armvectores/hy_wikipedia_2023 huggingface dataset:
Ալկոբասա (քաղաք)

Ալկոբասա (պորտ.՝  Alcobaça, [aɫku'basɐ]), քաղաք Պորտուգալիայում, համանուն մունիցիպալիտետի վարչական կենտրոնը։ Քաղաքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 9,8 հազար մարդ, իսկ մունիցիպալիտետի բնակչությանը՝ 55,6 հազար։ Քաղաքը և մունիցիպալիտետը մտնում են տնտեսա-վիճակագրական Կենտրոնական շրջանի և Օեշտե ենթաշրջանի կազմի մեջ։ Հին վարչական բաժանմամբ քաղաքը մտել է Էշտրեմադուրա նահանգի մեջ։


== Դիրք ==
Մունիցիպալիտետը սահմանակից է.

հյուսիսում՝ Մարինյա Գրանդե մունիցիպալիտետին,
արևելքում՝ Լեյրիա, Պորտու դե Մոշ, Ռիու Մայոր մունիցիպալիտետներին,
հարավում՝ Կալդաշ դե Ռաինյա մունիցիպալիտետին,
արևմուտքում՝ Նազարե մունիցիպալիտետին և Ատլանտյան օվկիանոսին։


== Բնակչություն ==


== Պատմություն ==
Քաղաքը հիմնադրվել է 1210 թվականին։


== Տեսարժան վայրեր ==
Քաղաքում գտնվում է Ալկոբասա հռչակավոր վանքը, որը ընդգրկվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։ Վանքը հիմնադրել է առաջին պորտուգալական թագավոր Աֆոնսու Էնրիքեշը 1153 թվականին և ավելի քան երկու դար շարունակ այն թագավորական գերեզմանատան դեր է կատարել։


== Շրջաններ ==
Ալկոբասա
Ալֆեյզերան
Ալպեդրիշ
Բարրիու
Բենեդիտա
Սելա
Կոշ
Էվորա դե Ալկոբասա
Մայորգա
Մարտինգանսա
Մոնտեշ
Պատայաշ
Պրազերեշ դե Ալժուբարրոտա
Սան Մարտինյու դու Պորտու
Սան Վիսենտե դե Ալժուբարրոտա
Տուրկել
Վեշտիարիա
Վիմեյրու


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Մունիցիպալիտետի պաշտոնական կայք
Ուիլյամ Սմիթ (պետական գործիչ)

Ուիլյամ Սմիթ (պետական գործիչ) (անգլ.՝ William Alden Smith, մայիսի 12, 1859(1859-05-12), Dowagiac, Քես շրջան, Միչիգան, ԱՄՆ - հոկտեմբերի 11, 1932(1932-10-11), Գրանդ Ռապիդս, Միչիգան, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքագետ, ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ։ 1907-1919 թվականներին եղել է ԱՄՆ սենատոր Միչիգան նահանգից։ Առավել հայտնի է որպես 1912 թվականին «Տիտանիկ» շոգենավի կործանման գործով ամերիկյան քննչական հանձնաժողովի ղեկավար։ Նրա հետաքննչական գործողությունները քննադատության են արժանացել Մեծ Բրիտանիայում։


== Կենսագրություն ==
Սմիթը ծնվել է Միչիգանի Դովաջիակ քաղաքում, սովորել է սովորական դպրոցներում։ 1872 թվականին ծնողների հետ տեղափոխվել է Գրանդ Ռափիդս, որտեղ սկսել է վաճառել պոպկորն ու թերթեր։ 1875 թվականին ծառայության է անցել Լենսինգում գտնվող Միչիգանի ներկայացուցիչների պալատում։
«Բերչ և Մոնտգոմերի» ընկերությունում Սմիթն ուսումնասիրել է իրավունք։ Որոշ ժամանակ զբաղվել է իրավաբանական պրակտիկայով, իսկ ավելի ուշ ընդունվել է «Սմայլի և Սթիվենս» ընկերություն։ Այս ընկերությունը հետագայում կոչվել է «Սմայլի, Սմիթ և Սթիվենս»։ Սմիթը եղել է «Չիկագոյի և Արևմտյան Միչիգանի երկաթուղիներ» և «Դեթրոյթի ու Լենսինգի Հյուսիսային երկաթուղիներ» ընկերությունների գլխավոր իրավախորհրդատուն։ Այդ պրակտիկայի շնորհիվ նա դարձել է երկաթուղիների և ֆինանսների մասին օրենքների փորձագետ։ 1883 թվականին Սմիթը Միչիգան նահանգից ԱՄՆ սենատորի քարտուղարի օգնականն էր, իսկ 1887-1891 թվականներին՝ Միչիգան նահանգի որսորդական տեսուչը ։ 1888-1892 թվականներին եղել է հանրապետական պետական Կենտրոնական կոմիտեի անդամ։


== «Տիտանիկի» խորտակման հետաքննություն ==
1912 թվականի ապրիլի 15-ին Ատլանտյան օվկիանոսում Տիտանիկի խորտակումից հետո Սմիթը գլխավորել Է Սենատի լսումները, որոնք ընթանում էին Նյու Յորքի Վալդորֆ-Աստորիա հյուրանոցում։ Սենատորներն ու հանդիսատեսը ունկընդրում էին ողջ մնացած ուղևորների և անձնակազմի անդամների դրամատիկ ցուցմունքները։ 1912 թվականի մայիսի 28-ին Սմիթի ենթահանձնաժողովը զեկույց է հրապարակել, որը հանգեցրել է անվտանգ ծովագնացության կանոնների էական բարեփոխումներին։ Սմիթը հատուկ ուշադրություն է դարձրել «Տիտանիկի» անջրանցիկ միջնորմներին, ինչի համար այցելել է նրա երկվորյակ եղբորը՝ «Օլիմպիկին»։


== Մահ ==
Ուիլյամ Սմիթը մահացել է 1932 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Գրանդ Ռեփիդսում՝ 73 տարեկան հասակում։ Հուղարկավորված է Վուդլոն գերեզմանատանը։


== Տես նաև ==
Տիտանիկի խորտակում
Տիտանիկ


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Wade, Wyn Craig, "The Titanic: End of a Dream, " Penguin Books, 1986 ISBN 0-14-016691-2
Wade, Wyn Craig. «The Senator and the Shipwreck.» Michigan History 63 (November/December 1979): 10-19.
Kuntz, Tom. The Titanic Disaster Hearings. Pocket, 1998. ISBN 0-671-02553-8


== Արտաքին հղումներ ==
Սենատի լսումները «Տիտանիկի» խորտակման վերաբերյալ
Michigan DNR
White, Arthur S., A third volume devoted to Kent County, Dayton, Ohio: National Historical Assoc., 1924, p. 667.
Սևանի լեռնանցք

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Սևան (այլ կիրառումներ)Սևանի լեռնանցք, Դիլիժանի լեռնանցք, Դիլիջանի լեռնանցք, Սեմենովկայի լեռնանցք, Սեմյոնովկայի լեռնանցք, լեռնանցք Հայաստանի Գեղարքունիքի և Տավուշի մարզերի սահմանագլխին, Փամբակի և Արեգունի լեռնաշղթաների միջև, 2114 մ բարձրության վրա։ Սևան լճի ավազանը միացնում է Աղստևի հովտի հետ։ Մինչև Դիլիջանի թունելի շահագործումը Սևանի լեռնանցքով էր անցնում անցնում միջպետական Մ4 (Երևան-Սևան-Դիլիջան-Ադրբեջանի սահման) ավտոմայրուղին։ XIX դարի 2-րդ կեսին և XX դարի սկզբին կոչվել է Սեմյոնովկայի լեռնանցք։


== Ծանոթագրություններ ==
Դագ Ջոնս

Դագ Ջոնս (անգլ.՝ Doug Jones, մայիսի 24, 1960(1960-05-24), Ինդիանապոլիս, ԱՄՆ), հեռուստատեսության և կինոյի ամերիկացի դերասան, ամենից շատ հայտնի է գիտաֆանտաստիկ, ֆենտեզի և սարսափ ֆիլմերում, որտեղ նա խաղացել է մի շարք ոչ մարդկային կերպարներ` հաճախ դիմահարդարման կիրառմամբ։ Նա նկարահանվել է այնպիսի ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում, ինչպիսիք են՝ «Բաֆֆի՝ վամպիրների բնաջնջողը», «Հելբոյ։ Հերոսը մարտահնոցից», «Ֆավնի լաբիրինթոսը», «Ֆանտաստիկ քառյակը։ Արծաթե ալեսահորդի ներխուժումը», «Ջրի կառուցվածքը»։


== Կենսագրություն ==
Ծնվել է քաղաքական և եկեղեցական գործիչ Ռոբերտ Ջոնս կրտսերի ընտանիքում (1928-1979)։ Ունի չորս մեծ եղբայր։ Ավարտել է Բիշոպ Չեթարդի միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև 1982 թվականին՝ Բոլլի համալսարանը։ 1984 թվականի ապրիլի 14-ին ամուսնացել է Լորի Ջոնսի հետ։
Դագն իր դերասանական դեբյուտը կատարել է 1987 թվականին։ 2016 թվականի դրությամբ նա նկարահանվել է ավելի քան 150 կինոնկարներում և հեռուստասերիալներում։ Հնչունավորել է «Հելբոյ։ Փոթորիկների թուրը» (2006), «Հելբոյ։ Արյուն և մետաղ» (2007), «Quantum Quest: A Cassini Space Odyssey» (2011) մուլտֆիլմերի հերոսներին, ինչպես և Էյբ Սապիենի «Hellboy: The Science of Evil» (2008)  խաղում։ 
2009 թվականին նա ստացել է «Fangoria Chainsaw Awards» մրցանակի` որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասան («Հելբոյ 2։ Ոսկե բանակ» ֆիլմում Էյբ Սապիենի դերի համար), ինչպես նաև ընդգրկվել է «Fangoria Horror Hall of Fame» փառքի սրահում։
2017 թվականին Գիլյերմո դել Տորոն Դագին հրավիրել է խաղալու «Ջրի կառուցվածքը» ֆիլմի երկկենցաղ մարդու գլխավոր դերը։


== Ընտրյալ ֆիլմագրություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայքէջ
Կաստլ (Ամբերգ Զալցբախ)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ Կաստլ (այլ կիրառումներ) Կաստլ (Ամբերգ Զալցբախ) (գերմ.՝ Kastl (Lauterachtal)), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Մտնում է Ամբերգ Զալցբախի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2,395 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը 37 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09625։


== Պատկերասրահ ==

		


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Markt Kastl
Luftaufnahme von Kastl
Luftbilder des Marktes
Սլավիկ Չիլոյան

Սլավիկ Չիլոյան (Չիլո, 1940 - 1975, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։


== Կենսագրություն ==
Սլավիկ Չիլոյանը եղել է որբ, հետագայում որդեգրվել է։ Սովորել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետում, ավարտել ռոմանոգերմանական բաժինը։ Սովորել է հին և նոր ֆրանսերեն։
Չիլոյանի գրած բանաստեղծություններից շատերը տպագրվել են մամուլում։ Բնագրից թարգմանել է «Ռոլանդի երգը», Ժան Ռասինի «Էսթեր» և «Անդրոմաքե» չափածո ողբերգությունները, Վիկտոր Հյուգոյի, Ժակ Բրելի բանաստեղծություններից։
1971 թվականին լույս է ընծայել Բորիս Վիանի բանաստեղծությունների ժողովածուն սեփական թարգմանությամբ։
Կյանքից ողբերգաբար հեռացել է 1975 թվականի նոյեմբերի 29-ին՝ Երևանի «Առագաստ» («Պոպլավոկ») սրճարանի տարածքում, որտեղից էլ կատարվել է վերջին հրաժեշտը բանաստեղծին։ Թաղված է Նուբարաշենի գերեզմանատանը։


== Երկեր ==
1992 թվականին լույս է տեսել Սլավիկ Չիլոյանի հետմահու առաջին ժողովածուն՝ «Մենք մարդ ենք եղել»։ 2005 թվականին բանաստեղծ Դավիթ Հովհաննեսի նախաձեռնությամբ հրատարակվել է նաև երկրորդ՝ խմբագրված ու լրամշակված «Չենք ասում, ինչքան գիտենք» ժողովածուն։


== Թարգմանություններ ==
«Թարգմանչաց արվեստ» շտեմարան։


== Հիշատակ ==

2005 թվականին «Նիգ-Ապարան» հայրենակցական միության նախաձեռնությամբ «Առագաստ» սրճարանի հարևանությամբ բացվեց Սլավիկ Չիլոյանի հուշաքանդակը։
Նույն թվականին Հայաստանի գրողների միությունը նրան հետմահու շնորհել է ՀԳՄ անդամատոմս։ Սահմանվել է նաև Սլավիկ Չիլոյանի անվան մրցանակ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==

Սլավիկ Չիլոյանի բանաստեղծությունները granish.org կայքում
Պոետը, ում հուղարկավորեցին «Առագաստ» սրճարանից. Սլավիկ Չիլոյան
TV5 Monde

TV5 Monde, ֆրանսիական միջազգային հեռուստաալիք, նախատեսված աշխարհի ֆրանկոֆոնների համար։ Հիմնվել է 1984 թվականի հունվարի 2-ին։ Անդամակցում է Եվրոպական հեռարձակողների միությանը։


== Նախագահներ ==
Ժան Սթոկ - 1998 թ. հոկտեմբեր - 2001 թ. հոկտեմբեր
Սերժ Ադդա (Serge Adda) - 2001 թ. հոկտեմբեր - 2004 թ. նոյեմբեր
Ժան-Ժաք Աիլլագոն (Jean-Jacques Aillagon) - 2005 թ. ապրիլի 4-ից - 2006 թ. ապրիլի 11
Ֆրանսուա Բոնմենն - 2006 թ. ապրիլի 11 – 2008 թ. ապրիլ
Ալեն դե Պուզիլլակ - 2008 թ. ապրիլ - 2012 թ. հուլիս
Մարի-Քրիստին Սարագոս - 2012 թ. հոկտեմբերից


== Ալիքներ ==
TV5MONDE FBS (Ֆրանսիա, Բելգիա, Շվեյցարիա)
TV5MONDE Europe (Եվրոպա)
TV5MONDE Afrique (Աֆրիկա)
TV5MONDE Maghreb Orient Մերձավոր Արևելք
TV5MONDE Asie (Ասիա)
TV5MONDE Etats-Unis (ԱՄՆ)
TV5MONDE Amérique Latine (Լատինական Ամերիկա
TV5MONDE Pacifique (Ճապոնիա, Կորեա Օվկիանիա)
TV5 Québec-Canada (Կանադա-Քվեբեք, հիմնվել է 1988 թ. սեպտեմբերի 1-ին)


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (Ֆրանսերեն)
TV5 Québec Canada
TV5Monde ԱՄՆ
TV5Monde Ասիա


== Ծանոթագրություններ ==
Դրակինո (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԴրակինոԴրակինո (ռուս.՝ Дракино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Instant Crush

«Instant Crush, ֆրանսիական Daft Punk հաուս դուետի երգն է, ամերիկացի երաժիշտ Ջուլիան Կասաբլանկասի հետ համագործակցությամբ։ Այն թողարկվել է 2013 թվականի նոյեմբերի 22-ին, որպես Daft Punk-ի «Random Access Memories» կոչվող չորրորդ ստուդիական ալբոմի չորրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Ջուլիան Կասաբլանկասի և դուետի անդամներ Թոմա Բանգալտերի և Գի-Մանուել դե Օմեմ-Քրիստոյի կողմից։


== Նախապատմություն ==
Daft Punk-ի տղաները Ջուլիան Կասաբլանկասի հետ ծանոթացել են ընդհանուր ընկերոջ միջոցով` իրենց ձայնագրման ստուդիայիում, երբ 2010 թվականին աշխատում էին «Տրոն. Ժառանգություն» (Tron։ Legacy) ֆիլմի սաունդթրեքի վրա։ Դուետի տղաները, ովքեր Ջուլիանի The Strokes խմբի երկրպագուն են, նրան ներկայացնում են երգի ինստրումենտալ տարբերակը, որը նրանք նախատեսում էին ներառել իրենց չորրորդ ստուդիական ալբոմում Ջուլիան լսելով երգի ինստրումենտալը, դրական կարծիք է հայտնել և հետագայում երգի համար ձայնագրել է իր վոկալը։
Երգը ամբողջությամբ գրվել և մշակվել է Ջուլիան Կասաբլանկասի և Daft Punk-ի անդամներ Թոմա Բանգալտերն և Գի-Մանուել դե Օմեմ-Քրիստոյի կողմից։ Ջուլիան Կասաբլանկասը երգի գլխավոր կիթառահարն է։ Դուետի տղաները նույնպես նվագել են կիթառ, ինչպես նաև ստեղնաշարային գործիքները և սինթեզը։ Ամերիկացի երաժիշտ Նաթան Իստը նվագել է բաս կիթառ երգի համար, իսկ Ջոն Ռոբինսոնը ստեղնաշարային գործիքներն է նվագել։


== Տեսահոլովակ ==
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Ուորեն Ֆուն, թողարկվել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Daft Punk-ի պաշտոնական VEVO էջում։


== Շաբաթական հիթ-շքերթներ ==


== Թողարկման պատմություն ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Երգի տեսահոլովակը ՅուԹուբում
Արշավիր Օհանյան

Արշավիր Իվանի Օհանյան (նոյեմբերի 30, 1970, Հադրութ - ապրիլի 15, 1994, Կարախանբեյլի (Ֆիզուլիի շրջան)), ազատամարտիկ։ Ավարտել է Հադրութի Մ. Մանվելյանի անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1988-1990 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ Այնուհետև մասնակցել է Հադրութի (Ցոր, Նորաշեն), Ֆիզուլիի, Ջաբրայիլի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Արշավիր Օհանյանը հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով, և նրան շնորհվել է լեյտենանտի զինվորական կոչում։ Ամուսնացած չէր։ Թաղված է Հադրութում։
Վոսկրեսենսկոե (գյուղ, Գատչինսկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՎոսկրեսենսկոեՎոսկրեսենսկոե (ռուս.՝ Воскресенское), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 197 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Սյոմակի (գյուղ, Սլավուտայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍյոմակիՍյոմակի (ուկրաիներեն՝ Сьомаки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սյոմակի գյուղում բնակվում էր 466 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,18 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 213,76 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Ռոբերտ Էմմիյան

Ռոբերտ Ժիրայրի Էմմիյան (1965, փետրվարի 16, Գյումրի), հայազգի հայտնի հեռացատկորդ, Եվրոպայի, ԽՍՀՄ-ի ու հանրապետության բազմակի չեմպիոն, Բարի կամքի խաղերի հաղթող, Եվրոպայի ռեկորդակիր։
Էմմիյանի ռեկորդը 8.86 մետր է, որը մինչև այժմ Եվրոպայի մրցույթների ռեկորդ է։ Նա այդ ցատկը կատարել է Ծաղկաձորում, 1987 թ-ի մայիսին։


== Կենսագրություն ==
16 տարեկանում Ռոբերտ Էմմիյանը ցատկել է 7,77 մետր, ինչը իր տարիքային խմբի մեջ աշխարհի ռեկորդ է։ 1986 թվականին ավարտել է Լենինականի մանկավարժական ինստիտուտը։ 
Հեռացատկի ԽՍՀՄ բազմակի (1981-1988), ԽՍՀՄ ժողովուրդների 9-րդ սպարտակիադայի (1986), Եվրոպայի առաջնությունների կրկնակի (1986, 1987) չեմպիոն, աշխարհի առաջնության 2-րդ մրցանակակիր (1987)։ Եվրոպայի ռեկորդակիր (8 մ 86 սմ, 1987)։
9 տարի որպես մարզիչ է աշխատել Կատարում, այնուհետև եղել է Կատարի Օլիմպիական կոմիտեի նախագահի խորհրդական։ 2010 թվականի ապրիլից Հայաստանի աթլետիկայի ֆեդերացիայի նախագահն է։
1988 թվականի երկրաշարժից հետո Էմմիյանը տեղափոխվեց Ֆրանսիա և այժմ բնակվում է Փարիզում։ Ունի երկու դուստր՝ Ֆիոնան և Լորենը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էմմիյանի հետ հարցազրույց Ազգում։(չաշխատող հղում)
Սվիրինո (գյուղ, Բոլշեբոլդինսկի շրջան)

Սվիրինո (ռուս.՝ Свирино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոլշեբոլդինսկի շրջանի կազմում։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Օնա (Ուդայի վտակ)

Օնա (ռուս.՝ Она), գետ Ռուսաստանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուդա գետի ափին։ Գետի երկարությունը 173 կմ է։


== Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ ==
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության

Ջրային օբյեկտի, պետական ջրային գրանցման կոդը - 16030000412116300016955
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների կոդը'
Ավազանի կոդը'
Հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների հատորի համարը'
Թողարկումն ըստ հիդրոլոգիական ուսումնասիրությունների'


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
ՌԴ ջրային ռեսուրսների էկոլոգիան Archived 2015-05-26 at the Wayback Machine.
Սոլվեյգ Քրիստով

Սոլվեյգ Քրիստով (նորվ.՝ Solveig Beda Christov, ծննդյան անունը՝ Ֆրեդրիքսեն,  հոկտեմբերի 29, 1918(1918-10-29), Դրամեն, Նորվեգիա - մայիսի 16, 1984(1984-05-16), Օսլո, Նորվեգիա), նորվեգացի վիպասան, կարճ պատմվածքների հեղինակ, դրամատուրգ։


== Կենսագրություն ==
Սոլվեյգ Ֆրեդրիքսենը ծնվել է Դրամենում` էլեկտրիկ Ֆրեդրիկ Ադոլֆ Ֆրեդրիքսենի և Սոլվեյգ Հենրիեթ Հենրիքսենի ընտանիքում։ Ամուսնացել է երեք անգամ` Ռոլֆ Նորման Բեքքեի հետ 1941-1946 թվականներին, գործարար Պաալ Թինն Քրիստոֆերսենի հետ 1947-1959 թվականներին և հրատարակիչ Հերալդ Գրիգի հետ 1960 թվականից։ 1949 թվականից օգտագործել է Քրիստով գրական անունը։


== Գրական գործունեություն ==
Քրիստովը գրական գործունեությունը սկսել է 1949 թվականին Det blomstrer langs blindveien վեպով, որին հաջորդել են På veiene til og fra (1951) և Torso (1952) վեպերը։ 1950-ական թվականներին գրել է Syv dager og netter (1955), Demningen (1957) սիրավեպը, Korsvei i jungelen (1959) հոգեբանական վեպը։ Քրիստովի Elskerens hjemkomst (1961) վեպն անդրադառնում է Էրոտիկ թեմաների։ Քրիստովը հրատարակել է նաև կարճ պատմվածքների ժողովածու՝  Jegeren og viltet (1962), ավելի ուշ՝ I dag er vårt liv (1974): Նրա Tilfellet Martin (1970) և Knivsliperens dagbok (1976) վեպերը խելացնորության մասին են։
Քրիստովի Det hemmelige regnskap (1957) և På rødt pass (1958) պիեսները բեմադրվել են Նորվեգիայի ազգային թատրոնում։ Veversken մենախոսությունը 1968 թվականին ներկայացվել է Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերության Fjernsynsteatret հեռուստաթատրոնում։ Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերությունը ներկայացրել է նրա To guitarer և Terminal աուդիոպիեսները։ Sub Rosa պիեսը 1971 թվականին բեմադրվել է Բերգենի միջազգային փառատոնում։


== Մրցանակներ ==
1962 թվականին արժանացել է Riksmål գրական միավորման մրցանակին։


== Ծանոթագրություններ ==
Լիգա Դեկմեյերե

Լիգա Դիկմեյերե (լատիշ․՝ Līga Dekmeijere, մայիսի 21, 1983(1983-05-21), Ռիգա, ԽՍՀՄ), լատվիացի թենիսիստուհի, Կանանց թենիսի ասոցիացիայի (WTA) 1 մրցաշարի հաղթող։


== Կենսագրություն ==
Լիգա Դիկմեյերեն ծնվել է 1983 թվականի մայիսի 21-ին Ռիգայում, Լատվիական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն ԽՍՀՄ։ Թենիսիստուհին ունի նաև ավագ քույր Լայլա անունով (պրոֆեսիոնալ հոկեյիստուհի)։
Լիգան իր թենիսիստուհու կարիերան սկսել է 6 տարեկան հասակում։
Դիկմեյերեն նախընտրում է կավե կոշտ ծածկույթը։


== Տարեվերջյան վարկանիշ ==


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական կայք (անգլ.)Էջը Ֆեդերացիայի Գավաթի կայքում Archived 2017-03-27 at the Wayback Machine.
Էջը ITF-ի կայքում Archived 2020-12-05 at the Wayback Machine.
Էջը WTA-ի կայքում
Սպիտակապոչ նապաստակ

Սպիտակապոչ կամ պրերիային նապաստակ (լատ.՝ Lepus townsendii) նապաստակների տեսակ, ապրում են Հյուսիսային Ամերիկայում։ Տեսակի լատիներեն անվանումը տրվել է ի պատիվ ամերիկացի բնաբան Ջոն Քըրք Թաունսենդի (1809-1851)։


== Բնութագիր ==
Սպիտակապոչ նապաստակը նապաստակների խոշոր տեսակ է։ Մարմնի երկարությունը 56,5 - 65,5 սմ է, քաշը 2,75-3,6 կգ է։ Արուն սովորաբար էգից ավելի խոշոր է։ Սասկաչևանում գրանցվել են եզակի նմուշներ` ավելի քան 9 կգ քաշով (20 ֆունտ)։
Բրդի գունավորումը վերևից դեղնաշագանակագույնից մինչև մոխրաշագանակագույն է։ Բնորոշ են մեծ մոխրագույն ականջները սև ծայրերով, ներսում` շագանակագույն-դարչնագույն և սպիտակ։ Ականջի չափը փոսիկից սկսած 10-ից մինչև 11,3 սմ է (3,9-ից մինչև 4,4 դյույմ), իսկ ոտնաթաթի հետին հատվածի երկարությունը` 14,5-ից մինչև 16,5 սմ (5,7-ից մինչև 6,5 դյույմ)։ Այլ տեսակների համեմատ այս տեսակների պոչը սպիտակ է` դեղնաշագանակագույն կամ մոխրագույն գծերով։ Հյուսիսային պոպուլյացիաներում այս նապաստակն աշնանը բուրդը թողնում է և սպիտակում է ամբողջ ընթացքում, բացի ականջներից։
Սովորաբար նրանք ձայն չեն արձակում, բայց ականջ ծակող ճիչ են արձակում, եթե վիրավորեն կամ բռնեն։


== Տարածվածություն ==
Այս տեսակը տարածված է Կանադայում (Ալբերտա, Բրիտանական Կոլումբիա, Մանիտոբա, Սասկաչևան), ԱՄՆ-ում (Կալիֆոռնիա, Կոլորադո, Այդահո, Իլինոյս, Այովա, Կանզաս, Մինեսոտա, Միսսուրի, Մոնտանա, Նեբրասկա, Նևադա, Նյու Մեքսիկո, Հյուսիսային Դակոտա, Օրեգոն, Հարավային Դակոտա, Վաշինգտոն, Վիսկոնսին)։ Բնակվում են նաև Ժայռոտ լեռների տարածքում։ Այս տեսակը հանդիպում է կոլումբիական հարթավայրում` 30 մ բարձրության վրա  և ծովի մակարդակից 4319 մ բարձրության վրա` Բրոս լեռան վրա (Կոլորադոյի նահանգ)։ Հիմնական բնակավայրը պրերիաներն են (բաց տափաստաններ ու հարթավայրեր)։


== Կենսակերպ ==
Վարում է գիշերային միայնակ կյանք։ Սնվում է հիմնականում խոտաբույսերով, ձմեռային թփերով։ Ակտիվությունը սովորաբար սկսվում է երեկոյան` ժամը 22:00-ից մինչև 01:00-ն և ավարտվում վաղ առավոտյան` ժամը 3:00-ից մինչև 4:00-ը: Օրվա ընթացքում թաքնվում է հողային անցքերի կամ խիտ բուսականության մեջ։ Գիշատիչներից արագ թաքնվելու համար ձյան մեջ արահետներ է ստեղծում, ձյան տակ՝ թունելներ։ Արագությունը հասնում է մինչև 55 կմ/ժ։ Հղիության շրջանը միջինը 42 օր է, սերնդի չափը 1-ից 11 ձագ է, միջինը՝ չորսից հինգ, և կախված է շրջակա միջավայրից։ Կաթով կերակրումը շարունակվում է մեկ ամիս։ Բնական թշնամիներն են աղվեսը, կոյոտը և գիշատիչ թռչունները։ Մարդիկ որսում են այս նապաստակները մորթու և մսի համար։
Բնության պահպանության միջազգային միությունը (ԲՊՄՄ) այս տեսակը գնահատում է որպես «նվազագույն անհանգստություն պատճառող»։ 


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
Smith, A.T. & Johnston, C.H. 2008. Lepus townsendii. In: IUCN 2012
Ոսկան Ոսկանյան

Ոսկան Աղաբեկի Ոսկանյան (1906, Մեսրոպավան, Նախիջևանի գավառ, Երևանի նահանգ, Կովկասի փոխարքայություն, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 12, 1944(1944-11-12), Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ խորհրդային ինժեներ-էլեկտրամեխանիկ, քաղաքական գործիչ, ԽՄԿԿ անդամ (1931)։ 
Ավարտել է Լենինգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1933)։ 1927 թվականից աշխատել է Լենինգրադի «Սվետլանա» գործարանում, 1936 թվականից՝ տնօրեն։ 1942 թվականին նշանակվել է ԽՍՀՄ էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերության ժողկոմի տեղակալ, ղեկավարել է պաշարված Լենինգրադի (1941—1944) էլեկտրաարդյունաբերությունը, ապահովել է ռազմապաշտպանական արտադրանքի թողարկումն ու մատակարարումը։ 
Պարգևատրվել է Լենինի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի, «Պատվո նշան» շքանշաններով։


== Ծանոթագրություններ ==
(2218) Վոտո

(2218) Վոտո (անգլ.՝ Wotho), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի հունվարի 10-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,041781 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,544 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5396 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1937,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,185786 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,95° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2218) Վոտո աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Քրիստին Լագարդ

Քրիստին Մադլեն Օդետ Լագարդ (ֆր.՝ Christine Madeleine Odette Lagarde, հունվարի 1, 1956(1956-01-01)[…], Փարիզի 9-րդ շրջան, Փարիզ), ֆրանսիացի փաստաբան և Ժողովրդական շարժման միություն կուսակցության քաղաքական գործիչ, ով 2011 թվականի հուլիսի 5-ից ղեկավարում է Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ)։
Քրիստին Լագարդը նախկինում տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել ֆրանսիական կառավարությունում՝ եղել է Ֆրանսիայի Ֆինանսների նախարար, իսկ դրանից առաջ՝ Դոմինիկ դե Վիլպինի վարչապետ եղած ժամանակ, Գյուղատնտեսության և Առևտրի նախարար։ Լագարդն առաջին կինն էր, ով Մեծ ութնյակի երկրներից դարձավ ֆինանսների նախարար և առաջին կինն է, ով ղեկավարում է ԱՄՀ-ն։
Հայտնի հակամենաշնորհային և աշխատանքի գծով փաստաբան Լագարդը դարձավ միջազգային Baker & McKenzie փաստաբանական ընկերության առաջին կին տնօրենը։ 2009 թվականի նոյեմբերի 16-ին Ֆայնենշլ Թայմսը նրան ճանաչեց Եվրագոտու լավագույն ֆինանսների նախարարը։ 2011 թվականի հունիսի 28-ին նշանակվեց Արժույթի միջազգային հիմնադրամի հաջորդ տնօրենը 5 տարի ժամկետով՝ 2011 թվականի հուլիսի 5-ից սկսած փոխարինելով Դոմինիկ Շտրաուս-Կանին։ Նա 11-րդ եվրոպացին է, ով նշանակվում է այդ պաշտոնում։ 2014 թվականին Լագարդը Ֆորբս ամսագրի կողմից ճանաչվել է աշխարհի ամենաազդեցիկ կանանցից 5-րդը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
«Եվրոնյուզ», հարցազրույց Քրիստին Լագարդի հետ, հունիսի 4, 2009թ․ Archived 2011-09-11 at the Wayback Machine.
Քրիստին Լագարդ՝ ֆինանսները կանացի դեմք ունեն Archived 2010-01-23 at the Wayback Machine.
Քրիստին Լագարդի կարիերան
Օպենհեյմեր (ֆիլմ)

«Օպենհեյմեր» (անգլ.՝ Oppenheimer), ապագա կենսագրական թրիլլեր ֆիլմ, որի ռեժիսորը և սցենարիստը լինելու է Քրիստոֆեր Նոլանը։ Ֆիլմը պատմում է ատոմային ռումբի ստեղծողի մասին։ Գլխավոր դերը մարմնավորելու է Քիլիան Մըրֆին։ Ֆիլմի վրա աշխատանքը սկսվել է 2021 թվականին, պրեմիերան նախատեսված է 2023 թվականի հուլիսի 21-ին։


== Սյուժե ==
Ֆիլմի սցենարը հիմնված է «Ամերիկյան Պրոմեթևս։ Տրիումֆ և Ռոբերտ Օպենհեյմերի ողբերգությունը» գրքի վրա, որը գրել է Կայեմ Բյորդը և Մարտին Շերվինը։ Գիրքը ստացել է Պուլիտցերյան մրցանակ։ Գլխավոր հերոսը ամերիկացի ֆիզիկոս է, որի ղեկավարությամբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ատոմային ռումբ է ստեղծվել։


== Դերերում ==
Քիլիան Մըրֆի՝ Ռոբերտ Օպենհեյմեր
Էմիլի Բլանտ՝ Քեթրին Օպենհեյմեր
Մեթ Դեյմոն՝ Լեսլի Գրովս
Ռոբերտ Դաունի` Լյուիս Շտրաուս
Գարի Օլդմեն՝  Հարի Ս. Թրուման
Ռամի Մալեք՝ չբացահայտված գիտնական


== Թողարկում ==
Universal Pictures-ը պատրաստվում է ֆիլմը թսղարկել 2023 թվականի հուլիսի 21-ին IMAX, 35 մմ և 70 մմ ձևաչափերով։


== Ծանոթագրություններ ==
Դիոնե

Դիո՛նե (հին հունարեն՝ Διώνη, համապատասխանում է միկեն. di-u-ja, Դիվիա), հին հունական դիցաբանությունում անձրևի անձնավորումը, տիտանուհի։
Հեսիոդոսի մոտ օվկիանուհի, տիտան Օվկիանոսի և Տեթիսի դուստրը (Hesiod. Theog. 353) կամ Գեայի և Ուրանոսի կամ Եթերի դուստրը։ Տիտանուհի՝ ըստ օրփեոսականների, որը Դոդոնեում համարվում էր Զևսի կինը և Ափրոդիտեի մայրը (ըստ Հոմերոսի)։ Հոմերոսի մոտ նա բնակվում էր Օլիմպոսում և օգնում էր իր դուստր Ափրոդիտեին։ Այլ աստվածությունների թվում նա էլ է ներկա եղել Ապոլլոնի և Արտեմիսի ծնունդին Դելոսում (Հոմերոսի հիմներ)։
Նաև համարվել է Դիոնիսոսի մայրը։
Զոհասեղանը գտնվել է Օյկունտեում (Կարիա)։
Դիոնեն ավելի ուշ նույնացվել է Հերայի հետ։


== Աստղագիտության մեջ ==

Դիցաբանական կերպարի անունով է կոչված Դիոնե (106) աստերոիդը՝ հայտնաբերված 1868 թվականին, նաև Սատուրնի արբանյակ Դիոնան։


== Տես նաև ==
Դանա (կելտական դիցաբանություն)
Դանա (սլավոնական դիցաբանություն)


== Ծանոթագրություններ ==
Նեբուլիում

Նեբուլիումը, նախկինում տեսականորեն ենթադրվող քիմիական տարր է։

1868թ-ին անգլիացի աստղագետ Ուիլյամ Հագգինսը , ով առաջինն օգտագործեց սպկտրոսկոպը աստղագիտությունում, գազային միգամածություններում հայտնաբերեց խիստ կանաչ  3726; 3729; 4959 և 5007 անգստերմ ալիքի երկարությամբ «արգելված» սպեկտրալ գծեր Կատվի աչք միգամածությունում։ Հագգինսը ենթադրեց, որ այդ գծերը պատկանում են դեռևս անհայտ քիմաիական տարրի, որին էլ անվանեց «նեբուլիում» (լատ. nebula — մշուշ, միգամածություն բառից)։ Սակայն 1927թ-ին ամերիկացի ասղաֆիզիկոս Ա․ Բոուենը հայտնաբերեց, որ սովորոկան ջրածինը և թթվածինը տիեզերքում իոնացված պայմաններում կարող են ճառագայթել (երկրային պայմաններում անհնարին) այդպիսի սպեկտրալ գծեր։ Արդյունքում պարզվեղ, որ տեսականորեն հայտնաբերված այս տարն իրականում գոյություն չունի։


== Պատմություն ==
Ուիլիամ ՈՒոլասթոնը 1802թ-ին և Ջոզեֆ վոն Ֆրաունհոֆերը 1814թ-ին արևային սպեկտրում մութ գծեր էին նկարոգրում։ Ավելի ուշ, Գուստաֆ Կիրխհոֆը հայտնաբերեց ատոմի ճառագայթման էմիսսիոն կամ կլանման գծերը, որոնք ի հայտ էին գալիս  քիմիական տարրերի կողմից միայն որոշակի հաճախությամբ ալիքներ կլանելու պատճառով։
Աստղագիտության մեջ աստղադիտակների կիրառման վաղ շրջանում նեբուլա տերմինն օգտագործվում էր ցանկացած աստղին չնմանվող, ոչ հստակ լուսավորված տիրույթը ներկայացնելու համար։ Դրանց մեծ մասը, այդ թվում Անդրոմեդայի միգամածությունը, ճառագայթում էին աստղերին բնորոշ սպեկտրներ, սակայն հետագայում պարզվեց, որ դրանք գալակտիկաներ են։  Մյուսները, ինչպես օրինակ Կատվի աչք միգամածությունը, ճառագայթում էին շատ տարօրինակ սպեկտր։ Երբ Ուիլիամ Հագգինսը ուսումնասիրում էր Կատվի աչք միգամածության սպեկտրը, նկատեց, որ այն արեգակի սպեկտրի պես ընդհատ է, բայց միայն մի քանի հստակ էմիսսիոն գծերով։ Ամենաուժեղը 2 կանաչ գծերն էինը՝ 495.9 նմ և 500.7 նմ ալիքի երկարությամբ։ Այդ ալիքները չեն ճառագայթվում երկրի վրա որևէ հայտնի քիմիական տարրի կողմից։ Փաստը, որ հելիումը 1886թ-ին տեսականորեն հայտնաբերվել էր Արեգակի էմիսսիոն գծերի ուսումնասիրությամբ, իսկ ավելի ուշ՝1895թ-ին հայտնաբերվել էր Երկրի վրա, հիմք հասնդիսացավ աստղագետների համար, որ ենթադրեն նոր քիմիական տարրի գոյությունը։ Նեբուլիում(երբեմն նեբհելիում կամ  նեբուլում) անվանում առաջարկել է Մարգարեթ Հագգինսը՝ Ուիլիամ Հագգինսի կինը։


== Նշումներ ==
Կաշուեյրա Դորադա

Կաշուեյրա Դորադա  (պորտ.՝ Cachoeira Dourada), համայնք Բրազիլիայում, մտնում է Գոյաս նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Գոյաս նահանգի հարավային մարզը։ Մտնում է տնտեսական կարգավիճակ ունեցող Մեյա Պոնտիի գավառի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8 542 մարդ, ըստ 2006 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 521,130 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 16,4 մարդ/կմ²։


== Վիճակագրություն ==
Համախառն ներքին արտադրանքը կազմել է 242 829 237,00 (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Համախառն ներքին արտադրանքը մեկ շնչի հաշվով 2003 թվականին կազմում է 28 454,33 ռեալ (ըստ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների)
Մարդկային զարգացման ինդեքսի պոտենցիալը 2000 թվականին կազմել է 0,759
Ուլուելգա (այլ կիրառումներ)

Ուլուելգա, կարող է վերաբերել՝

Ուլուելգա - գետ Ռուսաստանում
Ուլուելգա - գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում
Օտֆրիդ Պրոյսլեր

Օտֆրիդ Պրոյսլեր (գերմ.՝ Otfried Preußler, հոկտեմբերի 20, 1923(1923-10-20)[…] կամ հոկտեմբերի 23, 1923(1923-10-23), Լիբերեց, Չեխիա - փետրվարի 18, 2013(2013-02-18)[…], Կիմզեեի Պրին, Ռոզենհայմ, Վերին Բավարիա, Բավարիա, Գերմանիա), գերմանացի հանրահայտ հեքիաթասաց և մանկագիր։ Նրա գրքերը թարգմանվել են 55 լեզուներով և վաճառվել են ավելի քան 50 միլիոն օրինակով։ Ամենահայտնի ստեղծագործություններն են «Կրաբատը» և «Հոցենպլոց ավազակը»։


== Կենսագրություն ==


=== Մանկությունը և պատանեկությունը ===
Ծնվել է Բոհեմիայի Ռայխենբերգ քաղաքում (այժմ Լիբերեց, Չեխիա), որտեղ նրա նախնիները ապրել են դեռ 15-րդ դարից՝ հիմնականում զբաղվելով ապակեգործությամբ։ Ծնողները ուսուցիչներին էին։ 1942 թվականին՝ դպրոցն ավարտելուց հետո Օտֆրիդը զորակոչվել է Վեհրմախտ (Ֆաշիստական Գերմանիայի զինված ուժեր) և ուղարկվել Արևելյան ճակատ։ 1944 թվականին 21-ամյա լեյտենանտը ռազմագերի է ընկել և հինգ տարի անցկացրել Թաթարական ԻՍՍՀ-ի տարբեր գաղութներում։


=== Հետպատերազմյան շրջան ===
1949 թվականին՝ ազատ արձակվելուց հետո Բավարիայում գտել է տեղահանված ծնողներին, ինչպես նաև հարսնացուին՝ Անելիսին, որի հետ ամուսնացել է նույն տարի։ 1953-1970 թվականներին ուսուցիչ էր, ապա դպրոցի տնօրեն Ռոզենհայմում (Գերմանիա)։ Այդ ընթացքում էլ սկսել է մանկական գրքեր գրել, որոնք հիմնականում հիմնված էին դպրոցականներին իր պատմած պատմությունների վրա։ 1972 թվականին «Կրաբատի» համար արժանացել է մրցանակի (Deutscher Jugendliteraturpreis)։
Կյանքի վերջին տարիներիները նվիրել է ինքնակենսագրական հուշագրությունների։


== Ստեղծագործություններ ==
1956 - «Փոքրիկ ջրոգին» (Der kleine Wassermann)
1957 - «Փոքրիկ Բաբա-Յագան» (Die kleine Hexe)
1958 - «Մեզ մոտ՝ Շիլդայում» (Bei uns in Schilda)
1962 - «Ավազակ Հոցենպլոցը» (Der Räuber Hotzenplotz)
1962 - «Միկեշ կատուն» (Kater Mikesch ()
1966 - «Փոքրիկ ոգին» (Das kleine Gespenst)
1966 - «Ուժեղ Վանյայի արկածները» (Die Abenteuer des starken Wanja)
1969 - «Ավազակ Հոցենպլոցի նոր արկածները» (Neues von Räuber Hotzenplotz)
1971 - «Կրաբատը» (Krabat)
1973 - «Հոցենպլոց 3» (Hotzenplotz 3)
1975 - «Ոսկե աղբյուրը» (Der goldene Brunnen)
1978 - «Փախուստ Եգիպտոս» (Die Flucht nach Ägypten. Königlich böhmischer Teil)
1985 - «Գլխարկով հրեշտակը» (Der Engel mit der Pudelmütze)
1987 - «Պարոն Քլինգսորը մի քիչ կախարդել գիտե» (Herr Klingsor konnte ein bisschen zaubern)
1988 - «Զարկեց ժամը տասներկուսը» (Zwölfe hat's geschlagen)
1993 - «Ռոբեցալի գիրքը» (Mein Rübezahl Buch)
1995 - «Վայհենսթետենի զանգը» (Glocke von Weihenstetten)
1998 - «Մեկ, երկու, երեք՝ արջի քայլերով» (Eins, zwei, drei im Bärenschritt)
2000 - «Բալադների մեծ գիրքը» (Das große Balladenbuch), համահեղինակ՝ Հայնրիխ Պլետիխա


=== Հայերեն թարգմանությամբ ===
Ռուսերենի միջոցով հայերեն են թարգմանվել և 1987 թվականին լույս տեսել Պրոյսլերի «Փոքրիկ Բաբա-Յագան», «Փոքրիկ Ջրոգին» հեքիաթները և «Կրաբատ» վիպակը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Անձնական կայքէջ Archived 2010-01-17 at the Wayback Machine.
Փոքրիկ ջրոգին՝ գերմաներեն լեզվով Archived 2013-04-05 at the Wayback Machine.
Աջափնյակ վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Երևան)

Աջափնյակ վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ՝
Այս հոդվածը ներկայացնում է Երևան քաղաքի Աջափնյակ վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 20 հուշարձան (16 միավոր)։

 


== Տես նաև ==
Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ


== Ծանոթագրություններ ==
Ռոբերտ Գվիսկար

Ռոբերտ Օտվիլ մականունը՝ Գվիսկար (Robert Viscart, լատ.՝ Robertus de Altavilla, Robertus cognomento Guiscardus o Viscardus, 1016 թ., Օտվիլ-լա-Գիշար, Կուտանսի մոտ - 1085 թ. հուլիսի 17 Կեֆալինիա), զորավար, քաղաքական գործիչ, Ապուլիայի չորրորդ կոմսը (1057 թվականից) և առաջին դուքսը (1059 - 1085 թթ.) Օտվիլների տոհմից։ Վերջնականապես դուրս է մղել բյուզանդացիներին Իտալիայի տարածքից (1071 թ.), գրավել է Սալերնո իշխանությունը (1077 թ.) դրանով ավարտելով նորմանների կողմից հարավային Իտալիայի գրավումը։ Իր կրտսեր եղբայր Ռոժե I-ի հետ սկսել է Սիցիլիայի նվաճումը (1061 թ.)։ Օժանդակելով պապ Գրիգորիոս VII-ին՝ 1084 թ. գրավել և հրդեհել է Հռոմը։ Կյանքի վերջում փորձ է կատարել նվաճել Բյուզանդիան։ Ստացել է Գվիսկար մականունը, որը թարգմանվում է հին ֆրանսերենից որպես «խորամանկ»։


== Ծանոթագրություններ ==
Տաճկահայաստանում (նկար)

«Տաճկահայաստանում», ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի 1940 թվականին ստեղծած կտավը։ Գտնվում է Իսաբեկյան ընտանիքի հավաքածուում։ Նյութը՝ կտավ, յուղաներկ, չափերը՝ 40×70 սմ։


== Պատմություն ==
Էդուարդ Իսաբեկյանի ամենավաղ ստեղծագործական շրջանը եղել է հայրենասիրական, հերոսական դիմակայման, աննկունության գաղափարների արտացոլման տասնամյակը։ Իսաբեկյանի արվեստում ողջ 40-ականների ընթացքում թեմատիկ-կոմպոզիցիոն աշխատանքների համար հիմք են հանդիսանում պայքարի ու հայրենասիրական թեմաները։ Անդրադառնալով ժամանակի կոնկրետ իրադարձություններին՝ նկարիչը դիմում է հայ ժողովրդի պատմական անցյալի հերոսական և ողբերգական էջերին։
1940-ականներին ստեղծված մի շարք կտավներում Էդուարդ Իսաբեկյանը մտահղացել է 20-րդ դարասկզբի հայ ժողովրդի դեմ օսմանյան թուրք բարբարոսների անօրեն դաժանությունն ու ողբերգական իրադարձությունները պատկերել որպես փաստ, առանց պաթոսից, ինչպես օրինակ «Տաճկահայաստանում» (Արևմտյան Հայաստան) կտավում։


== Նկարագրություն ==
Կատարվող իրադարձության ամբողջ դրամատիզմը արտահայտված է կերպարների դեմքերի վրա, աչքերի արտահայտության, սպասողական շարժումների մեջ, իսկ հետին պլանի անհանգսիտ երկինքը ավելի է ամբողջականացնում տիրող տրամադրությունը։ Ստվերն ու լույսը ամենակարևոր դերն են խաղում կտավում. նկարիչը կարողացել է լուսավորել շողերով այն, ինչի վրա դիտողը պետք է ուշադրություն դարձնի։ Ստացվել է միասնական մի պատկեր, որտեղ բոլորը տոգորված են մի դժբախտությամբ, բայց բոլորի մեջ կա օպտիմիստական ինչ-որ մի պահ։ Կտավի ձախ անկյունում տեսնում ենք նկարչի ինքնադիմանկարը։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Էդուարդ Իսաբեկյանի պաշտոնական կայքը
1640

1640 թվական,  նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է կիրակի օրը։ Սա մեր թվարկության 1640 թվականն է, 
XVII դարի 40-րդ տարին։


== Դեպքեր ==


== Ծնունդներ ==


== Մահեր ==
Փետրվարի 9 - Մուրադ Դ, Օսմանյան կայսրության սուլթան (ծ.1612)
Մայիսի 30 - Պիտեր Պաուլ Ռուբենս, ֆլամանդացի գեղանկարիչ (ծ.1577)
Բեկասովո (գյուղ, Նարո-Ֆոմինսկի շրջան)

Բեկասովո (ռուս.՝ Бекасово), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Նարո-Ֆոմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Հորգաու

Հորգաու (գերմ.՝ Horgau), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Աուգսբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2497 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 26,52 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 72 159։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 8 քաղաքային շրջանի։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Պաշտոնական էջ
Լիպովկա (գյուղ, Դուխովնիցկի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ԼիպովկաԼիպովկա (ռուս.՝ Липовка), գյուղ Ռուսաստանի, Սարատովի մարզի Դուխովնիցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին հայտնի գրանցված տվյալներով կազմում էր 500 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Ռուսաստանի ժամային գոտիները, worldtimezone.com կայքում (անգլ.)
Արագիլակտուց ծղնի

Արագիլակտուց ծղնի (լատ.՝ Pelargopsis capensis), ծղնիների ընտանիքի ասիական թռչուն։
Արագիլանման ծղնին հասնում է մինչև 35 սմ երկարության։ Այն ունի խոշոր կարմիր կտուց և շագանակի գույնի գլուխ։ Այն ունի սերուցքագույն պարանոց և կրծքավանդակ։ Թևերի վերին հատվածի փետուրները կապույտ են։
Թռչունների տարածվածության արեալը ձգվում է Հնդկաստանից մինչև Ինդոնեզիա և Ֆիլիպիններ։ Նրանք բնակվում են ինչպես ներքին ջրերի եզրերին, այնպես էլ ծովափերին։
Արագիլակտուց ծղնիները սնվում են տարբեր տեսակի փոքր կենդանիներով՝ փոքր ձկներով, խեցեմորթներով, երկկենցաղներով, փոքր սողուններով, երիտասարդ թռչուններով և միջատներով։


== Տեսակներ ==
Գրանցված են 13 թռչնատեսակներ՝

P. c. burmanica — Մյանմայից Կրա։
P. c. capensis — Հնդկաստան, Շրի Լանկա։
P. c. cyanopteryx — Սումատրա, Բանկա, Բելիտունգ։
P. c. floresiana — Բալի, Լոմբոկ, Սումբավա, Ֆլորես։
P. c. gigantea — Սուլու։
P. c. gouldi — Հյուսիսային Ֆիլիպիններ։
P. c. intermedia — Նիկոբարյան կղզիներ։
P. c. javana — Ճավա։
P. c. malaccensis — Մալակկա, Լինգա։
P. c. osmastoni — Անդամանյան կղզիներ։
P. c. simalurensis — Սիմյոլուե։
P. c. sodalis — Բանյակ։


== Ծանոթագրություններ ==
Ստրիգինո (այլ կիրառումներ)

Ստրիգինո, կարող է վերաբերել՝

Ստրիգինո - գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Ստրիգինո - գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Մուրոմսկի շրջանի կազմում։
Բուրանովսկիե Բաբուշկի

Բուրանովսկիե Բաբուշկի, ուդմուրտական խումբ, ռուսական նախընտրական փուլում նրանք առաջ անցան Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթի հաղթող Դիմա Բիլանի և Յուլյա Վոլկովայի "Back To Her Future" երգից։ Ներկայացրել է Ռուսաստանը Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթում, հավաքելով 259 միավոր, գրավելով 2-րդ հորիզոնականը։ Տատիկները կիսաեզրափակչում առաջին հորիզոնականն էին գրավել։


== Խմբի անդամներ ==
Գրյանա Բայսարովան(63 տարեկան), ալևտինա Բեգիշեվան(54 տարեկան), զոյա Դորոդովան(72 տարեկան), գալինա Կոնեվան(73 տարեկան), նատալյա Պյուգաչովան(76 տարեկան), վալենտինա Պյատչենկոն(74 տարեկան), եկատերինա Շկլյաևան(74 տարեկան), օլգա Տուկտարյովան(արտիստիզմի տնօրեն)(44 տարեկան), ելիզավետա Զարբատովան(86 տարեկան)։
Հարձակում

Հարձակում, մարտական գործողությունների հիմնական տեսակը, նպատակն է՝ ջախջախել թշնամուն և գրավել կարևոր բնագծեր ու շրջաններ։ Իրականացվում է ցամաքում, ծովում և օդում մարտերի, ճակատամարտերի և օպերացիաների ձևով։ Հարձակման տարատեսակն է հակահարձակումը։ Հետապնդած նպատակի, ուժերի և միջոցների ընդգրկման առումով հարձակումը կարող է ունենալ ստրատեգիական, օպերատիվ կամ տակտիկական նշանակություն։ Հարձակման գործելակերպը շարունակ փոփոխվել է զենքի տեսակների զարգացման, զորքերի անձնակազմի և կազմակերպման որակական փոփոխման համեմատ, որն իր հերթին կախված է եղել հասարակության արտադրողական ուժերի և արտադրական հարաբերությունների վիճակից, պետության տնտեսական հնարավորություններից ու հասարակական-քաղաքական կարգից։ Հարձակման տեսությունն ու գործնականը բազմակողմանի զարգացան 1939-45-ի երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, ինչպես նաև ետպատերազմյան շրջանում՝ միջուկային զենքի ներդրման ու սովորական զինատեսակների հետագա կատարելագործման հիման վրա։
Ճաշատեսակ

Ճաշատեսակ, եփած կերակուրների համադրություն, որը ձևավորված է որպես մեկ բաժին և պատրաստ է ուտելու։
Վ․ Դալի հայտնի բառարանում ճաշատեսակը նկարագրվում է որպես արագ կերակուր կամ պարզապես կերակուր; սեղանին մատուցվող սնունդ։ Որպես կանոն, դրանք բաժանվում են առաջին ճաշատեսակի (շչի, սոլյանկա, արգանակներ (եփուկներ), ապուրներ (շոգեխաշած)), երկրորդ ճաշատեսակի (միս, խավարտով ձուկ, շիլա և այլն), երրորդ ճաշատեսակ (ըմպելիք, քաղցր աղանդեր)։
Ճաշատեսակը կարող է պատկանել նաև ազգային որևէ խոհանոցի (օրինակ՝ «Գուլյաշը հունգարական ազգային ուտեստ է»)։
Ճաշատեսակ պատրաստելու ցուցումները կոչվում են բաղադրատոմսեր։


== Ծանոթագրություններ ==
Տաջիկստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական

Տաջիկստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը ներկայացնում է Տաջիկստանը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Կառավարվում է Տաջիկստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի կողմից։
Տաջիկստանի հավաքականը ոչ մի անգամ չի մասնակցել Աշխարհի առաջնություններին և Ասիայի գավաթներին։
ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում զբաղեցնում է 137-րդ հորիզոնականը՝ 2017 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Տաջիկստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի պաշտոնական կայքը
Տաջիկստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի պաշտոնական Տվիտերի էջը
Տաջիկստանի հավաքականը FIFA.com-ում Archived 2008-05-22 at the Wayback Machine.
Տաջիկստանի հավաքականը soccerway.com կայքում
Իբրահիմ Բուբակար Կեյտա

Իբրահիմ Բուբակար Կեյտա (ֆր.՝ Ibrahim Boubacar Keïta հունվարի 29, 1945(1945-01-29), Koutiala, French Sudan, Ֆրանսիա - հունվարի 16, 2022(2022-01-16), Բամակո, Մալի) — Մալիի քաղաքական գործիչ, նախկինում՝ Մալիի վարչապետ (1994—2000): 2013 թվականին ընտրվեց երկրի նախագահ։


== Կենսագրություն ==
Իբրահիմ Բուբակար Կեյտան ծնվել է Ֆրանսիական Սուդանում (այժմ Մալի), 1945 թ. Հունվարի 29-ին։ Փարիզի, հետո Բամակոյի  լիցեյներն ավարտելուց հետո   սովորել է Սենեգալի մայրաքաղաք Դակարում, ապա նախկին մետրոպոլիայի մայրաքաղաք Փարիզում։ Նա քաղաքագիտության և պատմության պրոֆեսոր է։ Սկզբում նա աշխատել է Մալիի զարգացման հիմնադրամում` ԵՏՀ կողմից։ Համագործակցել է Մալիի, Նիգերի և Բուրկինա Ֆասոյի հասարակական կազմակերպությունների հետ։ 1990 թ. նա դարձավ ADEMA-PASJ (Մալիի ազատության, համերաշխության և արդարադատության համա-աֆրիկյան կուսակցության) դեմոկրատական կուսակցության անդամ և նախագահական թեկնածու Ալֆա Օմեր Կոնարիի նախընտրական շտաբի պետ։ Կոնարին ընտրվեց նախագահ և 1994 թվականի փետրվարի 4 -ին Կեյտային նշանակեց կառավարության ղեկավար։ Այդ տարի Կիյթը դարձավ կուսակցության առաջնորդ և այդ պաշտոնում մնաց մինչև 1999 թվականը։ Դարի վերջում նա դարձավ Միջազգային Սոցիալիստական  կազմակերպության  փոխնախագահներից մեկը։ Անցյալ դարի վերջին տարում, փետրվարի 15-ին նա դարձավ Մալիի վարչապետը։ Հաջորդ տարի, Իբրահիմ Բուբակար Կեյտան դուրս  եկավ Մալիի սոցիալիստական կուսակցությունից։ Նա կազմակերպել և ղեկավարել է մի նոր կուսակցություն, որը կոչվում է «Միավորում հանուն Մալիի »։ 2002 թ. սեպտեմբերի 16-ին Կեյտան ընտրվել է Մալիի խորհրդարանի նախագահ։ Այդ պաշտոնում նա աշխատեց գրեթե հինգ տարի։


== Ծանոթագրություններ ==
Դժնիկ թիատերև

Դժնիկ թիատերև  (լատ.՝ Rhamnus spathulifolia), դժնիկազգիների ընտանիքի, դժնիկ ցեղի բույս։


== Նկարագրություն ==
Տերևաթափ թուփ է՝ մինչև 2 մ բարձրությամբ, ճիպոտանման, փշապատ ճյուղերով։ Տերևադասավորությունը հերթադիր է կամ օղակաձև։ Տերևները տարբեր ձևի են, նշտարաձևից մինչև էլիպսաձև, 2,5-7 սմ երկարությամբ և 0,8-2 սմ լայնությամբ, սուր գագաթով, մանրատամնաեզր։ Ծաղիկները դեղնականաչ են, 0,4-0,7 սմ երկարությամբ։ Ծաղկում է ապրիլ-հունիս ամիսներին, պտուղները սև են, հասունանում են հունիս-սեպտեմբերին։


== Տարածվածություն ==
Տարածված է Կովկասում, Չինաստանում, Ճապոնիայում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է հյուսիսային և կենտրոնական շրջաններում, ինչպես նաև Զանգեզուրում։ Համարյա ամենուրեք, չոր, քարքարոտ լանջերում, թփուտների մեջ, ծովի մակարդակից մինչև 1900 մ բարձրությունների վրա։ Հաճախ է հանդիպում նաև գետերի ու առվակների ափերին, անտառի բացատներում ու անտառաեզրերին։


== Կիրառություն ==
Չափազանց արագ է աճում և կարճ ժամանակում բավականին մեծ բուսական զանգված է առաջացնում։ Լավ է տանում խուզումը, հեշտությամբ է բազմանում կտրոններով և թփի բաժանումով։ Օգտագործվում է ժողովրդական բժշկության մեջ։ Խորհուրդ է տրվում օգտագործել չոր, քարքարոտ, անջրդի հողերի կանաչապատման նպատակով, ինչպես նաև արհեստական անտառատնկումների ժամանակ։ Պարունակում է մի շարք արժեքավոր նյութեր, մասնավորապես կեղևում՝ 80 մգ/տոկոս C վիտամին։


== Ծանոթագրություններ ==
Մալիե Մոշկովցի

Մալիե Մոշկովցի (ուկրաիներեն՝ Малі Мошківці), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալիե Մոշկովցի գյուղում բնակվում էր 689 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 31838 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 21,64 մարդ/կմ²։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
(2684) Դուգլաս

(2684) Դուգլաս (անգլ.՝ Douglas), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի հունվարի 3-ին Նորման Թոմասի կողմից Անդերսոն Մեսայում։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,048917 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9148 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1831 ա. մ.։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1944,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,185134 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,92° անկյուն։


== Տես նաև ==
Աստերոիդների ցանկ
Աստերոիդների սպեկտրալ դասեր
Աստերոիդների ընտանիքներ
Աստերոիդների խմբեր


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Շմադել Լուց (2003)։ Փոքր մոլորակների անունների բառարան (5-րդ վերանայված և ընդլայնված հրատարակություն ed.)։ Գերմանիա: Սփրինգեր։ ISBN 978-3-540-00238-3  (անգլ.)
(2684) Դուգլաս աստերոիդը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում (ուղեծրի տվյալները և դիտարկումները) (անգլ.)
Ստյագայլովկա (գյուղ, Լիպովա Դոլինայի շրջան)

Անվան այլ կիրառումների համար տե՛ս՝ ՍտյագայլովկաՍտյագայլովկա (ուկրաիներեն՝ Стягайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստյագայլովկա գյուղում բնակվում էր 109 մարդ։


== Ծանոթագրություններ ==


== Արտաքին հղումներ ==
Բնակավայրերի ամբողջական ցանկը Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կայքում, www.rada.gov.ua (ուկր.)
2001 թվականի Ուկրաինայի համապետական մարդահամարի արդյունքները, ukrcensus.gov.ua (ուկր.)
Ուկրաինայի բնակավայրերի արբանյակային լուսանկարներ և քարտեզներ, maps.vlasenko.net (ուկր.)
Վլադիմիր Լավրով

Վլադիմիր Լավրով (ռուս.՝ Влади́мир Серге́евич Лавро́в, հոկտեմբերի 4, 1919(1919-10-04), ԽՍՀՄ - հունիսի 7, 2011(2011-06-07), Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։


== Կենսագրություն ==
Ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։
1947 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։

1947-1952 թվականներ՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կենտրոնական համակարգի աշխատակից։
1952-1953 թվականներ՝ Մեծ Բրիտանիայում ԽՍՀՄ դեսպանատան առաջին քարտուղար։
1953-1956 թվականներ՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալի օգնական։
1956-1959 թվականներ՝ ԱՄՆ-ում ԽՍՀՄ դեսպանատան աշխատակից։
1959-1960 թվականներ՝ Եմենում ԽՍՀՄ գործերի ժամանակավոր հավատարմատար։
1960-1962 թվականներ՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Եվրոպական բաժանմունքի վարիչի տեղակալ։
1962-1964 թվականներ՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Եվրոպական բաժանմունքի վարիչ։
1964-1967 թվականներ՝ Քենիայում ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1967-1973 թվականներ՝ Նիդերլանդներում ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1973-1977 թվականներ՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կադրերի վարչության պետ, ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կոլեգիայի անդամ։
1977-1983 թվականներ՝ Շվեյցարիայում ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։
1983-1987 թվականներ՝ Թուրքիայում ԽՍՀՄ արտակարգ և լիազոր դեսպան։


== Անձնական կյանք ==
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։


== Դիվանագիտական աստիճան ==
2-րդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (1993 թվականի հունվարի 28)
1-ին դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդ (2005 թվականի մարտի 5)
Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2013 թվականի հունիսի 13)


== Ծանոթագրություններ ==


== Գրականություն ==
«Дипломатический словарь» под ред. А. А. Громыко, А. Г. Ковалева, П. П. Севостьянова, С. Л. Тихвинского в 3-х томах, М., «Наука», 1985-1986. - Т. 2, с. 131-132.


== Արտաքին հղումներ ==
Биография в Справочнике по истории Коммунистической партии и Советского Союза 1898 - 1991
Խաչատուր Կեչառեցի

Խաչատուր Կեչառեցի (մոտ 1260 - 1331, Կեչառիս, Ծաղկաձոր, Հայաստան), հայ բանաստեղծ, մշակութային գործիչ։
Եղել է Կեչառույքի միաբանության վանահայր, հայ ազգային ավանդների ջատագով ու պաշտպան՝ մոնղոլական արշավների շրջանում։ Հեղինակ է քնարական բանաստեղծությունների, նշանավոր պատմա-քաղաքական «Վասն աւերման տանս արևելյան» ողբի, հոգևոր մի շարք երգերի, ինչպես նաև «Վասն գալստեան մոգուցն» պարականոն զրույցի։ Նրա ջանքերով է վերականգնվել Սուտ-Կալիսթենեսի «Վարք Աղեթսանդրի» հայերեն թարգմանության բնագիրը՝ իր իսկ կազմած 18 օրինակներով, ներածությամբ ու համապատասխան պատկերազարդումներով։
Խաչատուր Կեչառեցու բանաստեղծական ժառանգությունը մեծ չէ, բայց բազմաբովանդակ է։ Ձեռագրերում պահպանված «Վասն աւերման տանս արևելյան» պոեմատիպ ողբը ժամանակի հրատապ հարցերի արձագանքն է։ Խաչատուր Կեչառեցու մյուս ստեղծագործությունները նույնպես ժամանակի արձագանքն են, որոնց մեջ առավել ցայտուն են արտահայտված բանաստեղծի անձնական ապրումներն ու խոհերը։ Խ. Կեչառեցուն հատուկ է խոսքի հակիրճությունն ու որոշակիությունը։ Նա խորհում է աշխարհի ունայնության և վերջին դատաստանի մասին, անդրադառնում հոգու և մարմնի պայքարին, կյանքում մարդու անելիքին, խրատներ տալիս։ Սակայն Խաչատուր Կեչառեցու խրատները ոչ միայն ժամանակի ըմբռնումներից բխող, քրիստոնեական բարոյախոսությամբ ներծծված քարոզներ են, այլև առօրեական, կենցաղային առնչություններում անհրաժեշտ մարդկային խորհուրդներ։ Խաչատուր Կեչառեցուն բնորոշ են գեղարվեստական պատկերավորման հետաքրքրական ու զուսպ հնարանքները, միջին հայերենի մտածված օգտագործումը, հայրենների տաղաչափության կիրառումը։ Միջնադարյան շատ բանաստեղծների նման նրան նույնպես հատուկ է «հողեղեն մարդու» անկատարության ողբերգությունը։
Հին ու նոր մտայնությունների մի յուրօրինակ շաղախ է «Աղեքսանդրի պատմության» վրա կատարած նրա աշխատանքը, որը արտահայտությունն է ժամանակի քաղաքական նկրտումների, երկրի անկախության գաղափարի և «պսակավոր արքայի» գեղագիտական իդեալի։ Առասպելական հատկանիշներով օժտված Ալեքսանդր Մակեդոնացին թերևս ամենահայտնի կերպարն էր նշված խնդիրների արծարծման համար։ Սրանք արտահայտությունն են նաև «Աղեքսանդրի պատմության» հարստությունը ներկայացնող Խաչատուր Կեչառեցու չափական դրվագները, որ քառյակատիպ կաֆաների ձևով տեղադրվել են արձակ պատմության մեջ։ Ի տարբերություն միջնադարում տարածված գերազանցապես խոհա-խրատական բնույթի կաֆաների, այս ոտանավոր-շարքը պահպանում է պատմության սյուժետային գիծը։ Խաչատուր Կեչառեցու բանաստեղծությունները քնարական են, անմիջական, նրանց բնորոշ է ժողովրդական պարզ մտածողությունն ու տաղաչափությունը։


== Երկեր ==
Տաղեր (աշխատասիրությունը՝ Ա. Դոլուխանյանի), Երևան, 1988։


== Գրականություն ==
Ավդալբեգյան Մ., Խաչատուր Կեչառեցի, 13-14-րդ դարեր, Երևան,1958։


== Ծանոթագրություններ ==