Առեղծվածային սպանություն

«Առեղծվածային սպանություն» (անգլ.՝ Murder Mystery), ռեժիսոր Քայլ Նյուաչեկի դետեկտիվ կատակերգական ֆիլմը։ Ֆիլմը ամբողջ աշխարհով թողարկվել է Նեթֆլիքսում 2019 թվականի հունիսի 14-ին։


== Սյուժե ==
Նիկ Սպիտցը (Ադամ Սենդլեր) Նյու Յորքի ոստիկանության աշխատակից է, իսկ նրա կինը՝ Օդրին (Ջենիֆեր Էնիսթոն) վարսահարդար է։ Նրանք երկար տարիներ միասին ապրած դասական երջանիկ զույգ են, ամուսիններից յուրաքանչյուրը մեծ դժվարությամբ է հանդուրժում մյուսին, բայց չի կարող ապրել առանց մյուսի։ Նիկը մշտապես խաբում է կնոջը, որպեսզի նա չվշտանա. օրինակ՝ նա վաղուց ստում է, որ դարձել է դետեկտիվ, թեև արդեն մի քանի անգամ ձախողել է քննությունը։ Օդրին երկար տարիներ երազում է այցելել Եվրոպա, ինչպես Նիկն էր խոստացել իրենց հարսանիքին, բայց կարծում է, որ դա երբեք տեղի չի ունենա։ Ամուսնության տասնհինգերորդ տարեդարձին նվիրված ընթրիքից հետո Օդրին կռվում է Նիկի հետ, որը կրկին ստում է այս անգամ այն մասին, որ նա արդեն ամրագրել է շրջագայությունը, և ստիպված է հանպատրաստից կազմակերպել իր կնոջ այցը Ֆրանսիա։
Երկար թռիչքի ժամանակ Օդրին ծանոթանում է երիտասարդ անգլիացի վիկոնտ Չարլզ Կավենդիշի հետ, որը Սպիտցերին հրավիրում է միանալ իրեն իր հորեղբոր ընտանեկան զբոսանավում, որտեղ նախատեսված էր երեկույթ՝ Չարլզի նախկին հարսնացուի հետ տարեց քեռու առաջիկա հարսանիքի կապակցությամբ։ Նայելով, թե ինչպես մարդաշատ ու աղմկոտ կլինի իրենց ավելիվ վաղ ծրագրված ավտոբուսի շրջագայությունը, Նիկը համաձայնվում է։ Նավակողի վրա Նիկը և Օդրին ծանոթանում են հյուրերի խայտաբղետ, բայց վաղուց և միմյանց լավ ծանոթ ընկերության հետ՝ Կավենդիշի նախկին հարսնացու (և նրա քեռու ներկայիս հարսնացու) ճապոնացի մոդել Սուզի Նակամուրային, նրա զարմիկ Թոբի Քուինսին, հայտնի դերասանուհի Գրեյս Բալարդին, տանտիրոջ հին ընկեր գնդապետ Ուլենգին, գնդապետ Սերգեյի թիկնապահին, Մումբայի մահառաջա Վիկրամին, Ֆորմուլա 1-ի ավտոարշավորդ Խուան Կառլոս Ռիվերային։ Եվ վերջապես, զբոսանավի սեփականատեր, միլիարդատեր Մալքոլմ Քուինսին՝ Կավենդիշի հորեղբորը։
Երեկոյան ընթրիքից առաջ Քուինսը բարձրաձայն հայտարարում է, որ հավաքել է բոլորին զբոսանավի վրա, որպեսզի նրանց ներկայությամբ ստորագրի նոր կտակ, որով նրանցից ոչ ոք ոչինչ չի ստանա, քանի որ նրանք բոլորն էլ ձևացնում են, թե հետաքրքրվում են իրենով, բայց իրականում հետաքրքրվում են միայն իր փողերով։ Միակ ժառանգորդը կլինի նրա նոր կինը՝ Սուզին, միայն նա, Մալքոլմի խոսքով, սիրում է հենց իրեն։ Վշտացած Գրեյսը փախչում է նավասենյակից, Քուինսը ձեռքի գրչակոթով թեքվում է կտակի տեքստի վրա, սակայն մինչ նա հասցնում է ստորագրություն դնել, անսպասելիորեն մարում է լույսը։ Մի քանի վայրկյան անց լույսը կրկին միանում է, և բոլոր ներկաները տեսնում են մահացած Քուինսին, որը դանակահարված է իր հազվագյուտ դաշույնից։
Նիկը, որին բոլորը համարում են դետեկտիվ, նավի անձնակազմին հրամայում է փակել նավասենյակը, իսկ հյուրերին՝ վերադառնալ իրենց նավախցերը։ Ավելի ուշ այդ գիշեր հյուրերը գտնում են Թոբիին՝ Քուինսի միակ որդուն, որը մահացել է ակնհայտ ինքնասպանության հետևանքով։ Մոնտե Կառլո ժամանելուն պես հյուրերին հարցաքննում է տեսուչ Լորան դե լա Կրուան, որն, ի վերջո, եզրակացնում է, որ սպանությունների հիմնական կասկածը պետք է ընկնի Նիկի և Օդրիի վրա։
Մոնակո Գրան Պրիում Նիկն ու Օդրին սկսում են հարցաքննել հյուրերին։ Գիշերը Սերգեյը նրանց կանչում է իր հյուրանոցային համար, որտեղ պատմում է, որ տարիներ առաջ գնդապետ Ուլենգան ծանրագույն վնասվածք է ստացել՝ փրկելով Մալքոլմ Քուինսի կյանքը։ Եվ մինչ նա պառկած էր կոմայի մեջ, Քուինս ավագն ամուսնացել է մի կնոջ հետ, որը գնդապետ Ուլենգայի հարսնացուն էր։ Ամուսնությունն ավարտվել է ծննդաբերության ժամանակ նրա ու որդու մահով։ Այդ պահին ինչ-որ մեկը թակում է համարը, Սպիտցերը թաքնվում են պահարանում, իսկ դուրս գալով՝ հայտնաբերում են, որ Սերգեյը գնդակահարվել է դռան միջով։ Ամուսինները համարձակորեն դուրս են գալիս հյուրանոցի պատուհանից և քայլում են քիվի վրայով։ Սկզբում նրանք պատուհանից տեսնում են, թե ինչպես է գնդապետն իր սենյակում գիշերը մաքրում ատամները, իսկ հետո, բաց պատուհանից ներս մտնելով հարևան սենյակ և թաքնվելով մահճակալի տակ, լսում, թե ինչպես են համբուրվում մահարաջան և Գրեյսը։ Այս ամենը գրեթե բացառում է այն հնարավորությունը, որ Սերգեյին գնդակահարել է նրանցից մեկը։ Փախչելով՝ ամուսինները հեռուստալուրերում լսում են, որ դե լա Կրուան նրանց ձերբակալման հրամանագիր է տվել։ Օդրին զայրանում է՝ իմանալով, որ Նիկն իրականում դետեկտիվ չէ և ստել է նախապես ուղևորության ամրագրման մասին, զայրույթի մեջ նա Նիկին միայնակ է թողնում և հեռանում Կավենդիշի հետ։
Նիկը հետևում է քաղաքային գրադարանի շենք մտած Սյուզիին։ Նիկն անսպասելիորեն դեմ է առնում Օդրիին, քանի որ Կավենդիշը նույնպես մտել էր նույն շենք, իսկ Օդրին հոգնել էր մեքենայի մեջ սպասելուց։ Սպիտցերը հանգում են այն եզրակացության, որ Կավենդիշն ու Սուզին դեռ սիրահարված են միմյանց և, ըստ երևույթին, մարդասպաններին։ Գրադարանի սրահում թիկնոցով և դիմակով անհայտ անձը կրակ է բացում, Նիկն ու Օդրին նրա վրա գրապահարաններ են գլորում և դուրս գալիս փողոց, որտեղ անսպասելիորեն բախվում են Ռիվերային։ Այնուհետև նրանք հանդիպում են զինված Սուզիին և վեճի մեջ մտնում նրա հետ, որի ընթացքում նույն դիմակավորված անհայտը թունավոր նետ է խրում նրա կոկորդը։ Նիկը փորձում է կրակել Սուզիի ձգած ատրճանակից, սակայն նա այնուհանդերձ այն հրաձիգն է, որը Նյու Յորքի ոստիկանական դեպարտամենտում բոլոր ստուգարքային կրակոցներն է արձակել, և ստիպված է մարդասպանի վրա նետել այն ամենն, ինչ ընկել է ձեռքի տակ։ Մի անգամ նա հաջող է խփում՝ ուղիղ գլխին, և ամուսինները կարողանում են ծպտվել։ Նիկը և Օդրին գնում են Քուինսի առանձնատուն, որպեսզի խոսեն Կավենդիշի հետ, սակայն նրան մահացած են գտնում թունավորման հետքերով։ Զույգը կանչում է դե լա Կրուին և մնացած հյուրերին՝ գնդապետին, Գրեյսին, Վիկրամին և Ռիվերային։
Ողջ մնացածներից յուրաքանչյուրն առաջին հայացքից ալիբի ունի։ Բայց Նիկը այնուամենայնիվ ոստիկան է, իսկ Օդրին պաշտում է դետեկտիվ վեպերը և տեղյակ է հանցագործությունների և տիպային քննչական իրավիճակների բազմաթիվ դասական նկարագրությունների մասին։ Անմիջապես վերլուծելով առկա բոլոր տեղեկությունները՝ Նիկն ու Օդրին միաժամանակ հանգում են այն եզրակացության, որ մարդասպանը Գրեյսն է։ Նա եղել է Թոբիի հետ դավադրության մեջ, այդ նա է, որ դուրս եկավ նավասենյակից, անջատեց լույսը, որպեսզի Թոբին հասցնի սպանի իր հորը, իսկ գիշերը գնդակահարեց իր հանցակցին։ Ի պատասխան մեղադրանքի՝ Գրեյսը պատմում է, որ ինքը Քուինսի այն նույն զավակն է, որն իբր «մահացել է» (աղջիկ է ծնվել, այլ ոչ թե ժառանգորդ տղա, որի մասին կրքոտ երազել է միլիարդատերը), և որ նրա փողերն իրավամբ իրեն են պատկանում, թեև հերքում է, որ կատարել է այդ բոլոր սպանությունները։ Օդրին անմիջապես գտնում է նրա մեղքը ապացուցելու միջոց․ դե լյա Կրուան բացահայտում է, որ Գրեյսը շքեղ գլխարկի տակ թաքցրել է կտրած վերքը, որը հասցվել էր կոտրված հուշանվերային ափսեի մեջ, որը Նիկը կոտրել էր, երբ նա Ռիվերայի հետ դիմակով հարձակվել էր Սպիտցերի վրա և պատահաբար սպանել Սուզիին, ու ձերբակալում է նրան։ Գրեյսը, թափահարելով ատրճանակը, պատանդ է վերցնում Օդրիին, բայց բոլորովին անպետք հրաձիգ Նիկը կողքին կանգնած գնդապետի գոտկատեղից խլում է ատրճանակի պատյանը և առաջին կրակոցով հարվածում մարդասպանի աջ ուսին։
Հանցագործին բռնելու տոնակատարության ժամանակ մահարաջան զարմանքով Նիկին և Օդրիին ասում է, որ Գրեյսը, հավանաբար, իսկապես ներգրավված է Քուինսի և Թոբիի մահվան մեջ, բայց նա պարզապես չէր կարող սպանել Սերգեյին, նախքան սենյակ բարձրանալը Վիկրամը և Գրեյսը միասին մի ամբողջ ժամ անցկացրել են բարում։ Հետևաբար, Գրեյսը հանցակից է եղել։ Նրանք հասկանում են, որ երկրորդ մարդասպան կարող է լինել միայն Ռիվերան, որն ամբողջ կյանքում մեղավոր համարել է Քուինսին, քանի որ դժբախտ պատահարի հետևանքով Ռիվերայի հայրը, որը նույնպես մրցարշավորդ էր, կորցրել էր երկու ոտքերը։ Ռիվերան պատանդ է վերցնում տեսուչ դե լյա Կրուային և մեկնում ոստիկանական մեքենաներից մեկը։ Սպիտցերը վճռականորեն առևանգում են կողք կողքի կանգնած շքեղ «Ֆերրարին» և հետևում նրանց։ Ճիշտ է, շտապ կերպով մեքենայի մեջ նետվելով՝ նրանք պարզում են, որ մեքենան աջաղեկյան է, ուստի ղեկին Օդրին ու Նիկը երբեմն տեղափոխվում են։ Սկսվում է ավտոմեքենայի հետապնդումը, որի հետևանքով Ռիվերայի մեքենան ջարդվում է, իսկ դե լա Կրուան փրկվում։ Փլատակներից դուրս եկած Ռիվերան նշանառության տակ է առնում բոլոր երեքին, բայց այստեղ նրան վրաերթի է ենթարկում տուրիստական ավտոբուսը։ Դա հենց այն ավտոբուսն էր, որով Նիկն ու Օդրին ի սկզբանե պետք է մեկնեին շրջագայության։
Դե լա Կրուան շնորհակալություն է հայտնում Սպիտց ամուսիններին և խոստանում, որ Ինտերպոլը և ֆրանսիական ոստիկանությունը Նյու Յորքում կիրազեկեն այդ հետաքննության մեջ նրանց ակնառու դերի մասին և կանեն ամեն ինչ, որպեսզի օգնեն նրան վերադառնալուց հետո։ Ֆիլմն ավարտվում է նրանով, որ Նիկն ու Օդրին շարունակում են իրենց արձակուրդը լեգենդար «Արևելյան ճեպընթացի» վագոն-ռեստորանում, որի տոմսերը նրանց նվիրել էր Ինտերպոլը։


== Դերերում ==


== Ֆիլմի նկարահանումներ ==
Ադամ Սենդլերը ֆիլմի պրոդյուսերներից մեկն էր, իսկ գործադիր պրոդյուսերների թվում նշվել է ոչ միայն Ջենիֆեր Էնիսթոնը, այլև Շարլիզ Թերոնը։ Ֆիլմի հիմնական նկարահանումներն սկսվել են 2018 թվականի հունիսի 14-ին Մոնրեալում։ 2018 թվականի հուլիսի վերջին նկարահանումներն սկսվել են Իտալիայի տարբեր վայրերում, այդ թվում՝ Սանտա Մարգերիտա Լիգուրեն, Կոմո լիճը և Միլանը։


== Ընդունում ==
Համաձայն 2019 թվականի հոկտեմբերին Նեթֆլիքսի հրապարակած տվյալների՝ ֆիլմը համակարգի ամենաշատ դիտված ֆիլմերից ու սերիալներից երկրորդն էր։ 73 միլիոն դիտորդ ունենալով՝ ֆիլմը զիջել է միայն «Թռչունների արկղ» ֆիլմին (80 միլիոն դիտորդ), բայց շրջանցել է «Տարօրինակ դեպքեր» հեռուստասերիալին (64 միլիոն դիտորդ)։ 2020 թվականի հոկտեմբերի տվյալներով՝ ֆիլմն ունի 73 միլիոն դիտում, և շարունակում է մնալ 2020 թվականին ու բոլոր ժամանակներում ամենաշատ դիտված ֆիլմերի ցանկում։


== Ծանոթագրություններ ==