armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Վիշապի մարգարիտ: Էվոլյուցիա

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գերմարդ (այլ կիրառումներ)Վիշապի մարգարիտ։ Էվոլյուցիա (անգլ.՝ «Dragonball Evolution»), ռեժիսոր Ջեյմս Վոնգի ֆանտաստիկ, արկածային ֆիլմը, որը նկարահանված էր Վիշապի մարգարիտ անիմեի և մանգայի սյուժեով։ Ֆիլմի համաշխարհային ցուցադրումը կատարվել է 2009 թվականի մարտի 13-ին (Ռուսաստանում՝ 2009 թվականի ապրիլի 9-ին)։


== Սյուժե ==
Չափահաս Գոկուն խոստանում է իր մահացող պապիկին, որ նա կգտնի վարպետ Ռոշիին և կհավաքի բոլոր յոթ Վիշապի Մարգարիտները, մինչ դրանք կգտնի Լորդ Պիկոլոն, որը դրանց օգնությամբ ուզում էր գրավել ամբողջ աշխարհը։ Ունենալով մեկ Վիշապի Մարգարիտ՝ նա սկսում է որոնումները, որպեսզի գտնի մնացած վեց մարգարիտները։ Գոկույի ճանապարհորդության ճանապարհին նրա շուրջը հավաքվում է մի ամբողջ խումբ։ Այդ խումբը նրան օգնում էր պաշտպանել մարդկանց այլմոլորակային չարությունից։


== Ստեղծման պատմություն ==
2002 թվականի մարտին 20th Century Fox կոմպանիան հնարավորություն ստացավ նկարահանել Վիշապի մարգարիտ ֆիլմը 2004 թվականի հունիսին Բեն Ռեմսին, որը գրել էր «Մեծ գործ» ֆիլմի սյուժեն, ձեռնամուխ եղավ работе Dragonball մանգայի ադապտացիան կատարելու։ 2007 թվականին մարդիկ իմացան հեղինակների անունները՝ Ջեյմս Վոնգ և Ստիվեն Չոու, իսկ պրոեկտը ստացավ Վիշապի մարգարիտ (անգլ.՝ Dragonball) անունը։ Վոնգը արտագրեց սցենարը։ Ջաստին Չետվինի առաջին պատկերումը Սոն Գոկուի կերպարով՝ հրատարակվել է Young Jump ժուրնալի 24 համարում։


== Դերերում ==
Ջաստին Չետվին - Սոն Գոկու
Պակ Չունխյոն - Յամուտյա
Ջեմի Չոն - Չի Չի
Էմի Ռոսում - Բուլմա
Ջեյմս Մարստերս - Լորդ Պիկոլո
Էկիրո Տամուրա - Նինձյա Մեյ
Չոու Յունֆատ - Վարպետ Ռոշի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք(անգլ.)
«Վիշապի մարգարիտ։ Էվոլյուցիա»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Ալեքսանդր Օպեկուշին

Ալեքսանդր Միխայլովիչ Օպեկուշին (ռուս.՝ Александр Михайлович Опекушин, նոյեմբերի 16 (28), 1838 կամ 1841, Danilovsky Uyezd, Յարոսլավլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - մարտի 4, 1923(1923-03-04), Rybnitsy, Krasnyj Profintern (Yaroslavl Oblast), Նեկրասովսկի շրջան, Յարոսլավսկի օկրուգ, Իվանովի Արդյունաբերական շրջան, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս քանդակագործ։ Մոսկվայի Տվերյան զբոսայգում գտնվող Պուշկինի բրոնզե հուշարձանի հեղինակը, Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1895)։ Մասնակցել է Նովգորոդում «Ռուսաստանի հազարամյակի» (Մ․ Օ․ Միկեշինի նախագծով, բացումը՝ 1862 թ.) և Պետերբուրգում Եկատերինա 11-ի (բացումը՝ 1873 թ.) հուշարձանների ստեղծմանը։ Օպեկուշինի առավել նշանակալից գործը Մոսկվայում Ա․ Ս․ Պուշկինի հուշարձանն է (բրոնզ, գրանիտ, բացումը՝ 1880 թ.), ուր բանաստեղծի վեհաշուք կերպարը զուգորդված է նրա պատմական կոնկրետությանն ու հավաստիությանը։ Օպերկուշինը ստեղծել է նաև Պետերբուրգում Ա․ Ս․ Պուշկինի (բացումը՝ 1884 թ.), Տարտուում Կ․ Մ․ Բերի (բացումը՝ 1886 թ.), Պյատիգորսկում Մ․ Ցու․ Լերմոնտովի (բացումը՝ 1889 թ.) հուշարձանները (բոլորը բրոնզ, գրանիտ)։
Օպեկուշինի պատվին է անվանակոչվել 1986 թվականի օգոստոսի 13-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված (5055) Օպեկուշին աստերոիդը։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Ալեքսանդր Պուշկինի հուշարձան (Մոսկվա)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Ալեքսանդր Օպեկուշին»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
Скребков А. Академик А. М. Опекушин: К 90-летию со дня рождения // Красная панорама. — 1928. — № 52. — С. 15.
Беляев Н., Шмидт Н. А. М. Опекушин. — М.: Искусство, 1954.
Суслов И. М. А. М. Опекушин. Жизнь и творчество. — Ярославль: 1968.
Крейн А. З. Рукотворный памятник. — М.: Советская Россия, 1980. — 48, [32] с. — 50 000 экз.
Давыдова О. А. Академик из крепостных. Очерк об А. М. Опекушине. — Ярославль: 1991.
Давыдова О. А. «Лепил А. Опекушин». — Ярославль: Издательское бюро «ВНД», 2013. — 256 с.; 32 л. ил.
Давыдова О. А. Академик из крепостных // Московский журнал. — 2013. — № 10. — С. 50—57. — ISSN 0868-7110.
Давыдова О. А. Увековеченный в бронзе. Пушкиниана скульптора Александра Опекушина. — М.: Издательство «МИК», 2016. — 2016 с., ил.


== Արտաքին հղումներ ==
Биография в «Большой энциклопедии русского народа»
Ольга Давыдова Академик из крепостных Archived 2017-02-11 at the Wayback Machine.
Юрий Климаков Его знала вся образованная Россия. Скульптор-монархист Александр Михайлович Опекушин (1838—1923).
Климаков Ю. Биография
Евгений Болотин «Какой-то крестьянин Опекушин…» Очерк жизни великого русского скульптора // «Наш современник» N6, Июнь 2004
Տյոպլո-Օգարևսկի շրջան

Տյոպլո-Օգարևսկի շրջան (ռուս.՝ Тёпло-Огаревский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տուլայի մարզում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տյոպլոե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1014 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 12807 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,63 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Պուտկովո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊուտկովոՊուտկովո (ռուս.՝ Путьково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դրուժբա (գյուղ, Ստանովլյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴրուժբաԴրուժբա (ռուս.՝ Дружба), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ստանովլյանսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դանիել Դեքեր

Դանիել Դեքեր, պուերտոռիկացի-ամերիկացի երգիչ, երաժիշտ։


== Կենսագրություն ==
Համագործակցել է Արա Գևորգյանի հետ, մասնակցել Սարդարապատի համերգին, գրել և կատարել է «Ադանա» երգի անգլերեն բառերը։ Արա Գևորգյանի հետ մասնակցել է համերգային շրջագայութունների Ավստրալիայում, Միացյալ Նահանգների մի շարք քաղաքներում, Սիրիայում։
2005 թվականին Դանիել Դեքերը Հայաստանի կողմից պաշտոնապես հրավիրվել է Երևան՝ երգելու «Ադանա»-ն Ցեղասպանության 90-րդ տարելիցին նվիրված համերգի ժամանակ։
2010 թվականին թողարկել է «Հայ եմ իմ ընտրությամբ» ձայնասկավառակը, որի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել Նարեկացի արվեստի միությունում
: Ձայնասկավառակում ընդգրկված է 13 երգ՝ «Կիլիկիա», «Դլե Յաման», «Մարտիկի երգը», «Սիրո գիշեր», «Ախր ես ինչպես», «Աղջկա երգը», «Հայոց աշխարհ», «Ադանա» երգի անգլերեն տարբերակը և այլն։ Զուգերգեր է կատարել երգչուհիներ Լեյլա Սարիբեկյանի, Քրիստինե Պեպելյանի, Շուշան Պետրոսյանի, Աննա Խաչատրյանի հետ։ 2010 և 2016 թվականներին Արամ Խաչատրյանի անվան մեծ համերգասրահում տեղի է ունեցել Դանիել Դեքերի համերգը, 2017 թվականին «Իմ Արցախ» նախագծի շրջանակներում համերգով հանդես է եկել Շուշիում։


== Պարգևներ ==
Ֆրիտյոֆ Նանսենի անվան շքանշան
Գրիգոր Նարեկացի հուշամեդալ, 2016


== Մեջբերումներ Դանիել Դեքերից ==


== Տես նաև ==
Հայ եմ իմ ընտրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքը Archived 2015-01-12 at the Wayback Machine.
Դանիել Դեքերի էջը Youtube կայքում
Դանիել Դեքերը դարձել է ՀՀ քաղաքացի(չաշխատող հղում)
Մոնրո շրջան (Միսսիսիպի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մոնրո շրջան (այլ կիրառումներ)Մոնրո շրջան (անգլ.՝ Monroe County), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.979 կմ² է, բնակչությունը՝ 36.989 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Աբերդին բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1821 թ.։


== Ծանոթագրություններ ==
Փոստատար ձնեմարդը

Փոստատար ձնեմարդը, խորհրդային մուլտֆիլմ երեխաների համար, նկարահանվել է 1955 թվականին, ըստ Վլադիմիր Սուտեևի «Տոնածառ» հեքիաթի։ Հեքիաթը պատմում է երեխաների ձեռքով պատրաստված ձնեմարդու մասին, որը Ձմեռ պապիկի մոտ է ուղևորվում տոնածառի հետևից։


== Սյուժե ==
Նոր տարվա նախօրեին երեխաները նամակ են գրում Ձմեռ Պապիկին և խնդրում են նրան տոնածառ ուղարկել տոնի համար, իսկ հետո պատրաստում են ձնեմարդ, որը պետք է նամակը տանի կախարդական անտառ։ Երբ գալիս է կեսգիշերը, ժամը 12–ին ձնեմարդը կենդանանում է և Ընկեր անունով փոքրիկ բակային շունիկի հետ ուղևորվում են Ձմեռ Պապիկին փնտրելու։ Կախարդական անտառում տեղի չար բնակիչները՝ բուն, աղվեսը և գայլը, փորձում են մեկ՝ ուժով, մեկ՝ խորամանկությամբ անուշադիր ձնեմարդից վերցնել նամակը՝ կարծելով, որ նամակի փոխարեն կարող են ստանալ Ձմեռ Պապիկից այն, ինչ կցանկանան։ Բայց բարի արջի օգնությամբ ձնեմարդին հաջողվում է հասնել Ձմեռ Պապիկին և փոխանցել նրան երեխաների խնդրանքը...
Երբ առավոտյան երեխաները դուրս են գալիս բակ, նրանց դիմավորում է զարդարված տոնածառը և բարի Փոստատար ձնեմարդը։


== Ստեղծողներ ==


== Մրցանակ ==
1956 թվականին Էդինբուրգի 10–րդ միջազգային կինոփառատոն ժամանակ մուլտֆիլմը պարգևատրվել է դիպլոմով։


== Վերաթողարկում տեսասկավառակի վրա ==
Մուլտֆիլմը թողարկվել է մուլտֆիլմերի տարբեր ժողովածուներում, DVD և VHS ձևաչափերով

«Ամանորյա տոնածառի տոնը» (1991), VHS ձևաչափ
«Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» (1990–ական թվականների կեսեր), VHS ձևաչափ
«Ամանորյա տոնածառի տոն», «Սոյուզմուլտֆիլմ», DVD ձևաչափ
«Երբ վառվում են տոնածառի լույսերը», «Սոյուզմուլտֆիլմ», DVD ձևաչափ
«Շնորհավոր Ամանոր», «Սոյուզմուլտֆիլմ», DVD ձևաչափ


== Գրականություն ==
Сутеев В. Сказки-мультфильмы В. Сутеева. — АСТ, 2011. — 160 с. — (Сказки-мультфильмы). — ISBN 978-5-17-073721-5, 978-5-17-073720-8 — (сказка «Ёлка» — cтр. 84, цветные иллюстрации В. Сутеева)Фильмы-сказки. Сценарии рисованных фильмов. Выпуск 4. — М.: Искусство, 1956. В. Сутеев «Снеговик-почтовик».


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Փոստատար ձնեմարդը» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Բիշնարատ

Բիշնարատ (ռուս.՝ Бишнарат, բաշկիրերեն՝ Бишнарат), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 18 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կերաս

Կերաս (ռուս.՝ Керас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Պոդոսինովսկի և Օմուտինսկի շրջաներում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կայա գետի ձախ ափին՝ 9,6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է ճահճային անտառներում, Պոդոսինովեց գյուղից 37 կմ հարավ-արևելք։ Գետը հոսում է հարավ-արևմուտք անմարդաբնակ անտառային վայրում։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 10010300312111100035089
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 111103508
Ավազանի կոդը - 10.01.03.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 11
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ձյունե թագուհին 2: Վերասառեցում

«Ձյունե թագուհի 2։ Վերասառեցում» (ռուս.՝ Снежная королева 2: Перезаморозка), ռուսական համակարգչային 3D մուլտֆիլմ, որը ստեղծվել է ռուսական «Wizart Animation» անիմացիոն ստուդիայի կողմից։ Այն թողարկել է «Bazelevs» ֆիլմարտադրող ընկերությունը։
«Ձյունե թագուհին» մուլտֆիլմի սիկվելն է։ Ռուսաստանում վարձույթի սկիզբը եղել է 2015 թվականի հունվարի 1-ը։


== Սյուժե ==
Փառամոլ Օրմ տրոլլը վաղուց երազում էր հերոսի դափնիների մասին և ի վերջո հնարավորություն է ստանում հասնել իր նպատակին. հյուսիսային քամին աշխարհին սպառնում է հավերժական ձմեռով և առևանգում է Մարիբելին։ Արքայադստեր ձեռքը և տրոլլների թագավորությունը կհասնեն նրան, ով Մարիբելին կազատի ձյունե գերությունից։ Մի անգամ Օրմը իր ընկերների օգնությամբ հաղթում է ձմռանը և հիմա ուզում է գործել միայնակ։ Նա կրում է թավաներից ասպազենք, նրա հետևում վախկոտ տրոլլլների ջոկատ է, առջևում՝ Ձյունե թագուհու ապարանք տանող վտանգավոր ճանապարհը։ Բայց բարեբախտաբար ընկերները հիշաչար չեն. խիզախ Հերդան, ամաչկոտ Կայը, անվեհեր Ալֆիդան և ուրախ Լուտան Օրմին դժբախտության մեջ չեն թողնի։ Նշանակում է՝ նրանց սպասում են անհավանական արկածներ։


== Հերոսներ ==
Օրմ՝ տիպիկ տրոլլ բառի բոլոր իմաստներով։ Եղել է Ձյունե թագուհու նախկին ծառան։ Հերդայի հետ միասին նրան հաջողվել է փրկել աշխարհը վախից և ցրտից և ազատել է Կային։ Եվ ահա երկար տարիների բաժանումից հետո նա վերադարձել է իր տատիկի տուն՝ տրոլլների քաղաք։ Օրմն աշխատում էր որպես հանքափոր և մի կերպ ծայրը ծայրին էր հասցնում, և այդ ամենն այն բանից հետո, երբ հենց նա ոչնչացրեց Ձյունե թագուհու կնիքն ու ապասառեցրեց տրոլլլների թագավորությունը։
Ձյունե թագավոր՝ մուլտֆիլմի գլխավոր անհաշտելի ախոյանը։
Արոգ՝ ազնվական, գեներալ, հարգարժան տրոլլ։ Մոտ է արքայական ընտանիքին։
Մարիբել՝ տրոլլների թագավորի զարմուհին։
Հերդա՝ պատմության առաջին մասի գլխավոր հերոսը։ Քաջ, բարի և ազնիվ աղջիկ ամուր բնավորությամբ։
Կայ՝ Հերդայի եղբայրը։ Երազող, նկարիչ և բանաստեղծ։ Հերդայի հետ միասին եղել է գերության մեջ թագուհու ապարանքում։
Ալֆիդա՝ ավազակապետի աղջիկը առաջին մասում։ Ալֆիդան օգնում է Հերդային Կայի որոնման գործում։
Լուտա՝ ձեռնասուն աքիս, Հերդայի նախկին սիրելի կենդանին։ Իրական ընկեր է և Օրմի խիղճը։
Ռահատ՝ հանքափոր տրոլլ։ Ուժեղ է, բարեհոգի և անվնաս։
Լուկում՝ տրոլլ, Օրմի ընկերը։
Աբրահամ՝ տրոլլ-բանկիր, Օրմի հորեղբայրը։ Նրա կյանքի գլխավոր արժեքը փողն է։


== Ծանոթագրություններ ==
(4871) Ռիվերսայդ

(4871) Ռիվերսայդ (անգլ.՝ Riverside), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի նոյեմբերի 24-ին Մասահիրո Կոիշիկավայի կողմից Այաշի կայանում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,257804 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0146 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,501 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1239,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,290519 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,89° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4871) Ռիվերսայդ աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Լաոկյուլա (գյուղ, Կաառմա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼաոկյուլաԼաոկյուլա (էստ․՝ Laoküla), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Հայերը Մոլդովայում

Մոլդովայի տարածքում հայերը հաստատվել են դեռևս միջնադարում։ Նրանք այստեղ են գաղթել Ղրիմից։ 1401 թ-ին Սուչավայում հիմնվել է հայկական եպիսկոպոսություն։ Հայերը բնակվել են Սորոկի, Բենդերի, Քիշնև, Կաուշանի, Աքքերման քաղաքներում, ավելի ուշ՝ 1792 թ-ին, նրանք հիմնել են Գրիգորիուպոլիսը։ Մոլդովայի հայ գաղութն օգտվել է արտոնություններից. ունևոր դասին իրավունք է տրվել զբաղեցնելու պետական պաշտոններ, կրելու ազնվականական տիտղոսներ։ Մոլդովայում հայտնի հայ գործիչներ են եղել Մանուկ բեյ Միրզայանը. նա է հիմնել Հնչեշտ (հետագայում՝ Կոտովսկ) քաղաքը, հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ապա՝ Բեսարաբիայի հայոց թեմի առաջնորդ, հետագայում՝ Ամենայն հայոց կաթողիկոս Ներսես Աշտարակեցին, մեծանուն ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկու եղբայր, հայտնի հոգևորական Գաբրիել արքեպիսկոպոս Այվազյանը, բանաստեղծ, մանկավարժ Հարություն Ալամդարյանը և շատ ուրիշներ։ 
Հայ համայնքը վերածնունդ է ապրում 1990-ական թվականների սկզբից։ Ներկայումս Մոլդովայում բնակվում է մոտ 9-12 հզ. հայ, ովքեր ակտիվ մասնակցություն ունեն հանրապետության տնտեսական ու մշակութային կյանքին։ Հայերը բնակվում են Քիշնև, Բելցի, Բենդերի և այլ քաղաքներում։ Մերձդնեստրի Մոլդովական Հանրապետությունում հայերը կազմում են 1.000 մարդ հիմնական Տիրասպոլում և այլ քաղաքներում։ Մոլդովայում գործում է հայկական 4 եկեղեցի, դպրոցներ, հայ մշակույթի Անի կենտրոնը, որի նպատակը հայկական ավանդույթների և տարածքի հայկական ճարտարապետական հուշարձանների պահպանությունն է։


== Տես նաև ==
Հայերը Ռումինիայում
Ելցովկա (Սոսնովկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ելցովկա (այլ կիրառումներ)Ելցովկա (ռուս.՝ Ельцовка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի մարզում։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ուդաբնո

Ուդաբնո (վրաց.՝ უდაბნო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Սագարեջոյի շրջանում։ Կենտրոնի բարձրությունը 750 մետր է։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 597 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալ. Ալտաև

Ալ. Ալտաև (ռուս.՝ Ал. Алтаев, նոյեմբերի 22 (դեկտեմբերի 4), 1872, Կիև, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 13, 1959(1959-02-13), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս խորհրդային մանկագիր, արձակագիր, հրապարակախոս, հուշագիր։ Վլադիմիր Ռոկոտովի դուստրը։


== Կենսագրություն ==
Սովորել է նկարչական դպրոցում, ապա մանկավարժական դասընթացներ է անցել, որը անդրադառնում նրա ստեղծագործական ուղղվածության վրա։ Նա գրում էր մանուկների և պատանիների համար։
1892 թվականին ամուսնանում է Սանկտ-Պետերբուրգի անտառատեխնիկական ինստիտուտի ուսանող Անդրեյ Յամշչիկովի հետ, սակայն շուտով փոքրիկ երեխայի հետ թողնում է ամուսնուն, քանի որ նա չէր ցանկանում, որ կինը զբաղվի ստեղծագործական աշխատանքով։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո ակտիվորեն աշխատակցում է «Солдатская правда», «Деревенская беднота» թերթերին, журнале «Красный пахарь», «Юные товарищи», «Юные строители», «Мурзилка», «30 дней» ամսագրերին։ Աշխատել է նաև հրատարակչություններում։
Վախճանվել է Մոսկվայում, թաղված է Սանկտ-Պետերբուրգում։


== Ստեղծագործությունը ==


== Ալ. Ալտաևը հայերեն ==
«Մաշիկի» դրոշի տակ (վիպակ), Ե., Հայպետհրատ, 1959, 256 էջ։ Ռուսերենից թարգմ. Ամալյա Ղուկասյանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ռազմիկ Մարտիրոսյան

Ռազմիկ Մարտիրոսի Մարտիրոսյան (մայիսի 24, 1959(1959-05-24), Արարատ, Արարատի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), պատմաբան, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
Ռազմիկ Մարտիրոսյանը ծնվել է 1959 թվականի մայիսի 24-ին Արարատի շրջանի Ոսկետափ գյուղում։ 1981 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ Ստացել է պատմաբանի, պատմության և հասարակագիտության ուսուցչի որակավորումը։ 1981-1984 թվականներին աշխատել է Արարատի շրջանի Ոսկետափ գյուղի միջնակարգ դպրոցում ուսուցիչ, տնօրենի տեղակալ, 1984-1985 թվականներին եղել է ՀԼԿԵՄ Արարատի շրջկոմի հրահանգիչ։ 1985-1987 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1987-1988 թվականներիին եղել է Արարատ գյուղի դպրոցի տնօրենի տեղակալ, իսկ 1988-1993 թվականներին` եղել է Եղեգնավան գյուղի միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ 1999-2003 թվականներին` եղել է Հայաստանի Հանրապետության սոցիալական ապահովության նախարար, նախարարի առաջին տեղակալ, նախարար։ 1993-1995 թվականներին` եղել է ԳԽ պատգամավոր (թիվ 171 ընտրատարածք)։ Եղել է ԳԽ տեղական ինքնակառավարման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 1995-1999 թվականներին` եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (թիվ 112 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային Ժողովի պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, 1998-1999 թվականներին` Ազգային Ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ, «Հանրապետություն» խմբակցության, ապա «Երկրապահ» պատգամավորական խմբի անդամ։ 2003 թվականի մայիսի 25-ին ընտրվել է Ազգային  ժողովի պատգամավոր՝ ՀՀԿ համամասնական ընտրացուցակով։ Եղել է Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ ։ Եղել է ՀՀԿ խմբակցության անդամ, ՀՀԿ անդամ ։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի չորս երեխա։


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Մատտեոյի ճակատամարտ

Սան Մատտեոյի ճակատամարտը տեղի ունեցավ 1918 թվականի ամռանը Պունտա Սան Մատտեո (3678 մ) լեռան վրա, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։ Այն մինչև 1999 թվականը պատմության մեջ համարվում էր ամենաբարձր ճակատամարտը, սակայն 1999 թվականին տեղի ունեցավ Կարգիլի պատերազմը 5600 մ բարձրության վրա։
1918 թվականի սկզբին Ավստրո-Հունգարական զորքերը Սան Մատտեո լեռան գագաթին ստեղծեցին հրետանային կրակային ամրացված դիրքեր։ Այս դիրքերից նրանք կարողացան ճանապարհ բացել դեպի Գավիա լեռնանցք և այդպիսով հետևել իտալական ճակատային գծի մատակարումները։
1918 թվականի օգոստոսի 13-ին Իտալական ալպիական հրաձիգների (307-րդ վաշտ, Ortles գումարտակ) մի փոքր խումբ իրականացրեց անսպասելի հարձակում լեռան գագաթի վրա, և հաջող գրավեց ամրացված դիրքեր։ Ավստրո-Հունգարական զորքերի կեսը գերի վերցվեց, մնացած մասը փախավ ստորին հատվածների դիրքեր։
Սան Մատտեոյի գագաթի կորուստը հավասարազոր էր նրան, որ Ավստրիական կայսրությունը իր դեմքն էր կորցնում, ուստի անհապաղ օգնական ուժեր ուղարկվեցին, իսկ իտալական զորքերը ամրապնդում էին իրենց դիրքերը լեռան գագաթի վրա։
1918 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Ավստրո-Հունգարական զորքերը սկսեցին "Gemse" օպերացիան և հարձակման նպատակն էր ետ գրավել լեռը։ Լայնամասշտաբ հրետանային հրետակոծությունները, որին հաջորդեց ավելի քան 150 կայսերշյութցեների հարձակումը, որոնք տեղաբաշված էին Դիմարոյում, և արդյունքում հարձակումը հաջողակ էր և կորցված դիրքերը վերականգնվեցին։ Իտալացիները, ովքեր գտնում էին որ լեռը արդեն կորցրել են սկսեցին ամրապնդված դիրքերը ռմբակոծել, որի արդյունքում սպանվեցին ինչպես իտալացի, այնպես էլ Ավստրո-Հունգարացի զինվորներ։
Ավստրո-Հունգարական զորքերից մահացավ 17 զինծառայող, իսկ իտալացիներից 10-ը։ Հակահարձակումը դարձավ Ավստոր-Հունգարիայի վերջին հաղթանակը Առաջին համաշխարահային պատերազմում։ Զինադադարը, որը կնքվել էր 1918 թվականի նոյեմբերի 3-ին ժամը 15։00 Ջուստի վիլլայում (Պադովային մոտ) վերջ դրեց Ալպյան պատերազմին 1918 թվականի նոյեմբերի 4-ին ժամը 15։00-ին։
2004 թվականի ամռանը 3400 մ բարձրության վրա հայտանբերվել են երեք կայսերշյութցեների դիակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
"Un Capitano sepolto nel ghiaccio" a collection of letters written by Arnaldo Berni, the Italian captain that led the conquest of San Matteo Peak, was wounded by the first Austrian bombardment and finally killed in the Italian bombardment. His body was never found.
Սնիտովկա

Սնիտովկա (ուկրաիներեն՝ Снітівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սնիտովկա գյուղում բնակվում էր 423 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2804 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 150,86 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ֆրանսուա Դոսին

Ֆրանսուա Դոսին (ֆր.՝ François Dossin, 1927  - 1998 Բելգիա), բելգիացի աստղագետ, աշխատել է Վերին Պրովանսի աստղադիտարանում։


== Կենսագրություն ==
1973 թվականին Դոսինը իր գործընկեր Անդրե Հեկի հետ հայտարարեցին Քենիայում դիտարկած ամբողջական խավարման ժամանակ կատարած հայտնագործության մասին, նրանք դիտարկել էին երկնային մարմին, որը պտտվում է Արեգակին չափազանց մոտ, այս մարմինը անվանվեց Դոսին-Հեկ։ Այս մարմինը հետագայում այլևս չի դիտարկվել, և այժմ համարվում է, որ դիտարկումը եղել է «երկու աստղագետների կողմից օգտագործված դիտարկման համակարգերի սխալանք»։
Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալներով Դոսինը հայտնաբերել է 5 աստերոիդ 1981-ից 1984 թվականները, ինչպես նաև գրել է ավելին քան 30 գիրք, մեծ մասամբ աստղագիտական թեմաներով։
Ֆրանսուա Դոսինը իր հայտնաբերած (3198) Վալոնիա աստերոիդը անվանել է իր ծննդավայրի պատվին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Խոլբ

Խոլբ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Լա Բուտեյ

Լա Բուտեյ (ֆր.՝ La Bouteille), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա։ Մտնում է Վերվեն կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Վերվեն։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02109:


== Բնակչություն ==
2010 թվականին համայնքի բնակչությունը կազմում է 502 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 321 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչների 202-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 119-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 62,9%, 1999 թվականին եղել է 63,3%)։ 202 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 168-ը (106 տղամարդ և 62 կին), գործազուրկ էին 34 մարդ (11 տղամարդ և 23 կին)։ 119 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 25-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 41-ը՝ թոշակառուներ, 53-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրությունը ազգային ինստիտուտի, Լա Բուտեյ (ֆր.)
Կրծանիսի (Գարդաբանի շրջան)

Կրծանիսի (վրաց.՝ კრწანისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Գարդաբանի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2781 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոիսեևիչի (գյուղ, Նովոգորոդսկի շրջան)

Մոիսեևիչի (ռուս.՝ Моисеевичи), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ուորտ շրջան (Այովա)

Ուորտ շրջան (անգլ.՝ Worth County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.036 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.598 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նորթվուդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1851 թ.։
Գուրուպիի գավառ (Տոկանտինս)

Գուրուպիի գավառ (պորտ.՝ Microrregião de Gurupi), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սեարա նահանգի մեջ։ Մտնում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 127 816 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 27.445,292  կմ²։ Բնակչության խտությունը 4,7  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 565 766 925,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 4 526,29 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,756։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Գուրուպի
Տալիզման
Զաբավնոե (գյուղ, Իզյումի շրջան)

Զաբավնոե (ուկրաիներեն՝ Забавне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1975 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զաբավնոե գյուղում բնակվում էր 197 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,379 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 519,79 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բոլոգոեի շրջան

Բոլոգոեի շրջան (ռուս.՝ Бологовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Տվերի մարզում։
Ստեղծվել է 1927 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բոլոգոե։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2281 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 38815 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17,02 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Զարյա (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԶարյաԶարյա (ուկրաիներեն՝ Зоря), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Զարյա գյուղում բնակվում էր 214 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Իդեալական դայակ (վեպ)

«Իդեալական դայակ» (ֆր.՝ Chanson douce, այլ անուններ՝ անգլ.՝ Lullaby, անգլ.՝ The Perfect Nanny), ֆրանսիացի գրող Լեյլա Սլիմանիի վեպը, որը գրվել է 2016 թվականին։ Գիրքը հիմնված է 2012 թվականին տեղի ունեցած իրական իրադարձությունների վրա։


== Վեպի մասին ==
Սա Լեյլա Սլիմանիի երկրորդ վեպն է և առաջինը, որը թարգմանվել է անգլերեն, ապա նաև մի քանի տասնյակ լեզուներով։ Սկզբում վեպը կոչվում էր «Chanson douce»   (ֆրանսերեն՝ Քաղցր երգ)։ Ավելի ուշ այն թողարկվել է Մեծ Բրիտանիայում «Lullaby» (Օրորոցային) և ԱՄՆ-ում «The Perfect Nanny» (Կատարյալ դայակ) անվանումներով։
Ֆրանսիայում հրատարակման առաջին տարում վաճառվել է վեպի 600.000 օրինակ։


== Սյուժե ==
Պոլը (երաժշտական պրոդյուսեր) և Միրիամը (իրավաբան) Փարիզից երիտասարդ ամուսնական զույգ են։ Նրանք որոշում են իրենց երեխաների համար դայակ վարձել։ Բազմաթիվ հարցազրույցներից հետո նրանք ծանոթանում են Լուիզայի հետ, որը կարծես լավ թեկնածու է և արագ ապացուցում է, որ այդպիսին է։ Նա հրաշալի է պատրաստում, մաքրում բնակարանը, նրան սիրում են երեխաները, և նա միշտ պատրաստ է անհրաժեշտության դեպքում մնալ ավելի երկար։ Բայց երեխաները մեծանում են, իսկ Լուիզան այնպես է կապվել այդ ընտանիքին ...
Ընդ որում, Պոլն ու Միրիամը նույնպես կապվել են այդ «կատարյալ դայակի» հետ։


== Մրցանակներ ==
Գոնկուրյան մրցանակ (2016)՝ ֆրանսիական բարձրագույն գրական մրցանակ :


== Քննադատություն ==
«The Guardian» թերթի լրագրողը վեպը համարել է փայլուն կատարված, իսկ «The Daily Telegraph»-ն ու «The Independent»-ն այն համեմատել են «Կորած աղջիկը» վեպի հետ։


== Էկրանավորում ==
2019 թվականին վեպը էկրանավորվել է։ Նախագծի ռեժիսորն էր Լյուսի Բորլետոն։ Միրիամի դերը խաղացել է դերասանուհի Լեյլա Բեխտին, Պոլի դերը՝ Անտուան Ռեյնարցը, իսկ Լուիզայի դերը՝ Կարին Վիարը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Մոնպելիեի միջազգային կինոփառատոնում։ Վարձույթի համար ֆիլմը թողարկվել է Ֆրանսիայում նոյեմբերի 27-ին, Ռուսաստանում՝ հունվարի 30-ին :


== Ծանոթագրություններ ==
Սեշրա

Սեշրա (ֆր.՝ Sécheras), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 481 մարդ, բնակչության խտությունը` 66.25 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.26 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 460 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից` 75 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 50 կմ հյուսիս։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 309 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 240-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 69։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,7 %։ 240 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 217 անձ (117 տղամարդ և 100 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (10 տղամարդ և 13 կին)։ 69 անաշխատունակներից 18-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 32-ը` թոշակառուներ, իսկ 19-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Արդեշ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Միաբյուրեղ

Միաբյուրեղ, անընդհատ բյուրեղային ցանցով և հատկությունների անիզոտրոպությամբ բնութագրվող առանձին համասեռ բյուրեղ։ Արհեստականորեն աճեցնում են հալույթներից, լուծույթներից, գոլորշիներից, ինչպես նաև պինդ վիճակում գտնվող նյութից։ Միաբյուրեղների արտաքին ձևը կախված է ատոմաբյուրեղական կառուցվածքից և բյուրեղացման պայմաններից։ Գոյություն ունեն նաև բնական միաբյուրեղներ, օրինակ, քվարցի, քարաղի, իսլանդական սպաթի, ալմաստի միաբյուրեղները։ Արտաքին ներգործությունների (լույս, ջերմաստիճան, ճնշում ևն) ազդեցությամբ միաբյուրեղները կարող են փոխել իրենց հատկությունները, այդ պատճառով դրանցից պատրաստված սարքերը լայնորեն կիրառվում են ռադի էլեկտրոնիկայում, քվանտային էլեկտրոնիկայում, հաշվողական տեխնիկայում, ձայնագրության մեջ։
Գրունովկա (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)

Գրունովկա (ուկրաիներեն՝ Грунівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրունովկա գյուղում բնակվում էր 160 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Շյուքրյու Կայա

Մեհմեդ Շյուքրյու Կայա (թուրք.` Mehmet Şükrü Kaya, մարտի 9, 1883(1883-03-09), Կոս (կղզի), Կոս, Հարավային Եգեյան կղզիներ, Հունաստան - հունվարի 10, 1959(1959-01-10), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք պետական և քաղաքական գործիչ։ 1927-1938 թվականների ընթացքում զբաղեցրել է Թուրքիայի մի քանի կառավարություններում գյուղատնտեսության, արտաքին գործերի և ներքին գործերի նախարարների պաշտոններ։ 1935-1939 թվականներին եղել է Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության գլխավոր քարտուղարը։ Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներից մեկն է։


== Կենսագրություն ==
Շյուքրյու Կայան ծնվել է հունական Դոդեկանեսի մաս կազմող Կոս կղզում, որն այն ժամանակ մտնում էր Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ։ Ավարտել է Գալաթասարայի վարժարանը, իսկ 1908 թվականին` իրավաբանական դպրոցը։ Դիպլոմային աշխատանքը պաշտպանել է Փարիզում։ Որպես տեսուչ աշխատել է Օսմանյան կայսրության գանձապետարանում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին զբաղվել է գաղթականների տարաբնակեցման հարցերով և Հայոց ցեղասպանության ժամանակ իրականացրել է հայերի տարհանումը։ 
1915 թվականի սեպտեմբերին նրան գործուղել են Հալեպ, որտեղ նա կարգավորում էր տեղահանված հայերին սիրիական անապատներ ուղղորդելու գործընթացը։ Նրան հանձնարարված էր Սիրիայում գտնվող տեղահանված հայերով լցված համակենտրոնացման ճամբարների կառավարումը։ Այդ շրջանում տեղահանված հայերի հոսքը կարգավորելու նպատակով նա իրականացնում էր այլ բնակիչների նկատմամբ հայերի տոկոսային հարաբերությունը անփոփոխ պահելու քաղաքականություն։ Դա նշանակում էր, որ երբ հայերի քանակն սկսում էր մի փոքր բարձրանալ, «ավելորդներին» տարհանում էին ճամբարներից և արդյունքում սպանում։
1915 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Շյուքրյու Կայան գերմանացի ինժեներ Բաստենդորֆին հայտնել է հետևյալը.
«Վերջնական որոշումն այն է, որ պետք է ոչնչացնել հայ ռասան։ Հայերի և մուսուլմանների միջև շարունակվող բախումները հասել են իրենց ավարտական կետին։ Առավել թույլ կողմը պետք է ոչնչացվի»։
Հետագայում Շյուքրյու Կայան գործուղվել է Իրաք, սակայն անցնելով թոշակի, տեղափոխվել է Իզմիր (Զմյուռնիա)։ Աշխատել է միջնակարգ դպրոցում ուսուցիչ։ Մուդրոսի զինադադարից հետո մասնակցել է Թուրքիայի ազգային շարժմանը։ Անտանտի երկրների կողմից Ստամբուլի օկուպացիայի ժամանակ ձերբակալվել է բրիտանացիների կողմից և աքսորվել Մալթա։ Սակայն կարողացել է փախուստի դիմել և ուղևորվել Անատոլիա, որտեղ միացել է Թուրքիայի անկախության պատերազմին։
Նորաստեղծ Թուրքիայի հանրապետությունում Շյուքրյու Կայան 1924-1938 թվականների ընթացքում զբաղեցրել է գյուղատնտեսության նախարարի, արտաքին գործերի նախարարի և ներքին գործերի նախարարի պաշտոնները։ 1920-ական թվականներին մասնակցություն է ունեցել ասիմիլյացիայի նպատակով քրդերին դեպի արևմտյան շրջաններ տարհանելու ծրագրին։ 1930 թվականին հեղինակել է թյուրքացման վերաբերյալ ակնարկներ։ Նպատակը մեկն էր` ոչ թյուրքական լեզուների բացառում և բնակավայրերի ոչ թյուրքական անվանումները փոխարինել թուրքականով։
Մահացել է 1959 թվականի հունվարի 10-ին, Ստամբուլում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բարսեղ Գրիչ

Բարսեղ  (ծննդյան և մահվան տարեթվերն անհայտ են), XIII դարի հայ գրիչ։ 
1275-ին հաստատվել է Մշո Առաքելոց վանքում և Ներսես Մշեցի րաբունապետի պատվերով ընդօրինակել մի շարք ձեռագրեր։ Դրանցից մեկը պահպանվում է Մեսրոպ Մաշտոցի անվ․ Մատենադարանում (ձեռ․ № 3932), իսկ երկրորդի մասին հիշատակվում է № 6273 ձեռագրում։ Այնուհետև աշխատել է Հաղբատի վանքում։ 1281-ին այստեղ ընդօրինակած ձեռագրերից մեկը գտնվում է Երուսաղեմի Ս․ Հակոբյանց մատենադարանում (ձեռ․ № 1758)։ Նույն թվականին սկսել է մի ձեռագիր, որն անավարտ է մնացել (ավարտել են Հաղբատի Հովհաննես և Աբրահամ գրիչները)։ Ձեռագիրը պահվում է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվ․ Մատենադարանում (№ 1824)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալի Բրատալով

Մալի Բրատալով (ուկրաիներեն՝ Малий Браталів), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալի Բրատալով գյուղում բնակվում էր 901 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 24987 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 36,06 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Տեքստիլ արդյունաբերություն

Տեքստիլ արդյունաբերություն (լատ․` textile - գործվածք, կտոր), թեթև արդյունաբերության հնագույն ու առավել խոշոր ճյուղերից, որը բուսական, կենդան, ու քիմիական (արհեստական և սինթետիկ) մանրաթելերի տարբեր տեսակներից պատրաստում է տեքստիլ գործվածք, տրիկոտաժ և այլ իրեր։ Ներառնում է տեքստիլ հումքի նախնական մշակման, բամբակի, վուշի, բրդի, մետաքսի, ոչ-գործվածքային, կանեփաթելի-ջուտի, ցանցահյուսության, տեքստիլ-գալանտերեայի, տրիկոտաժի, թաղեգործության ճյուղերը։ Տեքստիլ  արդյունաբերության արտադրանքն օգտագործվում է հագուստի, կոշիկի, կահույքի արտադրության, մեքենաշինության մեջ և այլն։ Տեքստիլ իրերի արտադրությունն սկսվել է շատ վաղուց։ Բամբակենու մշակությունը և մանվածքաթելի ու գործվածքի պատրաստումը մեր թվականությունից դեռ շատ դարեր առաջ հայտնի էր Հնդկաստանում, Չինաստանում ու Եգիպտոսում։
Հայաստանում հագուստի արտադրությունը կրում էր տնայնագործական բնույթ։ Հատուկ տեղ էր գրավում գորգագործությունը։ Հայաստանը հայտնի էր ձեռագործ բարձրորակ գորգերով, որոնք մեծ պահանջարկ ունեին տեղական ու միջազգային շուկաներում։ 1912 թվականին Երևանի նահանգի 574 գյուղերում տնային գորգագործությամբ զբաղվում էին մոտ 7 հազար մարդ։ Կար նաև մետաքսաթելի տնայնագործական մոտ 25, թաղեգործական 17 ձեռնարկություն, բամբակազտիչ 330 մանր «գործարան», 35 ներկատուն։ 1917-1920 թբվականներին տեքստիլ արդյունաբերության ձեռնարկությունները գրեթե լրիվ քայքայվեցին։
Ռոման Անդրեյկո

Ռոման Իվանովիչ Անդրեյկո (ռուս.՝ Роман Иванович Андрейко, դեկտեմբերի 16, 1970(1970-12-16), Լենինգրադ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս ֆոուտբոլիստ, հարձակվող։


== Ընդհանուր կարիերա ==
Ռոման Անդրեյկոն Լենինգրադի «Սմենա» օլիմպիական ռեզերվի մանկապատանեկան մարզդպրոցի սան է։ Առաջին մարզիչը եղել  Յուրի Կանտորը։ 1988 թվականին հանդես է եկել «Զենիթ» ակումբի երկրորդ կազմում։
1992 թվականից խաղացել է Ուկրաինայի առաջնության «Արտանիա» ակումբի կազմում, 1994 թվականին տեղափոխվել է ուկրաինական բարձրագույն լիգայի «Նիկոլաև» ակումբի կազմ։ Բարձրագույն դիվիզիոնում իր նորամուտը կատարել է 1994 թվականի հուլիսի 22-ին՝ Զապորոժիեի «Մետալուրգ» ակումբի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 4:1 հաշվով։
1996 թվականին «Արտանիայում» իր խաղընկերներ՝ Կոնստանտին Պոլիշչուկի, Սերգեյ Բարկալովի ու Արկադի Չունիխինի հետ տեղափոխվել է Բելառուս, որտեղ խաղացել է առաջին լիգայի «Ֆոմալգաուտ» ակումբում։
1998 թվականին խաղացել է Ռուսաստանի առաջնության երկրորդ լիգայի՝ «Բիոխիմիկ-Մորդովիա» ակումբի կազմում։
Խաղային կարիերան ավարտելուց հետո բնակություն է հաստատել Սանկտ Պետերբուրգում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը Archived 2019-03-31 at the Wayback Machine. Ուկրաինայի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
Статистика на сайте footbook.ru
Статистика на сайте ukr-football.org.ua Archived 2018-02-08 at the Wayback Machine.
Կարելերեն

Կարելերեն, կարելների լեզուն։ Պատկանում է ուգրո-ֆիննական լեզվաընտանիքի մերձբալթյան-ֆիննական ենթախմբին։ Տրոհվում է 3 բարբառի, որոնցից կարելականը մոտ է ֆիններենին։
Կարելերենի հիմնական առանձնահատկություններից են b, g, d, z ձայնեղների և š, ž, č (tê) շփականների առկայությունը, ձայնավորների ներդաշնակությունը, երկար և կարճ ձայնավորների հակադրությունը, բաղաձայնների աստիճանների հերթագայությունը։ Կարելերենով ամենահին տեքստը թվագրվում է 18-րդ դարում։ Այբուբենը 20-րդ դարի կեսերից ռուսագիր և ֆիննագիր է։


== Ծանոթագրություններ ==
Կիլինգի-Նիմմե

Կիլինգի-Նիմմե (էստ․՝ Kilingi-Nõmme), քաղաք Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Սաառդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 1763 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը Էստոնիայի վիճակագրություն պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Ջոն Հյուզ

Ջոն Հյուզ (անգլ.՝ John Hughes, փետրվարի 18, 1950(1950-02-18), Լանսինգ և Միչիգան, ԱՄՆ - օգոստոսի 6, 2009(2009-08-06), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր և սցենարիստ։ Նրա ֆիլմերից են՝ «Նախաճաշ ակումբ», «16 մոմ», «Բեթհովեն», «Տանը մենակ», «101 դալմատիններ» և շատ ուրիշներ։


== Կենսագրությունը ==
Հյուզը ծնվել է Լանսինգում, Միչիգանում։ Հյուզի մայրը զբաղվում էր բարեգործությամբ, իսկ հայրը առևտրական էր։ 1968 թվականին նա ավարտեց Glenbrook North դպրոցը Նորտբրուկում, Իլինոյսում։ Հետագայում Նորտբրուկը դարձավ Շեմերի քաղաքի նախատիպը, որտեղ տեղի է ունենում որոշ ֆիլմերի իրադարձությունը (Շերմերվիլլ, քաղաքի սկզբնական անվանումը)։ Միջնակարգ դպրոցում նա ծանոթացավ իր ապագա կնոջ` Նենսի Լյուդվիգի հետ, ում հետ նա ամուսնացավ 1970 թվականին։ Նրանք ունեին զույգ որդիներ, Ջոն Հյուզ III (ծնվել է 1976) և Ջեյմս Հյուզ (ծնվել է 1979)։
2009 թվականի օգոստոսի 6-ի առավոտյան Ջոն Հյուզը հանկարծակի մահացավ սրտի նոպայից, առավոտյան զբոսանքի ժամանակ Նյու Յորքում, որտեղ նա այցելել էր ընտանիքին։
Կյանքի վերջին տարիների ռեժիսորը կորցրեց իր հույսը։ Եզակի դեպքերում էր տալիս հարցազրույք կամ նկարահանվում։ Իր վերջին ռեժիսորական աշխատանքներից է դարձել «Գանգրահեր Սյուն» (1991)։


=== Կինեմատոգրաֆիա ===


== Ծանոթագրություններ ==
Կոկտեյլային բալ

Կոկտելային բալ (անգլերեն և մի շարք այլ լեզուներով` մալաշինի բալ` ի պատիվ այն տեսակի, որից ի սկզբանե պատրաստվել էր), հատուկ եղանակով շաքարապատված բալ, որը նախատեսված է կոկտեյլների, ինչպես նաև տորթերի, պաղպաղակների և այլ աղանդերների ձևավորման համար։


== Պատրաստում ==
Կոկտելային բալը ի սկզբանե պատրաստվել էր  իտալիացիների կողմից Դալմացում, Զադար քաղաքի շրջանում, տեղական բալերի տեսակներից։ Կոկտելային բալի պատմությունը այսպիսով կապված է  Մարասկին լիկյորի պատմության հետ։ Այսօր պատրաստման համար  բացի մարասկինյան բալից օգտագործվում են նաև այլ տեսակի բալեր։
Կոկտելային բալն ունի անսովոր համ, վառ կարմիր գույն և թափանցիկ է։ Պատրաստման ընթացքում բալը 4-6 շաբաթվա ընթացքում թրջոց են դնում ծծմբի երկօքսիդի 1%-անոց լուծույթի և  չհանգած կրի կես տոկոսային լուծույթի մեջ, որի արդյունքում հատապտուղները դառնում են խիտ և ստանում փղոսկրի գույն։ Այնուհետև բալից հեռացնում են  կորիզը, սպիտակեցնում են նատրիումի քլորիդի մեջ, ջրի մեջ պահում 24-36 ժամ , մսային մասից հեռացնում են  գունազրկված հատվածը, իսկ երկու շաբաթվա ընթացքում` պահում են նատրիումի բիսֆոլիտի լուծույթի մեջ, դրանց ամբողջական կազմվածք տալու համար։ Շատ բարդ գործընթացի վերջում բալը թրջում են շաքարի օշարակով, ավելացնելով կամ նուշ, կամ անանուխ։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==
U.S. Food and Drug Administration. Maraschino Cherries.


== Ծանոթագրություններ ==
Կամիշևկա (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿամիշևկաԿամիշևկա (ռուս.՝ Камышевка), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 740 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հեղուկա-հրթիռային շարժիչ

Հեղուկա-հրթիռային շարժիչ, հեղուկ հրթիռային վառելիքով աշխատող ռեակտիվ շարժիչ։ Սխեման մշակել է Կոնստանտին Ցիոլկովսկին (1903)։ Առաջին հեղուկա-հրթիռային շարժիչները ստեղծել և փորձարկել են ամերիկյան գիտնական Ռ. Գոդարտը (1923) և գերմանացի գիտնական Հ. Օբերտը (1929)։ 
Հեղուկա-հրթիռային շարժիչը հրթիռների հիմնական շարժիչն է։ Այն բաղկացած է ծայրափողակով այրման խցից, վառելիքի բաղադրիչները մատուցող համակարգից, կարգավորման և բռնկման օրգաններից և օժանդակ ագրեգատներից (ջերմափոխանակիչներից, խառնիչներից և այլն)։ Այն զարգացնում է Մն-ից մինչև մի քանի Մն քարշուժ, տեսակարար իմպուլսը երկբաղադրիչ վառելիքների համար հասնում է մինչև 4500 ն·վրկ/կգ, իսկ եռաբաղադրիչների համար՝ մինչև 5000·ն·վրկ/կգ։ Շարժիչի զանգվածի հարաբերությունը քարշուժի միավորին 0, 7- 2 գ/ն է։ Ըստ նշանակման լինում են. 

հիմնական,
ճշտող,
արգելակային,
ղեկային։
Պորտ-օ-Պրենս

Պորտ-օ-Պրենսը (ֆր.՝ Port-au-Prince), Հայիթիի մայրաքաղաքը և արտաքին առևտրային նավահանգիստ։ 2015 թվականի դրությամբ բնակչության թիվը կազմում է 1,897,859 մարդ, ագլոմերացիայի հետ միասին՝ 3,296,386 մարդ։ Հայիթիի Վիճակագրության և ինֆորմատիկայի ինստիտուտի (IHSI) որոշման համաձայն, Պորտ-օ-Պրենսի քաղաքամերձ գոտու մեջ են մտնում հետևյալ շրջանները՝ Դելմաս, Սիթե Սոլեյ, Տաբարե, Քարֆուր և Պետիոնվիլ։
Պորտ-օ-Պրենսը տուժել է 2010 թվականի հունվարի 12-ի երկրաշարժից : Բազմաթիվ շինություններ վնասվել կամ ավերվել են։ Հայիթիի կառավարության գնահատմամբ, զոհերի թիվը կազմել էր 230 000 մարդ։


== Պատմություն ==

1706 թվականին Գոնաիվ ծովածոց է ժամանել ֆրանսիական «Պրենս» (Արքայազն) նավը։ Նավապետը ծովածոցն անվանեց Պորտ-օ-Պրենս, ինչը նշանակում էր ««Արքայազն» նավի նավահանգիստը»։ Հիմնադրվել է 1748 թվականին, որպես նավահանգիստ։ Տեղաբնակ հնդկացիները դաժանորեն ոչնչացվել են գաղութարարների կողմից, իսկ այնուհետև այստեղ բերվել են աֆրիկացի ստրուկներ ոսկե հանքերում և պլանտացիաներում աշխատելու համար։ 
1770 թվականից քաղաքն եղել է ֆրանսիական Սան Դոմինգո գաղութի կենտրոնը։


== Քաղաքի ճարտարապետություն ==
Պորտ-օ-Պրենսը կառուցված է ամֆիթատրոնի տեսքով նավարկության համար ամենահարմար և ամենագեղատեսիլ ծովածոցի ափին։ Մայրաքաղաքի կենտրոնը կառուցապատված է գեղեցիկ սպիտակ շինություններով։ Մասնավորապես շատ գեղեցիկ են երկու հրապարակները՝ Շամ-դե-Մարսը (Մարսի դաշտ), որը իրենից ներկայացնում է զբոսայգու և շքերթների համար նախատեսված հրապարակի ինքնատիպ համադրություն, և Անկախության հրապարակը, որը հայտնի է իր գեղեցիկ գազոններով և բույսերով։ Հրապարակում է գտնվում նախագահի պալատը, պերճաշուք հյուրանոցներ։ Քաղաքի կենտրոնում է գտնվում շատ գեղեցիկ զբոսայգի։ Տեսարժան վայրերի շարքին է դասվում նար Նոտր Դամ տաճարը։


== Տուրիզմ ==
Մինչ 1983 թվականը տուրիզմը Պորտ-օ-Պրենսում համարվում էր քաղաքային բյուջեի կարևոր մասը։ Օտարերկրացիներին գրավում էին վուդու արարողությունները, ինչպես նաև յուրօրինակ հուշանվերների ձեռքբերումը։


== Բնական պայմաններ ==
Մայրաքաղաքը գտնվում է Պորտ-օ-Պրենս հարմարավետ ծովածոցում, Հայիթի կղզու արևմուտքում։ Այստեղ կլիման արևադարձային պասատային է։ Տարվա ընթացքում ջերմաստիճանը աննշան տատանվում է +25-ից մինչև +28 °C-ի սահմաններում։ Առկա է երկու անձրևային սեզոն՝ ապրիլից հունիս և սեպտեմբերից նոյեմբեր։ Տեղումների տարեկան քանակը կազմում է մոտ 1500 մմ։ Քաղաքի արվարձաններում բուսականությունն արևադարձային է, սակայն հաճախ կարելի է հանդիպել կակտուսների և իշակաթնուկների, որոնք երաշտակայուն են։ Կենդանական աշխարհը շատ աղքատ է բազմաթիվ կենդանատեսակների լրիվ ոչնչացման պատճառով։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուրեն Հովհաննիսյան (վիրաբույժ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սուրեն Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)Սուրեն Զաքարի Հովհաննիսյան (ծնվ․` 1920, սեպտեմբերի 1, Ալեքսանդրապոլ), հայ վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1965), պրոֆեսոր (1966)։ ԽՍՀՄ հայրենական պատերազմի մասնակից։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը (1942)։ 1966 թվականից՝ Հայաստանի առողջապահության նախարարության 4-րդ բուժվարչության վիրաբույժ-խորհրդատու, միաժամանակ, 1966-1976 թվականներին՝ Հայաստանի գլխավոր վիրաբույժ։ 1971-1985 թվականներին՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի ֆակուլտետային, 1985-1988 թվականներին՝ մասնավոր վիրաբուժության ամբիոնների վարիչ, 1988-1998 թվականներին՝ պրոֆեսոր։


== Աշխատություններ ==
Աշխատանքները վերաբերում են ստամոքսաղիքային համակարգի վիրաբուժական հիվանդությունների ուսումնասիրությանը և վիրահատական բուժման հարցերին։


== Երկեր ==
Эпителиальные ходы и кисты копчиковой области, Е․, 1970


== Ծանոթագրություններ ==
Իրեկ Զարիպով

Իրեկ Այրատովիչ Զարիպով (բաշկիրերեն՝ Ирек Айрат улы Зарипов, մարտի 27, 1983(1983-03-27), Ստեռլիտամակ, Բաշկիրական Խորհրդային Սոցիալիստական Ինքնավար Մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս դահուկորդ և բիաթլոնիստ։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ, Վանկուվերում անցկացվող 2010 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերում քառակի չեմպիոն։


== Կենսագրություն ==
Իրեկ Այրատովիչ Զարիպովը ծնվել է 1983 թվականի մարտի 27-ին Ստեռլիտամակում, Բաշկորտոստան, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ։ Իրեկի ծնողները, Այրատ Գաբդուլհամատովիչ և Վասիլյա Մուսատաֆինովա Զարիպովաները, աշխատում էին աղյուսի գործարանում։
Իրեկը դպրոցական տարիքում զբաղվել է բասկետբոլով, դահուկավազքով, բռնցքամարտով, ըմբշամարտով, ֆուտբոլ է խաղացել։
Զարիպովը իրեն փորձել է տարբեր սպորտաձևերում, ինչպիսիք են թեթև ատլետիկան, ծանրամարտը, լողը, սեղանի թենիսը։ 2004 թվականին նա ընդգրկվել է Թեթև ատլետիկայի Բաշկորտոստանի Հանրապաետության հավաքականի կազմում։ Ռուսաստանի առաջնության ժամանակ Իրեկը ծանոթացել է դահուկավազքի և բիաթլոնի ավագ մարզիչ Իրինա Գրոմովի հետ, որը նրան առաջարկել է դիմել Բաշկորտոստանում հայտնի Սալավատ Գումերովին։ Գումերովը Իրեկին սկսեց պատրաստել դահուկավազքի առաջնություններին։ Նաև մարզվել է Ամիր Գումերովի ղեկավարությամբ։
Իրեկ Զարիպովը Թեթև ատլետիկայի Բաշկորտոստանի Հանրապաետության հավաքականի կազմում մասնակցել է Վանկուվերում անցկացվող 2010 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղերին, որտեղ նվաճել է 4 ոսկի և 1 արծաթ։


== Սպորտային ձեռքբերումներ ==
 Ոսկի - 2009 թվականի Ռուսաստանի առաջնություն - 1-ին տեղ (5 կմ)
 Արծաթ - 2009 թվականի Աշխարհի առաջնություն - 2 տեղ
 Ոսկի - 2010 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր - 1 տեղ (բիաթլոն, 2,4 կմ․)
 Ոսկի - 2010 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր - 1 տեղ (դահուկավազք, 15 կմ.)
 Ոսկի - 2010 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր - 1 տեղ (բիաթլոն, 12,5 կմ.)
 Ոսկի - 2010 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր - 1 տեղ (դահուկավազք, 10 կմ.)
 Արծաթ - 2010 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր - 2 տեղ (դահուկավազք, 1 կմ.)
 Արծաթ - 2014 թվականի Ձմեռային պարալիմպիկ խաղեր - 2 տեղ (դահուկավազք, 15 կմ.)2010 թվականից Ռուսաստանի Ֆիզկուլուրայի ֆեդերացիայի առաջին վարչապետ։


== Ծանոթագրություններ ==