موضوع مقاله: عکاسی پرتره | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عکاسی پرتره | مقدمه: در این سبک، با استفاده از نورپردازی مؤثر، پس‌زمینه کنترل‌شده، زاویه دید مناسب و عمق میدان کم تلاش می‌شود تا ارتباط چشمی سوژه با دوربین برقرار شده و هویت اجتماعی یا روانی شخص به تصویر کشیده شود. | ## بخش 1: عکاسی پرتره | این تفاوت به دلیل نوع ارتباط میان بیننده و تصویر است؛ در خودنگاره‌ها، هنرمند و سوژه یکی هستند و نوعی «هم‌ذات‌پنداری» یا «درون‌نگری» شکل می‌گیرد. همچنین، پژوهش‌های علوم اعصاب نشان می‌دهند که مغز انسان هنگام مشاهدهٔ پرتره‌ها از شبکه‌های حسی‌حرکتی و عاطفی مشابه با تعاملات چهره‌به‌چهره استفاده می‌کند، که این فرایند به درک عمیق‌تر هویت و احساسات سوژه کمک می‌کند. روش‌های نورپردازی نور طبیعی نورپردازی رامبراند نورپردازی پروانه‌ای نور پردازی یک طرفه نور پردازی حلقه‌ای گونه‌ها این سبک عکاسی خود شامل گونه‌های زیر است: پرتره تمام قد: کادر مناسب این سبک اغلب مستطیل عمودی است. پرتره پرسنلی: ادارات و دوایر دولتی، مدارس، راهنمایی و رانندگی، ثبت احوال بیشترین نیاز را به عکس پرسنلی دارند. پرتره سیاسی: در این سبک از پرتره، از نمادهای ملی‌میهنی و بومی‌میهنی استفاده‌های فراوان می‌شود. پرتره تبلیغاتی: بیشتر مصارف تجاری دارد و برای معرفی کالا و اجناس مختلف مثل یخچال یا آبمیوه‌گیری. پرتره خانوادگی: مناسبت‌های خانوادگی، مسافرت‌ها و جشن‌ها موارد اصلی این سبک به‌شمار می‌آید. به‌طور معمول فاصله‌های کانونی لنزهای مورد استفاده برای عکاسی پرتره بخاطر بار روانی لنزهای واید و نرمال (بسیاری از افراد در هنگام قرار گرفتن در مقابل دوربین‌های عکاسی یا فیلمبرداری دچار انقباض در عضلات صورت خود می‌شوند به گونه‌ای که نوعی اضطراب در چهره آنها نمایان می‌شود، بنابراین با بهره‌گیری از لنزهای تله و فاصله گرفتن از سوژه، این مشکل کاهش می‌یابد)، از دو برابر نرمال به بالا و به خاطر کاهش شدید عمق میدان وضوح در لنزهای تله‌بلند، کمتر از چهار برابر لنز نرمال است. بهتر است عکس‌های پرتره را با عمق میدان کم (یعنی با دیافراگم باز) تهیه کرد تا پس زمینه محو شود و سوژه با تأکید بیشتری دیده شود. | ## بخش 2: عکاسی پرتره | اولین عکس پرتره تاریخ معمولاً انتخاب اولین‌ها در تاریخ هنر کار سختی به‌شمار می‌آید. سپس براساس اطلاعات موجود در تاریخ ۱۹ اوت ۱۸۳۹، برای اولین بار یک پرتره از خودش به وسیلهٔ داگروتایپ گرفت. در سال ۱۸۳۹ میلادی، کورنلیوس یک داگروتایپ از خودش به عنوان یک پرتره ساده تهیه کرد. کارنلیوس به عنوان یکی از نخستین عکاسان تاریخی، به توسعه تکنیک‌های عکاسی و ایجاد دستگاه‌های بهتر علاقه داشت و در تاریخ عکاسی نقش بسیار مهمی ایفا کرد. کارگاه عکاسی کارگاه‌های عملی عکاسی پرتره به منظور آموزش نورپردازی و پوزیشن تصویر توسط نهادهای آموزشی برای هنرجویان برگزار می‌شود. در این کارگاه‌ها هر کارآموزی با کارهای مختلفی از قبیل نورپردازی، روتوش نگاتیو (در عکاسی آنالوگ)، تکنیک‌های ادیت (فتوشاپ و …) آشنا شده و بسته به ذوق و روان خود آنها را برای بدست آوردن نتیجه مطلوب در عکاسی پرتره بکار می‌گیرد. عکاسان برجسته پرتره در ایران آقا رضا خان اقبال‌السلطنه (۱۲۲۲ خورشیدی/۱۸۴۳ م – ۱۲۶۳ خ. /۱۹۰۷ ق)، معروف به عکاس‌باشی، نخستین عکاس حرفه‌ای ایران و یکی از پیشگامان عکاسی پرتره در دوره قاجار بود. وی عکاسی را نزد فرانسوی‌ها (مانند فرانسس کارلهیان) در دارالفنون آموخت و حدود ۶ سال تحت آموزش ماند. | ## بخش 3: عکاسی پرتره | در سال ۱۲۸۰ قمری لقب رسمی «عکاس‌باشی» را از ناصرالدین‌شاه دریافت کرد و هدایت اولین عکاس‌خانه رسمی ایران در کاخ گلستان را بر عهده گرفت. آقا رضا شهرتش را مدیون ثبت چهره رجال، طبقات اجتماعی و همچنین عکس‌برداری از اماکن مذهبی مانند حرم رضوی است اقدامی نوآورانه در آن دوران تصاویر وی علاوه بر ارزش تاریخی، نمایانگر رویکرد مستند-پرتره و تأکید بر واقع‌گرایی در عکاسی بودند سبکی که بعدها از اصول پایه‌ای پرتره اجتماعی در ایران شد. آثار آقا رضا در سفرهای رسمی ناصرالدین‌شاه (مانند سفر مشهد و سفرهای اروپا) ثبت شد و نخستین آلبوم عکس رسمی ایران محسوب می‌شود. علاوه بر پرتره، او با استفاده از تکنیک‌هایی چون کلودیونِ تر، سیانوتیپ و استریوسکوپی، دستاوردهای فنی قابل توجهی در گسترش عکاسی مدرن در ایران داشت. فخرالدین فخرالدینی (متولد ۵ مارس ۱۹۳۳، تبریز) یکی از پیشگامان عکاسی پرتره در ایران است. او بیش از ۵۶ سال سابقه حرفه‌ای دارد و تخصصش در پرتره‌های سیاه‌وسفید شخصیت‌های فرهنگی، هنری و ادبی ایران است. عکس‌های او که سوژه‌هایی با لباس‌های سنتی را در ترکیب با اشیاء مدرن نمایش می‌دهند، نقدی ظریف بر سنت و مدرنیته هستند و توانسته‌اند تأیید جهانی کسب کنند. او به واسطه توانایی‌اش در ثبت حالات چهره و موقعیت‌های احساسی سوژه‌ها در پروژه‌هایی چون "Look"، تحسین گسترده‌ای را در سطح جهانی به دست آورده است. | ## جمع‌بندی | حسین فاطمی، اگرچه بیشتر به عکاسی خبری-مستند شناخته می‌شود، در آثارش تأکید قابل‌توجهی بر پرتره‌های احساسی و انسانی نیز دارد.