موضوع مقاله: مکلا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مکلا | مقدمه: مکلا (به عربی: ٱلْمُکَلَّا) که به طور رسمی بخش شهر المکلا نامیده می‌شود، یک شهر بندری و مرکز بزرگترین استان یمن یعنی استان حضرموت است. | ## بخش 1: مکلا | این شهر در بخش جنوبی شبه‌جزیره عربستان در کنار خلیج عدن و سواحل دریای عرب، در حدود ۴۸۰ کیلومتری شرق عدن واقع شده است. المکلا مهم‌ترین شهر بندری در منطقه حضرموت و ششمین شهر بزرگ یمن است که جمعیت آن تا سال ۲۰۲۳ حدود ۵۹۵,۰۰۰ نفر برآورد شده است. ریشه‌شناسی نام کنونی «المکلا» از فعل عربی «کلا» (کلاً) به معنای «حفظ کردن» یا «پرورش دادن» مشتق شده است. این نام منعکس‌کننده نقش تاریخی شهر به عنوان یک پناهگاه امن و بندری پررونق است که محیطی برای تجارت در منطقه فراهم می‌کرد. با این حال، در طول تاریخ نام‌ها و القاب دیگری نیز به المکلا نسبت داده شده است: الخیسه: این نام قدیمی به معنای «خلیج» یا «خور» است که به موقعیت محصور المکلا و نقش اولیه آن به عنوان یک دهکده ماهیگیری اشاره دارد. بندر یعقوب: این نام از قدیسی به نام «یعقوب بن یوسف» گرفته شده که در قرن ۱۲ میلادی در این شهر ساکن شد. بندر عمر: نام‌گذاری شده به افتخار شخصیت محلی، «عمر بن علی بن شیخ ابوبکر»، که مسجد الروضه را در نزدیکی آرامگاه یعقوب بنا کرد. بندر النقیب: منسوب به کاپیتان «صلاح بن حمد الکسادی»، از حاکمان برجسته خاندان الکسادی که در قرن ۱۸ میلادی بر المکلا حکومت می‌کردند. بندر غالب: این نام در دوران حکومت سلطان غالب بن عوض القعیطی پدید آمد که در اوایل قرن ۲۰ بر منطقه حضرموت حکمرانی می‌کرد. | ## بخش 2: مکلا | تاریخچه مکلا با «قنا» (بئر علی کنونی)، مرکز تجاری باستانی حضرموت بین هند و آفریقا، فاصله چندانی ندارد. پس از کشمکش میان سلطنت‌های کثیری و قعیطی در قرن‌های ۱۹ و ۲۰، این شهر به پایتخت دولت قعیطی حضرموت تبدیل شد. سلطنت قعیطی تا پیش از ادغام، بخشی از تحت‌الحمایه شرق عدن بود و یک مشاور مقیم بریتانیایی در المکلا مستقر بود. از این دوره، آثار و بناهایی در شهر باقی مانده است که از نظر تاریخی و معماری اهمیت دارند. از جمله مهم‌ترین این آثار، کاخی در بخش شمالی شهر مُکلا است که با نام «قصر السلطان» شناخته می‌شود. همچنین بقایای دیواری دفاعی در پیرامون شهر دیده می‌شود که به «سور القطیعیون» معروف است. در شهر مُکلا کتابخانهٔ عمومی بزرگی وجود دارد که در گذشته با نام «المکتبه السلطانیه» شناخته می‌شد و در سال‌های اخیر نام آن به «المکتبه الشعبیه» تغییر یافته است. در سال ۱۹۶۷، المکلا موقعیت خود را به عنوان پایتخت سلطنت قعیطی از دست داد و به بخشی از جمهوری دموکراتیک خلق یمن (کمونیستی) تبدیل شد. جنگ داخلی یمن در جریان جنگ داخلی یمن، در ۲ آوریل ۲۰۱۵، القاعده در شبه‌جزیره عربستان به زندان مرکزی یورش برد و صدها زندانی از جمله دو فرمانده ارشد خود را آزاد کرد. | ## بخش 3: مکلا | آن‌ها به بانک مرکزی حمله کرده و پیش از تصرف کاخ ریاست‌جمهوری، ۱۷ میلیارد ریال یمنی و ۱ میلیون دلار آمریکا را به غنیمت گرفتند. در ۳ نوامبر ۲۰۱۵، چرخند چاپالا به المکلا ضربه زد و اسکله‌های ساحلی شهر را ویران کرد. این عملیات توسط ۲۰۰۰ سرباز یمنی و نیروهای اماراتی عضو ائتلاف به رهبری عربستان انجام شد که کنترل بندر و فرودگاه را به دست گرفتند. بمباران بندر در سال ۲۰۲۵ در ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی که از دولت فعلی یمن حمایت می‌کند، حملات هوایی را علیه دو کشتی مستقر در بندر المکلا انجام داد. طبق اعلام این ائتلاف، این دو کشتی محموله بزرگی از سلاح و خودروهای زرهی را برای شورای انتقالی جنوب ارسال کرده بودند. دو کشتی با این طول و حدود ۲۰ قایق ماهیگیری کوچک می‌توانند همزمان در کنار اسکله پهلو بگیرند. برج‌های نگهبانی که در گذشته پست‌های دیده‌بانی بودند، در اطراف بخش قدیمی شهر بر فراز تپه‌ها دیده می‌شوند. | ## جمع‌بندی | دکتر: الجرو، سعید، اسمهان،، ''(دراسات فی التاریخ الحضاری للیمن القدیم)، دارالکتاب الحدیث، چاپ عدن، ۲۰۰۳ میلادی به (عربی).