موضوع مقاله: درشت‌نی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # درشت‌نی | مقدمه: دُرُشت‌نِی یا تیبیا استخوان بلندی است در طرف داخل ساق پا که بین زانو و مچ پا قرار دارد. | ## بخش 1: درشت‌نی | در حین راه رفتن استخوان درشت‌نی نیروی محوری در حدود پنج برابر وزن انسان را تحمل می‌کند. در ساق پای جانداران مهره‌دار دو استخوان وجود دارد که استخوان بزرگ‌تر و قوی‌تر درشت‌نی و استخوان باریک‌تر و ضعیف‌تر نازک‌نی نام دارد. در ساختار مچ پا سه استخوان درشت‌نی، نازک‌نی و قاپ شرکت دارند که توسط رباط‌هایی مثل رباط دالی، رباط قاپی‌نازک‌نئی (تالوفیبولار) پیشین و پسین و غیره پشتیبانی می‌شوند. درشت‌نی در جنس مذکر راست و عمودی است وبا استخوان درشت‌نی پای دیگر هم‌راستا است ولی در جنس مؤنث، درشت‌نی‌ها مقداری خمیدگی به سوی بیرون دارند تا اریب بودن استخوان ران زنانه را جبران کنند. انتهای فوقانی آن حجیم‌تر از انتهای تحتانی است و به سمت عقب گسترده شده، در مجموع شامل دو لقمه (کاندیل) داخلی و لقمه خارجی و یک برجستگی است. این استخوان در بالا با ران، در پایین با استخوان قاپ (تالوس) و در خارج با نازک‌نی مفصل می‌شود. به پایین که می‌آید نازک‌تر می‌شود و دوباره به انتهای پایینی که می‌رسد مجدداً عرض آن زیاد می‌شود البته نه به اندازه بالا. این قسمت از درشت‌نی از استخوان اسفنجی درست شده و به دو ناحیه که به آنها لقمه‌های (کندیل‌های) درشت‌نی می‌گویند تقسیم می‌شود. سطح بالایی درشت‌نی یعنی جایی که با لقمه‌های ران مفصل می‌شود تقریباً مسطح بوده و به آن فلات (پلاتوی) درشت‌نی می‌گویند. قسمتی از سطح بالایی درشت‌نی که روی لقمه داخلی آن است را فلات داخلی و قسمتی را که روی لقمه خارجی قرار دارد فلات خارجی می‌گویند. دو انتهای بالایی و پایینی درشت‌نی را مانند هر استخوان بلند دیگر پهنه استخوان (متافیز) و وسط آن را تنه استخوان (دیافیز) می‌نامند. قسمت وسط یا تنه درشت‌نی از استخوان سفت و محکم قشری (کورتیکال) درست شده و توخالی است. درشت‌نی در قسمت تنه خود مانند استخوان ران به شکل استوانه نیست بلکه به شکل یک منشور سه‌وجهی است و سطح مقطع مثلثی دارد. وجه خارجی آن نزدیک استخوان نازک‌نی است و توسط پرده بافتی به نام پرده بین استخوانی به نازک‌نی متصل می‌شود. در واقع اتصال درشت‌نی و نازک‌نی از طریق پرده بین استخوانی را نوعی مفصل می‌دانند که به آن نوع بندی (سندسموز) مفصل رشته‌ای می‌گویند. | ## بخش 2: درشت‌نی | پایین‌ترین قسمت استخوان درشت‌نی یعنی پهنه پایینی آن مجدداً حجیم می‌شود ولی البته اندازه پهنه پایینی درشت‌نی از پهنه بالایی آن کوچکتر است. سطح زیرین پهنه پایینی استخوان درشت‌نی را که با استخوان قاپ مفصل می‌شود، سقف درشت‌نی می‌گویند. پهنه (متافیز) پایینی درشت‌نی در قسمت داخلی (مدیال) کمی به سمت داخل‌تر و پایین‌تر برجسته شده و به آن قوزک (مالئول) داخلی می‌گویند. استخوان‌شناسی درشت‌نی یکی از استخوان‌های دراز ساق پا است که در سمت داخلی (مدیال) ساق قرار دارد. کندیل‌های داخلی و خارجی درشت‌نی با کندیل‌های داخلی و خارجی استخوان ران مفصل می‌شوند. تنهٔ درشت‌نی به شکل منشور مثلث‌القاعده است و سه لبه (داخلی، خارجی یا بین‌استخوانی، و جلویی) و سه سطح (داخلی، خارجی و پشتی) دارد. انتهای پایینی شامل قوزک داخلی، سطح مفصلی برای مفصل‌شدن با نازک‌نی و سطح مفصلی برای مفصل‌شدن با قاپ (تالوس) است. نازک‌نی نازک‌نی (فیبولا) استخوانی باریک و دراز است که در سمت خارجی درشت‌نی قرار دارد. انتهای بالایی یا سر نازک‌نی حجیم است و با سطح مفصلی انتهای بالایی درشت‌نی، مفصل درشت‌نی-نازک‌نی بالایی را تشکیل می‌دهد. تنهٔ نازک‌نی نیز مانند درشت‌نی منشور مثلث‌القاعده است و سه سطح (داخلی، خارجی و پشتی) و سه لبه (جلویی، پشتی و داخلی یا بین‌استخوانی) دارد. زائدهٔ نیزه‌ای (استیلوئید) نازک‌نی از بخش پشتی-خارجی سر نازک‌نی به سمت بالا امتداد می‌یابد. انتهای بالایی درشت‌نی دو کندیل دارد که هر یک سطح مفصلی دارند و بین آن‌ها برآمدگی بین‌کندیلی قرار دارد. قوزک خارجی از قوزک داخلی بلندتر و پایین‌تر است و این موضوع خطر پیچ‌خوردگی به سمت خارج را کاهش می‌دهد. بیماری ازگود-اشلاتر نوعی نکروز بی‌خون‌رسانی است که برجستگی درشت‌نی را درگیر می‌کند و معمولاً در سنین ۱۰ تا ۱۴ سال بروز می‌کند. حفرهٔ مالئولار در انتهای پایینی نازک‌نی، پشت سطح مفصلی بین قوزک خارجی و سطح خارجی قاپ قرار دارد. | ## بخش 3: درشت‌نی | شرح ابن سینا از کارکرد درشت‌نی ابن سینا در کتاب قانون در طب، در مورد ساق پا و کارکردهای استخوان‌های آن چنین می‌گویدابن سینا، حسین بن عبدالله. ترجمۀ عبدالرحمن شرفکندی (هه ژار)، با مقدمۀ علی اکبر ولایتی، چاپ دهم، تهران: انتشارات صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (سروش). ص۲۸.: بخش بیست و هشتم – واکاوی استخوان ساق: ساق پا نیز همچون ساعد، از دو استخوان ساخته شده است. یکی از آنها که بزرگ‌تر و بلندتر است، «درشت‌نی» نام دارد و در راستای اصلی ساق جای گرفته است. استخوان دیگر که «نازک‌نی» نامیده می‌شود، کوتاه‌تر و کوچک‌تر از استخوان نخست است و از بالا کاملاً به استخوان ران نمی‌رسد، ولی در بخش پایینی به همان نقطه‌ای پیوسته می‌شود که درشت‌نی به آنجا رسیده است. ساق پا دارای یک خمیدگی به سوی بیرون و خمیدگی دیگری به سوی درون است تا بتواند توازن و استواری اندام را نگه دارد. استخوان درشت‌نی، که در اصل استخوان اصلی ساق پا است، از استخوان ران کوچک‌تر آفریده شده است. دلیل این امر به دو عامل بازمی‌گردد: یک عامل، نیاز به بزرگی برای استواری و آسانی در حرکت رو به بالا است و عامل دیگر، نیاز به کوچکی برای چابکی و راحتی در جنبش است. از آنجا که برای کارکرد ساق، چابکی در حرکت برتری داشت، این استخوان کوچک‌تر ساخته شد. اما چون برای استخوان ران، استواری در اولویت بود، بزرگ‌تر آفریده شد و به این ترتیب به ساق نیز اندازه‌ای درخور بخشیده شد. چرا که اگر استخوان ساق بیش از این بزرگ بود، در حرکت با دشواری روبرو می‌شد؛ همان‌گونه که این حالت در بیماران «پیل‌پایی» و «دوالی» دیده می‌شود. از سوی دیگر، اگر استخوانش کوچک‌تر از این بود، ناتوان می‌شد و به‌سختی جنبش می‌کرد و از زیر فشاری که بر آن بود شانه خالی می‌کرد و یارای بردن آن بار را نداشت؛ وضعیتی که در ساق‌های بسیار باریک دیده می‌شود. استخوان نازک‌نی سودهای دیگری نیز دارد؛ مانند پاسداری از پی‌ها و رگ‌هایی که میان دو استخوان ساق جای دارند. | ## جمع‌بندی | همچنین با همکاری درشت‌نی در ساختن بندگاهِ مچ پا و نیرومند کردن آن، به باز شدن و خم شدن پا و دیگر جنبش‌ها یاری می‌رساند.