armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Նատալյա Գլան

Նատալյա Ալեքսանդրովնա Գլան (ի ծնե՝ Ռժեպիշևսկայա, ռուս.՝ Ната́лия Алекса́ндровна Глан, հունվարի 4 (17), 1904 կամ 1904, Խարկով, Ռուսական կայսրություն - սեպտեմբերի 12, 1966(1966-09-12) կամ 1966, Մոսկվա, ԽՍՀՄ), խորհրդային խորեոգրաֆ, պարուհի, դերասանուհի։ Որպես խորեոգրաֆ 1920-ական թվականներին ստեղծել է էստրադային նոր պար, որում միավորել է շարժումների գրոտեսկային պատկերը կենցաղային ժեստերի հետ։ Աշխատել է իր ժամանակի խոշորագույն թատերական ռեժիսորների հետ, ինչպես Ալեքսանդր Թաիրովը, Վսևոլոդ Մեյերխոլդը, Բորիս Պոկրովսկին։


== Կենսագրություն ==
Նատալյա Ռժեպիշևսկայան ծնվել է 1904 թվականի հունվարի 4-ին (17) Խարկովում, հայտնի ճարտարապետ Ալեքսանդր Ռժեպիշևսկու ընտանիքում։ Զբաղվել է բազմաթիվ պարային ստուդիաներում, այդ թվում Լև Լուկինի ստուդիայում։ Որպես խորեոգրաֆ Նատալյա Գլանի առաջնելույթը կայացել է 1924 թվականին Ֆրեդերիկ Շոպենի երաժշտությամբ պարային ելույթների համերգային ծրագրով Մոսկվայի Կամերային թատրոնի բեմում։ Իր առաջին բեմադրության մեջ Գլանն օգտագործել է պլաստիկ պարի և էքսցենտրիզմի միջոցները։ Այդ պարերից մի քանիսը հետագայում տեղափոխվել են էստրադա։
Ընդունելով Նիկոլայ Ֆորեգարի ոճաբանությունը՝ Բեմական արվեստի տեխնիկումի խորեոգրաֆիկ բաժանմունքում կայացած Յուրի Միլյուտինի երաժշտությամբ «Իվան Մալյար և չորս պճնամոլներ» պարային ներկայացման մեջ Նատալյա Գլանը որոշ պարային սատիրիկ, պամֆլետային տեսարաններում ներառել է ժամանակակից փողոցի տեսակներ՝ առևտրականներ, ոստիկաններ, անապաստաններ։
Նատալյա Գլանը բեմադրել է պարեր Ալեքսանդր Թաիրովի «Ցերեկ և գիշեր» (1926), «Սերը ծփիների տակ» (1926) ներկայացումների համար և ստեղծել է Վլադիմիր Մայակովսկու պիեսի հիման վրա Վսևոլոդ Մեյերխոլդի «Փայտոջիլ» ներկայացման պլաստիկան (1929)։ 1930-ական թվականների սկզբին աշխատել է Մոսկվայի և Լենինգրադի մյուզիք հոլերում։ Գլանը բեմադրել է պարեր «Ինչպես 14-րդ դիվիզան գնաց դրախտ», «Կրկեսի գմբեթի տակ» և այլ ներկայացումների համար։
Գլանի պարերին, ինչպես նշել է Նատալյա Շերեմետևսկայան, հատուկ են «շարժումների սուր գրոտեսկային պատկերը կենցաղային ժեստերի համադրությամբ»։ Նա «ժխտել է պարային տեխնիկան որպես ինքնանպատակ՝ ձգտելով ենթարկել այն բեմական պատկերավորությանը»։
1926 թվականին Նատալյա Գլանը գլխավոր դեր է խաղացել իր ամուսին Բորիս Բառնետի առաջին և Ֆյոդոր Օցեպի «Միսս Մենդ» ֆիլմում։
Ինչպես և իր քույրը՝ Գալինա Շախովսկայան, Նատալյա Գլանը մտերիմ է եղել Լյուբով Օռլովայի հետ։

Մահացել է 1966 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Մոսկվայում։ Աճյունասափորը թաղվել է Նոր Դոնյան գերեզմանատանը։


== Ընտանիք ==
Հայրը՝ Ալեքսանդր Իվանովսկի Ռժեպիշևսկի (1879—1930), ռուս և խորհրդային ճարտարապետ։
Քույրը՝ Գալինա Ալեքսանդրովնա Շախովսկայա (ի ծնե՝ Ռժեպիշևսկայա, 1908—1995), խորհրդային պարուհի, բալետմեյստեր։
Ամուսին (ամուսնալուծված)՝ Բորիս Բառնետ (1902—1965), խորհրդային կինոռեժիսոր և դերասան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Ли (Черепнин А.). Глядя, как танцуют. Итоги и виды // Зрелища. — 1924. — № 89. — С. 10.
Шереметьевская Н. Танец на эстраде. — М.: Искусство, 1985. — С. 116—121.


== Արտաքին հղումներ ==
Шереметьевская Н. Е.։ «Глан (Ржепишевская) Наталия Александровна»։ Энциклопедия циркового и эстрадного искусства։ Վերցված է 2014-11-21
Ֆելիքս Չիսեկեդի

Ֆելիքս Անտուան Չիսեկեդի Չիլոմբո (ֆր.՝ Félix Antoine Tshisekedi Tshilombo; հունիսի 13, 1963(1963-06-13), Կինշասա, Կոնգոյի Հանրապետություն), Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության քաղաքական գործիչ, երկրի ամենամեծ ընդդիմադիր կուսակցության («Միավորում՝ հանուն ժողովրդավարության և սոցիալական առաջընթացի») առաջնորդ, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության նորընտիր նախագահ։


== Կենսագրություն ==


=== Վաղ տարիներ ===
Ֆելիքս Չիսեկեդին ծնվել է 1963 թվականի հունիսի 13-ին։ Ֆելիքսը մայրաքաղաքում ապրում էր ապահովված կյանքով, սակայն 1980-ական թվականներին, երբ նրա հայրը հիմնեց ընդդիմադիր կուսակցություն՝ Սեսե Սեկո Մաբուտուի դեմ, Ֆելիքսը միացավ հորը։
1985 թվականին Մոբուտուն նրան, նրա մայրիկին և եղբայրներին թույլ տվեց լքել իրենց փոքրիկ բնօրրանը՝ Քասաի գյուղը։ Նա մեկնեց Բրյուսել, որտեղ աշխատում էր պատահական աշխատանքների վրա, վայելում էր գիշերային կյանքը և դարձավ «Միավորում՝ հանուն ժողովրդավարության և սոցիալական առաջընթացի» կուսակցության ակտիվիստներից մեկը։


== Քաղաքական կարիերա ==
2008 թվականի վերջում նշանակվել է «Միավորում՝ հանուն ժողովրդավարության և սոցիալական առաջընթացի» կուսակցության արտաքին կապերի բաժնի քարտուղար։
2011 թվականի նոյեմբերին հնարավորություն ստացավ Կոնգոյի Ազգային ասամբլեայում ներկայացնելու Մբուժի-Մայի քաղաքը։  Այնուամենայնիվ, նա այդ տեղը չզբաղեցրեց՝ հայտարարելով, որ «խոսք անգամ չի կարող լինել այն մասին, որ ինքը նստի հաստատություններում, որոնք կեղծված ընտրությունների արդյունք են հանդիսանում»։ «Աբսենտեիզմ»-ի պատճառաբանությամբ՝ նրա մանդատը շատ շուտով անվավեր ճանաչվեց։
2013 թվականի մայիսին հրաժարվեց Ազգային ընտրական անկախ հանձնաժողովի պատասխանատուի պաշտոնից՝ ասելով. «Ես չեմ ցանկանում իմ քաղաքական գործունեությունը դնել չակերտների մեջ»։
2016 թվականի հոկտեմբերին դարձավ կուսակցության գլխավոր քարտուղարի տեղակալը։
2018 թվականի մարտի 31-ին՝ իր հոր մահվանից հետո, ընտրվեց «Միավորում՝ հանուն ժողովրդավարության և սոցիալական առաջընթացի» կուսակցության առաջնորդ։ Չիսեկեդիի հայրը 2017 թվականի փետրվարի 1-ին հիմնել էր Էտյեն Չիսեկեդիի կուսակցությունը։ Այդ նույն օրը կուսակցության կազմից ընտրվեց որպես Կոնգոյում կայանալիք նախագահական ընտրությունների (նախատեսված էին 2018 թվականի դեկտեմբերին) թեկնածու։ Այս ընտրություններում նա հաղթեց՝ ստանալով ձայների 38,57 %-ը։ Կոնգոյում նախագահական ընտրությունները պետք է անցկացվեին 2018 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, բայց ընտրական հանձնաժողովը տեխնիկական պատճառներով (չէր հաջողվել ժամանակին հասցնել քվեաթերթիկներն ու արձանագրությունների մատյանները) տեղափոխել էր դեկտեմբերի 30։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Կոնգոյի նախագահ է ընտրվել ընդդիմադիր թեկնածու Չիսեկեդին(չաշխատող հղում)
Ֆլեկերլ

Ֆլեկերլ, ավստրիական խոհանոցին պատկանող ուտեստ, որը պատրաստվում է մակարոնեղենից, ըստ ցանկության նաև խոզապուխտով կամ կաղամբով։ Ֆլեկերլի պատրաստելու համար անհրաժեշտ է խմորը գրտնակել մինչև բարակ շերտ ստանալը, այնուհետև այն կտրատել քառակուսաձև կամ շեղանկյան տեսքով։ Այստեղից էլ այն ստացել է իր անվանումը։ Բավարիայում այն օգտագործվում է ապուրի մեջ։
Մախմալ մրջյուն

Մախմալ մրջյուն (լատ.՝ Bombus portshinskii), մրջյունների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Նկարագրություն ==
Հայտնի են միայն աշխատավոր առանձնյակները։ 5,8-11 մմ երկարությամբ միջինից մինչև շատ խոշոր մեծության մրջյուններ են։ Գլուխը և կուրծքը կարմրադարչնագույն են, փորիկը` սևադարչնագույն։ Ծածկույթների ցցված մազիկները սպիտակ են կամ ոսկեգույն, ծոծրակը՝ ավելի քան 6 զույգ ցցված մազիկներով։


== Տարածվածություն ==
Հայաստանի էնդեմիկ միջատ է։ Հայտնաբերվել է Հատիս լեռան հարավային լանջին` Ակունք գյուղից դեպի հյուսիս-արևելք։


== Էկոլոգիա ==
Ապրում են ֆրիգանաներում։
Հասարակական միջատներ են։ Բները պատրաստում են հողում։ Սեռական առանձնյակների հայտվելու ժամկետները հայտնի չեն։ Սնվում են անողնաշար կենդանիներով և նրանց դիերով։


== Պահպանություն ==
Խիստ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։
Հայտնի են եզակի գաղություներ։ Թվաքանակի փոփոխության միտումները բացահայտված չեն։
Սպառնացող վտանգներից է անասունների գերարածեցմամբ պայմանավորված էկոհամակարգերի դեգրադացումը։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Էսկի-Ղազի

Էսկի-Ղազի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Կարսի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Բարսեղ արքեպիսկոպոս

Բարսեղ արքեպիսկոպոս, Հայ առաքելական եկեղեցու հոգևորական, Վիրահայոց թեմի առաջնորդ։ 1179 թվականին մասնակցել է Հռոմկլայում հրավիրված ազգային եկեղեցական ժողովին։ Եղել է հեղինակավոր անձնավորություն և ժողովրդի պատգամավորների շարքում հիշվում է յոթերորդ տեղում։ Բարսեղ արքեպիսկոպոսը հիշվում է նաև Բասիլիոս անունով. «Բասիլիոս արքեպիսկոպոս թագաւորանիստ քաղաքին Վրաց Տփխեաց»։


== Աղբյուրներ ==
Գավազանագիրք Վրաստանի հայոց թեմի: Archived 2016-04-03 at the Wayback Machine.


== Ծանոթագրություններ ==
Կոզլով (գյուղ, Լոկաչինի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԿոզլովԿոզլով (ուկրաիներեն՝ Козлів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լոկաչինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոզլով գյուղում բնակվում էր 431 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1698 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,25 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Դեմիդովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴեմիդովոԴեմիդովո (ռուս.՝ Демидово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 56 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
1547

1547 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է չորեքշաբթի օրը։ Սա մեր թվարկության 1547 թվականն է, 
XVI դարի 47-րդ տարին։


== Դեպքեր ==
Էջմիածնում հրավիրվում է գաղտնի հորհրդակցություն


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Դեկտեմբերի 2 - Էռնան Կորտես, իսպանացի կոնկիստադոր, ով նվաճել է Մեքսիկան և ոչնչացրել ացտեկների պետությունը
Գերտրուդա Կեզեբիր

Գերտրուդա Կեզեբիր (անգլ.՝ Gertrude Käsebier, Gertrude Stanton, ծննդյամբ՝ Ստենտոն, մայիսի 18, 1852(1852-05-18)[…], Դե Մոյն, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 12, 1934(1934-10-12), Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի լուսանկարիչ, պատկերազարդման մեծագույն վարպետներից մեկը։ 


== Կենսագրություն ==
Տասներկու տարեկան հասակում Գերտրուդա Կեզեբիրը կորցրել է հորը։ Նրա դաստիարակությամբ զբաղվել է տատիկը։ Բնակվել են Փենսիլվանիա նահանգի Վիֆլեմ քաղաքում։ 1874 թվականին ամուսնացել է նյույորքցի գործարարի հետ,  ունեցել երեք երեխա,  բայց ամուսնության հարցում դժբախտ  է եղել։ 1880 թվականից հետո ամուսիններն ապրել են առանձին։ Գերտրուդը ընդունվել  է Պրատիի ինստիտուտի արվեստի մասնավոր քոլեջ, սովորել նկարչություն և գեղանկարչություն, բայց հմայված էր լուսանկարչությամբ։ 1894 թվականին լուսանկարչություն է սովորել Գերմանիայում և Ֆրանսիայում։ Նա պրոֆեսիոնալ լուսանկարչությամբ  սկսել է զբաղվել  1895 թվականից։ 1896 թվականին անցկացվել է նրա աշխատանքների առաջին ցուցահանդեսը, հաջորդ տարի ՝ երկրորդը, երկուսն էլ հաջողություն են ունեցել։ 1897 թվականին Նյու Յորքում բացել է լուսանկարչական դիմանկարների ստուդիա։ 1899 թվականին Ալֆրեդ Ստիգլից ը հրապարակել իր հինգ լուսանկարները Camera Notes ամսագրում՝ Կեզեբիրին անվանելով «գեղարվեստական ​​լուսանկարչության ժամանակակից առաջատար վարպետ»։ 1902 թվականին ընդունվել է Photo-Secession լուսանկարիչների ընկերություն։
1912 թվականից սկսվել են տարաձայնություններ Կեզեբիրի և Ստիգլիցի միջև, որոնք այդ ժամանակ արդեն սկսել էին շեղվել պատկերազարդման ոճից։ 1916 թվականին Կեզեբիրի ակտիվ մասնակցությամբ ի հայտ են եկել մի խումբ ամերիկացի արվեստի լուսանկարիչներ, որոնց Ստիգլիցը համարվել է ուղղակի մարտահրավեր իրեն։ Կեզեբիրի շուրջը համախմբվել են երիտասարդ լուսանկարիչներ։ 1929 թվականին Բրուքլինի թանգարանը  կազմակերպել է նրա աշխատանքների հետահայաց ցուցահանդեսը։ Այդ պահից Կեզեբիրը այլևս չի զբաղվել լուսանկարչությամբ։ 


== Ստեղծագործություն ==
Կեզեբիրին են պատկանում Մարկ Տվենի, Օգյուստ Ռոդենի, Զիտկալա-Շա​​յի, Ալֆրեդ Ստիգլիցի և այլ բազմաթիվ ժամանակակիցների լուսանկարներ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Работы в музеях мира
Фото on line
Гертруда Кезебир на сайте PhotoIsland Archived 2020-09-23 at the Wayback Machine.
Մեռյալների անտառ

Մեռյալների անտառ ( իսպ.՝  Bosque del Recuerdo), զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան։ Ստեղծվել է 2004 թվականի մարտի 11-ին Մադրիդում տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողությունների արդյունքում զոհվածների հիշատակի առթիվ։ Հուշարձանը գտնվում է Մադրիդի Բուեն Ռետիրո այգում, Ատոչա երկաթգծի կայարանից ոչ հեռու, որտեղ և տեղի է ունեցել ողբերգությունը։
Հուշահամալիրում տնկվել են 192  ծառ՝ 22 ձիթենի և 170 նոճի։


== Բացման արարողություն ==

2005 թվականի մարտի 11-ին տեղի ունեցավ բացման արարողությունը։ Իսպանիայի թագավոր Խուան Կառլոս I Բուրբոնը և կինը՝ թագուհի Սոֆյան ծաղիկներ դրեցին հուշարձանի մոտ։ Սպիտակ ծաղիկների փունջը կապված էր Իսպանիայի դրոշի գույներով ժապավեն, որի վրա գրված էր՝ «ահաբեկչության բոլոր զոհերի հիշատակին» (իսպ.՝ A todas las víctimas del terrorismo) ուղերձը։
Պուրակը ձևավորել են  Էլ Ինվերնադերոն, Բելեն Արրոյոն և Ինես Ուրքուիխոն։
Ցուցահանդեսին ներկա են եղել նաև նրանց Ֆիլիպ VI արքայազն և  արքայադուստր Լետիզիան, Իսպանիայի կառավարությունը (այսինքն՝ վարչապետը) Խոսե Լուիս Ռոդրիգես Զապաթերոն և բոլոր կուսակցությունների քաղաքական ներկայացուցիչները, ինչպես նաև մի քանի պետությունների և երկրների ղեկավարները՝ ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար Քոֆի Անանը, Մարոկկոյի թագավոր Մոհամմեդ VI- ը, Աֆղանստանի նախագահ Համիդ Քարզայը,  Սենեգալի նախագահ Աբդուլլա Վադը, Մավրիտանիայի նախագահ Մաույա Ուլդ Սիդի Ահմեդ Թայան,  Լեհաստանի վարչապետ Մարեկ Բելկան, Պորտուգալիայի նախագահ Ժորժե Սամպայիյուն, Լյուքսեմբուրգի դուքս Հենրի Ալբերտը, Եվրամիության արտաքին քաղաքականության ղեկավար Խավիեր Սոլանան, Եվրոպական խորհրդարանի նախագահ Ժոզեֆ Բորրելի և դեսպաններ այն տասնվեց երկրներից, որոնց քաղաքացիները զոհվել էին։
Զոհերի ընտանիքների խնդրանքով, արարողության ժամանակ ոչ ոք ելույթ չի ունեցել։ Այնուամենայնիվ, 17-ամյա թավջութակահար Պաբլո Կազալսը կատալաներեն ներկայացրեցլ է "El Cant dels Ocells"(«Թռչունների երգը»)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
"Bosque del Recuerdo" Pictures 
https://elpais.com/elpais/2006/03/11/actualidad/1142068618_850215.html
http://www.libertaddigital.com/nacional/los-reyes-y-los-principes-de-asturias-inauguraron-el-bosque-de-los-ausentes-1276246382/
http://www.wochenblatt.es/spanien/einheit-beim-gedenken-an-die-terroropfer-von-madrid/
Պյուհա (գյուղ, Պիհտլա շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՊյուհաՊյուհա (էստ․՝ Püha), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պիհտլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 67 մարդ։


== Տես նաև ==
Էստոնիայի վարչական բաժանում


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էստոնիայի բնակավայրերի անվանումները (հետխորհրդային շրջանի անվանափոխումներից հետո), http://www.eki.ee կայքում։ (անգլ.) և (էստոներեն)
Էստոնիայի բնակչության վիճակագրությունը; «Էստոնիայի վիճակագրություն» պետական գործակալության կայքում։ (էստոներեն)
Թարխան (Զանգեզուրի գավառ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Թարխան (այլ կիրառումներ)Թարխան, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ 1988 թ.-ի դրությամբ գյուղը Թարխանլը անվանմամբ ընդգրկված էր Ադրբեջանի Լաչինի շրջանում։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն


== Տես նաև ==
Ելիզավետպոլի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Փորուրար

Փորուրար, ուրարի կրկնակի լայնքով ասեղնագործված զգեստի մաս է, որը ծածկում է հոգևորականի կուրծքը սպիտակ շապիկի վրայից։ Երկարությունը մարդահասակ է, վերնամասով՝ կլոր, գլխից հագնելու համար։ Փորուրարը խորհրդանշում է այն ծանր լուծը, որ քահանան ամբողջապես առնում է իր ուսերի վրա։
Շինշիլաներ

Շինշիլաներ, կրծողների ընտանիքին պատկանող կենդանատեսակ։
Բնակվում են անապատային բարձրավանդակներում՝ Չիլի, Պերու, Բոլիվիայի և Արգենտինայում։
Շինշիլաները համարվում են ինտենսիվ որսի կենտրոն, իրենց թանկ մորթու շնորհիվ, որը հանգեցրեց կենդանատեսակի նվազմանը և մուտք գործեցին բնապահպանական միջազգային միության մեջ։ Երկարապոչ շինշիլաները կան տարբեր երկրների ֆերմաներում։


== Տեսակներ ==
Առանձնացվում են այս տեսակները՝ փոքր երկարապոչ կամ առափնյա, կարճապոչ կամ մեծ շինշիլա։


== Բնական բնակավայրեր ==
Շինշիլաների ծննդավայրը Հարավային Ամերիկան է, կարճապոչ շինշիլաները ապրում են հարավային Բոլիվիյայում, Արգենտինայի հյուսիս-արեւմուտք մասում և հյուսիսային Չիլիում։
Երկարապոչ շինշիլան հիմա հանդիպու է միյայն սահմանափակված տարածքում՝ Անդերի հյուսիսային Չիլիում։
Շինշիլաները բնակվում են քարքարոտ,չոր վայրերում,ծովի մակարդակից 400-ից-5000 մետր բարձրության վրա՝ նախընտրելով հյուսիսային լանջերը։
Որպես ապաստարան,կացարան օգտագործում են ծերպերը և քարերի տակի խոռոչները,երբ այս ամենը չեն գտնում,նրանք փոսեր են փորում։ Շինշիլաները կատարելապես հարմարված են լեռնային կյանքին։
Որոշ տեղեկությունների համաձայն՝ նրանք կարող են ապրել մինչև 20 տարի։
Որպես սնունդ նրանց ծառայում է մի շարք խոտաբույսեր,հատկապես հացահատիկային,ինչպես նաև մամուռներ,քարաքոսներ,կակտուսներ,թփեր,ծառերի արմատներ։ Կենդանական կերերից՝միջատներ։
Շինշիլաները ապրում են խմբերով և ակտիվ են գիշերվա ընթացքում։ Ունեն մեծ սև աչքեր, երկար բեղեր։ Մեծ օվալաձև ականջներ պատահական չեն դրանք արտահայտում են հարմարվողականությունը՝ գիշերային կյանքին։
Մուրակաևո

Մուրակաևո (ռուս.՝ Муракаево, բաշկիրերեն՝ Мораҡай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 303 մարդ։
2002 թվականի մարդահամարի համաձայն գերակշռող ազգությունը բաշկիրներն են (98%)։


== Աշխարհագրական դիրք ==
Հեռավորությունը մինչև՝

Շրջանային կենտրոն (Ասկարովո)՝ 79 կմ,
Գյուղական խորհրդի կենտրոն (Բայմովո)՝ 12 կմ,
Մոտակա երկաթուղային կայարան (Մուրակաևո)՝ 2 կմ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ազվինու

Ազվինու, լեռ Թուրքիայի արևելքում, Էրզրումի մարզում, Ճորոխի հովտում, Խոտջրի շրջանում։ Լանջերը մեղմաթեք են և անտառապատ։ Բարձրությունը 2150 մ։


== Ծանոթագրություններ ==
(5142) Օկուտամա

(5142) Օկուտամա (անգլ.՝ Okutama), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Ցուտոմու Հիոկիի և Շուջի Հայակավայի կողմից Օկուտամայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,540609 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8439 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2374 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1479,13 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,243387 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,28° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5142) Օկուտամա աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մ.թ.ա. 171


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Կրասնի Սուլին

Կրասնի Սուլին (ռուս.՝ Красный Сулин), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանում։ Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոնն է։
2010 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 42 347 մարդ։ Հիմնվել է 1797 թ.։


== Անվանում ==
Հիմնադրվել է 19-րդ դարի 60-ական թվականներին։ Մինչև 1926 թվականը կոչվել է Սուլին։ Քաղաք է 1926 թվականից․ Красный ― «կարմիր» մակդիրն ավելացվել է որպես հեղափոխության խորհրդանշան։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղում ==
Բնակավայրի կայքը Archived 2014-02-25 at the Wayback Machine.
Վեխեր դե լա Ֆրոնտերա

Վեխեր դե լա Ֆրոնտերա (իսպ.՝ Vejer de la Frontera), բնակավայր և համայնք Իսպանիայի հարավում՝ Անդալուսիայի մաս հանդիսացող Կադիսի պրովինցիայի Լա Խանդա շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է 264 կմ² տարածք։ 2016 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 12 788։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Կադիս քաղաքից 54 կիլոմետր է։
Մարդիկ այստեղ բնակություն են հաստատել դեռ պալեոլիթի ժամանակներում։ Բրոնզեդարյան շրջանում կառուցվել են առաջին ամրությունները։ Ռազմավարական նպատավոր դիրքի շնորհիվ բնակավայրը կարևոր դեր է խաղացել փյունիկցիների ու հին հռոմեացիների օրոք։ Մավրերի տիրապետության շրջանում (711-1248 թթ.), ռազմավարականից զատ, ձեռք է բերել գյուղատնտեսական կարևոր նշանակություն։
Քաղաքի պատմական կենտրոնը, որտեղ մինչև օրս պահպանվել են միջնադարյան ամրոցն ու մի շարք նշանավոր եկեղեցիներ, 1976 թվականին հայտարարվել է պատմամշակութային հուշարձան  և պահպանվում է պետության կողմից։ Վեխեր դե լա Ֆրոնտերան ընդգրկված է «Իսպանիայի ամենագեղեցիկ բնակավայրերի ընկերակցության» մեջ։ Քաղաքի տեսարժան վայրերից են Դիվինո Սալվադոր եկեղեցին (14-րդ դար), Լաս մոնխաս Կոնսեպսիոնիստաս վանքը, Սատուարիո դե Նուեստրա Սենյորա դե լա Օլիվա մատուռը, մարկիզ Տամերոնի պալատը, որտեղ ներկայումս գործում է պատմահնագիտական թանգարանը...
Վեխեր դե լա Ֆրոնտերան շրջապատված է այգիներով, և գյուղատնտեսությունը, մասնավորապես՝ պտղաբուծությունը նրա տնտեսության կարևորագույն ճյուղն է։ Մերձակա ագարակներում զբաղվում են նաև ցլաբուծությամբ (ցլամարտերի համար), տարեկան մեկ անգամ քաղաքի փողոցներով կազմակերպվում է նաև ցլավազք։ 


== Ժողովրդագրություն ==


== Տոնակատարություններ ==
Կառնավալ - անց է կացվում կադիսյան ավանդական կառնավալի նմանությամբ (բազմազան տարազներով, ատրակցիոններով, հրավառությամբ...) և նրանից մեկ շաբաթ անց
Սուրբ շաբաթ - Քաղաքում գործող երեք քրիստոնեական եղբայրություններից յուրաքանչյուրը այդ շաբաթվա որոշակի օրերին ծիսական իր երթն է կազմակերպում։
El Toro Embolao - Զատկի կիրակի օրը ժամը 13:00-ին և 17:00-ին ցլեր են ազատ արջակվում փողոցներում՝ որպես տոնակատարության բաղկացուցիչ մաս։
Գարնան տոնախմբություն - Քաղաքի գլխավոր տոներից մեկն է։
Verbena de San Juan - Տարվա ընթացքում աչքի ընկած անձանց ծղոտե խրտվիլակնեն են այրում, բացի այդ, փողոցներով բաց են թողնում ջահակիր ցլեր։
Velada de Nuestra Señora de la Oliva - Քաղաքի հովանավոր սրբի պատկերը հանդիսավոր ծեսով հանում և ծիսական երթից հետո վերադարձնում ենսրբավայր։


== Քույր քաղաքներ ==
 Շեֆշաուեն, Մարոկկո


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Վեխեր դե լա Ֆրոնտերայի համայնքապետարան
Վեխեր այցելելու 100 պատճառ
Վեխեր դե լա Ֆրոնտերա - Անդալուսիայի տեղեկատվական համակարգ
La Junta rectifica otra vez y tumba el plan turístico de la playa de Mangueta
[1]
[2]
Patrimonio cultural de Vejer de la Frontera. Guía Digital del Patrimonio Cultural de Andalucía. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
Paisaje de Interés Cultural de Vejer de la Frontera. Instituto Andaluz del Patrimonio Histórico
GÁMIZ GORDO, A.; VÉLEZ MELERO, Á. M. Vejer. Laberinto de cal. Sección Reseñas. Revista PH n.º 92 (octubre, 2017)
Տրես Ռիուսի գավառ

Տրես Ռիուսի գավառ (պորտ.՝  Microrregião de Três Rios), գավառ Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո նահանգում։ Մտնում է Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի կենտրոնական մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 154 542 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 1664,409 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 92,85 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը 2003 թվականին կազմել է 1 040 797 226,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 6 949,29 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)


== Գավառի կազմ ==
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.

Արեալ
Կոմենդադոր Լևի Գասպարիան
Պարաիբա դու Սուլ
Սապուկայա
Տրես Ռիուս
Շեպիևկա

Շեպիևկա (ուկրաիներեն՝ Шепіївка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1778 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Շեպիևկա գյուղում բնակվում էր 548 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11,96 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 45,82 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Բոկել (Ռենդսբուրգ)

Բոկել (գերմ.՝ Bokel) կոմունա Գերմանիաում, Գերմանիայի վարչական բաժանում՝ Շլեզվիգ Հոլշտայնում։
Մտնում է Ռենդսբուրգ-Էկերնֆորդե շրջանի կազմի մեջ։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 664 մարդ։ Ընդգրկում է 15.27 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 01 0 58 021։


== Ծանոթագրություններ ==
Յլլկա Բերիշա

Յլլկա Բերիշա (ալբ․՝ Yllka Berisha, հունվարի 18, 1988(1988-01-18), Պրիշտինա, Կոսովո), շվեդա-ալբանական մոդել և երգչուհի։


== Մոդելավորում և դիմակահանդեսներ ==
Բերիշան, 2007 թվականի դեկտեմբերի 12-ին ստացել է Միսս Կոսովո տիտղոսը։ Նա Կոսովոն 2008 թվականի հունվարի 18-ին ներկայացրեց Եգիպտոսում անցկացվող «2008 թվականի Աշխարհի թոփ մոդել» մրցույթին։ Նա հույս ուներ, էր Կոսովոն կանկախանա, և կարող էր լինել առաջին կինը, ով կներկայանար որպես իրենց երկրի առաջին թեկնածու Միսս Երկիր։ Այդ ժամանակից ի վեր Կոսովոն դարձավ անկախ պետություն։ Մինչ Միսս Կոսովո տիտղոսը հաղթելը, Յլլկա Բերիշան Միսս Ալբանիա գեղեցկության մրցույթում զբաղեցրել է երկրորդ, իսկ Միսս Սկանդինավիա մրցույթում՝ առաջին հորիզոնակնը։ Միսս Երկիր 2008-ին Բերիշան փոխարինվեց 2008 թվականի նոյեմբերի 9-ին։


== Անձնական կյանք ==
Բերիշան, 1992 թվականին ծնողների տեղափոխվել է մշտական բնակություն հաստետելու Շվեդիայի Լահոլմ քաղաք և տիրապետում է շվեդերենի, անգլերենի և ալբաներենի։ Նա ավարտել է Շվեյցարիական գիտական ավագ դպրոցը։ Նա մոդելավորումը դիտարկում է որպես հոբբի և ձգտում է դառնալ բժիշկ կամ ինժեներ։ Բերիշան, իր ընկերոջ հետ ապրում է Շվեդիայի Գյոտեբորգ քաղաքում։


== Երաժշտական կարիերան ==
Բերիշան նաև երգչուհի է և Շվեդիայում ձայնագրել է երկու նոր երգ և մեկ տեսահոլովակ։ Նրա երաժշտական պրոդյուսեր է Հենչ Վելան 8-blockz-ից է։


== Նշումներ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
celebritete.com Archived 2007-12-29 at the Wayback Machine. Yllka Berisha Miss Kosova 2007.(ալբ.)
KVP.se Archived 2008-11-01 at the Wayback Machine. 17 åring från Laholm årets Miss Kosovo.(շվեդ.)
http://www.dailymotion.com/video/xjbu8u_yllka-berisha-i-maj-ne-mend-www-besfort-de_music#.UYd5XbWTjSg Updated music video. (ալբ.)
Բեր (Ստորին Հռենոսի գավառ)

Բեր (ֆր.՝ Berg), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում։
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 417 մարդ, բնակչության խտությունը` 54.02 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.72 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 360 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 60 կմ հյուսիս-արևմուտք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 272 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 194-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 78։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,3 %։ 194 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 184 անձ (106 տղամարդ և 78 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (7 տղամարդ և 3 կին)։ 78 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 22-ը` թոշակառուներ, իսկ 37-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Ստորին Հռենոս գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կորաբսելկի

Կորաբսելկի (ռուս.՝ Корабсельки, ֆիններեն՝ Korpiselkä), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 77 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Վինսենթ Մինելլի

Վինսենթ Մինելլի (անգլ.՝ Vincente Minnelli, փետրվարի 28, 1903(1903-02-28)[…], Չիկագո, Իլինոյս, ԱՄՆ - հուլիսի 25, 1986(1986-07-25)[…], Բևերլի Հիլզ, Լոս Անջելես շրջան, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ), թատրոնի և կինոյի ամերիկացի ռեժիսոր։ Հայտնի է մյուզիքլների բեմադրությամբ, որոնք դարձել են ժանրի դասական օրինակներ («Դիմավորիր ինձ Սենթ Լուիսում», «Ամերիկացին Փարիզում», «Թատերական բեռնատար», «Ժիժի»)։
Լայզա Մինելլիի հայրն է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել և մկրտվել է որպես Լեսթեր Էնթոնի Մինելլի (Lester Anthony Minnelli): Մանկության տարիներին ծնողների հետ հանդես է եկել «Մինելլի եղբայրներ» թատերախմբում։ 1929 թվականից աշխատել է որպես լուսանկարիչ, ապա «Բալաբան և Կետց» թատրոնում աշխատել որպես ռեժիսորի և լուսանկարչի օգնական և ձևավորող, իսկ 1933 թվականին Ռադիո Սիթի Մյուզիք-հոլլում որպես գեղարվեստական ղեկավար։ 1935-1937 թվականներին Բրոդվեյում բեմականացնում է բազմաթիվ երաժշտական ներկայացումներ, այդ թվում «Հայրենիքից հեռու», «Ներկայացումը սկսված է» և այլն։ Բեմադրել է բալետներ և մյուզիքլներ։ 1937 թվականից սկսել է աշխատել կինոյում։ 1940 թվականից սկսած ռեժիսորը աշխատում և ստեղծագործում է «Մետրո Գոլդվին-Մեյեր» կինոստուդիայում։ Մինելլիի գործերից են՝ «Իմ օրիորդ կինը» (1943), «Հանդիպիր ինձ Սենտ Լուիզում» (1944), «Ժամացույցը» (1945), Կաննի փառատոնի մրցանակի արժանացած՝ «Զիգֆիլդ Ֆոլիզ» (1945), «Ծովահենը» (1947), «Տիկին Բովարի» (1949), «Սարդոստայնը» (1954), «Թեյ և համակրանք» (1956), «Կյանքի ծարավը» (1956), «Ինչ է մայրիկը հասկանում սիրուց» (1959), «Երկու շաբաթ ուրիշ քաղաքում» (1962), «Մնաս բարով Չարլի», «Կարմելա» (1975), «Ժամանակի խնդիր» (1976) և այլն։ Մինելլիի «Մի ամերիկացի Փարիզում» (1951) և «Ջիջի» (1958) կինոնկարները  պարգևատրվել են «Օսկար» մրցանակով։ Մինելլին առավել հայտնի է իր երաժշտական ֆիլմերով և կատակերգություններով, որտեղ խաղացել են ամերիկյան էստրադայի և կինոյի այնպիսի աստղեր, ինչպիսիք են Ջուդի Գառլենդը, Ֆրեդ Ասթերը, Ջին Քելլին, Շիռլի Մակլեյնը, Լայզա Մինելլիին։
1959 թվականին արժանացել է Օսկար և Ոսկե գլոբուս մրցանակներ՝ «Ժիժի» ֆիլմի համար։
1945-1951 թվականներին ամուսնացած է եղել սուպերսթար Ջուդի Գառլենդի հետ, ով նրա դստեր`Լայզա Մինելլիի մայրն է։
1975 թվականին լույս տեսավ Մինելլիի «Շատ լավ եմ հիշում» հուշագրությունների և ապա «Բոլորը բեմի վրա» ինքնակենսագրական գրքերը։


== Ֆիլմագրություն ==


== Մրցանակներ ==
Օսկար-Լավագույն ռեժիսոր, «Ժիժի» ֆիմի համար
Օսկարի առաջադրում-Լավագույն ռեժիսոր «Ամերիկացին Փարիզում» ֆիլմի համար


== Ծանոթագրություններ ==
Իմենի Իլիչա (գյուղ, Ուստ-Աբականսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Իմենի ԻլիչաԻմենի Իլիչա (ռուս.՝ имени Ильича), գյուղ Ռուսաստանի, Խակասիա հանրապետության Ուստ-Աբականսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 137 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Աերոդինամիկ ուժ

Աերոդինամիկ ուժ, գազային միջավայրում (մասնավորապես՝ օդում) շարժվող պինդ մարմնի (օրինակ, ինքնաթիռի թևի) մակերևույթի վրա տվյալ միջավայրի ընդհանուր ազդեցությունը (ուժը)։
Շարժվող մարմնի մակերևույթի բոլոր կետերում կիրառված աերոդինամիկ ուժերի գումարը կոչվում է լրիվ աերոդինամիկ ուժ (R), իսկ նրա առաջացրած մոմենտը՝ լրիվ աերոդինամիկական մոմենտ։


== Լրիվ Աերոդինամիկ ուժ ==
Լրիվ Աերոդինամիկ ուժ կարելի է վերածել 3 բաղադրիչների,

աերոդինամիկ դիմադրություն (X)՝ շարժման արագությանը (V) հակառակ,
վերամբարձ ուժ (V)՝ շարժման արագությանն ուղղահայաց
կողմնային ուժ (2)՝ X և V բաղադրիչներին ուղղահայաց։


== Գրականություն ==
Годунов С. К., Забродин А. В., Иванов М. Я., Крайко А. Н., Прокопов Г. П.  Численное решение многомерных задач газовой динамики. — М.: Наука, 1976. — 400 с.
Дейч М. Е.  Техническая газодинамика. — М.: Энергия, 1974.
Дейч М. Е., Филиппов Г. А.  Газодинамика двухфазных сред. — М.: Энергоатомиздат, 1981.
Дейч М. Е., Зарянкин А. Е.  Гидрогазодинамика. — М.: Энергоатомиздат, 1984.
Киреев В. И., Войновский А. С.  Численное моделирование газодинамических течений. — М.: Изд-во МАИ, 1991. — 254 с. — ISBN 5-7035-0148-2
Крайко А. Н.  Вариационные задачи газовой динамики. — М.: Наука, 1979. — 447 с.
Мизес Р.  Математическая теория течений сжимаемой жидкости. — М.: ИИЛ, 1961. — 588 с.
Соу С.  Гидродинамика многофазных сред. — М.: Мир, 1971.
Falkovich G. (2011)։ Fluid Mechanics, a short course for physicists։ Cambridge University Press։ ISBN 978-1-107-00575-4
Էլ Այուն

Էլ Այուն կամ Լաայուն (Մագրեբիական արաբերեն՝ لعيون, Laʕyūn, իսպաներեն` El-Aaiún, բերբերերեն՝ Leɛyun, ժամանակակից ստանդարտ արաբերեն՝ العيون al-ʿuyūn), վիճարկելի տարածք Արևմտյան Սահարայի ամենամեծ քաղաքը և մայրաքաղաքն է։ Ասվում է, որ այժմյան քաղաքը հիմնադրել է իսպանացի գաղութարար Անտոնիո դե Օրոն 1938 թվականին։ 2 տարի անց՝ 1940 թվականին իսպանացիները հռչակեցին քաղաքը Իսպանական Սահարայի մայրաքաղաք։ Քաղաքը նաև Մարոկկոյում և Արևմտյան Սահարայում գտնվող Լաայուն-Սակիա Էլ Համրա շրջանի կենտրոնն է։ Բնակչությունը՝ ▼217 732 մարդ (2014)։ Քաղաքն ունի 8 քույր քաղաքներ։


== Ծանոթագրություններ ==
Տաուտոմերիա

Տաուտոմերիա (հունարեն՝ tccutog - նույն ինքը և հունարեն՝ liepog - մաս, բաժին), շարժուն հավասարակշռություն փոխադարձորեն փոխակերպելի կառուցվածքային իզոմերների (տաուաոմերների) միջև։ Այսպես կոչված անիոնափոխ Տաուտոմերիա պայմանավորված է բացասականորեն լիցքավորված ատոմների կամ ատոմային խմբերի, կատիոնափոխ Տաուտոմերիա՝ դրականորեն լիցքավորված խմբերի տեղաշարժով։ 

Օրինակ, անիոնափոխի դեպքում X հալոգեն, ОН, OCOR են, կատիոնափոխի դեպքում X մետաղ է։ Առավել տարածված է եռանցումով (տրիադային) պրոաոնափոխ Տաուտոմետրիան (պրոտոնը տեղափոխվում է 1 կրկնակի կապ պարունակող 3 ատոմից կազմված համակարգի՝ տրիադայի մի ծայրից մյուսը, որն ուղեկցվում է կրկնակի կապի տեղաշարժով)։ Տաուտոմետրիայի այս տեսակին են պատկանում կետո-ենոլային (ա), իմինաենամինային (բ), ամիդափն (գ), այդ թվում լակտամ-լակտիմային (դ), եռածխածնային (ե), օղակագծային ևն անցումները։

Երկանցումով (դիադային) պրոտոնափոխ Տաուտոմետրիա են (պրոտոնը տեղափոխվում է երկու ատոմներից կազմված համակարգում՝ դիադայում) կապտաթթվի, ֆոսֆորի թթուների և թիոթթուների անցումները։ Այս դեպքում Տաուտոմետրիան ուղեկցվում է համակարգի ատոմներից մեկի արժեքականության փոփոխությամբ։ Տաուտոմերներ են համարվում նաև այն միացությունները, որոնց փոխակերպումը մեկը մյուսի տեղի է ունենում ատոմների միջև կապերի վերաբաշխման շնորհիվ։ Տաուտոմերային ձևափոխությունների գոյությունը հիմնականում հաստատվում է վերլուծության սպեկտրային եղանակներով, իսկ որոշ դեպքերում հաջողվում է անջատել առանձին մաքուր տաուտոմերներ։


== Բանաձևեր ==

  
    
      
        
          H
          
          −
          
          C
          
          ≡
          
          N
          ⇌
          H
          
          −
          
          N
          
          ≡
          
          C
        
        .
      
    
    {\displaystyle \mathrm {H\!-\!C\!\equiv \!N\rightleftharpoons H\!-\!N\!\equiv \!C} .}
  

  
    
      
        
          H
          
          −
          O
          
          −
          
          C
          
          ≡
          
          N
          ⇌
          H
          
          −
          
          N
          
          =
          
          C
          
          =
          
          O
        
        .
      
    
    {\displaystyle \mathrm {H\!-O\!-\!C\!\equiv \!N\rightleftharpoons H\!-\!N\!=\!C\!=\!O} .}
Ֆիլոնովկա (գյուղ, Ռոդոմիշլինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՖիլոնովկաՖիլոնովկա (ուկրաիներեն՝ Філонівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ֆիլոնովկա գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,442 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 201,36 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Կովկասյան կոմիտե

Կովկասյան կոմիտե (ռուս.՝ Кавказский комитет), հատուկ միջգերատեսչական մարմին Ցարական Ռուսաստանում, հիմնվել է 1845 թվականին, Կովկասում՝ համառուսական կառավարման կարգ մտցնելու նպատակով։ Կովկասյան կոմիտեին նախորդել է 1840 թվականին կոմս Ալեքսանդր Չեռնիշովի նախագահությամբ ստեղծված հատուկ ժամանակավոր կոմիտեն։ 1846 թվականից Կովկասյան կոմիտեն ղեկավարում էր ցարական վարչության քաղաքացիական գործունեությունը երկրամասում, լուծում այն հարցերը, որոնք վեր էին փոխարքայի և առանձին մինիստրների լիազորությունից։
Կոմիտեի մեջ մտնում էին՝ ռազմական, ներքին գործերի, ֆինանսների, պետական ունեցվածքի, արդարադատության մինիստրները, կայսեր նշանակած անդամները։ Կովկասյան կոմիտեն սկզբնապես ուներ հատուկ նախագահ, իսկ 1865 թվականից նախագահում էր նախարարների կոմիտեի նախագահը։ 1882 թվականին Կովկասի փոխարքայության վերացումով և Կովկասում նոր վարչակազմ մտցնելով Կովկասյան կոմիտեն վերացվեց։
Ալեքսանդրիա (մուհաֆազա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Ալեքսանդրիա (այլ կիրառումներ)Ալեքսանդրիա (արաբ․՝ الإسكندرية‎‎‎), Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության 29 մուհաֆազաներից մեկը։ Ալեքսանդրիայի մաուֆազայի վարչական կենտրոնը համարվում է համանուն քաղաքը, որը հանդիսանում է նաև վարչական միավորի ամենախոշոր բնակավայրը։ Գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին։ Միջպետական որևէ սահման չունի։
2006 թվականի տվյալներով՝ մաուֆազայի ընդհանուր բնակչությունը կազմում է ավելի քան 4 միլիոն մարդ։ Այդ ցուցանիշով այն գրավում է 7-րդ տեղը Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության մարզերի մեջ։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 1743,48 մարդ/կմ²։ Մաուֆազան զբաղեցնում է 2 300 կմ² տարածք Եգիպտոսում և համարվում է 23-րդ ամենամեծ վարչական միավորը երկրի ներսում։


== Վարչական բաժանում ==
Մաուֆազան իր հերթին բաժանված է 8 շրջանների, որոնցից մի քանիսը ունեն քաղաքային կարգավիճակ.

Ալ-Մուհտազահ (արաբ․՝ شركة المنتزه‎‎)
Շարկ (արաբ․՝ شرق‎‎)
Ուասաթ (արաբ․՝ وسط‎‎‎‎)
Ալ-Գումրուք (արաբ․՝ شركة غوموروك‎‎)
Ղարբ (արաբ․՝ غرب‎‎)
Ալ-Ամրիա (արաբ․՝ شركة العامرية‎‎)
Բորգ ալ-Արաբ (արաբ․՝ برج العرب‎‎)


== Ծանոթագրություններ ==
Ալտինտաշ (գյուղ, Ուչալինսկի շրջան)

Ալտինտաշ (ռուս.՝ Алтынташ, բաշկիրերեն՝ Алтынташ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 25 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Ադամ Լալլանա

Ադամ Դեվիդ Լալլանա (անգլ.՝ Adam David Lallana, մայիսի 10, 1988(1988-05-10), St Albans, Հարթֆորշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Լիվերպուլի» և Անգլիայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։


== Ակումբային կարիերա ==
Ֆուտբոլ խաղալ սկսել է «Բորնմուտի» ակադեմիայում։ 12 տարեկան հասակում տեղափոխվել է «Սաութհեմփթոնի» երիտասարդական ակադեմիա՝ 3000£-ի դիմաց։
2006 թվականի օգոստոսի 23-ին իր դեբյուտն է նշել թիմի հիմնական կազմում՝ Ֆուտբոլային Լիգայի խաղարկությունում՝ «Յովիլ Թաունի» դեմ խաղում։ 2007 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Ադամը վարձավճարով տեղափոխվեց «Բորնմուտ»՝ 1 ամիս ժամկետով։ 
2008 թվականի ապրիլի 28-ին Լալլանան դարձավ պրոֆեսիոնալ կարիերայում իր առաջին գոլի հեղինակը՝ գրավելով «Վեսթ Բրոմվիչի» դարպասը։
2008/09 մրցաշրջանում դարձավ հիմնական կազմի ֆուտբոլիստ։ 2008 թվականի օգոստոսի 29-ին «սրբերի» հետ կնքել է եռամյա պայմանագիր։
2009/10 մրցաշրջանում դարձել է 20 գոլի հեղինակ՝ բոլոր մրցաշարերում՝ դառնալով «Սաութհեմփթոնի» երկրորդ կիսապաշտպանը, ով դարձել է 20 և ավել գոլի հեղինակ՝ 1 մրցաշրջանում։
2011 թվականի հունվարի 7-ին «Սաութհեմփթոնի» հետ կնքել է նոր պայմանագիր՝ մինչև 2015 թվականի ամառը։ 2010/11 մրցաշրջանում ընդգրկվել է Առաջին Ֆուտբոլային Լիգայի խորհրդանշական հավաքականում։
2011/12 մրցաշրջանում օգնել է «Սաութհեմփթոնին» դուրս գալ Պրեմիեր Լիգա՝ առաջնությունում դառնալով 11 գոլի հեղինակ։ Օգոստոսի 19-ին դեբյուտն է նշել Անգլիայի Պրեմիեր Լիգայում՝ «Մանչեսթեր Սիթիի» դեմ խաղում, որում աչքի է ընկել գոլային փոխանցումով։
2014 թվականի հուլիսի 1-ին տեղափոխվել է «Լիվերպուլ »։ Գործարքի արժեքը կազմել է 25 միլիոն ֆունտ ստերլինգ։


== Միջազգային կարիերա ==
Լալլանան հանդես է եկել Անգլիայի Մ18, Մ19 և Մ21 տարեկանների հավաքականում։ 2012 թվականի սեպտեմբերի 10-ին առաջին անգամ հրավիրվել է Անգլիայի ազգային հավաքական՝ 2014 թվականի Աշխարհի առաջնության նախընտրական փուլի՝ Ուկրաինայի հավաքականի դեմ խաղին։


== Նվաճումներ ==


=== Սաութհեմփթոն ===
Առաջին ֆուտբոլային լիգա. Երկրորդ տեղ 2010/11
Չեմպիոնշիպ. Երկրորդ տեղ 2011/12


=== Անհատական ===
Պրեմիեր Լիգայի տարվա խորհրդանշական հավաքական. 2013-14
Չեմպիոնշիպի տարվա խորհրդանշական հավաքական. 2011-12
Առաջին ֆուտբոլային լիգայի խորհրդանշական հավաքական. 2010-11
Ֆուտբոլային մենեջերի դարի խորհրդանշական հավաքական. 2015
Անգլիայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ. 2016


== Վիճակագրություն ==
2017 թվականի մայիսի 21-ի դրությամբ


=== Միջազգային ===
2017 թվականի հունիսի 13-ի դրությամբ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Խաղացողի պրոֆիլը Archived 2014-07-11 at the Wayback Machine. Լիվերպուլի պաշտոնական կայքում (անգլ.)
Խաղացողի պրոֆիլը transfermarkt.com կայքում (անգլ.)
Բերեզովկա (Տոմի ստորին վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Բերեզովկա (այլ կիրառումներ)Բերեզովկա (ռուս.՝ Березовка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոմ գետի ձախ ափին՝ 298 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Հպարտ Մերի (ֆիլմ)

Հպարտ Մերի (անգլ.՝ Proud Mary), ամերիկյան թրիլեր՝ նկարահանված 2018 թվականին։ Ռեժիսորն է Բաբակ Նաջաֆին։ Սցենարի հեղինակներ՝ Ջոն Նյուման և  Քրիստիան Սվագալ։ Ֆիլմի սյուժեն պատմում է կին-մարդասպանի մասին, որը դեռահաս երեխա է պահում։ Պրեմիերան տեղի ունեցավ 2018 թվականի հունվարի 12-ին։


== Սյուժե ==
Գլխավոր հերոսը, կին է, որի անունը Մերի է։ Վերջինս հաջողակ վարձու մարդասպան է՝ Բոստոնում գտնվող մի ավազակախմբում։ Մերիի կյանքն ամբողջությամբ փոխվում է այն բանից հետո, երբ հանդիպում է մի որբ դեռահասի հետ, որի ծնողներին Մերին էր սպանել իր «աշխատանքի» ժամանակ։


== Դերերում ==


== Արտադրություն ==
2017 թվականի հունվարին Տարաջի Հենսոնը պայմանագիր է կնքում «Screen Gems» ընկերության հետ, որը Բոստոնում ֆիլմը նկարահանելու համար  ռեժիսոր էր փնտրում։ 2017 թվականի փետրվարին հայտարարվեց, որ ֆիլմի ռեժիսորը կլինի Բաբակ Նաջաֆին, ինչպես նաև հայտնի դարձավ ֆիլմի պրեմիերայի օրը՝ 2018 թվականի հունվարի 26-ը։
2017 թվականին ապրիլի 5-ին սկսվեց ֆիլմի արտադրությունը, այդ օրը հայտարարվեց նաև դերասանների ցանկը։ 2017 թվականի հուլիսի 20-ին  թողարկվեց առաջին պաշտոնական թրեյլերը և պաստառը։ Հետոր ֆիլմի թողարկման նոր օր նշվեց՝ 2018 թվականի հունվարի 12։


== Ընդունելություն ==


=== Բյուջե ===
ԱՄՆ-ում և Կանադայում «Հպարտ Մերի» ժապավենը թողարկվել է 2017 թվականի հունվարի 12-ին։ Սկզբում ենթադրվում էր, որ ֆիլմը հավաքելու է մոտ 20 միլիոն դոլար՝ առաջին երեք օրերին 2155 կինոթատրոններից։ Սակայն ակնկալիքները չարդարացան. առաջին օրը ֆիլմը հավաքել է ընդամենը 3.2 միլիոն դոլար, իսկ առաջին ւիքենդին՝ 10 միլիոն դոլար, զբաղեցնելով 8-րդ տեղը կինովարձույթում։


=== Քննադատություն ===
Ֆիլմը քննադատների կողմից հակասական ընդունելության է արժանացել։ Rotten Tomatoes կայքում նրա գնահատականը 4.2 /10 էր։ Metacritic-ում թրիլլերը ստացել է 35 միավոր՝ հնարավոր 100-ից։ CinemaScore կայքի հարցումներով հանդիսատեսը ֆիլմը գնահատել է B+՝  A+-ից F սանդղակով։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Հպարտ Մերի (ֆիլմ)»(անգլ.) ֆիլմը Internet Movie Database կայքում
Էռնստ Շտադլեր

Էռնեստ Շտադլեր (գերմ.՝ Ernst Stadler, օգոստոսի 11, 1883(1883-08-11), Կոլմար - հոկտեմբերի 30, 1914(1914-10-30), Իպր, Իպրես, Արևմտյան Ֆլանդրիա, Բելգիա), գերմանա-ֆրանսիացի բանաստեղծ, գրող, բանասեր և թարգմանիչ։ Վաղ էքսպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչներից մեկը։


== Կենսագրություն ==
Էռնստ Շտադլերը ծնվել է 1883 թվականի օգոստոսի 11-ին Էլզասում, որը այդ ժամանակ Գերմանիայի կայսրության մի մասն էր (այժմ այն Ֆրանսիայի շրջաններից է)։ Նրա հայրենի քաղաքը գտնվում է երկու երկրների սահմանի վրա՝ այն տարածքում, որը դարեր շարունակ Գերմանիայի և Ֆրանսիայի միջև վեճի առարկա է եղել։ Սա մեծապես կանխորոշել է գրող Շտադլերի ապագա ճակատագիրը, նրա գեղարվեստական ու գիտական հետաքրքրությունների շրջանակը։ Հատկանշական է, որ Ֆրանսիայում նրան կոչում են գերմանացի բանաստեղծ, իսկ Գերմանիայում` էլզասցի։
Էռնստ Շտադլերը ծնվել է դատախազի ընտանիքում, հաճախել գիմնազիա Ստրասբուրգում։ Այնտեղ նա ծանոթացել է իր ապագա ընկերների՝ գրական գործիչներ Ռենե Շիկելի և Օտտո Ֆլակեի հետ։ 1902 թվականին նրանք միասին հրատարակել են ամսագիր (գերմ.՝ «Der Stürmer», ավելի ուշ վերանվանվել է «Der Merker»): Ստրասբուրգում, ապա Մյունխենում Շտադլերը սովորել է գերմանագիտություն, ռոմանագիտություն և համեմատական լեզվաբանություն։ Արդյունքում, «Պարցիֆիլ» հեթանոսական վեպի մասին իր գիտական աշխատանքի համար նրան շնորհվել է դոկտորի աստիճան։ 1906-1908 թվականներին նա Օքսֆորդի համալսարանում աշխատել է որպես դոցենտ, ապա Ստրասբուրգում ստացել է դոցենտուրա Շեքսպիրից Վիլանդի կատարած թարգմանությունների ուսումնասիրության համար։ 1910-1914 թվականներին Շտադլերը՝ որպես պրոֆեսոր,  դասավանդել է գերմանական բանասիրություն Բրյուսելում։ Նա ստիպված է եղել հրաժարվել Տորոտոյում դասախոսություններ կարդալուց, քանի որ սկսվել էր Առաջին համաշխարհային պատերազմը, և նա նշանակվել է հրետանու սպա։
Նույն տարում նա զոհվել է Զանդվոորդ գյուղի մոտ (Իպրոմի մոտ) նռնակի պայթյունից։


== Ստեղծագործություններ ==
«Պոռթկում» (1914) բանաստեղծությունների ժողովածուի հրապարակումից հետո Շտադլերը դարձել է գրական վաղ էքսպրեսիոնիզմի ամենակարևոր գործիչներից մեկը։ Ի տարբերություն իր ժամանակակից Գեորգ Հեյմի, նա չի վախեցրել ընթերցողներին ապագա դժբախտությունների կանխատեսումներով։ Նա կոչ է արել անցում կատարել դեպի լավ աշխարհը, փորձել է հաղթահարել իրեն ժամանակակից արվեստի դեպրեսիվ միտումները։ Նա և իր ընկեր Ռենե Շիկելեն՝ որպես Էլզասցիներ, իրենց աշխատանքներում ձգտում էին փոխհամաձայնություն ու ընկալում մտցնել գերմանական և ֆրանսիական մշակույթների միջև։ Շտադլերը նույն նպատակն է հետապնդել իր թարգմանական և գիտական աշխատանքներում։ Նա փորձել է գտնել երկու ժողովուրդների փոխադարձ ազդեցության և միասնության կետեր։ Արդյունքում նա դարձել է ամենաազդեցիկ կերպարներից մեկը էքսպրեսիոնիստների շրջանում։ Նրա տասը բանաստեղծություններ ընդգրկվել են «Մարդկության մթնշաղը» (1919, հրատարակիչ Քուրթ Փինտուս)։


== Հիմնական աշխատանքներ ==
Präludien (Gedichte, Straßburg 1904)
Der Aufbruch (Gedichte, Leipzig 1914)


== Ծանոթագրություններ ==
Աստվածածին (գետակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Աստվածածին (այլ կիրառումներ)Աստվածածին, գետակ Կուրի ավազանում, Դեբեդի աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Գանձակի լեռնաճյուղից։


== Ծանոթագրություններ ==
Սիլվեստր Տոդրիա

Սիլվեստր Ցասևիչ Տոդրիա (1880 - 1936), Ռուսաստանում հեղափոխական շարժումների մասնակից, սովետական պետական գործիչ։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ 1901 թվականից։ 1901–1915 թթ. եղել է ՌՄԴԲԿ Բաքվի և Բաթումի ընդհատակյա տպարանների կազմակերպիչներից, աշխատել է Մոսկվայի, Պետերբուրգի, Վիբորգի, Թիֆլիսի բոլշևիկյան տպարաններում։ Մասնակցել է 1905 թ. Մոսկվայի Դեկտեմբերյան զինված ապստամբությանը։ 1917 թվականից՝ կուսակցության Թիֆլիսի և Կովկասյան երկրային կոմիտեների անդամ։ Մասնակցել է Կոմինտերնի II կոնգրեսին (1920)։ Վրաստանում սովետական իշխանության հաստատվելուց (1921 թ. փետրվար) հետո Թբիլիսիի հեղկոմի նախագահն էր, 1921 թ. մինչև 1922 թ.՝ ՎՍՍՀ սոցիալական ապահովության և հողագործության ժողկոմը, 1927 թվականից՝ աշխատանքի ժողկոմը, 1929 թվականից՝ Անդրֆեդերացիայի և Վրացական ՄԱՀ Կենտգործկոմների քարտուղարը։ Եղել է ՍՍՀՄ Կենտգործկոմի անդամ։
Խալխին Գոլ

Խալխին Գոլ (մոնղ.՝ Халхын Гол — «Խալխայի գետ», չինարեն՝ 哈拉哈河), գետ Չինաստանում և Մոնղոլիայում։ Երկարությունը 233 կմ է, ավազանը՝ 17 100 կմ²։
Սկիզբ է առնում Մեծ Խինգանի արևմտյան լանջերից։ Ստորին հոսանքում առաջացնում է երկու գետաբազուկ. ձախը թափվում է Բուիր-Նուր լիճը, աջը՝ Օրչուն-Դոլ գետը։ Ունի անձրևային սնում, վարարում է ամռանը։
Խալխին Գոլի շրջանում 1939 թվականի մայիս-սեպտեմբերին ԽՍՀՄ-ի և Մոնղոլիայի զինված ուժերը ջախջախել են այս շրջանը ներխուժած ճապոնական զորքերին, որոնք մտադիր էին զավթել ՄԺՀ-ի արևելյան մասը և հենակետ ստեղծել սովետական Հեռավոր Արևելքի վրա հարձակվելու համար։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարինգթոն Կուտիլեիրոյի պլան

Կարինգթոն Կուտիլեիրոյի ծրագիր (անգլ.՝ Carrington–Cutileiro plan, 1992 թվական), որը նաև հայտնի է որպես Լիսաբոնի համաձայնագիր (անգլ.՝ Lisbon Agreement), Հարավսլավիայի հակամարտության խաղաղ կարգավորման ծրագիր, որն առաջարկել են լորդ Պիտեր Կարինգթոնը եւ Ժոզե Կուտլիեիրոն 1992 թվականի փետրվարին, Նախկին Հարավսլավիայի վերաբերյալ Միջազգային կոնֆերանսում։


== Պլանի էություն ==
Ծրագիրը, որը մշակվել է 1992 թվականի փետրվարին Բոսնիայում զինված հակամարտությունը շուտափույթ կանխելու նպատակով, նախատեսում էր վարչական բոլոր մակարդակներում իշխանությունների էթնիկ բաժանում տարածաշրջանային իշխանությունների լիազորությունների ընդլայնմամբ։ Երկրի բոլոր օկրուգները պետք է որակվեին որպես «մուսուլմանական», «սերբական» եւ «խորվաթական» անկախ այն բանից, թե նրանք ակնհայտորեն արտահայտված էթնիկական մեծամասնություն կազմում են, թե` ոչ։
Ծրագիրը միաձայն մերժվել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետության Ազգային սկուպշչինայի կողմից 1992 մարտի 11-ի որոշմամբ։ Եվ սկուպշչինան առաջարկել է նոր ծրագիր, ըստ որի, սերբերը կվերահսկեին Բոսնիա եւ Հերցեգովինայի տարածքի գրեթե երկու երրորդը, անջատելով խորվաթական եւ մուսուլմանական անկլավները։ Այս ծրագիրն էլ մերժել է Կուտիլեիրոն, բացատրելով, որ բոլոր երեք ազգային վարչատարածքային միավորները պետք է ձևավորվեն ըստ ազգության, հաշվի առնելով տնտեսական, աշխարհագրական և այլ չափանիշներ։
1992 թվականի մարտի 18-ին հուշագիր է ստորագրվել  երեք ազգությունների ներկայացուցիչների հետ. Ալիյա Իզետբեգովիչը բոսնիացիների անունից, Ռադովան Կարաջիչ սերբերի անունից եւ Մատե Բոբանը խորվաթների անունից։ Մարտի 28-ին Ուորեն Ցիմերմանի հետ հանդիպումից հետո, որը ԱՄՆ դեսպանն էր Սարաևոյում, Իզետբեգովիչը հետ է ինքնաբացարկ է ներկայացրել և վերջնականապես մերժել է պլանը, նրա նախաձեռնողներին մեղադրելով երկիրը մասնատելու փորձի մեջ։


== Տես նաև ==
Բոսնիա և Հերցեգովինայի հակամարտության խաղաղ կարգավորման պլաններ
Նախկին Հարավսլավիայի վերաբերյալ Միջազգային կոնֆերանս
Կոնտակտային խումբ
Կարաջիչ Ֆիլիպովիչի համաձայնագի


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Witness Cutileiro statement Archived 2015-12-30 at the Wayback Machine. Նախկին Հարավսլավիայի միջազգային քրեական տրիբունալ, Կուտիլերիոյի ստորագրած փաստաթուղթը, (անգլ.)
Նախկին Հարավսլավիայի միջազգային տրիբունալի պաշտոնական կայք
Ռադոմիշլ (քաղաք, Ուկրաինա)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՌադոմիշլՌադոմիշլ (ուկրաիներեն՝ Радомишль), քաղաք Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում, շրջկենտրոն։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ռադոմիսլ։
2009 թվականի տվյալներով Ռադոմիշլ քաղաքում բնակվում էր 15 052 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում։ (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները։ (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարները։ (ուկր.)