موضوع مقاله: جیک جیلنهال | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جیک جیلنهال | مقدمه: او در خانواده‌ای هنرمند به دنیا آمد و فرزند استیون جیلنهال، کارگردان، و نائومی فونر جیلنهال، فیلم‌نامه‌نویس است. | ## بخش 1: جیک جیلنهال | جیلنهال بازیگری را از کودکی با حضور در فیلم حقه‌بازان شهر (۱۹۹۱) آغاز کرد و پس از آن در فیلم‌های پدرش مانند یک زن خطرناک (۱۹۹۳) و رونق خانه (۱۹۹۸) نقش‌های فرعی ایفا نمود. نقطه عطف کارنامه او با بازی در نقش هومر هیکام در فیلم آسمان اکتبر (۱۹۹۹) رقم خورد و با بازی در فیلم کالت و روان‌شناختی دانی دارکو (۲۰۰۱) در نقش نوجوانی آشفته، توجه بیشتری را به خود جلب کرد. پس از بازی در فیلم علمی تخیلی پرفروش پس‌فردا (۲۰۰۴)، جیلنهال برای بازی در نقش مردی همجنس‌گرا در درام عاشقانهٔ کوهستان بروکبک (۲۰۰۵) مورد تحسین منتقدان قرار گرفت و نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد. مسیر شغلی او با بازی در نقش اصلی تریلر زودیاک (۲۰۰۷)، کمدی رمانتیک عشق و دیگر داروها (۲۰۱۰) و فیلم علمی تخیلی کد منبع (۲۰۱۱) پیشرفت کرد. نقش‌آفرینی او در تریلرهای زندانیان (۲۰۱۳) و دشمن (۲۰۱۳) با تحسین منتقدان همراه بود و برای بازی در نقش روزنامه‌نگاری فریب‌کار در شبگرد (۲۰۱۴) و نویسنده‌ای با وضعیت نابسامان در حیوانات شب‌زی (۲۰۱۶) نامزد دریافت جایزهٔ بفتا شد. فیلم ابرقهرمانی مرد عنکبوتی: دور از خانه (۲۰۱۹) پرفروش‌ترین فیلم اوست که در آن نقش میستریو را بازی کرد. پس از بازی در نقش مکمل درام حیات وحش (۲۰۱۸)، جیلنهال نقش اصلی پروژه‌های اکشن و مهیج از قبیل گناهکار (۲۰۲۱)، آمبولانس (۲۰۲۲) و کافه بین‌راهی و نیز مجموعهٔ بی‌گناه فرضی (۲۰۲۴) را بر عهده گرفت. آغاز زندگی جیکوب بنجامین جیلنهال در ۱۹ دسامبر ۱۹۸۰ در لس آنجلس، کالیفرنیا به دنیا آمد. او یک خواهر بازیگر به نام مگی جیلنهال دارد که با او در فیلم دانی دارکو هم‌بازی شد. مادر جیلنهال یک یهودی است که از خانوادهٔ اشکنازی اهل روسیه و لهستان در نیویورک سیتی به دنیا آمد. جیلنهال در سیزدهمین سالگرد تولدش، آیینی مانند بر میتصوا انجام داد و داوطلبانه در پناهگاه افراد بی‌خانمان مشغول به کار شد زیرا والدینش می‌خواستند به‌خاطر سبک زندگی ممتازش به او حس قدردانی بدهند. جیلنهال در کودکی به‌علت ارتباط خانواده‌اش با فیلم‌سازی، همواره با این صنعت روبه‌رو می‌شد. او نخستین بازیگری خود را در نقش پسر بیلی کریستال در فیلم کمدی حقه‌بازان شهر (۱۹۹۱) تجربه کرد. والدینش به او اجازهٔ حضور در اردک‌های قدرتمند (۱۹۹۲) را ندادند، زیرا برای این کار نیاز بود دو ماه خانه را ترک کند. در سال‌های بعد، پدر و مادرش به او اجازه دادند تا برای نقش‌ها آزمون بازیگری دهد، اما همواره او را در صورت انتخاب شدندش از گرفتن نقش‌ها منع می‌کردند. جیلنهال در سال ۱۹۹۳ در زن خطرناک (به همراه خواهرش مگی)، در «Bop Gun» (قسمتی از فیلم ۱۹۹۴ قتل: زندگی در خیابان) و در ۱۹۹۸ در کمدی میراث مالکوم ظاهر شد. جیک و مگی به همراه مادرشان در دو قسمت از یک برنامه آشپزی ایتالیایی در شبکهٔ فود نت‌ورک ظاهر شدند. پیش از سال آخر دبیرستان، تنها فیلم دیگری که به‌دست پدرش کارگردانی نشد و جیلنهال اجازه بازی در آن را داشت، فیلم جاش و اس.ای. پدر و مادرش اصرار داشتند که او برای تأمین مخارج زندگی خود شغل تابستانی داشته باشد؛ بنابراین او به‌عنوان نجات غریق و پیش‌خدمت در رستورانی که به‌دست یکی از دوستان خانوادگی اداره می‌شد، مشغول به کار شد. جیلنهال در سال ۱۹۹۸ از مدرسه هاروارد-وستلیک در لس آنجلس فارغ‌التحصیل شد و سپس برای مطالعهٔ ادیان شرقی و فلسفه به دانشگاه کلمبیا رفت. جیلنهال پس از دو سال تحصیل را رها کرد تا روی بازیگری تمرکز کند، اما قصد در نهایت قصد داشت مدرک خود را به پایان برساند. نخستین نقش اصلی جیلنهال در آسمان اکتبر بود، اقتباس سال ۱۹۹۹ جو جانستون از زندگی‌نامه هومر هیکام. جیلنهال در آن مرد جوانی از ویرجینیای غربی را به تصویر کشید که در تلاش برای برنده شدن بورس تحصیلی بود. فعالیت حرفه‌ای ۱۹۹۹–۲۰۰۴: آغاز موفقیت و دانی دارکو اولین نقش اصلی جیلنهال در فیلم آسمان اکتبر (۱۹۹۹) به کارگردانی جو جانستون رقم خورد. این فیلم که اقتباسی از زندگی‌نامه هومر هیکام به نام پسران راکت بود، داستان جوانی از ویرجینیای غربی را روایت می‌کند که با رؤیای بردن یک بورسیه علمی، تلاش می‌کند تا از سرنوشت محتوم خود یعنی کار در معدن زغال‌سنگ بگریزد. بازی او در این فیلم بسیار مورد توجه قرار گرفت و از آن به عنوان «نقش برجسته» او یاد شد. با این حال، فیلمی که جیلنهال را به یک چهره کالت و شناخته‌شده در میان سینمادوستان تبدیل کرد، دانی دارکو (۲۰۰۱) به کارگردانی ریچارد کلی بود. او در این فیلم نقش نوجوانی باهوش اما دچار مشکلات روانی را بازی می‌کند که تصاویری از یک خرگوش غول‌پیکر به نام فرانک می‌بیند که او را به انجام اعمالی خطرناک وامی‌دارد. اگرچه فیلم در گیشه موفقیت چندانی کسب نکرد، اما به مرور زمان طرفداران بسیاری پیدا کرد و به یک فیلم کالت کلاسیک تبدیل شد. پس از دانی دارکو، او در فیلم پسر حبابی (۲۰۰۱) ظاهر شد که با نقدهای عمدتاً منفی مواجه گشت. | ## بخش 2: جیک جیلنهال | در سال ۲۰۰۲، او در کنار جنیفر انیستون در فیلم دختر خوب و با کاترین کینر در دوست‌داشتنی و شگفت‌انگیز بازی کرد. در همان سال، او برای اولین بار در تئاتر و در نمایشنامه این جوانان ما نوشته کنت لونرگان در وست اند لندن روی صحنه رفت. بازی او در این تئاتر با استقبال روبرو شد و جایزه تئاتر ایونینگ استاندارد را برای بهترین بازیگر تازه‌وارد برایش به ارمغان آورد. جیلنهال در سال ۲۰۰۴ با فیلم پرفروش و فاجعه‌ای روز پس از فردا به کارگردانی رولاند امریش، به جریان اصلی هالیوود راه یافت. او در این فیلم نقش سم هال، دانشجویی را بازی می‌کند که در میانه یک عصر یخبندان جدید در نیویورک به دام افتاده است. این فیلم با فروش جهانی بیش از ۵۵۰ میلیون دلار، به یک موفقیت تجاری بزرگ تبدیل شد. ۲۰۰۵–۲۰۱۱: کوهستان بروکبک و تثبیت جایگاه سال ۲۰۰۵ نقطه عطفی بزرگ در کارنامه جیلنهال بود. در برهان، او در کنار گوئینت پالترو و آنتونی هاپکینز نقش یک دانشجوی ریاضی را ایفا کرد. در جارهد به کارگردانی سم مندس، او نقش یک تکاور دریایی پرخاشگر را در دوران جنگ خلیج فارس به تصویر کشید. مهم‌ترین نقش او در این سال، و شاید در تمام کارنامه‌اش، در فیلم کوهستان بروکبک به کارگردانی انگ لی بود. جیلنهال و هیث لجر در این فیلم نقش دو گاوچران جوان را بازی می‌کنند که در تابستان سال ۱۹۶۳ در وایومینگ با یکدیگر آشنا می‌شوند و رابطه‌ای عاطفی و پیچیده میان آن‌ها شکل می‌گیرد که دهه‌ها به طول می‌انجامد. این فیلم به یک پدیده فرهنگی و سینمایی تبدیل شد و تحسین گسترده منتقدان را برانگیخت. بازی جیلنهال در نقش جک توئیست، برای او جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد و نامزدی جایزه اسکار، جایزه گلدن گلوب و جایزه انجمن بازیگران فیلم را به همراه داشت. جیلنهال احساسات مختلفی را بخاطر شیوهٔ کارگردانی آنگ لی در کوهستان بروکبک تجربه کرد ولی در کل بیشتر او را تحسین می‌کرد تا سرزنش. او به این خاطر از لی شکایت داشت که وقتی فیلم‌برداری شروع می‌شد با بازیگران قطع رابطه می‌کرد، ولی جیلنهال حسن‌های لی را می‌ستود از جمله اینکه او همیشه بازیگرانش را تشویق می‌کرد و صبر و شکیبایی مثال زدنی داشت. وقتی که دربارهٔ صحنه‌های بوسیدن لجر «کوهستان بروکبک» از او سؤال می‌کنند، می‌گوید: به عنوان یک بازیگر باید زمان‌هایی که عدم احساس آرامش می‌کنیم را بپذیریم. وقتی دربارهٔ صحنه‌های نزدیکی او با لجر می‌پرسند، می‌گوید این کار به بازی در صحنهٔ رابطهٔ جنسی با زنی می‌ماند که برایم جذابیتی ندارد. بعد از اکران کوهستان بروکبک شایعات دربارهٔ اینکه بازیگران گرایش خاصی داشتند، زیاد شد. وقتی از او دربارهٔ این شایعات سؤال شد پاسخ داد: «خیلی جالب است وقتی مردم مرا دوجنس‌گرا می‌دانند. البته من خیلی از نظر جنسی به مردها گرایش نداشتم ولی حتی اگر اتفاق هم بیفتد، نگران نیستم.» در سال ۲۰۰۷، او در تریلر معمایی زودیاک به کارگردانی دیوید فینچر بازی کرد. این فیلم که بر اساس داستان واقعی قاتل زنجیره‌ای زودیاک ساخته شده، جیلنهال را در نقش رابرت گری‌اسمیت، کارتونیستی که به معمای این قتل‌ها وسواس پیدا می‌کند، به نمایش می‌گذارد. زودیاک با استقبال بسیار مثبت منتقدان روبرو شد و بسیاری آن را یکی از بهترین فیلم‌های قرن ۲۱ می‌دانند. پس از آن، او در فیلم استرداد (۲۰۰۷) در کنار ریس ویترسپون و در درام جنگی برادران (۲۰۰۹) در مقابل توبی مگوایر و ناتالی پورتمن ظاهر شد. در سال ۲۰۱۰، او با بازی در فیلم ماجراجویانه و پرهزینه شاهزاده ایران: شن‌های زمان وارد دنیای بلاک‌باسترها شد. در همان سال، او در فیلم کمدی رمانتیک عشق و دیگر داروها با ان هتوی همبازی شد که برای آن نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم موزیکال یا کمدی گردید. او سال بعد با تریلر علمی-تخیلی کد منبع به موفقیت دیگری دست یافت که هم در گیشه و هم در میان منتقدان عملکرد خوبی داشت. ۲۰۱۲–۲۰۱۸: نقش‌های پیچیده و تحسین منتقدان دهه ۲۰۱۰ شاهد گرایش جیلنهال به نقش‌های چالش‌برانگیزتر و تاریک‌تر بود که توانایی‌های بازیگری او را بیش از پیش به نمایش گذاشت. او در سال ۲۰۱۲ با بازی در تریلر پلیسی پایان کشیک در نقش یک افسر پلیس لس آنجلس، تحسین منتقدان را به دست آورد. این فیلم به دلیل سبک فیلم‌برداری مستندگونه و شیمی قوی میان جیلنهال و همبازی‌اش، مایکل پنیا، مورد ستایش قرار گرفت. او با کارگردان تحسین‌شده، دنیس ویلنوو، در دو فیلم همکاری کرد: تریلر روان‌شناختی زندانیان و تریلر اگزیستانسیال دشمن. | ## بخش 3: جیک جیلنهال | در زندانیان، او نقش کارآگاه لوکی را بازی می‌کند که مسئول پرونده ربوده شدن دو دختربچه است. در دشمن، او نقشی دوگانه را ایفا می‌کند: یک استاد دانشگاه افسرده و همزاد بازیگرش. این فیلم پیچیده و نمادین، توانایی جیلنهال در به تصویر کشیدن شخصیت‌های دوگانه و روان‌شناسی پیچیده را به رخ کشید. اوج این دوره از کارنامه جیلنهال، بازی در فیلم نئو-نوآر شبگرد (۲۰۱۴) به نویسندگی و کارگردانی دن گیلیوری بود. او برای ایفای نقش لو بلوم، یک جامعه‌ستیز جاه‌طلب که با فیلم‌برداری از صحنه‌های جرم و تصادف در لس آنجلس به شهرت می‌رسد، حدود ۱۴ کیلوگرم وزن کم کرد. این نقش‌آفرینی که یکی از بهترین‌های کارنامه او محسوب می‌شود، تحسین جهانی را برانگیخت و نامزدی جوایز گلدن گلوب، بفتا و انجمن بازیگران فیلم را برای او به ارمغان آورد. بسیاری از منتقدان، عدم نامزدی او برای جایزه اسکار را یکی از بزرگترین غافلگیری‌های آن سال دانستند. جیلنهال در سال ۲۰۱۴ با بازی در نمایشنامه صورت فلکی در کنار روث ویلسون، اولین حضور خود در برادوی را تجربه کرد. او در سال‌های بعد در فیلم‌های چپ‌دست (۲۰۱۵)، که برای آن تغییر بدنی چشمگیری داشت، اورست (۲۰۱۵) و ویرانی (۲۰۱۵) بازی کرد. در سال ۲۰۱۶، او بار دیگر با بازی در تریلر روان‌شناختی حیوانات شب‌زی به کارگردانی تام فورد، نامزد جایزه بفتا شد. ۲۰۱۹–اکنون: نقش‌های اکشن و بازگشت به جریان اصلی در سال ۲۰۱۹، جیلنهال با ایفای نقش کوئنتین بک / میستریو در فیلم مرد عنکبوتی: دور از خانه از دنیای سینمایی مارول، به سینمای بلاک‌باستری بازگشت. بازی او در نقش این شخصیت فریبکار و پیچیده با استقبال مثبت طرفداران و منتقدان روبرو شد. او در همان سال در نمایش تحسین‌شده دیوار دریا/یک زندگی در برادوی به روی صحنه رفت که برای آن نامزد جایزه تونی بهترین بازیگر مرد در یک نمایشنامه شد. او در سال ۲۰۲۱ در فیلم گناهکار که بازسازی یک فیلم دانمارکی به همین نام بود، نقش یک اپراتور مرکز فوریت‌های پلیسی را ایفا کرد. این فیلم که تقریباً به طور کامل بر روی بازی او متمرکز است، توانایی او در ایجاد تنش تنها با استفاده از صدا و حالات چهره را به نمایش گذاشت. در سال ۲۰۲۴، او نقش اصلی بازسازی فیلم کالت کلاسیک کافه بین راهی را بر عهده گرفت که از طریق سرویس استریم آمازون پرایم ویدئو منتشر شد و به یکی از پربیننده‌ترین فیلم‌های این پلتفرم تبدیل شد. خانواده و روابط دیگر جیلنهال فرزند یک کارگردر سال ۲۰۱۹، جیلنهال با ایفای نقش کوئنتین بدان و نمایش‌نامه‌نویس است. خواهر او نیز بازیگر است و در حال حاضر با پیتر سارسگارد که در فیلم‌های جارهد و تسلیم کنار جیلنهال ظاهر شده، ازدواج کرده است. در دسامبر ۲۰۰۶ او و خواهرش که به یک رستوران در کالیفرنیا برای تعطیلات رفته بودند، گرفتار آتش‌سوزی شدند. پدر خوانده و مادر خواندهٔ او دو زوج همجنس‌گرا هستند و جیلنهال بارها این را تأکید کرده است. خود جیلنهال پدرخواندهٔ ماتیلدا رز لجر متولد ۲۸ اکتبر ۲۰۰۵، دختر هیت لجر و میشل ویلیامز که هر دو همبازی‌اش در کوهستان بروکبک بوده‌اند، است. البته مطبوعات از سال ۲۰۰۷ حدس می‌زدند که این دو با هم رابطهٔ عاشقانه دارند که ریس در مصاحبه‌ای در ۲۰۰۸ نامزدی‌اش را عنوان کرد. اولین فیلم تولیدی این شرکت، قوی‌تر (۲۰۱۷) بود که جیلنهال در آن نقش جف باومن، یکی از بازماندگان بمب‌گذاری ماراتن بوستون را ایفا کرد. از دیگر آثار تولیدی این شرکت می‌توان به حیات وحش (۲۰۱۸)، یادگار (۲۰۲۰)، شیطان تمام‌وقت (۲۰۲۰) و گناهکار (۲۰۲۱) اشاره کرد. فعالیت‌های سیاسی و بشردوستانه جیلنهال از نظر سیاسی فعال است و از حامیان حزب دموکرات ایالات متحده به شمار می‌رود. او در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۰۴ از جان کری حمایت کرد و در فعالیت‌های مربوط به افزایش مشارکت جوانان در رأی‌گیری شرکت داشته است. او همچنین به طور مداوم در مورد مسائل زیست‌محیطی و تغییرات اقلیمی صحبت کرده و از برنامه‌های مربوط به بازیافت و انرژی‌های تجدیدپذیر حمایت می‌کند. او از حامیان اتحادیه آزادی‌های مدنی آمریکا (ACLU) است و در برنامه‌های مختلفی برای این سازمان شرکت کرده است. | ## جمع‌بندی | فیلم استرداد که او در آن بازی کرد، به موضوع بحث‌برانگیز بازداشت‌های غیرقانونی توسط دولت آمریکا می‌پرداخت و با حمایت ACLU همراه بود.