armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ռուսական եռանկյունի

«Ռուսական եռանկյունի», ռեժիսոր Ալեքսանդր Ցաբաձեի գեղարվեստական ֆիլմը։ Նկարահանվել է 2007 թվականին։
Ֆիլմը ներկայացվել է Մոսկովյան միջազգային 29-րդ կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին և արժանացել ժյուրիի հատուկ մրցանակին` «Արծաթե Գեորգի»։ 2008 թվականին արժանացել է «Նիկա» կինոմրցանակի՝ ԱՊՀ և Բալթյան երկրների լավագույն ֆիլմ ճանաչվելու համար։


== Սյուժե ==
Իրադարձությունները ծավալվում են ժամանակակից Ռուսաստանում։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսները բազմամիլիոն բնակչությամբ քաղաքում վերջին պատերազմի տուժածներն են։ Այս մեգապոլիսում շատ սպանություններ են կատարվում։ Հետաքննությունն աստիճանաբար իրավագիտության ֆակուլտետի ուսանող Կոլյա Վորոնցովին դիպուկահար-մարդասպանի հետքին է դուրս բերում։ Նա Վիկտոր Ալյոշինն է, որը նախկինում աշխատել է չեչենական դպրոցում՝ որպես ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ Գրոզնովի ռմբակոծման ժամանակ կորցնելով հղի չեչենուհի կնոջը՝ իսլամ է դավանում և միանում չեչեն մարտիկներին։ Վորոնցովն զգում է, որ Ալյոշինի ճակատագիրն ինչ-որ կերպ կապված է Մալցև եղբայրների՝ Դենիսի և Լևի հետ, որոնք հրաշքով են փրկվել դաժան տանջանքներից և չեչենական գերությունից։
Ի՞նչ ընդհանուր բան կա այս մարդկանց միջև։ Եվ ինչու՞ 10 տարվա վաղեմության աղետալի իրադարձությունն ամբողջությամբ փոխում է Կոլյա Վորոնցովի կյանքը, որն այդ տարիներն անցկացրել է ռազմական գործողություններից հեռու քաղաքում։ Այդ պատերազմը գնալով ավելի ու ավելի շատ զոհեր է պահանջում։


== Դերակատարներ ==


== Նկարահանող անձնակազմ ==
ռեժիսոր-բեմադրիչ` Ալեքսանդր Ցաբաձե
սցենարի հեղինակ` Ալեքսանդր Ցաբաձե
օպերատոր-բեմադրիչներ
Արչիլ Ախվլեդիանի
Գեորգի Բերիդզե
Նկարիչ-բեմադրիչներ`
Գոգի Տատիշվիլի
Կոտե Ջապարիձե
Հանդերձանքի նկարիչներ
Գալյա Օտենկո
Սալոմե Սխիրտլաձե
Մակա Ջեբիրաշվիլի
Նկարիչ-դիմահարդար` Աննա Լուկաշենկո
Վիզուալ էֆեկտներ` Ռուսլան Օգորոդնիկ
Ձայնային ռեժիսորներ`
Յակուբ Չեխ
Պիտեր Ֆորեխտ
Մոնտաժ` Տատյանա Խոդակովսկայա
Կոմպոզիտորներ` Վատո Կախիձե
Կատարողական պրոդյուսեր` Սերգեյ Նեդելսկի
Պրոդյուսերներ
Արչիլ Գելովանի
Լևան Կորինտելի
Գլխավոր կազմակերպիչ
Դենիս Կալյուժնի


== Մրցանակներ ==
Մոսկովյան 29-րդ միջազգային կինոփառատոնում «Ռուսական եռանկյունի» ֆիլմը ներկայացվել է մրցութային ծրագրին և ստացել ժյուրիի հատուկ մրցանակ՝ «Արծաթե Գեորգի»։
Արժանացել է ռուսական Ակադեմիայի կինեմատոգրաֆիական արվեստի ազգային մրցանակի` ԱՊՀ և Բալթյան երկրների լավագույն ֆիլմ անվանակարգում (2009):


== Տեխնիկական տվյալներ ==
Արտադրություն.
Անկախ կինոնախագիծ
ստուդիա Remka Վրաստան
ստուդիա Pronto Production Ուկրաինա
ստուդիա SoundSquare Չեխիա
ստուդիա UPP Չեխիա
Filmové Studio Barrandov կինոկենտրոնի արտադրող-տեխնիկական հիմքի վրա (Չեխիա)
Գեղարվեստական ֆիլմ, գունավոր, Dolby Digital, 121 րոպե
Կինոթատրոնում առաջին ցուցադրությունը կայացել է 2007 թվականի նոյեմբերի 8-ին։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Չնայած որ ֆիլմի գործողություններն ըստ սյուժեի կատարվում են Մոսկվայում և Չեչնիայում, նկարահանումները տեղի են ունեցել Կիևում և Վրաստանում, քանի որ նկարահանող անձնակազմը դժվարություններ է ունեցել` կապված ռուսական վիզայի ստացման հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆիլմի պաշտոնական կայք Archived 2018-11-04 at the Wayback Machine.
«Ռուսական եռանկյունի» ֆիլմը Film.ru կայքում Archived 2019-12-14 at the Wayback Machine.
Գրախոսություն(չաշխատող հղում)
Բեշենցևո (գյուղ, Նիժնի Նովգորոդ քաղաքային օկրուգ)

Բեշենցևո (ռուս.՝ Бешенцево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Նիժնի Նովգորոդ քաղաքային օկրուգի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովոսյոլովկա (գյուղ, Լոզովայայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոսյոլովկաՆովոսյոլովկա (ուկրաիներեն՝ Новоселівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1901 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոսյոլովկա գյուղում բնակվում էր 107 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,376 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 284,57 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ղուբաթլու-Մուսկանլու

Ղուբաթլու-Մուսկանլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։


== Բնակչություն ==
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 210 կովկասի թաթար բնակիչ։


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ցեղասպանության պատմությունից

Ցեղասպանության պատմությունից, Ռուբեն Սահակյանի գրքում լուսաբանվում են 20-րդ դարում մարդկության դեմ ուղղված ծանրագույն հանցագործություններից մեկի՝ հայերի ցեղասպանության պատմության մի շարք հանգուցային հարցեր։ Քննական վերլուծության են ենթարկվում 1915 թվականի ցեղասպանության դրդապատճառների ու հետևանքների հարցում գոյություն ունեցող տեսակետերն ու գնահատականները։ Զգալի տեղ է հատկացված ժամանակակից թուրք պատմագրության կողմից այդ եղեռնի պատմության խեղաթյուրումների քննադատությանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Հոմոլոգիա

Հոմոլոգիա հուն․՝ համապատասխանություն, կառուցվածքով և ծագմամբ իրար համապատասխանող օրգանների նմանություն։ Հոմոլոգիա տերմինն առաջարկել և անալգիային է հակադրել անգլիացի գիտնական Ռ. Օուենը (1843)։ Հոմոլոգ օրգանները միմյանցից տարբերվում են ֆիզիոլոգիապես և մորֆոլոգիապես, դրանք կարող են փոփոխվել, մեծանալ կամ փոքրանալ, որոշ կենդանիների մոտ դառնալ ռուդիմենտ, սակայն, երբեք չեն փոխում իրենց դիրքը մյուս օրգանների նկատմամբ։ Օրգանների հոմոլոգիան արտահայտում է օրգանիզմների ծագումը ընդհանուր նախնիներից և վկայում դրանց միջև եղած ազգակցական կապի մասին։ Հոմոլոգ օրգաններ են՝ ողնաշարավոր կենդանիների վերջավորությունները, փոկերի լաստերը, թռչունների թևերը և այլն։ Հոմոլոգիա կա նաև զանազան միջատների վերջավորություններում։ Բույսերի հոմոլոգ օրգաններից են՝ ոլոռի խիղբերը, ծորենու ասեղները, կռզիների փշերը, որոնք ձևափոխված տերևներ են, իսկ վարդկակաչի սոխուկը, կարտոֆիլի պալարը, հովտաշուշանի կոճղարմատը ձևափոխված ընձյուղներ են։
Ժողովածու (2166)

Ժողովածու (2166), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2166 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դար (1628-ից առաջ)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,3 x 10,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 335 թերթից։ Գրված է Միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 317բ, ծաղկողի՝ 200ա, հետագայի՝ 317բ (1628 թվական),337 ա (1631 թվական), պահպանակ Ե (1684 թվական), 8ա (1778 թվական), կնիք՝ 9ա (1782 թվական)։


== Բովանդակություն ==
Հարցմունք և պատասխանիք։
Վարդանայ Աշխարհացոյց։
Քարոզք, ճառք (Գր.Տաթևացի, Գր. Աստուածաբան, Եսեբիոս, անանունք)։
Ագաթոնի Վասն վերջին ժամանակին։
Արուստյի. դայ հաղագս կազմութեան մարդոյ։
Բժշկարան։
Մեկնութիւն չորից տարերացն։
Վարք Ոսկեբերանի։
Ծառ գոյացութեան մարդոյ։
Հարցումն Յորնազի և պատասխանիք Մովսիսի և Դաւթի։
Գիր վասն տնօրինական սրբութեանցն, զոր առաքեաց Վարդան վրդ. ի Հռոմկլայն։
Հարցումն Գէորգայ և պատասխանի Յակ. Ղրիմեցւոյ։
Եպիփանու Յաղագս երգոց Սաղմոսարանին։
Յովհ Գառնեցւոյ վասն Սաղմոսաց։
Տաղ։
Բացատրութիւն բառից։


== Ծանոթագրություններ ==
Էտքիրան

Էտքիրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Սեբաստիայի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
(9112) Հացուլարիս

(9112) Հացուլարիս (անգլ.՝ Hatsulars), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի հունվարի 31-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,111482 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6766 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5464 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2004,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179578 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,8° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(9112) Հացուլարիս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սավանե (Սաչխերեի շրջան)

Սավանե (վրաց.՝ სავანე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Սաչխերեի շրջան‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 508 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սաչխերեից հեռու է 7 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1908 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոչանի (այլ կիրառումներ)

Կոչանի, կարող է վերաբերել՝

Կոչանի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Կոչանի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Կոչանի - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Կալլաստե (գյուղ, Կիհելկոննա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿալլաստեԿալլաստե (էստ․՝ Kallaste), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Գոլովանովկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոլովանովկա (այլ կիրառումներ)Գոլովանովկա (ուկրաիներեն՝ Голованівка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Başı), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բաշի։
2001 թվականի տվյալներով Գոլովանովկա գյուղում բնակվում էր 583 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վալտեր Պենկ

Վալտեր Պենկ (գերմ.՝ Walter Penck, օգոստոսի 30, 1888(1888-08-30), Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա - սեպտեմբերի 29, 1923(1923-09-29), Շտուտգարտ, Վայմարյան Հանրապետություն), գերմանացի երկրաբան և երկրաձևաբան, գերմանական երկրաձևաբանական դպրոցի հիմնադիրներից։
Ա․ Պենկի որդին։


== Կենսագրություն ==
Կրթությունն ստացել է Բեռլինի և Հայդելբերգի համալսարաններում։ 1914 թվականին Լայպցիգի, 1915-1918 թվականներին եղել է Ստամբուլի համալսարանների պրոֆեսոր։
Ուսումնասիրել է Անդերի, Հավայան կղզիների, Ապենինների, Սիցիլիայի, Փոքր Ասիայի, Միջին Եվրոպայի և այլ շրջանների երկրաձևաբանությունը և երկրաբանությունը։ Զարգացրել է ռելիեֆի ձևավորման տեսությունը։ Երկրակեղևի մեծ ծալքերը դիտել է որպես լեռնային ռելիեֆի տեկտոնապես պայմանավորված ձևերից մեկը։ Պենկը մեծ ազդեցություն է գործել երկրաձևաբանության զարգացման վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Վերնեբիսովո

Վերնեբիսովո (ռուս.՝ Вернебисово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալար (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալար (այլ կիրառումներ)Ալար, գետ Կիլիկիայում, նրա արևմտյան մասում։ Սկիզբ է առնում Գյոքդաղ լեռներից և թափվում Միջերկրական ծովը Կարփուզրմակից մի քանի կմ հեռավորության վրա։


== Ծանոթագրություններ ==
Welcome to Paradise

«Welcome to Paradise» (անգլ.՝ Բարի գալուստ դրախտ), ամերիկյան Green Day փանկ-ռոք խմբի երգն է իրենց երրորդ Dookie ալբոմից։ Առանձին սինգլով թողարկվել է 1994 թ. հոկտեմբերի 4-ին։ Երգի հեղինակն է Բիլլի Ջո Արմսթրոնգը։


== Երգացանկ ==
"Welcome to Paradise" – 3։45
"Chump" (live) – 2։44
"Emenius Sleepus" – 1։44


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոժիչնա (գյուղ, Շեպետովի շրջան)

Ռոժիչնա (ուկրաիներեն՝ Рожична), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Շեպետովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոժիչնա գյուղում բնակվում էր 179 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,064 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2796,88 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Շտեպովսկի գյուղական խորհուրդ (Լեբեդինսկի շրջան)

Շտեպովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Штепівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շտեպովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1455 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Կուրիլի (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)

Կուրիլի (ռուս.՝ Курилы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բենզիդամին

Բենզիդամին, ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոց է, որն ունի ցավազրկող, ջերմիջեցնող և հակաբորբոքային ազդեցություն։ Այն օգտագործվում է հետվիրահատական և հետվնասվածքային ցավն ու այտուցը նվազեցնելու համար, նպաստում է վերքերի ապաքինմանը։ Դեղը օգտագործվում է նաև արտաքին՝ ռևմատիկ հիվանդությունների և բերանի ու կոկորդի բորբոքումների բուժման համար։
Վարակիչ և բորբոքային հիվանդությունների դեպքում այն օգտագործվում է միայն որպես համակցված թերապիայի մաս։


== Օգտագործման ցուցումներ ==
Բենզիդամինը, որը հասանելի է հիմնականում որպես հեղուկ բերանի ողողման միջոց, բերանի խոռոչի լորձաթաղանթային սփրեյ կամ տեղային քսուք, առավել հաճախ օգտագործվում է որպես տեղային ցավազրկող և հակաբորբոքային միջոց՝ ցավոտ բորբոքային վիճակները թեթևացնելու համար։
Բենզիդամինը որպես բերանի ողողման միջոց կամ սփրեյ օգտագործելու դեպքում կարող է օգտագործվել տոնզիլէկտոմիայի կամ էնդոտրախեալ խողովակի օգտագործումից հետո տրավմատիկ վիճակների, բորբոքային պայմանների, ինչպիսիք են ֆարինգիտը, աֆթոզ խոցերը և բերանի խոռոչի խոցերը, ճառագայթային թերապիայի, ատամնաբուժական վիրահատությունների և պրոցեդուրաների կամ ավելի ընդհանուր վիճակների բուժման համար, ինչպես նաև կոկորդի ցավը, լեզվի ցավը, լնդերի ցավը, բերանի խոռոչի խոցերը կամ ատամնաշարի պատճառով առաջացած անհանգստությունը։
Երբ օգտագործվում է որպես տեղային քսուք, բենզիդամինը կարող է օգտագործվել մկանային-կմախքային համակարգի ցավոտ բորբոքային վիճակների հետ կապված ախտանիշները թեթևացնելու համար, ներառյալ սուր բորբոքային խանգարումները, ինչպիսիք են միալգիան և բուրսիտը, կամ տրավմատիկ պայմանները, ինչպիսիք են ցաները, դեֆորմացիաները, կապտուկները, մկանների, հոդերի ցավը։


== Ֆարմակոլոգիա ==
Ի տարբերություն այլ ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցների, բենզիդամինը չի արգելակում ցիկլօքսիգենազը կամ լիպոքսիգենազը և չի ակնկալվում, որ կառաջացնի հարակից կողմնակի ազդեցություններ։
Պրեպարատի մշակողի տվյալներով ՝ նվազեցնում է մազանոթների թափանցելիությունը, կայունացնում լիզոսոմալ թաղանթները, արգելակում է ATP-ի, այլ մակրոէրգիկական միացությունների արտադրությունը օքսիդատիվ ֆոսֆորիլացման գործընթացներում, արգելակում է սինթեզը կամ ինակտիվացնում է պրոստագլանդինները, հիստամինը, բրադիկինինները, ցիտոկինները, կոմպլեմենտի գործոնները և այլ ոչ սպեցիֆիկ էնդոգեն «վնասող գործոնները»։ Արգելափակում է բրադիկինինի փոխազդեցությունը հյուսվածքային ընկալիչների հետ, վերականգնում է խանգարված միկրոշրջանառությունը և նվազեցնում ցավի զգայունությունը բորբոքման օջախում։ Ազդում է ցավի զգայունության թալամիկ կենտրոնների վրա (PgE1, PgE2 և PgF2ալֆա-ի սինթեզի տեղային շրջափակում)։ Ցավազրկող ազդեցությունը պայմանավորված է ալգոգենիկ հատկություններով կենսագեն ամինների կոնցենտրացիայի անուղղակի նվազմամբ և ընկալիչի ապարատի ցավի զգայունության շեմի բարձրացմամբ։
Տեղային կիրառման դեպքում այն լավ ներծծվում է լորձաթաղանթներով և արագ ներթափանցում բորբոքված հյուսվածքների մեջ։ Այն արտազատվում է երիկամների միջոցով՝ մետաբոլիտների տեսքով և աղիքների միջոցով։


== Վերականգնողական օգտագործում ==
Բենզիդամինը օգտագործվում է վերականգնման համար։ Դեղամիջոցի չափից մեծ չափաբաժինը առաջացնում է հակաքոլիներգիկ հալյուցինոգենների ազդեցություն և կենտրոնական նյարդային համակարգի խթանում։  Նման օգտագործումը, հատկապես դեռահասների շրջանում, տարածված է Լեհաստանում, Բրազիլիայում   և Ռումինիայում։


== Նշումներ ==
Սերոբյան

Սերոբյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Աիդա Սերգեյի Սերոբյան (1952), ազատամարտիկ, բուժքույր։
Երվանդ Գրիգորի Սերոբյան (1923), բժիշկ, ալերգիաբան։
Խաչատուր Սերոբյան (1825-1874), քիմիկոս։
Մուշեղ Սերոբյան (1869-1951), հասարակական, եկեղեցական գործիչ, պատմաբան։
Նարեկ Սերոբյան (2001-2020), Արցախյան քառասունչորսօրյա պատերազմի մասնակից։
Պուշկին Մխիթարի Սերոբյան (1941-2020), հասարակական գործիչ, իրավապաշտպան։
Սևակ Լևոնի Սերոբյան (1987-2020), «Կիոկուշին-կան կարատե-դո» ֆեդերացիայի նախագահ, ազատամարտիկ։
Քերոբ Պետրոսի Սերոբյան (1924-1945), զինվորական։


== Գրական հերոսներ ==
Սերոբ Սերոբյան, Աբել Միքայելյանի «Փոփոխության քամին» վեպի հերոսներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Գելառաշ (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գելառաշ (այլ կիրառումներ)Գելառաշ, գետ Թուրքիայում, Արածանիի ավազանում, նրա ձախակողմյան վտակ Մեղրագետի օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Ծովասար լեռան հարավային փեշերից։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարան

Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարան (ադրբ.՝ Müasir İncəsənət muzeyi), արվեստի թանգարան Ադրբեջանական Հանրապետության մայրաքաղաք Բաքվում։
Թանգարանը բացվել է 2009 թվականի մարտի 20-ին։ Թանգարանը ունի ադրբեջանցի ժամանակակից նկարիչների և քանդակագործների ավելի քան 800 աշխատանքներ, որոնք հիմնականում ստեղծագործում են ավանգարդ ոճով։
Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարանում պահվում են աշխատանքներ այնպիսի արվեստագետներից, ինչպիսիք են Սատար Բահլուլզադենը, Բեյուկագա Միրզազադենը, Էլմիրա Շախտանտիսկայան, Թայիր Սալախովը, Օմար Էլդարովը, Նադար Աբդուրհմանովը և այլք։
Առանձին սրահում ներկայացված են նաև արևմտյան ավագարդ ոճով ստեղծագործող արվեստագետների նշանավոր աշխատանքները։ Այդ սրահի շխատանքների հեղինակներից են իսպանացի նկարիչներ Սալվադոր Դալին և Պաբլո Պիկասոն, ֆրանսիացի նկարիչ Մարկ Շագալը և այլք։
Թանգարանի նախագծման հեղինակը հայտնի նկարիչ Ալթայ Սադիխզադեն է։ Թանգարանը ներառում է նաև մանկական արվեստի սենյակ, գրադարան, վիդեո դահլիճ, ռեստորան և արվեստին նվիրված սրճարան։
Բացման հանդիսավոր արարողությանը ներկա են գտնվել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը, Ադրբեջանի առաջին տիկինը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի բարի կամքի դեսպան Մեհրիբան Ալիևան և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրեն Կոիշիրո Մացուուրային։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт (ադրբ.) (ռուս.) (անգլ.)
Музей Современного Искусства Archived 2012-04-03 at the Wayback Machine. (ռուս.)
Фото Музея Современного Искусства в Баку (ռուս.)
Музей современного искусства в Баку - ФОТОСЕССИЯ (ռուս.)
В Музее современного искусства открылась выставка фоторабот (ռուս.)
Президент Азербайджана Ильхам Алиев и первая леди Мехрибан Алиева приняли участие в презентации издания «Азербайджан» (ռուս.)
Արոմատացում

Արոմատացում (հունարեն՝ άρωμα - անուշաբուրություն), այլ միացություններից արոմատիկ միացությունների ստացման ռեակցիա։ Արոմատացման ենթարկվում են ածխաջրածինները, ցիկլոպարաֆինները և այլն։ Արոմատացում կատարում են կատալիզատորների առկայությամբ, որոնց ընտրությունը կախված է ելանյութային ածխաջրածնի բնույթից։ Վեց և ավելի ածխածնի ատոմներից կազմված հագեցած ածխաջրածիններից արոմատիկ ածխաջրածիններ ստացվում են դեհիդրոցիկլացման կատալիտիկ ռեակցիայով։ Որպես կատալիզատորներ օգտագործվում են պլատինած ածուխ (300oC), վանադիումի, թորիումի և այլ մետաղների օքսիդները (500-550oC), օրինակ․ այդ եղանակով հեքսանից ստացվում է բենզոլ (տես նկարը)։
Օլեֆինները արոմաաացվում են միայն մետաղների օքսիդների առկայությամբ, ավելի ցածր ջերմաստիճանում։ Ացետիլենային միացությունների արոմատացում տեղի է ունենում նրանց 3 մոլեկուլների միացման շնորհիվ, օրինակ․ ացետիլենից ստացվում է բենզոլ։ Ցիկլոպարաֆինների, հատկապես ցիկլոհեքսանի և նրա հոմոլոգների արոմատացումը կատարվում է պլատինի, պալադիումի, քրոմի օքսիդի և այլ կատալիզատորների առկայությամբ (դեհիդրոգենացում)։ Արոմատիկ ածխաջրածիններ կամ նրանցով հարուստ ածխաջրածնային խառնուրդներ ստանալու համար արտադրական կարևոր նշանակություն ունի նավթի կամ նրա առանձին ֆրակցիաների արոմատացումը։ Դրա համար նավթը կամ նրա առանձին ֆրակցիաները տաքացնում են առանց կատալիզատորի՝ պիրոլիզ, կամ նրա առկայությամբ՝ կատալիտիկ կրեկինգ։ Տարածված է կատալիզատորների առկայությամբ նավթամթերքների արոմատացումը, որի շնորհիվ ստացվում են բարձր օկտանային թիվ ունեցող վառելանյութեր և արոմատիկ ածխաջրածիններ (բենզոլ, տոլուոլ, քսիլոլներ և այլն)։ Այս դեպքում հումք են ծառայում 95-215oC եռման ջերմաստիճան ունեցող նավթային ֆրակցիաները։
Արոմատացման ռեակցիաները բազմազան են, դրանք մասնակցում են նաև կենսաքիմիական պրոցեսներին։
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Միսլատա, Վալենսիա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (այլ կիրառումներ)Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, խաչքար Իսպանիայի Վալենսիա քաղաքի Միսլատա բնակավայրի Garden of Sendra այգում։


== Պատմություն ==
Խաչքարը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 2010 թվականին։ Իսպանիայում Հայոց ցեղասպանության զոհերին նվիրված երկրորդ հուշակոթողն է, առաջին հուշակոթողը 2009-ին Հայկական խաչքարը` Բարսելոնայում է։ Խաչքարն ունի 3 մետր բարձրություն։
Օրերս Բարսելոնայում տեղի ունեցավ Հայաստանի եւ Կատալոնիայի բարեկամությունը խորհրդանշող եւ ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված խաչքարի տեղադրումը, որի նախաձեռնողը Հայաստանի Բարեկամության միության նախագահ Դավիթ Համբարձումյանն է։ Այս գործին ակտիվ մասնակցություն են ունեցել Միության 18 անդամները եւ տեղի մի խումբ հայեր։ Մոտ 2 ու կես տարի պահանջվեց այդ գործն իրականացնելու համար։ Այս գործում սատարել են Կատալոնիայի խորհրդարանում ներկայացված 12 կուսակցությունները եւ խորհրդարանի պատգամավորները, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի տեղի գրասենյակը (Amics de la UNESCO de Barcelona), Բարսելոնայի Արքեպիսկոպոսարանը, որոնց աջակցությամբ Բարսելոնայի քաղաքապետարանի կողմից տրվեց քարի տեղադրման թույլտվությունը եւ տրամադրվեց տարածքը։ Խաչքարը գտնվում է Բարսելոնայի Montjuic թաղամասում` Թագավորական պալատի եւ Օլիմպիադայի թանգարանի հարեւանությամբ։ Խաչքարը պատրաստվել է Հայաստանում, այնուհետեւ տեղափոխվել Բարսելոնա։ Քաղաքապետարանի կողմից խաչքարի տեղադրման եւ տարածքի բարեկարգման աշխատանքների համար քաղաքապետարանը հատկացրել է մոտ 11 հազար եվրո։ Խաչքարի բացմանը ներկա էին ՀՀ-ից ժամանած պատվիրակությունը եւ Կատալոնիայի Կառավարության անդամները։ Խաչքարի բացման օրը քարի տեղադրման աշխատանքներին մեծագույն ներդրում եւ աջակցություն ցուցաբերած անձինք պարգեւատրվել են Ազատամարտի Վետերանների Միության եւ Հայաստանի Բարեկամության Միության կողմից շնորհակալագրերով։ Այս խաչքարի տեղադրմանը առանձնապես մեծ աջակցություն են ցուցաբերել Կատալոնիայի խորհրդարանի պատգամավոր, «Դեմոկրատական Միություն» կուսակցության անդամ Մարիա Ռոսա Ֆորտունին, Խուան Խոսե Սանմարտին Խիլը եւ Անտոնի Վիվես Տոմասը։


== Հեղինակ ==
Քանդակագործ՝ Ջիվան Միրզոյան


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Նանտյոյ լա Ֆոս

Նանտյոյ լա Ֆոս (ֆր.՝ Nampteuil-sous-Muret), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Էնան է։ Մտնում է Ֆեր ան Տարդեմուա կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն։
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 02537:


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 147 մարդ էր։


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 92 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 70-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 22-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 76,1 %, 1999 թվականին եղել է 68,6%)։ 70 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 59-ը (36 տղամարդ և 23 կին), գործազուրկ էին 11 մարդ (7 տղամարդ և 4 կին)։ 22 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը՝ թոշակառուներ, 13-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ, Նանտյոյ սու Ֆոս (ֆր.)
Սուվա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուվա (այլ կիրառումներ)Սուվա (անգլ.՝ Suva), Ֆիջիի մայրաքաղաք։ Համարվում է Կենտրոնական շրջանի վարչական կենտրոնը։


== Բնակչություն ==
2007 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչության թիվը կազմել է 85 691 մարդ։ Ագլոմերացիայի (կամ Մեծ Սուվայի) բնակչության թիվը կազմել է 167 975 մարդ։
Սուվան բազմազգ քաղաք է։ Բնակչության մեծ մասը կազմում են արմատական ֆիջիացիները և ֆիջիացի հնդկացիները։ Դրանք համարվում են Ֆիջիի երկու գլխավոր էթնախմբերը։ Սակայն Սուվայում բնակվում են նաև ասիացիներ, այդ թվում նաև չինացիներ։
Ամենատարածված լեզուն անգլերենն է, սակայն տեղաբնիկները խոսում են նաև ֆիջիերեն, հինդիուրդու լեզուներով։


== Աշխարհագրություն ==
Սուվան համարվում է Ֆիջիի տնտեսական և քաղաքական կենտրոնը, Ավստրալիայի և Նոր Զելանդիայի սահմաններից դուրս գտնվող Օվկիանիայի հարավային հատվածի խոշորագույն քաղաքը։ Ֆիջիի գլխավոր ծովային նավահանգիստն է։
Սուվա քաղաքը գտնվում է Վիտի Լեու կղզու հարավարևելյան ափին։ Անցյալում քաղաքի մեծ մասը զբաղեցնում էին ճահիճները։


== Վարչություն ==
Սուվան ունի մունիցիպալային կարգավիճակ։ Քաղաքը գլխավորում է լորդ-քաղաքապետը։ Գործում է քաղաքային խորհուրդը, որը բաղկացած է 20 պատգամավորից։


== Տրանսպորտ ==
Քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է Նաուսորի միջազգային օդանավակայանը, որտեղից իրականացվում են ներքին չվերթներ և չվերթներ դեպի Տուվալու։ Միջազգային չվերթները սպասարկում է Նանդի միջազգային օդանավակայանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Fiji, by Korina Miller, Robyn Jones, Leonardo Pinheiro — Travel — 2003, published by Lonely Planet, pages 139—141, details on Suva City.
The Suva City Library: A Brief History and Development, 1909—1980, by S Baksh — 1980
Pluralism and Social Change in Suva City, Fiji, by Alexander Mamak — 1974, Thesis/dissertation; Ethnology (Fiji, Suva City); Suva City, Fiji Islands (Social conditions)
A History of the Pacific Islands: Passages Through Tropical Time — Page 162, by Deryck Scarr 2001—323 pages.
Frommer’s South Pacific, by Bill Goodwin — Travel — 2004, pages 258—263


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայքը (անգլ.)
Սուվայի թանգարան Archived 2020-03-26 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Ֆիջիի բժշկության դպրոց Archived 2007-07-18 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Հարավխաղաղօվկիանոսյան համալսարան Archived 2021-02-19 at the Wayback Machine. (անգլ.)
Մ.թ.ա. 613


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Տունդու (գյուղ, Մինիստե շրջան)

Տունդու (էստ․՝ Tundu), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մինիստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ժոզի Բարտել (մարզադաշտ)

Ժոզի Բարտել (լյուքս.՝ Stade Josy-Barthel), մարզադաշտ Լյուքսեմբուրգում։ Կառուցվել է 1928 թվականին, ներկայիս անվանումը ստացել է 1933 թվականին։ Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի տնային մարզադաշտն է։ Մարզադաշտը կարող է ընդունել 8000 հանդիսականի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մարզադաշտի էջը WorldStadiums.com կայքում Archived 2008-04-21 at the Wayback Machine.
Օռտումա

Օռտումա (էստ․՝ Ortuma), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Էբոլի

Էբոլի (իտալերեն՝ Eboli), քաղաք Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 36 879 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 262 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 138,7 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84025, հեռախոսային կոդ՝ 0828։
Սուրբ Վիտուսը մեծարվում է որպես կոմունայի հովանավոր։ Նրա օրը նշվում է ամեն տարի հունիսի 15-ին։
Քաղաքի տեսարժան վայրերից է հնագույն ամրոցը աշտարակներով, որոնք բացում են գեղեցիկ տեսարան դեպի ձորը և ծովը։ 
Այժմ ամրոցում կա բանտ։ Կան նաև չորս վանքեր, որոնցից երկուսը գործում են մինչ օրս (արական բենեդիկտացիներ 12-րդ դար և իգական Կլարիսկի 16-րդ դար)։ Մյուս երկուսում գտնվում են համայնքային հնագիտական թանգարանը և 1943 թվականի Դաշնակիցների վայրէջքը Էբոլիտանի ափին թանգարանը։
Քաղաքի անունը համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել՝ հիշատակվելով Կառլո Լևիի «Քրիստոսը կանգ առավ Էբոլիի մոտ» վեպում։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Վաչե Ումր-Շատ

Վաչե Վահանի Ումր-Շատ  (Ումր-Շատյան, մարտի 13, 1922(1922-03-13), Թիֆլիս, ԱԽՖՍՀ - ապրիլի 1, 1998(1998-04-01), Երևան, Հայաստան), հայ դաշնակահար, պրոֆեսոր։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1962)։


== Կենսագրություն ==
Վաչե Ումր-Շատը ծնվել է 1922 թվականին Թիֆլիսում մանկավարժ-երաժիշտ Վահան Ումր-Շատի ընտանիքում։ 1948 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի կոնսերվատորիան, ապա կատարելագործվել է Մոսկվայում։ 1949-1952 թվականներին դասավանդել է Լենինականի երաժշտական ուսումնարանում, 1952-1998 թվականներին՝ Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ 1963-1998 թվականներին աշխատել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում (1992 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ 1960 թվականից եղել է ՀԽՍՀ մշակույթի նախարարության մեթոդկաբինետի դաշնամուրի բաժնի ղեկավարը։ Ստեղծել է դաշնամուրի դասավանդման դպրոց։ Մահացել է Երևանում։


== Երկեր ==
Умр-Шат Ваче, Школа игры на фортепиано (пособие), ч. 1,2, Ереван, 1973, 1978.


== Հիշատակ ==
Վաչե Ումր-Շատի հոբելյանական տարեդարձներին նրա սան, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ Սվետլանա Նավասարդյանը ավանդաբար հանդես է գալիս ուսուցչի հիշատակին նվիրված մենահամերգներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վաչե Ումր-Շատ-95, «Հայից հայ»
Բասիլ Ասադ

Բասիլ Ալ-Ասադը (մարտի 23, 1962(1962-03-23), Դամասկոս, Սիրիա - հունվարի 21, 1994(1994-01-21), Դամասկոս, Սիրիա), Սիրիայի նախկին նախագահ Հաֆեզ Ալ-Ասադի որդին էր ու Սիրիայի ներկայիս նախագահ Բաշար Ալ-Ասադի մեծ եղբայրը։ Նախատեսվում էր, որ նա պետք է հաջորդեր իր հորը՝ Հաֆեզ Ալ-Ասադին, բայց մահացավ 1994 թվականին ավտովթարից։


== Ծանոթագրություններ ==
Վիել Սեն Ռեմի

Վիել Սեն Ռեմի (ֆր.՝ Viel-Saint-Remy), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 245 մարդ, բնակչության խտությունը` 10.83 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.63 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 180 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 80 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 22 կմ հարավ-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 150 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 116-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 34։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,3 %։ 116 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 108 անձ (59 տղամարդ և 49 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (1 տղամարդ և 7 կին)։ 34 անաշխատունակներից 11-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեններ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Պուտին (ճաշատեսակ)

Փութին (ֆր.՝ poutine), քվեբեկյան ազգային ուտեստ` արագ սննդի շարքից, բաղկացած է ֆրիից, անալի պանրից (cheese curds) և սոուսից։ Քվեբեկում հայտնվել է 1950-ական թվականներին, 2000-ական թվականներին լայն ճանաչում է գտել նաև այլ երկրներում` ԱՄՆ, Ֆրանսիա, Բելգիա։ Առկա է տեղի ռեստորանների ճաշացանկում, ինչպես նաև McDonald's, Burger King, KFC և A&W ցանցերի  կանադական մասնաճյուղերում։ Երբեմն մատուցվում է ծովամթերքների հետ, մասնավորապես, լավ է համակցվում թառափի դասի ձկնեղենի, մանր և խոշոր ծովախեցգետինների հետ։


== Պատմություն ==
Փութինը Քվեբեկում հայտնվել է 1950-ական թվականներին։ Այս ուտեստի ի հայտ գալու մի քանի տարբերակներ կան.

Ուորիկ (Warwick): Ամենատարածված տարբերակն այն է, որ Փութինը 1957 թվականին հայտնվել է   Le lutin qui rit ռեստորանում, որը գտնվում է Կենտրոնական Քվեբեկի  Ուորիկ փոքրիկ քաղաքի Սեն Լուի փողոցում։ Ռեստորանի այցելուներից մեկը` Ժան Գի Լենեսը, Ֆեռնան Լաշանս անունով ռեստորանատիրոջը պատվիրում է մեկ ափսե ֆրի, այնուհետև որոշում է նրա վրա լցնել անալի քերած պանիր։
Դրամոնվիլ (Drummondville): Այլ վարկածով Փութին առաջին անգամ մատուցել են 1964 թվականին Դրամոնվիլում նոր բացված Le roy Jucep ռեստորանում։ Նրա սեփականատերը` Ժան Պոլ Ռուան պնդում էր, որ հենց ինքն է ստեղծել Փութինը։ Ուտեստի անվանումը ծագում է ռեստորանում աշխատող խոհարարի անունից` Տի-Պու։ Այդ մասին մինչև օրս էլ գրված է ռեստորանի պաշտոնական կայքում։
Նիկոլե (Nicolet) կամ Սենտ-Իասենտ (Saint-Hyacinthe): Փութինի հայրենիք են անվանում նաև Կենտրոնական Քվեբեկում գտնվող Նիկոլե քաղաքը։ Այդ շրջանում կան պանրագործարաններ, որտեղ արտադրվում է չեդեր պանրի տեսակը, որը կարող է բացատրվել որպես Փութինի ծագման բացատրություն։
Պրինսվիլ (Princeville): Հնարավոր է, որ Փութինը ծագել է Պրիսվիլում, Կենտրոնական Քվեբեկ։ Այնտեղ էր գտնվում «Արքայադուստր» պանրի գործարանը։ 1966 թվականին պանրի գործարանի հարևանությամբ բացվում է  La P’tite Vache փոքրիկ ռեստորանը։ Պանրի գործարանն ու ռեստորանը պայմանավորվում են պանրի վաճառքի համար, այնպես որ այցելուները կարող էին պատվիրել ֆրի և նրա վրա լցնել քերած պանիր։


== Ծագումնաբանություն ==
1950-1960-ական թվականներին Քվեբեկում անգլերեն պուդինգ բառով անվանում էին ցանկացած ուտեստ, որի բաղադրության մեջ խառնվում էին շատ տարբեր բաղադրիչներ։
1880 թվականին կանադացի լրագրող և բառարանագիր Օսկար Դանը  հրատարակում է «Կանադայում օգտագործվող խեղաթյուրված արտահայտությունների Ֆրանկոկանադական բացատրական բառարան», որտեղ կա նաև Փութին բառը հետևյալ նշանակությամբ.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
www.mapoutine.ca — A website for poutine lovers!(ֆր.)
Restaurant Le Roy Jusep. Historique(ֆր.)
Սերգեյ Գազարով

Սերգեյ Իշխանի Գազարով (ռուս.՝ Сергей Ишханович Газаров, հունվարի 13, 1958(1958-01-13), Բաքու, Ադրբեջանական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ազգությամբ հայ, թատրոնի և կինոյի խորհրդային և ռուսական դերասան, կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։


== Կենսագրություն ==
Սերգեյ Գազարովը ծնվել է Բաքվում։ Հայրը գինու գործարանի տնօրեն էր, իսկ մայրը` մասնագիտությամբ հաշվապահ։ 1980 թվականին Սերգեյն ավարտել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտը և աշխատանքի անցել Մոսկվայի «Սովրեմեննիկ» թատրոնում։
1986-1991 թվականներին աշխատել է Օլեգ Տաբակովի ղեկավարության ներքո գտնվող թատրոն-ստուդիայում, որտեղ 1991 թվականին բեմադրել է «Ռևիզորը» ներկայացումը և արժանացել Ռուսաստանի թատերական գործիչների մրցանակին։ Նույն 1991 թվականին կազմակերպել է «Նիկիտա և Պյոտր» մասնավոր կինոընկերությունը։ 1998 թվականից հանդիսանում է Արմեն Ջիգարխանյանի ղեկավարության ներքո գործող Մոսկվայի դրամատիկական թատրոնի գլխավոր ռեժիսորը։
Առաջին անգամ կինոյում նկարահանվել է 1980 թվականին։ Առաջին գլխավոր դերը կինոյում` Սեբաստյան Ալարկոնի «Միայնակ վաճառականի շահույթը» (1984 թ.) կինոնկարում Ռաուլ Սանչեսի դերն էր։ 1989 թվականին, առաջին անգամ հանդես է եկել որպես ռեժիսոր։


== Անձնական կյանք ==
Սերգեյ Գազարովն ամուսնացած է եղել հայտնի դերասանուհի Իրինա Մետլիցկայայի հետ։ Նրանք ունեն երկու որդի` Նիկիտան և Պյոտրը։ 1997 թվականին Իրինա Մետլիցկայան մահացել է լեյկոզից։
Համաձայն որոշ տեղեկությունների, Սերգեյ Գազարովը կրկին ամուսնացել է և ունի որդի։


== Մասնակի ֆիլմագրությունը ==
Ռեժիսոր

Դերասան


== Ծանոթագրություններ ==
Դուբյոնկի (այլ կիրառումներ)

Դուբյոնկի, կարող է վերաբերել՝

Դուբյոնկի - գյուղ Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Դուբենսկի շրջանի կազմում։
Դուբյոնկի - գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Այգեձոր (այլ կիրառումներ)

Այգեձոր, կարող է վերաբերել՝

Այգեձոր, գյուղ Հայաստանի Տավուշի մարզում,
Այգեձոր, գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզում,
Այգեձոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում՝ Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում,
Այգեձորի ջրամբար, ջրամբար Հայաստանի Տավուշի մարզում՝ համանուն գետի վրա։
Այգեձոր, թաղամաս Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում։
Իսպանիայի հրապարակ (Մադրիդ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իսպանիայի հրապարակ (այլ կիրառումներ)Իսպանիայի հրապարակ (Մադրիդ) (իսպ.՝ Plaza de España (Madrid)), մեծ հրապարակ և հայտնի զբոսաշրջային վայր Մադրիդի կենտրոնում, Իսպանիայում։ Տեղակայված է Գրան Վիա փողոցի արևմտյան հատվածում։ Առանձնանում է Միգել դե Սերվանտեսի հուշարձանով և նրա հարակից երկու հանրահայտ երկնաքարերով։


== Սերվանտեսի հուշարձան ==
Հրապարակի կենտրոնն առանձնանում է իսպանացի վիպասան, բանաստեղծ և թատերագիր Միգել դե Սերվանտեսի հուշարձանով, որը կերտվել է Ռաֆայել Մարտինես Սապատերո և Պեդրո Մուգուրուսա ճարտարապետների, ինչպես նաև Լորենցո Կուլլո Վալերա քանդակագործի կողմից։ Հուշարձանի մեծ մասը կառուցվել է 1920-1930-ական թվականներին։ Ավարտին է հասցվել 1956-1957 թվականներին քանդակագործի որդու՝ Ֆեդերիկո Կուլլո Վալերայի կողմից։
Սերվանտես արձանախմբի աշտարակի հատվածում տեղադրված է Սերվանտեսի քարե արձանը, որի հայացքն ուղղված է դեպի Դոն Կիշոտի և Սանչո Պանսայի բրոնզե արձանները։


== Շրջապատող շենքեր ==
Հրապարակի հարևանությամբ տեղակայված են Մադրիդի ամենաբարձր շենքերից երկուսը։ «Մադրիդի աշտարակը» (իսպ.՝ Torre de Madrid) կառուցվել է 1957 թվականին և ունի 142մ բարձրություն։ Մյուսը՝ «Իսպանական կառույցը» (իսպ.՝ Edificio España) ստեղծվել է 1953 թվականին և ունի 117մ բարձրություն։
Այնտեղ է նաև Գալլարդո տունը (իսպ.՝ Casa Gallardo), որը կառուցվել է 1911-ին։ Համարվում է Մադրիդի Մոդեռն ճարտարապետական ոճի ակնառու օրինակներից մեկը։


== Մետրոյի կայարան ==
Պլասա դե Իսպանիան նաև համանուն մետրոյի անունն է, որը տեղադրված է հրապարակի արևելյան անկյունում։ Սպասարկվում է Մադրիդի մետրոպոլիտենի L3 և L10 գծերով։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Madrid Skyscrapers at skyscraperpage.com
Estación de Plaza de España / Noviciado from the Spanish-language Wikipedia article. Retrieved May 20, 2006.
Plaza de España (Madrid) from the Spanish-language Wikipedia article. Retrieved May 20, 2006.


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.turismomadrid.es/en/component/guides/monumento/139(չաշխատող հղում)
Բելվուարի բերդ

Բելվուարի բերդ (ֆր.՝ Belvoir, եբրայերեն՝ כוכב הירדן‎ Կոհավ ա Յարդեն), Հիվանդախնամների միաբանության ամրոց, որը գտնվում է Նաֆտալիի բարձրավանդակում, Գալիլեայի ծովից 20 կմ դեպի հարավ հեռավորության վրա, գտնվում է 500 մետր Հորդանան գետի հովտից բարձր դիրքում։ Սկզբում եղել է ֆրանսիական ազնվական Վելոսայի ֆեոդալական կալվածք, ով ապրել է Տիվերիադում։
Վելոսը այս տարածքը վաճառեց Հիվանդախնամների միաբանությանը 1168 թվականին, որոնք էլ այստեղ բերդ կառուցեցին։ Ամրությունը մնացած բերդերից տարբերվում է իր սիմետրիականությամբ, ուղղանկյունաձև պատերով, ամրապնդվել է անկյունային քառակուսի աշտարակներով և կողմերով, ներքուստ շրջապատված է չորս անկյունային աշտարակների հետ քառակուսի բնակարններով և մեկ՝ արևմտյան մասում գտնվող աշտարակով։ Ներքուստ կամարները այնպիսի ամրություն ունեն, որ նույնիսկ ծանր պաշարմանը կարող են դիմանալ։
Բելվուարի ամրության դիմաց դրված էր մեկ եզակի նպատակ՝ լինել մուսուլմանների ճանապարհի հիմնական խոչընդոտը, եթե հանկարծ նրանք հարձակվեին Երուսաղեմի թագավորության վրա արևելքից։ 1180 թվականին նա դիմացել է մուսուլմանների հարձակմանը։ 1182 թվականին այստեղ Երուսաղեմի արքա Բալդուին IV-ի և Եգիպտոսի սուլթան Սալահ ալ-Դինի միջև ճակատամարտ տեղի ունեցավ։


== Բերդի պատմություն ==
1188 թվականին Սալահ ալ-Դինը պաշարում է բերդը, որի կայազորը 1189 թվականի հունվարի 5-ին հանձնվում է։ 1220 թվականին Դամասկոսի ղեկավարը ոչնչացնում է ամրոցը։
1966 թվականին բերդի տարածքում տեղի են ունենում հնագիտական հետազոտություններ։ 1994 թվականին բերդի մոտակայքում ստեղծվում է քանդակներով զբոսայգի։


== Պատկերասրահ ==

		
		


== Գրականություն ==
Браун Р., По следам крестоносцев: Путеводитель по замкам Израиля. — Модиин: Издательство Евгения Озерова, 2010, 180 էջ, ISBN 978-965-91407-1-8


== Աղբյուրներ ==
Մետաքսի ճանապարհ։ Իսրայելի պատմություն(չաշխատող հղում)
Բելվուարի բերդը Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական էջում (անգլ.)
Բերդի նկարները
Крепость Бельвуар на проекте «Замки Мира» (рус.)
Գուստավ Վիտ

Կառլ Գուստավ Վիտ (գերմ.՝ Carl Gustav Witt, հոկտեմբերի 29, 1866(1866-10-29), Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն - հունվարի 3, 1946(1946-01-03), Ֆալկենզե, Հաֆելլանդ, Բրանդենբուրգ, Գերմանիա), գերմանացի աստղագետ։


== Կենսագրություն ==
1887-1890 թվականներին սովորել է Բեռլինի Ֆրիդրիխ-Վիլհելմի համալսարանում, ուսումնասիրել է մաթեմատիկա և աստղագիտություն։ 1888 թվականից աշխատել է որպես պրուսական ներկայացուցիչների պալատի քարտուղար, 1890 թվականից դարձել է նույն տեղում գրագիր, 1898 թվականից՝ Գերմանիայի Ռեյխստագի գրագիր։ Այստեղ նա աշխատել է մինչև թոշակի անցնելը, 1931 թվականին։
Իր հիմնական աշխատանքին զուգահեռ 1892 թվականից աշխատել է Բեռլինի Ուրանիա աստղադիտարանում, որտեղ 1896 թվականին դարձել է բաժիններից մեկի ղեկավար։ Մինչ այս աշխատանքից 1900 թվականին դուրս գալը, նա հայտնաբերել է երկու աստերոիդ՝ (433) Էրոսը, առաջին հայտնաբերված աստերոիդը, որը գտնվում է Հիմնական աստերոիդների գոտուց դուրս, հատում է Մարսի ուղեծիրը և երբեմն մոտենում է Երկրին, և Բերոլինան, որը կրում է Վիտի հարազատ քաղաքի լատինական անվանումը։
Իր դոկտորական աշխատությունը Վիտը գրել է Յուլիուս Բաուլինգերի ղեկավարության տակ, պաշտպանել է այն 1905 թվականին։ 1909 թվականից դասավանդել է Բեռլինի Ֆրիդրիխ-Վիլհելմի համալսարանում, 1916 թվականից դարձել է պատվավոր պրոֆեսոր, իսկ 1921 թվականից աստղագիտության հաստիքային պրոֆեսոր։ Համալսարանի աստղադիտարանը սկսել է ղեկավարել 1913 թվականից։
1902 թվականին ամուսնացել է Կերոլայն Թիլի հետ, որը ֆաբրիկանտ Չարլզ Տիլի դուստրն էր։ Նրանք ունեցել են երկու դուստր։
Նրա պատվին է անվանվել (2732) Վիտտ աստերոիդը։ Պարգևատրվել է II կարգի Երկաթյա խաչով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռիչարդ Լի Բայերս

Ռիչարդ Լի Բայերս (անգլ.՝ Richard Lee Byers; սեպտեմբերի 21, 1950(1950-09-21), Կոլումբուս), ամերիկացի վիպագիր, ֆենտեզի և սարսափ ոճերով ստեղծագործող գրող։ Նրա հիմնական նովելները ֆանտաստիկ ոճով են։


== Կենսագրություն ==
Ռիչարդ Լի Բայերսը ծնվել է 1950 թվականի սեպտեմբերի 12-ին, ԱՄՆ-ի Կոլումբուս քաղաքում։ Նա իր կրթությունը ստացել է հոգեբանության ոլորտում։ Հոգեբանության ոլորտում ստացել է մագիստրոսի աստիճան։ Մոտ տասը տարի նա աշխատել է հոգեբուժական հաստատությունում, սակայն հետո որոշում է դադարեցնել այդ աշխատանքը։ Աշխատանքը դադարեցնելուց հետո իր ուժերը փորձում է գրականության ոլորտում։ Նա արդեն 1987 թվականին դառնում է պրոֆեսիոնալ գրող։ Նա իր ուժերը փորձում էր առաջինը սարսափ ժանրի մեջ։ Ռիչարդը նաև սուսերամարտիկ է։
Նա հեղինակ է ավելի քան քառասուն ֆանտազիա և սարսափ վեպերի։ Նշանակալի գրքերն են. «Deathward» (1988), «Fright Line» (1989), «The Vampire’s Apprentice» (1991), «Dark Fortune» (1992), «Dead Time» (1992)։
Ներկայումս Ռիչարդն ապրում է ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգի Հիլսբորո շրջան Տամպա քաղաքում։


== Մատենագրություն ==


=== Ինքնուրույն ստեղծագործություններ ===
«Մահացած Աստված»-ը եռերգություն (2002-2003)


=== Forgotten Realms ===
Սարդ մարդ (Հուլիս 1996)
The Shattered Mask (Հունիս 2001)
Dissolution (Հուլիս 2002)
The Black Bouquet (Սեպտեմբեր 2003)
The Year of Rogue Dragons եռերգություն
The Rage (Ապրիլ 2004)
The Rite (Հունվար 2005)
The Ruin (Մայիս 2006)
Queen of the Depths (Օգոստոս 2005)
The Haunted Lands trilogy
Unclean (Ապրիլ 2007)
Undead (Մարտ 2008)
Unholy (2009)
Brotherhood of the Griffon
The Captive Flame (Ապրիլ, 2010)
Whisper of Venom (Նոյեմբեր, 2010)
The Spectral Blaze (Հունիս, 2011)
The Masked Witches (Փետրվար, 2012)
Prophet of the Dead (Փետրվար, 2013)
The Sundering
The Reaver (2013)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆանտաստիկայի լաբորատորիա
Սինի Ուտյոս

Սինի Ուտյոս (ռուս.՝ Синий Утёс), գյուղ Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Տոմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 470 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ալպանդեիրե

Ալպանդեիրե (իսպ.՝ Alpandeire) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեռանիե դե Ռոնդա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 31.3 կմ2։ Բնակչությունը՝ 270 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կնետրոնից գտնվում է 19 կմ հեռավորության վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Alpandeire Archived 2010-09-25 at the Wayback Machine.
Ռուզաննա Մուրադյան

Ռուզաննա Կարապետի Մուրադյան, (հունիսի 28, 1963(1963-06-28), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ) ՀՀ քաղաքական գործիչ, ՀՀ ԱԺ 5-րդ և  6-րդ գումարման պատգամավոր, «Հանրապետական» (ՀՀԿ) խմբակցության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Ռուզաննան ծնվել է 1963 թվականին հունիսի 28-ին Երևան քաղաքում։ 1985 թ. ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ Հանդիսանում է մանկավարժական գիտությունների թեկնածու։
1985-1996 թվականներին աշխատել է Ավետիք Իսահակյանի անվան թիվ 16 դպրոցում որպես ֆիզիկայի և աստղագիտության ուսուցչուհի։ Այնուհետև մինչև 1999 թվականը եղել է ուսումնադաստիարակչական գծով փոխտնօրեն։ 1999-2012 թվականներին եղել է Գր. Զոհրապի անվան թիվ 43 դպրոցի տնօրեն։
2002 թվականին Ռուզաննան եղել է «Կրթություն առանց սահմանի» հկ հիմնադիր նախագահ, իսկ 2006 թվականին` ՀՀԿ կանանց խորհրդի անդամ, գաղափարաքարոզչական հանձնախմբի նախագահ։ 2010 թ.` «Դպրոց-կենտրոնների միություն» իրավաբանական անձանց միության նախագահ։ 2012 թ. մայիսի 6-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունից։ 2017 թ. ապրիլի 2-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել ՀՀԿ համապետական ընտրական ցուցակով։
2006 թվականին Անկախության տոնի 15-ամյակի կապակցությամբ պարգևատրվել է ՀՀ վարչապետի շնորհակալագրով, հաղթող է ճանաչվել ՀՀ դպրոցների «Տարվա  լավագույն տնօրեն» մրցույթում, պարգևատրվել է ՀՀ կրթության եւ գիտության նախարարության «Ոսկե հուշամեդալ»-ով, տեղական ինքնակառավարման մարմինների կազմավորման 10-ամյակի կապակցությամբ` ՀՀ վարչապետի շնորհակալագրով։ 2008 թ.` ՀՀ ՊՆ «Գարեգին Նժդեհ» հուշամեդալով։ 2011 թ.` «ՀՀ Ազգային ժողովի պատվո մեդալ»-ով։ 2018 թվականի հոկտեմբերի 30-ին դիմումի հիման վրա զրկվել է մանդատից։
Հանդիսանում է գիտամանկավարժական մի շարք հոդվածների և մեթոդական ձեռնարկների հեղինակ։


=== Անձնական կյանք ===
Ամուսնացած է, ունի 2 զավակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Էսկիլսթունա

Էսկիլսթունա (Eskilstuna․ շվեդերեն արտասանություն: [ˈɛ̂sːkɪlsˌtʉːna] ( )), քաղաք Շվեդիայի Սյոդերմանլանդ շրջանում՝ Ելմարեն և Մելարեն լճերն իրար կապող Էսկլիսթունաոն գետի ափերին։ Ունի օդանավակայան, երկաթուղային կայարան։ Քաղաքի միջով է անցնում  եվրոպական E20 ավտոերթուղին։ Բնակավայրն զբաղեցնում է 31,05 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Վարչական կենտրոնն է նույնանուն համայնքի, որի բնակչության թվաքանակը 2015 թվականի տվյալներով եղել է 100․092, բուն քաղաքինը՝ 67․359։ Ընդ որում՝ բնակիչների մեջ զգալի է ազգությամբ ֆինների թիվը։  


== Ժողովրդագրություն ==
2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով Էսկիլսթունայի համայնքի բնակչության թվաքանակը եղել է 106․859․ այդ ցուցանիշով Շեդիայում զբաղեցրել է 15-րդ տեղը։


== Պատմություն ==
1659 թվականին Կարլ X Գուստավ թագավորը Էսկլիսթունային քաղաքի կարգավիճակ է շնորհել։ Այդ տարիներին այստեղ գործել են զինագործական մանուֆակտուրաներ, որոնք թնդանոթներ ու հրացաններ են արտադրել։ Տարիների ընթացքում քաղաքի տնտեսության կարևորագույն ճյուղերը դարձել են մետալուրգիան և պողպատաձուլությունը։ Ներկայումս Էսկլիսթունայում գործում են Վոլվո կոնցեռնի մի շարք ստորաբաժանումներ, այդ թվում՝ «Volvo Construction Equipment»-ի Volvo CE Component-ը, Վոլվոյի շինտեխնիկայի պահեստամասերի կենտրոնական պահեստը, հաճախորդների սպասարկման կենտրոնը, Մունկտել թանգարանը։ Արդյունաբերական խոշոր ձեռնարկություններից է նաև Ալֆա Լավալ ֆիրմայի սեպարատորների արտադրության գործարանը։
Էսկիլսթունայում են տեղակայված Մելարդալենյան համալսարանի որոշ մասնաշենքեր։ Վոլվոյի Մունկտել թանգարանի հարևանությամբ է գտնվում արվեստների թանգարանը։ Քաղաքը համբավվել է նաև Parken Zoo կենդանաբանական այգով, որտեղ կարելի է տեսնել տարաշխարհիկ եզակի կենդանիներ՝ սպիտակ վագրեր, ասիական առյուծներ, ընձառյուծներ, կոմոդորյան վարաններ․․․
Քաղաքում գործող մարզական կառույցներից հիշատակության են արժանի հատկապես Տունավալլեն և Իսստադիոն մարզադաշտերը։


== Կլիմա ==
Էսկիլսթունային բնորոշ է խոնավ մայրցամաքայինից օվկիանոսայինին անցում կատարող կլիման։


== Եվրոպական գործընկերություն ==
Էսկիլսթունան Եվրոքաղաքների ցանցի անդամ է։


== Քույր քաղաքներ ==
 Գերմանիա, Էռլանգեն
 Դանիա, Էսբյերգ
 Նորվեգիա, Ստավանգեր


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքէջը (շվեդերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, անգլերեն և ֆիններեն)
Tågtider för Eskilstuna C
Գուաչիպաս (դեպարտամենտ)

Գուաչիպաս (իսպ.՝ Departamento de Guachipas), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Սալտա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝2785 կմ2։ Բնակչությունը՝3,2 հազար մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 1,2 մարդ/կմ2։ Վարչական կենտրոնը Գուաչիպասն է։


== Աշխարհագրություն ==
Դեպարտամենտը գտնվում է Սալտա պրովինցիայի հարավում։ Սահմանակից է՝

հյուսիս-արևելքում՝ Մետան դեպարտամենտին,
արևելքում` Ռոսարիո դե լա Ֆրոնտերա դեպարտամենտին,
հարավ-արևելքում` Լա Կանդերալիա դեպարտամենտին,
հարավում` Տուկուման պրովինցիայում,
հարավ-արևմուտքում` Կաֆայատե դեպարտամենտին,
արևմուտքում` Լա Վինյա դեպարտամենտին.


== Խոշորագույն բնակավայրեր ==
Վան Հորն (այլ կիրառումներ)

Վան Հորն (Van Horn կամ Van Hornе)՝ ԱՄՆ-ի մի քանի բնակավայրերի անվանում։

Վան Հորն (Այովա) - քաղաք Այոֆա նահանգում։
Վան Հորն (Տեխաս) - քաղաք նահանգ Տեխասում։
Կոզելնոե (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)

Կոզելնոե (ուկրաիներեն՝ Козельне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոզելնոե գյուղում բնակվում էր 569 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)