Պերմի պետական մանկավարժական համալսարան

Պերմի պետական հումանիտար-մանկավարժական համալսարան (ՊՊՀՄՀ), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Պերմում, Արևմտյան Ուրալի կրթական, մշակութային և գիտական կենտրոն։
Այստեղ սովորում է ավելի քան 7000 ուսանող։ Մասնագետի դիպլոմ (5 տարի ուսուցում) կարելի է ստանալ 26 մասնագիտությունների գծով, բակալավրի աստիճան (4 տարի) 2 ուղղություններով, մագիստրոսի աստիճան (6 տարի) մեկ ուղղությամբ։ Գործում են «Ընդհանուր հոգեբանություն, անձի հոգեբանություն, հոգեբանության պատմություն» դոկտորանտուրան և 14 մասնագիտությունների գծով ասպիրանտուրա։
Պերմի մանկավարժական համալսարանի գիտական դպրոցները ճանաչում են գտել Ռուսաստանում և արտասահմանում։ 1980-ականներին հոգեբանության ֆակուլտետում դասավանդել է հայտնի գիտնական Վ.Ս. Մերլինը։ Ներկայումս համալսարանում ամեն տարի անցկացվում են գիտական կոնֆերանսներ հոգեբանության վերաբերյալ։


== Պատմություն ==
1919 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Պերմում ստեղծվեց ժողովրդական կրթության ինստիտուտը, իսկ 1921 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Պերմի ժողովրդական կրթության ինստիտուտը վերակազմավորվեց մանկավարժական ինստիտուտի։
Ինստիտուտի գլխավոր մասնաշենքը գտնվում է 1913 թվականին կառուցված նահանգային վարչության նոր շենքում։
1922 թվականի հուլիսին ինստիտուտի ուսուցիչներն ու ուսանողները միավորվեցին Պերմի համալսարանի հետ։ Համալսարանական գիտությունների ֆակուլտետի և համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի հետ միասին նրանք ստեղծեցին Մանկավարժական ֆակուլտետը՝ Պերմի համալսարանի ֆակուլտետներից ամենամեծը։ 1930 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, Կրթության ժողովրդական կոմիսարիատի հրամանով, մանկավարժական ֆակուլտետը վերափոխվեց անկախ համալսարանի՝ Պերմի արդյունաբերական մանկավարժական ինստիտուտի։
1994 թվականին Պերմի պետական մանկավարժական ինստիտուտն ատեստավորման արդյունքում վերանվանվել է Պերմի պետական մանկավարժական համալսարան (ՊՊՄ)՝ ՌԴ կրթության նախարարի 1994 թվականի հուլիսի 27-ի թիվ 290 հրամանով։
2012 թվականից անվանվել է «Պերմի պետական հումանիտար-մանկավարժական համալսարան»։


== Տնօրեններ և ռեկտորներ ==
Ստեփան Ստոյչեվ Անտոնովիչ (1930-1931)
Զինաիդա Կրասիլշչիկ Իսաակովնա (1932)
Ալեքսանդր Կոզիրեվ Վասիլևիչ (1932-1935)
Պոլիկարպ Պոգոժեվ Գեորգիեվիչ (1935-1937)
Վիկտոր Պավլյուչենկով Ստեփանովիչ (1937-1943)
Միխայիլ Ալեկսեեվ Իվանովիչ (1943-1944)
Սերգեյ Չումակով Յակովլևիչ (1944-1948)
Կոնստանտին Մախանձոկ Սեմյոնովիչ (1948-1953)
Սերգեյ Տուրչենկո Իգնատևիչ (1953-1955)
Գավրիիլ Դեդով Իվանովիչ (1955-1958)
Սերգեյ Չումակով Յակովլևիչ (1959-1979)
Իգոր Կապցուգովիչ Սեվաստյանովիչ  (1979-2001)
Ա. Կ. Կոլեսնիկով (2001-2019)
Կոնստանտին Եգորով Բորիսովիչ ( 2019 թ-ից մինչ օրս)


== Կառուցվածք ==
13 ֆակուլտետներ;
գիտահետազոտական և կիրառական գիտությունների կազմակերպություններ;
համալսարանական գրադարան (730 հազար գիրք);
Պրիկամիայի ժողովուրդների էթնոլինգվիստիկայի կենտրոն;
նորագույն ռուսական գրականության կենտրոն;
կենսաբանական կայան;
պրոֆեսորադասախոսական կազմի որակավորման բարձրացման ֆակուլտետ;
նախապատրաստական ֆակուլտետ;
տեղեկատվական-հաշվողական կենտրոն;
ինտերնետ-կենտրոն;
կենդանաբանական թանգարան;
հնագիտական թանգարան;
«ուսուցիչ» համահամալսարանական թերթ;
հրատարակչական կենտրոն.
«loft.». մեդիակենտրոն Archived 2020-02-21 at the Wayback Machine.


=== Ֆակուլտետներ ===
մաթեմատիկական ֆակուլտետ (ՄՖ);
բանասիրական ֆակուլտետ (ԲՖ);
պատմության ֆակուլտետ (ՊՖ);
ֆիզիկայի ֆակուլտետ (ՖՖ);
բնագիտական ֆակուլտետ (ԲԳՖ);
ինֆորմատիկայի և տնտեսության ֆակուլտետ (ԻնՏն);
օտար լեզուների ֆակուլտետ (ՕԼ);
Երաժշտության ֆակուլտետ (ԵՖ);
Ֆիզիկական կուլտուրայի ֆակուլտետ (ՖԿՖ);
մանկավարժության և մանկական հոգեբանության ֆակուլտետ (ՄՄՀ);
մանկավարժության և տարրական կրթության մեթոդիկայի ֆակուլտետ (ՄՏԿՄ);
իրավական և սոցիալ-մանկավարժական կրթության ֆակուլտետ (ԻՍՄԿ);
Հոգեբանության ինստիտուտ։


== Հայտնի շրջանավարտներ ==
Վլադիմիր Ալիկին Ալեքսանդրովիչ — Բիատլոնիստ, Լեյք-Պլեսիդում 1980-ի օլիմպիական խաղերի չեմպիոն 4x7,5 կմ փոխանցավազքում, աշխարհի և ԽՍՀՄ բազմակի չեմպիոն, Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ։
Սվետլանա Վիսոկովա Յուրևնա — Չմշկավազք, 2006 թվականի ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր 500 մ թիմային պայքարում, Ռուսաստանի բազմակի չեմպիոն։
Միխայիլ Դեվյատյարով Տալգատովիչ — Օլիմպիական չեմպիոն (1988, Կալգարի) 15 կմ մրցավազքում (դահուկավազք)
Իվան Դերգաչյով Ալեքսեևիչ — ռուս գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
Գրիգորի Կոնովալով Իվանովիչ — ԽՍՀՄ ԳԽ անդամ, ՌԽՖՍՀ Պետական մրցանակի դափնեկիր։
Պավել Սադիրին Ֆյոդորովիչ — խորհրդային ֆուտբոլիստ և ռուս ֆուտբոլային մարզիչ։ Սպորտի վարպետ։ ՌՍՖՍՀ վաստակավոր մարզիչ։
Նատալյա Տոմիլովա Վալերյեվնա — ռուս մարզուհի, սպորտային կողմնորոշման աշխարհի չեմպիոն (2002)։
Ելենա Շումկովա Ալեքսանդրովնա — ռուս օպերային երգչուհի, Պերմի օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնի մեներգչուհի։ Ձայնը՝ կոլորատուրային սոպրանո։
Ալեքսանդր Պետրով Պետրովիչ — ռուս պետական գործիչ, 6-րդ գումարման Պետական դումայի պատգամավոր «Եդինայա Ռոսիա» կուսակցությունից, Պետական դումայի առողջության պաշտպանության կոմիտեի անդամ, Եկատերինբուրգում Սլովակիայի Հանրապետության պատվավոր հյուպատոս։


== Նշումներ ==


== Գրականություն ==
Капцугович И. С. Биографический словарь: профессора и преподаватели Пермского государственного педагогического университета (1921—2003) — Пермь: Книжный мир, 2003 . — 472 с.;
Капцугович И. С. Пермский педагогический в судьбах людей: документально-публицистический очерк. Кн. 1-3. — Пермь: Книжный мир, 2006—2011;
Капцугович И. С. У истоков. Историко-публицистический очерк высшего педагогического образования на Урале. — Пермь: Книжный мир, 2014. — 261 с.


== Հղումներ ==
Պաշտոնական կայք Archived 2013-08-18 at the Wayback Machine.