armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ագրիզ

Ագրիզ (թաթ.՝ Әгерҗе), քաղաք Թաթարստանում, Ագրիզսկի շրջանի վարչական կենտրոնը։ Ագրիզ քաղաքը կազմում է քաղաքային բնակավայր։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքը կազմում է 8.6 կմ²։ Քաղաքը գտնվում է Թաթարստանի հյուսիս-արևելքում, Ուդմուրտիայի սահմանի վրա, Արգիզկա գետի մոտ (Իժ գետի մի փոքր վտակ, Վոլգա ավազանի վրա), Կազանից գտնվում է 304 կիլոմետր դեպի արևելք, իսկ Իժևսկից՝ 36 կիլոմետր դեպի հարավ։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հայտնի է 1646 թվականից։ 20-րդ դարի սկզբին Արգիզում ձևավորվել է գյուղական համայնք, դպրոց և երկու մզկիթ։ 1918 թվականի հոկտեմբերի վերջին քաղաքում և նրա շրջակայքում տեղի են ունեցել ծանր մարտեր։ 1927 թվականի փետրվարի 4-ից դարձել է Արգիզսկի շրջանի վարչական կենտրոնը, իսկ 1938 թվականի օգոստոսի 28-ին վերածվում է նահանգային ենթակայության քաղաքի։ 1964 թվականի մարտի 4-ից կրկին դարձել է շրջանային կենտրոն։
2017 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ, Ռուսաստանի Դաշնության 1112 քաղաքների շարքում, ըստ բնակչության թվաքանակի, զբաղեցրել է 681-րդ տեղը։


== Ազգային կազմ ==
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների բնակչության 59 %-ը կազմում են թաթարները, 25 %-ը՝ ռուսները, 8 %-ը՝ մարիները, իսկ 6 %-ը՝ ուդմուրտները։


== Տնտեսություն և ենթակառուցվածք ==
Զարգացած է սննդամթերքի, շինարարության, փայտամշակման արդյունաբերությունը։ Քաղաքում կա տպարան, չորս միջնակարգ դպրոց, մասնագիտական դպրոց, տեղական պատմության թանգարան, կենտրոնական հիվանդանոց, երկու մզկիթ։


=== Արդյունաբերություն ===
Քաղաքում կան սննդամթերքի արդյունաբերության ձեռնարկություններ, փայտամշակման, շինանյութերի արտադրության ձեռնարկություններ։


=== Տրանսպորտ ===
Երկաթուղային գծերի կարևոր բաղադրիչները գտնվում են Կազանում, Եկատերինբուրգում, Իժևսկում, Ակբաշում՝ միևնույն կայանով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Агрыз // Города России: энциклопедия. — М.: Большая Российская энциклопедия, 1994. — С. 13. — 559 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-85270-026-6


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт Агрызского района РТ Archived 2011-05-26 at the Wayback Machine.
Агрыз в энциклопедии «Мой город»
Ընթրիք հիմարի հետ (ֆիլմ)

Ընթրիք հիմարի հետ (ֆր.՝  Le dîner de cons), ռեժիսոր Ֆրանսիս Վեբերի ֆիլմը, որն էկրան է բարձրացել 1998 թվականին։ Ֆիլմը համանուն պիեսի վերամշակումն է, որի բեմադրիչը ևս Վեբերն է, իսկ Ժակ Վիլյեն խաղում է նույն դերը։


== Սյուժե ==
Ամեն չորեքշաբթի երիտասարդ ազնվականների խումբը ընթրիք է կազմակերպում, որին յուրաքանչյուր մասնակից պիտի մի հիմարի բերի։ Նա, ում բերած հիմարն ամենահամոզիչն է, մրցանակ է շահում։ Երբ հասնում է հյուր բերելու Պիեռի հերթը, վերջինս շատ է ուրախանում։ Չէ որ նախօրեին Պիեռը ծանոթացել է մի ֆանտաստիկ հիմարի` Ֆրանսուա Պինյոնի հետ։ Սակայն նրան ընթրիքի հրավիրելով` Պիեռը չէր էլ կարող ենթադրել, թե ինչպես է այդ Պինյոնը մի քանի ժամվա մեջ հիմնավորապես կործանելու իր կյանքը։


== Դերերում ==
Ժակ Վիլյերե` Ֆրանսուա Պինյոն
Տիերի Լերմիթ` Պիեռ Բրոշան, հրատարակիչ
Ֆրանսիս Յուստեր` Ժյուստ Լեբլան, գրող
Դանիել Պրևո` Լյուսլեն Շևալ, Ֆրանսուայի ընկերը
Ալեքսանդրա Վանդերնոտ` Կրիստին Բրոշան, Պիեռի կինը
Կատրին Ֆրո` Մառլեն Սոսյոր
Էդգար Ժիվրի` Ժան Կորդյե
Քրիստիան Պերեյրա` բժիշկ Սորբյե
Մոսս Պետրոնի` Լուիզա Բլոնդ, Ֆրանսուայի գործընկերուհին


== Նկարահանող խումբ ==
Ռեժիսոր` Ֆրանսիս Վեբեր
Սցենարի հեղինակ` Ֆրանսիս Վեբեր
Օպերատոր` Լուչանո Տովոլի
Մոնտաժը` Ժորժ Կլոցի
Կոմպոզիտոր` Վլադիմիր Կոսմա
Նկարիչ` Հուգո Տիսսանդիեր


== Վերաթողարկումներ ==
2007 թվականին վարձույթում է հայտնվել ֆիլմի հնդկական րիմեյքը` «Տապակած ուղեղ» վերնագրով։
2010 թվականին համաշխարհային էկրան է բարձրացել ֆիլմի ամերիկյան րիմեյքը` «Ընթրիք հիմարների հետ» վերնագրով, որի գլխավոր դերը խաղում էր ամերիկյան կատակերգու Սթիվ Կարելը։


== Գեղարվեստական առանձնահատկություններ ==
Ֆիլմում հնչում է ֆրանսիացի բանաստեղծ և կոմպոզիտոր Ժորժ Բրասսենսի «Le temps ne fait rien à l'affaire» երգը։


== Մրցանակներ ==


=== Սեզար մրցանակ ===
Սեզար` լավագույն սցենարի և վերամշակման համար` Ֆրանսիս Վեբեր
Սեզար` տղամարդու լավագույն դերի համար` Ժակ Վիլյերե
Սեզար` տղամարդու երկրորդ պլանի լավագույն դերակատարման համար` Դանիել Պրևո
Առաջադրում «Սեզար» մրցանակի` լավագույն ֆիլմ անվանակարգում
Առաջադրում «Սեզար» մրցանակի` լավագույն ռեժիսոր անվանակարգում (Ֆրանսիս Վեբեր)
Առաջադրում «Սեզար» մրցանակի` երկրորդ պլանի կանացի լավագույն դերի համար (Կատրին Ֆրո)


=== Լյումիեր մրցանակ ===
Լյումիեր մրցանակ` լավագույն սցենարի համար, Ֆրանսիս Վեբեր
Լյումիեր մրցանակ` տղամարդու լավագույն դերի համար, Ժակ Վիլյերե


== Հավելյալ փաստեր ==
Պիեռ Բրոշանի դերի համար դիտարկվել է Ժերար Դեպարդիեն։
Ֆիլմը տևում է մեկուկես ժամ, ի տարբերություն թատերական ներկայացման։
Թատերական բեմադրության մեջ Պիեռ Բրոշանի դերը խաղացել է Կլոդ Բրասսերը, այնուհետև` Միշել Ռուն։
Ֆիլմը մեծ հաջողություն է ունեցել ամբողջ աշխարհում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Ընթրիք հիմարի հետ»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
«Ընթրիք հիմարի հետ» ներկայացումը Էստրադայի թատրոնում
«Ընթրիք հիմարի հետ» պիեսը PDF ձևաչափով
Կիռբու (այլ կիրառումներ)

Կիռբու անունը կամ տերմինը կարող է վերաբերել հետևյալ հոդվածներին․

Կիռբու - գյուղ Էստոնիայի Կառուլա շրջանի կազմում։
Կիռբու - գյուղ Էստոնիայի Հաանյա շրջանի կազմում։
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1990

XIV Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը տղամարդկանց միջև անց է կացվել 1990 թվականի հունիսի 8-ից հուլիսի 8-ը՝ Իտալիայում։ Նրանում մասնակցություն է ունեցել 24 հավաքական, որոնք սկզբում հանդիպեցին խմբային խաղերում, որպեսզի որոշեն 16 լավագույններին։ Վերջիններս փլեյ-օֆֆ փուլում խաղում են մինչև եզրափակիչ։ Ընդհանուր կայացել է 52 հանդիպում։ Չեմպիոն է դարձել Գերմանիայի հավաքականը եզրափակչում հաղթելով Արգենտինայի հավաքականին 1:0 հաշվով։


== Մրցախաղ ==
Մրցույթի ձևաչափը մնաց նույնը, ինչ 1986 թվականին էր. որակավորվեցին 24 հավաքական, որոնք բաժանվեցին 6 խմբի՝ յուրաքանչյուրում 4-ական թիմ։ Փլեյ-օֆֆ փուլ են դուրս գալիս 16 հավաքական. խմբերի 6 հաղթողները, 2-րդ տեղն զբաղեցրած 6 հավաքականները և 3-րդ հորիզոնականն զբաղեցրած 4 հավաքականները։ 3 երկրներ առաջին անգամ դուրս եկան եզրափակիչ մաս. Կոստա Ռիկան, Իռլանդիան և Արաբական Միացյալ Էմիրությունները։


== Արտաքին հղումներ ==
Իտալիայում կայացած աշխարհի առաջնությունը ՖԻՖԱ-ի կայքում Archived 2007-03-20 at the Wayback Machine.
ЧМ-1990 (ռուս.)
Նիժնետավրիչանսկի (Օռլովսկի շրջան)

Նիժնետավրիչանսկի (ռուս.՝ Нижнетавричанский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնոարմեյսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Վերվարածներն ընտանիքում (հեռուստասերիալ)

«Վերվարածներն ընտանիքում», հայկական բազմասերիանոց հեռուստասերիալ, հեռարձակվել է 2005 թվականին  «Շանթ» հեռուստաընկերությամբ։


== Ստեղծման պատմություն ==
«Վերվարածներն ընտանիքում» սերիալը ուկրաինական  «Դիմակների շոու»-ի հայկական տարբերակն է։ Այն բաղկացած է առանձին կատակերգական մանրաերկերից։ Սկզբում հայտնվել են  «Վերվարածները հիվանդանոցում»,  «Վերվարածները բանակում», իսկ վերջինը՝  «Վերվարածներն ընտանիքում»։


== Սյուժե ==
Սերիալի գործողությունները տեղի են ունեում Երևանի բակերում։ Հանդիսատեսը ականատես է լինում  մի մեծ ընտանիքի կյանքին, որը ունի իր հոգսերը, խնդիրները և ուրախությունները։ Սերիալը ուշագրավ է նրանով, որ ամեն  հերոս շատ նման է յուրաքանչյուր հայի։ Հերոսների արարքներով, մենք կարող ենք ինքներս մեզ ճանաչել։  Ուստի այս ֆիլմը այնքան հետաքրքիր է, որ  այն իրարանցում է առաջացրել  Հայաստանում և Սփյուռքում։


== Աշխատանք ==
«Վերվարածներն ընտանիքում» հայկական առաջին հեռուստատեսային սերիալն է։ Սկզբում ոչ ոք գումար չէր հատկացնում սերիալի նկարահանումների համար, որի արդյունքում նկարահանող խումբը բավարարվում էր մինիմալ  կապիտալով։ Բայց Հայաստանում  և Սփյուռքում մեծ հաջողության հասնելուց հետո (այդ թվում՝ Արցախում), շատերը արձագանքեցին և առաջարկեցին հովանավորել սերիալը։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սերիալի էջը «Shant» հեռուստաընկերության կայքում
Մ.թ.ա. 187


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կիսաանապատային հողեր

Կիսաանապատային հողեր, առաջանում են չոր տափաստանային և անապատային գոտիների փոխանցման տարածքում, չոր կլիմայի (200-350 մմ տեղումներ) և չորասեր կիսաթփուտային նոսր բուսածածկի ներգործության պայմաններում։ Տարածված են Արևելյան և Հարավ-Արևմտյան Ասիայում, Կենտրոնական Ղազախստանում, Անդրկովկասում։
Հայաստանում գորշ կիսաանապատային հողերը զբաղեցնում են Արարատյան գոգահովտի նախալեռների տարածքը և զանգվածներով հանդիպում են Արմավիրի, Արագածոտնի և Արարատի մարզերում։
Կիսաանապատային հողերը բնութագրվում են վերին հորիզոնների մոխրագորշ կամ հարդագորշ գույնով, հումուսի սակավությամբ (1-2%), հումուսային հորիզոնների մեծ (20-35 սմ) հզորությամբ, փոշեթեփուկային ստրուկտուրայով, մեծ մասամբ պրոֆիլի ուժեղ քարքարոտությամբ և կարբոնատացմամբ, փոխանցման հորիզոնում ցեմենտի առկայությամբ։ Ստորին հորիզոնները հաճախ հարուստ են գիպսով և ջրալույծ աղերով, աղքատ՝ ազոտով և ֆոսֆորով։ Վերին հորիզոններն ունեն կավավազային, իսկ ստորինները՝ ավազային մեխանիկական կազմ։ Բարելավումից հետո, ոռոգման և պարարտացմանպայմաններում, կարող են դառնալ բերքատու։
Պուխալտ

Պուխալտ (իսպ.՝ Pujalt), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Անոյա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 31.43 կմ2։ Բնակչությունը՝ 205 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Datos estadísticos
Memorial del Ejército Popular Archived 2008-07-05 at the Wayback Machine.
Էլդեր Պոշտիգա

Էլդեր Մանուել Մարկիշ Պոշտիգա (պորտ.՝ Hélder Manuel Marques Postiga, օգոստոսի 2, 1982(1982-08-02), Vila do Conde, Porto District, Պորտուգալիա), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, «Ռիու Ավի» ակումբի հարձակվող։


== Ակումբային կարիերա ==
2001 թվականին «Պորտուի» ակադեմիայից տեղափոխվեց, «կապտասպիտակների» հիմնական թիմ։ Բրազիլացի Դերլեյի հետ համարվում էր հարձակողական գծի լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկը։
2003 թվականին ակումբը ընդունեց «Տոտտենհեմ» ակումբի 9 միլիոն եվրոյի առաջարկը, ինչի արդյունքում Պոշտիգան դարձավ անգլիական ակումբի ֆուտբոլիստը։ Այնտեղ խաղը չստացվեց՝ 19 խաղում նա խփեց ընդամենը մեկ գոլ։
Մեկ տարի անց Պոշտիգան որոշեց վերադանալ հայրենիք՝ «Պորտու»։ Բայց վերադառնալուց հետո էլ խաղը չստացվեց։
Արդյունքում նա վարձակալական իրավունքներով տեղափոխվեց «Սենտ Էտիեն», իսկ 2008 թվականին արդեն հունական «Պանատինաիկոս»։
2008 թվականին 2,5 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Լիսաբոնի «Սպորտինգ»։ Այդտեղ նա չփայլեց իր խաղով, ինչպես «Պորտուում», բայց պրակտիկորեն միշտ հայտնվում էր դաշտում։
2011 թվականին ակումբը որոշեց նրան վաճառել Իսպանիա։ «Ռեալ Սարագոսան» նրա համար առաջարկեց 1 միլիոն եվրո և նա դարձավ «Ռեալի» խաղացողը Իսպանական ակումբում նա վերապրեց երիտասարդությունը, դառնալով ակումբի լավագույն ռմբարկու։ Մեծ մասամբ նրա շնորհիվ ակումբը չլքեց Լա լիգան։ «Ռեալում» խաղաց 7 խաղ և խփեց 21 գոլ։
2013 թվականին «Վալենսիան» հայտարարեց Պոշտիգայի գնման մասին։ Պայմանագիրը կնքվեց 2 տարով, իսկ տրանսֆերը արժեցավ 3 միլիոն եվրո։ Նաև տեղեկացվեց, որ նա կարող էր տեղափոխվել «Մալագա», բայց ընտրեց «Վալենսիան»։ Կատալոնական «Բարսելոնայի» դեմ խաղում նա դարձավ դուբլի հեղինակ։ Թեկուզ «Վալենսիան» չհաղթեց, պորտուգալացի հարձակվողը Լիոնել Մեսսիի հետ, ով դարձել էր հեթ թրիկի հեղինակ, ճանաչվեց խաղի լավագույն ֆուտբոլիստ։ Մի քանի տուր հետո նա վատ խաղ ցուցադրեց և Ժոնասի հետ մրցակցությունում զիջեց։
2014 թվականի հունվարին տեղափոխվեց իտալական «Լացիո» ակումբ։
2015 թվականի հուլիսին նա տեղափոխվեց հնդկական «Ատլետիկո դե Կալկուտա»։


== Կարիերան հավաքականում ==
Հավաքականում խաղացել է 2003-2014 թվականներին։ Հիմնական կազմում հազվադեպ է հայտնվել, հաճախ դուրս է եկել փոխարինման։
Եվրո 2004-ին հետխաղյա 11-մետրանոցների ժամանակ խփել է Անտոնին Պանենկայի ոճով գոլ։
ԱԱ 2014-ի որակավորման փուլի (15.08 դրությամբ) F խմբի ռմբարկուների ցուցակում 5 գոլով երկրորդն է (մեկ գոլով պակաս է Տոմեր Հեմեդից)։


== Ձեռքբերումներ ==
Պորտուգալիայի չեմպիոն (3)՝ 2003, 2006, 2007
Պորտուգալիայի գավաթ՝ 2003
Պորտուգալիայի սուպերգավաթ՝ 2004, 2008
ՈՒԵՖԱ Գավաթ՝ 2003
Միջմայրցամաքային գավաթ՝ 2004
Եվրոպայի առաջնության ֆինալիստ՝ 2004


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրություոնը Լիգա 1-ի կայքում Archived 2008-01-18 at the Wayback Machine.
Ցուցանիշները soccerbase.com կայքում (անգլ.)
Joconde

Joconde (հայերեն հնչողությամբ՝ Ժոկոնդ), տվյալների կենտրոնական բազա, որն ստեղծվել է 1975 թվականին Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարության նախաձեռնությամբ և ներկայումս մատչելի է առցանց։ Ներառում է ֆրանսիական հանրային ու մասնավոր այն թանգարանների հավաքածուների ցուցանմուշները, որոնք Code du patrimoine-ի L. 441-1 հոդվածի համաձայն՝ ընդգրկված են Musées de France խորագիրը կրող ցանկում (դրանց թվաքանակն անցնում է 1.200-ից)։
La Joconde-ը իտալական Վերածննդի խոշորագույն ներկայացուցիչ Լեոնարդո դա Վինչիի Մոնա Լիզա հանրահայտ նկարի ֆրանսերեն անվանումն է։ Այդ աշխատանքը, փարիզյան Լուվրում պահվող միլիոնավոր այլ ստեղծագործությունների մոտավորապես կեսի հետ, ներառված է տվյալների կենտրոնական բազայում (ի դեպ, այդտեղ ընդգրկված են Լեոնարդո դա Վինչիի հետ առնչվող 295 աշխատանքներ, որոնց թվում՝ 6 նկար)։ 2012 թվականի նոյեմբերի տվյալներով՝ Joconde-ը պարունակում էր առցանց հասանելի 475.000-ից ավելի ցուցանմուշ, որոնցից ավելի քան 290.000-ը՝ պատկերներով from 366 collections in France,. այդ թվում՝ 209.350 մատիտատնկար, 63.547 գեղանկար, 34.561 տպածոներ (prints), 34.102 քանդակ, 16,631 տարազներ ու դրանց օժանդակ համալրումներ։ 
Joconde-ի տվյալների բազան օրեցօր շարունակում է համալրվել ու հարստանալ։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Base de données Joconde sur la Plateforme Ouverte du Patrimoine
Expérimentation JocondeLab
Joconde Home page Archived 2011-02-11 at the Wayback Machine. (Ֆրանսերեն)
Ազազի գավառ

Ազազի գավառ, (արաբ․՝ منطقة أعزاز‎‎) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Հալեպի մարզի 10 գավառներից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ազազ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 251 769 բնակչություն։
Ազազի գավառը բաղկացած է 6 շրջաններից՝

Ազազի (արաբ․՝ ناحية اعزاز‎‎), կենտրոն՝ Ազազ, բնակչություն՝ 47,570
Ախթարինի (արաբ․՝ ناحية أخترين‎‎), կենտրոն՝ Ախթարին, բնակչություն՝ 39,385
Թել Ռիֆաաթի (արաբ․՝ ناحية تل رفعت‎‎), կնետրոն՝ Թել Ռիֆաաթ, բնակչություն՝ 43,781
Մարիի (արաբ․՝ ناحية مارع‎‎), կենտրոն՝ Մարի բնակչություն՝ 39,306
Նուբլի (արաբ․՝ ناحية نبّل‎‎), կենտրոն՝ Նուբլ, բնակչություն՝ 51,948
Սաուրանի (արաբ․՝ ناحية صوران‎‎), կենտրոն՝ Սաուրան, բնակչություն՝ 30,032


== Ծանոթագրություններ ==
(4508) Տակացուկի

(4508) Տակացուկի (անգլ.՝ Takatsuki), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի մարտի 27-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,195342 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0091 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3816 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1188,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,303006 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,98° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(4508) Տակացուկի աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Առաջին ֆրանսա-դագոմեական պատերազմ

Առաջին ֆրանսա-դագոմեյական պատերազմ (փետրվարի 21, 1890 - հոկտեմբերի 4, 1890), զինված բախում Ֆրանսիայի և աֆրիկյան ֆոն ագգության Դագոմեյայի պետության միջև, Պորտո Նովո և Կոտոնու բերդերի պատկանելիության համար։
Սմբատաբերդ

Սմբատաբերդ (Ջաղաց Քարի բերդ), պաշտպանական համալիր Վայոց ձորի մարզի Արտաբույնք գյուղից արևելք։ Պահպանվել են պատմական տեղեկություններ 5-րդ դարում ամրոցի մոտ հայերի և պարսիկների միջև տեղի ունեցած արյունահեղ ճակատամարտի մասին։
Ունի բարձր ու լայն (2-3 մ) բրգավոր պարիսպներ (շարված բազալտի սեպաձև խոշոր քարերով և կրաշաղախով), պաշտպանված է Արտաբունի և Եղեգիսի խոր ձորերով։ Երեք մուտքերից հյուսիսայինը (գլխավորը) և արևելյանը սրբատաշ բազալտից կառուցված թաղածածկ սրահներ են, տանիքին պահակատներով և դիտանոցներով։ Ամրոցը պատով բաժանվում է երկու՝ հյուսիսային և հարավային մասի, որոնցում պահպանվել են միջնաբերդի, բնակելի շենքերի, ջրավազանների ավերակներ։ Ջուրը բերվել է Ցաղաց Քարի վանքի մոտի աղբյուրներից՝ ջրմուղով։


== Ավանդություն ==
Ասում են, թե այս բերդը կառուցել է Սյունյաց Սմբատ իշխանը։ Դրա համար էլ տեղի բնակիչների կողմից ստացել է Սմբատի բերդ անունը։
Քաջբերունին նշում է. 


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==
Մալայա Ժիկյա

Մալայա Ժիկյա (ռուս.՝ Малая Жикья), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 31 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կուրա Ցեցե

Կուրա Ցեցե (ռուս.՝ Кура Цеце), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ցեցե գետի աջ ափին՝ 27 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է, ավազանի տարածքը 33,6 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պշիշ, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 06020001212108100005232
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 108100523
Ավազանի կոդը - 06.02.00.012
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Օլխովի Ռոգ (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Օլխովի ՌոգՕլխովի Ռոգ (ուկրաիներեն՝ Вільховий Ріг), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1860 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օլխովի Ռոգ գյուղում բնակվում էր 132 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1201 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 109,91 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Սելիկսաառե

Սելիկսաառե (էստ․՝ Sälliksaare), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Ավինուռմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Իրական սկյուռ (մուլտֆիլմ)

«Իրական սկյուռ» (անգլ.՝ The Nut Job), համակարգչային անիմացիոն կատակերգություն, որի ռեժիսորն է Փիթեր Լեփենոտիսը։ Մուլտֆիլմը Կանադայի, ԱՄՆ-ի և Հարավային Կորեայի համատեղ աշխատանք է։ Մուլտֆիլմի հիմքում ընկած է «Մռայլ սկյուռը» (2005) կարճամետրաժ մուլտֆիլմը։ Պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի հունվարի 17-ին։


== Սյուժե ==
Չարսիրտը գող, չարագործ և շատ վատ սկյուռ է, որին չի սիրում ողջ այգին։ Փորձելով ապահովել իրեն ձմռան պաշարով, նա և իր օգնականը՝ Բարեկամ առնետը, այգու հարևանությամբ գտնում են սայլակով ընկուզեղեն, որը ցանկանում են թալանել։ Ցավոք նրանց կողոպուտին միանում է նաև այգու օրինապահ կենդանիների թիմը՝ սովորական սկյուռ Էնդին և կարոլինյան սկյուռ Գրեյսոնը։ Հանճարեղ պլանը խաթարվում է՝ դառնալով ողբերգություն։ Ընկույզներով լի սայլակը մխրճվում է կաղնու մեջ, որը ծառայում է այգու կենդանիների համար որպես պահուստ ձմեռվա պաշարների համար։ Ջրարջը, այգու ղեկավարը, որոշում է աքսորել Չարսրտին քաղաք։ Բոլոր կենդանիները միաձայն կերպով աջակցում են նրան։
Քաղաքում թափառելիս Չարսիրտը և նրան մենակ չթողած Բարեկամը նկատում են խանութ, որտեղ ընկույզներ են վաճառում։ Այդտեղ վաճառվող ողջ  ընկուզեղենը կբավականացներ նրանց ողջ կյանքի համար։ Նա որոշում է գողանալ այդ ընկույզները, բայց Էնդին կրկին խանգարում է այդ ծրագրի իրագործմանը։ Եթե Չարսիրտը թալանի ողջ ընկուզեղենը, ապա պարտավոր է այն բաժանել հավասար մասի իր և այգու գազանների միջև։ Նա պայմանագիր է կնքում Էնդիի հետ։
Փաստորեն ընկուզեղենի խանութն ընդամենը թաքստոց է իսկական գողերի խմբակցության համար, որոնք նպատակադրվել են թալանել բանկը։ Ստոր Ջրարջը գաղտնի օգնում է խաբեբաներին։


== Դերերում ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
http://www.thenutjob.com/ Իրական սկյուռ (մուլտֆիլմ). պաշտոնական կայք
«Իրական սկյուռ (մուլտֆիլմ)»(անգլ.) ֆիլմը Metacritic կայքում:
Ուստ-Տիպիլ

Ուստ-Տիպիլ (ռուս.՝ Усть-Тыпыл), գյուղ Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Կարպինսկ քաղաքային օկրուգի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կիր

Կիր, կրաքարի, կավճի և կարբոնատային այլ ապարների թրծումից ու հետագա վերամշակումից ստացվող արտադրանքի ընդհանուր անվանումը։
Հիմնականում «Կիր» անվան տակ միավորում են չհանգած կիր (CaO) և ջրի հետ դրա փոխազդեցության արդյունքը՝ հանգած կիր Ca(OH)2։ Դրանք լայնորեն կիրառվում են շինարարությունում, մետալուրգիայում, քիմիական արդյունաբերությունում, շաքարի, թղթի, ապակու և այլ արտադրություններում։
Շինարարական կիրը (պարունակում է մինչև 95% CaO) որպես կապակցանյութ օգտագործվում է շինարարական շաղախներ և բետոններ պատրաստելիս, ինչպես նաև սիլիկատային աղյուսի, ավտոկլավ սիլիկատաբետոնային շինվածքների արտադրություններում։


== Գրականություն ==
Morisot J.M., Tableaux détaillés des prix de tous les ouvrages du bâtiment, Carilian,‎ 1814
Խաղաղության համալսարան

Խաղաղության համալսարան (անգլ.՝ University for Peace), համալսարան Կոստա Ռիկայում, որը հիմնադրվել է 1980 թվականին, որպեսզի «մարդկությանն ապահովի խաղաղության հարցերով միջազգային բարձրագույն ուսումնական հաստատությամբ, ինչպես նաև բոլոր մարդկանց միջև ամրապնդի փոխըմբռնման, հանդուրժողականության և խաղաղ գոյակցության ոգին, ժողովուրդների միջև խթանի համագործակցությունը և նպաստի միջազգային խաղաղությանն ու առաջընթացին ուղղված խոչընդոտների ու սպառնալիքների նվազեցմանը` համապատասխան Միավորված ազգերի կազմակերպության կանոնադրության մեջ ամրագրված ազնիվ նպատակների»։
Ներկայումս կամպուսում ուսանում է 37 երկրներից 124 ուսանող։ Ուսուցման լեզուն անգլերենն է, սակայն համալսարանի շատ աշխատակիցներ խոսում են իսպաներեն, և համալսարանի գրադարանի ռեսուրսների մեծ մասը հասանելի չէ անգլերենով։


== Պատմություն ==
Խաղաղության համալսարանի ստեղծման մասին առաջարկն առաջ է քաշել Կոստա Ռիկայի նախագահ Ռոդրիգո Կարասոն ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 33-րդ նստաշրջանի ժամանակ։ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը նշանակել է Խաղաղության համալսարանի միջազգային հանձնաժողով, որը կազմել է Խաղաղության համալսարանի և Խաղաղության համալսարանի դաշնագրի հաստատման վերաբերյալ միջազգային համաձայնագիր։ Այս փաստաթղթերն ընդունվել են 1980 թվականի դեկտեմբերի 5-ին` ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 35-րդ նստաշրջանի ժամանակ, և ուժի մեջ մտել 1981 թվականի ապրիլի 7-ին։
1981 թվականի մարտի 6-ին ստեղծվել է Խաղաղության համալսարանի խորհուրդը, որը համալսարանի կառավարման մարմինն է։ Խորհրդի առաջին նախագահը Ռոդրիգո Կարասոն է։ Խորհրդում ընդգրկված է 15 անդամ, որոնք հաստատված են ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի կողմից։


== Տես նաև ==
Միավորված ազգերի կազմակերպություն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Global Network for Upeacebuilders: UPEACE Alumni Network Website Archived 2019-01-10 at the Wayback Machine.
UPEACE Council
Peace and Conflict Monitor
UPEACE Newsflash
The US Association for the University for Peace
UPEACE Centre for Executive and Professional Education
UPEACE Prospectus
Earth Charter Initiative Archived 2020-12-27 at the Wayback Machine.
German Anabin list of the Central Department for Foreign Degrees
Մարիո Դրագի

Մարիո Դրագի (իտալերեն՝ Mario Draghi, սեպտեմբերի 3, 1947(1947-09-03)[…], Հռոմ, Իտալիա), իտալացի տնտեսագետ, 2011 թվականի նոյեմբերից Եվրոպայի կենտրոնական բանկի (ԵԿԲ) նախագահն է։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է Հռոմի Լա Սապիենցա համալսարանը, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական համալսարանում ստացել է տնտեսագիտության դոկտորի աստիճան, Ֆլորենցիայի համալսարանում 1981 թվականից 1991 թվականներին աշխատել է պրոֆեսոր։ 1984 թվականից 1990 թվականներին եղել է Համաշխարհային բանկի գործադիր տնօրենը։ 1991 թվականից 2001 թվականը եղել է Գանձապետարանի գլխավոր տնօրենը, 1993 թվականից 2001 թվականը` Մասնավորեցման Կոմիտեի նախագահը։ 2002 թվականից 2005 թվականը Մարիո Դրագին եղել է Goldman Sachs International-ի գործադիր տնօրենը։
2005 թ. դեկտեմբերին Մարիո Դրագին դառնում է Իտալիայի բանկի նախագահ և աշխատում է մինչև 2011 թ. լիազորություների ավարտվելը։
2011 թ. հունիսի 24-ին Բրյուսելում եվրագոտու մասնակից երկրների հավաքի ժամանակ հայտարարվում է Մարիո Դրագիին ութ տարով, մինչև 2019 թ. հոկտեմբերի 24-ը Եվրոպայի կենտրոնական բանկի նախագահ նշանակելու մասին։

2014 թ. Forbes-ը Մարիո Դրագիին հայտարարել է աշխարհի 8-րդ ամենաազդեցիկ մարդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Մարիո Դրագիի կենսագրությունը» (անգլերեն)։ Իտալիայի բանկ։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-06-01-ին։ Վերցված է 2010 թ․ դեկտեմբերի 10–ին
Բենիերի

Բենիերի (վրաց.՝ ბენიერი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Լենտեխի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դաշտակ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Դաշտակ (այլ կիրառումներ)Դաշտակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խոզաթի գավառակում։ Գտնվում է Փերի գետի աջ կողմում։


== Պատմություն ==
Նախկինում եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։ XIX դարում գյուղում հայերից բացի բնակվում էին նաև քրդեր։ XX դարի սկզբին հայերի թիվը կազմում էր 300 անձ։ Գյուղի հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Դաշտակն ուներս Ս. Սահակ անունով եկեղեցի։ Գյուղի մոտ էին գտնվում Դաշտակա վանքի ավերակները։


== Գրչություն ==
Գյուղը եղել է գրչության կենտրոն։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Խարբերդի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պոտիրագուա

Պոտիրագուա (պորտ.՝ Potiraguá), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Իտապետինգա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 17 635 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 989,471 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 17,86 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1958 թվականի օգոստոսի 3-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2004 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 28.331.000,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 1.603,79 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,605 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիմենդա

Լիմենդա (ռուս.՝ Лименда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիչեգդա գետի ձախ ափին՝ 961 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 100 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020200212103000025201
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002520
Ավազանի կոդը -  03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Բոզմեն (Մոնտանա)

Բոզմեն (անգլ.՝ Bozeman), քաղաք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Մոնտանա նահանգի Գալատին շրջանում, ըստ 2009 թվականի մարդահամարի՝ ունի 37 458 բնակչություն։
Քաղաքը կոչվել է Բոզմենյան տրակտի հիմնադիր Ջոն Բոզմենի պատվին։


== Աշխարհագրություն ==
Ըստ ԱՄՆ-ի բնակչության մարդահամարի բյուրոյի՝ Բոզմենը ունի 52,58 կմ² տարածք, չունի ջրային ռեսուրսներ։
Բոզմեն քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 1461 մետր բարձրության վրա։


== Կլիմա ==


== Ժողովրդագրություն ==
Ըստ 2000 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Բոզմենում ապրել է 27 509 մարդ, 5014 ընտանիք, 10 877 տնային տնտեսություն և 11 577 բնակելի տուն։ Բնակչության միջին խտությունը կազմել է 843,8 մարդ/կմ2։ Քաղաքի ռասայական կազմը՝ 94,73 %՝ սպիտակամորթներ, 0,33 %՝ սևամորթներ և աֆրոամերիկացիներ, 1,24 %՝ բնիկ ամերիկացիներ, 1,62 %՝ ասիացիներ, 0,07 %՝ խաղաղօվկիանոսյան կղզիներից եկվորներ, 1,47 %՝ խառը ռասաների ներկայացուցիչներ, 0,54 %՝ այլ ռասաներ։ 1,59 %-ը կազմում էին իսպանալեզու բնակիչները։
10 877 տնային տնտեսությունների 22,3 %-ը ունեն մինչև 18 տարեկան երեխաներ, 36,0 %՝ միասին ապրող ամուսնացած զույգ, 7,3 %-ը կանայք են, որոնք ապրում են առանց ամուսնու, 53,9 %-ը՝ ամուսնացած չեն։ Ընտանիքների ընդհանուր թվի 30,4 %-ը մարդահամարի պահին ապրել է ինքնուրույն, այդ թվում 6,7 %-ը եղել են միայնակ ապրող 65 տարեկանից բարձր ծերեր։ Տնային տնտեսությունները միջինում ունեցել են 2,26 անդամ, ընտանիքները՝ 2,85 մարդ։
Ըստ 2000 թվականի տվյալների՝ բնակչության տարիքային կազմը. 16,0 %՝ մինչև 18 տարեկաններ, 33,0 %՝ 18-ից 24 տարեկաներ, 28,6 %՝ 25-ից 44 տարեկաններ, 14,4 %՝ 45-ից 64 տարեկաններ և 8,0 %՝ 65 տարեկաններ և ավելի մեծեր։ Բնակիչների միջին տարիքը 25 տարեկանն է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջ բաժին է ընկնում 111,2 տղամարդ, յուրաքանչյուր 18 տարեկանից բարձր կնոջը՝ 112,6 նույն տարիքի տղամարդ։
Մեկ տնային տնտեսության միջին եկամուտը 32 156 ԱՄՆ դոլար է, իսկ ընտանիքինը՝ 41 723 դոլար։ Տղամարդիկ ունեցել են միջինում 28 794 ԱՄՆ դոլար տարեկան եկամուտ, կանայք՝ 20 743։ Մեկ շնչի տարեկան եկամուտը կազմել է 16 104 դոլար։ Շրջանի ընտանիքների 9,2 %-ը և նրա բնակչության ամբողջ թվի 20,2 %-ը մարդահամարի պահին գտնվել  է աղքատության եզրին, որից 14,8 %-ը եղել է մինչև 18 տարեկան, իսկ 4,4 %-ը՝ 65 տարեկանից բարձր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական կայքը
Առևտրական պալատը
Այցելուների բյուրո
Բոզմենի հանրային դպրոցները
Gallatin County Emergency Management
Գագիկ Վարդանյան (տնտեսագետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գագիկ Վարդանյան (այլ կիրառումներ)Գագիկ Իշխանի Վարդանյան  (սեպտեմբերի 25, 1955(1955-09-25), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտոր (2009), պրոֆեսոր (2012)։ 
Խորհրդային տնտեսագետ Նիկոլայ Կոնդրատևի մեծ տնտեսական պարբերաշրջանների տեսության («կոնդրատևյան ալիքներ», «Կոնդրատևի պարբերաշրջաններ») հիման վրա, հիմնավորել է գիտելիքի կուտակման «երկար ալիքների» գոյությունը։ Մշակել և տեսականորեն հիմնավորել է ՀՀ - ում գիտելիքահենք տնտեսության զարգացման կառուցակարգերը, այդ թվում՝ ՀՀ ազգային ինովացիոն համակարգի հայեցակարգային մոտեցումները։ Առաջարկել է տեխնոլոգիայի ազգային կլանող կարողության մոդել, ինչը հնարավորություն է ընձեռում հաշվարկելու տեխնոլոգիայի կլանող կարողության համաթիվը և երկրներն աստիճանակարգել ըստ այդ համաթվի։


== Կրթություն ==
1962-1972 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի Մուրացանի անվան դպրոցը։
1972-1974 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի թիվ 2 տեխնիկական ուսումնարանը։
1974-1979 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։
Վերապատրաստվել է Մոսկվայում, Ճապոնիայում և Ֆրանսիայում։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1974-1976 թթ. - աշխատել է Ս. Մ. Կիրովի անվան քիմիական կոմբինատում որպես քի­միա­կան գործընթացների ապարատավար։
1979-1981 թթ. - ծառայել է Խորհրդային բանակում։
1981-1984 թթ. - աշխատել է ՀԽՍՀ պետական մատակարարման կոմիտեում։
1996-2007 թթ. - զբաղեցրել է պա­տաս­խանատու պաշտոններ «Հայագրոբանկում», «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-ում, ՀՀ արդյունաբերության և առևտրի նախարարությունում, Հայաստանի Հանրապետության հարկային պետական ծառայությունում, Հայաստանի Հանրապետության առևտրաարդյունաբերական պալատում։
2002 թ. ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության առևտրի և տնտեսական զարգացման նախարարի տեղակալ։
2006 թ. մարտի 21-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Հանրապետության առևտրի և տնտեսական զարգացման նախարարի տեղակալի պաշտոնից։
2010-2011 թթ. - Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի մարքեթինգի ամբիոնի վարիչ։
2011-2019թթ.- Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի պրոռեկտոր։


== Գիտական գործունեությունը ==
1979-1982 թթ. - սովորել և ավարտել է ԽՍՀՄ պետմատի գիտահետազոտական ինստիտուտի աս­պիրանտուրան (ք. Մոսկվա)։ Տնտեսագիտության թեկնա­ծու։
1984 թվականից - Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի դասախոս։ Դոցենտ (1991)։
1992-1994 թթ. - սովորել և ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի դոկտորանտուրան։ Տնտեսագիտության դոկտոր (2009, թեման՝ «Գիտելիքահենք տնտեսության ձևավորման հիմ­նախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում»)։
Ղեկավարել է գիտական թեմաներ ՀՀ ԳԱԱ տնտեսագիտության ինստիտուտում և Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանում։
Հեղինակել է շուրջ 60 գիտա­կան, ուսումնամեթոդական և հրապարակախոսական աշխատություններ, այդ թվում՝ 2 մենագրության՝ «Արդյունաբերական ձեռ­­նարկությունների էկոնոմիկան այսօր և վաղը» (ռուսերեն) և «Գիտե­լիքահենք տնտե­սություն. հնարավորություններ և մարտահրավերներ»։
Ներկայացրել է զեկույցներ ՄԱԿ և ՀԲ կազմակերպած տարբեր միջազգային գիտաժողովներում և համաժողովներում։Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։


== Ծանոթագրություններ ==
1722

1722 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է հինգշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1722 թվականն է, 
XVIII դարի 22-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Մարտի 8՝ փուշթուններից կրած պարտությունից հետո սկսվում է Պարսկաստանում Սաֆավիյանների դինաստիայի երկու հարյուր տարվա տիրապետության անկումը։
Ապրիլի 5՝ հոլանդացի ծովագնաց Յաքոբ Րոգեվեն-ն ափ է իջնում այսօր որպես Զատկի կղզի հայտնի ցամաքում։
Հուլիս՝ Պարսկաստանի դեմ պատերազմով սկսվում է Պետրոս I-ի պարսկական արշավանքը։
Հոկտեմբերի 23՝ վեց ամսվա պաշարումից հետո աֆղանցի ապստամբները գրավում են Սաֆավիյանների մայրաքաղաք Սպահանը։ Պարսկաստանի նոր շահ է դառնում մինչ այդ անհայտ Մահմուդ Հոթաքին։
Թուրքիան պատերազմ է սկսում Պարսկաստանի դեմ։


== Մշակույթ ==
Յոհան Սեբասթյան Բախն ստեղծում է «Լավ տեմպերացված կլավիր» The Well-Tempered Clavier ստեղծագործությունը։


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Սեպտեմբերի 18՝ Անդրե Դասյե, ֆրանսիացի լեզվաբան (ծն. 1651)
Դեմուրյան

Դեմուրյան, հայկական ազգանուն։


== Ազգանունը կրողներ ==
Թամար Ստեփանի Դեմուրյան (1912-2000), հայ դերասանուհի, ասմունքող։
Լուսիկ Ստեփանի Դեմուրյան (1920-), հայ բժիշկ։
Ստեփան Գուրգենի Դեմուրյան (1871-1934), հայ երաժշտագետ, ֆոլկլորագետ, մանկավարժ, կոմպոզիտոր, երգիչ։


== Ծանոթագրություններ ==
Դմիտրի Անուչին

Դմիտրի Նիկոլաևիչ Անուչին (ռուս.՝ Дми́трий Никола́евич Ану́чин, օգոստոսի 27 (սեպտեմբերի 8), 1843, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 4, 1923(1923-06-04), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), ռուս աշխարհագրագետ, մարդաբան, ազգագրագետ, հնագետ, թանգարանագետ, Մոսկվայի Պետական Համալսարանի աշխարհագրության, մարդաբանության և ազգագրագիտության գիտական ուսումնասիրությունների հիմնադիրն է։ 1902 թվականին տերմինաբանության մեջ մտցրեց անթոպոսֆերա տերմինը։ Հեղինակ է էթնիկ մարդաբանության և անթրոպոգենեզի, ազգագրագիտության, նախնադարյան հնագիտության, ընդհանուր ֆիզիկական աշխարհագրության և պատմական գիտությունների։
Մոսկվայի հնագիտական ընկերության նախագահության անդամ է։ 1896 թվականին ընտրվել է Սանկտ Պետերբուրգի Կայսերական ակադեմիայի կենդանաբանության ամբիոնի իսկական ակադեմիկոս։ Փարիզի մարդաբանական միության թղթակից անդամ (1879), Իտալական մարդաբանության և աշխարհագրության միության իսկական անդամ (1880), Ամերիկյան մարդաբանության հասարակական կազմակերպության թղթակից անդամ Վաշինգտոնում (1883), Լոնդոնի Արքայական մարդաբանության ինստիտուտի պատվավոր անդամ (1897), Ռուսական լեռնային միության անդամ 1897)։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոլատինա

Կոլատինա (պորտ.՝ Colatina), համայնք Բրազիլիայում՝ Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Էսպիրիտու Սանտու նահանգի հյուսիսարևմտյան մարզում։ Մտնում է Կոլատինայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 111 789 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 423,271 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 78,5 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1921 թվականի օգոստոսի 22-ին


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 641.749.411,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2005 թվականի դրությամբ, կազմում է 5.945,10 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,773 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Կոլատինայի պաշտոնական կայքէջը
Կոլատինայի պատմությունը
Կոլատինայի համառոտ պատմությունը պորտուգալերեն
Կարկուտ

Կարկուտ, պինդ մթնոլորտային տեղում՝ սառցե գնդաձև հատիկների տեսքով։ Տեղում է տարվա տաք եղանակին (Հայաստանում՝ մարտ-հոկտեմբերին)՝ կույտաանձրևային ամպերից՝ օդի վերընթաց շարժումների պայմաններում՝ ամպրոպի, տեղատարափ անձրևների, երբեմն՝ փոթորկային քամու ուղեկցությամբ։ Կարկուտի երակն ունենում է 200 մ-ից մինչև 2 կմ լայնություն և երբեմն՝ մինչև 100 կմ երկարություն։ Տևողությունը, որպես կանոն, 5-10 րոպե է, բացառիկ դեպքում՝ 1 ժամ։
Կարկտահատիկն ունի շերտավոր կառուցվածք, տրամագիծը՝ 6-55 մմ, երբեմն՝ ավելի քան 7 սմ։ Մինչև 20 մմ տրամագծի դեպքում կարկուտը համարվում է օդերևութաբանական վտանգավոր երևույթ, 20 մմ-ից ավելիի դեպքում՝ խիստ վտանգավոր։ Կարկուտը դիտվում է օրվա երկրորդ կեսին (14:00-19:00-ին)։ 
Տարվա ընթացքում կարկուտով օրերի միջին թիվը Արարատյան դաշտում 4-8 է, նախալեռնային գոտում՝ 8-12, լեռնային գոտում՝ 12-16: Կարկուտը մեծ վնասներ է պատճառում գյուղատնտեսությանը։ Կարկտի դեմ պայքարի առավել տարածված եղանակը ամպերի գերսառած մասի մեջ հրթիռների կամ արկերի միջոցով լրացուցիչ խտացման կորիզների ներարկելն է, որը կատարվում է ռադիոտեղորոշման միջոցով։
Ադեգակա

Ադեգակա (ռուս.՝ Адегака), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Շեբա գետի աջ ափին՝ 53 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է, ավազանի տարածքը 80,4 կմ2։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Աֆիպս, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության։.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 06020001512108100005598
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 108100559
Ավազանի կոդը - 06.02.00.015
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 08
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 1


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սոմպա (գյուղ, Յիհվի շրջան)

Սոմպա (էստ․՝ Sompa), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Յիհվի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 82 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պիվաքենի

Պիվաքենի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոխաթի գավառում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ ուներ 420 հայ բնակիչ (50 տուն)։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ, արհեստներով, անասնապահությամբ։ Գյուղում կար եկեղեցի՝ կից դպրոցով։ Բնակիչները տեղահանվել և բնաջնջվել են 1915 թ.-ին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։
Սամիկելե դի Բարի

Սամիկելե դի Բարի (իտալերեն՝ Sammichele di Bari), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ապուլիա մարզի Բարի գավառում։
Բնակչությունը 6961 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 211 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 33 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 70010։ Հեռախոսային կոդ՝ 080։
Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է Միքայել Հրեշտակապետը։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 080 8910355
Էլեկտրոնային փոստ՝ urp@comune.sammicheledibari.ba.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.sammicheledibari.ba.it


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Ժուկովսկի գյուղական խորհուրդ (Կոբելյակսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ժուկովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)Ժուկովսկի գյուղական խորհուրդ  (ուկրաիներեն՝ Жуківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ժուկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 822 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
AU:AUՈւկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)
Դորովատիցա

Դորովատիցա (ռուս.՝ Дороватица), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Միխալիցա գետի ձախ ափում՝ 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։ Ակունքը գտնվում է ճահճուտներում, 8 կմ հյուսիս-արևելք Փոքր Դվոր գյուղի մոտ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020100312103000007988
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103000798
Ավազանի կոդը - 03.02.01.003
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Արսաուլ

Արսաուլ ( վրաց.` არსაული, նախկինում` Պրիմորսկոյե, մինչ 1948 թվականը` Գոգիրդծղալի (გოგირდწყალი կամ მესამე ქარხანა - Մեսամե (Երրորդ) Քարխանա), գյուղ և երկաթուղային կայարան Աբխազիայի Գուդաութայի շրջանում, Գուդաութայից 10 կմ հարավ-արևելք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 80 մ բարձրության վրա։


== Բնակչությունը ==
1959 թվականին գյուղն ուներ 214 բնակիչ, հիմնականում հայեր, իսկ 1989 թվականին, գյուղում ապրում էր 903 մարդ` հիմնականում կրկին հայեր։
Բնակիչներն զբաղվում են ծխախոտի և արևադարձային կուլտուրաների մշակությամբ, անասնապահությամբ, մեղվաբուծությամբ և շերամապահությամբ։ Գյուղն ուներ միջնակարգ դպրոց, գրադարան, ակումբ, բուժկայան և մանկապարտեզ։ Խորհրդային տարիներին, գյուղում գործում էր ճանապարհանորոգման ու ծովափի ամրացման վարչությունը։
Հայերը ներգաղթել են 1920 թվականին, Սամսունից և նրա շրջակայքի գյուղերից։


== Ծանոթագրություններ ==
Կրասնոսյոլկա (գյուղ, Լուգինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿրասնոսյոլկաԿրասնոսյոլկա (ուկրաիներեն՝ Красносілка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1914 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնոսյոլկա գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,31 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 70,97 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նովայա Մարյանովկա

Նովայա Մարյանովկա (ուկրաիներեն՝ Нова Марянівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Մարյանովկա գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,262 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 137,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մարս (դիցաբանություն)

Մարս (լատ.՝ Mārs, ինչպես նաև` լատ.՝ Mārspiter կամ առանձին` Mārs pater «Մարս հայր», սաբինների լեզվով` Māmers), հռոմեական դիցարանի գլխավոր աստվածներից։ Հին հռոմեական դիցաբանության մեջ Մարսն Իտալիայի և Հռոմի հնագույն աստվածներից է, մտել է հռոմեական պանթեոնն ի սկզբանե գլխավորող աստվածների տրիադայի մեջ (Յուպիտեր, Մարս և Կվիրին)։ 
Այս աստծո անունով է կոչվել Արեգակնայաին համակարգի Արևից հեռավորությամբ չորրորդ տեղում գտնվող Մարս մոլորակը։


== Հռոմեական աստված ==
Ի սկզբանե համարվել է Հռոմի նախահայրն ու պահապանը։ Հին Իտալիայում Մարսը բերքառատության աստվածն էր։ Համարվում էր, որ նա կարող է կա՛մ ոչնչացնել բերքն ու ընտանի կենդանիներին, կա՛մ ապահովել դրանց առատությունը։ Նրա անունով է կոչվում հռոմեական օրացույցի տարվա առաջին ամիսը, երբ իրականացվում էր ձմեռը քշելու ծես։ Ամիսը կոչվել է մարտ։ Ավելի ուշ նույնացվել է հունական Արեսի հետ և դարձել է պատերազմի աստված։ Արդեն որպես պատերազմի աստված Մարսի տաճարը գտնվել է Մարսի դաշտում, քաղաքային պատերից դուրս, քանի որ զինված զորքը չպետք է մտներ քաղաքի տարածք։ 
Համարվում է, որ վեստալուհի Ռեյա Սիլվիան Մարսից ունեցել է Հռոմուլոս և Հռեմոս զույգ եղբայրներին։ Որպես Հռոմուլոսի հայր` Մարսը համարվում էր նաև Հռոմի նախահայրն ու պահապանը։
Մարսի խորհրդանիշը նիզակն էր, որը պահվում էր հռոմեական կայսեր պալատում։ Այնտեղ էր գտնվում նաև 12 վահան, որոնցից մեկն, ըստ ավանդության, ընկել էր երկնքից Նումա Պոմպիլիոս կայսեր ժամանակ, այդ պատճառով էլ համարվում էր հռոմեացիների անհաղթելիության գրավականը։ Մնացած 11 վահանները պատրաստված էին կայսեր հրամանով` երկնքից ընկած օրինակի ճիշտ նմանողությամբ, որպեսզի թշնամիները չկարողանային տարբերել ու գողանալ իսկականը։ Պատերազմի մեկնելիս հրամանատարը կանչում էր Մարսին` գործողության մեջ դնելով նիզակն ու վահանները։ Ինքնակամ շարժումը համարվում էր սարսափելի դժբախտությունների նախազգուշացում։ 
Մարսի կինը ոչ շատ նշանակալի աստվածուհի Ներիոն էր, ում նույնացնում էին Վեներայի և Միներվայի հետ։ Պատմում են, որ մի անգամ Մարսը սիրահարվում է Միներվային և դիմում է ծերացած աստվածուհի Աննա Պերենային` խնդրելով միջնորդի դեր ստանձնել։ Որոշ ժամանակ անց Աննա Պերենան տեղեկացնում է նրան, որ Միներվան համաձայն է դառնալ նրա կինը։ Այդ ժամանակ Մարսը ուղևորվում է հարսնացուի հետևից և բարձրացնելով իրեն ներկայացված աստվածուհու քողը, հայտնաբերում է, որ իր առջև ոչ թե Միներվան է, այլ պառավ Աննա Պերենան։ Մյուս աստվածները երկար ժամանակ զվարճացել են այս կատակով։
Մարսի սրբազան կենդանիները համարվում էին գայլը, փայտփորիկը, ձին և ցուլը։


== Մշակույթում ==
Մարսի հետ կապված սյուժեները տարածվել են եվրոպական գեղանկարչության մեջ Վերածննդի ժանանակաշրջանում, նա դրանց մեջ երբեմն պատկերված է որպես ծաղրանքի առարկա («Մարսը և Վեներան շախմատ են խաղում», Պադովանինո, 1530—1540, Landesmuseum für Kunst und Kulturgeschichte Augusteum, Օլդենբուրգ)։


=== Կինոյում ===
1961-«Սաբինուհիների առևանգումը» (Il Ratto delle sabine)-գեղարվեստական ֆիլմ, ռեժիսոր-Ռիշար Պոտտե, Մարսի դերը խաղում է Ժան Մարեն։


== Տես նաև ==
Արես


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==

Մարսը greekroman.ru կայքում Archived 2020-12-04 at the Wayback Machine.
Կանշի

Կանշի (ֆր.՝  Canchy), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 297 մարդ, բնակչության խտությունը` 45.90 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.47 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 155 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 45 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 208 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 163-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 45։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,4 %։ 163 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 143 անձ (76 տղամարդ և 67 կին)։ Գործազուրկ են եղել 20 անձ (10 տղամարդ և 10 կին)։ 45 անաշխատունակներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 16-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Սոմ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կարճամատ ճնճղուկ

Կարճամատ ճնճղուկ, (լատ.՝ Carpospiza brachydactyla), ճնճղուկների ընտանիքի թռչուն։


== Տարածվածություն ==
Բնադրող-չվող է, քիչ տարածված։ Գարնանային վերադարձը՝ մայիսի 2-րդ կեսից։ Աշնանային չուն՝ հուլիսի վերջից օգոստոսի վերջ։ Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 13,5-14,5 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 27-30 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 24-25 գ։ Մարմնի փետրածածկի ընդհանուր գունավորումը բաց մոխրադեղնադարչնագույն է։ Թևերը երկար են, ոտքերը՝ դարչնանարնջագույն։ Հոնքը, բեղերը, երկու թևաշերտը և թևի ներքին թափահարող փետուրների ծայրերը ավելի բաց գույնի են։ Պոչի փետուրների ծայրերը և փորը սպիտակավուն են։


== Կենսակերպ ==
Երկչոտ ու թաքնված է։ Երգը նման է կնճիթավոր ճպուռի արձակած ձայնին։ Բնակվում է ցածրահասակ թփուտներով հարուստ չոր, քարքարոտ լեռնալանջերին։


== Սննդառություն ==
Սնվում է սերմերով, մանր անողնաշարավորներով։


== Բազմացումը ==
Բնադրում է խիտ թփուտներում։ Դնում է 21 մմ տրամագծով, սպիտակ՝ մուգ պտերով 3-5 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 13-14 օր։ Այդ ընթացքում էգի և արուի կապը տեղի է ունենում տարածության վրա՝ փոխադարձ ձայնակցությամբ։ Նորելուկ ձագերին կերակրում են արուն և էգը՝ հիմնականում (մոտ 70 %) կնճիթավոր ճպուռներով։ 10-11 օրական ձագերը դուրս են գալիս բնից, ևս 10-15 օր մնում ծնողների հսկողության տակ, ապա՝ սնվում ինքնուրույն։ 15-18 օրական ձագերը լրիվ տիրապետում են թռիչքի։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		
		


== Արտաքին հղումներ ==