Նատրիումի մետաբորատ

Նատրիումի մետաբորատ, անօրգանական նյութ՝ NaBO2։ Առաջացնում է անգույն բյուրեղներ։ Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ։


== Ստացումը ==
Ստացվում է բորի և նատրիումի հիդրօքսիդի խառնուրդը այրելով.
  
    
      
        
          
            4
            B
            +
            4
            N
            a
            O
            H
            +
            3
            
              O
              
                2
              
            
            
              
                →
                
                  

                  
                
                
                  
                    250
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
            4
            N
            a
            B
            
              O
              
                2
              
            
            +
            2
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {4B+4NaOH+3O_{2}{\xrightarrow[{}]{250^{o}C}}4NaBO_{2}+2H_{2}O}}}
  Ստացվում է նատրիումի տետրաբորատի և նատրիումի հիդրօքսիդի փոխազդեցությունից.
  
    
      
        
          
            N
            
              a
              
                2
              
            
            
              B
              
                4
              
            
            
              O
              
                7
              
            
            +
            2
            N
            a
            O
            H
            
              
                →
                
                  
                    700
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
            4
            N
            a
            B
            
              O
              
                2
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na_{2}B_{4}O_{7}+2NaOH{\xrightarrow {700^{o}C}}4NaBO_{2}+H_{2}O}}}
  Ստացվում է նատրիումի տետրահիդրօքսոբորատի քայքայումից.
  
    
      
        
          
            N
            a
            [
            B
            (
            O
            H
            
              )
              
                4
              
            
            ]
            
              
                →
                
                  
                    300
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
            N
            a
            B
            
              O
              
                2
              
            
            +
            2
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {Na[B(OH)_{4}]{\xrightarrow {300^{o}C}}NaBO_{2}+2H_{2}O}}}
  


== Ֆիզիկական հատկությունները ==
Նատրիումի մետաբորատը առաջացնում է հիդրոսկոպիկ բյուրեղներ։ մոլեկուլի պարամետրերը՝ a=1,1925 նմ, c=0,6439 նմ, Z=18։ Հալման ջերմաստիճանը՝ 934°С։
Լավ լուծվում է ջրում։ Հեշտությամբ լուծվում է նաև այլ լուծիչներում։
Բյուրեղացման ժամանակ առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ.

NaBO2•4H2O 58°С ջերմաստիճանային պայմաններում
NaBO2•2H2O 58-112°С ջերմաստիճանային պայմաններում
NaBO2•½H2O 112°С ջերմաստիճանային պայմաններում
հայտնի բյուրեղահիդրատներից է NaBO2•H2O


== Քիմիական հատկությունները ==
Սառը ջուրը BO2- անիոնը բերում է քառահիդրօքսիդ տեսքի.
  
    
      
        
          
            B
            
              O
              
                2
              
              
                −
              
            
            +
            2
             
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            ⇄
             
            [
            B
            (
            O
            H
            
              )
              
                4
              
            
            
              ]
              
                −
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {BO_{2}^{-}+2\ H_{2}O\ \rightleftarrows \ [B(OH)_{4}]^{-}}}}
  Փոխազդում է տաք ջրի հետ.
  
    
      
        
          
            4
             
            N
            a
            B
            
              O
              
                2
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
                  
                    100
                    
                      o
                    
                  
                  C
                
              
            
             
            N
            
              a
              
                2
              
            
            
              B
              
                4
              
            
            
              O
              
                7
              
            
            +
            2
             
            N
            a
            O
            H
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {4\ NaBO_{2}+H_{2}O\ {\xrightarrow {100^{o}C}}\ Na_{2}B_{4}O_{7}+2\ NaOH}}}
  Փոխազդում է թթուների հետ.
  
    
      
        
          
            N
            a
            B
            
              O
              
                2
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            
              H
              
                2
              
            
            O
             
            
              
                →
                
                   
                
              
            
             
            N
            a
            H
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
            B
            (
            O
            H
            
              )
              
                3
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {NaBO_{2}+H_{2}SO_{4}+H_{2}O\ {\xrightarrow {\ }}\ NaHSO_{4}+B(OH)_{3}}}}
  


== Կիրառությունը ==
Կիրառվում է բորսիլիկատային ակնոցների արտադրության մեջ։
Հանդիսանում է հիմնական բաղադրիչ անտիֆրիզների արտադրության համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Лидин Р.А. и др. Химические свойства неорганических веществ։ Учеб. пособие для вузов. — 3-е изд., испр. — М.։ Химия, 2000. — 480 с. — ISBN 5-7245-1163-0.
Химическая энциклопедия / Редкол.։ Кнунянц И.Л. и др.. — М.։ Советская энциклопедия, 1992. — Т. 3. — 639 с. — ISBN 5-82270-039-8.
Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 2-е изд., испр. — М.-Л.։ Химия, 1966. — Т. 1. — 1072 с.
Справочник химика / Редкол.։ Никольский Б.П. и др.. — 3-е изд., испр. — Л.։ Химия, 1971. — Т. 2. — 1168 с.