armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ծիածան (ֆիլմ)

«Ծիածան» (ռուս.՝ Радуга), խորհրդային սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ պատերազմի մասին, որը նկարահանել է ռեժիսոր Մարկ Դոնսկին Վանդա Վասիլևակայայի համանուն վիպակի հիման վրա։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1944 թվականի հունվարի 24-ին։
Կինոքննադատ Ռոբ Էդելմանը «ցասումնալից դրամայում» տեսել է 1950-ական թվականների իտալական նեոռեալիզմի հնարավոր ազդեցությունը։


== Սյուժե ==
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ ուկրաինուհի Օլյոնա Կոստյուկը դառնում է պարտիզանուհի։ Ընկնելով թշնամու ձեռքը՝ նա կրում է անմարդկային տանջանքներ, վերապրում իր նորածին որդու մահը, որին սպանում են ֆաշիստները, բայց չի մատնում իր ընկերներին։


== Ստեղծման պատմություն ==
Ֆիլմը նկարահանվել է Աշխաբադում՝ մարզադաշտում, որտեղ ձյան փոխարեն լցված էր աղ։


== Դերերում ==
Նատալյա Ուժվիյ – Օլյոնա Կոստյուկ
Ելենա Տյապկինա – Ֆեդոսյա
Վալենտինա Իվաշյովա – Օլգա, ուսուցչուհի
Նինա Ալիսովա – Պուսյա, Օլգայի քույրը, լեյտենանտ Կրավչենկոյի կինը, պարետի սիրուհին
Անտոն Դունայսկի – Եվդոկիմ Պետրովիչ Օխապկա
Աննա Լիսյանսկայա – Մալյուչիխա
Հանս Կլերինգ – պարետ Կուրտ Վերներ
Նիկոլայ Բրատերսկի – ավագ Պետրո Գապլիկ
Վլադիմիր Չոբուր – լեյտենանտ Սերգեյ Կրավչենկո
Վիտյա Վինոգրադով – Միշկա, Մլյուչիխայի որդին
Ալիկ Լետիչևսկի – Սաշկա, Մլյուչիխայի որդին
Վովա Պոնոմարյով – Մլյուչիխայի  կրտսեր որդին
Էմմա Պերելտեյն – Մլյուչիխայի  դուստրը
Յուլյա Տկաչենկո
Նինա Լի
Ելիզավետա Խուտորնայա – Գրոխաչիխա
Ապոլլոն Օսենև – խորհրդանշական Հիտլեր


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ՝ Վանդա Վասիլևսկայա
Ռեժիսոր՝ Մարկ Դոնսկոյ
Օպերատոր՝ Բորիս (Բենցիոն) Մոնաստիրսկի
Կոմպոզիտոր՝ Լև Շվարց
Նկարիչ՝ Վալենտինա Խմելյովա
Ռեժիսորի օգնական՝ Ռաֆայիլ Պերելշտեյն


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Фёдор Раззаков. Гибель советского кино, т. 1. Интриги и споры. 1918—1972. — М.: «Эксмо», 2008, с. 118.


== Արտաքին հղումներ ==
«Ծիածան» ֆիլմը IMDb կայքում (անգլ.)
Բյուլ-Բյուլի տուն-թանգարան

Բյուլ-Բյուլի տուն-թանգարան (ադրբ.՝ Bül-bülün xatirə muzeyi), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ, ադրբեջանցի օպերային երգիչ Բյուլ-Բյուլի հիշատակի թանգարանը բաղկացած է համալիրից, որն արտացոլում է նրա կյանքն ու գործունեությունը։ Թանգարանը գտնվում է Բաքվում, Բյուլ-Բյուլի 15 հասցեում։


== Պատմություն ==
Թանգարանը հիմնադրվել է 1976 թվականին։ 1982 թ. հունիսի 10-ին տեղի է ունեցել Բյուլ-Բյուլի թանգարանի բացումը։ 1977 թ. հուլիսի 1-ին թանգարանի տնօրենն է նշանակվել նրա կինը՝ Մամեդովա Ա. Ռ.: Բյուլ-Բյուլը 1937-1961 թթ.՝ մինչև իր կյանքի վերջը, ապրել և ստեղծագործել է այս տանը։ 1983 թվականի հուլիսի 29-ին հանդիսավոր կերպով տեղի է ունեցել տուն-թանգարանի մասնաճյուղի բացումը Շուշի քաղաքում։

Թանգարանի պատկերները
		
		
		


== Թանգարանի հավաքածուն ==
Թանգարանում պահվում են արվեստի գործեր, ինչպես նաև Բյուլ-Բյուլի հավաքածուն։ Թանգարանն ունի 4 ցուցահանդեսային սենյակ։ Թանգարանի ցուցադրության մեջ ներառված են փաստաթղթեր և նյութեր Բյուլ-Բյուլի ստեղծագործական գործունեության մասին, այդ թվում բնօրինակ ձեռագրեր, լուսանկարներ, նշումներ, գրքեր, արվեստի գործեր և անձնական իրեր։

		
		
		


== Տես նաև ==
Ադրբեջանի պատմության թանգարան (Բաքու)
Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարան
Բաքվի ժամանակակից արվեստի թանգարան
Նիզամի Գյանջևիի անվան ադրբեջանական գրականության թանգարան
Ջալիլ Մամեդկուլիզադեի տուն-թանգարան


== Ծանոթագրություններ ==
Գրիգոր Աթաբեկով

Գրիգոր Աթաբեկով (մայիսի 20, 1908(1908-05-20), Երևան, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հունիսի 16, 1966(1966-06-16), Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային գիտնական, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր։ 


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է մայիսի 20-ին, Երևանում։ Ավարտել է Թբիլիսիի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1930-1935 թվականներին եղել է «Գլավէներգոյի անդրկովկասյան տարածաշրջանային գրասենյակի գլխավոր ինժեներ, միաժամանակ՝ դասավանդել է Անդրկովկասի արդյունաբերական ինստիտուտում։ 1935 թվականից աշխատել է «Մոսէներգո», ապա՝ «Теплоэлектропроект»-ում, միաժամանակ դասավանդել է Մոսկվայի գյուղատնտեսության մեքենայացման և էլեկտրաֆիկացման ինստիտուտում (1935-1942)։ 1935-1937 թվականներին մշակել է ցածր ռելեների պաշտպանական սխեմաների մի շարք նորմատիվներ։ 1938 թվականին Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտի գիտական խորհրդի որոշմամբ գիտական աշխատանքների և գյուտերի (առանց թեզի պաշտպանության) ամբողջության համար շնորհվել է տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի և դոցենտի գիտական կոչում։ 1946 թվականից վարել է Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտի էլեկտրատեխնիկայի ամբիոնը։ Հեղինակ է մի շարք գյուտերի (բարձրհաճախային պաշտպանության, հեռապաշտպանության բնագավառներում և այլն)։ Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական (1950) և Յաբլոչկովի անվան (1959) մրցանակների։


== Մահ ==
Մահացել է հունիսի 16-ին, Մոսկվայում։


== Պարգևներ ==
Ստալինյան մրցանակ
Պ. Ն. Յաբլոչկովի անվան մրցանակ


== Հիմնական աշխատություններ ==
«Релейная защита высоковольтных сетей» (1949) - в последующем издана на венгерском, румынском и китайском языках;
«Линейные электрические цепи» (1957);
«Теоретические основы электротехники» - учебник, последнее (6-е) издание - 2008 года;
Гармонический анализ и операторный метод: В приложении к линейным электрическим цепям. Автор: Григорий Иосифович Атабеков. (Москва: Оборонгиз, 1956)
Основы теории цепей. Учебник для вузов. Автор: Григорий Иосифович Атабеков. (Москва: Издательство «Энергия», 1969).


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Атабеков Григорий Иосифович
Атабеков Григорий Иосифович, (1908-1966), специалист в области электротехники, доктор технических наук (1942)
Կորժևո (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)

Կորժևո (ուկրաիներեն՝ Коржеве), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորժևո գյուղում բնակվում էր 274 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,896 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 305,8 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դավիթ Ա Արամոնեցի

Դավիթ Ա Արամոնեցի (ծ. թ. անհայտ, գ. Արամոնք (այժմ՝ գ. Արամուս, Հայաստանի Կոտայքի մարզում) – 741, Արամոնք, թաղվել է Արամոնքի հայրապետանոցում), Ամենայն հայոց կաթողիկոս 728 թ-ից առ 741 թ։ Կաթողիկոսական գահին Դավիթ Ա Արամոնեցուն նախորդել է Հովհաննես Գ Օձնեցին, հաջորդել՝ Տրդատ Ա Ոթմսեցին։ Դառնալով կաթողիկոս՝ տեղափոխել է իր նստավայրը Դվինից հայրենի գյուղ՝ Արամուս, որտեղ կառուցել է եկեղեցի և հայրապետանոց։ Նրա հայրապետության շրջանն աչքի չի ընկել նշանավոր գործերով, ուստի և չի արժանացել պատմիչների առանձնակի ուշադրությանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Կաբելի (գյուղ, Վիռու-Նիգուլա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿաբելիԿաբելի (էստ․՝ Kabeli), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիռու-Նիգուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Միդիաներ

Միդիաներ (լատ.՝ Mytilus), երկփեղկանի փափկամորթների սեռ։ Մարմինը ամփոփված է մինչև 20 սմ երկարությամբ սեպա-օվալաձև խեցիում։ Մեջքի կողմից փեղկերը միանում են փակող մկաններով։ Փորի կողմում ունեն մկանային ելուստ՝ «ոտք», որտեղ տեղադրված է բիսուսային գեղձը։ Վերջինս արտադրում է հատուկ թելեր, որով միդիաներն ամրանում են հիմքին։ Շնչառության և սննդառության համար անհրաժեշտ ջրի շրջապտույտը (խոշոր միդիաների համար օրական մինչև 70 լ) կատարվում է թիկնոցի խոռոչում։ Բաժանասեռ են, բեղմնավորումը կատարվում է ջրում։ Էգը դնում է մինչև 25 միլիոն ձուղպահատիկ, որոնցից առաջացած թրթուրներն իջնում են հատակ և դառնում հասուն անհատներ։ Միդիաները տարածված են Հյուսիսային կիսագնդի մերձարևադարձային և բարեխառը ծովերում, Բալթիկ, Սև, Ազովի ծովերում և Հեռավոր Արևելքում։ Հանդիպում են մինչև 250 մ խորությունում, գլխավորապես առափնյա շերտում։ M․ edulis տեսակի միսը սննդարար է, օգտագործվում է եփած և պահածոյացված վիճակում։ Միդիաներից ընտանի թռչունների համար պատրաստում են բարձրորակ կերալյուր։ Առանձին տեսակներ բուծվում են արհեստականորեն։
Կատլաբուխ

Կատլաբուխ (ուկրաիներեն՝ Катлабух), լիճ Օդեսայի մարզ Իզմաիլի շրջանում, Դանուբի ստորին հոսանքներում։ Երկարությունը կազմում է 21 կմ, լայնությունը՝ 1 - 11 կմ, մակերևույթի մակերեսը 67 կմ², առավելագույն խորությունն է 4 մ։ Լճի թասը երկարուկ է, լայնացած հարավային կողմում (մինչև 11 կմ)։
Ջրի ջերմաստիճանը ամռանը հասնում է +24  - +26 °C, ձմռանը լիճը սառչում է։ Ջրի միներալիզացիայի աստիճանն է 1−1,6 գ/լ։
Լիճը բաժանված է Դանուբից ամբարտակով և հանդիսանում է ջրամբար։ Ջրափոխանակությունը Դանուբի հետ կարգավորվում է ջրարգելակներով (շլյուզ) ջրանցքով։


== Արտաքին հղումներ ==
Կատլբուխ լճի մոտ տարվող պեղումները, 1995—1996 թվականներ
Հա Սոկ Ջին

Հա Սոկ Ջին (կոր.՝ 하석진, 河錫辰, մարտի 5, 1982(1982-03-05), Սեուլ, Հարավային Կորեա), հարավկորեացի մոդել և դերասան։ Նա հայտնի է դարձել իր հեռուստատեսային դերերում «Պայծառ գրասենյակ» (2017), «Խմել միայնակ» (2016), «Լեգենդար կախարդներ» (2014), «Մի նայեք Օրֆեոսի լեգենդը» (2013) այս դերերի շնորհիվ արժանացել է շատ մրցանակների։


== Կարիերա ==
Նա իր առաջին դեբյուտը կատարեց 2005 թվականին որպես  Korean Air հեռուստատեսային գովազդի  մոդել։


== Ֆիլմագրություն ==


=== Հեռուստասերիալներ ===


=== Ֆիլմեր ===


=== Տարբեր Շոուներ ===


=== Տեսահոլովակներ ===


== Մրցանակներ և անվանակոչումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ha Seok-jin Archived 2012-06-15 at the Wayback Machine. at Core Contents Media
Ha Seok-jin Fan Cafe at Daum
Ha Seok-jin Internet Movie Database կայքում
Մալինա Վայսման

Մալինա Օպալ Վայսման (անգլ.՝ Malina Opal Weissman, մարտի 12, 2003(2003-03-12), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասանուհի և ֆոտոմոդել, որն առավել հայտնի է «Լեմոնի Սնիկեթ։ 33 դժբախտություն» սերիալի գլխավոր դերի՝ Վայոլեթ Բոդլերի, ինչպես նաև «Նինջա կրիաներ» ֆիլմի մանուկ Էյփրիլ Օ’Նիլի և «Սուպերգրլ» հեռուստասերիալի մանուկ Կարա Զոր-Էլի դերերով։


== Վաղ կյանք ==
Վայսմանը ծնվել է 2003 թվականի մարտի 12-ին Նյու Յորքում։ Ունի ավագ քույր, որի ծննդյան օրը հենց դերասանուհու ծննդյան օրն է։


== Կարիերա ==
Վայսմանը մոդել և դերասանուհի է, որը մոդելի իր կարիերան սկսել է ութ տարեկան հասակում՝ հետևելով մոր հետքերին, որի գործակալությունը նկատել է նրան։ Կեցվածք է ընդունել այնպիսի բրենդների և դիզայներների համար, ինչպիսիք են Քելվին Քլայնը, Ռալֆ Լորենը, Benetton Group-ը, Levi Strauss & Co.-ը, DKNY-ը և H&M-ը։ Նկարահանվել է Chattem-ի, Maybelline-ի և Իմ փոքրիկ պոնի-ի համար գովազդային տեսահոլովակներում։
Կինոյում առաջնաելույթ է ունեցել 2014 թվականին՝ նկարահանվելով «Նինջա կրիաներ» ֆանտաստիկ-կատակերգական ֆիլմ էքշնում, որում կատարել է մանուկ Էյփրիլ Օ’Նիլի դերը։ Միևնույն ժամանակ կերպարի մեծահասակ տարբերակը խաղացել է Մեգան Ֆոքսը։
2015 թվականին Վայսմանը նկարահանվել է Warner Bros. Television-ի «Սուպերգրլ» հեռուստասերիալում, որում խաղացել է մանուկ Կարա Զոր-Էլի դերը։ Հերոսուհու մեծահասակ տարբերակը խաղացել է Մելիսա Բենոիսթը։
2016 թվականին դերասանուհին նկարահանվել է «Ծարավը» և «9 կյանք» ֆիլմերում։ Վերջինիս գլխավոր դերերում խաղացել են Քևին Սփեյսին և Ջենիֆեր Գարները, իսկ ինքը՝ Մալինան, խաղացել է ՌեՌեբեկա Բրենդի դերը։ Պատկերը վարձույթով է տրվել 2016 թվականի օգոստոսին։ 2017-2019 թվականներին Վայսմանը նկարահանվել է «Լեմոնի Սնիկեթ։ 33 դժբախտություն» սերիալում, որում կատարել է գլխավոր՝ Վայոլեթ Բոդլերի դերը։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Հարի Մուլիշ

Հարի Մուլիշ (հոլ.՝ Harry Mulisch, հուլիսի 29, 1927(1927-07-29)[…], Հաառլեմ - հոկտեմբերի 30, 2010(2010-10-30)[…], Ամստերդամ, Նիդերլանդներ), նիդերլանդացի ականավոր գրող, դրամատուրգ, բանաստեղծ։ Համարվում է հետպատերազմյան Նիդերլանդների ամենաազդեցիկ երեք գրողներից մեկը (մյուսներն են Ֆրեդերիկ Հերմանսը և Խերարդ Ռեյվեն)։
Մուլիշը մեծացել է Երկրորդ Աշխարհամարտի տարիներին, որի հուշերը խորը կնիքն են թողնել նրա հետագա գրական ժառանգության վրա։ Նա իր հրեա մոր հետ փրկվել է համակենտրոնացման ճամբարներից շնորհիվ նրա հոր՝ գերմանացիների հետ համագործակցության։
Առավել հայտնի են նրա «Հարձակումը» (1982) և «Երկնքի հայտնագործությունները» (1992) վեպերը։ Վերջինս 2007 թ. ճանաչվել է «Հոլանդերեն գրականության լավագույն նմուշ»։
«Հարձակումը» (հոլանդ.՝ De Aanslag) պատմություն է պատերազմի վերջին օրերին իր ընտանիքը կորցրած մի տղայի մասին, որը տասնամյակների ընթացքում փորձում է պարզել իր հարազատների կորստի իրական պատճառը և գտնել իրական մեղավորներին։


== Ծանոթագրություններ ==
Կոմպոլիբա

Կոմպոլիբա (ֆր.՝ Compolibat), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Ավերոն գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 402 մարդ, բնակչության խտությունը` 23.59 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.04 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 105 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 31 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 224 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 149-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 75։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,5 %։ 149 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 137 անձ (71 տղամարդ և 66 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (4 տղամարդ և 8 կին)։ 75 անաշխատունակներից 22-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը` թոշակառուներ, իսկ 30-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ավերոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Տիռեսկա

Տիռեսկա (էստ․՝ Tõreska), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Սոլոնովկա (Չիստյունկայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սոլոնովկա (այլ կիրառումներ)Սոլոնովկա (ռուս.՝ Солоновка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չիստյունկա գետի ձախ ափով՝ 27 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 24 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 13010200212115200000874
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը -  115200087
Ավազանի կոդը - 13.01.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 15
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 2


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Ստորին Օմրա (գետ)

Ստորին Օմրա (ռուս.՝ Нижняя Омра), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սոյվա գետի ձախ ափին՝ 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 66 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000060177
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103006017
Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Արամ Մանուկյան (ՀՀՇ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մանուկյան (այլ կիրառումներ)Արամ Վիգենի Մանուկյան (մարտի 9, 1957(1957-03-09), Կիրովական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), պետական գործիչ,  եղել է ՀՀՇ վարչության նախագահ, Հայ ազգային կոնգրես կուսակցության փոխնախագահն է։
1978 թ. ավարտել է Կիրովականի մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկա-մաթեմատիկայի բաժինը։ 1978-1988 թթ. ֆիզիկայի և աստղագիտության ուսուցիչ Գուգարքի շրջանում։ 1984 թվականից աշխատել է «Ավտոմատիկա» ԳԱՄ-ում որպես ինժեներ։
Հայոց համազգային շարժմանը միացել է 1988 թ.։ 1990 թ․ ՀՀ ԳԽ-ում անձամբ կարդացել և հնչեցրել է ՀՀ անկախության հռչակագիրը՝ խորհրդանշելով Հայաստանի առաջին հանրապետության պետական գործիչ Արամ Մանուկյանի և անկախության վերածնունդը։ 1990-1995 թթ. ՀՀ Գերագույն խորհուրդի պատգամավոր, Գիտության, կրթության և մշակույթի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 1994 թվականին ընտրվել է ԱՊՀ միջխորհրդարանական վեհաժողովի կրթության և մշակույթի հանձնաժողովի անդամ։ 1995 թ. ընտրվել է ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր։ 1997-1999 թթ. պաշտոնավարել է որպես ՀՀ մշակույթի, երիտասարդության հարցերի և սպորտի նախարարի տեղակալ։
1999-2002 թթ աշխատել է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ կրթության և մշակույթի բաժնի պետ։
Հեղինակ է մի շարք ՀՀ օրենքների։
Բազմաթիվ անգամ Հայաստանը ներկայացրել է միջազգային կազմակերպություններում և բանակցություններում։ 2003-2010 թթ աշխատել է Առևտրի միջազգային կազմակերպությունում, Եվրամիության Tacis ծրագրում և Եվրոպական կրթական հիմնադրամում, որպես Հայաստանյան ծրագրերի խորհրդական և փորձագետ։
2007 թ. միացել է ակտիվ դերակատարում է ունեցել Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ընդդիմադիր-հակաիշխանական շարժման մեջ։ 2010 թ. հուլիսի 17-ին ՀՀՇ 16-րդ համագումարում ընտրվել է կուսակցության վարչության նախագահ։
2012-2017 թթ․-ՀՀ ԱԺ ՀԱԿ խմբակցության պատգամավոր։
2013 թ. ապրիլի 13-ին արդեն վերանվանված ՀԱԿ համագումարում ընտրվել է կուսակցության փոխնախագահ։
2014 թ․ հարձակման է ենթարկվել <<Շմայսի>> թիկնապահների կողմից Սերժ Սարգսյանին հանրահավաքի ընթացքում հայհոյելու համար։
2012-2015 թթ մասնակցել է ընդդիմադիր եռյակ դաշինքի պայքարին։
Դասախոսում է մի շարք միջազգային կազմակերպություններում, բազմաթիվ աշխատությունների և հոդվածների հեղինակ է։
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։


== Տեսանյութեր հարցազրույցներ ==
Հարցազրույց «Հայաստանը հիվանդ է ճշմարտությանն ուղիղ նայելու վախով»


== Ծանոթագրություններ ==
Ֆեռնանդո Մեցասոմա

Ֆեռնանդո Մեցասոմա (իտալերեն՝ Ferdinando Mezzasoma, օգոստոսի 3, 1907(1907-08-03), Հռոմ, Իտալիա - ապրիլի 28, 1945(1945-04-28), Դոնգո, Կոմո, Լոմբարդիա, Իտալիայի թագավորություն), իտալացի քաղաքական և պետական գործիչ, լեյտենանտ, լրագրող։


== Կենսագրություն ==
Իտալիայի ազգային ֆաշիստական կուսակցության կազմարվորման պահից անդամակցել է կուսակցությանը։ 1929-1932 թվականներին ծառայել է Իտալիայի արտաքին գործերի նախարարությունում։
1930 թվականին նշանակվել է ֆաշիստական «դպրոցի» փոխնախագահը։ 1932-1935 թվականներին եղել է Պերուջայի դաշնային տնօրինության խորհրդի անդամ։
1935-1937 թվականներին զբաղեցրել է երիտասարդական ֆաշիստական համալսարանի  փոխնախագահի պաշտոնը։ 1937-1938 թվականներին ֆաշիստական կուսակցության տնօրինության անդամ է, իսկ 1939-1942 թվականներին՝ ֆաշիստական կուսակցության փոխնախագահ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, կռվել է Ֆրանսիայում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։ 1942 թվականի մարտից մինչև 1943 թվականի հուլիսը եղել է Իտալիայի մշակույթի նախարարության մամուլո քարտուղար։
Եղել է Իտալիայի սոցիալական հանրապետության մշակույթի նախարար, միևնույն ժամանակ կապի նախարարության սպա։
1945 թվականի ապրիլին Շվեյցարիա փախչելու փորձի ժամանակ ձերբակալվել է իտալացի պարտիզանների կողմից և ապրիլի 28-ին գնդակահարվել Դոնգոյում։
Նրա մարմինը Բենիտո Մուսոլինիի, Կլարիս Պետաչչիի և այլ նախարարների մարմինների հետ գլխի վրա կախել են Միլանի Լորենցո հրապարակում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Чиано Галеаццо, Дневник фашиста. 1939—1943. М.: Издательство «Плацъ», Серия «Первоисточники новейшей истории», 2010, 676 с. ISBN 978-5-903514-02-1
Залесский К. А. Кто был кто во Второй мировой войне. Союзники Германии. — М.: АСТ, 2004. — Т. 2. — 492 с. — ISBN 5-271-07619-9.


== Արտաքին հղումներ ==
Фашистская мистика: религиозный аспект фашистской идеологии
Short bios of Fascist leaders at the Wayback Machine (archived October 29, 2009)
Ժողովածու (1724)

Ժողովածու (1724), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1724 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16 դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19.7 X 13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 152 թերթից։ Տող՝ 20։ Գրված է Միասյուն, նոտրգիրով։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորագիր երկաթագրով (անընթեռնելի)։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։


== Բովանդակություն ==
Վարդանայ աշխարհացոյց։
Ստ. Օրբելեան Վասն մեծի նախարարութեան Օրբելեանց։
Մեսրոպայ Վայոց-ձորեցւոյ Պատմութիւն Մեծին Ներսիսի։


== Ծանոթագրություններ ==

A - Ձեռագրի թիվը
B - թվականը
C - գրիչի անունը հղմամբ
D - վայրը, եթե հարցական նշանով է գրել ենթադրաբար բառը
E - Ստացողի անունը
F - ձեռագրի նյութը (թուղթ, մագաղաթ և այլն)
G - նյութի չափսը
H - թերթերի քանակը
I - միասյուն, երկսյուն, եռասյուն
J - գրատեսակ (բոլորագիր, նոտրգիր, երկաթագիր, շղագիր)
K - մանրանրանկարի տեսակը Մնրկնկր.՝ տր - տերունաան, ավ - ավետարանիչ, խր - խորան, կխ - կիսախորան, լզ - լուսանցազարդ։ 
L - պահպանակի տվյալները, էջ, նյութ, տառատեսակ, եթե կան
M - կազմի տվյալները եթե կան
N - աստառի տվյալները եթե կան
O - հշտկրն., հիշատակարաններ, գրել դիմացի տողերը, եթե կան
P - գրել բովանդակությունը
Q - ծաղկող
R - պատվիրատու
Կենդանաբանական այգի

Կենդանաբանական այգում կամ գազանանոցում պահվում և ցուցադրվում են վայրի կենդանիներ։ Կենդանաբանական այգիների նպատակն է անազատ պայմաններում հազվագյուտ և անհետացող կենդանիների բազմացումը, կլիմայավարժեցման եղանակների ուսումնասիրումը, հիվանդությունների կանխարգելումը, ինչպես նաև բնապահպանական գիտելիքների տարածումը։
Կենդանիները պահվում են վանդակներում կամ ցանկապատված տարածքներում։ Սակայն ոչ բոլոր կենդանիներն են դյուրությամբ հարմարվում գազանանոցային պայմաններին (օրինակ՝ առյուծը, վագրը և այլն)։ Անհրաժեշտ է մեծ ջանքեր գործադրել, որպեսզի տարբեր կենդանիներ հարմարվեն անազատ կյանքին։
Առաջին կենդանաբանական այգին հիմնվել է Եգիպտոսում դեռևս մեր թվականությունից 1500 տարի առաջ։ Եվրոպայում կենդանաբանական այգիներ են հիմնվել 18-րդ դարի կեսերից սկսած՝ Վիեննայում (1752), Մադրիդում (1774), Փարիզում (1793), Լոնդոնում (1828), Ամստերդամում (1838), Բեռլինում (1844), Բուդապեշտում (1866) և այլուր։ Աշխարհի ամենահին կենդանաբանական այգին համարվում է Շյոնսբրունի կենդանաբանական այգին (1752)` Վիեննայի Շյոնբրունի պալատի տարածքում։ Աշխարհի լավագույն կենդանաբանական այգիներում (օրինակ՝ Բեռլինի, Նյու Յորքի, Լոնդոնի, Ամստերդամի, Պրահայի) ստեղծվել է բնական պայմաններին նմանվող միջավայր՝ կենդանիների անազատությունը հնարավորինս մեղմելու համար։


== Պատմություն ==


=== Թագավորական գազանանոցներ ===
Կենդանաբանական այգին սկիզբ է առել գազանանոցից (անգլ` menagerie): Ամենահին կենդանական հավաքածուն հայտնաբերվել է Եգիպտոսի Գիերակոնպոլիս քաղաքում` պեղումների ժամանակ 2009 թվականին։ Գազանանոցում պահվել են էկզոտիկ կենդանիներ, ինչպիսիք են հիպոպատամը, կոնգոնին (անգլ` hartebeest), փղեր, բաբաունը։ 
Մ.թ.ա. 2–րդ դարում Չինաստանի կայսրուհի Տանկին (անգլ` Tanki) ունեցել է  <<Եղնիկի տուն>> կոչվող կառույց։ Կենդանիների հավաքածուներ են ունեցել նաև Սողոմոն Իմաստունը, Ասորեստանի թագավոր Աշուրբանիպալը, Բաբելոնյան թագավորության արքա Նաբուգոդոնոսորը։
Մ.թ.ա 4-րդ դարից սկսած գազանանոցներ կային շատ Հունական քաղաքներում։ Հայտնի է, որ Ալեքսանդր Մակեդոնացին իր ռազմական արշավանքներում գտած կենդանիներին հետ է ուղարկել Հունաստան։ Հռոմեական կայսրերը պահում էին կենդանիների անձնական հավաքածուներ` ուսումնասիրությունների կամ արենայում օգտագործելու համար։


== Երևանի կենդանաբանական այգի ==
Երևանի կենդանաբանական այգին հիմնադրվել է 1940 թվականին. այնտեղ պահվում են շուրջ 183 տեսակի կենդանիներ, անհետացումից փրկվել ու բազմացվում են հայկական բնաշխարհին բնորոշ կենդանիներ ու թռչուններ՝ շերտավոր բորենի, բեզոարյան այծ, վայրի խոզեր, լեռնային կաքավներ, հայկական լեռնատափաստանային վահանագլուխ իժը և այլ սողուններ, ձկներ։ Այգում պահպանվող տեսակներից 34-ը գրանցված են Բնության պահպանության միջազգային, իսկ 50-ը՝ ՀՀ Կարմիր գրքերում:
Գլեն Քլոուզ

Գլեն Քլոուզ (անգլ.՝ Glenn Close, մարտի 19, 1947(1947-03-19)[…], Գրինվիչ, Ֆեյրֆիլդ շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), ամերիկյան թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության դերասանուհի, երգչուհի, պրոդյուսեր։ Ստացել է երեք անգամ Էմմի մրցանակը, երկու անգամ Ոսկե Գլոբուս-ով է պարգևատրվել, երեք անգամ Թոնիով և վեց անգամ Օսկար մրցանակին է նոմինացվել (1983, 1984, 1985, 1988, 1989, 2012)։
Գլեն Քլոուզն ավելի շատ համաշխարհային հեռուստադիտողներին հայտնի է դարձել «Մահացու ներգրավումը», «Վտանգավոր կապեր» և «101 դալմատինները» ֆիլմերից։ Վերջին տարիններին նա հիմնականում հանդես է գալիս հեռուստատեսություններում։ Նրա հայտնի հաղորդումներն են «The Shield»-ը և «Damages», իսկ վերջինում էլ նա հանդես է եկել 2007 թվականից մինչև 2012 թվականը։


== Կենսագրություն ==
Քլոուզը ծնվել է 1947 թվականի մարտի 19-ին Կոնեկտիկուտ նահանգի Գրինվիչ քաղաքում։ Նրա ծնողները բնիկ ամերիկիացի են, սակայն եվրոպական բազմաթիվ երկրներում մեծ կապեր ունեն։ Աղջիկը սակայն մեծացել է Կոնգոյում, որտեղ իր հայրը 16 տարեկանից սկսած աշխատել է բժշկական կլինիկայում։ Այդ ժամանակներում Գլենը մեծ հպարտությամբ սովորել է Շվեյցարիական համալսարանում։


== Կարիերա ==
1974 թվականին Քլոուզը իր դեբյուտը նշեց Բրոդվե թատրոնում։ Նրա դերասանական գործունեությունը շատ լավ ընդունվեց քննադատների կողմից և նա երեք անգամ արժանանում է Թոնի մրցանակին։ Կարծես թե նրա ամենահաջողված և ամենասիրված դերը Նորմա Դեսմոնդի դերն է, որը նա խաղացել է Էնդրյու Լլոիդ Ուեբբերի կողմից բեմադրված «Sunset Boulevard» ներկայացման մեջ։ Քլուզը նաև շատ լավ երգում է, և դրա համար էլ նա է Նյու Յորքի բասկետբոլի առաջնության բացման ժամանակ երգել ամերիկայի օրհներգը։
Քլոուզը կինոյում իր կարիերան սկսել է միայն 35 տարեկանում։ «Աշխարհը Գարպույի աչքերով» ֆիլմում, որը նրա համար առաջին ֆիլմն էր, իր դերի համար նա արժանանում է Օսկարի։ Վերջին ժամանակաշրջանում, նա ստիպված պետք է խաղար հոգեկան խանգարում ստացած կնոջ դեր։ Նա այդ դերը խաղացել է «Մահացու ներգրավումը» ֆիլմի մեջ (1987), որտեղ իր խաղընկերը եղել է Մայքլ Դուգլասը։ Քլոուզի կարծիքով դերասանական բարձր մակարդակի ֆիլմերից մեկն է համարվում «Վտանգավոր կապեր» ֆիլմը (1988)։


== Անձնական կյանք ==
1969-1971 թթ. Գլենը ամուսնացել է կիթառիստ և երգերի հեղինակ՝ Կաբոտ Ուեյդոմի հետ։
1984-1987 թթ. Գլենը երկրորդ անգամ ամուսնանում է բիզնեսմեն Ջեյմս Մարլասոմի հետ։
1987-1991 թթ. Գլենը փաստացի ամուսնանում է պրոդյուսեր Ջոն Ստարկի հետ։ Նրանցից մի աղջիկ է ծնվում՝ Էննի Մոդ Սթարկը (ծն. 26. 04. 1988)։
2006-2015 թթ. Գլենն ամուսնանում է շոումեն Դեվիդ Էվանսի հետ։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Անդրանիկ Դանոյան

Անդրանիկ Բորիսի Դանոյան (ծնվ. է հունվարի 14 1966, Մարմարաշեն, ՀԽՍՀ), 1984 թվականին զորակոչվել է Սովետական բանակ և իր զինծառայությունն անց է կացրել Կամչատկայում՝ որպես փոխհրամանատար։ Զորացրվել է սերժանտի կոչմամբ։ 1990-ական թվականների սկզբից Երկրապահ-կամավորականների Մասիսի ջոկատի կազմում մասնակցել է Արցախյան ազատամարտին՝ եղել Լաչինում, Երասխում, Մատաղիսում, Մարտունիում, Տոնաշենում, Հորադիսում և այլուր։ Պատերազմից հետո աջակցել է անկախ Հայաստանի բանակաշինության գործընթացին և զորացրվել փոխգնդապետի ուսադիրներով։ 2016թ.-ի ապրիլյան պատերազմը կրկին կանչեց նրան Արցախ և նա իր նախկին հրամանատարի՝ Մասիսի Սայադի և իր հին մարտական ընկերների հետ միասին կրկին կամավորագրվեց և համալրեց նորաստեղծ «Հայդուկ» ջոկատի շարքերը։ Ապրիլյան պատերազմի առաջին օրերից հաշված, մոտ 45 օր ու գիշեր եղավ Արցախյան առաջնագծում և կանգնեց մեր սահմանապահ առյուծ տղերքի կողքին։ Փոխգնդապետի կոչումն ու հարուստ մարտական անցյալը կրելով հանդերձ՝ երբեք չհպարտացավ, չգոռոզացավ և հարկ եղած դեպքում անգամ շարքայինների, դասալիքների և զինապարտ կամավորականների կողքին հավասարի պես մասնակցեց նաև հողաշինարարական-ինժեներական աշխատանքներին։ Երբեք չվախեցավ և չխուսափեց դժվարություններից, հոգատար վերաբերմունքն ու բարի ժպիտն էլ երբեք չհեռացան նրանից։
Սոկոլուվ-Պոդլյասկի

Սոկոլուվ-Պոդլյասկի(լեհ.՝ Sokołów Podlaski) , քաղաք Լեհաստանում, գտնվում է Մազովեցյան վոևոդության կազմում։ Ունի քաղաքային գմինայի տիտղոս։ Զբաղեցնում է 17,5 կմ² տարածք։ Բնակչույթունը 2005 թվականի տվյալներով 19 338 մարդ է։


== Պատմություն ==
1831 թվականի ապրիլի 21-ին Սոկոլով-Պոդլյասկի մոտակայքում լեհական ապստամբության ժամանակ տեղի է ունեցել փոխհրաձգություն։ Մայոր Սուլյևսկու հրամանատարությամբ լեհական հեծելազորային ջոկատը ջախջախել է ռուս ջոկատին ՝ սպանելով 40 զինվորի և երկու սպաների, գերի է վերցրել 173 զինվոր և 100 ձի ՝ ունենալով ընդամենը 1 սպանված և 3 վիրավորներ։ Այս փոխհրաձգությունը ռազմական նշանակություն չուներ, միայն քարոզչություն էր։
1865 թվականի մայիսի 23-ին քաղաքային հրապարակում մի քանի հազար մարդկանց աչքի առաջ իրականացրել են Հունվարյան խռովության վերջին ներկայացուցչի` Ստանիսլավ Բժուսկու մահապատիժը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Քաղաքի պաշտոնական էջը
Ռոդկինո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Ռոդկինո (ռուս.՝ Родькино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վարդան Ջինիշյան

Վարդան Հարությունի Ջինիշյան (1870, Մարաշ, Ադանայի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1966), հայ բարերար։


== Կենսագրություն ==
Վարդան Ջինիշյանը ծնվել է 1870 թվականին Մարաշում։ Հարություն և Քեթրին Ջինիշյանների ավագ որդին էր։
20-րդ դարի սկզբին նա տեղափոխվել է Ֆրանսիա, այնուհետև՝ Միացյալ Նահանգներ։ Նյու Յորք-ում աշխատել է որպես անգլերենի ուսուցիչ, Հետագայում աշխատել է ազգությամբ հայ Միհրան Կարագյոզյանին պատկանող ընկերությունում, դարձել այդ ընկերության գործընկերը։ Ընկերությունը սկիզբ դրեց արևելյան գորգերի արտադրությանը։
Վարդան Ջինիշյանը նաև արվեստի նմուշների և ներկրված արևելյան գորգերի հավաքածու ուներ։ Նա անշարժ գույքի ներդրումներ է արել Նյու Յորքում, Մանհեթենում։ Անդամակցել է ինչպես Հայկական Ավետարանչական, այնպես էլ ԱՄՆ-ի Երիցական եկեղեցուն։
1966 թվականին 95 տարեկան հասակում Վարդան Ջինիշյանը և Երիցական եկեղեցին համաձայնության են եկել հիմնադրել բարեգործական հիմնադրամ Երիցական եկեղեցու հովանավորչության ներքո։ Չնայած այն ղեկավարում էր եկեղեցին, ըստ հաձայնագրի՝ այն պետք է առաջնորդվի նաև միացյալ խորհրդի որոշումներով։ Խորհրդում ընդգրկվում են հինգ անձ՝ Երիցական եկեղեցու սպասավորներ և ազգությամբ հայ անդամներ։
Նրա մահից հետո՝ 1966 թվականին, հիմնադրամն ուներ 9 միլիոն դոլարի ժառանգություն։ Այդ գումարից ստացված տոկոսագումարներն ու դիվիդենտները պետք է օգտագործվեին աղքատ և կարիքավոր հայերի համար, որոնք ապրում են Միացյալ Նահանգներից դուրս։
Ջինիշյան հիշատակի ծրագիրն իր առաջին քայլերը կատարել է Հալեպում, Սիրիայում և Բեյրութում և Լիբանանում։


== Ծանոթագրություններ ==
Շիրակավա-գո և Գոկայամա

Շիրակավա-գո և Գոկայամա (ճապ.՝ 白川郷・五箇山の合掌造り集落), համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ Ճապոնիայի Գիֆու և Տոյամա պրեֆեկտուրաներում։ Գտնվում են Հոնսյու կղզու դժվարհասանելի և լեռնային մասում․ նախկինում ձմռանն այս շրջանն հաճախ էր կտրված լինում մնացյալ Ճապոնիայից։ Պատմական գյուղերը տեղակայված են Սյոգավա գետի հովտում՝ շրջապատված Չուբու լեռնահամակարգով։
Գյուղերը հայտնի է իր տներով, որոնց կառուցված են մինկա (ճապ.՝ 合掌造り) ճարտարապետական ոճով։ Այս ոճին հատուկ են աղոթող ձեռքերի նմանության տանիքները։ Տները լայն են և բաղկացած երեք կամ չորս հարկերից։ Տեղացիների հիմնական զբաղմունքը շերամապահությունն է․ տների վերին հարկերը հարմարեցված են շերամ պահելու համար։


== Որպես համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ ==
Ներկայումս Շիրակավա-գոն և Գոկայաման գտնվում են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտպանության տակ։ Համաշխարհային կազմակերպությունն այս վայրերը պաշտպանում է որպես «ավանդական կենսակերպի նշանավոր օրինակ՝ կատարելապես հարմարեցված շրջակա միջավայրին և տեղական սոցիալական և տնտեսական պայմաններին»։
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտպանության տակ է գտնվում նաև Շիրագավա-գո շրջանի Օգիմաչի գյուղն ու Գոկոյամա շրջանի Այնոկուրա և Սուգանումա գյուղերը։ Վերջիններս գոյություն ունեն 11-րդ դարից։


== Գասսյո-ձուկուրի ==
Հնից Շիրակավա և Գոկոյամա գյուղերի բնակիչները զբաղվել են շերամապահությամբ։ Նրանք կառուցել են տներ սուր եռանկյունաձև տանիքներով, որոնց վերին հարկերն օգտագործել են շերամապահության կարիքները հոգալու համար։ Տները ստացել են «գասսյո-ձուկուրի»։
Այսպիսի տների հիմնական առանձնահատկությունը ծղոտից պատրաստված բարձր տանիքներն են։ «Գասսյո-ձուկուրի» ոճով պատրաստված շինությունները հիշեցնում են աղոթքի համար միավորված ձեռքեր։ Ծղոտե տներն ունեն կտրուկ թեքություն, որն էլ թույլ է տալիս ձյանը երկար չմնալ տանիքին։ Այսպիսով տները կարող են դիմանալ ձյան ամենաուժեղ տեղումներին։ Ծղոտե տանիքները պետք է փոխել 15-20 տարին մեկ։


== Տես նաև ==
Իցուկուսիմա կոթող
Հիմեձի ամրոց


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
UNESCO entry on Shirakawa-go and Gokayama
Gokayama (Ainokura) photo gallery
Stay overnight in a Gassho-Zukuri in Shirakawago
Gassho-Zukuri villages
Հայելիների օգնությամբ

«Հայելիների օգնությամբ» (անգլ.՝ They Do It With Mirrors), դետեկտիվ վեպ է, որը գրել է Ագաթա Քրիստին։ Առաջին անգամ լույս է տեսել ԱՄՆ–ում 1952 թվականին «Dodd, Mead and Company» հրատարակչության կողմից՝ «Հայելիներով մարդասպանը» անվան տակ։ Լույս է տեսել նաև Մեծ Բրիտանիայում, նույն թվականին «Collins Crime Club» հրատարակչության կողմից։ Ռուսաստանում հրապարակվել է «Աճպարարություն հայլիներով» անվան տակ։ Վեպը Միս Մարփլի հերթական հետաքննության մասին է։


== Սյուժե ==
Վեպը սկսվում է նրանով, որ Միսս Մարփլը գալիս է տեսակցության իր վաղեմի ընկերուհուն՝ Ռութ Վան Ռիդոկին։ Միս Մարփլը, Ռուտը և նրա քույրը մի ժամանակ միասին սովորում էին Իտալիայում։ Ռուտը պատմում է, որ ինչ–որ տարօրինակ բաներ են կատարվում Սթոնինգեյթս դղյակում։ Այդ դղյակում ապրում էր նրա քույրը՝ ամուսնու հետ։ Իր անհանգստության պատճառը նա չէր կարողանում բացատրել, բայց մտածում է, որ իր քրոջը վտանգ է սպառնում։ Ռուտը առաջարկում է գնալ Քերրին տեսակցության և պարզել, թե ինչ է կատարվում։ 
Քերրին ուրախ էր տեսնել քրոջը իր տանը։ Չնայած նրան, որ տունը պատկանում էր Քերրիին, ամեն ինչը ղեկավարում էր նրա ամուսինը՝ Լյուիսը։ Լյուիսը Քերրիի երրորդ ամուսինն էր։ Նրանց տանը Լյուիսի խնամակալության տակ բնակվում էին անչափահաս հանցագործներ։ Տան անդամները բավականին շատ էին, սակայն ոչ բոլորը ունեին արյունակցական կապեր Քերրիի հետ։   
Միսս Մարփլը հրավիրված էր ճաշի, որին ներկա էին լինելու նաև տան անդամները։ Ներկա էին գտնվելու նայև այլ հյուրեր։ Ճաշից հետո հյուրերի մեծ մասը հավաքվեցին հյուրասենյակում։ Միսս Մարփլը և մյուս հյուրերը ականատես են լինում Լոուսոնի և Լյուիսի վեճին։ Չնայած կրակոցների ձայներին, ոչ ոք չտուժեց։ Բայց հենց նույն գիշեր տեղի է ունենում սպանություն և Միսս Մարփլը որոշում է պարզել ամեն ինչ։


== Աֆորիզմ ==


== Մեկնաբանություններ ==
«The Observer» թերթի քննադատ՝ Մորիս Ռիչարդսոնի կարծիքով Գրքի առաջին գլուխը գրված է նորովի և պարզ ընթերցման համար, բայց վերջին հատվածը ավելի ծանր է,և դեպքերը դանդաղ են զարգանում։


== Էկրանավորումներ ==
Ֆիլմը էկրանավորվել է մի քանի անգամ։

Առաջին Էկրանավորումը տեղի ունեցավ 1985 թվականին և կոչվում էր՝ «Սպանություն հայելիներով» (անգլ.՝ Murder with Mirrors), գլխավոր դերերը իրականացրեցին՝ Բեթ Դեյվիսը և Հելեն Հեյսըը՝ Միսս Մարփլի դերում։
Վեպը հիմք հանդիսացավ նաև BBC-ի Միսս Մարփլ հեռուստասերիալի համար։ Միսս Մարփլի դերը կատարեց Ջոան Հիքսոնը, իսկ Քերրիի դերը Ջին Սիմոնսը։


== Հղումներ ==
Книги Агаты Кристи: Фокус с зеркалами(չաշխատող հղում)


== Ծանոթագրություններ ==
Բաղր

Բաղր, լճակ Արևմտյան Հայաստանում՝ Կարսի մարզի Կաղզվանի շրջակայքում։ Ունի սառնորակ ու վճիտ ջուր, շրջակայքում ունի ուռենիներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Գուտա-Բլիշչանովսկայա

Գուտա-Բլիշչանովսկայա (ուկրաիներեն՝ Гута-Блищанівська), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գուտա-Բլիշչանովսկայա գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,274 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 124,09 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Մթնշաղ։ Նորալուսին

«Մթնշաղ։ Նորալուսին» (անգլ.՝ «The Twilight Saga: New Moon»), ռեժիսոր Քրիս Վայցի գեղարվեստական ֆիլմ Ստեֆանի Մայերի համանուն վեպի սյուժեով։
Ֆիլմը չնայած կինոքննադատների կողմից արժանացել է բացասական կարծիքների (առաջադրվել է 4 Razzie մրցանակի, որպես տարվա լավագույն ֆիլմերից մեկը), սակայն կինոյի պատմության ամենաշահութաբեր ֆիլմերից է։


== Դերասաններ ==


=== Կալանների ընտանիք ===
Էդվարդ Կալլեն - Ռոբերտ Փեթինսոն
Կառլայլ Կալլեն - Պիտեր Ֆաչինելի
Էսմի Կալլեն - Էլիզաբեթ Ռիզեր
Էլիս Կալլեն - Էշլի Գրին
Ջասպեր Հեյլ - Ջեքսոն Ռետբոուն
Ռոզալի Հեյլ - Նիկի Ռիդ
Էմմետ Կալլեն - Քելեն Լատս


=== Քոչվոր վամպիրներ ===
Ջեյմս - Քեմ Ժիգանդե
Վիկտորիա - Ռաշել Լեֆևր
Լորան - Էդի Գատեգի


=== Մարդիկ ===
Բելլի Սվոն - Քրիստեն Ստյուարտ
Չառլի Սվոն - Բիլի Բյորք
Ռենե Դուաեր - Սառա Կլարկ
Ջեյկոբ Բլեք - Թեյլոր Լոթներ
Ջեսսիկա Սթենլի - Աննա Քենդրիկ
Անժելա Վեբեր - Քրիստիան Սերատոս
Մաքյ Նյուտոն - Մայքլ Ուելշ
Էրիկ Յորք - Ջասթին Չոն
Բիլլի Բլեք - Ջիլ Բիրմինգհեմ
Ջեյկոփ Բլեկ - Թեյլոր Լոտներ
ՍեմԱդլի - Չեսկ Սպենսեր
Էմբրի Կոլ - Կայովա Գորդոն
Փոլ Լեյխոթ - Ալեկս Մերազ
Ջարեդ Կեմերոն - Բրոնսոն Պելետյե
Արո - Մայքլ Շին
Կայ - Ջեյմի Կեմպբել Բաուեր
Մարկ - Քրիստոֆեր Հեյրդալ
Ջեյն - Դակոտա Ֆենինգ
Ալեկ - Կեմերոն Բրայտ
Ֆելիկս - Դանիել Կադմոր
Դիմիտրի - Չարլի Բյուլի
Հայդի - Նուտ Սիար


== Ծանոթագրություններ ==
Չափազանցություն

Չափազանցություն, հիպերբոլ (հուն․՝ ύπερβολή - չափազանցում), գեղարվեստական պատկերավորման միջոց, երբ առարկան, երևույթը, գործողությունը ներկայացվում է չափազանցված կողմերով։ Չափազանցություն հեղինակի կամ բանահյուսական ստեղծագործության ոճն ու պատումը բնութագրող հատկանիշ է։ 
Բնորոշ է բանահյուսությանը, գեղարվեստական գրականությանը, մասնավորապես՝ երգիծական բնույթի գործերին (Դերենիկ Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար» կատակերգության տարբեր դրվագներ և գործն ամբողջությամբ)։
Սասամոն

Սասամոն (իսպ.՝ Sasamón), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բուրգոս պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Օդրա Պիսուերգա շրջանում։ Բնակչությունը՝ 1196 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 30 կմ։ Քաղաքի հովանավորն է համարվում Սանտա Մարիա Լա պեալը։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Sasamón en la Diputación de Burgos Archived 2007-10-26 at the Wayback Machine.
Página oficial del municipio
Página web del arte de Sasamón
Página web con información de alojamiento y del pueblo
Información sobre Sasamón
Բումերանգ (ֆիլմ, 1992)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բումերանգ (այլ կիրառումներ)Բումերանգ՝ կինոֆիլմ, ռեժիսոր՝ Ռեջինալդ Խադլինի, որը թողարկվել է 1992 թվականին։


== Սյուժե ==
Մարկուս Գրեմ, անդիմադրելի սևամորթ դոնժուան։ Նա սկսում է աշխատել Chantress ընկերությունում, մարկետինգի բաժնում և ընտրում է իր հաջորդ զոհերին՝ կին գործընկերների շարքում։ Նրանցից մեկը՝ իր տնօրենը, մարկետինգ բաժնի ղեկավարը՝ Ժակլին Բրոյներն էր։ Մարկուսը պետք է գործի դներ իր բոլոր հնարքները և հմայքը, սակայն ի վերջո նա հասնում է իր նպատակին։ Մարկուսը և Ժակլինը անցկացնում են գիշեր, բայց նրանց հետագա հանդիպումներին ինչ-որ բան խանգարում է։ Մարկուսը չէր ուզում ցույց տալ, որ սիրահարվել է այդ աղջկա վրա, բայց նրան նյարդայնացնում էր այն, որ Ժալինը սառել էր իր հանդեպ և ավելի շատ զբաղված էր աշխատանքով, քան իրենով։ Մարկուսը հերթական անգամ ձախողում է հանձնարարությունը գովազդային ընկերության և նրան գրեթե ուզում էին աշխատանքից հեռացնել։ Նրան օգնում է իր նոր ընկերուհին՝ Անժելա Լյուիսը, ով աշխատում էր նկարչուհի դիզայնի բաժնում, նոր տեսողական լուծում է գտնում։
Սկզբում նրանք շփվում են որպես ընկերներ, բացի այդ, Անժելայի մասին հոգ էր տանում Մարկուսի ընկերը՝ Ջեռարդը։ Սակայն, Մարկուսին աստիճանաբար գրավում է Անժելան։ Մարկուսը անգամ հոգ չէր տանում նրա մասին, ամեն ինչ տեղի ունեցավ ինքնաբերաբար։ Ջեռարդը իմացավ, որ իր ընկերուհուն տանում են իր ձեռքից և վիճաբանություն ունեցավ Մարկուսի հետ։ Մարկուսի նոր գաղափարները ապշեցրեցին ընկերության թոփ մենեջերներին։ Ժակլինը կրկին հիացած էր Մարկուսով և կրկին մոտիկություն էր ուզում։
Անժելան, իմանալով, որ Մարկուսը դավաճանել է իրեն իր ղեկավարի հետ՝ անմիջապես խզում է հարաբերությունները և հեռանում է Chantress-ից։ Մարկուսը հասկանում է, որ առաջին անգամ իր կյանքում նա սիրահարվել է և չի գտնում իր տեղը։ Անցնում է չորս ամիս։ Մարկուսը նույնպես դուրս է գալիս աշխատանքից և ընդունվում է աշխատանքի դպրոցում՝ որպես նկարչության ուսուցիչ։ Վերջիվերջո նա չի դիմանում, փնտրում է Անժելայի աշխատանքի վայրը և ցանկանում է հաշտվել նրա հետ։ Անժելան ներում է Մարկուսին և նրանք կրկին միասին են։


== Դերերում ==
Էդդի Մերֆի - Մարկուս Գրեմ
Ռոբին Գիվենս - Ժակլին Բրոյներ
Հոլի Բերի - Անժելա Լյուիս
Դեվիդ Ալան Գրիր - Ջեռարդ Ջեկսոն
Մարտին Լոուրենս - Տայլեր Խոկինս
Գրեիս Ջոնս - Հելեն Ստրեինջ
Ջեֆֆրի Հոլդեր - Նելսոն
Էրտա Քիթ - լեդի Էլոիզա
Քրիս Ռոք - Բոնի Թի
Թիշա Քեմփբել - Իվոն


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բումերանգ (1992) կայքում Internet Movie Database
Լևոն Մկրտչյան (այլ կիրառումներ)

Լևոն Մկրտչյան կարող է վերաբերել՝

Լևոն Մկրտչի Մկրտչյան, հայ գրականագետ (ծ. 1933)։
Լևոն Մկրտչյան (1938), հայ ուռուցքաբան։
Լևոն Մկրտչյան, հայ կինոռեժիսոր (ծ. 1953)։
Լևոն Հովհաննեսի Մկրտչյան, հայ քաղաքական գործիչ (ծ. 1965)։
Լևոն Մկրտչյան, հայ ճարտարապետ։
て

Հիրագանայում՝ て, կատականայում՝ テ, ճապոներենի վանկային այբուբենի վանկ։ Օգտագործվում է մեկ մորայի գրելաձևի համար։ Համապատասխանում է հայերեն «թէ», երբեմն նաև «տէ» տառակապակցությանը և Միջազգային հնչյունական այբուբենի /te/ ձայնին։
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի つ(ցու) և と(թո) կանաների միջև։ Իսկ կատականայում՝ ツ(ցու) և ト(թո) կանաների միջև։


=== Յունիկոդ ===
て — U+3066,
テ — U+30C6.
Adelocera lepidoptera

Adelocera lepidoptera , դյուրադարձիկ բզեզ, մտնում է Agrypninae ենթաընտանիքի մեջ։ Հազվադեպ միջատ է։


== Նկարագիր ==
Բզեզի երկարությունը 14-15 մմ, ունի սև-շականակագույն գույն։ Մարմինը ծածկված է ոսկեգույն և սև թեփուկներով։ Մեջքի առաջին մասի հետևի անկյան սուր գագաթները։


== Աղբյուրներ ==
Определитель насекомых европейской части СССР. Т. II. Жесткокрылые и веерокрылые. / под общ. ред. чл.-корр. Г. Я. Бей-Биенко. - М.-Л.։ «Наука», 1965. - С. 266-280. - 668 с. - (Определители по фауне СССР, издаваемые Зоологическим институтом АН СССР; вып. 89.). - 5700 экз.
Նովովասկինո

Նովովասկինո (ռուս.՝ Нововаськино, բաշկիրերեն՝ Яңы Васькин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 171 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վալույսկի (Պրոլետարսկի շրջան)

Վալույսկի (ռուս.՝ Валуйский), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Պրոլետարսկի շրջանում։ Մտնում է Սուխովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
(1891) Գոնդոլա

(1891) Գոնդոլա (անգլ.՝ Gondola), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1969 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,706485 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5179 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8951 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1626,32 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,221358 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,52° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(1891) Գոնդոլա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ադնան Ադըվար

Աբդյուլհաք Ադնան Ադըվար (թուրքերեն՝ Abdülhak Adnan Adıvar, 1882, Գելիբոլու, Չանաքքալեի մարզ, Թուրքիա - հուլիսի 1, 1955(1955-07-01), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք քաղաքական գործիչ, գրող, թարգմանիչ և պատմաբան։ Լինելով ապագա բժիշկ՝ իրականացրել է մի շարք հետազոտություններ, ինչպես նաև հեղինակել մի շարք աշխատություններ գիտության պատմության վերաբերյալ։ Աջակցել է կանանց իրավունքների ընդլայնման շարժմանը։
Եղել է Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի մերձավորներից մեկը և իր կնոջ՝ գրող Հալիդե Էդիբի հետ միասին աջակցել է նրան Թուրքիայի անկախության պատերազմի ժամանակ։
Ավելի ուշ, Թուրքիայի ապագայի վերաբերյալ Ադնան Ադըվարի և Աթաթուրքի տեսակետները չեն համընկել։ Նա դեմ է եղել Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի կողմից Աթաթուրքին լայն իրավասությունների տրամադրմանը՝ պնդելով, որ Աթաթուրքը կարող է բռնապետ դառնալ։ Արդյունքում, Ադըվարն անդամակցել է Առաջադիմական հանրապետական կուսակցությունում։ Մեղադրվել է Աթաթուրքի վրա հարձակման կազմակերպման մեջ, չնայած դրա իրականացման ժամանակ գտնվել է արտասահմանում։ Ավելի ուշ, արդարացվել է, սակայն մինչև 1939 թվականը գտնվել է արտագաղթի մեջ։


== Կենսագրություն ==
1095 թվականին ավարտել է Ստամբուլի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Այնուհետ սովորել է Բեռլինում՝ Հումբոլդտի համալսարանում, որտեղ մասնագիտացել է ներքին հիվանդությունների ուղղությամբ։ 1908 թվականին երիտթուրքերի կողմից սահմանադրության ընդունումից հետո՝ վերադարձել է Ստամբուլ։ 30 տարեկանում գլխավորել է բժշկական ֆակուլտետը։ Իտալա-թուրքական պատերազմի ժամանակ աշխատել է Կարմիր մահիկի ծառայությունում, մասնակցել Բալկանյան պատերազմներին և Առաջին համաշխարհային պատերազմին։ 1917 թվականին ամուսնացել է գրող Հալիդե Էդիբի հետ։ 1918 թվականին մտերմացել է Աթաթուրքի հետ։ Ավելի ուշ զբաղեցրել առողջապահության, ներքին գործերի նախարարների ու Ազգային մեծ ժողովի փոխնախագահի պաշտոնները։
Հանրապետության հիմնադրումից հետո՝ 1924 թվականին ստեղծել է փոքր քաղաքական կուսակցություն, որտեղ զբաղեցրել է գլխավոր քարտուղարի պաշտոնն ու հաճախ քննադատել գործող կառավարությանը։ 1925 թվականին կուսակցությունը մեղադրվել է ապստամբության նախապատրաստության մեջ, իսկ դրա գործունեությունն՝ արգելվել։ Դրանից հետո Ադըվարը կնոջ հետ միասին, որն արտասահմանում բուժում ստանալու կարիք ուներ, տեղափոխվել է Վիեննա։ Աթաթուրքին տապալելու մեջ կասկածվելն Ադըվարին ստիպեց հետաձգել վերադարձը։
Մասնակցել է «Իսլամի հանրագիտարան»-ի ստեղծման գործընթացին, գրել նախաբանն ու մի քանի հոդվածներ։ Ադըվարի ամենահայտնի աշխատություններից մեկը կոչվում է «Գիտությունը օսմանյան թուրքերի ժամանակ» (թուրքերեն՝ La Science Chez les Turks Ottomans), որտեղ դիտարկվում են 14-19-րդ դարերում թուրք գիտնականների գիտական նվաճումները։ Բացի այդ, թուրքերեն է թարգմանել Բերտրան Ռասելի աշխատութուններից մեկը, գրել աշխատություններ գիտության և կրոնի պատմության վերաբերյալ, ինչպես նաև հոդվածներ՝ գիտության և մշակույթի մասին։
Եղել է Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի առաջին, երկրորդ և ութերորդ գումարման պատգամավոր։
Մահացել է 1955 թվականի հուլիսի 1-ին, Ստամբուլում։ Թաղված է Մերքեզէֆենդի գերեզմանատանը։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջիմ Լեհրեր

Ջիմ Լեհրեր (անգլ.՝ James Charles «Jim» Lehrer; մայիսի 19, 1934(1934-05-19), Ուիչիտո, Կանզաս, ԱՄՆ - հունվարի 23, 2020(2020-01-23), Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, ԱՄՆ), ամերիկացի լրագրող և գրող, PBS NewsHour-ի նորությունների հաղորդավար։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1934 թվականի մայիսի 19-ին՝ Կանզաս նահանգի Վիլիտա քաղաքում` ավտոբուսի կայանի դիսպետչեր Հարի Ֆրեդերիկ Լեհերի և բանկի աշխատակից Լոիս Քեթրինի ընտանիքում։
Սկզբում սովորել է Տեխաս նահանգի Բոմոնտ քաղաքի դպրոցում, ավելի ուշ՝ Սան Անտոնիո քաղաքի «Thomas Jefferson High School» տեխասյան դպրոցում, որտեղ արդեն միաժամանակ մարզական մեկնաբան էր։ Ավարտել է Տեխասի «Victoria College»-ը, այնուհետև Միսսուրիի համալսարանի «Missouri School of Journalism» լրագրության դպրոցը՝ ստանալով բակալավրի աստիճան (1956 թվականին)։ Դրանից հետո ծառայել է ԱՄՆ ծովային հետևակի կորպուսում՝ միաժամանակ ուսումնասիրելով աշխարհը։
1959 թվականին Ջիմ Լեհրերը սկսեց իր կարիերան լրագրության մեջ՝ The Dallas Morning News ծրագրում ։ Ավելի ուշ նաDallas Times-Herald-ում լրագրող էր , որտեղ նա լուսաբանեց 1963 թվականին ԱՄՆ նախագահ Ջոն Քենեդու սպանությունը և այլ կարևոր իրադարձություններ՝ 1968 թվականին դառնալով խմբագիր։ Նրա հեռուստատեսային կարիերան սկսվել է KERA-TV-ի դալլասյան հեռուստաալիքում`որպես գիշերային ծրագրի գործադիր տնօրեն և նորությունների խմբագիր։ Այնուհետև Լեհրերը տեղափոխվեց Վաշինգտոնի PBS հեռուստաալիքը, որտեղ նա դարձավ հասարակական կապերի համակարգող և լրագրության խորհրդատվական խորհրդի անդամ։ Այնուհետև աշխատել է Հանրային հեռարձակման կորպորացիայում, հետագայում՝ Հեռուստատեսության հանրային հարցերի ազգային կենտրոնում ( NPACT ), որտեղ նա հանդիպել է Ռոբերտ Մակնիլին։
1975 թվականի հոկտեմբերին Լեհրերը դարձավ Robert Mcneil Report-ի վաշինգտոնյան թղթակիցը Նյու Յորքի Thirteen/WNET ալիքում։ Նույն թվականի դեկտեմբերից վարում էր The MacNeil/Lehrer Report ծրագիրը, որը 1983 թվականի սեպտեմբերից սկսեց կոչվել The MacNeil/Lehrer NewsHour: Մաքնեյլի հեռանալուց հետո՝ 1995 թվականին, ծրագիրը անվանվել Է The NewsHour with Jim Lehrer, իսկ 2009 թվականին վերանվանվել է PBS NewsHour: 2008 թվականին Ջիմ Լեհրերը սրտի վիրահատության է ենթարկվել և ժամանակավորապես չի աշխատել այդ ծրագրում։ 2011 թվականի մայիսի 12-ին Լեհրերը հայտարարել էր PBS NewsHour ծրագրից ևPBS-ում այլ նախագծերով զբաղվելու մտադրության մասին ։
Լրագրության մեջ նրա աշխատանքը շահել է բազմաթիվ մրցանակներ և պարգևներ, այդ թվում` Էմմի և Պեաբոդի։ 1999 թվականին Լեհրերը մտավ հեռուստատեսության փառքի սրահ և արժանացավ ԱՄՆ ազգային հումանիտար մեդալի։
1960 թվականից նա ամուսնացած է ամերիկացի գրող Քիթ Լեհրերի հետ, նրանք ունեն երեք դուստր և վեց թոռ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Jim Lehrer(անգլ.)
Jim Lehrer Biography(անգլ.)