ԱՄՆ-ի տիեզերական գործողությունների շտաբի պետ

Կաղապար:Պետական պաշտոն

Տիեզերական գործողությունների հրամանատար անգլ.՝ Chief of Space Operations (CSO)՝ պաշտոն, որը ստեղծվել է ԱՄՆ–ի Օրենսգրքի 10–րդ հոդվածի 9082–րդ կետի։ Այս պաշտոնը պետք է զբաղեցնի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների որևէ չորսաստղանի գեներալ, այսինքն Բանակի գեներալ, որը ծառայում է  ԱՄՆ–ի Տիեզերական ուժերում և հանդիսանում է ԱՄՆ–ի Ռազմաօդային Ուժերի նախարարի գլխավոր ռազմական խորհրդականը՝ Տիեզերական ուժերի գործողությունների գծով, ինչպես նաև՝ հանդիսանում է ԱՄՆ–ի Շտաբի պետերի Միացյալ կոմիտեի անդամ (առանձին կարգավիճակուվ), միաժամանակ լինելով ԱՄՆ–ի Ազգային Անվտանգության խորհրդի ռազմական խորհրդական, ԱՄՆ–ի Պաշտպանության նախարարի և ԱՄՆ–ի Նախագահի ռազմական խորհրդական։ Սովորաբար այդ պաշտոնը զբաղեցնում է ԱՄՆ–ի Տիեզերական ուժերի կոչումով ամենաբարձր սպան, որն այդ ժամանակ գտնվում է ակտիվ ծառայության մեջ (եթե ԱՄՆ–ի Միացյալ շտաբների կոմիտեի նախագահը կամ նրա տեղակալը հենց իրենք Տիեզերական ուժերի սպաներ չեն)։


== Պաշտոն ==
Այս պաշտոնը  ԱՄՆ ԱՄՆ–ի պետական պաշտոն է, որի լրիվ անվանումն  է «ԱՄՆ–ի Տիեզերական գործողությունների շտաբի պետ»։ Անգլերեն անվանումն է անգլ.՝ Chief of Space Operations։ Այն ունի իր սեփական խորհրդանիշը։
Ներկայումս այս պաշտոնը զբաղեցնում է ԱՄՆ–ի Զինված ուժերի Զորավար (Գեներալ) Ջոն Ու. Րէյմոնդը, անգլ.՝ John W. Raymond։ Վերջինս այդ պաշտոնին նշանակվել է 20 դեկտեմբեր 2019թ․։

Այս պաշտոնը զբաղեցնող անձը ղեկավարում է ԱՄՆ–ի Տիեզերական ուժերը։
Այս պաշտոնում թեկնախության առաջադրումը պատկանում է ԱՄՆ–ի Նախագահին։
Սակայն պաշտոնին նշանակում է, կամ թեկնածությունը պաշտոնապես հաստատում է ԱՄՆ–ի Սենատը։
Այս պաշտոնում պաշտոնատար անձի լիազորությունների ժամկետը 4 տարի է։
Պաշտոնը ստեղծվել է կամ այդ մասին հայտարարվել է 20 դեկտեմբեր 2019թ․։
Առաջին անգամ այդ պաշտոնին նշանակվել է Ջոն Ու. Րէյմոնդը՝ John W. Raymond։
Պաշտոնը վարչական պաշտոն է, որի նստավայրը կամ գրասենյակը գտնվում է Պենտագոնում, այսինքն՝ ԱՄՆ–ի Պաշտպանության նախարարությունում։ Պաշտոնատարը տիեզերական ուժերի օպերատիվ հրամանատարություն չի իրականացնում, այլ հանդիսանում է Տիեզերական ուժերի ստորաբաժանումների կազմակերպությունների վերատեսուչը՝ որպես ԱՄՆ–ի Ռազմաօդային ուժերի նախարարի լիազորված անձ։
Փաստորեն Տիեզերական գործողությունների շտաբի պետի պաշտոնը ստեղծվել է ԱՄՆ–ի Տիեզերական ուժերի ստեղծման հետ միաժամանակ։ 2019թ․ դեկտեմբերի 20–ին ԱՄՆ–ի նախագահը ստորագրեց Պետական Պաշտպանության մասին օրենք։ Նույն օրը ևեթ հայտարարվեց, որ Տիեզերական ուժերի առաջին ղեկավարը կդառնա գեներալ Ջոն Ու. Րէյմոնդը, որը ԱՄՆ–ի Տիեզերական հրամանատարության հրամանատարն էր և միաժամանակ ԱՄՆ–ի Ռազմաօդային Ուժերի Տիեզերական հրամանատարության հրամանատարը։ 2020 թ․ հունվարի 14–ին ԱՄՆ–ի Փոխնախագահ Մայք Փենսը երդվեցրեց չորսաստղանի Գեներալ Ջոն Րէյմոնդին, որը և այդպիսով ընդունեց Տիեզերական գործողությունների շտաբի պետի պաշտոնը։ .
Տիեզերական գործողությունների շտաբի պետը՝ ՏԳՇՊ–ն նախագահում է Տիեզերական գործողությունների վարչությունը՝ գտնվելով ԱՄՆ–ի ՌՕՈՒ–ի նախարարի իշխանության և վերահսկողության ներքո։ Տիեզերական գործողությունների շտաբի պետը հանդես է գալիս որպես նախարարի պաշտոնակատար՝ պլանների կատարման ժամանակ և իրականացնում է վերահսկողություն և վերատեսչություն Տիեզերական ուժերի կազմակերպությունների և անդամների նկատմամբ՝ այնպես, ինչպես որոշում է ԱՄՆ–ի ՌՕՈՒ–ի նախարարը։ Բացի այդ Տիեզերական գործողությունների շտաբի պետը կարող է այլ պարտականություններ ևս կատարել, ինչը կորոշի ԱՄՆ–ի Նախագահը, Պաշտպանության նախարարը կամ ՌՕՈՒ–ի Նախարարաը։
ՏԳՇՊ–ն ԱՄՆ–ի Շտաբի պետերի Միացյալ կոմիտեի օրինականացված անդամ է (առանձին կարգավիճակուվ) 2020 թ․ դեկտեմբերի 20–ից։ Այդ պաշտոնում իր պարտականությունները կատարելիս նա ենթարկվում է ԱՄՆ–ի Պաշտպանության նախարարին։Ինչպես վերոհիշյալ կոմիտեի մյուս անդամները՝ ՏԳՇՊ–ն վարչական պաշտոն է, այսինքն՝ օպերատիվ կամ գործողութեանական հրամանատարություն չի իրականացնում ԱՄՆ–ի Տիեզերական ուժերի նկատմամբ։


== ԱՄՆ–ի Տիեզերական գործողությունների շտաբի պետերի ցուցակ ==


== Ծանոթագրություններ ==