Կոտրված սյունը

Կոտրված սյունը (իսպ.՝ La Columna Rota), մեքսիկացի նկարչուհի Ֆրիդա Կալոյի յուղանկարը, որը պատկերվել է 1944 թվականին, ողնաշարի վիրահատությունից կարճ ժամանակ անց։ Վիրահատությունն անհրաժեշտ է եղել` շտկելու համար առողջական հերթական խնդիրները, որոնցից նկարչուհին տառապել է 18 տարեկանում տարած ծանր ավտովթարից հետո։ Կտավի օրիգինալ տարբերակը պահվում է Մեքսիկայի մայրաքաղաք Մեխիկոյի Սոչիմիլկո շրջանի Դոլորես Օլմեդո թանգարանում։
Ինչպես իր շատ ինքնանկարներում, այստեղ էլ աշխատանքի կենտրոնում ցավն ու տառապանքն է, չնայած ի տարբերություն իր շատ նկարների, որտեղ կան թութակներ, շներ, կապիկներ և ուրիշ մարդիկ, այս կտավում Կալոն մենակ է։ Նրա միայնակ ներկայությունը չոր ու ճաքճաված բնապատկերի ֆոնին խորհրդանշում է նրա մեկուսացվածությունը, ինչպես նաև` այն արտաքին ուժերը, որոնք ազդել են նրա կյանքի վրա։ Ինչպես երկրաշարժը հավանաբար ժեղքել է պատկերված բնությունը, այնպես էլ Կալոյի դժբախտ պատահարը կոտրել է նրա կյանքը։
Կտավում Կալոյի մերկ մարմինը մասնատված է, ինչը կրնկնօրինակում է նրա հետևում պատկերված հողի մասնատվածությունը, իսկ ողնաշարի փոխարեն պատկերված է Հոնիական օրդերը։ Նրա հայացքն առաջ է ուղղված, դեմքն աննահանջ է, չնայած արցունքները գլորվում են նրա այտերով։ Չնայած նրա ներքին կոտրվածությանը, նրա արտաքին զգայունությունը մռայլված չէ։
Նրա մարմնի ներքևի հատվածը ծածկող զգեստը համեստության նշան չէ, այլ ցուցադրում է քրիստոնեական սրբապատկերներ, նրա մարմինը ծածկող մեխերը ևս քրիստոնեության խորհրդանշաններից են։ Մեխերը շարունակվում են միայն նրա աջ ոտքի վրա, որը վաղ մանկության տարիներին տարած պոլիոմիելիտի հետևանքով ավելի կարճ ու ավելի թույլ է մնացել։
Մետաղյա կորսետը, որն ավելի շուտ պոլիոմիելիտի, քան թե վիրահատության պատճառով է, կարող է կապված է լինել մանկության տարիներին նրա տարած հիվանդության հետ կամ խորհրդանշել Կալոյի կյանքի ֆիզիկական ու սոցիալական սահմանափակումները։ 1944 թվականին Կալոյի բժիշկները խորհուրդ են տվել նրան երկաթե կորսետ կրել պլաստիկի փոխարեն, որ նա կրել է նախկինում։ Նկարագրված հենարանը մեկն է այն բազմաթիվներից, որ Կալոն օգտագործել է իր կյանքի ընթացքում և այժմ պահվում է նրա տուն-թանգարանում։ «Կոտրված սյան» մեջ պատկերված կորսետը պահում է Կալոյի վնասված մարմինը։


== Կալոն որպես նահատակ ==

Կալոյի ինքնանկարը կարելի է նմանեցնել «Սուրբ Սեբաստիանի զոհաբերումը» կտավի հետ։ Սեբաստիանի մասին լեգենդում ասվում է, որ բացահայտվել է նրա` քրիստոնյա լինելը, նրան կապել են ծառին ու օգտագործել որպես նետաձգության թիրախ։ Չնայած մահվան դատապարտված լինելուն` նա ողջ է մնացել և ավելի ուշ զոհաբերվել իր կրոնի համար։ Նա հաճախ է պատկերվում ծառին կապված, իսկ մարմինը խոցված է նետերով։ Ֆրիդան իրեն նմանեցնում է զոհի հետ, և մեծացած լինելով կաթոլիկ ընտանիքում, նա ծանոթ է եղել սուրբ նահատակների պատմություններին։
Բրիտանական բժշկական ամսագրի համար հոդվածներ գրող բժիշկ Դեսմոնդ Օ'Նեիլը Ֆրիդայի աշխատանքը նկարագրել է որպես կենսական գործիք` այցելուների զգացած ցավը հասկանալու համար։


== Ծանոթագրություններ ==


== Աղբյուրներ ==
Bond, Bruce.  "Saint Sebastian." The Southern Review, no. 4 (2013): 679.
Finger Stanley, Zaidel Dahlia W., Boller Françoise, Bogousslavsky Julien (2013)։ The Fine Arts, Neurology, and Neuroscience: Neuro-Historical Dimensions։ Amsterdam, The Netherlands: Elsevier։ ISBN 978-0-444-62736-0 
Kardos, Michael. "Casa Azul - Frida Kahlo's Home." A City a Month. Last modified November 15, 2015. http://acityamonth.com/casa-azul-frida-kahlos-home-for-life/.
Kettenmann Andrea (2000)։ Frida Kahlo, 1907-1954: Pain and Passion։ Hohenzollernring, Germany: Taschen։ ISBN 978-3-8228-5983-4 
Lindauer Margaret A. (2011)։ Devouring Frida: The Art History and Popular Celebrity of Frida Kahlo։ Middletown, Connecticut: Wesleyan University Press։ ISBN 978-0-8195-7209-7 
O’Neill, Desmond. “The Broken Column by Frida Kahlo.” BMJ: British Medical Journal 342, no. 7805 (May 7, 2011): 1031.