Վիկտոր Սավինիխ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սավինիխ|}
Վիկտոր Պետրովիչ Սավինիխ, (ռուս.՝ Виктор Петрович Савиных, մարտի 7, 1940(1940-03-07), Բերյոզկինի, Միրնի քաղաքային բնակավայր, Օրիչևսկի շրջան, Կիրովի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ),  խորհրդային տիեզերագնաց-օդաչու, Խորհրդային Միության հերոս (1981)։ 
Ավարտել է Մոսկվայի գեոդեզիայի, օդալուսանկարահանման և քարտեզագրության ինժեներների ինստիտուտը (1969)։ Տիեզերագնացների ջոկատում է 1978-ից։ 1981-ի մարտի 12-ից մինչև մայիսի 26-ը, Վլադիմիր Կովալյոնոկi հետ, որպես բորտիեժեներ, թռիչք է կատարել «Սոյուզ Տ-4» տիեզերանավով, որը մարտի 13-ին կցվել է «Սալյուտ-6» ուղեծրակայանին։ 74-օրյա թռիչքի ընթացքում «Սալյուտ-6» - «Սոյուզ Տ-4» ուղեծրային համալիրին կցվել են «Սոյուզ-39» (մայիսի 23-30-ին, տիեզերագնացներ՝ Վլադիմիր Ջանիբեկով, մոնղոլ հետազոտող տիեզերագնաց Ժուգդեռդեմիդիյն Գուռագչա) և «Սոյուզ-40» (մայիսի 14—22-ին, տիեզերագնացներ Լեոնիդ Պոպով, Դումիտրու Պրունարիու) տիեզերանավերը։ ԽՍՀՄ-ի 50-րդ և Երկիր մոլորակի 100-րդ տիեզերագնացն է։ 
Ընդհանուր առմամբ տիեզերական թռիչքում է գտնվել 252 օր, 17 ժամ, 37 րոպե և 50 վայրկյան։ 


== Պարգևներ ==
Պետական պարգևներ

Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս (1981, 1985)
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշան (орден «За заслуги перед Отечеством»)՝  I աստիճանի (27 փետրվարի 2020) — գիտության բնագավառում ունեցած ակնառու վաստակի և բարձրակարգ մասնագետներ պատրաստելու գործում ներդրած մեծ ավանդի համար
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» («За заслуги перед Отечеством») շքանշան՝ II աստիճանի (6 մարտի 2000) — գիտության բնագավառում ունեցած ակնառու վաստակի և բարձրակարգ մասնագետներ պատրաստելու գործում ներդրած մեծ ավանդի համար
«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» («За заслуги перед Отечеством») շքանշան՝ III աստիճանի (11 նոյեմբերի 1994)
* «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» («За заслуги перед Отечеством») շքանշան՝ IV աստիճանի (12 դեկտեմբերի 2010) — կրթության, գիտության բնագավառներում մատուցած ծառայությունների և բարձրակարգ մասնագետներ պատրաստելու գործում ներդրած մեծ ավանդի համար;
Պատվո շքանշան (2 նոյեմբերի 2004) — կրթության ասպարեզում մատուցած ծառայությունների և բազմամյա բարեխիղճ աշխատանքի համար
Լենինի երեք շքանշան (1981, 1985, 1988)
«Տիեզերքի յուրացման բնագավառում մատուցած ծառայությունների համար» մեդալ («За заслуги в освоении космоса») (12 ապրիլի 2011 թվական)
Ռուսական նավատորմի 300-ամյակին նվիրված հոբելյանական մեդալ
«Ի հիշատակ Մոսկվայի 850-ամյակի» մեդալ («В память 850-летия Москвы»)
«Աշխատանքի վետերան» մեդալ
Ալեքսեյ Լեոնովի մեդալ (Կեմերովոյի մարզ, 2015) — 1985 թվականին բաց տիեզերք դուրս գալու համարՄրցանակներ

Ռուսաստանի Դաշնության 1996 թվականի պետական մրցանակ գիտության և տեխնիկայի բնագավառում (18 հունիսի 1996)
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1989)
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի 2002 թվականի մրցանակ կրթության բնագավառումՊատվավոր կոչումներ

ԽՍՀՄ տիեզերագնաց-օդաչու
ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1981)
Կալուգա, Պերմ, Կիրով քաղաքների և Կիրովի մարզի պատվավոր քաղաքացիԱյլ պարգևներ

ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի՝ Կ. Է. Ցիոլկովսկու անվան ոսկե մեդալ (1987)Օտարերկրյա պարգևներ և կոչումներՄոնղոլիայի Ժողովրդական Հանրապետության հերոս
Սուխե Բատորի շքանշան (Մոնղոլիա)
Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետության հերոս
«Գեորգի Դիմիտրով» շքանշան (Բուլղարիա, 1988);
«Стара планина» շքանշան (Բուլղարիա, 9 հունիսի 2003)
Զինվորական փառքի շքանշան (Սիրիա, 1987);
«Բարեկամության» 2 շքանշան (Սիրիա, 1999, 2000)
«Բարեկամության» շքանշան (Վիետնամ, 2000);
Ջեզկազգան (Ղազախստան), Ուլան Բատոր և Դարխան (Մոնղոլիա) քաղաքների պատվավոր քաղաքացի


== Հիշատակ ==
2007 թվականին Կիրովի մարզի վարչական կենտրոն Կիրով քաղաքում՝ Ցիոլկովսկու թանգարանի մոտ կանգնեցվել է Վիկտոր Սավինիխի հուշարձանը՝ նրա կենդանության օրոք։
2005 թվականին նրա անունով է կոչվել 6890 թվահամարը կրող փոքր մոլորակը, որը հայտնաբերվել է 1975 թվականի սեպտեմբերի 3-ին։
Վիկտոր սավինիխը հավիտյանս հաշվառված է թիվ 11300 զինվորական մասի ուսումնական գումարտակի առաջին վաշտի անձնակազմում (Մոսկվայի մարզ)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
И. А. Маринин, С. Х. Шамсутдинов, А. В. Глушко (составители) Советские и российские космонавты. 1960—2000 / Под редакцией Ю. М. Батурина. — М.: ООО Информационно-издательский дом «Новости космонавтики», 2001. — ISBN 5-93345-003-0
Назаров Г. Дорогой Гагарина // Филателия СССР. — 1981. — № 4. — С. 2—3.
Савиных В. П. Записки с мертвой станции — 1989
Савиных Виктор. Вятка – Байконур - Космос. — М.: «МАКД», 2010. — 224 с. — ISBN 978-5-9902047-2-0
Савиных В. П. Лётчик-космонавт СССР. Учёный. Общественный деятель. — Киров: НКО «Золотой фонд Вятки», 2011. — 560 с. — ISBN 978-5-85271-405-3
Земля ждет и надеется / В.Савиных; (Лит. запись Л.В. Смирновой). - Пермь : Кн. изд-во, 1983. - 157 с.
Савиных, Виктор Петрович."Салют-7". Записки с "мертвой" станции : Виктор Савиных. - Москва : Эксмо, 2019. - 252, (2) с., (4) л. ил., цв. ил. : факс.; 21 см.; ISBN 978-5-04-089369-0.


== Արտաքին հղումներ ==
Կենսագրությունը на сайте Международного объединенного биографического центра.
Виктор Петрович Савиных в Космической энциклопедии.
Битва за Салют. Документальный фильм студии Роскосмоса.
«Магия цифр» и космическая топонимика. Интервью В. П. Савиных в телевизионной программе «Русский космос». 2012 год.
Космонавт Виктор Савиных. Видеоэнциклопедия «Космонавты». Телестудия Роскосмоса.