موضوع مقاله: نورثروپ بی-۲ اسپیریت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نورثروپ بی-۲ اسپیریت | مقدمه: نورثروپ بی-۲ اسپیریت یک بمب‌افکن سنگین راهبردی آمریکایی است که از فناوری پنهان‌کار با قابلیت نفوذ در سامانه‌های متراکم جنگ ضدهوایی بهره می‌برد. | ## بخش 1: نورثروپ بی-۲ اسپیریت | بی-۲ که یک هواپیمای ساب‌سونیک بال‌دیس با دو خدمه است، توسط نورثروپ (که بعدها به نورثروپ گرامن تبدیل شد) به‌عنوان پیمان‌کار اصلی طراحی شد و شرکت‌های بوئینگ، هیوز و ووت نیز از پیمان‌کاران فرعی بودند. > این بمب‌افکن قادر است سلاح‌های متعارف و بمب هیدروژنی پرتاب کند؛ مانند حداکثر هشتاد بمب ام‌کی ۸۲ هدایت‌شونده با جی‌پی‌اس از نوع جی‌دام با وزن ، یا شانزده بمب هسته‌ای بی۸۳ به وزن . بی-۲ تنها هواگرد عملیاتی شناخته‌شده‌ای است که می‌تواند موشک هوابه‌سطح دورایستا را در پیکربندی پنهان‌کار حمل کند. فرایند توسعهٔ بی-۲ تحت پروژهٔ بمب‌افکن فناوری پیشرفته (ATB) در دوران دولت کارتر آغاز شد. دولت کارتر بمب‌افکن بی-۱ای را که توان پرواز با سرعت ماخ ۲ داشت، تا حدی به‌دلیل امیدبخش بودن پروژهٔ بمب‌افکن فناوری پیشرفته لغو کرد؛ بااین‌حال، دشواری‌های توسعه، پیشرفت پروژه را به تأخیر انداخت و هزینه‌ها را افزایش داد. هزینهٔ ساخت هر هواپیما به‌طور میانگین ۷۳۷ میلیون دلار بود، درحالی‌که میانگین هزینهٔ کلی تدارکات (شامل تولید، قطعات یدکی، تجهیزات، مقاوم‌سازی و پشتیبانی نرم‌افزاری) برای هر فروند ۹۲۹ میلیون دلار (حدود دلار در ) برآورد شد. هزینهٔ سرمایه‌ای و عملیاتی قابل‌توجه این پروژه باعث شد حتی پیش از پایان جنگ سرد، که نیاز به هواپیمایی پنهان‌کار برای نفوذ به عمق خاک شوروی را کاهش داد، در کنگرهٔ آمریکا بحث‌برانگیز شود. به همین دلیل، در اواخر دههٔ ۱۹۸۰ و دههٔ ۱۹۹۰ قانون‌گذاران شمار بمب‌افکن‌های برنامه‌ریزی‌شده را از ۱۳۲ فروند به ۲۱ فروند کاهش دادند. نورثروپ بی-۲ اسپیریت می‌تواند مأموریت‌های تهاجمی را در ارتفاعاتی تا انجام دهد؛ برد آن بدون سوخت‌گیری بیش از است و با یک‌بار سوخت‌گیری هوایی می‌تواند بیش از پرواز کند. این هواپیما در سال ۱۹۹۷ وارد خدمت شد و پس از هواگرد تهاجمی لاکهید اف-۱۱۷ نایت‌هاوک، دومین هواپیمایی بود که با فناوری پنهان‌کار پیشرفته طراحی شده است. بی-۲ که در اصل برای مأموریت‌های هسته‌ای طراحی شده بود، نخستین‌بار در جنگ کوزوو در سال ۱۹۹۹ برای پرتاب مهمات متعارف و غیرهسته‌ای به‌کار رفت. 17 October 2024.> در ژوئن ۲۰۲۵ ایالات متحده در حملات خود به تأسیسات هسته‌ای ایران از این بمب‌افکن استفاده کرد. و دیگری نیز احتمالاً پس از آسیب دیدن در سانحه‌ای در سال ۲۰۲۲ از خدمت خارج شده است. نیروی هوایی آمریکا برنامه دارد تا این هواگردها را تا سال ۲۰۳۲ در خدمت نگه دارد، زمانی که قرار است نورثروپ گرامن بی-۲۱ ریدر جایگزین آن‌ها شود. ویژگی‌ها نسل دوم این بمب‌افکن، دارای ویژگی رادارگریزی بهتری است که می‌تواند در برابر تهدیدهای سیستم‌های ضدهوایی ایمن باشد. دودهای حاصل از احتراق موتور بی-۲ قبل از اینکه خارج شوند، کاملاً سرد می‌شوند تا رادارهای حرارتی نتوانند مسیر آن را پیدا کنند. به این نوع طراحی، بال‌دیس می‌گویند که در آن همه تجهیزات و محموله درون بال هواپیما قرار دارد. تمام این ویژگی‌ها سبب شده‌اند که بی-۲ مانند یک شبح با آزادی عمل بالا، آسمان را طی کند. نام مستعاری که برای هر فروند از این ۲۱ فروند انتخاب شده، به صورت ترکیب کلمه شبح (spirit) به علاوهٔ نام یکی از ایالت‌های آمریکا است (مانند شبح نیویورک، شبح اوهایو، شبح پنسیلوانیا و…).از میان این ۲۱ فروند، یک فروند به‌نام «شبح کانزاس» در ۲۳ فوریه ۲۰۰۸، مدت کمی پس از برخاستن از باند فرودگاه پایگاه هوایی اندرسن، بر اثر نقص فنی با باند پرواز برخورد کرد و کاملاً نابود شد. دو خلبان این بمب‌افکن، بعد از برخورد بال چپ به زمینِ کنار باند، اقدام به خروج اضطراری (ایجکت) از بمب افکن کردند و از این سانحه جان سالم به در بردند. هزینه نگهداری هر فروند بی-۲ در هر ماه ۳٫۴ میلیون دلار است و پس از هر ساعت پرواز باید ۶۰ ساعت فعالیت تعمیراتی و نگهداری بر روی آن انجام شود. بی-۲ اسپیریت به دلیل ساختار ترکیبی، مجبور است برای جلوگیری از «تخلیه الکترواستاتیکی و برخورد صاعقه» تا فاصلهٔ از توفان‌های تندری فاصله بگیرد مشخصات بزرگ|وسط مقایسه با سایر بمب‌افکن‌های آمریکایی این هواپیما در مقایسه با سایر بمب‌افکن‌های آمریکایی مانند بی-۵۲ و بی-۱، انعطاف‌پذیری بسیاری دارد و کاربردی‌ترین نوع در میان بمب‌افکن‌های سرنشین دار است. بی-۲ اسپیریت در یک نمایشگاه هوایی در سال ۲۰۱۸|وسط|انگشتی طبق ادعای سازندگان، مهم‌ترین ویژگی این بمب افکن، رادارگریزی آن است که توانایی بی‌نظیری در انهدام مهم‌ترین و ارزش‌مندترین پایگاه‌های دشمن حتی در قلب پدافندهای هوایی بسیار سنگین به این بمب‌افکن می‌دهد. | ## بخش 2: نورثروپ بی-۲ اسپیریت | به این ترتیب، این هواپیما می‌تواند بدون ترس از شناسایی توسط رادار دشمن، در ارتفاعات بالا به عملیات و تجسس پرداخته و آزادی عمل فوق‌العاده‌ای نیز داشته باشد. هرچند به گفتهٔ کارشناسان این توانایی‌های ادعایی هنوز در میدان جنگ واقعی مورد آزمایش قرار نگرفته‌اند. این ویژگی باعث شده که بی-۲ به عنوان تنها بمب افکن رادارگریز قرن بیست و یکم شناخته شود. علاوه بر رادارگریزی، ویژگی‌های آیرودینامیکی و توانایی حمل مقدار زیادی تسلیحات، این بمب‌افکن را از سایر بمب افکن‌های موجود متمایز می‌کند. این بمب‌افکن همچنان گران‌قیمت‌ترین و پیشرفته‌ترین بمب‌افکنی است که تا به حال ساخته شده و هزینه تولید هر فروند آن بر اساس قیمت‌های سال ۱۹۹۷، حدود ۷۳۷ میلیون دلار بود. هزینه فروش با توجه به قیمت قطعات یدکی، تجهیزات، و پشتیبانی نرم‌افزاری در سال ۱۹۹۷ به ۹۲۹ میلیون دلار می‌رسید. بمب‌افکن بی-۲ اسپیریت با قیمت تقریبی ۲ میلیارد دلار آمریکا (با احتساب هزینه‌های پروژه تولید) هم‌اکنون به عنوان گران‌قیمت‌ترین هواپیمای جهان شناخته می‌شود. مأموریت‌ها یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های بی-۲، بمباران مراکز نظامی صربستان در طول جنگ کوزوو در سال ۱۹۹۹ بود. در این پروازها، بی-۲ از پایگاه خود در ایالت میزوری برمی‌خاست، منطقهٔ مورد نظر را در صربستان بمباران می‌کرد و سپس به آشیانهٔ خود بازمی‌گشت، بدون اینکه جایی توقف داشته‌باشد! مأموریت بعدی بی-۲ در افغانستان بود که ۳ بمب افکن بی-۲ طی ۳ روز اردوگاه‌ها و مناطق مورد اشغال طالبان را بمباران کردند. آخرین عملیات بی-۲ اسپیریت در عراق بود، که طی سورتی‌های ۳۰ ساعته و حتی ۵۰ ساعته، این بمب‌افکن‌ها بیش از ۱٫۵ میلیون پوند مهمات را در مناطق جنگی رها می‌کردند در آوریل ۲۰۲۵، در پی تشدید حملات ایالات متحده علیه حوثی‌ها در یمن و افزایش هشدارهای دونالد ترامپ علیه ایران و حمایت آن از حوثی‌ها، که در آن ایران را به انجام حمله نظامی تهدید کرده است، تهدیدی که همچنین در واکنش به پیشرفت‌های اخیر در برنامه هسته‌ای ایران مطرح شده، ایالات متحده نیروی قابل توجهی از بمب‌افکن‌های نورثروپ گرومن بی-۲ اسپیریت را به جزیره دیه‌گو گارسیا منتقل کرد، در ژوئن ۲۰۲۵ در حملهٔ نظامی آمریکا به مراکز هسته‌ای ایران نیز از این هواپیما استفاده شد. این بمب افکن در جریان جنگ ۱۲ روزه میان جمهوری اسلامی ایران و اسرائیل در تاریخ ۱ تیر ۱۴۰۴ (۲۲ ژوئن ۲۰۲۵)، سه سایت هسته‌ای فردو، نطنز و اصفهان را بمب باران کرد. نمای کلی بمب‌افکن B-2 Spirit برای انجام مأموریت‌های نفوذ حیاتی نیروی هوایی ایالات متحده توسعه داده شد و به آن اجازه داد تا برای استقرار مهمات استراتژیک و مرگبار که می‌تواند شامل سلاح‌های هسته‌ای باشد، به عمق خاک دشمن نفوذ کند. این بمب‌افکن به دلیل ترکیبی از فناوری‌های رادار گریز با بازدهی آیرودینامیکی بالا و بار مفید زیاد، نسبت به بمب‌افکن‌های قبلی مزایای قابل توجهی دارد. رادار گریز بودن، آزادی عمل بیشتری را در ارتفاعات بالا فراهم می‌کند و در نتیجه برد و میدان دید حسگرهای روی برد را افزایش می‌دهد. توسعه و ساخت B-2 به دلیل ویژگی‌های پیچیده پرواز و الزامات طراحی برای حفظ دید بسیار کم در برابر شناسایی شدن توسط سامانه‌های آفندی و پدافندی دشمن، نیازمند استفاده پیشگامانه از فناوری‌های طراحی و ساخت به کمک رایانه بود. B-2 شباهت‌هایی به هواپیماهای قبلی نورث‌روپ گرومن دارد؛ YB-35 و YB-49 که هر دو بمب‌افکن‌های بال پرنده بودند. اویونیک و سیستم‌ها برای اینکه B-2 نسبت به بمب‌افکن‌های قبلی مؤثرتر باشد، سیستم‌های الکترونیکی پیشرفته و مدرن در طراحی آن ادغام شدند؛ این سیستم‌ها برای تطبیق با ماموریت‌های جنگ متعارف اصلاح و بهبود یافته‌اند. DMS می‌تواند به‌طور خودکار می‌تواند تهدیدات شناسایی شده و اهداف مشخص شده را شناسایی کند. ویژگی پنهان‌کاری یا «پنهان‌کاری» بمب‌افکن B-2، آن را قادر می‌سازد تا بدون شناسایی شدن، از سد پدافندهای ضدهوایی پیشرفته عبور کرده و به اهداف با دفاع سنگین حمله کند. این پنهان‌کاری از ترکیبی از کاهش اثرات صوتی، مادون قرمز، بصری و راداری (استتار چند طیفی) ناشی می‌شود و به بمب‌افکن B-2 اجازه می‌دهد تا با هواپیماهای پشتیبان کمتری برای پوشش و حمایت هوایی به کار گرفته شود و بدون سرکوب پدافند هوایی دشمن و اقدامات متقابل الکترونیکی، عملیات خود را انجام دهد. B-2 شباهت‌هایی به هواپیماهای قبلی نورث‌روپ گرومن دارد؛ YB-35 و YB-49 که هر دو بمب‌افکن‌های بال پرنده بودند. دو محفظه بمب داخلی وجود دارد که در آن‌ها مهمات روی یک پرتابگر چرخشی یا دو قفسه بمب ذخیره می‌شوند. | ## بخش 3: نورثروپ بی-۲ اسپیریت | از مزایای این ویژگی این است که حمل مهمات به صورت داخلی منجر به دید راداری کمتری نسبت به نصب خارجی مهمات می‌شود. مهمات هسته‌ای شامل بمب‌های هسته‌ای B61 و B83 می‌شود؛ همچنین موشک کروز AGM-129 ACM نیز برای استفاده در پلتفرم B-2 در نظر گرفته شده بود. بی-۲ می‌تواند سلاح‌های متعارف مختلفی از جمله بمب‌های ام‌کی ۸۲ و ام‌کی ۸۴، مهمات ترکیبی CBU-۸۷، مین‌های GATOR و سلاح CBU-۹۷ با فیوز حسگر را پرتاب کند. در ژوئیه ۲۰۰۹، شرکت نورثروپ گرومن گزارش داد که بی-۲ با تجهیزات لازم برای استقرار سازگار است. این پرنده قادر است تا دو بمب جی‌بی‌یو-۵۷ای/بی‌ماپ (MOP)، که برای حمله به سنگرهای مستحکم در نظر گرفته شده است، مجهز شود. توسعه و ساخت B-2 به دلیل ویژگی‌های پیچیده پرواز و الزامات طراحی برای حفظ دید بسیار کم در برابر شناسایی شدن توسط سامانه‌های آفندی و پدافندی دشمن، نیازمند استفاده پیشگامانه از فناوری‌های طراحی و ساخت به کمک رایانه بود. B-2 شباهت‌هایی به هواپیماهای قبلی نورث‌روپ گرومن دارد؛ YB-35 و YB-49 که هر دو بمب‌افکن‌های بال پرنده بودند. جنس بدنه طبق اصل هویگنس-فرنل، حتی یک صفحه بسیار صاف نیز امواج رادار را منعکس می‌کند، هرچند بسیار کمتر از زمانی که سیگنال با زاویه قائمه بازتاب می‌شود. برای کاهش بیشتر در رد راداری آن از مواد جاذب رادار (RAM) مختلف برای جذب و خنثی کردن پرتوهای رادار استفاده شد. بمب‌افکن B-2 عمدتاً از یک ماده کامپوزیت کربن - گرافیت ساخته شده است که از فولاد قوی‌تر، از آلومینیوم سبک‌تر است و قابلیت جذب بالای انرژی رادار را دارد. B-2 با تلرانس‌های مهندسی غیرمعمول و بسیار دقیقی مونتاژ می‌شود تا از نشت مایعات جلوگیری شود، زیرا می‌توانند رد راداری آن را افزایش دهند و باعث کاهش رادارگریزی آن شود. همچنین از نوآوری‌هایی مانند مواد فرکانس بالای جایگزین (AHFM) و سایر روش‌های ساخت مواد برای بهبود ویژگی جذب انرژی فرکانس رادار هواپیما و کاهش نیازهای تعمیر و نگهداری در نظر گرفته و استفاده شدند. در اوایل سال ۲۰۰۴، نورثروپ گرومن شروع به استفاده از AHFM جدید در B-2های عملیاتی کرد. برای محافظت از مواد و پوشش‌های جاذب رادار، هر B-2 در داخل یک آشیانه با کنترل آب و هوا (سیستم آشیانه هواپیمای قابل استقرار بسیار بزرگ) نگهداری می‌شود که به اندازه ای بزرگ است که می‌تواند هواپیمایی با طول بال آن را در خود جای دهد. کنترل‌های پرواز از آنجا که هواپیماهای بال پرنده ذاتاً ناپایدار هستند، B-2 از یک سیستم کنترل پرواز چهارگانه فوق پیچیده با کنترل کامپیوتری به صورت پرواز با سیم استفاده می‌کند که می‌تواند به‌طور خودکار سطوح پرواز و تنظیمات را بدون ورود مستقیم خلبان برای حفظ پایداری هواپیما کنترل کند. کامپیوتر پرواز، اطلاعات مربوط به شرایط خارجی مانند سرعت هوای هواپیما و زاویه حمله را برخلاف سایر هواپیماها که از طریق لوله پیتوت اطلاعات مورد نظر را به‌دست می‌آورند از طریق صفحات حسگر لوله پیتوت دریافت می‌کند. سیستم فعال‌سازی پرواز شامل اجزای هیدرولیکی و الکتریکی سروو اکتیو شده است و با سطح بالایی از افزونگی و قابلیت‌های تشخیص خطا طراحی شده است.Noland, David. نورثروپ روش‌های مختلفی را برای اعمال کنترل جهت‌دار بررسی کرده بود که تا حد امکان، سطح راداری هواپیما را به حداقل برساند و در نهایت به ترکیبی از ترمزهای دو تکه و نیروی رانش تفاضلی رسید. نیروی رانش موتور از همان ابتدا به عنصر کلیدی فرایند طراحی آیرودینامیکی B-2 تبدیل شد. نیروی رانش نه تنها بر نیروی پسا و بالابر، بلکه بر حرکات چرخش و غلتش نیز تأثیر می‌گذارد. در حالی که بیشتر سطوح در سراسر پوشش پرواز هواپیما استفاده می‌شوند، بالچه‌های داخلی معمولاً فقط در سرعت‌های پایین، مانند فرود، استفاده می‌شوند. | ## جمع‌بندی | برای جلوگیری از آسیب تماسی در هنگام برخاستن و ایجاد حالت چرخش دماغه به پایین، تمام بالچه‌ها در هنگام برخاستن تا زمانی که سرعت هوای به اندازه کافی بالا حاصل شود، آویزان می‌مانند.