موضوع مقاله: قانون کلاه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قانون کلاه | مقدمه: تغییر در لباس حرفه‌ای قبل از ۲۵ نوامبر ۱۹۲۵، زمانی که قانون کلاه تصویب شد، تغییراتی در برخی از لباس‌های حرفه‌ای در کشور مشاهده شد. | ## بخش 1: قانون کلاه | از سال ۱۹۲۵، ابتدا واحدهای جمهوری‌خواه در آنکارا، سپس واحدهای ژاندارمری و نیروی دریایی شروع به پوشیدن نقاب کردند. با تلاش‌های پرستار اسما دنیز، در مدرسه پرستاری خصوصی هلال احمر که در ۲۱ فوریه ۱۹۲۵ در استانبول افتتاح شد، دانشجویان پرستاری به جای روبند، شروع به پوشیدن کلاه کردند. از دوم اوت ۱۹۲۵، قضات، ضابطان دادگستری و منشی‌های دادگاه‌ها، کلاه‌های جدیدی را در دادگاه‌ها و دادسراها در نظر گرفتند. با این حال، اکثر مردم در نهایت به کلاه‌های فِز که به آنها ارزش مذهبی می‌دادند، پایبند ماندند و قانون در این زمینه عملاً پایان یافت. قانون کلاه با «قانون شماره ۶۷۱ در مورد کلاه» که در ۲۵ نوامبر ۱۹۲۵ توسط پارلمان تصویب شد، اعضا و مقامات مجلس ملی کبیر ترکیه موظف شدند کلاه‌های اروپایی را به عنوان پوشش سر بپوشند و مردم ترکیه از ادامه پوشیدن پوشش‌های سنتی مانند فِز یا عمامه منع شدند. این قانون پس از انتشار در روزنامه رسمی دولتی، مورخ ۲۸ نوامبر ۱۹۲۵، لازم‌الاجرا شد. طبق ماده ۱۷۴ قانون اساسی ۱۹۸۲، قانون کلاه از جمله «قوانین انقلابی» ملت ترکیه است (قوانینی که حتی اگر مغایر با قانون اساسی تشخیص داده شوند، قابل لغو نیستند). سفر آتاتورک به کاستامونو پیش از این قانون، شهروندان مذاهب مختلف، مانند امپراتوری عثمانی، همچنان سربندها و لباس‌های متفاوتی می‌پوشیدند. مصطفی کمال پاشا، که می‌خواست تفاوت‌های مذهبی در پوشش را از بین ببرد، در سفر خود به اینه‌بولو و کاستامونو در تابستان ۱۹۲۵، موضوع پوشیدن کلاه را مطرح کرد. | ## بخش 2: قانون کلاه | دلیل اینکه او برای اولین بار در کاستامونو کلاه را بر سر گذاشت، توضیح داد که در استان‌های دیگر با یونیفرم یا کلاه منگوله‌دار شناخته می‌شود و او کلاه را ترجیح می‌دهد زیرا آنها او را برای اولین بار در کاستامونو می‌بینند. سخنرانی کلاه مصطفی کمال پاشا، که روز بعد به اینه‌بلو رفت، «سخنرانی تاریخی کلاه» را در این منطقه ایراد کرد. در ۲۷ اوت ۱۹۲۵، او خطاب به مردم «آتشکده‌های ترک» گفت: «آنها به این سربند کلاه می‌گویند» و از کنار گذاشتن عباراتی مانند «کلاه متمدن» که تا آن زمان استفاده می‌شد، اطمینان حاصل کرد. بگذارید به آنها بگویم که بسیار غافل و بسیار نادان هستند و می‌خواهم از آنها بپرسم: «پوشیدن کلاه یونانی مجاز است، اما پوشیدن کلاه جایز نیست؟ در دوم سپتامبر، فرمان شماره ۲۴۳۱ شورای وزیران که کارمندان دولت را ملزم به پوشیدن کلاه می‌کرد، صادر شد. در همان روز، به موجب فرمان شورای وزیران، پوشیدن عبا و عمامه برای افراد غیر از روحانیون ممنوع شد. در ۱۶ اکتبر ۱۹۲۵، رفیق بیگ، نماینده مجلس قونیه، و آشنایانش، پیشنهاد قانون پوشیدن کلاه را به مجلس ارائه کردند. در توجیه این قانون، تأکید شد که عمامه و فِز نماد عقب‌ماندگی هستند، بنابراین باید تغییر کنند. نورالدین پاشا، نماینده مجلس بورسا، با ادعای اینکه این قانون خلاف قانون اساسی است و خواستار لغو این پیشنهاد شد، باعث بحث‌های بزرگی در مجلس شد. | ## بخش 3: قانون کلاه | علاوه بر کسانی که ادعا می‌کردند پوشش جامعه را نمی‌توان با قانون تعیین کرد، کسانی نیز بودند که ادعا می‌کردند این قانون جدایی دین از امور دولتی را تسهیل می‌کند. در روزی که این قانون تصویب شد، تظاهرات اعتراضی در ارزروم برگزار شد و به مدت یک ماه در این استان حکومت نظامی اعلام شد. در ۲۵ نوامبر، تمام مختارهای شهر به دلیل آویزان کردن پوستر و بروشور علیه کلاه بر روی دیوارها در سیواس دستگیر شدند. ثابت سیولک، مسجد مرکز در منطقه گونی‌سو در ریزه، گفت: «اگر پدرت کلاه بر سرت بگذارد، قتلش واجب است! ضیاء حرشیت وضعیت را به آنکارا تلگراف کرد، زیرا شورشیان که می‌خواستند لباس‌های سنتی لاز را به جای «تعصب مذهبی» بپوشند، به سمت مرکز ریزه راهپیمایی کردند. با ورود کشتی تفریحی به شهر، اکثر شورشیان تسلیم شدند و در نتیجه وقایعی که حدود ده روز به طول انجامید، ۱۴۳ نفر دستگیر شدند. از آنجایی که ۸ نفر از دستگیرشدگان بی‌سواد بودند، نتوانستند از خود دفاع کنند و اعدام شدند. از این ۸ نفر، ۳ نفر در مقابل هتل تان، ۳ نفر در پارک شهرداری و ۲ نفر در ابتدای اسکله به دار آویخته شدند. در مرعش، کسانی که در اطراف مسجد جامع قهرمان مرعش جمع شده و فریاد می‌زدند «ما کلاه نمی‌خواهیم» دستگیر شدند و ۵ نفر به اعدام محکوم شدند. | ## جمع‌بندی | در استانبول، به ویژه در منطقه فاتح، بسیاری از افراد به اتهام تحریک مردم به شورش با سخنرانی‌هایشان، دستگیر و متعاقباً در آنکارا محاکمه شدند.