armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Չիչանո

Չիչանո (իտալերեն՝ Cicciano, նեապ.՝ Vuoscoriale), քաղաք Իտալիայում՝ Կամպանիա մարզի Նեապոլի գավառում։ Սահմանակից է Կամպոսանո, Կոմիցիանո, Նոլա, Ռոքարինոլա, Տուֆինո համայնքներին։
Բնակչության թվաքանակը 2004 թվականի տվյալներով եղել է 12 360, 2014 թվականի տվյալներով՝ 12.920: Բնակչության խտությունը կազմում է 1749 մարդ/կմ²։ Համայնքն զբաղեցնում է 7 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 80033, հեռախոսային կոդ՝ 081:


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի պաշտոնական կայք (իտալ.)
Աստերոիդների ցանկ (81001-81100)

Աստերոիդների ցանկ (80901-81000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (81101-81200)
 Աստերոիդների ցանկ (80901-81000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (81101-81200)


== Աղբյուր ==
«Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets (80001)-(85000)»։ www.minorplanetcenter.net
Մրգավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Մրգավան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 8 հուշարձան (4 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Հայկ Մարտիրոսյան (այլ կիրառումներ)

Հայկ Մարտիրոսյան անունով-ազգանունով հայտնի են հետևյալ անձինք.

Հայկ Մարտիրոսյան, գեներալ-մայոր։
Հայկ Մարտիրոսյան, ամերիկահայ երաժիշտ, համերգային երգեհոնահար, կոմպոզիտոր և դիրիժոր։
Հայկ Մարտիրոսյան, հայ շախմատիստ, գրոսմայստեր։
Հայկ Մարտիրոսյան, հայ քաղաքագետ։
Հայկ Մարտիրոսյան, հայ երգիչ (բաս)։
Mental Sickness

Mental Sickness, հայկական Բոկռագ դէթ-մետալ խմբի առաջին ստուդիական ալբոմ։ Թողարկվել է 2011 թվականի հուլիսի 29-ին «Vomit In Silence» ձայնագրման լեյբլի կողմից։ Բաղկացած է 7 կատարումից, տևողությունը՝ 30 րոպե 34 վայրկյան։ Երգերի տեքստերի բովանդակությունը տխրության մասին են։


== Երգացանկ ==


== Ձայնագրել են ==
Վահե Սողոմոնյան - կիթառ, բեք-վոկալ
Ալեքս Ամիրյան - բաս կիթառ, վոկալ
Ռուբեն Արևշատյան - կիթառ
Դանիել Մովսիսյան - հարվածային


== Ծանոթագրություններ ==
Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ

Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ (ֆր.՝ Provence-Alpes-Côte d’Azur, օքս.՝ Provença-Aups-Còsta d'Azur), երկրամաս Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում։ Գլխավոր քաղաքն է Մարսելը։ Բնակչությունը՝ 4 916 069 մարդ (3-րդը երկրամասերի շարքում)։


== Աշխարհագրություն ==
Տարածքի մակերեսը կազմում է 31 400 կմ²։ Այստեղով են հոսում Դյուրանս, Վար և Ռոնա գետերը։
Երկրամասը հայտնի է իր Լազուրե ափով, որտեղ գտնվում են հայտնի տուրիստական կենտրոնները Նիսը, Կաննը և Սեն Թրոպեն։ Երկրամասում կան լեռնաին կազմավորումներ Ալպերից, դաշտավայրեր և ծովափնյա շրջաններ ինչպես Նիսը և Մարսելը։ Ընդհանուր այն կազմված է 6 դեպարտամենտից։ Այն ունի Միջերկրածովյան շրջան, որն ամենաբնակեցված շրջանն է։ Արևելքում սահմանակից է Իտալիային, հյուսիսում Ռոն Ալպերեր և արևմուտքում Լանգետոկ-Ռուսիլիոն ֆրանսիական երկրամասերին։


== Ժողովրդագրություն ==


=== Բնակչություն ===
Մեծագույն քաղաքը Մարսելն է 850.636 բնակչությամբ։ Քաղաքային ագլոմերացիայի բնակչությունը կազմում է 1.720.941։ Մարսելը քաղաքային բնակչությամբ երկրորդն է Ֆրանսիայում (զիջում է միայն Փարիզին), ագլոմերացիոն բնակչությամբ երրորդն (զիջում է Փարիզին և Լիոնին)։
Նիսը երկրամասում երկրորդն է՝ 344,875 քաղաքային և 1,005,230 ագլոմերացիոն բնակչությամբ։ Այս տվյալներով Նիսը Ֆրանսիայւմ հինգերորդն է։


=== Ներգաղթ ===
2009 թվականի տվյալներով, 2007 թվականին ծնված նորածիններից 40%ի ծնողներից գոնե մեկը ունեցել է ոչ ֆրանսիական ծագում։ Այս ցուցանիշով Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ երկրամասը, ֆրանսիական երկրամասերից զիջում է միայն Իլ դը Ֆրանսին (այստեղ ցուցանիշը 56% է)


== Վարչական բաժանում ==
Երկրամասն իր մեջ է ներառում Վերին Ալպերի Պրովանս, Ծովափնյա Ալպեր, Բուշ դյու Ռոն, Վար, Վերին Ալպեր և Վոքլյուզ դեպարտամենտները։


== Արտաքին հղումներ ==
«Provence-Alpes-Côte d'Azur» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-02-14-ին։ Վերցված է 2009-05-31 
«Le portail de la région PACA» (ֆրանսերեն)։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-02-14-ին։ Վերցված է 2009-05-31 
Maison du Tourisme de la Provence d’Azur (ֆր.)
Provence-Alpes-Côte d’Azur sur Wikivoyage (ֆր.)
ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահ

ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահը ՀՀ Ազգային Ժողովի խոսնակն է։ Ներկայումս ՀՀ ԱԺ նախագահն է Ալեն Սիմոնյանը (2021 թվականի օգոստոսի 2-ից)։
Հայաստանի Ազգային ժողովի նախորդներն են եղել Խորհրդարանը (1918 թվականի օգոստոսից 1920 թվականի նոյեմբեր), Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհուրդը (1920-1990) և Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհուրդը (1990-1995)։


== Խոսնակների ցանկ ==
Քաղաքական Կուսակցություն      ՀՅԴ       ՀՀՇ       ՕԵԿ       ՀՀԿ        ՔՊ


=== Հայաստանի Առաջին հանրապետություն (1918-1920) ===
Առաջին Հանրապետության Խորհրդարանի խոսնակները


=== Հայաստանի Հանրապետություն (1991–այժմ) ===
Գերագույն Խորհրդի նախագահներ

Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահներ
Կոսյակինսկայա

Կոսյակինսկայա (ռուս.՝ Косякинская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Նովոկուբանսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Բյուրի (այլ կիրառումներ)

Բյուրի, կարող է վերաբերել՝

Բյուրի - համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում
Բյուրի - Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում
Կունկսիլլա

Կունկսիլլա (էստ․՝ Kunksilla), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Պորտակոմարո

Պորտակոմարո (իտալերեն՝ Portacomaro), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1981 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 181 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 14037։ Հեռախոսային կոդ՝ 0141։ Բնակչության հովանավորն է ապոստոլ Բարֆոլոմեն։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները


== Համայնքի վարչակազմ ==
Հեռախոս։ 0141 202627


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Պոնյու (Իժմայի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Պոնյու (այլ կիրառումներ)Պոնյու (ռուս.՝ Понъю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Իժմա գետի աջ ափին՝ 312 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050300112103000076769
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103007676
Ավազանի կոդը — 03.05.03.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Տարասովի առանձնատուն

Տարասովի առանձնատուն (ռուս.՝ Усадьба Тарасова ), Եկատերինբուրգի կենտրոնում գտնվող շենքերի համալիրի պատմական անվանումն է, որի մի մասը ներկայումս ընդգրկված է Սվերդլովսկի մարզի նահանգապետի նստավայրի ճարտարապետական անսամբլի մասում։


== Պատմություն ==
Վաճառական Տարասովները քաղաքի առափնյա լճակների մոտ են հաստատվել 19-րդ դարի կեսերին, երբ Կիշտիմի լեռնային շրջանի նախկին ղեկավար Գրիգորի Ֆեդոտովիչ Զոտովի ժառանգներից գնել են քարե հին տունը։ Այդ ժամանակից ի վեր առափնյա փողոցը կոչվել է Տարասովսկի։ Առանձնատունը կառուցվել է կլասիցիզմի ոճով, հնարավոր է ճարտարապետ Միխայիլ Պավլովիչ Մալախովի մասնակցությամբ և նույնիսկ կրել 19-րդ դարի երկրորդ կեսի ազդեցությունը՝ պահպանելով նախկին ոճային ուրվագիծը։ Տարասովի տան կողաշենքում 1910 թվականին տեղակայված է եղել Ուրալ լեռնահանքային տեխնիկների միությունը, որի քարտուղարը Վ. Մ. Բիկովն էր։ Այստեղ է եղել բոլշևիկների (հյուսիսային թև) ընդհատակյա բնակարանը։
1917 թվականի հեղափոխությունից հետո Տարասովները հեռացել են և առանձնատունը դատարկվել է։ Խորհրդային ժամանակաշրջանում այն դարձել է Ուսուցչի տուն։ 1997 թվականի աշնանը վաճառական Տարասովի առանձնատան շենքը ներառող համալիր շինությունը ճարտարապետ Արկադի Զասլավսկու նախագծով ենթարկվել է լայնածավալ վերակառուցման, որից հետո առանձնատունը դարձել է քաղաքի ամենահին քարե շենքերից մեկը։
Պահպանվել է կառույցների մի մասը՝ գլխավոր երկհարկանի տունը, մեկհարկանի կողաշենքը (հարավային), պարսպով քարե դարպասը։ Դրանք օգտագործվում են որպես Սվերդլովսկի մարզի նահանգապետի նստավայրի մի մաս։ Դրա կազմի մեջ է մտնում նաև հարևանությամբ գտնվող Սևաստյանովի տունը։ Կառույցը գտնվում է Գորկու փողոցի 21 հասցեում։


== Ծանոթագրություններ ==
Բալանսոն

Բալանսոն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում։ Գտնվում էր Կամախ քաղաքից 33-34 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակավայր հարավային և արևմտյան կողմերում կան անտառներ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Սֆագնումային մամուռներ

Սֆագնումային մամուռներ, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Սյունիքի մարզում, Գորայք գյուղից 5-6 կմ հյուսիս, Որոտանի լեռնանցքի մոտ։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն։


== Ծանոթագրություններ ==


== Տես նաև ==
Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության պետական հուշարձաններից ցանկը Վիքին սիրում է Երկիրը հուշարձանների ցանկում
Բակեյտա

Բակեյտա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։ Գտնվում էր Դիարբեքիր քաղաքից հարավ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Վալի Սան Ֆրանսիսկանու դա Բաիայի մարզ

Վալի Սան Ֆրանսիսկանու դա Բաիայի ագլոմերացիա(պորտ.՝ Mesorregião do Vale São-Franciscano da Bahia) վարչական մեզոշրջան Բրազիլիայում, մտնում է Բաիյա նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 945 686 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 115 850.250 կմ²։ Բնակչության խտությունը 8.2 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 3 525 733 760,00 (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 3833,64 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի ինստիտուտի աշխարհագրության և վիճակագրության տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,638
Թորթում

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թորթում (այլ կիրառումներ)Թորթում, ավան Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում։ Գտնվում էր Ճորոխ գետի օժանդակ Թորթում գետի վերին հոսանքի տարածքում, գետի ձախ օժանդակի ստորին մասում, Հարկևոր լեռան ջրառատ ձորահովտում։
Հանդիսանում էր գավառակի վարչական կենտրոնը։


== Աշխարհագրություն ==
Ավանը շրջապատված էր այգիներով և պտղատու ծառերով։ Թորթումը հայտնի էր յուրահատուկ համ ու հոտ ունեցող կարմիր, սպիտակ տանձ ու խնձորով։


== Պատմություն ==
Թուրքական հայահալած քաղաքականության պատճառով հայերի մի մասը ընդունել էր մուսուլմանություն, իսկ շատերն էլ լքել էին ավանը։ XX դարի սկզբին ավանը վերածվել էր 20-25 տուն ունեցող անշուք գյուղի։


== Բնակչություն ==
XIX դարի սկզբին ուներ 8000 բնակիչ, որից 5000-ը՝ հայեր։


== Օգտակար հանածոներ ==
Թորթում մոտակայքում կան բորակի հանքեր։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Ավանը շրջափակված է բավականին հնություններով, որոնցից հիշարժան են բնական վիթխարի ժայռ պատվանդանի վրա կառուցած Թորթումի ավերակ բերդը և Էշկիձորո ու Ընկուզկա բերդերը։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Էրզրումի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ձորի Միրոն

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ձորի Միրոն (այլ կիրառումներ)Ձորի Միրոն, Մուշեղ Գալշոյանի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը։ Թարգմանվել է ռուսերեն, լիտվերեն, բուլղարերեն։
1979-1980 թվականներին «Երևան» կինոստուդիայում վիպակի հիման վրա նկարահանվել է համանուն ֆիլմը։


== Սյուժեն ==
Արևմտյան Հայաստանում ընտանիքը կորցնելուց հետո Միրոն մասնակցում է Ֆիդայական կռվի, գաղթականների հետ հասնում Արևելյան Հայաստան։ Այլ Գաղթականների հետ նոր գյուղ հիմնեցին։ Միրոյի որդին գնաց պատերազմ ու չվերադարձավ։ Տարիներ անց Միրոն նոր ընտանիք կազմեց, տղա ունեցավ, որին էլի Հարութ անվանեց իր պապի պատվին։ Սակայն այս մի որդին էլ հեռացավ քաղաք, այնտեղ ամուսնացավ ու հազվադեպ էր այցելում ծնողներին։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ձորի Միրոն (վեպ, պատմվածք), Երևան, «Սովետական գրող», 1983, 504 էջ։
Ծիրանավոր-Ծաղկավանք եկեղեցի

Ծիրանավոր-Ծաղկավանք եկեղեցի,  (5-րդ դար), գտնվում է Լոռու մարզի Օձուն գյուղի արևելյան մասում` Դեբեդի կիրճի վրա կախված ժայռերից մեկի գլխին։


== Կառուցվածք ==
Սրահավոր միանավ դահլիճ է` 12,0×8,2 մ արտաքին ընդհանուր չափերով։ Մեզ է հասել կիսավեր վիճակում. պահպանված են արևելյան և հյուսիսային պատերը, մասամբ նաև՝ արտաքին սյունասրահը։ Աղոթասրահն ունի արևելք-արևմուտք շեշտված ձգվածություն։ Ծածկված է եղել կիսագլանաձև թաղով, առանց թաղակիր կամարների։ Խորանը ինչպես հատակագծում, այնպես էլ գմբեթարդի մասում պայտաձև է։ Պահպանված տվյալներից երևում է, որ սյունասրահը նախապես ունեցել է կամարակապ երեք բացվածք, փայտաշեն միաթեք ծածկ և արևելյան կողմում ավարտվել է բաց խորանով։ Կամարները հենվել են պարզ խոյակներով պսակված, ուղղանկյուն կտրվածքի սյուների վրա։ Հետագայում` հավանաբար XII-XIII դդ. սյունասրահը ենթարկվել է վերակառուցման. մեծացվել է նրա բարձրությունը, փակվել է արևելյան կամարի բացվածքը, ավելացվել է լայնական պատ` բաց խորանը ներառելով քառակուսի հատակագծով սենյակի մեջ։ Հուշարձանն ունի  ժամանակին բնորոշ ճարտարապետական զուսպ ձև, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների ժլատ կիրառություն։ Կառուցված է տեղական մուգ կապտավուն բազալտի մաքրատաշ ոչ խոշոր քարերով։ Կամարները, ինչպես նաև սրահի վերակառուցված մասերն  դեղնականաչավուն ֆելզիտից են։


== Ավանդազրույց ==
Ըստ ավանդության` եկեղեցին Ծաղկավանք անունն ստացել է մանկական ծաղիկ հիվանդությունը բուժելու զորության համար։ Կառույցի երկրորդ` Ծիրանավոր անունն էլ կապված է ծիրանազգեստ Մարիամի պաշտամունքի հետ։


== Ծանոթագրություններ ==
Բնապահպանություն

Բնապահպանություն, երկիր մոլորակի բնական ռեսուրսների պահպանման, վերականգնման և ռացիոնալ օգտագործման չափերի ամբողջությունն, ինչպես նաև ֆլորայի ու ֆաունայի բազմազանությունը, ընդերքի հարստությունը, ջրերի և մթնոլորտային օդի մաքրությունը։


== Շրջակա միջավայրի վիճակը ==
Երկրի առանձին շրջաններում բնական միջավայրի անշրջելի փոփոխությունների վտանգը ավելի է ընդարձակվել մարդու տնտեսական գուծունեության մասշտաբների հետ մեկտեղ։ Բնապահպանության համաշխարհային միության տվյալներով (The World Conservation Union) 2008 թ. վերջին 500 տարում ամբողջովին բնաջնջվել են կենդանիների 844 տեսակ, իսկ կաթնասունների 23%-ը և թռչունների 16%-ը կանգնած են վերացման վտանգի առաջ։ 80-ականների սկզբին միջինում կենդանիները վերանում էին ամեն օր մեկ տեսակ /ենթատեսակ, իսկ բույսերը ամեն շաբաթ։ Ամեն տարի այրվում են համարյա 1 մլրդ. տ. պայմանական վառելիք և մթնոլորտ են արտանետվում միլիոնավոր տոննա ծծմբի ածխածնի, ազոտի օքսիդներ, որոնց մի մասը հետ է վերադառնում թթվային անձրևների, մրի, մոխրի, փոշու տեսքով (նայել մթնոլորտի աղտոտումը)։
Հողը և ջուրն աղտոտվում են արդյունաբերական և կենցաղային հոսքերի (հարյուրավոր միլիարդ տոննա), նավթամթերքների (մի քանի միլիոն տոննա), պարարտանյութերի (մոտ հարյուր միլիոն տոննա), պեստիցիդների, ծանր մետաղների, ռադիոակտիվ թափոնների միջոցով։ Առկա է երկրի օզոնային շերտի քայքայման վտանգ (նայել Օզոնային անցք)։ Մթնոլորտի ինքնամաքրման կարողությունն արդեն մոտ է սահմանին։ Շրջակա միջավայրի անվերահսկելի փոփոխության վտանգը և դրա հետևանքով երկրի վրա կենդանի օրգանիզմների, այդ թվում և մարդու, գոյության վտանգը պահանջում էին բնության պահպանությանն ուղղված որոշակի չափանիշների մշակում՝ բնական ռեսուրսների ճիշտ օգտագործում։ Այս միջոցներին են դասվում անթափոն տեխնոլոգիաների մաքրման շինությունների ստեղծումը, պեստիցիդների օգտագործման կարգավորումը, թունաքիմիկատների արտադրության դադարեցումը, հողատարածքների բարելավում, ինչպես նաև պահպանվող տարածքների (ազգային պարկեր, արգելանոցներ), հազվագյուտ և անհետացող կենդանիների և բույսերի բուծման կենտրոնների (այդ թվում երկրի գենոֆոնդի պահպանում) ստեղծում, ազգային և համաշխարհային Կարմիր գրքի կազմում։
Բնապահպանական միջոցները նախատեսված են հողային, անտառային, ջրային և այլ դաշնային օրենսդրություններում։ Մի շարք երկրների պետական բնապահպանական ծրագրերի իրականացումը հնարավորություն է տալիս բարելավել շրջակա միջավայրի առանձին շրջանների որակը (օրինակ բազում տարիներ տևած և թանկ արժեք ունեցող մի ծրագրի իրականացման արդյունքում հնարավոր եղավ վերականգնել Մեծ լճերի ջրերի որակն ու մաքրությունը)։ Միջազգային մասշտաբով, միջազգային առանձին կազմակերպությունների ստեղծման հետ մեկտեղ, բնապահպանական առանձին խնդիրների վրա մեծ ազդեցություն ունի ՄԱԿ-ի ծրագիրը։


== Արտաքին հղումներ ==
Յակոբեան բնապահպանական կենտրոն


== Մատենագրություն ==
Колосов А.М. Охрана животных России. М. 1989. 216 с. ISBN 5-268-00438-7.
Павлов Д.С., Савваитова К.А., Соколов Л.И., Алексеев С.С. Редкие и исчезающие животные. Рыбы. М.: Высшая школа. 1994. - 334 с.
Կուլունդա (այլ կիրառումներ)

Կուլունդան կարող է վերաբերել՝

Կուլունդա - գետ Ռուսաստանում։
Կուլունդայի լիճ - դառնաղի լիճ Կուլուդայի տափաստանում։
Կուլունդայի տափաստան - տափաստան Արևմտյան Սիբիրի հարավում։
Դարուհի-Հովակիմյան երկրորդական վարժարան

Դարուհի-Հովակիմյան երկրորդական վարժարան միջնակարգ դպրոց Բեյրութում։ Գործում է ՀԲԸՄ հովանավորությամբ։


== Կազմավորումը ==
Կազմավորվել է Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներին ՀԲԸՄ Հովակիմյան-Մանուկյան տղաների և Դարուհի Հակոբյան աղջիկների երկրորդական վարժարանների աստիճանական միացումով։ Դարուհի Հակոբյան վարժարանը հիմնվել է 1939-ին, մեծահարուստ Լևոն Հակոբյանի կտակով՝ ի հիշատակ իր վաղամեռիկ քրոջ՝ Գարունս։


== Շենքային պայմաններ ==
Սկզբնական տարիներին գործել է Բեյրութի Ջիմմեյզի թաղամասում վարձված մի շենքում։ 1962-ին տեղափոխվել է Բեյրութի Հազմիե արվարձանում գտնվող իր սեփական եռահարկ, նորակերտ շենքը։ Հովակիմյան-Մանուկյան վարժարանը հիմնվել է 1947-ին՝ «Հ.Բ.Ը. միության մանչեբու բարձրագույն վարժարան» անունով։ 1951-ին Մյոհրյուպե Մանուկյանի նվիրատվությամբ վարժարանի համար կառուցվել է նոր շենք և նրա հորեղբոր՝ Սարգիս Հովակիմյանի՝ բարձրագույն վարժարան հիմնելու փափագն իրականանալու առթիվ դպրոցը վերանվանվել է «Հ.Բ.Ը. միության Հովակիմյան-Մանուկյան մանչերու երկրորդական վարժարան»։


== Ծրագիրը ==
1960-ական թվականներից երկու վարժարանները հետևել են Լիբանանի պետական բակալորիայի ուսումնական ծրագրին։ Քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով երկու վարժարաններն ստիպված են եղել դուրս գալ սեփական շենքերից, որոնք հետագայում վաճառվել ու քանդվել են։ Աստիճանաբար երկու վարժարանների աշխատանքները միավորվել են՝ այն փաստորեն վերածելով երկսեռ երկրորդական վարժարանի։


== Այլ տվյալներ ==
1993-ից երկու վարժարանների անօրենի պաշտոնը համատեղ վարում է ժիրայր Դանիելյանը։ 2002-ին վարժարանն ուներ 251 աշակերտ։ Ներկայիս Վարժարանին տնօրէննէ Արա Վասիլեան, որ նաև Լիբանինի ՀԲԸ Միութեան վարժարաններուն ընդհանուր ու պատուոյ տնօրէնի պաշտօնը։ Ա. Վասիլիանի օրով վարժարանը բարեկարգուեցաւ, ծաղկեցաւ ու արդիականացուեցաւ շնորհիւ իր յառաջադէմ վճրակամութեան։ Ուսման տևողությունը 6 տարի է։ Շրջանավարտները կարող են հաճախել տեղական և օտար համալսարաններ տիրանելով բարձր նիշերու։
Լևաշովո (գյուղ, Նեկրասովսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼևաշովոԼևաշովո (ռուս.՝ Левашово), գյուղ Ռուսաստանի, Յարոսլավլի մարզի Նեկրասովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1204 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ֆիտոհորմոններ

Ֆիտոհորմոններ, բույսերի հորմոններ, բարձր ակտիվություն ունեցող քիմիական նյութեր, որոնք փոքր քանակությամբ առաջանում են բույսերի ակտիվ աճող հյուսվածքներում, արմատների, ցողունների գագաթներում, տերևներում և խթանում են նրանց աճն ու զարգացումը։ Ֆիտոհորմոնները տարբերվում են միմյանցից իրենց կառուցվածքով և ազդեցության բնույթով։ Ֆիտոհորմոններին են պատկանում աուքսիները, գիբերելինը և ցիտոկինինները։ Ֆիտոհորմոնները կարգավորում են բույսերի կենսագործունեության շատ պրոցեսներ՝ սերմերի ծլումը, հյուսվածքների և օրգանների տարբերակումը, ծաղկումը, պտուղների հասունացումը և այլն։ Ֆիտոհորմոնները ազդում են որոշակի հաջորդականությամբ, բույսի զարգացման վաղ փուլերում գերակշռում են ցիտոկինինները և գիբերելինները, ավելի ուշ՝ աուքսինները։ Որոշակի խումբ են կազմում աճման բնական արգելակիչները՝ ինհիբիտորները, որոնցից հայտնի է աբսցիզաթթուն, որն արագացնում է տերևաթափը, բույսերի հանգստի վիճակին անցնելը, կանխում սերմերի ծլումը։ Ի տարբերություն կենդանիների հորմոնների, Ֆիտոհորմոնները ավելի քիչ առանձնահատուկ են և հաճախ ազդում են բույսի այն մասերի վրա, որտեղ առաջանում են։
Տինբաևո

Տինբաևո (ռուս.՝ Тынбаево, բաշկիրերեն՝ Тымбай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 462 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մեծ Ծիփելա

Մեծ Ծիփելա (վրաց.՝ დიდწიფელა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Զեստափոնի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 63 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Շանիխա

Շանիխա (ռուս.՝ Шаниха), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Նովու Գամա

Նովու Գամա (պորտ.՝ Novo Gama), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Գոյաս նահանգի արևմտյան մասում։ Մտնում է Էնտորնու դու Դիստրիտու Ֆեդերալ գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 96 442 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 191,675 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 503,2 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 161.413.610,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է 1.869,86 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)։
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է 0,742 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։


== Արտաքին հղումներ ==
Տեղեկություններ Նովու Գամայի մասին
Գրյազնուխա (այլ կիրառումներ)

Գրյազնուխա, կարող է վերաբերել՝

Գրյազնուխա - գետ Ռուսաստանում, Զոլոտուխայի վտակը
Գրյազնուխա - գետ Ռուսաստանում, Իդոլգայի վտակը
Գրյազնուխա - գետ Ռուսաստանում, Լաբայի վտակը
Գրյազնուխա - գետ Ռուսաստանում, Կամենկայի վտակը
Գրյազնուխա - գետ Ռուսաստանում, Կուրյայի վտակը
Գրյազնուխա - գետ Ռուսաստանում, Ուլկայի վտակը
Ալեքսանդրովկա (գյուղ, Բոգոդուխովի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԱլեքսանդրովկաԱլեքսանդրովկա (ուկրաիներեն՝ Олександрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1700 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրովկա գյուղում բնակվում էր 540 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 225 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում բնակավայրերի ամբողջական ցանկ, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Աղբոթան

Աղբոթան, վայր։ Բնույթն ու տեղը՝ անորոշ։ Հիշատակված է Հովհաննես Ավագերեցի ժամանակագրությունում։


== Ծանոթագրություններ ==
Էլիզաբեթ Գորդոն Ֆոքս

Էլիզաբեթ Գորդոն Ֆոքս (անգլ.՝ Elizabeth Gordon Fox, 1884, Միլուոքի, Վիսկոնսին, ԱՄՆ - 1958, Newington, Հարտֆորդ շրջան, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ), Ամերիկյան Կարմիր խաչի բուժքույր, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո ղեկավարել է հանրային առողջության խնամքի ծառայությունը։ 1931 թվականին Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի կողմից պարգևատրվել է Ֆլորենս Նայթինգեյլի անվան մեդալով (12-րդ ամերիկացի դափնեկիր)։


== Վաղ կյանք ==
Էլիզաբեթ Գորդոն Ֆոքսը ծնվել է Միլուոքիում, Էդվին Մ. Ֆոքսի և Ֆրանսիս Կ. Գորդոնի ընտանիքում։ Եղբայրը՝ Ե. Գորդոն Ֆոքսը, Չիկագոյում եղել է ինժեներ։ 1907 թվականին Էլիզաբեթն ավարտել է Վիսկոնսինի համալսարան Մեդիսոնում, որպես բուժքույր վերապատրաստվել է Ջոնս Հոփքինսի քույրական դպրոցում՝ ավարտելով 1910 թվականի դասընթացը։


== Գործունեություն ==
Ֆոքսը կարիերան սկսել է 1912 թվականին Չիկագոյի այցելու բուժքույրերի ասոցիացիայի հետ։ 1918-1930 թվականներին  եղել է Ամերիկյան Կարմիր խաչի հանրային առողջության պահպանման բյուրոյի ղեկավարը։ Նախքան ղեկավար պաշտոն զբաղեցնելը Ֆաննի Կլեմենտի հետ ղեկավարել է բյուրոն։ 1922 թվականին Լավինա Դոքի, Սարա Էլիզաբեթ Փիքեթի, ԿԼարա Նոյեսի, Ֆաննի Ֆ. Կլեմենտի և Աննա Ռ. ՎանՄետերի հետ եղել է The History of American Red Cross Nursing  գրքի համահեղինակ։

1921 թվականին Ֆոքսը, փոխարինելով Էդնա Լոի Ֆոլեին, դարձավ Հանրային առողջապահության խնամքի միջազգային կազմակերպության նախագահ։ Նա հաճախ գրառումներ է արել The Public Health Nurse և այլ մասնագիտական ամսագրերում, դասախոսություններ է կարդացել հանրային առողջության պահպանման վերաբերյալ։ Քննարկումներ է ունեցել հանրային առողջապահության բուժքույրերի որպես մանկաբարձներ մասնագիտացման վերաբերյալ։ 1927 թվականին Սինսինատիում կայացած Կանանց միջազգային խորհրդում Ֆոքսը խոսել է հանրային առողջության բուժքույրերի մասին։
1930 թվականին Ֆոքսն ընտրվել է Կամիր խաչի միությունների լիգայի ամերիկյան խորհրդատու։ 1931 թվականին դարձել է 12-րդ ամերիկացին, որ արժանացել է Ֆլորենս Նայթինգեյլի անվան մեդալի և առաջին ամերիկացի որ պարգևատրվել է որպես քաղաքացիական բուժքույր։
1930 թվականից մինչև 1949 թվականին թոշակի անցնելը Ֆոքսն աշխատել է Եյլի բուժքույրական դպրոցում։ Ֆոքսը եղել է նաև Նյու Հևենի Այցելու բուժքույրերի ասոցիացիայի ղեկավար, եղել է նաև Կոնեկտիկուտի պետական բուժքույրական ասոցիացիայի նախագահ։


== Մահ ==
Ֆոքսը մահացել է Կոնեկտիկուտի հանրային առողջության ասոցիացիայի՝ իր պատվին կազմակերպած արարողության ժամանակ 1951 թվականին Նյուվինգտոնի հիվանդանոցում, 74 տարեկանում։ Էլիզաբեթ Գորդոն Ֆոքսին առնչվող փաստաթղթեր կան Եյլի Չարլզ Էդվարդ Ամորի Վինսլոուի փաստաթղթերում։


== Ծանոթագրություններ ==
Մարզ

Մարզ (լատ.՝ regio), վարչատարածքային կամ երբեմն ֆիզիկաաշխարհագրական միավոր։ Այն կարող է լինել առաջին աստիճանի միավոր, երբ պետությունը ուղղակիորեն բաղկացած է մարզերից, և երկրորդական, երբ մարզերը մտնում են նահանգների մեջ։


== Առաջին աստիճանի միավորներ ==
Մարզ կամ այս բառի թարգմանաբար օգտագործվող տարբերակներով են անվանվում հետևյալ երկրների վարչատարածքային միավորները։


== Երկրորդ աստիճանի միավորներ ==
Հետևյալ պետություններում մարզերը պետության կազմի մեջ չեն մտնում ուղղակիորեն, այլ հանդիսանում են ավելի մեծ միավորների՝ նահանգների մասերը։


== Մարզ անվանումով այլ միավորներ ==
Մի քանի պետությունների վարչական միավորներ կոչվում են մարզեր, բայց դրանք ունեն գավառի կարգավիճակ։ Դրանք են՝


== Տես նաև ==
Երկրամաս
Նահանգ
Գավառ
Շրջան
Համայնք


== Ծանոթագրություններ ==
Աստերոիդների ցանկ (177001-177100)

Աստերոիդների ցանկ (176901-177000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (177101-177200)
 Աստերոիդների ցանկ (176901-177000)  • Աստերոիդների ցանկ  • Աստերոիդների ցանկ (177101-177200)
Տովո Սան Ջակոմո

Տովո Սան Ջակոմո  (իտալերեն՝ Tovo San Giacomo), կոմունա Իտալիայում, Լիգուրիա մարզում՝ Սավոնա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 2432 մարդ, խտությունը՝ 254 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 17020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0182։
Կոմունայի հովանավորն է Հակոբոս առաքյալը։ Տոնը նշվում է հուլիսի 25-ին։


== Ժողովրդագրություն ==
Բնակչության աճը։


== Կոմունայի վարչակազմ ==
Հեռախոսահամար՝ 019 637901
Էլեկտրոնային փոստ՝ info@comune.tovo-san-giacomo.sv.it
Պաշտոնական կայք՝ http://www.comune.tovo-san-giacomo.sv.it/


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (իտալ.)
Վիճակագրության Ազգային ինստիտուտ (իտալ.)
http://www.istat.it/english/ Archived 2009-12-07 at the Wayback Machine.
Լատինաամերիկյան արվեստի թանգարան (Բուենոս Այրես)

Լատինաամերիկյան արվեստի թանգարան (իսպ.՝ Museo de Arte Latinoamericano de Buenos Aires, կրճատ՝ MALBA), գլխավորապես քսաներորդ դարի լատինաամերիկյան արվեստը ներկայացնող թանգարան, որը գտնվում է Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսի Պալերմո շրջանի Ֆիգերոա Ալկորտա պողոտայի վրա։
Թանգարանը, որ հիմնել է իր մարդասիրությամբ համբավված արգենտինացի միլիարդատեր Էդուարդո Կոնստանտինին, բացվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։ Մշտական ցուցադրության հիմնական մասը կազմել է անձամբ հենց իր՝ Կոնստանտինիի ժողոված արվեստի ստեղծագործությունների հավաքածուն։
Ներկայումս թանգարանը կառավարվում է շահույթ չհետապնդող, ոչ առևտրային «MALBA-Կոնստանտինի հիմնադրամ»(իսպ՝. «Fundacion MALBA-Constantini») կազմակերպության կողմից։ Թանգարանի կազմի մեջ մտնում է նաև ակտիվորեն գործող մշակութային կենտրոնը, որը կազմակերպում է արվեստի գործերի ցուցահանդեսներ, կինոնկարների ցուցադրություններ, սերտ կապեր հաստատում մշակութային այլ օջախների հետ, համատեղ միջոցառումներ նախաձեռնում։ Թանգարանը, որ ամեն տարի մեկ միլիոնից ավելի այցելուներ է ընդունում, ներկայումս արդեն ունի իր հետ ակտիվորեն համագործակցող 1400-ից ավելի խնամակալներ, նվիրատուներ, բարերարներ։


== Թանգարանի շենքը ==
Մշակութային այս երևելի օջախի շենքի նախագիծն ընտրվել է ճարտարապետական միջազգային բաց մրցույթի արդյունքների հիման վրա։ Մրցույթին 45 երկրներից ներկայացվել են 450 նախագծեր, որոնց վերաբերյալ եզրակացություններ է տվել հեղինակավոր միջազգային ժյուրին՝ իր կազմում ունենալով հռչակված ճարտարապետների՝ բրիտանացի Նորման Ֆոսթերին, արգենտինացի Սեզար Պելլիին, շվեյցարացի Մարիո Բոտտային։ Հաղթող է ճանաչվել և առաջին կարգի մրցանակին արժանացել Կորդովա քաղաքում գործող AFT Architects ճարտարապետական ֆիրմայի աշխատակիցների՝ արգենտինացի երիտասարդ ճարտարապետներ Գաստոն Ատելմանի, Մարտին Ֆուրկադեի և Ալֆրեդո Տապիայի պատրաստած նախագիծը՝ քսաներորդ դարի 90-ական թվականներին մեծ ժողովրդականություն վայելող դեկոնստրուկտիվիզմի ոճով ստեղծված, անչափ ուշագրավ մի գործ, որը շինարարների կողմից կյանքի է կոչվել հետևողականորեն ու խնամքով։


== Արվեստի գործերի հավաքածուն ==
Եռահարկ կառույցի առաջին հարկի ցուցասրահներում ներկայացված են լատինաամերիկյան ժամանակակից նկարիչների ու քանդակագործների ստեղծագործություններ, երկրորդ հարկում՝ թանգարանային հավաքածուի միջուկը հանդիսացող 270 գեղարվեստական աշխատանքներ, որոնք ստեղծվել են քսաներորդ դարի առաջին կեսին, իսկ երրորդ հարկի սրահները տրամադրվում են ժամանակավոր ցուցահանդեսներին։ Ներկայումս թանգարանի հավաքածուն ներառում է Լատինական Ամերիկայի տարբեր երկրների շուրջ 160 արվեստագետների չորս հարյուրից ավելի աշխատանքներ, այդ թվում՝ մեծահամբավ նկարիչներ Ֆրիդա Կալլոյի, Ֆերնանդո Բոտերոյի, Անտոնիո Բերնիի, Խորխե դե լա Վեգայի, Լեոն Ֆերրերիի բարձրարվեստ գործերի նմուշներ։ Թանգարանը կառավարող «MALBA Constantini» հիմնադրամի ջանքերով հավաքածուն շարունակաբար հարստանում է քսաներորդ դարասկզբից մինչև մեր օրերը Լատինական Ամերիկայի տարբեր երկրներում ստեղծված գեղարվեստական լավագույն ստեղծագործություններով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Официальный сайт музея (իսպ.)
Страница музея (իսպ.) на facebook
Նիկոլաևկա (գյուղ, Սումիի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՆիկոլաևկաՆիկոլաևկա (ուկրաիներեն՝ Миколаївка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1689 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլաևկա գյուղում բնակվում էր 957 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ոչխարաթումբ

Ոչխարաթումբ, Աղրիջա, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Գեղամա լեռնաշղթայի կատսւբային մասում՝ Գեղասար լեռնագագաթից արևելք։ Բարձրություն 3237 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
Հովհաննես Այվազովսկու հուշարձան (Երևան)

Հովհաննես Այվազովսկու հուշարձան, գտնվում է Երևանում՝ Օղակաձև զբոսայգում, Երևանի Կամերային երաժշտության տան մոտ, տեղադրվել է 2003 թվականին։


== Հեղինակներ ==
Քանդակագործ՝ Յուրի Պետրոսյան
Ճարտարապետ՝ Ստեփան Քյուրքչյան


== Տվյալներ ==
Հուշարձանը կառուցված է բրոնզից և գրանիտից, բարձրությունը 3,5 մետր է։


== Պատմություն ==
Հայ մեծանուն ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկու հուշարձանի բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2003 թվականի մայիսի 1-ին Կամերային երաժշտության տան հարևանությամբ։ Արձանի ստեղծման համար մրցույթ էր հայտարարվել դեռևս 1987 թվականին, որում հաղթել էր Յուրի Պետրոսյանի ներկայացրած քանդակը։ Արձանի ստեղծման գործին աջակցել է մոսկվաբնակ գործարար Սենիկ Գևորգյանը։
Արձանը բացել են Երևանի այն ժամանակվա քաղաքապետ Ռոբերտ Նազարյանը և նախկին քաղաքապետ Մուրադ Մուրադյանը։
Նկարչի ձեռքի բրոնզաձույլ վրձինը պարբերաբար գողանում են։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==
Լարոքբրու

Լարոքբրու (ֆր.՝ Laroquebrou), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 929 մարդ, բնակչության խտությունը` 54.17 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.15 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 115 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 21 կմ արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 454 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 295-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 159։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,0 %։ 295 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 272 անձ (148 տղամարդ և 124 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (13 տղամարդ և 10 կին)։ 159 անաշխատունակներից 32-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 65-ը` թոշակառուներ, իսկ 62-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Կանտալ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Պլականիկա

Պլականիկա  (իտալերեն՝ Placanica ), քաղաք Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Ռեջիո Կալաբրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1511 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 52 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 29 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89040։ Հեռախոսային կոդը՝ 0964։
Քաղաքի հովանավորներն են Սուրբ Աստվածածինը, տոնը նշվում է սեպտեմբերի երրորդ կիրակի օրը և Սուրբ Էմիգդիոսը, տոնը նշվում է օգոստոսի 5-ին։
Բորիսկինո (գյուղ, Չիշմինսկի շրջան)

Բորիսկինո (ռուս.՝ Борискино, բաշկիրերեն՝ Борискин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 120 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Լոկիրխեն

Լոկիրխեն  (գերմ.՝ Lohkirchen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։

Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1326 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով)։ Տարածքը 14,88 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 83 125։ Փոստային ինդեքս՝ 83527։ Հեռախոսային համար՝ 8072։


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք


== Ծանոթագրություններ ==
Սեն Ռեմի դը Պրովանս

Սեն Ռեմի դը Պրովանս (ֆր.՝ Saint-Rémy-de-Provence), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 10406 մարդ, բնակչության խտությունը` 116.80 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 89.09 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 600 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 70 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 6649 աշխատունակ (15-64 տարեկան)  բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 4740-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 1909։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,3 %։ 4740 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 4105 անձ (2078 տղամարդ և 2027 կին)։ Գործազուրկ են եղել 635 անձ (277 տղամարդ և 358 կին)։ 1909 անաշխատունակներից 541-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 689-ը` թոշակառուներ, իսկ 679-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Բուշ դյու Ռոն գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Զեմո Կրիխի

Զեմո Կրիխի (վրաց.՝ ზემო კრიხი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ամբրոլաուրի շրջանում։


== Դիրք ==
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ամբրոլաուրից հեռու է 5 կմ։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 30 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջեյմս Էդմունդ Կաան

Ջեյմս Էդմունդ Կաան (անգլ.՝ James Edmund Caan; մարտի 26, 1940(1940-03-26), Բրոնքս շրջան, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ - հուլիսի 6, 2022(2022-07-06), Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, Գոսոկու Ռյու կարատեի 6-րդ դանի վարպետ, կարատեի միջազգային ասոցիացիայի Սոկե Դայ կոչման կրող։
Առավել հայտնի է դարձել «Ճանապարհորդություն դեպի Շայլո», «Կնքահայրը», «Ռոլլերբոլ», «Կամուրջը շատ հեռու է», «Միզերի», «Մաքրիչ» և «Հենրիի հանցագործության հնարքը» ֆիլմերում մասնակցությամբ։
«Օսկար» (1972 թվական), «Էմմի»( 1971 թվական) մրցանակների հավակնորդ, «Ոսկե գլոբուս»(1972, 1974, 1975 թվականներ) մրցանակի եռակի հավակնորդ , «Սատուրն» (1975 թվական) մրցանակի դափնեկիր։


== Կենսագրություն ==
Ջեյմս Կաանը ծնվել է 1940 թվականի մարտի 26-ին Նյու Յորքում`  Բրոնքսի շրջանում, Գերմանիայից գաղթած հրեաների՝ Սոֆի և Արթուր Կաանների ընտանիքում։ Ապագա դերասանի հայրը մսի մատակարար էր։ Ավարտել է Neighborhood Playhouse դերասանական համալսարանը, որտեղ նրա ուսուցիչներից մեկը եղել է  Սենֆորդ Մեյսները։
Առաջին դերը խաղացել է 1963 թվականին Բիլլի Ուայլդերի «Նուրբ Իրմա» կինոնկարում ։ Ամբողջ աշխարհում հայտնի է դարձել Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլայի օսկարակիր «Կնքահայրը» կինոնկարում Սանտինո Կոռլեոնեի դերից հետո։
Ջեյմս Կաանը մարտարվեստի վարպետ է։ Նա 10-րդ դանի վարպետ Տակայուկի Կուբոտայի աշակերտն է ։
Նա իր կարիերայի լավագույն դերասանական աշխատանք է համարում «Անձրևի մարդիկ» (1969 թվական) և «Գող» (1981 թվական) կինոնկարներում իր կատարած դերերը։


=== Անձնական կյանք ===
Ջեյմս Կաանը ամուսնացած է եղել չորս անգամ․ Դի Ջեյ Մետիս (1960-1966 թվականներ), Շեյլա Ռայան (Էլվիս Պրեսլիի նախկին ընկերուհին 1976-1977 թվականներ), Ինգրիդ Հայեկ (1990-1995 թվականներ) և Լինդա Սթոքս (1996-2009 թվականներ)։
Դերասանն ունի հինգ երեխա․ Տարա (Դի Ջեյ Մետիսից, ծնվել է 1964 թվականին), Սկոթ (Շեյլա Ռայանից, ծնվել է 1976 թվականին), Ալեքսանդր Ջեյմս (Ինգրիդ Հայեկից, ծնվել է 1991 թվականին), Ջեյմս Արթուր և Ջեյկոբ Նիկոլաս (Լինդա Սթոքսից, ծնվել են 1995 և 1998 թվականներին)։


== Ֆիլմադարան ==


== Հեռուստասերիալներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Jim Mather The Karate Training of James Caan(անգլ.) // Black Belt : журнал. — 1991. — Т. 29. — № 3. — С. 24—29, 101.
Միրոլյուբովկա (գյուղ, Կրասնոգվարդեյսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՄիրոլյուբովկաՄիրոլյուբովկա (ուկրաիներեն՝ Миролюбівка, Ղրիմի թաթարերեն՝ Kence), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոգվարդեյսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կենջե։
2001 թվականի տվյալներով Միրոլյուբովկա գյուղում բնակվում էր 795 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Երևանի նուրբ բրդյա գործվածքների կոմբինատ

Երևանի նուրբ բրդյա գործվածքների կոմբինատ, խորհրդային շրջանի թեթև արդյունաբերության ձեռնարկություն։ 
Հիմնադրվել է 1951 թվականին։ 1958 թվականին միացել է Երևանի մահուդի ֆաբրիկային, իսկ 1963 թվականին՝ անջատվել։ Սկզբում թողարկել է միայն մանած թել (ըստ Հայկական սովետական հանրագիտարանի, 1951-ին՝ 157 տ)։ 1953 թվականին սկսել է նուրբ բրդյա գործվածքների զանգվածային արտադրությունը։ Ունեցել է մանվածքային, գործվածքային և ներկման-վերամշակման արտադրություններ։ Հումքը ստացել է Շուլավերի (ՎԽՍՀ) և Եվլախի (ԱԽՍՀ) բրդի լվացման ֆաբրիկաներից։ Ըստ Հայկական սովետական հանրագիտարանի, 1980 թվականին թողարկել է 4,5 միլիոն մ գործվածք։ Արտադրանքի 95%-ն իրացվել է խորհրդային մյուս հանրապետություններում։

Կատեգորիա:1951 հիմնադրումներ Հայաստանում
Սամարայի մարզ

Սամարայի մարզ (ռուս.՝ Самарская область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Սամարա քաղաքը։
Սահմանակից է Ռուսաստանի Սարատովի, Ուլյանովսկի, Օրենբուրգի մարզերի, Թաթարստան հանրապետության, ինչպես նաև Ղազախստանի հետ։


== ՌԽՖՍՀ կազմում ==
Կազմվել է 1928 թվականի մայիսի 14-ին, որպես Միջինվոլգյան մարզ, 1929 թվականի հոկտեմբերի 20-ին վերանվանվել է Միջինվոլգյան երկրամաս, 1935 թվականի հունվարի 27-ին՝ Կույբիշևի մարզ։ Տարածությունը՝ 53,6 հազ.կմ²։ Ուներ 25 վարչական շրջան, 10 քաղաք, 19 քաղաքատիպ ավան։ Կենտրոնը՝ Կույբիշև (Սամարա)։ Կույբիշևի մարզը պարգևատրվել է Լենինի 2 շքանշանով (1958 և 1970 թվականներ)։
Կույբիշևի մարզը գտնվում է Արևելա-Եվրոպական հարթավայրի հարավ-արևելքում, Վոլգայի միջին հոսանքում, որտեղ Վոլգան առաջացնում է Սամարայի աղեղը։ Վոլգայով բաժանվում է աջափնյա (փոքր) և ձախափնյա մասերի։ Աջափնյա մասում Մերձվոլգյան բարձրությունն է, Սամարայի աղեղի հյուսիսում՝ Ժիգուլները (բարձրությունը՝ մինչև 375 մ)։ Ձախափնյակի հյուսիս-արևմուտքում է Ցածրադիր Զավոլժիեն, հյուսիս-արևելքում՝ Բարձրադիր Զավոլժիեն (300 մ)։ Հարավում զառիկող ալիքավոր հարթավայր է։ Կան նավթ, գազ, այրվող թերթաքարեր, ծծումբ, գիպս, կրաքար, բիտումինուլային դոլոմիտ։ Կլիման չոր ցամաքային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը -13 °C-ից -14 °C է, հուլիսինը՝ 20-22 °C, տարեկան տեղումները՝ 300-450մմ։ Կույբիշևի մարզի հարավում հաճախակի են երաշտներն ու խորշակները։ Գլխավոր գետը Վոլգան է։ Գերակշռում են սևահողերը, կան նաև պոդզոլացած և շագանակագույն հողեր։ Տարածքի 12%-ը անտառածածկ է։ Կենդանիներից կան գայլ, աղվես, որմզդեղն, այծյամ, սկյուռ, կրծողներ, թռչուններ, գետերում՝ ձկներ։
Բնակչության 82%-ը ռուսներ են, բնակվում են նաև մորդվաներ, չուվաշներ, թաթարներ, ուկրաինացիներ և այլք։ Խոշոր քաղաքներն են Կույբիշևը, Տոլյատին, Սիզրանը, Նովոկույբիշևսկը։ Կույբիշևի մարզը զարգացած ինդուստրիալ և մեքենայացված գյուղատնտեսության շրջան է։ Ընդհանուր միութենական արտադրությունում մարզն աչքի է ընկնում էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ, մեքենաշինությամբ ու մետաղամշակմամբ, նավթի հանույթով ու վերամշակմամբ, նավթաքիմիայով։ Կույբիշևի մարզը եղել է ՍՍՀՄ-ի էներգետիկ կարևոր կենտրոնը։ Աշխատել են խոշոր ՋԷԿ-եր, Վոլգայի ՀԷԿ-ը։ Տոլյատի քաղաքում ստեղծվել էր մարդատար ավտոմոբիլների արտադրության խոշոր համալիր։ Կույբիշևի մարզը Վոլգա-Ուրալյան նավթագազաբեր մարզի նավթարդյունահանող շրջաններից է։ Գյուղատնտեսությունն ունի հացահատիկա-անասնապահական ուղղություն։ Մշակում են ցորեն, գարի, կորեկ, տարեկան, վարսակ, արևածաղիկ և այլն։ Անասնապահությունն ունի մսակաթնատու և մսաբրդատու ուղղություն։ Երկաթուղիների երկարությունը 1277կմ է (1971 թ.), ջրայինը՝ մոտ 300կմ (Վոլգայով), ավտոճանապարհներինը՝ 2,9 հազ.կմ։ Զարգացած է խողովակաշարային տրանսպորտը։ Մարզով է անցնում «Դրուժբա» նավթամուղը։ Մարզում գործում էր 11 բուհ, 8 թանգարան, 5 թատրոն, ֆիլհարմոնիա։ Հրատարակվում է մարզային 2 թերթ։ Այստեղ էր գտնվում Սերնովոդսկը՝ երկրի հին առողջարաններից մեկը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սամարայի մարզի պաշտոնական կայք Archived 2005-02-12 at the Wayback Machine.
Սոն Կան

Սոն Կան (անգլ.՝ Sung Kang, հանգըլ՝ 강성호 Կանգ Սոնգ Հո, ապրիլի 8, 1972(1972-04-08), Գեյնսվիլ, Ջորջիա, ԱՄՆ), կորեական ծագմամբ ամերիկացի դերասան։ Հայտնի է դարձել «Ֆորսաժ իր կերտած Խանայի դերով։


== Կենսագրություն ==
Սոն Կանը ծնվել է 1972 թվականի ապրիլի 8-ին, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Ջորջիա նահանգի Գեյնսվիլլ քաղաքում։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Սոն Կան (անգլ.) Internet Movie Database կայքում
Սողոմոն Մելիք-Շահնազարյանց

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մելիք-Շահնազարյան (այլ կիրառումներ)Սողոմոն Կարապետի Մելիք-Շահնազարյանց (հուլիսի 3, 1862(1862-07-03), Շուշի, Բաքվի նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1942, Թբիլիսի, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ արձակագիր, գյուղագիր։ 
Երգիծաբան Տմբլաչի Խաչանի եղբայրն է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Շուշի քաղաքում։ Սովորել է Շուշիի թեմական դպրոցում, ուր աշակերտել է Ղազարոս Աղայանին։ 1883 թվականին ավարտել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը և ուսուցչություն արել Ագուլիս, Բաքու, Գանձակ և Դերբենդ քաղաքներում։ Նրա գործերը, նախքան առանձին գրքով լույս տեսնելը, տպագրվել են «Մուրճ» ամսագրում։ Մահացել է Թբիլիսիում։


== Երկերի մատենագրություն ==
Հայ գյուղացու սև օրը, Թիֆլիս, տպարան Մ. Դ. Ռոտինյանի, 1890, 157 էջ։
Գործակատար Մարտիրոսը, Թիֆլիս, 1913, 39 էջ։
Հայ գյուղագիրներ (ժողովածուի մեջ տպագրված են Սողոմոն Մելիք Շահնազարյանցի լուսանկարը, համառոտ կենսագրությունը, հատվածներ «Հայ գյուղացու սև օրը» վիպակից և «Վիթխարի ընկուզենին» պատմվածքը), Երևան, Հայպետհրատ, 1950, 578 էջ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ջոզեֆ Սմիթ

Ջոզեֆ Սմիթ կրտսեր (դեկտեմբերի 23, 1805(1805-12-23)[…], Sharon, Ուինդսոր շրջան (Վերմոնտ), Վերմոնտ, ԱՄՆ - հունիսի 27, 1844(1844-06-27)[…], Carthage, Իլինոյս, ԱՄՆ), ամերիկյան կրոնական գործիչ, Հիսուս Քրիստոսի վերջին օրերի սրբերի եկեղեցու հիմնադիր և առաջին նախագահ (1830-1844 թթ.), վերջին օրերի սրբերի շարժման հիմնադիր։ Քսանչորս տարեկանում հրատարակել է Մորմոնի գիրքը։ 1830 թ. ապրիլի 6-ին նա իր ընկերների հետ միասին պաշտոնապես կազմակերպեց Եկեղեցին Ֆայեթում, Նյու-Յորք։ Իր ղեկավարության օրոք Եկեղեցու անդամությունն աճել է 6-ից մինչև 26 000։


== Կենսագրություն ==
Ջոզեֆ Սմիթը ծնվել է 1805 թ. դեկտեմբերի 23-ին Շերոն գավառում, Վերմոնտ, Ջոզեֆ և Լյուսի Մակ Սմիթների ընտանիքում։ Ծնվելով աղքատ գյուղական ընտանիքում, նա 11 երեխաներից հինգերորդն էր, որոնցից ինը ողջ մնաց։ Քանի որ իր ընտանիքը չէր կարող իրեն թույլ տալ շքեղ հանրային կրթություն, Ջոզեֆը ստացավ միայն երեքամյա դպրոցական կրթություն։ 
Ջոզեֆ Սմիթն ամուսնացավ Էմմա Հեյլի հետ 1827 թ. հունվարի 18-ին։ Իրենց 17 տարվա ամուսնության ընթացքում նրանք ունեցան 11 զավակ, որոնցից երկուսը որդեգրել էին։
Ծնված լինելով գյուղում, Ջոզեֆն աշխատել է որպես խմբագիր, ազատ ձեռներեց և գործարար։ Եկեղեցու կազմավորման սկզբնական տարիներին Ջոզեֆը կազմակերպեց միջազգային միսիոներական ծրագիրը և հիմնեց մեր ժամանակների կանանց ամենամեծ կազմակերպություններից մեկն աշխարհում։ 
Քանի որ Սրբերի կրոնական և քաղաքացիական իրավունքները որպես Ամերիկայի քաղաքացիներ ոտնահարվում էին, չնայած ֆեդերալ կառավարությանը ուղղված նրանց բազմակի դիմում-բողոքներին, Եկեղեցու ղեկավարները 1844 թ. հունվարին Ջոզեֆ Սմիթին հայտարարեցին որպես Միացյալ Նահանգների Նախագահի թեկնածու։ Մայիսին Ջոզեֆը պաշտոնապես առաջադրվեց Իլինոյսի Նավուի լիագումարի կողմից։ Նրա քաղաքական հենքը հանդիսանում էր հալածանքների դեպքում պետական միջամտություն՝ կրոնական և քաղաքացիական իրավունքները պաշտպանելու նպատակով։ Այդ նույն տարվա հունիսին Ջոզեֆը և նրա եղբայրը սպանվեցին ամբոխի կողմից, որը ընդհատեց Ջոզեֆի քաղաքական առաջախաղացումը։


== Առաջին տեսիք ==
Կրոնական վերածննդի ժամանակահատվածում Նյու Յորք նահանգում տիրող խառնաշփոթի մեջ, որտեղ նա ապրում էր 1820 թ., 14-ամյա Ջոզեֆը Նոր Կտակարանում կարդաց մի հատված և գնաց անտառ աղոթելու։ Նա գրում է, որ Աստված և Հիսուս Քրիստոսը հայտնվեցին իրեն։ «Իմ գլխավերևում ես տեսա արևի պայծառությունը գերազանցող լույսի մի սյուն,- գրել է նա,- որն աստիճանաբար իջնում էր ցած, մինչև որ ընկավ ինձ վրա»։ Այդ լույսի մեջ նա տեսավ երկու անձնավորություն։ Նրանցից մեկը խոսեց դիմելով Ջոզեֆին անունով, և ասաց՝ մատնացույց անելով մյուսին. «Սա է Իմ Սիրելի Որդին։ Լսի՛ր Նրան»։ Եկեղեցու անդամներն այդ փորձառությունն անվանում են «Առաջին Տեսիլք»։


== Ծանոթագրություններ ==
Տելյուկինո

Տելյուկինո (ռուս.՝ Телюкино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 24 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արմթաղ

Արմթաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Տևրիկի գավառակում։ Գտնվում էր Տևրիկ գյուղաքաղաքից 10-11 կմ հեռու, Եփրատի վտակ Տևրիկի արգավանդ հովտում։


== Պատմություն ==
Արմթաղի բնակչության զգալի մասը զոհվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ, իսկ մյուս մասը տարագրվել։


== Բնակչություն ==
1909 թվականին ուներ 600 հայ բնակիչ (70 տուն)։


== Տնտեսություն ==
Բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ, այգեգործությամբ։ Գյուղը տեղական ճանապարհով կապված էր Եփրատի առափնյա գյուղերի և Տևրիկ գյուղաքաղաքի հետ։


== Պատմամշակութային կառույցներ ==
Արմթաղն ուներ բ անունով եկեղեցի։


== Աղբյուրներ ==
Գյուղն ուներ նախակրթական ուսումնարան։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Վանի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==