NetBeans

NetBeans IDE, ազատ ծրագրավորման  ինտեգրված զարգացման միջավայր, դիմումները (IDE) ծրագրավորման լեզուներին` Ջավա, Python, PHP, ՋավաՍկրիպտ, Սի, C++, Ադա և այլ լեզուներ։
NetBeans IDE պրոեկտը երաշխավորված է և աջակցություն ստանում է Օրաքլ ընկերության կողմից, բայց մշակվել և վերջնական տեսքի է բերվել անկախ ծրագրավորողների և NetBeans Org ընկերության հետ համագործակցության արդյունքում (NetBeans Community):
NetBeans IDE վերջին թողարկումն աջակցվում է ռեֆակտորինգ համակարգում, գույների տեղաբաշխման, պատկերների և այլ կառուցվածքների տեղաբաշխման, փոփոխությունների և մշտապես կիրառվող շաբլոնների կոդերի պահպանման դյուրին միջոցների տրամադրմամբ։
NetBeans աշխատանքային միջավայրում աշխատելու համար կարևոր են հետևյալ հանգամանքները՝ հանգամանորեն տեղակայել Sun JDK կամ J2EE SDK համապատասխան տարբերակները, սակայն լռելյայն աջակցվում է J2SE և J2EE հարթակների կողմից։
6.0 NetBeans նախնական տարբերակը J2ME, C++ (միայն g++) և PHP աջակցում է նաև բջջային հարթակները, առանց լրացուցիչ կոմպոնենտների ներբեռնումների։ 2016 թվականի սեպտեմբերից Oracle ընկերությունը  NetBeans-ի գործառույթները հանձնեց Apache-ի  հիմնադրամին։


== Հնարավորություններ ==
NetBeans IDE 6.1-ին հայտարարում է աջակցություն UML, SOA, ծրագրավորման լեզուն Ruby (աջակցություն Ruby on Rails),
ինչպես նաև գործիքներ ստեղծելու դիմումները J2ME բջջային հեռախոսների համար։ 6.5 տարբերակն աջակցվում է PHP լեզվի կողմից։ Փորձարկվում է նաև Python -ի կողմից։
NetBeans IDE -ն ավելի է լայնացնում կիրառման շրջանակները՝ պլագինները։ Միացուցիչներից (պլագ) մեկն էլ ամենատարածված iReport նախագծային հաշվետվությունն է։ iReport (մանրամասն գրադարանից JasperReports)։
Տեխնոլոգիաների, մտահղացումների և իմաստային մասի համար NetBeans IDE հիմնվում է բազային կաղապարի Sun ինտեգրացիոն խմբագրիչի վրա՝ Java — Sun Java Studio Creator, Sun Java Studio Enterprise և Oracle Solaris Studio ( C, C++ կամ ֆորտրան զարգացման գործում) ։ Վերջին ժամանակներս Sun-ը առաջարկում է անվճար գրանցում Sun Developer Network (SDN) մշակիչում, գրանցումը կայքում ևս անվճար է և չի պահանջում ոչ մի պայման, բացի CDDL արտոնագրից։
NetBeans IDE խմբագրիչը հասանելի է Microsoft Windows, Linux, FreeBSD, Mac OS X, OpenSolaris և Solaris (նաև SPARC, ինչպես նաև x86 — Intel и AMD) պատրաստի բաշխման (երկուական կոդով ֆայլերի) համար։ Մյուս հարթակների համար NetBeans-ը առաջարկում է խմբագրման հատուկ տարբերակ՝ կախված պատրաստվող կայքի բնույթից։
NetBeans IDE 6.7-ի առանձնացման համար ավելացվել է ինտեգրացիա, Groovy և վեբ-ֆրեյմ Grails, 6.8 ֊ը երաշխավորված է PHP-խմբագրիչի Symfony,իսկ 6.9 —ը Zend Framework-ի կողմից։
7-րդ թողարկումը հրաժարվում է Ruby և Ruby on Rails -ի աջակցությունից, որը բացատրվում է Java 7-ի լայնածավալ աշխատանքով, որն էլ թույլատրում է NetBeans-ի ոչ դժվար և ոչ շատ աշխատատար աշխատանքը։ ( Ruby and Rails կոմպոնենտը շարունակում է ) աշխատանքը։ Այս օրինակով, վերջին թողարկումը աջակցվում է միայն Java (ներառյալ Java FX, Java ME, Java EE), C/C++, Groovy, PHP, HTML, JavaScript, CSS խմբագրիչների կողմից։


=== Սկզբնական հրատարակություններ ===
NetBeans-ի սկզբնական աշխատանքներն սկսվել են 1996 թվական-ին, Xelfi անվանումով (կերպարների հիման վրա ստեղծված խաղ Delphi), Java IDE ծրագրով ուսանողների կատարած աշխատանքները ղեկավարում էին Պրահայի Կարլի համալսարանի մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի ֆակուլտետի դասախոսները ։ 1997 թվականին Ռոման Ստանեկը պրոյեկտի շուրջը հրավիրեց ընկերության ուշադրությունը և սկսեց թողարկել կոմերցիոն տարբերակներ, որոնք NetBeans-ի նախնական տարբերակներն էին և պահպանում էին IDE կորպորացիայի իրավունքները Sun Microsystems: 1999 թ. Sun-ը NetBeans IDE -ի աշխատանքային միջավայրում բացեց կոդեր միայն հաջորդ տարվա հունիսին։ NetBeans-ի հետ համագործակցության շնորհիվ ավելացան մարդիկ և ընկերություններ, ովքեր աշխատում և աջակցում են այս պրոյեկտին ։


== NetBeans Platform ==
NetBeans Platform-ը հարթակ է Swing-հղումների համար։ NetBeans IDE-ն պարունակում է այն ամենը, ինչը հարկավոր է NetBeans Platform-ի գործունեության համար։ Հղումները կարող են բեռնել նաև այլ դինամիկ մոդուլներ։ Ցանկացած հղում կարող է միացնել թարմացումներ, որպեսզի օգտագործողը ներբեռնի համապատասխան թարմացումներ իր ծրագրի և հետագա աշխատանքների կարգավորման համար։
NetBeans Platform-ը առաջարկում է բազմակողմանի ծառայություններ, որոնք ուղղված են ծրագրավորման աշխատանքին, հեշտ են և մատչելի։
Պլատֆորմի հատկությունները՝

Դիզայնի կառավարում(մենյու, всплывающие окна)
Օգտվողի աշխատանքի կառավարում
Պահպանված տվյալների կառավարում
Պատուհանների կառավարում
Տեղակայման աշխատանքների կառավարում
NetBeans Visual Library — վիզուալ տարրերի գրադարան
Integrated Development Tools — գործիքների կառավարում


== NetBeans IDE GUI Builder ==
Matisse անունով հայտնի ֆորմալ պրոյեկտը կիրառվում է ինտերֆեյսի աշխատանքների ղեկավարման համար, որը պատասխանատու է նաև աշխատանքային միջավայրի համար ։
Այս գործիքը աջակցում է JSR 296 (Կաղապար:Нп3) և JSR 295 (Beans Binding technology) մասնագիրները.


== NetBeans IDE հավաքածու ==
Ծրագրավորողները կարող են ընտրել NetBeans IDE-ի հավաքածուից իրենց ծրագրին համապատասխան տարբերակը։
NetBeans IDE Bundle for Web & Java EE Հավաքածուն պարունակում է Java EE 6-ի բոլոր ստանդարտները, բացառությամբ նորերի։ Java EE 6 Web Profile, Enterprise Java Beans (բեններ), սպասարկումներ, Java Persistence API, Վեբ ծառայություններ և անոտացիաներ։
NetBeans-ը նմանապես աջակցում է JSF 2.0 (Facelets), JavaServer Pages (JSP), Hibernate, Spring և Struts-շրջանակներում, ինչպես նաև վեբ-սերվերների, ինչպիսիք են GlassFish և Apache Tomcat.
NetBeans IDE Bundle for PHP.
Սկսվելով 6.5 Netbeans տարբերակով, աջակցում է PHP-ն։ PHP հավաքածուն ներառում է.

սինտաքսիսների տեղակայում, սխալների և գրառումների կարգավորում
կոդերի կարգաբերում xdebug
թեսթավորման կարգաբերում {{нп3|PHPUnit|PHPUnit|en|PHPUnit և {{нп3|Selenium (software)|Selenium|en|Selenium
PHP շրջանակների կարգաբերում Symfony ( 6.8 տարբերակով) և Zend Framework ( 6.9 տարբերակով)
PHP 5.3 -ի կարգաբերում( 6.8 տարբերակով)
Git-ի կարգաբերում՝ սկսած 7.1 տարբերակից


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Մոնախով Վադիմ,  Java   ծրագչավորման լեզուն NetBeans-ի շրջանակներում (3-րդ հրատարակություն), «ԲԽՎ-Պետերբուրգ», ISBN 978-5-9775-0671-7։


== Արտաքին հղումներ ==
netbeans.org . պաշտոնական կայք