موضوع مقاله: جغرافیای اسلوونی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جغرافیای اسلوونی | مقدمه: اسلوونی از سوی غرب با ایتالیا، از شمال با اتریش، از جنوب و جنوب شرقی با کرواسی و از سمت شمال شرق با مجارستان هم‌مرز است. | ## بخش 1: جغرافیای اسلوونی | محیط ۲۸۳۱ کیلومتری اسلوونی از سمت شمال به اتریش، از سمت شرق به مجارستان، از سمت جنوب به کرواسی و از سمت غرب به ایتالیا محدود می‌شود. اسلوونی، کشوری در اروپای مرکزی، با وجود مساحت کوچکش، دارای تنوع جغرافیایی شگفت‌انگیزی است. این کشور که به «اروپای مینیاتوری» نیز شهرت دارد، در یک نقطه تلاقی فرهنگی و جغرافیایی منحصربه‌فرد قرار گرفته و طبیعت متنوعی از کوه‌های آلپ تا سواحل مدیترانه را در خود جای داده است. مناطق شمالی آب و هوایی سرد و کوهستانی و مناطق جنوبی و غربی آب و هوایی معتدل دارند. پست‌ترین بخش این سرزمین در ساحل دریای آدریاتیک (هم‌سطح آب‌های آزاد جهان) و بلندترین نقطه آن در قلّه «تری گلاو» با ۴۶۸۲ متر ارتفاع واقع است. حدود ۶۰٪ از مساحت اسلوونی را جنگل‌ها پوشانده‌اند که آن را به یکی از سرسبزترین کشورهای اروپا (پس از فنلاند و سوئد) تبدیل کرده است. این جنگل‌های انبوه، زیستگاه گونه‌های جانوری متنوعی از جمله خرس قهوه‌ای، گرگ و وشق (سیاه‌گوش) است. این پارک که بخش بزرگی از رشته‌کوه آلپ یولیان را پوشش می‌دهد، دارای دریاچه‌های یخچالی زیبا (مانند دریاچه بوُهین)، دره‌های عمیق و تنوع زیستی بالایی است.[About Triglav National Park مراتع طبیعی و دشت‌های سرسبز بیش از ۰۲ درصد از خاک اسلوونی را شامل می‌شوند و حداقل ۸۲ درصد از پهنه این سرزمین مستعد کشاورزی است. پراکندگی جمعیت در اسلاونی از شرایط توپوگرافیک تابعیت می‌کند به‌گونه‌ای که با غلبه شدید ناهمواری‌ها، ساکنان اولیهٔ آن یعنی اسلاوها به دنبل مسطحترین مناطق بوده و هرجا به نقطه‌ای صاف و هموار رسیده‌اند در آنجا مستقر شده و از آن‌جا که این نوع محدوده‌های در اسلاونی کمتر به چشم می‌خورد با نگاه به نقشهٔ جمعیت‌شناختی موجود متوجه عدم تعدد در مراکز جمعیتی شهری و روستایی می‌شویم. در این میان دو شهر لیوبلیانا و ماریبور بزرگ‌ترین دشت‌های واسطه‌ای را به خود اختصاص داده‌اند.رحمانی، بیژن: یوگسلاوی، کشوری با ویژگی‌های طبیعی و انسانی متنوع و منحصر. افزایش آلاینده‌های صنعتی در رودخانه ساوا که درست از وسط اسلوونی عبور می‌کند و بالا رفتن غلظت ذرات معلق در هوای شهرهای صنعتی و نیز فرسایش بی‌رویه جنگل‌ها، از مهم‌ترین مشکلات زیست‌محیطی این سرزمین قلمداد می‌شود. | ## بخش 2: جغرافیای اسلوونی | جغرافیای فیزیکی اسلوونی در اروپای مرکزی قرار گرفته است، به آلپ می‌رسد و با دریای آدریاتیک مرز دارد. رشته‌کوه آلپ ــ از جمله آلپ یولیایی، آلپ کامنیک–ساوینیا و زنجیرهٔ کاراوانک، همچنین توده‌کوهی پوهوریه ــ شمال اسلوونی را در امتداد مرز طولانی‌اش با اتریش دربر گرفته‌اند. واژهٔ کارست از فلات کارست در جنوب غربی اسلوونی سرچشمه گرفته است؛ منطقه‌ای آهکی با رودخانه‌های زیرزمینی، دره‌ها و غارها، میان لیوبلیانا و مدیترانه. نام این پدیده زمین‌شناسی که شامل غارها، گودال‌ها و رودخانه‌های زیرزمینی می‌شود، از همین منطقه گرفته شده است. با این حال، بیشتر زمین‌های اسلوونی تپه‌ای یا کوهستانی است، به‌طوری که حدود ۹۰ درصد از سطح آن ۲۰۰ متر یا بیشتر از سطح دریا ارتفاع دارد. این رودخانه یکی از رودخانه‌های اروپا برای ورزش‌های آبی مانند قایقرانی و کایاک‌سواری محسوب می‌شود.[The Soča Valley با وجود تنوع جغرافیایی بالا، اسلوونی تنها حدود ۴۷ کیلومتر خط ساحلی در کنار دریای آدریاتیک دارد. از سال ۲۰۱۶، دستگاه ژئودزی اسلوونی با مبدأ ارتفاعی صفر متر از ایستگاه کشندسنج کوپر استفاده می‌کند. تا آن زمان، مبنا به اسکلهٔ سارتوریو در تریسته ارجاع داده می‌شد (نگاه کنید به متر بالای سطح آدریاتیک). ناحیه‌های سنتی اسلوونی، بر پایهٔ تقسیم پیشین این کشور به چهار سرزمین‌های تاج هابسبورگ (کارنیولا، کرنتن، اشتایریا و ساحلی) و بخش‌های آن‌ها، عبارت‌اند از: کارنیولای علیا (گورنسکا) (U.C.) اشتایریا (شتایرسکا) (S) پرکموریه (P) کرنتن (کوروška) (C) کارنیولای درونی (نوترانسکا) (I.C.) کارنیولای سفلی (دولنسکا) (L.C.) گوریتسیا (گوریشکا) (G) ایستریای اسلوونیایی (اسلوونسکا ایسترا) (L) دو مورد آخر معمولاً در کنار هم به‌عنوان ناحیهٔ ساحلی (پریمو رسکا) در نظر گرفته می‌شوند. کارنیولای سفید (بلا کراینا) که بخشی از کارنیولای سفلی است، اغلب به‌عنوان ناحیه‌ای جداگانه محسوب می‌شود، همانند درهٔ مرکزی ساوا (زاساوْیه) که در غیر این صورت بخشی از کارنیولای علیا، کارنیولای سفلی و اشتایریا به‌شمار می‌رود. مرکز اسلوونی عمدتاً تپه‌ای و جنگلی است، به‌جز دشت لیوبلیانا و باتلاق لیوبلیانا که بخشی بزرگ از اراضی باتلاقی است و در دوران پادشاهی هابسبورگ تا حد زیادی زهکشی شد، اما هنوز هم منطقه‌ای سیلابی باقی مانده است. | ## بخش 3: جغرافیای اسلوونی | در جنوب‌شرق دشت لیوبلیانا فلات کارست قرار دارد، منطقه‌ای تپه‌ای که شامل غارها، فروچاله‌ها، دریاچه‌های موقت و دیگر ویژگی‌های توپوگرافی کارستی است. در اسلوونی تنها یک جزیرهٔ طبیعی وجود دارد: جزیره بلد در دریاچه بلد در شمال‌غرب کشور. این جنگل‌ها بیشتر از راش، راش-نراد و راش-بلوط تشکیل شده‌اند و ظرفیت تولید بالایی دارند. زمین‌نگاری اسلوونی و فراوانی رودخانه‌هایش آن را برای انرژی برق‌آبی مناسب کرده است و این منبع حدود یک‌سوم تولید برق کشور را تأمین می‌کند. انواع سنگ‌های ساختمانی، به‌ویژه مرمر و سنگ آهک، قرن‌هاست که در کشور استخراج می‌شوند. معدنکاری اسلوونی به معادن بزرگ شناخته نمی‌شود، اما همچنان ذخایر قابل توجهی دارد: ذغال‌سنگ لینییت عمدتاً در شمال‌شرق کشور یافت می‌شود. این منبع عمدتاً برای تولید برق، به‌ویژه در نیروگاه شوش‌تانی استخراج شده است، با این حال تولید داخلی کافی نیست و کشور همچنان تا حد زیادی به واردات وابسته است. جیوه به‌طور تاریخی در شهر ایدریا استخراج می‌شد، که یکی از معدود مناطق جهان است که این عنصر هم به صورت خالص و هم به شکل کانهٔ شنگرف یافت می‌شود. اورانیوم نیز در دههٔ ۱۹۶۰ در نزدیکی ژیروفسکی وْره کشف شد و معدنی برای مدتی کوتاه فعال بود، اما کاهش قیمت اورانیوم باعث شد معدن در سال ۱۹۹۰ پس از تنها هشت سال فعالیت بسته شود. | ## جمع‌بندی | کاربری زمین زمین زراعی: ۸٫۵۳٪ کشت دائمی: ۱٫۴۳٪ سایر: ۹۰٫۰۴٪ (۲۰۰۵) زمین آبیاری‌شده: ۱۰۰ کیلومتر مربع (۲۰۰۳) خطرهای طبیعی: سیلاب‌های کوچک و زمین‌لرزه‌ها محیط زیست مسائل کنونی رود ساوا با پسماندهای خانگی و صنعتی آلوده شده است؛ آلودگی آب‌های ساحلی با فلزهای سنگین و مواد شیمیایی سمی؛ آسیب جنگل‌ها در نزدیکی کوپر بر اثر آلودگی هوا (ناشی از کارخانه‌های شیمیایی) و در نتیجهٔ باران اسیدی.