موضوع مقاله: پنجره | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پنجره | مقدمه: پنجره ورودی‌ای در دیوار، در یا وسیله نقلیه است که برای عبور نور و اگر بسته نباشد یا آببندی نباشد برای عبور هوا و صدا ساخته شده است. | ## بخش 1: پنجره | پنجره‌ها معمولاً دارای شیشه‌های شفاف یا مات هستند و به‌وسیلهٔ چهارچوبی در محل خود قرار می‌گیرند. بسیاری از پنجره‌های شیشه‌دار برای تهویه باز نگه داشته می‌شوند و بسیاری نیز برای جلوگیری از ورود آلودگی هوا یا آلودگی صوتی بسته نگه داشته می‌شوند. از گذشته تا به امروز دیگر پنجره‌ها فقط منفذی جهت عبور نور یا ورود هوا نیستند، بلکه یکی از عوامل زیبایی در هنر معماری و ساخت‌وساز محسوب می‌گردند. واژه‌شناسی در زبان فارسی ریشهٔ واژهٔ پنجره از پنجارا سانسکریت به معنای قفس گرفته شده و در اردو به صورت پینجرا به همین معنا آمده است. این واژه به معنای دریچهٔ مشبک، احتمالاً از قرن چهارم به بعد وارد زبان فارسی شده است و ظاهراً بعدها معنای عام یافته و به هر نوع دریچه اعم از مشبک و غیرمشبک و با هر نوع جنس گفته شده است. با نگاهی به چند فرهنگ‌نامه فارسی، می‌توان دریافت که در گذشتهٔ دورتر که هنوز استفاده از شیشه یا کاغذ در پنجره معمول نبوده، واژهٔ پنجره بیشتر به ساختاری مشبک و ثابت گفته می‌شده که در صورت نیاز به عنوان حفاظ، بر گشودگی‌ها و روزن‌ها در بنا نصب می‌کردند تا مانع عبور نور و جریان هوا نشود. همچنین برای کنترل هوا، در یا دریچه‌ای کاملاً تخته‌پوش در پس پنجرهٔ مشبک کار می‌گذاشتند. این پنجره‌ها دارای یک یا چند قسمت فیکس (ثابت) و در کنار آن یک یا چند قسمت بازشو هستند که قسمت بازشو به وسیلهٔ لولا باز و بسته می‌شود. در این پنجره نیز ممکن است چند لنگه بازشو در کنار چند لنگه ثابت قرار گیرند که لنگه‌های بازشو بر روی ریلی به سمت چپ یا راست حرکت می‌کنند. پنجره دوجداره ثابت فیکس استاروین پنجره ای است که همان‌طور که نام آن مشخص است قابلیت بازشو ندارد و در محل‌های قابل استفاده است که نیازی به بازشو برای ورود و خروج هوا و نظافت نداشته و صرفاً جهت تعبیه نور مناسب مکان استفاده می‌شود. انواع پنجره در معماری (سبک یا استایل پنجره): پنجره‌ها در سبک‌های مختلفی ساخته می‌شوند. سبک‌های مختلف ممکن است برای اتاق‌های خاص بهتر عمل کنند و حتی ممکن است بعضی از سبک‌ها در کنار هم استفاده شوند. می‌توان گفت این پنجره‌ها معمولی‌ترین و ساده‌ترین پنجره‌هایی هستند که هر برای اتاقی می‌تواند مناسب باشند. | ## بخش 2: پنجره | در نوع رایج آن‌ها، برای باز کردن/بستن پنجره، لنگه‌های بازشو به سمت چپ یا راست کشیده می‌شوند تا پنجره بصورت کشویی باز شود. این نوع پنجره سنتی می‌تواند جهت حرکت پنجره می‌تواند به سمت بیرون یا بالا و پایین باشد. در این نوع پنجره یک یا دو لنگه بصورت مشترک در یک قاب (فریم پنجره) نصب می‌شوند و بوسیله لولا بسمت بیرون باز می‌شوند. پنجره بازشوی لولایی تک حالته از یک سمت و بوسیله یک یا چند لولا به قاب پنجره متصل شده است. این پنجره‌ها اغلب زیر پنجره‌های ثابت بزرگتر قرار می‌گیرد تا امکان تهویه فراهم شود. همین امر باعث شده تا اغلب بعنوان پنجره‌های حمام یا سرویس‌های بهداشتی مورد استفاده قرار گیرند. یکی دیگر از کاربردهای این نوع پنجره در طبقات زیر همکف است که پنجره در ارتفاع بالا قرار می‌گیرد. هرچند با انتخاب این پنجره‌ها فقط یک شیشه ثابت دارید که باز نمی‌شوند و کمکی به تهویه ساختمان نمی‌کند، ولی به شما کمک می‌کنند تا با پرداخت هزینه کمتری (نسبت به نصب انواع پنجره‌های بازشو) از نور طبیعی بیشترین بهره را ببرید. همان‌طور که از نامشان پیداست؛ پنجره‌های سر درب پنجره‌های تزئینی هستند که در بالای درها یا سایر پنجره‌ها در خانه‌های مجلل نصب شده‌اند. معمولاً پنجره‌های قوسی به صورت ثابت و در بالای درب یا پنجره ای که قابلیت باز شدن دارد نصب می‌شود. در واقع یک منحنی یا نیم دایره از دیوار مسطح بیرون زده است و روی محیط آن پنجره‌ها قرار گرفته‌اند. از آنجایی که پنجره قوس دار با شیشه خم نصب می‌شود، گاهی به آن پنجره خم نیز گفته می‌شود. این نوع پنجره‌ها دید وسیعی به بیرون ایجاد می‌کند و فضای خانه را بزرگتر نشان می‌دهد. | ## بخش 3: پنجره | پنجره (یا پنجره‌های) میانی به‌طور معمول ثابت است و پنجره‌های کناری قابل استفاده است. این نوع پنجره‌ها دید وسیعی به بیرون ایجاد می‌کنند و فضای خانه را بزرگتر جلوه می‌دهند. از آن جایی که در پنجره‌های خلیجی از شیشه‌های ساده استفاده می‌شود (نیازی به شیشه قوس دار نیست)، ساخت و پیاده‌سازی آن نسبت به پنجره کمانی هزینه مقرون به صرفه تری دارد. پنجره باغی (Garden Windows): در ساده‌ترین توصیف برای این پنجره‌ها می‌توان گفت: پنجره باغ یک طاقچه شیشه ای کوچک است که از دیوارهای شما به سمت خارج ساخته شده و یک باغچه کوچک شیشه ای را برایتان به ارمغان آورده است. پنجره‌های باغچه (یا همان پنجره باغ) اغلب در آشپزخانه‌ها پیاده‌سازی می‌شوند و بصورت یک باکس شیشه ای از خانه بیرون می‌آیند تا بتوانند از هر چهار طرف آفتاب مناسبی را برای پرورش گیاهان یا ادویه‌ها فراهم کنند. معمولاً این نوع از پنجره‌ها برای فضاهای خصوصی که نباید دیدی به آن‌ها باشد مورد استفاده قرار می‌گیرند. حتماً شما هم با خانه‌هایی مواجه شده‌اید که قسمتی از خانه را برای پرورش گل و گیاه در نظر گرفته‌اند و در سقف آن پنجره نورگیر نصب کرده‌اند. یا حتی اتاق خواب‌هایی که برای لذت بردن از زیبایی آسمان شب، قسمتی از سقف را پنجره نورگیر نصب نموده‌اند و حتی دریچه‌هایی برای باز و بسته نمودن آن در نظر گرفته‌اند. پنجره‌های محافظ طوفان (پنجره طوفان یا همان Storm Windows): پنجره طوفان در واقع یک پنجره محاظ است که معمولاً در قسمت بیرونی قاب پنجره اصلی ساختمانی بعنوان یک سطح محافظ نصب می‌شوند. به منظور ایجاد جریان هوا و تهویه طبیعی محیط داخلی منزل یا محل کار بهترین راه باز گذاشتن درب و پنجره است. با گرم شدن هوا و نزدیک شدن به فصل تابستان، ضرورت استفاده از توری پنجره‌ها بیش از هر زمان احساس می‌شود. | ## جمع‌بندی | امروزه توری پنجره الیت در قاب‌های آلومینیومی، یو پی وی سی، چوبی یا فلزی در انواع کشویی، پلیسه، ثابت و جمع شونده برای انواع درب و پنجره‌ها موجود می‌باشد.