Ջովանի Պիկո դելլա Միրանդոլա

Ջովանի Պիկո դելլա Միրանդոլա (իտալ․՝ Giovanni Pico della Mirandola, փետրվարի 24, 1463, Միրանդոլա, Մոդենա (գավառ), Էմիլիա Ռոմանիա - նոյեմբերի 17, 1494, Ֆլորենցիա), իտալացի մտածող, վաղ հումանիզմի ներկայացուցիչ։ Սովորել է Բոլոնjայի, Ֆեռարայի, Պադուայի համալսարաններում։ Հարել է Պլատոնյան ակադեմիային, կրել Արիստոտելի և Իբն Ռոշդի հայացքների ազդեցությունը։
Հռչակվել է 1486 թվականին տեղի ունեցած իրադարձությունների կապակցությամբ, երբ, լինելով ընդամենը  23 տարեկան մի երիտասարդ, հանդես է եկել կրոնի, փիլիսոփայության ու բնափիլիսոփայության վերաբերյալ իր համբավավոր թեզիսներով և դրանց պաշտպանության նպատակով գրած  Ճառ՝ մարդու արժանապատվության մասին երկով, որը անվանվել է "Վերածննդի մանիֆեստ", և վերածննդյան հումանիզմի առանցքային բնագիր, կոչվել նաև "Hermetic Reformation".։ Նա համարվում է այսպես կոչված՝ քրիստոնեական Կաբալայի ավանդույթի՝ Արևմուտքի էզոթերիզմի հիմնադիրը, իսկ նրա  900 թեզիսները եղել է եկեղեցու կողմից դատապարտված ու արգելված առաջին տպագիր գիրքը։


== «900 թեզիսները» ==
1486 թվականին հրատարակել է «900 թեզիսները», որոնք պարունակել են սեփական և անտիկ ու միջնադարյան փիլիսոփայական ուսմունքներից քաղված դրույթներ։ Պապական կուրիան թեզիսներից 13-ը ճանաչել է հերետիկոսական։ Պիկո դելլա Միրանդոլան հանդես է եկել այդ թեզիսների պաշտպանությամբ [«Ջատագովություն» (1487)], որից հետո արգելել են բոլոր թեզիսները և հեղինակին ձերբակալել։ «900 թեզիսների» նախատեսվող բանավեճի համար գրված ներածության մեջ («Ճառեր մարդու արժանապատվության մասին», 1487) Պիկո դելլա Միրանդոլան ելնում էր երկրային և աստվածային աշխարհների միջև մարդու «միջին» դիրքի մասին պլատոնականության և նեոպլատոնականության գաղափարից։


== Միրանդոլան՝ կրոնական և փիլիսոփայական ուղղությունների հաշտեցման մասին ==
Ըստ Պիկո դելլա Միրանդոլայի, բոլոր կրոնական և փիլիսոփայական ուղղությունները միասնական ճշմարտության մասնավոր դրսևորումներն են, և դրանք կարելի է հաշտեցնել «փիլիսոփայական կրոնի» մեջ։ Պիկո դելլա Միրանդոլան հումանիզմի դիրքերից պնդել է, որ մարդն օժտված է կամքի ազատությամբ և կարող է անսահմանափակորեն ինքնակատարելագործվել։ Պանթեիզմի ոգով են գրված Պիկո դելլա Միրանդոլայի «Հեպտապլուս» (1490) և «Կեցության և Միակի մասին» (1496) փիլիսոփայական ստեղծագործությունները։
Լինելով իդեալիստ և զերծ չմնալով ժամանակի սնոտիապաշտական հայացքներից՝ նա, միաժամանակ, «Դատողություններ ընդդեմ աստվածային աստղագուշակության» (1495) երկում պնդել է, որ գոյություն ունեն միայն բնական ուժեր ու օրինաչափություններ։


=== Մահը ===
1494 թվականին երեսնամյա Միրանդոլան ու նրա ընկերը՝ Անջելո Պոլիցիանոն մահացել են առեղծվածային հանգամանքներում։ Դեռ այն ժամանակ խոսակցություններ են տարածվել, որ Միրանդոլային թունավորել է իր քարտուղարը այն պատճառով, որ Պիկոն չափից դուրս սերտացրել էր իր հարաբերությունները Սավոնարոլայի հետ։
2007 թվականին նրա և Պոլիցիանոյի աճյուններն արտաշիրիմվել են Ֆլորենցիայի Սան Մարկո եկեղեցու բակում գտնված գերեզմաններից և բանիմաց մասնագետների կողմից մանրազնին հետազոտման ենթարկվել ժամանակակից տեխնոլոգիաներով ու մեթոդներով։ 2008 թվականի փետրվարին հրապարակվել են հետազոտությունների արդյունքները, որոնք ցույց են տվել, որ Միրանդոլլան ու Պոլիցիանոն մահացել են մկնդեղով թունավորված լինելու պատճառով։ Ենթադրվում է, որ նրանց սպանության պատվիրատուն եղել է Ֆլորենցիա քաղաքի սինյոր Լորենցո Մեդիչիին հաջորդած Պիերո դի Մեդիչին։


== Գրականություն ==
Горфункель А. Х. Философия эпохи Возрождения. — М.: Высшая школа, 1980. — С. 91—99. [1].
Баткин Л. М. К истолкованию итальянского Возрождения: антропология Марсилио Фичино и Пико делла Мирандолы. // Из истории ренессансного искусства Запада. — М., 1980. — С.31-70.
Брагина Л. М. Этические взгляды Джованни Пико делла Мирандола // Средние века. — М., 1965. Вып. 28. — С. 129—139.
Акопян О. Л. Природные основания критики астрологии в трактате Джованни Пико делла Мирандола «Рассуждение против прорицательной астрологии» // Вестник Ленинградского государственного университета имени А. С. Пушкина. № 1 (Том 2). — СПб., 2012. — С. 9—17.
Пико делла Мирандола Джованни|О. Ф. Кудрявцев| ссылка=https://iphlib.ru/greenstone3/library/collection/newphilenc/document/HASHd77bc4ec81b43c6690ced7 }}
Dougherty, M. V., ed. Pico della Mirandola. New Essays. — Cambridge: Cambridge University Press, 2008.


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
The Pico Project at the University of Bologna and Brown University is a project to makeaccessible a complete resource for the reading and interpretation of the Dignity of Man.

Disputationes adversus astrologiam divinatricem  [2] Archived 2011-07-16 at the Wayback Machine.
Syncretism in the West Overview of the 900 Theses, with some downloadable texts
Pico in English: A Bibliography, the works of Giovanni Pico della Mirandola (1463–1494), with a List of Studies and Commentaries.
Edition of the complete translations by Flavius Mithridates On Flavius Mithridates' Hebrew-Latin Translations of
kabbalistic works for Giovanni Pico della Mirandola

(Ֆրանսերեն) Biography
Pico della Mirandola by Richard Hooker, 6 June 1999.
Life of Giovanni Pico della Mirandola