موضوع مقاله: مسیحیت لیبرال | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسیحیت لیبرال | مقدمه: مسیحیت لیبرال (به )، که هم‌چنین به الهیات لیبرال نیز شناخته می‌شود، حرکتی‌است که تعالیم مسیحیت را با مدنظرگرفتن دانش، علم و اخلاقیات مدرن، تعبیر و اصلاح می‌نماید و بر روی اهمیت منطق و تجربه تأکید دارد، نه بر اقتدار تعلیماتی. | ## بخش 1: مسیحیت لیبرال | در اواخر قرن ۱۹ و آغاز قرن بیستم میلادی، مسیحیت لیبرال با پذیرش تکامل داروینی، استفاده از نقد مدرن کتاب مقدس و شرکت در جنبش «انجیل اجتماعی» ، شناخته می‌شد. همچنین در همین دوره بود که الهیات لیبرال در کلیساهای پروتستان بیشترین غلبه را داشت. تأثیرات الهیات لیبرال با ظهور نئو-اورتودوکسی در دهه ۱۹۳۰ میلادی و الهیات آزادی‌بخش دهه ۱۹۶۰ میلادی رو به زوال گذاشت. در قرن بیست و یکم میلادی، مسیحیت لیبرال به یک سنت جهانی تبدیل شده و هم پروتستانت و هم کاتولیک را در بر می‌گیرد. در محدوده الهیات، واژه لیبرال به لیبرالیسم سیاسی دلالت نکرده و باید از «مسیحیت مترقی» تفکیک شود. از لحاظ تاریخی، مسیحیت لیبرال به مدرنیسم مسیحیت نیز دلالت می‌کند (مقالات «مدرنیسم کاتولیک» و «جدال بنیادگرایی-مدرنیسم» را ببینید). پروتستانتیسم لیبرال پروتستانتیسم لیبرال در قرن نوزدهم میلادی، بنابر نیاز به سازگاری مسیحیت با یک محدوده مدرن فکری توسعه یافت. با پذیرش نظریه انتخاب طبیعی چارلز داروین، دفاع از برخی از اعتقادات سنتی مسیحیت، مانند بخش‌هایی از روایات آفرینش کتاب پیدایش مشکل شد. به گفته آلیستر مک گرات، الهی‌شناس و مورخ روشنفکر، لیبرال‌هایی که نتوانستند ایمان را به‌طور خاص به کتاب آسمانی یا شخص عیسی مسیح منحصر سازند، «تلاش کردند تا عقیده شان را با آزمایش‌های معمولی بشری پیوند داده و آن را به گونه‌ای تفسیر کنند که با نگرش جهانی مدرن سازگاری داشته باشد». الهیات لیبرال که در آلمان آغاز شد، از چندین رشته فکری، شامل نگرش روشن‌گری عقل‌انسانی و تأکید زهدباوری بر تجربه دینی و تحمل «بینا فرقه‌ای» ، متأثر شد. پروتستانت‌های سنتی کتاب مقدس را معتبر می‌دانستند؛ به گونه‌ای که تمام دکترین، تعالیم و خود کلیسا، اقتدارشان را از آن می‌گیرند. بنابراین یک پروتستانت سنتی می‌تواند تأیید کند که «آنچه کتاب مقدس گفته‌است، گفته پروردگار است». مسیحیان لیبرال، دکترین فاقد خطا بودن کتاب مقدس را رد کردند، چون آن را بت‌پرستی (فتیشیسم) کتاب مقدس می‌دانستند. به‌جای آن، لیبرال‌ها تلاش کردند تا کتاب مقدس را از طریق انتقادهای مدرن کتاب مقدس، مثل انتقاد تاریخی بشناسند که در اواخر قرن ۱۷۰۰ میلادی مورد استفاده قرار گرفت تا ببینند که آیا روایت‌های کتاب مقدس براساس متون سابق است یا آیا انجیل‌ها گفته‌های حقیقی عیسی را ثبت کرده‌اند یا خیر. استفاده از این روش‌های تفسیر انجیل، لیبرال‌ها را به این نتیجه‌گیری رهنمون کرد که «هیچ‌یک از نوشته‌های متون عهد جدید را نمی‌توان به آن معنی که به‌طور سنتی ادعا می‌شود رسالتی دانست». به‌عوض آن، لیبرال‌ها عیسی از جنبه تاریخی را به‌عنوان «حکم واقعی کلیسای مسیحی» معرفی نمودند. | ## بخش 2: مسیحیت لیبرال | «ویلیام ورد» ، الهی‌شناس آلمانی، چنین نوشت: «مانند هر علم واقعی دیگر، الهیات عهد جدید هدف‌اش را صرفاً در خود دارد و کاملاً در برابر اصول و مذاهب نظام‌مند بی‌تفاوت است». «هرمان گونکل» ، الهی‌شناس، تأیید کرد که «اکنون روحیه تحقیق تاریخی جای دکترین سنتی الهامات را گرفته‌است». این دو گروه هم‌چنین در مورد نقش تجربه در تأیید ادعاهای حقیقت، اختلاف نظر داشتند. پروتستانت‌های سنتی معتقد بودند که کتاب مقدس و وحی همیشه تجربه و منطق بشری را تأیید می‌کند. برای پروتستانت‌های لیبرال، دو منبع نهایی اقتدار دینی موجود بود: تجربه مسیحیت خدا، آنگونه که به صورت عیسی مسیح آشکار شده‌است و تجربه جهانی بشر. به عبارت دیگر، تنها توسل به خرد و تجربه انسان‌ها می‌تواند حقایق ادعا شده توسط مسیحیت را تأیید کند. به‌طور مثال، دکترین سنتی گناه نخستین را به دلیل این‌که از آگستین هیپو گرفته شده‌است، رد کردند. چون اعتقاد بر این بود که دیدگاه‌های او در مورد متون عهد جدید به دلیل دخالت او با آیین مانوی، تحریف شده‌اند. لیبرال‌ها بر انسان بودن مسیح تأکید داشتند و الوهیت او «تأیید عیسی به‌عنوان الگویی از ویژگی‌های بود که انسان‌ها می‌توانستند امیدوار باشند که از آن‌ها تقلید کنند». مسیحیان لیبرال تلاش کردند تا تعالیم انسانی عیسی را به‌عنوان معیار تمدن جهانی عاری از سنت‌های مذهبی و بازمانده‌های انواع اعتقادات سنتی بت‌پرستانه به ماوراء طبیعه ارتقا دهند. در نتیجه، مسیحیان لیبرال روی وقایع معجزه‌آسای مرتبط با زندگی عیسی تأکید کم‌تری داشتند تا تعالیم او. اکثر لیبرال‌ها ترجیح می‌دهند معجزات عیسی را به‌عنوان روایات استعاری برای درک قدرت خداوند بخوانند. تمام الهی‌شناسان با تمایلات لیبرال، ممکن بودن معجزات را رد نمی‌کنند، بلکه اکثریت آن‌ها جدلی را رد می‌کنند که مستلزم رد یا تأیید باشد. لیبرالیسم قرن نوزدهم در مورد آینده‌ای که در آن بشریت به پیشرفت‌های بیشتر ادامه خواهد داد، دید مثبتی داشت. این نگرش خوش‌بینانه تاریخ، گاهی اوقات به‌عنوان ساخت «پادشاهی خداوند» در جهان تعبیر می‌شد. توسعه ریشه‌های مسیحیت لیبرال به قرن شانزدهم میلادی بر می‌گردد، زمانی که میسیحیانی مثل اراسموس و دئیست‌ها تلاش کردند تا آنچه را که معتقد بودند عناصر خرافاتی از مسیحیت هستند را حذف کنند و «تنها تعالیم اساسی (عشق منطقی خدا و بشریت) را باقی گذارند». | ## بخش 3: مسیحیت لیبرال | الهی‌شناس اصلاح شده، فریدریش شلایرماخر (۱۷۶۸–۱۸۳۴ میلادی) اکثراً پدر پروتستانتیسم لیبرال شناخته می‌شود. شلایرماخر در پاسخ به توهم‌زدایی رومانتیسیسم و عقل‌گرایی روشنگری، استدلال کرد که خدا تنها از طریق احساس می‌تواند تجربه شود نه خرد. انسان از گناه خود و نیاز به رستگاری آگاه است، که تنها توسط عیسی مسیح می‌تواند انجام شود. این یعنی خداشناسی همیشه یک محتوای مشخص دینی را بازتاب می‌دهد که شلایرماخر را در معرض اتهام نسبی‌گرایی قرار داده‌است. او فکر می‌کرد که عقیده دینی باید مبتنی بر تاریخ باشد، خصوصاً واقعات تاریخی متون عهد جدید. ریچل معتقد بود که اگر متون عهد جدید به عنوان کتاب تاریخ و بدون درنظر داشتن واقعیات معجزه آسا مطالعه شود، مأموریت الهی عیسی را تأیید می‌کند. زندگی مسیحی برای ریچل به فعالیت و توسعه اخلاقی اختصاص داشت، بنابراین او دکترین‌ها را قضاوت‌های ارزشی می‌دانست نه تصریح حقایق. ریچل که از فلسفه ایمانوئل کانت متأثر شده بود، «دین را به‌عنوان پیروزی روح (یا عامل اخلاقی) بر منشأ و محیط انسان‌ها» می‌نگریست. ایده‌های ریچل توسط دیگران پذیرفته شد و ریچلیانیسم تا جنگ جهانی اول یک مکتب مهم عقیدتی در پروتستانتیسم آلمانی باقی‌ماند. پیروان برجسته ریچل شامل این مواردند: «ویلهلم هرمان» ، «ژولیوس کافتان» و آدولف فون هارناک. کاتولیسیسم لیبرال اشکال کاتولیک الهیات لیبرالیسم از قرن نوزدهم به بعد در انگلستان، فرانسه و ایتالیا وجود داشته‌است. در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، یک جنبش عقیدتی لیبرال در کلیسای کاتولیک ایجاد شد که از آن به «مدرن‌گرایی کاتولیک» یاد می‌شد. مدرن‌گرایی کاتولیک مانند پروتستانتیسم لیبرال، تلاشی بود تا آئین کاتولیک را با روشن‌گری سازگار سازد. الهی‌شناسان مدرنیست، انتقاد رادیکال انجیل را تأیید کردند و خواستار زیرسوال بردن دکترین‌های سنتی مسیحیت، مخصوصاً مسیح‌شناسی، بودند. تقبیح مدرنیسم و آمریکانیسم از سوی پاپ، توسعه سنت کاتولیک لیبرال را در ایالات متحده کند ساخت. با این حال، بعد از شورای دوم واتیکان، الهیات لیبرال یک حیات مجدد را تجربه کرده‌است. | ## جمع‌بندی | از الهی‌شناسان لیبرال کاتولیک می‌توان به «دیوید تریسی» و «فرانسس شوسلر فیورنزا» اشاره کرد.