Ուկրաինայի անդամակցությունը Եվրամիությանը

2022 թվականի փետրվարի 28- ին, Ռուսաստանի կողմից ներխուժումից անմիջապես հետո, Ուկրաինան հայտ է ներկայացրել Եվրամիությանն անդամակցելու համար։ Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին խնդրել է անհապաղ ընդունել «նոր հատուկ ընթացակարգով», իսկ ԵՄ ութ երկրների նախագահները կոչ են արել արագացնել անդամակցության գործընթացը։ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենը հայտարարել է, որ աջակցում է Ուկրաինայի անդամակցությանը, սակայն այդ գործընթացը ժամանակ է պահանջում։ 2022 թվականի մարտի 1-ին Եվրախորհրդարանը առաջարկեց Ուկրաինային դարձնել անդամակցության պաշտոնական թեկնածու , իսկ 2022 թվականի մարտի 10- ին Եվրամիության խորհուրդը Հանձնաժողովից կարծիք խնդրեց դիմումի վերաբերյալ։ 2022 թվականի ապրիլի 8-ին ֆոն դեր Լեյենը Զելենսկին է ներկայացրել օրենսդրական հարցաթերթ, որին Ուկրաինան պատասխանել է մայիսի 9-ին։
2022 թվականի հունիսի 17-ին Եվրահանձնաժողովը Եվրախորհրդին առաջարկեց Ուկրաինային ԵՄ անդամակցության թեկնածուի կարգավիճակ շնորհել։
2022 թվականի հունիսի 23-ին Եվրախորհրդարանը բանաձեւ է ընդունել, որը կոչ է անում անհապաղ Ուկրաինային տրամադրել Եվրամիության անդամության թեկնածուի կարգավիճակ։. 2022 թվականի հունիսի 23-ին Եվրոպական խորհուրդը Ուկրաինային շնորհեց Եվրամիությանն անդամակցելու թեկնածուի կարգավիճակ։


== Եվրամիության հետ հարաբերությունների ժամանակագրություն ==

Եվրամիություն-Ուկրաինա Ասոցացման համաձայնագիրը ստորագրվել է 2014 թվականին այն բանից հետո, երբ մի շարք իրադարձություններ, որոնք կանգնեցրին դրա վավերացումը, ավարտվեցին Ուկրաինայում հեղափոխությամբ և Ուկրաինայի այն ժամանակվա գործող նախագահ Վիկտոր Յանուկովիչի տապալմամբ։ Ուկրաինայի հետ Խորը և համապարփակ ազատ առևտրի գոտին ուժի մեջ է մտել 2017 թվականի սեպտեմբերի 1-ին՝ 2016 թվականի հունվարի 1-ից ժամանակավորապես կիրառվելուց հետո, իսկ Ասոցացման համաձայնագիրն ամբողջությամբ ուժի մեջ է մտել 2017 թվականի սեպտեմբերի 1-ից։ 2022 թվականի փետրվարի 24-ին Ռուսաստանը ներխուժեց Ուկրաինա՝ հանգեցնելով անդամակցության դիմում։


== Դիմում ==

2022 թվականին Ուկրաինա Ռուսաստանի ներխուժումից հետո լրացուցիչ կոչեր հնչեցին՝ սկսելու պաշտոնական անդամակցության գործընթաց. Ուկրաինան կրկնեց միության անդամ դառնալու իր ցանկությունը, իսկ Եվրահանձնաժողովի նախագահ ֆոն դեր Լեյենը հայտարարեց, որ Ուկրաինան պատկանում է Եվրամիությանը։
2022 թվականի փետրվարի 26-ին Լեհաստանի նախագահ Անջեյ Դուդան կոչ արեց արագացնել Ուկրաինայի անդամակցությունը ԵՄ-ին։ Փետրվարի 27-ին Սլովենիայի վարչապետ Յանեշ Յանշան Լեհաստանի վարչապետ Մատեուշ Մորավիեցկիի հետ միասին Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելին ուղղված նամակում առաջարկել է մինչև 2030 թվականը ԵՄ-ին Ուկրաինայի արագ ինտեգրման ծրագիր։ Սլովակիայի վարչապետ Էդուարդ Հեգերը նաև առաջարկել է ԵՄ-ին ստեղծել նոր հատուկ ընթացակարգ Ուկրաինայի անդամակցության համար, որպեսզի օգնի Ուկրաինային ոտքի կանգնել և ապագայում վերականգնվել պատերազմից հետո։
Փետրվարի 28-ին Ուկրաինան պաշտոնապես ներկայացրեց անդամակցության դիմում-նամակ։ Շարունակվող ճգնաժամի պատճառով նախագահ Զելենսկին խնդրել է անհապաղ մուտք գործել Եվրամիություն՝ հատուկ ընթացակարգով։ Նույն օրը ԵՄ ութ երկրներ ստորագրեցին նամակ՝ աջակցելով Ուկրաինային միանալու արագացված գործընթացին, իսկ մարտի 1-ին Հունգարիայի արտաքին գործերի նախարար Պետեր Սիյարտոն հայտարարեց, որ իր երկիրը նույնպես կաջակցի արագացված գործընթացին։  Մարտի 1-ին Եվրախորհրդարանը, բանավեճից հետո, որի ընթացքում ելույթ ունեցավ Ուկրաինայի նախագահը և արժանացավ ծափահարությունների, առաջարկեց Ուկրաինային ԵՄ անդամակցության պաշտոնական թեկնածու դարձնել։ Եվրախորհրդարանը 637 կողմ, 13 դեմ և 26 ձեռնպահ ձայների հարաբերակցությամբ քվեարկեց Ուկրաինայի անդամակցության օգտին։
Մարտի 7-ին ԵՄ-ն ասաց, որ պաշտոնապես կգնահատի Ուկրաինայի դիմումը, իսկ 2022 թվականի մարտի 10- ին Եվրամիության խորհուրդը Հանձնաժողովից կարծիք խնդրեց դիմումի վերաբերյալ։

2022 թվականի ապրիլի 8-ին հանձնաժողովի նախագահ ֆոն դեր Լեյենը կոտորածից հետո Բուչա այցելելուց հետո այցելեց Կիև և հանդիպեց նախագահ Զելենսկու հետ։ Ֆոն դեր Լեյենը Զելենսկին է ներկայացրել օրենսդրական հարցաթերթիկ՝ Ուկրաինայի դիմումը սկսելու համար և առաջարկել է արագ հետևել գործընթացին։ Բորելը հայտարարել է, որ Ուկրաինայում ԵՄ պատվիրակությունը՝ Մատի Մաասիկասի գլխավորությամբ, կվերադառնա Կիև այն բանից հետո, երբ այն տարհանվեց պատերազմի բռնկման պատճառով։ 2022 թվականի ապրիլի 17-ին Ուկրաինան պատասխանեց օրենսդրական հարցաշարի առաջին մասին, մինչդեռ երկրորդ և վերջին մասին պատասխանեց 2022 թվականի մայիսի 9-ին։
2022 թվականի հունիսի 16-ին Կիևում Վլադիմիր Զելենսկու հետ հանդիպումից հետո Գերմանիայի, Իտալիայի, Ռումինիայի և Ֆրանսիայի առաջնորդները կոչ են արել անհապաղ Ուկրաինային ԵՄ-ին անդամակցելու թեկնածուի կարգավիճակ տրամադրել։ Գերմանիայի դաշնային կանցլեր Օլաֆ Շոլցը նշել է, որ Ուկրաինայի հետագա տեղաշարժը դեպի ԵՄ, եթե բոլոր երկրները համաձայնեն նրան թեկնածուի կարգավիճակ տրամադրել, կախված է նրա սեփական ջանքերից։ Առանձին-առանձին, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնը բացատրել է, որ ԵՄ երեք խոշորագույն տնտեսությունների՝ Գերմանիայի, Իտալիայի և Ֆրանսիայի ղեկավարների, ինչպես նաև Ռումինիայի նախագահի այցը Ուկրաինա նպատակ ուներ ԵՄ-ում միաձայնություն ստեղծել Ուկրաինայի՝ անդամակցությանն ուղղված առաջին քայլի վերաբերյալ։, որը թեկնածուի կարգավիճակի տրամադրումն է. ընդունվել է որոշում Ուկրաինային թեկնածուի կարգավիճակ տրամադրել առանց լրացուցիչ պայմանների, բայց հետո պայմաններ դնել բարեփոխումների համար հետագա բոլոր փուլերում։
2022 թվականի հունիսի 17-ին Եվրահանձնաժողովը Եվրախորհրդին առաջարկեց Ուկրաինային տրամադրել Եվրամիության անդամ դառնալու հեռանկար և անդամակցության թեկնածուի կարգավիճակ։ Թեկնածուի կարգավիճակը հաստատելու հանձնարարականի հետ միաժամանակ Բրյուսելը Կիևում բարեփոխումներ պահանջեց՝ տրամադրելով յոթ կետերից բաղկացած ցուցակ։

Սահմանադրական դատարանի բարեփոխում;
դատաիրավական բարեփոխումների շարունակականություն;
հակակոռուպցիոն, ներառյալ SAPO- ի ղեկավարի նշանակումը.
փողերի լվացման դեմ;
հակաօլիգարխիկ օրենքի իրականացում;
տեսալսողական օրենսդրության ներդաշնակեցում եվրոպականի հետ;
ազգային փոքրամասնությունների մասին օրենսդրության փոփոխություն.Այս պահանջները պետք է կատարվեն, որպեսզի Ուկրաինան պահպանի իր թեկնածուի կարգավիճակը, քանի որ 2022 թվականի հունիսին թեկնածուի կարգավիճակ տալը վերջնական չէ, և ԵՄ-ն կարող է վերացնել այն, եթե պաշտոնական Կիևը անտեսի բարեփոխումների օրակարգը։

2022 թվականի հունիսի 23-ին Եվրախորհրդարանը բանաձեւ է ընդունել, որը կոչ է անում անհապաղ Ուկրաինային տրամադրել Եվրամիության անդամության թեկնածուի կարգավիճակ։. 2022 թվականի հունիսի 23-ին Եվրոպական խորհուրդը Ուկրաինային շնորհեց Եվրամիությանն անդամակցելու թեկնածուի կարգավիճակ։


== Հանրային կարծիք ==


=== Ուկրաինայում ===

Ուկրաինացիների 91%-ը կողմ է Եվրամիությանն անդամակցելուն 2022 թվականին Ռուսաստանի կողմից Ուկրաինա ներխուժելու ժամանակ, ըստ Rating Sociological Group- ի կողմից 2022 թվականի մարտի 30-31-ին անցկացված հարցման, փետրվարի 66,4%-ի փոխարեն 2015։


=== ԵՄ-ում ===
ԵՄ-ի բոլոր երկրներում ապրիլին անցկացված Flash Eurobarometer-ի հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ ԵՄ-ին Ուկրաինայի անդամակցությանն ամենամեծ աջակցությունը ցուցաբերել է Պորտուգալիայում, որտեղ դրան աջակցել է հարցվածների 87%-ը։ Դրան հաջորդում են Էստոնիան (83%), Լիտվան (82%), Լեհաստանը (81%) և Իռլանդիան (79%)։ Հունգարացիներն ամենասկեպտիկն են Ուկրաինայի անդամակցության հարցում, հարցվածների միայն 48%-ն է կողմ այդ գաղափարին (37%-ը դեմ)։ Միևնույն ժամանակ, Հունգարիան ունի այս հարցում չկողմնորոշված բնակչության ամենաբարձր մասնաբաժինը` 16% (նույնը Ֆրանսիայում և Բելգիայում)։
«Նոր Եվրոպայի կենտրոնի» կողմից կազմակերպված հարցման համաձայն, որն ունի «Եվրոպական պրավդա» ՝ իրենց դիրքորոշումը որոշողների թվում գերմանացիների 68%-ը, ֆրանսիացիների 65%-ը և հոլանդացիների 65%-ը կողմ են արտահայտվել Ուկրաինայի թեկնածությունը տալուն։ Ընդ որում, նման որаոշմանը դեմ են գերմանացիների 32%-ը, ֆրանսիացիների ու հոլանդացիների 35%-ը։ Ընդհանուր առմամբ, գերմանացիների 46%-ը կողմ է Ուկրաինային ԵՄ անդամակցության թեկնածուի կարգավիճակ շնորհելուն, 22%-ը դեմ է դրան, ևս 25%-ը դժվարացել է պատասխանել, իսկ 7%-ը դժվարացել է պատասխանել հարցին։ Ֆրանսիայի բնակիչների շրջանում Ուկրաինային թեկնածուի կարգավիճակ շնորհելուն կողմ է 42%-ը, չի աջակցում 24%-ը, 26%-ը հստակ դիրքորոշում չունի, ևս 9%-ը դժվարացել է պատասխանել։ Նիդեռլանդներում հարցվածների 45%-ը պաշտպանում է Ուկրաինայի թեկնածությունը, 24%-ը դեմ է, 21%-ը դժվարացել է պատասխան ընտրել, իսկ 10%-ը չգիտի։


== Տես նաև ==
Թուրքիայի ԵՄ անդամակցության հարց


== Արտաքին հղումներ ==
Հանձնաժողովի կարծիքը Ուկրաինայի՝ Եվրամիությանն անդամակցելու դիմումի վերաբերյալ


== Ծանոթագրություններ ==