موضوع مقاله: باغ گیاه‌شناسی مردکان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # باغ گیاه‌شناسی مردکان | مقدمه: باغ گیاه‌شناسی مردکان در شهرک مردکان در اقلیم نیمه‌خشک شبه‌جزیره آب‌شوران، در فاصله از باکو واقع شده است. | ## بخش 1: باغ گیاه‌شناسی مردکان | این باغ شخصی مرتضی مختاروف، تاجر و میلیونر نفتی زمان خود، در حدود سال‌های ۱۸۹۵ تا ۱۹۲۰ بود. این باغ در میان غنی‌ترین مجموعه‌های جهان از نظر تعداد و سن گونه‌های گیاهی قرار دارد. حدود ۱۸۰۰ گونه شامل ۱۵۴۰ نوع و نژاد گیاهی از آذربایجان و بسیاری کشورهای دیگر برای بازدیدکنندگان معرفی می‌شوند. ۱۹۲۴–۱۹۲۶: شاخه قفقاز شرقی مؤسسه اتحاد جماهیر شوروی برای گیاه‌شناسی کاربردی بر اساس سوخوز حومه سابق سازماندهی شد. ۱۹۳۰: پس از بازسازی اتحاد جماهیر شوروی مؤسسه گیاه‌شناسی کاربردی و گیاهان جدید، این شاخه به سیستم مؤسسه سراسری باغبانی علمی به‌عنوان یکی از بخش‌های آن وارد شد. بین سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۶۳: گونه‌های جدید معرفی شدند که به توسعه کشت گیاهان نیمه‌گرمسیری، انتخاب و بهبود انواع انار، زیتون، انجیر، خرمالوی ژاپنی کمک کرد و همچنین پارک به‌طور علمی به بخش‌های مختلف تقسیم شد. بین سال‌های ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۶: پارک تحت مدیریت وزارت بهداشت جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی بود. ۱۹۶۶: باغ به مؤسسه گیاه‌شناسی آکادمی ملی علوم جمهوری آذربایجان در جمهوری شوروی آذربایجان اهدا شد. ۱۹۹۶: باغ گیاه‌شناسی مردکان به اداره علوم زیستی آکادمی ملی علوم جمهوری آذربایجان وابسته شد. ۲۰۱۴: بر اساس دستور هیئت وزیران جمهوری آذربایجان، باغ گیاه‌شناسی مردکان به «مؤسسه دندرولوژی آکادمی ملی علوم آذربایجان» تغییر نام یافت. | ## بخش 2: باغ گیاه‌شناسی مردکان | فعالیت باغ گیاه‌شناسی باغ گیاه‌شناسی مردکان در فاصله ۴٫۵ کیلومتری (۲٫۸ مایل) از ساحل دریای خزر واقع شده است. با افزایش فاصله از دریا، زمین‌های شنی-لومی سنگین و سبک مشاهده می‌شود که عمق آن‌ها معمولاً بین ۰٫۵ تا ۱٫۵ متر است. در میان صخره‌ها گیاهانی مانند ارجنگ، زغال‌اخته گرجستانی، گز، انجیر خودرو و دیگر گونه‌ها دیده می‌شوند. پوشش گیاهی باغ گیاه‌شناسی بر روی خاکی قرار دارد که از لنکران وارد شده و با آبیاری مصنوعی نگهداری می‌شود. آب باغ گیاه‌شناسی از چاه‌های عمیق تأمین می‌شود که از ۳۰ تا ۸۰ متر عمق دارند و از میان سنگ آهک فیلتر می‌شوند. آب چاه‌ها به استخرها منتقل شده و از آنجا از طریق لوله‌ها در سراسر باغ جریان می‌یابد. عمیق‌ترین چاه که در نزدیکی خانه-موزه یسنین قرار دارد، در سال ۱۸۳۵ ساخته شده و طول کلی آن ۲۷ متر است. این چاه با دیوارهای سنگی گرد به شکل قلعه محصور شده و دارای پلکانی مارپیچ به ارتفاع حدود ۱۸ متر است. استخر دیگر در سال ۱۸۴۰ روی زمین ساخته شده و برای دسترسی به آن از پلکان استفاده می‌شود. به گفته توفیق ممداف، مدیر باغ گیاه‌شناسی مردکان، مجموع گونه‌های گیاهی و جانوری موجود در باغ حدود ۱٬۷۰۰ گونه است. | ## بخش 3: باغ گیاه‌شناسی مردکان | گیاهان نمایشگاه گیاهان طبیعی در سمت راست و چپ راهروی مرکزی باغ، نمایشگاه‌هایی از گیاهان طبیعی ارائه شده‌اند. این نمایشگاه‌ها به هشت گروه گیاه‌شناسی-جغرافیایی دسته‌بندی شده‌اند: فلور شرق آسیا، فلور آسیای مرکزی، فلور آمریکای شمالی، فلور آمریکای جنوبی، فلور کشورهای مدیترانه‌ای، فلور استرالیا و نیوزیلند، فلور قفقاز و فلور آفریقا. نمایشگاه گل و گیاهان زینتی در این نمایشگاه، ۲۲ نوع و ۳۰۰ گونه گل رز، ۹ نوع و ۳۵ گونه گل نرگس، ۶ نوع و ۱۲ گونه زنبق، ۲۸ نوع و ۵۶ گونه کاکتوس و ۱۵ نوع و ۲۶ گونه گل شقایق وجود دارد. نمایشگاه گیاهان زراعی این نمایشگاه شامل ۶۰۰ نوع و ۷۶۰ گونه از گیاهان کشت‌شده است و به ۱۲ گروه تقسیم می‌شود. این گروه‌ها شامل انار و سایر درختان میوه، انواع توت‌ها، گیاهان دارویی و دیگر گونه‌ها می‌باشد. موزه‌ها در محدوده باغ گیاه‌شناسی مردکان دو موزه قرار دارند: «موزه گیاه‌شناسی» که به گیاه‌شناس شوروی، نیکلای واویلف اختصاص یافته است و «موزه سرگئی یسنین» که به شاعر روس، سرگئی یسنین اختصاص دارد. موزه یسنین این خانه-موزه متعلق به شاعر روس، سرگئی یسنین است که در سال‌های ۱۹۲۴–۱۹۲۵ در این مکان زندگی می‌کرد. موزه در سال ۱۹۷۴ به ابتکار حیدر علی‌اف تأسیس شد و در تاریخ ۱ آوریل ۱۹۷۵ به مناسبت هشتادمین سالگرد یسنین افتتاح گردید. پس از بازسازی ساختار موزه ادبیات در سال ۲۰۰۸، خانه-موزه سرگئی یسنین به «مرکز روابط ادبی روسی-آذربایجانی به نام س.آ. این مرکز اطلاعاتی دربارهٔ زندگی و شعرهای شاعر ارائه می‌دهد و همچنین به جمع‌آوری و پژوهش مواد مرتبط با روابط ادبی روسی-آذربایجانی می‌پردازد. | ## جمع‌بندی | فیلمبرداری برخی از سکانس‌های فیلم‌های آذربایجانی از جمله «آرشین مال آلان»، «قُرَشما، مِن سِنین‌لَیْم» (۱۹۸۱)، «بَشسِز آتلی»، «لَنکِران زنینین وزیری» در این باغ فیلمبرداری شده‌اند.