موضوع مقاله: کفر عنان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کفر عنان | مقدمه: کفر عنان (به عربی: ) روستایی فلسطینی بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه شد. | ## بخش 1: کفر عنان | در دوران باستان با نام کفر حنانیا شناخته می‌شد و روستایی بزرگ و یهودی‌نشین و مرکز مهم تولید سفال بود. بررسی‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که کفر حنانیا در دوره رومی آغازین بنیاد نهاده شده و تا دوره بیزانسی مسکونی بوده و در سده‌های میانه و دوران نوین بار دیگر آباد شده‌است. از اواسط سده شانزدهم میلادی ساکنان روستا همگی مسلمان بودند و نام آن به شکل کفر عنان درآمد. کفر عنان در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۸ توسط نیروهای دفاعی اسرائیل در چارچوب عملیات حیرام تصرف شد. بسیاری از روستاییان بارها به کفر عنان بازگشتند اما ارتش اسرائیل در سه نوبت جداگانه در ژانویه و فوریه ۱۹۴۹ آنان را اخراج کرد. در سال ۱۹۸۹ شهرک اسرائیلی کفر حنانیا بر زمین‌های کفر عنان و در تپه‌ای مجاور روستای پیشین بنا شد. بخش بزرگی از ظروف پخت‌وپز در جلیل از سده نخست پیش از میلاد تا آغاز سده پنجم میلادی در این روستا تولید می‌شد.Leibner, 2009, p.130. کنیسه‌ای متعلق به دوره بیزانسی بخشی از صخره تراشیده شده بود که احتمالاً در سده پنجم میلادی ساخته شده و بقایای آن در شرق روستا کاوش شده‌است.Lissovsky (2007), pp. 167–168 ولید خالدی از کشف ستون‌ها و پایه‌های آن‌ها، غارها، حوضچه و گورستان در کاوش‌های باستان‌شناسی خبر داده‌است. در دوره معبد دوم، در فاصله کمتر از یک کیلومتری کفر حنانیا، روستای آبادی به نام برسابه (اکنون خربة الصبا، بئرشبای جلیل) قرار داشت که یوسف فلاوی در نوشته‌هایش از آن یاد کرده‌است.M. 179 از شخصیت‌های برجسته‌ای که گفته می‌شود در آنجا به خاک سپرده شده، الیعزر بن یعقوب اول از تنائیم (حکیمان یهودی) سده نخست میلادی بود.Lissovsky (2007), p. 173 تلمود و میدراش نیز از آن به عنوان خاستگاه ربی یعقوب کفر حنین از نسل سوم آمورائیم یاد می‌کنند. کتیبه‌ای آرامی متعلق به سده پنجم یا ششم میلادی بر یک «کلیله» (پولیکندلون؛ چلچراغ برنزی آویزان از سقف که لامپ‌های شیشه‌ای در آن جای می‌گرفت) در روستای کفر مکر نزدیک عکا یا اطراف آن یافت شده‌است. | ## بخش 2: کفر عنان | متن کتیبه چنین است: «این پولیکندلون [کلیله] … [پیشکش‌شده] به مکان مقدس [کنیسه] کفر حنانیا. این چلچراغ اکنون در موزه سلطنتی ماریمون در بلژیک نگهداری می‌شود و تصاویر اشیای دینی یهودی شامل دو منوره (شمعدان هفت‌شاخه)، لولاو (شاخه نخل) و شوفار (شاخ قوچ) در کنار کتیبه نقش شده‌است.Flood (2001), p. در توسفتا (باوا مصیعا ۶:۳) آمده: «آنان که خاک‌رُسِ سیاه می‌سازند، همچون کفر حنانیا و همسایگانش».Gale, 2005, p. اشاره‌های احتمالی دیگر به روستا دربرمی‌گیرد: ذکر «بیوه ابن العنانی» در سندی از گنیزای سده دوازدهم و اشاره به «کفر حنان» در سده سیزدهم.Leibner, 2009, p. دوره عثمانی: کفر عنان در سال ۱۵۲۲ میلادی، موسی بن مردخای بسولا، مسافر یهودی، نزدیک به ۳۰ خانوار از یهودیان مستعربه (یهودیان عرب‌زبان) را در میان ساکنان یافت که بیشترشان از تبار کوهنیم بودند. در دوران فرمانروایی امپراتوری عثمانی است که نام کفر عنان برای نخستین بار پدیدار می‌شود. روستا در دفتر مالیاتی ۱۵۴۹ یا ۱۵۹۶ به عنوان بخشی از ناحیه جیره در سنجق صفد ثبت شده و دارای ۲۱ خانوار و ۸ مجرد با جمعیت تخمینی ۲۵۹ نفر بوده‌است. آنان بر بز، کندوی عسل و دستگاه فشار (برای زیتون یا انگور) مالیات می‌پرداختند؛ جمعاً ۱۲٬۲۷۲ آقچه. 6 گفته می‌شود برخی خانواده‌های یهودی کوهنی احتمالاً در اواخر سده شانزدهم به پقیعین مهاجرت کردند. 166 در سال ۱۸۸۱ گزارش «بررسی فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین روستا را سنگی و دارای ۱۵۰ تا ۲۰۰ ساکن مسلمان توصیف کرد. 36 در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۲۶۴ نفر افزایش یافت که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۴۷ خانه زندگی می‌کردند.Mills, 1932, p. 100 بر پایه آمار ۱۹۴۵، کفر عنان ۳۶۰ ساکن مسلمان داشت و مساحت کل زمین‌های آن ۵٬۸۲۷ دونوم بود. 130 خانه‌های روستا از سنگ با ملاط گِلی ساخته شده و به‌هم فشرده بودند و کوچه‌های نیم‌دایره‌ای باریکی آن‌ها را از هم جدا می‌کرد. | ## بخش 3: کفر عنان | جنگ ۱۹۴۸ فلسطین روستا در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۸ توسط تیپ ۱ گولانی در چارچوب عملیات حیرام تصرف شد و پس از جنگ به اسرائیل الحاق گردید. بنی موریس گزارش می‌دهد که مقامات اسرائیلی روستا را «رهاشده» طبقه‌بندی کردند اما ساکنان پیوسته بازمی‌گشتند.Morris, 2004, pp. 516-17 در ژانویه ۱۹۴۹ ارتش اسرائیل ۵۴ نفر را اخراج و ۱۲۸ نفر از ساکنان کفر عنان و فراضیه را به روستاهای دیگر در اسرائیل منتقل کرد.Morris, 2004, p. 517 در ۴ فوریه ۱۹۴۹ واحدهایی از گردان ۷۹ دو روستا را محاصره کردند و ۴۵ نفر را به کرانه باختری اخراج نمودند. ۲۰۰ روستایی دارای مجوز اقامت که بیشترشان مردان سالخورده و زنان و کودکان بودند، به مجد الکروم منتقل شدند. اخراج روستاییان برخی اعضای حزب ماپام را برآشفت و آنان داوید بن گوریون و ارتش را محکوم کردند. با این حال پیشنهاد طرح درخواست تحقیق دربارهٔ اخراج ساکنان کفر عنان، فراضیه و الغابسیه ظاهراً هرگز در صحن کنست مطرح نشد.Morris, 2004, p. 541-2 پس از تأسیس اسرائیل در سال ۱۹۵۰ ماده ۱۲۵ مقررات دفاعی ۱۹۴۵ برای مصادره زمین‌های شماری از روستاهای فلسطینی عربی در جلیل از جمله کفر عنان به کار گرفته شد.Nazzal, 1978, p. همین قانون برای جلوگیری از بازگشت روستاییان حتی از راه‌های قانونی نیز بهره‌گیری شد.Nazzal, 1978, p. 101 شهرک یهودی کفر حنانیا نخست در ۱۹۸۲ در جنوب روستای تخلیه‌شده کفر عنان برنامه‌ریزی و سرانجام در ۱۹۸۹ بر زمین‌های روستا (نه بر خود بافت روستا) بنا شد. حازون (بنیاد ۱۹۶۹ بر زمین‌های المنصوره) و پارود (بنیاد ۱۹۴۹ بر زمین‌های فراضیه) هر دو نزدیک محل روستا هستند اما بر زمین‌های آن قرار ندارند. هنگامی که ولید خالدی در ۱۹۹۲ از محل روستا دیدن کرد، توده‌های سنگ، بوته‌های کاکتوس، درختان انجیر، بقایای ساختمانی گنبددار و زیارتگاه کوچک شیخ ابوحجر ازرق بر تپه‌ای مجاور در شرق را یافت. 21 باستان‌شناسی روستای دوره رومی تا بیزانسی در سال ۱۹۳۳ یوسف براسلاوسکی نخستین کسی بود که کنیسه تراشیده‌شده در صخره را در کفر عنان شناسایی کرد؛ شناسایی او بر پایه گواهی یک کشاورز عرب محلی بود.Braslavsky (1933b), pp. | ## جمع‌بندی | آدان-بایویتس از گروه مطالعات سرزمین اسرائیل و باستان‌شناسی دانشگاه برایلان از ۱۹۸۷ تا ۱۹۸۸ در این محل پژوهش باستان‌شناسی انجام داد و در ۱۹۹۲–۱۹۹۳ کوره سفال‌پزی اواخر دوره رومی با دسترسی سنگ‌فرش را کاوش کرد.Leibner, 2009, p.