aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: محوطه آوه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محوطه آوه | مقدمه: محوطه آوه مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان تا دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در ۳۲ کیلومتری جنوب شرقی ساوه، مجاورت روستای آوه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۴۳۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: محوطه آوه | تاکنون از این مکان سفالینه‌های بسیاری استخراج شده‌است که عمدتاً به دوره‌های پیش از اسلام و نیز برخی هم به دورهٔ بعد از اسلام تعلق دارند. محوطه تاریخی آوه یکی از شهرهای مهم دوره اسلامی و شیعه‌نشین بوده که طبق آخرین فصل کاوش، در این منطقه یک شهر ۲۲۰ هکتاری با حریم آزاد وجود دارد که تمام آن زیر خاک است. محوطه تاریخی آوه در دوره مغول به دلایلی که هنوز مشخص نشده‌است، متروک شد و پس از گذشت سال‌ها و بر اثر عوامل جوی به صورت آوار فرو ریخته شده و در زیر خاک قرار گرفت. از زمان ناصرالدین شاه که رفت‌وآمد اروپاییان به ایران افزایش یافت این محوطه مورد تعرض و تجاوز اشخاص سودجو و حفاران غیرمجاز قرار گرفت. منطقه تاریخی آوه آثار باستانی جالب توجهی دارد که کاروانسرا شاه عباسی از آن جمله است. | ## بخش 2: محوطه آوه | این کاروانسرا یکی از بناهای ماندگار و تاریخی آوه است که از یادگارهای دوره صفوی و به شکل چهار ایوانی و قرینه سازی کامل ساخته شده‌است. ساختمان اصلی بنا از خارج و داخل به شکل مربع و دروازه ورودی آن در سمت جنوب بنا واقع شده‌است. ورودی کاروانسرا با عبور از یک دالان طولانی به حیاط می‌رسد، داخل حیاط به صورت چهار ایوانی است که در وسط هر جبهه آن قوسی بلند دیده می‌شود. این کاروانسرا در حدود دو هزار و۸۰۰ متر زیر بنا دارد، دیوارهای داخلی و خارجی آن خشتی، آجری و طاق‌های هلالی و سقف‌های گنبدی شکل دارد. ˈآب انبار بلور ˈ در مقابل دروازه ورودی کاروانسرا قرار دارد و مصالح به کار رفته در این آب انبار شباهت زیادی با مصالح به کار رفته در کاروانسرا دارد. | ## بخش 3: محوطه آوه | بنای آب انبار نیز به دوره صفوی مربوط است و برای تأمین آب مورد نیاز مسافران ساخته شده‌است. یکی دیگر از آثار تاریخی این منطقه ˈبقعه امامزاده عبدالله ˈ است که ساختمان ساده‌ای دارد و از آثار دوره سلجوقی است. تپه باستانی آوه که نزدیک به ۳۰ متر ارتفاع دارد، بقایای برج یا ساختمانی مرتفع است که در دامنه این تپه خشت و آجرهای فراوانی به چشم می‌خورد. | ## جمع‌بندی | این تپه یکی از برج‌های دیدبانی است که سلطان محمد سلجوقی در چهار طرف آوه آن را ساخته بود.
موضوع مقاله: مسجد جامع میمه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد جامع میمه | مقدمه: مسجد جامع میمه مربوط به دوره صفویه است و در شهرستان میمه ، بخش مرکزی، شهر میمه خیابان فرهنگ واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۳۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: مسجد جامع میمه | قدمت تاریخی بنای اصلی این مسجد به دوران سلجوقیان بازمی‌گردد که قدمت بنای فعلی آن مربوط به دوره زندیه و طبق نظر برخی کارشناسان به دوره صفویه است. | ## بخش 2: مسجد جامع میمه | محراب این مسجد نیز به دلیل ارزش تاریخی بسیار بالا به موزه ملی ایران منتقل شده‌است. | ## بخش 3: مسجد جامع میمه | مسجد جامع میمه در سفرنامه‌ها ابن بطوطه: «مسافرت ما در زمین پهناوری آغاز شد که از مضافات اصفهان بشمار می‌رود. | ## جمع‌بندی | در این طریق نخست به میمه رسیدیم، روستایی نیک و دارای باغ‌های انگور و قنوات متعدد و مسجدی زیبا یافتیم که نهر آبی از وسط آن جاری بود.» ملا محسن فیض کاشانی: «در طی سفری گذرم به مسجدی افتاد در قریه ای بنام میمه که بنظر می‌رسد با توجه به کتیبه بالای محراب، این مسجد زیبا یادگار آل‌بویه باشد.
موضوع مقاله: آرامگاه پیر احمد زهرنوش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه پیر احمد زهرنوش | مقدمه: این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۹۸۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: آرامگاه پیر احمد زهرنوش | در مجاورت بقعه ساختمان‌هایی می‌باشد که امروزه از آن‌ها به عنوان موزه‌ باستانشناسی ابهر استفاده می‌شود. به گفتهٔ محمد آقامحمدی این بنا بر بقایای خانقاهی متعلق به قرن چهارم هجری ساخته شده‌است. خانقاه اولیه متعلق به ابوبکر محمد بن عبدالله ابهری متوفی ۳۳۰ هجری قمری بوده‌است. این اثر که در سالیان گذشته رو به ویرانی گذاشته بود، در دههٔ ۱۳۶۰ به همت ادارهٔ ارشاد ابهر و با همکاری گروه باستانشناسی سلطانیه مرمت گردیده‌است. | ## بخش 2: آرامگاه پیر احمد زهرنوش | مدفونان در بقعه بنا به گفتهٔ ابولمعالم فخیم ابهری در جلد دوم از کتاب ابهر جلوه گاه تمدن باستان، سه تن از علما و فقهای برجستهٔ ابهر در این محل مدفون هستند. مولانا شیخ شهاب الدین ابهری که در اوایل دورهٔ صفویه می‌زیسته دومین فردی است که در این محل دفن شده‌است. نفر سوم مولانا قطب الدین احمد ابهری معروف به پیر احمد زهر نوش متوفی ۵۷۷ هجری می‌باشد. سبک معماری بنا این بنا در سال‌های اخیر و با گسترش شهر به بخشی از شهر ابهر تبدیل شده‌است. | ## بخش 3: آرامگاه پیر احمد زهرنوش | در بین مردم ابهر معروف است که مکان این بقعه با رونق شهر بارها درون شهر قرار گرفته و پس از گذشت آن دوران به بنایی در حاشیهٔ ابهر تبدیل شده‌است. با توجه به بی‌پیرایه بودن بناهای اطراف، احتمال می‌رود کاربری اولیهٔ آن خانقاه باشد. بر فراز چهارطاقی مقبره گنبد زیبایی به سبک پنج و هفت از گونهٔ گنبدهای سلجوقی استوار گشته‌است. | ## جمع‌بندی | علاوه بر ورودی مقبره از ساختمان غربی، ورودی اصلی مقبره از بیرون دری در ضلع شمالی بنا می‌باشد.
موضوع مقاله: آرامگاه بابا یادگار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه بابا یادگار | مقدمه: بقعه بابا یادگار مربوط به سدهٔ ۱۰ ه.ق است و در شهرستان دالاهو، دهستان بان‌زرده، منطقه بابا یادگار واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۱۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. | ## بخش 1: آرامگاه بابا یادگار | بابایادگار در دین یاری یکی از اعضای هفتن است که در قرن دهم هجری قمری می‌زیسته و در اوایل همان قرن از شاهو به دالاهو کوچیده است. سالانه هزاران نفر از پیروان آیین یاری از کشور ایران و کشورهای مجاور به عنوان زائر به این محل می‌آیند. | ## بخش 2: آرامگاه بابا یادگار | درختان مقدس در مجموعۀ زیارتگاه بابا یادگار در روستای زرده ۷ درخت کهنسال وجود دارند که از این تعداد دو درخت چنار، دو درخت سرو و سه درخت ون هستند. این هفت درخت در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌اند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): ۷ درخت کهنسال بقعۀ بابایادگار ثبت ملی شد، نوشته‌شده در ۱۰ تیر ۱۳۹۹؛ بازدید در ۱۰ تیر ۱۳۹۹. | ## بخش 3: آرامگاه بابا یادگار | ## جمع‌بندی | همچنین در ۲۹ اسفند ۱۳۹۹ اعلام شد که پنج درخت ون، چنار و سرو مجموعۀ‌ بابایادگار با قدمت بیش از ۲۵۰ سال در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): درختان بابایادگار ثبت ملی شدند، نوشته‌شده در ۲۹ اسفند ۱۳۹۹؛ بازدید در ۲ فروردین ۱۴۰۰.
موضوع مقاله: تیمچه امین‌الدوله | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تیمچه امین‌الدوله | مقدمه: تیمچهٔ امین‌الدوله یا کاروانسرای امین‌الدوله یکی از شاخص‌ترین بخش‌های بازار کاشان و از آثار برجستهٔ معماری دوره قاجار در ایران است. | ## بخش 1: تیمچه امین‌الدوله | این تیمچه در میانهٔ بازار تاریخی کاشان و در امتداد راستهٔ اصلی آن واقع شده و از شاهکارهای معماری سنتی ایران در قرن سیزدهم هجری قمری به‌شمار می‌رود.سعیدیان، عباس. این بنا در سال ۱۲۸۵ ه‍.ق (مطابق با سال‌های پایانی حکومت ناصرالدین‌شاه قاجار) به دستور میرزا محمد فرخ خان غفاری کاشی (امین‌الدوله)، از رجال بانفوذ و وزیر اوقاف و صنایع ناصرالدین‌شاه، ساخته شد. وی از خاندان غفاری کاشان بود و برای رونق تجارت در زادگاه خود اقدام به ساخت این مجموعه کرد. معمار آن استاد علی مریم کاشانی بود که از برجسته‌ترین معماران عصر قاجار به شمار می‌رفت و آثاری چون خانه بروجردی‌ها و خانه طباطبایی‌ها نیز از ساخته‌های اوست.حسینی، جواد. بانی بانی این بنا، میرزا محمد فرخ خان غفاری کاشی (درگذشت ۱۲۴۶ ه‍.ش)، ملقب به امین‌الدوله، از رجال مهم ناصرالدین‌شاه قاجار بود. او از خاندان ریشه‌دار غفاری کاشان بود و مناصب مهمی چون وزیر اوقاف و صنایع و همچنین سفارت ایران در دربار ناپلئون سوم (منجر به عقد معاهده پاریس) را بر عهده داشت. | ## بخش 2: تیمچه امین‌الدوله | فرخ خان امین‌الدوله برای رونق تجارت و سامان‌دهی فعالیت‌های بازرگانی در زادگاه خود، کاشان، دستور ساخت این مجموعه را در سال ۱۲۸۵ ه‍.ق صادر کرد و بودجهٔ آن را تأمین نمود. این بنا بازتابی از نفوذ و علاقهٔ این سیاستمدار به شهر کاشان و ترویج تجارت و هنر در آن بود. توجه به تمایز تاریخی: فرخ خان امین‌الدوله (بانی تیمچه و سفیر ایران) با میرزا علی خان امین‌الدوله (صدراعظم مظفرالدین شاه) که از خاندان دولو قاجار بود و تنها مدتی پیشکار آذربایجان شد، دو شخصیت کاملاً مجزا هستند که هر دو لقب امین‌الدوله را دریافت کردند. معماری تیمچهٔ امین‌الدوله دارای طرحی سه‌طبقه است و به‌عنوان یکی از زیباترین فضاهای سرپوشیدهٔ بازارهای ایران شناخته می‌شود. گنبد بلند و باشکوه آن، که بر روی طاق و طاق آهنگ استوار شده، با نورگیرهایی در مرکز روشنایی طبیعی فضا را تأمین می‌کند. تزئینات داخلی شامل آجرکاری، مقرنس و کاربندی‌های ظریف است که جلوه‌ای باشکوه به بنا بخشیده‌اند. | ## بخش 3: تیمچه امین‌الدوله | از نظر تناسب هندسی، نورپردازی و استحکام سازه، این تیمچه را از شاهکارهای معماری ایرانی-اسلامی دوره قاجار دانسته‌اند.غفاری، علی. کارکرد تیمچهٔ امین‌الدوله از آغاز تا امروز مرکز اصلی خرید و فروش قالی کاشان و سایر منسوجات سنتی بوده است. این مکان از دیرباز محل دادوستد تجار بزرگ کاشان و محل تجمع بازرگانان شهر بوده و هنوز نیز بخشی از رونق اقتصادی بازار را تشکیل می‌دهد.سعیدیان، عباس. در فرهنگ عامه تیتراژ معروف مجموعهٔ تلویزیونی زیر آسمان شهر به کارگردانی مهران غفوریان (محصول شبکهٔ سوم سیما در سال ۱۳۸۰) در بهار همان سال در فضای تیمچهٔ امین‌الدوله فیلم‌برداری شد. | ## جمع‌بندی | ثبت ملی این بنا در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۰۱۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
موضوع مقاله: گرمابه مهدی قلی‌بیگ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گرمابه مهدی قلی‌بیگ | مقدمه: گرمابه مهدی قلی‌بیگ یا گرمابه شاه مربوط به دورهٔ صفوی است و در مشهد، ابتدای بازار بزرگ، جنب مسجد شاه واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۳۷۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: گرمابه مهدی قلی‌بیگ | در شهر مشهد و در راسته بازار بزرگ و نزدیک به مسجد هفتاد و دو تن امروزی فضای حمام قدیمی مهدی قلی بیگ بنای یکی از امرای تیموری معروف به مسجد قرار دارد که به سال ۱۰۲۷ قمری ساخته شده‌است. | ## بخش 2: گرمابه مهدی قلی‌بیگ | این حمام مجموعه‌ای از فضاهای متعدد بوده و بزرگ‌ترین و زیباترین بخش آن بخش بینه حمام با هشت ستون و تزئینات نقاشی است. | ## بخش 3: گرمابه مهدی قلی‌بیگ | این بنا وقف آستان قدس رضوی گردید که پس از مرمت و بازسازی در سال ۱۳۸۵ شمسی به موزه مردم‌شناسی تغییر کاربری داد. | ## جمع‌بندی | در این موزه اشیایی از قبیل لوازم مورد نیاز در حمام‌های قدیمی، انواع سماورهای ذغالی، قندیل، ظروف مختلف، آبخوری، بخش نمایشگاه عکس قدیم و مردم‌شناسی به نمایش درآمده است.
موضوع مقاله: شترگلو (خانه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شترگلو (خانه) | مقدمه: شتر گلو مربوط به دوره قاجار و خانه خاندان میرحسینی، رضوی نژاد ماهانی و رضوی نعمت‌اللهی است و در ماهان، داخل شهر واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۶۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: شترگلو (خانه) | در مرکز ساختمان شترگلو ماهان حوضخانه‌ای زیبا که با سقف بلند و گنبدی شکل و مقرنس کاری شده، قرار دارد. سازه شترگلو شترگلو به نوعی سازه آبی سنتی گفته می‌شود که کار انتقال آب را از مکانی به مکان دیگر انجام می‌دهد، به نوعی که اگر در مسیر آب موانعی مانند جاده، رودخانه و… قرار گرفته باشد، به گونه‌ای که سطح مانع از مسیر آب پایین‌تر باشد، می‌توان با احداث شترگلو به راحتی آب را منتقل نمود. عملکرد شترگلوها به عنوان سازه‌های آبی سنتی، به نوعی شبیه به عملکرد سیفون‌های معکوس به عنوان سازه‌های آبی امروزی می‌باشد. در گذشته برای اینکه امنیت باغ‌ها و خانه‌هایی که در مسیر آب قنات‌ها و چشمه‌ها قرار داشتند تأمین شود، ورودی و خروجی آب را به گونه‌ای طراحی می‌کردند که هیچ موجود زنده‌ای نتواند وارد شود. | ## بخش 2: شترگلو (خانه) | برای این منظور در زیر دیوار خانه، کانالی به شکل زاویه منفرجه می‌ساختند تا آب از یک سمت با ارتفاع مناسبی پایین رفته و از سمت دیگر بنا به قاعده ظروف مرتبط بالا بیاید و از آنجا که شکل این کانال‌ها به گردن و گلوی شتر شباهت دارد به چنین سازه‌ای «شترگلو» می‌گفتند. بالای عمارت شاه‌نشین دو بادگیر مرتفع و یک کلاه فرنگی قرار گرفته و سقف داخلی آن نیز با یزدی‌بندی زیبایی تزئین شده‌است. عمارت شترگلو دارای چند حیاط است، که حیاط شمالی انارستان و حیاط جنوبی نارنجستان بوده و یکی از موارد قابل توجه در این عمارت جریان دائمی آب درون بنا در سرتاسر عمارت بوده‌است. وجود درهای ارسی زیبا و حجره‌های تو در تو از دیگر موارد قابل توجه این بنای فاخر و تاریخی است. | ## بخش 3: شترگلو (خانه) | در پیرامون این حوض‌خانه علاوه بر اتاق‌ها و رواق‌هایی که به‌وسیله گچ‌بری‌های زیبا آراسته شده‌اند، دهلیزهایی به منظور هدایت جریان هوا از دو بادگیر قرینه و زیبا، پس از عبور از خنکای آبی که دایماً از یک فواره می‌جوشد و در حوض و پاشویه‌ها جاری می‌شود، به فضاهای اطرافی که به‌خاطر استراحت ساکنان خانه در روزهای گرم تابستان پیش‌بینی شده، جاسازی شده‌است. این دهلیزها یکی از هوشمندانه‌ترین جلوه‌های هنری و تدارکات خلاق مهندسان و معماران ایرانی را در مبارزه اندیشمندانه با گرمای تابستان پیرامون کویر در معرض دید مردم به نمایش گذاشته‌است. در ساخت این عمارت از آجرهای سفالی در پوشش سقف استفاده شده و دارای شیب‌بندی مناسب و دقیق است که این امر باعث محفوظ ماندن ساختمان از نفوذ آب باران شده‌است. | ## جمع‌بندی | شتر گلو(سیفون) از شتر گلو های سفالی در باغ های سنتی ایرانی برای انتقال آب استفاده و به وسیله تنبوشه های سفالی ساخته می شده است.
موضوع مقاله: تپه خسرو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تپه خسرو | مقدمه: تپه خسرو یا تل خسرو مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد است و در پنج کیلومتری جنوب یاسوج، روستای تل خسرو در شهرستان بویراحمد واقع شده‌است. | ## بخش 1: تپه خسرو | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۵۵۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. اسطوره‌ها بومیان تل خسرو را به کیخسرو فرزند سیاوش از پادشاهان کیانی نسبت می‌دهند و افسانه این تل، قرن‌ها سینه به سینه نقل شده و اکنون نیز در بین مردم بومی ساری و جاری است. | ## بخش 2: تپه خسرو | اعتقاد بر این است که پس از آنکه به کیخسرو سروش الهی می‌رسد، به دشت یاسوج می‌آید و به سوارانش دستور می‌دهد هر کدام توبره‌ای خاک بر روی هم بریزند تا تپه‌ای شکل بگیرد. بومیان می‌گویند زال نیز در جای دیگری از این دشت با سپاهیانش تلی می‌سازد که هنوز هم آن را «تل زال» یا «تل زالی» می‌نامند. | ## بخش 3: تپه خسرو | ## جمع‌بندی | بر اساس این افسانه که در شاهنامه فردوسی نیز بدان اشارت شده، کیخسرو پس از آن که تاج شاهی را بر سر لهراسب می‌گذارد، به غاری در دنا که اکنون نیز با نام غار کیخسرو جاودان مانده، می‌رود و عروج می‌کند و عمر جاودانه می‌یابد.
موضوع مقاله: باغ و کوشک امیرآباد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # باغ و کوشک امیرآباد | مقدمه: باغ و کوشک امیرآباد (باغ امیریه) یکی از باشکوه ترین باغ های ایرانی در شرق کشور، مربوط به دوره قاجار است. | ## بخش 1: باغ و کوشک امیرآباد | باغ امیریه به مساحت 146269 مترمربع در ۵ کیلومتری غرب بیرجند در روستایی به همین نام (امیرآباد) واقع شده و در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معماری ابنیه باغ از نوع معماری اسلامی بوده و از نمادهای سنتی ایران نیز استفاده شده است. این باغ شامل سه بخش: باغ (شامل: کوشک، عمارت کلاه فرنگی و ده هکتار اشجار)، عمارت چهار کاج (محل اسکان خدمه) و حیاط ورودی می باشد. این بنا دارای پلان هشت ضلعی بوده و از دو طبقه تشکیل شده، پس از ورود، پلکانی جهت رفتن به طبقه بالا قرار دارد. | ## بخش 2: باغ و کوشک امیرآباد | در طبقه اول یک دالان و در طبقه ی دوم یک شاه نشین با پلان چلیپایی دیده می شود، به دلیل به کار نرفتن تجملات در طراحی آن، این بنا از سادگی خاصی برخوردار بوده و نمایی با تزئینات آجری به شکل هندسی دارد. محل اسکان خدمه به نام چهار کاج است که وجه نام گذاری آن به دلیل وجود چهار درخت کاج بسیار کهن در محوطه این بخش است به شکلی که در فصل تابستان حیاط آن آفتاب نمی گیرد. در ضمن دو قنات آب شیرین خالق آباد (که از دامنه های رشته کوه باقران سرچمشه می گیرد) و قنات آب شور (مادر چاه آن در فرودگاه بیرجند و مظهر قنات با طی مسافتی بیش از 20 کیلیومتر در داخل باغ قرار دارد) از مزایای ویژه باغ امیریه است. وجود درختان انار، چنار، کاج، گل‌‌های زینتی، میوه‌‌های گوناگون، طراوت و خرمی خاصی را به این باغ بخشیده است. | ## بخش 3: باغ و کوشک امیرآباد | مالک باغ قبل از انقلاب اسلامی امیر معصوم خان شیبانی بوده که بعد از انقلاب توسط بنیاد مستضعفان مصادر و در سال 1360 توسط دانشگاه بیرجند در زمان ریاست دکتر غلامحسین رونقی خریداری و به عنوان باغ آموزشی استفاده شده است. مرمت و احیا این باغ به عنوان مرکزی آموزشی، فرهنگی و گردشگری از سال 1397 و در زمان ریاست دکتر احمد خامسان شروع شده است. | ## جمع‌بندی | در طرح مرمت و احیای باغ که توسط مشاور مورد تایید میراث فرهنگی تهیه شده این بخش ها وجود دارد: اقامت بوم گردی و رستوران سنتی چهارکاج، استخر پرورش ماهی و رستوران غذاهای دریایی، تفرجگاه و رستوران کلاه فرنگی، تفرجگاه اکوتوریسم، نگارخانه و اقامتگاه تشریفات اختصاصی کوشک، و غرفه های صنایع دستی در حیاط ورودی.
موضوع مقاله: خانه رنده‌کش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خانه رنده‌کش | مقدمه: خانه آقای رنده‌کش، یا خانهٔ خواجه باروخ، یا خانهٔ کاکه باروخ، ، مربوط به دههٔ آخر سلطنت ناصرالدینشاه در دوره قاجار است دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر، پروندهٔ خانهٔ رنده کش؛ بازدید در ۱۰ ژوئن ۲۰۱۴. | ## بخش 1: خانه رنده‌کش | و در کرمانشاه، محله فیض‌آباد ـ کوچه زارعی واقع شده و این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۹۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه در حال حاضر به یک هتل بوتیک تبدیل شده‌است.خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): هتل بوتیک آریانا در خانۀ تاریخی رنده‌کش کرمانشاه افتتاح شد، نوشته‌شده در ۱۷ آبان ۱۴۰۴؛ بازدید در ۱۷ آبان ۱۴۰۴. مالکیت این خانه در سال ۱۳۷۷ به نام خانوادۀ رنده‌کش که آخرین مالکان آن بوده‌اند، در فهرست میراث ملی ایران ثبت شد. | ## بخش 2: خانه رنده‌کش | خانۀ رنده‌کش توسط سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه تملک شده و هم‌اکنون در تملک این سازمان قرار دارد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): خانۀ حاج آخوند کرمانشاه به مزایده می‌رود، نوشته‌شده در ۳۰ تیر ۱۴۰۳؛ بازدید در ۳۰ تیر ۱۴۰۳. ویژگی‌های معماری این خانه در بخش یهودی‌نشین محله قدیمی فیض آباد کرمانشاه واقع شده‌است و دارای ویژگی‌های خانه‌های درونگرای ایرانی است. یعنی خانه از طریق هشتی به حیاط بیرونی و با عبور از دالانی سراسری به حیاط اندرونی متصل می‌شود. | ## بخش 3: خانه رنده‌کش | تغییر کاربری خانۀ خواجه باروخ مدتی کوتاه به مرکزی فرهنگی تحت عنوان «خانۀ هنرمندان کرمانشاه» تبدیل شد، اما پس از مدتی با تعطیلی آن مرکز متروکه شد.روزنامه باختر، خانه تاریخی فیض مهدوی خانه ریسندگی کرمانشاه شد، نوشته‌شده در ۹ فوریه ۲۰۱۶؛ بازدید در ۷ فروردین ۱۳۹۴. این بنا در سال ۱۴۰۰ از طریق مزایده به بهره‌بردار خصوصی واگذار شد و سپس برای تبدیل شدن به یک هتل بوتیک تحت مرمت قرار گرفت. | ## جمع‌بندی | این هتل بوتیک در ۱۷ آبان ۱۴۰۴ با نام آریانا با ظرفیت ۳۰ تخت اقامتی و ۱۰۰ نفر پذیرایی فعالیت خود را آغاز کرد.خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): هتل بوتیک آریانا در خانۀ تاریخی رنده‌کش کرمانشاه افتتاح شد، نوشته‌شده در ۱۷ آبان ۱۴۰۴؛ بازدید در ۱۷ آبان ۱۴۰۴.
موضوع مقاله: دخمه زرتشتیان وخیله‌های پیرامون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دخمه زرتشتیان وخیله‌های پیرامون | مقدمه: دخمه زرتشتیان یزد و خِیله‌های پیرامون مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار - دوره پهلوی است و در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی یزد واقع شده . | ## بخش 1: دخمه زرتشتیان وخیله‌های پیرامون | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۰۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دخمه‌ها دخمه جمشید دیرینگی این دخمه به دوران صفویه باز می‌گردد و دارای پلان پنج ضلعی بوده که احتمالاً دلیل آن شرایط توپوگرافی زمین است . این دخمه در کنار دخمه گلستان بانو واقع شده بود و اکنون به طور کامل ویران شده است . دخمه بزرگ مانکجی «دخمه مانکجی لیمجی هاتریا» یا به اختصار «دخمه بزرگ مانکجی» در سمت جنوب شرقی دخمه گلستان بانو قرار دارد . | ## بخش 2: دخمه زرتشتیان وخیله‌های پیرامون | مانکجی معروف به «مانکجی صاحب» در دوره سلطنت ناصرالدین‌شاه قاجار از سوی پارسیان هند و به عنوان نماینده انجمن بهبود سازی وضعیت زرتشتیان در ایران راهی ایران شد تا نزد شاه شکایت ببرد و از فشارها بر زرتشتیان کم کند . مانکجی یکی از تأثیر گذارترین افراد در جامعه زرتشتیان به شمار می‌رود و زرتشتیان همچنان موجودیت خود را مدیون وی می‌دانند . مانکجی در سال ۱۲۶۹ خورشیدی در تهران فوت کرد و پیکرش در دخمه‌ای که خودش ساخته بود قرار داده شد . در ابتدای راه ورود به این دخمه اتاقکی قرار دارد که در برون و درون آن دو سنگ مرمرین حکاکی شده است (این کتیبه‌های سنگی در حال حاضر در محل، نصب نمی‌باشند) . | ## بخش 3: دخمه زرتشتیان وخیله‌های پیرامون | بر روی کتیبه‌های سنگی عبارات زیر نقر شده که به اختصار چنین است : «هو الله تعالی شأنه ، بخشش پاک یزدان... دخمه در رمضان سنه ۱۲۲۲ شروع به کار شده و در سنه ۱۲۲۵ یزدجردی کار آن به پایان رسیده ، به همت مانکجی ابن لیمجی هوشنگ هاترا ، فارسی هندی» دخمه گلستان بانو این دخمه در دوران قاجاریه ساخته شده و در ۲۰۰ متری شمال غرب دخمه بزرگ مانکجی قرار دارد . | ## جمع‌بندی | نامگذاری این دخمه به این نام به پاس تلاش‌های گلستان بانو برای بهبود وضعیت زرتشتیان ایران و اعزام مانکجی به ایران بوده است .
موضوع مقاله: مسجد خسروشیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد خسروشیر | مقدمه: در حدود ۲۰۰ متری مشرق روستای خسروشیر و به فاصله حدود ۳۵ کیلومتری مرکز شهرستان جغتای قراردارد. | ## بخش 1: مسجد خسروشیر | قدمت بنای اصلی این اثر تاریخی به دوره سلجوقی می‌رسد که دارای الحاقاتی از دوره ایلخانی نیز می‌باشد. | ## بخش 2: مسجد خسروشیر | مشخصات از بنای تاریخی مسجد خسروشیر، اکنون بخشی از ایوان جنوبی آن برجای مانده، اما تزئینات گچی و کتیبه‌های پخته و زیبایی که دیوارها را آراسته‌اند نشان از عظمت واهمیت بنا در دوران آبادانی و رونق آن دارد. | ## بخش 3: مسجد خسروشیر | مسجد خسروشیر از وسعت زیادی برخوردار بوده و در کنار آن، مناره آجری بلندی نیز وجود داشته‌است سبک معماری بنا نشان دهنده مساجد دوایوانی و تا حدی قابل مقایسه با مسجد فریومد بوده‌است. | ## جمع‌بندی | گمانه زنی‌ها و مطالعات کالبدی بنا نشان داده است که احتمالاً این مسجد در اوایل قرن هفتم هجری همزمان و همانند مساجد فریومد، گناباد، زوزن، ساخته شده‌است و در دوره‌های بعدT بخصوص دوران ایلخانی مرمت شده واحتمالا قسمت‌هایی به آن الحاق شده‌است.
موضوع مقاله: مسجد دو منار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد دو منار | مقدمه: مسجد دو منار یا مسجد دو مناره مسجدی تاریخی در شهر سقز مربوط به دورهٔ افشاریان و اوایل دورهٔ زندیان است که در خیابان امام خمینی سقز، پشت حسینیه واقع شده‌است. | ## بخش 1: مسجد دو منار | این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۲۶۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. معماری در گذر از ورودیِ مسجد، هشتی قرار دارد؛ مکانی که عمدتاً به صورت هشت‌گوشه یا چهارگوشه است و به‌عنوان مَفصلی برای تغیر جهت بنا شده‌است. تاریکی تغییر مقیاس و تغییر ناگهانی شکل و فرم جداره‌ها و سقف بیانگر ورود به جهانی دیگر است. | ## بخش 2: مسجد دو منار | مربع محیطی که به هشت‌ضلعی و سپس شانزده‌ضلعی و تا به دایرهٔ گنبد می‌رسد، فرم عمومی سقف این گونه فضاهاست. اعداد و نسبت‌های موجود در معماری اسلامی، درواقع کثرت به سوی وحدت را با تقسیمات به اَشکال گوناگون امکان‌پذیر می‌سازد. حرکت از مربع به دایره اعجاز اعداد را در قالب فرم و فضا به نمایش می‌گذارد؛ همچنین، این سیر و حرکت داستان تکامل فرم از مربع به دایره است. | ## بخش 3: مسجد دو منار | اگر مکعب یا مربع نماد صورتی از خلقت است که بر تحول دیدن و ترکیب جهت‌های مختلف دلالت دارد، فرم تکامل‌یافتهٔ آن دایره یا گنبد است که از نوع شهود و حضور است که دلالت بر روح دارد و بیانگر حرکت روحانی است که از جسم و صورت آغاز می‌شود. | ## جمع‌بندی | ترنجی‌ها، رسمی‌بندی‌ها و یزدی‌بندی‌های زیر گنبد هشتی با تابش‌های متفاوت نور و پی‌درپی کوچک‌تر شدن و رسیدن به یک نقطه یا خورشید سیر رسیدن به کمال مطلق را به تصویر می‌کشد.رضا شاطریان.