Խոակին Տոռես Գարսիա

Խոակին Տոռես Գարսիա (իսպ.՝ Joaquín Torres García, հուլիսի 28, 1874(1874-07-28)[…], Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ - օգոստոսի 8, 1949(1949-08-08)[…], Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ), ուրուգվայցի, իսպանացի նկարիչ։


== Կյանքն ու գործունեությունը ==
Խոակին Տոռես Գարսիան ծնվել է ոչ հարուստ կրպակատիրոջ ընտանիքում։ Դպրոց չի հաճախել, նախնական կրթությունը ստացել է տանը, մորից։ Երբ դարձավ 17 տարեկան, ընտանիքը տեղափոխվում է Կատալոնիա, հոր հայրենիքը։ Բարսելոնի Գեղեցիկ արվեստների դպրոցում (կատ.՝ Llotja) Խոակինը ուսումնասիրում է գծանկար և երփնանկար։ Խոակին Տոռես Գարսիան Բարսելոնում ապրել է 1892—1914 թվականներին։ Ուսման ավարտից հետո նա նկարիչ-ձևավորող է աշխատում, և՛ գեղարվեստական գրականության ասպարեզում, և՛ տարբեր կաթոլիկակական ամսագրերի համար (օրինակ՝ Revista Popular)։ Խոակին Տոռեսի այդ շրջանի գծանկարը կրում է Տուլուզ-Լոտրեկի արվեստի ազդեցությունը։ Նա զբաղվել է նաև մոնումենտալ գեղանկարով, տարբեր եկեղեցիներում և հասարակական շենքերում ապակու վրա նկարչությամբ։ Այդ տարիներին Խոակին Տոռես Գարսիան դառնում է կատալոնական նովեսենտիզմ մշակութային շարժման առաջատար վարպետներից մեկը։ 1910 թվականին նա կատարում է Բրյուսելի Համաշխարհային ցուցահանդեսի ուրուգվայան տաղավարի ձևավորումը։
1920 թվականին նկարիչը տեղափոխվում է Նյու Յորք, որտեղ փորձում է կազմակերպել իր հնարած փայտե խաղալիքների արտադրությունը։ Երկու տարի անց նա վերադառնում է Եվրոպա, և որոշ ժամանակ ապրում է Իտալիայում։ 1924 թվականին Խոակին Տոռես Գարսիան տեղափոխվում է Ֆրանսիա և ապրում Նիսին կից միջերկրական ծովափնյա Վիլֆրանշ սյուր Մեր քաղաքում, իսկ հետո տեղափոխվում է Փարիզ։ Այստեղ նա նկարիչ Ժան Էլիոնի հետ բացում է աշխատանքային ատելիե և 1930 թվականին Միշել Սյոֆորի աջակցությամբ ստեղծում է «Շրջան և քառակուսի» (ֆր.՝ Cercle et Carré) խումբը։ Արդեն այդ ժամանակ Խոակին Տոռես Գարսիան սկսում է հետաքրքրվել նախնադարյան, պարզ և Ամերիկայի նախակոլումբոսյան արվեստով։ Կրելով նյութական դժվարություններ Խոակին Տոռես Գարսիան տեղափոխվում է Փարիզից Մադրիդ։ 1934 թվականին նա վերադառնում է հայրենիք՝ Ուրուգվայ։ Մոնտեվիդեոյում նա հիմնում է «Կառուցողական արվեստի ասոցիացիա» (իսպ.՝ Asociacíon de Arte Constructivo, AAC), դասավանդում գեղանկարչություն և զբաղվում իր լատինաամերիկյան արվեստի ուղղու գեղարվեստա-էսթետիկական տեսության պրոպագանդայով։ Խոակին Տոռես Գարսիայի գործունեությունը նպաստել է եվրոպական մոդեռնիստական ուղղությունների, հատկապես կուբիզմի և աբստրակցիոնիզմի ներթափանցմանը Ուրուգվայ։


== Պատկերասրահ ==
mode=packed-overlay
		
		
		
		


== Ցուցադրություն ==
1921 թվականին Նյու Յորքի Ուիթնիի ամերիկյան արվեստի թանգարանում բացվում է Խոակին Տոռես Գարսիայի աշխատանքների ցուցահանդեսը, իսկ 1933 թվականի Մադրիդի ժամանակակից արվեստի թանգարանում։ Նկարչի մահվանից հետո նրա աշխատանքների հետահայաց ցուցահանդեսներ են բացվել Արգենտինայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Նիդերլանդներում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում և այլ երկրներում։ Ուրուգվայի մայրաքաղաքում այժմ գործում է «Տոռես Գարսիայի թանգարան»-ը։


== Բարսելոնայի կառավարական պալատի որմնանկարներից ==
Բարսելոնայի
		
		


== Երկեր ==
Notes sobre art. Barcelona 1913.
Diàlegs. Terrassa 1915.
El descubrimiento de sí mismo. Girona 1917.
Estructura. 1935.
Historia de mi Vida. Montevideo 1939.
Universalismo Constructivo: contribución a la unificación del arte y la cultura de América. 1943.


== Գրականություն ==
Joaquín Torres-García. Staatliche Kunsthalle, Baden-Baden 1962 (Ausstellungskatalog)
Emmanuel Guigon: Joaquín Torres-García. Un mondo contruit. Edition Hazan, Strtaßburg 2002, ISBN 2-901833-53-5 (Katalog zur gleichnam. Ausstellung)
Mark Scheps u.a.: Lateinamerikanischen Kunst im 20. Jahrhundert. Prestel, München 1993, ISBN 3-7913-1241-3 (Kat. zur gleichnam. Ausstellung).
Dörte Zbikowski: Geheimnisvolle Zeichen. Fremde Schriften in der Malerei des 20. Jahrhunderts; Paul Gauguin, Wassily Kandinsky, Paul Klee, Willi Baumeister, Julius Bissier, Joaquín Torres-García, Adolph Gottlieb, Mark Tobey. Cuivillier Verlag, Göttingen 1996, ISBN 3-89588-637-8 (zugl. Dissertation, Universität Marburg 1995)
"Латинская Америка", том 2, изд."Советская энциклопедия", Москва, 1982, стр.484


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տոռես Գարսիայի թանգարանը Մոնտեվիդեոյում (իսպ.)