موضوع مقاله: دون خوان و فرمانده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دون خوان و فرمانده | مقدمه: این آثار معمولاً ابعادی بیشتر از ۶۰ سانتی‌متر در هر جهت ندارند، اما اغلب بسیار کوچکتر از این اندازه‌هاست. | ## بخش 1: دون خوان و فرمانده | او تعلق دارد که هر کدام حدوداً ۴۳ × ۳۰ سانتی‌متر هستند و موضوع جادوگری محور اصلی آنها است. این نقاشی‌ها روایتی واحد را تشکیل نمی‌دهند و معنای مشترکی ندارند، بنابراین هر یک به طور جداگانه تفسیر می‌شوند، اما به لحاظ نزدیکی موضوع و دوره خلق اثر، همیشه در کنار هم بررسی می‌شوند. چهار مورد از این نقاشی‌ها در مجموعه‌های عمومی، و یکی در مجموعه‌ای خصوصی نگهداری می‌شود و دون خوان و فرمانده اثری مفقود شده تلقی می‌شود. پیشینه آفرینش آثار حمایت دوک‌های اوسونا در سال‌های نخست فعالیت حرفه‌ای گویا در مادرید، در حالی که همزمان مشتریان خصوصی خود را در میان اشراف و بورژوازی پایتخت گسترش می‌داد، عمدتاً به عنوان طراح برای کارخانه سلطنتی تاپستری نیز کار می‌کرد. آن‌ها جلسات بحث و گفتگو را با حضور روشنفکران برگزار می‌کردند و به عنوان حامیان جدی فرهنگ شناخته می‌شدند؛ کتابخانه‌ای چشمگیر جمع‌آوری کرده و در محل اقامت خود تئاتر برگزار می‌کردند و از دانشمندان و هنرمندان آن دوره، از جمله گویا و لیندرو فرناندز د موراتین حمایت می‌کردند. بین سال‌های ۱۷۸۵ تا ۱۸۱۷، گویا حدود ۳۰ اثر برای آن‌ها آفرید که شامل پرتره‌هایی از خود دوک و دوشس و فرزندانشان، صحنه‌های مذهبی و نقاشی‌های کابینتی بود. آلامدا د اوسونا در سال ۱۷۸۳، دوک اوسونا زمین‌ها و ساختمان‌هایی در منطقه شمال شرقی مادرید، یعنی منطقه لا آلامدا را که خانواده‌های ثروتمند تابستان‌های خود را سپری می‌کردند خریداری کرد. دوک اوسونا مجموعه‌ای از شش نقاشی کوچک از گویا خریداری کرد تا کاخ جدیدش را تزئین کند. تصور عموم بر این است که این نقاشی‌ها به سفارش دوشس خلق شده‌اند؛ اما هیچ مدرکی برای اثبات این ادعا وجود ندارد. به همین دلیل، تعیین اینکه نقاش این آثار را با هدف یک اتاق خاص خلق کرده یا قرارگیری آن‌ها بعداً تصمیم‌گیری شده، دشوار است. آنچه که مشخص است این است که نقاشی‌ها در طبقه اول، در راهرویی که به دفتر دوشس منتهی می‌شد، آویخته شده بودند، اتاقی که به عنوان گابینه د پایسز (کابینه کشورها)gabinete de países شناخته می‌شد. | ## بخش 2: دون خوان و فرمانده | او معتقد است که آثار گویا همراه با مجموعه لوس کاپریچوس، در حدود سال ۱۸۴۵ به آنجا منتقل شدند. موضوع آثار پیوند= از مجموعه رویاها، حدود ۱۷۹۷ موضوع محوری این آثار، جادوگران و جادوگری بودند که عناصر مهمی در فرهنگ عامه اسپانیا محسوب می‌شدند. باور به جادوگری و شیاطین در میان مردم گسترده بود و انگیزاسیون و مجازات‌های کلیسا برای جادوگری این خرافات را بیشتر تقویت می‌کرد و به آن اعتبار می‌بخشید. اشراف روشنفکر،ilustrados که دوک‌های اوسونا نیز در زمره ایشان بودند، به جادوگری اعتقادی نداشتند؛ اما به موضوع جادو، پدیده‌های ماوراءالطبیعه و فرهنگ عامیانه مربوط علاقه‌مند بودند. مادر دوشس نیز به طرز چشمگیری به علوم خفیه و رمان‌هایی چون واتک اثر ویلیام بکتفورد علاقه داشت و بسیاری از دوستان روشنفکر گویا نیز از اعضای فراماسونری بودند. او اعلام کرده بود که به جادوگران باور ندارد و خود را فردی شکاک می‌دانست، اما موضوع بسیاری از آثارش شیاطین و شخصیت‌های خیالی بود. او در نامه‌ای به دوست خود مارتین زاپاتر نوشته است که : "من از جادوگران، شیاطین، ارواح، غول‌های خودنما، دزدان، و رذلان نمی‌ترسم. تاریخ آفرینش آثار این نقاشی‌ها به احتمال زیاد بین سال‌های ۱۷۹۷ و ۱۷۹۸ خلق شده‌اند، اما قطعاً دیرتر از تاریخی که در رسید خرید آثار درج شده، یعنی ۲۷ ژوئن ۱۷۹۸، نبوده‌اند.Díaz, María Jesús, ed. بین این مجموعه آثار و مجموعه حکاکی‌های لوس کاپریچوس شباهت‌های زیادی از نظر موضوعی و ترکیبی وجود دارد که می‌توان به این نتیجه رسید که احتمالا گویا همزمان روی هر دو مجموعه کار می‌کرده است. او همچنین بیشتر به ترکیب‌بندی‌هایی پرداخت که از الگوهای موجود و معیارهای پذیرفته شده آزاد بود و ریشه در تخیل هنرمند داشت. زامورا از سنت‌های اسپانیایی پیروی می‌کرد و در برابر تأثیرات ادبیات معاصر فرانسه مقاومت می‌کرد. | ## بخش 3: دون خوان و فرمانده | ممکن است لئاندرو موراتین، که با این برداشت از داستان دون خوان آشنا بوده، آن را به عنوان موضوعی برای نقاشی به گویا پیشنهاد داده باشد. یا شاید گویا که عاشق تئاتر بود، خود این نمایش را دیده و این صحنه را انتخاب کرده است. در پس‌زمینه، گویا درگاهی قوسی‌شکلی را تصویر کرده که یادآور کلیسای کوچک خانواده اولوا است، و در بالای پله‌ها، مجسمه سنگی فرمانده نمایان است.Nordström, Folke (2015). فرمانده در لباسی پوشیده و غرق در نوری روشن که فضای پیرامون را روشن می‌کند، به دون خوان نزدیک می‌شود. دون خوان، نشسته روی صندلی با شعله‌هایی که پشت او در حال برخاستن هستند، به نظر می‌رسد که از حضور فرمانده بی‌خبر است. وضعیت متکبرانه او، با دست‌های روی کمر و شمشیر در کنار، سرکشی‌اش را منعکس می‌کند. دون خوان، بدون هیچ نشانی از پشیمانی، به جهنم روانه خواهد شد که این آینده محتوم را هنرمند با نقاشی زبانه‌های آتش نمایش داده است. این اثر تضاد میان واقعیت و تخیل یا انتقاد از خرافات را بررسی نمی‌کند، بلکه بر پیامدهای گناه تمرکز دارد. سرنوشت آثار ثروت دوک‌های اوسونا به‌دست وارثان آن‌ها، به‌خصوص ماریانو تله‌س-گیرون، دوازدهمین دوک اوسونا، به فنا رفت. | ## جمع‌بندی | اثر دون خوان و فرمانده آخرین بار در این حراجی دیده شد پس از آن دیگر اثری از آن نقاشی به‌دست نیامد، و از این رو از آثار مفقوده تاریخ هنر به شمار می‌آید.