موضوع مقاله: فشار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فشار | مقدمه: فشار با نماد p یا P، یک کمیت نرده‌ای است که به صورت نیرو‌های عمود بر یکای سطح شناخته می‌شود. | ## بخش 1: فشار | فشار گِیج یا فشار پیمانه‌ای، فشاری است که معمولاً در فشارسنج‌ها نشان داده می‌شود و اندازهٔ آن نسبت به فشار محیط سنجیده می‌شود. پاسکال، پوند بر اینچ مربع، میلی‌متر ستون آب، اینچ جیوه، بار و اتمسفر برخی از یکاهای بکار برده‌شده برای فشار است. تعریف حرکات کاتوره‌ای فشاری فشار به صورت میزان نیروی عمودی وارد بر یکای سطح شناخته می‌شود و با نماد p یا P نمایش داده می‌شود. فشار به صورت ریاضی به شکل زیر شناخته می‌شود: که در آن F اندازهٔ نیروی عمودی و A گستره‌ای است که نیرو بر آن اعمال می‌شود. با اینکه این جمله کاملاً مصطلح است، اما گفتن این جمله که «فشار در این جهت اعمال می‌شود» نادرست است - چراکه فشار به عنوان یک کمیت نرده‌ای دارای جهت نیست. البته فشار فرمول دیگری نیز دارد که بیشتر در مایعات به کار می‌رود، این فرمول عبارت است از: در این فرمول، نشان‌دهندهٔ چگالی ماده بر حسب کیلوگرم بر متر مکعب و g نشان‌دهندهٔ شتاب گرانشی بر حسب نیوتون بر کیلوگرم و h نشان‌دهندهٔ میزان بلندی از سطح است که بر حسب متر محاسبه می‌شود. یکاهای فشار یکای فشار در دستگاه بین‌المللی یکاها، پاسکال است که با نماد "Pa" نشان داده می‌شود. | ## بخش 2: فشار | یک پاسکال برابر با نیروی یک نیوتون وارد بر سطح یک مترمربع است: یکاهای دیگری نیز برای اندازه‌گیری فشار به‌کار می‌روند: اتمسفر: یکایی است که معمولاً برای اندازه‌گیری فشار هوا و سیالات به‌کار می‌رود. یک اتمسفر تقریباً برابر ۱۰۰۰۰۰ پاسکال است یک اتمسفر برابر با فشار ناشی از ستون آب به بلندی ۱۰ متر است. بار: یکای اندازه‌گیری فشار متریک است؛ اما یکایی مورد تأیید دستگاه بین‌المللی یکاها نیست. میلی‌متر جیوه: این یکا نشان‌دهندهٔ فشار ناشی از ستون جیوه به بلندی یک میلی‌متر است. در فشارسنج جیوه‌ای میزان فشار با اندازه‌گیری بلندی ستون جیوه در لوله یا اختلاف دو ستون جیوه در دو لولهٔ پیوسته به‌دست می‌آید. متر آب: یکایی است که برای محاسبهٔ فشار در مکانیک سیالات به‌کار می‌رود و فشار برابر با یک ستون آب به بلندی یک متر است. فشارسنج‌های مکانیکی (بدون سیال) و حسگرهای الکترونیکی نیز برای اندازه‌گیری فشار، به‌ویژه فشار وارد بر جامدات، بکار می‌روند. | ## بخش 3: فشار | به عبارتی فشار نسبی که فشار پیمانه‌ای نیز خوانده می‌شود برابر است با فشار مطلق محفظه منهای فشار اتمسفر. در نتیجه در مقیاس فشار مطلق، فشاری منفی وجود ندارد و کمترین فشار مطلق ممکن از لحاظ تئوری فشار صفر است. فشار بخار: فشار بخار، فشار بخاری است که در تعادل ترمودینامیکی با فاز مایع آن ماده در یک سامانه بسته قرار دارد. فشار جزئی گازها: فشاری است که در مخلوطی از گازها، در همان دما اگر هر گاز به تنهایی در ظرف وجود داشت اعمال می‌کرد. در برخی از قانون‌های فشار گفته شده که با سرد شدن هوا، فشار نیز بیشتر می‌شود؛ این قانون در سطح زمین است ولی اگر هرچه در لایه تروپوسفر از زمین فاصله بگیریم، به دلیل کاهش گرانش، هوا رقیق‌تر و چگالی آن کم می‌شود؛ وقتی که هوا رقیق‌تر شود یعنی مولکول‌های هوا در آنجا زیاد نیست و در نتیجه فشار نیز کم است. رابطه فشار با دما هرچه دما در یک اتاق یا محیطی بیشتر شود، فشار نیز همان اندازه بیشتر می‌شود و هرچه دما در یک اتاق یا محیطی کم شود، فشار نیز همان اندازه کمتر می‌شود. در واقع این رابطه به دلیل انرژی جنبشی مولکول هاست که با دریافت دما، بیشتر و سریع تر حرکت می‌کنند و فشار که ناشی از برخورد مولکول‌ها با اجسام است را افزایش می‌دهند. | ## جمع‌بندی | اصل پاسکال مایعی که درون ظرفی بشرده (محصور) و بسته است، هنگامی که به یک طرف ظرف فشار و نیرو وارد می‌کنیم، این فشار و نیرو در همهٔ نقاط مایع یکسان است بدون آن که فشار یا نیرو در نقاط دیگر مایع کاسته شود؛ این پدیده را اصل پاسکال می‌گویند.