موضوع مقاله: بتمن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بتمن | مقدمه: بتمن یک شخصیت خیالی ابرقهرمان در کتاب‌های کمیک آمریکایی است که توسط دی‌سی کامیکْس منتشر می‌شود. | ## بخش 1: بتمن | این شخصیت را باب کین (طراح) و بیل فینگر (نویسنده) خلق کردند و نخستین بار در شمارهٔ ۲۷ مجموعه کمیک‌های کارآگاهی در ۳۰ مارس سال ۱۹۳۹ معرفی شد. بتمن یکی از نخستین ابرقهرمانان کمیک بوکی است که در رسانه‌های مختلف از جمله فیلم‌ها، مجموعه‌های تلویزیونی و بازی‌های ویدئویی نیز حضور داشته است. او که سرمایه‌دار، تاجر و نیکوکار آمریکایی است، در کودکی شاهد قتل والدینش به دست یک سارق خیابانی بود. این واقعه موجب شد تا او قسم بخورد که از تبهکاران انتقام بگیرد و عدالت را به جامعه بازگرداند. وین پس از گذراندن دوره‌های سخت تمرینات بدنی و فکری، با طراحی لباسی الهام‌گرفته از خفاش، به مبارزه با جنایتکاران در شهر خیالی گاتهام پرداخت. مهم‌ترین قابلیت‌های بتمن شامل هوش بالا، مهارت‌های رزمی پیشرفته، استقامت زیاد و اراده‌ای قوی است. او از ترکیب هوش، مهارت‌های کارآگاهی، دانش، ثروت، شجاعت، هنرهای رزمی، ارادهٔ محکم و توانایی ایجاد ترس در مبارزه با جنایتکاران استفاده می‌کند. در مبارزات او، افرادی مانند رابین، آلفرد پنی‌ورث (پیشکار شخصی‌اش)، رئیس‌پلیس جیمز گوردون، بت‌گرل و گاهی اوقات زن گربه‌ای به یاری‌اش می‌آیند. بتمن با طیف وسیعی از تبهکاران و مجرمان روبه‌رو است که شامل دشمنان متعدد و متنوعی می‌شود. از جمله این شروران می‌توان به جوکر، پنگوئن، ریدلر، مد هتر، بین، فایرفلای، زن گربه‌ای، مستر فریز، دوچهره، رأس‌الغول و مترسک اشاره کرد. تاریخچهٔ انتشار خلق شخصیت اوایل سال ۱۹۳۹، موفقیت داستان‌های مصور سوپرمن در کمیک‌های اکشن، سردبیران بخش کمیک انتشارات ملی (که بعدها دی‌سی نامیده شد) را بر آن داشت که ابرقهرمان‌های بیشتری به عناوین داستان‌های مصورشان بیفزایند. 18 همکارش بیل فینگر دراین‌باره می‌گوید: «کین از ایده‌اش راجع به شخصیت بتمن با من صحبت کرده بود و دوست داشت طرح‌هایش را ببینم. من به خانه‌اش رفتم و او یک شخصیت طراحی کرده بود که شبیه به سوپرمن بود با لباسی تنگ و مایل به سرخ‌رنگی، با چکمه و بدون دستکش، به همراه یک ماسک دومینو بر روی صورتش و در حالی که از یک طناب آویزان شده بود. (ISBN 978-0-517-50188-7) بال‌های خفاشی، همانند شنل، ایدهٔ کین بود که از بال‌زن لئوناردو دا وینچی الهام گرفته بود. فینگر تغییراتی در شخصیت ایجاد کرد از جمله قرار دادن بالاپوش به جای ماسک دومینو، شنل به جای بال‌ها و دستکش و برداشتن قسمت‌های قرمزرنگ لباس اصلی.Daniels (1999), p. فینگر در مورد رسیدن به نام بروس وین برای هویت اصلی بتمن گفته است: «نام کوچک بروس وین از رابرت بروس گرفته شده است، یک وطن‌پرست اسکاتلندی. تاریخچه شخصیت بتمن در طول بیش از هشتاد سال حضور در دنیای کمیک‌ها با تغییرات و بازنگری‌های زیادی همراه بوده است. برخلاف بسیاری از شخصیت‌های داستانی که یک نسخه اصلی و ثابت دارند، بتمن در قالب نسخه‌ها و روایت‌های مختلف و متعددی به تصویر کشیده شده که همهٔ آن‌ها از نظر طرفداران و منتقدان اعتبار دارند. قرن بیستم و دوران طلایی بتمن برای نخستین بار در سال ۱۹۳۹ در شماره ۲۷ مجموعه کمیک‌های کارآگاهی معرفی شد. در داستان اصلی و پایدار این شخصیت، بروس وین به عنوان فرزند خانواده‌ای ثروتمند و خیرخواه در شهر گاتهام بزرگ می‌شود. زندگی او به ناگاه دچار تغییر اساسی می‌شود وقتی که در کودکی والدینش به دست یک جنایتکار به نام جو چیِل به قتل می‌رسند. این حادثه عمیقاً او را تحت تأثیر قرار داده و باعث می‌شود بروس قسم بخورد که عمرش را صرف مبارزه با جرم و جنایت کند. او سال‌ها به آموزش‌های سخت جسمی و فکری می‌پردازد و برای ایجاد ترس در دل مجرمان، لباس و ماسک بتمن را طراحی می‌کند. در ابتدا، بتمن مورد سوءظن و مخالفت پلیس و جامعه قرار می‌گیرد، امّا به تدریج روابطش با قانون بهتر شده و حتی به عضویت افتخاری پلیس گاتهام درمی‌آید. همچنین در این دوران، دیک گریسون به عنوان رابین، همراه و هم‌پیمان بتمن معرفی می‌شود. دوران نقره‌ای و مسیری به سمت داستان‌های پیچیده‌تر از اواسط دهه ۱۹۵۰، بتمن به سمت داستان‌های علمی-تخیلی سبک‌تر گرایش پیدا کرد ولی در سال ۱۹۶۴ با بازگشتی به ریشه‌های کارآگاهی خود، بسیاری از این المان‌ها حذف شدند. همچنین پس از معرفی دنیای چندجهانی در دی‌سی، نسخه‌های مختلفی از بتمن شناخته شدند؛ از جمله بتمن Earth-Two که در دنیایی موازی زندگی می‌کند و روابط متفاوتی دارد. در این دوره، بتمن با قهرمانان دیگر مانند سوپرمن همکاری نزدیک می‌کند و عضو تیم عدالت‌جویان است. دوران برنز و رویکرد تاریک‌تر از اواخر دهه ۱۹۶۰ تا دهه ۱۹۸۰، داستان‌های بتمن به شکل قابل توجهی تاریک‌تر و جدی‌تر شدند. شخصیت‌هایی مانند جوکر به عنوان قاتل روانی بازگشتند و دشمنان جدیدی مانند رأس‌الغول معرفی شدند. | ## بخش 2: بتمن | دوران مدرن و بازتعریف شخصیت پس از رویداد «بحران در زمین‌های بی‌نهایت» و بازنگری‌های گسترده در دی‌سی، فرانک میلر داستان «سال اوّل» را روایت کرد که بازگشتی تاریک و واقع‌گرایانه به آغاز فعالیت بتمن بود. بتمن در این دوره پلیس گاتهام را فاسد می‌بیند و تنها به عنوان نیرویی بیرونی برای عدالت تلاش می‌کند. طی دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، داستان‌های پیچیده‌تر و بزرگ‌تری با وقایع مهم مانند «سقوط شوالیه» (Knightfall) و «بحران بی‌نهایت» روایت شد که در آن‌ها بتمن با چالش‌های فیزیکی و ذهنی بزرگی روبه‌رو گشت؛ از جمله فلج شدن توسط دشمنی به نام بین و جست‌وجوی او برای بازگشت به قدرت. همچنین روابط او با همکاران و دشمنانش پیچیده‌تر شد و بتمن مجبور شد نقش‌های مختلفی را به دیگران واگذار کند، مانند دیک گریسون که به جای بتمن ظاهر شد. قرن بیست و یکم در دهه‌های اخیر، داستان‌های بتمن بیشتر به مسائل روانشناختی، روابط انسانی و مسئولیت‌های اخلاقی او پرداخته‌اند. داستان‌هایی مانند «بازگشت بتمن» و «بتمن اینکورپوریتد» روایتگر بازگشت بروس وین و گسترده‌تر شدن مأموریت او به سراسر جهان هستند. در مجموعه «نیو ۵۲» تاریخچهٔ بتمن از نو تعریف شد و او نخستین ابرقهرمانی بود که ظهور کرد و با دشمنانی چون رد هود و ریترلر روبه‌رو شد. همچنین سازمان مخفی و قدرتمندی به نام دادگاه جغدها معرفی شد که قرن‌ها بر گاتهام کنترل داشته است. دوران تولد دوباره در سال‌های اخیر، دی‌سی با مجموعهٔ تولد دوباره Rebirth، تلاش کرده است تا تعادلی بین داستان‌های کلاسیک و جدید برقرار کند. در این دوره، بتمن با دشمنانی مانند بین و جوکر درگیر می‌شود، روابطش با شخصیت‌هایی مثل کتوومن به سمت ازدواج پیش می‌رود و با گروه‌هایی مثل سوئیس اسکواد و مجری‌هایی مانند گوست‌میِیکر همکاری می‌کند. همزمان، چالش‌هایی مانند بازگشت اسکِرکرو و مقابله با سازمان مجری به نام ماجستریت، جلوه‌های جدیدی از داستان‌های گاتهام را رقم زده‌اند. زندگی‌نامه گذشتهٔ بتمن تاکنون بارها مورد تجدیدنظرهای کوچک و بزرگ قرار گرفته است. او در کودکی، شاهد کشته شدن پدرش دکتر توماس وین و مادرش مارتا وین بوده و این واقعه به شدت بر زندگی او تأثیر می‌گذارد و آسیب‌های روانی بر او وارد می‌کند. همین واقعه باعث می‌شود تا تصمیم بگیرد که هویتی نامعلوم، با جرم و جنایت در گاتهام سیتی مبارزه کند.Pearson, p. بروس وین بروس وین در زندگی روزانهٔ خود، یک کارخانه دار میلیاردر، ولخرج، خوشگذران و بشردوست است. وین برای منحرف کردن افکار عمومی از یکی بودن هویت وین و بتمن، در مهمانی‌ها وانمود می‌کند که در مصرف الکل زیاده‌روی می‌کند و مست می‌شود ولی در حقیقت هرگز از الکل استفاده نمی‌کند تا توانایی‌های ذهنی‌اش مخدوش نشوند. همچنین همواره در انظار عمومی، خود را چنین نشان می‌دهد که با زنان متعددی رابطه دارد. شخصیت بروس وین به‌عنوان فردی در ظاهر بی‌عرضه و بی‌خیال و ثروتمند، ولی در حقیقت قهرمان و ماجراجو، قبل از داستان‌های بتمن، در داستان زورو سابقه داشته است. دون دیگو د لا وگا، قهرمان داستان زورو، همچون بروس وین، فردی ثروتمند و اشراف‌زاده است که در انظار عمومی، فردی احمق قلمداد می‌شود ولی در حقیقت، علیه بی عدالتی‌های قانون مبارزه می‌کند. دوران طلایی در اوّلین حضور بتمن در کمیک‌های کارآگاهی شماره ۲۷، بتمن در حال مبارزه با جرم و جنایت است و خاستگاه او در کمیک‌های کارآگاهی شماره ۳۳ (نوامبر ۱۹۳۹) مشخص می‌شود و بعدها در کمیک بتمن شماره ۴۷ گسترش می‌یابد. بروس در قصر وین به دنیا می‌آید و آنجا بزرگ می‌شود و تا هشت‌سالگی زندگی شاد و خوبی دارد تا اینکه در هشت‌سالگی‌اش، در راه بازگشت از سالن سینما به خانه، جو چیل پدر و مادرش را جلوی چشمانش به قتل می‌رساند. او تمرین‌های فکری و بدنی مختلفی را پشت سر می‌گذارد ولی متوجه می‌شود این‌ها کافی نیست. او می‌داند که جنایتکاران خیلی خرافاتی هستند؛ بنابراین باید با نمادی علیه آن‌ها بجنگد که ترس را به قلبشان وارد کند. در همین لحظه یک خفاش از پنجره وارد می‌شود و الهام‌بخش بروس برای انتخاب شخصیت بتمن می‌شود. در بتمن شماره ۱، او یک سیرک‌باز و یتیم به نام دیک گریسون را به پیش خود می‌برد و او تبدیل به همراهش در مبارزات (رابین) می‌شود. بتمن همچنین انجمن عدالت آمریکا را پایه‌گذاری می‌کند، هرچند مانند سوپرمن، او عضو افتخاری این گروه است و گاهی در فعالیت‌های آن شرکت می‌کند. کم‌کم رابطهٔ پلیس با او خوب می‌شود و او به عنوان عضو افتخاری پلیس گاتهام سیتی انتخاب می‌شود. بعدها چندین خالق کمیک، سعی کردند تا این شخصیت را به ریشه‌های تاریک خود بازگردانند که این امر در شوالیه تاریکی بازمی‌گردد (۱۹۸۶) نوشتهٔ فرانک میلر به اوج خود رسید و به دنبال آن بتمن: جوک کشنده نوشتهٔ آلن مور و تیمارستان آرکام: خانه‌ای مهم بر روی زمین مهم نوشتهٔ گرنت موریسون منتشر شد. موفقیت وارنر برادرز در مجموعه فیلم‌های بتمن، به محبوبیت این شخصیت در افکار عمومی کمک به‌سزایی کرده است. به عنوان یک نماد فرهنگ آمریکایی، تاکنون اقتباس‌های زیادی از بتمن در رادیو، تلویزیون، فیلم‌ها، بازی‌های ویدئویی و اسباب‌بازی‌ها صورت گرفته است. | ## بخش 3: بتمن | این شخصیت روانپزشکان را هم شیفتهٔ خود کرده و بسیاری از آن‌ها به دنبال فهم روان او هستند. در مهٔ ۲۰۱۱، بتمن بعد از سوپرمن در رتبهٔ دوم فهرست «۱۰۰ شخصیت کمیک‌بوکی برتر تاریخ» که توسط آی‌جی‌ان منتشر شد، قرار گرفت. برای جبران این ضعف او از مهارت‌های علمی، مهارت‌های کارآگاهی، قابلیتهای فیزیکی، هنرهای رزمی، تکنولوژی، ثروت و ترس و ارعاب خلافکاران استفاده می‌کند. او دارای حداکثر آمادگی جسمانی است، یعنی او دارای پتانسیل کامل یک انسان معمولی است که بعضی‌ها آن را با شخصیت‌هایی مانند کاپیتان آمریکا مقایسه می‌کنند. گفته می‌شود ثروت او ۱۳٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ دلار است، بنابراین بروس وین یک کارخانه‌دار مولتی میلیاردر، تاجر، خیر و نیکوکار آمریکایی است. بتمن حتی در برهه زمانیعصر طلایی، به توانایی زوددرمانی و درازعمری براثر اتفاقات آزمایشگاهی دست یافت. همچنین او استاد تغییر چهره است و برای جمع‌آوری اطلاعات، از هویت جعلی ماچز مالون یک خلافکار بدنام، استفاده می‌کند. به این شخصیت با القابی مانند «مبارز شنل‌پوش»، «شوالیه تاریکی» و «بزرگ‌ترین کارآگاه دنیا» اشاره می‌شود. تا پیش از دههٔ ۹۰، تن‌پوش او، خاکستری است و شنل، ماسک، دستکش، شورت و چکمهٔ او، معمولاً یا سیاه است (با برچسب براق خاکستری یا آبی) یا به‌طور کامل، آبی؛ بنابراین لباس بتمن یا ترکیبی است از سیاه و خاکستری یا از آبی و خاکستری. در دههٔ ۹۰، لباس او تمام سیاه می‌شود و به علامت خفاش سادهٔ روی سینه‌اش، بیضی زرد رنگی افزوده می‌شود. در شمارهٔ بعدی، جنس لباس تغییر می‌کند و دیگر پارچهٔ معمولی نیست، بلکه از الیاف کولار و نومکس ساخته شده که خاصیت ضدگلوله، پارگی و ضد آتش را به لباس می‌بخشد و همچنین خاصیت الاستیکی بسیار بالایی دارد. شنل شنل بتمن، پارچه‌ای با لبهٔ دندانه‌دار است که به هنگام سقوط آزاد، همچون پاراگلایدر از آن استفاده می‌کند. در برخی از طراحی‌ها، روی شانه‌های شنل، برآمدگی وجود دارد که یادآور انگشت شست در بال خفاش است. گاهی از پارچه‌ای معمولی ساخته شده است که به راحتی پاره می‌شود و گاهی از ماده‌ای ساخته شده که ضدگلوله و عایق حرارت است و قابلیت شکل‌گیری دارد و می‌توان آن را مثل شیشه محکم کرد. در یکی از داستان‌های بتمن، دندانه‌های انتهای شنل، در حقیقت تیغ‌هایی هستند که بتمن از آن‌ها در مبارزه‌هایش استفاده می‌کند. دستکش دستکش بتمن از چرم سیاه یا سرمه ای رنگ است و در زیر آن سه تیغهٔ مثلثی وجود دارد. در بعضی داستان‌های بتمن، به جای این سه تیغه، مینی بترنگ کار گذاشته می‌شوند که در مواقع نیاز، می‌توانند به سمت دشمن پرتاب شوند. در سر مشت دستکش، گلوله‌های کوچک سربی کار گذاشته شده تا نیروی ضربات مشت بتمن افزایش یابد. تیم برتون کارگردانی این فیلم را برعهده داشت و مایکل کیتون در نقش بروس وین ایفای نقش می‌کرد. این فیلم به موفقیت‌های بسیاری دست پیدا کرد و توانست در آن زمان پرفروش‌ترین فیلم سال و پنجمین فیلم پرفروش تاریخ شود. بتمن برای همیشه در سال ۱۹۹۵ و با کارگردانی جوئل شوماخر اکران شد و وال کیلمر در آن جانشین کیتون شد. جرج کلونی در بتمن و رابین (۱۹۹۷) در نقش بروس وین بازی کرد و جوئل شوماخر کارگردانی آن را برعهده داشت. فیلم دوم شوماخر، با اینکه در گیشه موفق بود، امّا بینندگان و منتقدان از کیفیت آن راضی نبودند و همین مسئله باعث شد تا وارنر برنامه‌های خود برای ساخت دنبالهٔ این فیلم را لغو کند و پروژه بتمن را موقتاً کنار بگذارد. بعدها در سال ۲۰۰۵، بتمن آغاز می‌کند به کارگردانی کریستوفر نولان و بازی کریستین بیل در نقش بروس وین، مجموعه فیلم‌های بتمن را بازراه‌اندازی کرد. دنبالهٔ این فیلم، شوالیه تاریکی (۲۰۰۸) با فروش ۱۵۸ میلیون دلار در اوّلین آخر هفته، رکورد فروش یک فیلم در اوّلین آخر هفته را در ایالات متحده آمریکا جابه‌جا کرد و سریع‌ترین فیلمی شد که به فروش ۴۰۰ میلیون دلاری می‌رسد (در هشت روز). شوالیه تاریکی در پایان اکرانش، دومین فیلم پرفروش تاریخ ایالات متحده (در آن زمان) بود. این فیلم دو جایزه اسکار از جمله بهترین بازیگر نقش مکمل مرد برای هیث لجر را از آن خود کرد. بعدها دوباره شخصیت و بازیگر بتمن بازراه‌اندازی شد و بن افلک در فیلم‌های بتمن در برابر سوپرمن: طلوع عدالت، جوخه انتحار و لیگ عدالت و لیگ عدالت زک اسنایدر ظاهر شد و در پایان کار خود در نقش بتمن، در فیلم فلش حضور خواهد یافت. همچنین در سال ۲۰۲۲، رابرت پتینسون در فیلم بتمن به کارگردانی مت ریوز در نقش بتمن ظاهر شد. | ## جمع‌بندی | بازی‌های ویدئویی مقالهٔ اصلی: فهرست بازی‌های ویدئویی با حضور بتمن پس از موفقیت مجموعهٔ انیمیشن‌های سوپرمن توسط استودیو فلیشر، در ژانویهٔ ۱۹۴۲ مذاکراتی میان دی‌سی و این استودیو برای ساخت اقتباس انیمیشنی از بتمن انجام شد.