ԱԱԲԵ

VUCA (ԱԱԲԵ), հապավումը առաջին անգամ գործածվել է 1987 թ., նկարագրելու կամ արտացոլելու համար ընդհանուր պայմանների և իրավիճակների անկայունությունը, անորոշությունը, բարդությունը և երկիմաստությունը։ Այն  հիմնված է Ուորրեն Բեննեսի և Բերտ Նանուսի ղեկավարության տեսությունների վրա։ ԱՄՆ զինված ուժերի ռազմական քոլեջը ներկայացրեց ԱԱԲԵ-ի հայեցակարգը նկարագրելու համար ավելի անկայուն, անորոշ, բարդ և երկիմաստ բազմակողմ աշխարհը, ընկալվելով որպես Սառը պատերազմի հետևանք։ Այս տերմինի հապավումը սկսել է գործածվել և շրջանառվել ավելի ավելի հաճախ 2002 թ.-ից։ Տերմինի հապավումը ծագում է ռազմական կրթությունից։


== Նշանակություն ==
ԱԱԲԵ-ի յուրաքանչյուր բաղկացուցիչի ավելի խորքային նշանակությունն է ծառայել ԱԱԲԵ-ի, ինչպես նաև կազմակերպությունների խմբային և անհատական վարքաձևերի  կանխատեսման և ներըմբռնման ռազմավարական կարևորությունը ընդլայնելուն։ Դրանք քննարկում են կազմակերպչական ձախողման բնութագրիչներ հանդիսացող համակարգային և վարքաձևային ձախողումները։

Ա = Անկայունություն։ Փոփոխության բնույթը և շարժը, փոփոխության ուժերի և կատալիզատորների բնույթն ու արագությունը։
Ա = Անորոշություն։ Կանխատեսման բացակայությունը, անակնկալի հեռանկարը, հարցերի և իրադարձությունների վերաբերյալ իրազեկության զգացողությունը և դրանց ընկալումը։
Բ  =  Բարդություն։ Ուժերի բազմությունը , հարցերի խառնաշփոթը, պատճառահետևանքային շղթայի բացակայությունը և շփոթմունքը, որը շրփապատում է կազմակերպությանը։
Ե = Երկիմաստություն։ Իրականության անպարզությունը, սխալ մեկնաբանելու ներուժը, պայմանների խառնված նշանակությունը.  պատճառահետևանքային շփոթմունք։
ԱԱԲԵ-ի հիմական նշանակությունը հաճախ վերաբերում է նրան, թե ինչպես են մարդիկ դիտարկում այն պայմանները, որոնց ազդեցության տակ իրենք կայացնում են որոշումներ, պլաններ են կազմում, հսկում են ռիսկերը, նպաստում են փոփոխությանը և խնդիրներ են լուծում։ Ընդհանուր առմամբ ԱԱԲԵ-ի նախադրյալները միտված են ձևավորելու կազմակերպության կարողությունը՝  

Կանխատեսելու ձևավորող թեմաները
Հասկանալու գործողությունների և խնդիրների հետևանքները
Գնահատելու փոփոխականների փոխկախվածություն
Պատրաստ լինելու այլընտրանքային իրականության և մարտահրավերների
Մեկնաբանելու և ընտրելու համապատասխան հնարավորությունները


== Թեմա ==


==== Անկայունություն ====
Անկայունությունը ԱԱԲԵ-ի «Ա» բաղկացուցիչն է։ Սա վերաբերում է մարդկանց սոցիալական դասակարգմանը այն հիմքով, թե տարբեր իրավիճակներում մարդիկ ինչպիսի առանձնահատուկ հակազդեցություն և բնավորության գծեր են դրսևորում։ երբ մարդիկ հակազդում կամ գործում են հիմնվելով կոնկրետ իրավիճակի վրա, կա հավանականություն, որ հասարակությունը դասակարգում է նրանց մի խմբի մեջ, որը տարբերվում է այն խմբից որում գտնվում եր մարդը նախորդ իրավիճակում։ Կախված սոցիալական և միջավայրային թելադրանքներից՝ մարդիկ կարող են տարբեր կերպ արձագանքել առանձին իրավիճակներին։ Այն գաղափարը, որ իրավիճակային դեպքերը հանգեցնում են սոցիալական որոշակի դասակարգման առաջացմանը,  հայտնի է որպես անկայունութուն և ինքնադասակարգման տեսության հիմնական կողմերից մեկն է։


==== Անորոշություն ====
Անորոշությունը ԱԱԲԵ-ի կառուցվածքում նշանակում է հենց այն, ինչ հնչում է. երբ իրադարձություններում տեղեկատվության կանխատեսելիությունը և հասանելիությունը անհայտ է։ Անորոշությունը հաճախ հայտնվում է անկայուն միջավայրերում, որոնք իրենց կառույցով բարդ են և ներառում են չկանխատեսված փոխազդեցություններ ինչը շատ կարևոր է անորոշության համար։ Անորոշությունը կարող է ի հայտ գալ «սոցիալական ընկալիչ» և «թիրախ» երևույթների միջև եղած պատճառաբանությունը և հարաբերակցությունը բացահայտելու միտվածության ժամանակ։


==== Բարդություն ====
Բարդությունը ԱԱԲԵ-ի «Բ» բաղկացուցիչն է, որը վերաբերում է մեկ համակարգում գոյություն ունեցող բազմաթիվ բաղադրիչների փոխկապակցվածությանը և փոխկախվածությանը։ Հետազոտություն անցկացնելիս բարդությունը այն բաղադրիչն է, որը գիտնականները պետք է միշտ նկատի ունենան։ Որոշակի դիտավորությամբ վերահսկվող միջավայրի արդյունքները անսպասելի են՝ տարբեր խմբերի և ենթաբազմությունների միջև ոչ գծային փոխազդեցությունների և փոխկախվածությունների շնորհիվ։


==== Երկիմաստություն ====
Երկիմաստությունը ԱԱԲԵ-ի «Ե» բաղկացուցիչն է։ Սա վերաբերում է այն դեպքերին, երբ ինչ-որ երևույթի հիմնական նշանակությունը պարզ չէ, նույնիսկ երբ համապատասխան քանակով տեղեկատվության կա։ Շատերը շփոթմունքի մեջ երկիմաստության նշանակության հետ կապված։ Այն նման է անորոշության գաղափարին, բայց դրանք ունեն տարբեր գործոններ։ Անորոշությունը այն է, երբ համապատասխան  տեղեկատվությունը անհասանելի և անհայտ է, իսկ երկիմաստությունը՝ երբ համապատասխան տեղեկատվությունը հասանելի է, բայց վերջնական նշանակությունը անհայտ է։


== Ծանոթագրություններ ==