armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Զեյթունի գրչության կենտրոն

Զեյթունի գրչության կենտրոն, հայ մշակույթի կենտրոն, գործել է 16-18-րդ դարերում, հիմնականում Սուրբ Սարգիս և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիներին կից գրչատներում։


== Պատմություն ==
Մեզ հայտնի առաջին մատյանը Մաշտոց է, որն ընդօրինակել է Գաբրիել դպիրը, 1534 թվականին։ Այս և 16-րդ դարի ընդօրինակված ևս երեք մատյան պահվում են Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (ձեռ․ №№ 956, 2504, 5956, 9289)։ Դրանցից են Վահան Սարկավագի Սաղմոսարանը (1582), Գրիգոր Տաթևացու «Գիրք հարցմանցը» (1596)։ Վահան Սարկավագը ընդօրինակել է նաև Շարակնոցներ (1616-1625), Աստվածաշունչ (1634), Գրիգոր Վարդապետը՝ Մաշտոց (1655)։ 17-րդ դարում Հովհաննես Խաչատուր, Եփրեմ, Ստեփանոս գրիչների ընդօրինակած ձեռագրերի մի մասը պահվում է Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (ձեռ․ №№ 695, 1230, 1252, 2133, 2163, 2475, 3554, 6039, 10374)։
18-րդ դարում գրչության կենտրոնի գործունեությունը թուլացել է։ Հայտնի են Դավիթ և Սահակ գրիչ-ծաղկողները, որոնց ընդօրինակած մատյանները չորսը Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (ձեռ․ №№ 1030, 2161, 9272, 10227)։
Զեյթունի գրչության կենտրոնում պահպանվել են բացառիկ նշանակություն ունեցող մատյաններ (1256 թվականին Հռոմկլայի գրչատանը Թորոս Ռոսլինի ծաղկած «Զեյթունի Ավետարանը» և այլն)։ Գրչության այս կենտրոնում սերունդների հերթափոխը, գրիչների պատրաստումը համակարգված բնույթ է ունեցել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
ԺԷ դարի հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ (կազմ․ Վ․ Հակոբյան, Ա․ Հովհաննիսյան), հ․ 1―2, Երևան, 1974―78։
Բոլշիե Պորոգի

Բոլշիե Պորոգի (ռուս.՝ Большие Пороги), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 49 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Էյտրե (կանտոն)

Էյտրե (ֆր.՝ Aytré), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում։ Ծովափնյա Շարանտ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Լա Ռոշել օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 18299 մարդ էր։Կանտոնի համարը 1746 է։ Կանտոնում կա 3 կոմունա։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի կոմունաներ
Ֆրանսիայի օկրուգներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային կոմիտե Archived 2007-06-29 at the Wayback Machine. (ֆր.)
Ֆուլտոն շրջան (Ջորջիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ֆուլտոն շրջան (այլ կիրառումներ)Ֆուլտոն շրջան (անգլ.՝ Fulton County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.370 կմ² է, բնակչությունը՝ 816.006 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ատլանտա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1853 թ.։
Կորիստովա

Կորիստովա (ուկրաիներեն՝ Користова), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորիստովա գյուղում բնակվում էր 1 475 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 409,72 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կերասունի գավառակ

Կերասուն, գավառակ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Տարածվում էր Տրապիզոն քաղաքից արևմուտք, ծովափնյա շրջանում։ Կենտրոնը Կերասուն քաղաքն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կարաբուտովսկի գյուղական խորհուրդ (Կոնոտոպսկի շրջան)

Կարաբուտովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Карабутівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կարաբուտովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 551 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վիդուհովա (գմինա)

Վիդուհովա (լեհ.՝ Widuchowa), գյուղական գմինա (գավառակ) Լեհաստանում։ Այն ունի քաղաքատիպ գյուղական համայնքի կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 209,63 կմ² տարածք։ Բնակչությունը հասնում է 5608 մարդու (2005 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք(չաշխատող հղում)
Տուրնովո (Արդենների գավառ)

Տուրնովո (ֆր.՝ Tournavaux), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 166 մարդ, բնակչության խտությունը` 107.10 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1.55 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 110 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 13 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 118 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 96-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 22։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 81,4 %։ 96 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 87 անձ (46 տղամարդ և 41 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (5 տղամարդ և 4 կին)։ 22 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Արմուլի

Արմուլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։
Գտնվում է Հայաստանի տարածքում։


== Բնակչություն ==
Գյուղն ունեցել է 759 հույն բնակիչ։


== Տես նաև ==
Երևանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Մեթանոբակտերիա

Կարգաբանության մեջ, մեթանոբակտերիան արքեաներիա ընտանիքի ցեղ է։ Չնայած անվանը, այս ցեղը չի պատկանում բակտերիաների թագավորությանը, այլ արքեաների թագավորությունը (օրինակ նրանք պարունակում են պեպտիդոգլիգեն իրենց բջջապատում)։ Մեթանոբակտերիաները անաերոբ են և ապրում են առանց թթվածնի։ Այս ցեղերի որոշ անդամներ կարող են նվազեցնել մեթանը։ Մյուսները ապրում են բացառիկ ձևով ածխաթթու գազը ջրածնի հետ նվազեցման միջոցով։ Նրանք ամենուրեք են որոշ տաք, ցածր-թթվածնային շրջակայքերում, ինչպիսիք են անաերոբիկ մարսող էակները, նրանց թափոնային ջրերը և տաք աղբյուրները։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Methanobacterium at BacDive -  the Bacterial Diversity Metadatabase
Չլդրանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Մարտակերտի շրջան)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Չլդրան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 45 հուշարձան։

 


== Տես նաև ==
Արցախի Հանրապետության պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Յուբիլյացիա

Յուբիլյացիա (լատ.՝ jubilatio — ցնծություն), պաշտամունքային երաժշտության մեջ ցնծություն արտահայտող իմպրովիզացիաներ, որոնք երգչախմբով Գրիգորյան խորալը կատարելիս «ալելույա» բառի վերջին վանկի վրա երգում են մեներգիչները։ Քրիստոնեական եկեղեցին յուբիլյացիան փոխառել է հուդայական պաշտամունքից։ Յուբիլյացիաներ հիշելը հեշտացնելու համար Սանկտ-Գալլենի վանքի վանական Նոթկերը (830—
912) յուրաքանչյուր նոտային համապատասխանեցրել է տեքստային մեկ վանկ։ Այստեղից էլ ծագել են սեքվենցիաները (եկեղեցական օրհներգերի տեսակ)։
Նովայա Սինյավկա

Նովայա Սինյավկա (ուկրաիներեն՝ Нова Синявка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Սինյավկա գյուղում բնակվում էր 1 198 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5991 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 199,97 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Արտաշես Խալաթով

Արտաշես Խալաթով (ապրիլի 15 (27), 1894, Բաքու, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 27, 1938(1938-10-27), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ, հրապարակախոս, պետական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Բաքվում։ Կրթությունն ստացել է տեղի գիմնազիայում, ավարտելուց հետո մեկնել է Մոսկվա, հետևել տնտեսագիտության։ 1912 - 1917 թվականներին սովորել է Մոսկվայի առևտրի ինստիտուտում։ Ուսանելու տարիներին անդամակցել է ուսանողական հեղափոխական խմբակներին։ 1917 թվականին ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։
Մասնակցել է 1917 թվականի Փետրվարյան և Հոկտեմբերյան հեղափոխություններին։ Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխության հաղթանակից հետո եղել է Մոսկվայի պարենի և տրանսպորտի արտակարգ կոմիսար (1918 թվականի սկզբից) և ՌՍՖՍՀ մատակարարման ժողկոմատի կոլեգիայի անդամ։ 1919 թվականի նոյեմբերից Լենինի առաջարկով Խ. նշանակվել էր Կարմիր բանակի և նավատորմի պարենային ու առաջին անհրաժեշտության առարկաների մատակարարման գլխավոր վարչության պետ։
1921 - 1931 թվականներին նա ժողկոմխորհին կից գիտնականների կենցաղը բարելավող կենտրոնական հանձնաժողովի (ՑԵԿՈԻԲՈԻ) նախագահն էր. միաժամանակ (1922 - 1929) գլխավորել է պարենի ժողկոմատին կից բանվորական մատակարարման հանձնաժողովը և ժողովրդական սննդի ընկերությունը։ 1922 - 1927 թվականներին և 1932 - 1935 թվականներին Խալաթովը եղել է նաև հաղորդակցության ճանապարհների ժողկոմատի կոլեգիայի անդամ, 1927 - 1932 թվականներին՝ Պետական հրատարակչության վարչության նախագահ և լուսժողկոմատի կոլեգիայի անդամ։ 1927 - 1929 թվականներին նա միաժամանակ Դ. Վ. Պլեխանովի անվան ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի ռեկտորի էր։ 1935 թվականից՝ գյուտարարների համամիութենական ընկերության նախագահը։ Եղել է կոմկուսի XIV, XV, XVI համագումարների պատգամավոր և Համառուսաստանյան Կենտգործկոմի ու ՍՍՀՄ Կենտգործկոմի անդամ։ Ռուսական մամուլում կամ առանձին գրքույկներով հրատարակել է մի շարք գիտական աշխատություններ, մեծ մասամբ տնտեսագիտական։ Նրա մասին հիացմունքով է խոսել Մաքսիմ Գորկին։


== Աղբյուրներ ==


== Գրականություն ==
K вопросу о политике заработной платы, M., 1923;
Ленин о производительности труда, Л. 1925.
Մնացականյան Ա. Ն., Հոկտեմբերի բարիկադների վրա, Ե. 1967։
Мнацаканян А. Н., Cтрабон Л. А., Документы о государственной деятельности А. Б. Халатова, «ԲՀԱ», 1963, № 2.


== Արտաքին հղումներ ==
Халатов Арташес Багирови
Գրիշա Արզումանյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Արզումանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Գրիշա Հայրապետի Արզումանյան (մայիսի 5, 1926(1926-05-05), Զաքաթալա, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 9, 1993(1993-01-09), Երևան, Հայաստան), հայ ռեժիսոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1986)։


== Կենսագրություն ==
1949 թվականին ավարտել է ԵԹԻ։ 1949-1952 թվականներին եղել է Թբիլիսիի հայկական, 1952-1961 թվականներին՝ Երևանի Սունդուկյանի անվան թատրոնների դերասան, 1962-1986 թվականներին՝ հեռուստաստուդիայի ռեժիսոր, 1986 թվականից՝ Կամոյի թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր։


== Հեռուստաբեմադրություններ ==
Զարզանդ Դարյանի «Ձմռան  մի  գիշեր»
Չապեկի «Մայրը»
Ալեքսանդր Օստրովսկու «Եկամտաբեր  պաշտոն»
«Խութեցի  Հովհան» (ըստ Ծերենցի «Երկունք  Թ  դարու» վեպի)


== Ծանոթագրություններ ==
Լուսամուտ հոգևոր-մշակութային նախագիծ

«Լուսամուտ» հոգևոր-մշակութային նախագիծը մշակութային նախագիծ է համացանցում, որը ստեղծվել է 2004 թ.-ի մայիսի 15-ին և նպատակ է հետապնդում տարբեր անհատների միջոցով ներկայացնել հայկական հոգևոր–մշակութային արժեքները։
«Լուսամուտի» տվյալների բազան պարունակում է պատմաբանասիրական, թարգմանչական, աստվածաբանական և այլ գիտավերլուծական նյութեր։ «Լուսամուտ»–ի այլ բաժիններից մեկն է «Լուսամուտ ստուդիոն»՝ պատկերասրահը, որտեղ հնարավոր է գտնել ֆոտո և աուդիո նյութեր։ Նրա բաղկացուցիչ մասերից մեկն է «Լուսամուտ երկխոսության» քննարկումների բաժինը՝ ֆորումը, որտեղ տարբեր անհատներ քննարկում են բազմաբնույթ հարցեր։ «Լուսամուտ երկխոսության» ֆորումում գործում է «Միտք» ակումբը, որի նպատակն է մրցույթների և միջոցառումների միջոցով խրախուսել անհատներին իրենց մտավոր ներուժի արտահայտման մեջ։ «Միտք» ակումբը կյանքի է կոչվել նաև հատուկ կրթության և խնամքի կարիք ունեցող երեխաներին հասարակության մեջ ինտեգրելու համար։
«Լուսամուտ»–ը համագործակցում է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Տեղեկատվական համակարգի, «Քրիստոնյա Հայաստան», «Շողակն արարատյան» թերթերի, «Շողակաթ» հեռուստաընկերության և «Նոյյան Տապան» լրատվական–վերլուծական կենտրոնի հետ։ Օգտվելով նաև ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարության մամլո ծառայությունից՝ «Ընթացիկ իրադարձություններ» բաժնում ներկայացվում են ներկայիս աշխարհին հուզող հոգևոր–կրթամշակութային խնդիրներն ու անցուդարձը։
«Լուսամուտ»-ի վեբ-կայքը ունի նաև այլ լեզուններով տարբերակներ՝ գերմաներեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, իտալերեն և ռուսերեն, սակայն առայժմ միայն վերջինն է, լիարժեք ինտեգրած կայքին։ 
«Լուսամուտ»–ն ունի բավականին կայուն լսարան, որն օրեցօր աճում է։


== Արտաքին հղումներ ==
www.Lusamut.net
«Լուսամուտ» նախագծի ֆոտոալբոմը Archived 2008-07-08 at the Wayback Machine.
«Լուսամուտ երկխոսությա» ֆորում
Բջնի (էտյուդ)

Բջնի, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարչուհի Արփենիկ Նալբանդյանի 1954 թվականին ստեղծած էտյուդը։ Գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։
Էտյուդն ունի 49 սմ բարձրություն, 35 սմ լայնություն, նյութը՝ ստվարաթուղթ, յուղաներկ։


== Նկարագրություն ==
1950-ական թվականներից սկսած նկատելի բեկումը Արփենիկ Նալբանդյանի ստեղծագործության մեջ դրսևորվում է ոչ միայն գույնի օգտագործման, տարածական խնդիրներն ու պլեներային հարցերը լուծելիս, այլև այն նշանավորվում է նոր մոտեցմամբ, հատկապես թեմատիկ-կոմպոզիցիոն պատկերի կառուցման հարցերում։
Նկարչուհու ներկապնակի փոփոխությունը ամենից ավելի նկատելի է բնանկարում։ 1954 թվականին ստեղծած «Բջնի» էտյուդում հյութեղ գույներն, աստիճանաբար իրար հաջորդելով, հանգում են երկնի լազուր կապույտին՝ ստեղծելով անթերի հեռանկար և ավարտուն հորինվածք։ Աշխատանքի լուսառատությունն ու պարզությունը դիտողի մոտ զարթեցնում են հաճելի տրամադրություն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արփենիկ Նալբանդյանի էջը Էդուարդ Իսաբեկյան կայքում(չաշխատող հղում)
«Բջնի» էտյուդը Հայաստանի ազգային պատկերասրահի կայքում
Դելյուվիալ նստվածքներ

Դեկյուվիալ նստվածքներ, դելյուվիում (լատ.՝ deluo — լվանում եմ), ապարների հողմնահարման նյութերի կուտակումներ։ 
Գենետիկորեն կապված են բեկորային նյութերի ծանրության ուժի, ձնհալի ու անձրնաջրերի ազդեցությամբ տեղափոխման և բարձրությունների լանջերին ու ստորոտներում կուտակման հետ։ Դելյուվիալ նստվածքներում հաճախ հանդիպում են ոսկու, անագի, վոլֆրամի, այլ մետաղների ցրոններ։
Մարիո Կասաս

Մարիո Կասաս Սիերա (իսպ.՝ Mario Casas Sierra, հունիսի 12, 1986(1986-06-12), Լա Կորունյա, Գալիսիա, Իսպանիա), իսպանացի դերասան։ 
Մարիոյի մանկության երազանքն էր դառնալ ոստիկան կամ հրշեջ ծառայության աշխատող։ Որոշ ժամանակ անց նա ցանկանում է դառնալ դերասան։ Կասասն ունի քույր՝ Շեիլա, և երկու եղբայր՝ Քրիստիան և Oսկար։ Մարիո Կասասը հանդիպել է դերասանուհի Մարիա Վալվերդեի հետ։
Նա խաղացել է «Երեք մետր երկնքի մակարդակից վերև», «Ես ցանկանում եմ քեզ», «Տապան», «Պակո», «Խումբ 7», «Ուղեղի արտահոսք», «Նեոնային մարմին», «Ամառային անձրև», «Սեքս, խնջույքներ և սուտ» « Լա Մուլ», «Երկնային դրախտ», «Լոս 33 », «Իսմաել», «Վհուկները` Սուգարամուրդիից» ֆիլմերում։ Առաջին տասը տարիների ընթացքում Մարիոն նկարահանվում էր տարբեր գովազդներում։ 18 տարեկանում Կասասը տեղափոխվում է Մադրիդ և ընդունվում «Քրիստինա Ռոտա» դպրոց։ Առաջին էկրանային դեբյուտը եղել է Անտոնիո Բանդերասի «Ամառային անձրև» ֆիլմը։ Այս ֆիլը սիրո մասին է և փիլիսոփայական իմաստ ունի։ Ֆիլմի ռեժիսորը հայտնի Անտոնի Բանդերասն է։ Նույն տարում (2006 թ.) դեռահաս Մարիոն նկարահանվում է իսպանական «SMS» ֆիլմում։ Նա խաղացել է «Պակոն և նրա մարդիկ» կատակերգությունում։ Այս սերիալը նկարահանվել է ավելի քան 5 տարի և շատ սիրված է եղել հանդիսատեսի կողմից։
2010 թ. դեկտեմբերի 3-ին լույս է տեսնում «Երեք մետր երկնքի մակարդակից վերև», ֆիլմը, որտեղ Մարիոն խաղում է գլխավոր դերը։ Այս ֆիլմը նրան առավել հայտնի դարձրեց։ ACE մրցանակաբաշխության ժամանակ նա արժանացավ լավագույն դերասանի տիտղոսին։ 2012 թ. լույս է տեսնում «Երեք մետր երկնքի մակարդակից վերև», ֆիլմի շարունակությունը՝ «Երեք մետր երկնքի մակարդակից վերև. Ես ցանկանում եմ քեզ» ֆիլմը։ 2011-2013 թթ. Մարիոն նկարահանվել է իսպանական «Տապան» սերիալում։
2013 թ. մայիսի 5-ին լույս է տեսնում «Լա Մուլ» ֆիլմը, որտեղ նա խաղում է գլխավոր դերը։ Նույն տավա հոկտեմբերին Սան-Սեբաստիան փառատոնում տեղի է ունենում «Վհուկները` Սուգարամուրդիից» ֆիլմի պրիմերիան։ 2013 թ. ամռանը Մարիոն նկարահանվել է իր առաջին անգլալեզու ֆիլմում, որի պրիմերան տեղի կունենա 2014 թ. մայիսին։ 2013 թ. ձմռանը լույս է տեսնում «Իսմաել» ֆիլմը։ 2014 թ. հունվարին Մարիոն Կասասը և Անտոնիո Բանդերասը միասին նկարահանվել են «Los 33» ֆիլմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ատալայայի ամրոց

Վիլյենա դե Ալատայա ամրոց (կատ.՝ Castillo Villena de Atalaya), պաշտպանական կառույց Իսպանիայի հարավում՝ Ալիկանտե պրովինցիայի Վիլյենա քաղաքում։ Սերա դե լա Վիլլա լեռնաճյուղավորումը (Ալիկանտե պրովինցիայի հյուսիս-արևմուտքում), որի վրա տեղակայված է ամրոցը, նախկինում եղել է սահման Կաստիլիայի ու Արագոնի թագավորության միջև։
1931 թվականի հունիսի 3-ին Ատալայայի ամրոցը հայտարարվել է Իսպանիայի պատմամշակութային հուշարձան՝ ստանալով RI-51-0000366 գրանցման համարը։


== Նկարագրություն ==
Ամրոցը ունի կրկնակի պարիսպներ, որոնց հաստությունը հասնում է մոտավորապես չորս մետրի։ Արտաքին պատը կազմված է 12 աշտարակներից (շրջանաձև կամ կիսաշրջանաձև)։ Բարբիկան աշտարակը, որ գտնվում է ամրոցի հարավարևմտյան կողմում, ներկայում գտնվում է ավերված վիճակում։ Երկու պատերի միջև տարածությունը շատ նեղ է. որոշ տեղերում նրա լայնությունը կազմում է ընդամենը մեկ մետր։ Արտաքին պատն ավելի ցածր է, քան ներքինը, որի ողջ երկայքով կան ատամնաձև ելուստներ, բացառությամբ հարավարևմտյան կողմի։ Այդտեղ է գտնվում ամրոցի գլխավոր աշտարակը, որի բարձրությունը հասնում է 27 մետրի։
Ատալայայի ամրոցի մուտքը գտնվում է նրա հյուսիսարևմտյան կողմում։ Մյուս երկու մուտքերը ներկայում փակ են։
Ամրոցի առաջին հարկում տեղակայված են սենյակներ. դրանցից մեկն Ալ-Մոհադների կողմից օգտագործվել է որպես պահոց։ Սենյակներն իրար են միացված աստիճաններով։


== Պատմություն ==

Ատալայայի ամրոցի հիմնադրման ստույգ ժամանակը հայտնի չէ։ Արաբական աղբյուրներում ամրոցն առաջին անգամ հիշատակվում է 1172 թվականին։
Ամրոցը կարևոր նշանակություն է ունեցել Կորդովայի ամիրայության հյուսիսային սահմանի վրա։ Ջեյմս I Արագոնցու զորքերը երկու անգամ պաշարել են այն, սակայն չեն կարողացել գրավել։ Ջեյմս I-ն ամրոցը գրավել է միայն գրավվել է թվականին։ Ամրոցը Կաստիլիայի թագավորությանն է հանձնվել 1244 թվականին կնքված Ալմիսրայի պայմանագրով։ Նա այն հանձնվել է Կալատրավայի օրդենին, սակայն Ինֆանտ Մանուելը վերցրել է այն, երբ դարձել է Վիլյենայի լորդ։ Ամրոցում բնակվել է նրա որդին՝ գրող Խուան Մանուելը։
1476 թվականին Վիլյենայի քաղաքացիները կաթոլիկ վանականների դրդմամբ ապստամբել են մարքիզի դեմ և կոտորել ամրոցում գտնվող հրեաներին ու կոնվերսոներին (կաթոլիկություն ընդունած հրեաներ կամ մուսուլմաններ)։ Այդ դեպքից հետո ամրոցը դադարել է մարքիզների նստավայր լինելուց և դարձել է թագավորական սեփականություն։
Վիլյենա դե Ատալայա ամրոցը կարևոր դեր է խաղացել 1700 թվականից մինչև 1714 թվականն Իսպանիայի անկախության համար մղված պատերազմի ժամանակ։ Այդ ընթացքում ամրոցում ապաստանել են Ֆելիպե դե Բուրբոն V-ի կողմնակիցները, ովքեր իրենց երկրի անկախության համար պայքարում էին Ավստրիայի Կառլ թագավորի դեմ. Բուրբոնի կողմնակից 50 մարդ ութ օր ամրոցում դիմադրել է ավստրիացիների պաշարմանը, ովքեր ի վերջո ստիպված են եղել դադարեցնել պաշարումն ու հեռանալ։ Այդ պատերազմի ընթացքում ամրոցը զգալի ավերածությունների է ենթարկվել։
Հետագայում ամրոցը լքվել է։ 1931 թվականին ամրոցում կատարվել են վերակառուցողական աշխատանքներ։ Նույն թվականին ամրոցը հայտարարվել է ազգային պատմական հուշարձան։ 1958 թվականին ամրոցի վերակառուցումը վերսկսվել է։ Վերակառուցման աշխատանքներն ավարտվել են 1999 թվականին. վերականգնվել են ամրոցի ինտերիերն ու նրա պատերը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Page at Villena Archaeological Museum (Իսպաներեն)
M.I. Ayuntamiento de Villena, Villena ¡Un tesoro!, Guía turística de Villena.
Ամջադ Խան

Ամջադ Խան (հինդի` अमजद ख़ान, ամբողջական անունը` Ամջադ Զաքարիա Սինգհ Խան, նոյեմբերի 12, 1940(1940-11-12), Մումբայ, Բրիտանական Հնդկաստան, Բրիտանական կայսրություն - հուլիսի 27, 1992(1992-07-27), Մումբայ, Հնդկաստան), հնդիկ թատրոնի և կինոյի դերասան, ռեժիսոր։ Իր ստեղծագործական կյանքի 20 տարիների ընթացքում նկարահանվել է մոտ 165 կինոնկարում։ Արժանացել է Filmfare Awards մրցանակի։


== Կենսագրություն ==
Ամջադ Խանը ծնվել է Մումբայում, փեշավարցու ընտանիքում։ Նրա հայրը հռչակավոր դերասան Ջայանթն է։ Ամջադ Խանի եղբայրները՝ Իմթիազ Խանը և Ինայաթ Խանը նույնպես դերասաններ էին։ Ամջադն ավարտել է Մումբայի Սուրբ Թերեզայի միջնակարգ դպրոցը։ Ուսանողական տարիներին ընտրվել է ուսանողական խմբակի գլխավոր քարտուղար։ Մինչ կինոնկարահանման հրապարակում հայտնվելը, Ամջադ Խանը թատրոնի դերասան էր։
1957 թվականին պատանի Ամջադը «Դելին արդեն մոտ է» դրամայում խաղացել է նկարչի դեր։ 1960-ական թվականների վերջում նկարահանված «Աստված և սեր» ֆիլմում կատարել է ծառայի ոչ մեծ դեր։ 1975 թվականին Ամջադ Խանին առաջարկվեց նկարահանվել Ռամեշ Սիպպիի «Վրեժ և օրենք» ֆիլմում ` ավազակապետ Գաբար Սինգհի դերում։ Այդ կերպարը կերտելու նպատակով Ամջադն սկսեց ուսումնասիրել և կարդալ իրական ավազակների կյանքի մասին պատմող գրքեր և այլ նյութեր։ Ֆիլմն ունեցավ շռնդալից հաջողություն։ Նրա խաղընկերներն էին Ամիթաբհ Բաչչանը, Դհարմենդրան, Սանջիվ Կումարը, Հեմա Մալինին, Ջայա Բհադուրին և այլ բոլիվուդյան աստղեր։ Ամջադ Խանն այնքան բնական ու հիանալի վարպետությամբ էր կերտել ավազակի կերպարը, որ միանգամից դարձավ հանրաճանաչ։ Նա սկսեց ստանալ ֆիլմերում նկարահանվելու բազմաթիվ առաջարկներ և հետագա 17 տարիների ընթացքում աշխատում էր առանց դադարի։ Հիմնականում նրան առաջարկում էին չարագործի դերեր։ Հետագա նրա աշխատանքներից են «Շախմատիստները» (1977 թ.), «Քո թարթիչների ստվերի ներքո» (1977 թ.), «Երդումներ և խոստումներ» (1978 թ.), «Ճակատագրի տիրակալը» (1978 թ.), «Սամրատ» (1982 թ.) և այլ ֆիլմեր։
1986 թվականին Բոմբեյ-Գոա ավտոճանապարհին Ամջադ Խանը ենթարկվել է ավտովթարի, որի պատճառով հայտնվել էր կյանքի համար վտանգավոր իրավիճակում։ Դեղանյութերը, որոնք նա ընդունում էր բուժման նպատակով, առաջացրին քաշի հետ կապված լուրջ խնդիրներ։


== Անձնական կյանքը ==
1976 թվականին Ամջադ Խանն ամուսնացել է Շեյլա Խանի հետ և ունեցել երեք երեխա՝ երկու որդի և մեկ դուստր։ Նա մահացել է 1992 թվականի հուլիսի 27-ին՝ սրտի անբավարարությունից։ Հուղարկավորությանը ներկա էին բոլիվուդյան բոլոր աստղերը։ Ամջադ Խանի որոշ ֆիլմեր, որոնց նկարահանումն ավարտվել էր դեռևս նրա կենդանության օրոք, թողարկվել են նրա մահվանից հետո։


== Մասնակի ֆիլմագրությունը ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Amjad Khan biography Archived 2013-05-14 at the Wayback Machine.
Մենդոլ

Մենդոլ (ռուս.՝ Мендоль), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Շիրինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պրոֆեսիոնալ հեղափոխական

«Պրոֆեսիոնալ հեղափոխական» (ռուս.՝ Профессиональный революционер), տերմին, որն օգտագործվում էր խորհրդային ագիտացիոն պատմակուսակցական գրականության մեջ, բնութագրելու համար այն 

Ռուսաստանում առաջին պրոֆեսիոնալ հեղափոխականներ են համարվել հեղափոխական նարոդնիկներ Անդրեյ Ժելյաբովը, Ա․ Դ․ Միխայլովը, Ի․ Ն․ Միշկինը, Գեորգի Պլեխանովը (հետագայում մարքսիստ) և ուրիշներ։ 20-րդ դարի սկզբին Ռուսաստանում «Իսկրա»-ի շուրջը ձևավորված պրոֆեսիոնալ հեղափոխականների պրոլետարական կազմակերպությունը Վլադիմիր Լենինի գլխավորությամբ զգալի դեր խաղաց Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության (ՌՍԴԲԿ) ստեղծման գործում («Իսկրայի» գործակալներ Վ․ Բաբուշկին, Ն․ Է․ Բաուման, Ի․ Ֆ․ Դուբրովինսկի, Ռ․ Ս․ Զեմլյաչկա, Մ․ Ի․ Կալինին, Գ․ Մ․ Կրժիժանովսկի, կոմունիստական կուսակցության և խորհրդային պետության գործիչներ Ֆելիքս Ձերժինսկի, Գրիգորի Պետրովսկի, Յակով Սվերդլով, Ստեփան Շահումյան և ուրիշներ)։
Լենինը ներկուսակցական քննարկումներում միշտ նշում էր, որ «անհրաժեշտ է աճեցնել, հատկապես բանվորներից, Պրոֆեսիոնալ հեղափոխականների կադրեր, որոնք ունենան բազմակողմանի տեսական պատրաստականություն, բարձր գիտակցականություն, կարգապահություն, խոր սկզբունքայնություն, կազմակերպական և ընդհատակյա աշխատանքին տիրապետելու ունակություններ, արիություն ու քաջություն»։ 


== Արտաքին հղումներ ==
«Պրոֆեսիոնալ հեղափոխական» եզրույթի բացատրություն(ռուս.)
(7635) 1983 VH1

(7635) 1983 VH1, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի նոյեմբերի 6-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,081191 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7531 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4093 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1975,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,182233 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,1° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7635) 1983 VH1 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Միխայիլ Լիտվին

Միխայիլ Լիտվին (նոյեմբերի 30, 1999, Յուժնո-Սախալինսկ), ռուս տեսաբլոգեր և սթրիմեր, YouTube-յան համանուն ալիքի՝ «ЛИТВИН»-ի սեփականատերը։ 2020 թվականին YouTube-ի վարկածով «Ռուսաստանում ամենադիտվող տեսանյութերի» թոփ-10-ում զբաղեցրել է 6-րդ տեղը։


== Կենսագրություն ==
Միխայիլ Լիտվինը ծնվել է 1999 թվականի նոյեմբերի 30-ին Յուժնո-Սախալինսկում։ Դպրոցում ակտիվորեն զբաղվում էր սպորտով, այցելում խմբակներ, հետաքրքրվում ֆուտբոլով։


== Բլոգինգ ==
Իր YouTube-յան ալիքը ստեղծել է 2016 թվականի նոյեմբերին։ Ալիքի թեմատիկան մարդկանց պրանկներն են։
Բլոգերի ոչ բոլոր պրանկներն են մնում նրա ալիքում, հայտնի են դեպքեր, երբ նրանք արձագանք են ստացել ԶԼՄ-ների լայն շրջանում և նույնիսկ վարչական ձերբակալությունների են հանգեցրել։ 2018 թվականի դեկտեմբերին հերթական խաղարկության ժամանակ ոստիկանության աշխատակիցները կանգնեցրել են բլոգերի ավտոմեքենան և բեռնախցիկում հայտնաբերել կապկպված և արյունոտ մի աղջկա։ Բլոգերը առանց բացատրության շտապել է փախչել, ինչի համար ձերբակալվել է և որոշ ժամանակ անցկացրել մեկուսարանում։ Այս պրանկը մեծ արձագանք է գտել ԶԼՄ-ներում։
2020 թվականի հուլիսին ստեղծել է «Сахалинец» ֆուտբոլային ակումբը, որտեղ մարզիչը հրավիրել է «Լոկոմոտիվ» ֆուտբոլային ակումբի աստղ Յուրի Դրոզդովին։ Նորաստեղծ ֆուտբոլային ակումբը Instagram և YouTube սոցիալական ցանցերում հավաքել է ավելի քան մեկ միլիոն բաժանորդ և առաջ է անցել այնպիսի հայտնի ակումբներից, ինչպիսիք են «Զենիթը» և «Սպարտակը»: Մոսկվայի սիրողական ակումբների առաջնությունում ակումբի մարզական նվաճումների թվում է «Ա» դիվիզիոնը, որտեղ «Սախալինեցը» վաստակել է 4 միավոր՝ առաջին փուլում ոչ ոքի խաղալով «Ռոսիչ» ՖԱ- ի հետ՝ 0: 0, և 2-րդ փուլում 7:1 հաշվով հաղթելով Բուրևեստնիկի թիմին։
2020 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Mercedes-Benz-ի մենեջերների հետ կոնֆլիկտից հետո այրել է իր 13 միլիոն ռուբլի արժողությամբ Mercedes-AMG GT 63 S-ը։
2021 թվականի փետրվարին իր 15,6 միլիոն ռուբլի արժողությամբ Porsche Taycan Turbo S ավտոմեքենայով մխրճվել է Porsche-ի Մոսկվայի ավտոսալոնի ցուցափեղկը, ինչը մեծ արձագանք է գտել ԶԼՄ-ներում։ Ըստ տեսաբլոգերի՝ այդ պատահարը մտադրված չի եղել։


== Վարկանիշներ ==
2021 թվականի մարտ 15-ի դրությամբ Միխայիլ Լիտվինը զբաղեցնում է առաջին հորիզոնականը Մոսկվա քաղաքի ամենահայտնի հաշիվների ցանկում։
2021 թվականի փետրվարին Brand Analytics-ը հեղինակների և խմբերի թոփ 50-ի ցանկում Լիտվինին դասել է 11-րդ հորիզոնականում։
2021 թվականի հունվարին «Медиалогия» վերլուծական ընկերությունը ներկայացրել է 2020 թվականի ամենահայտնի YouTube -ի և Telegram-ալիքների վարկանիշները և Միխայիլին շնորհել 9-րդ տեղը։
2020 թվականի դեկտեմբերին բլոգերի տեսանյութերից մեկը հայտնվել Է YouTube-ի ռուս օգտատերերի Թոփ-10-ում և նրան դասել 6-րդ տեղում։
2020 թվականի օգոստոսի 10-ին Միխայիլ Լիտվինն ընդգրկվել է 2020 թվականի առաջին կիսամյակում բլոգերների թոփ-10-ում և զբաղեցրել 5-րդ տեղը։
2020 թվականի մայիսին Peopletalk ինտերնետ հրատարակությունը բլոգերին ընդգրկել է ռուսաստանցի թոփ բլոգեր-տղամարդկանց ցուցակում, որոնց արժե բաժանորդագրվել՝ նրան դասելով առաջին հորիզոնականում։


== Ծանոթագրություններ ==
Դեմոկրատական այլընտրանք կուսակցություն

Դեմոկրատական այլընտրանք կուսակցություն, հայկական քաղաքական կուսակցություն։ Կուսակցությունը հիմնադրվել է 2020 թվականի մայիսի 17-ին և գլխավորում է Սուրեն Սուրենյանցը։


== Պատմություն ==
Կուսակցությունը քաղաքական ներկայացուցչություն չունի Ազգային ժողովում և ներկայումս գործում է որպես արտախորհրդարանական ուժ։ Սուրեն Սուրենյանցը «Հանրապետություն կուսակցության» նախկին անդամ էր։ Կուսակցությունն ի սկզբանե հայտարարել է 2021 թվականին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու իր մտադրության մասին, սակայն, ի վերջո, չի գրանցվել։


== Գաղափարախոսություն ==
Կուսակցությունը հայտարարել է, որ կողմ է ինչպես լիբերալ, այնպես էլ պահպանողական դիրքորոշումներին՝ աջակցելով շուկայական տնտեսության համակարգին։ Կուսակցությունը նաև կողմ է աղքատության կրճատմանը, բոլոր քաղաքացիների համար ազատ ընտրությունների և ազատության ապահովմանը, ինչպես նաև Հայաստանի տնտեսության հետագա զարգացմանը։


== Տես նաև ==
Հայաստանի կուսակցությունների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դեմոկրատական այլընտրանք կուսակցությունը Facebook-ում
Ծրոմ (գյուղ)

Ծրոմ (վրաց.՝ წრომი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Խաշուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խաշուրից հեռու է 15 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 316 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
(2285) Ռոն Հելին

(2285) Ռոն Հելին (անգլ.՝ Ron Helin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի օգոստոսի 27-ին Շելտ Բասի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,220457 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7614 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6795 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1208,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297879 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,33° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2285) Ռոն Հելին աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Փառքի պանթեոն (գյուղ Ղրիմ)

Փառքի պանթեոն (ռուս.՝ Пантеон Славы), հուշահամալիր ՌԴ Ռոստովի մարզի Ղրիմ գյուղում, որը կառուցվել է Հայրենական մեծ պատերազմի մարտերում զոհված գյուղի բնակիչների հիշատակին։


== Պատմություն ==
Համալիրը կառուցվել է Լուկաշինի անվան կոլտնտեսության գումարով և պաշտոնապես բացվել է 1970 թվականի մայիսի 9-ին։ Այն կառուցվել է հինգ տարի` սկսած 1965 թվականից։ Հայրենական մեծ պատերազմի մարտերում զոհված գյուղի բնակիչների հիշատակին հուշահամալիր կառուցելու նախաձեռնությունը պատկանում է տեղական թիվ 5 դպրոցի աշակերտներին և ուսուցիչներին։ Նրանք տեղեկություններ են հավաքել Խորհրդային բանակի զոհված զինվորների մասին` անձնական փաստաթղթերը, գրագրությունը, լուսանկարներ, տեղեկություններ կոչումների, զորամասերի, պարգևների, մահվան վայրերի մասին։ Իրականացվել են մեծ որոնողական աշխատանքներ։ Հուշարձանի նախագիծը հաստատել է ՌԽՖՍՀ գեղարվեստական ֆոնդի Ռոստովի բաժանմունքի գեղարվեստական խորհուրդը։
 
Նախագծի վրա աշխատել են քանդակագործներ Ա. Ք. Ջլաուխյանը, Յ. Վ. Շուբինը, ճարտարապետներ Գ. Գ. Գալեպինը և Լ. Վ. Կուզնեցովը։
1972 թվականին համալիրի տարածքում տեղադրվել է Անմար կրակ։ Համալիրի բացման օրվանից առ այսօր կրակն այցելել են տասնյակ հազարավոր մարդիկ, մասնավորապես 42 աշխարհի երկրների զբոսաշրջիկներ։ Կարծիքների գրքի բազմաթիվ լեզուներով գրառումներով չորս խոշոր հատորները այժմ որպես ցուցանմուշներ պահվում են գյուղական թանգարանում։
2002 թվականի դեկտեմբերի 31-ի թիվ 124 հրամանով պանթեոնն ընդգրկվել է մշակութային ժառանգության հայտնաբերված օբյեկտների ցուցակում։


== Ճարտարապետություն ==
Համալիրը կազմված է քանդակագործական խմբից և պանթեոնի մուգ տուֆից կառուցված կիսաշրջանաձև շինությունից։ Վերևում սգում է մի տարեց կին։ Նա ձախ ձեռքով բռնում է թոռանը, աջով` հարսին։ Ամենաթանկ տղամարդկանց` որդուն, ամուսնուն, հորը, խլել է պատերազմը։
Քանդակի առջևում գտնվում են հինգ սալեր, որոնց վրա փորագրված են պատերազմի տարիները` 1941, 1942, 1943, 1944, 1945։ Համալիրը պսակում է վարդագույն տուֆից կառուցված կիսաշրջանաձև շինությունը` պանթեոնը, որի վրա ռուսերեն և հայերեն գրված է. «Հայրենիքի համար զոհվածները չեն մահանում»։ Պանթեոնի ներսում  մարմարե սալեր են արծնե թիթեղների վրա դիմանկարներով (ընդամենը` 365) և Ղրիմ գյուղի զոհված բնակիչների անուններով, իսկ վերևում գրված է. «Հավերժ հիշատակ 1941-45 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին զոհված համագյուղացիներին»։ Պատի մյուս կողմից Ղրիմ գյուղի ազատագրման մարտերում զոհված զինվորների պատկերներն ու անուններն են։


== Ծանոթագրություններ ==
Գերասիմ Աղաջանյան

Գերասիմ Իվանի Աղաջանյան (օգոստոսի 2, 1911(1911-08-02), Գանձակ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - ապրիլի 13, 1980(1980-04-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ կուրորտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1965), պրոֆեսոր (1967)։ Հայաստանում կուրորտաբանության հիմնադիրներից։
Իվան Աղաջանյանի հայրը։


== Կենսագրություն ==
Գերասիմ Աղաջանյանը ծնվել է 1911 թվականին Ելիզավետպոլ քաղաքում։ 1933 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը և մի քանի տարի աշխատել է Բասարգեչարի (Վարդենիս) և Երևանի 2-րդ կլինիկական հիվանդանոցներում։ Այնուհետև նրան ուղարկել են Կիև, որտեղ Գերասիմ Աղաջանյանը ակադեմիկոս Վ. Խ. Վասիլենկոյի ղեկավարությամբ զբաղվել է սրտաբանությամբ։ 1938 թվականին տեղափոխվել է Արզնի առողջարան, ղեկավարել սրտաբանության բաժանմունքը։ Մեծ հայրենականի սկզբից մինչև ավարտը աշխատել է նախ որպես բաժանմունքի, այնուհետև՝ դաշտային շարժական հոսպիտալի պետ։ Զորացրվելուց հետո նշանակվել է Արզնի առողջարանի գլխավոր բժիշկ, այնուհետև՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության առողջարանների վարչության պետ, իսկ 1949 թվականին՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարի առաջին տեղակալ։
1950-1960 թվականներին եղել է «Ջերմուկ» առողջարանի տնօրեն, 1960-1979 թվականներին՝ Կուրորտաբանության և ֆիզիկական մեթոդներով բուժման ԳՀԻ տնօրեն, 1956-1966 թվականներին՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր թերապևտ, 1966-1979 թվականներին՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր կուրորտաբան, ՀԽՍՀ կուրորտաբանների և ֆիզիոթերապևտների գիտական ընկերության փոխնախագահ։

Հեղինակ է 100-ից ավելի գիտական աշխատություններ, այդ թվում՝ 4 մենագրություն, 10 բրոշյուր՝ նվիրված ներքին հիվանդությունների բուժման և կուրորտոլոգիայի հարցերին։ Աշխատանքները վերաբերում են Հայաստանում կուրորտաբանության, ինչպես նաև տարբեր ներքին հիվանդությունների ախտածագման, կլինիկայի և բուժման հարցերին։


== Պարգևներ, մրցանակներ ==
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան
Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշան
Կարմիր աստղի շքանշան շքանշան
Հայկական ԽՍՀ գերագույն սովետի նախագահության պատվոգիր


== Հիշատակ ==
1996 թվականին Ջերմուկի համար 3-րդ առողջարանը կոչվել է Աղաջանյանի անունով։


== Երկեր ==
Курорты Армянской ССР, 1963, т.л. (Г. И. Агаджанян), конц. (Агаджанян Герасим Иванович).
Առողջարան Ջերմուկ։ Արհմիությունների կուրորտների ղեկավարման հայկական հանրապետական խորհուրդ, Երևան, «Հայաստան», 1966 (համահեղինակ)։
Հայաստանի առողջարանները և առողջավայրերը, 1968, տիտղթ. (Գ. Ի. Աղաջանյան)։
Արզական-Աղվերան առողջարանային գոտի։ ՀԽՍՀ Առողջապահության մինիստրության հանրապետական Սանլուստուն, Երևան, «Հայաստան», 1973 (համահեղինակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Պալասիո Բարոլո

Պալասիո Բարոլո (իսպ.՝ Palacio Barolo, կամ Պասսաժ Բարոլո, Բարոլո պատկերասրահ), Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսի Մոնսերատ շրջանի Ավենիդա դե Մայո պողոտայում գտնվող կառույց։ Շինարարության ժամանակ՝ 1923 թվականին, շենքը եղել է քաղաքի և ամբողջ Հարավային Ամերիկայի ամենաբարձր կառույցը։ Ընդգրկված է ազգային պատմական հուշարձանների ցանկում:


== Պատմություն ==
Իտալացի ճարտարապետ Մարիո Պալանտին պալատը կառուցել է գործարարի Լուիս Բարոլոյի խնդրանքով։ Պալանտին նաև հեղինակել է շենքի տարրերի յուրօրինակ դիզայնը, ինչպիսիք են դռան բռնակներ, լամպեր, վերելակների ճաղավանդակներ։ 1923 թվականի հուլիսի 7-ին շենքը բացվել է հանրության համար։ Մինչև 1935 թվականը կառույցը եղել է քաղաքի ամենաբարձր շենքը։ Պալասիո Բարոլոն Ուրուգվայի Մոնտևիդեո քաղաքում ունի իր նմանակ կառույցը՝ Պալասիո Սալվո, որի ճարտարապետը կրկին Մարիո Պալանտինն է։
Շենքի առաջին սեփականատերը նախատեսել է օգտագործել առաջին երեք հարկերը իր համար, իսկ մնացած մասը հանձնել վարձով։ Այսօր այն հանդիսանում է գրասենյակային շենք (այստեղ են տեղակայված 520 ընկերություններ)։ Շենքը լուսավորվում է 300 000 կանդելաներով։ Շենքի վերին մասում է գտնվում փարոսը, որն աշխատում է հատուկ առիթների դեպքում։ Շինարարության արժեքը կազմել է 4,5 միլիոն արգենտինական պեսո։ Կառուցման ընթացքում օգտագործվել է 650 տոննա պողպատ, 3500 տոննա աղյուս և 70000 տուփ պորտլանդցեմենտ։ Բոլոր դեկորատիվ նյութերը, այդ թվում Կարարայի մարմարը ներկրվել են։

22 հարկանի շենքի բարձրությունը 100 մետր է։ Պալանտին շենքը նախագծել է հիմնվելով Դանթե Ալիգիերիի «Աստվածային կատակերգություն» պոեմի վրա։ Շենքի հարկերը ճարտարապետը բաժանել է երեք մասերի՝ նկուղը խորհրդանշում է դժոխքը, 1-14-րդ հարկերը համարվում են այլաբանական քավարան, 15-22-րդ հարկերը խորհրդանշում են դրախտը։ Շենքի գագաթի փարոսը նման է «հրեշտակային հիերարխիայի»։ Ըստ մեկ այլ նախագծի՝ Պալասիո Բարոլոն պետք է լիներ մեծ բանաստեղծ Դանթեի դամբարանը, որի մասունքները ճարտարապետը նախատեսել էր տեղափոխել Բուենոս Այրես։
Շենքն ունի 9 վերելակ, 20 մետրանոց նկարազարդ առաստաղով սրահ։ Պալատի վերևում տեղադրված է փարոս, որի շնորհիվ շենքը կարելի է տեսնել նույնիսկ Ուրուգվայից։ 2009 թվականին շենքը վերանորոգվել է։
1997 թվականին Պալասիո Բարոլոն հռչակվել է ազգային պատմական հուշարձան։ Շենքում գործում են մի քանի զբոսաշրջային գործակալություններ, օտարազգիների համար իսպաներենի դպրոց, խանութ, որտեղ տանգոյի համար զգեստներ են վաճառում։
Շենքի գագաթի փարոսի աշխատանքը վերսկսվել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 25-ին։ Այն լուսավորել է Բուենոս Այրեսը 200-ամյա տոնակատարության շրջանակներում։ 2010 թվականի մայիսի 25-ից յուրաքանչյուր ամսվա 25-ին այն աշխատում է՝ լուսավորելով գիշերային Բուենոս Այրեսը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


=== Պատմական լուսանկարներ ===

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Հուշարձանների կատալոգ Archived 2009-10-20 at the Wayback Machine.
Բորիս Ռունին

Բորիս Միխայլովիչ Ռունին (իսկական անունը՝ Բորիս Մոիսեևիչ Ռուբինշտեյն, Борис Моисеевич Рубинштейн, սեպտեմբերի 2, 1912(1912-09-02), Horozhanka, Մոնաստիրիսկայի շրջան, Տերնոպոլի մարզ, ԽՍՀՄ - հունիսի 8, 1994(1994-06-08)), գրական քննադատ, հրապարակախոս։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է  Մոիսեյ Եվելևիչ Ռուբինշտեյնի (ծնունդով Ելեցից, 1880-1954) և Ռեյզա Ելևնա Ռուբինշտեյնի (օրիորդական ազգանունը՝ Յազվինա, 1886-1952, ծնունդով Եֆրեմովից)։ Ծնողները 1951 թվականին աքսորվել են, որտեղ էլ մահացել են։
1940 թվականին ավարտել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը։ Տպագրվել է 1939 թվականից։ 1941 թվականին կամավոր միացել է աշխարհազորայիններին։ Եղել է Գրողների վաշտի մարտիկ։ 1941 թվականի դեկտեմբերից՝ ԲԳԿԲՔԳՎ պատկերազարդ հրատարակությունների միացյալ խմբագրության, 1942 թվականի հունիսից՝ ռազմաճակատային տարբեր թերթերի աշխատակից։


== Ընտանիք ==
Կինը՝ Աննա Դմիտրիևնա Մելման (գրական կեղծանուն՝ Աննա Դմիտրիևա, 1916-1984), լրագրող, ռազմական թղթակից, գեղարվեստական արձակի թարգմանիչ։
Քույրը՝ Հենրիետա Միխայլովնա Ռուբինշտեյն (1911-1987, ծնունդով՝ Վենյովից), Ավիահիդրոստրոյի ինժեներ, առաջին ամուսինը եղել է կինոօպերատոր և կինոյի ոլորտում գյուտարար Անդրեյ Գրիգորևիչ Բոլտյանսկին (1911-1985), 1935 թվականից եղել է Սերգեյ Լվովիչ Սեդովի (Լև Տրոցկու որդին) կինը, զարմիկը (քրոջ և Ս. Լ. Սեդովի դուստրը) է Յուլիա Սերգեևնա Ռուբինշտեյնը (հետագայում՝ Շեստոպալովա, ամուսնու ազգանունով՝ Աքսելռոդ, ծնվ․՝ 1936 թվական), մոր ձերբակալությունից և դատապարտումից հետո (1937) դաստիարակվել է տատի և պապի մոտ, որոնց հետ աքսորի մեջ էր։


== Գրական հրատարակումներ ==
Рунин Б.М. "Подвиг поэта" о М. Джалиле, 1955.
Рунин Б.М. "В защиту лирической индивидуальности"о Л. Мартынове, 1956.
Рунин Б.М. "Уроки одной поэтической биографии" о Е. Евтушенко, 1963.
Рунин Б.М. "Власть слова" о А. Тарковском, 1967
Рунин Б.М. «Личность и творчество» в кн. «Художник и наука» (в соавторстве с Б. Агаповым и Д. Даниным) 1966
Борис Рунин  Записки случайно уцелевшего. Изд. Возвращение.320  2010, с.320  ISBN 978-5-7157-0238-8


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բորիս Միխայլովիչ Ռուկին
Նիկոլայ Կարտոզիա

Նիկոլայ Կարտոզիա (ռուս.՝ Николай Борисович Картозия, մայիսի 5, 1978(1978-05-05), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս հեռուստատեսային գործիչ, մեդիա մենեջեր, լրագրող, կոմպոզիտոր։ «ՊրոֆՄեդիա ՏՎ» հեռուստաընկերության տնօրեն և «Պյատնիցա» հեռուստաընկերության գլխավոր տնօրեն (2012 թվականից)։


== Կենսագրություն ==
Նիկոլայ Կարտոզիան ծնվել է լեռնահանքային արդյունաբերության և ստորգետնյա շինարարության բնագավառի մասնագետ Բորիս Կարտոզիայի ընտանիքում՝ 1940 թվականի նոյեմբերի 23-ին, վերջինս տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՌԲԳԱ-ի և Ուկրաինայի լեռնային գիտությունների ակադեմիկոս, Ա. Ա. Սկոչինսկու անվան պետական մրցանակի դափնեկիր


== Կրթություն ==
1996 թվականին ավարտել է մոսկովյան № 637 դպրոցը (այժմ` Ն. Գ. Կուզնեցովի անվան №1465 դպրոց»)։ 2000 թվականին ավարտել է ՄՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։ Սովորել է ասպիրանտուրայում։ Հետազոտական հետաքրքրություններ՝ Կոգնիտիվ լեզվաբանություն։ Գիտական ղեկավար՝ Միխայիլ Աբրամովիչ Շտուդիներ։


== Հեռուստատեսություն ==
ՕԱշխատում է հեռուստատեսությունում 1999 թվականից։ 2000 թվականից աշխատել է որպես թղթակից և գլխավոր խմբագիր ՌՏՌ հեռուստաընկերության «Վեստի» ծրագրում։
2001 թվականին անցնում է ՆՏՎ հեռուստաընկերություն։ 2001-2004 թվականներին նա ՆՏՎ հեռուստատեսության Լեոնիդ Պարֆյոնովի «Նամեդնի» ծրագրի գլխավոր խմբագիրն էր։
2004-2006 թվականներին ՆՏՎ Տեղեկատվական հեռարձակման տնօրինության խմբագիր, հատուկ նախագծերի բաժնի գլխավոր խմբագիր։ 2004-2008 թվականներին աշխատել է որպես գլխավոր խմբագիր «Մասնագիտությունը՝ լրագրող»-ում։
2006-2012 թվականներին ՆՏՎ-ի հեռարձակման տնօրեն։
Կորտոզյան մասնակցել և ստեղծել է այնպիսի ծրագրեր, ինչպիսիք են՝ «Ծրագիրը առավելագույն», «Չետա Պինոչետով», «Գլխավոր հերոս», «Դու ծիծաղելի ես», «Ռուսական սենսացիաներ», «Ռուսները չեն հանձնվում», «Կենտրոնական հեռուստատեսություն», «НТВшники», «Իմ խոստովանությունը», «Հաղթել է քաղցկեղը», «Համառուսական խաբեության պատմություն», «Վերջին խոսքը», «Պավել Լոբկովի գիտական դետեկտիվները» և այլն։
2012 թվականի հունվարին նա հեռացավ ՆՏՎ հեռուստաալիքից։ Միևնույն ժամանակ, մինչև դեկտեմբերի 23-ը, նա շարունակեց աշխատել «Կենտրոնական հեռուստատեսություն»-ում, որպես անկախ աշխատող։ 2012 թվականի հունիսի 14-ին նշանակվել է «ՊրոֆՄեդիա ՏՎ» հեռուստաընկերության նախագահ, որը ներառում էր «2x2», «ՏՎ 3» և «ՄՏՎ Ռոսիա» ալիքները։ 2012 թվականի հունիսից մինչև 2013 թվականի մայիսը, «ՄՏՎ Ռոսիա» հեռուստաալիքի գլխավոր տնօրենը փոխարինեց Ռոման Սարկիսովին` կայացած պաշտոնում։
Նա «Ողջերը» բանաստեղծական հեռուստանախագծի հեղինակն է։
«Դոժդ» հեռուստաալիքի թղթակից Անտոն Ժելնովի «Բրոդսկին պոետ չէ» վավերագրական ֆիլմի հեղինակն է (ցուցադրվել է 2015 թվականի մայիսի 24-ին «Առաջին ալիք»-ով)։
2017 թվականի փետրվարի 10-ին «Առաջին ալիքի» եթերում ցուցադրվել է «Սաշա Սոկոլով։ Վերջին ռուս գրողը» ֆիլմը, որի հեղինակներն էին Կարտոզիան և Ժիլնովը։


== Անձնական կյանք ==
Սիրում է պոեզիան։ Գրում է «իր համար» դաշնամուրային երաժշտություն։ Ամուսնացած չէ։


== Պարգևներ ==
Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության մրցանակ`լրատվամիջոցների ոլորտում (2017 թվականի դեկտեմբերի 13), հեռուստատեսության նոր ստեղծագործական ձևաչափերի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նիկոլայ Կարտոզիյա
Աթըգ

Աթըգ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում` Ամանոս լեռան ստորոտներում, Իսկանդերուն քաղաքի մոտակայքում։
XIX դարի վերջին ուներ 150 տուն հայ բնակիչ։ Բնակիչների հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։
Աթըգը երիտթուրքերի կողմից հիմնահատակ ավերվել է 1915-1918 թվականներին։ Բնակիչների մեծ մասը զոհվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կիլիկիայի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ու Ցզետիան

Ու Ցզետիան ( չին.` 武則天, փինյին` Wǔ Zétiān, փետրվարի 17, 624, Guangyuan, Սիչուան - դեկտեմբերի 16, 705, Լոյան, Q11145983?, Տան հարստություն), չինական կայսրուհի, ով կառավարել է Չինաստանը շուրջ 40 տարի` 665 թվականից մինչև իր մահը։ Ու Ցզետիանը հիշատակվում է նաև Ու Չժաո, Ու-հոու և Տյան-հոու անուններով։


== Ընդհանուր տեղեկություն ==
Ու Ցզետիանը կայսրական պալատում հայտնվել է որպես հարճ, Տան դինաստիայի կայսր Տայ-ցզունի օրոք։ Կայսրի մահից հետո ընդգրկվել է հարեմ, իսկ հետո ստացել նրա որդու` կայսր Գաո-ցզունի կնոջ տիտղոսը։ Ունեցել է չորս որդի և երկու դուստր։ Ամուսնու մահից հետո, երկար ժամանակ կառավարել է երկիրը` հերթականությամբ գահին փոխելով իր որդիներին, մինչև որ 690 թվականին, գահին բազմեց անձամբ ինքը, իշխանությունից հեռացնելով իր որդուն` Ժույ-ցզունին։ Ստանալով իշխանությունը, նա հռչակեց նոր` Չժոու դինաստիա, սակայն նրա մահից հետո, նրա որդի Չժուն-ցզունը կրկին վերադառնալով գահին, վերականգնեց Տան դինաստիան։
Ու Ցզետիանի կառավարման օրոք Չինաստանը վարում էր զավթողական քաղաքականություն։ Մասնավորապես ներխուժել էր Կենտրոնական Ասիա և Կորեա։ Դրան զուգահեռ երկրում բուռն կերպով զարգանում էր մշակույթը, դաոսականությունն ու բուդդայականությունը պետականորեն պաշտպանվում էին։ Ժամանակի ընթացքում, նրա կառավարման տարիներից պահպանվել են այնպիսի նշանավոր ճարտարապետական կառույցներ, ինչպիսիք են Լունմեն բուդդայական քարանձավները և Ցյանլին դամբարանը, որտեղ թաղված է նաև ինքը, Չինաստանի պատմության մեջ միակ պաշտոնական կայսրուհին։ Նրա որդիներից երկուսը դարձել են կայսրեր, իսկ թոռը կայսր Սյուան-ցզուն է, ում կառավարման տարիները համարվում են Տան դինաստիայի «ոսկե դար»։
Ու Ցզետիանի կառավարման առանձնահատկություններից մեկն այն էր, որ նա ընդունել էր «կայսր» տիտղոսը, որն ավանդաբար պատկանում էր միայն տղամարդկանց և Չինաստանի չորսհազարամյա պատմության մեջ միակ կինն էր, որ ստացել էր այդ գերագույն տիտղոսը։ Պատմական այլ դեպքերում կին-կառավարչուհիները ընդունում էին այդ տիտղոսը որպես «այրի կայսրուհի» և կառավարում էին մինչև իրենց անչափահաս որդիները զբաղեցնեին գահը։
Կնոջ դերը բարձրացնելու և տղամարդկանց ստորացնելու նպատակով, Ու Ցզետիանը իր արքունիքում մտցրել էր կունիլինգուսի պարտադիր սովորույթ։ Քանի որ ֆելյացիան (մինետ) համարվում էր տղամարդկանց գերակայության խորհրդանիշ, ուստի նա իր պալատականներին պարտադրում էր «լիզել լոտոսի առէջքները» (կանացի սեռական շուրթերը)։ Այդ սովորույթը արքունիքում հասել էր բարձր մակարդակի և խորհրդանշում էր կանացի գերակայության ժամանակաշրջանի գալուստը։ Մինչ մեր օրերն են հասել պալատական նկարներ, որոնցից մեկում, օրինակ պատկերված է, թե ինչպես է կայսրուհու մոտ զեկույցի եկած աստիճանավոր պաշտոնյան` նման հաճույք պատճառում նրան։
Ու Ցզետիանի կառավարման տարիների մասին պատմական գրականությունը լի է բազմաբնույթ և հակասական տեղեկություններով։ Հաճախ նա բնութագրվում է որպես դաժան, անհավասարակշիռ և մեղսագործ կայսրուհի, իսկ հաճախ` իմաստուն ու բարեհոգի կայսրուհի, ով անընդհատ մտահոգվում է իր երկրի մասին։ Նրա կառավարման մասին պատմող հիմնական աղբյուրներից մեկը հանդիսանում է չինացի պատմիչ և փիլիսոփա Սիմա Գուանի «Կառավարմանն օգնող ամենաթափանց հայելին» տրակտատը։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիկողայոս Հովհաննիսյան

Նիկողայոս Ալեքսանդրի Հովհաննիսյան (1877, Ղազախ, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1919, Բաքու, Ադրբեջանի Ժողովրդավարական Հանրապետություն), հայ դերասան, դրամատուրգ, ռեժիսոր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1877 թվականին Ղազախ-Շամշադինի գավառի Ղազախ գյուղում, թաթլվեցու ընտանիքում։ 1890-ականներին ավարտել է Մոսկվայի դրամատիկական դասընթացները։ Առաջին նշանակալից դերը Ուրիել Ակոստան էր (Կ. Գուցկովի «Ուրիել Ակոստա», 1900, Բաքու)։ Թիֆլիսում խաղացել է Համլետ (Շեքսպիրի «Համլետ», 1901), Քին (Ա. Դյումայի «Քին»), Ֆրանց (Շիլլերի «Ավազակները»), Օթելլո (Շեքսպիրի «Օթելլո»), Կորադո (Ջիակոմետտիի «Ոճրագործի ընտանիքը»), Ներսեհ (Մուրացանի «Ռուզան») և այլն։
Այնուհետև հեռացել է պրոֆեսիոնալ դերասանական խմբերից և հիմնականում աշխատել է թատերասերների հետ՝ Երևանում, Ալեքսանդրապոլում, Կարսում, Ախալցխայում, Բաթումում, Բաքվում։ 1905-1906 թվականներին ղեկավարել է Ալեքսանդրապոլի դրամատիկ նոր խումբը։ 1906 թվականին գրել է «Լիզա» կատակերգությունը (բեմադրվել է Ախալցխայում)։
Բարեկամական ջերմ կապերի մեջ է եղել իր հայրենակից ճանաչված դերասանների՝ Սաթենիկ Ադամյանի, Մկրտիչ Մելիք-Ավագյանի, համագյուղացի ճանաչված գիտնական, պրոֆեսոր Ալեքսանդր Հակոբյանի հետ։ 1911 թվականին թողել է բեմը։
Մահացել է 1919 թվականին Բաքվում։


== Գրականություն ==
Լավրենտի Միրզոյան,  Տավուշ, Երևան, «Ասողիկ», 2010 — 502, էջեր 502 — 634 էջ։
Արաբական խեժ

Արաբական խեժ կամ գումիարաբիկ (լատ.՝ gummi - բուսախեժ + անգլ.՝ arabicus - արաբական), օրգանական նյութ, բազմաշաքար։


== Հատկություններ ==
Ամորֆ, թափանցիկ, կարծրացող զանգված է, որ արտահոսում է աֆրիկյան և արաբական ակացիաների բներից (որտեղից և արաբական խեժ անվանումը)։
Լուծվում է ջրում և առաջացնում կպչուն, թույլ թթվային լուծույթ։


== Նշանակություն ==
Նախկինում լայնորեն օգտագործվում էր արդյունաբերության շատ ճյուղերում, որպես սոսնձող նյութ։ Պոլիմերների արտադրության զարգացմամբ արաբական խեժը կորցնում է իր նշանակությունը։
Արիստակես Սեբաստացի

Արիստակես Սեբաստացի, Ռըստակես Սեբաստացի (անհայտ - անհայտ), XIV-XV դարերի հայ գրիչ, կազմող։ Սովորել է Երզնկայի Ավագ վանքի դպրոցում՝ աշակերտելով ժամանակի նշանավոր վարդապետ Գեորգ Երզնկացուն։ Աշխատել ու ստեղծագործել է հիմնականում Ավագ վանքում՝ զբաղվելով գրչության արվեստով։ Իր դասընկեր Հովհաննես Երզնկացու հրավերով 1412 թվականից հետո եղել է Տաթևի, Հերմոնի և Եղվարդի վանքերում։ Արիստակես Սեբաստացու գրչին է պատկանում «Խրատ ուսումնականաց անձանց» գործը, որ զետեղել է իր ընդօրինակած Գրիգոր Տաթևացու Ոսկեփորիկում։ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվում են Արիստակես Սեբաստացու 1405 թվականին և 1408 թվականին ընդօրինակած երկու Խազգիրք, Մանրուսմունքները (ձեռ․ № 753, 763), Հովհաննես Որոտնեցու Լուծմունք իմաստասիրական գրոց (1412 թվական, ձեռ․№ 1701) և Գրիգոր Տաթևացու Ոսկեփորիկ (1412 թվական, ձեռ․ № 5118) ժողովածուները։ Հայտնի են նաև Արիստակես Սեբաստացու 1383 թվականին ընդօրինակած Ավետարանը և 1409 թվականին՝ ժամագիրքը։


== Տես նաև ==
Ժողովածու (1701)
Սաղմոսարան (5118)


== Ծանոթագրություններ ==