Silk Road

Silk Road, անանուն առևտրային առանց-հարթակ, որը գտնվում է ․оnion անանուն Tor ցանցում և աշխատել է 2011-2013 թվականներին։ Բազմաթիվ վաճառվող ապրանքների շարքում հիմնականում անօրինական են, սակայն կայքի տերերի կողմից արգելված է այստեղ կրեդիտային քարտերի, կեղծ փողերի, մանկական պոռնոգրաֆիայի, անձնական տվյալների, մարդասպանի ծառայության և զենքերի վաճառքը։ Կայքը ավելի հայտնի է ինչպես առևտրային հարթակ, որտեղ վաճառվում են հոգեմետ նյութեր, որոքն կազմում են ընդհանուր ապրանքների 70%, բացի դրանից վաճառվում են նաև օրինական ապրանքներ օրինակ՝ գրքրերի էլեկտրոնային տարբերակներ։
Հարթակի տերը Ռոսս Ուիլյամ Ուլբերխտն է, ով հայտարարել էր իր լիբերիստական հայացնելի մասին և քննադատում էր տնտեսության պետական ղեկավարումը։


== Նկարագիր ==
Գնորդները ապրանքի համար վճարումները կատարում են Bitcoin-ով, որը Tor ցանցում թույլ է տալիս թաքցնել փոխանցողի տվյալները և չկա գործարքի արգելափակման հնարավորություն։ Silk Road-ում գնորդի համար գրանցումը անվճար է, իսկ վաճառողները պետք է աճուրդից գնեն հաշիվ, ինչը թույլ է տալիս նվազեցնել խարդախության ռիսկերը։


== Ապրանքներ ==
2013 թվականի մարտի տվյալներով խանութում վաճառվել է ավելի քան 10 հազար ապրանք, որոնցից 70 % մի շարք երկրերում արգելված հոգեմետ նյութեր են եղել (340 տեսակ), որոնցից ամենաշատ վաճառվածներից են՝ MDMA, LCD և մարիխուանա։ Ափիոնատիպ նյութեր (օրինակ՝ հերոին) խանութում ևս առակ են եղել, սակայն նրանց համար հարցումներ շատ քիչ են եղել։
Խանութի օրենքերը արգելում էր մանկական պոռնոգրաֆիայի, բանակային քարտերի տվյալների վաճառքը, սպանության պատերներ տալը, ինչպես նաև զինամթերքի զանգվածային վաճառքը։
Կայքում նաև վաճավում է ոչ մեծ քանակությամբ ապրանքաքանակ, որի վաճառքը չի արգելվում ոչ մի տեղ օրինակ՝ գրքեր և այլն։
Silk Road-ի տեր սրանից առաջ բացել է «The Armory» կայքը, որը նախատեսված է եղել զենքերի վաճառքի համար, սակայն այն փակվել է քանի-որ քիչ է եղել հարցումները։


== Շրջանառություն ==
2012-2013 թվականներին Silk Road-ից տարեկան կատարվում է 14-15 միլլիոն դոլլարի գնումներ։ Կայքում գնումները կատարվում է Bitcoin-ի միջոցով, որի ընթացքում փոխանցումները կատարվում են անանուն։
Silk Road-ը հաճախ անվանում են անօրինական ապրանքների Аmazon.com կամ eBay:
ԱԱԾ-ի հրապարակած տվյալներով՝ Ուլբրիխտի ձեռբակալումից հետո, կայքի միջոցով երկուս  ու կես տարվա ընթացքում կայքի միջոցով կատարվել է 1,2 մլն գործարք, որը արժեցել է 9,4 միլլիոն բիթքոին։ Կայքի միջնորդավճարից (8-10 % ամեն գործարքից) մնացել էր ավելի քան 600 հազար բիթքոին։
Ուլբրիխտոնի դատական գործի թղթերով, Silk Road օգտագործել է մի քանի հազար թմրանյութեր վաճառողներ և ավելի քան 100 հազար գնորդ։

2,5 տարվա ընթացքում գործարքների ծավալը կազմում էր՝ 9,5 միլլիոն բիթքոին, ինչը հավասար է կայքի փակվելու ժամանակվա թվին։ Բացի դա բիթքոինների 78 %, երբեք շրջանառության մեջ չեն դրվել։


== Փակում ==

2013 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Սան Ֆրանցիսկոյում ձեռբակալվեց Ռոսս Ուիլյամ Ուլբրիխտը։ Նա մեղադրվում էր թմրանյութերի վաճաեքի և հաքերային գործունեության մեջ, ինչպես նաև փողերի լվացման։ Հատուկ գործակալները նրան կարողացան հայտնաբերել կանադական իրավապահ մարմինների միջոցով, ովքեր գտնել էին ճամպրուկ, որում եղել է 9 կեղծ անձնագրեր և այն ուղարկված է եղել Սան Ֆրանցիսկո։
2015 թվականի մայիսի 29-ին դատարանը Ուլբրիխտին դատապարտեց ցմահ ազատազրման։


== Շարունակություն ==
2013 թվականի նոյեմբերի 7-ին բացվեց նոր խանութ, որը կրում էր SilkRoad 2.0 անունը։ ԱՄՆ կառավարությունը հերքում է, որ կայքը ստեղծեվել իրենց կողմից և որ այն կեղծ է։
6 տարի անց՝ 2014 թվականի նոյեմբերի 6-ին, ԱԱԾ-ն ձեռբակալեց կայքի սեփականատիրոջը և կայքը փակվեց։


== Ծանոթագրություններ ==