armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Էրոզիա (այլ կիրառումներ)

Էրոզիա (լատ. erosio - ողողում, մաշում, քայքայում) կարող է վերաբերել՝

Էրոզիա — ջրային հոսքով ապարների քայքայման պրոցեսը։
Էրոզիա հողի — հողի մասնակի կամ լրիվ քայքայումը ջրի կամ քիմիական ազդեցությամբ։
Էրոզիա (մետաղներ) — մետաղական շինվածքների մակերևույթի աստիճանական քայքայումը գազի կամ հեղուկի հոսքում, ինչպես նաև մեխանիկական ներգործությունների կամ էլեկտրական լիցքերի ազդեցությամբ։
Էրոզիա (բժշկական) — էպիթելային հյուսվածքների վնասումը։
Ժանվալժան Քանքանյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Քանքանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Ժանվալժան Միհրանի Քանքանյան (օգոստոսի 6, 1927(1927-08-06), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - 2011, Մոսկվա, Ռուսաստան), հայ քանդակագործ։


== Կենսագրություն ==
1955 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստա-արդյունաբերական ուսումնարանը։ 1955 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։


== Ստեղծագործություններ ==
«Մայրություն»
«Հայուհու դիմանկար»
«Բարեկամություն»
«Մարտիկ»
«Աշխատանքի ցնծությունը»
«Շինարարուհին»


== Ծանոթագրություններ ==
Օսման Նաղաշ

Օսման Նաղաշ (16-րդ դար, Սարաևո, Օսմանյան կայսրություն - անհայտ) (հայտնի է նաև Օսման մանրանկարիչ) Օսմանյան կայսրության գլխավոր մանրանկարիչն էր 16-րդ դարի երկրորդ կեսին: Նրա ծննդյան և մահվան տարեթվերը հազիվ թե հայտնի են, բայց նրա գործերի մեծ մասը թվագրվում է տասնվեցերորդ դարի վերջին քառորդին:
Օսման Նաղաշի ամենահին հայտնի նկարազարդումներն արվել են 1560-1570 թվականների միջև՝ Ֆիրդուսու «Շահնամե» պարսից դյուցազներգական պոեմի թուրքերեն թարգմանության համար:
Հայտնի է, որ նա եղել է Մուրադ III-ի համար Սայիդ Լոքմանի գրած տարբեր պաշտոնական պատմությունների գլխավոր նկարիչը, որոնք ստեղծվել են այս դարաշրջանում, այդ թվում ՝ Զաֆերնամե (Հաղթանակների գիրք), Շահնամե ի Սելիմ խան  (Թագավորերի գիրք Սելիմ խանի) և Շահին Շահնամե (Գիրք արքայից արքաների): 1582 թվականին նա նկարազարդել է աստղագուշակության «Գիրք երջանկության»-ը, իսկ մոտ 1585 թվականին հանդիսացել է Սիեր-ի Նեբիի, Մուհամմեդի կյանքի մասին դյուցազներգության, գրված մոտ 1388 թվականին, նկարազարդողներից մեկը:


== Ոճ ==
Օսմանի պատկերազարդման ոճը բնութագրվել է որպես «ընկալման համար՝ պարզ»: Նրա նկարները ցուցադրում են ուշադիր հոգածություն դեպի պահի մանրամասները, իրատեսական ոճով պատկերելով իրադարձությունները:
Ի տարբերություն նախկին պալատական նկարիչների, Օսմանի դիմանկարները հակված են ցուցադրելու շատ ավելի հուզականություն: Ռուստամի և Զոհրաբի պատմությունն օրինակ, մինչ այդ միշտ ներկայացվում էր նույնակերպ երևացող «հեռավոր, առանձնացված պերիֆերիկ կերպարներով, ովքեր դիմային կամ մարմնական արտահայտման հազիվ թե որևէ հետք են դրսևորում», մինչդեռ Օսմանի տարբերակում  Զոհրաբի պահապանը կարծես «տապալվում է վշտից ու հուզմունքից», քանի որ Ռոստամը կողմից իր որդու սպանության ականատեսն էր:
Նրա աշխատանքն ազդել է Օսմանյան փադիշահության պալատական գեղանկարիչների հաջորդ սերնդի վրա, նրա ոճով սկզբնավորված տվյալ բնագավառի կարևոր գործերում:


== Գրականություն ==
Նոբելյան մրցանակակիր Օրհան Փամուկի «Իմ անունը կարմիր է» վեպը Օսմանի և նրա արհեստանոցի գեղարվեստական պատմությունն է: Պատմվածքում Օսման իրեն կուրացնում է ասեղով՝ ընդօրինակելով լեգենդար պարսիկ մանրանկարիչ Բեհզադի կուրությունը: Վեպում նրա մահը ներկայացնում է «օսմանյան մանրանկարչության ավարտը, քանի որ նրանից հետո մանրանկարիչները հետևելու էին Արևմուտքի արվեստին»:


== Մանրանկարներ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Miniatures from the Şahname-ı Selim Han
Miniatures from the Şehinşahname
Complete miniatures from the Hünername
Արևմտյան Իրիան

Արևմտյան Իրիան, Նոր Գվինեա կղզու արևմտյան մասը Ինդոնեզիայի կազմում։ Վարչական նահանգ է։ Կենտրոնը՝ Ջայապուրա։ Տարածությունը 412, 8 կմ² է, բնակչությունը՝ 918 հզ․ (1969), գլխավորապես պապուասներ։ Արևմտյան Իրիանի տերիտորիայի 70%-ը ծածկված է արևադարձային անտառներով։ Բնակչությունն զբաղվում է որսորդությամբ, ձկնորսությամբ, սագոյի հավաքով, նավթի արդյունահանությամբ և հարոսային հողագործությամբ։ Հին և միջին դարերում ինդոնեզական պետությունները կապեր են ունեցել Արևմտյան Իրիանի մերձափնյա ցեղերի հետ։ XVII դ․ Արևմտյան Իրիանն ընկել է Տիդորե սուլթանության ազդեցության ոլորտը։
1828 թ.-ին նիդերլանդական գաղութարարները գրավել են Արևմտյան Իրիանի հարավարևմտյան, իսկ 1848 թ.-ից հետո՝ հյուսիսային մասը։ 1905 թ.-ին Տիդորեի սուլթանը իր իրավունքներն Արևմտյան Իրիանի նկատմամբ վերջնականապես զիջեց Նիդերլանդներին։ Ինդոնեզիայի անկախության հռչակումից հետո (1945 թ.) Նիդերլանդները պահպանեցին հսկողությունը Արևմտյան Իրիանի նկատմամբ և փորձեցին այդ տերիտորիան մտցնել Նիդերլանդների կազմի մեջ։ Ինդոնեզիայում Արևմտյան Իրիանի ազատագրման համար ծավալված շարժումների և միջազգային հասարակական կարծիքի ճնշման տակ՝ Նիդերլանդներն ստիպված եղան 1962 թ.-ի օգոստոսի 15-ին ստորագրել Արևմտյան Իրիան Ինդոնեզիային տալու համաձայնագիր, սակայն միայն 1969 թ.-ին, Արևմտյան Իրիանում կատարված հանրաքվեից հետո այն վերջնականապես միացվեց Ինդոնեզիային։
Շոկոլադի թանգարան (Բելգրադ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Շոկոլադի թանգարան (այլ կիրառումներ)Շոկոլադի թանգարան (սերբ.՝ Музеј чоколаде), Սերբիայի մայրաքաղաք Բելգրադի ամենաերիտասարդ թանգարաններից մեկը։ Այն բացվել է 2020 թվականի փետրվարին։ Թանգարանում, ցուցանմուշներից բացի, այցելուները կարող են ծանոթանալ շոկոլադի ծագման հետաքրքիր փաստերին և պատմությանը։ Թանգարանը հիմնադրել են Նենադ Ռադուլովիչը և նրա կինը, բոլոր ցուցանմուշները բնօրինակ են։


== Նկարագրություն ==
Թանգարանը բաղկացած է չորս ցուցասրահներից, որոնցից յուրաքանչյուրում ներկայացված են շոկոլադի զարգացման շրջանները.

շոկոլադի ծննդավայր Հարավային Ամերիկային նվիրված ցուցասրահ
Կակաոյի՝ Եվրոպայում հայտնվելուն նվիրված ցուցասրահ. ներկայացվում է զարգացման ուղին՝ Իսպանիա ժամանելուց ի վեր
Սերբիայի և Հարավսլավիայի շոկոլադի պատմությանը նվիրված ցուցասրահ
Ցուցանմուշներով ցուցասրահ. ամբողջովին շոկոլադից պատրաստված առօրյա կյանքի տարբեր իրեր, որոնք ուտելի են


== Ծրագիր և ցուցանմուշներ ==
Բելգրադի շոկոլադի թանգարանում այցելուները կարող են ծանոթանալ շոկոլադի ամբողջական պատմությանը, դրա սկզբնավորմանն աշխարհում և Եվրոպայում, ինչպես նաև Սերբիայում։ Թանգարանը նաև առաջարկում է հետաքրքիր տեղեկություններ շոկոլադ պատրաստելու, սպառելու, դրա բուժիչ հատկությունների և շոկոլադի հետ կապված բազմաթիվ այլ փաստերի մասին։
Ցուցադրվում են ինչպես շոկոլադ պատրաստելու պատմությանը վերաբերող ցուցանմուշներ, այնպես էլ դրա հետ կապված ամեն ինչ։
Առաջին ցուցասրահը ձևավորված է հարավամերիկյան արևադարձային անտառի տեսքով, ներկայացված են ինկերի և մայաների ցուցանմուշներ, կակաոյի պտուղներ և մայաների աստվածության գլուխ, որի բերանից այցելուները կարող են մարգարեություններով՝ փայլաթիթեղի վրա գրված հաղորդագրություններով շոկոլադներ քաշել։ Երկրորդ ցուցասրահում ներկայացվում է 18-րդ դարի Եվրոպան, երբ շոկոլադը հասավ այդ աշխարհամաս, իսկ երրորդ ցուցասրահը նախկին ՀՍՖՀ-ի ոճով է, որտեղ ցուցադրվում են շոկոլադե սալիկներ, որոնցով մեծացել են շատ սերունդներ։ Չորրորդ ցուցասրահը զարդարված է ավելի ժամանակակից, քան մյուսները և կոչվում է Fashion Room։ Այստեղ կան ուտելի ցուցանմուշներ կանանց կոշիկների, պայուսակների, բաժակների և այլնի տեսքով։ Այստեղ կարելի է գտնել նաև կաթնային շոկոլադ, մուգ շոկոլադ և պնդուկով շոկոլադ պատրաստելու համար անհրաժեշտ բոլոր բաղադրիչները։
Ի թիվս այլ ցուցանմուշների, թանգարանը ցուցադրում է նաև Սերբիայի ամենամեծ շոկոլադե սալիկը, կա նաև նկարչական անկյուն։
Թանգարանային շրջագայության շրջանակներում նախատեսված է նաև շոկոլադե ըմպելիքների համտես։


== Ծանոթագրություններ ==
Աղձն

Աղձն (նաև՝ Արզն, Աղձնիք Հայոց, Արաքսենե, Արաքսիանե, Արզան, Արզանան, Արզանանի, Արզանենա, Արզանենե, Արզանինի, Արզինի, Արզն Աղձնյաց, Արզնարզյուն, Արզոն, Արզրունիք, Արզուն, Արզունիտիս, Արծն, Արծրունիք, Արձն, Արղզնն, Արղնի, Արսանիա, Արքսան, Արքսանե, Արքսանեն, Արքսանենե, Արքսանի, Խարզան, Խզու, Հազու, Հարզան), գավառ Մեծ Հայքի Աղձնիք աշխարհում։ Մեծ Հայքի հարավ-արևմտյան սահմանի մոտ, Աղձնիք աշխարհի հարավ-արևելյան մասում՝ Նփրկերտից (Տիգրանակերտ) հարավ-արևելք, Տիգրիս գետից հյուսիս, իր արգավանդ հողերով հայտնի լեռնային, ջրառատ շրջանում։ Սահմանակից էր՝ Աղձնիքի Նփրկերտ, Սանասունք, Սալնո ձոր, Գզեղխ, Տատիկ, Կեթիկ գավառներին, Հայոց Միջագետքին և Կորճայք աշխարհին։ Համապատասխանում է այժմյան Խարզան (Խարզան, Ծռըգան) գավառին։ Ընդգրկել է Արևմտյան Տիգրիսի Արզան և Բաղաղեշ վտակների ստորին ավազանները։ Ուներ ավելի քան 3500 կմ2 տարածություն։ Եղել է Աղձնյաց բդեշխության կենտրոնը։


== Անվանում ==
Անվան ծագումը կապվում է Վանի թագավորության Ալզի (Ալձն) երկրի անվան հետ։ Եղիշեն հիշատկում է Արզնարզյուն, իսկ Մովսես Խորենացին՝ Արձն և Աղձն ձևերով։ Ենթադրվում է, որ սկզբում կոչվել է Արզինի՝ համանուն Արզան կենտրոնով։ Անտիկ աղբյուրներում հիշատակվում է Arzanenae ձևով։ Թովմա Արծրունին Աղձնը համարում է Արծրունիների նախկին բնակավայրը և կարծում է, թե այն կոչվել է նաև Արզրունիք և ապա ձևափոխմամբ՝ Արծրունիք։ Պատմիչն այս գավառը անվանում է նաև Արզն Աղձնյաց։ Սխալմամբ, ոմանք գավառը անվանում են Արծն։ Աղձնիք աշխարհի անվամբ գավառը կոչվել է նաև Աղձնիք Հայոց։


== Աշխարհագրություն ==
Աղձնը Բիթլիսի լեռնանցքով (Ձորապահակ) անցնող ճանապարհով կապվում էր Մեծ Հայքի կենտրոնական աշխարհի՝ Այրարատի հետ։ Արևմուտքից սահմանակցում էր Նփրկերտ գավառին, հյուսիս-արևմուտքից՝ Սանասունքին, հյուսիսում՝ Սալնո ձոր, Գզեղխ և Տատիկ գավառներին, արևելքից՝ Կեթիկ գավառին։ Հարավ-արևմուտքում սահմանակցում էր Հայոց Միջագետքին, իսկ հարավ-արելքում՝ Մեծ Հայքի Կորճայք աշխարհին։


== Պատմություն ==
Գավառը եղել է Աղձնիքի բդեշխության կենտրոնը և բդեշխությունը հաճախ կոչվել է նաև գավառի անունով։ Կենտրոնն էր Արզն (Արզան) քաղաքը։
Աղձնը երկար ժամանակ, հատկապես 4-րդ դարում Հռոմի ու Պարսկաստանի միջև պատերազմի թատերաբեմ էր և ձեռքից ձեռք էր անցնում։ 577 թվականին Բյուզանդիայի Մորիկ կայսրը Աղձնից հանեց հայ գաղթականություն և ուղարկեց Կիպրոս կղզի։
Ենթադրվում է, որ գավառի Խարզան գյուղը գտնվում է հին Արզն քաղաքի տեղում։


== Բնակչություն ==
19-րդ դարի վերջերին Աղձնը ուներ հայ և քուրդ բնակիչներ։


== Տես նաև ==
Աղձնիք
Մեծ Հայքի վարչական բաժանում
Մեծ Հայքի գավառների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Մկրտիչ Քեչյան

Մկրտիչ Քեչյան (հավանաբար 1880, Յոզղաթ, Յոզղաթի գավառ, Անկարայի նահանգ - ?), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է հավանաբար 1880 թվականին Անկարայի նահանգի Յոզղաթի գավառի կենտրոն Յոզղաթ քաղաքում։ 1905 թվականին ավարտել է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ ֆրանսիական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Բժիշկ է աշխատել։ Ուրիշ տեղեկություն չկա նրա մասին։ Հավանաբար՝ անհետ կորել է։


== Գրականություն ==
Մեզպուրեան Արթօ, Հայ եւ ծագումով հայ բժիշկներ։ Այբուբենական համառօտ անուանացանկ (1688-1940), Իսթանպուլ, 1940։
Շահբազյան Հասմիկ և Միրզոյան Անահիտ (կազմողներ), Ցուցակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի (1915-1923), հ. 3, Անկարայի նահանգ, Երևան, 2006։


== Աղբյուր ==
Հարություն Մինասյան,  Օսմանյան կայսրությունում և Թուրքիայի Հանրապետությունում բռնաճնշումների և ցեղասպանության ենթարկված հայ բժիշկներ, Երևան, «Լուսաբաց», 2014 — 520 էջ։
Կրասնայա Դուբրավա (գյուղ, Գրյազինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կրասնայա ԴուբրավաԿրասնայա Դուբրավա (ռուս.՝ Красная Дубрава), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 472 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նիլու Պեսանիա (Բաիա)

Նիլու Պեսանիա (պորտ.՝ Nilo Peçanha), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահանգի Բաիա մարզում։ Մտնում է Վալենսա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 10 428 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 385,381 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 27,1 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 25.644.218,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 2.377,11 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,592 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Ծանոթագրություններ ==
Սուխոդոլ (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍուխոդոլՍուխոդոլ (ռուս.՝ Суходол), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
(6046) 1991 RF14

(6046) 1991 RF14, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,299686 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9658 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6336 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1273,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,282619 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,94° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(6046) 1991 RF14 աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Խաչվանքյան (այլ կիրառումներ)

Խաչվանքյան, հայկական ազգանուն։

Կարպ Խաչվանքյան, հայ դերասան, ռեժիսոր, ՀՀ ժողովրդական արտիստ (1923-1998)։
Տաճատ Խաչվանքյան, հայ գրաֆիկ նկարիչ (1896-1940)։
Մարկովկա (գյուղ, Տեպլիկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄարկովկաՄարկովկա (ուկրաիներեն՝ Марківка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տեպլիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մարկովկա գյուղում բնակվում էր 476 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,139 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3424,46 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բոլյարկա (գյուղ, Կորոստենի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԲոլյարկաԲոլյարկա (ուկրաիներեն՝ Болярка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1890 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոլյարկա գյուղում բնակվում էր 66 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,415 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 159,04 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կազանցևո (գյուղ, Կուրյինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿազանցևոԿազանցևո (ռուս.՝ Казанцево), գյուղ Ռուսաստանի, Ալթայի երկրամասի Կուրյինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 265 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Կիլունիմմե

Կիլունիմմե (էստ․՝ Kõlunõmme), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 33 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Stronger (ալբոմ, Քելլի Քլարկսոն)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Stronger (այլ կիրառումներ)Stronger (հայերեն՝ ուժեղ), ամերիկացի երգիչ Քելլի Քլարկսոնի հինգերորդ ստուդիական ալբոմ, թողարկված 2011 թվականի հոկտեմբերի 21-ին։ Ալբոմը ռիթմ ընդ բլյուզ, քանթրի, Urban, դենց-փոփ, փոփ-ռոք և սոուլ ոճեր խարնուրդն է։


== Ալբոմի մասին ==
2009 թվականին MTV News-ին տված հարցազրույցում Քելլին ասել է, որ նա աշխատում է նոր ալբոմի վրա, որը նախատեսված է ազատ արձակել 2010 թվականին։ Chart Show TV-ին տված հարցազրույցում նա ասել է, որ նա ցանկանում է ձայնագրել նոր ոճային երգեր։ Ալբոմի աշխատանքներին ներկա են եղել պրոդյուսեր Գովարդ Բենսոնը ր կոմպազիտոր Քլոդ Քելլին, ում հետ նա համագործակցել է իր վերջին ալբոմը թողարկելիս՝ All I Ever Wanted: Ալբոմի անունը՝ Stronger արտացոլում է ալբոմի լիրիկանությունը՝ «երգերի մեծ մասը պատմում են ուժի և ինքնավստահության մասին»։ Բացի այդ անվանումը «What doesn’t Kill You (Stronger)» թրեքի անուններից է, որը նաև Ֆրիդրիխ Նիցշեի ցիտատներից է եղել՝ «What doesn’t kill you makes you stronger»: Ryan John Seacrest-ին տված հացազրույցում Քելլին ասել է, որ ձայնագրման մեջ հնարավոր է օգտագործեն ինչպես փոքր, այնպես նաև ծավալուն էլեկտրոնային վոկալ, փորձելով պահպանել համերգային հնչողություն։


== Սինգլեր ==
Ալբոմի առաջին սինգլը «Mr. Know It All»-ն է, որը թողարկվել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ Սինգլը Billboard Hot 100 չարթում գրավել է 18-րդ տեղը, սիկ հետ բարձրացել 10 հորիզոնականով։ Billboard Pop Songs չարթում հասել է մինչև 15-րդ տեղը, Billboard Adult Contemporary-ում՝ 12-րդը, իսկ Billboard Adult Pop Songs-ում 6-րդ։ Մեծ Բրիտանանիայի UK Singles Chart չարթում բարձրացել է մինչև 5-րդ հորիզոնական։ Հարավային Կորեայի Gaon International չարթում սինգլը առաջին տեղում էր։ «What Doesn't Kill You (Stronger)» սինգլը Billboard Hot 100-ում 64-րդ տեղում էր, իսկ Canadian Singles Chart-ում և Հարավային Կորեայում 22-րդն։


== Երգացանկ ==


== Դիրքը չարթերում ==


== Թողարկումներ ==

Լեհաստան


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Stronger на Metacritic
http://stronger.kellyclarkson.com/ Stronger (ալբոմ, Քելլի Քլարկսոն). պաշտոնական կայք
Lipshutz Jason. (2011)։ «Kelly Clarkson, 'Stronger': Track-By-Track Review»։ Billboard։ New York, NY: Prometheus Global Media։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-12-28-ին։ Վերցված է հոկտեմբերի 25, 2011
Վարդագույն հովազ (կերպար)

Վարդագույն հովազ (անգլ.՝ Pink Panther), մտացածին մուլտհերոս։ Առաջին անգամ հայտնվել է 1963 թվականին «Վարդագույն հովազը» գեղարվեստական ֆիլմի նախնական և եզրափակիչ տեսարաններում, իսկ հետագայում հայտնվել է այդ շարքի գրեթե բոլոր ֆիլմերում՝ համանուն դերում։


== Պատմություն ==
Կերպարն այնքան մեծ հաջողություն ունեցավ հանդիսատեսի շրջանում, որ արդեն 1964 թվականին թողակվեց նրա մասին առաջին կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմը, որում հանդես եկավ նաև «Մարդ»-ը՝ Վարդագույն հովազի հավերժական հակառակորդը, որը մեծ քթով, կարճահասակ, բեղավոր մարդ է։ Համարվում է, որ այն «Վարդագույն հովազը» ֆիլմի ռեժիսոր Ֆրիզ Ֆրիլինգի ծաղրանկարն է։
Հետագայում թողարկվեց Վարդագույն հովազի մասին առնվազն 124 կարճամետրաժ մուլտֆիլմ, որոնցից միայն երկուսում է առկա ձայնային հնչյունավորում, և մի քանի մուլտսերիալ։ 1971 թվականից կերպարի մասին թողարկվում են նաև կոմիքսներ։


== Ընկալում ==
Վարդագույն հովազի կերպարը բարեհաճորեն է ընդունվել քննադատների կողմից և ճանաչվել որպես ամերիկյան և համաշխարհային անիմացիայի պատմության մեջ կարևոր նշաձող. նրա մասին մուլտֆիլմերի սյուժեներից շատերը ճանաչվել են որպես անհեթեթ և սյուրռեալիստական թեմաների, տեսողական բառախաղերի՝ մնջախաղի ոճով ստեղծագործական կիրառություն, իսկ հենց գործողությունը հիշեցնում է 20-րդ դարի առաջին կեսին Չարլի Չապլինի և Բաստեր Կիտոնի կատարմամբ համր ֆիլմերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Զվայնդրեխտ (Նիդերլանդներ)

Զվայնդրեխտ (հոլ.՝ Zwijndrecht ( արտասանություն)), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 22,77 կմ² է (որից 20,35 կմ² ցամաքային, 2,43 կմ³ ջրային), բնակչությունը՝ 44.445 (2012 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.700 եվրո է։
Ռազմական խռովության փորձ Վրաստանում (2009)

2009 թ. Վրացական խռովությունը ռազմական խռովություն էր վրացական բանակի Մուխրովանիի զրահատանկային գումարտակից, գտնվում 20 կմ արևելք Թբիլիսիից, մայիսի 5, 2009 թվականին։ Դեռ հայտնի չէ քանի զինվոր են մասնակցել։ Նույն օրը, Վրաստանի ներքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ խռովարարները հանձնվել են։ Ղեկավարների մի մասը, նրանց մեջ գումարտակի հրամանատարը՝ Մամուկա Գորգիշվիլին, ձերբակալվել են, ուրիշները կարողացել են փախչել։ Խռովությունը սկսվել է, երբ կառավարությունը հայտարարել է, թե բացահայտել է, իսկ այս վերջինին, ռուսական աջակցություն ստացած դավադրություն. անկայունացնելու Վրաստանը և սպանելու Վրաստանի նախագահ Միխայիլ Սահակաշվիլուն։ Ավելի ուշ, վրացական իշխանությունները ետ են վերցրել նրանց մեղադրանքները սպանության, դավադրության և ռուսական աջակցության մասին։


== Աղբյուրներ ==
Մեհմետ Փերինչեք

Մեհմետ Բորա Փերինչեք (թուրքերեն՝ Mehmet Perinçek, սեպտեմբերի 19, 1978(1978-09-19), Ստամբուլ, Թուրքիա), թուրք պատմաբան, քաղաքագետ և պրոֆեսոր։ Փերինչեքը կատեգորիկ ժխտում է Հայոց ցեղասպանության իրողությունը։


== Կենսագրություն ==
Փերինչեքը ծնվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ստամբուլում՝ Դողու և Շուլե Փերինչեքների ընտանիքում։ Սովորել է Ստամբուլի համալսարանում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտում։ Վարժ խոսում է թուրքերեն, անգլերեն, գերմաներեն և ռուսերեն։ Փերինչեքի աշխատությունների թեման հիմնականում Հայոց ցեղասպանության ժխտումն է։ Նա ԽՍՀՄ արխիվներում «գտել է» Հայոց ցեղասպանությանը առնչվող շուրջ 10000 փաստաթղթեր։ Այդ փաստաթղթերի մեջ են Բուդու Մդիվանիի և Ա.Իոնիսյանի նամակը Իոսիֆ Ստալինին, Արտաքին գործերի նախարարության զեկույցը քաղբյուրոյին, Ստալինի գաղտնի նամակները Լենինին և Գեորգի Չիչերինին և այլն։ Իր հոդվածներում Մեհմետ Փերինչեքը բացահայտորեն ժխտում է Հայոց ցեղասպանության իրողությունը՝ նշելով, որ տեղահանությունները տեղի են ունեցել «հայերի անվտանգությունը ապահովելու նպատակով»։
Նախկին հրապարակախոս, ներկայումս «Ազերնաշրի» տնօրեն Էլովսեթ Աղալարովը, ով նաև Փերինչեքի ընկերն է, նրան բնորոշել է որպես «թուրք ժողովրդի արժեքավոր հետազոտող»։
Փերինչեքը ռուսերենով տպագրել է «Հայկական հարցը ռուսական պետական արխիվի 120 փաստաթղթերում» աշխատությունը (ռուս.՝ Армянский вопрос в 120 документах из российских государственных архивов), որը տպագրվել է 2011 թվականին։ Նա հոդվածներ է գրում նաև ժամանակակից Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության վերաբերյալ։
Փերինչեքը կասկածվել է Էրգենեկոն կազմակերպության հետ ունեցած կապերի մեջ։ 2011 թվականի օգոստոսի 22-ին նա ձերբակալվել է՝ Ստամբուլի 12-րդ բարձրագույն քրեական դատարանի հրամանով։ Պահվել է Սիլիվրիի բանտում, իսկ 2013 թվականի օգոստոսի 5-ին դատապարտվել է վեց տարի ազատազրկման։ Ներկայումս գտնվում է ազատության մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք էջ (թուրքերեն)
Perinçek interviewArchived 2013-12-29 at the Wayback Machine. at Baku Today
Մխիթար Վարագյան

Մխիթար Նորիկի Վարագյան (հուլիսի 27, 1966(1966-07-27), Արթիկ, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), Հայաստանի Հանրապետության  Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։


== Կենսագրություն ==
1990—1995 — աշխատել է Մոսկվայի սննդի արդյունաբերության ինստիտուտում որպես ինժեներ-տեխնոլոգ։
1990—1995 — աշխատել է որպես «Միկրո Սթար» ՍՊԸ տնօրեն։
1996—1999 — աշխատել է որպես մատակարարման բաժնի մենեջեր, ապա մատակարարման բաժնի գլխավոր մենեջեր։
1999—2001 եղել է փոխնախագահ «Օպտիմա Թրեյդ» ընկերությունում (Ալմա Աթա, Ղազախստան)։
2003—2007 — եղել է ԱԺ պատգամավոր։ Նաև պետական-իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ «Ժողովրդական պատգամավոր» պատգամավորական խմբի անդամ։
2007 թվականի մայիսի 12-ին ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր։ Անկուսակցական։
2016- Արթիկ համայնքի ղեկավար։


== Ծանոթագրություններ ==
Սվետլանա Մադոյան

Սվետլանա Խաչատուրի Մադոյան (փետրվարի 6, 1939(1939-02-06), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ սրտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1998), պրոֆեսոր (2001):


== Կենսագրություն ==
Սվետլանա Մադոյանը ծնվել է 1939 թվականի փետրվարի 6-ին Լենինական (այժմ՝ Գյումրի) քաղաքում։ 1964 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1965-1996 թվականներին աշխատել է Երևանի սրտաբանության ինստիտուտում, 1998 թվականից եղել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի արտասահմանցի ուսանողների ֆակուլտետի ներքին հիվանդությունների դասընթացի և գիտական հետազոտությունների ղեկավար։
Աշխատանքները վերաբերում են սիրտանոթային համակարգի ախտաբանության, ժառանգականության, ժամանակակենսաբանության, ժամանակաբժշկության և ժամանակասրտաբանության հարցերին։
Համահեղինակ է «Ժամանակակենսաբանության և ժամանակաբժշկության նվաճումները» (ռուսերեն և անգլերեն, 2002) գրքի։


== Անդամակցություն ==
ՀՀ սրտաբանների, թերապևտների, ժամանակակենսաբանների ընկերության նախագահության անդամ (1978 թվականից)


== Երկեր ==
Изучение хроноструктуры сердечно-сосудистой системы разными методологическими подходами [Текст]: автореф. дис... д-ра мед. наук: 14.00.10; 14.00.04 / Мадоян Светлана Хачатуровна; Государственный медицинский ун-т им. М. Гераци. - Ереван, 1998. - 29 с.


== Ծանոթագրություններ ==
Մոնսո լը Նյոֆ է Ֆոկուզի

Մոնսո լը Նյոֆ է Ֆոկուզի (ֆր.՝ Monceau-le-Neuf-et-Faucouzy), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Տերնե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Լան։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02491։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 345 մարդ։ 


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին համայնքի 217 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 141-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 76-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 65,0%, 1999 թվականին եղել է 66,0)։ 141 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 124-ը (76 տղամարդ և 48 կին), գործազուրկ էին 17 մարդ (7 տղամարդ և 10 կին)։ 76 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 21-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 22-ը՝ թոշակառուներ, 33-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ֆրանսիայի շրջանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ,Մոնսո լը Նյոֆ է Ֆոկուզի (ֆր.)
Բարձրաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բարձրաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Բարձրաշեն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 3 հուշարձան (1 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Բոժիկովցի

Բոժիկովցի (ուկրաիներեն՝ Божиківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոժիկովցի գյուղում բնակվում էր 1 006 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3355 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 299,85 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Նարդոս Թովմասյան

Նարդոս Հովհաննեսի Թովմասյան (1897, Երևան, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - 1972), հայ բժիշկ։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է արհեստավորի ընտանիքում։ Փոքր հասակում կորցնում է մորը։ Սովորել է կանանց գիմնազիայում, որն ավարտել է 1918 թվականին։ 1923 թվականին ընդունվել է Երևանի մանկաբարձության ու գինեկոլոգիայի կլինիկային կից մանկաբարձության երկամյա դպրոցը։ Այն ավարտելուց հետո նույն կլինիկայում վեց տարի մանկաբարձ է աշխատել։ 1935 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ Մինչև 1937 թվականն աշխատել է Աշտարակի շրջանում, հետո տեղափոխվել է Երևանի մանկաբարձության ու գինեկոլոգիայի ինստիտուտ։ 1938-1939 թվականներին մանկաբարձական դպրոցում ուսումնական մասին վարիչ ու դասատու է եղել։ 1940 թվականին գործուղվել է Բաքու՝ վերաորակավորվելու որպես վիրաբույժ։
Պատերազմի առաջին օրերից ուղարկվել է ռազմաճակատ։ Որպես բուժսանգումարտակի բժիշկ ակտիվորեն մասնակցել է վիրավորների էվակուացմանը։ Ռազմաճակատում մնացել է մեկ տարի։
Վերադառնալով Երևան՝ բաժնի վարիչի պաշտոնով աշխատել է մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ինստիտուտում։ 1957 թվականից անցել է կենսաթոշակի։
Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով և «Հայրենական մեծ պատերազմում աշխատանքային արիության համար» մեդալով։


== Ծանոթագրություններ ==
Հանուն կյանքի

«Հանուն կյանքի» (ռուս.՝ «Во имя жизни»), խորհրդային լիամետրաժ սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրել են ռեժիսորներ Ալեքսանդր Զարխին և Իոսիֆ Խեյֆիցը 1946 թվականին «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում։
Ֆիլմի պրեմիերան ԽՍՀՄ-ում տեղի է ունեցել 1947 թվականի մարտի 12-ին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմը պատմում է երիտասարդ վիրաբույժների մասին, որոնք աշխատում են բարդ բժշկական խնդրի վրա։ Մի շարք անհաջողություններից հետո ոմանք դադարում են հավատալ հաջողությանը։ Սակայն գլխավոր հերոսը համառորեն շարունակում է աշխատանքը։


== Դերերում ==
Վիկտոր Խոխրյակով – Պետրով, վիրաբույժ
Միխայիլ Կուզնեցով – Կոլեսով, վիրաբույժ
Օլեգ Ժակով – Ռոժդեստվենսկի, վիրաբույժ
Կլավդիա Լեպանովա – Լենա Պոգոդինա, դերասանուհի
Լյուդմիլա Շաբալինա – Վերա
Վլադիմիր Դորոֆեև – Նազարկին, գրաշար


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակներ՝ Եվգենի Գաբրիլովիչ, Ալեքսանդր Զարխի, Իոսիֆ Խեյֆից, Սերգեյ Երմոլինսկու մասնակցությամբ
Բեմադրությունը՝ Ալեքսանդր Զարխի, Իոսիֆ Խեյֆից
Գլխավոր օպերատոր՝ Վյաչեսլավ Գորդանով
Կոմպոզիտոր՝ Վենեդիկտ Պուշկով
Ֆիլմի տնօրեն՝ Միխայիլ Շոստակ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Liehm, Mira / Liehm, Antonín J. The Most Important Art: Eastern European Film After 1945. University of California Press, 1977.


== Արտաքին հղումներ ==
«Во имя жизни» Аннотированный каталог фильмов киностудии «Ленфильм» 1918—2003.
««Во имя жизни»»։ Теле- и художественные фильмы։ Телеканал «Культура»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-11-15-ին։ Վերցված է 2014-1-4 
««Во имя жизни»»։ Журнал о российском кино. Раздел Фильмы, стр.8011։ Ruskino.ru։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-11-14-ին։ Վերցված է 2016-11-14 
«Во имя жизни»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Սան Լուիս Օբիսպո շրջան (Կալիֆոռնիա)

Սան Լուիս Օբիսպո շրջան (անգլ.՝ San Luis Obispo County), ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 8557 կմ² է, բնակչությունը՝ 269637 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սան Լուիս Օբիսպո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1850 թ.։
Բելասովիցա

Բելասովիցա (ուկրաիներեն՝ Біласовиця), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1280 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բելասովիցա գյուղում բնակվում էր 516 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1636 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 315,4 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(327) Կոլոմբիա

(327) Կոլոմբիա (անգլ.՝ Columbia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1892 թվականի մարտի 22-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,775977 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5997 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9522 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1689,36 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,213098 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,15° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(327) Կոլոմբիա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Բարբարա Բեյն

Բարբարա Բեյն (անգլ.՝ Barbara Bain, սեպտեմբերի 13, 1931(1931-09-13), Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ, իրական անուն՝ Միլիսենթ Ֆոգել, (անգլ.՝ Millicent Fogel)), ամերիկացի դերասանուհի, «Էմմի» մրցանակի եռակի դափնեկիր՝ «Դրամատիկ հեռուստասերիալում կանացի լավագույն դեր» անվանակարգում։


== Կենսագրություն և գործունեություն ==
Բարբարա Բեյնը ծնվել է Չիկագոյում։ Սոցիոլոգիայի բնագավառում բարձրագույն կրթությունը ստացել է Ուրբանա Շամպեյնում գտնվող Իլինոյսի համալսարանում։ Ուսումն ավարտելուց հետո ապագա դերասանուհին տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ պարի դասերի է հաճախել հայտնի Մարթա Գրեմի մոտ։ Հետագայում Բեյնը գումար է վաստակել պարուհի և մոդել աշխատելով։ Նրա դերասանական կարիերան մեկնարկել է հանրահայտ Լի Ստրասբերգի դերասանական ստուդիայում մարզումներից հետո։
Նա առավել հայտնի է Սինամոն Քարթերի դերով՝ «Առաքելությունն անիրագործելի է» դասական հեռուստասերիալում, որում նա նկարահանվել է 1966-1969 թվականներին։
1968 թվականին այդ դերը դերասանուհուն բերել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ և երեք  «Էմմի» մրցանակ՝ 1967, 1968 և 1969 թվականներին։
Դրանից հետո նա նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում և սերիալներում։
Վերջին տարիներին նա հիմնականում էկրաններին հայտնվել է որպես հրավիրված աստղ հայտնի սերիալների դրվագներում, ինչպիսիք են «C. S. I.: հանցագործության վայր» և ուրիշներ։
1957-1993 թվականներին Բարբարա Բեյնն ամուսնացած է եղել դերասան Մարտին Լանդաուի հետ։ Ամուսնության արդյունքում ունեցել է երկու դուստր՝ Սյուզան Լանդաու Ֆինչը, որը դարձել է քասթինգի պրոդյուսեր և տնօրեն, և Ջուլիետ Ռոուզ Լանդաուն, որը, ինչպես և ծնողները, դերասանուհի է դարձել։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բարբարա Բեյն (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Destination: Moonbase Alpha Archived 2010-01-24 at the Wayback Machine. — Guide to Space: 1999
Բունդեսլիգա 2014-15

Բունդեսլիգա 2013-14 (գերմ.՝  Bundesliga 2014-2015) Բունդեսլիգայի 52-րդ և Գերմանիայի ֆուտբոլի առաջնության 103-րդ մրցաշրջանը։


== Անցյալ մրցաշրջանի համեմատ փոփոխությունները ==
Բունդեսլիգա 2012-13-ում 16-րդ տեղը զբաղեցրած «Հերտան» անցումային հանդիպումներ անցկացրեց 2-րդ Բունդեսլիգայում 3-րդ տեղը զբաղեցրած «Գրոյտեր Ֆյուրտի» հետ և երկու խաղերն էլ ոչ-ոքի ավարտելով՝ մնաց առաջին Բուդեսլիգայում՝ շնորհիվ հակառակորդի դաշտում խփած գոլի։


=== Մրցաշրջանի սկիզբը ===
Խաղաշրջանը անհաջող մեկնարկեց Շալկե 04-ի և Դորտմունդի Բորուսիայի համար։ Առաջինի անհաջողությունները կարճ տևեցին, ինչը չենք կարող ասել Բորուսիայի համար։ Թիմը դարձավ Բունդեսլիգայի գլխավոր անհաջողակը։ 10-րդ տուրից հետո թիմը հայտնվել էր 17-րդ տեղում։ Խաղաշրջանը լավ մեկնարկեց Պադերբորն 07-ը։ Մրցաշարային աղյուսակը 10-րդ տուից հետո գլխավորում էր Բավարիան։ Երկրորդ տեղի համար պայքարում էին Բորուսիա (Մ)-ն, Բայեր 04-ը և Վոլֆսբուրգը։ 15-րդ տուրից հետո, որտեղ Դորտմունդի Բորուսիան 1-0 հաշվով պարտվեց Բեռլինի Հերտային, մրցաշարային աղյուսակում լիակատար խառնաշփոթ էր։ Մի շարք խաղեր ձախողելով՝ Դորտմունդի Բորուսիան հայտնվեց նախավերջին հորիզոնականում է, որը հանդիսանում է Բունդեսլիգայի վտանգավոր գոտին։ Առաջին տեղը նույն տուրից հետո միանձնյա գլխավորում էր Բավարիան, իսկ երկրորդ տեղը՝ Վոլֆսբուրգը։


=== Գերամանական տարածքների ներկայացչությունը Բունդեսլիգայում ===


== Խաղերի արդյունքները ==
Աղբյուր՝ www.bundesliga.de


=== Ցուցանիշները աղյուսակում ===


=== Փլեյ-օֆֆ Բունդեսլիգայում տեղի համար ===


=== Առաջնության առաջատարները ===


=== Առաջնության 2-րդ տեղում ընթացողները ===


=== Առաջնության 3-րդ տեղում ընթացողները ===


== Մրցաշարային աղյուսակը տարբեր տուրերի ժամանակ ==
Աղբյուր՝ www.bundesliga.de


== Առաջնության վիճակագրությունը ==


=== Ռմբարկուներ ===
Նշում։
Փակագծերում ցույց է տրված 11-մետրանոցից խփված գոլերի քանակը.
Աղբյուր։ kikcer.de


=== Գոլային փոխանցում կատարողներ ===
Աղբյուր։ kikcer.de


=== Գոլ+Փոխանցում ===
Աղբյուր։ kikcer.de
Արևմտյան Աղուսար

Աղուսար Արևմտյան, Աղուդաղ, հրաբխային լեռ Կոտայքի մարզում, Գեղամա լեռնաշղթայի կենտրոնական մասում։ Մտնում է Աղուսարք լեռնախմբի մեջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Նիզովոյ (Սովետսկի շրջան)

Նիզովոյ (ռուս.՝ Низовой), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Սովետսկի շրջանում։ Մտնում է Չիրսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Անահիտ Ադամյան

Անահիտ Ադամյան (մայիսի 13, 1955(1955-05-13), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծուհի, հրապարակախոս, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, պետական դասի խորհրդական 2-րդ աստիճանի, 1996 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ։


== Կենսագրություն ==
Անահիտ Ադամյանը ծնվել է 1955 թվականի մայիսի 13-ին, Երևանում։ Ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է հայկական հեռուստատեսությունում, գրական մամուլում («Արար»,  «Արտասահմանյան գրականություն», «Գրական թերթ»), եղել է «Հայոց լեզուն և գրականությունը դպրոցում» ամսագրի խմբագիր։ Այժմ որպես սցենարիստ աշխատում է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիայում։
Նրա բանաստեղծությունները և թարգմանությունները տպագրվել են հայաստանյան և արտերկրյա մամուլում։


== Գրական գործունեություն ==


=== Երկեր ===
Լույսի փողհարներ, Երևան, 1991։


=== Թարգմանություններ ռուսերենից ===
Անդրեյ Օլեյնիկով, Քաբուլի դժվարին ճանապարհը (վիպակ), Երևան, 1998։


=== Հուշագրություններ ===
«Վանո Սիրադեղյան. Ափսոս էր երեխան», 2021


== Պարգևներ և մրցանակներ ==
1997 թվականին արժանացել է ԵՊՀ-ի «Պոեզիա – 97» մրցույթի առաջին մրցանակի։


== Տես նաև ==
Հայաստանի գրողների միության անդամների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Հայկ Խաչատրյան (1986)։ Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող» 


== Արտաքին հղումներ ==
«Երկիրը պտտվում է իր առանցքի շուրջ, ու երկրի առանցքը մարդն է», հարցազրուց Անահիտ Ադամյանի հետ, «Առավոտ»
Մանգանի սուլֆատ (II)

Մանգանի սուլֆատ (II) (մանգանարջասպ), անօրգանական միացություն, մետաղական մանգանի և ծծմբական թթվի համալիր՝  MnSO4 քիմիական բանաձևով, լավ լուծվում է ջրում, վերածվում է բյուրեղահիդրատի:


== Նկարագրություն ==
Բյուրեղահիդրատը՝ MnSO4 · 5H2O — կարմրա-վարդագույն փոշի, տեխնիկական անվանումը՝ մանգանարջասպ։ Լավ լուծվում է ջրում, հիդրոլիզվում է ըստ կատիոնի։
Կիրառվում է Mn, MnO<sub id="mwGg">2</sub> և մանգանի այլ միացությունների ստանալու համար։


== Քիմիական հատկությունները ==
Թույլ վերականգնիչ է։

Փոխազդեցությունը ալկալիների հետ.
  
    
      
        
          
            M
            n
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
             
            2
            N
            a
            O
            H
            ⟶
             
            M
            n
            (
            O
            H
            
              )
              
                2
              
            
            ↓
            +
             
            N
            
              a
              
                2
              
            
            S
            
              O
              
                4
              
            
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {MnSO_{4}+\ 2NaOH\longrightarrow \ Mn(OH)_{2}\downarrow +\ Na_{2}SO_{4}}}}
  Օքսիդանում է կապարի երկօքսիդով.
  
    
      
        
          
            2
            M
            n
            S
            
              O
              
                4
              
            
            +
             
            8
            H
            N
            
              O
              
                3
              
            
            +
             
            5
            P
            b
            
              O
              
                2
              
            
            ⟶
             
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {2MnSO_{4}+\ 8HNO_{3}+\ 5PbO_{2}\longrightarrow \ }}}
  
  
    
      
        
          
            ⟶
             
            2
            H
            M
            n
            
              O
              
                4
              
            
            +
             
            4
            P
            b
            (
            N
            
              O
              
                3
              
            
            
              )
              
                2
              
            
            +
             
            P
            b
            (
            H
            S
            
              O
              
                4
              
            
            
              )
              
                2
              
            
            +
             
            2
            
              H
              
                2
              
            
            O
          
        
      
    
    {\displaystyle {\mathsf {\longrightarrow \ 2HMnO_{4}+\ 4Pb(NO_{3})_{2}+\ Pb(HSO_{4})_{2}+\ 2H_{2}O}}}
  


== Ծանոթագրություններ ==
Եվրատեսիլ 1989 երգի մրցույթ

«Եվրատեսիլ 1989 երգի մրցույթը» դարձել է Եվրատեսիլի 34-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 1989 թվականի մայիսի 6-ին Շվեյցարիայի քաղաք Լոզաննայի Palais de Beaulieu-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է SRG SSR idée suisse (SRG SSR)։


== Հղումներ ==
Եվրատեսիլի պաշտոնական կայք
Պիկվիկ (թեյ)

Թեյ «Պիկվիկ» (Pickwick), ապրանքանիշ, որի անվան տակ իրացվել է Douwe Egberts հոլանդական ընկերության թեյը։ Բենիլյուքսի երկրներում թեյի և սուրճի շուկայի առաջատարն է։ Կոչվել է ի պատիվ «Պիկվիկյան ակումբի հետմահու հուշերը» վեպի։
1753 թվականին Դաուվ Էգբերտը և նրա կինը՝ Ակքեն Ֆրիզլանդի Յաուրա քաղաքի գլխավոր փողոցում բացել են սուրճի, թեյի և ծխախոտի վաճառքի կրպակ ։ Մինչև 1937 թվականը ընկերության բոլոր թեյերը արտադրվել են Douwe Egberts ապրանքանիշով և յուրաքանչյուր տուփի վրա որպես պատկերանշան պատկերված է եղել անգլիական փոստային կառքը։
1930-ական թվականներին ընկերությունը ղեկավարում էր Յոհաննես Հեսելը, որի կինը սիրում էր ընթերցել Չարլզ Դիքենս։ Տպավորված պարոն Պիկվիկի արկածների մասին վեպից՝ նա առաջարկել է թեյի անունը փոխել «Պիկվիկ»-ով։ Համենայն դեպս, ապրանքանիշի փոխման մասին այդ լեգենդը հոլանդերենից «լոնդոներեն» է թարգմանվել ընկերության պաշտոնական կայքում։
«Պիկվիկ» ապրանքանիշի տակ արտադրվել է ավանդական սև թեյ, մրգային համով սև թեյ, բուսական թեյ, կանաչ թեյ, ռոյբոս և մրգային խառնուրդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք
Վադսա

Վադսա (էստ․՝ Vadsa), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Էնգին Արըք

Էնգին Արըք (թուրքերեն՝ Engin Arık, հոկտեմբերի 4, 1948(1948-10-04), Ստամբուլ, Թուրքիա - նոյեմբերի 30, 2007(2007-11-30), Keçiborlu, Ըսփարթայի մարզ, Թուրքիա),  թուրք ֆիզիկոս, տարրական մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետ։ Եղել է Բոսֆորի համալսարանի փորձարարական տարրական մասնիկների ֆիզիկայի խմբի ղեկավար, պրոֆեսոր։


== Կենսագրություն ==
Էնգին Արըքը ծնվել է 1948 թվականին Ստամբուլում։ 1969 թվականին Ստամբուլի համալսարանից ստացել է մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան, 1971 թվականին՝ գիտությունների դոկտորի, 1976 թվականին Փիթսբուրգի համալսարանից (ԱՄՆ)՝ փորձարարական տարրական մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետի գիտական աստիճան։ Հետդոկտորական հետազոտություններն իրականացրել է Լոնդոնի համալսարանի Ուեսթֆիլդ քոլեջում։
1979 թվականին վերադարձել է Թուրքիա, դարձել է Բոսֆորի համալսարանի ֆակուլտետի անդամ։ 1983 թվականին թողել է համալսարանական գործունեությունը և երկու տարի աշխատել Control Data Corporation-ում։ 1988 թվականին դարձել է Բոսֆորի համալսարանի պրոֆեսոր։
1997-2000 թվականներին Թուրքիայի կառավարության հանձնարարությամբ Էնգին Արըքը Թուրքիան ներկայացրել է Վիեննայի ՄԱԿ-ի Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունում (IAEA) կայացած Միջուկային զենքի փորձարկման համապարփակ արգելման պայմանագրի նստաշրջանների ժամանակ։
Էնգին Արըքը եղել է ATLAS էքսպերիմենտի և CAST համագործակցությունների անդամ Շվեյցարիայում։
Արըքը զոհվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին Atlasjet Flight 4203 ավիավթարի ժամանակ։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է եղել Բոսֆորի համալսարանի պրոֆեսոր Մեթըն Արըքի հետ։ Ունեցել են երկու երեխա։


== Հիշատակ ==
Էնգին Արըքի անունով է կոչվում Թուրքիայի Անկարայի շրջանի Ենիմահալ համայնքի փողոցներից մեկը։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Publications list Archived 2007-12-02 at the Wayback Machine.
Scientific publications of Engin Arık on INSPIRE-HE
Խուան II (Կաստիլիայի թագավոր)

Խուան II (իսպ.՝ Juan; մարտի 6, 1405, Տորո, Կաստիլիա և Լեոն - հուլիսի 21, 1454, Վալյադոլիդ, Կաստիլիա և Լեոն), Կաստիլիայի և Լեոնի թագավոր 1406-ից 1454 թվականներին։
Խուանը թագավոր Հենրի III-ի և նրա կին Կատերին լանկաստերացու որդին էր։ Նրա մայրը Պետրոս արքայի թոռնուհին էր, ում փոխարինել էր Հենրի III-ի պապը՝ թագավոր Հենրի II-ը։ Խուանը փոխարինեց իր հորը 1406 թվականի դեկտեմբերի 25-ին և միավորեց երկու արքայատոհմերը՝ Պետրոսի և Հենրի II-ի։ Նրա մայրը և հորեղբայրը՝ Արագոնի թագավոր Ֆերդինանդ I-ը ժամանակավորապես կառավարեցին երկիրը մինչև Խուանի չափահաս դառնալը։ 1416 թվականին երբ Ֆերդինանդը մահացավ, նրա մայրը միանձնյա կառավարեց երկիրը մինչև իր մահը 1418 թվականին։


== Ծանոթագրություններ ==
Արճեշի գավառակ

Արճեշ, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։ Գտնվում էր վիլայեթի հյուսիսային կողմում։ Կենտրոնը Արճեշ քաղաքն էր։
Տարածքով մոտավորապես համապատասխանում էր Մեծ Հայքի Տուրուբերան աշխարհի Աղիովիտ գավառին։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածվում էր Վանա լճի հյուսիս-արևելյան ծովախորշից մինչև Ծաղկանց լեռները։ Արևելքից սահմանակից էր Բերկրիի գավառակին։ Հանդիսանում է Վանի նահանգի ամենաբարեբեր շրջաններից։ Գավառակը ջրառատ է։ Նրա հյուսիսային մասը լեռնային է, իսկ հարավայինը՝ դաշտային։
Լճամերձ շրջանում՝ մոտ 12 կմ երկարությամբ և 10 կմ լայնությամբ տարածվում է գեղեցիկ դաշտ, որտեղ 1915 թվականի նախօրեին գտնվում էին մի քանի հայկական գյուղեր և Արճեշ քաղաքը։
Արճեշի նշանավոր վայրերից է Զիանփորը, որն հայտնի է իր գեղեցիկ բնությամբ և ծծմբային ջերմուկներով։


== Բնակչություն ==
Ըստ «Փորձ» ամսագրի Արճեշը Բերկրի գավառակի հետ միասին 1880 թվականին ուներ 50184 բնակիչ, որից քրդեր՝ 25937, հայեր՝ 24250: Ըստ «Մշակ» ամսագրի գավառակն ուներ 26897 հայ, 4000 քուրդ և 2904 թուրք բնակիչ։ Ըստ Վ. Քինեի 1891 թվականին գավառակն ուներ 14774 բնակիչ, որից 9490-ը՝ հայեր, 5284-ը՝ մուսուլմաններ։ Ըստ Վ. Մաևսկու գավառակն 1890-ական թվականներին ունեցել է 14774 բնակիչ, որից հայեր՝ 9490:


== Պատմություն ==
Գավառակի հայությունը զգալիորեն տուժեց 1896 թվականի ջարդերի ժամանակ, իսկ 1915-1918 թվականների Մեծ եղեռնի ժամանակ ենթարկվեց համատարած կոտորածի։


== Տնտեսություն ==
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը խաղողի և պտուղների մշակությունն էր։ Գավառակը հայտնի էր որպես հացահատիկի շտեմարան։
Հայերը զբաղվում էին երկրագործությամբ, տառեխի որսով, մշակում էին ընտիր հացահատիկ, խաղող, բամբակ, պտուղներ։ Մուսուլմանները գերազաբցապես անասնապահներ էին։
Գավառակը հարուստ էր ձիերով և մանր եղջերավոր անասուններով։


== Օգտակար հանածոներ ==
Գավառակում կան պղնձի, երկաթի, քարածխի և կապարի պաշարներ, որոնք չեն արդյունահանվում։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Արճեշը մինչև Մեծ եղեռն ուներ 24 եկեղեցի և քանի վանքեր։


== Կրթություն ==
Մինչև 1915 թվականն ուներ 4 վարժարան։


== Վարչական բաժանում ==
Ըստ «Փորձ» ամսագրի Արճեշը Բերկրի գավառակի հետ միասին 1880 թվականին ուներ 138 գյուղ՝ 4928 տնտեսությամբ, որից հայկական՝ 2248, իսկ քրդական՝ 2680: Ըստ «Մշակ» ամսագրի գավառակն ուներ 152 գյուղ։ Ըստ Վ. Մաևսկու գավառակն 1890-ական թվականներին ունեցել է 122 գյուղ։ Ըստ Ադ-Դօյի 1909 թվականին Արճեշն ուներ 132 գյուղ, որից 44-ը՝ զուտ հայկական, իսկ մյուսներում հայերի հետ ապրում էին այալզգիներ։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Աթամ աղալի

Աթամ աղալի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ղազախի գավառում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Պոսկայու

Պոսկայու (ռուս.՝ Поскаю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կիպիևայու գետի ձախ ափին՝ 17 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 32 կմ։ Գետաբերանից 11 կմ հեռավորության վրա, աջ ափին թափվում է գետ՝ Դզյոդզեգյոլ։ Գետաբերանից 18 կմ հեռավորության վրա, ձախ ափին թափվում է գետ՝ Վեսկիդ Վոժ։ Գետաբերանից 7 կմ հեռավորության վրա, աջ ափին թափվում է գետ՝ Իդժիդ Շոր։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000075045
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007504
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Ռայեն ամրոց

Ռայեն ամրոց (պարսկերեն՝ ارگ راين Arg-e Rāyen)՝ ամրոց տեղակայված Իրանի Կերման նահանգից 100 կիլոմետր հարավ։ Գտնվում է Հեզար լեռան շրջակայքում։ Ռայենը եղել է կավից պատրաստված քաղաք, նման է Արգային, որը փլուզվել է 2003 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժի ժամանակ։ Ռայենն ունի լքված միջնաբերդ, որտեղ պահպանվում են ճարտարապետական տարրեր։ Այն չափազանց լավ է պահպանվել, չնայած նրան, որ շրջակայքում գտնվող բոլոր նմանատիպ կառույցները փլուզվել են։
Ռայեն ամրոցը բնակեցվել է 150 տարի առաջ և ենթադրվում է, որ 1000 տարեկան է և կառուցվել է Սասանյանների կառավարման շրջանում։ Ըստ հին փաստաթղթերի՝ եղել է խոշոր առևտրական ճանապարհի վրա և հանդիսացել է առևտրական խոշոր քաղաք։ Եղել է սրերի, իսկ ավելի ուշ՝ զենքերի արտադրության կենտրոն։  Ամրոցի մետ կա ջրվեժ, նրա շրջակայքում է գտնվում նաև Հարազ լեռը՝ 4501 մետր բարձրությամբ, որտեղ կան պտղատու այգիներ և վարդագույն մարմարի հանքեր։ Շրջակայքում կան նաև բուժիչ աղբյուրներ, որոնք գրավում են զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։ Սասանյան արքա Հազկերտ երրորդի օրոք արաբների հարձակումը ձախողվել է, քանի որ ամրոցի պատերը բարձր են և դժվար անցանելի։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		
		


== Տես նաև ==
Իրանի ամրոցների ցանկ
Իրանական ճարտարապետություն


== Արտաքին հղումներ ==
Official website
Report: "Arg-e Rayen tries to replace Bam"


== Ծանոթագրություններ ==