armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Եգորովկա (գյուղ, Նովոուկրաինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԵգորովկաԵգորովկա (ուկրաիներեն՝ Єгорівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Եգորովկա գյուղում բնակվում էր 153 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բաժե լը Շատել (այլ կիրառումներ)

Բաժե լը Շատել, կարող է վերաբերել՝

Բաժե լը Շատել - համայնք Ֆրանսիայում
Բաժե լը Շատել - Ֆրանսիայի կանտոն, գտնվում է Ռոն-Ալպ շրջանում
Վարդանանց ասպետներ

Վարդանանց ասպետներ, եղբայրության սկզբունքների վրա հիմնված կազմակերպություն։ Ստեղծվել է 1916 թվականի մայիսի 27-ին, Ֆիլադելֆիայում։ Հիմնադիրներ՝ Բաբկեն եպսիսկոպոս Կյուլեսերյան, Կարապետ Մանավյան, Խաչատուր Պեննեյան, Մարտիրոս Անանիկյան, Հարություն Տատուրյան և ուրիշներ։ Նպատակն է բարոյական և նյութական աջակցություն ցույց տալ Հայ եկեղեցուն, մշակութային, կրթական, մարզական և բարեգործական հաստատություններին, ինչպես նաև շնորհալի անձանց, պահպանել և հարստացնել հայ ժողովրդի հոգևոր և մշակութային ժառանգությունը։ Կազմակերպությունը հայրենիքում իր հանգանակած միջոցներով զբաղվում է դպրոցների նորոգմամբ ու բարեկարգմամբ, ֆինանսական օգնություն ցույց տալիս Հայաստանի ամերիկյան, Երևանի պետական և ճարտարագիտական համալսարանների բարձր առաջադիմությամբ և անապահով մի խումբ ուսանողների։ Ունի մասնաճյուղեր ԱՄՆ-ի 16 նահանգներում։ Գործում է նաև կազմակերպության տիկնանց հիմնահարցերով զբաղվող Վարդանանց դուստրեր մասնաճյուղը։


== Արտաքին հղումներ ==
Կազմակերպության կայքը
«107th Anniversary of Armenian Genocide Commemorated at Times Square – Asbarez.com» (en-US)։ Վերցված է 2022-05-25
Տենասիլմա (գյուղ, Վիիռացի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏենասիլմաՏենասիլմա (էստ․՝ Tänassilma), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Վիիռացի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 146 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մենդի Մամազաիրովա

Մենդի  Մամազաիրովա (ղրղզ.՝ Меңди Мамазаирова, մայիսի 1, 1943(1943-05-01), Kara-Suu District, Օշի մարզ, Ղրղզական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ղրղզ բանաստեղծուհի, գրող, դրամատուրգ, Ղրղզստանի և ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ, Ղրղզստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1993): 20-րդ դարի նշանավոր ղրղզ բանաստեղծ, Տոկտոգուլի անվան մրցանակի դափնեկիր Ժոլոն Մամիտովի կինն է։


== Կենսագրություն ==
Մենդի  Մամազաիրովան ծնվել է 1943 թվականի մայիսի 1-ին, Կոնուր-Ժազում (այժմ՝ Ղրղզստանի Օշի մարզի Կարա-Սուուսկի շրջան)։ 1965 թվականին ավարտել է Ֆրունզեի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը (այժմ՝ Ժուսուպ Բալասագընի անվան Ղրղզստանի ազգային համալսարան)։ 1965 թվականից աշխատել է  Ղրղզական ԽՍՀ պետական հեռուստառադիոկոմիտեում։ 1967-1971 թվականներին դասավանդել է Կարա Սուուսկի շրջանի միջնակարգ դպրոցում։ 1971-1974 թվականներին եղել է տեղական գավառագիտական թանգարանի տնօրեն, 1974 թվականին՝ թերթի թղթակից։ 1995-1996 թվականներին եղել է Ազատտիկ ռադիոկայանի թղթակից, հետագայում՝ Ղրղզստանի պետական հեռուստատեսության թղթակից, 1996 թվականի օգոստոսից՝ հեռուստամեկնաբան։


== Ստեղծագործություններ ==
Մենդի Մամազաիրովան գրական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել ուսանողական տարիներից։ Նրա առաջին ստեղծագործությունը եղել է «Սամատ, մեն սենի իզդեպ կելդիմ» պատմվածքը, որը տպագրվել է 1975 թվականին «Ала-Тоо» ամսագրում։ 1979 թվականին հրատարակվել է «Սալամատսինբի կուն»  բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն, այնուհետև հրատարակվել են բանաստեղծությունների, պատմվածքների և վեպերի ժողովածուներ և հրապարակախոսական վեպեր, ինչպիսիք են՝ «Нөшөр» («Տարափ»), «Жайдын эң ысык күнү», «Туулуп өскөн үй», «Ак канаттуу чабалекей», «Кайгыдан тургуздум сага бир эстелик», «Турумтай», «Энелер үнү», «Таарынган шаар», «Тур, улуу Журт!»: Մամազաիրովային մեծ համբավ և փառք բերեց «Տուրումտայ» վեպը։
Մամազաիրովան զգալի ներդրում է ունեցել կիրգիզական դրամատուրգիայում։  Նրա կողմից են ստեղծվել  «Наристеге арналган хризонтема» («Քրիզանթեմներ մանկիկի համար»), «Аппак аял, айдагы кыз», «Кымгуут түшкөн бир кечте» պիեսները։


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
Գրականության և արվեստի բնագավառում ունեցած ակնառու ծառայությունների համար Մենդի Մամազաիրովան արժանացել է պատվոգրերի, 2007 թվականին՝   «Դանկ» մեդալի, 1993 թվականին՝ «Ղրղզստանի հանրապետության մշակույթի վաստակավոր գործչի» կոչման։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարիխոս էկոլոգիական կայան

Կարիխոս էկոլոգիական կայան (պորտ.՝ Estação Ecológica de Carijós), ափամերձ ծովային էկոլոգիական կայան Բրազիլիայի Սանտա Կատարինա նահանգի Ֆլորիանոպոլիս քաղաքում։ 


== Տեղագրություն ==
Կարիխոս էկոլոգիական կայանը հիմնադրվել է 1987 թվականի հուլիսի 20-ի որոշմամբ՝ ընդգրկելով 7.5933 քառակուսի կիլոմետր տարածք Ֆլորիանոպոլիս մունիցիպալիտետում։ Կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից։ 


== Պահպանություն ==
Կարիխոս էկոլոգիական կայանը պարունակում է Ատլանտյան անտառ բիոմի մի մասը և լիովին պաշտպանված է։ Նպատակը Սանտա Կատարինա կղզում մանգլենիների էկոհամակարգի պահպանումն է։ Կայանը փակ է հանրության համար, այցելությունները թույլատրվում են միայն բնապահպանական կրթական նպատակներով։ 2009 թվականի դրությամբ էկոլոգիական կայանը հանդիսանում էր «խիստ բնական արգելոց»՝ Բնության պահպանության միջազգային միության Iա կատեգորիայի ներքո։ 2013 թվականին էկոլոգիական կայանը և Վայրի թռչունների հետազոտման և պահպանության ազգային կենտրոնը ներգրավված էին Ֆլորիանոպոլիսի դաշնային կառավարմամբ պահպանման միավորումների վայրի թռչունների առողջության մոնիտորինգում։ Սա տեղական թռչնաֆաունայի հիվանդությունների ու մակաբույծների տարածվածության առաջին համակարգված ուսումնասիրությունն էր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
 (portuguese) Esec de Carijós, Chico Mendes Institute for Biodiversity Conservation, արխիվացված  օրիգինալից 2015-10-24-ին, https://web.archive.org/web/20151024081125/http://www.icmbio.gov.br/portal/biodiversidade/unidades-de-conservacao/biomas-brasileiros/marinho/unidades-de-conservacao-marinho/2251-esec-de-carijos.html, վերցված է 2016-04-23 
 (portuguese) Estação Ecológica de Carijós, Ministerio do Meio Ambiente, http://sistemas.mma.gov.br/portalcnuc/rel/index.php?fuseaction=portal.exibeUc&idUc=52, վերցված է 2016-04-15 
Portal Brasil (30 December 2013) (portuguese), Estação Ecológica de Carijós (SC) monitora avifauna local, http://www.brasil.gov.br/meio-ambiente/2013/12/estacao-ecologica-de-carijos-sc-monitora-avifauna-local, վերցված է 2016-04-23 
Triana, Elisa (29 May 2009), Strict Nature Reserves in Brazil, http://www.eoearth.org/view/article/156279/, վերցված է 2016-04-15
Սերեդնևո (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Սերեդնևո (ռուս.՝ Середнево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 147 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տյատերբաշ

Տյատերբաշ (ռուս.՝ Тятербаш, բաշկիրերեն՝ Тәтербаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 413 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սեթ Գեյբլ

Սեթ Գեյբլ (անգլ.՝ Seth Gabel, հոկտեմբերի 3, 1981(1981-10-03), Hollywood, Բրովարդ շրջան, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան։


== Կյանք և կարիերա ==
Ծնվել է Ֆլորիդա նահանգի Հոլլիվուդ քաղաքում և ավարտել է Նյու Յորքի համալսարանը։ Ստացել է խորթ հոր ազգանունը, որը նրան որդեգրել է Կոսենտինո ազգանունով։ Նրա առաջին նշանակալից դերը եղել է 2004 թվականին FX հեռուստաալիքի «Մարմնի մասեր» հեռուստասերիալում, որտեղ կատարել է Ֆամկե Յանսենի խորթ որդու դերը։ Նաև որպես հյուր դերակատարում է ունեցել «Սեքսը մեծ քաղաքում», «C.S.I.. Հանցագործության վայր», Օրենք ու կարգ։ Հատուկ կորպուս և «Խուզարկու» հեռուստասերիալներում։
2007-2009 թվականներին դերակատարում է ունեցել Ջերեմի Դարլինգի փրայմ թայմ «Կեղտոտ թաց փողեր» հեռուստասերիալում, որը հեռարձակվել է ABC հեռուստաալիքով։ 2007 թվականին People ամսագիրը ներառել է Սեթին իր ստեղծած տարվա ամենասեքսուալ տղամարդկանց ցանկում։ «Կեղտոտ թաց փողեր» հեռուստասերիալի ավարտից հետո Գեյբլը միացել է Fox հեռուստաընկերության «Եզր» հեռուստասերիալին և կատարել է Լինքոլն Լիի դերը, հեռուստասերիալում հիմնական դեր է ունեցել չորրորդ եթերաշրջանից սկսած, նկարահանվել է մինչև հեռուստասերիալի ավարտը, որը կայացել է 2013 թվականին։ 2013 թվականի սկզբին նկարահանվել է ABC-ի «Գոթիկ» հեռուստասերիալի չհաջողված պիլոտային էպիզոդում, իսկ հետո նկարահանվել է The CW-ի «Նետ» հեռուստասերիալի երկրորդ եթերաշրջանում։ 2014 թվականին կատարել է գլխավոր դերերից մեկը WGN America հեռուստաալիքով հեռարձակված «Սալեմ» հեռուստասերիալում։ 2015 թվականին կատարել է Ջեֆրի Դահմերի դերը Ամերիկյան սարսափ պատմություն։ Հյուրանոց-ում։ 2019 թվականին դերակատարում է ունեցել Showtime-ի  Միլիարդներ հեռուստասերիալում։
2006 թվականին ամուսնացել է դերասանուհի Բրայս Դալաս Հովարդի հետ և ունեն երկու երեխա։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սեթ Գեյբլ Internet Movie Database կայքում
Բիորկի

Բիորկի (ռուս.՝ Биорки), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1569 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վերածնունդ (հուշարձան)

«Վերածնունդ» հուշարձան (ռուս.՝ Памятник «Возрождение»), Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայի տեսարժան վայրերից մեկը, որը 2000 թվականին տեղադրվել է Կորպորատիվ բարեփոխումների ազգային ինստիտուտի (արդյունաբերող և բարերար Մորոզովների քաղաքային նախկին կալվածք) մասնավոր տարածքում։ Հասցեն՝ Բոլշայա Օրդինկա, 41, Վսպոլիեում Աստվածամոր Իբերոսյան սրբապատկերի տաճարից ոչ հեռու։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվել է 2000 թվականի ապրիլի 18-ին։ Այդ ամսաթիվը, հնարավոր է, հարմարեցվել է քանդակի հեղինակ Էռնստ Նեիզվեստնիի ծննդյան 75-ամյակին։ Այն պատճառով, որ տարածքը, որտեղ գտնվում է հուշարձանը, մասնավոր է, հանդիսականները բացման արարողությանը հետևել են ցանկապատի վանդակաճաղերի արանքով։ Արարողությանը ներկա են եղել Ռուսաստանի գյուղատնտեսական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Եգոր Ստրոևը, Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային ժողովի Դաշնության խորհրդի նախագահ Վալենտինա Մատվիենկոն, Մոսկվայի պետական համալսարանի Հումանիտար ոլորտի մշակութային քաղաքականության և կառավարման բարձրագույն դպրոցի ֆակուլտետի գիտական ղեկավար, այն ժամանակ՝ մշակույթի նախարար Միխայիլ Շվիդկոյը և այլք։ Բացմանը թույլատրվել է նաև հեռուստաօպերատորի մասնակցությունը։


== Նկարագրություն ==
«Վերածնունդ» հինգմետրանոց հուշարձանը նոր Ռուսաստանի՝ բարգավաճող պետության յուրօրինակ խորհրդանշական մարմնավորում է։ Հորինվածքի կենտրոնական տարրը Միքայել Հրեշտակապետի բրոնզաձույլ կերպարն է, որը հանդես է գալիս որպես Աստծո օրենքի պահապան հանդիսացող Երկնային զորքերի հրամանատար և հիշատակվում է դեռևս առաքելական ժամանակներից։ Վերածնունդը բավական բարդ փորձություն է լինում Հրեշտակապետի համար. նա պայքար է մղում չարի դեմ, որը պատկերվում է պատվանդանի մոտից սողացող Օձի տեսքով, միաժամանակ փորձելով ազատվել  կապանքներից։ Ընդ որում՝ սուրբը հանդիսատեսին մատնացույց է անում Երուսաղեմի քարից պատրաստված հինավուրց պատը ճեղքող կյանքի ծիլը։


== Քննադատություն ==
«Վերածնունդ» կոթողը բազմիցս ենթարկվել է քննադատության։ Ըստ որոշ դիտողների՝ Օձը, որի հետ պայքարում է Հրեշտակապետը, ավելի շատ նման է առվի, կենտրոնում գնդով կիսաշրջանաձև որմնախորշ-պատուհանը, որը, հավանաբար, խորհրդանշում է արևածագը, բավական տարօրինակ է և չի տեղավորվում հորինվածքի մեջ։ Միարժեք կարծիքն չկա նաև ծառերի պտուղների և խաղողի վազերի տեսքով հորինվածքի ավարտի մասին, ինչպես նաև հասկի, որը մարմնավորում է ծլած սերմը կամ արեգակն ու լուսինը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոստյուկովկա (գյուղ, Տեպլիկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կոստյուկովկա (այլ կիրառումներ)Կոստյուկովկա (ուկրաիներեն՝ Костюківка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տեպլիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1946 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոստյուկովկա գյուղում բնակվում էր 489 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,119 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4109,24 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իգոր Տեր-Հովհաննիսյան

Իգոր Արամի Տեր-Հովհաննիսյան (մայիսի 19, 1938(1938-05-19), Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային մարզիկ (հեռացատկորդ)։ Արամ Ավետիսի Տեր-Հովհաննիսյանի որդին։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1960 թ.), ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ (1980 թ.), մանկավարժական գիտությունների թեկնածու (1971 թ.)։
Ավարտել է Լվովի ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտը (1959 թ.)։ Հեռացատկի աշխարհի կրկնակի (1962 թ., 1967 թ.) ռեկորդակիր, Մելբուռնի, Հռոմի (3-րդ մրցանակ), Տոկիոյի (3-րդ մրցանակ) և Մեխիկոյի Օլիմպիական խաղերի մասնակից։ Հեռացատկի ԽՍՀՄ (12 անգամ) և Եվրոպայի 6-ակի չեմպիոն։ 11 անգամ բարելավել է ԽՍՀՄ հեռացատկի ռեկորդը (774 սմ-ից հասցրել 835-ի)։ Դասվում է թեթև աթլետիկայի պատմության 10 լավագույն ցատկորդների շարքում։
1972-1983 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդին առընթեր ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի կոմիտեում, որպես թեթև աթլետիկայի մարզիչ, 1983 թվականից՝ թեթև աթլետիկայի ԽՍՀՄ հավաքական թիմերի գլխավոր մարզիչ։ Հեղինակ է մի շարք գրքերի և գիտական հոդվածների։
Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։ Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի պատվավոր պրոֆեսոր։


== Ծանոթագրություններ ==
Մ.թ.ա. 262


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Փլավիսմանի

Փլավիսմանի (վրաց.՝ ფლავისმანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 25 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1423 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծաղկահովիտ (համայնք)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ծաղկահովիտ (այլ կիրառումներ)Ծաղկահովիտ, համայնք Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզում։ Ներառում է Ծաղկահովիտ, Բերքառատ, Գեղադիր, Գեղաձոր, Գեղարոտ, Լեռնապար, Ծիլքար, Հնաբերդ, Նորաշեն, և Վարդաբլուր  գյուղերը։ Համայնքը ստեղծվել է 2017 թվականի հունիսի 9-ին ՀՀ Ազգային Ժողովում համայնքների խոշորացման օրինագծով։ Կենտրոնը Ծաղկահովիտ գյուղն է։ Համայնքի տեղական ինքնակառավարման մարմինների առաջին ընտրությունները կայացել են 2017 թվականի նոյեմբերի 5-ին։


== Բնակչություն ==
Ծաղկահովիտ համայնքը ստեղծվել է Ծաղկահովիտ, Բերքառատ, Գեղադիր, Գեղաձոր, Գեղարոտ, Լեռնապար, Ծիլքար, Հնաբերդ, Նորաշեն և Վարդաբլուր համայնքների միավորումից։ Համայնքի բնակչությունը կազմում է 9,559 մարդ։


== Արտաքին հղումներ ==
Ծաղկահովիտ - Համայնքի ղեկավար և ավագանի - Համայնքներ - Արագածոտնի մարզպետարան
ՎԱՐՉԱՏԱՐԱԾՔԱՅԻՆ ԲԱՐԵՓՈԽՈՒՄՆԵՐ ԽՈՇՈՐԱՑՎԱԾ ՀԱՄԱՅՆՔՆԵՐ


== Ծանոթագրություններ ==
Մուրծա

Մուրծի (լատ.՝ Barbus mursa), ծածանաձկների ընտանիքի ձուկ։


== Կենսաբանական տարածումը ==
Հայաստանի հանրապետությունում հազվադեպ հանդիպում է Արաքս, Ախուրյան, Մեծամոր, Հրազդան, Արփա, Որոտան գետերում։ Հիմնականում բնակվում է արագահոս ու քարքարոտ հատակ ունեցող ջրերում՝ սակավաթիվ առանձնյակներից կազմված վտառներով։ Վարում է մերձհատակային կենսաձև։


== Բազմացումը ==
Սեռահասուն է դառնում 2-4 տարեկանում։ Բազմանում է ապրիլ-հունիսին։ Ձվադրում է բաժիններով, 1 տարվա ընթացքում՝ 2-3 անգամ։ Բեղունությունը կարող է հասնել 30 հզ և ավելի ձկնկիթի, որը նարնջագույն է կամ դեղնավուն, խոշոր, տրամագիծը՝ 1,3 մետր։ Սնվում է միջատներով ու նրանց թրթուրներով, որդերով, խեցգետնակերպներով, փափկամարմիններով, ջրային բույսերով, սերմերով։


== Մարմնի կառուցվածքը ==
Միջին չափի ձուկ է։ Մարմինը գլանաձև է, երկարությունը՝ 25-30 (երբեմն՝ մինչև 40 և ավելի) սմ, զանգվածը՝ մինչև 1 կգ և ավելի։ Մեջքը (ծոծրակից մինչև մեջքային լողակը) մի փոքր ուռուցիկ է։ Բերանը ստորին է՝ կիսալուսնաձև կտրվածքով։ Շրթունքները լավ են զարգացած, ստորինը եռաբլթակ է, որով տարբերվում է Հայաստանի մյուս բեղլուներից։ Բերանի անկյուններում և վերին շրթունքի վրա կան մեկական զույգ կարճ բեղիկներ։ Թեփուկները մանր են, կողագծում՝ 89-107 հատ։ Պոչային լողակը մկրատաձև է։ Մեջքային լողակում կա 11 ճառագայթ, հետնալողակում՝ 8։ Մեջքային լողակի վերջին չճյուղավորված ճառագայթը հաստացած է և կրում է մանր ատամիկներ։ Ալանային ատամները եռաշարք են։ Մեջքը սև է կամ սևագորշ։ Խոշոր առանձնյակների կողքերը մուգ մոխրագույն են, կանաչամոխրագույն կամ դեղնամոխրագույն՝ ոսկեգույն նրբերանգով։ Երիտասարդ առանձնյակների կողքերին կան համեմատաբար խոշոր և անկանոն տեղաբաշխված մուգ պտեր։ Փորիկը սպիտակ է կամ դեղնավուն, լողակները՝ մոխրագույն։ Աչքի ծիածանաթաղանթը ոսկեգույն է։ Ունի համային բարձր հատկանիշներ և համեմատաբար խոշոր չափեր, սակայն փոքրաքանակության պատճառով արդյունաբերական նշանակություն չունի։ Սիրողական ձկնորսության ցանկալի օբյեկտ է։
Կունտուգուշևո

Կունտուգուշևո (ռուս.՝ Кунтугушево, բաշկիրերեն՝ Көнтүгеш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 295 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կարաուլ (այլ կիրառումներ)

Կարաուլ, կարող է վերաբերել՝

Կարաուլ - լեռ Շարուր գավառում, այժմյան Կարաբաղլար և Ազնաբերդ գյուղերի միջև
Կարաուլ - գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Թայմիրսկի շրջանի կազմում
Բիրան

Բիրան, լեռ Թուրքիայում, Զագրոսի լեռների հարավային հատվածում, Հեքյարիի շրջանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Անոպոլ (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱնոպոլԱնոպոլ (ուկրաիներեն՝ Ганнопіль), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անոպոլ գյուղում բնակվում էր 87 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,426 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 204,23 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վաստրոմա

Վաստրոմա (ռուս.՝ Вастрома), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բայի ժամանակ

Բայի ժամանակ, քերականական կարգ, որը հատուկ է բայի դիմավոր ձևերին և ցույց է տալիս խոսելու պահի կամ սրա նկատմամբ վերցված որևէ անցյալ կամ ապառնի ժամանակակետի հարաբերումը գործողությանը կամ եղելությանը։
Ժամանակակից հայերենի բայն աչքի է ընկնում ժամանակային ձևերի հարստությամբ։ Հիմնական երեք ժամանակները՝ ներկա, անցյալ, ապառնի, ցույց են տալիս խոսելու պահին կատարվող, նախորդած կամ հաջորդող գործողություններ և ունեն իրենց տարատեսակները։ Դրանք բաշխվում են ըստ եղանակների, սահմանական եղանակն ունի 9 ժամանակ՝ ներկա, անցյալ անկատար, ապառնի, անցյալ ապառնի, վաղակատար, անցյալ վաղակատար, անցյալ կատարյալ, կրավորական վիճակ ցույց տվող չեզոք բայերի համար՝ նաև հարակատար և անցյալ հարակատար։ 
Ըղձական, ենթադրական և հարկադրական եղանակներն ունեն
երկուական ժամանակ՝ ապառնի և անցյալ։
Հրամայականն ունի միայն մեկ ժամանակ՝ ապառնի։
Որոշ լեզուներում բացակայում են ապառնի ժամանակի հատուկ ձևերը։ Ժամանակակից հայերենի բայի ժամանակները ըստ կազմության բաժանվում են երկու խմբի՝ համադրական և վերլուծական։ Համադրական ժամանակները կազմվում են բայահիմքերից՝ վերջավորությունների հավելումով, իսկ վերլուծական ժամանակները՝ դերբայներով (անկատար, ապառնի, վաղակատար, մասամբ նաև՝ հարակատար) և օժանդակ բայի ներկա ու անցյալ ժամանակներով։
Ժամանակակից հայերենում գործածվում են նաև երկրորդական վերլուծական ժամանակներ, որոնք կազմվում են զուգընթացական, հարակատար ու ապառնի դերբայներով և լինել բայի խոնարհված ձևերով։ Գրաբարում ևս բայի ժամանակները ըստ կազմության բաժանվում են երկու խմբի՝ համադրական և վերլուծական, որոնք բաշխված են ըստ եղանակների հետևյալ կերպ, սահմանական եղանակ՝ ներկա, անցյալ անկատար, անցյալ կատարյալ, վաղակատար–հարակատար ներկա, անցյալ, բաղադրյալ ապառնի և անցյալ ապառնի. ստորադասական եղանակ՝ առաջին ապառնի, երկրորդ ապառնի, բաղադրյալ երկու ապառնիներ, հրամայական եղանակ՝ ներկա (բուն հրամայական), ապառնի (հորդորական և արգելական հրամայականներ)։
1754

1754 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1754 թվականն է, 
XVIII դարի 54-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==
Մայիսի 31 - Անդրեա Ապիանի, իտալացի նորդասական նկարիչ։
Հունիսի 16 - Սալավաթ Յուլաև, բաշկիրական ազգային հերոս, Ե․ Ի․ Պուգաչովի զինակիցը 1773-1775 թվականի գյուղացիական պատերազմի ժամանակ, բանաստեղծ


== Մահեր ==
Աղջկա սիրտը

Աղջկա սիրտը, բալլադ, որը մեզ է հասել Հովհաննես Թումանյանի մշակմամբ։


== Պատմություն ==
Բալլադի հիմքը ժողովրդական է։ 
Թումանյանն իր մշակած մեկ այլ` «Ծաղիկների երգը» բալլադի ինքնագրում նշել է իր օգտագործած աղբյուրները, որոնց մեջ կան մի շարք անունների բացատրություններ, ինչպես նաև` դրանցից որոշների ծագման հետ կապված ավանդություններ։ Ավանդություններից մեկը, որն ունի «Խաշխաշ» վերնագիրը, հենց հիմք է դարձել «Աղջկա սիրտը» բալլադի համար։
Գրվել է 1913 թվականին։ Ինքնագիրը մեզ չի հասել։


== Տպագրություն ==
«Արևելյան ավանդություն» ենթավերնագրով առաջին անգամ տպագրվել է Նոր Հոսանք ամսագրի 1913 թվականի 4-5-րդ համարների 682-686 էջերում, այնուհետև՝ Կ. Պոլսում լույս տեղած բանաստեղծությունների ժողովածուի 119-122 էջերում, ապա՝ Երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 334-336 էջերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Արա Վարդանյան (ոսկերիչ)

Արա Վարդանյան (1975, Բեյրութ, Լիբանան), բրազիլահայ հայտնի ոսկերիչ, առավել հայտնի է որպես նույնանուն ոսկերչական ստուդիայի հիմնադիր։


== Վաղ տարիներ և կրթություն ==
Վարդանյանը ծնվել է Լիբանանի Բեյրութ քաղաքում, ոսկերիչների ընտանիքում և իր դեռահասությունն անցկացրել Բրազիլիայի Սան Պաուլո քաղաքում՝ շրջապատված թանկարժեք քարերով։ Նախքան 1998 թվականին Նյու Յորք մեկնելը, ՆԱՍԴԱՔ-ում վաճառական է աշխատել՝ ստանալով տնտեսագիտական կրթություն Բոստոնի համալսարանում։ 2000 թվականին Վարդանյանը լքել է ֆինանսական շուկան Բրազիլիա վերադառնալու նպատակով, և ժամանակը հատկացրել զարդեր նախագծելուն։


== Գործունեություն ==
2000 թվականին, Վարդանյանը հիմնել է իր նույնանուն ոսկերչական ստուդիան և այդ ժամանակից սկսած մշակել է նորարարական զարդերի նախագծեր, ներառյալ երկու և երեք մատի մատանիներ՝ «Ութոտնուկի օղակներ», «ճարմանդներ» և յուրահատուկ կերպով սկսել է օգտագործել ադամանդներ։ Վարդանյանի զարդերի նմուշների համար ոգեշնչման հիմնական աղբյուրն են հանդիսանում թանկարժեք քարերը՝ ամեն ինչ ստեղծելով դրանց հիման վրա։
2002 թվականին, Վարդանյանը սկսել է իր զարդերի նմուշները միջազգայնորեն վաճառել Նյու Յորքում և 2005 թվականին բացել Սան Պաուլոյի իր ցուցասրահը։ Դրան հաջորդել է խանութների բացումը Սան Պաուլոյում (2010) և Ռիո դե Ժանեյրոյում (2012)։ 2014 թվականին GRAACC-ի Անկոտրում Հույս արշավի հետ համագործակցել է քաղցկեղով հիվանդ երեխաների համար գումար հավաքելու գործընթացին։
2016 թվականին Վարդանյանը բացել է իր առաջին մասնաճյուղը Բրազիլիայի սահմաններից դուրս՝ Մայֆեյր քաղաքում, Լոնդոնում՝ Baron Saatchi-ի նախկին տան մի հատվածում։ Վարդանյանի զարդերը կրել են հայտնի մարդիկ, ինչպիսիք են` Նաոմի Քեմփբելը, Պենելոպե Քրուզը և Մադոննան։


== Համագործակցություններ ==
Վարդանյանը համագործակցել է տարբեր արվեստագետների հետ, որոնցից են բրազիլացի նկարիչ Էռնեստո Նետոն (2002), Բրազիլիայի դեկորատիվ լուսավորության ապրանքանիշ Scatto-ն, գերմանացի նկարիչ Janaina Tschäpe-ը (2013) և բրազիլական կահույքի դիզայներ  Hugo França-ն։ Վարդանյանը հաճախ դիզայնում ներառում է կնոջ՝ նախկին մոդել Sabrina Gasperin-ի կերպարը, որին նա ընդունում է որպես ապրանքանիշի մուսա։ Իր հերթին Gasperin-ը Վարդանյանի հետ նախագծում է իր Sabrina by Ara Vartanian հավաքածուն, որն իր մեջ ներառում է նաև 2011 թվականի Mothers and Daughters հավաքածուն։
2017-ին ստեղծել է նոր հավաքածու՝ համագործակցելով բրիտանացի սուպերմոդել Քեյթ Մոսի հետ, որը կոչվում է Kate Moss X Ara Vartanian:


== Ծանոթագրություններ ==
Շրջափակված Լենինգրադի երեխաներին նվիրված հուշարձան

Շրջափակված Լենինգրադի երեխաներին նվիրված հուշարձան (ռուս.՝ Памятник детям блокадного Ленинграда),  հուշարձան Սանկտ-Պետերբուրգում, որը նվիրված է Հայրենական մեծ պատերազմի լենինգրադցի տուժած երեխաներին։


== Պատմություն ==
Հուշարձանը տեղադրվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Սանկտ Պետերբուրգում,  Վասիլյովսկի կղզու հրապարակներից մեկում՝ Խնձորի այգում։ Այգին հիմնվել է 1953 թվականին շրջափակված քաղաքի դպրոցականների կողմից։ Այն նվիրված է Հայրենական պատերազմի տարիներին   Լենինգրադի շրջափակման հերոսների հիշատակին։ Պատերազմի տարիներին այդ վայրում եղել է քաղաքային թիվ 34 դպրոցը։ Խնձորի այգու ստեղծման նախաձեռնողը եղել է հայտնի ճանապարհորդի թոռան կինը՝ կենսաբանության ուսուցչուհի Անֆիսա Սեմյոնովա-Տյան-Շանսկայան։ Այգու մուտքի մոտ տեղադրվել է  հուշատախտակ հետևյալ տեքստով՝ «Այս տան բակում Խնձորի այգին հիմնվել է 1953 թվականին, թիվ 34 դպրոցի աշակերտների կողմից՝ նվիրված Մեծ Հայրենական պատերազմում զոհվածների հիշատակին»։


== Հուշարձան ==
Հուշակոթողի հեղինակներն են քանդակագործն է Գալինա Դոդոնովան և ճարտարապետ Վլադիմիր Ռեպպոն։ Նրանք մոխրագույն գրանիտից ստեղծել են փոքրիկ աղջկա քանդակը՝ փաթաթված գլխաշորով և մեծ վալինկաներով։ Քանդակը տեղադրված է քառակուսի, մի քիչ թեքված նույն նյութից պատրաստված պատվանդանի վրա հետևյալ մակագրությամբ՝ «ДЕТЯМ БЛОКАДЫ»։
Քաղաքի ռազմական  պատմության սարսափելի էջերի խորհրդանիշն է դարձել այս փոքրիկ նուրբ աղջիկը՝ շալի մեջ փաթաթված, մեծ կոշիկներով և ձեռքին մի կտոր շրջափակման տարիների նորմա հացից։ Նրա դեմքին ոչ մանկական տխրությունն է, քանի որ երեխան ստիպված է եղել զգալ շրջափակման կյանքի բոլոր դժվարությունները։ Աղջկա ետևում թաղամասն է, որը խորհրդանշում է շրջափակված Լենինգրադի պատուհանները՝ ամրացված խաչաձև թղթով։ Հուշարձանի հարակից տարածքը սալիկապատված է, որն ունի ոչ մեծ ծաղկաթումբ։ Հուշարձանի մոտ հաճախ դրված են ծաղիկներ, մանկական խաղալիքներ, հացի կտորներ։ Այգու տարածքում, որտեղ տեղադրված է հուշակոթողը, կանոնավոր կազմակերպվում են հիշատակի ակցիաներ, հավաքներ, հանդիպումներ են տեղի ունենում շրջափակումը վերապրած բնակիչների հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
НЕОБЫЧНЫЕ ПАМЯТНИКИ (ДЕТЯМ ВОЙНЫ)
В честь погибших детей. Не забыть тех, кому не довелось дожить до Победы
Պոդգորինսկի գյուղական խորհուրդ (Կոբելյակսկի շրջան)

Պոդգորինսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Підгорянська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոդգորինսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 701 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Կոճակներ և մարդուկներ

Կոճակներ և մարդիկ (ռուս.՝ Кнопочки и человечки), խորհրդային կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է Բորիս Ժիտկովի «Ինչ եմ ես տեսել» վեպի հիման վրա, «էկրան» ստուդիայում 1980 թվականին։ Ֆիլմը, որը ստեղծել է Մարիաննա Նովոգրուդսկայան, կարծես թե հասցեագրված է ամենափոքրերին, սակայն գրավում է նաև մեծահասակ հանդիսատեսին` կատարման նրբագեղությամբ, ակնարկներով, կենցաղային խնդիրների գոյության մասին մտածելու հեղինակի պահանջով։


== Սյուժե ==
Բորիս Ժիտկովի «Ինչ եմ տեսել» վեպի էկրանավորումն է։
Ալյոշա անունով տղան մոր հետ առաջին անգամ գալիս է Մոսկվա և կանգ առնում հյուրանոցում, որտեղ ամեն ինչ մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում տղայի մոտ։ Սակայն իրական արկածները սկսվում են այն ժամանակ, երբ Ալյոշան, ով շատ էր սիրում կոճակները սեղմել, միաժամանակ իր մոտ է կանչում մատուցողին, բեռնակիրին և հավաքարարին։   Այդ պատճառով մայրիկը ստիպված էր ամոթով ներողություն խնդրել իր որդու համար։ Պատահական փոքրիկ չարաճճիությունը քիչ էր մնում մոր ու որդու գժտության պատճառ դառնար, բայց Ալյոշան հասկանում է իր մեղքը, և նրանք, հաշտվելով, շարունակում են հյուրընկալվել հյուրանոցում։


== Հեղինակներ ==
Ռեժիսոր` Մարիաննա Նովոգրուդսկայա
Սցենարի հեղինակ՝ Վլադիմիր Գոլովանով
Բեմադրող նկարիչ՝ Գալինա Բեդա
Մուլտիպլիկատորներ` Բորիս Տուզանովիչ, Պավել Պետրով, Վալերի Տոկմակով, Ն. Բազելցևա, Նատալյա Գրաչևա, Ալլա Գրիշկո
Օպերատոր` Էռնստ Գաման
Կոմպոզիտո` Միխայիլ Մեերովիչ
Հնչյունային օպերատոր` Վիտալի Ազարովսկի
Դերերը հնչյունավորել են՝ Ն. Շվեց, Ս. Ֆեդոսով
Ֆիլմի վրա աշխատել է` Իրինա Դեգտարյովա, Տ. Կուզմինա, Լ. Ռիբչևսկայա, Լ. Նիկիտինա, Ի. Չերենկովա, Վ. Սամոտեյկին, Է. Լոպատնիկովա, Ելենա Կոսարևա, Վ. Դմիտրիևա, Միխայիլ Պերշին, Ալեքսանդր Տիմոֆեևսկի։
Հեղինակները ներկայացված են ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։


== Փառատոններ և մրցանակներ ==
1981` Երևանի կինոփառատոնի ժյուրիի և ռեժիսորական մրցանակ, Լիլլի (Ֆրանսիա) միջազգային կինոփառատոնի մրցանակ։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Մուլտֆիլմի դրվագներից մեկում (տների տեսարան) օգտագործվել է ընդհանուր մուլտիպլիկացիայի սկզբունքը։


== Վերաթողարկում DVD ձևաչափով ==
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով բազմիցս վերաթողարկվել է մուլտֆիլմերի հավաքածուներում։

«Եթե ես իմ հայրը լինեի../», ներկայացուցիչ` «Խոշոր պլան» ընկերություն, սկավառակի մեջ ընդգրկվել են հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Եթե ես լինեի իմ հայրը» (1987-1988), «Կոճակներ և մարդիկ» (1980), «Կար-չկար մի Սաուշկին» (1981-1982)։
«Հեքիաթի հյուրը» թողարկում 5, ներկայացուցիչ՝ «Խոշոր պլան» ընկերություն, սկավառակի մեջ ընդգրկվել են հետևյալ մուլտֆիլմերը.«Գայլն ու յոթ այծիկները նոր ճանապարհին» (1975), «Անտառի չեմպիոնը» (1977), «Տղան և աղջիկը» (1978), 
«Մայրիկ մամոնտիկի համար» (1981), «Կոճակներ և մարդիկ» (1980), «Լուսին եմ ուզում» (1984), «Բաց պատուհանը» (1986), «Կախարդական զանգակը» (1987), «Հավը» (1990)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Житков Борис Что я видел. — М.: Эксмо, 2010. — 496 с. — ISBN 978-5-699-37132-7


== Արտաքին հղումներ ==
«Կոճակներ և մարդիկ» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
«Էկրան» ստեղծագործական միավորում
 «Կոճակներ և մարդիկ»
Լիսիչինո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼիսիչինոԼիսիչինո (ռուս.՝ Лисичино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 36 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մեխիկ

Մեխիկ, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բուլանըխի գավառակում։ Գտնվում էր Կոփ գյուղից 16 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Արածանիի աջակողմյան վտակի վերին հոսանքի ափին։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին Մեխիկն ուներ 8 տուն բնակիչ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բորոդինո (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բորոդինո (այլ կիրառումներ)Բորոդինո (ուկրաիներեն՝ Бородіно, Ղրիմի թաթարերեն՝ Borodino), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Միխայլովկա։
2001 թվականի տվյալներով Բորոդինո գյուղում բնակվում էր 687 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կառնակ

Կառնակ (հին եգիպտերեն՝ Իպետ-Իսուտ), տաճարների համալիր հնագույն Թեբե քաղաքի տարածքում (մ.թ.ա. XX դարից մինչև մ.թ.ա. I հազարամյակի վերջ), Նոր թագավորության ժամանակաշրջանի (մ.թ.ա. XVI - XI դարեր) գլխավոր պետական սրբավայրը Եգիպտոսում։ Կոչված լինելով փառաբանել փարավոնների հզորությունը՝ համալիրն աչքի է ընկնում զանգվածեղ ծավալների բարդ համադրումով, ճոխ հարդարանքով։ Ամոն-Ռա աստծո տաճարը (մ.թ.ա. XVI - XII դարեր) լրացվել է հելլենիստական և հունական ժամանակաշրջաններում։ Նոր թագավորության սրբավայրի բնորոշ տիպն է. երկայնական առանցքով միմյանց հաջորդում են դահլիճներ և բակեր, որոնք ընդգրկում են տարբեր ժամանակներում կառուցված փոքր տաճարներ։ Համալիրի ուշագրավ կառույցը մեծածավալ բազմասյուն դահլիճն է՝ հիպոստիլը, որի որմերն ու սյուների բները զարդարված էին գունավոր ռելիեֆներով։ Ամոն-Ռայի տաճարի մոտ են Հոնսու աստծու (մ.թ.ա. XII դար) և Մուտ աստվածուհու (մ.թ.ա. XVI - XV դարեր) տաճարները։ Նեղոսից դեպի սրբարան էր տանում սֆինքսների ուղին։ Կառնակի ճարտարապետներից են Ինենին, Հապուսենեբը, Պուիմրան, Մենմուտը, Մենհեպերասսենեբը, Ամենհոտեպ Կրտսերը, Իուպան։
Արազափ

Արազափ (նախկին անվանումը` Էվջիլար), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Արմավիրի տարածաշրջանում՝ մարզկենտրոն Արմավիրից 15 կմ հարավ-արևելք։ Տեղակայված է ծովի մակերևույթից 845 մ բարձրության վրա՝ Արաքս գետի ձախափնյակում։ Վերանվանվել է Արազափ 1947 թ. ապրիլի 10-ինՀամայնքի պատմական անվանումը եղել է Էվջիլար, որը նշանակել է որսատեղ։ Հիմնադրվել է 1820 թվականին։


== Բնակչություն ==
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Արազափի մշտական բնակչությունը կազմել է 1362, առկա բնակչությունը` 1348 մարդ։ Գյուղում բնակվում են՝ հայեր (75%) և եզդիներ (25%), որոնց մի մասը գաղթել են Պարսկահայաստանի Խոյի և Սալմաստի գյուղերից։
Արազափի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հողագործությունն է։ Բնակչությունը զբաղվում է նաև այգեգործությամբ, հացահատիկի մշակությամբ, թռչնաբուծությամբ, բանջարաբուծությամբ և խոզաբուծությամբ։


== Պատմամշակութային հուշարձաններ ==
Գյուղի եկեղեցին կոչվում է Սբ. Աստվածածին։


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)
Համայնքի ղեկավարի էջը Արմավիրի մարզպետարանի կայքում(չաշխատող հղում)


== Տես նաև ==
Արազափի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արմավիրի մարզ)


== Ծանոթագրություններ ==
Գենգան (այլ կիրառումներ)

Գենգան անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․

Գենգան - Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Բրետան շրջանում,
Գենգան - շրջան (ֆր.՝ Arrondissement) Ֆրանսիայում, այն շրջաններից որոնք գտնվում են Բրետան երկրամասում։
Տրոշենկա

Տրոշենկա (ռուս.՝ Трошенка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում և Կոզելսկի շրջանում։


== Աշխարհագրություն ==
Գետաբերանը տեղակայված է Ժիզդրա գետի աջ ափին՝ 87 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։ Գետի ակունքը սկսվում է Տրոշնա գյուղում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օկա, ենթաավազանը՝ Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 09010100512110000020179
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110002017
Ավազանի կոդը - 09.01.01.005
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Լորեյն Դեյ

Լորեյն Դեյ, այլ թարգմանությամբ՝ Լարեյն Դեյ (անգլ.՝ Laraine Day, հոկտեմբերի 13, 1920(1920-10-13), Ռուսեվելտ, Դուշեն շրջան, Յուտա, ԱՄՆ - նոյեմբերի 10, 2007(2007-11-10) կամ նոյեմբերի 11, 2007(2007-11-11), Այվինս, Վաշինգտոն շրջան, Յուտա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի։
Լորեյն Դեյը ի ծնե անուն ազգանունը՝ Լա Ռեյն Ջոնսոն, ծնվել է ԱՄՆ-ի Յուտա նահանգում 1920 թ. հոկտեմբերի 13-ին, (ըստ այլ աղբյուրների՝ 1917 թ. հոկտեմբերի 13-ին) մորմոնների ընտանիքում, հետագայում նա եղել է Հիսուս Քրիստոսի վերջին օրերի սրբերի եկեղեցու ակտիվիստ։ Նրանց ընտանքում կար 8 երեխա։
Խաղացել է 70-ից ավելի ֆիլմերում, որոնցից առավել նշանավոր են «Իմ թանկագին քարտուղարուհի» (1948), «Մագնատ» (1947) և «Օտարերկրացի լրագրողը» (1940) ֆիլմերը։
Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա անվան աստղը՝ համար 6676։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
IMDb -ում էջ
էջ ԿինոՊոիսկ կայքում
TCM Movie Database կայքում
Ուրվականների կղզին (ֆիլմ)

Ուրվականների կղզին, 1928 թվականին Ռոբերտ Ֆ. Հիլի նկարահանած համր մարտաֆիլմ։ Կինոնկարը 10 սերիայից բաղկացած սերիալ էր, որի առաջին էպիզոդը («Սարսափի գիշերը») թողարկվել է 1928 թվականի մարտի 26-ին։ Յուրաքանչյուր դրվագ ունեցել է չարաբաստիկ անվանում, օրինակ՝ «Ուրվական հեծյալը», «Ուրվականի սենյակը», «Կատաղության կրակները» կամ «Կենդանի թաղվածը»։ Սերիալը «Հաճույքների կղզի» պատմվածքի հիման վրա 1918 թվականին նկարահանված «Արույրե փամփուշտը» սերիալի վերանկարահանումն էր"։
2009 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ «Ուրվականների կղզին» համարվում է կորած ֆիլմ։ Կոնգրեսի գրադարանի հավաքածուում պահպանվել է ֆիլմի թրեյլերը։


== Սյուժե ==
Ռոզալինդ Ջոյը (Էլեն Ֆոստեր) ժառանգել է Խաղաղ օվկիանոսում գտնվող «Հաճույքների կղզի» անունը կրող կղզին։ Կղզու տարածքում ենթադրաբար թաղված է ոսկու գաղտնի պաշար։ Ռոզալինդի հորեղբայր Սպրինգ Ջիլբերտը (Ալ Ֆերգյուսոն) ցանկանում է տիրանալ ոսկուն և հայտարարում է, որ դրան հասնելու համար կանգ չի առնի ոչ մի բանի առաջ, անգամ իր եղբոր դստեր մահը չի խանգարի իրեն։ Ռոզալինդն այս ընթացքում ընկերանում է դրամատուրգ Ջերի Ֆիցջեյմսի հետ (Ջեք Դուգերտի)։ Դժբախտաբար, Ջերին միայն վերջերս է փախել հոգեբուժարանից։ Չնայած նա երդվում է պաշտպանել Ռոզալինդին, վերջինս կասկածում է Ջերիի հոգեկան առողջության վրա։ Երկու սիրահարները պայքարում են հորեղբայր Ջիլբերտի դեմ (որը նրանց համար մի քանի թակարդ էր լարել) գանձը գտնելու համար։ Վերջում ուրվական հեծյալն օգնում է Ռոզալինդին և Ջերիին։


== Դերակատարում և գովազդ ==
Դերասան Ջեք Դուգերտին 1924 թվականին պայմանագիր է կնքել Universal ընկերության հետ և շատ արագ դարձել ընկերության թողարկած սերիալների առաջատար դերասան։ Սակայն այս ֆիլմը Դուգերտիի վերջինն էր Universal ընկերության համար։
Ֆիլմը գովազդելու համար Universal Studios-ը տպել է ծովահենների հին քարտեզի տեսքով յուրահատուկ գունավոր պաստառ, որտեղ սերիալի տարբեր մասերից տեսարաններ էին պատկերված։


== Դերասաններ ==
Ջեք Դուգերտին Ջերի Ֆիցջեյմսի դերում
Էլեն Ֆոստերը Ռոզալինդ Ջոյի դերում
Կառլ Միլերը Յեթոր արքայի դերում
Ալ Ֆերգյուսոնը Սպրինգ Ջիլբերտի դերում
Ջոն Թ. Պրինսը Մարկ Ջոյի դերում
Գրեյս Քունարդը Մերի Սթոնգի դերում
Ուիլբուր Մակ
Միրթլ Գրինլի
Ջոն Ուոլաս
Սքոթի Մաթրո


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Haunted Island(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Պոբլա դե Սիերվոլես

Պոբլա դե Սիերվոլես (իսպ.՝ Pobla de Ciérvoles, բասկ.՝ La Pobla de Cervoles, կատ.՝ La Pobla de Cérvoles) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Գարիգես շրջանում։ Տարածքը կազմում է 61,92 կմ2։ Բնակչությունը՝ 240 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Página web del Ayuntamiento
Información de la Generalitat de Catalunya Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.
Información del Institut d'Estadística de Catalunya
Տանյա Մուինյո

Տանյա Մուանյո (ուկրաիներեն՝ Таня Муіньо; իսպ.՝ Tanu Muiño 1989, Օդեսա, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ուկրաինացի դիզայներ, ոճաբան, լուսանկարիչ, ռեժիսոր։ Հայտնի է հայտնի երգիչների տեսահոլովակների աշխատանքով՝ Քարդի Բի, Լիլ Նաս Էքս, Քեթի Փերրի, Ռոսալիա, Մոնատիկ, «Վրեմյա ի Ստեկլո», Նաստյա Կամենսկիխ, Միշել Անդրադա, LAYAH, Սկրիպտոնիտ, IOWA և ուրիշներ։
2019 թվականին դարձել է Քեթի Փերրիի տեսահոլովակի ռեժիսորը։ 
2016, 2017, և 2018 թվականներին արժանացել է ուկրաինական «YUNA» ամենամյա մրցանակի՝ դառնալով «Լավագույն տեսահոլովակ» անվանակարգում մրցանակների քանակով ռեկորդակիր։ «M1 Music Awards»-ում ճանաչվել է «Տարվա տեսահոլովակ ստեղծող» անվանակարգի հաղթող  (2018)։


== Կենսագրություն ==
Հայրը՝ Ռոբերտ Մուինյոն, ազգությամբ կուբացի է, մայրը՝ ուկրաինացի։ 1980-ականներին հայրը տեղափոխվել է Օդեսա և մնացել Ուկրաինայում։ Տանյան ունի երեք եղբայր և երեք քույր։ Վեց տարեկանից ապրել է Հավանայում։ 
Ներկայումս ապրում և աշխատում է Օդեսայում։
2013 թվականից նա բացել է հագուստի բրենդ՝  Jealousy brand clothes.


== Տեսահոլովակներ ==
Տանյայի տեսահոլովակները տասնյակ միլիոնավոր դիտումներ է հավաքում ՅուԹյուբում։ Դիտումների քանակով ռեկորդակիր է համարվում «Тролль» երգը (Վրեմյա ի Ստեկլո), որը կես տարում հավաքել է 100 000 000 դիտում։ 2020 թվականի մայիսին դիտումների քանակը հատել է 170 000 000-ի սահմանը։
     Նշում է տեսանյութը, որի դիտումների քանակը գերազանցել է 1 միլիոնը

*- 28.12.2021-ի դրությամբ


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
կենսագրական տվյալներ
Արդար Դավիթ

Արդար Դավիթ, բլուր Արմավիրի մարզում, Վաղարշապատի տարածաշրջանում, Այգեշատ գյուղի արևելյան եզրին։ Բարձրությունը 1025,4 մ է։


== Անվանում ==
Դավիթ անունով մի մարդ ճգնելու տեղ է ընտրում այս այրը։ Երեկոյան ժամերգություններին գալիս է Էջմիածնի տաճարն ու վերադառնում։
Կարճ ժամանակում արդար ու սուրբ մարդու անուն է վաստակում։
Էջմիածնի աշակերտներից և գյուղի բնակիչներից մի քանիսը անհայտանում են։ Մի անգամ էլ, երբ Արդար Դավիթը սովորականի պես աղոթելիս է լինում տաճարում, լուսարարը նրա վերարկուի թիկունքին կարդում է հետևյալ մակագրությունը. «Ես այստեղ եմ»։ Պարզվում է, որ «արդար» կոչված այս մարդը որսալով մանուկներին, տարել է իր այրը և մորթել ու կերել։
Դավիթին հրավիրելով մի սենյակ զբաղեցնում են, իսկ ուղարկված մարդիկ գնում են բերում են կենդանի մնացածին և շատ մարդկային ոսկորներ։ Դավիթին քարկոծում են։ Դրանից հետո քարանձավը կոչվում է Արդար Դավթի անունով, իսկ կեղծ արդարներին էլ ասում են «Արդար Դավիթ»։


== Ծանոթագրություններ ==
Մուձ Յու

Մուձ Յու (ռուս.՝ Мудз-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեզեն գետի ձախ ափին՝ 492 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 60 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03030000112103000044329
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103004432
Ավազանի կոդը - 03.03.00.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Մոնտանայի մարզ

Մոնտանայի մարզ (բուլղար․՝ Област Монтана), Բուլղարիայի քսանութ մարզերից մեկը, երկրի Հյուսիս-արևմտյան տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնը Մոնտանա քաղաքն է։


== Աշխարհագրություն ==
Մոնտանայի մարզը զբաղեցնում է 3635 կմ² տարածք։
Տարածքը սահմանակցում է՝

Հյուսիս-արևմուտքում՝ Բուլղարիայի Վիդինի մարզի հետ,
Արևմուտքում՝ Սերբիայի,
Արևելքում՝ Բուլղարիայի Վրաչայի մարզի,
Հարավում՝ Բուլղարիայի Սոֆիայի մարզի,
Մարզի հյուսիսում, Դանուբ գետի երևում՝ Ռումինիայի հետ։


== Վարչական բաժանում ==
Վարչականորեն մարզը բաժանվում է 11 համայնքի՝

Բերկովիցա համայնք (20 589 մարդ),
Բոյչինովցի համայնք (10 042 մարդ),
Բրուսարցի համայնք (5508 մարդ),
Գեորգի Դամյանովո համայնք (3069 մարդ),
Լոմ համայնք (32 620 մարդ),
Մեդկովեց համայնք (4444 մարդ),
Մոնտանա համայնք (59 694 մարդ),
Չիպրովցի համայնք (4126 մարդ),
Վիլչեդրիմ համայնք (10 756 մարդ),
Վիրշեց համայնք (8796 մարդ),
Յակիմովո համայնք (4694 մարդ)։


== Բնակչություն ==
Մարզի բնակչությունը 2011 թվականի դրությամբ կազմում է 148 098 մարդ։ Մարզում, բացի Մոնտանա քաղաքից, որտեղ բնակվում է 48 919 մարդ, կա ևս յոթ քաղաք՝ Բերկովիցա (14 729 մարդ), Բոյչինովցի (1706 մարդ), Բրուսարցի (1391 մարդ), Վիլչեդրիմ (4086 մարդ), Վիրշեց (6645 մարդ), Լոմ (26 708 մարդ), Չիպրովցի (2122 մարդ)։ Բացի այդ, Մոնտանայի մարզի տարածքում գտնվում է 121 գյուղ։


== Տես նաև ==
Բուլղարիայի մարզեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2010-08-18 at the Wayback Machine. (բուլղ.)
Աշոտ Բլեյան

Աշոտ Շամխալի Բլեյան (սեպտեմբերի 4, 1955(1955-09-04), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական, կուսակցական, հասարակական գործիչ, մանկավարժ, Երևանի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի տնօրեն։ 


== Կենսագրություն ==
Երևանի «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի տնօրենն է 1989 թ.-ից (ՀԽՍՀ ժողկրթնախարարության հանրակրթական փորձնական գիտաարտադրական համալիր, ՀՀ ԿԳՆ փորձարարական-հետազոտական միավորում)։ Վերջին անգամ ընտրվել է 2017 թվականին։
Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը՝ ֆիզիկոսի որակավորմամբ։
1991 թ. եղել է պատգամավորների Երևանի քաղաքային խորհրդի գործկոմի նախագահի տեղակալ։
1994-1995 թթ.` ՀՀ լուսավորության նախարարի պաշտոնակատար, 1995-1996 թթ. ՀՀ ԿԳՆ առաջին փոխնախարար։
1994-2002 թթ.` «Նոր ուղի» հասարակական-քաղաքական կազմակերպության նախագահ։
1990 թ. ընտրվել է ՀՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
1998 թ. եղել է ՀՀ Նախագահի թեկնածու։
2020 թ․ «Նոր ուղի» քաղաքացիական նախաձեռնության հիմնադիր։


== Արտաքին հղումներ ==
Աշոտ Բլեյան
Բույսերի անատոմիան Հայաստանում

Բույսերի անատոմիայի բնագավառում առաջին ուսումնասիրությունները կատարել է Հ. Բեդելյանը, ապա՝ Արմեն Թախտաջյանը և Ա. Յացենկո-Խմելևսկին, որոնց հետազոտություններով Հայաստանում դրվել է բնափայտի անատոմիայի ուսումնասիրությունների հիմքը։ Ա. Յացենկո-Խմելևսկին հրատարակել է «Կովկասի բնափայտերը» (ռշուսումնական) երկհատորը։
Ա. Թախտաջյանի և Ա. Յացենկո-Խմելևսկու ստեղծած բուսանատոմների հայկական դպրոցի ներկայացուցիչներ Վ. Փալանջյանը, Բ. Տեր-Աբրահամյանը, Ն. Մելիքյանը, Մ. Գզիրյանը շարունակել են շրջակա միջավայրի գործոնների հետ բնափայտի կառուցվածքային փոխազդեցության, Վ. Ավետիսյանը, Է. Գաբրիելյանը, Ա. Մելիքյանը, Ն. Խանջյանը, Լ. Մուրադյանը, Կ. Թամանյանը, Մ. Հովհաննիսյանը, Գ. Օգանեզովան՝ կարգաբանության և ֆիլոգեևիայի նպատակներով՝ բույսերի վեգետատիվ ու գեներատիվ օրգանների անատոմիայի կառուցվածքների ուսումնասիրությունները։
Համեմատական անատոմիայի եղանակի կիրառմամբ ստացված տվյալներն ամփոփել է Գ. Օգանեզովան՝ իր «Շուշանազգիների սերմերի կառուցվածքը և համակարգը» (2008) մենագրության մեջ։ Հայաստանի բուսանատոմների աշխատանքներն ու ստացած տվյալներն ընդգրկվել են «Սերմերի համեմատական անատոմիա» (1985-2010, խմբ.՝ Ա. Թախտաջյան, ռուսումնական) բազմահատոր տեղեկատու հրատարակության մեջ։
Ալբանիայի ազգային պարկերի ցանկ

Սա Ալբանիայի ազգային պարկերի ցանկն է, որը ներառում է 14 ազգային պարկ և մեկ ծովային պարկ։ Նրանք ընդգրկում են 210668.48 հա տարածք կամ ընդհանուր տարածքի մոտավորապես 6.7%-ը։ Ազգային անվտանգությունն ու ազգային պարկերի կառավարումն իրականացնում է Ալբանիայի Բնապահպանության նախարարությունը։


== Ալբանիայի ազգային պարկերի ցանկ ==
     Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ կամ Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտի մի մասը
     Ծովային պարկ կամ Ծովային պաշտպանված տարածքի մի մասը


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ալբանիայի պաշտպանվող տարածքների ազգային գործագալություն Archived 2018-08-06 at the Wayback Machine.
Ստարիե Սանժարի

Ստարիե Սանժարի (ուկրաիներեն՝ Старі Санжари), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սանժարի, Ռեշետնիկի։
2001 թվականի տվյալներով Ստարիե Սանժարի գյուղում բնակվում էր 1 283 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15649 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 81,99 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ալան թագավոր

Ալան թագավոր, վանք Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Հալիձոր գյուղից 7 կմ արևմուտք, Հարժիս գյուղից 2 կմ հարավ-արևելք, Որոտան գետի ձախափնյա ձորալանջին, Քրոնք գյուղատեղիի արևմտյան եզրին։ Կառուցված է սրբատաշ քարերով, ունեցել է կամարներ։ Պահպանվել է արևի ժամացույցը։ Կիսավեր վիճակում է։
Հնում մտնում էր Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Ծղուկ գավառի մեջ։ Շինությունը հատակագծային և ճարտարապետական առանձնահատկություններով հիշեցնում է դամբարան-եկեղեցի։ Եկեղեցին փոքրիկ կիսավեր շինություն է, կառուցված սրբատաշ բազալտից, արևմուտքից կից է բաց կամարաշարով գավիթը, արևելյան կողմում խորանն է, հարավային ճակատին բացվում է փոքր պատուհան։ Գավիթում կան 13-14-րդ դարերի չորս խաչքար, որսի տեսարանով սեղանաձև՝ երկթեք ավարտով մի տապանաքար, որը Օրբելյաններից մեկի տապանաքարն է (1326 թ.): Արձանագրություններից երևում է, որ վախճանվածը երիտասարդ էր։ Անունը կարդացվել է «Ալն»։ Ըստ ավանդության՝ «Ալան թագավոր»։


== Ծանոթագրություններ ==
Լաուրա Մուրադյան

Լաուրա Գուրգենի Մուրադյան (հոկտեմբերի 3, 1940(1940-10-03), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1992), պրոֆեսոր (2003)։


== Կենսագրություն ==
1962 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1969 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտի գիտաշխատող, 1992 թվականից՝ առաջատար գիտաշխատող, 1995 թվականից, միաժամանակ՝ Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի «Հանդես» պարբերականի հիմնադիր-խմբագիր։
Ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ նոր և արդի գրականության խնդիրներին՝ «Վրթանես Փափազյանը գրականության պատմաբան և քննադատ» («Գրական դեմքեր» ժողովածուում, 1976), «Արփիար Արփիարյան. կյանքը և ստեղծագործությունը», 1991։ Կազմել է Րաֆֆու երկերի ժողովածուի 11-րդ (1991) և 12-րդ (1999) հատորները, «Հայ քննադատական մտքի պատմության մատենագիտությունը» (1987), համահեղինակ է «Հայ քննադատության պատմություն» (հ. 2, 1997), «Հայ վեպի պատմություն» (2006) գրքերի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լաուրա Մուրադյան