armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Չան (Քղիի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Չան (այլ կիրառումներ)Չան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։ Գտնվում էր Փերի գետի ձախակողմյան վտակներից մեկի ափին, սարավանդի վրա։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել, իսկ բնակիչները թուրքերի ձեռքով տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 30-35 տուն՝ 250 հայ (ըստ մեկ այլ աղբյուրի 130 տուն՝ 1100 հայ) բնակչով։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործություն, մեղվագուծություն, արհեստներն ու առևտուրն էր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Չանն ուներ Ս. Մինաս անունով եկեղեցի, որը կառուցված էր 1059 թվականին։


== Կրթություն ==
Գյուղն ուներ դպրոց։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Արարատյան

Արարատյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Ալեքսանդր Արարատյան
Ալեքսանդր Գեորգի Արարատյան (1897-1991), բուսաբան–բջջաբան։
Ալեքսանդր Պետրոսի Արարատյան (1854-1884), գրող, մանկավարժ։
Առաքել Աստվածատուրի Արարատյան (1808-1887), բանաստեղծ, մանկավարժ։
Ասքանազ Արարատյան (19-րդ դար), թղթակից։
Արտաշես Լևոնի Արարատյան (1927-2010), դերասան։
Խաչիկ Հովհաննեսի Արարատյան (1912-2003), դերասան, ասմունքող։
Մասիս Մկրտչի Արարատյան (1925), նկարիչ։
Հարություն Աստվածատուրի Արարատյան (1774-1831), գրող։
Սարգիս Շահնազարի Արարատյան (1884-1943), քիմիկոս, Հայաստանի առաջին հանրապետության ֆինանսների նախարար, հասարակական օգնության և ներքին գործերի նախարար։
Ստեփանոս Արարատյան, (19-րդ դար), թղթակից։
Քնարիկ Մկրտչի Արարատյան (1926), թղթակից։
Քրիստափոր Գերասիմի Արարատյան (1876-1937), ռազմական գործիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Իրինովկա (գյուղ, Ռախինսկոե քաղաքային բնակավայր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԻրինովկաԻրինովկա (ռուս.՝ Ириновка), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 53 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դևիդ Բլեյն

Դևիդ Բլեյն Ուայթ (անգլ.՝ David Blaine White, ապրիլի 4, 1973(1973-04-04), Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի իլյուզիոնիստ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է պուերտոռիկացու և խորհրդային հրեայի ընտանիքում։ Մայրը դպրոցի ուսուցչուհի էր, իսկ հայրը` զինվորական, Վիետնամի պատերազմի վետերան։ Փողոցային կախարդանքով է սկսել զբաղվել 1997 թվականին։ Նրա շոուն ABC-ում միանգամից հայտնիություն ձեռք բերեց։ 1999 թվականից Բլեյնը ավելի մեծ հրաշքներ է սկսել գործել, որոնց թվում են`

Կենդանի թաղումը պլաստիկից բեռնամփոփի մեջ (1999),
Սառեցում սառույցի մեջ,
Գլխապտույտ` քսաներկումետրանոց սյան վրա 35 ժամ կանգնում,
Թեմզայի մակերևույթի վերևում 44 օր արկղում փակում առանց ուտելիքի,
17 րոպե 4 վայրկյան շնչառության պահում (2008)։2010 թվականի հուլիսի 11-ին Դևիդ Բլեյնը իր պաշտոնական կայքում սկսեց անձնական բլոգ։
2013 թվականին դուրս եկավ վավերագրական ֆիլմ Բլեյնի իլյուզիաների մոտիվներով և «Դևիդ Բլեյն. Իրականությու՞ն, թե՞ կախարդանք» վերնագրով։


== Անձնական կյանք ==
Բլեյնն ունի կիսահարազատ մեկ եղբայր։ Բլեյնը և Ալիզի Գուինոչետը ունեն մեկ աղջիկ` Դեսսան` ծնված 2011 թվականի հունվարի 26-ին։ Գունոչետի` աշխատանքի գնալու ժամանակ Նյու Յորքում ուժեղ ձնաբուք է եղել։ Այդ եղանակի պատճառով փողոցում ոչ մի մեքենա և տաքսի չի եղել, ուստի Բլեյնը նույնպես ստիպված է եղել ընկնել ձնաբքի մեջ, ինչի հետևանքով զույգը տեղափոխվել է հիվանդանոց։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Դևիդ Բլեյնի պաշտոնական կայքը
Հնարք շշով (տեսանյութ)
Կարեն Ասլանյան

Կարեն Յուրիի Ասլանյան (հուլիսի 22, 1995(1995-07-22), Երևան, Հայաստան), հայ հունահռոմեական ըմբիշ, 2018, 2019 և 2020 թվականների ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ Ներկայացրել է Հայաստանը Մինսկում տեղի ունեցած 2019 թվականի Եվրոպայի 2-րդ խաղերում, զբաղեցրել է 5-րդ տեղը։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1995 թվականի հուլիսի 22-ին Երևանում։ Ակտիվորեն սկսել է զբաղվել ըմբշամարտով 2006 թվականից։ 2012 թվականին դարձել Է Եվրոպայի պատանիների չեմպիոն, 2013 թվականին՝ պատանիների աշխարհի չեմպիոն։
2014 թվականին պատանիների աշխարհի առաջնությունում Կարեն Ասլանյանը նվաճել է արծաթե մեդալ։ 2015 թվականին դարձել է Համաբանակային 6-րդ ամառային խաղերի փոխչեմպիոն, 2017 թվականին՝ հունահռոմեական ըմբշամարտի բանակայինների աշխարհի առաջնության չեմպիոն։ 2015 թվականին պարգևատրվել է ՀՀ զինված ուժերի «Վազգեն Սարգսյան» մեդալով։
2018 թվականին մինչև 67 կգ քաշային կարգում դարձել է Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։ 2019 թվականին Բուխարեստում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում կրկին նվաճել է բրոնզե մեդալ։
2020 թվականի փետրվարին Իտալիայի մայրաքաղաքում  տեղի ունեցած մայրցամաքի առաջնությունում մինչև 67 կգ քաշային կարգում Կարենը նվաճել է բրոնզե մեդալ։
Կարեն Ասլանյանը հանդես է գալիս նաև ակումբային առաջնություններում․ 2017 թվականին «Սամուրգաշև եղբայներ» մարզական ակումբի թիմի կազմում դարձել է Ռուսաստանի գավաթակիր, նույն թվականին Իրանում անցկացված հունահռոմեական ըմբշամարտի աշխարհի ակումբային առաջնությունում իրանական «Սինա Սանաթ Իզեհ» թիմի կազմում դարձել է փոխչեմպիոն։
2021 թվականի մայիսի 8-ին Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում անցկացված հունահռոմեական ըմբշամարտի վերջին վարկանիշային մրցաշարում նվաճել է Տոկիո 2020-ի օլիմպիական ուղեգիր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Aslanyan, Karen (ARM)
Ժողովածու (3324)

Ժողովածու (3324), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3324 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1742 թվականին Առաքելի որդի (յաջորդ Ս․ Թովմայի վանուց Գողթնհաց) գրիչի կողմից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիր։ Ձեռագիրը կազմված է 402 թերթից։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ, տախտակ, դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 402ա ։


== Բովանդակություն ==
Վարք Հայրանց (խմբ․ Յոհվ․ Ջմիւոնացի)
Գիրք բանալի մտաց (թրգմ․ Կարապետ վրդ․ 1698 թ․)
Հարցմունք Աթանասի և պատասխանիք Կխրդի Երուսաղէմացւոյ


== Ծանոթագրություններ ==
Մամեդ Դադաշզադե

Մամեդ Արիֆ Մահառլամ օղլի Դադաշզադե (ադրբ.՝ Məmməd Arif Məhərrəm oğlu Dadaşzadə, կեղծանունը՝ Մամեդ Արիֆ, հունիսի 12 1904 - դեկտեմբերի 27, 1975), ադրբեջանցի խորհրդային գրականագետ և քննադատ։ Ադրբեջանական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1958 թ.) և փոխնախագահ (1960-1975 թթ.)։ Ադրբեջանական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1960 թ.)։ ԽՄԿԿ անդամ (1941)։
Գրական գործունեությունն սկսել է 20-ական թվականներին։ Գրել է սովետական և դասական գրականության խնդիրների վերաբերյալ հոդվածներ, «Ջ․ Ջաբարլիի ստեղծագործական ուղին» (1955 թ.), «Սամեդ Վուրղունի դրամատուրգիան» (1964 թ.) և այլ մենագրություններ։ «Ադրբեջանական գրականության պատմություն», «Ադրբեջանական սովետական գրականության պատմություն» աշխատությունների հեղինակներից և խմբագիրներից մեկն է, հեղինակ է ԽՍՀՄ ժողովուրդների դասականներին, այդ թվում նաև հայ գրողներին նվիրված աշխատությունների։ Հայերեն լույս է աեսել նրա «Ադրբեջանական ժողովրդի գրականությունը» գիրքը։ Եղել է Ադրբեջանական ԽՍՀ 6-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի նախագահ։ Ադրբեջանական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1974 թ.)։
Պարգևատրվել է Լենինի և այլ շքանշաններով։
Միմինգական սարահարթ

Միմինգական սարահարթ (գերմ.՝ Mieminger Plateau), լեռնային կտուր ծովի մակարդակից 850-ից 1000 մետր բարձրության վրա, ավստրիական Տիրոլ հողի Վերին Իննյան հովտի՝ Միմինգական լեռնաշղթայի հարավային ստորոտում։ Նա ընդգրկում է Վիլդեմինինգի, Միմինգի, Օբշտաիգի և Մյեցի քաղաքները։
Լեռնային սարահարթը կազմված է վերգետնյա մորենայից և մանրախեճից, ենթադրաբար վերջին սառցե դարաշրջանի ժամանակներից, Սարահարթի հարավում սահմանափակում է Ախբերգյան լեռնաշղթայով (գերմ.՝ Achbergzug), որը առաջացել է այսպես կոչված «գլխավոր դոլմիտով»։
Սարահարթը ունի 14 կմ երկարությամբ և մինչև 4 կմ լայնությամբ տարածք։ Բացառությամբ Տելֆս և Մյեց քաղաքների մոտակայքի տարածքների, այն կտրուկ կտրվում է Ինն գետի հովիտ, և ավարտվում է արևմուտքում Խոլցլյատիենի թամբ։ Տելֆսաից սարահարթով մինչև թամբեր անցնում է կարևոր Միմինգական մայրուղին (В189), որը  շարունակվում է ուրիշ համարով մինչև Գուրգլտալյա և Ֆերն լեռնանցք և ավելի հեռու դեպի Աուգսբուրգ։ Այդ ճանապարհը Տելֆսայից մինչև Մեցա հավանաբար օգտագործվել է դեռևս հնագույն ժամանակներից (Կլավդիյա Ավգուստի ճանապարհը), որի մասին վկայում է չթվագրված մղնացույց սյունը Խոլցլյատիենի մոտ։
Տարածքը բնորոշվում է փոքրիկ բաժանումներով դաշտերի և արոտավայրերի, որոնք հետզհետե փոխարինվում են խեժափիճի մարգագետիններով և բաց անտառներով։ Սարահարթում կա տարբեր հետյոտային և հեծանվային ճանապարհների ցանց, իսկ ձմռանը դահուկավազքի ճանապարհներ և այն համարվում է հանգստի հանրահայտ վակր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Sonnenplateau Mieming & Tirol Mitte Archived 2013-08-20 at the Wayback Machine. Tourist Association Innsbruck and its holiday villages, official website
Mieming Plateau private website
Mieming Plateau Protected Area Archived 2007-11-18 at the Wayback Machine.,  Tyrol
Պադալկի (այլ կիրառումներ)

Պադալկի, կարող է վերաբերել՝

Պադալկի - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում
Պադալկի - գյուղ, Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում
Սումկինո (գյուղ, Տոբոլսկի քաղաքային օկրուգ)

Սումկինո (ռուս.՝ Сумкино), գյուղ Ռուսաստանի Տյումենի մարզի Տոբոլսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4124 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լա Ֆերտե Օտրիվ

Լա Ֆերտե Օտրիվ (ֆր.՝ La Ferté-Hauterive), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Նեյի լը Ռեալ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մուլեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03114։


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 278 մարդ։


== Տնտեսություն ==
2007 թվականի տվյալներով 174 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 129-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 45-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 74,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 66,7 %)։ 129 աշխատունակ բնակիչներից 121-ը աշխատում էին (66 տղամարդ և 55 կին), անաշխատանք էին 8-ը (3 տղամարդ և 5 կին)։ 45 անգործունակ մարդկանցից 16-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 18-ը թոշակառու, 11-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
«Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ՝ Լա Ֆերտե Օտրիվ» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-10-06-ին։ Վերցված է 2012-7-6 
«Լա Ֆերտե Օտրիվ» (ֆրանսերեն)։ cassini.ehess.fr։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2012-12-30
Ալիան (այլ կիրառումներ)

Ալիան, կարող է վերաբերել՝

Ալիան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Դերսիմի գավառում
Ալիան - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի Շատախի գավառում
(367) Ամիցիտիա

(367) Ամիցիտիա (անգլ.՝ Amicitia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1893 թվականի մայիսի 19-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,219569 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0077 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4314 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ամիցիտիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0243 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1207,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,298058 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,94° անկյուն։
Ամիցիտիա աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(367) Ամիցիտիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լյոտո

Լյոտո, փոքր կղզի Նիգեր գետում։ Երկարությունը կազմում է 16 կիլոմետր, լայնությունը՝ 4 կիլոմետր, իսկ մակերեսը՝ 40 կիլոմետր քառակուսի։ Կղզուն բնորոշ են սեզոնային հեղեղված հողերը, հետևապես՝ խիտ ու փարթամ խոտածածկույթը։


== Հակամարտություններ ==
Լյատան մի քանի փոքր կղզիների հետ միասին գտնվելով Նիգեր գետում երկար ժամանակ հանդիսացել է առճակատման օբյեկտ Նիգերիայի և Բենինի համար, որոնց հակամարտությունը սկսվել էր դեռևս այն ժամանակ, երբ գաղութներ էին հանդիսանում Ֆրանսիայի համար։ Պատերազմը սկսվել էր 1963 թվականին, բայց ի վերջո այն լուծվեց խաղաղ ճանապարհով։ 2001 թվականին երկրների հարցը ձգվեց և հասավ միջազգային դատարան։ 2005 թվականի հուլիսի 12-ին դատարանը վճռեց կղզին հանձնել Նիգերիային։


== Գրականություն ==
Decalo, Samuel (1997). Historical Dictionary of the Niger (3rd ed.). Boston & Folkestone: Scarecrow Press. ISBN 0810831368. :p. 37
Fabio Spadi (2005) The ICJ Judgment in the Benin-Niger Border Dispute: the interplay of titles and ‘effectivités’ under the uti possidetis juris principle, Leiden Journal of International Law 18: 777—794


== Ծանոթագրություններ ==
Միջին սիբիրական սարահարթ

Միջին սիբիրական սարահարթ (ռուս.՝ Среднесибирское плоскогорье), Հյուսիսային Ասիայի կենտրոնական մասում, Արևելյան Սիբիրում։ Եզրավորվում է Արևելյան Սայանների, Մերձբայկալի և Հյուսիսային Անդրբայկալի լեռներով, Հյուսիս-Սիբիրական դաշտավայրով, Արևմտա-Սիբիրական և Կենտրոնական Յակուտական հարթավայրերով։ Տարածությունը մոտ 3, 5 միլիոն  Կմ2 է։ Գտնվում է Սիբիրական պլատֆորմի սահմաններում։ Տափարակ ընդարձակ միջագետք է՝ 500-700 մ միջին և 1701 մ (Պուտորանա սարավանդ)՝ առավելագույն բարձրությամբ։ Առավել բարձրադիր մասերը (Պուտորանայի, Վիլյույի սարավանդներ, Ենիսեյի բլրաշար և այլն) գտնվում են հյուսիս-արևմուտքում։ Կան նիկելի, պղնձի, երկաթի, ոսկու, ալմաստի, քարածխի, գրաֆիտի, քարաղի, բնական գազի հանքավայրեր։ Կլիման խիստ ցամաքային է։ Ձմեռը ցուրտ է, երկարատև։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը —20 °C-ից —44 °C է, հուլիսինը՝ 12—20 °C։ Տարեկան տեղումները արևելքում 200-350 մմ են, արևմուտքում՝ 400—500 մմ, Պուտորանա սարավանդում՝ 700—800 մմ։ Գետերը մեծ մասամբ ջրառատ, արագընթաց և սահանքավոր են։ Խոշոր գետերն են Ստորին Տունգուսկան, Պոդկամեննայա Տունգուսկան, Անգարան, Լենան՝ Վիլյույի հետ, խատանգան, Անաբարը։ Մեծ տարածում ունի բազմամյա սառածությունը։ Գերակշռում է տայգան՝ թույլ պոդզոլացած և ճմապոդզոլացած հողերով ու խեժափիճու անտառներով։ Հյուսիսում տարածված է լեռնային տունդրան։ Հարավում կան սոճու անտառներ և անտառատափաստանների «կղզիներ»։ Բնորոշ կենդանիներից են լեմինգը, բևեռաղվեսը, սպիտակ նապաստակը, հյուսիսային եղջերուն, որմզդեղնը, գորշ արջը և այլն։ Կան շատ թռչուններ, գետերը հարուստ են ձկներով։ Արդյունագործական նշանակություն ունեն սկյուռը, սամույրը, մշկամուկը։ 


== Ծանոթագրություններ ==
(4877) Համբոլդտ

(4877) Համբոլդտ (անգլ.՝ Humboldt), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,633213 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2758 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9906 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1560,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,230661 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,41° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4877) Համբոլդտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Դմիտրիևկա (գյուղ, Կարմասկալինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴմիտրիևկաԴմիտրիևկա (ռուս.՝ Дмитриевка, բաշկիրերեն՝ Дмитриевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 216 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
770

770 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 770 թվականն է, 
VIII դարի 70-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Տիմկով (գյուղ, Նովոուշիցկի շրջան)

Տիմկով (ուկրաիներեն՝ Тимків), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տիմկով գյուղում բնակվում էր 363 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1848 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 196,43 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սաբատինովկա

Սաբատինովկա (ուկրաիներեն՝ Сабатинівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուլյանովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սաբատինովկա գյուղում բնակվում էր 1 176 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աբիլինի պարադոքս

Աբիլինի պարադոքսը (անգլ.՝ Abilene paradox) ներկայացնում է այն գաղափարը, որ մարդկանց խումբը կարող է որոշում ընդունել, որը հակասում է խմբի յուրաքանչյուր անդամի հնարավոր ընտրությանը այն պատճառով, որ յուրաքանչյուր անհատ կարծում է, որ իր նպատակները հակասում են խմբի նպատակներին, այդ պատճառով էլ չի հերքում։
Պարադոքսը նկարագրվել է Ջերի Հարվիի կողմից The Abilene Paradox and other Meditations on Management հոդվածում։ Պարադոքսի անվանումը տրվել է այն անեդոտի համաձայն, որը ներկայացվել է այդ հոդվածում.

Այս երևույթը խմբակային մտածողության օրինակ է։ Այն հեշտությամբ բացատրվում է տարատեսակ սոցիոլոգիական գիտություններով, որ ապացուցում են, որ մարդը հազվադեպ է իրականացնում արարքներ, որոնք հակասում են խմբի արարքներին։ Սոցիալական պահող գործոնները հաճախ ճնշում են յուրաքանչյուր անհատի իրական զգացմունքները և ցանկությունների իրագործումը։
Աբիլինի պարադոքսը լայնորեն օգտագործվում է մարքեթինգային և կառավարչական որոշումների ընդունման ժամանակ, թիմբիլդինգում հայտնի է որպես «Թիմում միահամուռ որոշումների ընդունման խաբուսիկ հաջողություն»։


== Տես նաև ==
Լռության պարույր


== Ծանոթագրություններ ==
Մարտի 3

Մարտի 3, տարվա 62-րդ (նահանջ տարիներին՝ 63-րդ) օրն է։

Տարվա ավարտին մնում է 303 օր։


== Դեպքեր ==
1845՝ Ֆլորիդան դարձավ ԱՄՆ-ի 27-րդ նահանգը
1861՝ Ալեքսանդր II կայսրը Ռուսաստանում վերացրեց ճորտատիրական կարգը
1878՝ Ռուսաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև կնքվեց Սան Ստեֆանոյի պայմանագիրը
1918՝ Ստորագրվեց Բրեստի պայմանագիրը
1924՝ Աբդուլ Մեջիդ սուլթանի հրաժարականով ավարտվում է օսմանյան խալիֆայության ժամանակաշրջանը
1930՝ բացվեց Համազգային ճեմարանը։
1938՝ Սաուդյան Արաբիայում փորվեց առաջին նավթահորը
1959՝ բացվեց Մատենադարանը
1991՝ Էստոնիայում և Լատվիայում ընտրողները քվեարկում են Սովետական Միության կազմից դուրս գալու օգտին


== Ծնունդներ ==
1842՝ Ալեքսանդր Մանթաշյանց, բարերար, խոշոր նավթարդյունաբերող (մ. 1911)
1845՝ Գեորգ Կանտոր Georg Cantor գերմ. մաթեմատիկոս (մ. 1918)։
1847՝ Ալեքսանդր Բելլ Alexander Graham Bell շոտլանդացի գիտնական և գյուտարար (մ. 1922 թ.)
1895՝ Ռագնար Ֆրիշ, տնտեսագետ
1898՝ Էմիլ Արթին Emil Artin ավստրիացի հայազգի մաթեմատիկոս (մ. 1973)
1911՝ Գարեգին Սևունց, հայ արձակագիր (մ. 1969)
1949՝ Արթուր Մեսչյան, ճարտարապետ և երաժիշտ
1953՝ Զիկո Zico բրազ. ֆուտբոլիստ, մարզիչ
1953՝ Արամ Ասատրյան, երգիչ
1982՝ Ջեսիկա Բիլ Jessica Biel ամեր. դերասանուհի և երգչուհի
1985՝ Վարդա (Վարդանուշ Մարտիրոսյան) երգչուհի և պարուհի


== Մահեր ==
1468՝ Յոհան Գուտենբերգ, տպագրության գյուտի հեղինակը (ծն.մոտ 1398)
1768՝ Նիկոլա Պորպորա Nicola Porpora իտալ. կոմպոզիտոր (ծն.1686)
1842՝ Ռոբերտ Հուկ անգլիացի ճարտարապետ և փիլիսոփա (ծն.1911)
1933՝ Հակովբոս Տաշյան, հայ ձեռագրագետ, բանասեր, լեզվաբան, հայագետ (ծն. 1866)
2008՝ Ջուզեպպե դի Ստեֆանո Giuseppe Di Stefano իտալացի տենոր (ծն. 1921)


== Տոներ ==
Բուլղարիա՝ Ազատագրության օր (1878 թ. Օսմանյան կայսրությունից)
Լիբանան՝ Ուսուցիչների օր (տոնվում է մինչև մարտի 9-ը)
 Ճապոնիա՝ Աղջիկների օր
 Վրաստան՝ Մոր օր
Գրողների միջազգային օր
Լսողության պահպանման համաշխարհային օր
Չեչա

Չեչա (ռուս.՝ Чеча), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չարիշ գետի աջ ափով՝ 478 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200312115100008993
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  115100899
Ավազանի կոդը - 13.01.02.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Զզվի քար

Զզվի քար, կիրճ Հայկական լեռնաշխարհում, Սասունում, Սեդան սարիկ և Ծովասարի մոտ, Գարմավ գյուղից մետ 10 կմ հեռավորությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարմրաոտ խոլահավ

Կարմրաոտ խոլահավը (լատ.՝ Sula sula) խոլահավերի ցեղի թռչուն է։


== Նկարագրություն ==
Տեսակի փետուրների գույնավորումը սպիտակ է, բաց մոխրագույն կամ բաց դարչնագույն, թաթերը կարմրավուն են, թաղանթավոր, կտուցը՝ երկնագույն (բաց կապույտ)։ Թևի հետևի եզրը սև է։ Կարմրաոտ խոլահավի մարմնի երկարությունը մոտ 70 սմ է, թևերի բացվածքը՝ մոտ 1,5 մ։ Երիտասարդ կարմրաոտ խոլահավերը նման են դարչնագույն եղբայրակիցներին։


== Տարածվածություն և կենսակերպ ==
Տեսակը սովորաբար ապրում է Խաղաղ օվկիանոսում, մեծ գաղութները հանդիպում են Տոբագո կղզում։ Բնադրում է հիմնականում Խաղաղ օվկիանոսի արևադարձային կղզիներում, ավելի հազվադեպ՝ Հնդկական և Ատլանտյան օվկիանոսի կղզիներում։ Բները փայտիկներից են սարքում թփերի մեջ, սովորաբար ածում են մեկ ձու, որին թուխս են նստում մոտ 45 օր։ Հասուն առանձնակներ նկատվել են հարավում ընդհուպ մինչև Թաթարական նեղուցը և Կուրիլյան լեռնաշղթայի հարավում։
Հիմնական սնունդն է մանր ձկները ու կաղամարնները։


== Ենթատեսակներ ==
Թռչնաբանների միջազգային միությունն առանձնացնում է երեք ենթատեսակ.

Արևելյան կարմրաոտ խոլահավ (Sula sula rubripes)
Sula sula sula
Sula sula websteri


== Լուսանկարներ ==

		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Ռուսաստանի ողնաշարավորները(չաշխատող հղում)
ADW: Sula sula: Տեղեկություն
Տինիյա

Տինիյա (էստ․՝ Tõnija), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Վալյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Արթուր Պետրոսյան (ֆուտբոլիստ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Արթուր Պետրոսյան (այլ կիրառումներ)Արթուր Հրայրի Պետրոսյան (դեկտեմբերի 17, 1971(1971-12-17), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ նախկին ֆուտբոլիստ (հարձակվող), մարզիչ։
Հանդես է եկել հայկական մի շարք ֆուտբոլային ակումբներում, ինչպես նաև օտարերկրյա ակումբներում։
Պետրոսյանը մարզում է «Ցյուրիխի» պատանի ֆուտբոլիստներին և արդեն ձեռք է բերել A կարգի մարզչական արտոնագիր։


== Նվաճումներ ==


==== Ակումբային ====
Շիրակ
Հայաստանի Բարձրագույն խումբ
 (3) 1992, 1994, 1999
 (4) 1993, 1995-96, 1997, 1998Հայաստանի Անկախության Գավաթ
 (3) 1993, 1994, 1999Հակոբ Տոնոյանի անվան Սուպերգավաթ
 (2) 1996, 1999
 (1) 1998Մակքաբի Պետահ Տիկվա

Տոտո Գավաթ
 (1) 1999Ցյուրիխ

Սուպեր Լիգա
 (1) 2005-06Շվեյցարիայի Գավաթ
 (1) 2004-05


==== Անձնական ====
Հայաստանի լավագույն ֆուտբոլիստ - 1996, 2000


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (301701-301800)

Աստերոիդների ցանկ (301601-301700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (301801-301900)
 Աստերոիդների ցանկ (301601-301700)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (301801-301900)
Տոմաշա (գետ)

Տոմաշա (ռուս.՝ Томаша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Տոյմա գետի աջ ափին՝31 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 40 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -  03020300112103000027036
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002703
Ավազանի կոդը -  03.02.03.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Զորաք քար

Զորաք քար, լեռ է Գողթն գավառում, Բիստ և Ողոհի (Աղահեցիկ) գյուղերի միջև, Մեսրոպավան գետի ձախ կողմում։ Լեռնոտ ու բուսապատ լանջերով և ծովի մակարդակից 1842 մ բարձրություն ունեցող լեռ է։


== Գրականություն ==
Ա. Այվազյան,  Նախիջևան. բնաշխարհիկ պատկերազարդ հանրագիտակ։
Նովայա Ռուդնյա (գյուղ, Լուգինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Նովայա ՌուդնյաՆովայա Ռուդնյա (ուկրաիներեն՝ Нова Рудня), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1888 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Ռուդնյա գյուղում բնակվում էր 123 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,94 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 130,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Լի Հոնգ Բին

Լի Հոնգ Բին (հանգըլ՝ 이홍빈, սեպտեմբերի 29, 1993(1993-09-29), Սեուլ, Հարավային Կորեա), առավել հայտնի որպես Հոնգբին (հանգըլ՝ 홍빈), հարավկորեացի երգիչ և դերասան, հանդես է գալիս Jellyfish Entertainment գործակալության ներքո։ Հոնգբինը, որպես VIXX բոյ բենդի անդամ, դեբյուտ է կատարել 2012 թվականի մայիսին, իսկ 2014 թվականին նկարահանվել է SBS-ի « Հիանալի օր » դորամայում՝ Յու Ջի Հոյի դերով։


== Վաղ կյանք ==
Հոնգբինը ծնվել և մեծացել է Ջայան-դոնում (Սեուլ)։ Նրա ընտանիքը բաղկացած է նրանից, ծնողներից և երկու ավագ քույրից։ Սովորել է Դոնգ Ահի հեռարձակման քոլեջում։


== Սկավառակագրություն ==


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստատեսային դրամաներ ===


=== Տարբեր/Երաժշտական/Ռեալիթի շոուներ ===


=== Երաժշտական տեսահոլովակներ և համագործակցություններ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
VIXX
Հոնգբին Թվիթթերում (կոր.)
Տոոնի

Տոոնի (էստ․՝ Tooni), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պիիռիսաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սմուրֆիկներ: Կորսված գյուղ

«Սմուրֆիկներ.Կորսված գյուղ» (անգլ.՝ Smurfs: The Lost Village), ռեժիսոր Քելլի Էսբերիի ամերիկյան ընտանեկան անիմացիոն ֆիլմ։ Ֆիլմը հիմնված է բելգիացի նկարիչ՝ Պեյոյի ստեղծած «Սմուրֆեր» կոմիքսի վրա։ Այն «Սմուրֆիկներ» և «Սմուրֆիկներ 2» ֆիլմերի շարունակություն չի հանդիսանում։ Ֆիլմում հանդես են եկել՝ Դեմի Լովատոն, Ջո Մանգանելոն, Ռեյն Ուիլսոնը, Մենդի Փաթինկին, Ջեկ Մակբրայերը, Դենի Պուդին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2017 թվականի մարտի 23-ին։


== Սյուժե ==
Սմուրֆետան փորձում է գտնել իր նպատակը գյուղում։ Երբ կախարդական անտառում նա հանդիպում է մի արարածի, նա ուղևորվում է ճանապարհորդությունների ու արկածների։


== Դերերն հնչյունավորել են ==
Դեմի Լովատո - Սմուրֆետա
Ջո Մանգանելո - Հայր Սմուրֆ
Ռեյն Ուիլսոն - Անփույթ
Մենդի Փաթինկի - Խելամիտ
Ջեկ Մակբրայեր - Ըմբիշ
Ջուլիա Ռոբերթս - Սմուրֆ Իվի
Դենի Պուդի - Գարգամել


== Արտադրություն ==


=== Մշակում ===
2012 թվականի մայիսի 10-ին Sony Pictures Animation և Columbia Pictures ընկերությունները մշակեցին ֆիլմի սցենարը։ Հենկ Ազարիան, ով առաջին երկու ֆիլմերում դերակատարեց՝ Գարգամելին, հարցազրույցում պատմեց, որ՝ «ի տարբերություն նախկին երկու ֆիլմերի, երրորդն ամբողջությամբ կստեղծվի համակարգչային անիմացիայով և շարունակություն չի հանդիսանա»։
2014 թվականի մարտին հայտնի դարձավ, որ Քելլի Էսբերը կլինի ֆիլմի ռեժիսորը։ Ֆիլմի պրոդյուսերն է՝ Ջորդոն Քեները, իսկ համապրոդյուսերը՝ Մերի Էլլեն Բոդերը։


=== Քասթինգ ===
2015 թվականի հունվարի 16-ին, Մենդի Փաթինկինը միացավ անիմացիոն արկածային ֆիլմի հնչյունավորման դերասանական անձնակազմին, հնչյունավորելու՝ Հայր Սմուրֆին։ 2015 թվականի հունիսի 14-ին, Դեմի Լովատոն և Ռեյն Ուիլսոնը մասնակցեցին քասթինգին և ընտրվեցին՝ Սմուրֆետայի և Գարգամելի դերերին։


== Ռելիզ ==
Ֆիլմի սկզբնական պրեմիերան եղել է 2015 թվականի օգոստոսի 14-ին։ 2015 թվականի մարտին, ֆիլմի պրեմիերան տեղափոխեցին 2017 թվականի մարտի 31։ 2016 թվականի մարտին, ռելիզը կրկին տեղափոխեցին 2017 թվականի ապրիլի 7։ 2016 թվականի սեպտեմբերին, էկրաններին է հայտնվել առաջին թրեյլերը, իսկ նոյեմբերի 21-ին երկրորդը։
2017 թվականի փետրվարի 6-ին հայտնվեց եզրափակիչ թրեյլերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմ

Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմ  (1917—1922/1923)` նախկին Ռուսական կայսրության տարածքում 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության արդյունքում բոլշևիկների իշխանության գալուն հետևած մի շարք ռազմական ընդհարումներ, տարատեսակ քաղաքական, էթնիկ, սոցիալական խմբերի և պետական կազմավորումների միջև։
Քաղաքացիական պատերազմը Ռուսաստանը խոցած հեղափոխական ճգնաժամի արգասիքն էր, որը սկսվել էր Ռուսաստանում 1905–1907 թվականների հեղափոխությամբ և խորացել՝ հանգեցնելով միապետության անկմանը, տնտեսության փլուզմանը, խոր սոցիալական, ազգային, քաղաքական և գաղափարական պառակտմանը և է՛լ ավելի խորացել Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։ Պառակտման ապոգեյը հանդիսացել է ամբողջ երկրի մասշտաբով ծավալվող անողոք պատերազմը սովետական և հակաբոլշևիկյան իշանությունների միջև։


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆորարլբերգ

Ֆորարլբերգ (գերմ.՝ Vorarlberg), Ավստրիայի 9 նահանգներից մեկն է։ Գտնվում է երկրի ծայր արևմուտքում։ Նահանգակենտրոնը Բրեգենց քաղաքն է։ Տարածքը 2601 կմ² է, իսկ բնակչությունը՝ 360000 մարդ (2004 թ-ի տվյալներով, 8-րդը Ավստրիայում)։ Սահմանակից է Տիրոլին, ինչպես նաև պետական սահմաններ ունի Գերմանիայի, Շվեյցարիայի և Լիխտենշտայնի հետ։ Նահանգի հիմնական լեզուն գերմաներենն է։ Բնակչության 85%-ից ավելին կաթոլիկներ են։


== Հղումներ ==
Նահանգի կառավարությունը
Տեղական ֆոլկլյոր
Ֆորարլբերգի նորություններ


== Ծանոթագրություններ ==
Մատեո Ֆալկոնե

Մատեո Ֆալկոնե, ֆրանսիացի գրող Պրոսպեր Մերիմեի՝ 1829 թվականին գրած նովելն է։ Առաջին անգամ լույս է տեսել Revue de Paris-ի մայիսյան համարում՝ ստանալով դրական արձագանքներ։


== Դիպաշար (սյուժե) ==
Մատեո Ֆալկոնեն՝ հարգված հողատերը և նշանառուն, ապրում էր Կորսիկայի խորդուբորդ հատվածում, որտեղ հաճախում էին օրենքից խույս տվածները։ 
Մի օր Մատեոն թողնում է իր 10-ամյա որդուն՝ Ֆորտունատոյին, տնօրինելու ոչխարների հոտը։ Նրա բացակայության ժամանակ այդ կողմերով է անցնում Ջանետտո անունով հետախուզվող հանցագործը և իմանալով Մատեոյի համբավի մասին՝ խնդրում է թաքնվել տանը։ Ֆորտունատոն տատանվում է, բայց համաձայնում է այն բանից հետո, երբ Ջանետտոն նրան արծաթե մետաղադրամ է առաջարկում։
Շուտով հասնում է զինվորների խումբը՝ Ֆորտունատոյի հեռավոր զարմիկի՝ Թիոդորոյի գլխավորությամբ։ Թիոդորոն հարցնում է նրան Ջանետտոյի մասին և պատասխաններից չբավարարված՝ հրամայում է խուզարկել տունը։ Խուզարկվողին չգտնելուց հետո նա առաջարկում է իր արծաթե ժամացույցը Ջանետտոյի դիմաց։ Չկարողանալով դիմադրել՝ Ֆորտունատոն մատնում է հանցագործի թաքստոցը։
Այդ ընթացքում Մատեոն և նրա կինը վերադառնում են, և մինչ զինվորները զբաղված էին Ջանետտոյին ձերբակալելով, Թիոդորոն խանդավառությամբ պատմում է Մատեոյին, թե ինչպես են բռնել այդ մարդուն։ Ջանետտոն Մատեոյին վիրավորում է՝ տունը որակելով որպես «դավաճանի տուն»։ 
Զայրացած Մատեոն սպասում է մինչև զինվորների հեռանալը, այնուհետև Ֆորտունատոյին պատվիրում է հետևել իրեն դեպի մոտակա ձորը։ Այնտեղ նա առաջարկում է Ֆորտունատոյին աղոթել, իսկ այնուհետև գնդակահարում է նրան։


== Էկրանավորում ==
1973 թվականին Կացուհիրո Օտոմոն իր դեբյուտային մանգայում ստեղծեց Մատեո Ֆալկոնեի կերպարը։
2009 թվականին Էրիկ Վիլլյարդը կարճ նովելը վերածեց 65-րոպեանոց ֆիլմի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Մատեո Ֆալկոնե» նովելի աուդիոտարբերակը։
Ազդին

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ազդին (այլ կիրառումներ)Ազդին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Սիլվանի գավառակում։
XIX դարի երկրորդ կեսերին ուներ 29 տուն բնակիչ։ 1986 թվականի դրությամբ գյուղն ամայի և անմարդաբնակ է։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ստամբուլի եվրոպական ափ

Ստամբուլի եվրոպական ափ (հայտնի է նաև Ռումելիի ափ անվամբ), Ստամբուլի եվրոպական հատվածում գտնվող շրջանների և թաղամասերի հավաքական անվանումը։
Հայտնի չէ, թե եվրոպական անվանումը որ դարաշրջանից է կիրառվում, սակայն Ռումելիի ափ անվանումը կիրառվում է Օսմանյան կայսրության ժամանակներից։
Ստամբուլի եվրոպական հատվածի հյուսիսային մասում գտնվում են Էյուփ, Գազիօսմանփաշա և Չաթալջա շրջանները, իսկ հարավային հատվածում՝ Ֆաթիհ, Զեյթինբուրնու, Բաքըրքյոյ, Քյուչյուքչեքմեջե, Ավջըլար, Բյույուքչեքմեջե և Սիլիվրի շրջանները։ Բոսֆորի նեղուցի ափին են գտնվում Էմինյոնյու, Բեյօղլու, Բեշիքթաշ, Սարըյեր շրջանները։ Ներքին շրջաններ են համարվում Բեհչելիևլերը, Բաղջըլարը, Գյունգյորենը, Էսենլերը, Բայրամփաշան, Քյաղըթհանեն և Շիշլին։
Սուլթանգազին, Բեյլիքդյուզյուն, Էսենյուրթը, Արնավութքյոյը և Բաշաքշեհիրը նորակառույց թաղամասեր են, որոնք հիմնադրվել են 20-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Հետագայում Էսենյուրթը ներառվել է Ֆաթիհ թաղամասի կազմում։


== Ստամբուլի եվրոպական հատվածում գտնվող շրջանների ցանկ ==
Արնավութքյոյ
Ավջըլար
Բաղջըլար
Բահչելիևլեր
Բաքըրքյոյ
Բաշաքշեհիր
Բայրամփաշա
Բեշիքթաշ
Բեյլիքդյուզյու
Բեյօղլու
Բյույուքչեքմեջե
Չաթալջա
Էսենլեր
Էսենյուրթ
Էյուփ
Ֆաթիհ
Գազիօսմանփաշա
Գյունգյորեն
Քյաղըթհանե
Քյուչյուքչեքմեջե
Սարըյեր
Սիլիվրի
Սուլթանգազի
Շիշլի
Զեյթինբուրնու


== Տես նաև ==
Ստամբուլի ասիական ափ


== Ծանոթագրություններ ==
Փառքի բլուր (Նովոչերկասկ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փառքի բլուր (այլ կիրառումներ)«Փառքի բլուր» (ռուս.՝ Курган славы), հուշահամալիր Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքում, որը բացվել է Հաղթանակի 35-ամյակի առթիվ։ Գտնվում է Ալեքսանդրի զբոսայգում՝ մուտքի կողքին գտնվող բլրի վրա։


== Նկարագրություն ==
Մշակութային և հուշապատմական զգալի արժեք համալիրը, որպես այդպիսին, չունի։ Նրա տակ չկան ո՛չ քաղաքի պաշտպանների, ո՛չ այն ազատագրողների, ոչ էլ նացիստների զոհերի գերեզմաններ։ Այդուհանդերձ, պատմական մեծ արժեք է ներկայացնում անմիջականորեն բլուրը, որը պատմության և մշակույթի իսկական հուշարձան է։ Համարվում է, որ այն հայտնվել է սկյութա-սարմատական դարաշրջանում և նրա տակ թաղված են հնության մնացորդներ։
Երկար ժամանակ բլուրը կոչվել է «Բլուր Ալեքսանդրի զբոսայգում»։ Մոտ 150 տարի այն օգտագործել են որպես տեղանքը դիտելու հարթակ, մասնավորապես՝ Տուզլով գետի վարարման ժամանակ։ Մինչև 1917 թվականի հեղափոխությունը բլրում տեղադրված էր հրանոթ, որը կեսօրին, ինչպես Պետերբուրգում, կրակում էր։
Ճարտարապետագեղարվեստական ձևավորումը բավականին նման է Ռուսաստանի և արտերկրի այլ քաղաքներում եղած նմանատիպ բլուրներին։ Երկնքին նայող չորս սվինները խորհրդանշում են պատերազմի չորս տարիները։ Կենտրոնում տեղադրված է Հավերժական կրակը, որի մոտ բետոնե կիսաշրջանին ամրացված են երկաթյա տառեր՝ «Ոչ ոք չի մոռացվել, ոչինչ չի մոռացվել» գրությամբ։ Հուշարձանի արտաքին կիսաշրջանին քարե աստիճաններ են, որոնք սկսվում են Խորհրդային Միության հերոսի աստղի պատկերով և հերոս քաղաքների ցուցակով քարե սալիկների մոտից։ Փառքի բլրի ելքի մոտ դրվել է Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին քաղաքի զոհված բնակիչների ցանկով բետոնե սալիկ։

1990-ական թվականների վերջից համալիրի վիճակն աստիճանաբար վատացել է։ Հավերժական կրակը մարել է։ Բայց, շնորհիվ քաղաքի վետերանների սկզբունքային դիրքորոշման, մինչև 2012 թվականի մայիսի 9-ը հուշահամալիրն ամբողջովին վերականգնեց և կրկին վառվեց Հավերժական կրակը։
2016 թվականի հոկտեմբերի սկզբին երկու անչափահաս պղծել էին Փառքի բլուր հուշահամալիրը։ Վանդալները դիտահարթակի պատերին, որտեղ գտնվում է Հավերժական կրակը, անպարկեշտ բառեր էին գրել։ Հարուցվել էր քրեական գործ «Վանդալիզմ» հոդվածով։


== Ծանոթագրություններ ==
Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոց (Շուշի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոց (այլ կիրառումներ)Շուշիի Հռիփսիմյան օրիորդաց միջնակարգ դպրոցը հիմնվել է 1876-ին՝ վարդապետ Արիստակես Սեդրակյանի ջանքերով։
Դպրոցը 1877-ին ունեցել է 4 ուսուցիչ և 70 աշակերտուհի։ 1881-ին աշակերտուհիների թիվը հասել է 120-ի։
Ըստ Լեոի, բացումից մեկ տարի անց Հռիփսիմյան դպրոցը իր ճակատագիրը կապել է թեմական դպրոցի հետ, լինելով նրան կից։
1884-ին այս դպրոցը եղել է բավականաչափ պատկառելի մի ուսումնական հաստատություն՝ իր 13 ուսուցիչ-ուսուցչուհիներով և 171 աշակերտուհիներով։ Ունեցել է միջնակարգի դասընթաց։ Հայ մյուս դպրոցների հետ միասին այն ևս 1885-ին փակվել է։ Վերաբացվել է 1886-ի հոկտեմբերին՝ որպես երկդասյան իգական դպրոց։ Տեսուչն է եղել Մովսես Սամվելյանը, ուսուցիչները՝ Գաբրիել Գյուլիքևխյանը, Եկատերինա Մելիք-Սարգսյանը, Զարուհի Արզումանյանը, Ելենա Առաքելյանը, Գալիլյա Հովակիմյանը և Նարիման Փիրումյանը։
1888-ին ունեցել է 199 աշակերտուհի։
1896-ին փակվել է, 1906-ի փետրվարին վերաբացվել։ 1908-09 ուստարում ունեցել է 5 բաժանմունք, որոնցում սովորել է 218 հոգի, դրանցից 29՝ տղաներ։


== Գրականություն ==
Լեո, «Ղարաբաղի թեմական դպրոցի պատմություն», էջ 385-386։
«Մեղու Հայաստանի», 1885, թիվ 63։
«Դպրոց», 1875-76, թիվ 4, էջ 133։
«Արարատ», 1878, ԺԲ, էջ 458։


== Աղբյուրներ ==
Ռոզովկա (գյուղ, Կորոստենի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌոզովկաՌոզովկա (ուկրաիներեն՝ Розівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1783 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռոզովկա գյուղում բնակվում էր 218 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,865 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 252,02 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Եվրոպական բվիկ

Եվրոպական բվիկ (լատ.՝ Otus scops), բվերի ընտանիքի թռչուն։ Բնադրող–չվող է, քիչ տարածված։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 19-20 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 53– 63 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 80 գ։ Էգերը խոշոր են արուներից։ Մարմնի ընդհանուր փետրածածկը միատարր է՝ գորշ դարչնագույն, ներքևից՝ բարակ, մանր զոլերի խճճված նախշերով՝ սև, նուրբ խայտերով։ Աչքերը դեղին են, ականջները՝ լայն փետրափնջերով։ Գիշերային թռչուն է, բավական հեռվից լսվում են նրա մի քանի վայրկյանը մեկ կրկնվող սուլոցները։ Բնակվում է անտառներում, անտառեզրերին, պտղատու այգիներում։


== Սննդառություն ==
Սնվում է մանր մկնակերպ կրծողներով, անողնաշարավորներով։


== Բազմացում և զարգացում ==
Գարնանային վերադարձը՝ մարտի առաջին կեսին։ Բնադրում է ծառերի փչակներում, շինություններում կամ ագռավի հին բներում։ Ձվադրում է մայիսի 1-ին կեսից հունիսի 1-ին կեսը։ Դնում է 32 մմ տրամագծով, սպիտակ 3-5 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 24-25 օր։ Ձագերը բնից հեռանում են հուլիսի վերջին։
Աշնանային չուն՝ օգոստոս-սեպտեմբերին։
Օգտակար թռչուն է։ Պահպանվում է օրենքով։
Դու քո ճամփեն գընա, քույրիկ...

«Դու քո ճամփեն գընա, քույրիկ...», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից մեկը։


== Ստեղծման պատմություն ==
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1902 թվականի ապրիլի 29-ին։ Եղիշե Չարենցի անվան Գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյան ֆոնդի, №(57)-ում պահվում է մեկ ինքնագիր, վերնագրված՝ «N-ին», թվագրված՝ «29 ապրիլ»։ Առաջին անգամ, «Դու քո ճամփեն գընա» վերնագրով, տպագրվել է 1903 թվականին «Լույս» օրացույց-հանդեսում (էջ 313), այնուհետև, մշակված, «Դու քո ճամփեն» վերնագրով 1903 թվականին Թբիլիսիում «Բանաստեղծություններ» գրքում (էջ 38), առանց վերնագրի 1908 թվականին Բաքվում «Բանաստեղծություններ» գրքում (էջ 54), 1922 թվականին՝ Կոստանդնուպոլսում՝ «Բանաստեղծություններ» շարքում (էջ 27-28), ապա՝ Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուում։
Այդ ստեղծագործությունը արտատպվել է 1922 թվականին Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» գրքում։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոդֆրի Հարոլդ Հարդի

Գոդֆրի Հարոլդ Հարդի (փետրվարի 7, 1877(1877-02-07)[…], Կրանլի, Waverley, Սյուրեյ, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - դեկտեմբերի 1, 1947(1947-12-01)[…], Քեմբրիջ, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի մաթեմատիկոս, Լոնդոնի Թագավորական ընկերության անդամ (1910), Քեմբրիջի (1906-1919) և Օքսֆորդի (1919-1931) համալսարանների պրոֆեսոր է։
Հայտնի է թվերի և ֆունկցիաների տեսությունների հետազոտություններով։ Աշխատանքների մեծ մասը կատարել է անգլիացի մաթեմատիկոս Ջ. Լիթլվուդի հետ։ Թվերի տեսությունում զբաղվել է դիոֆանտյան մոտարկումներով և մասնավորապես թվերի ադիտիվ տեսության, պարզ թվերի և ձետա-ֆունկցիայի տեսությունների հարցերով։ Ֆունկցիաների տեսությունում զբաղվել է անհավասարությունների և եռանկյունաչափական շարքերի հետազոտությամբ։ Աշխատանքներ ունի ինտեգրալ ձևափոխությունների և ինտեգրալ հավասարումների վերաբերյալ։ Զբաղվել է նաև գենետիկայով։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնոե (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրասնոեԿրասնոե (ուկրաիներեն՝ Красне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Գրաֆսկոե։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնոե գյուղում բնակվում էր 381 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018 Խումբ D

Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018 խումբ D խաղերը տեղի կունենան 2018 թվականի հունիսի 16-ից 26-ը։ Խմբում ընդգրկված են Արգենտինայի, Իսլանդիայի, Խորվաթիայի և Նիգերիայի հավաքականները։ Լավագույն երկու հավաքականները կանցնեն 1/8 եզրափակիչ։


== Հավաքականներ ==


== Դիրք ==

1/8 երզափակչում`

D խմբի հաթողը կհանդիպեն Խումբ C-ի երկորդ տեղի հետ։
D խմբի երկրորդ տեղը կհանդիպի Խումբ C-ի հաղթողի հետ։


== Հանդիպումներ ==
Բոլոր ժամերը տեղի ժամանակով են։


=== Արգենտինա-Իսրայել ===


=== Խորվաթիա-Նիգերիա ===


=== Արգենտինա-Խորվաթիա ===


=== Նիգերիա-Իսլանդիա ===


=== Նիգերիա-Արգենտինա ===


=== Իսլանդիա-Խորվաթիա ===


== Ծանոթագրություններ ==
Պուերտո Ռիկոյի պատմություն

Պուետրո Ռիկոի (Puerto Rico), ազատ միացված պետություն, երկիր Վեստ Ինդիայում, համանուն կղզու, ինչպես նաև Վիեկես, Կուլեբրա, Մոնա և մի քանի այլ ոչ մեծ կղզիների վրա։ ԱՄՆ-ի տիրույթն է։


== Աշխարհագրություն ==
Հյուսիսից ողողվում է Ատլանտյան օվկիանոսի, հարավից՝ Կարիբյան ծովի ջրերով։ Տարածությունր 8,9 հազար կմ2 է, բնակչությունը՝ 3,3 միլիոն (1980)։ Վարչականորեն բաժանվում 8 շրջանի։ Վարչական կենտրոնը՝ Ման Խուան։ Գործադիր իշխանությունն իրականացնում է ընտրովի նահանգապետը, որը գլխավորում է խորհրդակցական խորհուրդը (կազմվում է նահանգապետի նշանակած 9 մինիստրներից)։
Օրենսդիր գերագույն իշխանությունն իրականացնում է ԱՄՆ-ի կոնգրեսը, որտեղ Պուետրո Ռիկո Սան Իավանը ներկայացնում է ռեզիդենտ-կոմիսարը։ Ինքնավարության շրջանակներում օրենսդիր իշխանությունն իրականացնում է Պուետրո Ռիկոյի երկպալատ (սենատ, ներկայացուցիչների պալատ) Օրենսդիր ժողովը։
Եղեգնաձոր (այլ կիրառումներ)

Եղեգնաձոր հայկական տեղանուն է, որը կարող է հանդիպել հետևյալ եզրերում՝

Եղեգնաձոր քաղաք է Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, մարզկենտրոն, Արփա գետի աջ կողմում, Երևանից մոտ 120 կմ հարավ-արևելք։
Եղեգնաձորի արգելավայր, բնության հատուկ պահպանվող տարածք, Հայաստանի Հանրապետության 26 արգելավայրերից մեկը։
Եղեգնաձորի երկրագիտական թանգարան, Վայոց ձորի մարզի մշակութային արժեքների պահպանության, գիտական ուսումնասիրության և պրոպագանդման կենտրոն է։
Եղեգնաձորի պատկերասրահ, Հայաստանի ազգային պատկերասրահի «Եղեգնաձորի պատկերասրահ» մասնաճյուղը։
Եղեգնաձոր պանիր, ազգային պանիր, որ ստանում են կովի կամ այծի կաթից։
Եղեգնաձոր գետ, գետակ Շիրակի մարզում, Ջաջուռ գետի ձախ օժանդակը։
Տոնոյան

Տոնոյան, հայկական ազգանուն։


== Հայտնի կրողներ ==


=== Ա ===
Անահիտ Տոնոյան (ծ. 1942) – հայ քիմիկոս
Արամայիս Տոնոյան (ծ. 1969) – հայ ֆուտբոլիստ


=== Գ ===
Գայանե Տոնոյան (ծ. 1959) – հայ բուժքույր


=== Դ ===
Դավիթ Տոնոյան (ծ. 1967) – ՀՀ պետական և ռազմական գործիչ


=== Թ ===
Թադևոս Տոնոյան (ծ. 1961) – հայ բանաստեղծ


=== Ի ===
Իվետա Տոնոյան (ծ. 1981) – հայ լրագրող


=== Կ ===
Կամարի Տոնոյան (1931–2015) – հայ արձակագիր
Կարին Տոնոյան (ծ. 1967) – հայ բանասեր


=== Մ ===
Մկրտիչ Տոնոյան (ծ. 1974) – հայ նկարիչ


=== Ն ===
Նահապետ Տոնոյան (1960–1992) – հայ ազատամարտիկ


=== Ս ===
Սամսոն Տոնոյան (ծ. 1931) – հայ խորհրդային պետական-կուսակցական գործիչ
Սմբատ  Տոնոյան (ծ. 1982) – հայ ազատամարտիկ, հրամանատար


== Ծանոթագրություններ ==
Խարեսիկ

Խարեսիկ, Հարսիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառում։ Գտնվում էր Բերրի գյուղաքաղաքից արևմուտք, Փերի և Մնձուր գետերի միջև։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Գյուղի անվանումը կապված է հայերեն «հարսիկ» բառի հետ։ Ավանդության համաձայն Սինամ թագավորի որդին հաճախ լողալով անցել է Եփրատը իր հարսնացուին տեսնելու համար և ետ դարձել։ Դրա համար էլ գյուղը կոչվել է Հարսեկ (Հարսիկ)։


== Պատմություն ==
Խարեսիկի հայ բնակիչները մասամց կոտորվեց 1895 թվականի ջարդերի վրա, իսկ մնացածի մեծ մասը զոհվեցին 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
XIX դարի վերջին ուներ 30 տուն, որից 25-ը՝ հայկական։ 1915 թվականին ուներ 52 տուն՝ 416 հայ և 25 տուն՝ 125 քուրդ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Խարեսիկն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։ Եկեղեցու շրջկայքում կային ավերակներ և հնություններ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Գյոլի Ականջ

Գյոլի Ականջ, վանքապատկան հողամաս Վասպուրականի Արտազ գավառում, Սուրբ Թադեոս առաքյալ վանքի մերձակա տարածքում։


== Ծանոթագրություններ ==
(2765) Դինանտ

(2765) Դինանտ (անգլ.՝ Dinant), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 4-ին Անրի Դեբեոնի և Ջովաննի Դե Սանկտիսի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,146146 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9658 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3265 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2038,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176618 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,04° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2765) Դինանտ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վարուժան Կոզիկյան

Վարուժան Ավետիսի Կոզիկյան (հունվարի 7, 1936(1936-01-07), Կոնստանցա, Ռումինիա), հայ ջութակահար։


== Կենսագրություն ==
1957 թվականին ավարտել է Բուխարեստի կոնսերվատորիան (դասատու՝ Կ. Ավագյան)։ Առաջին անգամ հանդես է եկել 1954 թվականին (Բուխարեստ)։ 1958 թվականից ելույթներ է ունեցել բազմաթիվ երկրներում (նաև ԽՍՀՄ-ում)։ 1959 թվականին՝ Բուխարեստի ֆիլհարմոնիայի ջութակահար, 1960 թվականից՝ կոնցերտմայստեր։ Դասավանդում է Բուխարեստի կոնսերվատորիայում։ Ազգային և միջազգային մրցույթների, փառատոնների դափնեկիր է, մրցանակակիր։ Համերգացանկն ընդգրկում է Վիվալդիի, Բեթհովենի, Բախի, Մոցարտի, Շումանի, Չայկովսկու, Ստրավինսկու, Ռավելի, Խաչատրյանի, Կոմիտասի և ուրիշների երկեր։ 1968 թվականին մենահամերգով հանդես է եկել Երևանում։
Տինիցյա

Տինիցյա (ուկրաիներեն՝ Тиниця), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Տինիցյա գյուղում բնակվում էր 2 088 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 331,43 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օզինսկի շրջան

Օզինսկի շրջան (ռուս.՝ Озинский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սարատովի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Օզինկի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 4100 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 19145 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4,67 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Գամովո (այլ կիրառումներ)

Գամովո, կարող է վերաբերել՝

Գամովո - գյուղ Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Պերմսկի շրջանի կազմում
Գամովո - գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում