Իզոխոր պրոցես

Իզոխոր պրոցես (< իզո...  և հին հունարեն՝ χώρος — գրաված տեղ, տարածություն), թերմոդինամիկական պրոցես, որն ընթանում է առանց համակարգի ծավալի փոփոխության՝ 
  
    
      
        V
        =
        c
        o
        n
        s
        t
      
    
    {\displaystyle V=const}
   և 
  
    
      
        Δ
        V
        =
        0
      
    
    {\displaystyle \Delta V=0}
  , ուստի՝ համակարգի կատարած աշխատանքը՝ 
  
    
      
        
          A
          ′
        
        =
        P
        Δ
        V
        =
        0
      
    
    {\displaystyle A'=P\Delta V=0}
  ։ Այս դեպքում ջերմադինամիկայի առաջին օրենքից կստանանք՝

  
    
      
        Δ
        U
        =
        Q
      
    
    {\displaystyle \Delta U=Q}
  Եթե համակարգը ջերմաքանակ ստանում է՝ 
  
    
      
        Q
        >
        0
      
    
    {\displaystyle Q>0}
  , ապա նրա ներքին էներգիան մեծանում է ստացված ջերմաքանակի չափով, իսկ եթե համակարգը շրջապատին (այլ մարմինների) ջերմաքանակ է տալիս 
  
    
      
        Q
        <
        0
      
    
    {\displaystyle Q<0}
  , ապա նրա ներքին էներգիան տված ջերմաքանակի չափով փոքրանում է։
Այս 
  
    
      
        C
        =
        c
        m
      
    
    {\displaystyle C=cm}
   և 
  
    
      
        Q
        =
        m
        c
        (
        
          t
          
            2
          
        
        −
        
          t
          
            1
          
        
        )
        =
        m
        c
        Δ
        t
      
    
    {\displaystyle Q=mc(t_{2}-t_{1})=mc\Delta t}
   բանաձևերից ջերմունակության համար կստանանք՝

  
    
      
        C
        =
        Q
        
          /
        
        Δ
        t
        =
        Q
        
          /
        
        Δ
        T
      
    
    {\displaystyle C=Q/\Delta t=Q/\Delta T}
  ,որտեղ 
  
    
      
        Δ
        t
        =
        Δ
        T
      
    
    {\displaystyle \Delta t=\Delta T}
  -ն համակարգի ջերմաստիճանի փոփոխությունն է ջերմահաղորդման պրոցեսում։ Քանի որ ջերմաքանակը պրոցեսի ֆունկցիա է, ապա պրոցեսի ձևից կախված կլինի նաև ջերմունակությունը։ Մասնավորապես իզոխոր պրոցեսում 
  
    
      
        Q
        =
        Δ
        U
      
    
    {\displaystyle Q=\Delta U}
  , հետևաբար՝ 

  
    
      
        
          C
          
            V
          
        
        =
        Δ
        U
        
          /
        
        Δ
        T
      
    
    {\displaystyle C_{V}=\Delta U/\Delta T}
  որտեղ 
  
    
      
        
          C
          
            V
          
        
      
    
    {\displaystyle C_{V}}
  -ով նշանակված է համակարգի ջերմունակությունը, երբ ծավալը հաստատուն է։
Եթե համակարգը միատոմ իդեալական գազ է, ապա, այս U = 1½m/MNAKBT = 1½m/MRT = 1½νRT բանաձևից, ջերմունակության համար կստանանք՝

  
    
      
        
          c
          
            v
          
          
            μ
          
        
        
          
            3
            2
          
        
        
          
            m
            
              M
              R
            
          
        
        =
        
          
            3
            2
          
        
        v
        R
      
    
    {\displaystyle c_{v}^{\mu }{\frac {3}{2}}{\frac {m}{MR}}={\frac {3}{2}}vR}
  ,որտեղ 
  
    
      
        v
      
    
    {\displaystyle v}
  -ն նյութի քանակն է։ Մասնավորապես, մեկ մոլ իդեալական գազի ջերմունակությունն իզոխոր պրոցեսում՝ 
  
    
      
        
          c
          
            v
          
          
            μ
          
        
        3
        R
        
          /
        
        2
      
    
    {\displaystyle c_{v}^{\mu }3R/2}
  ։


== Տես նաև ==
Գեյ-Լյուսակի օրենք
Իզոբար պրոցես
Իզոթերմ պրոցես


== Ծանոթագրություններ ==