موضوع مقاله: جیش‌العدل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جیش‌العدل | مقدمه: جیش‌العدل، گروه شبه‌نظامی اسلامگرای سنی و تجزیه‌طلب در استان سیستان و بلوچستان ایران است که با نظام جمهوری اسلامی ایران به مبارزه مسلحانه پرداخته است. | ## بخش 1: جیش‌العدل | این گروه مسئول چندین حمله و آدم‌ربایی علیه افراد نظامی و غیرنظامی ایرانی است و از سوی ایران، ایالات متحده آمریکا، ژاپن و نیوزیلند به عنوان یک گروه تروریستی شناخته شده است. این گروه با هدف ایجاد اتحاد، هماهنگی و افزایش اثرگذاری مبارزات در آذر ۱۴۰۴ در تشکل تازه‌تأسیس جبهه مبارزین مردمی ادغام شده است. گروه جیش‌العدل پس از نابودی جندالله، با سازمان‌دهی تشکیلات و برخی از اعضای آن، شروع به فعالیت و اعلام موجودیت کرد. جیش‌العدل از جمله حامیان معارضان در جنگ داخلی سوریه است و یکی از دلایل اقدامات خود علیه جمهوری اسلامی ایران را حمایت از معارضان دولت سوریه اعلام کرده است. این گروه خود را مدافع حقوق سنی‌ها به ویژه در استان سیستان و بلوچستان ایران می‌داند. در سال‌های اولیه تشکیل، مخالفت با «مداخله» جمهوری اسلامی ایران در سوریه هم از سیاست‌های این گروه عنوان می‌شد. رسانه‌های دولتی ایرانی عربستان سعودی و ایالات متحده آمریکا را متهم کرده‌اند که از پشتیبانان اصلی این گروهند. تشکیلات جیش العدل سه شاخه نظامی شناخته شده دارد: گروه نظامی «عبدالملک ملازاده»، گروه نظامی «شیخ ضیایی» و گروه نظامی «مولوی نعمت‌الله توحیدی» شاخه اطلاعاتی «زبیر اسماعیل زهی» هم در کنار این سه گروه فعال است. زبیر اسماعیل زهی، فرمانده گروه «نعمت‌الله توحیدی» بود، که در جریان یک عملیات نظامی کشته شد. فعالیت‌ها و اقدامات کشتار مرزبانان ایرانی در سراوان اعضای این گروه در تاریخ ۳ آبان ۱۳۹۲ اقدام به حملهٔ غافلگیرکننده به یک گشت مرزبانی در منطقه سراوان نمودند که در پی این کمین ۱۴ نفر از اعضای پلیس مرزبانی ایران کشته شدند و ۷ تن دیگر نیز مجروح گشتند. مهاجمان پس از حمله از مرز ایران و پاکستان عبور کرده و در کشور پاکستان مخفی شدند. در بیانیه منتشر شده در وبلاگ رسمی این گروه، علت این اقدام «دفاع از جوانان بلوچ» و همچنین مداخله ایران در جنگ داخلی سوریه عنوان شده است.گروه «جیش العدل» قتل مرزبانان ایران را بر عهده گرفت بی‌بی‌سی فارسی از میان ۱۴ پلیس مرزبان ایرانی، ۱۲ نفر سرباز وظیفه و ۲ نفر از پرسنل کادر نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران بودند.احضار سفیر پاکستان برای توضیح درباره حادثه سراوان+ اسامی شهدا باشگاه خبرنگاران جوان اعدام‌های تلافی‌جویانه قوه قضائیه در ۳ آبان ۱۳۹۲، قوه قضائیه ایران ۱۶ زندانی بلوچ را اعدام کرد و دادستان عمومی و انقلاب زاهدان این افراد را «وابسته به گروهک جیش‌العدل، انصار و سایر گروه‌های شرارت» دانست. | ## بخش 2: جیش‌العدل | حسین ذوالفقاری، رئیس پلیس مرزبانی ناجا در توضیح این اقدام عنوان کرد: «قرار نبود این محکومان به‌طور مشخص در آن روز اعدام شوند؛ حکم آن‌ها از قبل صادر و به تأیید رسیده بود ولی دستگاه قضایی اجرای حکم را متوقف ساخته بود تا شاید بشود آن‌ها را مورد رأفت اسلامی قرار داد. با وقوع حادثه تروریستی سراوان، مسئولان نتیجتاً از رأفت صرف‌نظر کردند.» اعدام‌های تلافی‌جویانه از سوی مقامات جمهوری اسلامی محکومیت و انتقاد مدافعان حقوق بشر را برانگیخت. سارا لی ویتسون، کارشناس سازمان مدافع حقوق بشر در امور خاورمیانه، در اینباره گفت: «کدام نظام حقوقی اجازه می‌دهد که ۱۶ زندانی به تلافی قتل مأموران مرزبانی اعدام شوند، درحالی‌که هیچ رابطه‌ای با آن ماجرا نداشته‌اند.» علت ترور «موسی نوری قلعه‌نو» دادستان عمومی و انقلاب شهرستان زابل در ۱۵ آبان ۱۳۹۲ را انتقام از مرگ این ۱۶ تن دانسته‌اند. ربودن مرزبانان ایرانی در جکیگور جیش العدل در بهمن ۱۳۹۲ پنج مرزبان ایرانی را در نزدیکی مرز ایران و پاکستان ربوده و مدتی بعد عکسی از آن‌ها را نیز منتشر ساخت. بعدها گزارش قتل یکی از مرزبانان و تهدیدهای جیش العدل مبنی بر قتل چهار مرزبان دیگر منتشر شد. جیش العدل در مقابل آزادی ربوده شدگان، خواستار آزادی پنجاه عضو زندانی این گروه، دویست نفر از شهروندان سنی مذهب زندانی در ایران و پنجاه نفر از زنان سنی، شده بود که به گفته جیش‌العدل در سوریه در بازداشت سپاه پاسداران بوده‌اند. ۱۹ بهمن ۱۳۹۲ گروه جیش‌العدل ویدئویی را در توئیتر بارگذاری کرد که در آن تصاویری از ۵ نفر مرزبانان ایرانی حاضر در مرز ایران و پاکستان را به نمایش گذاشت که توسط افراد این گروه ربوده شده و به پاکستان برده شده بودند. اسماعیل احمدی مقدم با تأیید این ربایش، موقعیت انجام آن را در منطقه جکیگور معرفی کرد و از پلیس مرزبانی پاکستان به دلیل عدم نظارت بر مرزهای مشترکش با ایران گلایه کرد. عابد فتاحی، رئیس فراکسیون اهل سنت وقت مجلس شورای اسلامی، به این اقدام جیش‌العدل واکنش نشان داده و اظهار کرد: «جیش‌العدل نه تنها اهل سنت بلکه مسلمان هم نیستند. ما نمایندگان اهل سنت از نیروهای مسلح می‌خواهیم گروهک تروریستی جیش‌العدل را حتی در خاک کشور همسایه پاکستان سرکوب و از بین ببرد. کشتن یکی از مرزبانان ربوده شده در تاریخ ۴ فروردین ماه ۹۳ خبر کشته شدن یکی از مرزبانان ربوده شده به نام جمشید دانایی‌فر تأیید شد. جمشید دانایی فر متولد ۱۳۶۶ و یکی از مرزبانانی بود که از چند سال پیش در مرزبانی مشغول به خدمت شده بود. | ## بخش 3: جیش‌العدل | جیش العدل ظاهراً اقدام به این عمل را در پاسخ به اعدام علی نارویی (برادر یکی از اعضای این گروه) انجام داده است. بان کی مون همچنین ابراز امیدواری کرد تلاش‌های مداوم دولت جمهوری اسلامی ایران برای آزادی دیگر مرزبانان ربوده شده، هرچه سریعتر به نتایج موفقیت‌آمیز برسد. حمله انتحاری به اتوبوس سپاه پاسداران در ۲۴ بهمن ۱۳۹۷ جیش‌العدل با استفاده از یک خودروی مملو از مواد منفجره، یک حمله انتحاری علیه اتوبوس حامل نیروهای قرارگاه قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در جاده خاش _ زاهدان انجام داد. بر طبق آمار سپاه پاسداران، تعداد کشته‌های این حمله ۲۷ نفر و زخمی‌های آن ۱۳ نفر هستند. کشتار ۱۱ نیروی انتظامی در شهرستان راسک در ساعت ۲ بامداد جمعه ۲۴ آذر ۱۴۰۲ حمله‌ای به مقر فرماندهی نیروی انتظامی در راسک رخ داد که گروه جیش‌العدل با انتشار بیانه‌ای در کانال تلگرامی خود مسولیت این اقدام را بر عهده گرفت. اما این گروه با ادعای کذب بودن اخبار رسمی، در کانال تلگرامی خود مدعی کشتار حداقل ۵۰ نفر از پرسنل نیروی انتظامی و کنترل کامل مقر فرماندهی انتظامی راسک شد. اقدامات دیگر تاریخشرح عملیاتموقعیتپیامدتوضیحات و ارجاع۴ شهریور ۱۳۹۱حمله به سپاه پاسدارانجاده نیکشهر - زاهدانادعای کشتن ده‌ها پاسدار۱۸ مهر ۱۳۹۱حمله به سپاه پاسداراننامشخصکشتن ۱۰ عضو سپاه پاسداران۱۵ آبان ۱۳۹۲حمله به خودرو دادستان زابلمقابل بیمارستان «امیرالمؤمنین» شهر زابلمرگ دادستان زابل و زخمی شدن راننده اداری ویمهاجمان پس از متوقف کردن خودروی دادستان زابل، آن را با اسلحهٔ کلاشنیکف به رگبار گلوله بستند. ۹ اردیبهشت ۱۳۹۶ دولت ایران اعلام کرد که یکی از مرزبانان (سرباز) این حادثه نزد جیش‌العدل اسیر است. در ۲۴ مردادماه ۹۷، بعد از یکسال و سه ماه و هجده روز، سردار قاسم رضایی فرمانده مرزبانی ناجا اعلام کرد: با تلاش فرماندهی نیروی انتظامی، ستاد کل نیروهای مسلح و دستگاه‌های امنیتی، «سعید براتی»؛ سرباز گروگان گرفته‌شده به ایران بازگشت.۲۴ مهرماه ۱۳۹۷نفوذ به داخل خاک ایران از طریق مرز پاکستان، ربودن مرزبانان ایرانی و بازگشت به خاک پاکستانمنطقه «لولکدان» در بخش «ریگ ملک» در ۵۰ کیلومتری شهر میرجاوهبه اسارت گرفتن ۱۴ مرزبان ایرانیقرارگاه قدس نیروی زمینی سپاه مستقر در سیستان و بلوچستان در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که نیروهای ایرانی با خیانت و تبانی عامل یا عوامل نفوذی ربوده شدند. براساس گمانه‌زنی‌ها این افراد با غذای آلوده مسموم و توسط گروهک جیش‌العدل به داخل پاکستان منتقل شده‌اند. روابط عمومی نیروی زمینی سپاه ۱ آذر ۹۷ در اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «در پی تلاش‌های به عمل آمده و رایزنی با طرف پاکستانی، پنج نفر از مرزبانان و بسیجیان بومی ربوده شده، به کشور بازگشتند» اسامی مرزبانان آزادشده عبارت است از: «زبیر بیگی، سعید نوتی‌زهی، رسول گمشادزهی، محمد معتمدی و مهرداد آبار آزاد» بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در نخستین دقایق پنج‌شنبه یکم فروردین ماه ۹۸ از آزادی چهار تن دیگر از مرزبان خبر داد. کشته‌شدن ۳ مهاجم مسلحبراساس گفتهٔ جانشین انتظامی سیستان و بلوچستان مهاجمان سه تن با جلیقه انتحاری بودند که قبل از منفجر کردن آن کشته شدند. | ## جمع‌بندی | قرارگرفتن در لیست سازمان‌های تروریستی در روز سه شنبه ۲ ژوئیه ۲۰۱۹ وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که جیش العدل را به فهرست سازمان‌های تروریستی اضافه کرده است.