armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Սիվորնայա

Սիվորնայա (ռուս.՝ Сиворная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուրտոմաժ գետի աջ ափում՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վագա գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Հյուսիսային Դվինա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000025445
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002544
Ավազանի կոդը - 03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Լազոյի շրջան

Լազոյի շրջան (ռուս.՝ Лазовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Պրիմորիեի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1935 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Լազո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 4710 կմ²։


== Բնակչություն ==
2012 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 13865 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2,94 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Սավարենսկի (այլ կիրառումներ)

Սավարենսկի, ռուսական ազգանուն։ Հայտնի կրողնեևն են՝

Ֆեոդոր Սավարենսկի - խորհրդային ֆիզիկոս
Եվգենի Սավարենսկի - խորհրդային հիդրոերկրաբան
(6720) Գիֆու

(6720) Գիֆու (անգլ.՝ Gifu), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 11-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,094449 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6235 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5654 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1988,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181063 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,87° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6720) Գիֆու աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Օբերասլակ

Օբերասլակ (ֆր.՝ Oberhaslach), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1765 մարդ, բնակչության խտությունը` 69.98 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 25.22 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 370 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 31 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1179 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 912-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 267։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,4 %։ 912 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 844 անձ (451 տղամարդ և 393 կին)։ Գործազուրկ են եղել 68 անձ (30 տղամարդ և 38 կին)։ 267 անաշխատունակներից 86-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 107-ը` թոշակառուներ, իսկ 74-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կարոլ Սևիլիա

Կարոլ Սևիլիա (իսպ.՝ Karol Sevilla, նոյեմբերի 9, 1999(1999-11-09), Գվադալախարա, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ և Մեխիկո, Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներ), մեքսիկացի դերասանուհի, երգչուհի, վիդեոբլոգեր։ Ճանաչված է, որպես Դիսնեյ հեռուստաալիքի լատինամերիկյան տարբերակում «Ես Լունան եմ» (իսպ.՝ Soy Luna) հեռուստասերիալի գլխավոր հերոսուհու՝ Լունա Վալենտեի գլխավոր դերակատար։


== Կենսագրություն ==
Դեռևս մանկուց դերասանության և երաժշտության հանդեպ սերը աղջկա մեջ զարգացնում է Կարոլի տատիկը՝ Բերտան։ Մի անգամ նրա տատիկ Բերտան, ասաց. «Դու կխաղաս։ Ամբողջ աշխարհը քեզ կճանաչի որպես Կարոլ Սևիլիա»։
Կարոլ Սևիլիան մեքսիկացի դերասանուհի, երգչուհի և պարուհի Կարոլ Իտզիտերի Պինա Սիսներոսի բեմական անունն է։ Երիտասարդ արտիստուհին, որն ունի անհավատալի տաղանդ, խարիզմա և ներուժ, նվաճել է համբավ ու հեռուստադիտողների սերը ամբողջ աշխարհում։ Նա վերցրեց տատիկից «Սևիլիա» կեղծանունը։
2015 թվականին ստացել «Ես Լունան եմ» սերիալի գլխավոր դերը։
2017 թվականին սկսվեց սերիալի անձնակազմի շրջագակությունը Լատինական Ամերիկայում։Աղջիկը ներկայացրեց ինքնակենսագրական "Soy Karol Sevilla" գիրքը:
2018 թվականի հունվարի 1-ին թողարկեց "A Bailar" երգի տեսահոլովակը, որը ձայնագրել է Դենի Մարտինեսի հետ միասին։ Ապրիլին այցելել է ԱՄՆ (Մայամի, Նյու Յորք, Լոս Անջելես, Դալաս) սերիալի խթանման համար։ Արգենտինայում, Բրազիլիայում և Պերույում տվել է մի քանի մենահամերգներ։ Մայիսին Մեքսիկայում «Galerias Plaza De Las Estrellas» կողմից ստացել է վկայագիր։ Հայտարարեց իր մինի սերիալի մասին YouTube-յան անձնական էջի համար, որը պետք է թողարկվի արդեն 2019 թվականին։ 2018 թվականին «Ռալֆն ընդդեմ ինտերնետի» մուլտֆիլմի իսպանական տարբերակի համար ձայնագրել է «El Lugar» սաունդթրեքը։ Նոյեմբերին տեղի ունեցան «Ես Լունան եմ» սերիալի շրջագայության վերջին համերգները, և աղջիկը ներկայացրեց սեփական շրջագայությունը։ Աղջիկը կատարել է Մեքսիկայի հիմնը իր երկրի և Արգենտինայի միջև կայացած խաղում Մենդոսայում անցկացվող Copa Adidas 2018 առաջնությունում։ Կարոլը հայտարարեց իր նոր մեներգի՝ «Mil Besos Por Segundo» պրեմեիրայի մասին, որը թողարկվել է 2019 թվականի հունվարի 1-ին;
Աղջիկը դառնում է «Gucci» և «Pandora» բրենդերի աշխատակից։ Պատմեց սեփական՝ «Karol Sevilla by Nantolin» հագուստի գծի մասին, որը թողարկվելու է 2019 թվականին։ 2018 թվականի վերջին լուր տարածվեց, որ Կարոլը միացել է «La Doña» սերիալի անձնակազմին։ 2019 թվականի մարտին Կարոլը պայմանագիր կնքեց ամերիակյան "Netflix" հարթակի հետ։
2019 թվականի գարնանը Կարոլ Սևիլիան դարձավ մեքսիկական "PEQUENOS GIGANTES" հեռուստահաղորդման ժյուրիի անդամ։


== Շրջագայություններ ==
Soy Luna en concierto (2017)
Soy Luna Live (2018)
Soy Luna en Vivo (2018)
Que Se Pare El Mundo Tour (2018–2019)


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմագրություն ===


== Երաժշտություն ==


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Канал Кароль Севильи YouTube*-ում
Кароль Севилья Թվիթթերում
Кароль Севильи Ֆեյսբուքում
Кароль Севилья Ինստագրամում
Ռաֆայելի տիրամայրեր

Պերուջինոյի աշակերտ Ռաֆայել Սանտին (1483—1520) իր ուսուցչից հետո ստեղծել է Տիրամորը և Մանկանը պատկերող նկարների ընդարձակ պատկերասրահ։ Նկարներն օժտված են կոմպոզիցիոն յուրահատուկ ոճավորմամբ և հոգեբանական ինքնատիպ մտածողությամբ։
Ռաֆայելի վաղ շրջանի տիրամայրերը կրկնում են կվատրոչենտոյի շրջանում ստեղծված ումբրիյան գեղանկարչության հայտնի նմուշներին։ Հովվերգական կերպարներն անկաշկանդ են, բնական և մոգական։ Ֆլորենցյան շրջանի տիրամայրերին հատուկ է բարդ բնապատկերային ֆոնի առկայությունը։ Առաջին պլանում արտահայտվել են մայրական համապարփակ զգացմունքները. Մարիամի՝ տագնապի ու հպարտության զգացումը որդու ճակատագրի համար։ Մայրության բերկրանքը շեշտվում է հատկապես Ռաֆայելի այն գործերում, որոնք ստեղծվել են նկարչի՝ Հռոմ տեղափոխվելուց հետո։ Բացառիկ գլուխգործոց է համարվում Սիքստինյան Տիրամայրը (1514), որտեղ ներդաշնակորեն միահյուսվել են հաղթական հրճվանքն ու մոտալուտ տագնապի զգացողությունը։
Ավելի ուշ շրջանի գործերում, որոնք Ռաֆայելն ստեղծել է Հռոմում՝ Ջուլիո Ռոմանոյի և մյուս աշակերտների հետ միասին, նրա ներկապնակի գույները շողարձակում են կիսախավարում, պատկերների համաչափությունն առերևույթ փոփոխվում է՝ դրսևորելով մանիերիզմին բնորոշ գծեր։


== Ստեղծված Ուրբինոյում և Պերուջայում ==


== Ստեղծված Ֆլորենցիայում ==


== Ստեղծված Հռոմում ==


=== Ուշ շրջանի «տիրամայրեր» Ռաֆայելի արվեստանոցից ===


== Գրականություն ==
Стам С.М. Флорентийские мадонны Рафаэля : Вопросы идейного содержания. — Саратов: Изд-во Саратовского ун-та, 1982. — 80 с.
Wolk-Simon, Linda. (2006). Raphael at the Metropolitan։ The Colonna Altarpiece. New York։ The Metropolitan Museum of Art. 9781588391889


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կայքէջ՝ նվիրված Ռաֆայել Սանտիի ստեղծագործություններին(ռուս.)
Հովհաննես Աստվածաբան եկեղեցի (Գրուշևսկայա)

Հովհաննես Աստվածաբան եկեղեցի (ռուս.՝ Церковь Иоанна Богослова), գործող ուղղափառ տաճար ՌԴ Ռոստովի մարզի Ակսայի շրջանի Գրուշևսկայա գյուղում։ Ենթարկվում է Մոսկվայի պատրիարքարանի Ռոստովի և Նովոչերկասկի թեմի Ակսայի գործակալությանը։ Կառուցվել է 1901 թվականին։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է։


== Պատմություն ==
Եկեղեցին կառուցվել է 1901 թվականին՝ ճարտարապետ Կուլիկովի նախագծով, նախկին ժամանակավոր աղոթքի տան տեղում, որը կառուցվել էր 1877 թվականին՝ դրանից մեկ տարի առաջ խոշոր հրդեհից այրված Սուրբ Վարվառա եկեղեցու տեղում։ 1886 թվականին այդ աղոթատունը տեղափոխվել է ստանիցայի մյուս ծայր։
Տաճարը վերապրել է Քաղաքացիական և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմները, բայց փակվել է 1957 թվականին՝ Նիկիտա Խրուշչովի հակակրոնական արշավի ժամանակ։ Եկեղեցու շենքում բացվել է ակումբ, սակայն այն գոյություն է ունեցել ոչ երկար, քանի որ չուներ բավարար քանակությամբ այցելուներ։ Այնուհետև տարածքն օգտագործվել է որպես հացահատիկի շտեմարան։
1959 թվականին կոտրվել է տաճարի տանիքը, նրա պատերը իշխանությունները պատրաստվում էին քանդել՝ աղյուսներն այլ տեղում օգտագործելու նպատակով, սակայն դա տեղի չունեցավ։
Թեև այս պահին տաճարը և գտնվում է կիսավեր վիճակում, բայց այն լքված չէ։ 1990-ական թվականներին տեղի բնակիչները տաճարը վերականգնելու փորձեր ձեռնարկեցին։ Վերականգնման աշխատանքները դանդաղ ընթանում են արդեն ավելի քան մեկ տասնյակ տարի և չեն ավարտվել մինչ օրս։
Ամեն տարի Հովհաննես Աստվածաբանի օրը՝ հոկտեմբերի 9-ին, եկեղեցում անցկացվում է աղոթք, որն այցելում է մոտ 100 մարդ։


== Արտաքին տեսք ==
Տաճարի շենքը խաչաձև է։ Միակ խորանը օրհնվել է ի պատիվ Հովհաննես Աստվածաբանի։ Մուտքի դարպասները պսակված են կիսաշրջանաձև քիվերով, պատուհանները՝ եռանկյունաձև։ Պատուհանները գտնվում են տաճարի չորս կողմերում՝ յուրաքանչյուրում երեքը, նրանց կողքերին աղյուսե կիսասյուներ են։ Զանգակատունը երկհարկանի է, անցյալում, ենթադրաբար, եղել է եռահարկ։ Նրա խաչերն ու գմբեթները չեն պահպանվել։


== Ծանոթագրություններ ==
Օլեգ Կաբանով

Օլեգ Կաբանով (ռուս.՝ Оле́г Ви́кторович Каба́нов, ապրիլի 28, 1954(1954-04-28), Պինսկ, Pinsk Voblast, Բելառուսական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2010 թվականի նոյեմբերի 8):


== Կենսագրություն ==
1980 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։
1980 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ:

1980 թվականից մինչև 1985 թվականը Նեպալում եղել է ԽՍՀՄ դեսպանատան հերթապահ ռեֆերենտ, ռեֆերենտ քարտուղար, թարգմանիչ:
1985-1992 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ, իսկ 1991 թվականից հետո՝ Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության երկրորդ, առաջին քարտուղար, բաժնի վարիչի տեղակալ, բաժնի վարիչ:
1992-ից մինչև 1993 թվականը եղել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության երրորդ եվրոպական վարչության պետ, Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարի խորհրդական:
1993 թվականի մայիսի 25-ից մինչև 1998 թվականի հունվարի 22-ը Շրի Լանկայում և Մալդիվներում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան:
1998 թվականի մարտից մինչև 2001 թվականի նոյեմբերին եղել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության չորրորդ եվրոպական դեպարտամենտի փոխտնօրեն:
2001 թվականի նոյեմբերի 19-ից մինչև 2006 թվականի սեպտեմբերի 25-ը Մյանմայում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան:
2006 թվականից մինչև 2010 թվականը եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարության Ասիայի երրորդ դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ:
2010 թվականի փետրվարի 3-ից մինչև 2014 թվականի հունիսի 27-ը Լաոսում եղել է Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան:


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1993 թվականի փետրվարի 7)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1995 թվականի նոյեմբերի 10)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2010 թվականի նոյեմբերի 8)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը Լաոսում Ռուսաստանի դեսպանատան կայքում
Ալբերտո Վարնկեն

Ալբերտո Վարնկենը (իսպ.՝ Alberto Warnken, փետրվարի 1, 1889(1889-02-01) կամ սեպտեմբերի 2, 1889(1889-09-02), Սանտյագո, Չիլի - սեպտեմբերի 14, 1944(1944-09-14)), չիլիացի ֆուտբոլային մրցավար է։ 
1930 թ. ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության ժամանակ վարել է Ռումինիայի ու Պերուի միջև հանդիպումը։ Հանդիպման ընթացքում դաշտից հեռացնելով պերուացի Պլասիդո Գալինդոյին՝ Վարնկենը դարձել է առաջին մրցավարը, ով ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում դաշտից խաղացող է հեռացրել։ Հարավսլավիայի ու Բոլիվիայի միջև, Ուրուգվայի ու Ռումինիայի միջև, Միացյալ Նահանգների ու Բելգիայի միջև, Արգենտինայի ու Միացյալ Նահանգների միջև (կիսաեզրափակիչ) հանդիպումներում աշխատել է որպես եզրային մրցավար։


== Ծանոթություն ==


== Հղումներ ==
Տեղեքարտ Ալբերտո Վարնկեն worldreferee.com, worldfootball.net, eu-football.info (en), ceroacero.es (es)
Սոցիալական վիճակագրություն

Սոցիալական վիճակագրություն, լայն ըմբռնմամբ՝ սոցիալական գիտություն, քանի որ ուսումնասիրության առարկան հասարակական կյանքի ընթացքն ու երևույթներն են, նեղ ըմբռնմամբ՝ վիճակագրության բաժին, որն ուսումնասիրում է հասարակության զարգացման կոնկրետ պատմական պայմաններում մարդկանց կյանքի սոցիալական կացությունը։ 
Ի տարբերություն տնտեսական վիճակագրության, որն ուսումնասիրում է էկոնոմիկայի բնագավառի պրոցեսներն ու երևույթները, սոցիալական վիճակագրությունը դիտարկում է մարդկանց կյանքի քաղաքական, գաղափարական և իրավական կողմերը, ինչպես նաև բնակչության կենսամակարդակը՝ սոցիալական կտրվածքով ու ըստ բնակչության խմբերի։ Սոցիալական վիճակագրության ցուցանիշների համակարգը համակողմանիորեն բնութագրում է մարդկանց կյանքի սոցիալական պայմանները՝ հասարակության սոցիալական կազմն ու դասակարգային կառուցվածքը, բնակչության թիվն ու կազմը, աշխատանքային ռեսուրսների առկայությունն ու կազմը, կրթության, մշակույթի, առողջապահության մակարդակը, բնակարանային–կոմունալ և կենցաղային պայմանները, բարոյաքաղաքական վիճակը և այլն։
Վերխնեուրալսկի շրջան

Վերխնեուրալսկի շրջան (ռուս.՝ Верхнеуральский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չելյաբինսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վերխնեուրալսկ։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3510 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 42143 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,01 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Էլեկտրական երկարացման լար

Էլեկտրական երկարացման լար, էլեկտրական սարք, որը նախատեսված է էլեկտրական սարքավորումները ստացիոնար վարդակներից հեռացված վայրերում միացնելու համար։ Որպես կանոն, էլեկտրասպառողների միացումը երկարացնող լարի օգնությամբ ժամանակավոր բնույթ է կրում՝ որոշակի աշխատանքների կատարման ժամանակ։ Էլեկտրական երկարացման լարերը հաճախ հագեցած են բազմաչափ վարդակներով՝ միանգամից մի քանի էլեկտրական սարքերի միացման համար։


== Երկարացման լարերի տարատեսակներ ==
Երկարացնող լարերը կարող են ունենալ ինչպես մեկ, այնպես էլ մի քանի վարդակներ։ Կարող են ունենալ անջատիչ, լարման ցուցում, պաշտպանության սարքեր (ապահովիչներ, ավտոմատ անջատիչներ, լարման կրակոցների պաշտպանություն), ինչպես նաև ցանցային ֆիլտրեր։ Այն դեպքում, երբ երկրում գործում են վարդակների մի քանի ստանդարտներ, դրանք կարող են ունենալ ինչպես առանձին վարդակներ յուրաքանչյուր ստանդարտի համար, այնպես էլ ունիվերսալ վարդակներ։


== Պատմություն ==
Մի քանի վարդակներով Էլեկտրական երկարացման լարը (անգլ.՝ power board) ստեղծվել և ներդրվել է արտադրությամ մեջ 1972 թվականին ինժեներ Փիթեր Թալբոթի կողմից, որն այդ ժամանակ աշխատում էր Kambrook ընկերության հիմնադիր Ֆրենկ Բենիգանի վրա։ Գյուտը մեծ ժողովրդականություն է ստացել, սակայն արտոնագրված չի եղել, ուստի ընկերությունը այլ արտադրողներից գումար չի ստացել գյուտի համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երկարացման լար // «Մեծ Սովետական Հանրագիտարան». — В. Տնային տնտեսության կարճ հանրագիտարան.
A solution to the socket shortage? BBC News article
Ալիթան

Ալիթան, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։
19-րդ դարի վերջերին ուներ 10 տուն քուրդ բնակիչ։
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու գյուղատնտեսությունն էր։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Տիերի

Տիերի (ֆր.՝ Thiéry), կոմունա Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ շրջանի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Գրաս շրջանի Վալբոն կանտոնում։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Լե Բար սյուր Լու լուծարված կանտոնի կազմում (Գրաս շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 22.24 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 101 մարդ աճի միտումով, 2012 թվականին՝ 1204մարդ, բնակչության խտությունը՝ 4.7 մարդ/կմ²։


== Բնակչություն ==
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 102 մարդ, 2012 թվականին՝ 104 մարդ.

Բնակչության թվաքանակի դինամիկան։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 56 բնակիչներից 30-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 26-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 53.6 %, 1999 թվականին եղել է 65.0 %: Աշխատունակ տարիքի 30 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 29-ը (16 տղամարդ և 13 կին), 561 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (273 տղամարդ և 288 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 26 ոչ ակտիվ բնակիչներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 4-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Տիերի կոմունայի քաղաքապետարանի պաշտոնական կայք» (ֆրանսերեն)։ Վերցված է 23 августа 2015 года  (ֆր.)
Մեյգս շրջան (Թենեսի)

Մեյգս շրջան (անգլ.՝ Meigs County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 505 կմ² է, բնակչությունը՝ 11.086 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Դեկատուր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։
Կրասնոպոլե (այլ կիրառումներ)

Կրասնոպոլե, կարող է վերաբերել՝

Կրասնոպոլե - գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ալթայսկի շրջանի կազմում։
Կրասնոպոլե - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Կրասնոպոլե - գյուղ Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Նեխաևսկի շրջանի կազմում։
Ղրիմի մանրանկարչական դպրոց

Ղրիմի մանրանկարչական դպրոց, հայկական մանրանկարչության դպրոց Ղրիմում։ Ղրիմի հայկական գաղութը գոյատևել է 13-19-րդ դարերում։ Այստեղ կառուցված եկեղեցիներում և վանքերում գրվել և նկարազարդվել են բազմաթիվ ձեռագրեր (միայն Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահվում են Ղրիմում ընդօրինակված շուրջ 300 հայերեն ձեռագրեր)։


== Ղրիմի մանրանկարչական դպրոց ==
Ղրիմի մանրանկարչական դպրոցը հայ մանրանկարչության կարևոր ճյուղերից է։ Ղրիմի հայ նկարիչների ստեղծագործություններում նկատելի են մայր երկրի արվեստի ավանդներն ու կիլիկյան մանրանկարչության ազդեցությունը (14-րդ դարի վերջին Ղրիմ էին գաղթել նաև Կիլիկիայից)։ Ղրիմի մանրանկարչության վրա որոշակի ազդեցություն է թողել նաև նոր միջավայրը, ուր ապրել և ստեղծագործել են այլ ժողովուրդներ։ Հայ մանրանկարիչները ստեղծել են մի ուրույն արվեստ, որը բնորոշվում է բարձր պրոֆեսիոնալիզմով, գծային ու երփներանգային ձևերի յուրօրինակ զուգորդումով։ Ֆոնի ոսկին հաճախ փոխարինվել է մուգ կապույտ գույնով, որը մանրանկարներին հաղորդել է ընդգծված արտահայտչականություն և խորհրդավորություն։ Գրչության առավել նշանակալից կենտրոններն էին Կաֆան (այժմ՝ Թեոդոսիա) և Մուրխաթը (այժմ՝ Ստարի Կրիմ)։ Այստեղ աշխատել են Գրիգոր Սուքիասանցը, Առաքելը, ողջ Ղրիմում հռչակված Նատերի որդիներ Ավետիսը և Ստեփանոսը, վերջինիս որդի Հովհաննեսը։ Երբ 15-րդ դարի վերջին թաթարները և թուրքերը գրավել են Ղրիմը, հայ գաղութի մշակութային կյանքն անկում է ապրել։


== Գրչատների գործունեություն ==
Գրչատների գործունեությունը կրկին աշխուժացել է 17-րդ դարում։ Նկարիչներից են Նաղաշ էոլպեն, Նիկողայոս Ծաղկարարը, Խասպեկը, որոնք շարունակել են իրենց նախորդների լավագույն ավանդույթները։ Տպագրական տեխնիկայի երևան գալով մանրանկարչական արվեստը իր տեղը զիջել է փորագրությանը, հաստոցային գեղանկարչությանը։ Այս ասպարեզներում ևս Ղրիմի հայերը նշանակալից հաջողություններ են ունեցել, որի ամենավառ արտահայտությունը աշխարհահռչակ ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկու ստեղծագործությունն է։


== Գրականություն ==
Ալպոյաճյան Ա․, Պատմություն հայ գաղթականության, ե․ 2, Կահիրե, 1955։
Միքայելյան Վ․, Ղրիմի հայկական գաղութի պատմություն, Ե․, 1964։ ․
Proverbaro Esperanta

Proverbaro Esperanta, էսպերանտո արհեստական լեզով հրատարակված առածների առաջին ժողովածուն։ Առածները ժողովել է Լյուդվիկ Լազարուս Զամենհոֆը իր հոր՝ Մարկա Զամենհոֆի Frazeologio rusa-pola-franca-germana աշխատության հիման վրա։ Այն պարունակում է 2630 առած։
Առաջին հրատարակությունը լույս է տեսել 1910 թվականին։ Հաջորդները՝ 1925, 1961 (Stafeto), 1974 (Stafeto) և 1990 թթ. (հրատարակվել է Չինաստանում)։


== Արտաքին հղումներ ==
Esperanta proverbaro Л. М. Заменгофа на Ipernity (էսպ.)
http://www.helsinki.fi/~jslindst/proverbaro.html (էսպ.)
Proverbaro Esperanta Archived 2011-12-25 at the Wayback Machine. на Lernu.net (էսպ.)
Proverbaro Esperanta в интернет-магазине UEA (էսպ.)
Proverbaro Esperanta Archived 2015-02-17 at the Wayback Machine. (pdf)
Esperanta proverbaro (էսպ.)
Ժողովածու (2515)

Ժողովածու (2515), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2515 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1323 թվականին Ծործորու վանքում։ Ստացողը եղել է Տիրատուր Բաբունին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16X12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 342 թերթից։ Գրված է միասյուն բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ երկաթագրով, վրացերենով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ զարդահյուս մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ 82ա, 109ա, 121ա, 347բ, ստացողի՝ 81բ, հետագայի՝ 170ա (16-17-րդ դարեր)։


== Բովանդակություն ==
Թովմա Աքուինացյոյ Յաղագս է խորհրդոցն եկեղեցւոյ (թարգմանություն 1321 թվական)։
Գիրք պիտոյից։


== Ծանոթագրություններ ==
Փեթի Լյուպոն

Փեթի Էն Լյուպոն (անգլ.՝ Patti LuPone, ապրիլի 21, 1949(1949-04-21), Northport, Հանթինգտոն, Սաֆոլկ շրջան, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի, որը Բրոդվեյի մյուզիքլներում ունեցած դերերի շնորհիվ հասել է մեծ հաջողությունների։


== Կյանք և կարիերա ==
Փեթի Լյուպոնը ծնվել է Նյուպորտում՝ Նյու Յորքում։ Նա օպերային երգչուհի Ադելինա Պատտիի ծոռնուհին է։ 1968-1972 թվականներին Լյուպոնը կրթություն է ստացել Ջուլիարդի դրամայի դպրոցում, որն ավարտել է գեղարվեստի բակալավրի աստիճանով, իսկ հետո առաջնաելույթ է ունեցել թատրոնի բեմում։
Լյուպոնը հաջողության է հասել «Էվիտա» մյուզիքլում Էվա Պերոն դերի, որը 1979 թվականին նրան բերել է «Թոնի» մրցանակ, ինչպես նաև «Սանսեթ Բուլվար» մյուզիքլում՝ Դեսմոնդի Նորմայի դերի շնորհիվ։ Բացի այդ, նա գլխավոր դերեր է խաղացել «Թշվառները», «Գուրսին» և շատ այլ մյուզիքլներում։ Հեռուստատեսությամբ հայտնի է «Կյանքը շարունակվում է» դրամատիկ սերիալում խաղացած իր դերի շնորհիվ, որտեղ նկարահանվել է 1989-1993 թվականներին։ Մեծ էկրանին հայտնի է «Միսս Դեյզիի վարորդը», «Հազար ինը հարյուր քառասուն մեկ», «Ընտանիքի հույսը» և «Լամարկի վերջին գործը» ֆիլմերում խաղացած դերերի շնորհիվ։
Ընդհանուր առմամբ, Լյուպոնը շահել է երկու «Թոնի», երեք «Դրամա Դեսկ», «Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակ» և «ԱՄՆ‑ի կինոքննադատների ազգային խորհուրդ» մրցանակները, ինչպես նաև երկու անգամ առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի։
2013 թվականին Լյուպոնը հրավիրվել է «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» սերիալի երրորդ եթերաշրջանին։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
Կալմե (գյուղ, Կուուսալու շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿալմեԿալմե (էստ․՝ Kalme), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սև կարապի տեսություն

Սև կարապի տեսություն (անգլ.՝ Black swan theory), փոխաբերություն, որը դիտարկում է դժվար կանխատեսելի և հազվագյուտ իրադարձություններ, որոնք նշանակալի հետևանքներ են ունենում։ Տեսության հեղինակը Նասիմ Նիկոլաս Թալեբն է, որն իր «Սև կարապ։ Անկանխատեսելիության նշանի տակ» (2007) գրքում օգտագործել է «սև կարապի նման իրադարձություններ» (անգլ.՝ TBS, The Black Swan) տերմինը։


== «Սև կարապի» իրադարձության չափանիշներ ==
Ըստ տեսության հեղինակի առաջարկած չափանիշների`

Իրադարձություններն անկանխատեսելի են (փորձագետի համար),
Իրադարձությունները նշանակալի հետևանքներ ունեն,
Իրադարձությունից հետո, հետադարձ հայացքով, ունի ռացիոնալիստական բացատրություն, կարծես այն սպասելի էր։Ըստ հեղինակի` գործնականում բոլոր նշանակալի գիտական հայտնագործությունները, պատմական և քաղաքական իրադարձությունները, արվեստի և մշակույթի նվաճումները սև կարապի նման իրադարձություններ են։ Նման իրադարձությունների օրինակներ են՝ համացանցի զարգացումն ու արմատավորումը, Առաջին համաշխարհային պատերազմը, ԽՍՀՄ-ի փլուզումը, Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունը և Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը։ Թալեբը նաև նշում է, որ մարդկությունն ի վիճակի չէ հաջող կերպով կանխատեսել իր ապագան, իսկ իրենց գիտելիքների նկատմամբ վստահությունը գերազանցում է գիտելիքը և առաջացնում է «գերվստահություն»
։


== Ստուգաբանություն ==
«Սև կարապ» տերմինը հայտնի է որպես լատիներեն արտահայտություն՝ «հազվագյուտ թռչուն երկրի վրա, ինչպես սև կարապը» (լատ.՝ rara avis in terris, nigroque simillima cygn), որը հռոմեացի բանաստեղծ Դեցիմուս Յունիուս Յուվենալիսի հայտնի մեջբերումն է։ Մինչև 1697 թվականը համարվում էր, որ կարապները միայն սպիտակ են լինում, սակայն հոլանդական արշավախումբը, որը գլխավորում էր Վիլեմ դե Վլամինկը, Արևմտյան Ավստրալիայում սև կարապների պոպուլյացիա է հայտնաբերել։
Չնայած այս փոխաբերությունը փիլիսոփայության մեջ բավականին վաղուց է հայտնի, հենց Թալեբն է այն սկսել օգտագործել՝ նշանակալի հետևանքներով հազվագյուտ և անսպասելի իրադարձությունները նկարագրելու համար
։ Բացի այդ` սև կարապը կարող է լինել ոչ միայն նեգատիվ իրադարձությունների, այլ նաև անկանխատեսելի «հաջողության» բացատրություն։
Թալեբը նկարագրում է սխալների մի քանի տեսակներ, որոնք հանգեցնում են ապագան վերլուծելու սեփական ունակության նկատմամբ չափազանց մեծ ինքնավստահության՝

Պատմողական. միտում ունեն ավելի շատ հավատալու միջավայրից և/կամ տեղեկատվական դաշտից ստացած տեղեկատվությանը, քան չոր վիճակագրությանը,
Խաղարկային. խաղի տեսության կիրառումն իրական կյանքում,
Հետադարձ. ապագա իրադարձությունների հաջող կանխատեսման հավատը՝ հիմնված տեղի ունեցածի վերլուծության վրա։


== Տես նաև ==
Թիթեռի էֆեկտ
Deus ex machina
Դոմինոյի սկզբունք
Հերքելիություն
Աշխարհի վերջ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
McGee, Suzanne (5 December 2012), Black Swan Stocks Could Make Your Portfolio a Turkey, Fiscal Times, CNBC, https://www.cnbc.com/id/100280567, վերցված է 20 հունվարի 2016
Գումերովո (գյուղ, Իշիմբայսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԳումերովոԳումերովո (ռուս.՝ Гумерово, բաշկիրերեն՝ Ғүмәр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 401 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ասսո

Ասսո  (իտալերեն՝ Asso), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3176 մարդ, խտությունը՝ 492 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6,46 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22033։ Հեռախոսային կոդ՝ 00031։


== Քույր-քաղաքներ ==
 Ֆրանսիա Սեն Պերե (Ֆրանսիա, 2001)


== Ծանոթագրություններ ==
Սարիլ Երրորդ

Սարիլ Երրորդ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 167 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Սեմֆորիեն դը Մաեն

Սեն Սեմֆորիեն դը Մաեն (ֆր.՝ Saint-Symphorien-de-Mahun), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 126 մարդ, բնակչության խտությունը` 6.52 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19.32 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 450 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 70 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 50 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 85 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 60-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 25։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,6 %։ 60 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 57 անձ (24 տղամարդ և 33 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (3 տղամարդ)։ 25 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Խանզուրիկ Ներքին

Խանզուրիկ Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքի 35 կմ հյուսիս՝ Արածանիի աջ կողմում՝ նրա փոքր վտակներից մեկի ձախ ափին՝ Խանզուրիկ Վերին գյուղից 2-3 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աբրամկովո (գյուղ, Սոլեցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աբրամկովո (այլ կիրառումներ)Աբրամկովո (ռուս.՝ Абрамково), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Սոլեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 37 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վեց կարմիր գնդով սնուկեր

Վեց կարմիր գնդով սնուկեր (անգլ.՝ six-red snooker, երբեմն հանդիպում է six-reds, 6-red, super 6s անուններով), սնուկերի արագացված տարբերակը։ Ստանդարտ սնուկերի համեմատ գլխավոր տարբերությունը — կարմիրների քանակը սեղանում։ Մեկնարկային դիրքում 15-ի փոխարեն դրված է միայն 6-ը։ Խաղի սեղանի չափը նույն «դասական սնուկերինն» է — 3.7х1.8 մ։ Վեց կարմիր գնդով սնուկերի խաղերն արագ են ստացվում գնդակների քիչ քանակի շնորհիվ։ Այս խաղի տարբերակի գլխավոր և միակ մրցաշարը Վեց կարմիր գնդով սնուկերի աշխարհի առաջնությունն է։


== Ծանոթագրություններ ==
Լոուրենս Մոլնար

Լոուրենս Ա. (Լարրի) Մոլնար (1959, Բուֆֆալո, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի աստղագետ։


== Կենսագրություն ==
Լոուրենս Մոլնարն աստղագիտության բակալավրի աստիճան է ստացել Միչիգանի համալսարանում 1980 թվականին, որից հետո ստացել է արվեստի մագիստրոսի կոչում  և գիտությունների թեկնածուի աստիճան Հարվարդի համալսարանում 1981 և 1985 թվականներին համապատասխանաբար։ Հարվարդ-Սմիթսոնյան աստղաֆիզիկայի կենտրոնում աշխատելուց հետո դարձել է Այովայի համալսարանի դոցենտ։ 1998 թվականի դարձել է Calvin College-ի պրոֆեսոր։
Փոքր մոլորակների կենտրոնը նրան է վերագրում քառասունյոթ աստերոիդների հայտնաբերումը, որն արվել է 2004-2010 թվականներին։
Նրա անունով է կոչվել (8245) Մոլնար աստերոիդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
 https://web.archive.org/web/20210420015558/https://calvin.edu/directory/people/larry-molnar։ Արխիվացված է օրիգինալից 2021-04-20-ին
Վեզուվ

Վեզուվ (իտալերեն՝ Vesuvio), գործող հրաբուխ Իտալիայի հարավում, Նեապոլ քաղաքից 15 կմ դեպի արևելք։ Բարձրությունը 1281 մետր է, խառնարանի տրամագիծը 750 մետր է։


== Ժայթքում ==
Կան ենթադրություններ, որ Վեզուվի առաջին ժայթքումը տեղի է ունեցել մ. թ. ա. VIII դ.։ 
Ուժեղ ժայթքումներ են եղել. 

Մ.թ. 79 թվականի օգոստոսի 24ին Վեզուվի ժայթքման արդյունքում ամբողջովին ոչնչացվել են հին հռոմեական Պոմպեյ, Հերկուլանում և Ստաբիա քաղաքները
1631 թվականին
1794 թվականին
1822 թվականին
1872 թվականին
1906 թվականին
1944 թվականին։1944 թվականի ժայթքման ժամանակ լավան ոչնչացրել է Սան Սեբաստիան քաղաքը։ Այդ ժայթքումից հետո Վեզուվը գտնվում է թույլ ֆումարոլ գործունեության մեջ։


== Կոներ ==
Վեզուվն առաջացնում է երեք կոն, որոնք, կարծես, դրված են մեկը մյուսի մեջ։ Արտաքին, ամենահին կոնի ներսում վեր է ցցվում ավելի բարձր և ավելի երիտասարդ հիմնական կոնը՝ բուն Վեզուվը (1277 մ)՝ գագաթի խառնարանով։ Վերջինիս հատակին պարբերաբար երևում է երրորդ՝ ժամանակավոր կոնը, որը ոչնչանում է առավել ուժեղ ժայթքումների ժամանակ (օրինակ, 1906 թվականին)։ Խառնարանում և թարմ լավային հոսքերում տեղ–տեղ դուրս են նետվում մինչև 400 °C ջերմաստիճան ունեցող ջրային գոլորշիներ և գազեր։


== Հետաքրքիր է իմանալ ==
Վեզուվում, մոտ 600 մ բարձրության վրա, կա հրաբխագիտական դիտակայան (1842 թվականից)։
Վեզուվիան, իդոկրազ, միներալ, բարդ բնական սիլիկատն իր անունը ստացել է Վեզուվ հրաբխի անունից։


== Ծանոթագրություններ ==
Զամորիևկա (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)

Զամորիևկա (ուկրաիներեն՝ Заморіївка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1926 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զամորիևկա գյուղում բնակվում էր 59 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,704 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 83,81 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռուսական բանակի արտասահմանյան արշավանքներ (1813-1814)

Ռուսական բանակի արտասահմանային արշավանքներ 1813—1814, ռուս բանակի մարտական գործողությունները Գերմանիայում և Ֆրանսիայում՝ Շվեդիայում, 1813-ի օգոստոսից՝ Ավստրալիայի բանակների հետ համատեղ ընդդեմ նապոլեոնյան զորքերի։ Հայրենական պատերազմում նապոլեոնյան բանակի ջախջախումից հետո ռուս, կառավարությունը որոշեց ռազմական գործողությունները տեղափոխել Արմևմտյան Եվրոպա։ Ռուսական, բանակի ռազմական գործողությունները սկսվեցին 1812-ի դեկտեմբերին, իսկ 1813-ի փետրվարին զորքերը (100 հզ․ մարդ) ֆելդմարշալ Մ․ Կուռուզովի գլխավորությամբ մաքրեցին Լեհաստանի տարածքը (մինչև Վիսլա) ֆրանսիական բանակի մնացորդներից։ Այնուհետև գլխավոր ուժերը շարժվեցին Կալիշ, իսկ Պ․ խ․ Վիտգենշտեյնի և Ֆ․ Վ․ Մակենի կորպուսները՝ Բեռլին։ Փետրվարի 20-ին (մարտի 4-ին) ռուս, զորքերը ազատագրեցին Բեռլինը։ Ապրիլի կեսին Նապոլեոնին հաջողվեց 92 հազարանոց ռուս-պրուս․ միացյալ բանակի դեմ կենտրոնացնել 200 հազար մարդ։ Կուտուզովի մահից հետո ռուս-պրուս զորքերի հրամանատարն էր Վիտգենշտեյնը, իսկ մայիսի 17 (29)-ից՝ գեն․ Մ․ Բ․ Բարկլայ-դը-Տոլին։ Ապրիլի 20 (մայիսի 2)-ին Լյուտցենի և մայիսի 8—9 (20—21)-ին Բաուցենի մոտ Նապոլեոնը պարտության մատնեց դաշնակիցներին։ 1813-ի աշնանն արդեն դաշնակիցների զորքերի թիվը հասավ 492 հազարի, իսկ Նապոլեոնի բանակը՝ 440 հզ-ի։ Հարձակման անցնելով հոկտեմբերի 4—7 (16—19)-ին դաշնակից զորքերը Լայպցիգի (տես Լայպցիգյան ճակաւոամարւո 1813) մոտ ջախջախեցին Նապոլեոնի բանակը։ 1813-ի կամպանիան ավարտվեց ֆրանսիական զորքերի ջախջախումով և Գերմանիայի ազատագրումով։ 1813-ի դեկտեմբեր —1814-ի հունվարին դաշնակիցների բանակները (900 հազար մարդ՝ Նապոլեոնի 300 հազարի դիմաց) անցան Հռենոսը և սկսեցին հարձակումը դեպի Ֆրանսիայի խորքը։ Մարտին նրանք ջախջախեցին նապոլեոնյան բանակը և շարժվեցին Փարիզ, որը համառ պաշտպանությունից հետո մարտի 18 (30)-ին հանձնվեց։ Մարտի 25 (ապրիլի 6)-ին Նապոլեոնը հրաժարվեց գահից և աքսորվեց էլբա կղզին։ 1814-ի մայիսի 18 (30)-ին դաշնակիցների և Ֆրանսիայի միջև ստորագրվեց Փարիզի հաշտությունը։ Նապոլեոնյան լծից Արևմտյան Եվրոպայի ժողովուրդների ազատագրման գործում գլխավոր դերը կատարեց ռուս, բանակը։ Չնայած ազատագրված երկրներում հաստատվեցին հետադիմական վարչակարգեր, այդուհանդերձ Եվրոպայի ազատագրումը նապոլեոնյան Ֆրանսիայի տիրապետությունից՝ առաջադիմական էր։ Կ․ Մարքսի գնահատմամբ՝ բոլոր պատերազմները, որոնք մղվել են Նապոլեոնի դեմ, կրել են երկակի բնույթ՝ ազատագրական և հետադիմական։ Նապոլեոնի դեմ ռուս, բանակի արտասահմանյան արշավանքին մասնակցել են նաև շատ հայ զինվորականներ․ Վ․ Մադաթով, Դ․ Դելյանով, Դմ․ Ախշարումով, Ա․ Լազարև (Լազարյան), Պ․ Մելիքով, Գավիթ, Պյոտր և Ալեքսանդր Աբամելիքները, Գ․ Մելիք-Օսիպով, Բարսեղ և Գավիթ Բեհբութովները և այլք։


== Գրականություն ==
Маркс К* иЭнгельс Փ․, Соч․, 2 изд․, т․ 10; Освободительная война 1813 г․ против наполеоновского господства, М․, 1965;
Нерсисян М․ Г․, Отечественная война 1812 года и народы Кавказа, Е․, 1965․
Աղբյուր (ամսագիր, Թիֆլիս)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղբյուր (այլ կիրառումներ)«Աղբյուր», առաջին մանկական պատկերազարդ ամսագիրը Արևելյան Հայաստանում։ Լույս է տեսել Թիֆլիսում 1883–1918 թվականներին, հրապարակախոս–մանկագիր Տիգրան Նազարյանի խմբագրությամբ։


== Ուղղվածություն ==
Ամսագիրը ձգտել է մանուկների մեջ արթնացնել պատվասիրություն, սեր դեպի մարդը, վսեմն ու ազնիվը։ Տպագրել է գրական–գեղարվեստական, բնագիտական, աշխարհագրական նյութեր, կենսագրական ակնարկներ նշանավոր մարդկանց մասին, նաև թարգմանություններ Անդերսենի, Հոֆմանի, Հյուգոյի, Գյոթեի, Պուշկինի, Տուրգենևի, Նեկրասովի և այլ գրողների մանկական երկերից։
Մեծ տեղ է տվել ժողովրդական բանահյուսությանը։ Ունեցել է ոչ պարբերաբար լույս տեսնող երկրորդ բաժին, որտեղ տպագրվել են մանկավարժական տեսական հոդվածներ, ուսումնասիրություններ, խորհուրդներ ծնողներին և դաստիարակներին։
Իբրև «Աղբյուրի» հավելված հրատարակվել են ժողովածուներ, գրքույկներ, նկարներ, «Մանկական աշխարհ» պարբերաթերթը՝ երեխաների գրվածքներով և թարգմանական նյութերով։
Ամսագրի էջերում հանդես են եկել հայ անվանի գրողներ Րաֆֆին, Պ. Պռոշյանը, Ղ. Աղայանը, Հ. Հովհաննիսյանը, Հ. Թումանյանը, Ա. Ծատուրյանը, Ա. Իսահակյանը, Լեոն և ուրիշները։


== Գրականություն ==
Քսան և հինգ ամյակ «Աղբյուր» մանկական ամսագրի (1883-1908), կազմեց Նար-Դոս, Թ., 1908։
Հակոբյան Մ. Ն., «Աղբյուր» ամսագիրը, «Տեղեկագիր ՀՍՍՀ ԳԱ, հաս. գիտ.», 1959, №2։
Գյուլնազարյան Ի. Ս., Ակնարկներ հայ մանկական գրականության պատմության, Ե., 1961, էջեր 63–73։


== Ծանոթագրություններ ==
Աղվես (Դերջանի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղվես (այլ կիրառումներ)Աղվես, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում։ Գտնվում էր Մամախաթուն քաղաքից 21 կմ հյուսիս, Արևմտյան Եփրատի հովտում` աջ ափին։
Տարածքը լեռնային էր։


== Բնակչություն ==
Բնակիչները թուրքեր և քրդեր էին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Համամիութենական ճարտարապետական գիտական ընկերություն

Համամիութենական ճարտարապետական գիտական ընկերություն (ՎԱՆՕ) ճարտարապետական կազմակերպությունների (ԱՍՆՕՎԱ, ԱՌՈԻ, ՕԱԱ) միավորում Խորհրդային Հայաստանում։ Գործել է 1930—1932 թվականներին, շինարար բանվորների արհմիության կենտրոնական կոմիտեին կից։ Ընկերության կանոնադրությունը և դեկլարացիան կոչ էին անում «մշակել ճարտարապետական պրոլետարական տեսությունը, մասսայականացնել, ճարտարապետական պրակտիկայում ներդնել գիտության և տեխնիկայի նվաճումները»։ 
1932 թվականին ընկերությունն ընդգրկվեց խորհրդային ճարտարապետական միության մեջ։
Անսուր

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Անսուր (այլ կիրառումներ)Անսուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Աղջադաղի գավառակում։ Գտնվում է Եփրատ գետից աջ, բլրապատ սարահարթի վրա։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Բնակավայրն Անսուր է կոչվել նրա համար, որն նրա բնակիչներն իբր ոչ մի օր առանց սրի ու ինքնապաշտպանական պայքարի չեն անցկացրել։


== Աշխարհագրություն ==
Գյուղի միջով հոսում է Անսուր փոքրիկ գետակը։


== Պատմություն ==
Բնակիչների մի մասը զոհվեց Մեծ եղեռնի տարիներին։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 600 հայ բնակիչ։


== Տնտեսություն ==
Բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և այգեգործությամբ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Անսուրն ուներ 2 հին եկեղեցիներ և 1872 թվականին կառուցված նոր եկեղեցի, որը գործում էր մինչև 1915 թվականը։


== Կրթություն ==
Գյուղում՝ եկեղեցուն կից, գործում էր նախակրթական վարժարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գովերլա (գյուղ, Ռախովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գովերլա (այլ կիրառումներ)Գովերլա (ուկրաիներեն՝ Говерла), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ռախովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գովերլա գյուղում բնակվում էր 380 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 480 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կոլիատե

Կոլիատե  (իտալերեն՝ Cogliate), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Մոնցա և Բրիանցա գավառում։
Բնակչությունը 7836 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 1276 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20020։ Հեռախոսային կոդը՝ 02։
Կոլիատեն սահմանակից է Լենտա սուլ Սևեսո, Ռովելլո Պոռո, Միզինտո, Բառլասինա, Սևեսո, Սարոնո, Չեզանո Մադերնո, Սերիանո Լագետտո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Դալմատիոս Պեդոնացին։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 5-ին։


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.comunedicogliate.mi.it/(չաշխատող հղում)
Կոլգա դաստակերտ

Կոլգա դաստակերտ (էստ․՝ Kolga mõis, գերմ.՝ Kolk), ազնվականական նախկին կալվածք Էստոնիայի հյուսիսում՝ Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։


== Պատմություն ==
1230 թվականին դանիայի թագավորը Կոլգայի շրջակա տարածքները տալիս է Գոտլանդ կղզում գտնվող մենաստանին (Sancta Maria de Guvnalia in Roma)։ Հավանաբար դրանից քիչ ժամանակ անց կառուցվել է Կոլգա դաստակերտը՝ որպես կալվածքի կենտրոն։ Կոլգա դաստակերտը հիշատակվում է 1298 թվականին։
Միջնադարում դաստակերտը վերածվում է քարե ամրոցի, որ պաշտպանվում էր աշտարակով։ Լիվոնյան պատերազմի տարիներին ամրոցն ավերվում է և վերջնականապես քանդվում 17-րդ դարում։
1581 թվականին Շվեդիայի արքա Յուհան III-ը Կոլգան ու շրջակա տարածքները նվիրում է շվեդ հայտնի զորավար Պոնտուս Դելագարդիին, ով 1658 թ. դաստակերտը տալիս է իր ազգական Ստենբոկներին, որ ազնվականական հայտնի տոհմից էին։ Դաստակերտը Ստենբոկների ձեռքում մնում է մինչև 1940 թ., երբ այն պետականացվում է։

1642 թվականին կառուցվում է դաստակերտի առաջին քարե շինությունը, որ հավանաբար միհարկանի էր։ 1758-68 թվականներին այն դարձվել է երկհարկ։ 1820-ական թթ. շինությւոնը վերակառուցվել է և ձեռք բերել կլասիցիզմի ոճով կառուցված ապարանքի տեսք։ Այդպիսին էլ այն պահպանվել է մինչև մեր օրերը։
Դաստակերտի գլխավոր մանաշենքին 18-րդ դարում ավելացվել են օժանդակ բազմաթիվ շինություններ, որոնք մասին կազմում են ճարտարապետական գեղեցիկ համալիր։ Գլխավոր մասնաշենքի հետևում էին գտնվում կառավարչի տունը, սպասավորի տունն ու պահեստը, որոնց միջև փոքր բակ էր։ Գլխավոր մասնաշենքի առջև մեծ բակն էր, որի կողքերին էին տեղակայված ձիանոցն ու կառքերի տնակը (վերջինս չի պահպանվել)։
Ներկայումս դաստակերտը վերադարձվել է Ստենբոկների ընտանիքին։ 1980-90-ական թվականներին վերակառուցված ձիանոցում այժմ գործում է հյուրանոց։ Գլխավոր մասնաշենքում այժմ գործում է ռեստորան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.mois.ee/harju/kolga.shtml
The Roop

The Roop, լիտվական փոփ ռոք խումբ Վիլնյուսից։ Խումբը ձևավորվել է 2014 թվականին, և դրա կազմում եղել են Վայդոտաս Վալիուկեվիչիուսը, Ռոբերտաս Բարանաուսկասը և Մանտաս Բանիշաուսկասը։ Խումբն երկու ստուդիական ալբոմ է թողարկել․ «To Whom It May Concern»՝ 2015 թվականին և «Ghosts»՝ 2017 թվականին, և մեկ մինի ալբոմ՝ «Yes, I Do», 2018 թվականին։ Նրանք ներկայացնելու են Լիտվան Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթի ժամանակ իրենց «On Fire» երգով՝ երկրի ազգային ընտրությանը հաղթելուց հետո։


== Եվրատեսիլ երգի մրցույթ ==
The Roop-ը երկու անգամ փորձել է մասնակցել Եվրատեսիլ երգի մրցույթին։ Նրանք մասնակցել են 2018 թվականի Լիտվայի ազգային ընտրությանը՝ «Yes, I Do» երգով։ Եզրափակիչում նրանք քվերկության արդյունքում ստացել են 16,491 ձայն և ընդհանուր հաշվարկում գրավել են երրորդ տեղը։ The Roop-ը վերադարձել է 2020 թվականին և ազգային ընտրության եզրափակիչ փուլում հաղթել է և հանրային (50,139 ձայներով), և ժյուրիների քվեարկության արդյունքում։ Այսպիսով, 2020 թվականին մայիսին The Roop-ը ներկայացնելու է Լիտվան Եվրատեսիլ 2020 երգի մրցույթի ժամանակ։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===


=== Մինի ալբոմներ ===


=== Սինգլներ ===


== Մրցանակներ և պարգևներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
https://www.theroop.com/ The Roop. պաշտոնական կայք
Բուգաևսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բուգաևսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Բուգաևսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Бугаївська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուգաևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1623 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 84.28 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19.26 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
ՎՏՎ (հեռուստաալիք)

ՎՏՎ (բելառուս․՝ ВТВ), Բելառուսական ժամանցային-երաժշտական հեռուստաալիք։ Հիմնվել է 2002 թվականի մարտի 1-ին «Դոբրովիդենիյե» ընկերության կողմից որպես «Առաջին երաժշտական»։ Հետագայում ռեբրենգինգի արդյունքում ստացել է ներկայիս անվանումը։ Հեռուստաալիքը ներկայացնում է հեռուստասերիալներ, սքետչ-շոուներ, կատակերգական և ժամանցային հաղորդումներ, ֆիլմեր և երաժշտական տեսահոլովակներ։ Վերջին ժամանակներում հիմնականում ներկայացնում են ռուսական «ՍՏՍ Մեդիա» մեդիաընկերության կողմից պատրաստած արտադրանքը։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական բլոգը Թվիթթեր ցանցում
Պաշտոնական էջը ՎԿ ցանցում
Տեյա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տեյա (այլ կիրառումներ)Տեյա (իսպ.՝ Teyá, բասկ.՝ Teia, կատ.՝ Teià), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքում՝ Բարսելոնա նահանգի Մարեսմե շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 6081 մարդ (2010 թվական)։ Զբաղեցնում է 6.63 կմ քառ մակերես։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոնստանտին Մկրտչյան

Կոնստանտին Մկրտչյան (մայիսի 29, 1907(1907-05-29), Շուշի, Ելիզավետպոլի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1984, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), աշխարհահռչակ ավիակոնստրուկտոր, ակադեմիկոս Ա. Յակովլևի կոնստրուկտորական բյուրոյում բարձրաթռիչ կործանիչների ստեղծման աշխատանքների ղեկավար։


== Կենսագրություն ==
Կոնստանտին Մկրտչյանը ծնվել է Շուշիում, 1907 թվականին մայիսի 29-ին, Կովկասում հանրահայտ ինժեներ Նիկիտա Մովսեսի Մկրտչյանի ընտանիքում։ Հոր մահից հետո, 1921 թվականին, ընտանիքի ծանր հոգսերը մնացել են ազգությամբ ռուս մոր` բժշկուհի Նադեժդա Գեորգիևնա Գորյուշկինայի վրա։ 
Կոնստանտին Մկրտչյանը 1930 թվականին ավարտել է Բաքվի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ջերմաէներգետիկայի ֆակուլտետը։ Նա որոշ ժամանակ ինժեներ է աշխատել Բաքվում, սակայն նրա հիմնական հետաքրքրությունն ավիացիան էր։ 1936 թվականին նա ընդունվում է Բաքվի օդաչուական դպրոցը, իսկ 1938 թվականին դարձել է Սևաստոպոլի ռազմածովային ավիացիայի կուրսանտ-օդաչու, իսկ 1941 թվականին` ինժեներ։ Որպես փորձարկող-օդաչու աշխատանքի է անցել Լենինգրադում։ 1943 թվականի սկզբին Կ.Մկրտչյանը տեղափոխվում է Մոսկվա` որպես քաղաքացիական ավիացիայի օդաչուահետազոտական ինժեներ-օդաչու և գլխավոր կոնստրուկտոր, որտեղ անմիջապես ակտիվ կերպով ընդգրկվում է խորհրդային ինքնաթիռաշինարարության գործին։


== Ռազմական կարիերա ==
1941-1945 թվականներին Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին տարիներին կարևորագույն դերակատարում է ունեցել խորհրդային հակաօդային պաշտպանության կազմակերպման գործում։
Շուշեցի Կոնստանտին Նիկիտայի Մկրտչյանը կարևոր դերակատարում ունեցավ Ա.Յակովլևի կոնստրուկտորական բյուրոյի կողմից միջին բարձրության Յակ-9 և սիրիական կործանիչների արդիականացման գործում։


== Հայրենական մեծ պատերազմից հետո ==
Հայրենական մեծ պատերազմից հետո, 1946 թվականին Կոնստանտին Մկրտչյանը աշխատանքի է անցել Մոսկվայի էլեկտրամեխանիկայի համամիութենական գիտա-հետախուզական ինստիտուտում, որի այն ժամանակվա տնօրենն էր Արցախի Ծմակահող գյուղացի սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ԽՍՀՄ Լենինյան և պետական մրցանակների դափնեկիր, ակադեմիկոս Անդրանիկ Ղևոնդի Իոսիֆյանը։ Երկար տարիներ Կոնստանտին Մկրտչյանը ղեկավարել է Իստրա քաղաքի այդ գիտահետազոտական ինստիտուտի մասնաճյուղի լաբորատորիան, ապա դարձել այդ մասնաճյուղի տնօրենը։
Կ.Մկրտչյանը 1943 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և ստացել ավագ գիտական աշխատողի գիտական կոչում։ Նա ուներ 10 գիտական աշխատություն և ստացել էր 18 գյուտի հեղինակային վկայագիր։
Ականավոր արցախցի Կոնստանտին Նիկիտայի Մկրտչյանը վախճանվել է 1984 թվականին 77 տարեկան հասակում։ Թաղված է  Մոսկվայում։


== Ծանոթագրություններ ==
Չետոնա

Չետոնա (իտալերեն՝ Cetona), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Տոսկանա մարզում՝ Սիենա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2855 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 54 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 53 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 53040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0578։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Ստեփանոս Առաջին նահատակը։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 26-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոս․ 0578 237611
Պաշտոնական կայք․ http://www.comune.cetona.siena.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Հմայակ Դիմաքսյան

Հմայակ Դիմաքսյան (1829, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - անհայտ), հայ խմբագիր։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Սովորել է Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարանում։ 1894 թ.-ին ընտրվել է Կ. Պոլսի պատրիարքական տեղապահ։ Եղել է Երզնկայի, Ռոդոստոյի առաջնորդ։ Հրատարակել է հետևյալ աշխատությունները. «Նոր տարի և մտավորական սնունդ տղայոց համար» (Պոլիս, 1867), «Աստղիկ հայրենյաց կամ ախպերակունք հառաջադիմության» (Պոլիս, 1869), «Շիթք մանունք ի Միջերկրականէ» (1878), 1874 թ.-ից հրատարակել է «Լույս» հանդեսը, որը շարունակվել է մի քանի տարի։


== Աղբյուրներ ==