armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Գևորգ Հովհաննիսյան

Գևորգ Կարապետի Հովհաննիսյան (հունիսի 16, 1983(1983-06-16) կամ մարտի 16, 1983(1983-03-16), Լենինական, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի «Շիրակ» ակումբի հիմնական կազմի խաղացող։


== Ակումբային կարիերա ==
Ծնվել է Լենինականում։ 8-9 տարեկանից սկսել է զբաղվել ֆուտբոլով։ Թեև հնարավորություն է ունեցել զբաղվել այլ մարզաձևով, սակայն Հովհաննիսյանն ընտրություն է կատարել հօգուտ սիրելի մարզաձևի՝ ֆուտբոլի։ Այդ նույն ժամանակ սկսել է հաճախել տեղական «Շիրակ» ակումբի ֆուտբոլային դպրոցը։ Հովհաննիսյանի հայրը Գյումրու «Արագած» ակումբում խաղացել է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում, և նա նույնպես ընտրել է նույն դիրքը։
2001 թվականին խաղացել է  «Շիրակի» երիտասարդական կազմում, ապա երկու տարի ծառայել է բանակում։ 2003 թվականին վերադարձել է ակումբ և կնքել պայմանագիր։ Մի քանի մրցաշրջանների ընթացքում նա ամրապնդել է իր դիրքը թիմի հիմնական կազմում։ 2011 թվականի ապրիլի 17-ին առաջնության 5-րդ տուրի «Փյունիկի» դեմ հանդիպումը Հովհաննիսյանի հարյուրերորդն էր խաղն էր  Հայաստանի առաջնության Բարձրագույն խմբում։ 2011 թվականին մասնակցել է Հայաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչին, որտեղ «Շիրակը» պարտվել է «Միկային»  1:4 հաշվով։


== Ելույթների վիճակագրություն ==
ըստ 2012 թվականի մարտի 18-ի տվյալների


== Ձեռքբերումներ ==
Հայաստանի չեմպիոն - 2012/13
Հայաստանի գավաթակիր - 2011/12
Հայաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակչի մասնակից - 2011


== Անձնական կյանք ==
Հայրը՝ Կարապետ,
Մայրը՝ Արմինե,
Կինը՝ Տաթև,
Դուստրը՝ Արմինե։Ազատ ժամանակ սիրում է լսել երաժշտություն և նայել ֆուտբոլ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը ՀՖՖ պաշտոնական կայքում (ռուս.)
Ֆուտբոլիստի էջը footballdatabase.eu կայքում (անգլ.)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում (անգլ.)
Գամողմա Կոդորի

Գամողմա Կոդորի (վրաց.՝ გამოღმა კოდორი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Աբաշայի շրջան‎‎‎ում։


== Դիրք ==
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 14 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Աբաշայից հեռու է 5 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 379 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Անկախ (շաբաթաթերթ)

Անկախ, հասարակական֊քաղաքական, մշակութային շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսնում 2009 թվականից Երևանում։ Հիմնադիր֊խմբագիր՝ Վարդուհի Իշխանյան։


== Գործունեություն ==
Անդրադառնում է ՀՀ հասարակական֊քաղաքական, սոցիալ֊տնտեսական, կրթամշակութային բնագավառների կարևոր իրադարձություններին, տպագրում է նյութեր անվանի մարդկանց, հայ ժողովրդի պատմության և մշակութային անցյալի վերաբերյալ բժշկական հոդվածներ, հարցազրույցներ, էսսեներ, մարզային նյութեր և այլն։ Ունի էլեկտրոնային տարբերակ՝ հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն։


== Ծանոթագրություններ ==
Բաղադրյալ թիվ

Բաղադրյալ են կոչվում այն ամբողջ թվերը որոնք ունեն երեք և ավելի բաժանարար։ Այլ կերպ ասած՝ մեկից մեծ ոչ պարզ ամբողջ թվերը կոչում են բաղադրյալ։ Եթե n ամբողջ թիվը մեծ է զրոյից և a > 1, b < n հավասարումներին բավարարող a և b ամբողջ թվերը կարելի է ներկայացնել n=ab տեսքով, ուրեմն n-ը բաղադրյալ թիվ է։ Ըստ սահմանման մեկից մեծ յուրաքանչյուր ամբողջ թիվ կամ բաղադրյալ կամ պարզ թիվ է։ Մեկը ոչ պարզ ոչ բաղադրյալ թիվ է։ Սահմանումից հետևում է որ յուրաքանչյուր բաղադրյալ թիվ կարելի է ներկայացնել երկու կամ ավելի պարզ թվերի արտադրյալի տեսքով։
Օրինակ՝ 14 ամբողջ թիվը բաղադրյալ է, քանի որ այն հնարավոր է ներկայացնել երկու ավելի փորք ամբողջ թվերի արտադրյալի տեսքով (2 × 7)։ Նմանապես 2-ը և 3-ը բաղադրյալ թվեր չեն, քանի որ նրանք կարող են ներկայացվել միայն մեկի և իրենց արտադրյալի տեսքով։
Մինչև 150-ը բաղադրյալ թվերն են՝

4, 6, 8, 9, 10, 12, 14, 15, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25, 26, 27, 28, 30, 32, 33, 34, 35, 36, 38, 39, 40, 42, 44, 45, 46, 48, 49, 50, 51, 52, 54, 55, 56, 57, 58, 60, 62, 63, 64, 65, 66, 68, 69, 70, 72, 74, 75, 76, 77, 78, 80, 81, 82, 84, 85, 86, 87, 88, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 98, 99, 100, 102, 104, 105, 106, 108, 110, 111, 112, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 128, 129, 130, 132, 133, 134, 135, 136, 138, 140, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 150։ (A002808-ի հաջորդականությունը OEIS-ում)Ցանկացած բաղադրյալ թիվ կարելի է ներկայացնել երկու կամ ավել պարզ թվերի արտադրյալի տեսքով։ Օրինակ՝ 299 բաղադրյալ թիվը կարելի է ներկայացնել 13 × 23 տեքով, իսկ 360 թիվը՝ 23 × 32 × 5 տեսքով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Fraleigh, John B. (1976), A First Course In Abstract Algebra (2nd տպ.), Reading: Addison-Wesley, ISBN 0-201-01984-1 
Herstein, I. N. (1964), Topics In Algebra, Waltham: Blaisdell Publishing Company, ISBN 978-1114541016 
Long, Calvin T. (1972), Elementary Introduction to Number Theory (2nd տպ.), Lexington: D. C. Heath and Company 
McCoy, Neal H. (1968), Introduction To Modern Algebra, Revised Edition, Boston: Allyn and Bacon 
Pettofrezzo, Anthony J.; Byrkit, Donald R. (1970), Elements of Number Theory, Englewood Cliffs: Prentice Hall 


== Արտաքին հղումներ ==
Lists of composites with prime factorization (first 100, 1,000, 10,000, 100,000, and 1,000,000)
Divisor Plot (patterns found in large composite numbers)
Բինեֆար

Բինեֆար (իսպ.՝ Binéfar), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ուեսկա պրովինցիայում (Արգոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա-Լիտերա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 25,1 կմ²։ Բնակչությունը՝ 9407 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։


== Արտաքին հղումներ ==
Ayuntamiento de Binéfar
CAI Aragón-Binéfar Archived 2011-12-10 at the Wayback Machine.
Asociación Cultural y Recreativa Peña La Kraba Archived 2013-11-20 at the Wayback Machine.
Asociación Cultural y Recreativa Peña Latacin Archived 2015-10-19 at the Wayback Machine.
Web oficial del Club Deportivo Binéfar
Iglesia Evangélica Bautista de Binéfar Archived 2011-09-02 at the Wayback Machine.
Web Terapeutico Artistica de un binefarense Archived 2016-10-23 at the Wayback Machine.
Վորոժա (Մոլոգայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Վորոժա (այլ կիրառումներ)Վորոժա (ռուս.՝ Ворожа), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մոլոգա գետի աջ ափում։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։ Ակունքը գտնվում է 2 կմ արևելք Օբուխովի գյուղի մոտ։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մոլոգա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշի։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 08010200112110000006672
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 110000667
Ավազանի կոդը - 08.01.02.001
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 10
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կաշկարովո (գյուղ, Զիլաիրսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿաշկարովոԿաշկարովո (ռուս.՝ Кашкарово, բաշկիրերեն՝ Ҡашҡар), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիլաիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 422 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Պուլպի

Պուլպի (իսպ.` Pulpí), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում`Ալմերիա պրովինցիայում (Անադալուսիա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Andalwusia շրջանում։ Զբաղեցնում է 96 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 8429 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 108 կմ հեռավորության վրա։


== Բնակչություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Pulpí
Pulpí Archived 2007-07-17 at Archive.is
Pulpí en el libro Guinnes
Սարգիս Թումանյան

Սարգիս Հմայակի Թումանյան (հունվարի 1, 1919(1919-01-01), Երևան, Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն), հայ խորհրդային ինժեներ-հիդրոշինարար։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։


== Կենսագրություն ==
1943 թվականին ավարտել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1956-1961 թվականներին աշխատել է Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների ԳՀԻ-ի տնօրենի տեղակալ, 1961-1974 թվականներին՝ «Էլեկտրոն» գործարանի տնօրեն։ 1974 թվականից եղել է ՀԽՍՀ կենցաղային սպասարկման նախարար։ «Նաիրի» էլեկտրոնային հաշվողական մեքենաների ընտանիքի՝ սերիական արտադրության մեշ ներդրման աշխատանքների համար 1971 թվականներին արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։
(310) Մարգարիտա

(310) Մարգարիտա (անգլ.՝ Margarita), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1891 թվականի մայիսի 16-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,761279 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4414 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0811 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1675,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,214802 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,18° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(310) Մարգարիտա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Զենիթ (սպորտի պալատ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Զենիթ (այլ կիրառումներ)
«Զենիթ» սպորտային խաղերի պալատ (ռուս.՝ Дворец спортивных игр «Зенит»), սպորտային համալիր Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։ Միակ փակ ֆուտբոլային մարզասրահը։


== Պատմություն ==
Կառուցվել է 1976 թվականի վերջին՝ ճարտարապետներ Մորոզով Գ․ Պ․–ի և Սավելևա Վ․ Ն․–ի նախագծով, մասնակցել են ինժեներներ Կուրբատով Օ․ Ա․–ն, Բեյլին Լ․ Կ․–ն, Պոստնիկով Վ․ Լ․–ն և ուրիշներ։ Նախատեսված էր, որ պետք է կառուցվի մարզական բազա, բայց շինարարության ավարտից անմիջապես հետո այն օգտագործվում էր մրցութային հանդիպումների համար։ Այստեղ տեղի էին ունենում ֆուտբոլի, թենիսի, խոտի հոկեյի, ձեռքի գնդակի, բադմինթոնի մրցույթներ և պարապմունքներ։ Կան նաև պինգ–պոնգի և բոդիբիլդինգի սրահներ։ Սպորտային համալիրը ապահովված է հանդերձարաններով ու լոգարաններով, երկրպագուների համար պատշգամբներով։
Զենիթ սպորտի պալատում և Մարզահամերգային համալիրում անցկացվել են ԱՊՀ չեմպիոնների գավաթի 2008 և 2011 թվականների մրցույթները։


== Սեփականատերեր ==

2011 թվականին միջնորդական դատարանում պարզ դարձավ, որ Զենիթ սպորտի պալատի շինությունը պատկանում է ոչ թե քաղաքային, այլ դաշնային իշխանությանը։ Վտանգ կա՝ այնտեղից վարաձակալների հեռացման, շինությունը աուկցիոնով վաճառելու վերաբերյալ։


== Ճարտարապետություն ==
Առանց հենքի 70 մ թռիչքով ծածկ ունենալը հնարավորություն է տվել շենքում տեղավորելու ֆուտբոլային դաշտ, որը համապատասխանում է ստանդարտային չափերին, ունի սինթետիկ ծածկույթ, նախատեսված է 3500 հանդիսատեսի համար։ Հսկայական ապակենախշերը խաղահրապարակի համար ապահովում են բնական լույսի հիանալի լուսավորություն։ Պալատի մուտքը ընդգծված է ճառագայթաձև զարդարանքով, որի կենտրոնում ֆուտբոլի գնդակն է։


== Հասցե ==
Ռուսաստանի Դաշնություն, Սանկտ Պետերբուրգ, Բուտլերովի փողոց, շ․ 9։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սպորտային խաղերի պալատ «Զենիթ» Archived 2014-01-06 at the Wayback Machine.
WWE կիսածանրքաշային չեմպիոնատ

WWE կիսածանրքաշային չեմպիոնատ (անգլ.՝ WWE Cruiserweight Championship), պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) նախկին չեմպիոնական տիտղոս «WWE» կազմակերպության կիսածանրքաշային դիվիզիոնում։ Հանրությանը ներկայացվել է 2016 թվականի սեպտեմբերի 14-ին՝ «Cruiserweight Classic» հաղորդաշարի անդրանիկ եթերաշրջանի ավարտին։
Տվյալ տիտղոսի համար պայքարող մարզիկների քաշը չպետք է գերազանցեր 93 կգ-ը։
Առնչություն չի ունեցել նախկինում գործածված նույնանուն չեմպիոնական տիտղոսի հետ, որն իր հերթին ստեղծվել էր «World Championship Wrestling» (WCW) կազմակերպությունում և գործածությունից հանվել 2007 թվականին։
Գործածությունից հանվել է 2022 թվականի հունվարի 4-ին, միավորվելով NXT հյուսիսամերիկյան չեմպիոնական տիտղոսի հետ։
Գործածվել է գլխավորապես պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի հանդիպումներում, որոնցում մասնակիցները կատարում են նախապես մշակված սցենարներ և ուղղակիորեն չեն մրցակցում միմյանց հետ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
WWE կիսածանրքաշային տիտղոսի պատմությունը(անգլ.)
Պադշևա

Պադշևա (ռուս.՝ Падшева ), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուֆտյուգա գետի ձախ ափին՝ 113 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 03020300112103000025964
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը - 103002596
Ավազանի կոդը -  03.02.02.002
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը - 03
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների - 0


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Կառլեն Հայրապետյան (գործարար)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կառլեն Հայրապետյան (այլ կիրառումներ)Կառլեն Տոնականի Հայրապետյան (15 նոյեմբեր 1961 թ, Արագածոտնի մարզ, գյուղ Կաքավաձոր)՝ ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածու (1990 թ), գործարար, գիտնական։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1961 թվականի նոյեմբերի 15-ին Արագածոտնի մարզի Կաքավաձոր գյուղում։ 1978 թվականին ավարտելով տեղի դպրոցը, ընդունվել է ԵՊՀ–ի Ֆիզիկայի ֆակուլտետ։ 1983 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է նույն ֆակուլտետը։ 1983-1985 թթ․ աշխատել է Ֆիզիկայի կիրառական Պրոբլեմների ինստիտուտում։ 1983-1985 թթ․ սովորել և ավարտել է Գիտությունների Ազգային Ակադեմիա–ի ասպիրանտուրան։ 1988-1990 թթ. աշխատել է համալսարանին կից ռենտգեն կենտրոնում։ 1990 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզը՝ «Պինդ մարմնի ֆիզիկա» մասնագիտությամբ և ստացել ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածուի կոչում։ 2008 թվականին հիմնադրել է «ԷՔՍ ՌԵՅ ՓՆՋԵՐԻ» լաբորատորիան,որտեղ կատարվել են ֆոնդամենտալ հետազոտություններ՝ պինդ մարմնի ֆիզիկայի բնագավառում։ Շուրջ 30 գիտական հոդվածների և 4 գյուտերի հեղինակ է։


== Ձեռնարկատիրական գործունեություն ==
1991 թվականին ընկերների հետ հիմնադրել է «Փունջ» ընկերությունը, որը զբաղվել է տարատեսակ ապրանքների ներմուծմամբ, արտահանմամբ և մեծածախ վաճառքով։ Lամպ, կաշի, կոշիկ, կարագ,(Valio)  խմիչք(Diageo)։ Այնուհետև «Փունջ» ընկերությունը գնել է «Արդշինբանկ» ՓԲԸ–ի 16% բաժնետոմսեր, որոնք կորցրել է 2002 թվականին, երբ «Արդշինբանկ» ՓԲԸ–ն սնանկացել է։ 2001 թվականին հիմնադրել է «ՄԱՌՆԻԿ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունը, որը հանդիսանում է «Փունջ» ընկերության իրավահաջորդը։


== Ընտանիք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ և երկու թոռ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ուլուփընարի աստղադիտարան

Ուլուփընարի աստղադիտարան (թուրքերեն՝ ÇOMÜ Ulupınar Gözlemevi), աստղադիտարան Թուրքիայի Չանաքքալեի մարզի Ուլուփընար գյուղաքաղաքում։ Ստեղծվել է 2001 թվականին, սակայն պաշտոնապես բացվել է 2002 թվականի մայիսի 19-ին։ Հայտնի է նաև որպես Չանաքկալեի աստղադիտարան (թուրքերեն՝ Çanakkale Gözlemevi) կամ համալսարանական աստղադիտարան, քանի որ համարվում է Չանաքկալեի համալսարանի մի մասը (թուրքերեն՝ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, ÇOMÜ): Աստղադիտարանը գտնվում է 410 մետր բարձրության վրա՝ Չանաքկալե քաղաքից 10 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Համարվում է Թուրքիայի ամենախոշոր աստղադիտարաններից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Horst Drechsel, Miloslav Zejda Zdenek Kopal's Binary Star Legacy. — Springer Science & Business Media, 2005. — 488 с. — (Astrophysics and space science, Vol. 296). — ISBN 9781402038754
Güler, Mehmet Ulupınar Observatory making strong contributions to Turkish astronomy // Today's Zaman. — 2012.
Մարիա Մամոշուկ

Մարիա Ռուսլանովնա Մամոշուկ (բելառուս․՝ Марыя Русланаўна Мамашук, օգոստոսի 31, 1992(1992-08-31), Ziabraŭka, Homieĺ District, Գոմելի մարզ, Բելառուս), բելառուս մարզիկ, ազատ ոճի ըմբիշ, Եվրոպայի չեմպիոն, Օլիմպիական խաղերի և Եվրոպայի մեդալակիր։ Բելառուսի Հանրապետության սպորտի միջազգային կարգի վարպետ է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է 1992 թվականի օգոստոսի 31-ին, Գոմելի մարզային շրջանի Զյաբրովկա գյուղում։ 
Մարզիկ Մարիա Մամոշուկի առաջին մարզիչը եղել է Պյոտր Բաբեյը։ Շրջելով Գոմելի շրջանի Զյաբրովկա և Կիլիմովա գյուղերի դպրոցներում՝ մարզիչը ուսանողներ է հավաքագրել վագոնաշինական գործարանի մարզադպրոցի ազատ ոճի ըմբշամարտի բաժնի համար։ Սկզբում Մարիա Մամոշուկի մորը դուր չի գալիս աղջկա՝ այդ սպորտով զբաղվելը, բայց նրա մարզիչ Պյոտր Բաբեյը համոզում է նրան՝ ասելով, որ Մարիա Մամոշուկը պետք է շարունակի պարապմունքները` հետագա զարգացման համար։ Այսպիսով, մարզիկը սկսել է մասնակցել առաջին մրցումներին, իսկ հետո դարձել է Գոմելի ուսումնարանի սան՝ համալրելով օլիպիական պահեստային ուժերը։ Ավարտել է Ֆ. Սկորինի անվան Գոմելի պետական համալսարանը։ 
Վաղ շրջանում նա վերապատրաստում է անցել Գոմելի մարզադպրոցում։ 2009 թվականին Զրենիայում մինչև 63 կգ քաշային կարգում դարձել է կադետների Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր։
2012 թվականին Զագրեբում կայացած Եվրոպական խաղերի պատանեկան առաջնությունում դարձել է արծաթե մեդալակիր։ 
2013 թվականին Կազանում կայացած ամառային համալսարանական խաղերի բրոնզե մեդալակիր է դարձել։ Նույն թվականին աշխարհի առաջնությունում նա զբաղեցրել է 9-րդ տեղը, իսկ Եվրոպայի առաջնությունում պարտվել է առաջին փուլում։ 
2014 թվականի աշխարհի առաջնությունում նա զբաղեցրել է 7-րդ տեղը։ Նույն թվականին դարձել է Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր և «Ցիոլկովսկի» միջազգային մրցաշարի բրոնզե մեդալակիր։ 
2015 թվականի աշխարհի առաջնությունում նա զբաղեցրել է 10-րդ տեղը։ 2015 թվականի Բաքվում ընթացող Եվրոպական խաղերի բրոնզե մեդալակիր է դարձել մինչև 63 կգ քաշային կարգում։ Նույն թվականին նա դարձել է Եվրոպայի երիտասարդական չեմպիոն։ Նաև բրոնզե մեդալ է նվաճել Գերմանիայի Գրան պրիում և ոսկե մեդալ  Poland Open առաջնությունում։
Ռիգայում կայացած 2016 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում Մարիան նվաճել է ոսկե մեդալ մինչև 69 կգ քաշային կարգում։
Ապրում և աշխատում է Գոմելում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Мария Мамошук – օլիմպիական վիճակագրությունը Sports-Reference.com կայքում (անգլ.)
Мамошук Мария Руслановна
Мария Мамошук
Ջանլուկա Ձամբրոտա

Ջանլուկա Ձամբրոտա (իտալերեն՝ Gianluca Zambrotta, փետրվարի 19, 1977(1977-02-19), Կոմո, Լոմբարդիա, Իտալիա), իտալացի լեգենդար ֆուտբոլիստ, մարզիչ։ 2006 թվականի Աշխարհի առաջնության  չեմպիոն։ Խաղացել է եզրային պաշտպանի դիրքում։


== Կենսագրություն ==


=== Ակումբային կարիերա ===
Ձամբրոտան իր կարիերան սկսել է «Կոմո» ֆուտբոլային ակումբում։ Սերիա B-ի շրջանակներում «Կոմոի» կազմում անց է կացրել ընդամենը մեկ դեբյուտային հանդիպում, որից հետո «Կոմոն» հեռացվել է Սերիա C1
1997 թվականին տեղափոխվել է «Բարի» ֆուտբոլային ակումբ, որտեղ 2 տարվա ընթացքում ամրագրել է իր տեղը մեկնարկային կազմում և իր դեբյուտը նշել է Սերիա A-ում։ Ջանլուկան «Բարիի» կազմում անց է կացրել 2 մրցաշրջան՝ հասցնելով մասնակցել 59 ֆուտբոլային հանդիպման։1999 թվականին տեղափոխվել է Թուրինի «Յուվենտուս». «Ծեր սինյորայի» ղեկավարությունը նրա տեղափոխության համար վճարել է 8 մլն. եվրո։ «Բիանկոներիների» կազմում 4 անգամ դարձել է Իտալիայի չեմպիոն (Յուվեի վերջին երկու գավաթները խլել են հայտնի Կալչիոպոլիի պատճառով), երկու անգամ՝ Սուպերգավաթակիր, ինչպես նաև հասել է մինչև Չեմպիոնների լիգայի և Իտալիայի գավաթի եզրափակիչ փուլ։
Իտալիայի առաջնությունում ավելի քան 200 խաղեր անցկացնելուց հետո Կալչիոպոլիի պատճառով լքել է Թուրինը։ Նա տեղափոխվել է Բարսելոնա, որի կազմում դարձել է Իսպանիայի Սուպերգավաթակիր։
2008 թվականին Ձամբրոտան վերադարձել է հարազատ Իտալիա, և իր ելույթները շարունակել է «Միլանի» կազմում։
2013 թվականին Ձամբրոտան Ֆաբիո Գրոսսոյի, Ֆիլիպպո Ինձագիի և Մարկո Մատերացիի հետ միասին ստացել է UEFA Pro մարզչական լիցենզիա։
2013 թվականին վերականգնել է իր ֆուտբոլային կարիերան՝ խաղալով շվեյցարական 2-րդ դիվիզիոնը ներկայացնող «Կյասսոյի» կազմում, իսկ հետո դարձել է գլխավոր մարզչի օգնականը։
2013 թվականի նոյեմբերի 27-ից Ջանլուկան գլխավորել է «Կյասսոն»։


=== Կարիերան հավաքականում ===
Ձամբրոտան դեբյուտել է Իտալիայի երիտասարդական հավաքականում 1998 թվականին, իսկ 1999թվականին դարձել է Իտալիայի հավաքականի խաղացող։ Եվրո 2000-ում Ձամբրոտան դարձել է արծաթե մեդալակիր։ Նա նաև մասնակցություն է ունեցել 2002թվականին Աշխարհի առաջնությունում, և 2004թվականին Եվրոպայի առաջնությունում, իսկ 2006թվականին Աշխարհի առաջնությունում դարձել է ոսկե մեդալակիր։


== Նվաճումներ ==


=== Ակումբային ===
«Յուվենտուս»Իտալիայի չեմպիոն. 2001/02, 2002/03 (2004/05 և 2005/06 թվականին չեմպիոնական տիտղոսներից զրկվել է Կալչիոպոլիի պատճառով:)
Իտալիայի Սուպերգավաթակիր. 2003«Բարսելոնա»Իսպանիայի Սուպերգավաթակիր. 2006«Միլան»Իտալիայի չեմպիոն. 2010/11
Իտալիայի Սուպերգավաթակիր. 2011Իտալիայի ազգային հավաքականԵվրո 2000-ի արծաթե մեդալակիր. 2000
Աշխարհի չեմպիոն. 2006


=== Անձնական ===
Ընդգրկվել է Եվրո 2004-ի խորհրդանշական հավաքականի մեջ։
Ընդգրկվել է ՈՒԵՖԱ-ի 2006թվականին մրցաշրջանի խորհրդանշական հավաքականում։
2006 թվականի FIFPro-ի հավաքականի անդամ։
2006 թվականի Աշխարհի առաջնության խորհրդանշական հավաքականի անդամ։


== Ելույթների վիճակագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Հղումներ ==
Պրոֆիլը figc.it կայքում(իտալ.)
Պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում(անգլ.)
Մանդելայի տուն

Նելսոն Մանդելայի ազգային թանգարան (անգլ.՝ Nelson Mandela National Museum), հաճախ անվանում են Մանդելայի տուն (անգլ.՝ Mandela House), տուն Հարավային Աֆրիկայի Սոուետո քաղաքի Օռլանդո Վեսթ թաունշիփի Վիլակազի փողոցում, որտեղ Նելսոն Մանդելան ապրել է 1946-1962 թվականներին։ Տեղակայված է Վիլակազի և Նգականե փողոցների անկյունի թիվ 8115 հասցեում, հոգևորական Դեսմունդ Տուտուի տնից ոչ հեռու։
1997 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Մանդելան տունը նվիրաբերել է Սոուետոյի ժառանգության խնամակալությանը (որի հիմնադիրն ինքն էր) որպես թանգարան գործարկելու համար։
1999 թվականին թանգարանը դարձել է Ազգային ժառանգության օբյեկտ։


== Առանձնահատկություններ ==

Տունը մեկ հարկանի կարմիր աղյուսե շինություն է՝ կառուցված 1945 թվականին։ Պատերի վրա կան փամփուշտների անցքեր, իսկ ճակատային մասում վառված հետքեր Մոլոտովի կոկտեյլով հարձակման հետևանքով։ Ներսում կա յուրօրինակ կահույք և հուշանկյուն, այդ թվում`լուսանկարներ, Նելսոն Մանդելային ուղղված մեջբերումներ և Շուգար Ռեյ Լեոնարդի կողմից Մանդելային տրված աշխարհի առաջնության գոտին։
2009 թվականից հաստատությունն ունի այցելուների կենտրոն և փոքր թանգարան։


== Մանդելայի առանձնատուն ==
Որպես Հարավային Աֆրիկայի նախագահ Մանդելայի մասնավոր կեցավայրը Յոհաննեսբուրգի Հաֆթոն կալվածքի Մանդելայի առանձնատունն էր, որը Մանդելայի մահից հետո անցել է Զինդզի Մանդելա ընտանեկան խնամակալությանը։


== Ժողովրդականություն ==
1999 թվականին Սոուետոն Հարավային Աֆրիկայի զբոսաշրջիկների համար 16-րդ ամենահայտնի վայրն էր, որը մասամբ վերագրվում էր 1997 թվականի դեկտեմբերին Մանդելայի տան բացմամբ։


== Պատմություն ==
1990 թվականին բանտից ազատվելուց հետո Մանդելան վերադարձել է տուն, չնայած կառավարության պաշտոնյաների առաջարկներին, որ նա ավելի ապահով տուն գտնի։ Դեպի Սոուետոյի տուն իրեն ողջունող ամբոխին Մանդելան ասել է. «Վերջապես տուն եմ եկել»։ 11 օր տանն անցկացնելուց հետո նա կրկին վերադարձավ։
Հետագայում իր ինքնակենսագրականում նա գրում է.

Այդ գիշեր Վիննիի հետ ես վերադարձա Օռլանդո Վեսթի թիվ 8115 տուն։ Լոկ այդ օրը ես սրտով հասկացա, որ հեռացել եմ բանտից։ Ինձ համար թիվ 8115 տունը իմ աշխարհի կենտրոնն էր, իմ մտավոր աշխարհագրության X-ը:


=== Վերանորոգում ===
2007 թվականին Սոուետոյի ժառանգության խնամակալությունը որոշեց, որ Մանդելայի տունը լուրջ ուշադրության կարիք ունի։ Խնդիրների թվում էին տան ֆիզիկական վիճակը, դրա բովանդակությունը, այցելուների բացակայությունը, ուղեկցողների վերապատրաստման բացակայությունը և հետևողական ուղերձի բացակայությունը։ Չկար նաև ցուցահանդեսային բովանդակություն և ցուցադրություններ։
Համապատասխանաբար, 2008 թվականի հունիսին Սոուետոյի ժառանգության խնամակալությունն ավելի մեծ ուշադրություն հատկացրեց Մանդելայի տանը։ Գործարկվեց նոր տուրիստական կենտրոն, սկսվեցին վերականգնման աշխատանքներ, նշանակվեց բարձրակարգ կուրատոր, պլանավորվեց աշխատակազմի վերապատրաստման ծրագիր։ 2008 թվականի ապրիլին շենքը փակվեց հանրության համար և շինարարական աշխատանքները սկսվեցին 2008 թվականի հուլիսի 18-ին։
Հանրության համար վերաբացվել է 2009 թվականի մարտի 19-ին։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մանդելայի տուն Archived 2018-08-28 at the Wayback Machine.
Բնանկար ձյունով (նկար, Վան Գոգ)

Բնանկար ձյունով, Վինսենթ վան Գոգի նկարը` նկարված 1888 թվականին։ Համարվում է, որ այն նկարչի` Առլում արված առաջին նկարներից է։ Սա ջրաներկով ու յուղաներկով արված ձմռան առնվազն 10 բնանկարներից մեկն է, որ Վան Գոգը պատկերել է 1882-1889 թվականներին։ Նկարում պատկերված են Լա Կրուի հարթավայրերը` հորիզոնում երևացող բլուրներով։


== Առլ ==
«Բնանկար ձյունով» կտավը նկարելիս Վան Գոգը 35 տարեկան էր։ Ապրելով Ֆրանսիայի հարավում, Առլում, նա իր կարիերի գագաթնակետին էր և ստեղծում էր իր լավագույն նկարներից մի քանիսը` պատկերելով Առլի և Ավիգնոնի դաշտերը, գյուղական տներն ու մարդկանց։ Այստեղ միջավայրը միանգամայն տարբեր էր Նիդերլանդներում և Փարիզում նրա տեսած միջավայրից։ Այստեղ մարդիկ մուգ մազեր ու մաշկ ունեին և խոսում էին մի լեզվով, որն ավելի շուտ իսպաներեն էր, քան` ֆրանսերեն։ Գույներն այստեղ վառ էին։ Տեղանքը փոխվում էր հարթավայրերից սարերի։ Այստեղ Վան Գոգը գտնում է «փայլ ու լույս, որը կմաքրեր դետալներն ու կպարզեցներ ձևերը` նվազեցնելով իրեն շրջապատող աշխարհը` դարձնելով մի տեսակ զարդանախշ, որով նա հիանում էր ճապոնական Ուկիյո-էում և որտեղ արևի ազդեցությունը կուժեղացներ կոմպոզիցիայի եզրագծերն ու կպակասեցներ ակնհայտ հակադրությունների գույները»։


== Նկարը ==
Երբ Վան Գոգը 1888 թվականի փետրվարին ժամանում է Առլ, գետինը ծածկված էր ձյունով` ռեկորդային ցուրտ եղանակի պատճառով։ Նկարը նկարելու ժամանակ ձյունն սկսում է հալվել։ Համարվում է, որ սա Առլում արված նրա առաջին նկարներից է։ Իր եղբորը` Թեոյին` ուղղված փետրվարի 24-ի նամակում Վան Գոգն ասում է, որ արդեն ավարտել է երեք նկար, որոնցից մեկը «ձյունով բնապատկեր է»։ Նկարում Կրուի հարթավայրն է և Մոնմաժուրը հետևի ֆոնում։ Հորիզոնական վրձնահարվածներն ընդգծում են հարթավայրը, որը լցնում է նկարի մեծ մասը։ Վան Գոգն օգտագործել է գույները` պատկերելու բնանկարի առանձին մասերը։ Սպիտակն ու մանուշակագույնն օգտագործված են ձյունը պատկերելու համար։ Դարչնագույն, կանաչ և կապույտ գույները պատկերում են ջրափոսերը և հալվող ձյան առաջացրած հետքերը։ Ճանապարհի եզրին պատկերված խոտերի փունջը դեղին է։ Բնապատկերի վրա երևում են նաև կարմիր կտուրներ, դարչնագույն շուն և դարչնագույն բաճկոնով ու սև գլխարկով մարդ, որ քայլում են դաշտում։ Վան Գոգը, որ Ճապոնական արվեստի փայտափորագրման ակնհայտ սիրահար էր, կարող է ազդեցություն կրած լինել արվեստի այս ուղղությունից։ Մի քանի օր անց, տեղացած հերթական ուժեղ ձյունից հետո նա նկարել է մեկ այլ` պակաս մանրամասներով «Բնակնար ձյունով` Առլի ֆոնին» նկարը։


== Տարածված արվեստում ==
ԱՄՆ-ի նախագահ դառնալուց հետո Դոնալդ Թրամփն ու նրա տիկին Մելանյա Թրամփը խնդրել են Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարանին` թույլ տալ վերցնել «Ձյունով բնանկարը»` Սպիտակ տան գլխավոր նստավայրը զարդարելու համար։ Թանգարանի գլխավոր կուրատոր Նենսի Սպեքթորը մերժել է` դրա փոխարեն նրանց առաջարկելով իտալացի ժամանակակից նկարիչ Մաուրիցիո Կատելանի աշխատանքներից։


== Ծանոթագրություններ ==
Սան Բենտու դու Սուլի գավառ

Սան Բենտու դու Սուլի (պորտ.՝ Microrregião de São Bento do Sul), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Կամպինաս մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 133 933 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 1900,115  կմ²։ Բնակչության խտությունը 70,5  մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 1 574 029 231,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 12 579,98 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,815։


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Կամպու Ալեգրի
Ռիու Նեգրինյու
Սան Բենտու դու Սուլ
Սպիտակաաչք սուզաբադ

Սպիտակաաչք սուզաբադ (լատ.՝ Aythya nyroca), բադերի ընտանիքի նստակյաց, քիչ տարածված թռչուն։ Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։


== Արտաքին կառուցվածք ==
Մարմնի երկարությունը 38-42 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 63-67 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 400-650 գրամ։ Փետրածածկը մուգ է, ներքնապոչը՝ սպիտակ։ Արուի գլուխը, կուրծքը, մարմնի կողքերը մուգ կարմիր-դարչնագույն են, աչքերը՝ սպիտակ։ Էգերն ավելի դարչնագույն և խամրած են, աչքերը՝ մուգ։ Թռչելիս ակնառու է թևի վրայի սպիտակ շերտը, որը գրեթե հասնում է թևի ծայրը։


== Կենսակերպ ==
Լողում է ոչ խորը ընկղմված, հաճախ՝ պոչը վեր ցցած։ Սուզվում է հաճախակի։ Բնակվում է լճերում, ճահճուտներում, բուսականությամբ ծածկված գետերում։


== Սննդառություն ==
Սնվում է ջրային բույսերով, անողնաշարավորներով։


== Բնադրում ==
Բնադրում է ապրիլի ընթացքում՝ եղեգնի մացառներում կամ ջրի վրա։ Բույնը լողացող հարթակ է՝ եղեգից, աղվափետուրներից։ Ձվերը բներում հայտնվում են մայիսի առաջին կեսին։ Դնում է 53 մմ տրամագծով, բաց դարչնագույն 8-11 ձու։ Ձագերը հայտնվում են հունիսի կեսերից։ Երիտասարդ, աներեր թռչելու պատրաստ անհատներն օգոստոսի ընթացքում հասունների հետ կազմում են ոչ մեծ երամներ (5-30 թռչուն)։ 1984-1894 թվականներին սպիտակաչք սուզաբադերի թվաքանակն Արարատյան դաշտի լճակներում կազմել է 0,002-0,5 թռչուն, Սևանա լճում ցուցանիշը չափազանց ցածր է՝ անհրաժեշտ կենսապայմանների բացակայության պատճառով։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Եվրոպայում, Միջերկրածովյան երկրներում, Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Փոքր Ասիայում, Միջին Ասիայում, Անդրկովկասում, Իրանում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։
Չուի շրջանում հանդիպում է Սևանա լճի ավազանում, ինչպես նաև Արարատյան հարթավայրի արհեստական ձկնաբուծական լճակներում և գերխոնավ տարածքներում։


== Պահպանություն ==
Նստակյաց, քիչ տարածված տեսակ է։ ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Բնադրման շրջանում հաշվառվում են 5-10 բնադրող զույգ, իսկ չուի շրջանում հանդիպում են 50-150 առանձնյակներից կազմված  խմբերով։ Միշտ եղել են սակավաթիվ։
Վտանգման հիմնական գործոններն են բնադրավայրերի բացակայությունը, Արարատյան հարթավայրի արհեստական և բնական լճակներում անհանգստացման գործոնը։
Պահպանվում է «Սևան» ազգային պարկում։


== Ծանոթագրություններ ==
Սեմիլուկիի շրջան

Սեմիլուկիի շրջան (ռուս.՝ Семилукский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում։
Ստեղծվել է 1932 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սեմիլուկի։


== Աշխարհագրություն ==
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1582 կմ²։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 67149 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 42,45 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի Կառավարության կայք. Տարածաշրջանների մասին տարաբնույթ տեղեկություններ։ Անհրաժեշտ է փնտրել ըստ շրջանի անվանման։ (ռուս.)
Պիա Բրետիանու

Պիա (Պիյա, Կալիոպիյա) Բրետիանու (ռումիներեն՝ Pia Brătianu, օրիորդական ազգանունը` Pleşoianu, 1841, Pleșoiu, Nicolae Bălcescu, Վիլչա, Ռումինիա - 1920, Բուխարեստ, Ռումինիա), հայտնի ռումինացի քաղաքական գործիչ Իոն Բրետանուի կինը։


== Կենսագրություն ==
Պիա Բրետիանուն ծնվել է 1841 թվականին Պլեշոյու բնակավայրում, Լուկա և Եվգենիա Պլեշոյանուների ընտանիքում (Luca și Evghenia Pleșoianu): Նրա մայրը մահացել է 1842 թվականին՝ երկրորդ դստեր ծնվելուց, հետծննդյան տենդից։ Կալիոպիային և իր քրոջը մեծացրել է նրանց տատիկը՝ Սուլթանա Կապելեանուն (Sultana Capeleanu): Նա սովորել է Կրայովա քաղաքի գիշերօթիկ դպրոցում։ Հոր մահից հետո՝ 16 տարեկան հասակում, Պիան որբանում է՝ մնալով պահպանողական հայացքներ ունեցող երկու հորեղբայրների` Յանկու Կապելեանուի և Մատեյա Վլադեսկուի (Iancu Capeleanu și Matei Vlădescu) խնամքի ներքո, որոնք էլ աղջկան ուղարկում են Կելիմենշտի քաղաքի Schitul Ostrov վանք, Մաքսիմիլիայի մոր խնամքի տակ, ով Իոնա Բրետիանուի քույրն էր։ Ծանոթանալով՝ նրանք 1858 թվականի հուլիսի 6-ին ամուսնացան նույն վանքում, չնայած 20 տարվա տարիքային տարբերությանը և Պիայի ընտանիքի անհամաձայնությանը։ Երիտասարդ ընտանիքը որոշեց բնակվել Շտեֆենշտիում գտնվող կալվածքներից մեկում, որը մնացել էր Իոն Բրետիանուին հոր մահից հետո։ Նույն տարում նրանք սկսեցին տան վերակառուցումը և ժամանակավորապես բնակվեցին Իոնի քույրերից մեկի՝ Անիկա Ֆուրդուեսկուի (Anica Furduescu) մոտ։

Հարսանիքից հետո առաջին տարիներին Պիայի վրա մեծ ազդեցություն ունեցավ ծագումով շոտլանդացի-ռումինացի լրագրող Մարիա Ռոզետտին։ Ամուսնությունից հետո նրա առջև բացված նոր աշխարհի տպավորությունների ներքո նա տեսավ իր կրթական թերությունները և որոշեց զբաղվել ինքնակրթությամբ։ Պիան ուսումնասիրում էր ֆրանսերեն և գրականություն, քերականություն և պատմություն։ Պատմության դասերը սովորեցնում էր ինքը՝ Իոն Բրետիանուն։  
Նրանց ընտանիքում ծնվեցին ութ երեխաներ՝ երեք տղա և հինգ աղջիկ։ Նրանցից առաջնեկը՝ Ֆլորիկան (Florica), մահացել է 3 տարեկան հասակում։ Ի հիշատակ դստեր՝ Իոն Բրետիանուն կոչեց Շտեֆենեշտիի իրենց կեցավայրը։ Նրանց ընտանիքի մյուս երեխաներն էին Սաբինան (1863-1941), Իոնելը  (1864-1927), Դինուն (1866-1950), Վինտիլեն (1867-1930), Մարիան (1868-1945), Տատյանան (1870-1940) և Պիան (1872-1946)։ Որդիներից երկուսը՝ Իոնելն ու Վինտիլեն, դարձան Ռումինիայի վարչապետեր։


== Մահ ==
Պիա Բրետիանուն մահացել է 1920 թվականին, Բուխարեստում։


== Հիշատակ ==
Պիա Բրետիանուի պատվին է կոչվել Բուխարեստի գիմնազիան Școala Gimnazia:
Florica ընտանեկան կեցավայրը դարձավ մշակութային և քաղաքական կենտրոն, որտեղ այցելում էին բազմաթիվ  օտարերկրացի և ռումինացի պետական ու քաղաքական գործիչներ, գրողներ, գիտության և մշակույթի գործիչներ։ Ռումինացի պահպանողականները այն համարում էին մտավորականության հավաքատեղի։  Ներկայումս այն համարվում է ճարտարապետական հուշարձան, ինչպես նաև մշակութային կենտրոն, հանգստի և ստեղծագործելու վայր։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Pia Brătianu
Florica մշակութային կենտրոն Archived 2019-08-26 at the Wayback Machine.
Սեմյոնովկա (գյուղ, Գլուխովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍեմյոնովկաՍեմյոնովկա (ուկրաիներեն՝ Семенівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1660 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սեմյոնովկա գյուղում բնակվում էր 347 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ղազախլար մզկիթ

Ղազախլար մզկիթ (ադրբ.՝ Qazaxlar məscidi), Ադրբեջանի Գանձակ քաղաքում գտնվող մզկիթ։ Գանձակի պատմա-ճարտարապետական հուշարձանը։


== Պատմություն ==

Մզկիթը կառուցվել է 1801-1802 թվականներին մահալի բնակիչների կողմից։ Ղազախի մզկիթը կառուցվել է Ջումա մզկիթի պլանի հիման վրա։ Անհայտ է, թե ով է մզկիթի ճարտարապետը։
Բոլոր պատերի հաստությունը 12-20 սմ է, իսկ բարձրությունը `1.5 մետր։ Մզկիթի պատերը աղյուս են։ Մզկիթի հատակը նաև աղյուս է։ Ինչպես և Ջումա մզկիթի, Ղազախլարի մզկիթն ունի նաև երեք մուտքի դուռը։ Հիմնական մուտքը մզկիթի դիմաց է։ Այլ դռները գտնվում են մզկիթի աջ և ձախ կողմերում։ Մզկիթը ունի տասներեք փայտե պատուհան և մեկ սանդուղք։ Մզկիթի պատերին ոչ մի գրելը և զարդապատկեր չկան։ 1920 թվականին ռուսների կողմից Գանձակի օկուպացիայից հետո, երկար ժամանակ մզկիթի օգտագործումը արգելված էր կրոնական նպատակներով։ Այն օգտագործվել է պահեստների, դպրոցների և այլ նպատակների համար։
Ներկայումս այս հուշարձանը օգտագործվում է որպես մզկիթ։


== Տես նաև ==
Գանձակ
Հյուսեյնիյյե մզկիթ
Գանձակի պետական ֆիլհարմոնիա


== Ծանոթագրություններ ==
Պետրիկ (գյուղ, Լիտինկայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պետրիկ (այլ կիրառումներ)Պետրիկ (ուկրաիներեն՝ Петрик), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիտինկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1937 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պետրիկ գյուղում բնակվում էր 737 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,068 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1083824 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռոհտաս

Ռոհտաս (ուրդու՝ روہتاس‎), ամրոց Փենջաբում, որը կառուցել է Շեր շահը 1541-1543 թվականներին Մեծ անվային ճանապարհի անմիջական հարևանությամբ՝ մողոլների Հումայուն կայսեր դեմ տարած հաղթանակից հետո։ Ամրոցը, որի շինարարությունն սկսվել է 1541 թվականին, նախատեսվել է մողոլներից պաշտպանվելու համար։


== Կառուցվածք ==
Բերդի պարիսպները, որ ունեն 4 կմ պարագիծ, 18 մ բարձրություն և մինչև 12,5 մ հաստություն, ժամանակին համարվել են անառիկ։ Պարսպի երկայքնով տեղակայված են կիսաշրջանաձև 68 բաստիոններ և ավազաքարից մի քանի զանգվածային դարպասներ։


== Պատմություն ==
Ռոհտասը անվանվել է ի պատիվ Ռոհասի ճակատամարտի, որի ժամանակ Շեր շահը հաղթել է մողոլներին։  Շեր շահի մահից 10 տարի անց, բերդի հրամանատարը դավաճանաբար բացեց դարպասը Համայունի առաջ։ Մեծ մողոլների կայսրությունը մեծ նշանակություն է տվել Ռոհտասին, և նրա մոդելով կառուցել են բազմաթիվ ամրություններ։
XVIII դարի սկզբին Ռոհտասը կորցրել է իր ռազմական նշանակությունը։ Հետագայում այն վարչական նպատակներով օգտագործվել է սիկհերի կայսրությունում, մինչև   its բրիտանացիների կողմից ավերվելը 1849 թվականին։ Բրիտանական Հնդկաստանի մասնատումից հետո այն մնացել է Պակիստանի կազմում։ 1997 թվականին Ռահտասն ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ihsan H Nadiem, Rohtas: Formidable Fort of Sher Shah. Lahore: Sang-e-Meel Publications, ISBN 969-35-0603-0
Basheer Ahmad Khan Matta, Sher Shah Suri: A Fresh Perspective. Karachi: Oxford University Press, ISBN 0-19-597882-X


== Արտաքին հղումներ ==
Ռահտաս ամրոցի պաշտոնական կայքը
Յասաշնայա Տաշլա

Յասաշնայա Տաշլա (ռուս.՝ Ясашная Ташла), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Տերենգուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2453 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մարիևկա (գյուղ, Դոբրոպոլսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄարիևկաՄարիևկա (ուկրաիներեն՝ Марївка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոբրոպոլսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մարիևկա գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կուրցևո (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿուրցևոԿուրցևո (ռուս.՝ Курцево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Անգստրեմ

Անգստրեմ, երկարության միավոր, մետրի տասը միլիարդերորդական մասը։ Անվանվել է անգստրեմ՝ Անդերս Անգստրեմի անունով։ Նշանակվում է Å։
10−10 մ (1 Å = 0,1 նմ = 100 պմ; 10 000 Å = 1 մկմ
Օգտագործվում է գլխավորապես օպտիկայում, սպեկտրոսկոպիայում, ատոմային և մոլեկուլային ֆիզիկայում։


== Տես նաև ==
Միավորների միջազգային համակարգ
Նանոմետր
Պիկոմետր


== Ծանոթագրություններ ==
Համֆրիս շրջան (Թենեսի)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Համֆրիս շրջան (այլ կիրառումներ)Համֆրիս շրջան (անգլ.՝ Humphreys County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.378 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.929 մարդ (2000 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ուեյվերլի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1809 թվականին։
Ժողովածու (2299)

Ժողովածու (2299), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «[Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2299 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դար։ Գրված է թղթի վրա, որn ունի 20.8X14.2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 60 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշի, դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 1ա (1717 թ.), 3բ (18-րդ դար)։


== Բովանդակություն ==
Սիմ. Ջուղայեցւոյ Քերականութիւն։
Քարոզ։
Պետ. Արագոնացւոյ Գիրք առաքինութեանց։


== Ծանոթագրություններ ==
Ալեքսանդր Արզումանյան

Վիքիպեդիայում կան հոդվածներ  Արզումանյան ազգանունով այլ մարդկանց մասին:Ալեքսանդր Ռոբերտի Արզումանյան (դեկտեմբերի 24, 1959(1959-12-24), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), պետական, քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, Դանիայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը (1984)։


== Կենսագրություն ==
1984-1990 թվականներին աշխատել է Երևան քաղաքի կառավարման ավտոմատացված համակարգերի գիտահետազոտական-նախագծային ինստիտուտում, միաժամանակ, 1989-1990 թվականներին՝ ՀՀՇ լրատվական կենտրոնի տնօրեն, 1990-1991 թվականներին՝ ՀՀ ԳԽ նախագահի օգնական, 1991-1992 թվականներին՝ ՀՀ լիազոր ներկայացուցիչ Հյուսիսային Ամերիկայում, 1992-1993 թվականներին՝ ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան ԱՄՆ-ում, 1992-1996 թվականներին՝ ՀՀ մշտական ներկայացուցիչը ՄԱԿ-ում։
1996-1998 թվականներին՝ ՀՀ արտաքին գործերի նախարար։ 1998 թվականի փետրվարի 4-ին հրաժարական է տվել Լևոն Տեր-Պետրոսյանի թիմի հետ։
Հայ-թուրքական հաշտեցման հանձնաժողովի հիմնադիր-անդամ (2001)։ Արզումանյանը ՄԱԿ-ում ներկայացրել է ԼՂ հիմնահարցի կարգավորման, արցախահայության ինքնորոշման և նրա անվտանգության ապահովման վերաբերյալ ՀՀ դիրքորոշումը։ 1996-1998 թվականներին ղեկավարել և համակարգել է ՄԱԿ-ում, ԵԱՀԿ-ում և միջազգային այլ կազմակերպություններում ՀՀ պատվիրակությունների աշխատանքները, ԼՂ հիմնահարցի շուրջ տարվող բանակցությունները, ձգտել է գրանցում ապահովել ԼՂ-ի մասնակցությունը, որպես իրավահավասար կողմ։
2014 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Արզումանյանը այն յոթ պատգամավորներից մեկն էր, ովքեր դեմ քվեարկեցին Հայաստանի ԵՏՄ անդամակցության պայմանագրին։
2017 թվականին ՀՀ նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Դանիայի թագավորությունում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Ունի Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան (26 մայիսի, 1992 թ.)։


== Ընտանիք ==
Կինը՝ Մելիսա Բրաուն։


== Ծանոթագրություններ ==
Բյուրեղապակե կոշիկ (ֆիլմ-բալետ)

«Բյուրեղապակե կոշիկ» (ռուս.՝ «Хрустальный башмачок»), ֆիլմ-բալետ, որ բեմադրվել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայում 1960 թվականին կինոռեժիսոր Ալեքսանդր Ռոուի և ռեժիսոր-բալետմայստեր Ռոստիսլավ Զախարովի կողմից։ Սերգեյ Պրոկոֆևի «Մոխրոտ» բալետի Ռոստիսլավ Զախարովի բեմադրության էկրանավորումն է (Մեծ թատրոն, 1945)։


== Սյուժե ==
Մոխրոտի մասին ավանդական հեքիաթն է, որ պատմվել է պարի օգնությամբ։


== Գլխավոր դերերում ==
Մոխրոտ – Ռաիսա Ստրուչկովա
Արքայազն – Գենադի Լեդյախ
Խորթ մայր – Ելենա Վանկե
Կոտրատվող – Լեսմա Չադարայն
Չարասիրտ – Նատալյա Ռիժենկո
Մոխրոտի հայրը – Անատոլի Պավլինով
Տարվա եղանակների փերիներ՝
Գարուն – Եկատերինա Մաքսիմովա
Ամառ – Ելենա Ռյաբինկինա
Աշուն – Մարինա Կոլպակչի
Ձմեռ – Նատալյա Տաբորկո
Ծաղրածու – Յուրի Վիրենկով
Արարողապետ – Ալեքսանդր Ռադունսկի
Պարահանդեսի վարիչ – Գ. Տարասով
Օտարերկրացի հյուրեր՝Ալեքսանդր Լապաուրի, Վլադիմիր Զախարով, Յու. Իգնատով
Տասներկուերորդ ժամի թզուկ – Լեոնիդ Շվաչկին
Անդալուզուհի – Նինա Սիմոնովա
Անդալուզացի – Վլադիմիր Կուդրյաշով
Պար օձի հետ – Յուլամեյ Սքոթ
Մազուրկայի սոլո – Վալենտինա Ֆաերբախ, Յուրի Պապկո (լուսագրերում՝ Ն. Պապկո)
Բալետի խումբը, միմանսն ու նվագախումբը՝ ԽՍՀՄ Լենինի պետական շքանշանի ակադեմիական Մեծ թատրոնիԴիրիժոր – Յուրի Ֆայեր


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի և խորեոգրաֆիայի հեղինակներ՝ Ալեքսանդր Գինցբուրգ, Ռոստիսլավ Զախարով, Ալեքսանդր Ռոու, Նիկոլայ Վոլկովի լիբրետոյի մոտիվներով
Բեմադրությունը՝ Ալեքսանդր Ռոու, Ռոստիսլավ Զախարով
Գլխավոր օպերատոր՝ Ալեքսանդր Գինցբուրգ
Դեկորացիաներն ու հագուստները Պյոտր Վիլյամսի էսքիզների հիման վրա պատրաստվել են ԽՍՀՄ Մեծ թատրոնի գեղարվեստական արվեստանոցում
Հնչյունային օպերատոր՝ Անատոլի Դիկան
Ռեժիսոր-բալետմայստեր՝ Վլադիմիր Զախարով
Մոնտաժող՝ Եվգենիա Աբդիրկինա
Խմբագիր՝ Վերա Բիրյուկովա
Գլխավոր նկարիչ՝ Միխայիլ Պետրովսկի
Նկարիչդեկորատոր՝ Ա. Իվաշչենկո
Նկարիչ-գրիմարարներ՝ Ն. Մարդիոսովա, Յու. Շարովա, Վ. Շարով, Վ. Ժաբոկրիտսկայա
Համակցված նկարահանումներՕպերատոր՝ Լեոնիդ ԱկիմովՆկարիչ՝ Արսենի Կլոպոտովսկի
Ֆիլմի տնօրեն՝ Անդրեյ Դեմյանենկո


== Պարգևներ ==
Վանկուվերի IV միջազգային կինոփառատոնի պատվոգիր, Կանադա (1961)։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
««Хрустальный башмачок»»։ Государственный регистр фильмов։ Министерство Культуры Российской Федерации։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-08-27-ին։ Վերցված է 2013-07-23 
««Хрустальный башмачок»»։ Статья։ Онлайн энциклопедия Кирилла и Мефодия։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-08-27-ին։ Վերցված է 2013-07-23 
Фильм «Хрустальный башмачок»(ռուս.) на YouTube
Елена Ванке.։ «На съёмках «Золушки» мы со Стручковой пели песни!»։ Журнал «Балет»։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-11-21-ին։ Վերցված է 2012-10-15
Շամամիձոր (գետ)

Շամամիձոր, գետակ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Արփա գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Վայքի լեռների հյուսիսային լանջերից և Եղեգնաձոր քաղաքից 4 կմ հարավ–արևմուտք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 7 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Տավրոս (թերթ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Տավրոս (այլ կիրառումներ)«Տավրոս», քաղաքական, գրական շաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1898 թվականին, Վառնայում (19 համար)։ Խմբագիր-տնօրեն՝ Հ․ Չագրյան։ «Տավրոս»-ը չպատկանելով որևէ քաղաքական ուղղության, պրոպագանդել է հայկական կուսակցությունների միավորումով հայոց դատի լուծմանը նպաստող միություն ստեղծելու գաղափարը, վերապահ վերաբերմունք ցուցաբերել եվրոպական դիվանագիտության մոտեցմանը հայկական հարցին և, որպես Հայաստանի ազատագրման ճանապարհ, մատնանշել բալկանյան երկրների օրինակը։ 
Պարբերականը ներկայացրել է բուլղարահայ գաղութի հասարակական-մշակութային կյանքը, ծաղրել այնտեղ գոյություն ունեցող այսպես կոչված՝ «մերժելի բարքերը»։ 1897 թվականին հրատարակվել է «Կատակ» անունով։
Բեգոնիա

Բեգոնիա (լատ.՝ Begonia), փղականջ, բեգոնազգիների ընտանիքի մշտադալար կամ տերևաթափ բազմամյա խոտաբույսերի, կիսաթփերի, լիանների, երբեմն՝ սուկուլենտ բույսերի ցեղ։ Հայտնի է 1000 (այլ տվյալներով՝ 800) տեսակ։ ՀՀ-ում տարածված են բազմաթիվ գեղազարդիչ տեսակներ, որոնք օգտագործվում են ծաղկային ձևավորումներում և բնակարաններում աճեցնելու համար։ 


== Ձևաբանություն ==
Արմատը սողացող է կամ պալարաձև հաստացած կոճղարմատով։
Ցողունը կանգուն է, սողացող, փռված կամ փաթաթվող։ Տերևները պարզ են, հերթադիր կամ հակադիր, մերկ կամ խավածածկ, ատամնաեզր, ամբողջական կամ մատնաձև, տարբեր գույների՝ հաճախ պատված կանաչ, շագանակագույն մազիկներով (որոնք բույսին թավշյա տեսք են տալիս), կետերով ու բծերով։ Տերևակոթունները նույնպես բազմագույն ու թավշածածկ են։ Ծաղկաբույլը միայնակ ողկույզ է կամ հուրան, ծաղիկները՝ բազմերանգ, անկանոն, միասեռ, միատուն։ Ծաղկում է երկար և առատ։ Պտուղը թևավոր տուփիկ է, հազվադեպ՝ հատապտուղ, սերմերը՝ մանր։
Վահագն Այվազյան

Վահագն Աղվանի Այվազյան (ապրիլի 16, 1992(1992-04-16), Երևան, Հայաստան), հայ ֆուտբոլիստ, Հայաստանի երիտասարդական հավաքականի և "Իմպուլս" ֆուտբոլային ակումբի կիսապաշտպան։


== Վիճակագրություն ==
2012 թվականի հուլիսի 12-ի տվյալներով


== Հայաստանի երիտասարդական հավաքական ==
Այժմ հանդես է գալիս Հայաստանի երիտասարդական հավաքականում։ Առաջին հանդիպումը հավաքականի կազմում անցկացրել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 19-ին՝ հաղալով ընդդեմ Իսրայելի երիտասարդական հավաքականի։ Հանդիպումը ավարտվեց 0-3 հաշվով։ Հոկտեմբերի 22-ին հանդիպում է անցկացրել ընդդեմ Իսպանիայի, իսկ 24-ին Լատվիայի հավաքականի դեմ.։


== Ձեռքբերումներ ==
 «Արարատ» (Երևան)
Արծաթե մրցանակակիր Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնություն։ 2008
Սեփականատեր Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթի։ 2008
Հայաստանի գավաթ։ 2007 եզրափակչի մասնակից
 «Իմպուլս»
Հայաստանի գավաթ։ 2011/12 եզրափակչի մասնակից


== Անձնական կյանք ==
Ծնողներն են Աղվան և Նազիկ Այվազյանները։ Ամուսնացած չէ, երեխաներ չունի։ Ազատ ժամանակ սիրում է կարդալ և անցկացնել ժամանակը սոցիալական կայքերում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղոումներ ==
ՀՖՖ-ի պաշտոնական կայքում (ռուս.)
Էջը footballdatabase.eu-ում (անգլ.)
Էջըsoccerway.com-ում (անգլ.)
Տուրումբետ

Տուրումբետ (ռուս.՝ Турумбет, բաշկիրերեն՝ Төрөмбәт), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 620 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սաթենիկ Ադամյան

Սաթենիկ Արտեմի Ադամյան (սեպտեմբերի 17, 1875(1875-09-17), Թիֆլիս, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - հուլիսի 17, 1915(1915-07-17), Բաքու, Ռուսական կայսրություն), հայ դերասանուհի։
Նարոդնիկ Թամար Ադամյանի (1862-1888) քույրն է։


== Կենսագրություն ==
Կրթությունն ստացել է Թիֆլիսի Սուրբ Նունեի դպրոցում և իգական առաջին գիմնազիայում։ Բեմ է բարձրացել 1897 թվականին Բաթումիում։ 1898 թվականին հրավիրվել է Բաքվի հայկական թատերախումբ։ 1901-1903 թվականներին սովորել է Պետերբուրգի դրամատիկ դասընթացներում։ 1908 թվականին Թիֆլիսում Գ. Ավետյանի հետ կազմակերպել է թատերախումբ։ Տարբեր թատերախմբերի հետ շրջանցել է Կովկասի հայաշատ քաղաքներում, Թուրքիայում, Բուլղարիայում։ Վերջին 1914-1915 թվականների թատերաշրջանում խաղացել է Բաքվում։ Քնարադրամատիկ դերերի լավագույն կատարողներից էր, օժտված կերպարը հոգեբանորեն վերլուծելու հակումով։ Բանաստեղծական ներշնչանքով է կերտել Սեդայի կերպարը («Հին աստվածներ»)։ Դերերից են Սուսան, Սոնա («Նամուս», «Չար ոգի»), Լարիսա («Անօժիտը»), Նատաշա («Հատակում»), Օֆելյա («Համլետ»), Լիգիա («Յո՞ երթաս») և այլն։ Մահացել է 1915 թվականին 40 տարեկանում։


== Գրականություն ==
Քալանթար Ե., Սաթենիկ Ադամյան, Ե., 1970։


== Ծանոթագրություններ ==
Չորս գույների թեորեմ

Չորս գույների թեորեմ` թեորեմ է, ըստ որի ցանկացած քարտեզ կարելի է գունավորել այնպես, որ ցանկացած երկու սահմանակից տեղամաս կլինեն տարբեր գույների։


== Պատմություն ==
Թեորեմը 1852 թ. ձևակերպել է Ֆրենսիս Գութրին, սակայն ապացուցել են միայն ավելի քան հարյուր տարի անց` 1976 թ. Քենեթ Ափելը և Վոլֆգանգ Հաքենը Իլինոյսի համալսարանից։ Այն դարձավ համակարգչի օգնությամբ ապացուցված առաջին խոշոր թեորեմը և դրա համար երկու գիտնականներն ստեղծել էին հատուկ համակարգչային ծրագիր։


== Քարտեզների գունավորում ==

Հասարակ քարտեզների համար բավարար է նաև երեք գույնը, իսկ չորրորդի անհրաժեշտությունը ծագում է այն ժամանակ, երբ ունենում ենք մի տարածքի շուրջ շրջան կազմած և իրար սահմանակից կենտ թվով տարածքներ։ 
Այդպիսին է, օրինակ, Հայաստանի տարածքը, որը շրջապատված է Վրաստանով, Ադրբեջանով, Իրանով, Նախիջևանի տարածքով և Թուրքիայով։

Ամբողջական ցանկը տե'ս անգլերեն List of sets of four countries, that border one another հոդվածում։


== Արտաքին հղումներ ==
List of generalizations of the four color theorem on MathOverflow (անգլ.)