aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: سلطان زین‌العابدین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سلطان زین‌العابدین | مقدمه: مجاهدالدین زین‌العابدین علی بن شاه‌شجاع (جلوس ۷۸۶ ه‍.ق (۱۳۸۴ م.) - عزل ۷۸۹ (۱۳۸۷) زین العابدین فرزند شاه شجاع پس از درگذشت پدر و بنا بر وصیت او بر تخت نشست اما یزد همچنان در دست شاه یحیی و کرمان در دست عمادالدین احمد بود. | ## بخش 1: سلطان زین‌العابدین | هنگامی که امیر تیمور به سرعت ایالت‌های ایران را یکی پس از دیگری تسخیر می‌کرد، آل مظفر، سرگرم زد و خورد داخلی و خانوادگی بودند. چون زین‌العابدین در جایگاه پادشاهی نشست، شاه یحیی با سپاهیان خود از یزد عازم تسخیر شیراز شد. لیکن با زین‌العابدین که برای مقابله با او از شیراز بیرون آمده بود، صلح و سازش نمود. سلطان زین‌العابدین پس از آسوده شدن از سوی شاه یحیی، برای مدتی در آرامش و امنیت بر فارس حکمروایی کرد و چون مردی خوش خلق و مهربان و آسان‌گیر بود، و با تودهٔ مردم با رأفت برخورد می‌کرد، اغلب مردمان خواستار او بودند. زین‌العابدین، امیر سُیورغَتمِش را که زندانی شاه شجاع بود، از بند آزاد کرد و به کرمان فرستاد تا به تدریج زمینه چیرگی او را بر کرمان فراهم آورد. | ## بخش 2: سلطان زین‌العابدین | سیورغتمش که بر انبوهی لشکر کرمان آگاهی یافت، به سوی گرمسیر کرمان عقب‌نشینی کرد و از آنجا فرستاده‌ای نزد زین‌العابدین روانه کرد و از او یاری خواست. اما با وجود یاری زین‌العابدین، سیورغتمش در جنگ شکست خورد و به هلاکت رسید ۷۸۷ ه‍.ق / ۱۳۸۵ م. آذربایجان را گشوده و در آنجا به سر می‌برد، سفیری نزد سلطان زین‌العابدین به شیراز فرستاد و او را نزد خود خواند، تا پس از دیدار با وی، بار دیگر او را به فرمانروایی فارس منسوب نماید. چون تیمور از این امر آگاه شد، زین‌العابدین که یارای رو در رویی با امیر تیمور را در خود نمی‌دید، شیراز را رها کرد و به شوشتر رفت. تیمور به اصفهان رسید و به بهانه‌ای، گروهی بسیار از مردم شهر را از دم تیغ گذراند و پس از آن به شیراز رفت. | ## بخش 3: سلطان زین‌العابدین | در آن شهر، عمادالدین احمد از کرمان و شاه یحیی از یزد به خدمت او رسیدند لیکن چون در همین ایام خبر شورش سمرقند به تیمور رسید، کرمان را به سلطان عمادالدین احمد و فارس را به شاه یحیی سپرد خود در اوایل ۷۹۰ ق/ ۱۳۸۸ م راهی ماوراءالنهر شد. از سوی دیگر، چون زین‌العابدین به شوشتر رسید، شاه منصور در بیرون شهر اقامتگاهی برای او فراهم کرد. چندی نگذشت که شاه منصور، زین‌العابدین را با سرداران لشکرش به میهمانی دعوت کرد و چون همگی در مجلس حاضر شدند، آنان را دستگیر و زندانی ساخت و لشکر شیراز را با خود همداستان کرد و رهسپار آن دیار شد. در آن شهر سپاهی گرد آورد و راهی شیراز شد تا شاه منصور را که شیراز را تسخیر و بر تخت شاهی مظفریان نشسته بود، سرکوب نماید. چون سلطان زین‌العابدین به ری رسید، موسی جوکار که فرمانروای ری بود، او را دستگیر و نزد شاه منصور فرستاد. | ## جمع‌بندی | زین‌العابدین بنا به روش مرسوم مظفریان به دستور شاه منصور نابینا و به اصفهان فرستاده شد.
موضوع مقاله: عمادالدین احمد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عمادالدین احمد | مقدمه: عمادالدین احمد مظفری «۷۹۵ ۷۸۶ ق/ ۱۳۹۳ ۱۳۸۴م» در زمان شاه شجاع نیز مدتی والی کرمان بود که به هنگام بیماری شاه شجاع حکم فرمانروایی کرمان را دریافت داشت. | ## بخش 1: عمادالدین احمد | سلطان احمد پس از جنگ‌هایی که با سیورغتمش کرد، او را به هلاکت رساند و پس از آن به استقلال در کرمان فرمانروایی کرد. سلطان احمد در شوال ۷۸۹ ق / اکتبر ۱۳۸۷ م از حرکت تیمور به سوی ایران آگاه شد و به خدمت او رفت. | ## بخش 2: عمادالدین احمد | در ۷۹۲ ق/ ۱۳۹۰ م عمادالدین احمد با سلطان زین العابدین همدست شد و به شیراز که در اختیار شاه منصور بود هجوم آورد، اما شکست خورد و نتوانست شیراز را فتح کند. چند سال بعد یعنی در ۷۹۵ ق/ ۱۳۹۳ م، امیر تیمور گورکان، شاه منصور را کشت و شیراز را به تصرف در آورد. | ## بخش 3: عمادالدین احمد | ## جمع‌بندی | سلطان احمد به اردوی امیر تیمور رفت و پس از چندی در کشتار آل مظفر، به فرمان امیر تیمور، او نیز کشته شد.
موضوع مقاله: حمله ترکیه به قبرس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حمله ترکیه به قبرس | مقدمه: حمله نظامی ترکیه به قبرس یا عملیات آتیلا به مجموعهٔ اقداماتی گفته می‌شود که از ۲۰ ژوئیه تا ۱۷ اوت ۱۹۷۴ در قبرس رخ‌داد و به اشغال بخشی از آن کشور انجامید. | ## بخش 1: حمله ترکیه به قبرس | به ظاهر این عملیات به بهانه کوشش‌های یونان برای ضمیمه نمودن قبرس به خاک خود انجام گرفت. در طی این رخداد ترکیه اقدام به دو تهاجم بزرگ زمینی، هوایی و دریایی زیر نام عملیات آتیلا نمود. در برابر یونانی‌های قبرس نیز به دفاع پرداختند، ولی سرانجام دو طرف آتش‌بس را پذیرفتند، آتش‌بسی که تا به امروز پایدار مانده است. | ## بخش 2: حمله ترکیه به قبرس | در ۱۹۸۳ ترک‌های قبرس زیر عنوان دولت فدراتیو ترک قبرس اعلام استقلال کردند و ترکیه نیز تنها کشوری‌است که استقلال آنان را به رسمیت شناخته است. جامعه بین‌المللی قلمرو جمهوری ترک قبرس شمالی را به عنوان سرزمین تحت اشغال ترکیه از جمهوری قبرس در نظر می‌گیرد. این اشغال طبق قوانین بین‌المللی غیرقانونی تلقی می‌شود و از آن زمان که قبرس عضو اتحادیه اروپا شده است، به عنوان اشغال غیرقانونی قلمرو اتحادیه اروپا محسوب می‌گردد. | ## بخش 3: حمله ترکیه به قبرس | جمعیت قبرس نیز پس از این درگیری دچار دگرگونی شده است، به جز کوچ ترک‌های قبرس به شمال و یونانی‌ها به جنوب، در حدود ۱۲۰ هزار تن هم از مهاجران ترک در قبرس شمالی به شمال قبرس کوچانده شده‌اند. | ## جمع‌بندی | همچنین ترک‌ها گروهی از یونانیان قبرس را از خانه‌هایشان رانده و جلو بازگشت دوبارهٔ آنان را گرفته‌اند، این عمل را مصداق پاکسازی قومی شمرده‌اند.
موضوع مقاله: ال‌ام‌اف‌ای‌او | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ال‌ام‌اف‌ای‌او | مقدمه: اِل‌اِم‌اِف‌اِی‌اُ یک گروه الکترو هاپ آمریکایی هستند که از دو دی‌جی و رپر به نام‌های رِدفو (نام اصلی: استفان کندال گوردی، متولد ۳ سپتامبر ۱۹۷۵) و اِسکای بلو (نام اصلی: اِسکای‌لِر هوستن گوردی، متولد ۲۳ اوت ۱۹۸۶) تشکیل شده‌است. | ## بخش 1: ال‌ام‌اف‌ای‌او | ردفو و اسکای بلو به ترتیب، پسر و نوهٔ بری گوردی، یکی از بزرگ‌ترین افراد در صنعت موسیقی و مؤسس شرکت نشر موسیقی موتاون رکوردز هستند. اِل‌اِم‌اِف‌اِی‌اُ تحت تأثیر طیف گسترده‌ای از هنرمندان برجسته همانند توپاک شکور، جیمز براون و مایکل جکسون و گروه‌های برجستهٔ راک همانند بیتلز و لد زپلین قرار دارد. | ## بخش 2: ال‌ام‌اف‌ای‌او | همچنین هر دوی آن‌ها از هواداران سرسخت مایکل جکسون هستند و بیشتر حرکات رقص خودشان را از مایکل تقلید می‌کنند.. قابل ذکر است که ردفو به صورت قانونی برادر پیشین جرمین جکسون (برادر بزرگ‌تر مایکل جکسون) و عموی پسر جرمین جکسون است. | ## بخش 3: ال‌ام‌اف‌ای‌او | موضوعات اشعار و آهنگ‌های این گروه بیشتر دربارهٔ مهمانی‌ها، پارتی‌ها و مشروب‌خواری است. | ## جمع‌بندی | از مهم‌ترین آهنگ‌های این گروه «Gettin Over You» به همراه دیوید گتا و فرگی و آهنگ «سرود پارتی راک» و آهنگ «من سکسی هستم و خودم می‌دانم» بود که در بسیاری از کشورهای جهان شماره یک شد؛ ولی در حال حاضر این گروه جدا از هم مشغول به کار هستند.
موضوع مقاله: ادوارد ویلسون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ادوارد ویلسون | مقدمه: ادوارد اُزبورن ویلسون ؛ ( – ) زیست‌شناس برجستهٔ آمریکایی، حشره‌شناس بزرگ و بنیان‌گذار علم زیست‌جامعه‌شناسی است. | ## بخش 1: ادوارد ویلسون | از او با القاب "داروین جدید"، "وارث چارلز داروین"، و "داروین سده ۲۱" نام برده می‌شود. زندگی حرفه‌ای ادوارد ازبورن ویلسون در سال ۱۹۲۹ در برمینگم در ایالت آلاباما زاده شد. از آن پس دیدن اجسام دور برایش مشکل شد و به همین دلیل به بررسی موجودات کوچک روی آورد که می‌توانست آنها را از نزدیک بررسی کند. ادوارد ویلسون در دانشگاه آلاباما تحصیل کرد و دکترای خود را از دانشگاه هاروارد گرفت و چند دهه در همین دانشگاه به آموزش زیست‌شناسی پرداخت. ویلسون در ۱۳ سالگی نخستین مورچه‌هایی را که از خارج وارد آمریکا شده بودند شناسایی کرد. او بیش از ۴۰۰ گونه مورچه را کشف و ثابت کرد مورچه‌ها با ترشح موادی به نام فرومون با هم ارتباط برقرار می‌کنند. | ## بخش 2: ادوارد ویلسون | او نتایج پژوهش‌های خود دربارهٔ مورچه‌ها را در موجودات دیگر از جمله انسان نیز به کار گرفت. او باور داشت علم و دین باید برای نجات خلقت با یکدیگر همکاری کنند و نامه‌های به یک پیرو تخیلی کلیسا نوشت و خواستار این وحدت برای حفظ زیست‌بوم کره زمین شد. ادوارد ویلسون در دهه ۱۹۷۰ با انتشار آثار بنیادین خود مانند زیست‌جامعه‌شناسی: تلفیق نوین تبیین دین را از حوزه الهیات و فلسفه به حوزه زیست‌شناسی تجربی منتقل کرد. او معتقد بود که تمایلات دینی نه محصول تصادف فرهنگی، بلکه نتیجه انتخاب طبیعی در سطح گروه‌های انسانی است. ادوارد ویلسون استدلال می‌کند که دین به عنوان یک «افسانه توانمند» عمل می‌کند که با ایجاد پایبندی به ارزش‌های مشترک، بقای گروه را تضمین می‌نماید. از نظر او، ذهن انسان دارای آمادگی‌های ژنتیکی برای پذیرش رهبری کاریزماتیک و مناسک جمعی است، زیرا این ویژگی‌ها در دوران پیش‌ازتاریخ باعث پیروزی گروه‌های منسجم بر گروه‌های متفرق می‌شد.< نقد اصلی به ویلسون این است که او وزنِ «وراثت فرهنگی» را دست‌کم گرفته و دین را صرفاً به یک پاسخ غریزی برای بقا تقلیل داده است. | ## بخش 3: ادوارد ویلسون | با این حال، او اولین کسی بود که مفهوم «فرگشت مشترک ژن-فرهنگ» را به صورت بدوی مطرح کرد و راه را برای نظریات پیچیده‌تر در دهه‌های بعد هموار ساخت. او زمانی گفته بود تخریب جنگل‌های بارانی برای منافع اقتصادی مانند سوزاندن یک تابلوی نقاشی ارزشمند برای پختن غذا است. او در سال ۲۰۱۰ با نوشتن رمانی به نام لانه مورچه به زندگی پسری ساکن آلاباما پرداخت که تلاش می‌کند زمین‌های باتلاقی را نجات دهد. کتاب‌ها جوامع حشرات، مورچه‌ها، دربارهٔ طبیعت انسان، زیست‌جامعه‌شناسی: تلفیق نوین، نیمه زمین، مفهوم وجود انسان، نظریهٔ جغرافیای زیستی جزایر، زیست‌دوستی، گوناگونی حیات، و آیندهٔ حیات در زمرهٔ نوشته‌های ادوارد ویلسون هستند.Edward O. | ## جمع‌بندی | چاپ این کتاب در سال ۱۹۷۵ باعث انتقادهای فراوانی به او شد و بعضی او را به نژادپرستی و جنسیت‌زدگی متهم کردند.
موضوع مقاله: ایندیانا جونز (شخصیت) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ایندیانا جونز (شخصیت) | مقدمه: فیلم‌های این شخصیت حاصل همکاری استیون اسپیلبرگ کارگردان آن و جورج لوکاس فیلنامه‌نویسِ دستیار و تهیه‌کننده آن است. | ## بخش 1: ایندیانا جونز (شخصیت) | هریسون فورد هنرپیشه آمریکایی نقش شخصیت اصلی این فیلم‌ها را بر عهده داشته‌است، ماجراجوی بی‌پروایی که به دنبال دست‌نیافتنی‌ترین گنج‌های دنیاست. در اولین فیلم این مجموعه مهاجمان صندوق گمشده (۱۹۸۱ میلادی)، او در سال‌های پیش از جنگ جهانی دوم، باید صندوق عهد افسانه‌ای را پیش از آنکه دست آلمان‌ها به آن برسد، پیدا کند. | ## بخش 2: ایندیانا جونز (شخصیت) | در فیلم بعدی ایندیانا جونز و معبد مرگ (۱۹۸۴) او به اهالی روستایی در هند کمک می‌کند تا سنگ مقدس خویش را بازیابند، در حالیکه در ایندیانا جونز و آخرین جنگ صلیبی (۱۹۸۹) به همراه پدرش (با بازی شان کانری)، تیمی را تشکیل می‌دهد تا جام مقدس را از دست نازیهای آلمان نجات دهد. با الهام از این فیلمها، یک مجموعه تلویزیونی به نام شرح‌حال ایندیانا جونز جوان با شرکت هنرپیشه دیگری در نقش اصلی نیز در سال‌های دهه نود میلادی ساخته شد. | ## بخش 3: ایندیانا جونز (شخصیت) | همچنین در سال ۲۰۰۸ فیلم دیگری تحت عنوان ایندیانا جونز و پادشاهی جمجمه بلورین به روی پرده سینماها رفت. در سال ۲۰۰۳، ایندیانا جونز توسط بنیاد فیلم آمریکا، دومین شخصیت برتر سینمایی تمام دوران اعلام شد. | ## جمع‌بندی | همچنین مجلهٔ امپایر و پریمیر به ترتیب جایگاه ششم و هفتم در لیست برترین شخصیت‌های سینمایی تاریخ را به آن اختصاص دادند.
موضوع مقاله: فلوت پیکولو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فلوت پیکولو | مقدمه: فلوت پیکولو سازی بادی در موسیقی و از خانوادهٔ سازهای بادی چوبی است که اندازه‌ای نسبتاً کوچک و صدایی بسیار ریز دارد. | ## بخش 1: فلوت پیکولو | این ساز امروزه در ارکستر نقشی تلفیقی دارد و به همراه سازهای بادی برنجی به کار می‌رود. ویژگی با اینکه این ساز جز سازهای بادی چوبی است اما امروزه ان را با جنس طلا می‌سازند. | ## بخش 2: فلوت پیکولو | این ساز کوچکترین ساز خانوادهٔ بادی‌های چوبی و ارکستر می‌باشد و طول این ساز نصف فلوت است. فلوت پیکولو دارای زیرترین گستره صوتی در بادی چوبی‌ها و ارکستر (دورهٔ رمانتیک به بعد) می‌باشد. | ## بخش 3: فلوت پیکولو | نت این ساز را با کلید سل می‌نویسند و یک اکتاو بالاتر از نت نوشته شده صدا می‌دهد. اولین آهنگ‌هایی که در آن از پیکولو هم استفاده شده‌است، مربوط به سال ۱۷۱۱ و اپرای «رینالدو» از فریدریش هندل است. | ## جمع‌بندی | لودویگ وان بتهوون از جمله آهنگسازی بود که از پیکولو در سمفونیهایش (پنجم، ششم و نهم) استفاده کرد و برای این ساز قطعاتی جداگانه نوشت.
موضوع مقاله: پر پرواز (فیلم) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پر پرواز (فیلم) | مقدمه: پر پرواز فیلمی است عاشقانه و جوانانه به کارگردانی خسرو معصومی که اکران آن در ۲۹ مرداد ۱۳۷۹ در تهران آغاز شد. | ## بخش 1: پر پرواز (فیلم) | فیلم‌نامهٔ آن را کیانوش عیاری و خسرو معصومی نوشته‌اند، مدیر فیلم‌برداری آن کاظم شهبازی، مدیر تولید حسین رامه با صدابرداری سر صحنه احمد صالحی است. خلاصهٔ داستان بابک به همراه نامزد خود، ستاره، در پی گرفتن مجوز برای انتشار کاست خود می‌باشد؛ اما موفق نمی‌شود. | ## بخش 2: پر پرواز (فیلم) | در این حین از طریق نامزد خود با دختری به نام یاسمن آشنا می‌شود که پدر او صاحب شرکت کاست و سی‌دی است. یاسمن عاشق بابک می‌شود و سعی دارد تا او را با خود به لس آنجلس ببرد تا در آن‌جا فعالیت موسیقی خود را دنبال کند. | ## بخش 3: پر پرواز (فیلم) | ستاره به همراه پدرش به دنبال نجات رابطهٔ خود با نامزدش، موفق می‌شود تا مجوز انتشار آلبوم بابک را بگیرد و به این ترتیب مانع از رفتن او به آمریکا می‌شود. | ## جمع‌بندی | با اینکه این فیلم مورد توجه قرار گرفت ولی برخلاف باور عامه پرفروش‌ترین فیلم سال ۱۳۷۹ نمی‌باشد بلکه فیلم شوکران این عنوان را داراست.
موضوع مقاله: دوشان‌تپه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دوشان‌تپه | مقدمه: یکی از دروازه‌های قدیمی شهر تهران به نام دروازه دوشان‌تپه، به مسیر منتهی به این روستا گشوده می‌شد. | ## بخش 1: دوشان‌تپه | وجه تسمیه کلمه دوشان در زبان ترکی آذربایجانی به معنای خرگوش می‌باشد و دلیل این که این محل با نام دوشان تپه خوانده شده به دلیل آن است که گویا در این روستا مرتفع، خرگوش وحشی فراوان بوده‌است. پیشینه در زمان ناصرالدین شاه قاجار بعنوان شکارگاه وی در نظر گرفته شده و عمدهٔ شهرت این محل در کتابهای تاریخی، به همین سبب است. | ## بخش 2: دوشان‌تپه | این باغ وحش قبل از آن، در محل باغ لاله‌زار قرار داشت و به دستور شاه قاجار، حیوانات و تجهیزات باغ وحش موجود در باغ لاله زار به باغ وحش دوشان تپه انتقال داده شد. دیگر بنای بسیار مشهور موجود در دوشان تپه، کاخ مشهور فرح آباد است که ناصر نجمی در کتاب «تهران در گذر زمان»، مانند بسیاری دیگر آن را منسوب به مظفرالدین شاه قاجار دانسته‌است. | ## بخش 3: دوشان‌تپه | قصر فیروزه یا قصر دوشان‌تپه یکی از کاخ‌های تهران بود که اکنون اثری از آن بر جا نیست. واگذاری به شیر و خورشید سرخ به درخواست جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران، مجلس شورای ملی با تصویب ماده واحده‌ای در ۳۱ فروردین ۱۳۱۰ باغ دوشان‌تپه را در اختیار این جمعیت گذاشت تا در آن شیرخوارگاه و بیمارستان کودکان و مرکزی برای آموزش پرستار کودک تأسیس شود. | ## جمع‌بندی | ابنیه جدید از جمله ابنیه جدیدتری که در دوشان تپه ساخته شده‌اند، می‌توان به فرودگاه نظامی دوشان تپه اشاره نمود که به جای قصرفیروزه در عصر محمدرضاشاه پهلوی بنا شد.
موضوع مقاله: آرامگاه بداق سلطان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه بداق سلطان | مقدمه: آن جا قبرستانیست کهنه که به واسطه قرار گرفتن آرامگاه بداغ سلطان در آن قبرستان (بداغ سلطان) نامیده می‌شود و همچنین به گومبه زان (گنبدان) نیز مشهور است. | ## بخش 1: آرامگاه بداق سلطان | این آرامگاه از دو قسمت، یکی فضای ورودی و دیگری اتاق اصلی تشکیل شده، که قبر بداق سلطان در قسمت اصلی آن قرار دارد. بداق سلطان یا بداغ سلطان فرزند شیر خان از نوادگان صارم بگ مکری و حکمران مهاباد در دوران صفویه بوده‌است. آرامگاه بداق سلطان، این بنای تاریخی، که دست ویرانگر زمانه بخش وسیعی از آن را در معرض انهدام قرار داده، با زیر بنای ۱۳۵/۴۸۵ متر در ابعاد ۷/۹ * ۱۷/۱۵ با پی سنگی و گنبد آجری ساخته شده‌است. این بنا داخل شهر مهاباد، بین محله‌های میدان استقلال و باغ شایگان واقع و جهت آن شمالی جنوبی است و به مرور زمان و بر اثر جنگ، شرایط جوی و … فرو ریخته بود، که در سال ۱۳۷۰ محمود پدرام، مسئول وقت میراث فرهنگی شهرستان مهاباد، آن را حفاری کرد و بقایای پی در ستون آجری قرینه نمودار و فرم اصلی معماری هویدا شد. | ## بخش 2: آرامگاه بداق سلطان | با بازاریابی دو در قرینهٔ قوس دار تقریباً مشکل توجیه فضایی محوطه حل و مشخص شد که ورودی اصلی از شمال به جنوب و شامل دو در به سالن اول و یک در به اصل مقبرهٔ گنبدی بوده که قرینهٔ آن در قسمت جنوبی وجود دارد و با اندکی بررسی مشخص شد که به علت قرارگرفتن جهت قبله در جنوب در اصلی قبر در این قسمت واقع شده و دیگر اینکه ورودی دوگانه به این علت بوده که در روزهای خاصی چون جمعه‌ها و اعیاد مردم از یک سو وارد و از طرف دیگر خارج شوند یا شاید مسئله جدا بودن زن و مرد را حل می‌کرده‌است. این بنا ترکیبی از سنگ و آجر قرمز چهارگوش و ملاط ماسه و آهک و دقیقاً بر اساس فرم معماری مقابر دوره صفوی است، که از سه قسمت شمالی، جنوبی و گنبد دوار مرکزی تشکیل شده‌است. ورودی شمالی بر اثر حادثه ای سالها بعد از احداث تخریب شده که با حفاری اولیه و بیرون آمدن از راه‌های زیرین بنا که به صورت ازاره زیر سنگ‌های بنا گذاشته شده مشاهبت کاملی با بنای مسجد جامع مهاباد دارد. این بنا مجموعاً هفت جرز یا پایهٔ تزئینی در قسمت شرق و غرب با طاقنماهای تزئینی ورودی ایوان شمالی و جنوبی دارد. | ## بخش 3: آرامگاه بداق سلطان | گنبد اصلی به فاصله ۱/۲۰ متر از ورودی اصلی در قسمت شمالی و تقریباً در مرکز بنا قرار گرفته و قبور پیدا شده در اطراف آن مربوط به دوره ای مشابه است و بداق سلطان نیز در این مکان دفن شده‌است. احتمال می‌رود یکی از قبور متعلق به شخص نیکوکار و خیری باشد که اهالی وی را مقدس می‌دانسته‌اند و شاید به همین علت به صورت زیارتگاهی درآمده است. | ## جمع‌بندی | ضمن حفاری، تکه سنگهای اصلی گور بداق سلطان که در مرکز گنبد قرار داشت و از سنگ مرمر مشابه با گرانیت بود پیدا شد و در گوشه ضلع جنوبی مقبره سنگ گور دیگری با این نوشته نمودار گردیده: هذا مرقد المرحوم المغفور عبدالله خان ابن المرحوم بوداق خان المکری سنه ۱۲۶۲ .
موضوع مقاله: مسجد شعیا و امامزاده اسماعیل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد شعیا و امامزاده اسماعیل | مقدمه: مسجدشعیا و امامزاده اسماعیل مربوط به دوره سلجوقیان است و در اصفهان، میدان امام علی، خیابان هاتف واقع شده و این اثر در تاریخ با شماره ثبت ۱۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: مسجد شعیا و امامزاده اسماعیل | نسب وی با دو اختلاف به صورت زیر در کاشی‌ها و منبت کاری چنین ثبت شده‌است: اسماعیل بن دیباج بن ابراهیم غمر بن حسن بر حسن مجتبی (جد سادات طباطبایی) اسماعیل بن حسن بن زید بن حسن مجتبی (کتیبه کاشیکاری سردر) اسماعیل بن زید بن حسن مجتبی (کتیبه چوبی بالای مزار) اما جلال‌الدین همایی معتقد است که این نسب‌ها هر سه اشتباه است و او از اعقاب دورتر زید بن حسن می‌باشد. صاحب مکیال المکارم، پدر وی (میرزا عبدالرزاق موسوی)، داماد (سید مرتضی موحد ابطحی) و فرزندش (سید محمد فقیه) امام جماعت این مکان بوده‌اند. شعیای نبی به عقیده مردم محل، این امامزاده همچنین مقبره شعیای نبی از پیامبران بنی اسرائیل است. میراث فرهنگی مقبره شیعا در زمان خلافت علی تبدیل به مسجدی شد که جامع خوشینان و بعدها مسجد شیعا نام گرفت. این مسجد اولین مسجد شهر اصفهان بوده‌است.ایسنا ساختمان اصلی بنا را را به دوران قبل از اسلام نسبت می‌دهند، اما مناره و قسمتی از ساختمان کنونی متعلق به دوران سلجوقی است. آثاری از دوران صفوی مانند ساختمان بقعه، رواق و صحن بعداً به بنای سلجوقی اضافه شده‌است. | ## بخش 2: مسجد شعیا و امامزاده اسماعیل | کتیبه سر در رواق بقعه به خط ثلث سفید با کاشی معرق بر زمینه لاجوردی به خط محمدرضا امامی است. تاریخ این کتیبه ۱۰۴۱ هجری قمری است که در زمان شاه صفی جانشین شاه عباس اول نوشته شده و در آن به نام این شاه اشاره شده‌است. در بالای در چوبی بقعه کتیبه دیگری وجود دارد که به خط ثلث است و تعمیرات بنا در زمان شاه سلطان حسین را ذکر کرده‌است. در اطراف بقعه نیز اشعاری به خط نستعلیق بر زمینه لاجوردی به قلم محمد صالح اصفهانی گچبری شده و طی اشعاری تاریخ ۱۱۱۱ هجری را بیان می‌دارد. به گواهی سنگ نبشته‌ها، چند تن از سرشناسان در جوار آن آرمیده‌اند: دختر شاه اسماعیل سوم صفوی به نام «زینت‌نساء بیگم» که در پای درب مقبره به قبرستان جنوبی آن واقع است. محمدهادی میر لوحی از علمای پس از علامه مجلسی سنگاب‌ها در حیاط امامزاده اسماعیل دو سنگاب وجود دارد که در دو نبش شرقی و غربی حوض قرار گرفته‌اند. | ## بخش 3: مسجد شعیا و امامزاده اسماعیل | سنگاب شرقی: کتیبه‌ای که شامل صلوات به چهارده معصوم است به صورت برجسته و به خط ثلث بر اطراف لبه این سنگاب تراشیده شده‌است، و بقیه بدنه حاوی نقوش گل و بته برجسته است. علاوه بر کتیبه ذکرشده، نوشته دیگری هم به این شرح بر روی سنگاب دیده‌می‌شود: «وقف نمود بر آستانه حضرت امامزاده اسماعیل این حوض را حاجیه شاهمر بنت حاج میرزا علی جزی برخواری سنه ۱۰۴۹». بر اساس این مدرک، سنگاب در سال ۱۰۴۹ (قمری) برابر با سال ۱۰۱۸ (خورشیدی) که مصادف با حکومت شاه صفی بوده ساخته‌شده‌است. بر روی بدنه خارجی سنگاب کتیبه صلوات بر چهارده معصوم به خط ثلث، و در زیر آن نقشهای تزئینی برجسته در سه ردیف مشخص وجوددارد. | ## جمع‌بندی | پنج کنده‌کاری دایره‌ای شکل که محل قرارگرفتن کاسه‌های آبخوری بوده‌است در لبه سنگاب به چشم می‌خورد.
موضوع مقاله: آتشکده نطنز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آتشکده نطنز | مقدمه: آتشکده نطنز یک آتشکده به شکل چهارطاقی مربوط به دوره ساسانیان است که در نطنز، جنب مسجد جامع واقع شده‌است. | ## بخش 1: آتشکده نطنز | ساختار بنا چهارطاقی در محوطه‌ای در حدود ۱۲۲ متر ایجاد شده‌است و از چهارتاق، چهار جرز آن بر روی دو سکو، که یکی بر فراز دیگری ساخته شده دیده می‌شود که ارتفاع مجموع دو سکو ۱۵/۲ متر و ابعاد حرزها ۶۷/۲ در ۷۸/۲ است و هر کدام پس نشستگی به ابعاد ۶۷ سانتیمتر دارد و بر روی آن در قسمت ساقه گنبد، گوشواره واقع شده‌است. تنها ستون‌های ۴ گانه و طاق جنوبی و اندکی از لبه گنبد این آتشکده باستانی هنوز پابرجاست و سه طاق دیگر و سقف آتشکده بر اثر عدم رسیدگی سقوط کرده‌است. | ## بخش 2: آتشکده نطنز | سالم‌ترین قسمت بنا ضلع جنوبی آن است که در آنجا دو گوشواره از چهارتاق، و یکی از تاقهای چهارگانه باقی مانده‌است. مصالح بنا آتشکده یا چارتاقی نطنز از مصالحی همچون قلوه سنگ رودخانه‌ای و ملات گچ و خاک ساخته شده‌است. | ## بخش 3: آتشکده نطنز | برای کلاف کشی تاق‌ها الوار چوبی به کار رفته و از اندود گچ و کاهگل در پوشش بنا استفاده گردیده‌است و از سنگ‌های رودخانه در اندازه‌های بزرگ و مختلف و گل و گچ ساخته‌شده و بر تخت گاهی به ارتفاع ۲ متر قرارگرفته که اسکلت آن هنوز سالم و مشخص‌کننده قدمت بناست و سطح داخلی بنا دارای پوشش گچی بوده و برخی ستون‌ها نیز دارای پوششی خاص از گچ و گل می‌باشد. | ## جمع‌بندی | ثبت ملی این اثر در تاریخ با شمارهٔ ثبت ۱۸۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.
موضوع مقاله: آرامگاه سید رکن‌الدین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه سید رکن‌الدین | مقدمه: شرح حال سیّد رکن الدّین سیّد ابوالمکارم رکن الدّین محمّد قاضی حسینی در حدود سال 658 ﻫ.ق در یزد به دنیا آمد. | ## بخش 1: آرامگاه سید رکن‌الدین | از اینرو سیّد رکن الدّین معارف علوم و ریاضی را از پدر آموخت و به رشد و بالندگی رسید . پس از فوت پدر تمام دارائیهای وی به او منتقل شد و توانست با اتکاء‌ به وجهه علمی و اجتماعی و مالی، آثار خیر در نقاط مختلف یزد به وجود آورد و وقفنامه‌ای برای موقوفات خود به نام «جامع الخیرات» تنظیم نمود. سیّد رکن الدّین از سادات بسیار جلیل القدر، و سیّدی بزرگوار و از عالمان بزرگ یزد بود. | ## بخش 2: آرامگاه سید رکن‌الدین | او قاضی شهر یزد و مورد رجوع عموم اهالی در زمان خود بود و در محلّه «وقت و ساعت»‌ زندگی می­کرد و بنیانگذار کتابخانه و مدرسه‌ای در آن محلّه بود. به دلیل اینکه شوکت و اقتدارش در بین عامه مردم زبانزد بود، بعضی دشمنان در واقعة‌ قتل یک زردشتی به دروغ او را متّهم می‌کنند و همین امر سبب خشم اتابک یوسف شاه، حاکم یزد، میشود و وی را دستگیر کرده و پس از زدن هزار تازیانه وی را در بند کشیده در چاهی در خورمیز، واقع در چند کیلومتری شهرستان مهریز، محبوس می‌کنند. مأموران حکومتی پس از آن در تعقیب تنها پسرش، میرشمس الدّین محمّد، بودند که وی مخفی شده و به وسیله بعضی از دوستان از یزد فرار می­کند و در آذربایجان رحل اقامت می افکند و با میانجی­گری سلطان ابوسعید وسایل آزادی پدرش را از سیاهچال خورمیز فراهم می­نماید. | ## بخش 3: آرامگاه سید رکن‌الدین | سیّد رکن الدّین محمّد پس از آزادی از بند با احترام و تکریم مردم وارد شهر یزد می­شود و پس از استقبال باشکوه مردم در یزد، در مدرسه رکنیّه بار دیگر بر مسند قضا می­نشیند. | ## جمع‌بندی | وی پس از مراجعت از خانه خدا، تمام همّت خویش را صرف عمران و آبادی نمود و چه بسیار قناتها که به وسیلة وی دایر شد و یا مدرسه، مسجد، بازار و گرمابه که با تلاش و پشتکار او احداث شد.