armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Մաքս Էսսեր

Մաքս Էսսեր (մայիսի 16, 1885(1885-05-16), Barth, Vorpommern-Rügen District, Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա, Գերմանիա - դեկտեմբերի 23, 1943(1943-12-23), Բեռլին, Նացիստական Գերմանիա), գերմանացի քանդակագործ, առավել հայտնի է որպես ճենապակե արձանիկների հեղինակ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1885 թվականի մայիսի 16-ին Բարտում։
1900-ից 1903 թվականներին հաճախել է Բեռլինի Unterrichtsanstalt des Kunstgewerbemuseums թանգարանային արվեստի դպրոցը, որտեղ եղել է քանդակագործ Ավգուստ Գաուլի աշակերտը, նաև եղել է նրա փեսան։

Սկսած 1906 թվականից Էսսերը պարբերաբար եղել է Բեռլինյան մեծ նկարչական ցուցահանդեսի այցելուներից (գերմ.՝ Große Berliner Kunstausstellung): 1908 թվականից նա համագործակցել է ճենապակու արվեստանոցների հետ։ 1920 թվականից ապրել է Մայսենում, որտեղ աշխատել է մայսենյան ճենապակու գործարանում, իսկ 1924 թվականից ուներ սեփական ստուդյա։ Հետագայում պատրաստել է ճենապակյա աշխատանքներ Hutschenreuther և Rosenthal ընկերությունների համար։
1937 թվականի Փարիզում կայացած Համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ նրա կերամիկական աշխատանքը՝ «ջրասամույրը» արժանացել է գրան պրի մրցանակի։
Մահացել է 1945 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Բեռլինում։ 2010 թվականին Գերմանիայում անց է կացվել ցուցահանդես նվիրված Մաքս Էսսերի 125 ամյակին։
Էսսեր Մակսը հայտնի է նաև որպես հայտնի մոտոցիկլավարներ՝ Էրնստ Հեննեի (BMW), Էվալդու Քլյուգեի (DKW) և Հայներ Ֆլայշմանի (NSU) արձանների հեղինակ։ Առաջին երկու անձանց արձանները մինչ օրս կանգուն են, իսկ երրորդը ավերվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։

		


== Տես նաև ==
Գերմանական մեծ նկարչական ցուցահանդես


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Max Esser (1885—1945) (գերմ.)
Фарфоровая мануфактура Schwarzburger (Тюрингия)
Սիլվերադո (ֆիլմ)

«Սիլվերադո» (անգլ.՝ Silverado), ռեժիսոր Լոուրենսա Կեզդանի վեստերն ժանրի ամերիկյան կինոֆիլմ։ Ստացել է Օսկարի անվանակարգերի 2 մրցանակ՝ լավագույն ձայնի և  սկզբնական սաունդթրեքի համար։ IMDb. կայքի կարծիքով 100 լավագույն վեստերների ցանկում է։


== Սյուժե ==
Սիլվերադոն քաղաք է, որտեղ բացարձակապես ձգտում են բոլորը։ Բայց այնտեղ հասնելը բոլորին չէ, որ հաջողվում է։ Ճանապարհը լի է վտանգներով։ Միայն վտանգի առաջ չվարանողը՝ միայն ամենաուժեղը և համարձակը կարող է հասնել այնտեղ։


== Դերերում ==
Քևին Քլայն՝ Պեյդեն
Սքոթ Գլեն՝ Էմմետտ
Քևին Քոսթներ՝ Ջեյք
Դենի Գլովեր՝ Մել Ջոնսոն
Ջոն Քլիզ
Ռոզաննա Արկետ՝ Խաննա
Բրայան Դեննեխի
Ջեֆ Գոլդբլում՝ Սլիկ
Լինդա Հանթ՝ Ստելլա
Ջեֆ Ֆեյի՝ Տայրի
Րիչարդ Ջենկինս՝ Կելլի
Ամանդա Ուայս
Ջոն Կեզդան
Ջեյք Կեզդան
Մեգ Կեզդան
Բրայոն Ջեյմս՝ Խոբարտ
Մարվին Ջեյ Մակինտայր
Շեբ Բուլի
Ջեյմս Գեմմոն՝ Դոուսոն


== Պարգևներ և անվանակարգեր ==
պարգևներ

Վենետիկի կինոփառատոն 1985
Երիտասարդ Վենետիկի մրցանակ՝ Հատուկ հիշատակություն՝ Լոուրենս Կեզդանանվանակարգեր

«Օսկար» 1986
լավագույն երաժշտությունը՝ Բրյուս Բրյուտոն
լավագւյն ձայնը՝ Դոնալդ Օ. Միտչելլ, Րիք Քլայն,  Քևին Օ՚Քոննել, Դեվիդ Մ. Ռոննե
Casting Society of America 1986
Best Casting for Feature Film, Drama — Ուոլիս Նիկիտա


== Հղումներ ==
«Сильверадо»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Награды и номинации на сайте IMDb
Քանայո Օ Քանայո

Քանայո Օ. Քանայո, Էնըյո Մեդաստես Օնյեքվոր (մարտի 1, 1962(1962-03-01), Էմբեյս), (հայտնի է որպես Քանայո Օ Քանայո, Նիգերիայի Իմո նահանգի Էմբեյս տարածք), նիգերիացի դերասան, 2006 թվականին նվաճել է Գլխավոր դերի լավագույն դերասան Աֆրիկյան կինոակադեմիայի մրցանակը։
Քանայոյի դեբյուտային շարժանկարն է 1992 թվականի «Ապրել գերության մեջ»-ը։ Նա խաղացել է ավելի քան 100 շարժանկարներում։
Ներկայումս Քանայոն ՄԱԿ-ի դեսպան է և ունի էՄէՖաՐ տիտղոսը։ Կանայոն Քեննեթ Ննեբուեյի հետ («Ապրել գերության մեջ» շարժանկարի պրոդյուսեր), Օլու Ջեյքոբսը, Ինոք Ըդիբոյը, Մեծ Բրիտանիայի Եղիսաբեթ թագուհին և Ֆելա Քուտին միասին այն նիգերիացիների թվում էին, որոնց կառավարության կողմից հիշատակվել էին 2014 թվականին Նիգերիայի հարյուրամյակի տոնակատարության ժամանակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Kanayo O. Kanayo (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Հյուսիսային կուզու

Հյուսիսային կուզու, կամ Հյուսիսային խոզանակապոչ (լատ.՝  Trichosurus arnhemensis), կաթնասուն պարկավորների ընտանիքից։


== Նկարագիր ==
Մարմնի երկարությունը կազմում է 36-ից 55 սմ, մոտավորապես ոչ մեծ կատվի չափ։ Մորթին մոխրագույն է (էգերի մոտ արծաթամոխրագույն, արուները կարմրամոխրագույն)։  Չնայած անվանմանը՝ հյուսիսային, պոչը չունի խիտ հատված, իսկ պոչի ծայրը ընդհանրապես մորթով պատված չէ։


== Տարածում ==
Ապրում են Արևմտյան Ավստրալիայի Քիմբերլի շրջանի հյուսիսային հատվածում։ Լավ են հարմարվում գյուղական և քաղաքային միջավայրում։ Որոշ հատվածներում այն համարվում է վնասատու։


== Վարք ==
Հյուսիսային կուզուն ապրում է ծառերի վրա և վարում է գիշերային կյանք՝ նախընտրելով սնվել մթնշաղին և ցայգին։ Կենդանիները կարող են ապրել ինչպես խմբերով, այնպես էլ մենակ։ Սնունդ փնտրում են հիմնականում ծառերի վրա, բայց ցամաքի վրա նույնպես ժամանակ են անցկացնում։ Սնվում են տերևներով, սերմերով, մրգերով և հատապտուղներով։ Երբեմն ուտում են անողնաշարավորներով կամ թռչունների ձվերով։ Զուգավորման սեզոնը տևում է ամբողջ տարին։ Կյանքի միջին տևողությունը կազմում է մոտավորապես 15 տարի։


== Ծանոթագրություններ ==
Աղբաբա (Սողանլուի լեռնահամակարգ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աղբաբա (այլ կիրառումներ)Աղբաբա, լեռնաշղթա Թուրքիայի Կարսի մարզում,  Մեծրաց լեռնաշղթայում, նրա հարավային հատվածում, Կարս քաղաքից հարավ-արևմուտք։ Ունի համանուն լեռնագագաթ։ Հրաբխային է։ Թուրքերը սովորաբար կոչում են Աղբաբադաղ։ Լեռնաշղթայից արմուտլք տեադրված է Գյունեյ լեռը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ծաղկավետ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ծաղկավետ (այլ կիրառումներ)Ծաղկավետ, հրաբխային սարահարթ Հայկական լեռնաշխարհում, Էրզրումի դաշտից հյուսիս։
Բարձրությունը 2500-3000 մ է, առավելագույնը՝ 3147 մ, երկարությունը հյուսիս-արևմուտքից հարավ-արևելք՝ մոտ 50 կմ։ Կազմված է պլիոցենի և անթրոպոգենի անդեզիտաբազալտներից, դացիտներից։ Մակերևույթը ալիքավոր է, բլրային։ Լայնորեն տարածված են քարակուտակումները։ Հարավային մասում է գտնվում Իգդասորի կիրճը (խորությունը՝ 500-700 մ)։ Այստեղ են Արևմտյան Եփրատի, Ճորոխի և նրա վտակ Թորթումի ակունքները։ Ծածկված է լեռնամարգագետնային և ալպյան բուսականությամբ։
Մոր (Կանտալի գավառ)

Մոր (ֆր.՝ Maurs), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 2239 մարդ, բնակչության խտությունը` 72.60 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 30.84 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 140 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 31 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 1207 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 828-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 379։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,6 %։ 828 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 745 անձ (383 տղամարդ և 362 կին)։ Գործազուրկ են եղել 83 անձ (41 տղամարդ և 42 կին)։ 379 անաշխատունակներից 87-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 181-ը` թոշակառուներ, իսկ 111-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Իրկուտկա (Չյորնայա Օսիպովայի վտակ)

Իրկուտկա (ռուս.՝ Иркутка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չյորնայա Օսիպովա գետի ձախ ափին՝ 31 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Վարդան (Տևրիկի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վարդան (այլ կիրառումներ)Վարդան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Տևրիկի գավառակում։ Գտնվում էր Տևրիկ գյուղաքաղաքից 19 կմ հարավ-արևմուտք, Կանգալ գետի աջակողմյան վտակներից մեկի ափին։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Պարտեմ

Սեն Պարտեմ (ֆր.՝ Saint-Parthem), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 415 մարդ, բնակչության խտությունը` 20.31 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20.43 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 135 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 37 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 223 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 163-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 60։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,1 %։ 163 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 148 անձ (82 տղամարդ և 66 կին)։ Գործազուրկ են եղել 15 անձ (7 տղամարդ և 8 կին)։ 60 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 30-ը` թոշակառուներ, իսկ 21-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Գերեզմանային դիմանկար

Գերեզմանային դիմանկար, հանգուցյալի իրական կերպարը շիրմաքարի վրա։
Լեհական գերեզմանային դիմանկարները (լեհ.՝ portret trumienny` տրումեններ) պատկերվել են արճիճե կամ պղնձե թերթերի վրա։ Գեղանկարչության այս ձևը ավելի շատ տարածված էր 17-18-րդ դարերում ազնվականների շրջանում։
Դիմանկարի հինգ, վեց կամ յոթանկյունաձև լինելը կապված էր գերեզմանի ճակատային մասի ձևի հետ, քանի որ այն ժամանակ սգո արարողություններին դիմանկարը ամրացվում էր հանգուցյալի գլխի կողմում։
Հակառակ կողմում ամրացվում էին տապանագրեր։
Հուղարկավորությունից հետո դիմանկարն ամրացնում էին լեհական կաթոլիկ եկեղեցու` կոստյոլի պատին։
Պահպանված ամենահին դիմանկարներից է Ստեֆան Բատորի թագավորի դիմանկարը (1586)։
Գերեզմանային դիմանկարների խոշոր հավաքածուն գտնվում է լեհական Մենդզիժեչ թանգարանում։


== Տես նաև ==
Ֆայյումյան դիմանկար


== Արտաքին հղումներ ==
Andrzej Osęka: Dawne portrety sarmackie, Polska (miesięcznik) luty 1963, Wyd. Interpress, Warszawa
Բերյոզովկա (գյուղ, Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲերյոզովկաԲերյոզովկա (ուկրաիներեն՝ Березівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բերյոզովկա գյուղում բնակվում էր 223 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5088 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 43,83 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Օսկար (կինոմրցանակ, 2023)

2023 թվականի մարտի 12-ին տեղի է ունեցել «Օսկար» 95-րդ մրցանակաբաշխությունը։ Այն անցկացվել է Լոս Անջելեսի Dolby կինոթատրոնում առցանց ռեժիմում։ Ամերիկացի կատակերգու և հեռուստահաղորդավար Ջիմի Քիմելը բախտ ունեցավ երրորդ անգամ լինել հաղորդավար։ ԱՄՆ-ում արարողությունը ցուցադրել է ABC հեռուստաընկերությունը։ Ընդհանուր առմամբ, մրցանակաբաշխությունը դիտվել է աշխարհի ավելի քան 200 երկրներում։ 2022 թվականի դեկտեմբերի 21-ին կազմակերպիչները հրապարակեցին կարճ ցուցակները, իսկ 2023 թվականի հունվարի 24-ին հայտնի դարձան թեկնածուները։ 2023 թվականի մարտի 2-ից մարտի 7-ը տեղի ունեցավ հիմնական քվեարկությունը, որի արդյունքում ընտրվեցին հաղթողները։


== Իրադարձությունների ցանկ ==


== Դափնեկիրների և անվանակարգերի ցուցակ ==


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Արամ Հովհաննիսյան

Արամ Մարտունի Հովհաննիսյան (մարտի 6, 1963(1963-03-06), Կապան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,


== Կենսագրություն ==
Արամ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1963 թվականի մարտի 6-ին Կապան քաղաքում։ 1991 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Ստացել է ինժեներ-մեխանիկի որակավորումը։ 1982-1984 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1984-1991 թվականներին աշխատել է Հայաստանի ԳԱ Կապանի փորձարարական գործարանում՝ որպես բանվոր, ապա արտադրամասի վարիչ։ 1991-1993 թվականներին եղել է հարավարևելյան սահմանապահ ջոկատի «Կարմրաքար» ուղեկալի հրամանատար։ 1993-1994 թվականներին եղել է Կապանի ավտոձեռնարկության փոխտնօրեն, իսկ 1997-1999 թվականներին եղել է Սյունիքի սննդի կոմբինատի փոխտնօրեն։ 
1999 թվականի մայիսի 30-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր թիվ 68 ընտրատարածքից։ Եղել է Ազգային Ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի և երիտասարդության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է «Միասնություն» խմբակցության, ապա «Հայաստան» պատգամավորական խմբի անդամ։ Եղել է ՀՀԿ անդամ։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Ցգունու

Ցգունու (կոսա՝ Qunu, կարդացվում է՝ ˈk͡ǃuːnu (սխալմամբ տարածված է «Կունու»)), ՀԱՀ Արևելյան Կապի նահանգի փոքրիկ գյուղ, Ումտատայից 32 կմ հարավ արևմուտք, Բաթթերվորթի և Ումտատայի միջև գտնվող ճանապարհի վրա։


== Պատմություն ==
Հարավում, Մբաշե գետի վրա գտնվում է Մֆեզո փոքրիկ գյուղը, որտեղ ծնվել է Նելսոն Մանդելան, ՀԱՀ ապագա նախագահը, բայց նա մեծացել է Ցգունու գյուղում։ Նելսոնի հայրը Ցգունու է տեղափոխվում գաղութային իշխանությունների կողմից Մֆեզոյի գյուղապետի պաշտոնից հեռացվելուց հետո։ Իր կենսագրականում Մանդելան Ցգունուն հիշատակում է որպես այն վայրը, որտեղ անցկացրել է իր մանկության ամենաերջանիկ պահերը։ Պաշտոնաթողությունից հետո Նելսոն Մանդելան այստեղ ապրել է մինչև 2012 թվականը։ Ցգունուն դարձավ Մանդելայի վերջին հանգրվանը։ Նա թաղվել է այստեղ 2013 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։
Ցգունուում է գտնվում Նելսոն Մանդելայի տուն թանգարանը, որը մասնաճյուղեր ունի Մֆեզոյում և Ումտատայում։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Nelson Mandela Museum in Mthatha and Qunu
Շոքոլար

Շոքոլար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կարեն Հովհաննիսյան (ճարտարագետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կարեն Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)‎Կարեն Հրանտի Հովհաննիսյան (դեկտեմբերի 28, 1938(1938-12-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ճարտարագետ-մեխանիկոս։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1984)։


== Կենսագրություն ==
1961 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1961-1988 թվականներին աշխատել է ՀԳԻ ինստիտուտում, 1988-1991 թվականներին՝ Տնտեսագիտության ԳՀԻ-ում, 1993-1995 թվականներին՝ «Հայբուսակ» ինստիտուտում, 1995 թվականից՝ ՀԳԱ-ում։
Աշխատանքները վերաբերում են լեռնային երկրագործության մեքենայացման խնդիրներին։ Ստեղծել և կատարելագործել է կարտոֆիլի տնկման և մշակման մեքենաներ։


== Երկեր ==
Գյուղատնտեսական տեխնիկայի շահագործման անվտանգությունը ֆերմերային տնտեսություններում, ուսումնական ձեռնարկ, 2003։ (համահեղինակ)։


== Ծանոթագրություններ ==
717

717 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երկուշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 717 թվականն է, 
VIII դարի 17-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Եղիա Ա Արճիշեցի, Ամենայն հայոց կաթողիկոս 703 թվականից (ծ. անհայտ)
Բատիկ Բատիկյան

Բատիկ Ստեփանի Բատիկյան (հոկտեմբերի 15, 1892(1892-10-15), Նոր Բայազետ, Նոր Բայազետի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հոկտեմբերի 8, 1920(1920-10-08)), բոլշևիկ–հեղափոխական, ՌՍԴԲԿ անդամ (1907)։
Մասնակցել է Հովհաննես Սարուխանյանի կազմակերպած մարքսիստական խմբակի աշխատանքներին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է ռուսական բանակ։ Ավարտել է Ժիտոմիրի սպայական դպրոցը, ծառայել Կարպատյան ռազմաճակատում, մասնակցել գնդի բոլշևիկյան բջջի ընդհատակյա աշխատանքներին։ 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո ընտրվել է 114-րդ ցարիցինյան գնդի կոմիտեի անդամ։ Սեպտեմբերին վերադարձել է Նոր Բայազետ և ծավալել հեղափոխական գործունեություն։ 1919 թվականին Բատիկյանի ղեկավարությամբ ստեղծվել է «Նոր Բայազետի երիտասարդական միություն»-ը, որը հետագայում վերանվանվել է «Սպարտակ»։ Ակտիվորեն մասնակցել է Մայիսյան խռովության (1920) նախապատրաստմանը։ Ապստամբության ջախջախումից հետո՝ հոկտեմբերին բանտ է նետվել և Երևան փոխադրելու պատրվակով՝ ճանապարհին գնդակահարել։ 
Նրա անունով է կոչվել ՀԽՍՀ Կամոյի շրջանի (Գավառ) գյուղերից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժունկեյրու

Ժունկեյրու (պորտ.՝ Junqueiro), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Սան Միգել դուս Կամպուսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 23 836 մարդ՝ 2010 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 241,593 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 98,66 մարդ/կմ²։
Ուգլյանեց

Ուգլյանեց (ռուս.՝ Углянец), գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Վերխնեխավսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կալինովկա (գյուղ, Վեսելինովոյի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿալինովկաԿալինովկա (ուկրաիներեն՝ Калинівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կալինովկա գյուղում բնակվում էր 48 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,154 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բեխիխար

Բեխիխար (իսպ.՝ Begíjar), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Խուան պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Լոմա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 43 կմ2։ Բնակչությունը՝ 3174 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 43 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Museo de Begíjar Archived 2016-10-21 at the Wayback Machine.
Մելո (այլ կիրառումներ)

Մելո, կարող է վերաբերել՝

Մելո - կոմունա Իտալիայում
Մելո - բնակավայր Ուրուգվայում, Սերրո Լարգո դեպարտամենտում, նավահանգիստ Ուրուգվայ գետի վրա
Տարաս Ռիբաս

Տարաս Միխայլովիչ Ռիբաս (ուկրաիներեն՝ Тарас Рибас, մարտի 14, 1919(1919-03-14), Ստարիե Սանժարի, Նովի Սանժարիի շրջան, Ուկրաինա - ապրիլի 30, 1977(1977-04-30), Պոլտավա, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային գրող։


== Կենսագրություն ==

Տարաս Ռիբասը ծնվել է 1919 թվականին Պոլտավայի մարզի Ստարիե Սանժարի գյուղում, գյուղացու ընտանիքում։ 1937 թվականին սովորել է Նովոչերկասկի ինժեներական ինստիտուտում։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողություններին, ծառայել է հակաօդային պաշտպանությունում։ 1952 թվականին ավարտել է Լուգանսկի մանկավարժական ինստիտուտի պատմա-բանասիրական ինստիտուտը։ 14 տարի աշխատել է «Լուգանսկայա պրավդա» քաղաքական թերթում, այլ թերթերի խմբագրություններում և մարզային հրատարակչությունում։ Եղել է Ուկրաինայի գրողների միության Լուգանսկի կազմակերպության պատասխանատու քարտուղարը։


== Մահը ==
Մահացել է 1977 թվականի մարտի 12-ին Կիևից գնացքով վերադարձի ճանապարհին։


== Ստեղծագործություններ ==
Տպագրվել սկսել է 1946 թվականից։ Առանձին հրատարակությամբ լույս են տեսել Ռիբասի վեպերը, պատմվածքներն ու վիպակները։


=== Պատմվածքներ ===
«Հանդիպումներ», 1955
«Մարիյկա», 1959
«Երկինքը կպարզվի», 1962
«Ուրախ լեռը», 1968
«Բնակարանամուտ», 1969
«Երկինքը պարզ կլինի» (1962)
«Հուսահատություն» (1966)


=== Վեպեր ===
«Զոհված որդին», 1965
«Կամիր ձյունը», 1974
«Ջինջ աղբյուների ձայնը» (1977)


=== Ակնարկ ===
«Հրապուրանք»


== Հիշատակ ==
Ռիբասի անունով են կոչվում փողոցներ Ստարոբելսկում և Լուգանսկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Black Lab

Black Lab, ամերիկյան ռոք խումբ, որը ստեղծվել է Բերկլիում, Կալիֆոռնիայում 1995 թվականին, սակայն այսօր այն Լոս Անջելեսում է։
Խումբը իր առաջին ալբոմը թողարկել է Geffen Records լեյբլում։ Այն կոչվում էր Your Body Above Me: Ինչպես նաև թողարկել է երկու ռադիո հիթ ԱՄՆ-ում՝ «Wash It Away» 1997 թվականին և «Time Ago»։ 1999 թվականին խումբը դադարեցրեց իր աշխատանքը Geffen Records լեյբլի հետ և պայմանագիր կնքեց Epic Records-ի հետ։ Սակայն այս լեյբլի հետ ոչ մի ալբոմ չի թողարկել և 2 տարուց դադարել է աշխատել։
Այժմ խումբը ոչ մի լեյբլի հետ պայմանագիր չունի ստորագրած։ Խումբը թողարկել է մեկ մինի ալբոմ և երեք ալբոմներ (2010 թվականի հոկտեմբերին)։ Passion Leaves a Trace ալբոմը թողարկվել է 2007 թվականին։ Ալբոմի կազմում է Mine Again սինգլը, որը խմբին մեծ ճանաչում է բերել համացանցում։ Այժմ խմբի հիմնական անդամներն են՝ Փոլ Դյուրեմը և Էնդի Էլիսը, նրանց ձայնագրման գործում աջակցում են Իսահակ Քարփենթերը և Բրայան Փատուրալսկին։


== Պատմություն ==


=== Your Body Above Me ===
Փոլ Դյուրեմի երաժշտական կարիերան սկսվել է իր հայրենի քաղաքում՝ Տուին-Ֆոլսում, երբ նրան առաջարկել են երգել տեղի երգչախմբում։ Օբերլինի քոլեջն ավարտելուց հետո Դյուրեմը ուսուցիչ է աշխատել Սան Ֆրանցիսկոյի հյուսիսային երկրամասում, միևնույն ժամանակ ստեղծել է իր առաջին երաժշտական խումբը, որը կոչվում էր Durham։ Խումբը չի ունեցել պաշտոնական թողարկումներ, միայն ձայնագրություններից մի քանիսը հրապարակվել են 2004 թվականին, որպես Փոլ Դյուրեմի սոլո ալբմի մի մաս (Ten Million Years)։ 1995 թվականին խումբը դադարել է գործել։ Փոլ Դյուրեմը պայմանագիր է կնքել բաս կիթառահար Ջեֆ Սթենֆիլդի, կիթառահար Մայքլ Բելֆերի և թմբկահար Բրայան Հեդի հետ։ Խմբի անունը կազմված է երկու խմբերի անուններից՝ Black Sabbath և Stereolab։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ալբոմներ ===
Your Body Above Me (Geffen, հոկտեմբերի 21, 1997)
I Feel Fine (2003, ինքնաթողարկում)
See the Sun (հունիս, 2005, ինքնաթողարկում)
Your Body Above Me: The Director’s Cut (հոկտեմբեր, 2006, ինքնաթողարկում)
Passion Leaves a Trace (հունվարի 16, 2007, ինքնաթողարկում)
Technologie ( հունիս, 2007, գործիքավորում և Բ կողմ, ինքնաթողարկում)
Give Us Sugar (օգոստոս, 2009; Բ կողմ, ինքնաթողարկում)
Two Strangers (հոկտեմբեր, 2010, ինքնաթողարկում)
Unplugged (նոյեմբեր, 2011, ինքնաթողարկում)


=== Սոլո և կողմնակի ծրագրեր ===
Ten Million Years - Songs from the Nineteen Nineties (Փոլ Դյուրեմ, ինքնաթողարկում, 2004)
Cake or Death (Cake or Death, ինքնաթողարկում, փետրվար, 2006)
Mirror Ball Associates: Covers, Vol. 1 (Mirror Ball Associates, ինքնաթողարկում, 2008)
Stray Palace EP (Stray Palace, ինքնաթողարկում, 2009)


=== Հայտնի սինգլներ ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Black Lab - Official Website
Black Lab on Facebook
Black Lab on Vimeo
Black Lab on YouTube
Black Lab-ի պաշտոնական էջը Myspace կայքում
(8872) Էբենում

(8872) Էբենում (անգլ.՝ Ebenum), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի ապրիլի 4-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,227953 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,935 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5209 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2118,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,169947 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,43° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(8872) Էբենում աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սիգնալնոե

Սիգնալնոե (ուկրաիներեն՝ Сигнальне), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սիգնալնոե ավանում բնակվում էր 281 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Վերբովոե (գյուղ, Կազանկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎերբովոեՎերբովոե (ուկրաիներեն՝ Вербове), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1870 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վերբովոե գյուղում բնակվում էր 80 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,346 կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վարժական (գետ)

Վարժական, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Գետիկի ձախակողմյան վտակ՝ Խորաձոր գետի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Պուտաքար լեռան արևմտյան լանջից և Մարտունի գյուղից 2 կմ հարավ-արևմուտքում միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 4,5 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==
Լահիլի (Մեստիայի շրջան)

Լահիլի (վրաց.՝ ლაჰილი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1350 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մեստիայից հեռու է 12 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Սինգապուրի Օլիմպիական կոմիտե

Սինգապուրի Օլիմպիական կոմիտե (անգլ.՝ Singapore National Olympic Council), Սինգապուրի ազգային օլիմպիական կոմիտե։ Հիմնադրվել է 1947 թվականին։ Դարձել է ՄՕԿ-ի ադնամ 1948 թվականին։ Գրասենյակը գտնվում է Սինգապուրում։ Հանդիսանում է ՄՕԿ-ի, ՕՍԱ-ի և մի շարք այլ միջազգային սպորտային կազմակերպությունների անդամ։


== Տես նաև ==
Սինգապուրը Օլիմպիական խաղերում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Լիխտենշտայնի դրոշ

Լիխտենշտայնի դրոշը իրենից ներկայացնում է կապույտ, ոսկե, և կարմիր գույներով, երկու հավասարաչափ հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 3։5 հարաբերակցությամբ։
1192

1192 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1192 թվականն է, 
XII դարի 92-րդ տարին։

 
Ռիչարդ Առյուծասիրտը հաշտության պայմանագիր է կնքում Սալադինի հետ։ Քրիստոնյաներին թույլատրվում է երեք տարով այցելել Երուսաղեմ։
Կամսուր

Կամսուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պանովկա (այլ կիրառումներ)

Պանովկա, կարող է վերաբերել՝

Պանովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկիում
Պանովկա - գյուղ, Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում
Ալեքսեյ Աբրիկոսովի կիսանդրի

Ալեքսեյ Աբրիկոսովի կիսանդրի (ռուս.՝ Бюст Алексея Абрикосова), ռուս ականավոր բժիշկ-պաթոլոգոանատոմ Ալեքսեյ Իվանովիչ Աբրիկոսովի կիսանդրին, որը 1960 թվականին տեղադրվել է Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում, Աբրիկոսովի նրբանցքում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ալեքսեյ Պոստոլը և ճարտարապետ Գեորգի Լեբեդևը։


== Նկարագրություն ==
Կիսանդրին պատրաստված է բրոնզից և տեղադրված է մուգ գրանիտից պատրաստված ողորկված պատվանդանի վրա, որին փակցված բրոնզե ցուցանակին գրված է. «Ալեքսեյ Իվանովիչ Աբրիկոսով 1875-1955։ Ակադեմիկոս, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, խորհրդային ախտաբանական անատոմիայի հիմնադիր, մանկավարժ, ուսանողների և բժիշկների բազմաթիվ սերունդների դաստիարակ»։
Ակադեմիկոսը պատկերված է մինչև կուրծքը` Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի մեդալով։
Հուշարձանը բացվել է 1960 թվականի դեկտեմբերի 23-ին` Առաջին մոսկովյան բժշկական ինստիտուտի ախտաբանական անատոմիայի ամբիոնի շենքի առջև։
Ալեքսեյ Իվանովիչ Աբրիկոսովը (1875-1955) եղել է բժիշկ-պաթոլոգոանատոմ, ԽՍՀՄ ԳԱ և ԽՍՀՄ ԲԳԱ ակադեմիկոս, լայնորեն հայտնի է նրանով, որ արել է Վլադիմիր Լենինի մարմնի առաջին զմռսումը և կազմել է նրա մահվան մասին եզրակացությունը։ Առաջին բժշկական ինստիտուտում նա աշխատել է ավելի քան 35 տարի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Кожевников Р. Ф. Памятники деятелям науки // Скульптурные памятники Москвы. — 2-е изд., доп.. — М.: Московский рабочий, 1983. — С. 178. — 320 с. — 39 000 экз.
Աբրամիխա (այլ կիրառումներ)

Աբրամիխա, կարող է վերաբերել՝

Աբրամիխա - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Աբրամիխա - գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բայկալ գետի ափին։ Գետի երկարությունը 9 կմ է։
Սեյտյակովո

Սեյտյակովո (ռուս.՝ Сейтяково, բաշկիրերեն՝ Һәйтәк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 876 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վիքիպեդիայի հուշարձան

Վիքիպեդիայի հուշարձան (լեհ.՝ Pomnik Wikipedii), Վիքիպեդիա ազատ հանրագիտարանին նվիրված առաջին հուշարձանն աշխարհում, որը 2014 թվականի հոկտեմբերի 22-ին բացվել է Լեհաստանի Սլուբիցե քաղաքում։ Հեղինակը հայ քանդակագործ Միհրան Հակոբյանն է։


== Պատմություն ==
Հուշարձանի կառուցմամբ զբաղվել է «Կոլլեգիում Պոլոնիկում» (Collegium Polonicum) համալսարանը, որը Պոզնանի Ադամ Միցկևիչի անվան համալսարանի և Ֆրանկֆուրտի (Օդեր) Վիադրինայի եվրոպական համալսարանի համատեղ կրթական հարթակն է։ Նախաձեռնողը չորս տարի առաջ եղել է նրա տնօրեն Կշիշտոֆ Վոյցեխովսկին։ Աշխատանքը հանձնարարվել էր «Կոլլեգիում Պոլոնիկումի» ուսանող 30-ամյա Միհրան Հակոբյանին։
Ըստ լրատվամիջոցների՝ նախագծի արժեքը 11-12 հազար եվրո է։ Գումարը հատկացվել է Սլուբիցեի քաղաքային բյուջեից։
Արձանը կանգնեցվել է Սլուբիցե ուսանողական փոքրիկ քաղաքի, որը գտնվում է Գերմանիայի Ֆրանկֆուրտի (Օդեր) հարևանությամբ, գլխավոր հրապարակում։ Բացման արարողությունը կայացել է հոկտեմբերի 22-ին, տեղական ժամանակով ժամը 18-ին։ Նրան մասնակցել են Վիքիմեդիայի ինչպես լեհական և գերմանական կազմակերպությունների, այնպես էլ Սան Ֆրանցիսկոյի գլխամասային գրասենյակի ներկայացուցիչները։ Դրանից մեկուկես ժամ առաջ կայացել է տարբեր երկրների Վիքիպեդիաների խմբագիրների ուսուցողական դասընթացներ և հանրագիտարանի մասին գրքի հեղինակ Դարիուշ Եմելնյակի ելույթը։


== Հուշարձանի նկարագրություն ==

Քանդակի նախնական էսքիզն իրենից ներկայացնում էր չորս տղամարդու, որոնք իրենց ձեռքերում բռնում էին Վիքիպեդիայի հանրահայտ պատկերանշանը։ Սակայն հետագայում հեղինակը փոխել է արձանի տեսքը՝ պատկերելով երկու կնոջ և երկու տղամարդու ֆիգուր։ Արձանի բարձրությունը 1,7 մետր է։ Պատրաստված է լամինատից։


== Տես նաև ==
Միհրան Հակոբյան


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
«Վիքիպեդիա»-ի հուշարձան է կանգնեցվելու. քանդակագործը Միհրան Հակոբյանն է
Լեհաստանում կկանգնեցվի աշխարհում Վիքիպեդիայի առաջին հուշարձանը Archived 2014-10-10 at the Wayback Machine.
Տիլա Յու

Տիլա Յու (ռուս.՝ Тыла-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պոինգա գետի ձախ ափին՝ 30 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000019836
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001983
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Պոպկովո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊոպկովոՊոպկովո (ռուս.՝ Попково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Գադսդեն շրջան (Ֆլորիդա)

Գադսդեն շրջան (անգլ.՝ Gadsden County), ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի 67 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.336 կմ² է, բնակչությունը՝ 46.389 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քուինսի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1823 թ.։
10 կանտոն

10 կանտոն կամ Հերցեգ-Բոսնիա օկրուգ (խորվ.՝ Kanton 10/Hercegbosanska županija, բոս․՝ Kanton 10, սերբ.՝ Кантон 10), Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության 10 կանտոններից ամենամեծը, որը մտնում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի կազմում։ Կանտոնի վարչկենտրոնն է Լիվնո քաղաքը։


== Աշխարհագրություն ==
Կանտոնը տեղակայված է երկրի արևմտյան հատվածում։


== Վարչական բաժանում ==

10 կանտոնը իր մեջ ներառում է վեց համայնք՝ Դրվար, Բոսանսկո Գրախովո, Գլամոչ, Կուպրես, Լիվնո և Տոմիսլավգրադ։


== Բնակչություն ==

1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ կանտոնի բնակչությունը կազմել է 115.682 մարդ, որոնցից 51.5%-ը կազմել են խորվաթները, 35.7%-ը՝ Սերբերը և 10.4%-ը՝ Բոսնիացիները։
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ կանտոնի բնակչությունը կազմել է 84,127 մարդ, որոնցից 76.79%-ը կազմել են խորվաթները, 12.96%-ը՝ Սերբերը և 9.55%-ը՝ Բոսնիացիները։


=== 1991 ===


=== 2013 ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Կանտոնի տուրիստական էջ
Ադրիանա Բազիլե

Ադրիանա Բազիլե (իտալերեն՝ Adriana Basile, մոտ 1586, Նեապոլ, Նեապոլի թագավորություն - ոչ վաղ քան օգոստոս 1642, Նեապոլ, Նեապոլի թագավորություն), իտալացի երգչուհի և կոմպոզիտոր։ Համարվում էր իր ժամանակի մեծագույն երգչուհիներից մեկը։ Եղել է իր եղբոր՝ Ջամբատիստա Բազիլեի ստեղծագործությունների հրատարակիչը, այդ թվում՝ «Հեքիաթների հեքիաթը»։


== Կենսագրություն ==
Ադրիանա Բազիլեն ծնվել է մոտ 1580 թվականին Նեապոլի մոտ գտնվող Պոզիլիպո քաղաքում։ Նրա ծագման և վաղ տարիների մասին քիչ բան է հայտնի, բայց նա վաղ համբավ է ձեռք բերել որպես նշանավոր երգչուհի։ Հայտնի է նաև, որ նա առանձնանում էր ֆիզիկական գեղեցկությամբ։
Մոտ 1600 թվականին Ադրիանան ամուսնացել է վենետիկցի Մուցիո Բարոնիի հետ։ Ունեցել է երեք կամ չորս երեխա։ Ամուսնությունից առաջ և հետո նա ելույթ է ունեցել Նեապոլում։ 1610 թվականին նա ամուսնու հետ գնացել է Մանտուա՝ Գոնզագայի դատարանի հրավերով։ Դա նշանակում էր, որ այդ ժամանակ նա արդեն բարձր համբավ ուներ, և Գոնզագան ձգտում էր նրան ձեռք բերել որպես պալատական ​​երգչուհի։ Նրանց հետ նա շրջել է Իտալիայում և համերգներ տվել Հռոմում, Ֆլորենցիայում, Նեապոլում, Մոդենայում։ 1624 թվականին Բարոնին ստացել է Նեապոլ վերադառնալու թույլտվություն և այլևս չի այցելել Մանտուա։ 1633 թվականին նա հաստատվել է Հռոմում և ստեղծել իր սեփական սրահը, որտեղ ելույթ է ունեցել ինքը՝ երգչուհին և իր դուստրերը՝ Լեոնորան և Կատերինան։ Երբ տարիքի հետ սկսել է կորցնել ձայնը, սկսել է կիթառ նվագել, և նրա ժամանակակիցները նույնքան շողոքորթորեն խոսում էին նրա գործիքային հմտությունների մասին, որքան երգելու մասին։ 
Բազմաթիվ ապացույցներ կան, որ Բարոնին վայելել է իր ժամանակի ամենահայտնի երգչուհիներից մեկի համբավը։ Նրա ժամանակակիցները բարձր են գնահատել նաև քնար, տավիղ և իսպանական կիթառ նվագելը։
Ադրիանա Բարոնին մահացել է Հռոմում մոտ 1640 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Isabelle Putnam Emerson Adriana Basile // Five Centuries of Women Singers. — Greenwood Publishing Group, 2005. — С. 14—17, 19.
Liliana Pannella Basile, Andreana, detta la bella Adriana // Dizionario Biografico degli Italiani. — 1970. — Т. 7.


== Արտաքին հղումներ ==
Կուրտ Խոնոլկա։ «Ադրիանա և Լեոնորա Բարոնի, Ջորջինա, Մաուպեն»։ belcanto.ru
Hey Ya!

Hey Ya!,  երգը ամերիկյան OutKast  հիփ-հոփ խմբի երգն է (дуэт André 3000 (Андре Бенджамин) և Big Boi (Энтван Паттон)), թողարկվել է 2003 թվականի սեպտեմբերի 23-ին LaFace և RCA պիտակները, որպես առաջին սինգլն է 5-րդ ստուդիական ալբոմի Speakerboxxx / The Love Ստորեւ։  Սինգլը հասել դիրքորոշումը ձեռք բերված թիվ 1 Billboard Hot 100 աղյուսակը, և վավերացված պլատինե է ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում, Ավստրալիայում, Նորվեգիայում և Շվեդիայում։


== Պատմություն ==
Երգը ստացել է երաժշտության քննադատության և առցանց հրապարակումների դրական ակնարկներ։ PopMatters, Entertainment Weekly, Stylus Magazine, Pazz & Jop, Robert Christgau, Pitchfork Media, New York, AllMusic, NME: Blender ամսագիրը ներառում էր երգը «The 500 Greatest Songs Since You Were Born»(№ 15):
«Hey Ya!» հաջողություն է ունեցել Հյուսիսային Ամերիկայում՝  2003 թվականի հոկտեմբերի 18-ին առաջին անգամ ընդգրկվել է ամերիկյան Billboard Hot 100 շքերթում՝ զբաղեցնելով 57-րդ հորիզոնականը «The Way You Move» երգի դեբյուտից երեք շաբաթ անց (որն այդ ժամանակ գտնվում էր 25-րդ հորիզոնականում)։ Եզրափակիչը հանգեցրեց Hot 100 ինը շաբաթների, 2003 թվականի դեկտեմբերի 13-ից մինչև 2004 թվականի փետրվարի 7-ը։ Թվային վաճառքը թույլ է տվել, որ ամերիկուհին տասնհինգ շաբաթ տևի Billboard Hot Digital Tracks աղյուսակը։
Երգն արժանացել է մի շարք մրցանակների՝ Best Urban/Alternative Performance (Grammy Award 2004), Nickelodeon Kids' Choice Awards (2004) Kids' Choice Award for Favorite Song կատեգորիայում, MTV Europe Music Awards (Best Song) և այլն։


== Երգացանկ ==


== Հիթ-շքերթներ և Հավաստագրեր ==
(5002) Մառնիքս

(5002) Մառնիքս (անգլ.՝ Marnix), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Էրիկ Էլստի կողմից Սմոլյանում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,327337 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8493 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8053 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1296,84 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,277597 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,59° անկյուն։


== Անվանում ==
Այս աստերոիդն անվանել է ի պատիվ 16-րդ դարի նիդերլանդացի խոշոր դիվանագետ, զորահրամանատար և գրող Ֆիլիպ վան Մառնիքսի (հոլ.՝ Filips van Marnix)։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5002) Մառնիքս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Վեժ

Վեժ (ռուս.՝ Веж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լոկչիմ գետի աջ ափին՝ 201 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 26 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև իր գետաբերան, գետի ենթավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03020200112103000017702
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103001770
Ավազանի կոդը — 03.02.02.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Հաց (ֆիլմ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հաց (այլ կիրառումներ)Հաց, 1971 թվականին «Երևան» կինոստուդիայի նկարահանած ֆիլմ։


== Սյուժե ==
Մեծ ընտանիքով ծանրաբեռնված հայի և ռուսի բարեկամությունը օգնում է նրանց դիմակայելու պատերազմի և սովի տարիների դժվարությունները։


== Գլխավոր դերերում ==
Վ. Արևշատյան


== Ծանոթագրություններ ==
Կինտանիլյա դե Օնեսիմո

Կինտանիլյա դե Օնեսիմո (իսպ.՝ Quintanilla de Onésimo) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 55,20 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1140 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 35 կմ հեռավորության վրա։
Ռուբեն Սասունցի

Ռուբեն Սասունցի (իրական անունը՝ Ռուբեն Հակոբյան, մայիսի 8, 1979(1979-05-08), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երգիչ, հայրենասիրական և ժողովրդագրական երգերի կատարող։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է երաժիշտների ընտանիքում 1979 թվականի մայիսի 8-ին Երևանում, Հայկական ԽՍՀ։
Ավարտել է Երևանի թիվ 116 միջնակարգ դպրոցը և էստրադային-ջազային արվեստի պետական քոլեջի ժողովրդական երգի բաժինը, ինչպես նաև Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի երաժշտական թատրոնի դերասանի բաժինը։
Համերգներով հանդես է եկել Հայաստանում, Եվրոպայում, Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում։
Թողարկել է 2 ձայնասկավառակ` «Սասնա մեկ օր», «Սասնա յարխուշտա», և 3 տեսասկավառակ՝ «Սասնա երգեր» խորագրով։


== Պարգևներ ==
«Տարվա ազգագրական երգիչ» (ԱՄՆ)


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուբեն Հակոբյան
Կոնստանտին Մալխասյան

Կոնստանտին Հովհաննեսի Մալխասյան (հուլիսի 7, 1916(1916-07-07), Մոսկվա, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 15, 2007(2007-11-15), Երևան, Հայաստան), հայ խորհրդային վաստակավոր փորձարկող-շտուրման, ռազմաօդային ուժերի պահեստի գնդապետ, ԽՄԿԿ անդամ (1951)։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1916 թվականի հուլիսի 7-ին, Մոսկվա քաղաքում։ 1937 թվականին ավարտել է Երևանի աերոակումբի հրահանգիչ օդաչուների օդաչուական դպրոցը։ 1940 թվականին՝ Մոսկվայի Աերոֆլոտի օդաչուական դպրոցը, իսկ 1947 թվականին ավարտել է Մոսկվայի փորձարկող օդաչուների օդաչուական դպրոցը։
Մասնակցել է Չին-ճապոնական պատերազմին (1937-1938), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Խորհրդա-Ֆիննական («Ձմեռային պատերազմ», 1939-1940) և խորհրդա-գերմանական («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) ռազմաճակատներին։ 1947-1966 թվականին եղել է Անդրեյ Տուպոլևի փորձարարական ԿԲ-ի շտուրման-փորձարկողներից էր, փորձարկել է «Տու-4», «Տու-91», «Տու-128/80», «Տոլ-104», «Տու-114», «Տոլ-124», «Տու-134» առաջին ռեակտիվ մարդատար և ռազմական ինքնաթիռները։ 1943 թվականին մասնակցել է ԽՍՀՄ պատվիրակության (Իոսիֆ Ստալինի ղեկավարությամբ) փոխադրմանը Թեհրանի կոնֆերանսին։ 1956 թվականին Տու-98 ռմբարկու ինքնաթիռով (անձնակազմի հետ) աշխարհում առաջինը հասել է գերձայնային արագության, «Տու-104» և «Տու-114» ինքնաթիռներով սահմանել է արագության և բարձրության 30 համաշխարհային ռեկորդ։ 1950 թվականին, որպես գլխավոր ղեկապետ, Տու-4 գերծանր ինքնաթիռով վայրէջք է կատարել Հյուսիսային բևեռում, 1959 թվականին Տու-114 ինքնաթիռով Մոսկվայից անվայրէջք թռիչք է կատարել Վաշինգտոն, Նյու Յորք, Պեկին երթուղիներով։ 
1966-1996 թվականներին եղել է Քաղաքացիական ավիացիայի հայկական վարչության գլխավոր ղեկապետ, պետի տեղակալ։


== Պարգևներ ==
Կարմիր դրոշի շքանշան (3) (5.11.1954, 3.11.1959, 22.07.1966):
Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշան (2)(25.07.1945, 11.03.1985):
Կարմիր աստղի շքանշան (5) (7.12.1943, 20.06.1949, 14.01.1952, 29.04.1954, 12.07.1957):
«Ռազմական ծառայության համար» մեդալ (2) (19.05.1940, 31.07.1961):
Ռուսաստանի Բարեկամության շքանշան (3.05.2005):
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
«Մարտական ծառայությունների» մեդալ
«Լենինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ
«Մոսկվայի պաշտպանության համար» մեդալ
Մեդալ «Ստալինգրադի պաշտպանության համար»
«Քյոնիսբերգ գրավելու համար» մեդալ
«Բեռլինի գրավման համար» մեդալ
«Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 60-ամյակ» հոբելյանական շքանշան
«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 50-ամյակ» հոբելյանական շքանշան
«ԽՍՀՄ զինված ուժերի վետերան» մեդալ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Симонов А. А. Заслуженные испытатели СССР. - М.: Авиамир, 2009. - 384 с. - ISBN 978-5-904399-05-4.
Նետաօձ

Նետաօձ, լորտուների ընտանիքի սողուն։ Մարմինը բարակ է, մինչև 120 սմ երկարությամբ, բաց կամ մուգ մոխրագույն։ Մեջքի վրայով անցնում են 4 մուգ շերտեր։ Տարածված է Առաջավոր և Կենտրոնական Ասիայում։ Անդրկովկասում հազվադեպ է։ Ապրում է հիմնականում ավազուտներում։ Շատ արագաշարժ է (այստեղից՝ անվանումը)։ Մնվում է գլխավորապես մողեսներով, որոնց սպանում է թունավոր ատամներով։ Բազմանում է ձվադրությամբ։ Մարդու համար նետաօձի խայթոցը վտանգավոր չէ։
Արտյոմ Բորիչևսկի

Արտյոմ Բորիչևսկի (ռուս.՝ Артём Иванович Боричевский, հունիսի 28, 1891(1891-06-28), Sernyky, Pinsky Uyezd, Մինսկի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 2, 1969(1969-11-02), Զերնոգրադ, Ռոստովի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայրենական Մեծ պատերազմի մասնակից, 2-րդ Բելառուսական ռազմաճակատի, 3-րդ բանակի Օրլովյան 5-րդ հրաձգային դիվիզիայի, 190- րդ հրաձգային գնդի գումարտակի հրամանատարի տեղակալ, կապիտան։ Խորհրդային Միության հերոս (1945)։


== Կենսագրություն ==
Արտյոմ Բորիչևսկին ծնվել է 1891 թվականի հունիսի 28-ին Սերնիկի գյուղում (այժմ` Ուկրաինայի Ռովենսկի մարզի Զարեչենսկի շրջան) բելառուս գյուղացու ընտանիքում։ Ավարտել է 5-րդ դասարանը, որպես հյուսն աշխատել է Զերնովոյ քաղաքատիպ ավանի փորձնական կայանում (այժմ` Ռոստովի մարզի Զերնոգրադ քաղաք)։ 1939 թվականից եղել է Համ Կ(բ)Կ//ԽՄԿԿ անդամ։
Առաջին համաշխարհային և Քաղաքացիական պատերազմների մասնակից է։ Կարմիր բանակում է եղել 1941 թվականի հոկտեմբերից, Հայրենական Մեծ պատերազմի ռազմաճակատներում` 1942 թվականի մարտից, մասնակցել է Բելառուսիայի ազատագրմանը։ Աչքի է ընկել 1944 թվականի հունիսի 24-ին Ռոգաչյով քաղաքի հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ թշնամու պաշտպանությունը ճեղքելիս։ 1944 թվականի հուլիսի 14-ին գումարտակի հրամանատարի տեղակալ, կապիտան Արտյոմ Բորիչևսկին, որպես գրոհային խմբի ղեկավար առաջիններից մեկը, մտել է Բելառուսիայի Գրոդնոյի մարզի Վոլկովիսկ քաղաք։ Խումբը գրավելով քաղաքի կենտրոնը, պահելով այն մինչև ամրացման մոտենալը, ոչնչացրել է 5 կրակակետ, 3 հակատանկային հրանոթ, թշնամու տասնյակ զինվորների և սպաների։ Պատերազմից հետո մայոր Բորիչևսկին պահեստազորվել է։ Ապրել և աշխատել է Ռոստովի մարզի Զերնոգրադ քաղաքում։ Մահացել է 1969 թվականի նոյեմբերի 2-ին, թաղված է Զերնոգրադում։


== Հիշատակ ==
Բորիչևսկու անվամբ են կոչվում փողոցներ Զերնոգրադ, Գրոդնո և Վոլկովիսկ քաղաքներում (Բելառուսի Հանրապետություն)։


== Պարգևներ ==
ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահության 1945 թվականի մարտի 24-ի որոշմամբ հրամանատարության ռազմական առաջադրանքը օրինակելի կատարելու գերմանա-ֆաշիստական զավթիչների դեմ մղվող պայքարում ցուցաբերած արիության և հերոսության համար կապիտան Արտյոմ Իվանովիչ Բորիչևսկուն շնորհվում է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում, նրան հանձնելով Լենինի շքանշան և «Ոսկե աստղ» մեդալ (№ 5831):Պարգևատրվել է Լենինի, Հայրենական պատերազմի 1-ին և 2-րդ աստիճանի, Կարմիր աստղի շքանշաններով և մեդալներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Боричевский Артём Иванович
В сердцах ровенчан — навечно Archived 2011-05-13 at the Wayback Machine.
ГЕРОИ СОВЕТСКОГО СОЮЗА, ПРОЖИВАВШИЕ НА ДОНУ ДО ВЕЛИКОЙ ОТЕЧЕСТВЕННОЙ ВОЙНЫ Archived 2019-02-14 at the Wayback Machine.
Ջեֆերսոն շրջան (Ալաբամա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ջեֆերսոն շրջան (այլ կիրառումներ)Ջեֆերսոն (անգլ.՝ Jefferson County), ԱՄՆ Ալաբամա նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.877 կմ² է, բնակչությունը՝ 658.466 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բիրմինգհամ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1819 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկ Սահակյան

Հայկ Հարությունի Սահակյան (հայտնի է նաև՝ Ռիժիկ, դեկտեմբերի 21, 2000(2000-12-21), Երևան, Հայաստան - հոկտեմբերի 1, 2020(2020-10-01), Հադրութ, Մարտունու շրջան, Ադրբեջան), Հայաստանի զինված ուժերի զինծառայող, 44-օրյա պատերազմի մասնակից, զոհվել է մարտական գործողությունների ժամանակ՝ Հադրութում։


== Կենսագրություն ==
Հայկը ծնվել է 2000 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Երևանում։ 2006-2015 թվականներին հաճախել է Գարեգին Նժդեհի անվան թիվ 161 դպրոց։ 2015-2018 թվականներին սովորել է թիվ 65 ավագ դպրոցում։ Փոքր հասակից հետաքրքրված է եղել երաժշտությամբ։ 2007-2014 թվականներին հաճախել է Երևանի Ստեփան Ջրբաշյանի անվան երաժշտական դպրոցի ջութակի բաժինը, 2015-2018 թվականներին սովորել է նույն դպրոցի կոնտրաբասի  բաժնում և նվագել օրկեստրում։ Փոքր տարիքում խաղում էր մյուզիքլներում, երգում էր։ 2010-2013 թվականներին խաղացել է բասկետբոլի ԽՄՕՄ թիմում։ Ցանկություն է ունեցել ընդունվել կոնսերվատորիա, սակայն միշտ երազել է ճարտարապետ դառնալու մասին։
2018 թվականին Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան ընդունվելուց հետո մտափոխվել է և տեղափոխվել Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարան։ Շատ էր սիրում գիրք կարդալ, ընդլայնել իր գիտելիքները։
2019 թվականի հունվարի 31-ին զորակոչվել է ծառայության՝ Հադրութի զորամասում։ Մասնակցել է Հայ-ադրբեջանական պատերազմին։ Պատերազմի ընթացքում մշակել է շրջափակումից դուրս գալու ծրագիրը և հաջողել։ Ընկերների հետ, 8 ժամ անընդմեջ քայլելով, զինակիցներին սնունդ է հասցրել։ Կրակի գոտուց դուրս է բերել զոհված ընկերներին։
Քաջաբար ընկել է հոկտեմբերի 1-ին՝ Հադրութում թեժ կռվի ժամանակ ընկերոջ կյանքը փրկելիս։ Վերադարձին մնացել էր 4 ամիս։ Հուղարկավորվել է Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում։ Հետմահու արժանացել է Արիության մեդալի։
Հայկի մասին իրենց գրքերում հիշատակել են Սոնա Վանյանը («Մարդը և մարտը») և Վարդան Հարությունյանը («Ռիժիկը. Չորդեգրված կարոտ»):


=== Ընտանիք ===
Հայկ Սահակյանն ամուսանացած չէր, սակայն պատրաստվում էր նշանվել Լուիզա Թադևոսյանի հետ, ում հետ ծանոթացել էին ավագ դպրոցում։ Հայրը՝ Հարություն Սահակյանն է, մայրը՝ Աստղիկ Հովհաննիսյանը, եղբայրը՝ Գևորգ Սահակյանը։


== Հուշեր Հայկ Սահակյանի մասին ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հայրենիքը փրկած անմահները. Հայկ Սահակյանի հերոսական ուղին
Ձեզ բացակա չենք դնի․ Հայկ Հարությունի Սահակյան
Հայկը զոհվել է ընկերոջ կյանքը փրկելիս
Ճաշոց (4687)

Ճաշոց (4687), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4687 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1312, 1371 թվականներին Դանիել (Ա) գրչի և  Զաքարիա (Բ) գրչի կողմից՝ Աղթամարում (Ա. Բ.): Ծաղկող ենթադրաբար եղել է Դանիել գրիչը (Ա)։ Ստացողը եղել է Դանիել գրիչը և քույրը՝ Մարիանէն (Ա)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 5x30.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 592 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի  կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 586ա, 590բ (1312թ.), 379ա, 590բ (1371թ.), հետագայի՝ 592ա (1488թ.), 590ա (1514թ.),590ա, 592ա (16-րդ դար), 2բ (18-րդ դար)։


== Բովանդակություն ==
Դանիել գրչի Ոտանաւոր։


== Ծանոթագրություններ ==
Դեպրեսիա (այլ կիրառումներ)

Դեպրեսիա, կարող է վերաբերել՝

Դեպրեսիա - ցածր տրամադրության վիճակ և գործունեությունից խուսափում, որը կարող է ազդել մարդու մտքերի, վարքի, հակումների, զգացումների և լավ ինքնազգացողության վրա,
Դեպրեսիա - տնտեսական ցիկլի փուլերից մեկը, որը բնութագրվում է տնտեսական ակտիվության խորը և երկարատև անկմամբ։
Ինյա (այլ կիրառումներ)

Ինյա, կարող է վերաբերել՝

Ինյա - գետ Ռուսաստանում, Օբի ստորին վտակը
Ինյա - գետ Ռուսաստանում, թափվում է Օխոտի ծով