armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Լատվիայի վարչական բաժանում

Լատվիան վարչականորեն բաժանվում է 110 երկրամասի (լատիշ․՝ novadi, եզ․ թիվ՝ լատիշ․՝ novads) և 9 հանրապետական ենթակայության քաղաքի (լատիշ․՝ republikas pilsētas, եզ․ թիվ՝ լատիշ․՝ republikas pilsēta)։
Մինչ 2009 թվականի հուլիսի 1-ը Լատվիան բաժանված էր 26 շրջանի և 7 հանրապետական ենթակայության քաղաքի։


== Վարչական բաժանումը մինչ 2009 թվականի հունիսի 1-ը ==
Լատվիայի Հանրապետության հռչակման ժամանակ՝ ամբողջապես պահպանվել է նախկին վարչական գավառական բաժանումը (բաժանվել են քաղաքների և վոլոստների), Սեյմի ընտրությունների համար երկիրը բաժանվել է 5 ընտրական շրջանների։ Լատվիական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում 1949 թվականի ավարտին գավառները բաժանված էին 58 շրջանների․ կային նաև հանրապետական նշանակության քաղաքներ։


== Ժամանակակից վարչական բաժանում ==
2008 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Լատվիայի կառավարությունը որոշեց՝ Լատվիայում նախկին 553 ինքնակառավարությունների (շրջաններ, վոլոստներ և այլն) փոխարեն պետք է ստեղծվեն 109 երկրամասեր (նովադներ) (լատիշ․՝ novads, հոգնակի թիվ՝ լատիշ․՝ novadi) և հանրապետական ենթակայության 9 քաղաքներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Նովադների բնակչությունը։Archived 2012-02-05 at the Wayback Machine.
Լատվիայի տարածաշրջանային զարգացման և համայնքների նախարարություն Archived 2011-07-22 at the Wayback Machine.
1391

1391 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է ուրբաթ օրը։ Սա մեր թվարկության 1391 թվականն է, 
XIV դարի 91-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Պեդինկի

Պեդինկի (ուկրաիներեն՝ Пединки), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1585 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պեդինկի գյուղում բնակվում էր 694 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2272 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 305,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Պոչեր (մուլտֆիլմ)

«Պոչեր» (ռուս.՝ «Хвосты»), 1966 թվականի խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ նկարահանված ռեժիսոր Վլադիմիր Պոլկովնիկովի կողմից։ Սցենարի հեղինակը Վլադիմիր Սուտեևն է։ Մուլտֆիլմի հերոսները անտառային գազաններն են՝ օժտված մարդկային վառ հատկանիշներով։


== Սյուժե ==
Մի անգամ Աղվեսը, որին հետապնդում էին որսորդական շները, պատահաբար կորցնում է պոչը։ Այդ ամենի ականատես Ճերմակակող կաչաղակն անտառի անցնող գազաններին առաջարկում է իրենց վերցնել այդ պոչը։ Նապաստակը Ճերմակակող կաչաղակի խորհրդով այն կցում է իր պոչի փոխարեն։
Աղվեսը, վերադառնալով ու չգտնելով իր պոչը, նույն Կաչաղակի խորհրդով իրեն է ամրացնում Նապաստակի թողած պոչը։ Միևնույն ժամանակ նապաստակների ընտանիքը խայտառակելով վտարում է աղվեսի պոչով Նապաստակին և պահանջում վերադարձնել իր պոչը։ Խորամանկ աղվեսը, հանդիպելով Գայլին, նապաստակի պոչը փոխում է գայլի պոչով։
Ունենալով իրենց համար օտար պոչեր՝ Նապաստակը, Աղվեսն ու Գայլն անտառում բախվում են անսպասելի խնդիրների և այդժամ փորձում վերադարձնել իրենց հարազատ պոչերը։ Իմաստուն Ոզնին Նապաստակին օգնում է գայլից ետ վերցնել իր պոչը՝ փոխելով Աղվեսի պոչի հետ։ Գայլն էլ, ստանալով Աղվեսի պոչը, չի պատրաստվում այն վերադարձնել իր տիրոջը, ինչի արդյունքում նրանց միջև ծեծկռտուք է առաջանում, որի արդյունքում նրանք նորից կորցնում են իրենց պոչերը։
Մուլտֆիլմի  բարոյախոսությունն է՝ «Եթե քեզ ինչ-որ լավություն են արել, մի պահանջիր ավելին»։


== Մուլտֆիլմի վրա աշխատել են ==


=== Ստեղծողներ ===
Սցենարի հեղինակ – Վլադիմիր Սուտեև
Ռեժիսոր – Վլադիմիր Պոլկովնիկով
Բեմադրող նկարիչ – Ալեքսանդր Վոլկով
Կոմպոզիտոր – Վադիմ Գամալիա
Օպերատոր – Ն. Կլիմովա
Հնչյունային օպերատոր – Բորիս Ֆիլչիկով
Խմբագիր – Զ. Պավլովա
Ռեժիսորի օգնական – Ե. Տուրանովա
Մոնտաժող – Լյուբով Գեորգիևա
Նկարչի օգնական – Վ. Մոռոզով
Նկարիչներ – Ռենատա Միրենկովա, Տատյանա Տարանովիչ, Օլգա Օռլովա, Յուրի Բուտիրին, Լեոնիդ Կայուկով, Վլադիմիր Կռումին, Դմիտրի Անպիլով, Մարինա Ռոգովա, Վ. Ռոգով
Դերերը հնչյունավորել են՝ Ելենա Պոնսովա – Ճերմակակող կաչաղակ, Օլգա Արոսևա – Աղվես, Գեորգի Վիցին — Շլդիկ նապաստակ, Անատոլի Պապանով – Գայլ, Սերգեյ Ցեյց – Ոզնի, Կլարա Ռումյանովա – սկյուռներ (տիտրերում նշված չէ)։
Տնօրեն – Ֆյոդոր Իվանով


== DVD ==
2005 թվականին մուլտֆիլմը DVD-ով թողարկվել է «Союз-видео» ընկերության կողմից։ Ձայնագրության ժամանակ պատկեների ու ձայնի թվային ռեստավրացիա չի կիրառվել։ Բովանդակությունը՝ «Պոչեր», «Աղվես Պատրիկեևնա», «Շինարար աղվեսը», «Ներկված աղվեսը», «Աղվեսն ու գայլը», «Աղվեսն ու նապաստակը», «Ագռավը և աղվեսը, կկուն և աքաղաղը», «Պոյգան ու աղվեսը»։

Ձայն՝ ռուսերեն Dolby Digital 1.0 Mono, շրջանային կոդը՝ 0 (All), պատկեր՝ Standart 4:3 (1,33:1), գույն՝ PAL, տարածող՝ «Крупный План»:


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Պոչեր» մուլտֆիլմը «Անիմատոր.ռու» կայքում
Մուլտֆիլմի առցանց դիտում։
Շյոնեֆելդ (այլ կիրառումներ)

Շյոնեֆելդ, կարող է վերաբերել՝

Շյոնեֆելդ - կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում
Շյոնեֆելդ - կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում
Ռիչարդ Բլաքմոր

Ռիչարդ Դոդրիջ Բլաքմոր (անգլ.՝ Richard Doddridge Blackmore, հունիսի 7, 1825(1825-06-07), Longworth, Vale of White Horse, Օքսֆորդշիր, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն - հունվարի 20, 1900(1900-01-20)[…], Թեդինգտոն, Ռիչմոնդ ափոն Թեմզա, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), անգլիացի բանաստեղծ, գրող, վիպասան։


== Կենսագրություն ==
Ռիչարդ Դոդրիջ Բլաքմորը ծնվել է 1825 թվականի հունիսի 7-ին Օքսֆորդշիր անգլիական կոմսությունում, տեղի քահանայի ընտանիքում։ Բլաքմորի մայրը մահացել է նրա ծնունդից մի քանի ամիս հետո, իրենց գյուղում բռնկված տիֆի համաճարակից։ Հաջողությամբ ավարտելով Օքսֆորդի Էքսեթեր քոլեջը` նա սկզբում աշխատել է որպես դասախոս, այնուհետև զբաղվել է իրավաբանությամբ։
Բլաքմորի դեբյուտային գրական ստեղծագործությունը դարձել է «Ֆրանկլինի ճակատագիրը» պոեմը, որը հրատարակվել է Լոնդոնում, 1860 թվականին։ Այս գրքին հաջորդել է Վերգիլիոսի «Գեորգիկա» պոեմի առաջին երկու գրքերի թարգմանությունը` «Ծերերի ագարակն ու պտուղները» վերնագրով (ամբողջական թարգմանությունը նրա կողմից հրատարակվել է 1871 թվականին)։
Բլաքմորի էպիկական և լիրիկական ստեղծագործությունները մեծ ուշադրության չեն արժանացել, և Բլաքմորն անցել է վեպերին, որոնց շնորհիվ նրան հաջողվել է մեծ ճանաչում ձեռք բերել։ Առաջին` «Կլարա Վաուգհան» (1864) և «Կրադոկյան վեպ» (1866) ստեղծագործությունները համեմատաբար աննկատ են անցել, իսկ արդեն նրա հաջորդ` «Լորնա Դուն» (1869) և «Սքերի կույսը» վեպերը նրան մեծ հռչակ են բերել։ Այս վեպերին հաջորդել են «Ալիս Լորեին» (1875), «Էրեմա» (1877), «Մերի Աներլեյ» (1880), «Քրիստովել» (1881) և այլ վեպեր.:
Ռիչարդ Բլաքմորը մահացել է 1900 թվականի հունվարի 20-ին, Թեդինգտոնում։ Նրա «Լորնա Դուն» վեպը մտել է ըստ BBC-ի տվյալների 200 լավագույն վեպերի ցանկի մեջ և 1912 թվականից սկսած մի քանի անգամ էկրանավորվել է։


== Ստեղծագործություններ ==
Մելանթերի պոեմները (1854)
Էփուլիան և այլ պոեմներ (1854)
Սև ծովի շեփորը (1855)
Ֆրանկլինի ճակատագիրը (1860)
Ծերերի ագարակն ու պտուղները (1862)
Կլարա Վաուգան, վեպ (1864)
Կրադոկյան վեպ. նոր անտառի հեքիաթը (1866)
Լորնա Դուն. Էքսմուրի սիրավեպը (1869)
Սքերի կույսը (1872)
Ալիս Լորեին (1875)
Քրիփս Քարիր. անտառի պատմությունը (1876)
Էրեման կամ հայրիկիս մեղքը (1877)
Մերի Աներլի. Յորկշիրի պատմությունը (1880)
Քրիստովել. Դարտմուրի պատմությունը (1882)
Սըր Թոմաս Ափմոր (1884)
Գարնանային դրախտ. Մեծ պատերազմի պատմությունը (1887)
Քիթը և Քիթթին (1890)
Փարլիքրոս. արևմտյան բլուրների պատմությունը (1894)
Ֆրինգիլլա. շրջված պատմություն (1895)
Խոսող տան պատմություններից (չորս կարճ պատմություն) (1895)
Դարիել. Սուրեյի սիրավեպը (1897)


== Տե՛ս նաև ==
Վիկտորյական դարաշրջան
Ռոմանտիզմ
Չարլզ Դիքենս
Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոն
Թոմաս Հարդի


== Ծանոթագրություններ ==
Հողերի աշխարհագրություն

Հողերի աշխարհագրություն, հողագիտության բաժին, ուսումնասիրում է հողերի ձևավորման ու տարածման օրինաչափությունները։ Բաժանվում է երկու մասի՝ ընդհանուր և ռեգիոնալ։ Ընդհանուր բաժինը զբաղվում է հողագոյացման գործոնների և հողերի աշխարհագրական տեղաբաշխման ընդհանուր ուսումնասիրությամբ, ռեգիոնալ բաժինը՝ հողերի շրջանացմամբ, առանձին շրջանների հողային ծածկույթի նկարագրությամբ ու քարտեզագրությամբ։ քարտեզագրական մեթոդը սերտ կապված է գեոմորֆոլոգիայի, կլիմայագիտության, երկրաբուսաբանության, լանդշաֆտագիտության հետ և հանդիսանում է հողային ֆոնդի հաշվառման, գյուղատնտեսական արտադրության ռացիոնալ պլանավորման, հողերի ոռոգման ու բերրիության բարձրացման միջոցառումների մշակման հիմքը։ Դրա համընդհանուր օրինաչափություններից են հողերի լայնական և ուղղաձիգ գոտիականությունը, հողաերկրաքիմիական մարզերի ձևավորումը և հողածածկույթի կառուցվածք և այլն։
Կենտրոնաանդյան բարձրավանդակ

Կենտրոնաանդյան բարձրավանդակ, Անդերի առավել լայն (մինչև 750 կմ) մասը Հարավային Ամերիկայում՝ հարավային լայնության 15°-28°-ների միջև, Պերուի, Բոլիվիայի, Արգենտինայի և Չիլիի սահմաններում։ Ընդգրկում է Պունա սարահարթը, Արևմտյան, Արևելյան և Կենտրոնական Կորդիլները։ Կլիման արևադարձային բարձրալեռնային է։
Կան անագի, արծաթի, վոլֆրամի, պղնձի, բազմամետաղների հանքավայրեր։
Բուրջ (այլ կիրառումներ)

Բուրջ, կարող է վերաբերել՝

Բուրջ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Փութուրկեի գավառում
Բուրջ - գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում
Օրլյանսկոե (ավան, Կուպյանսկի շրջան)

Օրլյանսկոե (ուկրաիներեն՝ Орлянське), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1935 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օրլյանսկոե ավանում բնակվում էր 185 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,317 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 583,6 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Արլիչ

Արլիչ (ռուս.՝ Арлыч), գետ Կամչատկա թերակղզի՝ Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 24 կմ է։ Թափվում է Կամչատկա գետի ձախ ափին՝ 73 կմ հեռավորության վրա։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը -19070000112120000017916


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սերգեյ Չեռնյավսկի

Սերգեյ Իվանովիչ Չեռնյավսկի (ռուս.՝ Серге́й Ива́нович Черня́вский, ապրիլի 4, 1961(1961-04-04), Սիզրանսկի շրջան, Սամարայի մարզ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունիսի 9, 2018(2018-06-09), Դոնի Ռոստով, Ռուսաստան), խորհրդային ռուս օդաչու, Հյուսիս-Կովկասյան ռազմական շրջանի զորաբանակային օդագնացության ուղղաթիռային էսկադրիլիայի հրամանատար, Ռազմաօդային ուժերի գնդապետ։ Ռուսաստանի Դաշնության հերոս։


== Կենսագրություն ==
Սերգեյ Չեռնյավսկին ծնվել է 1961 թվականի ապրիլի 4-ին Սիզրանի շրջանի Օզերկի գյուղում։ 1978 թվականին ավարտել է № 30 միջնակարգ դպրոցը և Սիզրան քաղաքի երիտասարդ տիեզերագնացների դպրոցը։ 1982 թվականին ավարտել է Սիզրանի օդաչուների ռազմական օդագնացության բարձրագույն ուսումնարանը և ուղարկվել Անդրբայկալյան ռազմական շրջան։ Հետագայում ծառայել է Գերմանիայում՝ խորհրդային բանակի խմբի կազմում, Թուրքմենստանի, Հեռավոր Արևելքի և Հյուս-Կովկասյան ռազմական շրջաններում։
Ներկա է եղել ռազմական հակամարտությունների բոլոր թեժ կետերում, այդ թվում՝ Աֆղանստանում, Տաջիկստանում և Չեչնիայում։ Կատարել է մոտ 1500 մարտական թռիչք։ Թռիչքների ընդհանուր ժամաքանակը կազմում է մոտ 7000 ժամ։
Ռազմական գործի բարեխիղճ կատարման համար գնդապետ Ս․ Չեռնյավսկին արժանացել է Մարտական կարմիր դրոշի շքանշանի, Արիության 2 շքանշանի, Կարմիր աստղի 2 շքանշանի, «Հայրենիքին մատուցած ծառայության համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի՝ սրերի պատկերով, «Աֆղանական արիություն» շքանշանի, «Համարձակության համար» 2 մեդալի և 22 գերատեսչական մրցանակների։։
ՌԴ նախագահի 2004 թվականի հուլիսի 12-ի № 884 հրամանով՝ գնդապետ Չեռնյավսկին Հյուսիս-Կովկասյան շրջանում ռազմական պարտքը կատարելիս ցուցաբերած արիության և հերոսության համար արժանացել է ՌԴ հերոսի կոչման։


== Մրցանակներ ==
Ռուսաստանի Դաշնության հերոս (հուլիսի 12, 2004)
«Հայրենիքին մատուցած ծառայության համար» 4-րդ աստիճանի շքանշան
Արիության 2 շքանշան
Կարմիր դրոշի շքանշան
Կարմիր աստղի 2 շքանշան
«Համարձակության համար» մեդալ
ատաման Պլատովի շքանշան (Ռոստովի մարզ, 2013)
մեդալ «մարտիկ֊ինտերնացիոնալիստին երախտապարտ աֆղանական ժողովրդից» (Աֆղանստան, 1988)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սիզրանի օդաչուների ռազմական օդագնացության բարձրագույն ուսումնարանի հերոս շրջանավարտները (ռուս.)
Վ․ Պուտինի ելույթը պետական մրցանակների հանձնման արարողության ժամանակ Archived 2014-07-14 at the Wayback Machine., հոկտեմբերի 21, 2004 (ռուս.)
Բոլշոե Մուրաշկինոյի շրջան

Բոլշոե Մուրաշկինոյի շրջան (ռուս.՝ Большемурашкинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նիժնի Նովգորոդի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Բոլշոե Մուրաշկինո։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 658 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 11201 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17,02 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Լևոն Արիսյանի անվան թիվ 127 ավագ դպրոց

Լևոն Արիսյանի անվան թիվ 127 ավագ դպրոց, ավագ դպրոց Երևանի Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական համայնքում։


== Պատմություն ==
Դպրոցը հիմնադրվել է 1962 թվականին՝ Քանաքեռի բաղեր կոչվող բլրալանջի վրա։ Դպրոցը կոչվում է մտավորական, հասարակական գործիչ, Հայաստանի կրթության առաջին նախարար Լևոն Արիսյանի անունով։ Դպրոցն իրականացնում է «Ներառական կրթություն» ծրագիրը
Դպրոցամերձ պուրակում կա Արցախյան ազատամարտի զոհերին նվիրված հուշակոթող։


== Շրջանավարտներ ==
Սուրեն Բարսեղյան (սպորտի վաստակավոր գործիչ)
Աիդա Ներսիսյան
Հայկարամ Հակոբյան (գնդապետ)
Կարեն Աղասյան (գնդապետ)
Արսեն Հարությունյան (Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկ)1969 թվականին դպրոցի բակում տեղադրվել է Լևոն Արիսյանի հուշարձանը, որն ընդգրկված է Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում (քանդակագործ՝ Ռաֆայել Եկմալյան)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Դպրոցի կայքը
Էլ Պիկասո

Էլ Պիկասո (իսպ.՝ El Picazo), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Կաէնկա պրովինցիայում (Կաստիլիա լա Մանչա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է՝ Մանչուէլա կոնկենսե շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 25 կմ2։ Բնակչությունը՝ 771 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրվինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 92 կմ։


== Արտաքին հղումներ ==
Эль-Пикасо
Աստերոիդների ցանկ (40401-40500)

Աստերոիդների ցանկ (40301-40400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (40501-40600)
 Աստերոիդների ցանկ (40301-40400)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (40501-40600)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (40001)-(45000)»։ www.minorplanetcenter.net
Աստերոիդների ցանկ (37101-37200)

Աստերոիդների ցանկ (37001-37100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (37201-37300)
 Աստերոիդների ցանկ (37001-37100)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (37201-37300)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (35001)-(40000)»։ www.minorplanetcenter.net
Գրիգոր Մկրտչյան (ռեժիսոր)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գրիգոր Մկրտչյան (այլ կիրառումներ)Գրիգոր Հմայակի Մկրտչյան (1924, հոկտեմբերի 3, Թիֆլիս - ապրիլի 6, 2017, Երևան), հայ ռեժիսոր։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1956), պրոֆեսոր (1985)։


== Կենսագրություն ==
Գրիգոր Մկրտչյանը ծնվել է 1924 թվականին Թիֆլիսում։ Մասնակցել է Երկրորդ աշխարհամարտին։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի Թատերական ինստիտուտի ռեժիսուրայի բաժինը (արվեստանոցի ղեկավար՝ պրոֆեսոր, Սունդուկյանի անվան թատրոնի հիմնադիր Լևոն Քալանթար)։ Ավարտական աշխատանքը ներկայացրել է Արտաշատի Ամո Խարազյանի անվան պետական թատրոնում։ 1951 թվականից ՀՀ շրջանային, 1953-1982 թթ.` Լենինականի (Ասքանազ Մռավյանի անվան թատրոն, 1961-1962 և 1977-1982 թթ.` գլխավոր ռեժիսոր) թատրոնների ռեժիսոր։ 1962-1972 թթ.և 1995 թվականից դասավանդել է ԵԹԿՊԻ-ում, 1989 թվականից, միաժամանակ՝ ՀՊՄՀ-ում։


== Բեմադրություններ ==
Սուխովո-Կոբիլինի «Դատական գործ», 1968
Ուիլյամսի «Ապակե գազանանոց», 1978
Կրոնինի «Բրոուդիի ամրոցը», 1983
Բուլգակովի «Դոն Կիխոտ», 1968
Գոգոլի «Ռևիզոր», 1980
Շեքսպիրի «Տիտոս Անդրոնիկոս», 1982Պիեսներ է բեմադրել նաև հեռուստաթատրոնում (Պիրանդելլոյի «Մերկ կյանք», «Մահը»՝ ըստ Նար-Դոսի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Գոնդեր

Գոնդեր (ամհարերեն՝ ጎንደር), քաղաք Եթովպիայում, Ամհարա տարածաշրջանում։ Բեգեմդիր-Սիմեն պատմական գավառի կենտրոնն է։ Գոնդերում կա օդանավակայան։


== Պատմություն ==
Գոնդերը նեգուս Ֆասիլիդասը հիմնել է մոտավորապես 1635 թվականին։ Ֆասիլիդասն այստեղ կառուցել է յոթ եկեղեցի, այդ թվում՝ Ֆիթ-Միքայելը և Ֆիթ-Աբոն։ Նրա նախաձեռնությամբ Գոնդերը 1638 թվականին դարձել է Եթովպիայի մայրաքաղաքը և երկրի մայրաքաղաքն է եղել մինչև 1855 թվականը։ Քաղաքում պահպանվել է Ֆասիլ Ղեբի ամրոցը, որը կառուցվել է պորտուգալացի ինժեներների և ճարտարապետների մասնակցությամբ, 12 աշտարակներով քաղաքի բարձր պատը, ավելի քան քառասուն քրիստոնեական եկեղեցիները, միջնադարյան սինագոգները, ինչպես նաև Ֆասիլիդասի և Կուսկվամի լոգարանները։
1888 թվականի հունվարի 23-ին Գոնդերը գրավվել է, թալանվել և ավերվել կեղծ խալիֆ Աբդալլահ իբն-Մուհամադի սուդանյան «դերվիշների» կողմից։ Տգետ ֆանատիկոսներն այրել են բոլոր եկեղեցիները։
1979 թվականին Ֆասիլ-Ղեբին և Գոնդերի ամբողջ տարածքը ներառվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Թանա լճից 30 կմ հյուսիս, ծովի մակերևույթից 2132 մետր բարձրության վրա։ Լավ եղանակային պայմաններում Գոնդերի աշտարակները երևում են լճի ափերից։


== Բնակչություն ==
Եթովպիայի կենտրոնական վիճակագրական գործակալության տվյալներով՝ 2007 թվականին քաղաքի բնակչությունը կազմել է 207.044 մարդ, որոնցից 98.120-ը տղամարդիկ են և 108.924-ը` կանայք։ Բնակչության 84.2 տոկոսը կազմում են Եթովպիայի ուղղափառ եկեղեցու հետևորդները, 11.8 տոկոսը՝ մուսուլմանները և 1.1 տոկոսը՝ բողոքականները։
Նախորդ` 1994 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմել է 112.249 մարդ, որոնցից 51.366-ը տղամարդիկ էին, իսկ 60.883-ը` կանայք։ Հիմնական էթնիկ խմբերն են` ամհարա (88.91%), տիգրայի (6.74 %) և կեմանտ (2.37 %), մնացած բոլոր էթնիկ խմբերը կազմել են բնակչության 1.98%-ը։ Բնակչության 94.57%-ը մայրենի լեզու է համարել ամհարերենը, 4.67 %-ը՝ տիգրինիան և 0.76 %-ը՝ այլ լեզուներ։ Բնակչության 83.31 տոկոսը եթովպական ուղղափառ եկեղեցու հետևորդներն էին, 15.83 տոկոսը` մուսուլմաններ։


== Եղբայր քաղաքներ ==
Կորվալլիս ( ԱՄՆ)
Ռիշոն դե Ցիոն ( Իսրայել)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
World Heritage Sites in Ethiopia (каталог ссылок, фото)
Ուդորսկի շրջան

Ուդորսկի շրջան (ռուս.՝ Удорский район, կոմի՝ Удора район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կոմի Հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կոսլան։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 35800 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 22769 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,64 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Բուզկայա

Բուզկայա, լեռնագագաթ Թուրքիայում, Կիլիկյան Տավրոս համակարգում, Բուլղար լեռներում՝ Քեչիբել լեռան և Մենևշե գետակի միջև։


== Ծանոթագրություններ ==
(4183) Կունո

(4183) Կունո (անգլ.՝ Cuno), աստերոիդ ապոլոնի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1959 թվականի հունիսի 5-ին Կունո Հոֆմեյստերի կողմից Բլոմֆոնտեյնում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,982558 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 0,7255 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2396 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Կունո աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,0282 ա. մ. հեռավորության վրա։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1019,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,353074 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,71° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4183) Կունո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Սեմ Ֆենդեր

Սեմյուել Թոմաս Ֆենդեր (անգլ.՝ Samuel Thomas Fender; ապրիլի 25, 1994(1994-04-25), North Shields, North Tyneside, Թայն ընդ Ուեր, Հյուսիսարևելյան Անգլիա, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի երգիչ, երգերի հեղինակ, կիթառահար և դերասան։ Դերասանական կարիերայից հետո, նա որպես երգիչ թողարկել է ինքնուրույն մի քանի սինգլներ, անվանվելով BBC-ի Sound of 2018-ից մեկը։ 2018 թվականի հունիսին Դենդերը պայմանագիր է կնքել Polydor Records-ի հետ և թողարկել է իր առաջին մինի ալբոմը՝ «Dead Boys»-ը, 2018 թվականի նոյեմբերին։ Նա հաղթել է 2019 Brit Awards-ի Քննադատների ընտրության մրցանակը և թողարկել առաջին ստուդիական ալբոմը՝ «Hypersonic Missiles»-ը։ 2019 թվականի սեպտեմբերին ալբոմը զբաղեցրել է UK Albums Chart-ի առաջին հորիզոնականը։


== Վաղ տարիներ ==
Ֆենդերը մեծացել է Անգլիայի հյուսիսարևելքում՝ Նորթ Շիլդս քաղաքում։ Նա հաճախել է John Spence Community ավագ դպրոցը և Whitley Bay High School Sixth Form քոլեջը կիթառահար և ստեղնահար Ջո Աթքինսոնի հետ։ Նա Նյուքասլ Յունայթեդի երկրպագու է։


== Կարիերա ==
Ֆենդերի հայրը՝ Ալանը, և եղբայրը՝ Լիամը, երգիչներ և երգերի հեղինակներ են։ Լիամը նաև դաշնամուր և հարվածայիններ է նվագում։ 2010 թվականին Սեմի ելույթը փաբում նկատել է Բեն Հովարդի մենեջեր Օուեյն Դեյվիսը, ով վերցրել է նրան որպես հաճախորդ։ 2011 թվականին Սեմը հայտնվել է բրիտանական «Վերա» հեռուսատասերիալի առաջին դրվագներում, կատարելով Լյուք Արմստրոնգի դերը։ Նա նաև կատարել է Դինի դերը «Գայլի արյուն» հեռուստասերիալի առաջին եթերաշրջանի վեցերորդ դրվագում, մինչև երգչի պայմանագիր կնքելը։
Նրա 2017 թվականին «Play God» սինգլը ներառվել է FIFA 19 տեսախաղում։ 2019 թվականին՝ շրջագայությունից հետո, Ֆենդերը մի շարք համերգներ է չեղարկել, ներառյալ Glastonbury փառատոնը, ձայնային կապաններում ունեցած արյունահոսության պատճառով։ Մի ամիս հանգստից հետո նա վերականգնվել է, և ելույթ է ունեցել է Հայդ Պարկում՝ որպես աջակցություն Բոբ Դիլանին և Նիլ Յանգին։ 2019 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Ֆենդերը թողարկել է իր առաջին ստուդիական ալբոմը՝ «Hypersonic Missiles»-ը։ Դրան նախորդել են «Hypersonic Missiles», «Will We Talk?» և «The Borders» սինգլները։ 2019 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Ֆենդերը թողարկել է նոր թրեք՝ «All Is On My Side» անվանմամբ։


== Սկավառակագրություն ==


=== Ստուդիական ալբոմներ ===


=== Մինի ալբոմներ ===


=== Սինգլներ ===


==== Որպես առաջնային արտիստ ====


==== Գովազդային սինգլներ ====


=== Տեսահոլովակներ ===


== Շրջագայույթւն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սեմ Ֆենդերը Critics’ Choice Award-ում
http://www.samfender.com Սեմ Ֆենդերի. պաշտոնական կայք
Մուրադ

Մուրադ (ծն․ և մահ․ թթ․ անհտ․), հայ ճարտարապետ։ Իր ուսուցիչ Սահակ Հիջանեցու մահից (1667) հետո շարունակել և 1669 թվականին ավարտել է նրա սկսած Մուղնու Սուրբ Գևորգ վանքի քառամույթ գմբեթավոր բազիլիկ հորինվածքով եկեղեցու վերակառուցումը։


== Գրականություն ==
Բարխուդարյան Ս., Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարգործ վարպետներ, 1963, էջ 114։
Օյամաա

Օյամաա (էստ․՝ Ojamaa), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Մայդլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Թորոսի վանք

Թորոսի վանք, Խաղճունյաց վանք, XIII–XIV դարերի հայկական ճարտարապետական համալիր Արևմտյան Հայաստանում, Երզնկայի գավառի Բաբերդի գավառակում, Բաբերդ քաղաքից մոտ 12 կմ հյուսիս, Դոմնա գյուղի մոտ, լեռան ստորոտին։ Եղել է հայ գրչության կենտրոն։ Հիշատակվում է XIV դ. հայերեն մի շարք ձեռագրերում։ 
Թորոսի վանքից քիչ վերև գտնվում է Խաղճանյանց ս. Աստվածածին վանքը։ Երկու վանքերը երբեմն համարվում են կրոնական մեկ միավոր և անվանվում են Խաղճանյանց ս. Աստվածածին և ս. Թեոդորոս։ XX դ. սկզբին վանքը լքված էր և ավերակ։
Դաշտամիրան

Դաշտամիրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խութ-Բռնաշենի գավառակում։


== Անվան ստուգաբանություն ==
Գյուղի անվանումը նշանակում է իշխանաց դաշտ։


== Պատմություն ==
Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Բնակչություն ==
Դաշտադեմը եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Բիթլիսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Նևեստինո

Նևեստինո (բուլղար․՝ Невестино), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Կարնոբատի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Կարնոբատ քաղաքից գտնվում է 10 կմ դեպի հյուսիս։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 380 մարդ։


== Բնակչություն ==


== Տես նաև ==
Բուլղարիայի համայնքներ
Կարնոբատի համայնք


== Ծանոթագրություններ ==
Գոնչարիխա (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գոնչարիխա (այլ կիրառումներ)Գոնչարիխա (ռուս.՝ Гончариха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վորոնեժի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Գնիլուշա գետի աջ ափին՝ 10 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է, ավազանի տարածքը 70,5 կմ2 է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոլուչևկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Դոնի ավազանի վտակներից մինչև Խոպրա։ Ենթավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 05010100812107000002242
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 107000224
Ավազանի կոդը - 05.01.01.008
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 07
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Հոլդի (գյուղ, Մեռեմյաե շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՀոլդիՀոլդի (էստ․՝ Holdi), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մեռեմյաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Թիքոր

Թիքոր (վրաց.՝ თიქორი), գյուղ Վրաստանի արևմտյան հատվածում՝ Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի մխարեի Զուգդիդի շրջանում։


== Աշխարհագրություն ==
Աշխարհագրորեն Թիքոր գյուղը տեղակայված է Կովկասյան տարածաշրջանում՝ արևմտյան Վրաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 200 մետր բարձրության վրա։
Թիքորը շրջկենտրոն Զուգդիդ քաղաքի հետ միացված է ավտոխճուղով։ Զուգդիդի և Թիքորի հեռավորությունը կազմում է 36 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Թիքորի բնակչությունը կազմում է 37 մարդ։ Գյուղի բնակչության ճնշող մեծամասնությունը վրացիներն են։ Բացի զտարյուն վրացիներից՝ այստեղ ապրում են նաև վրացիների տարբեր էթնիկական խմբեր, հիմնականում՝ մեգրելներ։


== Տես նաև ==
Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթ
Զուգդիդի շրջան


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոբերտ Քոչարյանի դատավարություն

Ռոբերտ Քոչարյանի դատավարություն, դատաիրավական գործընթաց Հայաստանի Հանրապետության 2-րդ և Արցախի Հանրապետության առաջին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ներգրավմամբ։ Դատական գործընթացն առնչվում է 2008 թվականի մարտ 1-ի լույս 2-ի գիշերը Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում տեղի ունեցած իրադարձություններին, որոնց հետևանքով ցուցարարների ու ոստիկանների միջև բախումների ընթացքում արձանագրվեց 10 զոհ։
Քրեական գործով Ռոբերտ Քոչարյանը մեղադրվում է այլ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական կարգը տապալելու մեջ։ Վերջինը չի ընդունել իրենց առաջադրված մեղադրանքը, իսկ նրա կողմնակիցներն ու պաշտպանները հայտարարել են, որ Ռ․Քոչարյանը ենթարկվում է քաղաքական հետապնդման։


== Նախապատմություն ==

2008 թվականի փետրվարի 19-ին Հայաստանում տեղի ունեցած նախագահական ընտրություններ, որոնց մասնակցում էին 9 թեկնածուներ։ Համաձայն Հայաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի պաշտոնական տվյալների՝ թեկնածուներից ամենաշատ ձայների տոկոս հավաքել էր Սերժ Սարգսյանը (52.82%)։ Երկրորդ տեղում Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանն էր (21.5%)։ Վերջինը չէր ընդունում ընտրությունների պաշտոնական արդյունքները։
Փետրվարի 20-ին Լևոն Տեր-Պետրոսյանի կողմնակիցները շուրջօրյա հավաք սկսեցին Երևանի Ազատության հրապարակում։ Հրապարակում բողոքի գործողությունները շարունակվեցին մինչև մարտի 1-ի առավոտյան, երբ տեղի ունեցավ առաջին զանգվածային բախումը ոստիկանների ու ցուցարարների միջև։ Բախումները շարունակվեցին Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներում մինչև մարտի 2-ի գիշերը, երբ Հայաստանի դեռևս գործող նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը հայտարարեց արտակարգ դրություն։ Բախումների ընթացքում սպանվեց 10 անձ, այդ թվում՝ ոստիկանության 2 աշխատակից և քաղաքացիական 8 անձ։


== Կալանավորում և մեղադրանքի առաջադրում ==
2018 թվականի հուլիսի 4-ին Հայաստանի Հատուկ քննչական ծառայության պետ Սասուն Խաչատրյանը հայտաարել է, որ այլ անձանց հետ սահմանադրական կարգը բռնությամբ տապալելու համար մեղադրանք է առաջադրվել Հայաստանի Պաշտպանության նախկին նախարար Միքայել Հարությունյանին, ում նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։ Նույն գործի շրջանակներում Հատուկ քննչական ծառայություն որպես վկա հարցաքննության է հրավիրվել Ռոբերտ Քոչարյանը։ Հարցաքննության կանչելու պահին վերջինը Հայաստանում չի եղել։
Նույն թվականի հուիսին Ռոբերտ Քոչարյանը ժամանում է Երևան և հուլիսի 26-ին վկայի կարգավիճակով ներկայանում Հատուկ քննչական ծառայություն։ Նույն Հայաստանի հատուկ քննչական ծառայությունում քննվող քրեական գործով, որը վերաբերվում է օրը 2008 թվականի մարտի 1-ից 2-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևանում տեղի ունեցած իրադարձություններին, Ռոբերտ Քոչարյանին մեղադրանք է առաջադրվում Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 300.1-ին հոդվածի 1-ին մասով, այն է՝ այլ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական կարգը տապալելը։ Ռոբերտ Քոչարյանի հանդեպ խափանման միջոցն ընտրվել է կալանավորումը։


== Քոչարյանի փաստաբանական թիմ ==
Առաջադրված մեղադրանքի շրջանակներում դատաիրավական գործընթացի ընթացքում Ռոբերտ Քոչարյանին իրավաբանական աջակցություն է ցուցաբերում մի քանի դատապաշտպաններից կազմված փաստաբանական թիմը։
Ռ․Քոչարյանի փաստաբանական թիմի կազմը հետևյալն է՝

փաստաբան Հայկ Ալումյան,
փաստաբան Արամ Վարդևանյան,
փաստաբան Ռուբեն Սահակյան,
փաստաբան Արամ Օրբելյան,
փաստաբան Հովհաննես Խուդոյան։


== Ծանոթագրություններ ==
Գրոձիսկ Մազովեցկի

Գրոձիսկ Մազովեցկի (լեհ.՝ Grodzisk Mazowiecki), քաղաք Լեհաստանի Մազովեցյան վոևոդությունում. նույնանուն գավառի (պովյատի) վարչական կենտրոնն է; Ունի գյուղաքաղաքային գմինայի (շրջանի) կարգավիճակ։ 2002 թվականի դրությամբ զբաղեցնում էր 13,19 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2017 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 30 718։


== Ժողովրդագրություն ==


== Պատմություն ==
XI դարում Գրոձիսկի ներկայիս տարածքում ամրոց է հիմնվել։ 1522 թվականին Սիգիզմունդ Առաջին թագավորը բնակավայրին քաղաքի կարգավիճակ է շնորհել։ 1540 թվականին Գրոձիսկը հրդեհի ճարակ է դարձել։ 1655 թվականին՝ պատմության մեջ «հեղեղ» անվանումով մտած շվեդական ավերիչ արշավանքի ժամանակ հրդեհվել, ավերվել է ևս մեկ անգամ։
Ռեչ Պոսպոլիտայի երրորդ բաժանումից հետո (1795 թ.) քաղաքն ընկել է Պրուսիայի տիրապետության տակ։
1845 թվականին Գրոձիսկը երկաթգծով կապվել է երկրի մայրաքաղաք Վարշավայի հետ։ 19-րդ դարի վերջերից բնակավայրը համբավվել է որպես հանքային բուժիչ ջրերով առողջարան։ 1915 թվականին վերստին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ, որից զրկվել էր ցարական Ռուսաստանի տիրապետության ժամանակաշրջանում։
1940—1941 թվականներին գերմանացի ֆաշիստներն այստեղ հիմնել են հրեական գետտո, որտեղ կալանված շուրջ 6000 հրեաներին ոչնչացրել են։ Այդ դաժան ժամանակներում մի կաթոլիկ ագարակապան՝ Ստանիսլավա Սլավինսկան, իր կյանքը վտանգելով, նացիստների հաշվեհարդարից փրկել է բազմաթիվ հրեաների՝ ապաստան տալով, թաքցնելով իր ագարակում։ 2008 թվականին իսրայելական «Յադ Վաշեմ» կազմակերպությունը նրան ներառել է «Աշխարհի ազգերի արդարակյացների» ցանկում, արժանացրել պարգևների։ Անձնուրաց կնոջ փրկած հրեաների մեջ է եղել նաև իսրայելցի համբավավոր գործարար Յոսսի Մեյմանի մայրը։
2016 թվականին քաղաքի իշխանությունները պլանավորել են հրեական գերեզմանատան տեղում կառուցել բնակելի համալիր, սակայն բողոքի հզոր ցույցերից հետո ետ են կանգնել իրենց այդ մտադրությունից և պարտավորվել են վերականգնել գերեզմանատան դարպասը՝ եբրայերեն արձանագրությամբ, և ցանկապատել հանգստարանը։
Ներկայումս Գրոձիսկ Մազովեցկին տեղական նշանակության արդյունաբերական կենտրոն է Վարշավայի տարածաշրջանում։


=== Հուշարձաններ և հուշատախտակներ ===
Երկաթուղայինի հուշարձանը
Յուզեֆ Խելմոնսկու հուշարձանը
Ազատության հուշարձանը
Հուշասյուն՝ ի հիշատակ լեհ զորահրամանատար, Արմիա Կրայովայի վերջին պարետ Լեոպոլդ Օկուլիցկու
Հուշատախտակներ՝ Հռոմի լեհազգի պապ Հովհաննես Պողոս Երկրորդի ասույթներով
Լեոնիդ Տելիգայի հուշաձանը
Հուշատախտակ՝ «Սինագոգ»՝ ի հիշատակ գրոձիսկցի զոհված հրեաների


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Անվանի գրոձիսկցիներ ==
Գժեգոժ Կնապսկի (1564—1638) — լեհ հոգևորական գործիչ, բանասեր, բառարանագիր, բանաստեղծ, թատերագիր, հանրագիտակ, մանկավարժ


== Գործընկեր քաղաքներ ==
 Վայց, Ավստրիա
 Շավլե, Լիտվա
 Ռաձվիլիշկիս, Լիտվա
 Դանիլովգրադ, Մոնտենեգրո
 Գիժիցկո, Լեհաստան
 Կառո, Ֆրանսիա


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальная страница города
Urząd Miasta Grodzisk Mazowiecki
Historia Żydów w Grodzisku Mazowieckim na portalu Wirtualny Sztetl
Grodzisk Mazowiecki – o historii i zabytkach
Վանտռի

Վանտռի (էստ․՝ Vantri), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սամարսկոե (ավան, Ալեքսանդրովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍամարսկոեՍամարսկոե (ուկրաիներեն՝ Самарське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ալեքսանդրովիում։
2001 թվականի տվյալներով Սամարսկոե ավանում բնակվում էր 143 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Ռադկովկա (գյուղ, Կուպյանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌադկովկաՌադկովկա (ուկրաիներեն՝ Радьківка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1810 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռադկովկա գյուղում բնակվում էր 39 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,132 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 295,45 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վահագն Իսրայելյան

Վահագն Ռաֆայելի Իսրայելյան (դեկտեմբերի 14, 1937(1937-12-14), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երկրաբան։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1995)։
ԽՍՀՄ ժողովրդական ճարտարապետ Ռաֆայել Իսրայելյանի որդին է, ճարտարապետ Արեգ Իսրայելյանի եղբայրը։


== Կենսագրություն ==
1961 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի երկրաբանության ֆակուլտետը։ 1961-1966 թվականներին աշխատել է «Քար և սիլիկատներ» ԳՀ ինստիտուտում։ 1966-1992 թվականներին աշխատել է Հայաստանի շինարարության և ճարտարապետության ԳՀ ինստիտուտի ֆիզիկա-քիմիական հետազոտությունների լաբորատորիայում։ 1995 թվականից տեխնիկական գիտությունների դոկտոր է։
1992-2008 թվականներին աշխատել է լեռնամետալուրգիական ինստիտուտում որպես հանքանյութերի ֆիզիկական մեթոդներով հետազոտությունների բաժանմունքների վարիչ։ Աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ ընդհանուր և անօրգանական քիմիայի ինստիտուտում։
Էլեկտրոնային միկրոսկոպիայի եվրոպական ընկերության և Հուշարձանների պահպանության և կոնսերվացման միջազգային կոմիտեի (ICOMOS) անդամ է, բազմաթիվ գիտական հոդվածների և մենագրությունների հեղինակ։


== Երկեր ==
Հայաստանի պատմական կառույցներում օգտագործված շինանյութերը և նրանց ուսումնասիրման մեթոդները, Երևան, 2001։
Физико-химические особенности поведения заполнителей вулканического происхождения в бетоне, Ереван, 1986 (համահեղինակ).
Вулканогенные пористые заполнители для бетонов, Ереван, 1998.


== Ծանոթագրություններ ==
Կուբանի Սլավյանսկ

Կուբանի Սլավյանսկ (ռուս.՝ Крымск), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասում, հանդիսանում է Սլավյանսկի շրջանի վարչական կենտրոնը։


== Աշխարհագրություն ==
Քաղաքը գտնվում է Կուբան գետի դելտաում, Կրասնոդար քաղաքից 68 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 43,5 կմ²։


== Բնակչություն ==
Ազգային կազմը2010 թվականի համառուսաստանյան մարդահամարի տվյալների համաձայն՝


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կուբանի Սլավյանսկ քաղաքի վարչության կայքը Archived 2011-11-18 at the Wayback Machine.
Հայասա (այլ կիրառումներ)

Հայասա, կարող է վերաբերել՝

Հայասա - հնագույն հայկական պետական կազմավորում Հայկական լեռնաշխարհի տարածքում
Հայասա - Հայաստանի հեռուստառադիոպետվարչության հայ ավանդական երգի ու պարի պետական համույթ
Dilemma

«Dilemma», ամերիկացի ռեփեր Nelly-ի և ռիթմ ընդ բլյուզի կատարող Քելլի Ռոուլենդի երգը, որը թողարկվել է 2002 թվականի հունիսի 25-ին՝ որպես սինգլ։ Երգը ներառվել է երկու կատարողների ալբոմներում՝ սկզբում Nelly-ի «Nellyville» ալբոմում, որը սինգլի հետ թողարկվել է նույն օրը, իսկ հետո` Ռոուլենդի «Simply Deep» դեբյուտային սոլո ալբոմում, որը թողարկվել է 2002 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։


== Նկարագրություն ==
Սինգլը գլխավորել է մի քանի երկրների հիթ-շքերթները, ամերիկյան Billboard Hot 100-ի առաջին հորիզոնականում ընդհանուր առմամբ մնացել է տասը շաբաթ։ Երաժշտական հիթ-շքերթի 55-րդ տարեդարձին Billboard ամսագիրը «Dilemma» երգը դասել է այդ հիթ-շքերթը գլխավորած լավագույն երգերի 75֊րդ հորիզոնականում։ «Գրեմմի» 45-րդ արարողության ժամանակ երգն արժանացել է «Լավագույն ռեփ/երգային համատեղ կատարում» մրցանակին։


== Ստեղծագործությունների ցանկ ==
Համաշխարհային VinylA կողմ

«Dilemma» (radio edit)
«Dilemma» (UK Garage radio edit)B կողմ

«Dilemma» (Jason Nevin’s club remix)Համաշխարհային CD«Dilemma» (radio edit)
«Dilemma» (Jason Nevin’s remix edit)
«King’s Highway»
«Dilemma» (video)


== Հիթ-շքերթներ ==


== Հավաստագրումներ ==


== Ծանոթագրություն ==
Գոթսայմ

Գոթսայմ (ֆր.՝ Gottesheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 341 մարդ, բնակչության խտությունը` 66.73 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.11 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 29 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 232 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 189-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 43։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 81,5 %։ 189 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 181 անձ (98 տղամարդ և 83 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (4 տղամարդ և 4 կին)։ 43 անաշխատունակներից 16-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Սապուն (գյուղ, Վաչսկի շրջան)

Սապուն (ռուս.՝ Сапун), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Դերասանուհին Գրիբովից

«Դերասանուհին Գրիբովից» (ռուս.՝ «Артистка из Грибова»), 1988 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրել է Լեոնիդ Կվինիխիձեն։


== Սյուժե ==
Գլխավոր հերոսուհին Գալինա Կադետովան (Իրինա Մուրավյովա) երեսունն անց դերասանուհի է։ Մոսկվա ժամանած գավառացի աղջկա ստեղծագործական կարիերան, որը հաջողությամբ էր սկսվել, մոտենում է մայրամուտին։ Գալինայի հավակնություններն իրականություն են դառնում միայն ռադիոբեմադրություններում և մանկական թատրոնում, մեծ դերեր նրան չեն վստահում։ Անձնական կյանքում էլ ամեն ինչ չէ, որ բարեհաջող է։ Գալինան բաժանված է, հանդիպում է ինքնասիրահարված եսասեր Ալեքսանդր Գոլոլոբովի հետ, և նա լուրջ չի ընդունում իրենց կապը․ նա ընդհանրապես վստահ չէ, թե արդյոք իրեն պետք է Գալինան։ 
Երբ ռեժիսորը նրան հրավիրում է նկարահանվելու ֆիլմում՝ խոստանալով գլխավոր դեր, սակայն վերջին պահին նախապատվությունը տալիս է մեկ այլ թեկնածուի, Գալինան անսպասելի պոռթկում է ունենում. նա որոշում է թողնել քաղաքային կյանքը և վերադառնալ փոքր հայրենիք՝ Գրիբով քաղաքում, որտեղ ապրում է մայրը, ապրում են հարազատ ու մտերիմ մարդիկ, որոնք նրան ճանաչում են որպես հայտնի մոսկովյան դերասանուհի։ Գալինան մտադիր է աշխատանքի տեղավորվել տեղական թատրոնի թատերախումբ և ընդմիշտ մնալ այստեղ։


== Դերերում ==
Իրինա Մուրավյովա – Գալինա Կադետովա
Սերգեյ Շակուրով – Շուրա Գոլոլոբով
Միխայիլ Պուգովկին – Գեորգի Տերենտևիչ Գոլոլոբով
Միխայիլ Ֆիլիպով – Գրուզդև
Վալենտին Սմիրնիտսկի – Արտամոնով
Ելենա Սոլովեյ – Իննա
Ալեքսանդր Պանկրատով-Չոռնի – Տուլին, կինոռեժիսոր
Միխայիլ Կոկշենով – Կամազի վարորդ
Իգոր Յասուլովիչ – Մարտինենկո, գավառային թատրոնի ռեժիսոր
Մարինա Ստրիժենովա – Նինա Ալեքսանդրովնա, Գալինայի մայրը
Նադեժդա Եվդոկիմովա – Նադյա
Լյուդմիլա Գավրիլովա - Գալինայի քույրը
Վիկտոր Զոզուլին – Վիտալի
Պյոտր Կուլեշով – Նադյայի դասընկերը


== Նկարահանող   խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Էմիլ Բրագինսկի
Ռեժիսոր՝ Լեոնիդ Կվինիխիձե
Օպերատոր՝ Եվգենի Գուսլինսկի
Կոմպոզիտոր՝ Ալեքսանդր Զացեպին
Նկարիչ՝ Նատալյա Մեշկովա
Երգի կատարող՝ Տատյանա Անցիֆերովա («Ну чем она лучше?»)


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Դերասանուհին Գրիբովից» ֆիլմը «Энциклопедия отечественного кино» կայքում (ռուս.)
Տոպիկա

Տոպիկա (անգլ.՝ Topeka), քաղաք ԱՄՆ-ի կենտրոնական մասում, Կանզաս նահանգում։ Տոպիկան Կանզասի նահանգակենտրոնն է և Շաունի շրջանի կենտրոնը։ 2007 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 122 647 մարդ, իսկ արվարձանների հետ 226000 մարդ։ Ըստ վիճակագրական տվյալների քաղաքի մակերեսը կազմում է 148 կմ²։


== Կլիմա ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
The City of Topeka, Kansas Archived 2005-12-30 at the Wayback Machine.
Topeka Public Schools Archived 2005-03-08 at the Wayback Machine.
Գիրք պատճառաց եւ լուծմանց (621)

Գիրք պատճառաց եւ լուծմանց (621), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 621 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20,8x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 417 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմագիր։


== Բովանդակություն ==
Լուծմունք գրոցն Դիոն. Արիսպագացւոյ։
Գր. Նիւսացւոյ խօսք յինն երանութիւն, մեկնութիւնք ժողովրդի, երգոց երգոյն։
Լուծմունք կուսութեան, ի մարգոյն կազմութիոն գրոցն Գր. Նիւսացւոյ (երկու տարբեր լուծմունք)։
Լուծմունք Յաղագս բնութեան մարդոյ գրոցն Նեմեսիոսի (երկու տարբեր լուծմունք)։
Լուծմունք Յաղագս բնութեան մարդոյ գրոցն Նեմեսիոսի (երկու տարբեր լուծմունք)։
Լուծմունք վեցօրէից, Հարցողաց Բարսղի։
Նոննոսի լուծմունք ճառիցն Գր. Աստուածաբանի։
Եղիայի Ասորւոյ պատճառք և լուծմունք ճառիցն Գր. Աստուածաբանի։
Լուծմունք Սահմանացն Դաւթի։
Լուծմունք Ստորոգութեանցն Արիստոտէլի (քաղուածք)։
Վահրմայ լուծմունք
Պորփիւրի, Պորփիւրի մեկնիչին, Յաղագս աշխարհին Արիստոտէլի, սկիզբն մեկնութեան պերի արմենիասին։


== Ծանոթագրություններ ==
Ժորժ Կառվարենց

Ժորժ-Տիրան Կառվարենց (ֆր.՝ Georges Garvarentz, ապրիլի 1, 1932(1932-04-01), Աթենք, Հունաստան - մարտի 19, 1993(1993-03-19), Օբան), հայկական ծագմամբ ֆրանսիացի կոմպոզիտոր։


== Կենսագրություն ==
Միջնակարգ կրթությունը ստացել է ծննդավայրում, իսկ 1942 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Փարիզ։ Ուսումը շարունակել է Սևրի Սամուէլ Մուրատեանի հայկական վարժարանում։ Առաջին երգերը գրել է դպրոցական տարիներին։ 1947-1952 թվականներին հաճախել է Փարիզի կոնսերվատորիա։
1950-ականներին Ժորժ Կառվարենցի երգերը կատարել են ֆրանսիական էստրադայի աստղեր Ջոն Հոլիդեյը, Միրեյ Մատյոն, Շառլ Ազնավուրը, Դալիդան, Սիլվի Վարդանը, Ժիլբեր Բեքոն և ուրիշներ։ 1960 թվականին նրա «Դանիել» երգը Էդի Միշել և Ժոզե Նուար խմբի կատարմամբ արժանացավ առաջին մրցանակի։ Այդ տարվանից Կառվարենցը դարձավ ֆրանսիական էստրադայի ինքնատիպ երգահաններից մեկը, ում ավելի քան 500 երգերը, 40-ից ավելի ձայնասկավառակները մեծ տարածում գտան երգարվեստը սիրահարների շրջանում։
Նրա «Հնաոճ վայելքները» ձայնապնակը լույս է տեսել 23 միլիոն տպաքանակով և 350 տարբերակով։ 1964 թվականին արժանացել է Շանսոնիե ընկերության հատուկ մրցանակին։
1988 թվականին Սպիտակի երկրաշարժից հետո Շառլ Ազնավուրի հետ ստեղծած «Քեզ համար, Հայաստան» երգը, որը կատարում էին Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Միացյալ Նահանգների էստրադային երգիչները, բավականին ճանաչելիություն ունեցավ ամբողջ աշխարհում։ Երգից ստացված ամբողջ հասույթը տրամադրվել է աղետյալների օգնության հիմնադրամին։
1988 թվականին Կառվարենցը այցելել է Հայաստան (նրա առաջին այցը հայրենիք եղել էր 1977 թվականին)։ 1974 թվականի ապրիլի 24-ին Փարիզի Փլէյել համերգասրահում հնչել է Կառվարենցին պատկանող «Անոնք ինկան» երգը՝ նվիրված Հայոց Ցեղասպանության միլիոնավոր նահատակներին։
Կառվարենցը մահացել է 1993 թվականին Փարիզում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Վատիկանի Ձայնասփիւռ - Քահանայապետի եւ եկեղեցիներու Ձայնը աշխարհի հետ երկխօսութեան Մէջ
Ֆերդինանդ Մանուկյան

Ֆերդինանդ Հովսեփի Մանուկյան (Գյումրեցի) (ապրիլի 20, 1941(1941-04-20), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - ապրիլի 18, 2022(2022-04-18)), հայ նկարիչ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1988)։ ՀՀ ժողովրդական նկարիչ (2015)։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։
Նկարչուհի Զարուհի Մանուկյանի հայրն է։


== Կենսագրություն ==
1960 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1967 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1968-1972 թվականներին եղել է Գյումրու գլխավոր նկարիչը։ 
Աշխատանքները գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում։


== Ստեղծագործություններ ==
Աշխատում է հիմնականում մոնումենտալ և հաստոցային գեղանկարչության բնագավառում։ Մանուկյանի ֆլորենտական տեխնիկայով արված խճանկարներին և որմնանկարներին բնորոշ են ազգային նկարագրի վավերական, մարդկանց և առարկայական աշխարհի վերացարկված կերպարավորումները։ Ստեղծել է երկրաշարժի զոհերին նվիրված «Երկրաշարժ և վերածնունդ» խճանկարի նախանկարը (1997), ջրաներկ նկարաշարեր (2000-2004)։
Գործերից են՝

«Մուտք Գյումրի», որմնանկար, 1970
«Գյումրեցիներ», խճանկար, Գյումրի, 1970
«Սասունցիների պարը», խճանկար, Գյումրի, 1973-1975Հաստոցային գործեր՝

«Նատյուրմորտ»
«Մեկ ամիս գյուղում»
«Կնոջ իրան»
«Տիեզերք», 1980-1990


== Անհատական ցուցահանդեսներ ==
Երևան, 1994, 2002, 2012
Գյումրի, 1995
Փարիզ, 1999
Փասադենա, 2001
Հաագա, 2004


== Ծանոթագրություններ ==
Սեյիդլեր

Սեյիդլեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանիի աջ վտակ Սակրատ գետի ափին, Բալու քաղաքից 6 կմ արևմուտք` այգեվետ հարթավայրի վրա։


== Բնակչություն ==
XX դարի սկզբին ուներ 70 տուն հայ բնակիչ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Սեյիդլերն ուներ հայկական եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Կալիանո (Աստի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կալիանո (այլ կիրառումներ) Կալիանո  (իտալերեն՝ Calliano), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1405 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 81 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 17 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 14031։ Հեռախոսային կոդ՝ 0141։
Կալիանոն սահմանակից է Ալֆիանո Նատտա, Աստի, Կաստանոլե Մոնֆերատո, Կաստել'Ալֆերո, Գրանա, Պենանգո, Պորտակոմարո, Սկուրցոլենգո և Տոնկո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Կույս Մարիամը։ Տոնակատարությունը հոկտեմբերի երրորդ շաբաթվա վերջին է։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Յամպոլ (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՅամպոլՅամպոլ (ուկրաիներեն՝ Ямпіль), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1535 թվականին։
2007 թվականի տվյալներով Յամպոլ քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 016 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Միհրան Էսեկուլյան

Միհրան Էսեկուլյան (1952, Կիպրոս), կիպրոսահայ կոմպոզիտոր։


== Կենսագրություն ==
Միհրան Էսեկուլյանը ծնվել է 1952 թվականին, Կիպրոսում։ 
Ավարտել է Նիկոսիայի Մելքոնյան կրթական հաստատության ջութակի բաժինը, դասատու՝ Վ. Պետելյան, 1978 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան, դասատու՝ Էդվարդ Միրզոյան։ 
Միհրան Էսեկուլյանը ուսման տարիներին Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան ողբերգութեան» պոեմի հիման վրա գրել է «Նարեկ» օրատորիայի 2 մասը։ 
1979 թվականից հաստատվել է Մոնրեալում, որտեղ ավարտել է օրատորիան (5-մասանոց, սոպրանո, բարիտոն, նաև սրինգ, տավիղ, հարվածային գործիքներ)։ 1980 թվականից ստեղծում է էլեկտրոնային և համակարգչային երաժշտություն, որոնցից հայտնի են «Ձոն առ Կոմիտաս» (նվագախմբի համար), «Հայրեն մեկ» (ֆլեյտա, հոբոյ, տավիղ, 2 ջութակ, ալտ, թավջութակ) գործերը, գործիքավորել է նաև Կոմիտասի դաշնամուրային պարերը։ 
1989 թվականին Շվեդիայի Կառավարության կրթաթոշակով սովորել է Ստոկհոլմում, որտեղ գրել է «Ալլո, ես եմ, լա՞վ ես» էլեկտրոնայի երկը (ըստ շվեդական երաժշտության), որը բազմիցս կատարվել է Շվեդիայում և Կանադայում։ 
Դասավանդում է Քվեբեկի կոնսերվատորիայում և Մոնրեալի համալսարանում։
1985 թվականին Նյու Յորքում արժանացել է Արամ Խաչատրյանի անվան 1-ին մրցանակի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==