aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: برادران لومیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # برادران لومیر | مقدمه: برادران لومیر به عنوان مخترعان سینما از حِیث تولید تصویر متحرک و پایه‌گذاری نخستین نمایش همگانی در سالن نمایش سینما به شکل امروزی، نخستین کسانی هستند که سینما را به جهان شناساندند. | ## بخش 1: برادران لومیر | در سال ۱۸۹۵ در گراند کافه واقع در بولوار کاپوسی شهر پاریس آن‌ها دستگاه شگفت‌انگیز خود را به نام «سینماتوگراف» که هم وسیله‌ای برای نمایش فیلم و هم دوربین فیلمبرداری بود به جهانیان عرضه کردند. | ## بخش 2: برادران لومیر | از آن‌ها چند فیلم کوتاه باقی‌مانده که نه تنها نخستین فیلمهای سینمایی جهان بلکه نخستین فیلم مستند و فیلم کمدی سینما نیز در میان آن‌ها یافت می‌شود. | ## بخش 3: برادران لومیر | مشوق اصلی آنان در این راه پدر آن‌ها آنتوان لومیر بود که پسران خود را به ساختن دستگاهی واحد برای ثبت و نمایش تصاویر متحرک تشویق کرد. | ## جمع‌بندی | آنتوان لومیر ایده ساخت دستگاه را در سفری به پاریس و دیدن دستگاه کینتوسکوپ ساخته توماس ادیسون بدست آورده بود.۱۲۰ سالگی سینما؛ سهم واقعی برادران لومیر چقدر است بی‌بی‌سی فارسی، ۲ فروردین ۱۳۹۴ جالب اینجاست که پدر آن‌ها اصلاً به موفقیت نوآوری این دو ایمان نداشت و به ژرژ ملی‌یس که می‌خواست دستگاه آنان را با قیمت هنگفتی بخرد گفته بود: «مردم به زودی از آن خسته خواهند شد.» اما اینچنین نشد و به زودی این اختراع تمامی مردم جهان را به خود جلب کرد و امروزه در مقیاسی وسیع‌تر هنرهای تصویری و رسانه‌های تصویری نقطه‌ای از جهان را بی‌تسلط نگذاشته‌اند.
موضوع مقاله: شهید بلخی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهید بلخی | مقدمه: ابوالحسن شهید بن حسین جهودانکی بلخی، معروف به شهید بلخی (درگذشت ۳۲۵ هجری قمری) شاعر و متکلم و حکیم سده چهارم هجری است. | ## بخش 1: شهید بلخی | او بنا به گفته ابن ندیم فیلسوفی بوده که علاوه بر تألیفاتی که داشت به مناظره با سایر فلاسفه از جمله زکریای رازی نیز دست می‌یازید. از جمله ممدوحان او نصر بن احمد سامانی و ابوعبدالله محمد بن احمد جیهانی وزیر سامانیان را ذکر کرده‌اند. | ## بخش 2: شهید بلخی | شهید بلخی از پیشگامان شعر فارسی است و مانند رودکی نزد شعرای بعد از خود مورد احترام بوده و او را در ردیف رودکی قرار داده‌اند.معین، محمد، فرهنگ فارسی انتشارات امیرکبیر جلد پنج از اشعار او: امروزه از اشعار وی بیش از صد بیت باقی نمانده است. ۱۳۶۵ تهران شهید در نگاه دیگران این شعر رودکی در مرثیهٔ اوست: دقیقی نیز از او در کنار رودکی چنین یاد می‌کند: فرخی سیستانی از دلاویزی و نغزی غزل او می‌گوید: در جای دیگر فرخی اشاره به خوش‌نویسی شهید دارد: منوچهری هم او را در کنار رودکی می‌ستاید: خاقانی نیز می‌گوید: محمد عوفی در جوامع الحکایات گوید: آورده‌اند که شهید[بلخیِ] شاعر روزی نشسته بود و کتابی می‌خواند. | ## بخش 3: شهید بلخی | ## جمع‌بندی | جاهلی درآمد و سلام کرد و گفت: «خواجه تنها نشسته‌ای!» گفت: «تنها اکنون شدم که تو آمدی، از آن‌که به‌سببِ تو از مطالعهٔ کتب بازماندم.»گزیدهٔ جوامع‌الحکایات و لوامع‌الروایات، محمد عوفی، به‌کوشش جعفر شعار، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دهم، ۱۳۹۱، صفحهٔ ۳۰۳لغت‌نامهٔ دهخدا، جلد اوّل، چاپ دوم از دورهٔ جدید، ۱۳۷۷، صفحهٔ ۴۲۰ در لباب‌الالباب عوفی، لغت فرس اسدی طوسی، ترجمان‌البلاغه رادویانی، الفهرست ابن ندیم، رسائل رازی، یتیمةالدهر ثعالبی و معجم‌الادباء یاقوت حموی و… یادکرد و شعرهایی از شهید آمده است.
موضوع مقاله: فرنی و زویی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرنی و زویی | مقدمه: فرانی و زویی یا فرَنی و زویی عنوان کتابی از نویسندهٔ آمریکایی، جِروم دیوید سَلینجر است که در سال ۱۹۶۱ به چاپ رسید. | ## بخش 1: فرنی و زویی | داستان اول: فرانی، شرح ملاقات آخر هفتهٔ فرانی گلَس، کوچک‌ترین عضو خانوادهٔ گلَس با دوست‌پسرش لین کاتل است. فرانی ادبیات می‌خواند و مانند سایر فرزندان خانوادهٔ گلَس علاقهٔ خاصی به عرفان شرقی دارد. داستان دوم: زویی، زمانی را به تصویر می‌کشد که فرانی از دانشگاه به خانه برگشته و اعضای خانواده‌اش، هر یک به شیوهٔ خود، برای بهبود فرانی تلاش می‌کنند. زویی، برادر بزرگترِ فرانی، که بازیگری ۲۵ساله است، در این داستان نقش پررنگ و مؤثری دارد. | ## بخش 2: فرنی و زویی | سایر اعضای خانوادهٔ گلَس نیز در این داستان تا حدود زیادی معرفی و شناخته می‌شوند. سیمور گلَس، برادر ارشد خانوادهٔ گلَس، که به‌نوعی پیامبر و قدیس خانواده محسوب می‌شود و چند سال پیش خودکشی کرده است. بادی، فرزند دوم خانواده، که بعد از سیمور نقشی حیاتی در راهبری فرزندان کوچکتر ایفا می‌کند. او در حالتی رهبانی و در گوشه‌ای پرت زندگی و در یک مدرسهٔ عالی دخترانه تدریس می‌کند. | ## بخش 3: فرنی و زویی | بعد از او هم یک دختر و دوقلوهای پسری قرار دارند که به نسبت سایرین نقش کم‌رنگتری در داستان‌های سَلینجر دارند. خانوادهٔ گلَس در سایر داستان‌های سَلینجر نیز حضور دارند؛ گرچه او به دنبال ارائهٔ تصویر کاملی از این خانواده نیست. | ## جمع‌بندی | ترجمه ترجمهٔ فارسی این کتاب در ایران با سه ترجمهٔ متفاوت به چاپ رسیده است: ترجمهٔ علی شیعه علی و زهرا میرباقری، به‌چاپ‌رسیده توسط نشر سبزان ترجمهٔ میلاد زکریا، به‌چاپ‌رسیده توسط نشر مرکز ترجمهٔ امید نیک‌فرجام، به‌چاپ‌رسیده توسط انتشارات نیلا.
موضوع مقاله: عنبران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عنبران | مقدمه: شهر عَنبَران یا در زبان محلی آمبان یکی از شهرهای شهرستان نمین با نام شهر ملی گلیمواقع در استان اردبیل می‌باشد. | ## بخش 1: عنبران | مردم این شهر اهل سنت شافعی هستند و به زبان تالشی سخن می‌گویند.تاریخ وفرهنگ کوره سونلی‌ها، شهرام قاسمزاده؛انتشارات یاز ارومیه؛1391؛ صفحه 12 محلات این شهر تشکیل شده است از سه روستای سابق عنبران بالا، عنبران پائین و امین جان یا به زبان محلی (امجون). و محمد سعید نقشبندی و پدر ایشان علی افندی که خلیفه عثمان سراج الدین اول بوده است در آنجا بربالای کوهی مدفون اند در محل امروزی عنبران پایین، زمین‌های کشاورزی و مراتع و چراگاه قرار داشته است که با گذشت زمان و کوچ عده‌ای از مردم عنبران بالا و روستاهای پیرامون به این منطقه روستای عنبران پایین شکل گرفته است. | ## بخش 2: عنبران | محصولات زراعی دارای تنوع زیادی می‌باشد ولیکن مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: زردآلو، گردو، سیب، گندم، عدس، نخود. در عنبران گلیم بافی رونق فراوانی دارد تا جایی که گلیم بافان عنبرانی در کشور شناخته شده هستند. | ## بخش 3: عنبران | این فطیر معمولاً گرد است و به نازکی حدود یک سانت و نیم و چون رویه آن با مخلوط تخم مرغ و آب زرد، می‌شود، لذا به زرین یا زرن یعنی طلایی رنگ معروف است. | ## جمع‌بندی | ثبت ملی گلیم عنبران در کشور در ۱۵ دی ماه ۱۳۹۹ شهر عنبران به عنوان شهر ملی گلیم و شهر اصلاندوز به عنوان شهر ملی ورنی (گلیم) در سطح کشور معرفی گردید.
موضوع مقاله: کوه هرمزان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کوه هرمزان | مقدمه: در قلهٔ و پایهٔ کوه هرمزان درختان تنومند مانند: کُور، کُنار، کِرت، سمر، کُوهِنگ، سَلَم وجود دارد، در زمان قدیم مردم از هیزم این درختان برای پخت و پز و برای تدفئه خانه‌هاشان استفاده می‌کرده‌اند. | ## بخش 1: کوه هرمزان | توضیحات دربارهٔ کوه هرمزان یا هرمیزان یا هورمیزان یا هرمیزن (Hormozān , Hor mizān , Hour mizān) در ذیل واژهٔ «بستک» در کتاب شهرهای ایران‌شهر جلد دوم، پژوهش گروهی بنیاد ایران‌شناسی، انتشارات بنیاد ایران‌شناسی، چاپ اول: ۱۳۹۰ کوه هرمزان در دو کیلومتری مشرق شهر بستک واقع و از زیبایی و جلوهٔ خاصّی برخوردار است. | ## بخش 2: کوه هرمزان | (غیرت بستکی) استاد احمد حبیبی نویسنده و محقق تاریخ و فرهنگ خلیج فارس و هرمزگان در ذیل واژهٔ بستک در توضیح کوه هورمیزان می‌نویسد: نام این کوه که امروزه، هرمزان و هرمیزان استعمال می‌شود، در اصل «هورمیزان: هرمیزن» بوده‌است. | ## بخش 3: کوه هرمزان | توضیح این که: هور به معنی خورشید و میزان به معنی: اندازه، مقدار، مقیاس و ترازو و نام هفتمین برج از بروج دوازده‌گانهٔ سال شمسی، معادل مهر ماه است. | ## جمع‌بندی | چون در هنگام تماشای طلوع آفتاب در بامداد آغازین روز فروردین ماه (اعتدال ربیعی و بهاری) و در صبح‌گاه اول مهرماه (اعتدال خریفی و پاییزی)، اولین اشعهٔ خورشید از بلندترین قلّهٔ این کوه به شهر بستک می‌تابد، و گویی که، آن کرهٔ طلایی‌رنگ بر ستیغ کوه هرمزان، میزان است، به این دلیل نام این کوه را «هور میزان» نهاده‌اند.
موضوع مقاله: اباضیه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اباضیه | مقدمه: اباضیه که هم از تسنن و هم از تشیع جداست هرچند از نظر شمار پیروان در مقایسه با سنیان و شیعیان گروه کوچکی به حساب می‌آید اما از نظر تاریخی جریانی بسیار مهم است. | ## بخش 1: اباضیه | امروزه اباضیان بیشتر در شمال آفریقا، شرق آفریقا (به‌ویژه جزیره زنگبار) و عمان سکونت دارند. عمان تنها کشور مسلمانی است که کیش اباضی در آن مذهب اکثریت است، پادشاه آن نیز این مذهب را دارد و بر پایه داده‌های کتاب واقعیت‌های جهان سیا حدود ۷۵٪ جمعیت آن اباضی مذهب به‌شمار می‌روند.Oman Cia World Factbook البته در گذشته اباضیان در پهنه بسیار گسترده‌تری (حتی در اندلس) می‌زیستند. اباضیه مذهب خود را الدعوه، مذهب الحق، فرقه المحقه و فرقه الناجیه می‌خوانند و آن را کهن‌ترین مذهب اسلامی، نزدیک‌ترین مذهب به عصر نبوّت و نزدیک‌ترین مذهب به روح اسلام می‌دانند. | ## بخش 2: اباضیه | اباضیه میانه‌روتر از دیگر گروه‌های خوارج به‌شمار می‌روند و به همین جهت نزدیکترین گروه خوارج به اهل سنت به‌شمار می‌آیند. آنان بر این عقیده‌اند که نمی‌توان به کسی مؤمن یا کافر گفت، چرا که وحی منقطع شد؛ و ابوبکر و عمر از دنیا رفته‌اند و امروز کسی نیست که حقایق را بیان کند و کافر را از مؤمن تمیز دهد. بدان جهت ما به کسی نمی‌گوییم که او مؤمن است یا کافر.فرقه‌های اباضیه از: اندیشه قم . | ## بخش 3: اباضیه | اباضیان انتساب خود را به خوارج انکار کرده و مورخین برجستهٔ اباضی همچون برّادی در جواهر المُنْتَقات و شماخی در کتاب السیر، تاریخ پیدایش این فرقه را به زمان خلافت عثمان می‌رسانند و آن را قدیم‌تر از خروج خوارج می‌شمارند. | ## جمع‌بندی | البته اصطلاح خوارج نزد اباضیه به کسانی که بر علی بن ابی‌طالب شوریدند گفته نمی‌شود بلکه خوارج را کسانی می‌دانند که از اسلام خارج شوند، و معتقدند خروج از اسلام یا با انکار یکی از احکام ثابت و قطعی دین یا با عمل به آنچه قطعاً خلاف نصوص احکام دینی است، محقق می‌شود.
موضوع مقاله: غول رودس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # غول رودس | مقدمه: غول رودس نام تندیسی است از هلیوس (Helios) ‐ خدای خورشید ‐ که به قولی در ورودی بندر شهر رودس در یونان، قرار داشته‌ و به همین دلیل به غول رودس معروف گشته‌است. | ## بخش 1: غول رودس | این تندیس، علی‌رغم اینکه پس از ساخته شدن تنها 66 سال پابرجا بود، از سوی غربیان به عنوان یکی از عجایب هفتگانه جهان اعلام شده‌است. بنا به گفته تاریخ نگاران این تندیس عظیم حتی در زمانی که بر روی زمین افتاده بود هم بسیار شگفت‌انگیز بود. در ۴۰۸ پیش از میلاد، این شهرها با هم متحد شده و یک قلمرو با پایتخت واحد به نام رودس، به وجود آوردند. در سال ۳۰۵ قبل از میلاد آنتیگونیهای مقدونیه، رودس را محاصره کرد تا این ارتباط تجاری را از بین ببرد. آنها هرگز موفق نشدند به داخل شهر نفوذ کنند و پس از امضای قرارداد صلح در سال ۳۰۴ قبل از میلاد، آنتیگونی‌ها محاصره را ترک کردند و مقدار هنگفتی جنگ‌افزارهای گرانبها برجا گذاشتند. | ## بخش 2: غول رودس | اهالی رودس این غنایم را فروختند و به افتخار اتحاد خود، با پول آن تندیس عظیم را بنا کردند. سالها این تندیس در ورودی بندر پابرجا بود تا زمین‌لرزه شدیدی در سال ۲۲۶ قبل از میلاد به شهر آسیب فراوان رساند و تندیس را از ضعیف‌ترین بخش آن (زانوهای غول) شکست. اسکندر مقدونی هزینه تعمیر آن را به عهده گرفت اما یک پیشگو، عمل بازسازی را منحوس خواند و در نتیجه پیشنهاد وی پذیرفته نشد. باقی‌ماندهٔ تندیس بیش از ۸۰۰ سال بر خاک افتاده بود تا اینکه عربهای مسلمان به فرماندهی معاویه پسر ابوسفیان، در سال ۶۵۴ پس از میلاد مسیح به رودس هجوم بردند. شرح کوتاهی از تندیس با توجه به ارتفاع تندیس و عرض دهنه بندر، تصور قرار گرفتن مجسمه با پاهای گشوده بر دو طرف ورودی بندر، دشوار به نظر می‌رسد و از آن جا که تندیس پس از سقوط موجب گرفتگی مسیر بندرگاه نشده‌است، به نظر می‌رسد که تندیس یا بر روی سمت شرقی دماغه بنا شده بوده یا اصولاً بیش از آنچه گفته می‌شود از آب دور بوده‌است. | ## بخش 3: غول رودس | به هر حال به نظر می‌رسد که غول با پاهای گشوده بر دو سمت ورودی بندر نایستاده بود. ساختار تندیس به تدریج با قرار گرفتن قطعات برنز بر روی چارچوبی از آهن و سنگ، پدیدار می‌شد. یک خاکریز بلند برای دسترسی پیدا کردن به بخش‌های بالایی تندیس، در اطراف آن ساخته شد که پس از پایان کار برچیده شد. تندیس در پایان ۳۳ متر ارتفاع داشت که بر روی پایه‌های مرمرین به بلندی ۱۵ متر قرار گرفت. در بازی خدای جنگ ۲ اشاره ای به این تندیس در ابتدای بازی می‌شود؛ به این بیان که او جان می‌گیرد و به مبارزه با کریتوس می‌شتابد. | ## جمع‌بندی | باید به این نکته اشاره‌کرد که اصل این مقاله که ترجمهٔ آن بدون ذکر منبع روی وبگاه سیمرغ آمده‌است، اینجاست.
موضوع مقاله: ویکی‌پدیای ژاپنی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ویکی‌پدیای ژاپنی | مقدمه: تا تاریخ ۲۳ مهٔ ۲۰۱۱ این دانشنامه با بیش از ۷۴۹٬۰۰۰ مقاله در رتبهٔ هفتم ویکی‌پدیاها قرار داشت.متاویکی‌پدیا رتبهٔ ویکی‌پدیای ژاپنی در سال‌های بعد افزایش یافت؛ در ژانویهٔ ۲۰۱۲، این دانشنامه با بیش از ۷۸۶ هزار مقاله در ردهٔ نهم زبان‌های ویکی‌پدیاها است. | ## بخش 1: ویکی‌پدیای ژاپنی | روند افزایشیِ رتبهٔ ویکی‌پدیای ژاپنی ادامه یافت و در ژانویهٔ ۲۰۱۶، با بیش از ۹۹۰ هزار مقاله، در ردهٔ یازدهم قرار گرفت. تاریخچه ویکی‌پدیا از تاریخ ماه مهٔ ۲۰۰۱ کار پروژهٔ چند زبانی کردن خود را آغاز کرد. نام وبگاه ابتدایی بود و به دلیل عدم کارایی نرم‌افزار در استفاده از حروف ژاپنی، تمامی صفحات با الفبای لاتین یا روماجی نوشته شده بودند. ژاپنی‌سازی در اول سپتامبر ۲۰۰۲ نرم‌افزاری که ویکی‌پدیا روی آن قرار داشت، به فاز سه "Phase III" ارتقا یافت و تمامی مقاله‌های آن از نسخهٔ قدیمی به نسخهٔ جدید ارتقا یافتند. این‌طور که از مقاله‌های قدیمی ویکی‌پدیای ژاپنی بر می‌آید، مقاله‌های ابتدایی آن توسط چندین ژاپنی‌زبان غیربومی نوشته شده‌اند. موضوعات مهم آن زمان عبارت بودند از فرهنگ، زبان و جغرافیای ژاپن و مقاله‌های مربوط به برنامه‌نویسی. در همین ماه بود که ترجمه زبان واسط کاربر نرم‌افزار ویکی‌پدیا به زبان ژاپنی شروع شد. | ## بخش 2: ویکی‌پدیای ژاپنی | در پایان همان سال صفحات مربوط به شیوه‌های ویرایش یا مجوز آزاد گنو نیز ترجمه شدند. به نظر می‌رسد این نخستین باری بود که سخنی از ویکی‌پدیا در رسانه‌های ژاپن به میان می‌آمد. پس از آن بود که تعداد شرکت‌کنندگان ویکی‌پدیا رو به افزایش گذاشت و بسیاری از صفحاتِ دربارهٔ ویکی‌پدیا به زبان ژاپنی ترجمه یا ساخته شدند. در آن زمان مقاله‌های زیادی دربارهٔ نقاشان کارتونی، رؤسای ژاپنی و معاملات بورس وجود داشتند. سرعت ۱۰۰۰ صفحه‌ای دو سال پس از پیدایش ویکی‌پدیای انگلیسی در ۱۲ فوریهٔ ۲۰۰۳، نسخهٔ ژاپنی ویکی‌پدیا به ۱۰۰۰ صفحه رسید. اسلش دات بعد از دستیابی به این رتبه، اسلش‌دات ژاپن، داستانی دربارهٔ ویکی‌پدیای ژاپنی برای مشترکانش ارسال کرد. این مورد باعث شد تا مقاله‌های متنوعی در زمینه‌های مختلف از جمله فیزیک، زیست‌شناسی، فناوری اطلاعات، ادبیات، موسیقی، بازیها، کامیک ژاپنی (مانگا=Manga) و اشخاص نامدار پدید آیند. | ## بخش 3: ویکی‌پدیای ژاپنی | گسترش ویکی‌پدیای ژاپنی در ۱۵ ژوئیهٔ ۲۰۰۳، یعنی چهار ماه و سه روز بعد، توانست به تعداد ۱۰٬۰۰۰ مقاله دست یابد. با این سرعت توانست رکورد ویکی‌پدیای انگلیسی در رسیدن به همین تعداد نوشتار را بشکند. به نظر نمی‌رسد که قدرت اصلی پشتِ قضیه گسترش ویکی‌پدیا، تأثیر اسلش‌دات بوده بلکه این گسترش بیشتر مرهون پیوندهای سایت یاهوی ژاپنی است. اما از ماه اوت ۲۰۰۴ تعداد زیادی از مقاله‌هایی که به یاهوی ژاپنی ارسال می‌شدند شامل پیوندهایی به مقاله‌های ویکی‌پدیا به منظور توضیح اصطلاح‌های خود بودند. اخیراً توسعه‌دهندگان ویکی‌پدیا به این نتیجه رسیده‌اند که برخی از نقاط اوج استفاده از میزبان وب ویکی‌پدیا با انتشار اخبار یاهوی ژاپنی که به ویکی‌پدیا پیوند داده‌اند، هم‌زمان است. | ## جمع‌بندی | امروزه اکثر شرکت‌کنندگان این نسخه جزو ژاپنی‌های بومی هستند و بخش بزرگی از مقاله‌های آن دربارهٔ ژاپن، به‌ویژه تاریخ و فرهنگ این کشور است.
موضوع مقاله: ژانویه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ژانویه | مقدمه: ژانویه (، ، فارسی افغانستان: جنوری) نخستین ماه سال میلادی در گاهشماری گریگوری و گاهشماری ژولینی است و یکی از هفت ماه سال میلادی است که ۳۱ روز دارد. | ## بخش 1: ژانویه | ژانویه در بیشتر نقاط نیمکرهٔ شمالی دومین ماه زمستان است و به‌طور متوسط از دیگر ماه‌های سال سردتر می‌باشد ولی در نیمکرهٔ جنوبی دومین ماه تابستان و گرم‌ترین ماه در سال است. در سال‌های معمولی روز نخست ژانویه همان روزی از هفته است که اکتبر با آن آغاز می‌گردد ولی در سال‌های کبیسه روز نخست ژانویه مانند روز نخست آوریل و ژوئیه است. در سنت‌های گذشته، گاه‌شمار رومی تنها ۱۰ ماه داشت و از ۳۰۴ روز تشکیل شده بود و زمستان در آن یک دورهٔ بی ماه بود. گمان می‌رود که نزدیک به سال ۷۱۳ پیش از میلاد، جانشین رمولوس، شاه نوما پمپیلیوس ماه‌های ژانویه و فوریه را به گاه‌شمار افزوده باشد و اجازه داده تا گاه‌شمار آن‌ها نیز مانند سال‌های خورشیدی ۳۶۵ روز باشد. با وجود آنکه پیش از آن مارس نخستین ماه در گاه‌شمار رومی بود اما ژانویه به عنوان ماه نخست قرار گرفت. | ## بخش 2: ژانویه | این تغییر در زمان حکومت نوما و دسمویرس تا سال ۴۵۰ پیش از میلاد پابرجا ماند (تاریخ نگاران روم سال‌های متفاوتی را نوشته‌اند). در قرون وسطی در اروپا از برخی از روزهای جشن مسیحیان مانند ۲۵ مارس و ۲۵ دسامبر، به عنوان روز سال نو استفاده می‌شد هرچند که در گاه‌شمارهای آن دوران سال دارای ۱۲ ماه، از ژانویه تا دسامبر بود. در آغاز سدهٔ ۱۶ میلادی اروپاییان بر آن شدند تا روز ۱ ژانویه را به صورت رسمی به عنوان روز نخست سال معرفی کنند. در زبان کرواتی به آن «siječanj» می‌گویند که اینجا نیز به معنی بریدن یا قاچ‌قاچ کردن است. رویدادهای ژانویه ۱ : اجرای حکم آرمان عبدالعالی ؛ دوست،قاتل و عامل جنایت قتل غزاله شکور و نهایتا تعویق آن در پی مهلت دادن اولیای دم : ۲۰۲۰ ۷: اولین انتخابات ریاست جمهوری در ایالات متحده آمریکا در سال ۱۷۸۹. | ## بخش 3: ژانویه | ۲۳: الیزابت بلکول، اولین پزشک زن آمریکا در سال ۱۸۴۹ از مدرسه پزشکی ژنو در نیویورک فارغ‌التحصیل شد. روز سال نو میلادی، ۱ ژانویه روز استقلال در هائیتی، ۱ ژانویه دوشنبهٔ عیدی (Handsel Monday) در اسکاتلند و شمال انگلستان، روزی که به‌طور سنتی افراد به یکدیگر عیدی یا هدیه می‌دهند. نخستین دوشنبهٔ ژانویه یکشنبهٔ گاوآهن در اسکاتلند و شمال انگلستان، یکشنبهٔ پس از ۶ ژانویه. این روز به همان گستردگی یا به روشی که در کشورهای با گذشتهٔ اسپانیایی جشن گرفته می‌شود، بزرگ داشته نمی‌شود با این حال در بسیاری کشورهای اروپایی مانند اتریش، ایتالیا، سوئد، فنلاند، لیختن‌اشتاین، اسلواکی، کرواسی و بخش‌هایی از آلمان و سوئیس روز تعطیل است. ۶ ژانویه کریسمس برای کلیساهای ارتدکس روسیه و ارتدکس قبطی ۷ ژانویه روز ملی آگاهی از قاچاق انسان در ایالات متحدهٔ آمریکا، ۱۱ ژانویه. | ## جمع‌بندی | سالگرد اوکلند در اوکلند و زلاند نو، نزدیک‌ترین دوشنبه به ۲۹ ژانویه ماه ملی سپاسگزاری .
موضوع مقاله: مارس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مارس | مقدمه: در نیم‌کرهٔ شمالی آغاز فصل بهار در ۲۱ مارس است در حالی که این روز در نیم‌کرهٔ جنوبی نخستین روز پاییز است. | ## بخش 1: مارس | مارس در همان روزی از هفته آغاز می‌شود که نوامبر و فوریه در سال‌های معمولی آغاز می‌شوند و در روزی از هفته تمام می‌شود که ژوئن در آن به پایان می‌رسد. در آن دوران مارس نخستین ماه سال بود و به آن Martius گفته می‌شد این نام از روی نام خدای رومی، مارس یا آرس خدای جنگ در یونان گرفته شده بود. مارس به این دلیل نخستین ماه سال بود که آب و هوای رم مدیترانه‌ای بود و ۱ مارس نخستین روز از بهار، و برگزیدن آن به عنوان نخستین روز سال نو منطقی به نظر می‌آمد همچنین این ماه آغاز فصل چادر زدن‌های نظامی هم بود. برخی می‌گویند ژانویه در دوران حکومت نوما پمپیلیوس در سال ۷۱۳ پیش از میلاد نخستین ماه سال شد و برخی دیگر دوران دسمویریس در ۴۵۰ پیش از میلاد را زمان جابجایی ماه‌ها می‌دانند (نویسندگان رومی متفاوت نوشته‌اند) نام‌های دیگر در زبان فنلاندی به این ماه maaliskuu گفته می‌شود البته ریشهٔ نام آن maallinen kuu به معنی «ماه خاکی» است؛ چون در دورهٔ این ماه برف‌ها آب می‌شود و maaliskuu یا زمین (خاک) در نهایت دیده می‌شود. | ## بخش 2: مارس | در زبان ترکی استانبولی به این ماه Mart گفته می‌شود که از روی نام خدای رومی مارس گرفته شده‌است. رویدادهای مارس روز استقلال تگزاس، ۲ مارس، تعطیلی در ایالت تگزاس، آمریکا روز ملی کتابخوانی در آمریکا، ۲ مارس روز جهانی فرهنگ بلوچ، ۲ مارس جنایت قتل غزاله شکور ؛ دختر دانشجوی هنر ایران و اتریش ، ۳ مارس ، ۲۰۱۴ روز جهانی زن، ۸ مارس هانامی، مراسم سنتی ژاپنی‌ها برای گل‌های زیبای اوایل مارس روز جهانی ریاضی، نخستین چهارشنبهٔ مارس ماردی گرا، ۳ فوریه تا ۹ مارس در سال‌های معمولی و ۴ فوریه تا ۹ مارس در سال‌های کبیسه چهارشنبهٔ خاکستر از ۴ فوریه تا ۱۰ مارس در سال‌های معمولی و ۵ فوریه تا ۱۰ مارس در سال‌های کبیسه روز سیارهٔ پلوتو در نیومکزیکو، ۱۳ مارس روز پی، ۱۴ مارس روز نجات یک عنکبوت، ۱۴ مارس روز سپید در آسیا، ۱۴ مارس روز تابستان در آلبانی، ۱۴ مارس نیمهٔ ماه مارس، سالروز قتل ژولیوس سزار توسط بروتوس، کاسیوس، کاسکا و دیگران، ۱۵ مارس روز زمین در نیم‌کرهٔ شمالی، این روز میان ۱۹ مارس و ۲۱ مارس جابجا می‌شود. جمعهٔ نیک، یک جمعه میان ۲۰ مارس و ۲۳ آوریل، این روز آخرین آدینهٔ پیش از عید پاک است. نوروز، روز سال نو در ایران و افغانستان؛ همچنین روز تعطیل در ترکیه و کشورهای آسیای میانه، این روز در روز اعتدال بهاری بزرگداشته می‌شود، ۲۱ مارس روز حقوق بشر در آفریقای جنوبی، ۲۱ مارس عید پاک، نخستین یکشنبهٔ پس از یک بار قرص کامل ماه در آسمان یا پس از ۲۱ مارس، این روز در بیشتر وقت‌ها ولی نه همیشه در آوریل می‌افتد. | ## بخش 3: مارس | روز جهانی آب، ۲۲ مارس روز ملّی پاکستان، ۲۳ مارس روز دوستی لهستانی‌ها و مجارستانی‌ها، ۲۳ مارس روز مژده یا بشارت، روزی که جبرئیل به مریم مژدهٔ داشتن فرزندی را داد، ۲۵ مارس بزرگداشت جنگ استقلال یونان در ۲۵ مارس ۱۸۲۱ روز استقلال بنگلادش، ۲۶ مارس آخرین روز سال مالی و سال تحصیلی در ژاپن، ۳۱ مارس. همچنین مراسم هانامی که در آن ژاپنی‌ها پوشش‌های ویژهٔ خود را بر تن می‌کنند و از زیبایی گل‌ها لذت می‌برند. | ## جمع‌بندی | ۳۱مارس روز افتتاح برج برج ایفل آغاز تمرین‌های بسکتبال برای فصل بهار ماه هشدار سرطان رودهٔ بزرگ ماه پیشگیری از آتش‌سوزی در فیلیپین ماه تاریخ زنان در آمریکا، در این ماه به تأثیرهایی که زنان در تاریخ گذاشته‌اند توجه می‌شود.
موضوع مقاله: ژوئن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ژوئن | مقدمه: ژوئن ششمین ماه سال میلادی در گاه‌شمار ژولینی و گاه‌شمار گریگوری است و یکی از چهار ماه ۳۰ روزهٔ سال است. | ## بخش 1: ژوئن | اووید شاعر رومی، در چکامه‌هایش برای نام ژوئن، دو ریشه آورده‌است: نخستین آن یونو (juno)، خدایگان رومی و همسر ژوپیتر است که هم ردیف هرا خدایگان یونانی در افسانه‌های یونان باستان است. نه در سال‌های معمولی و نه در سال‌های کبیسه هیچ ماهی وجود ندارد که با همان روزی از هفته آغاز شود که ژوئن آغاز می‌شود. | ## بخش 2: ژوئن | در نیم‌کرهٔ شمالی ژوئن بلندترین روزهای سال و در نیم‌کرهٔ جنوبی کوتاه‌ترین روزها را دارد. از نظر فصلی ژوئن در نیم‌کرهٔ شمالی برابر با دسامبر در نیم‌کرهٔ جنوبی است و برعکس. | ## بخش 3: ژوئن | البته به دلیل حرکت تقدیمی در اعتدال بهاری ژوئن با نشان ستاره‌بینی برج جوزا آغاز می‌شود و با برج سرطان پایان می‌یابد. چون نام ژوئن یا جون از نام خدایگان یونو (juno) (یا هرا) گرفته شده‌است و یونو خدای ازدواج و زوج‌های ازدواج کرده بود، برخی این مطلب را به فال نیک می‌گیرند و آن را عاملی مؤثر در خوشبختی می‌دانند برای همین در این ماه بیشترین شُمار ازدواج دیده می‌شود. | ## جمع‌بندی | افسانه‌ای ایسلندی می‌گوید که اگر در ۲۴ ژوئن، برهنه در شبنم‌های سحرگاه تنی به آب بزنی، آنگاه تا هنگامهٔ پیری در ساحل چنین خواهی کرد.
موضوع مقاله: فرهنگ فارسی معین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرهنگ فارسی معین | مقدمه: نویسندهٔ این فرهنگ محمد معین و ناشر آن مؤسسهٔ انتشاراتیِ امیرکبیر (در تهران) است. | ## بخش 1: فرهنگ فارسی معین | «ویرایش متوسطِ» این فرهنگ نخستین بار در سال ۱۳۵۱ پس از درگذشت محمد معین و با کوشش سید جعفر شهیدی انتشار یافت. ایده‌های اولیه عبدالرحیم جعفری در خاطرات خود به مذاکرات اولیه با معین اشاره می‌کند که قرار بوده این فرهنگ در یک جلد ۱٬۵۰۰ تا ۱٬۶۰۰ صفحه‌ای چاپ شود و ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۱۰۰ صفحهٔ آن شامل لغات و ۵۰۰ تا ۶۰۰ صفحهٔ آن شامل اعلام باشد. مشخصات فرهنگ (متوسط) معین شامل ۳ بخش لغات، ترکیبات خارجی و اعلام آن است که هرکدام از این ۳ بخش دارای مشخصاتی به شرح زیر است: الف – بخش لغات شامل (مواد، املاء، تلفظ، اصل و ریشه، دستور، معانی و مفاهیم، شواهد و امثله، مترادف و متضاد، توضیح، لغات مصوب فرهنگستان) ب – بخش ترکیبات خارجی شامل (مواد املاء، تلفظ، اصل و ریشه، دستور، معانی و شرح اعلام، شواهد، توضیح، تواریخ، نام‌های مصوب فرهنگستان) است. | ## بخش 2: فرهنگ فارسی معین | به‌طور کلی با استفاده از فرهنگ معین می‌توان اطلاعاتی از واژگان و اصطلاحات فارسی (ایرانی، عربی، ترکی، مغولی، هندی و واژگان زبان‌های اروپایی مستعمل در فارسی) اعم از فصیح و عامیانه پی برد، و از تلفظ، معرفت بر ریشه و وجه اشتقاق و ترکیبات و ترکیبات کلمات آگاهی یافت. معین با اعتقاد بر اینکه هیچ فرهنگ کاملی کار یک تن نباید و نمی‌تواند باشد، با همکاری گروهی دوستان فاضل و بالغ بر ۴۰۰ دانشجو در طی ۲۰ سال و با استفاده از ۳۰۰ هزار فیش کار تنظیم فرهنگ را به پیش برد. درگذشت محمد معین محمد معین در پیشگفتار چاپ نخست کتابش تأکید کرده بود که فرهنگ معین وقتی رضایتش را فراهم می‌کند که دستِ‌کم سه بار کاملاً ویرایش شود، اما عمرش برای پایان یکبار این فرهنگ هم کافی نبود. | ## بخش 3: فرهنگ فارسی معین | به علت سکته نابه‌هنگام معین، بخش‌های پایانی از اعلام (نشانه‌ها) نیمه‌کاره ماند که پس‌ازآن بدست جعفر شهیدی به‌فرجام رسیده و به آن افزوده شد. | ## جمع‌بندی | نام و ارزش علمی فرهنگ معین تنها فرهنگ بزرگی است که تنها دورهٔ شش‌جلدی آن ارزشمند است؛ چراکه در زمان محمد معین و تصدی نشر بدستِ عبدالرحیم جعفری، که بانی مالیِ این کار بود، تنها همین فرهنگ منتشر شد و در قاعده هر فرهنگ دیگری که از ایشان با نامِ «فرهنگ فارسی معین» و «فرهنگ معین» منتشر شود، ارزش علمی (دانشیک) ندارد و نباید بر آن نام «معین» را نهاد و هدف از انتشارِ چنان اثری تنها سوءاستفاده از اعتبار و شهرت این نام برای فروش فرهنگ‌های دیگر است.