armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Բելլա Վերնիկովա

Բելլա Լվովնա Վերնիկովա (նոյեմբերի 28, 1949(1949-11-28), Օդեսա, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), բանաստեղծուհի, գրող, նկարչուհի, գրականագետ, Երուսաղեմի հրեական համալսարանի փիլիսոփայության դոկտոր։


== Կենսագրություն ==
Բելլա Վերնիկովան ծնվել է 1949 թվականի նոյեմբերի 28-ին Օդեսայում սպայի ընտանիքում։ Մանկությունը անցկացրել է Իրկուտսկում, որտեղ նրա հայրը ծառայում էր որպես զինվորական գեոդեզիստ։ 1960-ական թվականներին սկզբին՝ հոր զորացումից հետո, Բելլայի ընտանիքը Օդեսա է վերդարձել։
Աշխատել է Օդեսայի պետական գրական թանգարանում և համալսարանի թերթում։ 1992 թվականին վերադարձել է հայրենիք՝ Իսրայել։
Ապրում և աշխատում է Երուսաղեմում։ Ընդգրկված է Օդեսայի «Мория» ալմանախի խմբագրական խմբի կազմում։


== Անձնական կյանք ==
Առաջին ամուսին՝ Բորիս Բուրդա
Որդի՝ Վլադիսլավ Բուրդա


== Գրքեր ==
Ութ գրքերի հեղինակ․

Прямое родство. Одесса, 1991.
The Poetry of Bella Vernikova. США, Лонг-Айленд, 1990.
Звук и слово. Иерусалим: Филобиблон, 1999.
Мурка тебе написала письмо! М.: Э.РА, 2006.
Свободная интонация. М.: Э.РА, 2010.
Воспоминание в цвете: стихи, графика, разветвленные тексты. М.: Э.РА, 2011.
Белла Верникова. Из первых уст. Одесский текст: историко-литературные аспекты и современность. Эссе, статьи, интервью. — Москва: Водолей, 2015.
Белла Верникова. Отпечатки слов, губ. Стихи, графика. — Москва: Водолей, 2016.


== Հրապարակումներ անգլերեն և ճապոներեն թարգմանությամբ ==
Modern Poetry in Translation (Oxford, United Kingdom) MPT 4: SECOND INTERNATIONAL POETS FESTIVAL JERUSALEM Archived 2007-09-29 at the Wayback Machine.. Translated by Daniel Weissbort.
Confrontation, Issues 39-43. Long Island University, 1989.
METAMORPHOSES (Amherst, Mass., USA). A Journal of Literary Translation Winter 1998. BELLA VERNIKOVA Three Russian Poems. Translated from the Russian by Dan Levin, См. также.
Hokusei review (Март 1995, Япония). Bella Vernikova. Translated by Yaguchi Yorifumi.
Check list of Russian Women Poets: Modern Poetry in Translation No. 20 — 2002.


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Сергей Чупринин Белла Верникова // Зарубежье. — Litres, 2017-01-12. — 908 с. — ISBN 9785425074140


== Արտաքին հղումներ ==
Читальный зал
Мегалит
Сетевая словесность
Топос
Альманах «Дерибасовская-Ришельевская» Archived 2021-10-18 at the Wayback Machine.
Փոքր ջրածիծառ

Փոքր ջրածիծառ (լատ.՝ Sterna albifrons), ջրածիծառների ընտանիքին պատկանող թռչուն։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Հարավային և Միջին Եվրոպայում, Հյուսիսային Ամերիկայում, Կենտրոնական և Հարավային Ասիայում, Ավստրալիայում և Պոլինեզիայում։ Հայաստանում բնադրում է Արմավիրի և Արարատի (Արմաշի ձկնաբուծական տնտեսության տարածք) մարզերում։


== Էկոլոգիա ==
Ապրում է ջրավազանների մոտ գնտվող աղուտներում, աղային և կավային տեղամասերում։
Գաղութային տեսակ է։ Հայասատանում չվող է, հանդիպում է ապրիլ-մայիս ամիսներից մինչև սեպտեմբեր-հոկտեմբեր։ Բնադրում է հողի վրա։ Ձվադրումը մայիսի վերջից մինչև հուլիսի կեսերն է։ Դնում են 1-3 ձու։ Զարգացումը տևում է 18-22 օր։


== Պահպանություն ==
Հայաստանում սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է, որը ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում ընդգրկված է քիչ մտահոգող կարգավիճակով և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Բնադրավայրերում հանդիպում են առանձին զույգերով, երբեմն 4-6 զույգերից կազմված փոքր գաղութներով, հաճախ՝ կտցարների հետ խառը գուղութներում։ Արարատյան հարթավայրի համար բիոտոպերում ամենուրեք հազվադեպ է։
Վտանգման հիմնական գործոններն են փոքր թվաքանակը և անասունների արածեցումը ենթադրվող բնադրավայրերի մոտ։
Տեսակը խիստ պահպանման կարիք ունի։ Բազմացման շրջանում մարդկանց և անասունների մուտքը կանխելու համար անհրաժեշտ է ցանկապատել բնադրավայրերը։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։


== Ծանոթագրություններ ==
Օմելնո (այլ կիրառումներ)

Օմելնո, կարող է վերաբերել՝

Օմելնո - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կիվերցիի շրջանում
Օմելնո - գյուղ, Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանում
Անդեր է Կոնդոն

Անդեր է Կոնդոն (ֆր.՝ Andert-et-Condon), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն Ալպեր մարզում՝ Էն գավառում։
INSEE կոդը՝ 01009։


== Բնակչություն ==
2010 թվականի տվյալներով քաղաքում ապրում է 340 մարդ։


== Արտաքին հղումներ ==
Վիճակագրության ազգային ինստիտուտ (ֆր.)


== Ծանոթագրություններ ==
(5966) Տոմեկո

(5966) Տոմեկո (անգլ.՝ Tomeko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 15-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,015075 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7453 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2849 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1912,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18826 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,62° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(5966) Տոմեկո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Մենդիկա

Մենդիկա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։


== Աղբյուրներ ==
«Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» (5 հատորով), 1986-2001 թթ., Երևանի Համալսարանի հրատարակչություն
Արեւմտահայաստանի եւ Արեւմտահայութեան Հարցերու Ուսումնասիրութեան Կեդրոն


== Տես նաև ==
Դիարբեքիրի նահանգի հայաբնակ բնակավայրեր


== Ծանոթագրություններ ==
Ճերմակավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Տավուշի մարզի Ճերմակավան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 3 հուշարձան (1 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Զինվորական գերեզմանատուն № 141 (Չենժկովիցե)

Փոքրլեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան։ գրանցման համար՝ A-399
Զինվորական գերեզմանատուն № 141 (Չենժկովիցե) (լեհ.՝ Cmentarz wojenny nr 95 - Stróżówka), զինվորական գերեզմանատուն, գտնվում է Լեհաստանի Փոքրլեհական վոևոդության Չենժկովիցե գյուղի շրջակայքում։ Գերեզմանատունը մտնում է Առաջին աշխարհամարտի տարիների Արևմտագալիցյան զինվորական դամբարանների խմբի մեջ։ Գերեզմանատանը թաղված են Ավստրիական և Ռուսական բանակների զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1915 թվականի մայիսին։


== Պատմություն ==
Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Կրակովի զինվորական դամբարանների և ռազմական պարետատան դեպարտամենտի կողմից, Յան Շեպսկովսկու նախագծով։ 30 քմ մակերեսով գերեզմանատանը գտնվում են 2 եղբայրական և մի քանի տասնյակ անհատական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 33 ավստրիացի, 60 գերմանացի և 255 ռուս զինվորներ։
1996 թվականի դեկտեմբերի 13-ին գերեզմանատունը ներառվել է Փոքրլեհական վոևոդության հուշարձանների ռեեստրի մեջ (№ А — 399):


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Oktawian Duda: Cmentarze I wojny światowej w Galicji Zachodniej. Warszawa: Ośrodek Ochrony Zabytkowego Krajobrazu, 1995. ISBN 83-85548-33-5.
Roman Frodyma, Galicyjskie cmentarze wojenne, tom I, Pruszków, 1998.


== Արտաքին հղումներ ==
Метрика кладбища (լեհ.)
Cmentarze wojenne okręgi — IV Łużna Archived 2017-02-03 at the Wayback Machine. (լեհ.)
Խնձորով կարկանդակ

Խնձորով կարկանդակ, կարկանդակի ամենատարածված տարատեսակներից մեկը, որի միջուկի պատրաստման համար խնձոր է անհրաժեշտ։
Քանի որ խնձորը ամենահասանելի միրգն է համարվում, խնձորով կարկանդակը եվրոպական ժողովուրդների խոհանոցի հիմնական աղանդերն է հանդիսանում։ Միջին դարերում խնձորով կարկանդակ սովորաբար սկսում էին պատրաստել խնձորի հասնելուց հետո, այսինքն՝ աշնանը մոտ․ այն ասոցացվում էր բերքի տոնի և աշնան գալու հետ։ Այժմ խնձորի լայն տարածման և պահպանման տարբեր եղանակների շնորհիվ խնձորով կարկանդակ կարելի է պատրաստել ողջ տարին, այդ թվում նաև այն տարածաշրջաններում, որտեղ խնձոր երբեք չի եղել, սակայն որտեղ խնձորենիներ են տարվել նոր ժամանակաշրջանում, օրինակ՝ Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկաներում։ Գոյություն ունեն խնձորի կարկանդակի տարբեր տեսակներ։ Նրա պատրաստման համար կարելի է օգտագործել տարբեր տեսակի խմորներ՝ խմորիչով, շերտավոր, փխրուն և այլն։ Ամենանուրբ և շքեղ խնձորով կարկանդակներն ստացվում են խմորիչով խմորից։ Ընդ որում խնձորով կարկանդակը կարող է լինել բաց, կիսաբաց և փակ։ Խնձորով կարկանդակի պարզ բաղադրատոմսերից մեկը, որը տարածում է գտել Ռուսաստանում և ԱՊՀ երկրներում, խնձորով շառլոտկան է։ ԱՄՆ-ում խնձորով կարկանդակը համարվում է ազգային խորհրդանիշերից մեկը, հատկապես Վիրջինիա նահանգում, թեև այժմ պատրաստվում է կիսաֆաբրիկատ շերտի հիման վրա։


== Արտաքին հղումներ ==
Պատրաստենք միասին. Խնձորով կարկանդակ
Վզնոցավոր էյրենիս

Վզնոցավոր էյրենիս (լատ.՝ Eirenis collaris), լորտուների ընտանիքի լորտուների ենթաընտանիքի էյրենիս ցեղի օձ։


== Ընտանիքի նկարագրություն ==
Մարմնի երկարությունը տարիքի հետ փոխվում է (9,6-32 սմ), պոչը 4-5 անգամ կարճ է։ Էգերը խոշոր են արուներից։ Մարմինը համեմատաբար հաստ է, գլուխը՝ տափակ, մարմնից տարանջատված՝ ծածկված խոշոր վահանիկներով։ Աչքերը մանր են, ծիածանաթաղանթը՝ գրեթե սև, բիբը՝ կլոր։ Մեջքային թեփուկները հարթ են, փայլուն։ Մեջքային մակերեսը բաց գորշ է՝ դեղնավուն, վարդագույն կամ նարնջագույն երանգներով, երիտասարդների մեջքին երբեմն առկա են մանր սև կետիկներ։ Ծոծրակային վահանիկների վրա հաճախ լինում են սև բծեր, աչքերի առջևի եզրերի միջև անցնում է M-անման մուգ գիծ։ Պարանոցի վրա կա շատ լայն, մուգ, վզնոցանման զոլ։ Որովայնային մակերեսը դեղնավուն է՝ վարդագույն երանգով, երիտասարդներինը՝ մոխրագույն։ Սնվում է մանր անողնաշարավորներով, հնարավոր է նաև մանր մողեսներով։ Ձմեռում է աշնան 2-րդ կեսից գարնան սկիզբը՝ հողի չսառցակալող շերտերում (1 մ-ից խոր)։ Զուգավորումը՝ ապրիլից հունիսի կեսերը։ Հուլիսի 2-րդ կեսին էգը դնում է 4-8 ձու։ Ձվերը երկարավուն են (17-19 մմx 5-7 մմ)։
Ձագերը ծնվում են սեպտեմբերի վերջից հոկտեմբերի վերջը։ Խնամվում և բազմացվում է անազատ պայմաններում։ Օգտագործվում է գիտահետազոտական նպատակներով։ Մարդու և կենդանիների համար կծածն անվնաս է։


== Տարածվածություն ==
Վզնոցավոր էյրենիսը տարածված է՝

Հայաստանում
Ադրբեջանում
Բուլղարիայում
Վրաստանի հարավ-արևելքում
Իրանի արևմտյան հատվածներում
Իրաքում
Լիբանանում
Ռուսաստանում, Սև ծովում և Կասպից ծովում
Թուրքիայի արևելքում


== Տարածվածությունը Հայաստանում ==
Հայաստանում հանդիպում է Շիրակի, Արագածոտնի, Արմավիրի, Կոտայքի, Արարատի, Վայոց ձորի, Սյունիքի ու Տավուշի մարզերի նախալեռներում, Երևանի շրջակայքում։ Տարածված է կիսաանապատային, թփուտային ու նոսրանտառային բուսականությամբ, քարքարոտ, կավահողային չոր կենսավայրերում, երբեմն՝ նաև մշակովի տարածքների հարևանությամբ։ Վարում է գլխավորապես փորող կենսակերպ։ Գարնանն ու ամռան սկզբին, երբ հողը բավական խոնավ է, հանդիպում է քարերի և այլ թաքստոցների տակ, կենդանիների բներում ու հողի փխրուն շերտերում։


== Արտաքին հղումներ ==
Eirenis collaris
Փալազոն

Փալազոն, (վրաց.՝ ფალაზონი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթի մարզի Զուգդիդի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 389 մարդ։ Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը վրացիներն են (մեգրելներ)։


== Ծանոթագրություններ ==
Կարեն Պապոյան

Կարեն Հովհաննեսի Պապոյան (դեկտեմբերի 10, 1978(1978-12-10), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Կոտայքի մարզպետի տեղակալ (2014-2015)։


== Կրթություն ==
1987-1996 թթ. – սովորել և ավարտել է Երևանի թիվ 161 միջնակարգ դպրոցը։
1996-2000 թթ. - սովորել և ավարտել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի քիմիական տեխնոլոգիաների և սինթետիկ դեղանյութերի ֆակուլտետը։
2005-2009 թթ.- սովորել և ավարտել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի մագիստրատուրան։


== Աշխատանքային գործունեությունը ==
1998-2000 թթ. - Շահումյանի տարածքային հարկային տեսչության գանձումների բաժնի առաջին կարգի մասնագետ։
2000-2002 թթ. – ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։
2002-2007 թթ. – ՀՀ բնապահպանության նախարարության բնապահպանական պետական տեսչության կենսաբազմազանության, հողերի, թափոնների և վտանգավոր նյութերի վերահսկողության բաժնի պետ։
2007-2011 թթ. – ՀՀ բնապահպանության նախարարության բնապահպանական պետական տեսչության պետի տեղակալ։
2011-2013 թթ. – ՀՀ բնապահպանության նախարարի օգնական։
2013-2014 թթ. – ՀՀ բնապահպանության նախարարության «Հիդրոերկրաբանական մոնիթորինգի կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն։
2014 թ. – ՀՀ Կոտայքի մարզպետի խորհրդական։
2014 թ. հուլիսի 29-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է Հայաստանի Կոտայքի մարզպետի տեղակալ։
2015 թ. փետրվարի 13-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ազատվել է Հայաստանի Կոտայքի մարզպետի տեղակալի պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն։Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Տեքստիլ ճարմանդ

Տեքստիլ ճարմանդ   (Velcro-ի ժապավեն, Velcro-ի երիզ, կպչուն ժապավեն), թեթև արդյունաբերությունում օգտագործվող ճարմանդի տեսակ է։ Բիոմիմետիկայի օգտագործման վառ օրինակ է, քանի որ օգտագործվել է կռատուկի հասուն զամբյուղների մարդկանց հագուստներին և կենդանիների բրդին կպնելու հատկությունը։ Ճարմանդը բաղկացած է երկու տեքստիլ ժապավեններից, որոնցից մեկի մի երեսին միկրոկեռիկներ են, իսկ մյուսի մի երեսին միկրոօղակներ։ Իրար հպվելուց նիկրոկեռիկները կառչում են միկրոօղակներից, և մեկ ժապավենը կպնում է մյուսին, ինչի համար այդ տեսակի ճարմանդները անվանում են «կպչուկներ»։ Ճարմանդը լայն օգտագործում ունի հագուստի, կոշիկի և հատուկ սարքավորումների արտադրությունում։ Velcro-ն շատ երկրներում գրանցված ապրանքանիշ է։


== Պատմություն ==
Տեքստիլ ճարմանդի գյուտի գաղափարը ծագել է շվեյցարացի ճարտարագետ Ժորժ դը Մեստրալի մոտ 1941 թվականին, որը նա իրագործել է և պատենտ ստացել 1955 թվականին։
Ժորժ դե Մեստրալըան հետ զբոսանքից հետո սովորաբար հեռացրել է բրդին կպած կռատուկի զամբյուղները։ Մի անգամ էլ ուսումնասիրել է դրանք մանրադիտակի տակ և հայտնաբերել կեռիկները, որոնցով նրանք կառչում են բրդից։ Գաղափարը իրագործելու վրա գնացել են փորձերի և սխալների տարիներ, որոնց ընթացքում գյուտարարը հասկացել է, որ կպչուկների համար լավագույն նյութը նեյլոնն է։
Մեստրալը միայն 1955 թվականին է կարողացել պատենտավորել իր գյուտը։ Տեքստիլ ճարմանդը առաջինը սկսել են օգտագործել տիեզերագնացները, ջրասուզակները և դահուկորդները։ Ժամանակի ընթացքում տեքստիլ ճարմանդը մտել է կենցաղ, դառնալով հագուստի և կոշիկի սովորական մաս։


== Հետաքրքիր փաստեր ==
Ճարմանդի անունը ծագել է  ֆր.՝ velours (թավիշ) և ֆր.՝ crochet (կեռիկ) բառերի համադրությունից։
Միջազգային տիեզերական կայանում կպչուկները օգտագործվում են իրերը պատերին կպցնելու համար։ Կայանի ռուսական հատվի պատերին ամենուրեք կպցված է ճարմանդի խավոտ մասը, իսկ գործիքների վրա օղակներով մասը, որի միջոցով դրանք կպնում են պատերին։
Այս միջոցով են ամրանում հղկող և ողորկող մեքենաների փոխարինվող մասերը։


== Ծանոթագրություններ ==
Մինամիարուպուսու

Մինամիարուպուսու (ճապ.՝ 南アルプス市) քաղաք Ճապոնիայում, գտնվում է Յամանասիի պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 264,07 կմ², բնակչությունը՝ 71 346 մարդ (1 օգոստոսի 2014), բնակչության խտությունը՝ 270,18 մարդ/կմ²։


== Պատմություն ==
Քաղաքը ստեղծված է 2003-ի ապրիլի 1-ին, 4 քաղաքների միացման շնորհիվ.Սիրանե, Վակակուսի, Կուսիգատա, Կոսա և 2 գյուղ. Հատա և Ասիյասու։ Մինամիարուպուսու անվանումը բառացիորեն նշանակում է «Հարավային Ալպեր»։


== Աշխարհագրագան դիրք ==
Քաղաքը գտնվում է Հոնսյու կղզու վրա, Յամանասի պրեֆեկտուրայում, Տյուբույի շրջանում։ Սահմանակից է Նիրասակի, Հոկուտո Կաի, Տյուո, Ինա, քաղաքների հետ։


== Բնակչություն ==
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 71 346 մարդ (1 օգոստոսի 2014), իսկ բնակչության խտությունը՝ 270,18 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==
Գալեսու

Գալեսու, գետ Արածանիի ավազանում, նրա աջակոմյան վտակը։ Մայր գետին է միանում Խնուսի և Մուշի շրջանների միջև։ Հիշատակում է Ղևոնդ Ալիշանը («Տեղագիր Հայոց Մեծաց», էջ 16 և 46)։


== Ծանոթագրություններ ==
Մոխրենեսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Հադրութի շրջան)

Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Մոխրենես գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 21 հուշարձան։

 


== Տես նաև ==
Արցախի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Նեոռեալիզմ (այլ կիրառումներ)

Նեոռեալիզմ, կարող է վերաբերել՝

Նեոռեալիզմ - ուղղություն իտալական կինոյում և գրականության մեջ
Նեոռեալիզմ - բուրժուական փիլիսոփայության ուղղություն
Հովհաննես Պողոս II

Հովհաննես Պողոս II (լատ.՝ Ioannes Paulus Secundus, մայիսի 18, 1920(1920-05-18)[…], Վադովիցե, Վադովիցե, Wadowice County, Lesser Poland Voivodeship, Լեհաստան - ապրիլի 2, 2005(2005-04-02)[…], Վատիկանի առաքելական պալատ, Վատիկան) 264-րդ Հռոմի Պապն էր։ Ի ծնե տրված, աշխարհիկ անունն է՝ Կարոլ Յուզեֆ Վոյտիլա (լեհ.՝ Karol Józef Wojtyła)։ Նա գահին է նստել Հոկտեմբերի 16, 1978 թ. և որպես Հռոմի Կաթոլիկ Եկեղեցու գլուխ և Վատիկանի միապետ մնացել մինչև իր մահը։
Հովհաննես Պողոս II առաջին ազգությամբ ոչ իտալացին էր 1520 թ. հետո։ Նրան հաջորդեց գերմանացի Բենեդիկտ XVI։
Իր կառավարման վաղ շրջանում նա աչքի էր ընկնում իր վառ հակա-կոմունիստական դիրքորոշմամբ։ Շատերը համարում են նրան Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայում կոմունիզմի տապալման գործում մեծ լումա ներդրած մարդկանցից մեկը։ Ավելի ուշ շրջանում նա ակտիվորեն հանդես էր գալիս պատերազմների, ֆաշիզմի, դիկտատուրաի, անսանձ կապիտալիզմի, մատերիալիզմի, աբորտների, կոնտրացեպցիայի, ռելյատիվիզմի և այսպես կոչված «մահվան մշակույթի» դեմ։
Նա այն ընդամենը 4 մարդկանցից մեկն է, որը մտել է «Թայմսի 100-ակի» մեջ և 20-րդ դարում, և մեկ տարի 21-րդ դարում։ 
Կաթոլիկ եկեղեցին հռչակել է Հովհաննես Պողոս Երկրորդին սուրբ 2014 թվականի ապրիլի 27-ին, Հովհաննես Քսաներեքերորդ պապի հետ մեկտեղ։
Նրա տոնը նշվելու է հոկտեմբերի 22-ին (իր ինագուրացիայի օրը)։


== Պատկերասրահ ==

		
		
		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պենիաֆիել

Պենյաֆիել(իսպ.՝ Peñafiel) , մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Վալյադոլիդ շրջանում՝ Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզերի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո դը Պենյաֆիել շրջանում։ Տարածքը 75,99 կմ²։ Բնակչությունը՝ 5571 մարդ(ըստ 2010 թվականի)։ Վարչական կենտրոնի հեռավորությունը համայնքից՝ 56 կմ։


== Անելիքներ ==
Замок Пеньяфьель


== Արտաքին հղումներ ==
պաշտոնական կայք
Ալֆի Ալեն

Ալֆի Ալեն (անգլ.՝ Alfie Allen, սեպտեմբերի 12, 1986(1986-09-12), Համմերսմիթ, Համերսմիթ և Ֆուլեմ, Մեծ Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի դերասան։ Առավել հայտնի է «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում Թեոն Գրեյջոյի դերով։
Ալֆի Ալենը ծնվել է Համերսինի շրջանում, Լոնդոն։ Պրոդյուսեր Էլիսոն Օուենի և կատակերգակ ու դերասան Կիտա Ալենի որդին է։ Նրա մեծ քույրը Լիլի Ալենն է, անգլիացի երգչուհի և երգերի հեղինակ, նրա մասին գրել է «Ալֆի» երգը, որը Alright, Still դեբյուտային ալբոմի տասնմեկերորդ երգն է։ Սովորել է Պորտսմութի St Johns College դպրոցում և Համփսթեդի գեղարվեստի քոլեջում։ 2002 թվականից մինչև 2010 թվականի ապրիլը հանդիպել է անգլիացի դերասանուհի Ջեյմի Ուինսթոնի հետ։ Այժմ նրա ընկերուհին մոդել Այոնա Էլիզաբեթն է։


== Գործունեություն ==
1988 թվականին The Comic Strip Presents սերիալում խաղացել է իր առաջին դերը։ Այնուհետև 10 տարվա ընդմիջումից հետո 1998 թվականին նա հանդես է եկել Channel 4-ում նկարահանվող Ռիչարդ Լուկասի և Դեյվիդ Ուիլյամսի համահեղինակած «Դուք այստեղ եք» հեռուստատեսային կատակերգությունում։ Նրա հայրը՝ Կիտ Ալենը, Սալի Ֆիլիպսը և Ջոն Ռոնսոնը ևս մասնակցել էին ֆիլմի ստեղծմանը։ Օուեն-Ալենը իր քույր Լիլիի հետ փոքր դերով նկարահանվել է 1998 թվականի «Եղիսաբեթ» ֆիլմում, որի պրոդյուսերը նրանց մայրն էր։
Հետագայում դեռահասի դեր է խաղացել «Ալեն Կարի՝ ծխել թողնելու հեշտ ձևը» ֆիլմում։
Այնուհետև նկարահանվել է «Կոդի Բենքս գործակալը 2» (որի ռեժիսորը նրա հորեղբայր Քեվին Ալենն էր) և Իեն Մակյուենի գրքի էկրանավորում «Քավություն» ֆիլմերում։ BBC1 հեռուստաընկերության Casualty 1907 պատմական դրամայում խաղացել է Նոբի Կլարկի դերը։
2008 թվականի հունվարի 31-ից Չիչեսթրում փոխարինել է Դենիել Ռեդքլիֆին Equus պիեսում՝ հյուրախաղերով հանդես գալով ամբողջ երկրում։
2009 թվականի ապրիլին Ուինսթոնի հետ նկարահանվել է Madness խմբի «Dust Devil» երգի տեսահոլովակում։ Խաղացել է նաև BBC2-ի Freefall հեռուստասերիալում։
2009 թվականի օգոստոսին հայտնի դարձավ, որ Ալենը HBO-ի «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում խաղալու է Թեոն Գրեյջոյի դերը. ֆիլմը նկարահանված է Ջորջ Մարտինի «Սառույցի և կրակի երգը» գրքաշարի հիման վրա։


== Ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==
Պաղին (գետ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Էլմալի (այլ կիրառումներ)Պաղին, Բերեզ, Գայլ, Գայլ Մյուս, Լեչեգ, Քղի, Փերի, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Հոսում է Դերսիմի գավառով։ Վերին հոսանքը կոչվում է Նեչեգ, միջինը՝ Քղի, ստորինը՝ Փերի։ Գրականության մեջ օգտագործվում է նաև Լեչեգ-Քղի-Փերի ընղհանուր անունով։ Հնում կոչվում էր Պաղին։ Նրա տարբեր հոսանքների անունները (Լեչեգ, Քղի, Փերի) երբեմն վերագրվել են ամբողջ գետին։ Վերին հոսանքը անվանվում է Էլմալի։


== Ծանոթագրություններ ==
Տիբաան

Տիբաան  (վրաց.՝ ტიბაანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Սիղնաղի շրջանում։


== Բնակչություն ==
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1786 մարդ։


== Տարածք ==
Կենտրոնի բարձրությունը 360 մետր է։


== Աղբյուրներ ==
Վրացական սովետական հանրագիտարան


== Ծանոթագրություններ ==
Գոմշաջուր

Գոմշաջուր, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Սպիտակջուր գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Սևանի լեռներից և Կախակն գյուղի հյուսիսարևելյան եզրին միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 5 կմ է։


== Ծանոթագրություններ ==
Գեորգի Արկանիա

Գեորգի Տարիելովիչ Արկանիա (ռուս.՝ Георги Тариелович Арканиа, ապրիլի 16, 1993(1993-04-16)), ռուս և վրացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։


== Կարիերա ==
Գեորգի Արկանիան իր կարիերան սկսել է Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթ» ակումբի երիտասարդական թիմի կազմում։ Երկու մրցաշրջանում նա հանդես է եկել ռուսական երկրորդ դիվիզիոնում՝ «Պսկով-747», «Պիտեր» և «Տագանրոգ» ակումբներում։
2015 թվականին Արկանիան տեղափոխվել է Էստոնիա։ Նույն տարվա օգոստոսին նա պայմանագիր է կնքել Պրեմիում լիգայում հանդես եկող  «Նարվա-Տրանս» ակումբի հետ։ Թիմում իր նորամուտը կատարել է ապրիլի 16-ին՝ Սիլլամյաեի  «Կալև» ակումբի դեմ խաղում։ Վարձավճարով հանդես է եկել Յիհվիի «Լոկոմոտիվ» ակումբի կազմում։ Տալլինի «Լեգեոն» ակումբի դեմ խաղում խփել է իր առաջին գոլը «Լոկոմոտիվի» ակումբի կազմում՝ իրացնելով 11 մետրանոցը։
2016 թվականին Գեորգի Արկանիան հանդես է եկել Վրաստանում՝ խաղալով «Կոլխեթի», «Շուկուրա» և «Գուրիա» ակումբներում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ֆուտբոլիստի էջը FootballFacts.ru կայքում
Ֆուտբոլիստի էջը Sports.ru կայքում
Ֆուտբոլիստի էջն Էստոնիայի ֆուտբոլային միության կայքում(էստոներեն)
Ֆուտբոլիստի էջը soccerway.com կայքում(անգլ.)
Գավառ

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Գավառ (այլ կիրառումներ)Գավառ, վարչատարածքային բաժանման միավոր է՝ ընդունված տարբեր երկրներում և պետություններում։


== Վարչատարածքային բաժանում ==
Տարբեր երկրներ ունեն վարչատարածքային բաժանման իրենց սկզբունքները սակայն միջազգային պրակտիկայում ընդունված է տարբեր երկրների վարչատարածքային միավորներն անվանել տեղական լեզվով հնչող բառերով, Օրինակ «օկրուգ»՝ Ռուսաստան, «քաունթի/կոմսություն»՝ Մեծ Բրիտանիա, «վիլայեթ»՝ Թուրքիա, «մարզ»՝ Հայաստան։
Արևմտյան հայաստանում, որը գտնվում էր Օսմանական Թուրքիայի կազմում, օգտագործվում էր «գավառակ» եզրը որպես վարչատարածքային միավոր։


== Առաջին աստիճանի միավորներ ==
Մարզ կամ այս բառի թարգմանաբար օգտագործվող տարբերակներով են անվանվում հետևյալ երկրների վարչատարածքային միավորները։


== Երկրորդ աստիճանի միավորներ ==
Հետևյալ պետություններում գավառները պետության կազմի մեջ չեն մտնում ուղղակիորեն, այլ հանդիսանում են ավելի մեծ միավորների՝ մարզերի կամ նահանգների մասերը։


== Գավառի կարգավիճակով այլ միավորներ ==
Մի քանի պետությունների վարչական միավորներ չեն կոչվում մարզեր, բայց դրանք ունեն գավառի կարգավիճակ։ Դրանք են՝


== Տես նաև ==
Երկրամաս
Նահանգ
Մարզ
Շրջան
Համայնք
Գիա Լոպիս դա Լագունա

Գիա Լոպիս դա Լագունա (պորտ.՝ Guia Lopes da Laguna), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 12 555 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 210,472 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 10,4 մարդ/կմ2։


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1938 թվականի մարտի 19-ին։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 53.641.534,00 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով, 2003 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 4.509,59 ռեալ (տվյալները Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը, 2000 թվականի դրությամբ, կազմում է՝ 0,755 (տվյալները ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)։
Dischord Records

Dischord Records, ամերիկյան անկախ ռեքրդ լեյբլ, որը հիմնադրվել է 1980 թվականին Վաշինգտոնում։


== Թողարկման ցանկ ==
Այս ցանկը կազմված է կատալոգային համարակալմանը համապատասխան, որը համընկնում է Dischord Records ձայնագրման ընկերության կողմից սահմանված համարակալման ժամանակագրական համակարգին և սովորաբար նշվում է յուրաքանչյուր պաշտոնական թողարկման փաթեթավորման վրա։ Միևնույն ժամանակ, ի տարբերություն ձայնագրման ընկերությունների մեծ մասի, որոնք ունեն համանման համարակալման համակարգեր, երբեմն որոշ ավելի քիչ խոշոր (նշանակալի) թողարկումներ, մասնավորապես, սինգլներ, սպլիտ ալբոմներ և այլ ընկերությունների հետ համատեղ թողարկումներ, հաճախ տրվում է կատալոգային համար, պարզ կամ տասնորդական կոտորակով։ Յուրաքանչյուր տասներորդ հերթական համարը շնորհվում է խմբերի թողարկումներին, որոնց մասնակցում է լեյբլի տնօրեններից մեկը՝ Յան Մաքեյը, անկախ դրանց թողարկման ամսաթվից։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Основные релизы на официальном веб-сайте Dischord Records
Релизы Dischord Records на сайте Discogs
Շաբրակ

Շաբրակ (ֆր.՝ Chabrac), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 522 մարդ, բնակչության խտությունը` 23.30 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.40 կմ² տարածք։


== Աշխարհագրություն ==
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 350 կմ հարավ, Պուատիե քաղաքից` 80 կմ հարավ-արևելք, Անգուլեմ քաղաքից` 55 կմ հյուսիս-արևելք։


== Բնակչություն ==
Բնակչության քանակը ըստ տարիների

Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ


== Տնտեսություն ==
2010 թվականին ուներ 344 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 250-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 94։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,7 %։ 250 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 235 անձ (132 տղամարդ և 103 կին)։ Գործազուրկ են եղել 15 անձ (7 տղամարդ և 8 կին)։ 94 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 43-ը` թոշակառուներ, իսկ 36-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով։


== Տես նաև ==
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ


== Արտաքին հղումներ ==
INSEE


== Ծանոթագրություններ ==
Կիպրոսի զինանշան

Կիպրոսի Հանրապետության զինանշանի կենտրոնական մասում՝ վահանի վրա, պատկերված է աղավնի՝ բռնած ձիթենու ճյուղ, ձիթենու ճյուղը և աղավնին խաղաղության խորհրդանիշն են։ Վահանի ներքևում 1960 թվականն է, այդ թվականին Կիպրոսը անկախացել է Միացյալ Թագավորությունից։ Վահանը պղնձե դեղին գույն է, խորհրդանիշը Կիպրոսի պղնձի հանքերի։ Վահանը շրջապատող թփերը խորհրդանշում են Կիպրոսի բնությունը։ Դրոշը հաստատվել է 1960 թվականին, Միացյալ Թագավորության կազմից դուրս գալու կապակցությամբ։ Զինանշանի հեղինակը Իսմեթ Գունեյն է, որը ստեղծել է նաև Կիպրոսի դրոշը։


== Տես նաև ==
Կիպրոսի դրոշ
Բաքսը թանգարան

Բաքսը թանգարան (թուրքերեն՝ Baksı Müzesi), թանգարան Թուրքիայի Բաբերդ քաղաքում։ Բաքսը Կենտրոնական Ասիայում նշանակում է «բուժող, օգնող, պահպանող»։


== Պատմություն ==
Թանգարանի ստեղծման միտքը պատկանում է նկարիչ և ակադեմիական պրոֆեսոր Հյուսամեթին Քոչանը, ով որոշել էր կառուցել թանգարան Սև ծովի ափին գտնվող հայրենի Բայբուրթի մարզում։ Թանգարանը պաշտոնապես բացվել է 2010 թվականի հուլիսին։ Թանգարանի բացման արարողությանը ներկա է եղել վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը։ Թանգարանի բացման նախապատրաստական աշխատանքները տևել են շուրջ 20 տարի։ Պրոֆեսոր Հյուսամեթին Քոչանը ասել է, որ այս աշխատանքը չի արել միայն հայրենի գյուղաքաղաքի համար, այլ արել է իր համագյուղացիների և Թուրքիայի ողջ բնակչության համար։ Թանգարանը զբաղեցնում է շուրջ 40 հեկտար տարածություն։
Թանգարանի ստեղծման գաղափարը ձևավորվել է 2000 թվականին։ 2005 թվականին ստեղծվել է Բաքսըի մշակույթի և արվեստի հիմնադրամը։
2005 թվականին, սակայն, թանգարանի շինարարությունը դադարեցվել է` ֆինանսական միջոցների անբավարարության միջոցով: 2007 թվականին շինարարական գործընթացը վերսկսվել է։ 2014 թվականին թանգարանը ստացել է «Եվրոպական թանգարանների ասոցիացիայի հատուկ մրցանակ»՝ համայնքային մշակութային կյանքը ակտիվորեն զարգացնելու համար։


== Տես նաև ==
Բաբերդ


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Թանգարանի պաշտոնական կայք էջ
Պոլովինո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)

Պոլովինո (ռուս.՝ Половино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Մասլյանայա (Ուտլանի վտակ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Մասլյանայա (այլ կիրառումներ)Մասլյանայա (ռուս.՝ Масляная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ուտլան գետի աջ ափին՝ 19 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։


== Ջրագրության տվյալներ ==
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝

Ջրային օբյեկտի կոդը հանրային գրանցմամբ — 03050100112103000057672
Կոդը ըստ հիդրոլոգիական հետազոտության (ՌԴ) — 103005767
Ավազանի կոդը — 03.05.01.001
Ծավալի համարը ըստ ՌԴ-ի — 03
Թողարկումը ըստ ՌԴ-ի — 0


== Ծանոթագրություններ ==
Պանտիլյատե

Պանտիլյատե  (իտալերեն՝ Pantigliate), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5541 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 1007 մարդ/կմ²։ Տարածքը 5 կմ² է։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 20090։ Հեռախոսային կոդ՝ 02։
Քաղաքի հովանավորն է Սուրբ Մարգարիտը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի առաջին կիրակի օրը։


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրի գլխավոր կայք (իտալ.)


== Ծանոթագրություններ ==
Ժողովածու (2339)

Ձեռագրի անվանումը 2339, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2339 թվի տակ։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16X11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 297 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ հետագայի 3ա։


== Բովանդակություն ==
Տօնացոյց։
Հսրցնացոյց։
Աւետարանացոյց։
Խրատք յարութեան, իւղաբերից, պաշտաման եկեղեցւոյ, ժամատեղեաց, արևագալին։
Խրատք Գրիգոր Խլաթեցւոյ։
Ներսես Շնորհալւոյ Կարգաւորութիւն Հայաստանեայց եկեղեցւոյ։
Կանոն հաջորդ տալոյ։
Շարականք։
Տաղք(Գրիգոր Շիրվանցի, Աբրահամ, Զաք․ Գնունեանց, Սահակ Վանեցի, Անդրէաս Արծկեցի, Քոթնա Խլաթեցի, Յովհ․ Երզնկացի, Գրիգոր Աղթամարցի, Մխիթար վրդ․ Գալուստ Կայծակ, Ներս․ Շնորհալի, Ածտր․ Հեննեցի, Ասապով, Սուքիաս, Յովհաննէս, հայատառ թուրքերեն)։
Հատուած յԱւետարանէ։
Հանգիստ Յովհաննու։


== Ծանոթագրություններ ==
Շիմոն Կեզացի

Շիմոն Կեզացի (հունգ.՝ Kézai Simon), 13-րդ դարի հունգարացի ամենահայտնի մատենագիրը, Հունգարիայի թագավոր Լասլո IV Կունի թագավորական արքունիքի հոգևորականը։
1270–1271 թվականներին, կրելով «վարպետ» (մագիստրոս) տիտղոսը, Սիմոնը եղել է դիվանագիտական ​​պատվիրակութան կազմում, որը գլխավորում էր Սիքստոս Էստերգոմացին։ Նշյալ պատվիրակության կազմում էր նաև պատմիչ Անդրեաս Հունգարացին։ Վերջինս ներգրավված է եղել նաև այն ներկայացուցչության կազմում, որը Հունգարիայի թագավոր Իշտվան V-ի հրամանագրով ուղարկվել էր Իտալիա՝ շնորհավորական ուղերձ հղելու Երուսաղեմի թագավորություն միապետ Կառլ I Անժուացուն՝ ութերորդ խաչակրաց արշավանքի հաջող ընթացքի կապակցությամբ։ Այդ պատվիրակությունը Նեապոլով մեկնել է Կատոնա և Մեսինա, այնուհետև փետրվար ամսին Կառլի հետ վերադարձել Հռոմ։ 
Այնուամենայնիվ, Շիմոն Կեզացին առավելապես հայտնի է որպես մատենագիր։ Նրա ամենահեղինակավոր աշխատությունը՝ «Gesta Hunnorum et Hungarorum»-ը, որը գրվել է լատիներենով՝ մեր թվարկության շուրջ 1282 թվականին։ Այդ ստեղծագործությունում պատմագիրը ներկայացնում է հոնական և հունգարական ցեղերի (որոնց նա ազգակիցներ էր համարում) ամբողջական պատմությունը՝ առասպելապատումներից մինչև իր ժամանակների պատմությունը։ Միևնույն ժամանակ, որպես թագավորի անձնական քարտուղար՝ նա աշխատում էր նաև թագավորական արխիվում և իր նյութերը հավաքում այնտեղ պահպանված ավելի հին տարեգրություններից։ 
Տարեգրությունը առաջին անգամ տպագրվել է 1782 թվականին Բուդայում։ 19-րդ դարում այն ​​թարգմանվում է հունգարերեն և վերածվում հանրաճանաչ ստեղծագործություն։ Այն հատկապես կարևոր է հունգարական ազգային ինքնության ձևավորման տեսանկյունից։


== Ծանոթագրություններ ==
ԴՆԹ-ի օր

ԴՆԹ-ի օր, ապրիլի 25-ին նշվող տոն, որը սահմանվել է 1953 թվականին, երբ «Նեյչր» հանդեսում լույս է տեսել ԴՆԹ-ի մոլեկուլային կառուցվածքի բացահայտմանը նվիրված երեք հոդված՝ Ջեյմս Ուոթսոնի, Ֆրենսիս Քրիքի, Մորիս Ուիլկինսի, Ռոզալինդ Ֆրանկլինի և նրանց գործընկերների հեղինակությամբ։ Այդ օրը նշում են նաև «Մարդու գենոմ» նախագծի ավարտը, ինչի մասին հայտարարվել է 2003 թվականի ապրիլին։


== Պատմություն ==
Առաջին անգամ ԴՆԹ-ի օրը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում նշվել է 2003 թվականին՝ ԴՆԹ-ի կրկնակի պարիրալի հայտնաբերման 50-ամյակի պատվին։ Այդ տարվա ապրիլը ԱՄՆ-ում հայտարարվել է մարդու գենոմին նվիրված ամիս՝ ի պատիվ «Մարդու գենոմ» նախագծի ավարտի։ 2010 թվականից սկսած՝ ԴՆԹ-ի ամենամյա օրը ապրիլին նշում է մարդու գենոմի հետազոտությունների ամերիկյան ազգային ինստիտուտը (National Human Genome Research Institute-NHGRI): Այդ օրը NHGRI-ում հատուկ կրթական ծրագրեր են կազմակերպվում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ԴՆԹ-ի ազգային օր (Պաշտոնական կայք)
ԴՆԹ-ի ազգային օր (Facebook)
ԴՆԹ-ի ազգային օր (Twitter)
Միթվից

Միթվից (գերմ.՝ Mitwitz), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Վերին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Կրոնախ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2895 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով)։ Զբաղեցնում է 33,19 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 76 154։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Դևիդ Դաթունա

Դևիդ Դաթունա (վրաց.՝ დევიდ დათუნა, իրական անունը՝ Դավիթ Միրզոյան, փետրվարի 10, 1974(1974-02-10), Թբիլիսի, ԽՍՀՄ - մայիսի 24, 2022(2022-05-24), Բոստոն, ԱՄՆ), ամերիկացի նկարիչ, արվեստագործ, 2000-ական թվականներին հայտնվել է Համաշխարհային արվեստագործների ասպարեզում։


== Կենսագրություն ==
Դևիդը ծնվել է 1974 թվականի փետրվարի 10-ին, Վրաստանի Թբիլիսի քաղաքում։
1999-ական թվականներին աշխատել է Նյու Յորքում։ Ըստ Business Insider-ի գնահատման, նա մտնում է աշխարհի ամենապահանջվող նկարիչների ցուցակում։ 2011 թվականին նրա ստեղծած Վլադիմիր Պուտինի մի դիմանկարը՝ «Պուտին - Մոնա Լիզա» անվանմամբ, վաճառվել է 269 000 դոլլարով, իսկ «Սթիվ Ջոբս» կտավը՝ 210 000 դոլլար։ Նրա ստեղծած «Վոդյանովան՝ միլիոնների սերը» կտավը Մոսկվայում վաճառվել է 600 000 եվրոյով։


== Ստեղծագործություններ ==
Chaotic Past (2008),
USA — Viewpoints of Millions (2007),
CANADA — Viewpoints of Millions (2008),
Putin Couture (2011).
Putin — Mona Lisa (2011),
Russia Today (2012).
Vodianova — Love of Millions (2012),
Steve Jobs (2011).
Box of Life (2007),
USA Today (2008).
Marilyn — Sasha grey  (2012).
Israel — Behind a Dream (2011).
White Flags — White Dreams (2011).
Fashion Rules the World (2008).
Reality Of Illusion (2006—2012).
Mobile Application VIEWPOINTS (2012).
LOVE (2007).


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
статья на Fox News
Новостная статья на «Jewish Voice NY»(չաշխատող հղում)
Новостная статья на Cultofmac.com
Խուճապ (այլ կիրառումներ)

Խուճապ եզրը կարող է վերաբերել՝

Խուճապ, հոգեկան երևույթ,
Խուճապի վանք, 13-րդ դարի հայկական ճարտարապետական հուշարձան է պատմական Գուգարքի Բողնոփոր գավառում, այժմ ՀՀ Լոռու մարզի Թումանյանի շրջանում։
Աստղային երկինք

Աստղային երկինք, գիշերային երկնքում երևացող լուսատուների համախմբությունը։ Անզեն աչքով երևում են մինչև 6-րդ աստղային մեծության լուսատուներ։ Դրանց քանակը ամբողջ երկնքում շուրջ 6000 է (տվյալ տեղից միաժամանակ երևում են մոտ 2500), որոնց մեծ մասը գտնվում է Ծիր կաթինի շերտից ոչ հեռու։ Աստղային երկնքում դիտվում են նաև Արեգակնային համակարգի մոլորակներ, արբանյակներ, գիսավորներ, ասուպներ, արհեստական արբանյակներ, ինչպես նաև Կենդանաշրջանի գոտու լուսարձակումը (կենդանաշրջանային լույս)։ Համեմատաբար ավելի թույլ օբյեկտները, գալակտիկական միգամածությունները և արտագալակտիկաները երևում են աստղադիտակներով։ Երկնքում հեշտ կողմնորոշվելու, երկրային և երկնային երևույթների հետ դիցաբանական կապ ստեղծելու նպատակով շատ հին ժամանակներից սկսած աստղերը բաժանել են խմբերի՝ համաստեղությունների (Աղյուսակ 1)։ Հայաստանում հայտնաբերված աստղագիտական բնույթի ժայռապատկերները (1-8-րդ հազարամյակ, մ.թ.ա.) հիմք են տալիս ենթադրելու, որ Հայկական լեռնաշխարհի նախկին բնակիչներն աստղային երկնքի համաստեղությունների առաջին բաժանողներից են։ Համաստեղություններում պայծառ աստղերը նշանակվում են հունական այբուբենի տառերով, որոշ աստղեր ունեն հատուկ անուններ (Աղյուսակ 2)։ Աստղային երկինքի տեսքը փոփոխվում է մեկօրյա և մեկամյա պարբերություններով (Երկրի՝ իր առանցքի և Արեգակի շուրջը պտտվելու հետևանքով)։ Աստղային երկինքի հետ ծանոթացումը հնարավորություն է տալիս որոշել հորիզոնի կողմերը (Հյուսիսային կիսագնդում դա հեշտ կատարվում է Բևեռային աստղի օգնությամբ, որը ցույց է տալիս հյուսիսի ուղղությունը)։


== Աղյուսակ 1` Համաստեղությունների ցուցակ ==


== Աղյուսակ 2՝ Մի շարք պայծառ աստղերի անունները ==
Գուարաիտա

Գուարաիտա  (պորտ.՝ Guaraíta), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Սերիսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2 842 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 205,306 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 13.8 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արդյունքը 2003 թվականի դրությամբ կազմում է 11 635 734,00 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Համախառն ներքին արդյունքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականի դրությամբ կազմում է 4 126,15 ռեալ (տվյալները՝ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի)
Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսը 2000 թվականի դրությամբ կազմում է 0,697 (տվյալները՝ ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի)
Յան Սանտինի

Յան Սանտինի (իտալ.՝ Giovanni Biagio Santini, փետրվարի 3, 1677(1677-02-03) կամ փետրվարի 4, 1677(1677-02-04), Պրահա, Չեխական թագի հողեր, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն - դեկտեմբերի 7, 1723(1723-12-07)[…], Պրահա, Չեխական թագի հողեր, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն), չեխ ճարտարապետ, ով ունեցել է նաև Իտալիայի քաղաքացիություն։ Հիմնականում աշխատել է գոթական ճարտարապետության ոճով։


== Կենսագրություն ==
Յան Սանտինին ծնվել է 1677 թվականի փետրվարի 3-ին՝ Չեխիայի Պրահա քաղաքում։
1696 թվականին Սանտինին տեղափոխվել է Իտալիայի մայրաքաղաք Ռոմա։ Սատինին 1707 թվականին աշխատել է Շորդերսի աղջկա՝ Վերոնիկա Էլիզաբեթի համար։
Մահացել է 1723 թվականի դեկտեմբերի 7-ին՝ Պրահա քաղաքում։


== Աշխատանքներ ==
Monastery Church of the Assumption of Virgin Mary and St John the Baptist in Sedlec u Kutné Hory
St. Anna Chapel in Panenské Břežany
Pilgrimage Church of the Annunciation of the Virgin Mary and Cistercian Provost Office in Mariánská Týnice
Convent of the Cistercian Monastery in Plasy
Monastery Church of the Assumption of Virgin Mary, St Wolfgang and St Benedict in Kladruby u Stříbra
Monastery Church of the Nativity of Virgin Mary in Želiv
Pilgrimage Church of the Name of Virgin Mary in Křtiny u Brna
Pilgrimage Church of Saint John of Nepomuk on Zelená hora in Žďár nad Sázavou
Karlova Koruna Chateau in Chlumec nad Cidlinou
Church of St Wenceslas in Zvole
Church of St Peter and Paul in Horní Bobrová
Church of the Visitation of Virgin Mary in Obyčtov
Church of the Assumption of Virgin Mary in Netín
Provost Church of St Peter and Paul in Rajhrad
Church of St John of Nepomuk at Zelená hora with unusual fivefold architecture
Initial architect for the rebuilding of Zbraslav chateau
Design and constructions of the Kalec chateau


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պրոֆիլը archive.org կայքում
Որոնողական ռոբոտ

Որոնողական ռոբոտ («վեբ-սարդ»), որոնողականի տվյալների հենք տվյալների մուտքագրման նպատակով ինտերնետային էջերի ընտրության համար նախատեսված և որոնման համակարգի բաղկացուցիչ հանդիսացող ծրագիր է։
Գործողությունների սկզբունքով սարդը հիշեցնում է սովորական բրաուզերին։ Այն վերլուծում է էջի բովանդակությունը, որոշակի հատուկ տեսքով պահպանում է այն որոնողական մեքենայի սերվերի վրա և հղումներով անցնում է հաջորդ էջերին։ Որոնողական մեքենաների տերերը երբեմն սահմանափակում են կայքի ներսում սարդի մուտքի խորությունը և տեսածրվող տեքստի առավելագույն չափը, ինչի հետևանքով որոնողական մեքենան կարող է չափազանց մեծ կայքերն ինդեքսավորել ոչ ամբողջովին։
Բացի սովորական սարդերից գոյություն ունեն այսպես կոչված «փայտփորիկներ»՝ ռոբոտներ, որոնք «թակում են» ինդեքսավորված կայքը, որպեսզի ստուգեն դրա հասանելիությունը։ Էջերի շրջանցման կարգը, այցելության հաճախությունը, ցիկլավորումից պաշտպանությունը, ինչպես նաև նշանակալի տվյալների առանձնացման չափանիշները որոշվում են տվյալային որոնման ալգորիթմներով։ Մեծ մասամբ մի էջից մյուսին անցումն իրականացվում է առաջին և հաջորդող էջերում պարունակվող հղումներով։ Շատ որոնման համակարգեր օգտագործողին հնարավորություն են տալիս նաև կայքն ինքնուրույն ավելացնել ինդեքսավորման հերթում։ Սովորաբար դա էականորեն արագացնում է կայքի ինդեքսավորումը, իսկ այն դեպքերում, երբ արտաքին ոչ մի հղում չի տանում դեպի կայք, գործնականում միակ հնարավորությունն է նշել նրա գոյությունը։
Կայքի արագ ինդեքսավորման ևս մեկ միջոց է հանդիսանում որոնման ծառայություններին պատկանող վեբ-վերլուծիչ համակարգերի ավելացումը կայքում։ Օրինակ ինչպիսիք են՝ Google Analytics, metrika.yandex.ru և top.mail.ru-ն՝ համապատասխանաբար Google-ից, Yandex-ից և Mail.Ru-ից։
Կայքի ինդեքսավորումը կարելի է սահմանափակել robots.txt նիշքի օգնությամբ։
Ինդեքսավորումից ամբողջական պաշտպանություն կարելի է ապահովել այլ միջոցներով, օրինակ՝ կայքի վրա գաղտնաբառի տեղադրմամբ կամ մինչ բովանդակությունն ստանալը գրանցման ձևի լրացման պահանջով։


== Գրականություն ==
Cho, Junghoo, "Web Crawling Project", UCLA Computer Science Department.
A History of Search Engines, from Wiley
WIVET is a benchmarking project by OWASP, which aims to measure if a web crawler can identify all the hyperlinks in a target website.
Shestakov, Denis, "Current Challenges in Web Crawling" and "Intelligent Web Crawling", slides for tutorials given at ICWE'13 and WI-IAT'13.


== Աղբյուրներ ==
https://web.archive.org/web/20110819221144/http://help.yandex.ru/webmaster/?id=995324
Փիլիպպիկոս Վարդան

Փիլիպպիկոս Վարդան (7-րդ դար, Հայաստան - հունվարի 20, 714, Դալմաթիա, Խորվաթիա), հայազգի բյուզանդական կայսր (711-713), Մամիկոնյան իշխանական տնից, Նիկեփոր Պատրիկ Մամիկոնյանի որդին։ 


== Կենսագրություն ==
Տիբերիոս 3-րդ Ապսիմարոս կայսեր օրոք (698-705) ծառայել է բյուզանդական բանակում, հավակնել է գահին, ինչի համար աքսորվել է Կեֆալոնիա կղզի, ապա՝ Խերսոնես։ 711 թվականին հարել է կայսեր դեմ Խերսոնեսում բռնկած ապստամբությանը, հռչակվել է կայսր և մտել Կ․Պոլիս։ Արտաքսել է հայերին (հավանաբար՝ պավլիկյաններին) և հարկադրել է բնակվել Մելիտենեում ու Չորրորդ Հայքում։ Անհաջողություն է կրել արաբների և բուլղարների դեմ պատերազմներում։ Միջամտել է եկեղեցական հարցերին, պատրիարքական աթոռից հեռացրել է Կյուրոսին, նրա տեղը պատրիարք նշանակել Հովհաննես 4-րդին։ Զինվորականները գահընկեց են արել և կուրացրել։


== Աղբյուրներ ==
Հայոց անձնանունների բառարան, Հրաչյա Աճառյան, 1942 թ.
Զենոկապի

Զենոկապի, ճանապարհային կայան Փոքր Հայքում, Զիմարա-Մալաթիա ճանապարհի վրա, Եփրատի հովտում։ Նիկողայոս Ադոնցը ենթադրում է, որ Զենոկապի անունն իր մեջ ունի հայերեն «կապ» կամ «կապան» (լեռնանցք) բառը։ Նշանակված է Պևտինգերյան քարտեզում։


== Ծանոթագրություն ==
Վաալ (գետ)

Վաալ (հոլ.՝ Waal, Վալ), գետ Նիդերլանդներում, հիմնական թևը Հռենոսն է, որի միջով անցնում է գետի հոսանքի 65%–ը։ Վաալը, որի երկարությունը 84 կմ է, հանդիսանում է Ռոտերդամը Գերմանիային միացնող ջրային ճանապարհներից մեկը։
Գերմանիայի սահմանը հատելուց անմիջապես հետո Հռենոսը բաժանվում է 2 մասի՝ Վաալի և Նեդեր–Հռենոսի։ Նեյմեյխենի մոտ Վաալը միանում է Մաաս–Վաալ ջրանցքին, իսկ Թիլի մոտ Վաալից անցնում է Ամստերդամ–Հռենոս ջրանցքը։ Վաուդրիհեմից ոչ հեռու Վաալը խառնվում է Աֆգեդամդե–Մաասին՝ կազմելով Բովեն–Մերվեդե գետը։ Զալտբոմելում Վաալի վրա կառուցված է երկաթուղային և ավտոմոբիլային կամուրջներ։


== Պատմություն ==
Վաալ անվանումը Հռումեական կայսրության օրոք հնչել է ինչպես Vacalis, Vahalis, Valis կամ ավելի ուշ Vahal, ունի գերմանական արմատներ (հին գերմաներեն՝ wôh, այսինքն կոր)։ Համարվում է, որ Վաալկիլլ գետը հոլանդական գաղութացման ժամանակ իր անունը ստացել է Վաալից (Waalkil՝ «առուների Վաալ»)։
Միջնադարում Վաալը շարունակվում էր նաև Մաասի հետ խառնվելուց հետո։ Դելտայի մասերը, հայտի ինչպես  Բովեն–Մերբեդե, Բենեդեն–Մերդեվե և գետի վերին հատված Նորդը նույնպես անվանվում էին Վաալ։


== Ջրի որակ ==
Վաալում ջրի որակը բարձր չէ, քանի որ այնտեղ են լցվում կոյուղու թափոններ Ֆրանսիայից, Գերմանիայից և Բելգիայից։ Գետում մի շարք հարուցիչներ են հայտնաբերվել հենց այդ թափոնների պատճառով։


== Ծանոթագրություններ ==
Վահրամ Վարդանյան

Վահրամ Պանդուխտի Վարդանյան (հունվարի 1, 1958(1958-01-01), Իրինդ, Թալինի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ երկրաֆիզիկոս։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (2004), պրոֆեսոր (2009):


== Կենսագրություն ==
Վահրամ Վարդանյանը ծնվել է 1958 թվականի հունվարի 1-ին, Իրինդ (Հայաստանի Արագածոտնի մարզ) գյուղում։ 1976-1981 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի Երկրաբանական ֆակուլտետի երկրաֆիզիկայի բաժինը։ 1982-1986 թվականներին աշխատել է  Երևանի պետական համալսարանի երկրաֆիզիկայի ամբիոնում որպես ինժեներ, ապա՝ ավագ ինժեներ, կրտսեր գիտաշխատող, ավագ գիտաշխատող։ 1986-1988 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում որպես սպա։
1988 թվականից աշխատում է Երևանի պետական համալսարանի Աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետում որպես ավագ լաբորանտ, ասիստենտ, դոցենտ, պրոֆեսոր, համատեղության կարգով փոխդեկան։ Մասնակցել է Միջազգային կոնֆերանսների և սեմինարների Հայաստանում, ՌԴ-ում, Ավստրիայում, Բրազիլիայում, Իտալիայում, Բուլղարիայում, Չինաստանում, Սիրիայում, Կորեայում։
Աշխատանքները վերաբերում են  Հայաստանի կենտրոնական հրաբխային լեռնաշխարհի հնառելիեֆին և ստորերկրյա հոսքերի բաշխվածության, ջրային պաշարների (մասնավորապես Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի) ուսումնասիրմանը։
Հեղինակ է ուսումնամեթոդական բուհական ձեռնարկների և դասագրքի։


== Անդամակցություն ==
Աշխարհագրության և երկրաբանության ֆակուլտետի գույքագրման հանձնաժողովի նախագահ (2009)
ԵՊՀ գույքագրման հանձնաժողովի անդամ (2007)


=== Երկեր ===
Ուսումնասիրման երկրաֆիզիկական մեթոդներ։ Ուսումնական պրակտիկայի մեթոդական ցուցումներ, Թադևոսյան Լիդա Կնյազի, Մարկոսյան Գագիկ Վարազդատի, Վարդանյան Վահրամ Պանդուխտի, Երևան, Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 2005։
Էլեկտրահետախուզություն։ Հաստատուն հոսանքի մեթոդներ։ [Ուսումնական ձեռնարկ], Վարդանյան, Վահրամ Պանդուխտի, Մինասյան, Ռ. Ս [խմբ.], Երևան, Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչություն, 2013։


== Հոդվածներ ==
Решение геоэкологических задач гидрогеофизическими и водно-физическими параметрами | VII Всероссийской научно-технической конференции «Современные проблемы геологии, геофизики и геоэкологии Северного Кавказа». 2017, стр. 276-281.
К вопросам теории современных движений земной коры. ՀՀ և մերձավոր արտասահմանի երկրների տնտեսական զարգացման և տեղաբաշխման ժամանակակից հիմնախնդիրները։ Թ. Հակոբյանի 100- ամյակին նվիրված գիտաժողով։ 2017, էջ 287-293.
Распределение подземного стока водосборного бассейна озера Севан (по данным электрозондирования и бурения) (Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի ստորերկրյա հոսքերի բաշխումը (հորատման և էլեկտրազոնդավորման տվյալներով)), ԵՊՀ գիտական տեղեկագիր, Երկրաբանություն և աշխարհագրություն, 2018, հ. 52, #2, էջ 79-87 (ռուսերեն).
Պալեոջրաերկրաբանական խնդիրների լուծումն էլեկտրահետախուզության ՈՒԷԶ եղամակով (Սևանի ջրհավաք ավազանի օրինակով), ԵՊՀ գիտական տեղեկագիր, Երկրաբանություն և աշխարհագրություն, 2018, հ. 52, #1, էջ 3-7.
Особенности формирования, динамики, разгрузки и водоотбора подземных вод на высоких отметках (на примере бассейна оз. Севан) (Ստորերկրյա ջրերի ձևավորման, դինամիկայի, բեռնաթափման և ջրառի առանձնահատկությունները բարձր նիշերում (Սևանա լճի ավազանի օրինակով)), ԵՊՀ գիտական տեղեկագիր, Երկրաբանություն և աշխարհագրություն, 2019, հ. 53, #1, էջ 10-15 (Ռուսերեն).


== Ծանոթագրություններ ==
Ճնճղուկիկը (մուլտֆիլմ)

Ճնճղուկիկը (լատիշ․՝ Zvirbulēns), ռեժիսոր Անսիս Բերզինշի մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը, որը նկարահանվել է 1983 թվականին, Լատվիական հեռուստաընկերությունում։


== Սյուժե ==
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ Վիկտոր Կալնինշի «Բարդ ճնճղուկը» (լատիշ․՝ Sarežģītais zvirbulēns) հեքիաթի մոտիվների։
Մուլտֆիլմը պատմում է երիտասարդ ճնճղուկի մասին, որը ցանկանում է բացահայտել իր շրջապատող աշխարհը։ Սկզբում այդ հարցնում նրան օգնում է փորձառու ճեղագռավը։ Այնտեղ նրան օգնության է գալիս Ծեր ճնճղուկը, որը Փոքրիկ ճնճղուկին սովորեցնում է մարդկանց հետ շփվել։


== Նկարահանող խումբ ==
Սցենարի հեղինակ և բեմադրող նկարիչ` Անսիս Բերզինշ
Բեմադրող նկարիչ` Իրենա Լուսե
Կոմպոզիտոր` Իմանց Կալնինշ
Օպերատոր` Գիրտս Ֆրեյմանիս
Հնչյունային օպերատոր` Անդա Կուլբերգա
Խմբագիր` Ագրիս Ռեդովիչս
Տնօրեն` Մետա Զակա


== Ծանոթագրություններ ==