موضوع مقاله: بینوایان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بینوایان | مقدمه: بینوایان یک رمان تاریخی فرانسوی نوشتهٔ ویکتور هوگو است که اولین بار در سال ۱۸۶۲ منتشر شد و به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین رمانهای قرن ۱۹م شناخته می‌شود. | ## بخش 1: بینوایان | رمان از آغاز شورش ژوئن در پاریسِ سال ۱۸۱۵ تا به‌ثمر رسیدن آن در سال ۱۸۳۲، زندگی شخصیت‌های مختلف، به‌ویژه زندانی آزادشده‌ای به نام ژان والژان را روایت می‌کند. این رمان با بررسی ماهیت قانون و بخشش، تاریخ فرانسه، معماری و طراحی شهریِ پاریس، سیاست‌ها، فلسفه اخلاق، ضد اخلاقیات، قضاوت‌ها، مذهب، نوع و ماهیت عشق را شرح می‌دهد. بینوایان از طریق فیلم، برنامه‌های تلویزیونی و تئاتر به اقبال عمومی فراوان دست یافت. فیلم‌هایی مثل بینوایان (موزیکال)، بینوایان (فیلم ۱۹۹۸)، بینوایان (فیلم ۲۰۱۲) و بینوایان (مینی‌سریال ۲۰۱۸) از جملهٔ آثار هنری اقتباسی از این رمان هستند. ویکتور هوگو در آغاز رمانش، این متن کوتاه را در صدر بینوایان قرار داده‌است:هوگو، ویکتور. 5, Book 1, Chapter 20 رمان از زیر پی‌رَنگ‌های متفاوت تشکیل شده‌است، اما داستانِ اصلیِ قصه یک زندانیِ سابق و دَر بَندِ وسوسه‌های عمیق و پیچیده‌ای است به نامِ ژان والژان، کسی که در مسیرِ پر فراز و نَشیب و رنج بارش می رَود تا نیرویِ نیکی را در عرصهٔ نَبَردش بر صَدرِ زشتی و تَبَه بنشاند در حالی که چشم‌انداز گُذار از گذشتهٔ خود را ساده و سَهل نمی‌پندارد… رمان از پنج بخش تشکیل می‌شود و هر بخش به چندین کتاب تقسیم شده و هر کتاب به فصل‌های متفاوت. هوگو جاه‌طلبیِ خود را برای ناشر ایتالیایی کتاب این‌گونه توضیح می‌دهد:Behr, Complete Book, 39-42 انحراف از موضوع بیشتر از یک چهارم رمان به تقریر نکات اخلاقی یا نمایش اطلاعات جامع هوگو اختصاص دارد، اما هیچ‌یک از پیرنگ‌ها یا زیرپیرنگ‌ها را جلو نمی‌برد. کاری که هوگو در رمان‌های دیگر خود مانند گوژپشت نتردام و رنجبران دریا انجام داده‌است. در ابتدای بخش دوم با برخی موضوعات متفاوت مواجه می‌شویم به‌طوری که گویی شروع یک کار متفاوت است. ویدوک یک جبرکار سابق بود که به سرپرستی پلیس مخفی فرانسه رسید و بعدها نخستین آژانس کارآگاه شخصی فرانسه را پی‌ریزی کرد. ویدوک به هوگو در تحقیقاتش برای کلود ولگرد و آخرین روزهای یک محکوم به اعدام کمک کرد. در سال ۱۸۲۸ ویدوک، که اکنون مورد عفو قرار گرفته بود، جان یک کارگر را در کارخانه کاغذش با برداشتن گاری بر روی شانه‌هایش نجات داد؛ همانگونه که ژان والژان این کار را انجام می‌دهد.Morton, James (2004). توصیف‌های هوگو از نجات دادن یک ملوان توسط والژان تقریباً کلمه به کلمه از توصیف حادثه‌ای توسط یک دوست در نامه‌اش می‌باشد. او در انقلاب ۱۸۴۸ فرانسه مستقیماً شرکت داشت و به در هم کوبیدن این سنگرها و سرکوب شورشیان عمومی و متحدان سلطنت طلب کمک کرد.Robb, Graham (1997). پرداخته‌ها وی در کتاب بینوایان به تشریح بی‌عدالتی‌های اجتماعی و فقر و فلاکت مردم فرانسه می‌پردازد، همان عوامل و محرک‌های اجتماعی که منجر به سقوط ناپلئون سوم شد. انحصار توزیع قدرت و ثروت در دست خانواده فاسد سلطنتی که از مشکلات جامعه فرانسه کاملاً بی‌اطلاع بودند، سبب ایجاد معضلات اقتصادی و اجتماعی در جامعهٔ فقیر فرانسه شد و انقلاب فرانسه ناشی از همین تحولات زیرساخت‌های اجتماعی جامعه فرانسه بود. ویکتور هوگو در خلال پردازش شخصیت‌های داستان و روان‌شناسی آن‌ها، نحوه درگیری و دخالت آنان را در این نهضت اجتماعی و توده‌ای نشان می‌دهد. او توسط مهمانخانه دار پس رانده می‌شود زیرا گذرنامه او زردرنگ است و نشان می‌دهد که پیش از این جبرکار بوده‌است. هنگامی که پلیس او را دستگیر می‌کند، اسقف میریل وانمود می‌کند خود ظروف نقره را به او داده‌است و پافشاری می‌کند که او دو شمعدانی نقره را که فراموش کرده بود نیز با خود ببرد. میریل می‌گوید زندگی او را برای خدا بخشیده‌است و او باید پول این نقره‌ها را برای ساختن یک مرد صادق از خود به کار برد. هنگامی که او در خود فرورفته‌است سهواً سکه ۴۰ سوئی کودکی دوازده ساله به اسم پتی ژِرویس را می‌دزدد و او را می‌راند. والژان خود را پنهان می‌کند زیرا اگر او دستگیر شود باید تمام عمر خود را به عنوان جبرکار سپری کند. او ثروتمند و صاحب یک کارخانه می‌شود و به عنوان شهردار شهر مونتروی، پا-دو-کاله انتخاب می‌شود. هنگام قدم زدن در خیابان مردی را می‌بیند به نام فوشلوان که در زیر چرخ‌های یک گاری گرفتار شده‌است. هنگامی هیچ شخصی برای بلند کردن گاری حتی در ازای پول داوطلب نمی‌شود، تصمیم می‌گیرد خود او دست به نجات فوشلوان بزند. او تنها یک مرد دیگر را می‌شناسد که می‌تواند این کار را انجام دهد و آن یک جبرکار به نام ژان والژان بوده‌است. لیستولیه، فاموی و بلاشوول از دوستان فلیکس بودند که هر کدام با دوستان فانتین یعنی دالیا، زفین و فاووریت رابطه داشتند. هنگامی که فانتین به مونفرمی رسید کوزت را تحت مراقبت مهمانخانه دار خودخواه و همسر بدجنس او، مادام و موسیو تناردیه گذاشت. در بی‌خبری فانتین تناردیه‌ها از دختر او سوءاستفاده می‌کنند و مجبورش می‌کنند تا کارهای مهمان خانه او را انجام دهد و تلاش می‌کنند خواسته‌های گزاف و غیرمعقول خود را افزایش دهند. او کمی بعد از کارش در کارخانه ژان والژان به علت کشف موضوع داشتن دختری خارج از عرف‌های ازدواج، اخراج می‌شود. در این وضع فانتین موها و دو دندان جلویی خود را می‌فروشد و سپس دست به تن‌فروشی می‌زند تا بتواند درخواست‌های تناردیه‌ها را تأمین کند. یک اشرافی خوش‌پوش به نام باماتابوا شروع به آزار فانتین در خیابان می‌کند و فانتین به نحوی زننده پاسخ او را می‌دهد. فانتین التماس می‌کند که او را آزاد کند تا او بتواند نیازهای دختر خود را تأمین کند اما ژاور می‌گوید او باید شش ماه را در زندان بگذراند. والژان به علت آنکه کارخانه او فانتین را اخراج کرده‌است، احساس مسئولیت می‌کند و قول می‌دهد که کوزت را بیاورد. او اعتراف می‌کند پس از آن که والژان او را مجبور کرد تا فانتین را آزاد کند، گزارش او را به عنوان ژان والژان به مسئولان فرانسه داده‌است. او همچنین اقرار می‌کند که اشتباه کرده‌است زیرا مسئولان فرانسه ژان والژان واقعی را شناسایی و بازداشت کرده‌اند و در روز بعد محاکمه می‌شود. ژان والژان تصمیم می‌گیرد خود را معرفی کند تا مرد بی گناه را نجات دهد که نام واقعی او شان ماتیو بود. او به شهری که محاکمه در آن برگزار می‌شود سفر می‌کند و هویت واقعی خود را مشخص می‌کند. پس از آن‌که ژاور والژان را می‌گیرد، والژان از او تقاضای سه روز مهلت می‌کند تا کوزت را به فانتین برساند، اما ژاور درخواستش را رد می‌کند. والژان به سمت فانتین می‌رود و در گوشش نجوا می‌کند و دستش را می‌بوسد و سپس با ژاور اتاق را ترک می‌کند. در انتهای جنگ و پس از شکست فرانسه، تناردیه که مشغول غارت جنازه‌ها است، جنازه یک سرهنگ را بیرون می‌کشد تا اموالش را برباید. او نام تناردیه را به عنوان نجات دهنده خود می‌پرسد و خودش را کلنل پون مرسی معرفی می‌کند. او در حالی که در بندر تولون زندانی است با به خطر انداختن جان خود یک ملوان را که در وسایل کشتی گرفتار شده‌است را نجات می‌دهد. او غذا سفارش داد و مشاهده کرد چگونه تناردیه‌ها از کوزت سوءاستفاده می‌کنند، در حالی که اپونین و آزلما، دخترهای آن‌ها در ناز و نعمت بزرگ می‌شدند و به کوزت برای بازی با عروسک‌شان دشنام می‌دادند. والژان از مهمان‌خانه خارج شد و یک عروسک بزرگ را برای کوزت خرید و کوزت پس از کمی درنگ هدیه را با خوشحالی قبول کرد. مادام تناردیه از والژان خشمگین شد اما شوهر او تا هنگامی که والژان برای غذا و اتاق پول می‌داد از او پذیرایی می‌کرد. مادام تناردیه بلافاصله پذیرفت اما موسیو تناردیه وانمود کرد کوزت را دوست دارد و نگران رفاه حال اوست و به رها کردن کوزت بی‌میل است. تناردیه به طمع پول بیشتر به دنبال والژان و کوزت به جنگل می‌دود و به والژان می‌گوید می‌خواهد کوزت را پس بگیرد. والژان اتاق جدیدی در خانهٔ گوربو کرایه کرد، جایی که کوزت و والژان با شادی زندگی می‌کردند. آن‌ها به زودی توانستند به کمک فوشلوان، کسی که والژان از زیر کالسکه نجاتش داد و به باغبانی دیری به پاریس فرستاد، در دیر پتی‌پیکپوس پناه بگیرند. بخش سوم: ماریوس هشت سال بعد، دوستان آب‌ث، که توسط آنژولراس رهبری می‌شدند، در حال آماده‌سازی انجام یک نارضایتی مدنی در شب پنجم و ششم ژوئیه ۱۸۳۲، در پی مرگ ژنرال لامارک، تنها مقام حکومتی در فرانسه که با طبقهٔ کارگر احساس هم‌دردی می‌کرد، بودند. لامارک قربانی همه‌گیری وبا در شهر شده بود، با این حال همسایهٔ بینوای او مشکوک بود که دولت او را مسموم کرده‌است. از جمله کسانی که در آن سرا حضور داشتند، گاوروش پسر ارشد تناردیه در خیابان اوچین بود. یکی از دانشجویان، ماریوس پون‌مرسی، با خانواده خود (بالاخص پدربزرگ خود موسیو ژیونورمان) به خاطر افکار لیبرالی خود طرد می‌شود. پس از مرگ پدرش، سرهنگ ژرژ پون‌مرسی، ماریوس یادداشتی از او پیدا می‌کند که به پسرش سفارش می‌کند تا به شخصی به نام گروهبان تناردیه که جانش را در واترلو نجات داده‌است کمک کند -در حقیقت تناردیه به اجساد دست‌برد می‌زد و جان پون‌مرسی را بر حسب تصادف نجات داد؛ او خودش را یکی از گروهبانان ناپلئون معرفی کرد تا هویتش به عنوان یک دزد افشا نشود. تناردیه‌ها نیز به پاریس مهاجرت کردند و پس از دست دادن مهمان‌خانه خود در فقر زندگی می‌کنند. آن‌ها با نام مستعار «ژوندرت» در خانه گوربو سکونت دارند (تصادفاً همان ساختمانی که والژان و کوزت پس از ترک مهمان‌خانه آن‌ها مدت کوتاهی در آن زندگی کردند). اپونین، که حال لاغر و مندرس شده‌است، ماریوس را در آپارتمانش ملاقات و از او درخواست پول می‌کند. برای آن‌که ماریوس را تحت‌تأثیر قرار دهد و سوادش را نشان دهد، روی تکه‌ای کاغذ می‌نویسد 《آژان‌ها اینجا هستند》. اپونین وارد می‌شود و نشان می‌دهد که یک انسان‌دوست را ملاقات کرده‌است و او و دخترش برای ملاقات تناردیه‌ها می‌آیند. به این ترتیب، تناردیه برای آن‌که فقیرتر به نظر برسد آتش را خاموش می‌کند و صندلی را می‌شکند. پس از آن‌که او و کوزت خارج می‌شوند، ماریوس از اپونین درخواست می‌کند تا آدرس آن‌ها را برای او پیدا کند و اپونین که خود عاشق ماریوس شده‌است با اکراه می‌پذیرد. تناردیه نیز والژان و کوزت را می‌شناسد و با خود پیمان می‌بندد تا انتقام خود را بگیرد. تناردیه از پاترون مینت درخواست کمک می‌کند، که به عنوان گروهی ترسناک، قاتل و دزد معروف بود. ژاور به ماریوس دو تپانچه می‌دهد و به او می‌گوید که هر گاه اوضاع خطرناک شد تیر را به هوا بزند. تناردیه، اپونین و آزلما را بیرون می‌فرستد تا از عدم حضور پلیس اطمینان پیدا کنند. وقتی والژان با پول بازمی‌گردد، تناردیه و پاترون مینت برای او کمین کرده بودند و او هویت اصلی خود را آشکار می‌کند. ماریوس، تناردیه را به عنوان ناجی پدرش در واترلو می‌شناسد و بر سر یک دوراهی گرفتار می‌شود. والژان این‌که تناردیه را می‌شناسد انکار می‌کند و به آن‌ها می‌گوید هیچگاه آن‌ها را ملاقات نکرده‌است. همچنین به او دستور می‌دهد تا نامه‌ای به کوزت بنویسد و به او بگوید تا به آپارتمان بیاید و آن‌ها کوزت را تا آن‌که والژان پول را بیاورد نگاه دارند. زمانی که تناردیه و پاترون مینت در حال تصمیم‌گیری هستند ماریوس تکهٔ کاغذی که اپونین نوشته بود را به خاطر می‌آورد. تناردیه فکر می‌کند این کاغذ را اپونین انداخته‌است و تصمیم می‌گیرد فرار کند امّا توسط ژاور متوقف می‌شود. تمام اعضای تناردیه و پاترون مینت دستگیر می‌شوند (به جز کلاکزوس که در حال انتقال به زندان فرار کرد، مون‌پارناس که توسط اپونین از پیوستن به دزدی بازمی‌ماند و گاوروش که در جنایت خانوادگی‌اش نقشی نداشت به جز نقشی که در آزادی پدرش از زندان داشت). پس از آزادی اپونین از زندان، اپونین ماریوس را در «صحرای کاکلی» پیدا می‌کند و با ناراحتی آدرس کوزت را به او می‌دهد. او ماریوس را به سمت خانهٔ والژان و کوزت در کوچهٔ پلومه راهنمایی می‌کند و ماریوس برای چندین روز خانه را تنها تماشا می‌کند. در یکی از شب‌هایی که ماریوس و کوزت در خانه والژان دیدار می‌کردند، تناردیه و رفقایش سعی کردند تا به خانه حمله کنند. اپونین که بر دروازهٔ خانه نشسته بود تهدید کرد که اگر دزدان دست از کارشان برندارند، فریاد بزند و تمام همسایه‌ها را بیدار کند. در همین حال کوزت به ماریوس می‌گوید که همراه والژان در آخر هفته به انگلستان سفر می‌کنند و این مشکلی بزرگی در رابطه آن‌ها به‌وجود می‌آورد. به‌طور غیرمنتظره‌ای، یادداشتی نیز در بغل او می‌اندازند که در آن نوشته «نقل مکان کنید». به خانه‌اش بازگشت و به کوزت گفت در دیگر خانه خود در کوچه لوم‌آرمه اقامت می‌کنند و مجدداً تأکید کرد که به انگلستان مهاجرت می‌کنند. مسیو ژیونورمان عبوس و ناراحت به نظر می‌رسید اما برای آمدن ماریوس ذوق و شوق بسیاری داشت. او درخواست ازدواج ماریوس را رد کرد و به او پیشنهاد کرد کوزت را به عنوان معشوقه خود در نظر بگیرد. همان عصر ماریوس به خانهٔ والژان و کوزت در کوچه پلومه بازگشت امّا خانه را خالی یافت. در همین حال که سربازان نزدیک می‌شدند ماریوس با یک کیسه باروت در یک دستش و مشعلی در دست دیگر بالای سنگرها رفت و تهدید کرد که سنگر را منفجر می‌کند. ماریوس می‌فهمد این شخص اپونین است که لباس مردان را پوشیده‌است و روی زانوانش افتاده‌است. او اعتراف می‌کند که به او گفته بوده که دوستانش در سنگر منتظرش هستند به این امید که با هم کشته‌شوند. او همچنین اعتراف می‌کند که جانش را نجات داده‌است زیرا می‌خواسته پیش از او بمیرد. او اقرار می‌کند این نامه روز قبل به دستش رسیده‌است اما نمی‌خواسته نامه را به او برساند امّا ترسیده که او در دنیای پس از مرگ از او ناراحت باشد. پس از آن‌که ماریوس نامه را از اپونین می‌گیرد اپونین از او می‌خواهد تا پس از مرگش پیشانی او را ببوسد و ماریوس قول می‌دهد این کار را انجام دهد. والژان دریافت عاشق کوزت در حال جنگ است، یک ساعت بعد یونیفرم گارد ملّی را می‌پوشد و خود را با یک تفنگ و مهمّات مسلح می‌کند و خانه را ترک می‌کند. گاوروش هنگامی که برای برداشتن مهمّات افراد گارد ملّی از سنگر خارج می‌شود، مورد اصابت گلولهٔ نیروهای نظامی قرار می‌گیرد. والژان داوطلب می‌شود تا خودش ژاور را اعدام نماید و آنژولراس این اجازه را به او می‌دهد. | ## بخش 2: بینوایان | والژان، ژاور را از دید دیگران خارج می‌کند و سپس تیری را در هوا شلیک می‌کند و به ژاور اجازه می‌دهد که برود. والژان یک گشت پلیس را از سر، باز می‌کند و دریچه‌ای به بیرون پیدا می‌کند امّا دریچه قفل است. والژان او را می‌شناسد امّا کثیفی والژان مانع از شناسایی او توسط تناردیه می‌گردد. تناردیه گمان می‌برد که والژان یک قاتل است که جنازهٔ قربانی خود را حمل می‌کند و پیشنهاد می‌دهد دریچه را در ازای پول باز کند. او جیب‌های والژان و ماریوس را می‌گردد و تکه‌ای از کت ماریوس را می‌کند تا بتواند بعداً او را شناسایی کند. تناردیه سی فرانکی که یافت را برداشت و دریچه را باز کرد و اجازه داد والژان خارج شود. هنگام خروج والژان با ژاور برخورد می‌کند و از او زمان می‌خواهد تا پیش از تسلیم شدن بتواند ماریوس را به خانه برساند. پس از آن‌که ماریوس را به خانهٔ پدربزرگش رساندند، والژان درخواست کرد که زمانی کوتاه را به خانهٔ خود برود و ژاور موافقت کرد. آن‌جا ژاور می‌گوید که در خیابان منتظر او می‌ماند امّا هنگامی که والژان از پنجره خیابان را نگاه می‌کند می‌بیند که او رفته‌است. ژاور خیابان را پایین می‌رود و با خود فکر می‌کند که بین دو راهی اعتقاد سخت‌گیرانه‌اش دربارهٔ قانون و بخشش والژان مانده‌است. او حس می‌کرد نمی‌تواند بیشتر از این در پی والژان باشد امّا همچنین نمی‌تواند وظیفه خود در قبال قانون را نیز از ذهن بیرون کند. ژاور از عهدهٔ این دوراهی برنمی‌آید و با انداختن خودش درون رودخانه سن خودکشی می‌کند. در حالی‌که او و کوزت مهیای ازدواج می‌شوند، والژان ثروتی حدوداً ششصدهزار فرانکی به آن‌ها می‌بخشد. در عروسی والژان توسط تناردیه شناسایی می‌شود و از آزلما می‌خواهد تا او را تعقیب کند. ماریوس وحشت‌زده می‌شود و با فرض این‌که بدترین وجه والژان جنبهٔ اخلاقی اوست زمان‌های ملاقات او و کوزت را به صورت نامحسوس کاهش می‌دهد. تناردیه سعی می‌کند از ماریوس بابت چیزهایی که از والژان می‌داند باج بگیرد امّا سهواً تصورات غلط ماریوس دربارهٔ دزد و قاتل بودن والژان را اصلاح می‌کند و او را از تمام کارهای خوبی که والژان انجام داده‌است، آگاه می‌کند. او همچنان سعی می‌کند ماریوس را قانع کند که والژان دزد و قاتل است و تکه‌ای از لباس ماریوس را که پاره کرده‌بود به عنوان مدرک نشان می‌دهد. ماریوس پارچهٔ کت خود را می‌شناسد و می‌فهمد که والژان او را از سنگر نجات داده‌است. ماریوس، که از مدیون بودن پدرش به چنین انسانی، بسیار ناراحت است، مدارکی از تناردیه را آشکار می‌کند و به او پیشنهاد می‌دهد تا مبلغ عظیمی را به او بدهد تا از آن‌جا مهاجرت کند و دیگر بازنگردد. تناردیه پیشنهاد او را می‌پذیرد و با آزلما راهی آمریکا می‌شود و تاجر برده می‌گردد. در راه خانهٔ والژان، ماریوس به سرعت برای کوزت تعریف کرد که والژان جان او را در سنگر نجات داده‌است. هنگامی که آن‌ها می‌رسند والژان در نزدیکی مرگ است و ماریوس و کوزت با او آشتی می‌کنند. شخصیت‌ها اصلی ژان والژان (که به نام‌های موسیو مادلن، اولتیم فوشلووان، موسیو لوبلان و یوربن فابر نیز شناخته می‌شود) – اصلی‌ترین شخصیت رمان. به دلیل دزدیدن یک قرص نان برای سیرکردن شکم هفت بچهٔ گرسنهٔ خواهرش، به ۵ سال زندان محکوم شده و بعد از ۱۹ سال به قید قول شرف از زندان آزاد می‌شود (بعد از ۴ تلاش ناموفق برای فرار از زندان، ۱۲ سال به محکومیتش اضافه شده و به دلیل مبارزه در دومین اقدام به فرارش ۲ سال نیز به محکومیتش اضافه می‌شود). او با اسقف میرل روبرو می‌شود، کسی که با نشان دادن بخشش خود و تشویقش به مرد جدیدی شدن، او را به زندگی بازمی‌گرداند. درحالی که نشسته و به سخنان اسقف میرل فکر می‌کند پای خود را بر روی یک سکه که از دست جوان بی‌خانمانی افتاده قرار می‌دهد. زمانی که پسر تلاش می‌کند تا والژان را از خیال خود بیرون بیاورد و پولش را بردارد، والژان او را با چوب خود تهدید می‌کند. او نام خود و پسر را به کشیشی که در حال عبور است می‌گوید، و این موضوع باعث می‌شود پلیس او را به سرقت مسلحانه متهم کند – اگر دوباره دستگیر شود، برای همیشه به زندان باز خواهد گشت. والژان تکنیک‌های ساخت جدیدی را ارائه کرد و در نهایت دو کارخانه تأسیس می‌کند و یکی از ثروتمندترین مردان منطقه می‌شود. هنگامی که می‌فهمد فرد دیگری به جای او به عنوان ژان والژان محاکمه می‌شود، خود را به پلیس معرفی می‌کند. دستگیر می‌شود و دوباره با جعل مرگ خودش، فرار می‌کند و به سراغ کوزت، دختر یکی از کارگرانش به نام فانتین، می‌رود. در ادامه فرارش از بازرس پلیس، ژاور که او را شناخته‌است، به‌عنوان باغبان در یک صومعه مشغول به کار می‌شود و کوزت در همان‌جا بزرگ می‌شود. سال‌ها بعد و در جریان انقلاب، ماریوس را از زندانی شدن و مرگ احتمالی نجات می‌دهد، هویت واقعی خود را به ماریوس و کوزت بعد از ازدواجشان آشکار می‌کند و قبل از مرگش به آن‌ها می‌پیوندد. قول خود به اسقف و فانتین را حفظ می‌کند، تصویر آن‌ها آخرین چیزی است که قبل از مرگش می‌بیند. در زندان متولد شده‌است، پدرش محکوم سابقه داری بوده و مادرش پیشگو می‌باشد، او وجود هر دو را نادیده گرفته و به عنوان نگهبان در زندان شروع به کار می‌کند. در نهایت او به نیروی پلیس در یک شهر کوچک ملحق شده و با نام M – sur-M – شناخته می‌شود. فانتین - یک زن زیبا از طبقهٔ کارگر که با یک بچهٔ کوچک، توسط عاشق خود، فلیکس تولومیس، رها شده‌است. فانتین دختر خود کوزت را تحت سرپرستی تناردیه‌ها صاحب مهمانخانه‌ای در روستای مونت فرمیل ترک می‌کند. برای پاسخگوی به درخواست‌های مکرر تناردیه‌ها برای پول، موها و دو دندان جلوی خود را می‌فروشد و به فحشا کشیده شده و بیمار می‌شود. مادلن/والژان زمانی که ژاور، فانتین را به جرم حمله به یک مرد که به او توهین کرده دستگیر می‌کند با فانتین مواجه می‌شود. ولی مادلن، او را آزاد می‌کند و او را به بیمارستان می‌برد و قول می‌دهد کوزت را نزد فانتین بیاورد. زمانی که ژاور با والژان در اتاق بیمارستان روبرو می‌شود، به دلیل ضعف ناشی از بیماری و شوک حرف‌های ژاور که می‌گوید والژان یک محکوم است و دخترش کوزت را به او برنمی‌گرداند، فانتین می‌میرد. بعد از مرگ مادرش فانتین، والژان کوزت را از خانواده تناردیه می‌خرد و مثل دختر خودش به او توجه می‌کند. ولی پس از آشنایی با تفکرات پدرش که برخلاف حرف‌های پدربررگش، شخصیت محمبوبی داشته‌است، پیرو راه او می‌شود. همسایگی خانه فقیرانه ماریوس، همسایه‌ای که نام ژاندرت زندگی می‌کند که با گدایی از متمولان زندگی می‌کنند. در هنگام درگیری، ماریوس می‌فهمد ژاندرت، همان تناردیه، نجات‌دهنده پدرش در نبرد واترلو است. اپونین، دختر تناردیه که عشق یک‌طرفه‌ای به ماریوس دارد، آدرس کوزت را برای او پیدا می‌کند. در انتهای مبارزه، بیهوش شده و توسط والژان که به سنگر آمده بوده‌است، نجات پیدا می‌کند. در زمان کودکی توسط والدینش لوس و نازپرورده شده اما در دوره نوجوانی عاقبتش مثل بچه‌های خیابانی می‌شود. در پاریس او نامه‌های پدرش را به دست ثروتمندان می‌رساند تا به خانواده آن‌ها کمک کنند. به درخواست ماریوس، خانه کوزت و والژان را پیدا کرده و با ناراحتی او را به آنجا می‌برد. همچنین او مانع پدرش پاترون مینت و بروجان از دزدی خانه در طول ملاقات ماریوس و کوزت می‌شود. او والژان را مجاب می‌کند که منزلش را عوض کند، سپس به ماریوس می‌گوید رفقایش در سنگر منتظرش هستند. چون می‌خواهد زودتر از ماریوس بمیرد، برای جلوگیری از تیراندازی یک سرباز به ماریوس دست خود را جلو می‌اندازد. در زمان مرگ، تمام اتفاقات را برای ماریوس اعتراف می‌کند و نامه کوزت را به او می‌دهد. آخرین در خواست او از ماریوس اینست که او را ببخشد، ماریوس پیشانی‌اش را می‌بوسد، درخواست او را با احساسات عاشقانه پاسخ نمی‌دهد اما برای زندگی سخت او متأسف می‌شود. تنارد نیز شناخته می‌شوند) – زن و شوهر، والدین پنج فرزند: دو دختر، اپونین و آزلما و سه پسر، گاوروش و دو پسر که نام آن‌ها در داستان ذکر نمی‌شود. تا قبل از رفتن کوزت با والژان، آن‌ها از کوزت به دلیل کودک بودن سوءاستفاده می‌کردند و برای سرپرستی او از فانتین پول می‌گرفتند. آن‌ها ورشکست شده و تحت نام جاندرت به خانه گاربو در پاریس نقل مکان کرده و در کنار اتاق ماریوس زندگی می‌کنند. شوهر با یک گروه جنایتکار به نام پاترون-مینت همکاری می‌کند و برای دستگیری والژان توطئه می‌چیند و توسط ماریوس خنثی می‌شود. امی که از دست پلیس، در فاضلاب مخفی شده‌است با والژان که ماریوس را بر دوش دارد مواجه می‌شود، ولی والژان را نمی‌شناسد و به تصور این‌که یک قاتل است، در ازای پول در فاضلاب را برایش باز می‌کند و تکه‌ای از لباس او را هم مخفیانه می‌برد. در ادامه نامه‌ای برای ماریوس می‌نویسد و برای دانسته‌هایش از گذشته والژان باج خواهی می‌کند. او و خواهرش در کودکی بسیار نازپرورده و لوس بودند و در مدتی که کوزت آنجا بود، کوزت را اذیت می‌کردند. در درگیری‌هایی که در خانه گاربو با ژان والژان و موسیو تناردیه رخ داد، همگی دستگیر شدند. در جریان نبردهای خیابانی انقلاب ۱۸۳۲ در پاریس، آنژولراس و دیگر انقلابیون در سنگری در خیابان کورنتین محاصره می‌شوند. با کاهش تعداد مبارزان و افزایش فشار نیروهای دولتی، آنژولراس تا آخرین لحظه مقاومت می‌کند. گاوروش - در رمان بینوایان، گاوروش پسربچه‌ای یازده-دوازده ساله و کوچک‌ترین فرزند خانواده تناردیه است. گاوروش به دلیل شرایط سخت زندگی در خانواده تناردیه، مجبور به زندگی در خیابان‌ها و مراقبت از دو برادر کوچک‌ترش می‌شود. او در خیابان‌ها بزرگ می‌شود و به نوعی نماینده کودکان بی‌سرپرست و فراموش‌شده در جامعه است. گاوروش در خلال انقلاب ۱۸۳۲ پاریس به صف مبارزان ملحق می‌شود و به عنوان یکی از شخصیت‌های اصلی در این رویدادها ظاهر می‌شود. در داستان، گاوروش در حالی که با شجاعت در حال جمع‌آوری گلوله‌ها از اجساد در میدان نبرد است، مورد اصابت گلوله قرار می‌گیرد و کشته می‌شود. در یکی از اقتباس‌های انیمیشنی از روی رمان بینوایان، گاوروش توسط سگی به نام شوشو نجات پیدا می‌کند. ولی در رمان اصلی ویکتور هوگو، هیچ اشاره‌ای به وجود سگی به نام شوشو که گاوروش را نجات دهد، نشده است. اسقف مایرل - اسقف Dign (نام کامل چارلز-فرانچس-بینونو مایرل)- یک کشیش سالمند مهربان که بعد از برخورد با ناپلئون به مقام اسقفی ترفیع پیدا کرد. بعد از دزدیدن تعدادی ظرف نقره به‌وسیلهٔ والژان، او را از دستگیری نجات داد و الهام‌بخش تغییر مسیر او شد. یاران ABC انجمن دانشجویان انقلابی: باهورل / باخارل (Bahorel) – در رمان «بینوایان»، باهورل (یا باخارل) جوان شیک‌پوشی است که در کافه‌های پاریس و در میان دانشجویان حضور دارد، و به خاطر شوخ‌طبعی و شخصیت جذابش محبوب است. او به همراه دیگر اعضای گروه «دوستان آ ب ث» در جریان نبردهای خیابانی انقلاب ۱۸۳۲ در پاریس در سنگرها می‌جنگد و در نهایت در این مبارزه جان خود را از دست می‌دهد. با وجود بدبینی خود، در نهایت یکی از معتقدان جمهوری می‌شود و در کنار انجوراس کشته می‌شود. ژان پرووییر (ژوان) - یک فرد رمانتیک با دانش ایتالیایی، لاتین، یونانی و عبری و داشتن علاقهٔ زیاد به قرون وسطی. لسگل (به نام‌های لیگل، لایگل، لاگل (ایگل) یا بوست نیز شناخته می‌شود) - قدیمی‌ترین عضو گروه و پسر مردی است که توسط لوئی هجدهم پس از کمک به حمل و نقل او به مقام دوکی رسید. او در جنایت‌ها با M، تناردیه‌ها و گروه پاترون- مینت (مثل سرقت گوربو و تلاش برای سرقت رو پلومت) مشارکت می‌کند. نویسنده بروجان را به عنوان «یک جوان با نشاط، بسیار حیله‌گر و چیره‌دست با ظاهر آشفته و محزون توصیف می‌کند.» چمپماتیو - یک بی‌خانمان که بعد از دزدیدن سیب اشتباهاً به عنوان والژان شناسایی می‌شود. زخمی شده در واترلو و اشتباهاً بر این باور است که M تناردیه زندگی او را نجات داده‌است. گیلنورمند به او اجازه دیدار نمی‌دهد، معمولاً یکشنبه‌ها در پشت ستونی در کلیسا مخفی شده و از دور ماریوس را نگاه می‌کند. ناپلئون به او مقام بارون می‌دهد اما رژیم جدید به جای فرمانده کردن او، مقام بارونی یا سرهنگ بودن او را نمی‌پذیرد. والژان او را به باغبانی در صومعه پاریس می‌برد، جایی که بعدها والژان و کوزت را در محرابش پناه می‌دهد و اجازه می‌دهد که والژان او را برادر خود معرفی کند. راوی هوگو برای روایت‌کننده نامی در نظر نگرفته‌است و به خواننده این اجازه را می‌دهد تا راوی را خود مؤلف بداند. راوی گاه‌وبیگاه خودش را در متن تزریق می‌کند یا حقایقی را بیرون از زمان داستان روایت می‌کند یا بر روی حوادثی تاریخی تأکید می‌نماید، البته نه در کل داستان. او با بازگویی وقایع واترلو خودش را معرفی می‌نماید و رویکرد خود در قبال میدان نبرد را نیز مشخص می‌کند: «سال گذشته (۱۸۶۱) در یک بامداد زیبای ماه مه، یک راه‌گذر، همان کس که این سرگذشت را حکایت می‌کند، از نی‌ول می‌آمد…» راوی توضیح می‌دهد چگونه «یک شاهد، یک رویاپرداز، مؤلف همین کتاب» در ۱۸۳۲ در خیابان‌ها تفنگ به‌دست می‌جنگیده‌است: «مصنف این کتاب که خود رفته بود تا آتشفشان را از نزدیک مشاهده کند ناگهان خود را در این گذر بین دو آتش یافت. - برای محافظت خویشتن از گلوله‌باران، وسیله‌ای نداشت مگر پیش‌آمدگی‌های نیمه ستون‌هایی که دکان‌ها را از یکدیگر جدا می‌کنند؛ نزدیک به نیم ساعت در این وضع وخیم گذراند.» در جایی به خاطر مزاحمت خود معذرت‌خواهی می‌کند: «مصنف این کتاب، که با تأسف، ناچار شده‌است از خود سخن بگوید…» از خواننده می‌پرسد هنگامی که او توصیف می‌کند «پاریس روزگار جوانیش… البته به او اجازه داده خواهد شد که از آن پاریس چنان سخن گوید که تصور رود هنوز وجود دارد». این حالات روحی نوشته شده از خاطرات مکان‌های گذشته را خواننده‌های معاصر او به عنوان یک پرتره خودکشیده از تبعید قلمداد می‌کنند: «تو بخشی از قلب خود را، خون خود را، روح خود را در این سنگفرش‌ها باقی می‌گذاری.» او هنگام شلیک یک گلوله وضعیت دیگری را شرح می‌دهد: «بالای سرش یک لگن ریش‌تراش مسی را که جلو دکان یک سلمانی آویخته‌بود، سوراخ کرد. به سال ۱۸۴۸ هنوز در کوچهٔ کنتراسوسیال کنار ستون‌های بازار، این لگن ریش‌تراش سوراخ شده، دیده می‌شد.» به عنوان مدرکی از پلیسی که جاسوس دو جانبه بود می‌نویسد: «مصنف این کتاب به سال ۱۸۴۸ گزارش خاصی را که در این باره به سال ۱۸۳۲ به رئیس پلیس داده شده بود در دست داشت.» بازخوردهای معاصر در این رمان به حدّ زیادی اتفاقات توسط ویکتور هوگو پیش‌بینی شده‌است که ابتدا توسط شاعران فرانسوی میانه قرن نوزدهم مورد توجه قرار گرفت. | ## بخش 3: بینوایان | هوگو ناشران را از خلاصه‌نویسی رمانش منع کرد و حتی اجازه نداد تا گلچینی از داستان را پیش از محصولات چاپی خود منتشر کنند. برخی منتقدان موضوع رمان را بد دانستند، برخی دیگر از احساسات شدید در رمان شکایت کردند، و دیگران از هم‌دردی ظاهری با انقلابیان ناراحت شدند. او از شخصیت‌هایی که کلیشه‌ای بودند شکایت کرد که «خوب صحبت می‌کنند، امّا همه به یک لحن.» او کتاب را یک تلاش «بچگانه» تلقی کرد و آن را پایانی بر حرفهٔ هوگو دانست مانند «سقوط خدا».Letter of G. شارل بودلر در مقاله‌ای، موفقیت هوگو را در تمرکز بر معضلات اجتماعی ستایش کرد، اگرچه او اعتقاد داشت این تبلیغات با روح هنر متضاد است. ترجمه به فارسی یوسف اعتصامی ملقب به اعتصام‌الملک، پدر پروین اعتصامی، اولین مترجمی است که فقط یک جلد از رمان دوجلدی بینوایان را با عنوان تیره‌بختان به فارسی برگردانده است و از ترجمه‌های عربی و ترکی آن نیز بهره گرفته‌است. این اثر بعدها مکرراً توسط دیگران ترجمه یا اقتباس شده‌است؛ از جمله: حسینقلی مستعان (۱۳۱۰)، عنایت‌الله شکیباپور و ابوذر صداقت (۱۳۳۴)، گیورگیس آقاسی (۱۳۴۲)، فریدون کار (۱۳۴۵)، ذبیح‌الله منصوری (۱۳۴۵)، امیر اسماعیلی (۱۳۶۲)، حمید عنایت‌بخش (۱۳۶۲)، محمدباقر پیروزی (۱۳۶۸)، محمد مجلسی (۱۳۸۰)، محسن سلیمانی (۱۳۸۶) و کیومرث پارسای (۱۳۹۱).تاریخ ترجمه ادبی از فرانسه به فارسی/ محمدجواد کمالی، انتشارات سخن‌گستر و معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد مشهد، ۱۳۹۲فرج سرکوهی دربارهٔ ترجمهٔ حسینقلی مستعان می‌گوید که این ترجمه با اصل اثر بسیار فاصله دارد و مستعان شیوه و شگردهای پاورقی‌نویسی عامه‌پسند و نثر نازل خود را به ترجمه تزریق کرده‌است. مترجم متن کوتاه شده بینوایان (محسن سلیمانی، نشر افق) که خود ترجمه مستعان را با ترجمه متن انگلیسی مقایسه کرده‌است می‌گوید ترجمه در زمان خود بهترین ترجمه از بینوایان و بسیار امانت‌دارانه است. ۱۹۹۵: کوزت: دنباله بینوایان توسط لورا کالپاکیان که بیشتر دنباله‌ای بر تئاتر موزیکال بینوایان است تا رمان آن. بازماندگان هوگو، از جمله یکی از نوادگان نوهٔ او، پیر هوگو خواستار ممنوعیت این رمان‌ها شدند. او مدعی شد که این رمان‌ها برخلاف قوانین اخلاقی مؤلف است و به «احترام به درستی» و «روح» رمان اصلی هوگو خیانت می‌کند. کمیک کمیک‌های غربی ۱۹۴۳: کمیک کلاسیکی اقتباس شده از بینوایان که تصویرسازی آن را رولاند لیوینگ‌استون بر عهده داشت. ۱۹۶۱: کمیک کلاسیکی که نسخهٔ به روز شدهٔ کمیک سال ۱۹۴۳ بود و تصویرسازی آن را نورمن نودل بر عهده داشت. مانگا ۲۰۱۳: مانگای سریالی که توسط تاکاهیرو آرای اقتباس شد و در مجله مانتلی شونن ساندی به چاپ رسید. فیلم توسط ادوین اس پورتر کارگردانی شده‌است و تهیه‌کنندهٔ آن شرکت تولیدی ادیسون بود. اگرچه فیلم به رمان وفادار است، اما اقتباس کاملی نیست و تا ورود ژان والژان به صومعه را به تصویر می‌کشد. این فیلم اولین فیلم با اقتباس کامل از رمان می‌باشد که احتمالاً که از بین رفته‌است. تبلیغات این فیلم از عبارت «بزرگ‌ترین فیلم ساخته شده» استفاده کرده بود و ۱۰۰۰۰۰ دلار بودجه داشته‌است. ۱۹۱۳: شمعدان‌های اسقف به کارگردانی هربرت برنون و بازی نورمن مک کینل بر اساس بخش اول رمان. ۱۹۲۲: لحظات پرتنش با نویسندگان بزرگ، یک تولید بریتانیایی به همراه صحنه‌هایی از رمان و بازی لین هاردینگ به عنوان والژان. ۱۹۲۳: آ موجو یک اقتباس ژاپنی به کارگردانی کیوهوکو یوشی‌هارا و یوشیمبو ایکدا؛ تولید آن پس از ساخت دو بخش از چهار بخش متوقف شد. ۱۹۲۵: به کارگردانی آنری فکور و بازی گابریل گابریو، ژان تولو، ساندرا میلووانف و فرانسوا روزه. ۱۹۳۴: اقتباس چهار ساعت و نیمهٔ فرانسوی به کارگردانی ریمون برنار و بازی هری باور، چارلز وانل، فلورل، زوسلین گائل و ژان سروه. ۱۹۳۵: به کارگردانی ریچارد بولسلافسکی و با بازی فردریک مارچ، چارلز لوتن، سدریک هاردویک، فلورنس الدریج، جان بیل و روشل هادسون. ۱۹۴۸: به کارگردانی ریکاردو فردا و بازی جینو چروی، جیووانی هنریک، والنتیان کورتس، دوچیا جیرالدی و آلدو نیکودمی. ۱۹۵۰: رمیزرابورو: کامی تو آکوما (به فارسی: بی‌نوایان: خدایان و شیاطین) و رمیزرابورو: کامی تو جیو نو هاتا که به ترتیب توسط دایسوکه ایتو و ماساهیرو ماکینو کارگردانی شده‌است و به ترتیب در ۳ و ۱۴ نوامبر به نمایش درآمده‌است. ۱۹۵۲: به کارگردانی لوئیس مایلستون با بازی مایکل رنی، رابرت نیوتن، سیلویا سیدنی، دبرا پاجت و کامرون میچل. ۱۹۵۷: سیراکارووا اقتباسی سریلانکایی به زبان سینهالی با کارگردانی سیریسنا ویمالاویرا. ۱۹۷۲: جنانا اولی (به فارسی نور خرد) اقتباسی هندی به زبان تامیلی با کارگردانی مدهاوان. ۱۹۷۷: نیدیپیدام اقتباسی هندی به زبان مالایالم بر اساس رمان بینوایان و فیلم مرد عوضی ساخته آلفرد هیچکاک. ۱۹۷۸: اقتباسی بریتانیایی به صورت تله‌فیلم به کارگردانی گلن جردن و بازی ریچارد جردن، آنتونی پرکینز، آنجلا پلزنس، کارولین لنگریش و کریستوفر گارد. ۱۹۸۹: Ngọn Cỏ Gió Đùa اقتباسی ویتنامی به کارگردانی هاگ انگوک جان و فیلم‌نامهٔ ویت لین که توسط سایگون فیلم منتشر شد. ۱۹۹۵: به کارگردانی کلود للوش، فیلمی نه چندان قدرتمند با داستانی چند لایه با بازی ژان پل بلموندو. ۲۰۰۷: اقتباسی سودانی ساخته سال ۲۰۰۵ یا ۲۰۰۶ یا ۲۰۰۷ ساخته گادالا گوبارا با بازی جمال حسن در نقش ژان والژان. ۲۰۱۱: بینوایان: طوفان در جمجمه فیلمبرداری از روی صحنه با بازی ژان بلورینی و کامیل دلا گویلونیر. ۲۰۱۲: اقتباسی از نمایشنامه موزیکال، با بازی هیو جکمن، راسل کرو، ان هتوی، سمنتا بارکس، آماندا سایفرد و ادی ردمین. ۱۹۵۳: شمعدانی‌های اسقف، یک قسمت ۳۰ دقیقه‌ای از مجموعهٔ آمریکایی تئاتر مدالیون با بازی ویکتور جوری در نقش ژان والژان. ۱۹۶۳: فراری، یک سریال تلویزیونی آمریکایی به کارگردانی روی هوگینز اقتباسی آزاد از بینوایان که در آن ریچارد کیمبل نمادی از ژان والژان بود. نویسندگان نام تعقیب‌کنندهٔ کیمبل را جرارد گذاشتند زیرا تلفظ آن بسیار به ژاور نزدیک بود. با بازی گستونه موسکین در نقش ژان والژان، تینو کارارو (ژاور)، ژولیا لاتزارینی (فانتین/کوزت بزرگسال)، لورتا گوجی (کوزت خردسال)، آنتونیو باتیستلا (موسیو تناردیه)، سزارینا جرالدی (مادام تناردیه)، آنجلا کاردیل (اپونین)، رابرت بیساکو (ماریوس)، کلودیو سورا (آنژولراس) و ادواردو نولا (گاوروش) که زمان کلی آن نزدیک به ده ساعت بود. ۱۹۶۷: یک سریال کوتاه ساخت بی‌بی‌سی به کارگردانی الن بریجز و بازی فرانک فینلی، آنتونی بیت، آلن راو، جودی پارفیت، میشل دوتریس، لزلی روش، الیزابت کانسل، ویویان مک‌درل، درک لامدن، کاوان کندل و فینالی کوری. ۱۹۷۰: بینوایان قسمتی از سریال آرژانتینی آلتا کمدیا به کارگردانی مارتین کلوتت و پخش شده در تاریخ ۱۳ ژوئن ۱۹۷۰. کارگردان آن خوزه آنتونیو پارامو بود و خوزه کالوو در نقش ژان والژان نقش‌آفرینی می‌کرد. با بازی: ژرژ ژره (ژان والژان)، برنارد فرسون (ژاور)، نیکول ژامت (کوزت)، فرانسیس مارتورت (ماریوس)، آلن موتت (تناردیه)، میشا بایارد (مادام تناردیه)، هرمین کاراگز (اپونین)، ان‌ماری کافینت (فانتین)، ژان لوک بوته (آنژولراس)، ژیل مایدون (گاوروش). ۱۹۷۴: بینوایان اقتباس تلویزیونی مکزیکی به کارگردانی آنتولیو خیمنز پونز با بازی سرخیو بوستامانته، آنتونیو پاسی، کارلوس آنکیرا، مگدا گوزمان، بلانکا سانچز، دیانا براکو و لوئیس ترنر. ۱۹۸۵: نسخهٔ تلویزیونی فیلمی که ۱۹۸۲ ساخته شد با این تفاوت که ۳۰ دقیقه طولانی‌تر است و به چهار قسمت تقسیم شده‌است. ۱۹۸۷: گاوروش فیلم تلویزیونی ساخته آلمان شرقی براساس نمایش‌نامهٔ اجرا شده در ۱۹۶۷ نوشتهٔ پیتر انسیکات به کارگردانی دیتر بلمن. ۲۰۰۰: بینوایان، مینی سریال تلویزیونی در کشور فرانسه به کارگردانی ژوزه دیان ۲۰۰۰: فیلم تلویزیونی سه ساعته که نسخهٔ انگلیسی سریال کوتاه فرانسوی ساخته شده در سال ۲۰۰۰ بود. ۲۰۱۳: Ngọn Cỏ Gió Đùa اقتباسی ۴۵ قسمتی ویتنامی با زمان کلی ۳۰ ساعت که از شبکه اچ‌تی‌وی۹ پخش شد. ۲۰۱۴–۱۵: بینوایان نیمه اقتباسی با زمان امروزی که به زبان اسپانیایی ساخته شد و از شبکه تله‌موندو پخش شد. ۱۹۷۷: شوجو کوزت پخش شده از برنامهٔ تلویزیونی ژاپنی مانکا سکای موکاشی باناشی که در یک قسمت ساخته شد. ۱۹۷۹: ژان والژان مونتوگاتاری به کارگردانی تاکاشی کوکا برای توئی انیمیشن و نویسندگی ماساکی تسوجی. ۱۹۹۲: پویانمایی ۲۶ قسمتی فرانسوی که توسط استودیوز انیماژ، ای‌بی پروداکشنز، پیکسی‌باکس و استودیو اس‌ای‌کی ساخته شد. ۲۰۰۷: بینوایان یک سریال تلویزیونی ۵۲ قسمتی ژاپنی است که توسط نیپون انیمیشن ساخته شده‌است. این پویانمایی با بیشتر از بیست و دو ساعت و سی دقیقه بلندترین اقتباس تا حال حاضر است. همچنین پخش شده از ۲ای‌اچ ادیبورو در ۱۹۲۶، ۵دبلیوای کاردیف در ۱۹۲۷ و ۵پی‌ای پلیموث در ۱۹۲۸. ۱۹۳۷: بی‌نوایان، سریال هفت قسمتی که کارگردان، نویسنده و تهیه‌کنندهٔ کار اورسن ولز بود و برای مرکوری تئاتر ساخته‌شد. ۱۹۳۹: ۱۲ قسمت پخش شده در بی‌بی‌سی نشنال پروگرم، به کارگردانی پاتریک ریدل و تهیه‌کنندگی جان چیتل و صداپیشگی هنری اینلی در نقش ژان والژان، بالیول هالووی در نقش ژاور، مارگارتا اسکات در نقش کوزت و پاتریک ودینگتون در نقش ماریوس به همراه موسیقی مخصوص که توسط رابرت چنگل ساخته شده بود. ۱۹۵۲: یک اقتباس از فیلم ۱۹۵۲ با صداپیشگی دبرا پاگت و رابرت نیوتن در همان نقش‌هایی که در فیلم بازی کرده‌اند و کارگردانی ارل ابی برای لوکس رادیو تئاتر. ۱۹۷۶: اقتباس رادیویی ۱۶ قسمتی توسط باری کمپل، کنستانس کاکس و وال جیل‌گاد و صداپیشگی رابرت هاردی به عنوان ویکتور هوگو و ترور مارتین به عنوان ژان والژان. ۲۰۰۱: به شکل درام توسط سباستین باجیویج و لین کولان در ۵ قسمت به کارگردانی سالی اونز و جرمی مورتیمر برای بی‌بی‌سی رادیو ۴. ۲۰۰۲: به کارگردانی فیلیپ گلاس‌برو و تهیه‌کنندگی پل مک‌کاسکر برای تئاتر رادیویی تمرکز بر خانواده. تئاتر موزیکال در سال ۱۹۸۰، یک تئاتر موزیکال در سالن پالاس دو اسپرت پاریس با نام بی‌نوایان شروع به کار کرد. این کار توسط روبر حسین کارگردانی می‌شد و آهنگسازی آن توسط کلود میشل شونبرگ انجام گرفت و لیبرتوی آن توسط آلن بوبیل نوشته شد. تهیه‌کنندهٔ این کار کامرون مکینتاش بود و اقتباس و کارگردانی آن توسط ترور نان و جان کارد صورت گرفت. کنسرت ۱۹۹۵: بی‌نوایان: شکل رؤیایی در کنسرت ۲۰۱۰: بی‌نوایان: کنسرت بیست و پنجمین سالگرد. نمایشنامه تبدیل ژان والژان (آقای فورستر) را توسط اسقف میرل (آقای جیمز جان‌استون) و نتیجهٔ توسعهٔ مارسی از جمله حادثه‌ای که برای ساوویارد ژارویس (خانم کاترین لوکته) رخ می‌دهد را به تصویر می‌کشد. در این نسخه فانتین خواهر ژان والژان گشته‌است، تغییری که بعدها در اقتباس هنری نویل پاسپورت زرد نیز استفاده شد. ۱۸۶۳: توسط چارلز هوگو پسر ویکتور هوگو، اقتباس دو پرده‌ای نمایش‌نامه در بروکسل (دولت فرانسه اجازه نمایش این نمایش‌نامه را در پاریس نداد). نمایشنامه متعاقباً در سال ۱۸۷۰ در بوردو و تا اندازه‌ای در سال ۱۸۷۸ در تئاتر دو لا پورته سنت مارتین پاریس اجرا شد (نمایش‌نامه با پناه‌گرفتن کوزت و والژان در صومعه پتی پیکپوس تمام می‌شود). در ۱۸۹۹ نمایش به صورت کامل در پاریس اجرا شد و اضافات و اصلاحات توسط پل موریس انجام شد، کسی که به عنوان نویسندهٔ همکار نامش درج شد. این نمایش با بازی بنیوت-کنستانت کوکلین در نقش ژان والژان و آهنگ آندره وارمسر اجرا شد. ۱۸۶۳: فانتین یا سرنوشت یک دختر کارگر که در سه بخش توسط آلبرت کاسدی از نسخهٔ اصلی فرانسوی ویکتور هوگو دراماتیزه شد. ۱۸۶۳: ژان والژان نوشته هری سیمور با بازی جرج بونیفیس در نقش ژان والژان در بووری تئاتر اجرا شد. ۱۸۶۷: دیو چو بیرون رود فرشته درآید(با خروج شیطان خوبی فرا می‌رسد)، یک نمایش‌نامه با یک مقدمه و چهار پرده نوشته کلارنس هالت؛ اولین اجرای آن در سالون تئاتر شاهزادهٔ ولز در بیرمنگهام بود که مؤلف به عنوان والژان ایفای نقش می‌کرد. دوشیزه می هالت نقش فانتین و کوزت را ایفا می‌کرد، و خانم جانستون نقش اپونین را بازی می‌کرد. این بار مؤلف در نقش والژان، خانم دیگبی ویلوبی در نقش فانتین و کوزت و خانم می هالت در نقش اپونین بازی کردند. اولین اجرای سنگر در کرایدون در ۱۸۶۷ بود و در سپتامبر ۱۸۷۸ در لندن، در سالن تئاتر دوک آغاز به کار کرد. نمایشنامه در نظر منتقدان و مردم موفق بود ور آخرین اجرایش در سال ۱۸۷۸ به روی صحنه رفت. ۱۸۶۸: گذرنامهٔ زرد، یک ملودرام که با یک مقدمه و چهار پرده به نویسندگی هنری نویل. عنوان اصلی که لرد چمبرلین مجوزش را صادر کرد جبرکار ژان والژان ۹۴۳۰ بود و این نمایش‌نامه با این عنوان در اوت در آمفی‌تئاتر لیورپول برگزار شد. گذرنامهٔ زرد کار خودش را در ۷ نوامبر در سالن المپیک با بازی نویل در نقش ژان والژان آغاز کرد و با وجود نقدهای متفاوت بر طبق آمار اجرای افتخاری خود را در آوریل ۱۸۶۹ به روی صحنه برد. برای آخرین بار در بریتانیا در سال ۱۸۹۹ با بازی آلگرنون سیمز در نقش والژان اجرا شد. ۲۰۱۱: اقتباسی توسط اسپریتوال توییست پروداکشنز به نام بینوایان: داستانی شکوهمند با بزرگنمایی جنبه‌های مذهبی داستان. ۲۰۱۳: بی‌نوایان: خاطرات ژان والژان با نمایشی محدود با نقش‌آفرینی بازیگران سوث دونون در نوامبر و سپتامبر. اقتباس تقریباً از کتاب نشأت گرفته‌بود با برخی صحنه‌هایی که به خوبی شناخته نشده بودند. یک تئاتر خیابانی که هر تابستان در مونتروی، پا-دو-کاله اجرا می‌شود، بر اساس اولین بخش رمان. بازی یک بازی ماجراجویی که توسط کریس تولورثی منتشر شده که اقتباسی نزدیک به اصل کتاب است. یک بازی رایگان در ژانر بازی مبارزه‌ای که بر اساس تئاتر موزیکال بی‌نوایان ساخته‌شده‌است. ترکیب شخصیت‌های موزیکال به صورت ژان والژان، آنژولراس، ماریوس، کوزت، اپونین، تناردیه و ژاور اما در بازی نام‌ها به پلیس، یا کلون رباتیک والژان که نامش را روبوژان گذاشته بودند، یک تجسم از قاضی و یک خرگوش به نام پون‌پون تغییر یافت. در ۲۰۱۳، آنومان اینتراکتیو بی‌نوایان: سرنوشت کوزت را راه‌اندازی کرد که در ژانر شی پنهان شده‌است و اقتباسی از رمان می‌باشد. | ## جمع‌بندی | نمایش اینترنتی در ۲۰۱۵، یک گروه مشهور به «استریم وائودویلیانز» شروع به تولید یک سریال به نام دوستان آب‌ث کرد که داستان یک گروه فعال سیاسی از دانش‌آموزان کالج و دبیرستان است که می‌خواهند جهان را به جای بهتری تبدیل کنند.