Գլորիա Ֆուերտես

Գլորիա Ֆուերտես Գարսիա (անգլ.՝ Gloria Fuertes García , հուլիսի 28, 1917(1917-07-28), Մադրիդ, Իսպանիա - նոյեմբերի 27, 1998(1998-11-27), Մադրիդ, Իսպանիա),  իսպանացի բանաստեղծ, հետքաղաքացիական պատերազմի, 50-ականների սերունդների կամ պոստիզմի առաջին իսպանական գրական շարժման հետ կապված մանկական գրքերի հեղինակ։ Առավել հայտնի է դարձել Իսպանիայում 70-ական թվականներին մանկական հեռուստատեսային շոուների հետ համագործակցությունից հետո։ Իր ստեղծագործություններում նա պաշտպանում է տղամարդկանց և կանանց հավասարությունը, պացիֆիզմը և շրջակա միջավայրի համար պայքարը։


== Կենսագրություն ==
Գլորիա Ֆուերտեսը ծնվել է 1917 թվականին Մադրիդում։ Մայրը եղել է դերձակ և բուժքույր, հայրը՝ եկեղեցու աշխատող։ Կանանց մասնագիտական կրթության ինստիտուտում սովորել է սղագրություն, տպագրում և երեխայի խնամք։ Գրականության նկատմամբ հետաքրքրությունը սկսվել է հինգ տարեկան հասակից, երբ սկսեց գրել և պատկերազարդել պատմություններ։ Այնուամենայնիվ, նա նշել է, որ ընտանիքը չի աջակցել իրեն, իսկ մայրը կպատժեր իրեն, եթե գիրքը ձեռքին տեսներ։ Առաջին բանաստեղծությունը տպագրել է տասնչորս տարեկանում՝ «Մանկություն, երիտասարդություն, ծերություն» (Niñez, Juventud, Vejez), տասնյոթ տարեկանում՝ բանաստեղծությունների առաջին գրքույկը։ 1934 թվականից աշխատել է որպես հաշվապահ, քարտուղար և երկար ժամանակ այս աշխատանքները համատեղել երեխաների համար գրելու պատմություններ, թատերական պիեսներ, պոեզիա։ Չնայած Գլորիան միշտ նշել է, որ «ինքնուս է», նրա անունը կապված է երկու գրական շարժումների հետ՝ 50-ամյա սերունդ և Պոստիզմ։ Ֆուերտեսի համար հումորը իրականությունը կառուցելու և ճշմարտությունը բացահայտելու քննադատական ձև է։ Քաղաքացիական պատերազմը խորը տպավորություն է թողել նրա վրա, և Ֆուերտեսի ստեղծագործություններում առկա են հակա-պատերազմը և բողոքը քաղաքակրթության անհեթեթության դեմ։ Ինչպես Ֆուերտեսն է ասում, «Առանց պատերազմի ողբերգության, ես երբեք բանաստեղծություններ չէի գրի»։
Պատերազմի արդյունքում Ֆուերտեսի ստեղծագործությունները բնութագրվում են հեգնանքով, կապված համընդհանուր հարցերի հետ, ինչպիսիք են սերը, ցավը, մահը և միայնությունը։
1940-1953 թվականներին Ֆուերտեսն աշխատել է մանկական ամսագրերում՝ Pelayos, Chicos, Chicas, Chiquitito, «Flechas y Pelayos», «Arriba» թերթում։ Պատանի ընթերցողների շրջանում հասել է մեծ ճանաչման։
Մանկական գրականության հանդեպ նվիրվածությամբ լի 1951 թվականին Մարիա Դոլորեսի և Ադելաիդա Լասանտասի հետ միասին հիմնադրել են, որը ստեղծել է "Verses in Skirts" խումբը, որը կազմակերպել է համերգներ և պոեզիայի ընթերցումներ՝ համագործակցելով մեծահասակների ամսագրերի հետ։ 1950-1954 թվականներին ստեղծել և ղեկավարել է Archer պոեզիայի ամսագիրը Անտոնիո Գալայի, Խուլիո Մարիսկալի և Ռաֆայել Միրի հետ միասին։
1955-1960 թվականներին Մադրիդի միջազգային ինստիտուտում սովորել է գրադարանագիտություն և անգլերեն։ 1961 թվականին արժանացել է Ֆուլբրայթ կրթաթոշակ՝ իսպաներեն գրականություն  դասավանդելու Միացյալ Նահանգների Բաքնելի համալսարանում, ապա դասավանդել է Մերի Բոլդվին քոլեջում և Բրին Մար քոլեջում և մինչև 1963 թվականը Միջազգային ինստիտուտում ամերիկացիներին իսպաներեն է դասավանդել։ 1972 թվականին Խուան Մարչ մանկական գրականության հիմնադրամից ստացել է կրթաթոշակ։
Ֆուերտեսը եղել է մոլի ծխող։ Նա մահացել է թոքերի քաղցկեղից 1998 թվականի նոյեմբերի 27-ին։ Թաղված է Մադրիդի հարավային գերեզմանոցում։ 2001 թվականին նրա մասունքները տեղափոխել են La Paz of Alcobendas (Մադրիդ) գերեզմանատուն։ Իր հարստությունը թողել է կաթոլիկ մանկատանը։


== Ստեղծագործություններ ==


=== Մանկական գրքեր ===


==== Պոեզիա ====
Canciones para niños (1956)
Villancicos (1956)
Cangura para todo (1968). Mención de honor en el Premio Hans Christian Andersen de literatura infantil.
Don Pato y Don Pito (1970)
Aurora, Brígida y Carlos (1970)
La pájara pinta (1972)
"La Oca Loca" (1977)
El camello cojito (1978)
El hada acaramelada (1973)
La gata chundarata y otros cuentos (1974)
El dragón tragón (1978)
La momia tiene catarro (1978)
El libro loco. De todo un poco (1981)
El perro que no sabía ladrar (1982)
El abecedario de don Hilario (1983)
El burro y la escuela (1987)
Trabalenguas para que se trabe tu lengua (1988)
El cocinero distraído (1994)


==== Թատրոն ====
La princesa que quería ser pobre (1942)
El chinito Chin-cha-té (1955)
Petra, un señor pregunta por ti (1970)
Las tres reinas magas (1978)


==== Հեռուստատեսություն ====
Un globo, dos globos, tres globos
La mansión de los Plaff
La cometa blanca
Big Vand
Los pequeños niños atacan de nuevo


=== Մեծահասակների գրականություն ===
Isla ignorada (1950)
Antología y poemas del suburbio (1954)
Aconsejo beber hilo (1954)
Todo asusta Caracas (1958). Primera mención del Concurso Internacional de Poesía Lírica Hispana
Que estás en la tierra (1962)
Ni tiro, ni veneno, ni navaja (1965). Premio Guipúzcoa
Poeta de guardia (1968)
Cómo atar los bigotes del tigre (1969). Accésit premio Vizcaya
Antología poética (1950-1969)
Sola en la sala (1973)
Cuando amas aprendes geografía (1973)
Obras incompletas (1980)
Historia de Gloria: (amor, humor y desamor) (1983)
Mujer de verso en pecho (1983)
Pecábamos como ángeles (1997)
Glorierías (1999)
Es difícil ser feliz una tarde (2005)
El Rastro (2006) Relatos
Se beben la luz (2008)
Los brazos desiertos (2009)
El caserón de la loca (2010) (theatre)
Poemas prácticos más que teóricos (2011)


== Ծանոթագրություններ ==