armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Արիստիդ Մայոլ

Արիստիդ Ժոզեֆ Բոնավենտյուր Մայոլ (ֆր.՝ Aristide Joseph Bonaventure Maillol, դեկտեմբերի 8, 1861(1861-12-08)[…], Բանիյուլ Սյուր Մեր - սեպտեմբերի 27, 1944(1944-09-27)[…], Բանիյուլ Սյուր Մեր), ֆրանսիացի քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
1882-1986 թվականներին սովորել է Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների դպրոցում։ Ազդվել է Պ. Գոգենից, հարել «նաբի» խմբակցությանը, կատարել գոբելենների էսքիզներ։ 1890-ական թվականների 2-րդ կեսից ստեղծել է «մոդեռն» ոճի հաստոցային ոչ մեծ քանդակներ։ Ստեղծագործական հասուն շրջանում (1900-ական թվականներին) ձգտել է զանգվածների ծավալապլաստիկական կառուցիկության և ընդհանրականության, ուրվագծի սահունության («Գիշեր», 1902-1909, բրոնզ, մասնավոր հավաքածու, Փարիզ, «Մանյակով Վեներան», 1930։ Հիմնականում պատկերելով կանանց մարմիններ (մարմարից, քարից, բրոնզից), դրանցում մարմնավորելով գեղեցիկ մարդու իր իդեալը, միաժամանակ հաղորդել է կամ հայեցողական հանգստի զգացողություն («Միջերկրածով», 1902-1905 թթ., բրոնզ, մասնավոր հավաքածու, ԱՄՆ), կամ դինամիզմ («Իլդե-Ֆրանս», բրոնզ, 1920-1925 թթ., Պտի-Պալե թանգարան, Փարիզ)։ Մայոլը կերպարների խորհրդանշական բովանդակությունը համադրել է արդիականության, իսկ գեղարվեստական լուծումը՝ միջավայրի հետ (առաջին համաշխարհային պատերազմում ընկածների հիշատակին կանգնեցված հուշարձաններ, 19-րդ դարի վերջի նշանավոր մարդկանց մոնումենտներ)։ «Կաշկանդված գործողություն» քանդակի (բրոնզ, 1906, ժամանակակից արվեստի ազգային թանգարան, Փարիզ) կնոջ հզոր մարմինը բացահայտում է Լ. Օ. Բլանկիի կյանքի պաթոսը, ներդաշնակության գաղափարը մարմնավորող նիմֆան՝ Պ. Սեզանի ստեղծագործական որոնումների նպատակը (հուշարձան՝ Պ. Սեզանին, քար, 1912-1925 թթ., Թուիլրի պարտեզ)։ Դեկորատիվ բնույթի աշխատանքներում («Պոմոնա», բրոնզ, 1910 թ., Պուշկինի անվան Կերպարվեստի թանգարան (Մոսկվա)) կարևորված են զգայականությունը, մարդու և բնության միասնության բացահայտումը։ Մայոլը հայտնի է նաև մանրաքանդակներով, գծանկարներով, փորագրություններով և վիմագրություններով։ Խորը ռեալիզմով նրա մարդասիրական արվեստը մեծ ազդեցություն է ունեցել 20-րդ դարի նշանավոր քանդակագործների վրա։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Զինովեյ

Զինովեյ (ռուս.՝ Зиновей), գյուղ Ռուսաստանի, Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
1¹¹=1 (Power of Destiny)

1¹¹=1 (Power of Destiny), հարավկորեական բոյ բենդ Wanna One-ի առաջին և միակ ստուդիական ալբոմը։  Ալբոմը թողարկվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 19-ին` Swing Entertainment և Stone Music Entertainment ընկերությունների կողմից։


== Թրեք լիստ ==


== Չարթեր ==


=== Ամենշաբաթյա չարթեր ===


=== Տարեկան չարթեր ===
^ CD only


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդրա Ադորնետո

Ալեքսանդրա Ադորնետո (անգլ.՝ Alexandra Adornetto, իրական անունը` Ալեքսանդրա Գրեյս (անգլ.՝ Alexandra Adornetto), ապրիլի 18, 1992(1992-04-18)[…], Մելբուռն, Ավստրալիա), ավստրալիացի գրող, մանկապատանեկան ստեղծագործությունների հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Ալեքսանդրա Էմիլի Գրեյսը ծնվել և մեծացել է Մելբուռնում (Վիկտորիա նահանգ), մանկավարժների ընտանիքում։
Նրա դեբյուտային` «Ստվերների գողը» վերնագրով վեպն ավելի ուշ դարձել է «Տարօրինակ արկածներ» եռագրության մասը։ Գլխավոր հերոսների նախատիպերը եղել են հենց ինքը` Ալեքսանդրան և նրա զարմիկը։ 2010 թվականին Անդորնետոն գրել «Լուսապսակ» վեպը, որն առաջին ստեղծագործությունն էր գրողի կարիերայում, որ հրատարակվել է Ավստալիայի սահմաններից դուրս։ «Լուսապսակը», որը դարձել է նույնանուն եռագրության մեկնարկը, պատմում է հրեշտակների մասին, որոնք իջել էին երկնքից և պաշտպանում մարդկանց դժոխքի մութ ուժերի հարձակումից։
Այժմ ապրում է երկու երկրներում` ԱՄՆ-ում և Ավստարլիայում, շարունակելով ուսումը Միսսիսիպիի համալսարանում և իր գրական գործունեությունը։


== Անձնական կյանք ==
Հետաքրքրված է աստվածաբանությամբ, քանթրի երաժշտությամբ, դերասանական վարպետությամբ և երգեցողությամբ։


== Մատենագրություն ==


=== Տարօրինակ արկածներ ===
2007`  Ստվերների գողը / The Shadow Thief
2008` Լամպո կրկեսը / The Lampo Circus
2009`  Վան Գոբստոփերի կամարաշարքը / Von Gobstopper's Arcade


=== Լուսապսակ ===
2010`  Լուսապսակը / Halo
2011`  Հադես / Hades
2012`  Դրախտ/ Heaven


=== Ուրվականներով տունը ===
2014`  Ուրվականներով տունը / Ghost House
2016` Հառաչանքներ / Lament
2017`  Հետապնդվողը / Haunted


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Alexandra Adornetto Internet Speculative Fiction Database-ում
Alexandra Adornetto at Goodreads
Alexandra Adornetto, author of the Halo trilogy, answers Ten Terrifying Questions by John Purcell, Booktopia, September 20, 2011
Review of Halo – Angels, Demons and Blockbusters by Ned Vizzini, New York Times, November 5, 2010
We're young, we vote and we don't like being ignored by Alexandra Adornetto, The Sydney Morning Herald, August 15, 2010
Միքայել Պողոսյան (ավիակոնստրուկտոր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Միքայել Պողոսյան (այլ կիրառումներ)Միքայել (Միխայիլ) Ասլանի Պողոսյան (Михаил Асланович Погосян, ապրիլի 18, 1956(1956-04-18), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), հայազգի ավիակոնստրուկտոր, Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտի ռեկտոր (2016) տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (2002), պրոֆեսոր, ՌԳԱ ակադեմիկոս, ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ (28.12.2011)։


== Կենսագրություն ==
1979 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտի ինքնաթիռաշինության ֆակուլտետը։ Ինստիտուտից հետո աշխատանքի է նշանակվել Մոսկվայի Սուխոյի անվան ավիաշինական գործարանում որպես ինժեներ-կոնստրուկտոր, 1994 թվականից՝ գլխավոր կոնստրուկտորի տեղակալ, 1997 թվականից՝ «Սուխոյ» ավիացիոն ռազմաարդյունաբերական համալիրի, 1999 թվականից, միաժամանակ՝ Սուխոյի ՀԿԲ ձեռնարկության գլխավոր տնօրեն։


=== Անդամակցություն ===
ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր, 2002
Հայկական տեխնոլոգիական համալսարանի անդամ, 2001


== Գործունեություն ==
Պողոսյանի ղեկավարման տարիները նշանակալի են ռուսական իրականության համար բացառիկ մի քանի նախագծերի սկզբնավորմամբ։ 2002 թվականին «Սուխոյ» կոնցեռնը հաղթեց նոր 5-րդ սերնդի կործանիչի ստեղծման մրցույթում, ինչն ամենամեծ ձեռքբերումն էր կոնցեռնի պատմության մեջ։ Բացի դրանից Պողոսյանը նախաձեռնեց նաև ընկերության համար բոլորովին նոր մարդատար ինքնաթիռի ստեղծման գործընթաց։ 2010 թվականին կոնցեռնի ֆինանսական շրջանառությունը կազմել է մոտավորապես 40 միլիարդ ռուբլի։ Պողոսյանի ղեկավարությամբ մինչև 2010 թվականը «Սուխոյ» կոնցեռնը բացառիկ վերելք է ապրել։ 2007 թվականին Պողոսյանն ընտրվել է ռուսական «Ավիաշինական միավորված ընկերության» ղեկավարի առաջին տեղակալ, 2008 թվականից համատեղության կարգով նշանակվել է «Սուխոյի» հիմնական մրցակից «ՄիԳ» կոնցեռնի գերագույն տնօրեն։
Պողոսյանը ղեկավարել է Սու-21 «բիզնես-դասի» գերձայնային ուղևորատար ինքնաթիռի և Սու-47 թևի հակադարձ սլաքաձևությամբ ռմբակոծիչի նախագծման աշխատանքները։


== Գիտական գործունեություն ==
Զբաղվում է ռազմական և քաղաքացիական նշանակման նոր թռչող ապարատների ստեղծման հարցերով։ Հեղինակ է 14 գիտական աշխատանքների, ունի 11 հայտնագործություն։


== Պարգևներ ==
ՌԴ պետական մրցանակ, 1997
ՌԴ կառավարության մրցանակ, 1998
«Պատվո նշան» շքանշան, 2001


== Ընտանիք ==
Ունի երկու զավակ։ Դուստրը սովորել է Տնտեսագիտության բարձրագույն դպրոցում, որդին՝ Արտուշը, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կուրատա

Կուրատա (ռուս.՝ Курата), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուռսուլ գետի ձախ ափով՝ 45 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 55 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010100312115100006312
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 115100631
Ավազանի կոդը - 13.01.02.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կատերինովկա (գյուղ, Վելիկոբուրլուկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿատերինովկաԿատերինովկա (ուկրաիներեն՝ Катеринівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1918 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կատերինովկա գյուղում բնակվում էր 866 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,08 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 416,35 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Անաստասևկա (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)

Անաստասևկա (ուկրաիներեն՝ Анастасівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անաստասևկա գյուղում բնակվել է 818 մարդ։
Անաստասևսկի գյուղական խորհրդի վարչական կենտրոնն է, որը, բացի այդ, ներառում է Զակուբանկա, Նովոպետրովկա, Պոպովշչինա, Սախանսկոյե, Սվետովշչինա և Ակիմովիչ գյուղերը։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Անաստասևկա գյուղը գտնվում է Արտոպոլոտ գետի ակունքներից մեկի վրա։ 1 կմ հեռավորության վրա գտնվում է Նովոպետրովկա գյուղը։


== Անվան ծագում ==
Որոշ փաստաթղթերում գյուղը կոչվում է Անաստասովկա։ Ուկրաինայի տարածքում կան Անաստասիևկա անունով 4 բնակավայր։


== Պատմություն ==
Անաստասիևկա գյուղը հայտնի է 17-րդ դարի վերջից։


== Տնտեսություն ==
Խոզաբուծական ֆերմա,
Նավթի հանքերի պահպանության թիվ 29-Ա հրշեջ կայան։


== Սոցիալական ոլորտի օբյեկտներ ==
Միջնակարգ դպրոց,
Մշակույթի տուն,
Մանկապարտեզ։


== Տեսարժան վայրեր ==
Գյուղում տեղադրվել է Եկատերինա Զելենկոյի կիսանդրին, ով 1941 թվականին առաջին կինն է, ով խոցել է նացիստական ինքնաթիռը և զոհվել գյուղի մոտ օդային մարտում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
491

491 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 491 թվականն է, 
V դարի 91-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կութի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Կութ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 10 հուշարձան (4 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Բալտասի

Բալտասի (ռուս.՝ Балтаси, թաթ.՝ Балтач), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Բալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7612 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Թան Չժունյի

Թան Չժունյի (չինարեն ավանդ. 谭中怡 , մայիսի 29, 1991(1991-05-29), Չունցին, Սիչուան, Չինաստան), չինացի շախմատիստուհի, գրոսմայստեր (2017)։ Կանանց աշխարհի չեմպիոնուհի (2017-2018)։
Չինաստանի հավաքականի կազմում մասնակցել է 3 շախմատային օլիմպիադաների (2008, 2014, 2016) և 4 թիմային աշխարհի առաջնությունների (2009-2015, 2009 թվականին հանդես է եկել երկրորդ հավաքականի կողմից)։
2016 թվականի Օլիմպիադայում թիմային հաշվարկով նվաճել է երկու ոսկե մեդալ՝ 4-րդ խաղատախտակի վրա ցուցաբերելով լավագույն արդյունք (+7 −0 =4): Կանանց թիմային աշխարհի առաջնության հաղթող (2011)։
2015 թվականին Չինաստանի չեմպիոնուհի ։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անձնական էջը ՖԻԴԵ-ի կայքում
Անձնական էջը Chessgames բազայում
Անձնական էջը 365chess.com կայքում
Մարտվիլի վանք

Մարտվիլի վանք (վրաց.՝ მარტვილის მონასტერი), քրիստոնեական վանական համալիր, որը տեղակայված է Վրաստանի Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթի մարզի Մարտվիլ փոքրիկ քաղաքում։


== Պատմություն ==
Մարտվիլի վանքի գտնվելու վայրը դեռևս հնագույն ժամանակներում ծառայել է, որպես հեթանոսական մշակույթի կենտրոն և սրբավայր։
Վանքի հարևանությամբ վեր է խոյացել հսկայական կաղնու ծառ, որը հեթանոսական շրջանում ծառայել է, որպես պտղաբերության և բարգավաճման կուռք։ Այստեղ կատարվել են զոհաբերություններ։ Վրաստանում քրիստոնեության մուտքից հետո ծառը հատվել է։ Եկեղեցին ի սկզբանե կառուցվել է 7-րդ դարում և անվանվել է ի պատիվ Սուրբ Անդրեասի, ով քրիստոնեական ուսմունքի քարոզիչն էր Սամեգրելոյի տարածաշրջանում։
Մարտվիլի վանական համալիրը քոչվորական արշավանքների հետևանքով քանդվել է և հիմնովին վերանորոգվել է 10-րդ դարում։ Պահպանվել են եկեղեցու որմնանկարները 14-17-րդ դարերի։


== Տե՛ս նաև ==
Կացխի սյուն
Վրաց ուղղափառ եկեղեցի


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Գրականություն ==
ბერიძე ვ., ძველი ქართული ხუროთმოძღვრება, თბ., 1974;
ჩუბინაშვილი გ., ქართული ხელოვნების ისტორია, ტ. 1, ტფ., 1936;
ბერაძე თ., მენაბდე ლ., საღარაძე შ., ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. 6, გვ. 458, თბ., 1983 წელი.
Լարի Զարյան

Լարի Զարյան (անգլ.՝ Larry Zarian, հոկտեմբերի 20, 1937(1937-10-20), Հայաստան - հոկտեմբերի 13, 2011(2011-10-13), Գլենդեյլ, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկահայ գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Լարի Զարյանը ծնվել է 1937 թվականին Հայաստանում։ 14 տարեկանում մոր՝ Թամարա Տասալյանի և քրոջ՝ Ռիմա Եղիազարյանի հետ գաղթել է Միացյալ նահանգներ։ Սովորել է Գլենդելի համայնքային քոլեջում, Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ Զարյանն առաջին հայն է, ով ընդգրկվել է Գլենդելի քաղաքային խորհրդում։ 1983, 1991, 1994 և 1998 թվականներին ընտրվել է Գլենդելի քաղաքապետի պաշտոնում։ Բազմամյա գործունեության համար նրան անվանել են «ազգային քաղաքապետ»։ Զարյանը եղել է Լոս Անջելես նահանգի ուղևորատար տրանսպորտային կառավարման ղեկավարը։ Հետագայում Գլենդելի իշխանությունը քաղաքի տրանսպորտային կենտրոնը կոչվել է նրա անունով։ Կյանքի վերջին տարիներին Գլենդելի «ազգային քաղաքապետը» աշխատել է հեռուստատեսությունում՝ հայկական AMGA հեռուստաընկերության եթերում վարելով քաղաքական հաղորդում, 2000 թվականին հիմնել է "The Larry Zarian Forum" հեռուստահաղորդումը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Լարի Զարյան տրանսպորտային կենտրոն, նախկինում և հիմա
Beyond the Blue Domes
Կողես (Արծկե-Ալջավազի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կողես (այլ կիրառումներ)Կողես, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արծկեի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ռետինատեխնիկական իրերի գործարան

Երևանի ռետինատեխնիկական իրերի գործարան, արդյունաբերության ձեռնարկություն ՀՀ մայրաքաղաք Երևանում։ Հիմնադրվել է 1927 թվականին։ Մկզբում արտադրել է կալցիումի կարբիդ (տարեկան 1200 ա), ապա նաև ապակե ու պլաստմասսայե, իսկ 1952 թվականից՝ միայն ռետինատեխնիկական իրեր (ռետինապատ կտոր, բրիզոլ, տեխնիկական ժապավեն, բարձր ճնշման խողովակ, կենցաղային իրեր և այլն)։ 
Ըստ Հայկական սովետական հանրագիտարանի, 1981 թվականին իրացված արտադրանքի ծավալը կազմել է 20,5 մլն խորհրդային ռուբլի։ Կոոպերացված կապերի մեջ է եղել Երևանի «Երազ», էլեկտրամեքենաշինական, հանրապետության սարքաշինական և այլ գործարանների հետ։ 
Արտադրանքն առաքվել է ԽՍՀՄ ավելի քան երեք հազար ձեռնարկությունների ու կազմակերպությունների։
Հայոց ցեղասպանության խաչքար (Բարի, Իտալիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության խաչքար (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության խաչքար, խաչքար-հուշարձան Իտալիայի Բարի քաղաքում։


== Պատմություն ==
2013 թվականին Բարիի քաղաքային խորհուրդի կայացրած որոշմամբ՝ քաղաքում տեղադրվել է խաչքար-հուշարձան՝ ի հիշատակ Հայոց ցեղասպանության տարիներին իտալական այդ քաղաքում ապաստանած հայ գաղթականների։
Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Բարիի քաղաքապետ Միշել Էմիլիանոն, Իտալիայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Բորիս Սահակյանը, իտալահայերի միության նախագահ Պայքար Սվազլյանը, Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի միաբան Իտալիայի Հայոց Հոգևոր Հովվության Հոգևոր Հովիվ Հայր Թովմա Աբեղա Խաչատրյանը, Հռոմի Հայոց Հոգևոր Հովվության Հոգևոր Հովիվ Հայր Գառնիկ Մխիթարյանը, Բարի քաղաքի Հայ համայնքի ղեկավար Ռուբեն Տիմուրյանը, հայ համայնքի ներկայացուցիչներ և իտալացի բարեկամներ։ Խաչքար-հուշարձանը կառուցվել է տեղական քարից և խորհրդանշում է երկու ժողովուրդների քրիստոնյա հավատը։


== Հեղինակ ==
Ճարտարապետ՝ Աշոտ Գրիգորյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված խաչքարի բացման արարողության տեսանյութը
Լազերեն

Լազերեն (Ճաներեն, ինքնանվանում՝ Lazuri nena, ლაზური ნენა), իբերակովկասյան լեզվաընտանիքի քարթվելական խմբի լեզու։ Մեգրելերենի հետ դիտվում է որպես զաներենի բարբառ, գիր չունի։ Այժմ խոսվում է Թուրքիայում (սևծովյան ափամերձ շրջաններում) և Վրաստանին առնչվող սահմանամերձ որոշ վայրերում։
Հնչյունական համակարգում առկա է 5 ձայնավոր, 32 բաղաձայն, քերականական համակարգում՝ 7 հոլով, մոտ 14 եղանակա-ժամանակային ձև։ Բառապաշարում կան ծավալուն թուրքաբանություններ, ինչպես նաև վրացական և հունական փոխառություններ։


== Այբուբեն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Տիրուհի Տեր-Նահապետյան

Տիրուհի Տեր-Նահապետյան (19-րդ դար), հայ նկարչուհի, ասեղնագործուհի։


== Ընտանիք ==
Տիրուհի Տեր-Նահապետյանը սերում է 1605 թվականի Ջուղայի գաղթի ժամանակ Նոր Ջուղա, այնուհետև Մարաշ տեղափոխված Տեր-Ղևոնդյանների գերդաստանից, որն Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Մարաշից տեղափոխվել է Կահիրե, իսկ 1946 թվականին` հայերնադարձել է։ Տեր-Ղևոնդյանների տոհմի տղամարդիկ զբաղվել են ոսկերչությամբ և արծաթագործությամբ, իսկ կանայք` ձեռագործությամբ ու կարպետագործությամբ։


== Գործունեություն ==
Տիրուհին Մարաշում հայտնի է եղել իր նկարչական ունակություններով ու ասեղնագործությամբ։ Տիրուհու թոռը՝ Նահապետ Տեր-Ղևոնդյանը, զբաղվել է արծաթագործությամբ, պատրստել տարբեր զարդեր ու իրեր։ Սրբուհին և Նահապետը Մարաշում և այլ վայրերում տարբեր ասեղնագործների համար կտորների հիքեր են նկարել, կատարել նկարչական աշխատանքներ։
Տեր-Ղևոնդյանների տոհմի ստեղծած աշխատանքներից պահվում է Հայաստանի պատմության թանգարանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Հարուստ ջրհոր

Բոգատյանովսկի աղբյուր (Հարուստ ջրհոր) (ռուս.՝ Богатяновский источник, Богатый колодезь), պատմության և բնության հուշարձան Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի Բոգատյանովսկի զառիվայր պողոտայում` Սեդովի և Բերեգովայա փողոցների միջև։


== Պատմություն և նկարագրություն ==

Համաձայն ավանդության՝ երիտասարդ թագավոր Պյոտր Ալեքսեևիչը գեներալների և կազակական ավագների հետ շրջելիս դիտել է ռուսական նավերի շարժը դեպի Տեմեռնիկի գետաբերանում գտնվող նավակայան։ Նկատելով այն տեղը, որտեղ կրաքարային լանջից բխում են աղբյուրները, թագավորը ջուր է խմել ամենաջրառատ աղբյուրից և բացականչել.

Այդ վայրը հենց այդպիսի աշխարհագրական անուն է ստացել Ազովը գրավելուց հետո Դոնի ստորին հատվածների հողերի առաջին ռուսական քարտեզները կազմելիս։
1749 թվականին Ելիզավետա Պետրովնա կայսրուհու հրամանով «Հարուստ ջրհոր» կոչվող բնասահմանի դիմաց ստեղծվել է Տեմեռնիկյան մաքսակետը՝ արտասահմանյան առևտուր իրականացնելու համար, որից էլ սկսվել է Դոնի Ռոստովի կենսագրությունը։ Ինքը՝ աղբյուրը, դարձել է ուղենիշ՝ Սուրբ Դիմիտրի Ռոստովցու ամրոցը գետի ափին աշխարհագրորեն կապելու համար։

Հարուստ ջրհորի ջուրն օգտագործել են զինվորները, սպաները և ամրոցի բնակիչները, ինչպես նաև մոտակա Պոլուդենկա սլոբոդայի բնակիչները։
Ամրոցի կառուցվածքում աղբյուրը գտնվում էր լանջին՝ հրետանային հարթակի մոտ։ Նրանից անցկացվել էին «ձորակ և խողովակ հարուստ աղբյուրից ջուրը հոսեցնելու նպատակով». սա 1768 թվականին Ռոստովի բերդի քարտեզի վրա կետագծով և «Ս» տառով նշված հիդրոտեխնիկական կառուցվածք էր։
Աղբյուրը, որը հետագայում կոչվեց Բոգատյանովսկի աղբյուր, 19-րդ դարում և 20-րդի սկզբներին ջուր էր մատակարարում քաղաքի թաղամասերին։ Նրանից ջուր էր վերցնում քաղաքային առաջին ջրմուղը, որն իր աշխատանքը սկսել էր 1860 թվականին։ 1920-ական թվականների կեսերից աղբյուրի ջուրն օգտագործվում է միայն տեխնիկական նպատակներով։
Իրենց անվանումը նախկին Բոգատյանովսկի պողոտան և ժամանակակից Բոգատյանովսկի զառիվայրը նույնպես ստացել են Հարուստ ջրհորից։

19-րդ դարում «Հարուստ ջրհոր» երբեմնի բնասահմանի աղբյուրներից մեկի վրա կառուցվել է քարե փոքր ռոտոնդայով կապտաժ, որը, բազմիցս փոխելով իր տեսքը, գոյություն է ունեցել մինչև 1990-ականների վերջ։
1988 թվականին աղբյուրը հռչակվել է հիշարժան վայր, որը սերտորեն կապված է Դոնի Ռոստով քաղաքի հիմնադրման հետ։
Դոնի Ռոստովի 250-ամյա հոբելյանի նախօրեին ռոտոնդան և շրջակա տարածքը վերակառուցվել և բարեկարգվել են՝ 19-րդ դարի վերջի արդյունաբերական ճարտարապետության ձևերի օգտագործումով, տեղադրվել է հուշատախտակ (ճարտարապետ՝ Բորիս Պիվտորակ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Волошинова В. Ф., Волошинова Л. Ф. 100 уникальных мест Ростовской области: Иллюстрированный справочник. Ростов-на-Дону: Ростиздат, 2011.-176 с., ил. ISBN 978-5-7509-0631-4


== Արտաքին հղումներ ==
Памятники Дона
Богатый источник(չաշխատող հղում)
100 МЕСТ: БОГАТЫЙ КОЛОДЕЗЬ
Богатяновский спуск Archived 2017-07-29 at the Wayback Machine.
Մուրավնյա

Մուրավնյա (ուկրաիներեն՝ Муравня), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1937 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մուրավնյա գյուղում բնակվում էր 76 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,587 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 129,47 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բազմակետեր

Բազմակետ, հայերենի կետադրական բացահայտության նշաններից մեկն է, որը բաղկացած է չորս կամ ավելի կետերից՝ .... ։
Բազմակետը գործածվում է մեջբերումներում և դրվում է մեջբերման կրճատված մասի տեղում։


== Գրականություն ==
Սերգեյ Աբրահամյան, «Հայերենի կետադրություն», ուսումնական ձեռնարկ, 2002 թ.
Արթուր Այդինյան

Արթուր (Հարություն) Մկրտչի Այդինյան (օգոստոսի 15, 1923(1923-08-15), Սալոնիկ, Հունաստան - սեպտեմբերի 2, 1997(1997-09-02), Օդեսա, Ուկրաինա), հայ օպերային երգիչ, տենոր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1960)։


== Կենսագրություն ==
Արթուր Այդինյանը ծնվել է Հունաստանի Սալոնիկ քաղաքում 1923 թվականին։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին և կորցրել տեսողությունը։

1947 թվականին տեղափոխվել է Երևան։
1950 թվականին ավարտել է Երևանի երաժշտական ուսումնարանի երգեցողության բաժինը։
1978 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիան։
1947-1954 թվականներին և 1965 թվականին եղել է Հայֆիլհարմոնիայի մենակատար։
1956 թվականին նկարահանվել է «Սիրտն է երգում» կինոնկարում (Հայֆիլմ)։Ելույթներ է ունեցել ԱՊՀ և արտասահմանյան երկրներում, կատարել ռոմանսներ, արիաներ, էստրադային երգեր։
Երգել է 8 լեզուներով։ Երկար տարիներ երգել է Օդեսայում, որտեղ մեկնել էր բուժման նպատակով։
Մահացել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Օդեսայում։ Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել հայկական եկեղեցում։


== Ընտանիք ==
Կինը՝ Լիլյա Գլադկովա։ Որդին՝ Ստանիսլավ Այդինյանը, Ֆեռոնի ռուս-իտալական ակադեմիայի փոխնախագահն է, ՌԴ գրողների միության անդամ, Պատկերանկարիչների ասոցիացիայի փորձագիտական խորհրդի անդամ, Ջրանկարիչների միջազգային ֆեդերացիայի արվեստագետ, լրագրող։


== Պարգևներ ==
Համամիութենական մրցույթի և միջազգային փառատոնի դափնեկիր, Մոսկվա, 1957
ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ, 1960


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Արթուր Այդինյան
Սեբաստիան Թելֆեյր

Սեբաստիան Թելֆեյր (անգլ.՝ Sebastian Telfair; հունիսի 9, 1985(1985-06-09), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը խաղում էր խաղարկողի դիրքում։ 2004 թվականի ԲԱԱ դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս» ակումբի կողմից՝ 13-րդ համարի ներքո։ Թելֆեյրը դպրոցը ավարտելուց հետո, անտեսելով համալսարանի ուսումը, որոշել է միանգամից սկսել իր պրոֆեսիոնալ կարիերան։


== ԲԱԱ կարիերայի ցուցանիշներ ==


=== Ամենամյա մրցաշրջան ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էջը ԲԱԱ-ի օֆիցյալ կայքում(անգլ.)
Էջը www.basketball-reference.com կայքում(անգլ.)
Նիմֆենբուրգի բուսաբանական այգի

Նիմֆենբուրգի բուսաբանական այգի, բուսաբանական այգի Մյունխենում, Նիմֆենբուրգի պալատից ոչ հեռու։ Բուսաբանական այգու նոր մասը ներառում է նաև Նիմֆենբուրգի զբոսայգին՝ 22 հա մակերեսով, այն տարեկան ունի ավելի քան 400 000 այցելու։ Այգին մտնում է Բավարիական պետության բնական պատմության հավաքածուի կազմի մեջ։


== Պատմություն ==
Բուսաբանական այգին 1809 թվականին նախագծել են զբոսայգիների գերմանացի Ճարտարապետ Ֆիրդրիխ Լյուդվիգ Շկելը և բուսաբան Ֆրանց ֆոն Պաուլա Շրանկը։ Այդ այգու մնացած հատվածներն այսօր հայտնի են իբրև Հին բուսաբանական այգի և գտնվում են քաղաքի կենտրոնում՝ աշխույժ Կառլյան հրապարակի մոտակայքում։
1914 թվականին բուսաբան Կառլ Իմանուել Էբերգարդ ֆոն Գեբելի նախաձեռնությամբ Մյունխենի ծայրամասում (այդ ժամանակ) ստեղծվեց Նոր բուսաբանական այգին։ Ստեղծումից հետո Գեբելը դարձավ Մյունխեն-Նիմֆենբուրգի բուսաբանական այգու առաջին տնօրենը։


== Նկարագրություն ==
Բուսաբանական այգում կան մոտ 14 000 տեսակ բույսեր, որոնք աճում են մոտավորապես 18 հա մակերեսով տարածքի վրա։ Ջերմոցների մակերեսը 4500 քառակուսի մետր է։
Ձմեռային ամիսների ընթացքում (դեկտեմբեր-մարտ) արևադարձային ջեմոցում բաց են թողնում էկզոտիկ թիթեռներ, որոնք թռչում են այցելուների շուրջը։
Վարդերի այգում սրճարաններ են բացված։


== Մուտք ==
Այցելուները Բուսաբանական այգի կարող են հասնել քաղաքի հյուսիսից տրամվայով կամ հարավից՝ ոտքով անցնելով Նիմֆենբուրգի զբոսայգին։
Մյունխեն-Նիմֆենբուրգ մուտքն անվճար է միայն բուսաբանական այգու ընկերության անդամների համար։ Տարեկան անդամության արժեքը մեկ անձի համար 38 եվրո է և 60 եվրո՝ ընտանիքի համար։

Մյունխեն-Նիմֆենբուրգի բուսաբանական այգի
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Website des Botanischen Gartens München
Նիմֆենբուրգի վիրտուալ բուսաբանական այգի Archived 2015-10-19 at the Wayback Machine.
Թախտալի

Թախտալի, լեռ Պոնտական լեռնահամակարգում, Ջանիկի լեռնաշղթայում, Նեոկեսարիա քաղաքի մոտակայքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Դավիդ Նավարա

Դավիդ Նավարա (չեխ․՝ David Navara, մարտի 27, 1985(1985-03-27), Պրահա, Չեխոսլովակիա), չեխ շախմատիստ, գրոսմայստեր 2002 թվականից։


== Կարիերա ==
Նավարան սովորել է շախմատ գրքերից վեց տարեկան հասակում։ Իր առաջընթացի համար աշխատել են մարզիչներ Լյուդեկ Պախմանը և Վլաստիմիր Յանսան։ Նավարան նվաճել է մի քանի մեդալներ երիտասարդների առաջնությունում։ 2001 թվականին՝ 16 տարեկան հասակում, նա Եվրոպայի առաջնությունում վաստակեց 7 միավոր 9 - ից, իսկ հաջորդ տարի՝ իր 17- ամյակի ծննդից երեք օր առաջ, արժանացավ գրոսմայստերի կոչման։ 2003 թվականին նա հաղթեց Պոլյանիցա Զդռույում ( Լեհաստան) տեղի ունեցած Մեմորիալ Ռուբինշտեյնի բաց մրցաշարում։
Եվրոպայի հինգերորդ առաջնության ժամանակ, որ կայացավ քաղաք Ալթալիայում (Թուրքիա), Նավարան գրավեց 6- րդ հորիզոնականը՝ վաստակելով 12- ից 7,5- ը և Վասիլի Իվանչուկի հետ ունենալով ոչ ոքի խաղ։ 2004 և 2005 թվականներին Նավարան երկու անգամ դարձավ Չեխիայի չեմպիոն։ 
2005 թվականին Նավարան համաձայնեց մասնակցություն ունենալ ՖԻԴԵ- ի աշխարհի գավաթի առաջնությանը, սակայն առաջին տուրում պարտվեց Պրեդրագ Նիկոլիչին։ 
2006 թվականին Թուրինում կայացած շախմատային Օլիմպիադայում Նավարան, խաղալով առաջին խաղատախտակում աշխարհի ամենաուժեղ շախմատիստներից մեկի դեմ, վաստակեց 8,5 միավեր 12 հնարավորից։ 
2007 թվականին Նավարան առաջին անգամ ստացավ հրավեր ( Ալեքսանդր Մոռոզևիչի փոխարեն) Վեյկ Ան Զեեում ( Նիդեռլանդներ) տեղի ունենալիք « Կորուս» մրցաշարին մասնակցելու համար։ Հաղթելով Ռուսլան Պոնոմարևին և ունենալո ոչ ոքի խաղ Կռամնիկի ու Տոպալովի հետ՝ Նավարան վաստակեց 6,5 միավոր 13 հնարավորից և զբաղեցրեց 7- րդ հորիզոնականը։
2005 թվականին Պրահայում Նավարան հանդիպմանը խաղաց Անատոլի Կարպովի, իսկ 2007 թվականին Բորիս Գելֆանդի դեմ. երկու հանդիպումներն էլ ավարտվեցին ոչ ոքի հաշվով։
2010 թվականին Նավարան ավարտել է Կարլովի համալսարանի Փիլիսոփայական մասնաճյուղը Պրահայում։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անձնական էջ ՖԻԴԵ-ի կայքում
ChessGames
Հարցազրույց Դավիդ Նվարայի հետ
Խորեն Աշըգյան

Խորեն Աշըգյան (Աշխարհիկ անունը՝ Գաբրիել, նոյեմբերի 4(16), 1842, գյուղ Քերեմեթ (Թուրքիայի Նիկոմեդիայի գավառ) - հուլիսի 26, (նոյեմբերի 10), 1899, Կ.Պոլիս), կրոնական գործիչ։


== Կենսագրություն ==
Խորեն Աշըգյանը 1888-1894 թվականներին եղել է Կ. Պոլսի հայոց պատրիարք։ 
1889 թվականին հիմնել է Արմաշի դպրեվանքը։ «Համառօտ փիլիսոփայութիւն» (1885) երկում փիլիսոփայության գլխավոր խնդիրը համարել է Աստծու գոյության հիմնավորումը հոգու էության հետազոտման միջոցով։ «Համառօտ տրամաբանութիւն» (1871) երկում տրամաբանական ունակությունները համարել է աստվածային շնորհ, այն քննել որպես նոր ճշմարտությունների ձեռքբերման և հիմնավորման գիտություն։


== Ծանոթագրություններ ==
Տրոմբոն

Տրոմբոն (իտալերեն՝ trombone, < tromba - փող), պղնձյա փողային նվագարան։ Տրոմբոնի պատկերները և նրա մասին հիշատակություններ հանդիպում են XV դարից։ Կազմված է երկար, գլանաձև, երկու անգամ կորված, մոտ 15 մմ տրամագծով փողից (երկարությունը մոտ 3000 մմ է), որն ավարտվում է լայն փողալայնուկով, փողի մյուս ծայրին դրվում է թասաձև մունդշտուկը։ Գոյություն ունի միջին մասը շարժական, այսպես կոչված ցուգտրոմբոն և կափույրիկներով տրոմբոն, որ ստեղծվել է XIX դ. 1-ին կեսին։ Հայտնի է տրոմբոնի 6 տարատեսակ՝ սոպրանոյից մինչև կոնտրաբաս։ Տրոմբոնը հիմնականում նվագախմբային գործիք է։ 

Ձայնի սկզբունքը
Ինչպես այլ պղնձյա փողային գործիքները այնպես էլ տրոմբոն նվագելու հիմնական սկզբունքը կայանում է շրթունքների դիրքը փոխելով կամ երկար գլանաձև երկու անգամ կործված փողի դիրքը փոխելով այդպիսով փոխելով օդի քանակը, որը մտնում է գործիքի մեջ։ 
Տրմոբոնն ունի 7 դիրք, որոնք իրարից տարբերվում են կիսատոներով։
Գոտկա-սրբոսկրային հյուսակ

Գոտկա-սրբոսկրային հյուսակ (լատ.՝ Plexus lumbo-sacralis), ողնուղեղի գոտկային և սրբոսկրային հատվածներից սկսվող ողնուղեղային նյարդերի առաջային ճյուղերից կազմված նյարդացանց, որից ծագում են կոնքի և շեքի շրջանների օրգանները, ստորին վերջույթի մկաններն ու մաշկը նյարդավորող (նստային, ազդրա Կ․ Գուովալդ Վ․ Վ․ Գորբաակոյին, ամոթույքային և փակողական) նյարդերը։
Colossal Order

Colossal Order, ֆինական ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ։ Մասնագիտացած լինելով քաղաքաշինական սիմուլյատորների ոլորտում, ընկերությունը մշակել է մի քանի խաղեր, ինչպիսիք են՝ Cities in Motion, Cities in Motion 2 և Cities: Skylines։ Ընկերությունը հիմնադրվել է Տամպերե քաղաքում 2009 թվականին։ Ընկերության հրատարակչությունն է Paradox Interactive, նրանք զբաղվում է Colossal Order բոլոր խաղերի թեսթավորմամբ, գովազդով և վաճառքով։ Ընկերության գլխավոր տնօրենն է Mariina Hallikainen-ը։ 


== Պատմություն ==
Colossal Order ընկերությունը հիմնադրվել է 2009 թվականի ամռանը, Universomo ընկերության մշակողների կողմից։ Mariina Hallikainen-ը Universomo-ի աշխատակիցը չէր և նոր ընկերություն է կանչվել գլխավոր տնօրենի պաշտոնի համար։ 
Colossal Order ընկերության զարգացման արշալույսին հայտվեցին դժվարություններ կապված ընկերության առաջին խաղի՝ Cities in Motion ֆինանսավորման համար, որն արդեն գտնվում էր մշակման փուլում։ Խոշոր ներդրողները համարում էին, որ Cities in Motion չի կարող ներգրավել խաղացողների մեծ թիվ։ 
Սկզբնական շրջանում ընկերությունը անցնում էր Yritystalli մարզմուներ, որոնք մշակվել էին Տամպերեի տեխնիկական համալասարի կողմից, ինչպես նաև ընկերությունը դիմում էր ֆինանական փորձառու ընկերություններին՝ Remedy Entertainment և Frozenbyte օգնության համար։ Հիմնադրումից հետո Colossal Order-ը երկար ժամանակ համամատում էր հրատարակիչներին և արդյունքում, որպես հիմնական հրատարակչություն ընտրվեց Paradox Interactive։ 
2015 թվականի հոկտեմբերին, Colossal Order ընկերությունը արժանացավ «Տարվա համակարգչային խաղերի ֆինական մշակող» (Vuoden suomalainen pelinkehittäjä) մրցանակին։ 


== Խաղեր ==
Չնայած այն փաստին, որ ընկերության հիմնադիրները բջջային խաղերի մշակողներ էին, Colossal Order-ը չզբաղվեց բջջային խաղերի մշակմամբ, այն շեշտը դրեց անհատական համակարգիչների համար նախատեսված խաղերի վրա։ Colossal Order-ի խաղերը հայտնի են իրենց փոփոխության գրադարաների քանակով, որոնք մշակված են այլ ընկերությունների կողմից։ 
Colossal Order-ի ավելի հայտնի խաղերից է համարվում Cities: Skylines քաղաքաշինության սիմուլյատորը, որը թողարկվել է 2015 թվականի մարտին։ Այն համեմատվում է SimCity և Cities XL խաղերի հետ։
Cities: Skylines խաղը իր առաջին հավելումը՝ Cities: Skylines — After Dark ստացավ 2015 թվականի սեպտեմբերին։ Եվ առաջին հավելումից սկսած, նոր հավելումները թողարկվում են ամեն տարի։ 


=== Խաղերի ցանկ ===
Cities in Motion (2011)
Cities in Motion 2 (2013)
Cities: Skylines (2015)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Պեսոչկի (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)

Պեսոչկի (ուկրաիներեն՝ Пісочки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Պիսոչկի։ Հիմնադրվել է 1649 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պեսոչկի գյուղում բնակվում էր 296 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3897 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 75,96 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վիկտորյա Մոնեթ

Վիկտորյա Մոնեթ ՄաքՔենթս (անգլ.՝ Victoria Monét McCants, մայիսի 1, 1993(1993-05-01), Ջորջիա, ԱՄՆ), ամերիկացի երգչուհի և երգերի հեղինակ։ Երիտասարդ տարիքում զբաղվել է կատարողական արվեստով, երգել է իր եկեղեցու երիտասարդական երգչախմբում և սկսել է ելույթ ունենալ քաղաքի պարային խմբերում։ Շուտով զբաղվել է երգեր գրելով և սկսել է աշխատել պրոդյուսեր Ռոդնի Ջերքինսի հետ։ Ավելի վաղ Atlantic Records-ի հետ պայմանագիր կնքելով՝ Մոնեթը 2014 թվականին թողարկել է իր դեբյուտային EP Nightmares & Lullabies: Act 1-ը և 2015 թվականին իր հաջորդ EP Nightmares & Lullabies: Act 2-ը։
Մոնեթը երգեր է գրել բազմաթիվ կատարողների համար, ներառյալ Արիանա Գրանդեի, Fifth Harmony խմբի, Նասի, T.I.-ի, GOOD Music-ի, Լուպե Ֆիասկոյի, Քրիսեթ Միշելի, Կոկո Ջոնսի, Քրիս Բրաունի, Diddy Dirty Money-ի, Ժանել Մոնեի և Ժասմին Վիլեգասի։
2019 թվականին Մոնեթը առաջադրել է Գրեմմիի երկու անվանակարգ «Գրեմմի» 62-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ Գրեմմի տարվա ալբոմի համար (Արիանա Գրանդեի «Thank U, Next» ալբոմի իր աշխատանքի համար) և Գրեմմի տարվա ձայնագրության համար (Արիանա Գրանդեի «Thank U, Next» երգի իր աշխատանքի համար)։


== Վաղ կյանք ==
Մոնեթը ծնվել է Ջորջիայում, ծնողները եղել են աֆրոամերիկացիներ։ Մանուկ հասակում նրանք տեղափոխվել են Կալիֆոռնիայի Սակրամենտո քաղաք։ Նա հետաքրքրվել է կատարողական արվեստով, երաժշտությամբ ու պարով։ Նրա առաջին փորձը բեմի վրա եղել է իր կաթոլիկ դպրոցական տոնական խաղում։ Նաև երգել է իր տեղական եկեղեցու երիտասարդական երգչախմբում։


== Անձնական կյանք ==
2018 թվականի նոյեմբերին թվիթթերյան էջում Մոնեթը բացահայտել է, որ բիսեքսուալ է, նշելով Ֆրենկ Օուշենի «Chanel» երգը, որը պատմում է Օուշենի սեփական սեռական կողմնորոշման մասին։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===
Jaguar (2020)


=== Սինգլներ ===


=== Երգերի ստեղծում ===


== Մրցանակներ և անվանակարգեր ==


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (99401-99500)

Աստերոիդների ցանկ (99301-99400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (99501-99600)
 Աստերոիդների ցանկ (99301-99400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (99501-99600)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (95001)-(100000)»։ www.minorplanetcenter.net
Ասպակունյաց ձոր

Ասպակունյաց ձոր, գրաբար՝ Ասպակունեաց ձոր, գավառ Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի կազմում։
Տարածվում էր Քաղիրթ (այժմ՝ Բաթմանսու) գետի վտակ Շատախի հովտում։ Գավառով էր անցնում Արտաշատ–Տիգրանակերտ ճանապարհը՝ «Արքունի պողոտան»։ Ասպակունյաց ձորի անունը պահպանել է Սպական գյուղը Սասունում՝ Տալվորիկի ձորում։ Աղբյուրներում գավառի անունը գրվել է նաև Ասպականունյաց ձոր։


== Տես նաև ==
Տուրուբերան
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում


== Գրականություն ==
Թ. Խ. Հակոբյան (1981). Հայաստանի պատմական աշխարհագրություն. Երևան։ «Միտք»։


== Արտաքին հղումներ ==
Մեծ Հայքի վարչական բաժանումը


== Ծանոթագրություններ ==
Մենավոր ընկուզենին (այլ կիրառումներ)

Մենավոր ընկուզենի, կարող է վերաբերել՝

Մենավոր ընկուզենին, Վարդգես Պետրոսյանի վեպը (1981)
Մենավոր ընկուզենին, 1986 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայում նկարահանված ֆիլմ
Ահյա (Էստոնիայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ահյա (այլ կիրառումներ)Ահյա շրջան (էստ․՝ Ahja vald), շրջան Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Ահյա գյուղական ավանը։


== Բնակչություն ==
2009 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1115 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 15,44 մարդ/կմ²։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շրջանի վարչության պաշտոնական վեբ կայքը (էստոներեն)
Լյապունովո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼյապունովոԼյապունովո (ռուս.՝ Ляпуново), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նոր Արտամետ

Նոր Արտամետ, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 38 կմ հարավ-արևմուտք։
Հիմնադրվել է 1982 թ.-ին։ 1995 թ.-ի դեկտեմբերի 4-ին դարձել է գյուղ և մտել Կոտայքի մարզի մեջ։ Այստեղ էր գտնվում ԳԱ կիրառական կենդանաբանության կենտրոնը, որը զբաղվում էր վայրի կենդանիների բուծմամբ։


== Բնակչություն ==
Նոր Արտամետի ազգաբնակչության փոփոխությունը.


== Տնտեսություն ==
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ, դաշտավարությամբ և պտղաբուծությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնտոջո

Մոնտոջո (իտալերեն՝ Montoggio), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Ջենովա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2095 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 45 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 46 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 16026։ Հեռախոսային կոդ՝ 010։
Բնակավայրի հովանավորողն է հանդիսանում Սուրբ Սան Գինովանի Դեկոլլատոն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության դինամիկա։


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 010 937931
Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comune.montoggio.ge.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.montoggio.ge.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության Ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
(7656) Ջոմոնտարի

(7656) Ջոմոնտարի (անգլ.՝ Joemontani), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի ապրիլի 24-ին Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից Կիթ Պիկում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,036873 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4159 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6579 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1933,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,186236 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,51° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(7656) Ջոմոնտարի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ռամեշբաբու Պրագնանանդհա

Ռամեշբաբու Պրագնանանդհա (թամիլերեն՝ பிரஞ்ஞானந்தா ரமேஷ்பாபு), օգոստոսի 10, 2005(2005-08-10), Չեննայ, Հնդկաստան), հնդիկ շախմատիստ, գրոսմայստեր,  շախմատային հրաշամանուկ։ Համարվում է աշխարհում չորրորդ շախմատիստը, որը ամենաերիտասարդ տարիքում արժանացել է գրոսմայստերի կոչմանը։


== Շախմատային կարիերա ==
Պրագնանանդհան ծնվել է 2005 թվականին՝ Հնդկաստանի Թամիլ Նադու նահանգի կենտրոն Չեննայում։ 7 տարեկանում նրան շնորհվել է ՖԻԴԵ-ի վարպետի կոչում։ Նա 2013 թվականին՝ 8 տարեկան հասակում դարձել է  շախմատի պատանիների աշխարհի չեմպիոն։ 2015 թվականին նվաճել է մինչև 10 տարեկանների առաջնության չեմպիոնի տիտղոսը։
2016 թվականին Պրագնանանդհան 10 տարեկան, 10 ամսական և 19 օրական հասակում դարձավ պատմության մեջ ամենաերիտասարդ միջազգային վարպետը։ Նա գրոսմայստերի իր առաջին նորմը լրացրել է 2017 թվականի նոյեմբերին, շախմատի պատանիների աշխարհի առաջնությունում, որտեղ գրավեց 4-րդ հորիզոնականը՝ վաստակելով 8 միավոր։ Նա լրացրեց գրոսմայստերի երկրորդ նորմը 2018 թվականի ապրիլի 17-ին՝ «Ֆիշերի հուշամրցաշարում»։ 2018 թվականի հունիսի 23-ին նա նվաճեց իր երրորդ և վերջին գրոսմայստերի նորմը։ Օրտիզեիի «Gredine Open» մրցաշարի 8-րդ տուրում՝ նա պարտության մատնեց Լուկա Մորոնիին և 12 տարեկան, 10 ամսական և 13 օրական հասակում դարձավ երկրորդ ամենաերիտասարդ գրոսմայստերի նորմը լրացրած շախմատիստը՝ Սերգեյ Կարյակինից հետո։ Սերգեյ Կարյակինը այդ տիտղոսը նվաճել է 12 տարեկան 7 ամսական հասակում։
2018 թվականին նա հրավիրվել է արագ շախմատի 4 պարտիա խաղալու Ուեսլի Սոի հետ։ Շատերն այն կարծիքին էին, որ դա հեշտ հաղթանակ է լինելու Ուեսլի Սոի համար, բայց 12-ամյա շախմատիստը  2.5-1.5 հաշվով հաղթող ճանաչվեց։


== Անձնական կյանք ==
Պրագնանանդհաան ապրում է Չեննայի արվարձաններից մեկում։ Հայրը աշխատում է բանկում, իսկ մայրը՝ տնային տնտեսուհի է։ Նրա ավագ քույրը՝ Վեյշալի Ռամեշբաբուն երիտասարդ շախմատիստ է։


== Վարկանիշի փոփոխության գծապատկեր ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
12-летний Прагнанандха побеждает семисотника Дейвида Хауэлла. Chess.com (ռուս.)
Индийский шахматист - новая сенсация в спорте Archived 2018-08-10 at the Wayback Machine.. India Daily (ռուս.)
Ճայը (ֆիլմ, 2005)

«Ճայը», խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ։ 2005 թվականին «Մ-Ֆիլմ»-ում նկարահանել է ռեժիսոր Մարգարիտա Տերեխովան՝ Անտոն Չեխովի «Ճայը» պիեսի մոտիվներով։


== Սյուժե ==
19-րդ դարի վերջ։ Հայտնի գրող Տրիգորինի գալուստը լճի ափին գտնվող հանգիստ կալվածք փոխում է նրա բնակիչների ճակատագիրը։


== Դերերում ==
Մարգարիտա Տերեխովա - Իրինա Նիկոլաևնա Արկադինա
Ալեքսանդր Տերեխով - Կոնստանտին Տրեպլև
Աննա Տերեխովա - Նինա Միխայիլովնա Զարեչնայա
Յուրի Սոլոմին - Պյոտր Նիկոլաևիչ Սորին
Անդրեյ Պոդոշյան - Իլյա Աֆանսևիչ Շամրաև
Մարգարիտա Սերդցևա - Պոլինա Անդրեևնա
Լյուբով Պավլիչենկո - Մաշա Շամրաևա
Անդրեյ Սոկոլով - Բորիս Ալեքսեևիչ Տրիգորին
Անդրեյ Սերգեև - Եվգենի Սերգեևիչ Դորն, բժիշկ
Ալեքսեյ Սոլոնիցին - Սեմյոն Սեմյոնովիչ Մեդվեդենկո, ուսուցիչ
Արսեն Պետրոսյան - Յակով
Ալեքսնադր Տյանգի-Ռյանդո - խոհարար
Աննա Դիկուլ - պարուհի


== Նկարահանման խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Մարգարիտա Տերեխովա
Ռեժիսոր-բեմադրող՝ Մարգարիտա Տերեխովա
Օպերատոր-բեմադրող՝ Գրիգորի Յաբլոչնիկով
Նկարիչ-բեմադրող՝ Վալերի Արխիպով
Կոմպոզիտոր՝ Վլադիմիր Օսինսկի
Ձայնառեժիսոր՝ Եվգենի Չայկո
Պրոդյուսեր՝ Միխայիլ Կոսիրև-Նեստերով
Արտադրություն «Մ-Ֆիլմ կինոստուդիայի» Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի նախարարության մասնակցությամբ, 2005 թ.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ճայը» «Հայրենական կինոյի հանրագիտարան» կայքում
Մարֆովկա (այլ կիրառումներ)

Մարֆովկա, կարող է վերաբերել՝

Մարֆովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոլինսկայայի շրջանում
Մարֆովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Լենինյան շրջանում
Օվսաննա Շեկոյան

Օվսաննա Շեկոյան (1989, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ գեղանկարիչ, ռեժիսոր։ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի երիտասարդական մրցանակի դափնեկիր (2010)։


== Կենսագրություն ==
Օվսաննա Շեկոյանը ծնվել է 1989 թվականին, Երևանում։ Ավարտել է Հայաստանի գեղարվեստի պետական ակադեմիան։ 2009 -2010 թվականներին Ժամանակակից արվեստի ինստիտուտում (Երևան) ուսանել է Մշակութային նախագծի մշակում և լուսաբանում։
Օվսաննա Շեկոյանի աշխատանքները ցուցադրվել են Հայաստանի, Ավստրիայի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի և այլ երկրների պատկերասրահներում ու թանգարաններում։ Շեկոյանի ֆիլմերը ցուցադրվել են Ստամբուլի Արդի արվեստի թանգարանում և Ռիո դե Ժանեյրոյի Կարճ ֆիլմերի փառատոնում։ Talents Sarajevo-ի և Berlinale Talents-ի շրջանավարտ է։


== Ֆիլմեր ==
Twist (2020)
Daddy (2017)
Unusual Dinner (2015)


== Մրցանակներ ==
Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի երիտասարդական մրցանակ՝ «Դպրոց» գեղանկարների շարքի համար, 2010
goEast զարգացման մրցանակ (Վիսբադեն,Գերմանիա), 2016


== Ծանոթագրություններ ==
Հայաստանը Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում

Հայաստանը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում 5-րդ անգամ ներկայացավ 2010 թվականին Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Այդ տարի մրցույթին մասնակցում էր 39 երկիր։ Հայաստանը ներկայացնում էր Եվա Ռիվասը(իսկական անունը՝ Վալերիա Ռեշետնիկովա-Ծատուրյան 1987 թ. հուլիսի 13, Դոնի Ռոստով), որը հաղթել էր Հայաստանյան նախընտրական փուլում։ Երգը կոչվում էր «Apricot Stone» (հայերեն՝ Ծիրանի կորիզ)։ Հեղինակներն էին Երգահան Արմեն Մարտիրոսյան, խոսքերը՝ Կարեն Կավալերյան։ Եվա Ռիվասը կիսաեզրափակչում ելույթ ունեցավ 2-րդ համարի ներքո, հավաքելով 83 միավոր։ Կիսաեզրափակչում նա հանդես եկավ 21-րդ համարի ներքո, հավաքեց 141 միավոր զբաղեցնելով 7-րդ հորիզոնականը։ Մրցույթում առաջին տեղը գրավեց Գերմանիան ներկայացնող 19-ամյա երգչուհի Լենա Մայեր-Լանդրութը՝ Satellite երգով։ Երկրորդ տեղում է Թուրքիան, երրորդում՝ Ռումինիան, չորրորդում՝ Դանիան, հինգերորդում՝ Ադրբեջանը, և վեցերորդում՝ Բելգիան։ Հայաստանին ամփոփիչ աղյուսակում հաջորդում է Հունաստանը, իններորդ տեղում է Վրաստանը, լավագույն տասնյակը եզրափակում է Ուկրաինան։
Եվրատեսիլ 2010-ին Հայաստանը ստացավ հետևյալ միավորները.

Եվրատեսիլ 2010-ի եզրափակչում Հայաստանը տվեց հետևյալ միավորները.


== Հղումներ ==
Bravo.am
Ալեքսանդր Բաուման

Ալեքսանդր Բաուման (գերմ.՝ Alexander Baumann, փետրվարի 7, 1814(1814-02-07), Վիեննա, Ավստրիական կայսրություն - դեկտեմբերի 25, 1857(1857-12-25), Գրաց, Ավստրիական կայսրություն), ավստրիացի պոետ, դրամատուրգ, լիբրետիստ, ստորինավստրիական բարբառով ժողովրդական երգերի և ռոմանսների հանրաճանաչ կոմպոզիտոր


== Կենսագրություն ==
Կրթություն ստացել է Վիեննայում։ Անցել է պետական ծառայության և 1856 թվականին եղել է ռայխստագի արխիվի պաշտոնյա։


== Ստեղծագործություններ ==
Վիեննայի Գերմանական թատրոնում ներկայացված մի շարք կատակերգությունների հեղինակ է։ Դրանցից են.

«Die beiden Ärzte»,
«Die unnöthigen Intriguen»,
«Liebschaftsbriefe»,
«Er darf nicht fort» и др.Իր ստեղծագործությունները գրել է տեղական վիեննական բարբառով («weanerisch»)։
Նրան են պատկանում նաև.

«Beiträge für das deutsche Theater» (Вена, 1849);
«Singspiele aus den österr. Bergen» (Вена, 1850)
сборники народных песен на венском наречии։ «Gebirsbleamein» (8 թողարկում) и «Aus der Heimat. Lieder und Gedichte in der österr. Mundart» (Բեռլին, 1857).


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ЭСБЕ/Бауман, Александр
Ջոնս շրջան (Միսսիսիպի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ջոնս շրջան (այլ կիրառումներ)Ջոնս շրջան (անգլ.՝ Jones County), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.797 կմ² է, բնակչությունը՝ 67.761 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջանի վարչական կենտրոնները երկուսն են՝ Լորել և Էլիսվիլ բնակավայրերը։ Կազմավորվել է 1826 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Դերբի (կոկտեյլ)

«Դերբի» (անգլ.՝ Derby), ալկոհոլային կոկտեյլ, որը պարունակում է ջին, դեղձի բիտտեր և անանուխի տերևներ։ Դասակարգվում է որպես «կոկտեյլ ողջ օրվա համար» (անգլ.՝ All day cocktail): Բարմենների միջազգային ասոցիացիայի (IBA) պաշտոնական կոկտեյլների թվում է՝ «Անմոռանալիները» շարքում (անգլ.՝ Unforgettables):


== Բաղադրություն ==
Բարմենների միջազգային ասոցիացիայի պաշտոնական բաղադրատոմսով կոկտեյլ պատրաստելու համար անհրաժեշտ է 60 մլ ջին, 2 կաթիլ դեղձի բիտտեր և անանուխի երկու տերև։ Բաղադրիչները խառնում են սառույցով լի բաժակի մեջ, ապա քամվում կոկտեյլի բաժակի մեջ։ Որպես խավարտ օգտագործվում է անանուխի տերևներ։


== Տարատեսակություն ==
Կոկտեյլն ունի հսկայական տարատեսակներ, որոնք պայմանականորեն բաժանվում են «դեղձային» և  «մանհեթենային» ոճերի։ IBA-ի պաշտոնական կոկտեյլը վերաբերում է դեղձայինին, մանհեթենային Derby-ի պատրաստման համար օգտագործվում է 60 մլ բուրբոն, 15 մլ բենեդիկտին և 0,5 մլ անգոստուրա, որպես խավարտ օգտագործվում է  կիտրոնի մի կտոր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Сайт Международной ассоциации барменов Archived 2020-06-17 at the Wayback Machine.(անգլ.)
Коктейль Derby на сайте IBA(անգլ.)
Коктейль Derby на сайте Барменской ассоциации России
Աուլի

Աուլի (ուկրաիներեն՝ Аули), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Կրինիչանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Աուլի քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 4 345 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 524 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Սուրբ Սավվայի տաճար

Սուրբ Սավվայի տաճար (սերբ.՝ Храм светог Саве/Hram svetog Save), Սերբ ուղղափառ եկեղեցի Բելգրադում, Վրաչար բարձրավանդակում։ Համարվում է աշխարհում ամենամեծ ուղղափառ եկեղեցին և դասակարգվում է աշխարհի ամենամեծ տասը եկեղեցիների շարքում։ Տաճարը նվիրված է Սուրբ Սավվային (1175-1236 թթ.)՝ Սերբ ուղղափառ եկեղեցու հիմնադրին։ Տաճարը դասվում է քաղաքի հուշարձանների շարքում։


== Պատմություն ==
Տաճարի կառուցման աշխատանքներն սկսվել են 1894 թվականին Վրաչար բարձրավանդակի այն վայրում, որտեղ 1595 թվականին Օսմանյան Սինան փաշան այրել է Սուրբ Սավվայի աճյունը։
Մի քանի տասնամյակների պլանավորման և բազմաթիվ մրցույթներից հետո շենքի շինարարական աշխատանքներն սկսվել են 1935 թվականին և մինչև 1939 թվականը կանգնեցվել են 12 մետր բարձրությամբ պատերը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին տաճարի շինարարությունը դադարեցվեց և շարունակվեց միայն 1986 թվականին։ Տաճարի գմբեթի կառուցումն ավարտվեց 1989 թվականին։
1999 թվականի ապրիլի 20-ին Համայն Ռուսիո պատրիարք Ալեքսեյ II-ն այցելել է Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետություն և Սերբիայի պատրիարք Պավելի հետ պատարագ մատուցել տաճարում (մինչև մեծ մուտք, այսուհետև՝ դեպի տաճարի դիմացի հրապարակ). աղոթք է բարձրացվել Հարավսլավիայի ռազմական գործողությունների ժամանակ զոհվածների համար։
2004 թվականին տեղի է ունեցել դեռևս ոչ ամբողջությամբ ավարտված տաճարի բացման արարողությունը։
2008 թվականի մարտին օծվել է տաճարի մատուռը։
Բելգրադի Վրաչար բարձրավանդակում են գտնվում նաև Սերբիայի ազգային գրադարանը և հսկայական զբոսայգին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը
Webcam
Թոնդրակ (այլ կիրառումներ)

Թոնդրակ, կարող է վերաբերել՝

Թոնդրակ (Մանազկերտի գավառ) - գյուղ (որտեղ առաջացել է Թոնդրակյան աղանդավորական շարժումը)
Թոնդրակ (հրաբուխ) - հրաբուխ պատմական Վասպուրականում
Սմբատ Հովհաննիսյան (Թոնդրակ) - հայ պատմագետ, բանաստեղծ, թարգմանիչ