Չիպոլինո (ֆիլմ)

«Չիպոլինո» (ռուս.՝ «Чиполлино»), խորհրդային էքսցենտրիկ երաժշտական կինոկատակերգություն, որն ստեղծել է ռեժիսոր Թամարա Լիսիցյանը «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում 1973 թվականին Ջանի Ռոդարիի «Չիպոլինոյի արկածները» հեքիաթի մոտիվներով, որը թարգմանել է Զլատա Պոտապովան և խմբագրել է Սամուիլ Մարշակը։ Հեղինակը ֆիլմում կատարել է ոչ մեծ դեր՝ կամեո, ինչպես նաև նրա հետ նկարահանվել է նրա դուստրը ՝ Պաոլան։


== Սյուժե ==
Գյուղի բնակիչները, որտեղ ապրում է Չիպոլինո սոխ-տղան, հավաքվել են շուկայի հրապարակում՝ իրենց մոտ ժամանած արքայազն Լիմոնի հետ հանդիսավոր հանդիպման համար։ Մեծ թվով հավաքվածների միջև առաջացած հրմշտոցի ժամանակ Չիպոլինոյի հայրը՝ Չիպոլոնեն անունով, պատահաբար տրորում է արքայազնի ոտքը և բանտ է նետվում որպես խռովարար և խառնակիչ։
Կոմսուհի Բալերի կառավարիչ՝ ասպետ Պոմիդորը, կատարելով տիրուհիների կամքը, վտարել է փոքրիկ տնակում ապրող դժբախտ քավոր Դդումին, որն ապրում է սոխերի ընտանիքի հարևանությամբ։ Նրա տարածքը արքայազնին շտապ անհրաժեշտ է նոր ռազմաբազայի համար, որը նախագծել է օտարերկրյա ռազմական խորհրդատու միստր Գազարոն։
Կոմսուհի Բալերը հրապարակում են հրամանագիր, որում նշվում է, որ արդեն գանձվելու է վարձ օդի համար, որը շնչում են գյուղի բնակիչները, ինչպես նաև անձրևի, ձյան, կարկուտի և այլ տեղումների համար։
Չիպոլինոն կոչ է անում դիմադրել անօրինականությանը։ Երիտասարդ կոմս Բալի և աղախին Մորու օգնությամբ ապստամբները գրավում են հին ամրոցը, դիմադրում Իշխան լիմոնի բանակի պաշարմանը և շուտով վռնդում են բոլոր ճնշողներին՝ ազատ գյուղի վրա բարձրացնելով իրենց հաղթանակի դրոշը։


== Դերերում ==
Ջաննի Ռոդարի – պատմող
Ալեքսանդր Ելիստրատով – Չիպոլինո (վոկալ՝ Մարիա Վինոգրադովա)
Վլադիմիր Բասով – արքայազն Լիմոն
Ռինա Զելյոնայա – կոսմուհի Բալ
Ալեքսանդրա Պանովա – կոմսուհի Բալ
Նադիր Մալիշևսկի – սինյոր Պոմիդորը նախքան ցնցումը
Վլադիմիր Բելոկուրով – սինյոր Պոմիդորը ցնցումից հետո
Գեորգի Վիցին – փաստաբան Սիսեռիկ
Գեորգի Գեորգիու – Ավագ սենեկապետ
Ռուդոլֆ Ռուդին – միստր Գազարո
Ալեքսեյ Սմիռնով – Չիպոլոնե  (իտալերեն՝ Cipollone, բառացի թարգմանություն՝ «Չիպոլինոյի հայր»)
Նատալյա Կրաչկովսկայա – Չիպոլլա (իտալերեն՝ Cipolla, բառացի թարգմանություն՝ «սոխուկ»)
Եվգենյա Մելնիկովա – սանամեր Դդում
Պավել Վիննիկ – ջութակահար Տանձ
Ռոման Տկաչուկ – Մաստինո շուն
Վիկտոր Բայկով – քավոր Դդում
Վիկտոր Կոլպակով – վարպետ Խաղողի (հնչյունավորել է Իվան Ռիժովը)
Անատոլի Կուբացկի – գյուղապետ Սմբուկ
Ալեքսանդր Կուզնեցով – արքայազն Լիմոնի բանակի շտաբի պետ
Եկատերինա Սեմոշնիկա – սինյորինա Բողկ
Վիտալի Կերդիմուտ – կոմս Բալ
Եկատերինա Մոիսեենկո – 1-ին Մորի
Մարիաննա Սմիրնովա – 2-րդ Մորի


=== Դրվագներում ===
Պյոտր Մերկուրյով – Սինյոր Պետրուշկա
Անդրեյ Վերտոգրադով – ջրցան մեքենայի վարորդ
Անդրեյ Վոյնովսկի – Տանձ կրտսեր
Պաոլա Ռոդարի – հեքիաթասացի դուստր
Նատալյա Վերովա – Խաղողի կրտսեր (հնչյունավորել է Մարիա Վինոգրադովան)
Իգոր Կրուպնիկ
Միխաիլ Լեկսաչենկո
Ն. Զախարով
Տատյանա Վասինա
Ն. Վլադիմիրովա
Եվգենի Լիսկոնոգ – ֆերմեր
«Ռիթմ-բալետ» անսամբլի արտիստներ


=== Լուսագրերում նշված չեն ===
Յուրի Ավշարով – թղթակից
Վիկտոր Վեսյոլկին – Լիմոնի բանակի գեներալ
Մարիա Վինոգրադովա – քաղաքի բնակչուհի / անդրկուլիսյան թարգմանություն իտալերենից


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարիստներ՝ Ֆելիքս Կրիվին, Սամուիլ Մարշակ, Թամարա Լիսիցյան
Երկխոսություներ՝ Ջաննի Ռոդարի, Սամուիլ Մարշակ, Թամարա Լիսիցյան, Ֆելիքս Կրիվին
Բեմադրող ռեժիսոր՝ Թամարա Լիսիցյան
Բեմադրող օպերատոր՝ Դմիտրի Կորժիխին
Բեմադրող նկարիչ ՝ Եվգենի Գալեյ
Կոմպոզիտոր՝ Վլադիսլավ Կազենին
Հնչյունային օպերատոր՝ Միրա Լեկսաչենկո
ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիայի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ
Դիրիժոր՝ Մարկ Էրմլեր
Ռեժիսորներ՝ Վ. Պանին, Յու. Պրիխոդկո
Օպերատոր՝ Լ. Անդրիանով
Գրիմարար՝ Ն. Զախարովա, Ի. Կիրեևա
Մոնտաժող՝ Օլգա Էտենկո
Կոստյումները՝ Կ. Եֆիմովի, Եվգենի Գալեյի, Վ. Գոդինի, Մ. Կվյատկովսկայայի
Ռեժիսորի օգնականներ՝ Ա. Պետուխովա, Ն. Վլադիմիրովա
Օպերատորի օգնական՝ Վ. Ֆոկին
Համակցված նկարահանումներ՝
Օպերատորներ՝ Ու. Բերգստրյոմ, Բորիս Տրավկին
Նկարիչ՝ Յու․ Չեկմարև
Խմբագիր՝ Վալերի Կարեն
Երաժշտական խմբագիր՝ Մինա Բլանկ
Երգերի տեքստի հեղինակ՝ Եվգենի Եվտուշենկո,  Ֆելիքս Կրիվին
Պարերի բեմադրող՝ Յ. Վզորով, Թամարա Լիսիցյան
Կրկեսային ատրակցիոններ՝ Վիլ Գոլովկո
Ֆիլմի տնօրեն՝ Վալերի Գանդրաբուրա


== Տեխնիկական տվյալներ ==
«Ժամանակ» ստեղծագործական միավորում
Լայն էկրան
Գույնը՝ գունավոր
2339 մետր
Տևողություն՝ 85 րոպե
Տարիք՝ 6+ (6 տարին լրացած հանդիսատեսի համար)


== Արտադրություն ==
Քանի որ Թամարա Լիսիցիանը, որը որոշ ժամանակ աշխատել էր Իտալիայում, անձամբ ծանոթ է եղել Ջաննի Ռոդարիի հետ, հեքիաթի հեղինակը կատարել է ֆիլմում հեքիաթասացի դերը։


== Տես նաև ==
Չիպոլինո (մուլտֆիլմ) (1961)


== Ծանոթագրություններ ==