Ենովքյան լեզու

Ենովքյան լեզու, արհեստական լեզու, որը ստեղծվել է Ջոն Դիի կողմից։ Լեզուն օգտագործվել է ոգեկոչության սեանսների ժամանակ՝ կախարդական գործողությունների նպատակով։ Լեզուն ստեղծվել է 16-րդ դարի վերջում Անգլիայում։ Որոշ հետազոտողներ գտնում են, որ ենովքյան լեզուն նմանություններ ունի արաբերենի, լատիներենի և հին եբրայերենի հետ։ Ենովքյան լեզվի հնչյունաբանությունը փաստացիորեն ամբողջությամբ համընկնում է անգլերենի հնչյունաբանության հետ։ Ամբողջությամբ համընկնում են նաև ենովքյան լեզվի և անգլերենի քերականությունները։ Ենովքյան լեզու չի համարվում խոսակցական լեզու, սակայն ունի շարահյուսական, քերականական և ուղղագրական հիմք։ Այս լեզվով են գրված ենովքյան բանալիների տեքստերը (19 բանալիներ)։ Լեզուն առաջին անգամ նկարագրվել է Ջոն Դիի կողմից։
Ջոն Դին և Էդվարդ Քելլին երբեք հղում չեն արել այս լեզվին՝ օգտագործելով «ենովքյան» տերմինը։ Նրանք լեզուն անվանել են «հրեշտակային» (անգլ.՝ angelical language)։


== Պատմություն ==
Լեզվի քերականական կառուցվածքը և բառարանը ստացել են Ջոն Դին (բժիշկ Դի) և Էդվարդ Քելլին՝ 1583-1584 թվականներին տեղի ունեցած ոգեկոչման արարողությունների ժամանակ։ Ենովքյան լեզուն իր անվանումը ստացել է ի պատիվ բիբլիական պատրիարք Ենովքի։
Դին և Քելլին հայտարարել են, որ լեզուն իրենց սովորեցրել են հրեշտակները։ Ըստ նրանց, այս լեզուն ավելի հին է, քան սանսկրիտը և ունի կախարդական հզոր ներուժ, որը կարող է տատանվել ժամանակի և տարածության միջակայքով։ Հենց այդ նպատակով էլ Դին և Քելին իրենց գրառումները կատարել են կոդավորված տեսքով։
Լեզվի ձևավորման հետ զուգընթաց ի հայտ են եկել նաև, այսպես կոչված, ենովքյան բանալիները։ Համարվում է, որ ենովքյան լեզվի ձայների ներդաշնակ համադրությունը արտահայտում է ավելի ուժեղ էֆֆեկտ։ Բանալիների ընդհանուր թիվը 19 է։
Ենովքյան լեզվի զարգացման ժամանակաշրջանը համարվում է 19-րդ դարը, երբ «Ոսկե վաղորդայնի միաբանությունը» սկսեց օգտագործել իր ծեսերում։


== Այբուբեն ==
Ենովքյան լեզուն գրվում է աջից ձախ։ Ենովքյան այբուբենում տառերի թիվը 22 է։

CH համադրությունը կարդացվում է որպես /k/, SH-ը՝ /ʃ/, TH-ը որպես /θ/։


== Բառապաշար ==
Ամենայն հավանականությամբ բառապաշարը անկախ է։ Այսինքն, բառապաշարը անընդհատ ավելանում է։ Անգլերեն, եբրայերեն, հունարեն և լատիներեն բառերին մոտ բառեր չեն հայտնաբերվել։ Այդուհանդերձ, հանդիպում են բառեր, որոնք կարելի է մասամբ ընկալել, սակայն ոչ հայտնի նշանակություններով, որոնք հիմնականում կապված են Աստվածաշնչի հետ․ paradiz («կուսություն», անգլ.՝ Paradise՝ դրախտ բառից), angelard («իմաստ», անգլ.՝ angel հրեշտակ բառից), luciftias («լուսավորություն», անգլ.՝ Lucifer — «Լյուցիֆեր»? բառից), salman («տուն», от անգլ.՝ Solomon՝ Սողոմոն? բառից), babalond («անպատվելիներ», «անփառունակ», «մեղսավոր», անգլ.՝ Babylon՝ Բաբելոն? բառից)։


== Քերականություն ==
Ենովքյան լեզվի բայերն ունեն եզակի և հոգնակի ձևեր, ինչպես նաև ներկա, ապառնի և անցյալ ժամանակաձևերը, ինչպես նաև ստորադասական եղանակ և դերբայ։ Այդուհանդերձ, որևէ բայի խոնարհումը ամբողջությամբ նկարագրված չէ Ջոն Դիի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Donald C. Laycock, Edward Kelly, Dr. John Dee The Complete Enochian Dictionary: A Dictionary of the Angelic Language As Revealed to Dr. John Dee and Edward Kelley. — Boston, MA / York Beach, ME: Weiser Books, 2001. — 288 p. — ISBN 1-57863-254-4(անգլ.)


== Արտաքին հղումներ ==
Енохианский TrueType-шрифт(անգլ.)
Omniglot — Enochian(անգլ.)
A Pronunciation Guide to the Angelical Language of Dr. John Dee(անգլ.)
Enochian Language and Alphabet(անգլ.)
The Whole Enochian Dictionary Archived 2018-03-28 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Liber אנוך (Chanokh) sub figura LXXXIV(անգլ.)