armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գանձակի ճակատամարտ (363)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գանձակի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)
Գանձակի ճակատամարտ, ռազմական բախում Արշակունիների թագավորության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև, որը տեղի է ունեցել 363 թվականին։ Նույն թվականին Հռոմի և Պարսկաստանի միջև կնքվել էր «Ամոթալի հաշտության պայմանագիրը», ըստ որի՝ Հռոմը չէր օգնելու Մեծ Հայքին, եթե պատերազմ բռնկվեր Արշակունիների թագավորության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև։ Օգտվելով այս նպաստավոր պայմաններից՝ Շապուհ Երկարակյացը սկսում է արշավանքներ ձեռնարկել Մեծ Հայքի հարավային գավառների ուղղությամբ, որոնցից մեկի հետևանքով հայոց սպարապետ Վասակ Մամիկոնյանը հայոց զորքը շարժվում է դեպի Գանձակ և այնտեղ, ճակատամարտելով պարսկական զորքի դեմ, հաղթանակ տանում։


== Նախապատմություն ==

Հերթական հռոմեա-պարսկական պատերազմն ավարտվում է Հռոմի պարտությամբ։ Հուլիանոս կայսրը, մոտենալով Տիզբոնին, ճակատամարտում է պարսից արքա Շապուհ Երկարակյացի հետ և զոհվում ճակատամարտում։ Նոր կայսրը՝ Հովիանոսը, անհրաժեշտ չի համարում շարունակել պատերազմը և պայմանագիր է կնքում Պարսկաստանի հետ։ Ըստ այդ պայմանագրի՝ հայոց հարավային 5 նահանգները՝ 15 բերդերով և քաղաքներով հանդերձ, անցնելու էին պարսիկների տիրապետության տակ։ Նրանց էր զիջվում նաև հռոմեական տարածքներ Հյուսիսային Միջագետքը՝ Մծբին կենտրոնով։ Հռոմի այս քաղաքականությունը և կնքված պայմանագիրը 4-րդ դարի հռոմեացի պատմիչ Ամմիանոսը համարել է «ամոթալի»։ Այս պայմանագիրը թույլ է տվել պարսից արքա Շապուհ Երկարակյացին ազատորեն իրագործել իր՝ Մեծ Հայքի հետ կապված պլանները։


== Ճակատամարտ ==
Օգտվելով Մծբինի պայմանագրով իրեն շնորհված ազատությունից՝ Շապուհ Երկարակյացն իր ուժերը սկսում է կենտրոնացնել հայոց հարավային սահմանի մոտ։ Այս մասին Գանձակում գտնվող հայ սահմանապահները տեղեկացնում են հայոց արքային՝ Արշակ Բ-ին, որն էլ իր հերթին հրամայում է սպարապետ Վասակ Մամիկոնյանին շարժվել դեպի հայոց հարավային սահման։ Սպարապետի գլխավոր խնդիրն էր թույլ չտալ հակառակորդին ներխուժել հայոց կենտրոնական նահանգներ, որի համար անհրաժեշտ էր փակել պարսից զորքի հնարավոր ուղիները։ Սպարապետը շտապում էր նաև թույլ չտալ պարսից զորախմբերի միավորումը և օգնական ուժերի ժամանումը։ Մինչև արշավանքի սկիզբը՝ հայոց սպարապետը իրականացրել է զորահանդես՝ զորքի մարտունակությունը ստուգելու համար։

Երկար ռազմերթից հետո հայկական բանակը հասնում է Գանձակ (Շահաստան) և, ճակատամարտելով պարսկական բանակի դեմ, թույլ չի տալիս նրանց ներխուժել երկիր։ Պարսկական բանակի ոչ բոլոր զորաջոկատներն էին հասցրել կենտրոնանալ մի վայրում և ռազմական դիրք գրավել։ Վասակ Մամիկոնյանի հարձակումը հանկարծակիի է բերում նրանց։ Չդիմանալով հայոց զորքի գրոհին՝ պարսկական բանակը սկսում է նահանջել։ Ցանկանալով իր հաղթանակը ավելի ամրապնդել՝ Վասակը շարունակում է հետապնդումը մինչև նաև պարսկական տիրույթներում։


== Տես նաև ==
Մծբինի պայմանագիր (363)


== Ծանոթագրություններ ==
Ակոն

Ակոն (ֆր.՝ Accons), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 395 մարդ, բնակչության խտությունը` 40.02 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.87 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից 105 կմ հարավ։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 281 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 206-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 75։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,3 %։ 206 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 195 անձ (100 տղամարդ և 95 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (7 տղամարդ և 4 կին)։ 75 անաշխատունակներից 24-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 31-ը` թոշակառուներ, իսկ 20-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ստոլբունկա

Ստոլբունկա  (ռուս.՝ Столбунка), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բելորեցկի մարզում։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կուբայի օրհներգ

«La Bayamesa» («Հայրենիք կամ մահ»), Կուբայի պետական օրհներգ։


== Պատմություն ==
«Բայամես երթի» երաժշտությունը գրվել է Պեդրո (Պերուչո) Ֆիգերեդոյի կողմից՝ 1867 թվականի օգոստոսին, մեղեդու վրա ազդեցություն է թողել  «Մարսելյեզը» 1868 թվականին գրված երթի բառերը նվիրված են Կարլոս Մանուել դե Սեսպեդեսի բանակի կողմից Բայամոյի գրավմանը։  Իր ձիու թամբի վրա Ֆիգերեդոն գրել է օրհներգի բառերը, որոնք ավելի երկար էին, քան ներկայիս պաշտոնական վարկածը։ Ֆիգերեդոն բռնվել է իսպանացիների կողմից և երկու տարի անց  մահապատժի ենթարկվել։ Երգի առաջին կատարումը տեղի է ունեցել եկեղեցական ծեսի ժամանակ՝ կրոնական օրհներգի ներքո։
Կուբան Իսպանիայից անկախություն ձեռք բերելուց հետո «Բայամոյի» օրհներգըը պաշտոնապես ճանաչվել է որպես Կուբայի ազգային օրհներգ։ 1893 թվականին կոմպոզիտոր Անտոնիո Ռոդրիգես Ֆերերին պաշտոնապես հանձնարարվել էր երթի հիման վրա ստեղծել Կուբայի անկախության համար պայքարի օրհներգը, որն ավելի ուշ դարձել է ազգային օրհներգ։ Իսպանացիների զգացմունքները չվնասելու համար օրհներգից հեռացվել են վերջին տողերը։


== Օրհներգի բառերն իսպաներեն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Прослушать Гимн Кубы онлайн
Վիլադեկանս (քաղաք)

Վիլադեկանս (Կաղապար:Lang-cat), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ կատալոնական Բարսելոնա պրովինցիայի  Բաշ Լյոբրեգադ շրջանում։ Տարածքը՝ 20 կմ²։ Բնակչությունը՝ 64.077 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից հեռավորությունը՝ 16 կմ։


== Պատկերասրահ ==

		


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Vídeos de Viladecans Archived 2013-08-12 at the Wayback Machine.
Portal de la Ciutat de Viladecans
Web de la Fundació Ciutat de Viladecans Archived 2008-02-13 at the Wayback Machine.
Web del centre cultural i esportiu Atrium Viladecans Archived 2012-01-21 at the Wayback Machine.
Web de l'Hospital de Viladecans Archived 2007-09-28 at the Wayback Machine.
Patrimoni històricoartístic de Viladecans
Informació i Escut Archived 2007-10-01 at the Wayback Machine.
Պուտրինցի

Պուտրինցի (ուկրաիներեն՝ Путринці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պուտրինցի գյուղում բնակվում էր 425 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 265,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Յագալա (ջրվեժ)

Յագալա (էստ․՝ Jägala juga), ջրվեժ Էստոնիայի հյուսիսում՝ համանուն գետի վրա։ Գտնվում է գետի՝ Ֆիննական ծոց թափվելու վայրից 4 կմ հեռավորության վրա։ Յագալա ջրվեժը տեղակայված է Տալլին քաղաքից 25 կմ դեպի արևելք։
Յագալա ջրվեժը, որն ունի շուրջ 8 մետր բարձրություն և 50 մետր լայնություն, Էստոնիայի ամենամեծ ջրվեժներից մեկն է և ամենաբարձր բնական ջրվեժը։ Ջրվեժն առաջացնում է բավական լայն սանդղաձև խորշ, որտեղով կարելի է քայլել ջրվեժի ամբողջ լայնությամբ, ինչն ավելի հետաքրքիր է դարձնում ջրվեժը հատկապես զբոսաշրջիկների համար, սակայն հատակը ծածկված է խոշոր ու սայթաքուն քարերով, որոնք վտանգավոր են։
Ջրվեժն առավել գեղեցիկ է գարնանը՝ հալոցքի ժամանակ։
Յագալա ջրվեժը պահպանվող բնական տարածք է։ Ամեն տարի մեծանում է ջրվեժի առաջացրած ջրային հարթությունը, որի երկարությունը շուրջ 300 մ է, խորությունը՝ 12-14 մ։
Հնում ջրվեժը ժողովրդի շրջանում ունեցել է այլ անվանում՝ Յոարյունգաս (էստ․՝ Joarüngas)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Fotod: Suurvesi Jägala joal Archived 2007-09-28 at the Wayback Machine.
Fotod: Talvine Jägala juga Archived 2008-02-08 at the Wayback Machine.
Յագալա ջրվեժի համայնպատկերը (360°)
Էստոնիայի տեսարժան վայրեր
Էստոնիայի լավագույն վայրերը
Балтийская Ниагара — янтарный водопад Ягала (ռուս.)
Յագալա (ջրվեժ) (ռուս.)
Ճոճահավեր

Ճոճահավեր, (լատ.՝ Remizidae), ճնճղուկանմանների կարգի թռչունների ընտանիք։


== Ընդհանուր նկարագիր ==
Հայտնի է 1 տեսակ՝ ճոճահավը (Remiz pendulinus). նստակյաց է, տարածված։ Մարմնի երկարությունը 11 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 16-17 սմ, կենդանի զանգվածը՝ մինչև 12 գ։ Փոքրամարմին թռչուն է։ Հասուն արուի գլուխը բաց մոխրագույն է, ակնադիմակը՝ սև։ Մարմինը վերևից շիկակարմրադարչնագույն է, ներքևից՝ բաց դարչնադեղնավուն։ Էգն ավելի խամրած է, գլուխը և մարմինը ներքևից՝ ավելի դարչնագույն։ Երիտասարդի գլուխը մոխրավուն է՝ առանց ակնադիմակի, մեջքը՝ նարնջադարչնագույն։


== Բնակություն ==
Բնակվում է գետերի երկայնքով տարածվող ուռուտներում, եղեգնուտներում, բարդիների վրա։ Սնվում է միջատներով։ Հարսանեկան զույգերը ձևավորվում են մարտի 1-ին կեսից։


== Բնադրում ==
Բույնը նման է ձվաձև զամբյուղիկի կամ ձեռնոցի (կախված է ծառի ճյուղից), հյուսում են արուն ու էգը (10-16 օրում)՝ բուսաթելերից և աղվափետուրից։ Դնում է 16 մմ տրամագծով, սպիտակ 6-8 ձու։ Թխսակալում է ճերմակաթիթեռներ. 1. Դյուպոն-Շելլիի ճերմակաթիթեռ, 2. հափուկի ճերմակաթիթեռ, 3. կիտրոնաթիթեռ (ա. արուն, բ. էգը), 4. դեղնաթիթեռ ավրորինա (ա. արուն, բ. էգը), 5. հայկական արշալուսաթիթեռ, 6. կիտրոնագույն արշալուսաթիթեռ, 7. Տիզոյի դեղնաթիթեռ (ա. արուն, բ. էգը), 8. կանաչավուն դեղնաթիթեռ (ա. արուն, բ. էգը) ճոճահավեր էգը և արուն էգը՝ 13-14 օր (յուրաքանչյուր 20-30/7 մեկ 5 ր ընդմիջումով)։ 16-18 օրական ձագերը լավ տիրապետում են թռիչքին և դուրս են գալիս բնից։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։


== Պատկերասրահ ==
Ժյո դը պոմ

Ժյո դը պոմ (ֆր.՝ jeu de paume, jeu - խաղ և paume - ձեռքի ափ), հին խաղ է, թենիսի նախատիպը։ Խաղի ընթացքում գնդակը խաղի զարգացման սկզբում ափով, հետո գնդաթիով փոխադարձաբար նետում էին մրցակցի դաշտ, որը բաժանված էր կամ պարանով, կամ էլ ցանցով։
Խաղը տարածվել է 13-14-րդ դարերում՝ հիմնականում Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Անգլիայում։ Միայն նախահեղափոխական Փարիզում, ավելի քան 200 ժյո դը պոմի դահլիճ կար։ 16-րդ դարում նրան փոխարինելու եկավ ռեալ թենիսը, որն էլ իր հերթին 19-րդ դարում փոխարինվեց ներկայիս մեծ թենիսով։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Լիլիթ Հարոյան (դերասանուհի)

Լիլիթ Հարոյան (ապրիլի 12, 1990 թվական, Երևան, ՀԽՍՀ), դերասանուհի, հաղորդավարուհի, հոգեբան, յոգայի միջազգային ուսուցիչ։


== Կենսագրություն ==
Լիլիթ Հարոյանը ծնվել է 1990 թվականի ապրիլի 12-ին (իրականում՝ ապրիլի 11-ին՝ ժամը 23։42) Երևան քաղաքում, մտավորականների ընտանիքում ։


== Կրթություն ==
Սովորել է Երևանի Հակոբ Օշականի անվան թիվ 172 դպրոցում։
2007-2012 թվականներին ուսանել է Երևանի պետական համալսարանի Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետի բակալավրիատում։
2012 թվականից ուսումը շարունակել է նույն ֆակուլտետի մագիստրատուրայում, որն ավարտել է 2014 թվականին՝ ստանալով մագիստրոսի գիտական աստիճան։
Մասնակցել, վերապատրաստվել և մասնագիտական դասընթացներ է անցել հոգեբանության մի շարք գործնական բնագավառներում («Հոգեդինամիկ հոգեթերապիայի յունգյան և ֆրոյդյան մոդելներ», «Նեյրո-լեզվաբանական ծրագրավորում», «Մետամոդել և Խարսխման տեխնիկա» և այլն)։
2008-2010 թվականներին՝ համալսարանական կրթությանը զուգահեռ, սովորել և ավարտել է ՀՀ Երգի պետական թատրոնի հաղորդավարական բաժինը։
Ընդհանուր անգլերենի ինտենսիվ կուրսեր է անցել Լոնդոնի Excel դպրոցում (2010 թվական), ինչպես նաև Նյու Յորքի գիտությունների ակադեմիայի EF լեզուների միջազգային դպրոցում (2011 թվական)։


== Աշխատանքային գործունեություն ==


=== Յոգա ===
Լիլիթ Հարոյանը յոգայով սկսել է զբաղվել 2012 թվականից՝ հաճախելով «Լույս» յոգա ստուդիա։ Ուսմանը զուգընթաց նույն ստուդիայում աշխատել է որպես յոգայի ուսուցիչ։ Աշխատանքին զուգահեռ անցել է յոգայի տարբեր թրեյնինգներ և վերապատրաստումներ։ Յոգայի միջազգային ուսուցչի որակավորմանն ու աստիճանի է հասել 2015 թվականին՝ ուսանելով Յոգայի հայկական ֆեդերացիայի և Հնդկաստանում Քաշմիր շաիվիզմի յոգայի դպրոցում (ուսուցիչ՝ Ամիտ Ռաինա (Amit Raina):


=== Հոգեբան ===
Համալսարանն ավարտելուց հետո՝ 2015 թվականին, ստեղծել է «Աուրա» հոգեբանական կենտրոնը, որն առաջարկում է հոգեբանական մի շարք ծառայություններ և թրեյնինգներ։


=== Հաղորդավարուհի ===
Որպես հաղորդավարուհի՝ Լիլիթ Հարոյանը հանդես է եկել 2011 թվական՝ վարելով «Արմենիա հեռուստաընկերություն» «Բարի լույս, հայեր» հաղորդաշարը։
2017 թվականին «Ա-ԹիՎի հեռուստաընկերություն» վարել է «I Առավոտ» հեռուստահաղորդումը։
2021 թվականի մարտի 1-ից «Արմենիա հեռուստաընկերություն» վարում է «Բարի լույս» հաղորդաշարի «Յոգա» էջը։


=== Դերասանուհի ===
Լիլիթ Հարոյանը դերասանական կարիերան սկսել է 2015 թվականին՝ նկարահանվելով «Ֆուլ հաուս» հումորային սիթքոմի երկրորդ եթերաշրջանում (Եվայի դերում)։
2016-2017 թվականներին նկարահանվել է «Չեյնջ» հեռուստասերիալում՝ Ֆլորայի դերում։
2017 թվականին դերասաուհին հանդես է եկել «Քավարան» հեռուստասերիալում՝ Կատերինայի դերում։
2021 թվականին նկարահանվել է նաև «Ֆեյք պապա» սիթքոմում՝ հանդես գալով յոգայի ուսուցչի դերում։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՇՈՈՒ-ԲԻԶՆԵՍԻ ԱՄԵՆԱՍՊՈՐՏԱՅԻՆ ԿԱՆԱՅՔ (ՖՈՏՈ)
Լիլիթ Հարոյան. «Մութ ու ցուրտ տարիներին աղքատ պայմաններում եմ մեծացել ու հասկացել, որ երջանկությունը փողի մեջ չէ»
Անքուն գիշեր (ֆիլմ, 2017)

«Անքուն գիշեր» (անգլ.՝ Sleepless)՝ ամերիկյան մարտաֆիլմ է, որը նկարահանել է ռեժիսոր Բարան բո Օդարը և հանդիսանում է ռեժիսոր Ֆրեդերիկ Ժարդեն «Անքուն գիշեր» մարտաֆիլմի ռեմեյքը։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2017 թվականի հունվարի 12-ին ։


== Սյուժե ==
Ոստիկանը, ով կապեր ունի հանցավոր աշխարհում ստիպված է շրջանցել օրենքը, որպեսզի փրկի իր առևանգված որդուն մի հզոր սինդիկատրի պարագլխի ձեռքից։


== Դերերում ==
Ջեյմի Ֆոքս՝ Վինսենտ Դոունս
Մոնագան Միշել՝ Ջենիֆեր Բրաիենտ
Դերմոտ Մալրունի՝ Ստենլի Ռուբինո
Գեբրիել Յունիոն՝ Դենա Սմիտ
Դեվիդ Խարբոր՝ Դագ Դենսոն
Տ.Ի.  — Շոն Կասս


== Քննադատություն ==
Ֆիլմը ստացել է հիմնականում բացասական կարծիքներ կինոքննադատների կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անքուն գիշեր(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
գիշեր.htm «Անքուն գիշեր (ֆիլմ, 2017)»(անգլ.) ֆիլմը Box Office Mojo  կայքում
Քրաուսնիկ-Գրոս Վասերբուրգ

Քրաուսնիկ-Գրոս Վասերբուրգ (գերմ.՝ Krausnick-Groß Wasserburg), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։
Մտնում է Դամե Շպրեվալդ շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ունթերշպրեվալդի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 619 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 54,54 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 61 265։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Դևիդ ՄակԼեյշ

Դևիդ ՄակԼեյշ (իսպ.՝ David McLeish, ), արգենտինացի աստղագետ, աշխատել է Կորդոբայի աստղադիտարանում։
Փոքր մոլորակների կենտրոն-ի տվյալներով հայտնաբերել է (2854) Ռոուսոն աստերոիդը 1964 թվականի մայիսի 6-ին։
Դևիդ ՄակԼեյշի անունով են անվանել նաև երկու խորը տիեզերքի մարմիններ։ NGC 4535 գալակտիկան նաև անվանում են «ՄակԼեյշի օբյեկտ», և IRAS 20048-6621 գալակտիկաների զույգը, 1948 թվականին հայտնաբերումից հետո ստացել է «ՄակԼեյշի փոխազդող օբյեկտ»։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նիկոլայ Պավլովսկի

Նիկոլայ Նիկոլաևիչ Պավլովսկի (ռուս.՝ Николай Николаевич Павловский, դեկտեմբերի 6 (18), 1884, Օրյոլ, Ռուսական կայսրություն - մայիսի 12, 1937(1937-05-12), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հիդրավլիկայի և հիդրոտեխնիկայի բնագավառի խորհրդային գիտնական։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1932)։ Ավարտել է Պետերբուրգի հաղորդակցության ճանապարհների ինժեներների ինստիտուտը Ն․ Ն․ Պավլովսկի (1912)։ 1919 թվականից՝ նույն ինստիտուտի և Անտառային ինստիտուտի, 1921 թվականից՝ Պետրոգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի պրոֆեսոր։ Աշխատությունները վերաբերում են գրունտային ջրերի, բաց հոսքերի, ծծանցման հիդրավլիկային։ Առաջադրել է հիդրո-տեխ․ կառույցների նախագծման նոր սկզբունքներ։ Մասնակցել է խոշոր ՀԷԿ-երի (Վոլխովի, Դնեպրի և այլն), Մոսկվայի մետրոպոլիտենի շինարարությանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Էն Լուիզ Դուդեկ

Էն Լուիզ Դուդեկ (անգլ.՝ Anne Louise Dudek, մարտի 22, 1975(1975-03-22), Բոստոն, ԱՄՆ, մարտի 22, 1975(1975-03-22), Բոստոն, ԱՄՆ), լեհական ծագումով ամերիկացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է «Հաուս» հեռուստասերիալում Էմբեր Վոլակիսի դերի շնորհիվ։


== Կարիերա ==
1990-2001 թվականներին հանդես է եկել Բրոդվեյան բազմաթիվ ներկայացումներոոմ։ Բրոդվեյում հաջողության հասնելուց հետո սկսում է նկարահանվել հեռուստասերիալներում։ Նրան կարելի է հանդիպել «Հուսահատ տնտեսուհիներ» (1 եթերաշրջանում Բրենդիի դերում), «Ինչպես հանդիպեցի ձեր մայրիկին» (1 եթերաշրջանի 4 սերիայում Թեդ Նատալիի ընկերուհու դերում), «Ընկերներ» և շատ այլ հեռուստասերիալներում։
2007 թվականին հաստատվում է Դուդեկի դերը «Հաուս» հեռուստասերիալում։ Նա տարել է Էմբեր Վոլակիսի դերը։ Նկարահանվել է «Գաղտնի օպերացիաներ» հեռուստասերիալում, որտեղ նա տարել է գլխավոր հերոսուհու քրոջ դերը։ 2012 թվականին հայտնվել է «Մենտալիստ» հեռուստասերիալում (5 եթերաշրջան 6 սերիա)։


== Անձնական կյանք ==
Էնը ամուսնացած է նկարիչ Մետյու Հելերի հետ։ Զույգի առաջնեկը տղա է՝ Ակիվա անունով (ծնվել է 2008 թվականի դեկտեմբեր 14-ին)։ Իսկ 2012 թվականի փետրվարին ծնվեց նրանց դուստրը՝ Սասկյան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էն Լուիզ Դուդեկ (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Սուր առարկաներ (մինիսերիալ)

«Սուր առարկաներ» (անգլ.՝ Sharp Objects), ռեժիսոր Ժան-Մարկ Վալեի ամերիկյան մինի-սերիալը, գլխավոր դերում հանդես է եկել Էմի Ադամսը։ Սերիալը նկարահանվել է Ջիլլիան Ֆլիննի համանուն վեպի վրա։ Սերիալի հեղինակը Մարտի Նոքսոնն է։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2018 թվականի հուլիսի 8-ին HBO հեռուստաալիքում, բաղկացած է 8 սերիաներից։


== Սյուժե ==
Լրագրող Քամիլա Փրիքերը վերադառնում է Միսսուրի նահանգի իր հայրենի քաղաք, որպեսզի գրի վերջին ժամանակներս սպանված աղջկա դաժան սպանության հոդվածը։ Հոդվածը պետք է օգնի Քամիլային դուրս գալ ստեղծագործական ճգնաժամից և վերագործարկել իր լրագրողի կարիերան։ Սակայն հայրենի քաղաք վերադառնալը բացահայտում է Քամիլայի ցավոտ անցյալը և նրա ծանր հարաբերությունները մոր հետ, որոնք ժամանակին հանգեցրել են լուրջ հոգեկան խնդիրների։ Մինչ քաղաքում ուժեղանում է վախը և աճում համընդհանուր լարվածությունը, Քամիլան փորձում է գտնել մարդասպանին։


== Դերերում ==


=== Հիմնական կազմ ===
Էմի Ադամս՝ Քամիլա Պրիկեր
Պատրիշա Կլարկսոն՝ Ադորա Քրելին
Էլայզա Սքանլեն՝ Էմմա
Քրիս Մեսինա՝ դետեկտիվ Ռիչարդ Ուիլիս
Մեռի Քրեյվեն՝ Բիլ Վիկերի, ոստիկանապետ
Հենրի Չերնի՝ Ալան Կրելին
Թեյլոի Ջոն Սմիթ՝ Ջոն Կին
Մեդիսոն Դևենպորտ՝ Էշլի Ուիլեր
Միգել Սանդովալ՝ Ֆրենկ Կարի
Ուիլ Չեյզ՝ Բոբ Նեշ
Սոֆյա Լիլիս՝ երիտասարդ Քամիլա Պրիկեր
Լուլու Ուիլսոն՝ Մերիան Պրիկեր
Էլիզաբեթ Պերկինս՝ Ջեքի Օ’Նիլ


=== Երկրորդական կազմ ===
Ջեքսոնը Հյորսթ՝ Կիրկ Լեյսի
Ջենիֆեր Ասպեն՝ Ջեննի Կին
Դեյվիդ Սալիվան՝ Քրիս
Ռեյգան Պաստերնակ՝ Քեթի Լեյսի
Սիդնի Սուինի՝ Էլիս
Հիլարի Ուորդ՝ Բեկկա


=== Հրավիրված դերասաններ ===
Բեթ Բրոդերիկ՝ Էննի Բ.
Բարբարա Իվ Հարրիս՝ Այլին


== Էպիզոդներ ==


== Արտադրություն ==
Նախագիծը հայտարարվել է 2014 թվականի հուլիսին, սերիալը HBO-ից ստացել է ուղիղ պատվեր 2016 թվականի ապրիլի 1-ին։


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==
«Սուր առարկաներ» սերիալն ընդգրկվել է 2018 թվականի լավագույն սերիալների ցանկում, որը հրապարակել է ԿինոՊոիսկ կայքի խմբագրությունը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջիզիե

Ջիզիե Զիզյա, այլակրոնության հարկ կամ ամենամյա գլխահարկ Արաբական խալիֆայությունում, հետագայում նաև այլ իսլամադավան պետություններում։ Գանձվել է 15—60 տարեկան ոչ մուսուլման տղամարդկանցից։ Զիզիե վճարողները չեն ենթարկվել ջիհադի («սրբազան պատերազմ») և համարվել են զիմմի (առնվել են օրենքի պաշտպանության ներքո)։ Սակայն Զիզիե վճարողները զրկված են եղել քաղաքացիական իրավունքներից։ Գոյություն է ունեցել Զիզիեի երեք չափ (ունեորները վճարել են 48, միջակները՝ 24, չքավորները՝ 12 դիր.-հեմ)։ Սովորաբար Զիզիե գանձվել է համայնքից, միատեղ և միանվագ, երբեմն նաև բնամթերքով։
Բագարանի ձոր

Բագարանի ձոր․ ձորահովիտ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ձախակողմյան վտակ Ախուրյանի ստորին հոսանքում, վերջինիս Արաքսի հետ միախառնվելու տեղում։ Ունի 1 կմ երկարություն և 0․5 կմ լայնություն ձգվում է հյուսիս - հարավ ուղղությամբ։ Այստեղ է գտնվել Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Արշարունիք գավառի Բագարան քաղաքը։


== Աղբյուրներ ==
Հայաստանի եւ հարակից շրջանների տեղանունների բառարան (Թ.Խ. Հակոբյան, Ստ.Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ.Խ. Բարսեղյան։ Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչություն, Երեւան, 1986։)
Սիան

Սիան (չինարեն ավանդ. 西安 , պինին: Xī'ān, պալլ.: Սիան), քաղաք Չինաստանի հյուսիս-արևմուտքում՝ Գուանժոն հարթավայրում։ Սիանը ունի շատ հին պատմություն։ Այն հիմնադրվել է ավելի քան 3100 տարի առաջ և երկրի՝ 13 դինաստիաների կառավարման ժամանակ, եղել է Չինաստանի մայրաքաղաքը։


== Քույր քաղաքները ==
 Աթենք (հուն․՝ Αθήνα), Հունաստան
 Բիրմինգհեմ (անգլ.՝ Birmingham), Մեծ Բրիտանիա
 Բրազիլիա (պորտ.՝ Brasilia), Բրազիլիա
 Դնեպրոպետրովսկ (ուկրաիներեն՝ Дніпропетровськ), Ուկրաինա
 Դորթմունդ (գերմ.՝ Dortmund), Գերմանիա
 Սպահան (պարսկերեն՝ صفهان), Իրան
 Յոհանեսբուրգ (անգլ.՝ Johannesburg), ՀԱՀ
 Կաիթխանե (թուրքերեն՝ Kağıthane), Թուրքիա
 Կանզաս Սիթի (անգլ.՝ Kansas City), Միսսուրի, ԱՄՆ
 Կատմանդու (նեպալ.՝ काठमाडौं), Նեպալ
 Քվեբեք (ֆր.՝ Ville de Québec, անգլ.՝ Quebec City), Քվեբեք, Կանադա
 Կենդջու (կորեերեն՝ 경주시, 慶州市), Հարավային Կորեա
 Կիոտո (ճապ.՝ 京都市), Ճապոնիա
 Կորդոբա (իսպ.՝ Córdoba), Արգենտինա
 Կուսկո (իսպ.՝ Cuzco), Պերու
 Լահոր (ուրդու՝ لاہور‎), Պակիստան
 Նարա (ճապ.՝ 奈良市), Ճապոնիա
 Պո (ֆր.՝ Pau), Ֆրանսիա
 Պոմպեյ (իտալերեն՝ Pompei, լատ.՝ Pompeii), Իտալիա
 Ստամբուլ (թուրքերեն՝ Istanbul), Թուրքիա
 Ֆունաբասի (ճապ.՝ 船橋市), Ճապոնիա
 Էդինբուրգ (անգլ.՝ Edinburgh), Շոտլանդիա
 Յասսի (ռումիներեն՝ Iaşi), Ռումինիա
 Գյումրի (հայերեն՝ Գյումրի), Հայաստան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (2291)

Ժողովածու (2291), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2291 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1665 թվականին Եփրեմ Տաթևացի, Պողոս Մարդուանցի գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14,5X10,4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 382 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ և ուղղագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 204ա, 380բ։


== Բովանդակություն ==
Սահման քերականութևան։
Աշխարհահացոյցք (Վարդ․ Արևելցի, Մովս․ Խորենացի)։
Յաղուգս բանազրանց թղթոյ։
Խրատք Նուշրվանայ, Իմաստասիրաց, Արիստոտէլի։
Հարցմունք։
Թիւ մարդկան։
Մղոնաչափք։
Գր․ կեսարացւոյ Անուանք քաղաքաց։
Չափք և կշիռք։
Համառօտողք ս․ Գրոց։
Նախերգանք քարողից (Յակ․ Սրճեցի, Անանունք)։
Օրհնութիւնք քարոզից։
Երեմայի Մեղրեցւոյ Բառգիրք։
Բառք Եբրայականք, Քերքողական, Քերթողականք, Գեղջուկը, Վարդան գրոց, Քերականի, Հանգէս բանաստեղծաց։
Արիստակիսի Վերլուծութիւն բացերևապէս բառից և բայից։
Գէորգայ Սկեռացւոյ Խրատք յաղագս գրչութևան արուեստի։
Զ սահմանք իմաստութևան։
Արիստոտէլի Ժ ստորագութինւք, Յաղագս առաքինութևանց։
Կանոնք։
Ան․ Շիրակացւոյ Թիւք որչափութևան կտակարանացն։
Նշանագիրք իմաստնոց։
Գր․ Տաթևացւոյ Լուծմունք ի գիրս գչութևան Արիստակիսի և Գէորգայ Սկևռացւոյ։
Թէ ո՞յք են գտողք Զ սահմանացն։
Մամունք իմաստասիրականք։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաց նամակ «Тифлисский листок» թերթի խմբագիր պարոն Ալ. Քիշմիշյանին

«Բաց նամակ «Тифлисский листок» թերթի խմբագիր պարոն Ալ. Քիշմիշյանին», հայ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից։


== Պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից՝ գրված 1913 թվականին։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթի (№ 214) սեպտեմբերի 25-ի համարում։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 7-րդ հատորում արտատպվել է Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթից։


== Ծանոթագրություններ ==
Ամիր կայփդաղ

Ամիր կայփդաղ, լեռնաշղթա Իրանում, Թավրիզ քաղաքից հարավ, Ուրմիա լճի արևելյան կողմում։


== Ծանոթագրություններ ==
Խարթոս

Խարթոս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մուշի գավառում, համանուն դաշտում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 18 կմ հյուսիս-արևելք՝ Ցրոնք գյուղից հյուսիս։


== Պատմություն ==
Խարթոսի հայերը բռնությամբ տեղահանվել և զոհվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 30 տուն հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Խարթոսն ուներ 1151 թ.-ին կառուցված եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Դենիս Գլինին

Դենիս Վլադիմիրի Գլինին (ուկրաիներեն՝ Дени́с Володи́мирович Глі́нін, 21 հոկտեմբերի 1971, Լվով), ուկրաինացի երաժիշտ, «Օկեան Էլզի» խմբի հարվածային գործիքներ նվագող։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է Լվովի № 69 դպրոցում։ Ավարտել է «Լվովի պոլիտեխնիկի» ազգային համալսարանը «տնտեսագետ-էներգետիկ» մասնագիտությամբ։
1992 թվականից նվագել է «Клан Тиші» խմբում Անդրեյ Գոլյակի, Պավել Գուդիմովի և Յուրի Խուստոչկայի հետ։ 1994 թվականին սկսել է ձևավորվել «Օկեան Էլզի» խումբը, որտեղ վոկալիստն էր 19-ամյա Սվյատոսլավ Վակարչուկը։ «Клан Тиші» խմբի երաժիշտների մեծ մասը տեղափոխվեց նոր խումբ։
Երբ 2004 թվականին «Օկեան Էլզիի» անդամներ Դմիտրի Շուրովը և Յուրի Խուստոչկան հեռացան «Esthetic Education» խումբ, օգնեց գործընկերներին ձայնագրել «Face Reading» դեբյուտային ձայնասկավառակը։ Որպես շնորհակալություն՝ Դենիս Գլինինի դեմքը պատկերվեց ձայնասկավառակի շապիկին՝ մնացած երեք անդամների հետ միասին։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է։ Առաջին ամուսնությունից ունի դուստ Լիզան և որդի Տիմուրը (ծնվ. 2004 թվականին)։ Հետաքրքրվում է լուսանկարչությամբ և մեծ թենիսով, մեքենաներով։ Իր կուռքը համարում է Ջոն Բոնեմին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երաժիշտը «Օկեան Էլզիի» պաշտոնական կայքում Archived 2011-08-25 at the Wayback Machine.
Երաժիշտը «Օկեան Էլզիի» երկրպագուների կայքում
Խմնոզ

Խմնոզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Znaikak.ru

Znaikak.ru (ռուս.՝ ЗнайКак), ռուսալեզու ամենօրյա էլեկտրոնային պարբերական։
Ամեն օր կայքում հրապարակվում են նոր հոդվածներ՝ այնպիսի հարցերի պատասխաններ, որոնք սկսվում են «Ինչպե՞ս...» բառով (օրինակ՝ Ինչպե՞ս ընտրել..., Ինչպե՞ս անել...): 2008 թվականի հունվարի 19-ին կայքը պարունակում էր 2965 հոդված՝ «Ինչպե՞ս ընտրել», «Տուն և ընտանիք», «Ավտո-մոտո», «Բիզնես և աշխատանք», «Ժամանց», «Սեր», «Ինչպես անել», «Համակարգիչ», «Ինտերնետ», «Տարբեր», «Սպորտ», «Երեխաներ» թեմաներով։ Կայքում հնարավոր է ներկայացնել հարց այն դեպքում, եթե դրա պատասխանը չկա գոյություն ունեցող հոդվածներում (հարց ու պատասխանի համակարգ)։
Գրանցումը պարտադիր չէ, բայց գրանցված օգտատերը կարող է ավելացնել մեկնաբանություններ գոյություն ունեցող հոդվածներին և առաջարկել հոդվածներ հրապարակելու համար։


== Պատմություն ==
17 մայիսի, 2004 թվական – բացում,
2005 թվականի հունվար – հաղթահարվել է 1000 հոսթի սահմանը,
17 հունիսի, 2007 թվական – հրապարակվել է ավելի քան 1500 հոդված,
2007 թվականին նախագիծն ստացել է «Նոր իրականություն-2007 փառատոնի դիպլոմ «Ժամանց» անվանակարգում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.znaikak.ru Znaikak.ru. պաշտոնական կայքՆախագծի մասին մամուլում«ЗНАЙ КАК» объявил весеннее обновление — internet.ru
Закладки Компьютерры-Онлайн, Компьютерра
«Страна Игр» ամսագիր, #184
«ELLE girl» ամսագիր, #27
SRF info

SRF info, գերմաներենով հեռարձակվող շվեյցարական հանրային լրատվական հեռուստաալիք «SRF» ազգային հեռուստառադիոընկերության կազմում։ Հիմնվել է 1999 թվականի մայիսի 3-ին։ Տարածվում է Շվեյցարիայի կաբելային և արբանյակային տիրույթներում, իսկ Շվեյցարիայի գերմանախոս մարզերում՝ անալոգային ցանցերով։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆաքիլեր

Ֆաքիլեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Էդուարդ Խոճիկ

էդուարդ Մամասի Խոճիկ (Խոճիկյան) (փետրվարի 3, 1900(1900-02-03), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 29, 1961(1961-11-29), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգիծաբան, լրագրող, մշակութային գործիչ։
Խորհրդային ռեժիսոր Էդգար Խոճիկյանի հայրն է։


== Կենսագրություն ==
Էդուարդ Խոճիկը ծնվել է Թիֆլիսում։ 1921 թվականին ավարտել է Ներսիսյան դպրոցը (1921), սովորել Մոսկվայի հայկական թատերական ստուդիայում (1923 - 1926)։ Խմբագրել է «Զուռնա» (1924), «Կարմիր մոծակ» (1926 - 1927) երգիծական հանդեսները։ 1954 - 1961 թվականներին աշխատել է «Ոզնի» հանդեսում։ Բեմադրվել են նրա «Սերը ջրհորի ափին» (հրատարակված՝ 1928), «Մանկավարժական խորհուրդ», «Ազատություն» կատակերգությունները, ռուսերենից փոխադրած «Պապի կճուճը», «Տոմս մինչև Կիրովական» (հրատարակված՝ 1946) վոդևիլները։ Լույս է տեսել Խոճիկի «Տեր Բարսեղ. առակների և եղելությունների ժողովածու»-ն (1930)։
Նկարահանվել է 1928 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայի նկարահանած Տասնվեցերորդը համր գեղարվեստական ֆիլմում։


== Ստեղծագործություններ ==
Սերը ջրհորի ափին։ Լիրիկական կոմեդիա 1 գործողութեամբ, 1928։
Զուռնա։ Երգիծաթերթ։ Երևան, 1924։
Կարմիր մոծակ։ Երգիծական երկշաբաթաթերթ / Խմբ. կազմ՝ Ա. Յերզնկյան, Է. Խոճիկ։ Երևան։ Ա. հ., 1926-1927:
Տեր Բարսեղ. առակների և եղելությունների ժողովածու, Երևան, 1930։


== Ծանոթագրություններ ==
Տուրգորա

Տուրգորա (ռուս.՝ Тургора), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ասյութ (մուհաֆազ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ասյութ (այլ կիրառումներ)Ասյութի մարզ (արաբ․՝ أسيوط‎‎‎‎), Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության 29 մուհաֆազաներից մեկը։ Ասյությի մաուֆազայի վարչական կենտրոնը համարվում է համանուն քաղաքը, որը հանդիսանում է նաև վարչական միավորի ամենախոշոր բնակավայրը։ Մուհաֆազան դեպի ծով ելք չունի։
Մաուֆազան զբաղեցնում է 13 720 կմ² տարածք և համարվում է 8-րդ ամենամեծ վարչական միավորը երկրի ներսում։ Համարվում է Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության գլխավոր զբոսաշրջային մարզերից մեկը։


== Վարչական բաժանում ==
Մաուֆազան իր հերթին բաժանված է 11 շրջանների, որոնցից մի քանիսը ունեն քաղաքային կարգավիճակ.

Դեյրութ (արաբ․՝ ديروط‎‎)
Ալ-Քուսիա (արաբ․՝ القوصية‎‎)
Աբնուբ (արաբ․՝ أبنوب‎‎‎)
Մանֆալութ (արաբ․՝ منفلوط‎‎)
Ասյութ (արաբ․՝ أسيوط‎‎)և այլն


== Բնակչություն ==
2006 թվականի տվյալներով՝ մաուֆազայի ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 3 441 597 մարդ։ Այդ ցուցանիշով այն գրավում է 10-րդ տեղը Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության մարզերի շարքերում։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 250,85 մարդ/կմ²։
Հիմնական բնակիչներն արաբներն են, որոնք մեծ մասամբ դավանում են իսլամ։ Մյուս խոշոր ազգային փոքրամասնություններից են բեդվիններն ու նուբիացիները։
Ասյութի մուհաֆազայի պաշտոնական լեզուն արաբերենն է, որը աֆրասիական ընտանիքի սեմական լեզվախմբին պատկանող լեզու է։


== Ծանոթագրություններ ==


== Նշումներ ==
(4414) Սեսոստրիս

(4414) Սեսոստրիս (անգլ.՝ Sesostris), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,334797 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0615 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6081 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1303,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,276268 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,75° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4414) Սեսոստրիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Տուգանային մեկուսարան

Տուգանային մեկուսարան, ուղղիչ հիմնարկի բաժին, որտեղ տեղակայված են խցիկներ կալանքի ռեժիմը խախտողների համար։ Տուգանային մեկուսարաններում գտնվողների իրավունքներն զգալիորեն սահմանփակվում են։
Նրանց համար արգելված ն տեսակցությունները, հեռախոսազանգերը, ծանրոցներ ստանալը, ծանրոցներ փոխանցելը, ցանկացած ապրանքների ձեռքբերումը, ծխախոտը, արգելվում է իրենց հետ տանել սնունդ և անձնական իրեր, բացառությամբ առաջին անհրաժեշտության իրերի (ատամի մածուկ, զուգարանի թուղթ, օճառ, սրբիչ և այլն)։
Տուգանային մեկուսարանում կալանքի առավելագույն ժամկետը 15 օր է։ Պատիժը կիրառելի չէ I խմբի հաշմանդամների, հղի կանաց, մանկատանը մինչև 3 տարեկան երեխա ունեցող կանանց համար։
Տուգանային մեկուսարանն ուղարկելն ուղղիչ հիմնարկների ամենախիստ պատիժն է, որով այն տարբերվում է մենախցերում և կամերային տիպի տարածքներում տեղավորումից, որտեղ նրանց թույատրվում են կարճատև այցելությունները, ծանրոցների ստացումը, կանխիկ դրամական միջոցների ծախսուը, չնայած այդ իրավունքները զգալիորեն սահմանափակ են։


== Տուգանային մեկուսարանը ԽՍՀՄ-ում ==
Խորհրդային տարիներին տուգանային մեկուսարանում պատիժն ավելի խիստ բնույթ ուներ։ Մինչև 1988 թվականը կրճատված էր սննդի չափաքանակը։ Դատապարտյալներին սնունդ տրվել է օրումեջ, որի համար տուգանային մեկուսարանները բանտարկյալների շրջանում կոչվել են «սովից խոշտանգում»։ Մեկուսարանում գտնվող բանտարկյալներին թույլ չի տրվել զբոսնել, նրանց չեն տրվել անկողնային սպիտակեղեն, ներքնակ։ Հիմնական հագուստը վերցվել է բանտարկյալներից և նրանց հատկացվել է հատուկ բանբակյա համազգեստ։ Այս իրավիճակը տևել է մինչև 1992 թվականը, նոր քրեական օրենսդրության ընդունումից հետո վերացվել են բազմաթիվ սահմանափակումներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Штрафной изолятор — статья из юридической энциклопедии.
Штрафной изолятор (ШИЗО) — статья из юридического словаря.
Պյուհալեպա (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պյուհալեպա (այլ կիրառումներ)Պյուհալեպա շրջան (էստ․՝ Pühalepa vald), շրջան Էստոնիայի Հիյումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Տեմպա գյուղը։


== Բնակչություն ==
2007 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1711 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 6,71 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը Archived 2020-03-20 at the Wayback Machine. (էստոներեն)
Կոպիչինցի

Կոպիչինցի (ուկրաիներեն՝ Копичинці), քաղաք Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Գուսյատինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1443 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոպիչինցի քաղաքում բնակվում էր 7 003 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 35,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 197,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (ուկր.)
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սիտնոե (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍիտնոեՍիտնոե (ուկրաիներեն՝ Ситне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սիտնոե գյուղում բնակվում էր 254 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կուլուրակի

Կուլուրակի (հուն․՝ κουλουράκια, IPA: [kuluˈraca], եզակի՝ κουλουράκι), հունական ավանդական թխվածքաբլիթներ, որոնք սովորաբար թխում են Զատիկին և ուտում են Սուրբ շաբաթից հետո։
Կուլուրակին կարագային հիմքով պատրաստված խմորից թխված բլիթներ են, որոնք պատվում են ձվով գլազուրով։ Նրանք ունեն քաղցր, նուրբ համ` վանիլային երանգով։ Խմորի մեջ հաճախ ավելացվում է մեխակ՝ բույր հաղորդելու համար, ինչպես նաև նարնջի հյութ։ Վերևից թխվածքաբլիթների վրա սովորաբար ցրվում են քնջութի սերմեր։ Հիմնական առանձնահատկությունն օղակակաձև տեսքն է։ Կուլուրակի բառը փոքրացուցիչ ձև է և նշանակում է փոքրիկ կլոր թխվածքաբլիթ կամ փրկարար օղակ։
Կուլուրակին կարող է թխվել հյուսված շրջանակների տեսքով, ութաձև, պսակի, պայտի կամ հունական տառերի ձևով, ընդ որում՝ ավանդույթի համաձայն՝ նրանք ունեն օձի ձև։ Թխուկները սովորաբար ուտում են առավոտյան սուրճի կամ ցերեկային թեյի հետ։ Բոլոր հրուշակեղենի նման, կուլուրակին սովորաբար պահվում է չոր տեղում՝ փակված կափարիչով տարայում։


== Պատմություն ==
Կուլուրակին Հունաստանում պատրաստվել է մինոսյան քաղաքակրթության ժամանակներից ի վեր։ Մինոսցիներն թխվածքաբլիթը պատրաստել են փոքր օձերի տեսքով, որովհետև երկրպագում էին օձին նրա բուժիչ հատկությունների համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Արթուր Դավթյան (քաղաքական գործիչ)

Արթուր Դավթյան, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր, տնտեսագետ-կառավարիչ, իրավաբան։


== Կենսագրություն ==
Արթուր Դավթյանը ծնվել է 1975 թվականի հունիսի 8-ին Երևանում։
1998-1999 թվականներին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում, ստացել է կրտսեր լեյտենանտի կոչում։
Մինչև 1997 թվականը սովորել է Երևանի «Վարդանանց» համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, ապա 1998 թվականին՝ Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի անասնաբուժական ֆակուլտետը։ 2005 թվականին ավարտել է Երևանի «Գլաձոր» համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, իսկ 2017 թվականին՝ Երևանի «Գալիք» համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։
1998 թվականից անդամակցել է Հայաստանի փաստաբանների միությանը, 2005 թվականից Հայաստանի փաստաբանների պալատի անդամ է դարձել։ 2016-2018 թվականներին նշանակվել է Հայաստանի փաստաբանների պալատի նախագահի տեղակալ։
2003-2004 թվականներին ղեկավարել է «Իրավունքի պաշտպան միավորում» հասարակական կազամակերպության ծրագրը։ 2004-2012 թվականներին եղել է «Իրավունքի պաշտպան» ՍՊԸ, իսկ 2012-2018 թվականներին՝ «Դավթյան» և գործընկերներ փաստաբանական գրասենյակ ՍՊԸ փաստաբան։ 2005-2006 թվականներին դասախոսել է Երևանի պետական մանկավարժական հալասարանում, 2019 թվականի հունվարից՝ Հայաստանի Հանրապետության փաստաբանական դպրոցում։ 2005-2018 թվականներին նախագահել է «Իրավունքի պաշտպան միավորում» հասարակական կազամակերպությունը։


== Քաղաքական գործունեություն ==
2018 թվականի սեպտեմբերից միչև 2019 թվականի հունվար եղել է Երևանի ավագանու անդամ («Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինք)։
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի 3 զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նեա Մակրի

Նեա Մակրի, նավահանգստային քաղաք Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 16 մետր բարձրության վրա, Պետալիա ծովածոցի ափին, Մարաթոն ծովախորշից 7 կիլոմետր հարավ և Աթենքից 25 կիլոմետր հյուսիս-արևելք։ Մտնում է Ատտիկա պատմական շրջանի Արևելյան Ատտիկե նոմոսի Մարաթոն դիմոսի կազմի մեջ։ Մոտակայքում են գտնվում Այոս Անդրեաս (Άγιος Ανδρέας) և Զուբերի ծովափերը։ Համարվում է առողջարանային քաղաք։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 15,554 մարդ։
Հիմնադրվել է Մակրի (Ֆեթհիյե) քաղաքից եկած փախստականների կողմից՝ փոքրասիական աղետից հետո՝ Փոքր Ասիայում։ 1971 թվականին քաղաքին են միացվում Այիա Մարինայի,  Անատոլիի, և Մատիոնի լուծարված գյուղերը։
Քաղաքի միջով է անցնում Մարաթոնոս մայրուղին՝ 83 ազգային ճանապարհի մի մասը։
Նեա Մակրիի արևմտյան մասում գտնվում է Սուրբ Աստվածածնի ավետման և Եֆրեմ ճգնավորի վանքերը, վերջինիս մեջ է գտնվում Սուրբ Եֆրեմի մասունքները։


== Նեա Մակրի դիմոսը ==
Նեա Մակրի դիմոսը ստեղծվել է 1926 թվականին (ΦΕΚ 296Α): Դիմոսի կազմի մեջ է մտնում Նեոս Վուձաս գյուղը։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 16,670 մարդ։ Տարածքը կազմում է 36,662 քառակուսի կիլոմետր։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Թայիր Մամեդով

Թայիր Նամիկովիչ Մամեդով (հոկտեմբերի 2, 1981(1981-10-02), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ-ադրբեջանական ծագումով հայտնի ռուսաստանյան շոումեն։
Նախկինում եղել է հայտնի Comedy club-ի անդամ։ Թայիրի հայրը ադրբեջանցի է, իսկ մայրը՝ հայ։ Թայիրը համոզված աթեիստ է։ 2008 թվականին երգչուհի Յուլիա Կովալչուկի հետ մասնակցել է ռուսական «Две звезды» հաղորդաշարին։


== Հեռուստահաղորդումներ ==


== Ֆիլմագրություն ==
2008 - Շատ ռուսական դետեկտիվ - Ռամիրես


== Հղում ==
Հաղորդում «Մաքսիմում» Archived 2007-04-20 at the Wayback Machine.
Գալեդաղի

Գալեդաղի, լեռ Անատոլիական սարահարթի արևելյան մասում, Ամասիա քաղաքից հյուսիս։ Լեռան գագաթին ու լանջերին նշմարվում են հին բերդի պաշտպանական պարսպի մնացորդներ, վիմափոր մի քանի կամարապատ քարայրներ։ Գարեգին Սրվանձտյանի վկայությամբ լեռան երկու գագաթների միջև գտնվող ջրամբարը իր ճանապարհորդությունից 12 տարի առաջ դեռևս գոյություն է ունեցել։


== Ծանոթագրություններ ==
Նեվիկ (այլ կիրառումներ)

Նեվիկ, կարող է վերաբերել՝

Նեվիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գյուղը հիմնադրվել է գետի ձախ կողմում գտնվող լքված ու ամայի Նեվիկ գյուղի բնակիչների կողմից՝ XX դարի սկզբին
Նեվիկ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Բնակիչները տեղափոխվել են գետի մյուս ափը և հիմնել նոր Նեվիկ բնակավայր
Եդեսիայի ճակատամարտ

Եդեսիայի ճակատամարտ (լատ.՝ Battle of Edessa), ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել 259 թվականին` Հռոմեա-պարսկական պատերազմների ընթացքում։
Ճակատամարտը տեղի է ունեցել Հռոմեական կայսրության կայսր Վալերիան I-ի 70 000-անոց բանակի և Սասանյան Պարսկաստանի արքա Շապուհ I-ի 40 000 հոգուց կազմված բանակային կորպուսների միջև։


== Ճակատամարտի ընթացք ==
Պարսից Շապուհ թագավորի խմբերը բազմիցս ներթափանցել են Հռոմեական կայսրության Արևելյան սահմանների մոտ` Արաբական թերակղզի։
Հռոմեական զորավար Վալերիանոսը հավաքում է իր բանակը և Հռոմեական պրետորական գվարդիա ու արշավում դեպի Արևելք, ուր հաստատվել էին պարսիկները։
Հռոմեացիները հաջողությամբ գրավում են Սիրիան։ Հետո նաև գրավում են Եդեսիան, որտեղ երկու բանակների հրամանատարները հանդիպում են իրար։
Պատերազմը ավարտվում է հռոմեական 70,000-անոց բանակի կատարյալ ջախջախմամբ։ Կայսրը գերեվարվում է և գերության մեջ էլ կնքում իր մահկանացուն։


== Գրականություն ==
Lactantius, De Mortibus Persecutorum, v.
Zosimus, New History, i.
Abdolhossein Zarinkoob, Ruzgaran: tarikh-i Iran az aghz ta saqut saltnat Pahlvi, Sukhan, 1999. ISBN 964-6961-11-8
Potter, David S., The Roman Empire at Bay AD 180–395, Routledge, 2004. ISBN 0-415-10058-5
Մուավի

Մուավի, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում։ Գտնվում էր  Շապին Գարահիսար քաղաքից 20 կմ հարավ, գետափի վրա։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռադիոինտերֆերոմետր

Ռադիոինտերֆերոմետր, ռադիոընդունիչ սարք, որի աշխատանքի հիմքում ընկած է ռադիոալիքների ինտերֆերենցիայի երևույթը։


== Աշխատանքի սկզբունք ==
Պարզագույն ռադիուինտերֆերոմետրը կազմված է միմյանցից որոշակի հեռավորության վրա (այդ հեռավորությունը կոչվում է ռադիոինտերֆերոմետրի բազա) տեղադրված երկու անտենաներից, որոնք ընդհանուր ռադիոընդունիչին միացվումեն ֆիդերային կամ դիոռելեային գծերի միջոցով։ Երբ Երկրի պտույտի կամ ռադիոաղբյուրի սեփական շարժման հետևանքով փոխվում է ռադիոինտերֆերոմետրի բազայի դիրքորոշումը ռադիոճառագայթման աղբյուրի ուղղության նկատմամբ, փոխվում է նաև աղբյուրից անտենաներին հասնող ազդանշանների (ալիքների) ճանապարհների տարբերությունը, այսինքն՝ փուլերի տարբերությունը ընդունիչի մուտքում։
Արդյունքում ստացվում է բազմաթերթիկ ինտերֆերենցիոն դիագրամ։ Որքան մեծ են բազայի և ընդունվող ալիքի երկարությունների հարաբերությունը և աղբյուրի շարժման անկյունային արագությունը, այնքան ինտերֆերենցիոն թերթիկները սուր են, և սարքի լուծող ուժը՝
մեծ։ Իսկ ինտերֆերենցիան այնքան ավելի հստակ է, որքան աղբյուրի անկյունային չափերը փոքր են ինտերֆերենցիոն թերթիկի լայնության համեմատությամբ։ Ինտերֆերոմետրի հայտնի բնութագրերի դեպքում կարելի է որոշել ռադիոճառագայթման աղբյուրի ճշգրիտ կոորդինատները, անկյունային չափերը և այլ պարամետրեր․ ահա թե ինչու ռադիոինտերֆերոմետրերը լայն կիրառություն են գտել ռադիոաստղագիտության, տիեզերագնացության մեջ, ռադիոգեոդեզիայում և գիտության ու տեխնիկայի այլ բնագավառներում։


== Տեսակներ ==
Ռադիոինտերֆերոմետրերը բազմատեսակ են․ դրանք կարող են լինել բազմատարր՝ կազմված տասնյակ և հարյուրավոր անտենաներից։ Ռադիոինտերֆերոմետրի անտենաներից մեկը կարելի է փոխարինել որևէ պասսիվ անդրադարձնող մակերևույթով, օրինակ, օգտագործել ծովի ջրի մակերևույթը (ծովային ինտերֆերոմետր), Լուսինը, մոլորակները, արհեստական արբանյակները և այլն։ Վերջին տարիներին ռադիոաստղագիտության մեջ կիրառվում են սկզբունքորեն նոր տեսակի՝ գերերկար բազայով (կամ անկախ հետերոդիններով) ռադիոինտերֆերոմետրեր, որոնցում երկու անտենաներին հասնողվ ազդանշանները միաժամանակ ընդունվում են երկու անկախ ընդունիչներով, փոխակերպվում և գրանցվում հիշող սարքում։ Իսկ այդ ազդանշանների համադրումը կատարվում է լաբորատոր պայմաններում, էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաներով։
Աշտիշատի եկեղեցական ժողով (356)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշտիշատի եկեղեցական ժողովներ356 թվականի Աշտիշատի եկեղեցական ժողով, Աշտիշատ ավանում հավաքված երկրորդ եկեղեցական ժողովը, որը տեղի է ունեցել 356 թվականին։
Երկրորդ ժողովը գումարվել է Ներսես Ա Մեծ կաթողիկոսի նախաձեռնությամբ, եպիսկոպոսների և ավագ իշխանների մասնակցությամբ, Հայոց Արշակ Բ թագավորի (350–368) օրոք։ Ժողովը եղել է կանոնադիր, սահմանել կանոնական որոշումներ։ Որոշ չափով սահմանափակել է ժողովրդից գանձվող հարկերը, ամրապնդել եկեղեցու տնտեսական և քաղաքական ազդեցությունը։ Եկեղեցական կալվածատիրությունը պահպանելու նպատակով ժողովը որոշում է, փոքրասիական մի քանի եկեղեցիների նման հաստատեցին կուսակրոն միաբնակների դաս։ Մեծ Հայքում քրիստոնեությունն արմատավորելու համար սահմանել է բոլոր գավառներում հիմնել հունական և ասորական դպրոցներ (Մեծ Հայքում IV դարում ուսուցումը կատարվել է այդ լեզուներով), արգելել պարսկերենի ուսուցումը, փակել զրադաշտական ատրուշաններն ու մոգության դպրոցները։ Ժողովը կանոնադրությամբ արգելել է հեթանոսական որոշ սովորույթներ՝ մերձավոր ազգականների ամուսնությունը, մեռելների վրա մոլեգին լացն ու կոծը ևն։ Նախատեսել է բացել որբանոցներ, հիվանդանոցներ, անկելանոցներ, աղքատանոցներ, որոնց խնամատարությունը կատարվելու էր ավաններից ու ագարակներից գանձվող հատուկ հարկերի հաշվին։


== Գրականություն ==
Գիրք թղթոց, Երուսաղեմ, 1994։
Փավստոս Բուզանդ, Պատմություն Հայոց, Ե․, 1987։
Մովսես Խորենացի, Պատմություն Հայոց, Ե․, 1997։
Կորյուն, Վարք Մեսրոպ Մաշտոցի, Ե․, 1994։
Ադոնց Ն․, Մաշտոց և նրա աշակերտները․ ըստ օտար աղբյուրների, Վնն․, 1925։
Տեր-Մինասյան Ե․, Պատմա-բանասիրական հետազոտություններ, Ե․, 1971, էջ 331–345։
Ուսանող

Ուսանողը սովորող է, որը հաճախում է կրթական կառույց։ Որոշ լեզուներում անգլիական տերմինը համապատասխանում է այն սովորողներին, ով այցելում է համալսարան, մինչդեռ դպրոցականին մինչ տասնութ տարեկանը անվանում են աշակերտ։ 


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրբ Մատթեոսն ու հրեշտակը (Կարավաջո)

«Սուրբ Մատթեոսն ու հրեշտակը» (իտալերեն՝ San Matteo e l'angelo), Կարավաջոյի կտավ (1599—1602), որը նա վրձնել է Հռոմի Սան Լուիջի դե Ֆրանչեզի կաթոլիկ եկեղեցու Կոնտարինի մատուռի համար արված գեղանկարների շրջանակում։


== Ստեղծման պատմություն ==
Մատթեոս առաքյալին նվիրված նկարների ցիկլի կենտրոնական այս նկարի առաջին տարբերակը մերժվել է հոգևորականության կողմից, որպես կրոնական կանոններին հակասող։ Առաքյալը, որի բնորդը հավանաբար ժողովրդից սերած տարեց մարդ էր, նստած էր բազկաթոռին՝ մերկ կոշտացած ոտքերը խաչած։ Նա ուշադիր նայում էր ծնկներին դրված գրքին, այնպիսի տպավորություն ստեղծելով, կարծես հազիվ գրաճանաչ է։ Առաքյալի վրա հակվել էր մի գեղեցիկ հրեշտակ-անդրոգին, որի հագուստն ընդգծում էր իր մարմինը։ Հրեշտակը մեծ դժվարությամբ ուղղություն է տալիս գրող առաքյալի ձեռքին։ Կերպարների դիրքերը համարվել են «անպատշաճ»։ Բանկիր և կոլելցիոներ Վինչենցո Ջուստինիանին գնել է նկարը, որով նկարչին հանել է դժվարին իրավիճակից։ Հետագայում այս նկարը պահպանվել է Բեռլինում, սակայն ոչնչացվել 1945 թվականի ապրիլին Բեռլինի ճակատամարտի ժամանակ։ Պահպանվել է միայն սև-սպիտակ վերարտադրությունը։
1602 թվականին ավարտված երկրորդ տարբերակում նկարիչը մեղմացրել է նախնական մտահաղացումը։ Կերպարների չափսերը մեծացվել են առաջին տարբերակի հետ համեմատած․ այդ ժամանակ պատվիրատուները դադարեցրել էին պայմանագիրը քանդակագործ Յակոբ Կոբերտի հետ, որը սրբի արձանը պետք է կերտեր խորանի համար։ Նախապես ենթադրվում էր, որ Կարավաջոյի նկարը մի փոքր ավելի բարձր տեղ պետք է զբաղեցներ մատուռի մյուս երկու նկարներից վերև, արձանից վեր, սակայն այժմ դրանք գտնվում են մեկ հարթության վրա։ XVII-րդ դարի երկրորդ կեսին Կարավաջոյի՝ առաքյալին նվիրված երեք կտավները թաքցվել են եկեղեցական կրիպտեում։ Արվեստաբան Ռոբերտո Լոնգիի շնորհիվ կտավները կրկին բացահայտվել են ու ցուցադրվել 1951 թվականին Կարավաջոյի առաջին անհատական ցուցահանդեսի ժամանակ։


== Սյուժե ==
Սև, մութ ֆոնի վրա վառ կերպով առանձնանում են երկու կերպարներ։ Ոգևորված Մատթեոսը լսում է իրենից վեր գտնվող սպիտակ հագուստներով երկնային սուրհանդակին։ Մատթեոսի դիրքն անկայուն է․ սովորական աթոռակը, որին նա հենվել է ծնկով, թեքված է դեպի դատարկություն։ Միևնույն ժամանակ առաքյալը պահպանում է բնականությունն ու անկաշկանդությունը հրեշտակի խոսքերը գրի առնելիս։ Վերջինիս մատները ծալած ժեստը խոսում է այն մասին, որ նա հստակ հրահանգներ է տալիս։
Հրեշտակը հանդիսանում է Մատթեոսի քառակերպի խորհրդանիշը։ Ըստ «Ոսկե լեգենդի»՝ Մատթեոսը մարդկային կերպարանքում խորհրդանիշ ուներ, քանի որ մյուս ավետարանիչներից նա ավելի հստակ է մատնանշել Հիսուսի մարդկային բնույթը։


== Ֆիլմագրություն ==
«Հրեշտակներ և խոշտանգողներ», Ալեն Ժոբերի ֆիլմը «Ներկապնակներ» շարքից (Ֆրանսիա, 1998).


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
С. Дзуффи Большой атлас живописи. — М.: Олма-Пресс, 2002. — С. 158. — 431 с. — ISBN 5-224-03922-3Дзуффи С. Эпизоды и персонажи Евангелия в произведениях изобразительного искусства. — М.: Омега, 2007. — ISBN 978-5-465-01501-1
Махов А. Караваджо. — М.: Молодая гвардия, 2009. — (Жизнь замечательных людей). — ISBN 978-5-235-03196-8