aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: اطلاعات | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اطلاعات | مقدمه: داده‌ها مواد خام بِالقوه معنی‌داری هستند که ما آن‌ها را در راستای شناخت و فهم هر مفهوم مادی یا غیرمادی، به واسطهٔ روش‌های پژوهشی، و با استفاده از ابزارهای شناختی به دست می‌آوریم. | ## بخش 1: اطلاعات | داده، یک شرح مقدماتی از یک پدیده، اتفاق، فعالیت یا تعاملات است که ثبت‌شده، دسته‌بندی‌شده و ذخیره شده‌است؛ اما سازماندهی‌نشده و برای یک منظور مشخص آماده نشده‌است. داده‌ها در صورتی به اطلاعات، تبدیل می‌شوند که افراد بخواهند برای درک بیشتر از آن‌ها استفاده کنند. | ## بخش 2: اطلاعات | اطلاعات، داده‌های خلاصه‌ای هستند که گروه‌بندی، ذخیره، پالایش و سازماندهی شده‌اند تا بتوانند معنی‌دار شوند. اطلاعات ز مانی ارزش پیدا می‌کنند که برای یک بُعد خاص، یک فرد خاص، یک هدف خاص و در زمان خاص گردآوری و آماده شوند، لذا اطلاعاتی که برای یک مدیر، جنبهٔ اطلاعاتی دارد، برای مدیر دیگر ممکن است اصلاً ارزشی نداشته باشد. | ## بخش 3: اطلاعات | ## جمع‌بندی | به زبان محدود تکنیکی، مجموعه‌ای از نمادهای زبانی معنی‌دار و پیوسته دربارهٔ موجودات است.
موضوع مقاله: سریم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سریم | مقدمه: خصوصیات قابل توجه سریم عنصر فلزی خاکستری رنگی است که به گروه لانتانیدها تعلق دارد. | ## بخش 1: سریم | این عنصر در برخی از آلیاژهای غیرمتداول در طبیعت، به کار می‌رود و شکل اکسید شده آن در صنعت شیشه مورد استفاده قرار می‌گیرد. از نظر رنگ و درخشش شبیه آهن است، اما هم نرم بوده و هم چکش‌خوار و انعطاف‌پذیر است. | ## بخش 2: سریم | به علت نزدیکی نسبی ۴f و اربیتال‌های مدار بیرونی در سریم، این عنصر خواص شیمیایی جالب توجهی دارد؛ مثلاً فشردن این عنصر وقتی که در حال سرد شدن است، حالت اکسیداسیون آن را از تقریباً ۳ به ۴ تغییر می‌دهد. نمک‌های سریم (IV) نارنجی، قرمز یا زردفام هستند، درحالی که نمک‌های سریم (III) معمولاً سفیدند. | ## بخش 3: سریم | کاربردها موارد استفاده از سریم: در متالورژی: سریم در ساخت آلیاژهای آلومینیم و برخی از فولادها و آهن‌ها به کار می‌رود. افزودن سریم به چدن مانع تشکیل گرافیت به هنگام انجماد شده و باعث به دست آمدن نوعی چدن چکش‌خوار می‌شود. | ## جمع‌بندی | در الکترونیک و نیم رسانا به عنوان نا خالصی به ترکیب فسفر سانس در دیود نورگسیل سفید اضافه می‌شود.
موضوع مقاله: بادپر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بادپر | مقدمه: بادپَر یا گلایدر یک هواگرد بی‌موتور است که بدون استفاده از انرژی موتور به پرواز در می‌آید. | ## بخش 1: بادپر | در واقع چون این پرنده نیروی پیشران موتور ندارد؛ باید برای غلبه بر نیروی پسار و حفظ سرعت ثابت یک زاویه سرش منفی را به کار گیرد. بال‌های این هواگرد بلندتر و باریک‌تر از هواپیمای معمولی است که نیروی برآری بیشتری هم می‌دهند.بادپر را بیشتر به کمک یک هواپیمای یدک‌کش به پرواز درمی‌آورند. بادپر با به‌کارگیری نیروی باد، در هوا می‌ماند و آرام آرام از ارتفاع آن کاسته می‌شود. | ## بخش 2: بادپر | اگر سرعت باد با سرعت یا ارتفاع بادپر یکسان باشد، بادپر در ارتفاع ثابتی قرار خواهد گرفت و هنگامی سرعت بیشتر می‌شود، ارتفاعش افزایش می‌یابد. ابزار فرود آمدنشان دربردارندهٔ یک چرخ است که زیر کابین خلبان جای گرفته‌است و در پشت دُم آن هم چرخ کوچک دیگری جای دارد، که از آسیب دیدن دم در هنگامی که روی زمین است، جلوگیری کند. تاریخچه در سال ۱۸۵۳ نخستین بادپر با یک سرنشین به پرواز درآمد و تنها توانست درازای یک دره را پرواز کند. | ## بخش 3: بادپر | در سال ۱۹۸۶ یک هواپیمای بی‌موتور توانست بر فراز کالیفرنیا تا ارتفاع ۱۱۵۰۰ متری از سطح زمین اوج بگیرد. چگونگی پرواز در هواپیماهای بی موتور برای پیش رانش نیروی گرانش زمین را به کار می‌گیرند. | ## جمع‌بندی | هواپیمای بی موتور را باید پیش از آغاز پرواز با ابزاری جدا از آن به بلندایی (ارتفاعی) مناسب رساند و پس از آن هواپیما می‌تواند با به‌کارگیری از نیروی گرانش و جریان‌های هوایی پرواز کند.
موضوع مقاله: آشوکا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آشوکا | مقدمه: آشوکا (به خط براهمی: 𑀅𑀲𑁄𑀓؛ سلطنت ۲۶۸ تا ۲۳۲ پیش از میلاد) پیرامون دو سده و نیم پس از بودا و شاهی از دودمان موریا بود که به کیش بودایی و آموزه‌های بودایی باورِ راستین یافت و همهٔ زندگی خود را وقف تحققِ عملیِ اصول آن نمود. | ## بخش 1: آشوکا | وی پسر بیندوساره از شاهان موریایی بود و بر بیشتر شبه قاره هندوستان از بخش‌هایی از افغانستان امروزی گرفته تا میسوره در دوردست‌های بنگال و تا جنوب گوآی کنونی فرمان راند. آشوکا در جوانی خویی خشن داشت و به آشوکای درنده معروف بود اما پس از آن خوی وی برگشت، به کیش بودایی گروید و به یک بوداباور مهرورز تبدیل گشت. کارها آشوکا کارگزاران خود را به دادگری فرمان داد و وارسانی نیز بر آن‌ها گمارد و تا حد امکان بر آزاد ساختن زندانیان فرمان می‌داد. برای خانواده خویش رسم ویژه‌ای در پیوند با صدقه دادن و برآوردن نیازهای نیازمندان بنیاد نهاد. | ## بخش 2: آشوکا | ارج و احترام به همه دین‌ها را بایسته شمرد و به دیدار مردم دین‌های دیگر می‌شتافت. وی فرمان داد تا گیاهان و میوه‌های دارویی را گرد آورده در سراسر هند بکارند، در راه‌ها باغ‌های انجیر هندی و انبه زار بسازند و در هر ۱۸ میل برای آشامیدنی مردم چاه بزنند و نیز بر سر هر چاه آبشخوری بسازند. این سرستون در سال ۱۹۰۵ در زمان کشف (زاویه عکاسی متفاوت است) هنر دوره موریای هند باید تحت تأثیر هنر بودایی باشد زیرا آشوکا امپراتور موریای هند که باعث وحدت بخشی بزرگی از شمال هند شد، به آیین بودا گرویده‌بود. اما کاخ آشوکا در پاتالی پوترا (Pataliputra) که در حوالی شهر پتنا در ایالت بیهار و در شمال شرق هند قراردارد، و ستون‌های یادبود آن در سراسر هند به تقلید از کاخ‌ و ستون‌های تخت جمشید ساخته شده‌است. | ## بخش 3: آشوکا | از دیگر نکات مشترک سنگ‌نوشته‌های داریوش بزرگ و آشوکا، جملات آغازین این سنگ نویسی‌ها است. مثلاً در کتیبه‌های داریوش چنین آمده‌است: «چنین گوید داریوش شاه» و در کتیبه‌های آشوکا نیز چنین نوشته شده‌است: «چنین گوید آشوکا پادشاه بزرگ». ستون‌های یادگاری و ستون‌های فرمانی آشوکا کاملاً شباهت صرف با کارهای داریوش هخامنشی دارد، چنان که برخی حتی معتقدند سرستون معروف سارانت (Sarnath) در عصر موریائی‌ها توسط استادان خارجی ساخته شده و طرح و نقشه این ستون‌ها تقلیدی از سرستون‌های تخت جمشید است. هنر معماری عصر هخامنشی در شکل‌گیری آثار موریایی هند تأثیر قابل اثباتی داشته‌است، هر چند می‌توان گفت نفوذ فرهنگ ایران درعصر چاندراگوپتا مائوریا یعنی سرسلسله پادشاهان موریائی از زمان آشوکا یعنی عصر مجد و عظمت این سلسله نیز بیشتر بود. | ## جمع‌بندی | چاندراگوپتا مائوریا، پدر بزرگ آشوکا اسمیت متخصص تاریخ قدیم هند معتقد است امپراتوری چاندرا گوپتا پدربزرگ آشوکا یک ساتراپ پارسی بود که سال‌ها با دستگاه عظیم شاهنشاهی هخامنشی آشنایی و مراوده داشت و تحت تأثیر این شاهنشاهی چنین حکومتی را تأسیس نمود؛ بنابراین او از بومیان هند نبود بلکه چاندرا گوپتا یک پارسی و یک ایرانی بود.
موضوع مقاله: فعل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فعل | مقدمه: فعل یا کارواژه، واژه یا گروه واژگانی هستند که رویدادن امری، یا واقع شدن حالتی را در یکی از زمان‌های گذشته، اکنون و آینده به شخص نسبت می‌دهند. | ## بخش 1: فعل | فعل به بخشی از جمله گفته می‌شود که نشان دهنده کار انجام شده یا یک رویداد یا یک حالت باشد. هر فعل در زبان فارسی پنج مفهوم را در بر می‌گیرد: زمان (زمان گذشته (ماضی)، حال (مضارع)، آینده (مستقبل وجه: (وجه اخباری، وجه التزامی، وجه شرطی، وجه امری، وجه وصفی، وجه مصدری) انجام کار یا رویداد حالت نمود در هر فعل جز ثابتی وجود دارد که معنی بنیادی فعل را دربردارد. هر فعل ۲ نوع است: فعل اسنادی و فعل غیر اسنادی فعل‌های اسنادی شامل: (است، بود، شد، گشت، گردید) است اما باید توجه داشت همیشه این فعل‌ها نقش فعل اسنادی را ایفا نمی‌کنند هر فعل برای رساندن پیام کامل به شنونده نیازمند یک سری اجزا هست نوع اول:فعل گذرا به نهاد (فعلی است که برای کامل شدن از نظر معنایی علاوه برنهاد به مفعول نیازمند است) نوع دوم:فعل گذرا به متمم (فعلی است که برای کامل شدن از نظر معنایی علاوه برنهاد به متمم نیز نیازمند است) نوع سوم:فعل گذرا به متمم و مفعول (فعلی است که برای کامل شدن از نظر معنایی علاوه برنهاد به مفعول و متمم نیز نیازمند است) گاهی فعل به صورت پنهان در جمله جای گرفته است که به این گونه فعل، فعل محذوف می‌گویند مانند:رعد و برق شب طنین خنده اش (در اینجا فعل ناپیدا یا محذوف است اما با کمی دقت می‌توانیم فعل نهان را پیدا کنیم که می‌شود:رعد و برق شب طنین خنده اش «است» پس دریافتیم که است فعل پنهان ما است. فعل را به دوشکل گذرا (متعددی) و ناگذرا (لازم) تقسیم می‌کنند فعل ناگذرا (لازم) به فعلی که با نهاد تکمیل می‌شود و نیازی به اجزای دیگری (مانند مفعول، مسند، متمم، بدل و… ندارد فعل ناگذرا ویا فعل لازم می‌گوییم. توضیح مختصر فعل بخش اصلی معنای جمله و انتقال دهندهٔ پیام است؛ بنابراین «فعل» مهم‌ترین بخش هر جمله است. | ## بخش 2: فعل | مانند: برداشتن= بر+داشتن فعل مرکب: فعلی است که از یک صفت یا اسم با یک فعل ساده شناخته شده و یک معنی کامل را برساند. مانند: بزرگ شدن، انجام دادن فعل پیشوندی مرکب: از ترکیب یک اسم، یک پیشوند و یک فعل ساده ساخته می‌شود. عبارت فعلی: فعلی است که به صورت دسته‌ای از واژه‌ها است و معمولاً حرف اضافه نیز دارد. فعل ناگذرای یک شخصه: فعلی که مفعول پذیر نیست و بیشتر به صورت اول شخص به کار می‌رود و به جای شناسه یکی از ضمایر متصل ّم، ّت، ّش، ِمان، ِتان، ِشان، شخص فعل را نشان می‌دهد که به آخر اسم قبل از فعل اضافه می‌شود. (نیز ببینید: مصدر) انواع فعل بر پایه معنا فعل تام (خاص): بیشتر فعل‌هایی که در زبان به کار می‌روند، وقوع کاری مخصوص یا به داشتن حالتی مخصوص دلالت دارند. | ## بخش 3: فعل | فعل اسنادی (ربطی): فعلی است که دارای معنای خاصی نبوده و تنها برای نسبت دادن چیزی به چیز دیگر به کار می‌رود. فعل معلوم و فعل مجهول فعل از لحاظ وضعیت فاعل در زبان فارسی به دو دسته فعل معلوم و فعل مجهول تقسیم می‌شود. (خانه شسته شد) ریشه‌شناسی فعل‌های فارسی در سال‌های گذشته کارهای گران ارجی در راستای ریشه‌شناسی فعل انجام پذیرفته‌است. | ## جمع‌بندی | چگونگی صرف فعل‌ها در زبان پارسی «راهنمای ریشهٔ فعل‌های ایرانی؛ در زبان اوستا و فارسی باستان و فارسی کنونی»، از دکتر محمد مقدم.
موضوع مقاله: فراهنجار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فراهنجار | مقدمه: ISBN 978-0-7472-3603-0 مقدمه فراهنجار، به پدیده‌ها، باورها، تفسیرها و التزامات نظری و عملی و غیرعادی و ناساز با هنجار معمول سپهر معرفتی بشر گفته می‌شود که بر اساس علوم کنونی (علوم تجربی و علوم عقلی) توجیهی ندارد و عملاً مردود دانسته می‌شود. | ## بخش 1: فراهنجار | از آن جمله فراهنجارها می‌توان به بخت (شانس)، هوش اتفاقاتی، مدلولات وسوسه، آینده بینی، فرابینی، دورآگاهی (تله پاتی)، طالع، طلسم، انرژی‌درمانی، موجودات شناخته نشده (فضایی‌ها، اشباح) و … اشاره کرد. علوم روانشناسی و فیزیک، توجیه‌هایی برای تداعی امور پارانرمال ارائه داده‌اند و آن‌ها را رد می‌کنند. | ## بخش 2: فراهنجار | گروهی که به بررسی دانشگاهی در زمینه وجود چنین پدیده‌هایی (مرتبط با انسان) می‌پردازند فراروانشناسان نام دارند. احتمال اشتباه با متافیزیک نباید متافیزیک یا فراطبیعی به اشتباه به جای پارانرمال گرفته شود؛ زیرا متافیزیک با روش عقلی و برهانی پیش می‌رود (مابعد الطبیعه اشاره‌ای به مسئله وراء طبیعت ندارد و این اصطلاح صرفاً به خاطر جانمایی این بحث پس از مباحث طبیعیات توسط ارسطو در آثارش است) اما پارانرمال‌ها به هیچ دلیل عقلی، نقل معتبر یا تجربه مفید اطمینان استناد ندارد. | ## بخش 3: فراهنجار | ## جمع‌بندی | البته عالمان و رسانه‌های معتبر به دلیل مستند نبودن فراهنجار (و نیز خرافه) عناصر بازدارنده‌ای را برای هشدار به پذیرش و تبعیت آن افاده می‌کنند.
موضوع مقاله: وسایل آشپزخانه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # وسایل آشپزخانه | مقدمه: همچنین می‌توان از ظروف آشپزخانه برای نگهداری یا نگهداری مواد غذایی قبل یا بعد از آماده‌سازی استفاده کرد. | ## بخش 1: وسایل آشپزخانه | این ابزارها را می‌توان به دسته‌های گوناگونی بخش کرد: ابزار آشپزی لوازم آشپزخانه اثاثیه آشپزخانه ظروف آشپزخانه ابزار پذیرایی منسوجات آشپزخانه ابزار نظافت البته این لوازم و ظروف و وسایل به دو گروه خانگی و صنعتی تقسیم می‌شوند. تجهیزات آشپزخانه صنعتی عمدتا از استیل 304 ضد زنگ ساخته می شوند و به دسته های زیر تقسیم بندی می شوند: تجهیزات آماده سازی غذا تجهیزات انبار تجهیزات سرمایشی تجهیزات نظافتی تجهیزات سرو غذا تجهیزات کافه ماشین آلات آشپزخانه ابزار آشپزی ابزار آشپزی شامل گستره وسیعی از ابزاری است که برای آماده‌سازی و پخت غذا مورد استفاده قرار می‌گیرد آبکش الک پوستکن پوشش آلومینیومی پیمانه تخته آشپزخانه ترازوی آشپزخانه تنور توری کباب‌پزی خامه‌پخش‌کن خامه‌ریز خمیرگیر بطری‌بازکن قوطی‌بازکن چوب‌پنبه‌بازکن رنده ساطور سبزی‌خردکن سماور سیخ قالب شیرینی‌پزی قهوه‌جوش دستی قیف کارد کاغذ روغنی گوشتکوب ملاقه هاون وردنه یخزن کباب گیر هسته‌گیر لوازم آشپزخانه لوازم آشپزخانه گروهی از لوازم خانگی ویژه آشپزخانه هستند که معمولاً با برق کار می‌کنند، این لوازم به سه گروه کلی لوازم خانگی کوچک لوازم خانگی اصلی و لوازم برقی مصرفی تقسیم می‌شوند. آبمیوه‌گیری آرام‌پز آسیاب برقی اجاق گاز باربیکیو پلوپز توستر زودپز کتری برقی کباب پز مخلوط‌کن چرخ گوشت فر موج‌پز فریزر هود یخچال اثاثیه آشپزخانه اثاثیه یا اثاث آشپزخانه به مبلمان به کار رفته در آشپزخانه گفته می‌شود. | ## بخش 2: وسایل آشپزخانه | اثاثیه آشپزخانه را می‌توان به گروه‌های زیر تقسیم کرد: کابینت آشپزخانه مبلمان مانند میز و صندلی ناهارخوری، صندلی بوفه و … چراغ اکسسوری مانند ساعت و گلدان و … ظرفشویی ظروف آشپزخانه ظروف به مجموعه بزرگی از ابزارهای حمل، نگهداری یا پخت غذا گفته می‌شود که فضایی برای ذخیره مواد غذایی جامد و مایع دارند. ظروف را می‌توان به دو گروه اصلی زیر تقسیم کرد: ظروف پخت و پز ظروف حمل و نگهداری دیگ تابه قابلمه کاسه کتری مشک ابزار و سرویس پذیرایی ابزار پذیرایی یا سرو غذا به کلیه ابزاری گفته می‌شود که غذای آماده شده به کمک آن‌ها ارائه شده و خورده می‌شود. بخشی از ابزارهای پخت می‌توانند در پذیرایی هم استفاده شوند اما به‌طور کلی انواع بشقاب، قاشق و چنگال یا چاپ استیک، لیوان‌ها و جام‌ها و انواع ظروف دردار، بدون در یا دارای گرم کن برای پذیرایی استفاده می‌شوند. | ## بخش 3: وسایل آشپزخانه | بشقاب کاسه لیوان جام قاشق چوب غذاخوری چاقو چنگال منسوجات آشپزخانه منسوجات آشپزخانه به مصنوعات پارچه‌ای مورد استفاده در آشپزخانه گفته می‌شود. منسوجات آشپزخانه می‌تواند شامل انواع پیش‌بند، سربند، دستمال سفره و میز، دستگیره آشپزخانه و پارچه‌های مورد استفاده در نظافت، باشد. ابزار نظافت ابزار نظافت شامل ابزاری است که برای شستشو و نظافت فضای کلی آشپزخانه و تمامی ابزار مورد استفاده در آن به کار می‌رود. | ## جمع‌بندی | مواد ضدعفونی کننده، ابزارهای شستشو ظرف و سطوح، تجهیزات خشک‌کننده و آب‌چکان ظروف، از این گروه وسایل هستند.
موضوع مقاله: اورکات | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اورکات | مقدمه: اورکات وبگاهی است که بر پایهٔ شبکه‌های اجتماعی و اعتماد پیاده‌سازی شده‌است؛ شما می‌توانید از طریق دوستان خود دوستان نو بیابید یا در انجمن‌های مورد علاقه‌تان عضو شده، انجمن جدیدی را بسازید و در آن فعالیت کنید، در آن می‌توان مشخصات خود را به زعم خود بنویسید. | ## بخش 1: اورکات | این وبگاه تحت پشتیبانی شرکت گوگل است، و برای نخستین بار در تاریخ ۲۲ ژانویهٔ ۲۰۰۴ میلادی آغاز به کار کرد. نام «اورکات» از نام کارمند شرکت گوگل، اورکوت بویوک‌کوکتن از ترکیه است که این سامانه را از شرکت پیشینی که در آن کار می‌کرده با خود به همراه آورده و در گوگل آن را بیشتر گسترش داده‌است. | ## بخش 2: اورکات | آمار در مارس ۲۰۰۴ از نظر محل اقامت کاربران، به ترتیب سه کشور ایالات متحده (۵۱٪)، ژاپن (۷٪)، و برزیل (۵٪) در رده‌های بالا قرار داشتند. در تاریخ ۹ ژانویه ۲۰۰۵ وبگاه اورکات توسط قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران فیلتر شده‌است. | ## بخش 3: اورکات | غیرفعال شدن در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۴ گوگل اعلام کرد که تا پایان ۲۰۱۴ این سرویس منحل خواهد شد. | ## جمع‌بندی | کاربران می‌توانستند تا سپتامبر ۲۰۱۶ از اطلاعات خود مانند تصاویر، پروفایل‌ها و مطالب خروجی بگیرند.
موضوع مقاله: فرهنگسرا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرهنگسرا | مقدمه: در فرهنگ سراها معمولاً شرایطی برای آموزش امور گوناگون فرهنگی و اجتماعی و همچنین آموزش پیشه‌ها و هنرهای گوناگون مانند نگارگری، کوزه‌گری، خیاطی و جز اینها فراهم می‌شود. | ## بخش 1: فرهنگسرا | در ایران، تا امروز، بیشتر فرهنگ سراها در شهر تهران و چند شهر بزرگِ دیگر مانند اصفهان برپا شده‌اند و معمولاً کوشیده شده برای هر منطقهٔ شهرداری یک فرهنگسرای بزرگ ترتیب داده شود. برخی از فرهنگسراها، به‌جز پوشش دادن منطقهٔ خود، به فعالیت‌های فرامنطقه‌ای نیز می‌پردازند. | ## بخش 2: فرهنگسرا | بسیاری از فرهنگ سراها ویژه‌کار (تخصصی)اند، یعنی فعالیت خود را گرد یک گروه یا یک محور کاری متمرکز می‌سازند. فرهنگ سراها، برپایهٔ شیوهٔ فعالیت، به یکی از محورهای سه‌گانهٔ شخصیت (کیستی)، محتوا (درونمایه) و نهاد می‌پردازند: فرهنگ سراهای شخصیت‌محور عبارتند از فرهنگسراهای کودک، نوجوان، جوان، دانشجو، دختران، بانو، و سالمند. | ## بخش 3: فرهنگسرا | ## جمع‌بندی | فرهنگ سراهای محتوامحور عبارتند از: اندیشه، قرآن، انقلاب، فرهنگسرای مجازی، پایداری، هنر، ملل، قانون، تیره‌ها (اقوام)، ورزش، ماه بهمن، کار، دانش‌ها، تندرستی، طبیعت، و فناوری اطلاعات.
موضوع مقاله: نادر باتمانقلیچ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نادر باتمانقلیچ | مقدمه: نادر باتمانقلیچ (زاده فروردین ۱۲۸۲ – درگذشته ۴ اردیبهشت ۱۳۷۷) فرمانده نظامی و سیاست‌مدار ایرانی بود. | ## بخش 1: نادر باتمانقلیچ | در کودتای ۲۸ مرداد به مخالفان دولت محمد مصدق پیوست و به همراه فضل‌الله زاهدی نقشی فعال در شکل‌گیری کودتا داشت؛ بنابراین پس از انجام کودتا، هنگامی که زاهدی حکم نخست‌وزیری خود را از نعمت‌الله نصیری دریافت کرد، باتمانقلیچ نیز از سوی زاهدی، به ریاست ستاد ارتش گمارده شد. وی به‌همراه فرماندار نظامی وقت تهران تیمور بختیار در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۳۴ تخریب حظیرةالقدس را آغاز کردند. | ## بخش 2: نادر باتمانقلیچ | او با درجه سپهبدی بازنشسته شد و آخرین سمتش استانداری خراسان و نیابت تولیت آستان قدس رضوی بود. در پی پیوستن ایران به پیمان بغداد، در تاریخ ۷ آذر ۱۳۳۴ خورشیدی سفرای ایران در کشورهای عضو این پیمان تغییر کرد و باتمانقلیچ به سمت سفیرکبیر ایران در پاکستان منصوب شد. | ## بخش 3: نادر باتمانقلیچ | نادر باتمانقلیچ پس از کودتای ۲۸ مرداد به سمت ریاست ستاد ارتش رسید؛ وی در جریان محاکماتش پس از انقلاب ۱۳۵۷ به نقش سید ابوالقاسم کاشانی در کودتا اشاره کرد.مارک گازیوروسکی، کودتای اوت ۱۹۵۳، بخش علوم سیاسی دانشگاه ایالتی لویزیانا ۱۹۸۷، ترجمه غلامرضا نجاتی، شرکت انتشار، ص ۳۷؛ همچنین مصدق؛ سالهای مبارزه و مقاومت، ج۲، ص ۱۱۸روزنامه نبرد ملت، ۲۸ خرداد ۱۳۳۲ پس از انقلاب پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۸، نادر باتمانقلیچ دستگیر شد. وی در بیست و نهم آذر ۱۳۵۹ به حکم شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی تهران با اتهاماتی از قبیل وابستگی به رژیم پهلوی و تلاش در جهت استحکام آن و به ویژه ایفای نقش در کودتاهای بیست و پنجم و بیست و هشتم مرداد ۱۳۳۲ و اتهامات دیگر ابتدا به اعدام محکوم شد؛ ولی نهایتاً با یک درجه تخفیف به حبس ابد محکوم گردید. | ## جمع‌بندی | باتمانقلیچ در روز ۴ اردیبهشت ۱۳۷۷ در رستون، ویرجینیا بر اثر نارسایی کلیه درگذشت.
موضوع مقاله: مردمان دراویدی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مردمان دراویدی | مقدمه: آنان به زبان‌های متعددی سخن می‌گویند که همگی در یک خانوادهٔ زبانی دراویدی قرار دارند. | ## بخش 1: مردمان دراویدی | این واژه از کلمهٔ سانسکریتی دراویدَ (drāviḍa) گرفته شده‌است که از گذشته به منظور مشخص کردن افرادی که به زبان تامیل سخن می‌گفته‌اند و در جنوب هند می‌زیسته‌اند، بکار می‌رفته‌است. بر اساس مطالعات صورت گرفته، منشأ آنها نواحی غربی ایران و جنوب قفقاز، حدود آذربایجان در شمال و جنوب کوه‌های زاگرس در ایران امروزی است که حدود ۱۰۰۰۰ سال قبل به هند مهاجرت کردند. کشاورزانی از نواحی غربی ایران مانند آذربایجان و عیلام و دیگر نواحی شمال و جنوب زاگرس، به هند و پاکستان مهاجرت کردند، این اقوام سبب پدید آمدن دراویدیها و تمدن دره سند شدند از لحاظ ژنتیکی بخش عمده تبار دراویدی‌های هندوستان به بومیان نواحی غرب و شمالغرب ایران بازمی‌گردد که منشأ در کوه‌های زاگرس دارد. امروزه مردمی که به این نژاد تعلق دارند حدود یک‌چهارم جمعیت هند را تشکیل می‌دهند و اکثراً در جنوب هندوستان زندگی می‌کنند. | ## بخش 2: مردمان دراویدی | سریلانکا، پاکستان، نپال و مالدیو کشورهای دیگری هستند که دراویدی‌ها در آن‌جا اقلیت قابل ملاحظه‌ای را شکل می‌دهند. البته پس از مهاجرت آریاییان در حدود سه تا چهار هزار سال پیش به شبه قاره هند، رفته رفته در بخش‌های بزرگی از هندوستان آمیزش گسترده‌ای میان آریاییان روشن‌پوست و دراویدیان تیره‌پوست صورت گرفت و امروزه بیشتر هندیان از تبار آمیخته این دو نژاد هستند. این مردم چندین هزار سال پیش از نواحی غربی ایران به هند مهاجرت کردند،و تبار آنان به کشاورزان ایرانی (قبل از آریایی ها)که در نواحی غربی ایران مانند تپه حسنلو آذربایجان بوده اند می‌رسد بعد ها مهاجران هندواروپایی به هندوستان مهاجرت کرده و با بومیان تیره پوست دراویدی آمیخته و قومی با تبار مختلط تحت عنوان هندوآریایی ها را به‌وجود می آورند پیش از مهاجرت آریایی ها به ایران و آسیا،کشاورزانی از نواحی غربی ایران مانند آذربایجان و عیلام و دیگر نواحی شمال و جنوب زاگرس،به هند و پاکستان مهاجرت کردند،این اقوام سبب پدید آمدن دراویدیها و تمدن دره سند شدند از لحاظ ژنتیکی بخش عمده تبار دراویدی های هندوستان به بومیان نواحی غرب و شمالغرب ایران باز می گردد که منشا در کوه های زاگرس دارد. زبان شناسان برای آشنایی با فرهنگ دراویدی‌ها، مجموعه واژگانی که در زبانهای دراویدی برای نامیدن اشیا و مفاهیم مختلف بکار می‌رود را بررسی کرده‌اند و دریافته اند که در فرهنگ دراویدی، پادشاهان یا اربابانی وجود داشته‌اند که بر مردم حکمرانی می‌کردند. | ## بخش 3: مردمان دراویدی | آنها در قصرهایی زندگی می‌کردند که مجهز به برج و بارو و حصار بود و گرداگرد این قصرها، خندقی مملو از آب قرار داشته‌است. فرضیه نژاد دراویدی‌ها باید توجه کرد که دراویدی‌ها، مردم تیره پوست هندند که با بومیان استرالیا آمیخته شدند و بنابراین آنهایی که در ایران بودند دراویدی نبودند (چون دراویدی‌ها بعداً، در جنوب هند پدید آمدند و پیش از آن نبودند) آنهایی که در ایران بودند، هم تباران کسانی بودند که بخشی از آنها به هند رفتند و بعداً نژاد دراویدی را پدیدآوردند. | ## جمع‌بندی | به‌طور عامه آنان توسط مردم شناسان به عنوان گروهی از قفقازی‌ها (و طبعاً به عنوان سفیدپوست، مانند قوم سینهالی که به عنوان گروهی از هندوآریاییان و نژاد سفید در نظر گرفته می‌شوند) طبقه‌بندی می‌شوند.
موضوع مقاله: واج‌شناسی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # واج‌شناسی | مقدمه: واج‌شناسی یا فونولوژی همان علمی است که بررسی می‌کند چطور صداهای زبان‌ها کنار هم قرار می‌گیرند و معنی می‌سازند. | ## بخش 1: واج‌شناسی | واج‌شناسی بخشی از زبان‌شناسی است که بررسی می‌کند صداهای یک زبان چگونه کنار هم قرار می‌گیرند و چه نقشی در ساخت واژه‌ها و تفاوت معنایی دارند. برای نمونه، در فارسی واژهٔ «کار» با «بار» تنها در یک صدا تفاوت دارند (/ک/ و /ب/) و همین کافی است تا معنای واژه عوض شود. این صداهایی که باعث تفاوت در معنی می‌شوند، در واج‌شناسی به آن‌ها می‌گویند «واج». (مثلاً چرا در فارسی کلمه‌ای با آغاز «mt…» نداریم، اما در بعضی زبان‌های دیگر ممکن است داشته باشیم.) ۳. واج‌شناسی از آواشناسی جداست؛ اگر آواشناسی مثل «فیزیک صداها» باشد (چگونه تولید می‌شوند)، واج‌شناسی مثل «قانون‌ها و الگوهای زبان» است که توضیح می‌دهد این صداها چطور معنی می‌سازند و چرا به شکل خاصی در کلمات و جمله‌ها کنار هم می‌آیند. دانش واج‌شناسی به ما کمک می‌کند بفهمیم چرا بعضی ترکیب‌های صوتی در یک زبان طبیعی و ممکن هستند اما در زبان دیگر نه. | ## بخش 2: واج‌شناسی | این شناخت در عمل هم کاربردهای فراوان دارد: در آموزش زبان و تلفظ درست، در فرهنگ‌نویسی و نوشتن نظام‌های خطی، در گفتاردرمانی، و همین‌طور در فناوری‌هایی مانند بازشناسی گفتار و تبدیل متن به گفتار. در واج‌شناسی بررسی نظام آوایی زبان انجام می‌شود و این دانش، جایگاه عناصر آوایی زنجیری و زبرزنجیری را در نظام زبان مشخص می‌کند. در این حوزه، مسائلی مانند آوا، واج، واج‌گونه، گام یا پایه، هجا، تکواژ، تکیه، آهنگ، رکن و وزن شعر مورد بررسی قرار می‌گیرند. بررسی زنجیره‌های علائمِ زبان اشاره و نظامِ آوایی زبان‌گونه‌ها هم جزو همین حوزه محسوب می‌شود. (مانندِ آ، ب، پ، …،ن، و، ه، ی) واج‌هایی که برای تولیدشان در دهان نیاز به مانع باشد «همخوان» می‌گویند و واج‌هایی را که بدون مانع در برابر جریان هوا در دهان ساخته می‌شوند را «واکه» می‌نامند. گاهی پیش می‌آید که واج‌گاهِ برخی واج‌ها‌ متنوع باشد؛ یعنی یک واج با تفاوتِ کوچکی، به شکلِ متفاوتِ دیگری هم اَدا شود. | ## بخش 3: واج‌شناسی | برای اینکه مشخص کنیم که محصولاتِ واج‌گاه‌‌های گوناگون را واج‌های متفاوت حساب کنیم یا واج‌گونه‌های یک واج، نیاز به واژگانی به نامِ «جفت‌های کمینه» (minimal pair) به عنوان معیار داریم. اگر تک‌آوایِ متفاوتشان باعث تغییر معنا بشود، آن دو آوا را دو واج جداگانه حساب می‌کنیم ولی اگر باعث تغییر معنا نشود، آنان را واج‌گونه‌های یک واج حساب می‌کنیم. برای نمونه /پ/ و /ب/ در واژه‌هایی مانند «پاک» و «باک» باعث دگرگونی معنایی می‌شوند. اما مثلا تفاوتِ واج‌گاهیِ واجِ کاف در واژگانِ «کاسه» و «کافه» در مقایسه با «کیف» و «کتاب»، واج‌گونه محسوب می‌شود. (اگر دقت بکنید، زبان برای تلفظِ «ک» در «کاسه» و «کافه» عقب‌تر به کامْ (سقفِ دهانْ) برخورد می‌کند به نسبتِ «ک» در دو واژه‌ی پسین.) دو آوا که در یک زبان خاصیت تمایز بخشیدن دارند ممکن است در زبان دیگر این خاصیت را نداشته باشند. برای نمونه در زبان فارسی، /v/ و /w/ هر دو، یک واج به حساب می‌آیند ولی در زبان انگلیسی این‌طور نیست و هر کدام واجی جداگانه اند. | ## جمع‌بندی | «واجشناسی: رویکردهای قاعده‌بنیاد»، عالیه کرد زعفران‌لو کامبوزیا، تهران: انتشارات سمت، ۱۳۸۵.