Բրայան Ֆեյգան

Բրայան Մյուրեյ Ֆեյգան (անգլ.՝ Brian Murray Fagan, օգոստոսի 1, 1936(1936-08-01), Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն և Բիրմինգհեմ, Ուորիքշիր, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլո-ամերիկյան մարդաբան և հնագիտության սիրված գրքերի բեղուն հեղինակ։ Այժմ նա ԱՄՆ-ի Սանտա Բարբարայի Կալիֆոռնիայի համալսարանի մարդաբանության թոշակառու պրոֆեսոր է։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է Անգլիայում։ Մանկության տարիներին նա սովորել է Ռեգբիի դպրոցում, այնուհետև՝ Պեմբրոկսյան քոլեջում (Քեմբրիջ), որտեղ սովորել է հնագիտություն և մարդաբանություն (արվեստի բակալավր 1959, արվեստի մագիստրատուրա 1962, դոկտոր 1965): Նա 6 տարի անցկացրել է որպես նախապատմական իրերի համադրող Զամբիայի Լիվինգստոն թանգարանում, որից հետո 1966 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Նա ծառայել է որպես Շամպայն-Ուրբանայի Իլինոյսի համալսարանի մարդաբանության հրավիրված պրոֆեսոր, 1966-67 թվականներին, որից հետո 1967 թվականին նշանակվել է Սանտա Բարբարայի Կալիֆոռնիայի համալսարանի մարդաբանության պրոֆեսոր։
Ֆեյգանի հետաքրքրությունները հնագիտության մեջ շատ լայն են։ Նա 46 գրքերի հեղինակ է (2011 թ. դրությամբ), որոնցից մի քանիսը ուսանողների համար դասագրքեր են։ Նա հրատարակել է ավելի քան 100 գիտական ​​հոդված, ամերիկյան հնագիտության և Discover հնագիտության բաժնի խմբագիր է, իսկ նախկինում նաև հոդվածագիր է եղել «Հնագիտություն» ամսագրի համար։ Նա 6 գիտական ​​ամսագրերի խմբագրական խորհրդի անդամ է։
Պրոֆեսոր Ֆեյգանը եղել է հնագիտական ​​բազմաթիվ կազմակերպությունների խորհրդատու, ինչպիսիք են National Geographic Society-ն, Time and Life ամսագրերը, Բրիտանիկա հանրագիտարանը, Microsoft-ի Encarta-ն և մի շարք հեռուստատեսային ծրագրերը։ Դասախոսել է այնպիսի կազմակերպություններում, ինչպիսիք են Քլիվլենդի բնական պատմության թանգարանը, National Geographic Society-ը, Smithsonian Institute-ը և Getty Institute for Conservation-ը։
1996 թվականին նա ստացավ Մասնագիտական ​​հնէաբանների հասարակության (Society of Professional Archaeologists' Distinguished Service Award) առանձնացված ծառայության մրցանակ հնագիտության մասսայականացման համար։
Ժամանակակից հնագիտության հիմնախնդիրների և ժամանակակից հասարակության մեջ դրա դերի վերաբերյալ մի շարք կարևոր աշխատությունների հեղինակ է։ Մի շարք ոչ ավանդական մոտեցումների կողմնակից։ Նրա մոտեցումը տարբեր տեսական մոտեցումների միաձուլում է և ընդգրկում է մարդկության նախապատմության մի շարք լայն խնդիրներ։ Հանդես է գալիս ի պաշտպանություն միջդիսցիպլինար մոտեցման այնպիսի հարցերի, ինչպիսիք են կլիմայի փոփոխությունն անցյալում։


== Ստեղծագործություններ ==
The Rape of the Nile: Tomb Robbers, Tourists, and Archaeologists in Egypt. New York: Charles Scribner’s Sons, 1975 (hardcover, ISBN 0-684-14235-X); Boulder, CO: Westview Press, 2004 (revised and updated ed., paperback, ISBN 0-8133-4061-6).
Quest for the Past: Great Discoveries in Archaeology. Boston: Addison Wesley, 1978 (paperback, ISBN 0-201-03111-6).
Clash of Cultures. New York: W.H. Freeman & Company, 1984 (paperback, ISBN 0-7167-1622-4); Lanham, MD: AltaMira Press, 1997 (hardcover, ISBN 0-7619-9146-8; paperback, ISBN 0-7619-9145-X).
The Adventure of Archaeology. Seattle, WA: University of Washington Press, 1985 (hardcover, ISBN 0-87044-603-7)
The Great Journey: The Peopling of Ancient America. London: Thames & Hudson, 1987 (hardcover, ISBN 0-500-05045-7); 1989 (paperback, ISBN 0-500-27515-7); Gainesville, FL: University Press of Florida, 2004 (updated ed., paperback, ISBN 0-8130-2756-X).
Journey from Eden: The Peopling of Our World. London: Thames & Hudson, 1991 (hardcover, ISBN 0-500-05057-0).
Kingdoms of Gold, Kingdoms of Jade: The Americas Before Columbus. London: Thames & Hudson, 1991 (hardcover, ISBN 0-500-05062-7).
Snapshots of the Past. Lanham, MD: AltaMira Press, 1995 (hardcover, ISBN 0-7619-9109-3; paperback, ISBN 0-7619-9108-5).
Time Detectives: How Archaeologist Use Technology to Recapture the Past. New York: Simon & Schuster, 1995 (hardcover, ISBN 0-671-79385-3; paperback, ISBN 0-684-81828-0).
(editor) The Oxford Companion to Archaeology. New York: Oxford University Press (USA), 1996 (hardcover, ISBN 0-19-507618-4).
(editor) Eyewitness to Discovery: First-Person Accounts of More Than Fifty of the World’s Greatest Archaeological Discoveries. New York: Oxford University Press (USA), 1997 (hardcover, ISBN 0-19-508141-2); 1999 (paperback, ISBN 0-19-512651-3).
Floods, Famines, and Emperors: El Niño and the Fate of Civilizations. New York: Basic Books, 1999 (hardcover, ISBN 0-465-01120-9); 2000 (paperback, ISBN 0-465-01121-7); London: Pimlico, 2001 (new ed., paperback, ISBN 0-7126-6478-5)
(editor) The Seventy Great Mysteries of the Ancient World: Unlocking the Secrets of Past Civilizations. London: Thames & Hudson, 2001 (paperback, ISBN 0-500-51050-4).
The Little Ice Age: How Climate Made History, 1300—1850. New York: Basic Books, 2000 (hardcover, ISBN 0-465-02271-5); 2001 (paperback, ISBN 0-465-02272-3).
Stonehenge. New York: Oxford University Press (USA), 2002 (ISBN 0-19-514314-0).
Archaeologists: Explorers of the Human Past. New York: Oxford University Press (USA), 2003 (hardcover, ISBN 0-19-511946-0).
Before California: An Archaeologist Looks at Our Earliest Inhabitants. Lanham, MD: Rowman & Littlefield, 2003 (paperback, ISBN 0-7425-2794-8); AltaMira Press, 2004 (new ed., paperback, ISBN 0-7591-0374-7).
Grahame Clark: An Intellectual Biography of an Archaeologist. Boulder, CO: Westview Press, 2001 (hardcover, ISBN 0-8133-3602-3); 2003 (paperback, ISBN 0-8133-4113-2).
The Long Summer: How Climate Changed Civilization. New York: Basic Books, 2003 (hardcover, ISBN 0-465-02281-2); 2004 (paperback, ISBN 0-465-02282-0).
A Brief History of Archaeology: Classical Times to the Twenty-First Century. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall, 2004 (paperback, ISBN 0-13-177698-3).
(editor) The Seventy Great Inventions of the Ancient World. London: Thames & Hudson, 2004 (hardcover, ISBN 0-500-05130-5).
Chaco Canyon: Archaeologists Explore the Lives of an Ancient Society. New York: Oxford University Press (USA), 2005 (hardcover, ISBN 0-19-517043-1).
Writing Archaeology: Telling Stories About the Past. Walnut Creek, CA: Left Coast Press, 2005 (hardcover, ISBN 1-59874-004-0; paperback ISBN 1-59874-005-9).
From Stonehenge to Samarkand: An Anthology of Archaeological Travel Writing. New York: Oxford University Press (USA), 2006 (hardcover, ISBN 0-19-516091-6).
Fish on Friday: Feasting, Fasting, And Discovery of the New World. New York: Basic Books, 2007 (hardcover, ISBN 0-465-02284-7; paperback, ISBN 0-465-02285-5).
The Great Warming: Climate Change and the Rise and Fall of Civilizations. New York: Bloomsbury Press, 2008 (hardcover, ISBN 978-1-59691-392-9).
Cro-Magnon: How the Ice Age Gave Birth to the First Modern Humans. New York: Bloomsburry Press, 2010 (hardcover, ISBN 978-1-59691-582-4).


== Նրա մասին ==
Fagan, Brian. «Retrospect (But certainly not a necrology!)», Antiquity, Vol. 78, Issue 299. (2004), pp. 173-183.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Brian Murray Fagan at the EMuseum of the Minnesota State University, Mankato
Interview with Brian Fagan at the Society for California Archaeology.
Audio interview with National Review Online
Brian Fagan books online.