Յարոմիր Յագր

Յարոմիր Յագր (չեխ.՝ Jaromír Jágr, փետրվարի 15, 1972(1972-02-15)[…], Կլադնո[…]), աչքի ընկնող չեխ հոկեյիստ։ Խաղում է աջ հարձակվողի դիրքում։ ՀԱԼ-ի պատմության Կանոնավոր մրցաշրջաններում հավաքած միավորներով զբաղեցնում է չորրորդ տեղը, իսկ Ստենլիի գավաթի փլեյ-օֆֆերում հավաքած միավորներով՝ հինգերորդը։ ՀԱԼ-ի Կանոնավոր առաջնություններում խփած գոլերով հինգերորդն է, և այդ առումով ՀԱԼ-ի ներկա հոկեյիստների շրջանում ամենարդյունավետն է, իսկ եվրոպացի հոկեյիստների՝ ՀԱԼ-ի պատմության մեջ, համարվում է ամենարդյունավետը գոլերով, միավորներով և փոխանցումներով, ինչպես Կանոնավոր մրցաշրջաններում, այնպես էլ փլեյ-օֆֆերում։ Յագրը ՀԱԼ-ում համարվում է լավագույն եվրոպացի հոկեյիստներից մեկը և մեկը՝ ամբողջ ժամանակների մեծագույն հոկեյիստներից։
Ներկայումս հանդես է գալիս ՀԱԼ-ի «Ֆլորիդա Պանտերզ» ակումբում։ ՀԱԼ-ի ներկա խաղացողների մեջ տարիքով համարվում է ամենամեծը և լիգայում անցկացրած խաղերի քանակով ռեկորդակիր է։


== Կարիերա ==
Յարոմիրն առաջին անգամ մականը ձեռքն է վերցրել 1976 թվականին, երբ 4 տարեկան էր։ 17-ամյա Յագրը իր առաջին մրցաշրջանը անցկացրել է 1988 թվականին՝ «Կլադնո» ակումբում, 39 խաղում խփելով 8 գնդակ և կատարելով 10 փոխանցում։


=== ՀԱԼ ===
ՀԱԼ Դրաֆթ 1990 թվականի առաջին ռաունդում՝ «Պիտսբուրգ Փինգուինս» ակումբի կազմում, որի լիդերը համարվում է Մարիո Լեմիեն, ընտրվել է ընդհանուր 5-րդ համարը։ ՀԱԼ-ում խաղաց 1990-2008 թվականների ընթացքում։ Առաջին մրցաշրջանի արդյունքն էր՝ Կանոնավոր առաջնություն՝ 80 խաղ, 27 տափօղակ, 30 փոխանցում, փլեյ-օֆֆ՝ 24 խաղ, 30 տափօղակ, 10 փոխանցում։ Երկրորդի ցուցանիշը ավելի երևելի էր՝ Կանոնավոր առաջնություն՝ 70 խաղ, 32 տափօղակ, 37 փոխանցում, փլեյ-օֆֆ՝ 21 խաղ, 11 տափօղակ, 13 փոխանցում։
Դրանից հետո Յագրը «Փինգվինզի» կազմում չնվաճեց ոչ մի տիտղոս, բայց դրա փոխարեն 5 անգամ դարձավ ՀԱԼ-ի առաջնության լավագույն ռմբարկու՝ «Արտ Ռոս Տրոֆի»-ն նրան հանձնել են 1995, 1998-2001 թվականներին։ Նա դարձավ առաջին եվրոպացին, ով ստացավ այդ մրցանակը։
2001 թվականի ամռանը նրան փոխարինում են Վաշինգտոնի հոկեյիստներ Քրիս Բիչով, Միխալ Սիվիկով, Ռոս Լուպաչոկով, և նա հայտնվում է պահեստայինների նստարանին։ Թերթերից մեկը նրա փոխարինումը լուսաբանել էր այս կերպ՝ «Յագրին փոխել են 3 պարկ տափօղակի հետ»։ Հետագայում պարզվեց, որ թերթը հեռու չէր ճշմարտությունից։
2001 թվականի հուլիսի 11-ին տեղափոխվեց «Վաշինգտոն Կապիտոլս»։ 2004 թվականի հունվարի 23-ին տեղափոխվեց «Նյու Յորք Ռենջերս»։ Նյու Յորք Ռենջերսի կազմում արժանացավ բազում մրցանակների՝ 5 անգամ Արտ Ռոս Տրոֆիի, 3 անգամ Լեստեր Պիրսոն Էվորդի և մեկ անգամ Հարտ Տրոֆիի։


=== Սուպերլիգա և ՄՀԼ ===

ՀԱԼ 2014/05 լոկաուտի ժամանակ խաղացել է ռուսական Սուպերլիգայում՝ Օմսկի Ավանգարդի կազմում։ Հունվարին ակումբի հետ նվաճեց Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթը, Կարպատի դեմ խաղի ավելացված ժամանակում խփելով «ոսկե» գոլը։
2008 թվականի հուլիսի 14-ին «ճուռակներ»ի հետ «2+1» համակարգով կնքեց լիարժեք պայմանագիր։ 2009 և 2010 թվականներին դարձավ ակումբի լավագույն սնայպերն ու լավագույն ռմբարկուն, 2011 թվականին զիջելով այդ տիտղոսը Ռոման Չերվենկային։ 2011 թվականի հունվարի 28-ին «Բարիս»ի հետ խաղում Յագրը «Ավանգարդ»-ի կազմում հավաքեց 200 և 201 միավոր։ Այդ ժամանակ Յարոմիրը անցկացրել էր 205 խաղ, նետել 88 տափօղակ (երկու հեթ-թրիկ) և կատարել 113 փոխանցում։
«Ավանգարդի» կազմում անցկացրած բոլոր չորս մրցաշրջանների ընթացքում Յագրը նետեց 93 տափօղակ և «Բարձր դիվիզիոնում Ավանգարդի լավագույն սնայպերներ»-ի ցուցակում զբաղեցրեց հինգերորդ տեղը։


=== Վերադարձ ՀԱԼ ===

«Ավանգարդի» հետ կնքած պայմանագրի ավարտից հետո՝ 2011 թվականին Յագրը երկար դադար վերցրեց կարիերայի շարունակման որոնումների համար։ Թեև Յագրին առաջարկում էին շարունակել կարիերան Օմսկում, լուրեր էին պտտվում խաղացողի՝ ՀԱԼ վերադառնալու ցանկության մասին։ Խաղացողով հետաքրքրվում էր «հարազատ» ակումբը՝ «Պիտսբուրգ Փինգուինսը», մրցաշրջանում առաջարկելով 2 մլն դոլար։ Շատերի համար անսպասելի, 2011 թվականի հուլիսի 1-ին Յագրը պայմանագիր կնքեց Փենսիլվանիայի մեկ այլ ակումբի հետ, «պինգվինների» ընդհանուր հակառակորդ՝ «Ֆիլադելֆիա Ֆլայերսի»։ Այդ ակումբում հինգ մրցաշրջան էր անցկացրել Յագրի գործակալը՝ պաշտպան Պետր Սվաբոդան։ Պայմանագրի գինը կազմեց 3,3 միլիոն դոլար, ժամկետը՝ մեկ մրցաշրջան։ ՄՀԼ-ն Յարոմիրին նոր ակումբում հաջողություններ մաղթեց և շնորհակալություն հայտնեց «հրաշալի խաղի ու երեք տարում՝ որը նա ացնկացրել էր «Ավանգարդում», ՄՀԼ-ում հոկեյի քարոզչության համար».
Սեզոնամեջին Յագրը «Դալաս Սթարզ» ակումբի հետ մեկտարյա պայմանագիր կնքեց։ 2013 թվականի մարտի 30-ին Յագրը տվեց 1000-րդ գոլային փոխանցումը ՀԱԼ-ում։ «Դալասը» հաղթեց «Մինեսոտույին» 5։3 հաշվով՝ մեծամասնությամբ Ջեյմի Բենի նետած տափօղակների օգնությամբ։ Սակայն Յագրը «Դալասում» երկար չմնաց։ Ապրիլի 2-ին, «Սուրբ Ջորջի տոն»ի նախօրյակին նա տեղափոխվեց «Բոստոն Բրուինս»՝ հոկեյիստներ Լեյնա Մակդերմիդի և Քոդի Պեյնի փոխարեն, ինչպես նաև իրավունք ձեռք բերեց 2013 դրաֆթի երկրորդ ռաունդում ընտրել այլ թիմ (կամ էլ առաջին, եթե «Բոստոնը» կհասնի 2013 թվականի Ստենլիի գավաթի կիսաեզրափակիչ)։ Հետաքրքիր է, որ և՛ Մակդերմիդը, և՛ Յագրը (Պեյնը դեռ դեբյուտային խաղը չի անցկացրել ՀԱԼ-ում) իրենց նոր ակումբներում հենց դեբյուտային խաղում գոլ խփեցին։ Ճիշտ է, Յագրի գոլը «Նյու Ջերսիի» դեմ խաղում համարվեց հաղթական, իսկ Մակդերմիդի գոլը միայն թեթևակի քաղցրացրեց «Դալասի» պարտությունը «Անահայմ Դաքսից».
2013 թվականի հուլիսին Յարոմիր Յագրը կնքեց մեկտարյա պայմանագիր «Նյու Ջերսի Դևիլս»ի հետ.
«Նյու Ջերսիի» կազմում խաղալով, Յագրը շարունակեց իր բարձրացումը ՀԱԼ-ի պատմության ամենաարդյունավետ հոկեյիստների ցուցակում։ 2013 թվականի դեկտեմբերի 19-ին նա անցավ Հորդի Խոուի հաղթական գոլերի ռեկորդը՝ «Օտտավա Սենատորզի» դարպասը նետած տափօղակը Յարոմիրի կարիերայում դարձավ 122-րդ հաղթականը։ Բացի այդ, Յագրը շրջանցեց Ստիվ Այզերմանին և ՀԱԼ-ի լավագույն սնայպերների ցուցակում դուրս եկավ 8-րդ տեղ։ 2014 թվականի հունվարի 8-ին, «Ֆիլադելֆիայի» դեմ խաղում տալով արդյունավետ փոխանցում, Յագրը հավաքած միավորների քանակով հավասարվեց Մարիո Լեմիեյն։ Հունվարի 14-ին «Մոնրեալ Կանադիենս»ի դեմ խաղում Յագրը նետեց իր 695-րդ տափօղակը և սնայպերների շրջանում դուրս եկավ 7-րդ տեղ, շրջանցելով Մեսիե Մարկին։ Հունվարի 26-ին «Նյու Յորք Ռենջերս»ի դեմ խաղում Յագրը տվեց երկու գոլային փոխանցում և ՀԱԼ-ի պատմության լավագույն ասիստենտների ցուցակում դուրս եկավ տասներորդ տեղ, շրջանցելով Մարիո Լեմիեին.
2014 թվականի մարտի 1-ին «Նյու Յորք Այլենդերս»ի դեմ խաղում Յագրը նետեց իր 700-րդ տափօղակը։ Լիգայի պատմության մեջ նա դարձավ 7-րդ խաղացողը, ով հասավ այդ նշագծին։ Մինչ այդ դա հաջողվել էր Ուեյն Գրետցկուն, Հորդի Խոուին, Ֆիլ Էսպոզիտոյին, Բրետ Հալին, Մարսել Դիոնին և Մայկ Հարտներին.
2015 թվականի փետրվարի 26-ին 43-ամյա հոկեյիստը տեղափոխվեց «Ֆլորիդա Պանտերզ»։ Մարտի 1-ին՝ «Ֆլորիդայում» երկրորդ խաղի ժամանակ Յագրը խփեց գոլ, որը դարձավ 717-րդ կարիերայում։ Արդյունքում հավասարվեց Էսպոզիտոյին և ՀԱԼ-ի լավագույն սնայպերների ցուցակում զբաղեցրեց 5-րդ տեղը։ Մարտի 19-ին «Դետրոյթ Ռեդ Ուինգսի» դեմ խաղում Յագրը խփեց 718-րդ գոլը և դուրս եկավ մաքուր 5-րդ տեղ։ Ապրիլի 2-ին՝ «Կարոլինայի» դեմ խաղում Յարոմիրը հավաքեց 2 (1+1) միավոր, կարիերայում հասնելով 1798 (721+1077) միավորի, և լավագույն ռմբարկուների ցուցակում սկսեց իր թիմակից Ռոն Ֆրենսիսի հետ բաժանել չորրորդ տեղը։ Ապրիլի 9-ին, «Բոստոն Բրուինզի» դեմ խաղում Յագրը կատարեց 2 արդյունավետ փոխանցում և ռմբարկուների ցուցակում 1800 միավորով դուրս եկավ մաքուր չորրորդ տեղ։ Բացի այդ, գոլային փոխանցումների քանակով նա հասավ Ադամ Օուտսին և լիգայի պատմության լավագույն ասիսենտների ցուցակում սկսեց բաժանել 6-րդ տեղը։ 2014-2015 մրցաշրջանի արդյունքներով պարզ դարձավ, որ Յագրը հաջողությամբ է տեղավորվել «Ֆլորիդայում»։ Առաջին օղակում խաղալով երիտասարդներ Ջոնաթան Յուբերտոյի և Ալեքսանդր Բարկովի հետ, նա մրցաշրջանի 20 խաղում հավաքեց 18 միավոր («Նյու Ջերսի»ի կազմում մեկ մրցաշրջանի 57 խաղում հավաքել էր 29 միավորով)։ 2015 թվականի ապրիլի 12-ին Յարոմիրը ակումբի հետ կնքեց նոր՝ մեկտարյա պայմանագիր։


== Ձեռքբերումներ ==

Ստենլիյի գավաթի հաղթող 1991 և 1992 թվականներին («Պիտսբուրգ Փինգուինս»)
Ստենլիյի գավաթի ֆինալիստ 2013 թվականին («Բոստոն Բրուինս»)
Արտ Ռոս Տրոֆի, 1995, 1998, 1999, 2000, 2001 («Պիտսբուրգ Փինգուինս»)
Օլիմպիական չեմպիոն, 1998 (Չեխիայի հավաքական)
Թեդ Լինդսեյ Էվորդ, 1999, 2000 («Պիտսբուրգ Փինգուինս») և 2006 («Նյու Յորք Ռենջերս»)
Հարտ Տրոֆի, 1999 («Պիտսբուրգ Փինգուինս»)
Աշխարհի չեմպիոն, 2005, 2010 (Չեխիայի հավաքական)
Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթակիր, 2005 («Ավանգարդ» Օմսկ)
Օլիմպիական բրոնզե մեդալակիր, 2006 (Չեխիայի հավաքական)
ՀԱԼ-ի բոլոր աստղերի խաղերի մասնակից (10 անգամ)
ՄՀԼ-ի բոլոր աստղերի խաղերի մասնակից (3 անգամ)
Աշխարհի գավաթի բրոնզե մեդալակիր, 2004 (Չեխիայի հավաքական)
Աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր, 1990 (Չեխոսլովակիայի հավաքական), 2011 (Չեխիայի հավաքական)
Մայրցամաքային գավաթի հաղթող, 2011 («Ավանգարդ» Օմսկ)
Եռապատիկ ոսկե ակումբ-ի անդամ (2005 թվականի մայիսի 15-ից)
ՀԱԼ-ի պատմության չորրորդ ռմբարկուն (1802 միավոր), հինգերորդն նետած տափօղակներով (722), վեցերորդն գոլային փոխանցումներով (1080)
Ստենլիյի գավաթի հինգերորդ ռմբարկուն (199 միավոր)
ՀԱԼ-ի պատմության մեջ ամենարդյունավետ եվրոպացի հոկեյիստը
Համաշխարհային հոկեյի պատմության մեջ չորրորդ ռմբարկուն, անցել է 1000 գոլի սահմանագիծը հավաքականում և ակումբներում անցկացրած պաշտոնական խաղերում (մտնում են գլխավոր պրոֆեսիոնալ լիգաները) (Աղբյուրը նշված չէ 162 օր)


== Վիճակագրություն ==


=== Ակումբային կարիերա ===


=== Միջազգային մրցույթներ ===


== № 68 ==
Յագրը բացասաբար է վերաբերվում կոմունիստներին, որոնց գործողությունները 1968 թվականին բերել են Պրահայի գարնան ճնշմանը։ ՎՊԿ-ի զորքերի ներխուժումից Չեխոսլովակիա տուժել են նրա հարազատները։ Հատկապես այդ իրադարձությունների համար նա կրում է 68 համարով մարզաշապիկը։
ՀԱԼ-ի պաշտոնական կայքին տված հարցազրույցի ժամանակ Յագր ասել է. «68 համարի շապիկը ես չեմ կրում նրա համար, որ վատ եմ վերաբերվում ռուսներին։ Ո՛չ, ես վերցրել եմ 68-րդ համարը կոմունիստներին չսիրելու պատճառով։ Դրանք երկու տարբեր բաներ են։ Մոտավորապես նույնն է՝ ինձ խնդրել էին վերցնել 45-րդ համարը։ Բոլորը մտածում էին, որ դա գերմանացիներին չհարգելու նշան է, որվքեր սկսել էին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, բայց դա ընդամենը իմ բողոքն է նացիստներին։ Ես վերցրել եմ 68-րդ համարը հանուն պապիս»։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
43 տարեկան հասակում Յարոմիր Յագրը արժանացավ MVP-ի՝ Տափօղակով հոկեյի աշխարհի առաջնությանը, որը անցկացվում էր իր հայրենի Չեխիայում։ Մրցաշրջանի ավարտից անմիջապես հետո նա հայտարաեց, որ սա նրա վերջին առաջնությունն էր։
Յարոմիրը նկարահանվել է «Եղբայր 2» ֆիլմի էպիզոդներից մեկում, որտեղ նա լավ է երևում, երբ Դանիլա Բագրովը հոկեյի հրապարակում հանդիպում է Դմիտրի Գրոմովի հետ։
Ըստ մի տվյալի, դեռևս 2011 թվականին Պրահայում Յագրն ընդունել է ուղղափառություն, իսկ մեկ այլ տվյալով՝ 2005 թվականին Օմսկում, ՀԱԼ-ի լոկաուտի ժամանակ
2010 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Անկախության օրվա տոնակատարության շրջանակներում Չեխիայի նախագահ Վացլավ Կլաուսը Յագրին պարգևատրել է 2-րդ աստիճանի «Ծառայության համար»։ Ավելի վաղ այս մրցանակին էին արժանացել միայն 3 չեխ հոկեյիստներ՝ Ավգուստին Բուբնիկը, Իվան Գլինկան և Դոմինիկ Հաշեկը։
Վանկուվերի 2010 թվականի Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման հանդիսակարգի ժամանակ եղել է հավաքականի դրոշակակիրը։
2010 թվականին դարձել է չեխական Քաղաքական ժողովրդավարական կուսակցության խոշոր նվիրատուներից մեկը, նվիրաբերելով 5,6 միլիոն չեխական կրոնա (շուրջ 280 հազար դոլար)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը ՀԿ «Ավանգարդի» պաշտոնական կայքում (վեբ-արխիվ)
Պրոֆիը European Ice Hockey Online AB կայքում
Պրոֆիլը ՀԱԼ-ի (NHL) պաշտոնական կայքում