موضوع مقاله: مرغیلان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مرغیلان | مقدمه: مَرغیلان یا مَرغینان (ازبکی: Marg‘ilon / Марғилон؛ روسی: Маргилан) شهری با جمعیت ۱۹۷٬۰۰۰ تن (در ۲۰۰۹ میلادی) در استان فرغانه در شرق ازبکستان است. | ## بخش 1: مرغیلان | در پهنای جغرافیایی ۱۶ '۲۸°۴۰ شمالی و درازای جغرافیایی ۲۹ '۴۳°۷۱ و در بلندای ۴۸۷ متر از سطح دریا جای دارد. در هنگام توقف برای ناهار به او مرغ و نان داده‌اند از این رو نام این شهر مرغینان نهاده شد. نگاشته‌های معتبرتر مرغیلان را یکی از توقفگاه‌های جادهٔ ابریشم در سدهٔ نهم میلادی یاد می‌کند که در کنار راهی است که از کوهستان آلای می‌گذرد و به کاشغر می‌رسد. نوشته‌هایی دربارهٔ بابر پایه‌گذار دودمان مغول هندوستان از آغاز سدهٔ شانزدهم میلادی، از انارها و زردآلوهای بسیار خوب این شهر یاد کرده‌است... آیین جن‌گیری در فرارود بسیار رواج دارد و پرآوازه‌ترین جن‌گیرها از سمرقند، بخارا و مرغیلان‌اند. بازرگانان مرغیلان نقشی کلیدی در بازرگانی آسیای میانه بازی می‌کردند و تا روزگار شوروی مرغیلان قلب بازار سیاه ازبکستان بوده‌است. این شهر جایگاه بزرگ‌ترین کارخانهٔ سنتی ابریشم ازبکستان است که کارخانهٔ ابریشم یادگارلیک نام دارد. ۲٬۰۰۰ کارگر دارد و همه چیز به شکل سنتی انجام می‌شود و بازدهی سالانهٔ آن ۲۵۰٬۰۰۰ متر مربع پارچهٔ ابریشمی مرغوب است. کارخانهٔ همسایهٔ مرغیلان ۱۵٬۰۰۰ کارگر دارد و از دستگاه‌های نوین بهره می‌گیرد و سالانه ۲۲ میلیون متر مربع پارچه تولید می‌کند. آگاهی درستی دربارهٔ زمان ورود تولید ابریشم به درهٔ فرغانه در دست نیست، ولی می‌دانیم که مرغیلان از روزگار باستان دارای صنعت ابریشم بوده‌است. | ## بخش 2: مرغیلان | جغرافیا مرغیلان در جنوب شرقی دره فرغانه، در پایکوه‌های رشته‌کوه آلای، در ۹ کیلومتری شمال غربی مرکز استان (شهر فرغانه) واقع شده است. کارخانه‌های سوغاتی «یادگارلیک» و «فیض‌الدین» و شرکت «اطلس» در اینجا فعالیت می‌کنند. بزرگترین کارخانه سنتی ابریشم ازبکستان، یعنی کارخانه ابریشم یادگارلیک، در مرغیلان مستقر است. این واحد بیش از ۲٬۰۰۰ کارگر دارد و سالانه ۲۵۰٬۰۰۰ متر مربع پارچه ابریشمی تولید می‌کند. کارخانه ابریشم مرغیلان در مجاورت آن، ۱۵٬۰۰۰ کارگر را با استفاده از ماشین‌آلات مدرن به کار گرفته است و سالانه حدود ۲۲ میلیون متر مربع تولید می‌کند. اقتصاد شهر عمدتاً در یک بازار عمده‌فروشی بزرگ و بازار مواد غذایی متمرکز شده است. ساکنان شهر عمدتاً به خرید و فروش و صنایع دستی اشتغال دارند و بسیاری نیز در نهادهای دولتی کار می‌کنند. در سال‌های اتحاد جماهیر شوروی (سوسیالیستی)، در این شهر کارخانه ابریشم‌بافی، کارخانه هنری و خیاطی، تعمیرات مکانیکی، تعمیر تراکتور، صنایع چوبی، ریخته‌گری آهن و کارخانه‌های لبنیات ساخته شد. ۱۹۹۴ دیگر مکان‌های دیدنی شهر: کارخانه ابریشم یادگارلیک کارخانه ابریشم یادگارلیک که در سال ۱۹۸۳ در تلاش برای حفظ تکنیک‌های سنتی بافت ابریشم در مواجهه با صنعتی شدن تأسیس شد، بر تولید کالاهای دست‌ساز باکیفیت تمرکز دارد. این کارخانه بیش از ۲۰۰ کارگر دارد و تمام مراحل تولید در آن انجام می‌شود؛ از تغذیه کرم‌های ابریشم با برگ‌های توت گرفته تا رنگرزی ابریشم با رنگ‌های معدنی و گیاهی طبیعی و بافتن ابریشم. | ## بخش 3: مرغیلان | این کارخانه برای بازدیدهای عمومی باز است و به گردشگران اجازه می‌دهد تا با صنعت سنتی ابریشم‌بافی مرغیلان آشنا شوند. کارخانه ابریشم مرغیلان کارخانه ابریشم مرغیلان یک تأسیسات عظیم دولتی برای تولید صنعتی ابریشم است. این کارخانه در اوج فعالیت خود، ۱۵٬۰۰۰ کارگر داشت که سالانه تا ۲۲ میلیون متر مربع ابریشم تولید می‌کردند. این بازار روزهای یکشنبه و پنجشنبه در مکانی در ۵ کیلومتری غرب مرکز شهر برپا می‌شود و منسوجات، محصولات تازه و کالاهای خانگی در آن عرضه می‌گردد. این مسجد در قرن نوزدهم توسط سید احمد خواجه‌اف، نیکوکار ثروتمند و مشاور دولت تزاری که بعدها در جریان انقلاب بلشویکی به مرغیلان گریخت، بنیان‌گذاری شد. اکنون مرکز توسعه صنایع دستی مرغیلان در آن مستقر است که از فناوری‌های سنتی تولید منسوجات «اطلس» و «ادراس» محافظت می‌کند. مسجد خانقاه مسجد خانقاه (همچنین معروف به مسجد خانقاه) در قرن شانزدهم ساخته شده و توسط وزارت فرهنگ بازسازی شده است. این مسجد دارای دو مناره چشمگیر به ارتفاع ۲۶ متر و ستون‌های چوبی حکاکی شده اصلی از چوب سدر است که توسط استادکاران مرغیلان ساخته شده‌اند.<ref name=":0" /› جمعیت مرغیلان در کنار فرغانه و خوقند، یکی از سه شهر بزرگ استان فرغانه است. | ## جمع‌بندی | مرغیلان طبق نخستین سرشماری عمومی نفوس امپراتوری روسیه که در ۲۸ ژانویه (۹ فوریه) ۱۸۹۷ از طریق نظرسنجی مستقیم انجام شد، یکی از شهرهای اصلی آسیای مرکزی به شمار می‌رفت.