Սարգիս Սարգսյան (գնդապետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սարգիս Սարգսյան (այլ կիրառումներ)Սարգիս Վարագի Սարգսյան (ռուս.՝ Саркисян Саркис Варакович, 1899 սեպտեմբերի 10, Քուրդուկուլի - ՞), ԽՍՀՄ զինված ուժերի պահեստազորի գնդապետ, Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների մասնակից, հայկական ազգային դիվիզիաներից մեկի գնդի հրամանատար, հայ ռազմական արվեստի պատմության մասնագետ, բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների դասախոս։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1899 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Ռուսական կայսրության Երևանի նահանգի Քուրդուկուլի կամ Ղուրդուղուլի գյուղում (այժմ՝ Արմավիր Արմավիրի մարզում)։ Գրեթե պատանի հասակում՝ մասնակցել է 1918 թվականի Մայիսյան հերոսամարտերին։ Հետագայում մասնակցել է նաև՝ 1939-1945 թթ. երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ Խորհրդային բանակում զբաղեցրել է հայկական դիվիզիաներից մեկի գնդի հրամանատարի պաշտոնը։ Ծառայել է որպես Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Հոկտեմբերյանի (Արմավիրի) շրջանի զինվորական կոմիսար։ Աշխատել է խորհրդային Հայաստանի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում որպես դասախոս։


=== Կենսագրական, անձնական տվյալներ ռուսաստանյան «Պոբեդա-1945» համացանցային կայքում ===
Սարգսյան Վարագ Սարգսի (ռուս.՝ Саркисян Саркис Варакович),
Սեռ՝ ռուս.՝ Пол:	мужской,
Ծննդյան թիվ՝ 1899 թվականի սեպտեմբերի 10 (ռուս.՝ Дата рождения:	10.9.1899),
Ծննդյան վայր՝ Հայաստան, Հոկտեմբերյանի շրջան, Ղուրդուղուլի քաղաք (ռուս.՝ Место рождения:	Армения. Октемберянский район, город Курдукули),
Ազգություն՝ Հայ (ռուս.՝ Национальность:	армянин),
Պաշտոն՝ Հայկական դիվիզիա։ Գնդի հրամանատար (ռուս.՝ Должность:	Армянская дивизия. Командир полка),
Կոչում՝ Գնդապետ (ռուս.՝ Звание:	полковник):
Խնամատար՝ Իրինա Սարգսյան (ռուս.՝ Попечитель: Ирина Саркисян)։
Ստորաբաժանումներ, որտեղ ծառայել է ռազմաճակատայինը. առայժմ որևէ ստորաբաժանում չի ավելացված (ռուս.՝ Подразделения, в которых служил Фронтовик: Пока ни в одно подразделение этот Фронтовик не добавлен.):
Թաղումը՝ - (ռուս.՝ Захоронение: -):
Լրացուցիչ տեղեկատվություն՝ - (ռուս.՝ Дополнительная информация)։
Տան հասցեն պատերազմի ժամանակ՝ քաղաք Երևան, Շոթա Ռուսթավելու փողոց, 33 (ռուս.՝ Домашний адрес во время войны:	г. Ереван. ул. Шота Руставели, 33.):
Հարազատները պատերազմի ժամանակ՝ կինը՝ Սարգսյան Սիրանույշ Եփրեմի,, դուստրը՝ Սարգսյան Ռոզա Սարգսի, որդիները՝ Սարգսյան Կարլ Սարգսի և Սարգսյան Ֆելիքս Սարգսի (ռուս.՝ Родственники во время войны:	жена Саркисян Сирануш Ефремовна; дочь, Саркисян Роза Саркисовна; сыновья, Саркисян Карл Саркисович, Саркисян Феликс Саркисович.):
Զորակոչման օրը՝ 0.0.1942թ. (ռուս.՝ Дата призыва:	0.0.1942):
Զորակոչման վայր (զինվորական կոմիսարիատ)՝ քաղաք Թբիլիսի (ռուս.՝ Место призыва (военкомат):	г. Тбилиси):
Լրացուցիչ տեղեկություններ՝ - (ռուս.՝ Дополнительные сведения)։
Ողջ մնացած / անհետ կորած / զոհված - Ողջ է մնացել (ռուս.՝ Выжил / пропал без вести / погиб:	выжил):
Մերձավոր՝ Այո (ռուս.՝ Близкий:	да):
Քարտի ստեղծման օրն ու ժամանակը՝ 2012 թ. մայիսի 13, ժամը 22:19:40 (ռուս.՝ Дата и время создания карточки:	2012-05-13 22:19:40):
Քարտի վերջին փոփոխության օրն ու ժամանակը՝ 2012 թ. մայիսի 13, ժամը 22:19:40 (ռուս.՝ Дата и время последнего изменения:	2012-05-13 22:19:40):


== Ընտանիք ==
Կինը՝ Սիրանույշ Եփրեմի Սարգսյան, դուստրը՝ Ռոզա, որդիները՝ Կառլ և Ֆելիքս։ Ընտանիքը պատերազմի 2-րդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բնակվել է Երևանում՝ Շոթա Ռուսթավելու փողոցի թիվ 33 տանը։


== Աշխատություններ ==
Գնդապետ Սարգիս Վարագի Սարգսյանը հեղինակել է հայոց ռազմարվեստի պատմությանը նվիրված մի եզակի աշխատություն՝ «Հայ ռազմական արվեստի պատմություն» վերնագրով։ Այն հրատարակել է «Հայաստան» հրատարակչությունը, 1969 թվականին, Երևանում։ Հրատարակչության կողմից գիրքը ներկայացվել է հետևյալ բառերով. «Դարեր շարունակ Հայ ժողովուրդը պատերազմներ է մղել իր ազգային անկախության համար, և այդ տևական պատերազմների ընթացքում ձևավորվել ու զարգացել է Հայ ռազմական արվեստը»։ Սույն աննախադեպ աշխատության հեղինակը՝ պահեստի գնդապետ Ս. Վ. Սարգսյանը, իր աշխատության մեջ հակիրճ շարադրել է հայ ռազմական արվեստի պատմությունը սկսած հայ ժողովրդի պետականության ստեղծումից մինչև 6-րդ դարը։ Բնական է, որ գնդապետ Սարգիս Վարագի Սարգսյանն իր աշխատությունը նվիրել է հայ բոլոր ռազմիկների հիշատակին, սակայն, լինելով խորհրդային Հայաստանի քաղաքացի, խորհրդային բանակի զինծառայող և զինվորական կոմիսար, հասկանալի պատճառներով ընծայագիրը շարադրել է հետևյալ կերպ. «Խորին, երախտագիտությամբ նվիրում եմ հայ ժողովրդի հերոս զավակների անմար հիշատակին, որոնք զոհվեցին Հայաստանում սովետական կարգեր հաստատելու համար մղած պայքարում և Սովետական Միության Հայրենական մեծ պատերազմի ռազմաճակատներում»։


=== Աշխատության կառուցվածքը ===
Գնդապետ Ս. Վ. Սարգսյանի «Հայ ռազմական արվեստի պատմություն» աշխատությունը կազմված է Ներածությունից և 10 գլուխներից։

Ներածություն
Առաջին գլուխ։ Ընդհանուր ակնարկ
Երկրորդ գլուխ։ Ռազմա-տակտիկական մտքի ծագումը հին Հայաստանում
Երրորդ գլուխ։ Հայերի մասնակցությունր Ալեքսանդր Մակեդոնացու դեմ մղված ճակատամարտերին
Չորրորդ գլուխ։ Արտաշես I-ի և նրա հետնորդների պատերազմները հայկական իշխանությունների միացման և կենտրոնացված պետություն ստեղծելու համար
Հինգերորդ գլուխ։ Հայաստանը Հռոմի և Պարթևստանի աքցանի մեջ Արտավազդ II-ի օրոք
Վեցերորդ գլուխ։ Հայերի տասնամյա պատերազմը (54-64 թթ.)
Յոթերորդ գլուխ։ Նոր ագրեսիաներ Հայաստանի դեմ
Ութերորդ գլուխ։ Երեսնամյա պատերազմը։ Դասակարգային պայքարի սրումը Հայաստանում։ Հայ ժողովրդի պայքարը իր անկախության համար
Իններորդ գլուխ։ Հայ ռազմական արվեստի զարգացումը 5-րդ դարի ազատագրական պատերազմներում
Տասներորդ գլուխ։ Հայ ժողովրդի ազատագրական ճակատամարտերը և ռազմական գործողությունները 6-րդ դարում և 7-րդ դարի սկզբներին


== Գրականություն ==
Կաղապար:Գիրք։Սարգսյան։Հայ ռազմական արվեստի պատմություն
Գնդապետ Սարգիս Վարագի Սարգսյան, Հայ ռազմական արվեստի պատմություն։ «Հայաստան» հրատարակչություն, Երևան 1969 թ.: Саркис Варакович Саркисян. Из истории армянского военного искусства. (На армянском языке). Издательство «Айастан». Ереван, 1969. [5]
Գնդապետ Սարգիս Վարագի Սարգսյան, Հայ ռազմական արվեստի պատմություն։ «Հայաստան» հրատարակչություն, Երևան 1969 թ.: Саркис Варакович Саркисян. Из истории армянского военного искусства. (На армянском языке). Издательство «Айастан». Ереван, 1969. [6] Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==