտիտի թագուհու, Էխնաթոնի երկրորդ կին Կիյայի, Մակեթաթոնի և երկու երիտասարդ արքայադուստրերի՝ Նեֆերնեֆրուրայի և Սետեպենրայի վերջին հիշատակումների հետ։ Մակեթաթոնի մահվան մյուս պատճառը կարող է լինել ծննդաբերությունը, որը պատկերված է նրա դամբարանում։


== Մակեթաթոնի դամբարան ==

Թաղվել է Էխնաթոնի դամբարանում։ Մարմինը չի գտնվել։
Արքայական ընտանիքի համար ժայռերի մեջ պատրաստված դամբարանի պատին պատկերված է մահացած աղջկա նկատմամբ ամուսինների հուսահատությունը։ Հայրը պատկերված է ճկված ձեռքը գլխավերևում պահած, իսկ մյուս ձեռքով կնոջ ձեռքը բռնած, որը ձեռքը սեղմել է դեմքին՝ կարծես դեռ չհավատալով իր կորստին։ Մահացածի ծեր դայակը նետվում է դեպի իր սիրելիի մարմինը, նրան հետ է պահում երիտասարդ սպասուհին։ Մակեթաթոնի մահվան տեսարանը փոխանցած զգացմունքների ուժգնությամբ, անկասկած, պատկանում է եգիպտական արվեստի գլուխգործոցների շարքին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Виктор Солкин Նեֆերտիտի, ճամփորդություն հավերժության ավազների միջոցով // Новый Акрополь. — 2000. — № 3.
Աբդ ալ Կուրի

|բնագիր անվանում = Abd al Kuri
|երկիր = Եմեն

}}
Աբդ ալ Կուրի (արաբ․՝ عبد الكوري‎‎), կղզի Աֆրիկայի արևելյան ափին, Սոմալիից մոտ 350 կմ դեպի հարավ՝ Արաբական թերակղզում։ Իսկ երկրորդ ամենամեծ կղզին Սոկոտրան է, սահմանամերձ է Արաբական ծովին և Հնդկական օվկիանոսին։ Դա Եմենի մի մասն է Hadramaut վարչական նահանգում։
Կղզին ձգվում է արևմուտքից արևելք, երկարությունը 36 կմ, լայնությունը 2.1-5.8 կմ, տարածքը 133 կմ։
Աբդ ալ Կուրին կիսաանապատային է, քիչ բուսականությամբ։ Բլուրների երկու միջակայքեր կենտրոնում մոտ են և զբաղեցնում են կղզու ամբողջ երկարությունը։ Հյուսիսային մասը հիմնականում ունեն մի քանի ավազոտ մաս և մի քանի ժայռ, իսկ հարավային մասը բաղկացած է ուղղաձիգ լեռներից։ Ամենաբարձր կետը Mount Ṣāliḥ-ն է, բարձրությունը հասնում է 700 մետրի։ Բնակչության մեծ մասը զբաղվում է ձկնորսությամբ։ Հիմնական գյուղը Կիլմիան է։ Աբդ ալ Կուրիին ունի մի շարք էնդեմիկ բուսատեսակներ և էնդեմիկ թռչուններ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիրովեց (մարզադաշտ)

«Կիրովեց» (անգլ.՝ Kirovets), մարզադաշտ Տիխվին քաղաքում։ 2013/2014 մրցաշրջանից դարձել է «Տոսնո» ֆուտբոլային ակումբի տնային մարզադաշտը։ Մարզադաշտը բացվել է 2011 թվականի հուլիսի 9-ին։


== Մարզադաշտի բնութագիրը ==
Տարողությունը - 6000 հանդիսական
Խաղադաշտի չափսերը - 105 x 67
Արհեստական ծածկի չափսերը - 110 x 70
Լուսավորությունը - 800 լյուքս լուսավոման սարքեր


== Տես նաև ==
Ռուսաստանի ֆուտբոլային մարզադաշտերի ցանկը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարզադաշտի էջը «Տոսնո» ֆուտբոլային ակումբի կայքում Archived 2014-10-06 at the Wayback Machine.
Մարզադաշտի էջը «Կիրովեց» ֆուտբոլային ակումբի կայքում Archived 2014-11-29 at the Wayback Machine.
(8708) 1994 DD

(8708) 1994 DD, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի փետրվարի 17-ին Սատորու Օտոմոյի կողմից Կիյոսատոյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,663373 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2657 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0611 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1587,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226755 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,94° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8708) 1994 DD աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Կարլ Լիբկնեխտ

Կարլ Լիբկնեխտ (գերմ.՝ Karl Liebknecht, օգոստոսի 13, 1871(1871-08-13)[…], Լայպցիգ, Գերմանական կայսրություն - հունվարի 15, 1919(1919-01-15)[…], Բեռլին, Վայմարյան Հանրապետություն), գերմանացի սոցիալիստ, Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցության (1918) հիմնադիրներից, երկրորդ ինտերնացիոնալի անդամ։
Բազմիցս հանդես է եկել թուրքական կառավարության և դրա հովանավոր Գերմանիայի հակահայկական քաղաքականության դեմ, պաշտպանել հայ ժողովրդի շահերը։ 1916 թվականին գերմանական ռայխստագում հարցապնդում է արել Թուրքիայի հայ բնակչության կոտորածների վերաբերյալ, պահանջել արդարացի հատուցում դաշնակից թուրքական կառավարությունից և Թուրքիայում մնացած հայ բնակչության անվտանգության ապահովում։ Հայկական հարցին Լիբկնեխտն անդրադարձել է «Սպարտակի միություն» քաղաքական նամակներում (№ 12, № 13) գերմանական կառավարությանը մեղադրելով հայկական կոտորածները լռության մատնելու համար։
1916 թվականի հունիսին Բեռլինի կայսերական դատարանին ներկայացրած հայտարարության մեջ Լիբկնեխտը հիշեցրել է գերմանական կառավարության 1913 թվականի այն հայտարարությունը, թե ռուսների հնարավոր մուտքը Հայաստան առիթ կլինի պատերազմի համար։ Հայաստանի նկատմամբ գերտերությունների զավթողական ծրագրերի վերաբերյալ մի շարք դիտողությունները մտել են Լիբկնեխտի «Իմ պրոցեսը ըստ փաստաթղթերի» (1918) ժողովածուի մեջ։
1919 թվականի հունվարին Գերմանիայի կոմունիստական կուսակցության գլխավորությամբ ապստամբություն է բարձրացվել Բեռլինում, ինչի ճնշումից հետո ապստամբության առաջնորդներ Կարլ Լիբկնեխտը և Ռոզա Լյուքսեմբուրգն առանց դատվելու գնդակահարվել են՝ Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության գլխավորած ժամանակավոր կառավարության իմացությամբ։ 


== Գրականություն ==
Ղարիբջանյան Գ. Բ., Կարլ Լիբկնեխտը և Ռոզա Լուքսեմբուրգը հայ ժողովրդի մասին, Ե., 1971։


== Ծանոթագրություններ ==
Գաբալա

Գաբալա (Կուտկաշեն, Կուտկաշին (մինչև 1991 թվականը), ադրբ.՝ Qəbələ - Գաբալա), քաղաք ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության հյուսիսային մասում, Գաբալայի շրջանի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքի մոտակայքում գտնվում է պատմական Կապաղակ քաղաքի ավերակները։ Բնակչությունը՝ ▼13 000 մարդ (2013)։


== Ծանոթագրություններ ==
Իլիչովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Իլիչովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Іллічівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իլիչովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1350 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 207.39 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6.51 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Բայոն (Վերին Պրովանսի Ալպեր)

Բայոն (ֆր.՝ Bayons), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Տյուրե կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Ֆորկալկե։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04023։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 253 մարդ։


== Տնտեսություն ==

2007 թվականի տվյալներով 140 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 93-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 47-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 66,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 69,9 %)։ 93 աշխատունակ բնակիչներից 82-ը աշխատում էին (45 տղամարդ և 37 կին), անաշխատանք էին 11-ը (6 տղամարդ և 5 կին)։ 47 անգործ մարդկանցից 8-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 23-ը թոշակառու, 16-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով։


== Տեսարժան վայրեր ==
Քառակուսի աշտարակի ավերակներ (XIII—XIV դարեր)
Նոտր Դամ դը Բետլեմ ծխական եկեղեցի (XIV դար)
Սուրբ Աննա եկեղեցի
Սեն Քրիստոֆ եկեղեցի
Սեն Վենսան եկեղեցու ավերակներ
Սուրբ Մարիամ Մագդաղենացի ժամատուն
Նոտր Դամ Սեկուր դը Պեշյոր ժամատուն (1867—1868 թվականներ)


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Բայոն» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-24-ին։ Վերցված է 2012-8-31 
«Բայոն» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-30-ին։ Վերցված է 2013-01-13