موضوع مقاله: داوری (الکترونیک) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # داوری (الکترونیک) | مقدمه: حکمیت (داوری) بر روی گذرگاه راه‌های متعددی برای انجام حکمیت یک گذرگاه رایانه‌ای وجود دارد. | ## بخش 1: داوری (الکترونیک) | رایج‌ترین انواع آن عبارت‌اند از: موازی متمرکز پویا که در آن یک داور یا آربیتر مرکزی برای همه مسترها به‌کار می‌رود. متمرکز سری یا «زنجیره مروارید» که در آن پس از دست‌یابی هر مستر به گذرگاه، فرصت به مستر بعدی منتقل می‌شود و عملاً هر مستر یک داور داخلی مختص به خود را دارد. داوری توزیع‌شده با انتخاب شخصی ( داوری گذرگاه توزیع‌شده) که در آن دسترسی بر ساس تصمیم محلی هر مستر و با استفاده از اطلاعات سایر مسترها خودبه‌خود داده می‌شود. داوری توزیع‌شده با تشخیص برخورد که در آن هر مستر به طور مستقل برای دسترسی به گذرگاه تلاش می‌کند، برخورد را تشخیص داده و عملیات ناموفق را تکرار می‌کند. یک داور گذرگاه در یک سامانه گذرگاه چنداربابی تعیین می‌کند کدام مستر در هر چرخه گذرگاه اجازه کنترل گذرگاه را داشته باشد. برخی دستورهای اتمی برای جلوگیری از خواندن حافظه «در میانه» عملیاتِ خواندن‑تغییر‑نوشتن اتمی توسط سایر سی‌پی‌یوها به داور (آربیتر) وابسته‌اند. برخی سامانه‌ها همچون پی‌سی‌آی متعارف یک وسیله به عنوان داوری گذرگاه مرکزی واحد دارند که می‌توان آن را «داور گذرگاه» نامید و معمولاً در چیپ‌ست مجتمع شده است. | ## بخش 2: داوری (الکترونیک) | برخ دیگر از سامانه‌ها از داوری گذرگاه غیرمتمرکز استفاده می‌کنند که در آن همه دستگاه‌ها برای تعیین نوبت بعدی با هم همکاری می‌کنند.Tim Downey. "Bus Arbitration" اگر همه سی‌پی‌یوهای متصل به آربیتر حافظه، چرخه‌های دسترسی به حافظه هم‌زمان داشته باشند، می‌توان داور حافظه را به صورت هم‌زمان (سنکرون) طراحی کرد؛ در غیر این صورت داور باید ناهمزمان (آسنکرون) باشد. آربیترهای آسنکرون یکی از شکل‌های مهم آربیتر در مدار آسنکرون به‌کار می‌رود تا ترتیب دسترسی به یک منبع مشترک را میان درخواست‌های آسنکرون تعیین کند. وظیفه آن جلوگیری از وقوع هم‌زمان دو عملیاتی است که تداخل دارند و نباید چنین شود. برای نمونه، در رایانه‌ای با چند سی‌پی‌یو یا دستگاه‌های دیگر که به حافظه رایانه دسترسی دارند، و هرکدام نیز ساعت (کلاک) جداگانه‌ای دارند، این امکان هست که دو درخواست نامستقل تقریباً هم‌زمان با هم وارد گذرگاه شوند. اگر دو درخواست در فاصله چند پیکوثانیه (امروزه فمتوثانیه) از هم برسند، مدار ممکن است پیش از رسیدن به یکی از حالت‌های پایدار، وارد شبه‌پایداری در الکترونیک شود. آربیترهای کلاسیک طوری طراحی می‌شوند که در هنگام متاپایداری نوسان نکنند و با استفاده از توان بیشتر، هرچه زودتر از آن خارج شوند؛ احتمال نرسیدن به حالت پایدار با گذر زمان پس از ارائه ورودی‌ها به‌طور نمایی کاهش می‌یابد. | ## بخش 3: داوری (الکترونیک) | هرچند آربیترِ تصمیم‌گیر در زمان ثابت ممکن نیست، می‌توان مداری ساخت که در موارد «سخت» (فراخوانی‌های نزدیک) اندکی بیشتر زمان ببرد. باید یک مدار همگام‌سازی چندمرحله‌ای به‌کار رود که تشخیص دهد آربیتر هنوز پایدار نشده و تا رسیدن به پایداری پردازش را به‌تعویق اندازد. در نظریه، آربیتر می‌تواند بی‌نهایت طول بکشد (نگاه کنید به اصل بریدان), اما در عمل بندرت بیش از چند تأخیر گیت زمان می‌برد. این نتیجه اهمیت عملی فراوانی دارد، زیرا رایانه‌های چندپردازنده‌ای بدون آن به‌طور قابل اطمینان کار نمی‌کنند. نخستین رایانه‌های چندپردازنده‌ای مربوط به اواخر دهه ۱۹۶۰ و پیش از توسعه آربیترهای قابل اعتماد بودند؛ برخی از آن‌ها با ساعت‌های مستقل برای هر پردازنده از شرایط مسابقه در آربیتر رنج می‌بردند و نامطمئن بودند، اما امروزه این مشکل رفع شده است. آربیترهای سنکرون آربیترها در محیط‌های سنکرون نیز برای تخصیص دسترسی به منبع مشترک به‌کار می‌روند. | ## جمع‌بندی | یک نمونه از آربیتر سنکرون، آربیتر موج‌جبهه‌ای است که در نوعی سوئیچ شبکه بزرگ وجود دارد.