Թուրալֆ Սքուլեմ

Թուրալֆ Սքուլեմ (նորվ.՝ Thoralf Albert Skolem, վաղ թարգմանություններում նշվում է որպես Թորալֆ Սքոլեմ, մայիսի 23, 1887(1887-05-23)[…], Sandsvær, Բուսկերուդ, Նորվեգիա - մարտի 23, 1963(1963-03-23)[…], Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի մաթեմատիկոս։ Հիմնական աշխատությունները գրել է մաթեմատիկայի և մաթեմատիկական տրամաբանության ոլորտում։ Էական ներդրում է ունեցել նաև ընդհանուր հանրահաշվի, թվերի տեսության և մաթեմատիկայի փիլիսոփայության մեջ։
Նրա անվան հետ են կապված մոդելների տեսության առանցքային հասկացություններից մեկը՝ Լևենհեյմ-Սքուլեմի թեորեմը, Սքուլեմի պարադոքսը, ինչպես նաև պրեդիկատների տրամաբանության սքուլեմյան նորմատիվ ձևը, կոմբինատորիկայի սքուլեմյան թեորեմը։
Եղել է Օսլոյի համալսարանի պրոֆեսոր (1938-1957), 1950-ական թվականներին՝ նորվեգական մաթեմատիկական համայնքի նախագահ։


== Կենսագրություն ==
Թուրալֆ Սքուլեմը ծնվել է 1887 թվականի մայիսի 23-ին Բուսկերունդի մոտակայքում գտնվող Սանսվեր փոքր քաղաքում։ Հայրը՝ Էվեն Սքուլեմը, նախնական դպրոցի ուսուցիչ էր, սակայն ընտանիքը հիմնականում զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ։ 1905 թվականին ավարտել է Քրիտիանիայի միջնակարգ դպրոցը, որից հետո ընդունվել է Օսլոյի համալսարան։


=== Գիտական գործունեություն ===
Համալսարանում ուսանելու տարիներին` սկսած 1909 թվականից, որպես օգնական աշխատել է ֆիզիկոս Քրիստիան Բիրկելանդի մոտ։ Այդ տարիներին է գրել առաջին գիտական աշխատանքները` Բիրկելանդի հետ համատեղ հոդվածներ բևեռափայլի լաբորատոր վերստեղծման մասին։ 1913 թվականին ավարտել է համալսարանը` պաշտպանելով դիպլոմային աշխատանք Բուլյան հանրահաշվի վերաբերյալ (նորվ.՝ Undersøkelser innenfor logikkens algebra):
1915-1916 թվականներին ստաժավորում է անցել Գյոթինգենի համալսարանում, 1916 թվականին վերադարձել է Քրիտիանիայի համալսարան, որտեղ 1918 թվականին ստացել է մաթեմատիկայի դոցենտի կոչում։ Այս ժամանակաշրջանում մշակել է մոդելների տեսությունը` ստեղծելով Լևենհեյմ-Սքուլեմի թեորեմը։ Ավելի ուշ առաջ է քաշել Սքուլեմի պարադոքսը։
Այդ տարիներին Նորվեգիայում գիտական աստիճանը պարտադիր չէր մանկավարժական և գիտական գործունեությամբ զբաղվելու համար, ուստի Սքուլեմը երկար ժամանակ ատենախոսություն չէր պաշտպանում։ Միայն 1926 թվականին ստացավ փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան` պաշտպանելով ատենախոսություն որոշ հանրահաշվական հավասարումների և անհավասարությունների լուծման վերաբերյալ (գերմ.՝ Einige Sätze über ganzzahlige Lösungen gewisser Gleichungen und Ungleichungen): Գիտական ղեկավարը համարվել է Աքսել Տուզը, ով մահացել է 1922 թվականին` պաշտպանությունից 4 տարի առաջ։
1930-1938 թվականներին որպես հետազոտող աշխատել է Բերգենի նորաստեղծ Միքելսենի ինստիտուտում։ Այդ տարիների հիմնական աշխատությունը եղել է դիոֆանտային հավասարումների վերաբերյալ մենագրությունը։ 1938 թվականին վերադարձել է Օսլոյի համալսարան` որպես պրոֆեսոր, և աշխատել մինչև թոշակի անցնելը (1957 թվական)։ Դրանից հետո ևս շարունակել է ակտիվ գործուենությունը, իրականացրել մի քանի գործուղում դեպի ԱՄՆ-ի համալսարաններ։


==== Գիտական աշխատանքներ ====
Հրատարակել է շուրջ 200 աշխատանք մաթեմատիկայի ոլորտում, որոնցից 48-ը գրել է համալսարանում աշխատելու վերջին տասը տարվա ընթացքում (1948-1957 թվականներին` 60 տարեկանից հետո)։
Տրամաբանության մասին առավել կարևոր աշխատանքները 1970 թվականին առանձին գրքով տպագրվել են Օսլոյի համալսարանի կողմից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Fenstad, Jens Erik (1996)։ «Thoralf Albert Skolem 1887—1963: A Biographical Sketch»։ Nordic Journal of Philosophical Logic, 1, pp 99-106 (անգլերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-26-ին։ Վերցված է 2013-01-02