Վուքսի

Վուքսի ((Չինարեն)), քաղաք Չինաստանի արևելյան մասում՝ Ցզյանսու նահանգի հարավում, Շանհայից մոտավորապես 135 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք, Չանչժոու և Սուչժոու քաղաքների միջակայքում։ Գտնվում է Տայհու լճի մերձակայքում, Մեծ ջրանցքի վրա նավահանգիստ ունի։ Քաղաքն ունի նաև օդանավակայան։ Մշակութային, կրթական, արդյունաբերական կենտրոն է. գործում են տեքստիլ, մեքենաշինական, կարի, սննդի, բարձր տեխնոլոգիական արտադրանքի, ինչպես նաև կավե արձանիկների թողարկման ձեռնարկություններ, առողջարաններ, հագստյան հանգրվաններ։ Բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ են այցելում Վուքսի՝ տեսնելու Մեծ Բուդդայի արձանը, որն աշխարհի ամենաբարձր հուշարձաններից մեկն է համարվում։ 
Վուքսի համայնքի բնակչության թվաքանակը 1999 թվականին եղել է 4 334 222, բուն քաղաքինը 2010 թվականին՝ 1 243 036:  Տարիների ընթացքում այդ ցուցանիշներն զգալիորեն աճել են, և 2017 թվականին համայնքի բնակիչների թիվը հասել է 6,553,000-ի, բուն քաղաքինը՝ 3.542.319-ի։


== Ստուգաբանություն ==
Չինարենից բառացի թարգմանած՝ Վուքսի նշանակում է առանց արճիճի, անարճիճ։ Ուսումնասիրողների կարծիքով՝ բնակավայրի անվանումը սկզբնապես եղել է Յուքսի (有錫), այսինքն՝  Արճիճ ունեցող ((Չինարեն)), և, իսկապես, մերձակայքում եղել են արճճի հանքեր, բայց Հան արքայատոհմի իշխանության ժամանակաշրջանում արճճի պաշարներն սպառվել են, և բնակավայրի անվանումը դարձել է Վուքսի՝ Անարճիճ։ Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ քաղաքի անվանումն առաջացել է Wuxu-ից (吳 墟), որը նշանակում է Վու քաղաքի ավերակներ։ Որոշ ուսումնասիրողներ հնարավոր են համարում նաև տեղանվան ծագումը Baiyue բառից, որը նշանակում է թռչուն աստված կամ լավ թռչուն։ Ժամանակակից չին գիտնականներից շատերը հավանություն են տալիս այն տեսակետին, որ Վուքսի տեղանունը ծագում է հին յու կամ կարա-դայ լեզուներից։


== Պատմություն ==
Քաղաքի ներկայիս տարածքում ու շրջակայքում բնակավայր է եղել դեռևս Շան արքայատոհմի օրոք (մեր թվականությունից առաջ 1600 – 1046 թթ.): Պատմական փաստաթղթերը վկայում են, որ արդեն մ. թ. ա. 202 թվականին՝ Հան արքայատոհմի օրոք, այն անվանվել է Վուքսի։ Վարչական տեսակետից Վուքսին եղել է Բիլինգի (հետագայում՝ Չանչժոու) շրջաններից մեկը և միայն Յուան արքայատոհմի օրոք (1206–1368) է դարձել առանձին վարչական միավոր։ Վուքսին և Չանչժոուն համարվում են Չինաստանի արդի արդյունաբերացման (ինդուստրիալիզացիայի) օրրանը։


== Տեսարժան վայրեր ==
Վուքսին զբոսաշրջության կենտրոն է, որի տեսարժան վայրերից են՝

Մեծ Բուդդայի արձանը
երկնաքերները՝ 72-հարկանի Moi City-ն և 74-հարկանի Longxi միջազգային հյուրանոցը
ջրային մարզաձևերի պալատը
«Յուանտոուչժոու» («Կրիայի գլուխ») հին զբոսայգին
Ցզինյուանի, Մեույանի, Լիյուանի զբոսայգիները
մշակութային-ազգագրական զբոսայգին
քաղաքային թանգարանը
Չինական մեծ ջրանցքը
Տայհու լիճն ու շրջական
Տան արքայատոհմի ժամանակների բուդդայական տաճարը


== Պատկերասրահ ==

		
		
		
		
		
		
		


== Քույր քաղաքներ ==
 Կաշկայշ, Պորտուգալիա (1993 թվականից)
 Ակասի, Ճապոնիա (1981 թվականից)
 Չաթանուգա, Թեննեսի, ԱՄՆ (1982 թվականից)
 Սագամիհարա, Ճապոնիա (1985 թվականից)
 Համիլտոն, Նոր Զելանդիա (1986 թվականից)
 Սքարբորո, Օնտարիո, Կանադա (1996 թվականից)
 Դեյվիս, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ (2003 թվականից)
 Ալամեդա շրջան (Կալիֆոռնիա), Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ (2004 թվականից)
 Բոխոլտ, Գերմանիա
 Կիմհե, Հարավային Կորեա (2005 թվականից)
 Դեջոն, Հարավային Կորեա (2006 թվականից)
 Բալերուպ, Դանիա (2007 թվականից)
 Կորտրեյկ, Բելգիա (2007 թվականից)
 Զիելոնա Գուրա, Լեհաստան (2008 թվականից)
 Տիբերիա, Իսրայել (2008 թվականից)
 Նորվիչ, Կոնեկտիկուտ, ԱՄՆ (2010 թվականից)
 Տեկատե, Մեքսիկա
 Պուեբլա դե Սարագոսա, Մեքսիկա (2012 թվականից)
 Վինյա դել Մար, Չիլի (2012 թվականից)


=== Կլիմա ===


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Имеющееся положение дел и план на будущее. Վուքսի քաղաքի զարգացման պաշտոնական փաստաթղթեր IEEE Smart Cities կայքէջում(անգլ.)
Government website of Wuxi (available in Chinese, Japanese and English)
Wuxi at China Daily