armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ակաշ (զենիթահրթիռային համալիր)

Ակաշ (սանսկրիտ՝ आकाश - Երկինք), Հնդկաստանում նախագծված փոքր տարածությունների զենիթահրթիռային համալիր, որը նախատեսված է օբյեկտների ու զորքերի խմբավորումների  հակաօդային պաշտպանության համար։


== Նախագծում և փորձարկում ==
Ակաշ զենիթահրթիռային համալիրը նախագծվել է Հնդկաստանի պաշտպանության նախարարության և Պաշտպանական հետազոտությունների և մշակումների կազմակերպության կողմից 1984 թվականին։ Մինչ օրս զենիթահրթիռային համալիրի նախագծման և մշակման աշխատանքների իրականացման համար ծախսվել է 125 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ Կարծիք է եղել, որ Ակաշը հանդիսանում է խորհրդային Կուբ զենիթահրթիռային համալիրի «ոչ օպտիմալ արդիականացված»  օրինակը։
2007 թվականի դեկտեմբերին Չանդիպուր հրաձգարանուկ տեղի ունեցավ Ակաշի հաջող փորձարկում, որի շրջանակներում ոչնչացվեցին օդային 9 թիրախներ։


== Համալիրի կազմ ==
Ակաշ զենիթահրթիռային համալիրի կազմի մեջ մտնում են կրակի կառավարման վահանակը, «Rajendra» բազմաֆունկցիոնալ ռադիոլոկացիոն կայանը, արձակման շարժական կայանքները (յուրաքանչյուրի վրա երեք զենիթային կառավարվող հրթիռներ), կապի և պահպանության ավտոմեքենաները։
Կազմակերպչական տեսակետից համալիրի խումբը (դիվիզիոնը, գումարտակը) կազմված է խմբի հրամանատարական կետից և չորս կրակային մարտկոցներից։ Մարտկոցը կազմված է մարտկոցի կառավարման կետից և չորս արձակման կայանքներից։
Ակաշ զենիթահրթիռային համալիրի արձակման միջոցները հնարավոր է տեղադրելինչպես թրթուռային, այնպես էլ անիվավոր փոխադրամիջոցների վրա։


== Մարտավարատեխնիկական բնութագիր ==
Զենիթային կառավարվող հրթիռն իրենից ներկայացնում է ծանր վառելիքային, երկաստիճան, 5,8 մետր երկարությամբ, նվազագույնը 700 կիլոգրամ քաշով զանգված։ Հրթիռի թռիչքային առավելագույն արագությունը կազմում է 1000 մ/վրկ։ Մարտագլխիկի քաշը հասնում է մինչև 60 կիլոգրամի։ Մինչև 500 մ/վրկ. արագույուն հավաքելու ժամանակահատվածը կազմում է 4,5 վրկ, ինչից հետո միանում է Ուղղահոս օդային ռեակտիվ շարժիչը՝ արագությունը ավելացնելով երկու անգամ։ Ուղղահոս օդային ռեակտիվ շարժիչի աշխատանքի ժամանակը կազմում է 30 վրկ.:
Զենիթահրթիռային համալիրը հնարավորություն ունի խոցել 3,5-ից մինչև 25 կիլոմետր փոքր և միջին հեռավորության թիրախներ։
Համալիրի ֆազային ցանցային անտենան հնարավորություն է տալիս միաժամանակ ուղեկցել մինչև 64 նշանակետ և իրականացնել մինչև 12 հրթիռի միաժամանակյա արձակում։


== Արտադրություն և վաճառք ==
2008 թվականին Հնդկաստանի ռազմաօդային ուժերի համար Ակաշ զենիթահրթիռային 2 դիվիզիոնի մատակարարման մասին պայմանագիր կնքվեց։
2009 թվականի մարտին հնդկական «Տատա Պաուեր» («Tata Power») ընկերության հետ կնքվեց պայմանագիր, որի համաձայն երկրի ռազմաօդային ուժերին պետք է մատակարարվեր Ակաշ զենիթահրթիռային համալիրի ևս մեկ դիվիզիոն կազմված  16 արձակող կայանքներից։  Պայմանագիրը պետք է իրականացվեր մինչև 2011 թվականի վերջ։ Պայմանագրի արժեքը կազմում էր 36,4 միլիոն ԱՄՆ դոլար։


== Արտաքին հղումներ ==
Индия вооружается зенитно-ракетными комплексами собственного производства.(ռուս.)
Обзор программ создания Индией зенитных ракетных комплексов.(ռուս.)
Зенитный комплекс Akash.(չաշխատող հղում)(ռուս.)


== Ծանոթագրություններ ==
Դիյաշևո

Դիյաշևո (ռուս.՝ Дияшево, բաշկիրերեն՝ Дияш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 402 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Տեոֆիլու Օտոնիի գավառ

Տեոֆիլու Օտոնիի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Teófilo Otoni), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի մեջ։ Մտնում է Վալի դու Մուկուրի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 253 658 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 11 608,785 կմ²։ Բնակչության խտությունը 21,9 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 832 500 024,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 3 237,32 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,684


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Պոտե
Կատուժի
Պավան
Սետուբինիա
Իտայպե
Ֆուտբոլի Իտալիայի սուպերգավաթ 2010

Ֆուտբոլի Իտալիայի Սուպերգավաթ 2010 (իտալերեն՝ Supercoppa italiana 2010), Իտալիայի Սուպերգավաթի 23-րդ խաղարկումն է, որն անցկացվել է 2010 թ. օգոստոսի 21-ին Միլանի Ջուզեպպե Մեացցա մարզադաշտում: Ինտերը հաղթանակ է տարել 3-1 հաշվով։


== Խաղ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Հաշվետվություն soccerway.com կայքում


== Ծանոթագրություններ ==
Կուրբա (գյուղ, Պոդորոժսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿուրբաԿուրբա (ռուս.՝ Курба), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պոդորոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 362 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կեիբու

Կեիբու (էստ․՝ Keibu), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Պադիսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 42 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Մառան (Մարդինի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մառան (այլ կիրառումներ)Մառան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Հարություն Սվաճյան

Հարություն Սվաճյան (1831, Ստամբուլ, Օսմանյան կայսրություն - 1874, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն)՝ 19-րդ դարի հայ առաջադեմ մտավորական էր, «Մեղու» պարբերականի հիմնադիրն և խմբագիրը։


== Կենսագրություն ==
Սվաճյանը ծնվել է Պոլսում։ Նա թեպետ չի կարողացել ստանալ կանոնավոր կրթություն, բայց ինքնուրույն ձեռք է բերել լայն տեսական պատրաստություն և դարձել է արևմտահայ առաջադեմ մտավորականության ականավոր ներկայացուցիչը։ Սվաճյանը համարձակորեն պայքարում էր կղերաֆեոդալական հոսանքի և այլ հակաժողովրդական, պահպանողական խմբերի դեմ։ Այդ պատճառով էլ նա բազմիցս հալածանքների է ենթարկվել թուրք պաշտոնյաների և ազգադավ հայ հարուստների և մտավորականների կողմից։ Եղել է Միքայել Նալբանդյանի համախոհը։
Սվաճյանը Կ. Պոլսում 1856 թվականին հիմնել և խմբագրել է «Մեղու» պարբերականը (1856-1874 թթ.)։ «Մեղվում» հրատարակել է Նալբանդյանի հեղափոխական դեմոկրատական գաղափարներով տոգորված հոդվածները։
Սվաճյանի խմբագրած «Մեղուն» արևմտահայ իրականության մեջ կարևոր դեր է կատարում ինչպես հակաժողովրդական հոսնքների դեմ մղած պայքարում, այնպես էլ աշխարհիկ գրականության ստեղծման, գիտության, լուսավորության ու կրթության տարածման գործում։ Միքայել Նալբանդյանը հայտարարել է. ««Մեղուն» կենդանի ժողովրդի մաքուր բերանն է, ազգերի ցավերի ու ուրախության ճշմարտապես հայտարարը»։ 1872-1874 թվականներին «Մեղուն» շարունակել է հրատարակել Հակոբ Պարոնյանը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Հայ նոր գրականության պատմություն, հատոր 2 (հատորում զետեղված է «Հարություն Սըվաճյան» գլուխը, որը գրել է Ասատուր Ասատրյանը), Երևան, ՀՍՍՀ ԳԱ, 1962 թ., 516 էջ։
Ասատուր Ասատրյան, Հարություն Սվաճյան, Երևան, 1967 թ., 238 էջ։


== Աղբյուր ==
Թ. Գ. Ջուհարյան «Հայ Գրականություն», 1990 թ, «Լույս» հրատարակչություն
Վիշնևկա (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎիշնևկաՎիշնևկա (ռուս.՝ Вишневка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 30 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կրասնայա Զարյա (գյուղ, Բախչիսարայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնայա ԶարյաԿրասնայա Զարյա (ուկրաիներեն՝ Красна Зоря, Ղրիմի թաթարերեն՝ Çotqara), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Չոտկարա։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնայա Զարյա գյուղում բնակվում էր 349 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աբհիշեկ Բաչչան

Աբհիշեկ Բաչչան (հինդի` अभिषेक बच्चन, փետրվարի 5, 1976(1976-02-05), Մումբայ, Հնդկաստան), հնդիկ դերասան և պրոդյուսեր, Filmfare Awards-ի եռակի մրցանակակիր` տղամարդու երկրորդ պլանի լավագույն դերի համար։


== Կենսագրություն ==
Աբհիշեկ Բաչչանը ծնվել է հայտնի դերասան Ամիթաբհ Բաչչանի և դերասանուհի Ջայա Բհադուրիի ընտանիքում, որտեղ մեծանում էր նաև նրա ավագ քույրը՝ Շվետան։ Մանկության տարիներին Աբհիշեկը տառապում էր դիսլեկսիայով (գրավոր խոսքի ընկալման հետ կապված խախտում)։ Սովորել է Շվեյցարիայում ` հեղինակավոր մասնավոր դպրոցում։
Կինոդեբյուտը կայացել է 2000 թվականին` «Մերժվածները» ֆիլմում։ Առաջին հաջողված ֆիլմը «Ես խենթանում եմ սիրուց» (2003 թ.) կինոնկարն էր։ Հետագայում նկարահանվել է «Դու և ես» (2004 թ.), «Գեղեցկուհի Լակնաուն» (2006 թ.) և այլ ֆիլմերում։


== Անձնական կյանքը ==
2002 թվականին Աբհիշեկ Բաչչանը և դերասանուհի Կարիսմա Կապուրը հայտարարել էին իրենց ամուսնության մասին, սակայն չորս ամիս անց նրանք բաժանվեցին։ 2007 թվականին Աբհիշեկ Բաչչանն ամուսնացավ դերասանուհի և ֆոտոմոդել Այշվարիա Ռայի հետ։ 2011 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը։


== Մասնակի ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Թետիս (արբանյակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թետիս (այլ կիրառումներ)Թետիս (հին հունարեն՝ Τηθύς), Սատուրնի արբանյակն է, հայտնաբերվել է Ջովանի Կասինիի կողմից 1684 թվականին։
Նովոշիլիկովո

Նովոշիլիկովո (ռուս.՝ Новошиликово, բաշկիրերեն՝ Яңы Шилек), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 57 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դոնալդ Սամպտեր

Դոնալդ Սամպտեր (անգլ.՝ Donald Sumpter, փետրվարի 13, 1943(1943-02-13), Նորթհեմփթոնշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), բրիտանացի դերասան։ Նա ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում հայտնվել է 1960-ական թվականների կեսերից։


== Կարիերա ==
Հեռուստատեսությունում իր վաղ հայտնություններից մեկը, 1968 թվականին, Պատրիկ Տրոտոնի հետ «Բժիշկ ով» սերիալի «Անիվը տիեզերքում» սերիայում է՝ բժշկի դերում։ Նա «Բժիշկ ով» հեռուստասերիալում կրկին հայտնվել է 1972 թվականին, «Ծովային հրեշներ» սերիայում Ջոն Պերտվիի հետ։ 2015 թվականին նա կրկին սերիալ վերադարձավ Ռասսիլոնի դերում՝ «Սատանայական համառության հետ» սերիայում՝  Պիտեր Կաբալդիի հետ։ Նաև հայտնվել է «Բժիշկ ով»-ի, Սառա Ջեյնի արկածները» սփին-օֆֆ-ում։
Նրա՝ վաղ աշխատանքը կինոյում ներառել է իսկական բրիտանացի հանցագործ Դոնալդ Նիլսոնի դերը՝ 1977 թվականի «Սև պանտերա» ֆիլմում։
2011-2012 թվականներին խաղացել է մեյստեր Լյուվինի դերը «Գահերի խաղը» հեռուստասերիալում։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմեր ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==
Միխեյկովո (այլ կիրառումներ)

Միխեյկովո, կարող է վերաբերել՝

Միխեյկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Միխեյկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Միխեյկովո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Կոլոմբիե լը Կարդինալ

Կոլոմբիե լը Կարդինալ (ֆր.՝ Colombier-le-Cardinal), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 263 մարդ, բնակչության խտությունը` 105.20 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.5 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից` 60 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 65 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 195 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 133-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 62։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,2 %։ 133 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 133 անձ (73 տղամարդ և 60 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 62 անաշխատունակներից 27-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը` թոշակառուներ, իսկ 17-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Ռիչարդ Պլանտագենետ, Յորքի 3-րդ դուքս

Ռիչարդ Պլանտագենետ, Յորքի 3-րդ դուքս (անգլ.՝ Richard Plantagenet, Duke of York, սեպտեմբերի 21, 1411(1411-09-21), Քինգս Լենգլի, Դակորում, Հարթֆորշիր, Անգլիա - դեկտեմբերի 30, 1460, Ուեյքֆիլդի ճակատամարտ, Միացյալ Թագավորություն, անգլ.՝ Richard Plantagenet, Duke of York,  սեպտեմբերի 21, 1411 - դեկտեմբերի 30, 1460, Ուէյքֆիլդ), Ռիչարդ Կոնիսբուրգի, Քեմբրիջի 3-րդ կոմսի, և Աննա Մորտիմերի (1388—1411 թթ.) որդին, Կարմիր և Սպիտակ վարդերի պատերազմի սկզբում Յորքերի խմբավորման ղեկավարը։ Խոշոր ավատատեր, Հենրիխ VI ռեգենտ, Մարգարեթ թագուհու թշնամին։ Նշանավոր զորավար ու քաղաքական գործիչ։ Դավադրաբար սպանվել է Ուէյքֆիլդում: Ռիչարդը թագավոր չդարձավ, բայց նա Էդուարդ IV և Ռիչարդ III թագավորների հայրն է, Էդուարդ V՝ պապը։ Իր թոռ Ելիզավետա Յուրքցու ու Հենրիխ VII Թյուդոր թագավորի ամուսնությամբ նա դարձավ բոլոր հետագա անգլիական միապետների նախնին։ 


== Կենսագրություն ==
1415 թվականին Ռիչարդի հայրը, որպես դավաճան, մահապատժի ենթարկվեց, իսկ նրա տիրույթները բռնագրավվեցին։ Նույն տարում Ազենկուրի ճակատամարտում զոհվեց Ռիչարդի հորեղբայրը՝ դուքս Էդուարդ Յորքցին։ 1426 թվականին Հենրիխ VI թագավորական խորհուրդը վերադարձրեց Ռիչարդին դուքս Յորքցու տիտղոսը, իսկ 1432  թվականին՝ Քեմբրիջի կոմսի ու Մարչի կոմսի տիտղոսները։ 1435 թվականին Ռիչարդ Յորքցին դարձավ Ֆրանսիայում անգլիական զորքերի գլխավոր հրամանատարը, իսկ ավելի ուշ՝ Իռլանդիայի կառավարիչը։  
1454-1455 թվականներին Հենրիխ VI հիվանդության ժամանակ Ռիչարդ Յորքցին Անգլիայի ռեգենտն էր։ Հենրիխ թագավորի առողջանալուց հետո նրա կնոջ՝ Մարգարեթ Անժույցու պնդմամբ Ռիչարդին հեռացրեցին թագավորական խորհրդից։ Այդպես 1455 թվականին սկսվեց Կարմիր և Սպիտակ վարդերի պատերազմը։
Սկզբից Ռիչարդ Յորքցին ցանկանում էր վերադարձնել ռեգենտի կոչումը, սակայն մի քանի հաղթական ճակատամարտերից հետո նրա նպատակները փոխվեցին՝ նա սկսեց հավակնել անգլիական գահին, քանի որ մայրական գծով սերում էր Էդուարդ III թագավորի երրորդ որդի դուքս Լիոնել Կլարենսից։ Բացի դրանից, հայրական գծով Ռիչարդը Էդուարդ III հինգերորդ որդու՝ Յորքի 1-ին դուքս Էդմունդ Լենգլիի թոռն էր։ Իսկ Հենրիխ VI տոհմը սկիզբ էր առնում Էդուարդ թագավորի չորրորդ որդուց՝ Լանկաստերի 1-ին դուքս Ջոն Գոնտացուց։ 1460 թվականին խորհրդարանը ճանաչեց Ռիչարդին Հենրիխ VI ժառանգորդ։ Նույն թվականին նա պարտություն կրեց Հենրիխի կնոջ՝ Մարգարեթ Անժույցու, զորքերից, և սպանվեց Ուէյքֆիլդում (Battle of Wakefield): Նրա գլուխը թղթե թագով դրվեց ի տես բոլորին։
Ռիչարդ Պլանտագենետը 1424 թվականին ամուսնացել էր Հենրիխ IV թագավորի քրոջ Սեսիլիա Նևիլլի հետ։ Այդ ամուսնությունից ծնվել էր 12 երեխա, որոնցից շատերը մահացել էին մանկահասակ տարիքում։ Նրա 17-ամյա որդի Էդմունդը զոհվեց հոր հետ։ Ռիչարդի որդիներից առավել հայտնի են հետագայում թագավորներ դարձած Էդուարդ IV ու Ռիչարդ III և Կլարենսի դուքս Ջորջը, դուստրերից Մարգարեթ Յորքցին Կարլոս Խիզախի երրորդ կինն էր։ 


== Նախնիներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Richard Plantagenet, 3rd Duke of York: ThePeerage.com» (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-08-26-ին։ Վերցված է 31.03.2010  
«Wars of the Roses: Richard Plantagenet, 3rd Duke of York» (անգլերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-08-26-ին։ Վերցված է 31.03.2010
Պրիմորիեի երկրամաս

Պրիմորիեի երկրամաս (ռուս.՝ Приморский край), երկրամաս Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Վլադիվոստոկ քաղաքը։
Սահմանակից է Ռուսաստանի Խաբարովսկի երկրամասի, ինչպես նաև Չինաստանի և Կորեայի Ժողովրդա-Դեմոկրատական Հանրապետության հետ, ունի ծովային սահման Ճապոնիայի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրիմորիեի երկրամասի պաշտոնական կայք Archived 2021-04-21 at the Wayback Machine.
Ազե լը Ռիդո դղյակ

Ազե լը Ռիդո դղյակ (Château d'Azay-le-Rideau), դղյակ Ֆրանսիայում, պետական, պատմական հուշարձան ֆրանսիական Էնդր և Լուար դեպարտամենտի համանուն կոմունայում, Տուր քաղաքից 20 կմ արևմուտք, Շինոնի ուղղությամբ։
Պատկանում Լուարայի դղյակների շարքին։ Շրջապատված է անգլիական այգով։
Կառուցվել է 1510 թվականին Ֆրանցիսկ 1-ին գանձապահի կողմից։ Ֆրանսիական Վերածննդի գլուխգործոցներից է։ Դղյակի կործանված որոշակի մասեր խնամքով վերականգնվել են։


== Ստեղծման պատմություն ==
Ազե լյո Ռիդո դղյակը վեր է խոյանում Էնդր գետի գեղատեսիլ գետագալարի վրա։ «Ազե» անվանումը հավանաբար ծագում է Asiacus-ից, այդ հողերի սեփականատիրոջ անունից։ 12-րդ դարում դղյակը պատկանել է Ռիդո կամ Ռիդել դ՛Ազեյին, ով հայտնի էր իր դաժան բնավորությամբ և ուներ «սատանայի երեխա» մականունը։ Նրա բոլոր տիրույթները գրավվել էին Հենրի Պլանտագենետի կողմից, սակայն Ֆիլիպ Օգոստոսը դրանք վերադարձրեց Ռիդոյի որդուն։
15-րդ դարի սկզբին դղյակը ենթադրաբար պատկանում էր դուքս Բուրգունդսկին։ Վիրավորանքը հասցված դոֆինին՝ ապագա Շառլ Հաղթանակողին և նրա բանակին, պատճառ է հանդիսացել, որ 1418 թվականին ամրոցը ոչնչացվի, 354 մարդ սպանվեց, իսկ գյուղը կրակի մատնվեց և թալանվեց, որից հետո քաղաքը ստացավ Ազելե լյո Բրյուլե («այրված») անվանումը։ 100 տարի անց ամրոցի տեղում կառուցվեց դղյակ, որը կարելի է տեսնել նաև այսօր


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Լուարայի դղյակներ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт Центра исторических памятников, который управляет замком – главная страница Archived 2008-03-29 at the Wayback Machine.
Официальный сайт Центра исторических памятников, который управляет замком – страница Азе-лё-Ридо
Азе-лё-Ридо на сайте Monum.fr Archived 2006-08-21 at the Wayback Machine.
Աշաֆենբուրգ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աշաֆենբուրգ (այլ կիրառումներ)Աշաֆենբուրգ (գերմ.՝ Aschaffenburg), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։


== Վարչական նկարագրություն ==
Ենթակա է Ստորին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը կազմում է 68 722 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 62,57 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 61 000։
Քաղաքն բաժանված է 10 քաղաքյաին շրջանի։


== Պատմությունից ==
Ըստ պատմաբանների Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, ռուսական ռազմական օկրուգը տեղակայված է եղել այս տարածքում, եղել է զինված ընդդեմ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին, նա այնքան հզոր էր որ կարող էր ցույց տալ ուժեղ դիմադրություն։ Մարտերին մասնակցել են նույնիսկ երեխաներ, ովքեր կրակել են տների պատուհաններից և նռնակներ նետել ամերիկյան զորքերի վրա։ Դիմադրությունը հաղթահարելու համար ամերիկացիները քաղաք են բերել տանկեր և սկսել ռմբակոծել քաղաքը։ Ամերիկայի 7-րդ հրամանատարական կազմն առաջարկել է վերջնագիր՝ քաղաքը հանձնելու, սակայն մերժվել է։ Եվ որպես դրա հետևանք քաղաքը ամբողջովին վերածվել է ավերակների։


== Քույր քաղաքներ ==
 Պերտ, Մեծ Բրիտանիա (1956)
 Սեն Ժերմեն ան Լե, Ֆրանսիա (1975)
 Միշկոլց, Հունգարիա (1996)


== Բնիկներ ==
Ֆրիդրիխ ֆոն Խեֆներ Ալտենեկ (1845—1904) — Բազմաթիվ գյուտերի հեղինակ՝ Էլեկտրատեխնիկա, լուսավորության, հեռագրոթյան և լուսաճափության, անդամ է եղել Շվեդիայի գիտությունների ակադեմիայի, Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի
Էռնա Մորենա (1885—1962) — գերմանացի դերասանուհի
Ֆելիքս Մագատ (1953-չի մահացել) — գերմանացի ֆուտբոլսիտ, մարզիչն ` «Վոլֆցբուրգ(ֆուտբոլային ակումբ)» ակումբի
Կառլոս Բուզեր (1981-չի մահացել) — ամերիկացի բասկետբոլիստ, խաղում է «Չիկագո Բուլզ» ակումբում


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Սեն Սիր դյու Դորե

Սեն Սիր դյու Դորե (ֆր.՝ Saint-Cyr-du-Doret), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Կուրսոն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լա Ռոշել շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ 17322.


== Բնակչություն ==
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 595 մարդ։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մեդար դ’Օնի վիճակագրության ազգային ինստիտուտում (ֆր.)
Տիշինո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՏիշինոՏիշինո (ռուս.՝ Тишино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հասմիկ Պետրոսյան

Հասմիկ Սամսոնի Պետրոսյան (սեպտեմբերի 11, 1950(1950-09-11), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), նյութագիտության բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (2002), պրոֆեսոր (2005)։


== Կենսագրություն ==
1972 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1972-1977 թվականներին աշխատել է Բյուրականի աստղադիտարանի «Աստրո» ՀԿԲ-ում, 1977 թվականից՝ ՀՊՃՀ-ում, 2005 թվականից՝ նյութագիտության ամբիոնի պրոֆեսոր։
Աշխատանքները վերաբերում են մետաղալարերով ամրանավորված մետաղական բաղադրյալ նյութերի կառուցվածքային վերլուծություններին, հատկություններին և կիրառման բնագավառներին։ Հեղինակ է բաղադրանյութերի ստացման բուհական դասագրքի։


== Ծանոթագրություններ ==
Լավերնա Քոքս

Լավերնա Քոքս (անգլ.՝ Laverne Cox,մայիսի 29, 1972(1972-05-29), Մոբիլ, Ալաբամա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի, պրոդյուսեր, ԼԳԲՏ ակտիվիստ։ Քոքսն առավել հայտնի է դարձել «Netflix» ալիքով ցուցադրված «Նարնջագույն․ սեզոնի հիթը» սերիալում Սոֆի Բուրսեթ դերի շնորհիվ։ Այս դերի համար նա 2014 թվականին արժանացել է «Էմմի» մրցանակի՝ նրան դարձնելով առաջին տրանսգենդերը, որն առաջադրվել է դերասանական անվանակարգում մրցանակ ստանալու համար։ 2015 թվականին Քոքսն ընդգրկվել է «Time» ամսագրի տարվա 100 ամենաազդեցիկ մարդկանց շարքում։


== Վաղ տարիներ ==
Քոքսը ծնվել է Ալաբամա նահանգի Մոբիլ քաղաքում՝ ի ծնե ստանալով Ռոդերիկ անունը(անգլ.՝ Roderick Laverne Cox)։ Նրան մեծացրել են այրի մայրը և տատիկը։ Նա ունի երկվորյակ եղբայր՝ Լամարը, որը մինչև տրանսգենդերների անցումը խաղացել է Սոֆիի դերը «Նարնջագույն․ սեզոնի հիթը» սերիալում։ 11 տարեկանում Քոքսը փորձել է ինքնասպան լինել այն բանից հետո, երբ հասկացել է, որ իր մոտ զգացմունքներ է առաջացել համադասարանցիների հանդեպ, ինչպես նաև դպրոցում նրան ծաղրելու համար։
Քոքսն ավարտել է Ալաբամա նահանգի Բիրմինգհեմի արվեստի դպրոցը, որտեղ սովորել է գրել՝ նախքան իր մասնագիտությունը պարուհի փոխելը։ Նա երկու տարի՝ մինչև տեղափոխվելը Մանհեթենի Մերիմաունտ քոլեջ, սովորել է Բլումինգթոնի Հնդկական համալսարանում, որտեղ իր մասնագիտությունը փոխել է պարուհի (դասական բալետ), որպեսզի տիրապետի դերասանական վարպետությանը։


== Գործունեություն ==
Նյու Յորքում ապրելու տարիներին Քոքսը նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում՝ խաղալով ոչ մեծ դերեր։ Հեռուստատեսությունում Քոքսի նորամուտը եղել է 2008 թվականին՝ «Օրենք և կարգ․ հատուկ կորպուս» սերիալի էպիզոդներում, իսկ հետագայում հայտնվել է «Օրենք և կարգ» և «Մահացու ձանձրույթ» սերիալներում։ 2010 թվականին նա դարձել է «VH1» ալիքով ցուցադրվող «Transform Me» շոուի հաղորդավարը և պրոդյուսերը։ Նրա առաջընթացը եղել է 2013 թվականին՝ «Netflix» ալիքով ցուցադրվող «Նարնջագույն․ սեզոնի հիթը» սերիալի թողարկվելուց հետո, որտեղ Քոքսը խաղացել է բանտարկյալ տրանսգենդեր Սոֆի Բուրսեթի դերը։ Այս դերի համար 2014 թվականին նա արժանացել է «Էմմի» մրցանակի՝ նրան դարձնելով առաջին տրանսգենդերը, որն առաջադրվել է դերասանական անվանակարգում մրցանակ ստանալու համար։ 2015 թվականին նա ուրիշ դերասանուհիների հետ արժանացել է ԱՄՆ գիլդիայի կինոդերասանների մրցանակի։
2014 թվականին Քոքսը եղել է «GLAAD» հատուկ մրցանակի մրցանակակիր իր, որպես ԼԳԲՏ փաստաբան, աշխատանքի համար։ Հետագայում նա մտել է պատմության մեջ, որպես առաջին տրանսգենդեր, որը հայտնվել է «Time» ամսագրի շապիկին։
2014-2015 թվականներին Քոքսը եղել է հրավիրված աստղ «Նենգափոխում», «Ընկերուհիների ամուսնալուծության ուղեցույց» և «Մինդիի ծրագիրը» սերիալների էպիզոդներում։ 2015 թվականի սկզբներին նա հրավիրված է եղել «CBS» ալիքի «Կասկած» իրավաբանական դրամայի գլխավոր դերի՝ օդաչուի դերը խաղալու համար։ Քոքսը այդ միջոցով եղել է առաջին տրանսգենդերը, որը խաղացել է կանոնավոր տրանսգենդերի դեր ազգային հեռուստատեսության նախագծում։ Դերը հատուկ ստեղծված է եղել տրանսգենդեր կին դերասանուհու համար։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Ֆիլմ ===


=== Հեռուստատեսություն ===


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (977)

Ժողովածու (977), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 977 թվի տակ։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 35․3X21,6 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 22 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշի։


== Բովանդակություն ==
Յակ. Նալեան Կտակ չարչարանաց։
Թէոդորոսի Անկիւրացւոյ Ճառ ծննդեան։
Քարոզք;
Բանք պիտանիք ի գրոց։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռեկիտի

Ռեկիտի (ուկրաիներեն՝ Рекіти), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռեկիտի գյուղում բնակվում էր 318 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մեքենաշինություն (հանրագիտական տեղեկատու)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մեքենաշինություն (այլ կիրառումներ)Մեքենաշինություն, խորհրդային հանրագիտարանային հրատարակություն։ Լույս է տեսել 1946—1951 թվականներին, անդրադարձել է մեքենաշինության ընդհանուր հարցերի՝ տեխնիկական հաշվումներ, նյութերին ընտրությունն ու հատկությունները, արտադրական տեխնոլոգիաներ, մեքենանների կառուցում, մեքենաշինական գործարանների նախագծում և արտադրության կազմակերպում։ Գլխավոր խմբագիրը եղել է Եվգենի Չուդակովը։ Հանրագիտարանը բաղկացած է եղել 15 հատորներից, ընդհանուր 7500 էջ։


== Տես նաև ==
Տեխնիկական հանրագիտարան


== Արտաքին հղումներ ==
Подробное содержание энциклопедии (по томам) Archived 2016-03-05 at the Wayback Machine.
Զենֆելդ

Զենֆելդ (գերմ.՝ Sennfeld), համայնք Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շվանդորֆ շրջանում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 3916 մարդ։ Զբաղեցնում է՝ 6,98 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 6 78 178։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Խամսե

Խամսե (հնգամատյան), Արևելքի ժողովուրդների դասական գրականության մեջ որևէ հեղինակի հինգ պոեմների համակազմույթը։ Առաջին Խամսե կազմվել է Նիզամի Գյանջևի 5 պոեմներից։ Խամսե ստեղծելու ավանդույթը Մերձավոր Արևելքի գրականություններում շարունակվել է մինչև XIX դ.։ Հայտնի են Ամիր Խոսրով Դեհլևիի, Խաջու Քերմանիի, Ալիշեր Նավոիի, Աբդուռահման Ջամիի, Համդի Չելեբիի խամսեները։
Գյուղատնտեսական ավիացիա

Գյուղատնտեսական ավիացիա, կիրառվում է հիվանդություններից և վնասատուներից բույսերի պատշպանության, մոլախոտերի դեմ պայքարելու, խոտհարքներում և արոտավայրերում անցանկալի ծառաթփուտային բուսականության ոչնչացման, հանքային պարարտանյութեր ներմուծելու, խոտերի, սաքսաուլի, բրնձի աերոցանքի, գյուղատնտեսական բեռների տեղափոխման, բուժօգնության, աերոնկարահանման համար։ 
Առավել լայն օգտագործում ունեն հատուկ սարքեր ունեցող «Air Tractor», «Cessna Ag-wagon», «Gippsland GA200», «Grumman Ag Cat», «PZL-106 KRUK» և այլ մոդելների ինքնաթիռներ և ուղղաթիռներ։
Մարչալ

Մարչալ (իսպ.՝ Marchal), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Գվադիկս շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 7,84 կմ2։ Բնակչությունը՝ 373 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 58 կմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Microweb turística de Marchal realizada por el Patronato de Turismo de Granada Archived 2008-02-29 at the Wayback Machine.
29 (թիվ)

29 (քսանինը), բնական թիվ է


== Քիմիայում ==
29-ը՝Պղնձի ատոմային թիվն է
Ֆրանսիայի Ֆինիստեր դեպարտամենտի կարգային թիվն է


== Այլ բնագավառներում ==


== Տես նաև ==
29-րդ հարավային զուգահեռական
29-րդ հյուսիսային զուգահեռական


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Prime Curios! 29 Prime Pages-ից (անգլ.)
Dragostea Din Tei (երգ)

Dragostea Din Tei (երգ) ( ռումիներեն՝ Любовь под липами), մոլդովական փոփ-խմբի O-Zone երգը DiscO-Zone ալբոմից՝ թողարկված 2003 թվականին։ Սա խմբի ամենահայտնի երգն է, որը նրանց համաշխարհային ժանաչում է բերել։


== Երաժշտական կոմպոզիցիայի մասին ==
Dragostea Din Tei-ին գրվել է խմբի մենակատար Դան Բալանի կողմից։ 2003 թվականի սեպտեմբերին ազգային հիթ-շքերթում չորս շաբաթ մնալուց հետո երգն սկսել է կորցնել դիրքերը։ Եվրոպայում երգի տարածմանը նպաստել է ռումինացի երգչուհի Haiducii-ի քավր-տարբերակը, որը ձայնագրվել է 2003 թվականի հունվարին և նվաճել Շվեդիայի, Ավստրիայի և Իտալիայի պարային խմբերը։ Իտալական Time Records լեյբլը O-Zone-ի հետ կնքել է տարեկան պայմանագիր, և պաշտոնապես հանդես  գալով Իտալիայում, երգը արագ թողարկվել է ամբողջ Եվրոպայում ՝ Polydor Records լեյբլի ներքո և դարձել է համաշխարհային հիթ։ Ռուսաստանում տարվա արդյունքներով երգը ռադիո DFM ցուցակում զբաղեցրել է 50-րդ տեղը  և 27-րդ տեղը Եվրոպայի պլյուսի ցուցակում։
Երգը հայտնվել է Eurochart Hot 100-ում, որտեղ մնացել է 12 շաբաթ՝  2004 թվականի հունիսից սեպտեմբեր։ Գերմանիայում և Ֆրանսիայում զբաղեցրել է հիթ-շքերթի առաջին հորիզոնականը համապատասխանաբար 14 և 15 շաբաթվա ընթացքում, իսկ Մեծ Բրիտանիայում՝ երրորդ հորիզոնականը։ Dragostea Din Tei սինգլը նվաճել է 27 երկրների հիթ-շքերթները և վաճառվեց 8 000 000 օրինակով։ Հենց դա էլ դարձրեց նրան աշխարհի պատմության ամենահաջողակ սինգլներից մեկը։
Երգը հանդիսանում է «Делай ноги 2» և «Аэротачки» մուլտֆիլմի սաունդրեքը։ 2017 թվականին O-Zone խումբը Dragostea Din Tei երգը կատարել է Բուխարեստում և Քիշնևում կայացած համերգներում։


=== Բառերը ===
Գրվել է ռումիներենով։ Երգում կրկնվում է  «nu mă, nu mă iei» (նու մա, նու մա էյ), այդ է պատճառը, որ երգը հաճախ անվանում են «Numa Numa»: «nu mă» նշանակում է  «ոչ ինձ», իսկ «nu mă iei»՝ «չես վերցնի ինձ», իսկ տողի թարգմանությունը ամբողջությամբ այսպիսին է. «ոչ ինձ, դու չես վերցնի ինձ քեզ հետ»։

որը թարգմանվում է այսպես։

Կա նաև երգի անգլերեն տարբերակը։ Կառուցվում է "it' s me, Picasso" տողի շուրջ և պատմում է իր մուսան կորցրած արտիստի մասին։ Անգլալեզու տարբերակը կատարվել է Դան Բալանի և Լուկաս Պրատոյի կողմից, 2005 թվականի փետրվարի 22-ին The Today Show նախագծի ուղիղ եթերի ժամանակ։ Երգի երաժշտության վրա գրվել է պորտուգալերեն տարբերակը Festa no Apê անվանումով։ Բրազիլա-պորտուգալական տարբերակը կատարել է բրազիլացի երգիչ Լատինոն։
2018 թվականի սեպտեմբերի 12-ին տեղի ունեցավ Դան Բալանի երգի պրեմիերան՝ վերափոխված աֆրիկյան տոնայնությամբ։


== Ծաղրերգություն ==


=== Numa Numa պար ===
Numa Numa-ի ֆենոմենը առաջացել է 2004 թվականին դեկտեմբերի 6-ին, երբ Հերի Բրոսլման իր  Numa Numa պարը տեղադրեց http://Newgrounds.com Archived 2006-02-09 at the Wayback Machine.  էջում։ Տեսանյութում Հերին մնջախաղ է անում Dragostea Din Tei երգի տակ։ 2005 թվականի փետրվարի 25-ին տեսանյութն արդեն դիտել էր 2 միլիոն մարդ։


=== Հիթ-շքերթներ ===


=== Certifications ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Dragostea Din Tei»(անգլ.) Discogs կայքում
Գևորգ Առաքելյան

Առաքել, Գևորգ Աբրահամի Առաքելյան (հունվարի 1, 1937(1937-01-01), Կիրովական, ԽՍՀՄ), հայ նկարիչ։


== Կենսագրություն ==
1963 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստի ստուդիան։ Ստեղծագործում է հիմնականում բնանկարի և գրաֆիկայի բնագավառներում։
«Սպասում» (1977), «Բազում գյուղը» (1986) և այլ նկարներն աչքի են ընկնում վառ գունային գամմայով։ Գրաֆիկ, գործերից են՝

«Դանթեի «Աստվածային կատակերգություն» (1977)
«Թումանյան. քառյակներ» (1999)
«Զարկված թռչուններ» (2000)
Շարքեր՝ նվիրված Հայաստանում քրիստոնեության ընդունման 1700-ամյակինԱնհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Վանաձորում (1978, 2001)։


== Ծանոթագրություններ ==
Տարածական համակարգ

Տարածական համակարգ, շինարարական մեխանիկայում, կրող կոնստրուկցիայի համակարգ (կամ հաշվարկային սխեմա), որ բնութագրվում է այդ կոնստրուկցիայի տարրերի վրա ճիգերի տարածական բաշխմամբ։ Տարածական համակարգերը լինում են․ զանգվածեղ (օրինակ, ամբարտակներ, հիմքեր, մեքենաների հենոցներ ևն), բարակապատ (թիթեղների և թաղանթների ձևով), ձողավոր (կամուրջների ֆերմաներ, կայմեր, էլեկտրահաղորդ տարածական համակարգերի օրինակներ, ա․ ֆերմա (ձողավոր գմբեթ), բ․ շրջանակ ման գծերի հենարաններ ևն), տարածական կարկասներ (հիմնականում կազմված են կապերի օգնությամբ շրջանակային համակարգերում միավորված պարզունակներից և սյուներից), համակցված (տարբեր համակարգերի համակցություններ)։
Գյոլլիխ

Գյոլլիխ, լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Ղարաբաղի բարձրավանդակում, Մեծ Ալագյոլից 45-46 կմ արևելք, Շալվա գետի միջին օժանդակի ակունքների շուրջ։ Շրջապատված է անտառներով։


== Ծանոթագրություններ ==
Արսեն Խառատյան

Արսեն Զավենի Խառատյան, հայ լրագրող, կոնֆլիկտաբան, հասարակական-քաղաքական գործիչ, «Քաղաքացիական պայմանագիր» միավորման հիմնադիրներից։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1982 թվականի մայիսի 26-ին, Հայկական ԽՍՀ մայրաքաղաք Երևանում, ազգագրագետներ Զավեն և Հրանուշ Խառատյանների ընտանիքում։ Ավարտել է Երևանի թիվ 88 միջնակարգ դպրոցը, ապա Երևանի պետական համալսարանի Արևելագիտության ֆակուլտետի բակալավրիատը, այնուհետև մագիստրատուրան՝ արաբագիտության գծով։ 2001-2002 թվականներին արաբերեն լեզու և գրականություն է ուսանել Դամասկոսի Ոչ արաբախոսների համար արաբերենի դասավանդման ինստիտուտում։ 2004 թվականին մի խումբ համախոհների հետ նախաձեռնել է «Հանուն գիտության զարգացման» ուսանողական շարժումը՝ ուղղված ՀՀ Զինապարտության մասին օրենքում փոփոխությունների դեմ։ 2007 թվականին ընկերների հետ հիմնել է «Սկսել ա», իսկ 2008-ին «Հիմա» երիտասարդական քաղաքացիական նախաձեռնությունները։ 2008 թվականի մարտի 1-ի դեպքերից հետո իշխանությունների դեմ ուղղված քաղաքացիական պայքարի ակտիվիստներից էր։ 2008 թավականի մայիսի 28-ին, ներկայանալով որպես լրագրողներ, անահայտ անձինք ժամադրել և ծեծի են ենթարկել Արսեն Խառատյանին, այնուհետև դիմել փախուստի։ Դեպքից երկու ամիս անց մեկնել է ԱՄՆ և կնոջ հետ միասին հաստատվել Վաշինգտոնում։ 2010-12 թվականներին եղել է կոնֆլիկտաբանության մագիստրատուրայի ուսանող ԱՄՆ Ջորջ Մեյսոնի համալսարանում։ 2009-2014 թվականներին աշխատել է Ամերիկայի ձայնի Հայկական ծառայությունում որպես լրագրող։ 2014 թվականից բնակվում է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիում, որտեղ հիմնել և ղեկավարում է «Ալիք մեդիա» հայալեզու լրատվականը։ 2018 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներին ակտիվորեն մասնակցել է Թավշյա հեղափոխությանը։ Հայերենից զատ տիրապետում է անգլերեն, ռուսերեն, արաբերեն, ֆրանսերեն և վրացերեն լեզուներին։ Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։


== Կրթություն ==
1998 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 88 միջնակարգ դպրոցը։
2003 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի արաբագիտության բաժնի բակալավրիատի ծրագիրը, իսկ 2005 թ.՝ մագիստրատուրան։
2001-2002 թթ. արաբերեն լեզու և գրականություն է ուսանել է Դամասկոսի Ոչ արաբախոսների համար արաբերենի դասավանդման ինստիտուտում։
2005-2008 թթ. եղել է Երևանի պետական համալսարանի Սոցիոլոգիայի ֆակուլտետի ասպիրանտ։
2009-2014 թթ. սովորել է ԱՄՆ Ջորջ Մեյսոնի համալսարանի կոնֆլիկտաբանության մագիստարտուրայում։


== Աշխատանքային գործունեություն ==
2014-2018թթ. «Ալիք մեդիա» լրատվականի գլխավոր խմբագիր, Թբիլիսի, Վրաստան։
2009-2014թթ. Ամերիկայի ձայնի Հայկական ծառայության լրագրող, Վաշինգտոն, Ամերիկայի միացյալ նահանգներ։
2003-2008թթ. Գերմանիայի տեխնիկական համագործակցության ՀՀ Աղքատության հաղթահարման ռազմավարական ծրագրի (ԱՀՌԾ) աջակցության ծրագրի Հաղորդակցության և հանրային մասնակցության ղեկավար։
2002-2008թթ. տուրիստական էքսկուրսավար, «Սաթի-Հայաստան» և «Birthright Armenia» կազմակերպություններ։
2001թ. հեռուստալրագրող А1+ հեռուստաընկերությունում։


== Ծանոթագրություններ ==
Իգենչե (այլ կիրառումներ)

Իգենչե, կարող է վերաբերել՝

Իգենչե - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Իգենչե - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Իգենչե - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Իգենչե - գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ալնաշսկի շրջանի կազմում։
Քրիսովուլ

Քրիսովուլ (հուն․ χρνσόβονλλον– ոսկե կնիք), բյուզանդական կայսերական շնորհագրի տեսակ։


== Քրիսովուլի ընթացակարգը ==
Այլ տեսակի շնորհագրերից տարբերվում է ձևակերպման մեծ հանդիսավորությամբ։ Կայսրն անձամբ ծիրանագույն թանաքով մի քանի բառ էր ավելացնում, ստորագրում և թվագրում։ Քրիսովուլը վավերացվում էր կնիքով (երբեմն՝ ոսկե)։ Քրիսովուլի ձևով հրապարակվում էին օրենքներ, պետությունների հետ պայմանագրեր, պարգևական կարևորագույն շնորհագրեր։ Հիմնականում պահպանվել են քրիսովուլի պատճենները։


== Կիրառությունը ==
Կիրառվել է նաև Կիլիկյան Հայաստանում, միջնադարյան Սերբիայում և Բուլղարիայում։
Ջլաղեղ

Ջլաղեղ, ներվյուր (ֆր.՝ nervure, լատ.՝ nervus — ջիղ, ջիլ), գուրտ (գերմ.՝ gurt, բառացի՝ գոտի), կառուցվածքային տարր, խաչային թաղի կմախքը կազմող անկյունագծային փոխհատվող կամարները (քարից, աղյուսից, բետոնից)։ Ջլաղեղները թաղածածկին հաղորդում են կոշտություն, դիմադրում արտաքին սեղմման և ձգման ուժերին։ Հռոմեական կառույցներում ջլաղեղները քողարկված են․ հայկական, ռոմանական և գոթական շինություններում։ Փարիզի Սեն Մարտեն դե Շան եկեղեցու (XIII դ․) ծածկի շլաղեղները ակնհայտորեն շեշտված են։ Ջլաղեղների համակարգը ճարտարապետության մեջ (հատկապես գոթական) հիմնակմախքի կիրառման առաջին օրինակներից է։
Վելիկոբաբչանսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)

Վելիկոբաբչանսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Великобабчанська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգունևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկոբաբչանսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 779 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 91.23 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 8.54 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Նովոեգորովկա (գյուղ, Նովոուկրաինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆովոեգորովկաՆովոեգորովկա (ուկրաիներեն՝ Новоєгорівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոեգորովկա գյուղում բնակվում էր 723 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վլադիմիրո-Ալեքսանդրովսկոե

Վլադիմիրո-Ալեքսանդրովսկոե (ռուս.՝ Владимиро-Александровское), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Պարտիզանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5577 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սթրոբ Թալբոթ

Սթրոբ Թալբոթ (անգլ.՝ Strobe Talbott, ապրիլի 25, 1946(1946-04-25), Դեյթոն, Օհայո, ԱՄՆ), ամերիկացի դիվանագետ և մանկավարժ։
1968 թվականին ավարտել է Եյլի համալսարանը, որտեղ մասնագիտացել է ռուսական պատմության և գրականության բնագավառում։ Եղել է «Skull & Bones» ընկերության անդամ։ Ստացել է Ռոդսի կրթաթոշակ Օքսֆորդի համալսարանում սովորելու համար, որտեղ ընկերացել է ԱՄՆ ապագա նախագահ Բիլ Քլինթոնի հետ։ 1971 թվականին ստացել է Օքսֆորդի համալսարանի գիտությունների մագիստրոսի աստիճան։
Դիվանագիտական թղթակից (1977-1984), 1989 թվականից՝ «Թայմ» ամսագրի խմբագիր։ Մեմուարների ամերիկյան հրատարակության խմբագիր և թարգմանիչ։
ԱՄՆ պետքարտուղարի տեղակալ 1994-2001 թվականներին։ Թալբոթը նշանակվել է հենց նախագահի պաշտոնում և զբաղվել է Ռուսաստանի և ԽՍՀՄ նախկին երկրների խնդիրներով։ Բազմիցս Ռուսաստանում է եղել ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների կարևորագույն ասպեկտների շուրջ բանակցությունների համար։ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի և ԱՄՆ նախագահ Բ. Քլինթոնի միջև բարձր մակարդակի բոլոր հանդիպումների մասնակից։
2002 թվականից Վաշինգտոնում Բրուքինգի ինստիտուտի նախագահ։
Թալբոթը Բիլ Քլինթոնի անձնական ընկերն էր և հսկայական ազդեցություն է ունեցել ՆԱՏՕ-ի ընդլայնման հարցում նրա դիրքորոշման ձևավորման վրա։
Սթրոբ Թալբոթը մի քանի գրքերի հեղինակ է, այդ թվում՝ «Բիլ և Բորիս. Գրություններ նախագահական դիվանագիտության մասին»։
Ազատ տիրապետում է ռուսերեն լեզվին։


== Մատենագիտություն ==
The Russia Hand: A Memoir of Presidential Diplomacy (2002)
Тэлботт С. Билл и Борис. Записки о президентской дипломатии. — Городец, 2003. — 512 с. ISBN 5-9584-0004-5
Endgame: The Inside Story of SALT II (1979)
Талботт Строуб Эндшпиль: подоплека переговоров об ОСВ-2 / Пер. с англ. — М.: Прогресс, 1980. — 318 с. Рассылается по специальному списку.
Deadly Gambits: Reagan Administration and Arms Control (1984);
The Administration and the Stalemate in Nuclear Arms Control (1984);
The Russians and Reagan (1984);
Reagan and Gorbachev (with M. Маndelbaum) (1987);
At The Highest Levels: The Inside Story of the End of The Cold War (1993). (with Michael Bechloss) (1993).


== Ծանոթագրություններ ==
(5862) Սականուի

(5862) Սականուի (անգլ.՝ Sakanoue), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հունվարի 13-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,385956 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0299 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7421 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1346,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26743 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,4° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5862) Սականուի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մոնտանյա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոնտանյա (այլ կիրառումներ)Մոնտանյա (պորտ.՝ Montanha), համայնք Բրազիլիայում՝ Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Էսպիրիտու Սանտու նահանգի հարավային ափի մարզում։ Մտնում է Մոնտանյայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 18 894 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 099,027 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 15,1 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1963 թվականին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 63.703.356,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 3.766,09 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,717 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Նոր Ալադին

«Նոր Ալադինը» (ռուս.՝ Новый Аладдин), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ՝ ստեղծված ռեժիսոր Իվան Դավիդովի կողմից «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում 1979 թվականին։ «Ալադին և կախարդական լամպը» արաբական ժողովրդական հեքիաթի ծաղրանմանակումն է։ Ֆիլմում ծաղրվում են նրանք, ովքեր փորձում են ապրել ուրիշի հաշվին։


== Սյուժե ==
Ալադինի մասին հին հեքիաթի արդիականացված տարբերակն է, որտեղ արքայադուստր Զուլֆիան, ի տարբերություն բնօրինակի, որպես իր ամուսին ընտրում է ոչ թե գլխավոր հերոսին, այլ ամենակարող Ջինին, որը նրա համար կատարում էր ամբողջ աշխատանքը։


== Ստեղծողներ ==
Օգնականներ՝ Գալինա Անդրեևա, Օ. Պավլովա , Օ Պավլովա, Օ. Երոֆեևա
Նկարիչ-մուլտիպլիկատորներ՝ Վիկտոր Շևկով, Տատյանա Պոմերանցևա, Անատոլի Աբարենով, Էլվիրա Մասլովա, Ա. Ելիզարով, Ալեքսեյ Բուկին
Նկարիչներ՝ Վերա Խարիտոնովա, Վ. Մաքսիմովիչ
Մոնտաժող՝ Գ. Սմիրնովա
Խմբագրող՝ Նատալյա Աբրամովա
Ֆիլմի տնօրեն՝ Լյուբով Բուտիրինա


== Դերերը հնչյունավորել են ==
Վասիլի Լիվանով – կախարդ 
Ալեքսանդր Շիրվինդտ – Ալադին
Վլադիմիր Էտուշ – սուլթան
Վսևոլոդ Լարինով – գրիֆ-բյուրոկրատ
Յուրի Վոլինցև – ջին


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Сергей Капков Энциклопедия отечественной мультипликации. — М.: Алгоритм, 2006. — С. 221—222. — 816 с. — 3000 экз. — ISBN 5-9265-0319-4
Малянтович К. Г. Воспоминания о курсах, «Кинограф» № 11, 2002.


== Արտաքին հղումներ ==
Նոր Ալադին(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Կակլիանի (Դմանիսի շրջան, Գոմարեթ)

Կակլիանի (վրաց.՝ კაკლიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 5 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բերեզինո (այլ կիրառումներ)

Բերեզինո, կարող է վերաբերել՝

Բերեզինո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բերեզինո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բերեզինո - գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Մալինի շրջանում։
Փիրուզ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Փիրուզ (այլ կիրառումներ)Փիրուզ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Տրապիզոնի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
1906 թվականը գրականության մեջ


== Իրադարձություններ ==
Ռուսական կայսրության մայրաքաղաք Սանկտ Պետերբուրգում հրատարակվում է Բրոքհաուսի և Եփրոնի հրեական հանրագիտարանի առաջին հատորը։


== Մրցանակներ ==


=== Միջազգային ===
Նոբելյան մրցանակ — Ջոզուե Կարդուչի, «Ստեղծագործական էներգիայի, ոճի թարմության ու նրա պոետական գլուխգործոցների քնարականության համար»


=== Ֆրանսիա ===
Գոնկուրյան մրցանակ — Ժան և Ժերոմ Տարո, «Դինգլին՝ ակնառու գրողը»,
Ֆեմինա — Անդրե Կորտի, Gemmes et moires:


== Գրքեր ==
«Պակը Բլուրների երկրից» — Ռեդյարդ Կիպլինգի պատմվածաշարը


=== Վեպեր ===
«Ոսկե հրաբուխ» — Ժյուլ Վեռնի վեպը,
«Մայր» — Մաքսիմ Գորկու վեպը (առաջին հրատարակություն),
«Սըր Նայջել Լորինգ» — Արթուր Կոնան Դոյլի վեպը։


=== Վիպակներ ===
«Սպիտակ Ժանիք» — Ջեկ Լոնդոնի վիպակը,
«Թևեր» — Միխայիլ Կուզմինի վիպակը,
«Անիվների տակ» — Հերման Հեսսեի վիպակը։


=== Պիեսներ ===
«Թշնամիներ» — Մաքսիմ Գորկու պիեսը,
«Դեպի աստղերը» — Լեոնիդ Անդրեևի պիեսը։


== Ծնվել են ==
7 հունվարի — Անաստաս Վենցլովա, լիտվացի գրող, արձակագիր, քննադատ (մահացել է 1971 թվականին),
22 հունվարի — Ռոբերտ Իրվին Հովարդ, ամերիկացի ֆանտաստ գրող (մահացել է 1936 թվականին),
16 հոկտեմբերի — Դինո Բուցատի, իտալացի գրող, լրագրող և նկարիչ (մահացել է 1972 թվականին),
29 հոկտեմբերի — Ֆրեդերիկ Բրաուն, ամերիկացի ֆանտաստ գրող (մահացել է 1972 թվականին),
2 նոյեմբերի — Դանիիլ Անդրեև, ռուս գրող (մահացել է 1959 թվականին)։


== Մահացել են ==
19 մարտի — Կոստա Խետագուրով, օսեթական գրականության հիմնադիրը, բանաստեղծ, լուսավորիչ, քանդակագործ, նկարիչ (ծնվել է 1859 թվականին),
9 դեկտեմբերի — Ֆերդինանդ Բրյունետեր (ֆր.՝ Ferdinand Brunetiére), ֆրանսիացի գրող, քննադատ (ծնվել է 1849 թվականին)։
Դիեգո Սինագրա

Դիեգո Արմանդա Մարադոնա Սինագրա (իտալերեն՝ Diego Armando Maradona Sinagra, սեպտեմբերի 20, 1986(1986-09-20), Նեապոլ, Իտալիա), արգենտինա-իտալական արմատներով լողափնյա ֆուտբոլիստ, Իտալիայի լողափնյա ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող։


== Կենսագրություն ==
Իտալիայի Նեապոլ քաղաքում ծնված Դիեգո Արմանդո Մարադոնա Սինագրան (Դիեգո կրտսեր) Դիեգո Մարադոնայի և նեապոլցի երիտասարդ կնոջ՝  Քրիստինա Սինագրայի սիրավեպի արդյունքում է ծնվել։ Նրան դաստիարակել է մայրը։
Մարադոնա Սինագրան վաղ տարիքից սեր է ունեցել ֆուտբոլի հանդեպ, նա խոստացել ընդօրինակել հորը և սկսել է զբաղվել է ֆուտբոլով։ 11 տարեկանում Սինագրան ընդգրկվել է «Նապոլի» ակումբի երիտասարդական կազմում, 17 տարեկանում հանդես է եկել  Իտալիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականում,  2004 թվականին Մարադոնա Սինգարան մեկ մրցաշրջան է անցկացրել «Ջենոա» ակումբի պատանեկան կազմում։
Իտալական դատարանը Մարադոնայի հայրությունը ճանաչել է 1993 թվականին, սակայն Մարադոնա Սինագրան առաջին անգամ հանդիպել է հորը 2003 թվականին՝ Ֆյուջիում տեղի ունեցած գոլֆի մրցումների ժամանակ։ Ավագ Մարադոնան իր և Քրիստինա Սինագրայի  որդուն ընդունել է միայն 2007 թվականին ։
Ըստ որոշ աղբյուրների այն ժամանակվա  Բուենոս Այրեսի թեմի արքեպիսկոպոս (ներկայիս Հռոմի Պապը) Ֆրանցիսկոսը Մարադոնային խնդրել է ընդունել իր որդուն, սակայն Մարադոնայի փաստաբանները հերքել են  այդ լուրը.։
2015-ի հունիսի 10-ին Մարադոնա Սինագրան ամուսնացել է Նունզիա Պենինոյի հետ, Նեապոլում գտնվող Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցում և ստացել Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսի օրհնությունը։
2016 թվականի օգոստոսի 25-ին Մարադոնան հրապարակավ ընդունել է որդուն  և լրատվամիջոցների առջև հայտարարել. «Ես իրեն շատ եմ սիրում և նա ինձ շատ նման է»:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
SocialMediaManager http://twitter.com/TangoBusiness
Վիճակագրություն FIFA-ի կայքում(անգլ.)
Official website Archived 2021-12-01 at the Wayback Machine.
Վրաստանի ազգային պարկերի ցանկ

Այս ցանկում ընդգրկված են Վրաստանի ազգային պարկեր, որոնք ստեղծվել են 1996 թվականին Վրաստանի խորհրդարանի կողմից ընդունեց «բնապահպանական գոտիների մասին» օրենքով։ Համաձայն այդ օրենքի՝ բնապահպանական բոլոր գոտիները բաժանվում են 6 կատեգորիայի՝ I - արգելավայր (սահմանափակված մուտքով), II - ազգային պարկ, III - ազգային հուշարձան, IV - բնական ռեզերվ, V - բնության գոտի («պահպանվող բնապատկեր», անգլ.՝ protected landscape), VI - կարգավորված օգտագործման գոտի։


== Ազգային արգելավայրեր ==
Համապատասխան կատեգորիաներ՝ IUCN I։
2011 թվականի տվյալներով՝ հաշվարկվում է 16 ազգային արգելավայր․


== Ազգային պարկեր ==

Համապատասխան կատեգորիա՝ IUCN II։
2015 թվականի տվյալներով՝ հաշվվում է 10 ազգային պարկ։
Վրաստանի առաջին ազգային պարկը «Սագուրամո» ազգային պարկն է (հետագայում՝ Թբիլիսիի ազգային պարկ), որը հիմնադրվել է 1973 թվականին։


== Ազգային հուշարձաններ ==
Համապատասխան կատեգորիա՝ IUCN III։
2010 թվականի տվյալներով՝ հաշվվում է 14 ազգային հուշարձան․


== Որսարգելանոցներ ==
Համապատասխան կատեգորիա՝ IUCN IV.
2010 թվականի տվյալներով հաշվվում է 10 որսարգելանոց․


== Բնության գոտի ==
Համապատասխան կատեգորիա՝ IUCN V։
2010 թվականի տվյալներով՝ հաշվվում է 2 բնության գոտի․


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ազգային պարկեր Archived 2008-09-07 at the Wayback Machine.
Պետության վերահսկողության տակ գտնվող տարածքների գործակալություն։ Archived 2011-07-21 at the Wayback Machine.