موضوع مقاله: تاریخ فرانکفورت ام ماین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تاریخ فرانکفورت ام ماین | مقدمه: این شهر برای سده‌ها به عنوان مرکز سیاسی و اقتصادی امپراتوری مقدس روم شناخته می‌شد و محل انتخاب و تاج‌گذاری پادشاهان و امپراتوران آلمان بود. | ## بخش 1: تاریخ فرانکفورت ام ماین | ریشه‌های باستانی و سده‌های میانه منطقه فرانکفورت از دوران باستان و عصر حجر مسکونی بوده است و یافته‌های باستان‌شناسی نشان‌دهنده استقرار تمدن‌های اولیه در کنار رودخانه ماین است. بر اساس افسانه‌های محلی، شارلمانی در جریان جنگ با زاکسن‌ها و هنگام عقب‌نشینی، به طور معجزه‌آسایی راه عبور از رودخانه را یافت و پس از پیروزی، دستور بنای سکونتگاهی را در این محل صادر کرد. نخستین ذکر نام شهر در اسناد رسمی به سال ۷۹۴ میلادی بازمی‌گردد، زمانی که شارلمانی یک شورای بزرگ کلیسایی را در این مکان برگزار کرد که نشان‌دهنده اهمیت راهبردی شهر از همان بدو شکل‌گیری بود. در سال ۸۴۳ میلادی و به دنبال تقسیم امپراتوری فرانک‌ها طبق «پیمان وردون»، فرانکفورت به یکی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین اقامتگاه‌های پادشاهی فرانک خاوری تبدیل شد. پادشاهان کارولنژی، به‌ویژه لودویگ ژرمن، این شهر را به عنوان مرکز اداری و اقامتگاه سلطنتی (به آلمانی: Pfalz) خود برگزیدند که این امر باعث رونق اقتصادی و افزایش جمعیت منطقه گردید. در این دوران، فرانکفورت نه تنها یک مرکز نظامی، بلکه به کانون اصلی دیپلماسی در شرق اروپا تبدیل شد و بسیاری از تصمیمات حیاتی برای آینده سرزمین‌های آلمانی در تالارهای این شهر اتخاذ گشت. توسعه کالبدی شهر در این دوره شامل بنای نخستین کلیساها و دیوارهای دفاعی اولیه بود که هسته مرکزی شهر مدرن امروزی را تشکیل دادند. در سال ۱۳۷۲ میلادی، فرانکفورت با خرید امتیازات ویژه از امپراتور وقت، رسماً مقام «شهر آزاد امپراتوری» (به آلمانی: Freie Reichsstadt) را به دست آورد که این رویداد نقطه عطفی در تاریخ استقلال آن محسوب می‌شد. این عنوان به معنای استقلال کامل اداری از اربابان محلی و دوک‌ها بود و شهر تنها به شخص امپراتور وفاداری مستقیم داشت. کسب این جایگاه به فرانکفورت اجازه داد تا قوانین خود را وضع کند، حق ضرب سکه داشته باشد و بر امور تجاری و قضایی خود نظارت کامل اعمال کند. این استقلال پانصد ساله، بستری را فراهم کرد تا طبقه بورژوا و بازرگانان قدرتمند بتوانند فرانکفورت را به بزرگ‌ترین مرکز نمایشگاهی و مالی در اروپای مرکزی تبدیل کنند و آن را از نفوذ قدرت‌های فئودالی همسایه مصون نگه دارند. محل انتخاب پادشاهان آلمان از سال ۱۱۵۰ میلادی، فرانکفورت به محل استاندارد برای انتخاب پادشاهان آلمان تبدیل شد و به تدریج جایگاه خود را به عنوان قلب سیاسی امپراتوری تثبیت کرد. طبق فرمان گاو طلایی در سال ۱۳۵۶ میلادی که توسط لودویگ چهارم پایه‌گذاری و توسط کارل چهارم نهایی شد، این شهر رسماً به عنوان مکان انحصاری و قانونی انتخابات امپراتوری برگزیده شد. نخستین پادشاهی که طبق سنت‌های کهن در این شهر برگزیده شد، فریدریش اول معروف به بارباروسا بود که در سال ۱۱۵۲ میلادی در فرانکفورت به قدرت رسید. این وضعیت حقوقی باعث شد که فرانکفورت از یک شهر تجاری به یک مرکز دیپلماتیک برجسته تبدیل شود که در آن شاهزادگان برگزیننده برای تعیین سرنوشت قلمروهای آلمانی‌زبان گرد هم می‌آمدند. از سال ۱۵۶۲ تا ۱۷۹۲ میلادی، اکثر امپراتوران امپراتوری مقدس روم در کلیسای کایزردوم زانکت بارتولومئوس یا همان کلیسای جامع فرانکفورت تاج‌گذاری کردند. این سنت با تاج‌گذاری ماکسیمیلیان دوم در سال ۱۵۶۲ آغاز شد که نقطه عطفی در تاریخ شهر بود؛ چرا که پیش از آن، مراسم تاج‌گذاری معمولاً در شهر آخن برگزار می‌شد. پس از او، چهره‌های قدرتمندی نظیر ماتیاس، فردیناند دوم و لئوپولد یکم، امپراتور مقدس روم در همین مکان مقدس بر تخت پادشاهی تکیه زدند. آخرین شکوه این دوران با تاج‌گذاری فرانتس دوم در سال ۱۷۹۲ میلادی رقم خورد که آخرین امپراتور امپراتوری مقدس روم محسوب می‌شد. پس از هر مراسم، امپراتور جدید در میدان رومربرگ با جلال و شکوه فراوان در برابر مردم ظاهر می‌شد و ضیافت‌های عظیمی در تالار تاریخی رومر برگزار می‌گشت. | ## بخش 2: تاریخ فرانکفورت ام ماین | حضور دائمی سفرا و نمایندگان ایالت‌های مختلف مانند زاکسن و براندنبورگ در این شهر برای شرکت در انتخابات، فرانکفورت را به نخستین کانون دیپلماسی در آلمان تبدیل کرد. حتی پادشاهانی که در شهرهای دیگر تاج‌گذاری می‌کردند، ناچار بودند برای جلب مشروعیت سیاسی، در مذاکرات پیچیده با شاهزادگان در فرانکفورت شرکت کنند. این تداوم تاریخی و تمرکز قدرت در دستان خاندان‌هایی چون هابسبورگ، ریشه‌های اولیه فرانکفورت را به عنوان یک کلان‌شهر بین‌المللی مستحکم کرد که تا پایان عمر امپراتوری در سال ۱۸۰۶ میلادی ادامه یافت. دوران پارلمان فرانکفورت و انقلاب ۱۸۴۸ در سال ۱۸۴۸ میلادی، فرانکفورت به کانون اصلی جنبش‌های لیبرال و دموکراتیک در سراسر سرزمین‌های آلمانی‌زبان تبدیل شد و نقشی محوری در جریان انقلاب‌های این سال ایفا کرد. با آغاز ناآرامی‌ها و مطالبه برای آزادی‌های مدنی، این شهر به دلیل پیشینه تاریخی و استقلال سیاسی خود به عنوان مرکز ثقل فعالیت‌های انقلابی برگزیده شد. اولین پارلمان منتخب مردم آلمان در پاولزکیرشه یا همان کلیسای سنت پل تشکیل گشت تا علاوه بر پایان دادن به تفرقه میان ایالت‌های مختلف، یک قانون اساسی مدون برای یک آلمان متحد و دموکراتیک تدوین کند. نمایندگان از گوشه و کنار آلمان به این شهر آمدند تا در تالار کلیسا درباره اصول حاکمیت ملی و حقوق شهروندی به بحث و تبادل نظر بپردازند که این رویداد فرانکفورت را برای مدتی به پایتخت سیاسی آلمان تبدیل کرد. فرآیند تدوین قانون اساسی در فرانکفورت با چالش‌های بزرگی میان جناح‌های مختلف سیاسی، از محافظه‌کاران تا رادیکال‌ها، روبرو بود که هر یک دیدگاه متفاوتی درباره آینده آلمان داشتند. نمایندگان پارلمان فرانکفورت ماه‌ها وقت صرف کردند تا میان راه‌حل آلمان بزرگ (شامل اتریش) و آلمان کوچک (بدون اتریش) یکی را برگزینند. در این میان، شخصیت‌هایی همچون هاینریش فون گاگرن تلاش کردند تا میان مطالبات آزادی‌خواهانه مردم و قدرت سنتی پادشاهان توازن برقرار کنند. اگرچه این تلاش‌ها در نهایت با مخالفت فردریش ویلهلم چهارم، پادشاه پروس، برای پذیرش تاج پادشاهی مشروطه با شکست روبرو شد و پارلمان منحل گشت، اما مبانی دموکراسی نوین آلمان و ساختار فدرالیسم در این شهر ریخته شد که دهه‌ها بعد به الگویی برای جمهوری وایمار تبدیل گردید. شکست انقلاب ۱۸۴۸ در فرانکفورت پایان‌بخش آرمان‌های دموکراتیک نبود، بلکه این شهر را به نماد مقاومت مدنی و اندیشه آزادی‌خواهی در تاریخ آلمان بدل ساخت. در جریان جلسات پارلمان، موضوعاتی نظیر حقوق بنیادین برای نخستین بار به صورت قانونی فرموله شدند که تأثیری شگرف بر متون حقوقی آینده آلمان داشت. فضای باز سیاسی در فرانکفورت اجازه داد تا روزنامه‌ها و انجمن‌های سیاسی متعددی شکل بگیرند که آگاهی سیاسی طبقه متوسط را به شدت افزایش دادند. میراث پاولس‌کیرشه امروزه به عنوان مهد دموکراسی آلمان شناخته می‌شود و فرانکفورت همچنان به عنوان شهری که در آن نخستین گام‌های جدی برای اتحاد ملی بر پایه اراده مردمی برداشته شد، در یادها باقی مانده است. جنگ پروس و از دست دادن استقلال در جریان جنگ پروس و اتریش در سال ۱۸۶۶ میلادی، شهر آزاد فرانکفورت با اتخاذ موضعی سنتی از امپراتوری اتریش حمایت کرد و به صف مخالفان توسعه‌طلبی نظامی پروس پیوست. این تصمیم سیاسی که بر پایه پیوندهای دیرینه با خاندان هابسبورگ اتخاذ شده بود، پیامدهای ناگواری برای حاکمیت مستقل شهر به همراه داشت. پس از پیروزی قاطع پادشاهی پروس در نبرد کونیگزگرتس ، نیروهای پروسی به فرماندهی دوین فون مانتویفل در ۱۶ ژوئیه ۱۸۶۶ شهر را اشغال کردند. ژنرال‌های پروسی با وضع غرامت‌های سنگین مالی و تهدید به غارت شهر، ضربه سختی به ساختار سیاسی و روانی فرانکفورت وارد کردند که منجر به خودکشی تلخ کارل کنستانتس ویکتور فلنر، آخرین شهردار شهر آزاد، گردید. پس از این پیروزی، فرانکفورت استقلال ۵۰۰ ساله خود را که از زمان قرون وسطی با دقت از آن پاسداری کرده بود، به طور کامل از دست داد و به خاک پادشاهی پروس ضمیمه گشت. | ## بخش 3: تاریخ فرانکفورت ام ماین | این اتفاق به معنای پایان قطعی دوران فرانکفورت به عنوان یک دولت‌شهر مستقل و خودمختار در چارچوب کنفدراسیون آلمان بود. با الحاق به ایالت جدید هسن-ناساو، نهادهای حاکمیتی محلی منحل شدند و قوانین اداری پروس جایگزین سنت‌های قدیمی شهر گشتند. اگرچه این الحاق اجباری با مقاومت شدید و نارضایتی عمیق شهروندان فرانکفورتی همراه بود، اما به مرور زمان باعث ادغام کامل این مرکز تجاری در بازارهای گسترده‌تر شمال آلمان و تقویت زیرساخت‌های صنعتی آن گردید. علیرغم از دست رفتن استقلال سیاسی، شهر به رشد اقتصادی خیره‌کننده خود به عنوان مرکز مالی و تجاری آلمان با سرعتی بیشتر ادامه داد. نخبگان بانکی شهر، از جمله خاندان‌های بانکی بانفوذی همچون روتشیلد، توانستند روابط خود را با دولت جدید در برلین تنظیم کرده و فرانکفورت را به قطب اصلی تامین مالی برای توسعه راه‌آهن و صنایع سنگین آلمان تبدیل کنند. در اواخر سده نوزدهم، بورس فرانکفورت به یکی از مهم‌ترین مراکز داد و ستد ارز و سهام در سطح بین‌المللی تبدیل شد. این رونق اقتصادی در سایه امپراتوری جدید آلمان، هویت فرانکفورت را از یک مرکز دیپلماتیک کهن به یک کلان‌شهر مدرن و پایتخت بانکی قاره اروپا تغییر داد که میراث آن تا به امروز پابرجاست. فرانکفورت در سده بیستم و عصر مدرن در جریان جنگ جهانی دوم، بافت تاریخی فرانکفورت که یکی از بزرگ‌ترین و سالم‌ترین هسته‌های شهری قرون‌وسطایی در آلمان محسوب می‌شد، در اثر بمباران‌های سنگین نیروهای متفقین تقریباً به‌طور کامل ویران شد. حملات هوایی گسترده در سال ۱۹۴۴ میلادی، به‌ویژه در ماه مارس، باعث تخریب نمادهای تاریخی شهر از جمله بخش‌های وسیعی از منطقه آلت‌شتات و کلیسای جامع گشت. پس از پایان درگیری‌ها، برخلاف برخی شهرهای دیگر که به دنبال بازسازی دقیق گذشته بودند، فرانکفورت راهبرد بازسازی مدرن را در پیش گرفت. این ویرانی گسترده، اگرچه میراث معماری چندصدساله را از میان برد، اما فرصتی برای بازطراحی شهری فراهم کرد که زیربنای تبدیل شدن این شهر به یک کلان‌شهر پیشرو در دهه‌های بعد را ایجاد نمود. پس از جنگ، این شهر به دلیل موقعیت استراتژیک در منطقه تحت اشغال ایالات متحده و دسترسی‌های مواصلاتی عالی، به عنوان کانون بازسازی اقتصادی آلمان غربی انتخاب شد. فرانکفورت در رقابتی نزدیک با شهر بن، تا آستانه انتخاب شدن به عنوان پایتخت سیاسی جمهوری فدرال آلمان نیز پیش رفت، اما در نهایت تمرکز خود را بر توسعه اقتصادی و مالی معطوف کرد. با استقرار دویچه بوندس‌بانک (بانک مرکزی آلمان) در این شهر، فرانکفورت به قلب تپنده سیاست‌های پولی آلمان تبدیل شد. این نهاد نقشی حیاتی در مدیریت «معجزه اقتصادی آلمان» ایفا کرد و باعث جذب موسسات بانکی بین‌المللی و سرمایه‌گذاران خارجی به این شهر گردید که در نهایت به تثبیت جایگاه آن به عنوان مرکز مالی شماره یک آلمان منجر شد. در دهه‌های پایانی قرن بیستم، فرانکفورت با میزبانی از موسسات اتحادیه اروپا، جایگاه خود را به عنوان پایتخت مالی قاره اروپا تثبیت کرد. انتخاب این شهر به عنوان مقر بانک مرکزی اروپا (EZB) در سال ۱۹۹۸ میلادی، فرانکفورت را در کنار شهرهایی چون لندن و نیویورک در سطح جهانی قرار داد. امروزه آسمان‌خراش‌های منطقه بانکن‌فیرتل نمادی از قدرت اقتصادی شهری هستند که روزگاری از تلی از خاکستر برخاسته بود. | ## جمع‌بندی | حضور نمایشگاه‌های بزرگ بین‌المللی مانند نمایشگاه کتاب و فرودگاه فرانکفورت به عنوان یکی از شریان‌های اصلی حمل‌ونقل جهان، این شهر را به نمادی از پویایی و نوسازی آلمان در دوران پس از جنگ تبدیل کرده است که همچنان نقش رهبری خود را در نظام مالی یورو ایفا می‌کند.