Մայրա Մուհամեդ-կըզի

Մայրա Մուհամեդ-կըզի (ղազախերեն՝ Майра Мұхамедқызы, բեմական անունը՝  Maira Kerey — Մայրա Քերեյ, սեպտեմբերի 5, 1965(1965-09-05), Yining City, Սինծյան, Չինաստան)), ղազախ օպերային երգչուհի (տրագիկ սոպրանո, իտալական բելկանտո), փարիզյան Գրանդ օպերայի առաջին և առայժմ միակ ղազախստանցի երգչուհին, Ղազախստանի վաստակավոր արտիստուհի, բազմաթիվ հեղինակավոր միջազգային մրցույթների մրցանակակիր։


== Կենսագրություն ==
Մայրան ծնվել ու մեծացել է Չինաստանում։ Նրա պապերը, խույս տալով խորհրդային իշխանությունների կամայականություններից, սովի տարիներին՝ 1930-ական թվականներին ղազախական տափաստաններից գաղթել էին Չինաստան։ Մայրայի հայրը Չինաստանում հայտնի կոմպոզիտոր է, ղազախական ժողովրդական երգերի հավաքորդ, մայրը՝ անվանի երգչուհի, Չինաստանի ժողովրդական արտիստուհի։ Հենց մայրն էլ դստերը սովորեցրել է դաշնամուր նվագել ու երգել։ Ծնողները երազում էին, որ իրենց աղջիկը մի օր հայտնի օպերային երգչուհի դառնա ու վերադառնա հայրենի Ղազախստան [1]: Մայրան ավարտել է երաժշտական դպրոցը, ապա՝ Չինաստանի ժողովուրդների կենտրոնական համալսարանի երաժշտական ֆակուլտետը, այնուհետև՝ Պեկինի կոնսերվատորիան (պրոֆեսոր Գո Շու Ջենի դասրանը)։ 1987 թվականից սկսած՝ նա համերգներ է տվել, սիստեմատիկաբար մասնակցել վոկալիստների համաչինական «Ոսկե վիշապ» մրցույթներին, չորս անգամ հաղթող է ճանաչվել, մի քանի անգամ էլ մրցանակային տեղեր գրավել։ Բացի այդ, վեց տարի դասախոսել է համալսարանում։
Պեկինի օպերայում, որտեղ աշխատում էր երգչուհին, տարեկան ընդամենը երկու եվրոպական օպերա էր բեմադրվում, և նա այդտեղ իր գործունեության համար հեռանկար չէր տեսնում։ 1991 թվականին Մայրան ամուսնու հետ այցելել է Մոսկվայի կոնսերվատորիա։ Այստեղ նրան ունկնդրելուց հետո անմիջապես առաջարկել են տեղ զբաղեցնել ասպիրանտուրայում, բայց չինական իշխանությունները դեմ են գնացել։ 1994 թվականին Մայրան, որպես վոկալիստների՝ Պյոտր Չայկովսկու անվան միջազգային մրցույթի մասնակից, կրկին հայտնվել է Մոսկվայում և այդտեղից տառացիորեն փախել է Ղազախստան՝ իր պատմական հայրենիքը [2]: Բայց Ղազախստանի քաղաքացիություն ստացել է երկու տարի հետո միայն և այն էլ՝ երկրի նախագահ Նորսուլթան Նազարբաևի հետ հանդիպման շնորհիվ։ Ավելի ուշ նրան հաջողվել է հայրենիք բերել իր ամբողջ ընտանիքը։
1995 թվականին Մայրան, մասնակցելով Սանկտ Պետերբուրգում անցկացված օպերային երիտասարդ երգիչների Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովի անվան միջազգային մրցույթին, արտիստականության համար արժանացել է հոտուկ մրցանակի։
1996 թվականին նա դարձել է Ալմաթիի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի երգչուհի։
1997 թվականին հրավեր է ստացել մասնակցելու Պորտուգալիայում կայանալիք օպերային երգիչների միջազգային մրցույթին։ Հովանավորներ չեն գտնվել, Ալմաթիի օպերային թատրոնի տնօրենը կարողացել է մեկ տոմսի հարց լուծել, ու երգչուհին մեկնել է, հիանալի ելույթ ունեցել, 17 երկրներից ժամանած 66 երգիչների մեջ ճանաչվել առաջինը, արժանացել Գրան պրիի և 10 հազար ամերիկյան դոլար դրամական մրցանակի։ Ուշագրավ փաստ է, որ մրցույթի արդյունքները հայտարարվելու պահին երգչուհին ուշաթափվել է... քաղցից։ Այդ հաղթանակից հետո Ալմաթիի քաղաքապետարանը՝ ակիմաթը, Մայրայի ընտանիքին երկսենյականոց բնակարան է հատկացրել (մինչ այդ վարձով էին ապրում)։
1998 թվականին, երբ Մայրան դարձավ Պյոտր Չայկովսկու անվան միջազգային մրցույթի մրցանակակիր (ղազախստանցի օպերային երգիչ-երգչուհիների մեջ առաջինը և առայժմ միակը), հայրենիքում նրան շնորհեցին վաստակավոր արտիստի կոչում և հատկացրեցին հինգսեյականոց բնակարան։
2002 թվականին ֆրանսիացի իմպրեսարիոները, ունկնդրելով երգչուհու «Сoloratura arias» խորագրով խտասկավառակի ձայնագրությունները, նրան երկամյա պայմանագիր առաջարկեցին Փարիզի Գրանդ օպերայում [3]: Այստեղ նրա առաջնելույթը Ջակոմո Պուչինիի «Բոհեմ» օպերայում Մյուզետի դերն էր, որը նա մինչև հիմա էլ համարում է իր թիվ մեկ դերը [4](չաշխատող հղում):
2015-ի դեկտեմբերին Մայրային հրավիրել են «Աստանայի օպերա»՝ որպես առաջատար երգչուհու։ Այդ նույն տարում նրան շնորհվել է մշակույթի ասպարեզում Ղազախստանի Հանրապետության պետական թոշակ։


== Սկավառակագրություն ==
2001 — «Сoloratura arias» («Գունաազարդ արիաներ»)
2007 — «Инжу Маржан» («Մարգարտաշար», Չինաստանում ապրող ղազախների ժողովրդական երգեր) 


== Ֆիլմագրություն ==
2003 թվականին ղազախ ռեժիսոր Ամիր Կարակուլովի «Жылама» («Մի՛ լա») ֆիլմում կատարել է գլխավոր հերոսուհու՝ իր ձայնը կորցրած օպերային երգչուհու դերը [5]:
2007 թվականին նկարահանվել է «Елимай» փաստավավերագրական կինոնկարում, որը տարբեր երկրներից Ղազախստան հայրենադարձվող ղազախների մասին է [6](չաշխատող հղում):


== Ընտանիքը ==
Ինչպես Մայրան, այնպես էլ նրա ամուսինը՝ Աքսան Ասխատ-ուլին, Չինաստանում ծնված ու մեծացած ղազախ է, մոտոարշավորդ, Ասիայի կրկնակի և Չինաստանի տասնակի չեմպիոն։ Ներկայումս թողել է սպորտը, դարձել իր երգչուհի կնոջ մենեջերը։ Ամուսնական զույգը ունի մեկ դուստր՝  02.02.2012 թ. ծնված Աիդան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Maira Kerey Getty
«Мухамедкызы Майра»։ el.kz ақпараттық-танымдық сайт (ռուսերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2018-03-27-ին։ Վերցված է 2018-03-27