موضوع مقاله: جمعیت‌شناسی خاورمیانه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جمعیت‌شناسی خاورمیانه | مقدمه: این منطقه از نظر جمعیتی یکی از پرشتاب‌ترین مناطق جهان در رشد جمعیت بوده و در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۰ جمعیت آن از نزدیک به ۲۴۷ میلیون نفر به بیش از ۳۷۱ میلیون نفر رسیده‌است که رشدی ۶۱ درصدی را نشان می‌دهد؛ در حالی که میانگین رشد جمعیت جهان در همان دوره ۳۰ درصد بوده‌است. | ## بخش 1: جمعیت‌شناسی خاورمیانه | دانشنامهٔ بریتانیکا خاورمیانه را شامل کشورهای ترکیه، قبرس، سوریه، لبنان، عراق، ایران، اسرائیل، فلسطین، اردن، مصر، سودان، لیبی و کشورهای شبه‌جزیرهٔ عربستان (عربستان سعودی، کویت، یمن، عمان، بحرین، قطر و امارات متحده عربی) تعریف کرده‌است. این کشورها از نظر ساختار جمعیتی تنوع بسیاری دارند؛ از کشورهای پرجمعیتی مانند مصر، ایران و ترکیه تا دولت‌شهرهای کوچک حاشیهٔ خلیج فارس. تعریف جغرافیایی بر پایهٔ تعریف دانشنامهٔ بریتانیکا در سال ۲۰۱۸، «تا اواسط سدهٔ بیستم میلادی، تعریف رایج خاورمیانه کشورها یا سرزمین‌های ترکیه، قبرس، سوریه، لبنان، عراق، ایران، اسرائیل، فلسطین، اردن، مصر، سودان، لیبی و کشورهای شبه‌جزیرهٔ عربستان (عربستان سعودی، کویت، یمن، عمان، بحرین، قطر و ساحل آشتی [امروزه امارات متحده عربی را دربرمی‌گرفت.» رشد جمعیت بر پایهٔ داده‌های سازمان همکاری و توسعهٔ اقتصادی و بانک جهانی، جمعیت کشورهای خاورمیانه از حدود ۲۴۷ میلیون نفر در سال ۱۹۹۰ به نزدیک به ۳۵۶ میلیون نفر در سال ۲۰۰۸ و بیش از ۳۷۱ میلیون نفر در سال ۲۰۱۰ رسیده‌است.Population 1971–2010, IEA (OECD/ World Bank), pdf pages 89. قطر با ۲۷۴ درصد و امارات متحده عربی با ۳۰۲ درصد رشد در فاصلهٔ ۱۹۹۰ تا ۲۰۱۰ بالاترین نرخ رشد جمعیتی را تجربه کرده‌اند که عمدتاً ناشی از مهاجرت نیروی کار خارجی بوده‌است. فلسطین نیز با ۱۱۷ درصد رشد طبیعی جمعیت در همین دوره از بالاترین نرخ‌های رشد برخوردار بوده‌است. | ## بخش 2: جمعیت‌شناسی خاورمیانه | + رشد جمعیت کشورهای خاورمیانه (میلیون نفر) ردیف کشور ۱۹۹۰ ۲۰۰۸ ۲۰۱۰ تغییر ۱۹۹۰–۲۰۰۸ رشد ٪ (۱۹۹۰–۲۰۰۸) رشد ٪ (۱۹۹۰–۲۰۱۰) ۱ بحرین ۰٫۴۹ ۰٫۷۷ ۱٫۲۶ ۰٫۳ ۵۶٪ ۱۵۷٪ ۲ قبرس ۰٫۵۸ ۰٫۸۰ ۰٫۸۰ ۰٫۲ ۳۸٪ ۳۸٪ ۳ مصر ۵۷٫۷۹ ۸۱٫۵۳ ۸۱٫۱۲ ۲۳٫۷ ۴۱٪ ۴۰٪ ۴ ایران ۵۴٫۴۰ ۷۱٫۹۶ ۷۳٫۹۷ ۱۷٫۶ ۳۲٪ ۳۶٪ ۵ عراق ۱۸٫۱۴ ۲۸٫۲۲ ۳۲٫۳۲ ۱۰٫۱ ۵۶٪ ۷۸٪ ۶ اسرائیل ۴٫۶۸ ۷٫۳۱ ۷٫۶۲ ۲٫۶ ۵۶٪ ۶۳٪ ۷ اردن ۳٫۱۷ ۵٫۹۱ ۶٫۰۵ ۲٫۷ ۸۶٪ ۹۱٪ ۸ کویت ۲٫۱۳ ۲٫۷۳ ۲٫۷۴ ۰٫۶ ۲۸٪ ۲۹٪ ۹ لبنان ۲٫۹۷ ۴٫۱۴ ۴٫۲۳ ۱٫۲ ۳۹٪ ۴۲٪ ۱۰ عمان ۱٫۸۴ ۲٫۷۹ ۲٫۷۸ ۰٫۹ ۵۱٪ ۵۱٪ ۱۱ فلسطین ۱٫۹۰ ۳٫۹۱ ۴٫۱۲ ۲٫۰ ۱۰۶٪ ۱۱۷٪ ۱۲ قطر ۰٫۴۷ ۱٫۲۸ ۱٫۷۶ ۰٫۸ ۱۷۴٪ ۲۷۴٪ ۱۳ عربستان سعودی ۱۶٫۳۸ ۲۴٫۶۵ ۲۷٫۴۵ ۸٫۳ ۵۰٪ ۶۸٪ ۱۴ سوریه ۱۲٫۷۲ ۲۱٫۲۳ ۲۰٫۴۵ ۸٫۵ ۶۷٪ ۶۱٪ ۱۵ ترکیه ۵۵٫۱۲ ۷۱٫۰۸ ۷۲٫۸۵ ۱۶٫۰ ۲۹٪ ۳۲٪ ۱۶ امارات متحده عربی ۱٫۸۷ ۴٫۳۷ ۷٫۵۱ ۲٫۵ ۱۳۴٪ ۳۰۲٪ ۱۷ یمن ۱۲٫۳۱ ۲۳٫۰۵ ۲۴٫۰۵ ۱۰٫۷ ۸۷٪ ۹۵٪ جمع کل ۲۴۶٫۹۶ ۳۵۵٫۷۳ ۳۷۱٫۰۸ ۶۶٫۹ ۵۱٪ ۶۱٪ جهان ۵٬۲۶۵٫۲ ۶٬۶۸۷٫۹ ۶٬۸۲۵ ۱٬۴۲۲٫۷ ۲۷٪ ۳۰٪ کشورهای پرجمعیت منطقه شامل مصر، ایران و ترکیه هستند که هر یک جمعیتی بالای ۷۰ میلیون نفر داشته‌اند. در مقابل، کشورهای حاشیهٔ خلیج فارس مانند بحرین، قطر و کویت جمعیت‌های بسیار کمتری دارند اما نرخ رشد جمعیتی بالایی را به‌ویژه به دلیل ورود نیروی کار مهاجر تجربه کرده‌اند. امید به زندگی بر پایهٔ داده‌های گروه بانک جهانی برای سال ۲۰۲۳، امید به زندگی در کشورهای خاورمیانه تفاوت‌های قابل‌توجهی نشان می‌دهد. بالاترین امید به زندگی در منطقه به اسرائیل (۸۳٫۲۰ سال)، کویت (۸۳٫۱۹ سال) و امارات متحده عربی (۸۲٫۹۱ سال) تعلق دارد. اختلاف امید به زندگی میان زنان و مردان در فلسطین با ۱۱٫۸۱ سال بیشترین مقدار در منطقه است که بازتاب شرایط دشوار این سرزمین به‌ویژه پس از رویدادهای سال ۲۰۲۳ است. | ## بخش 3: جمعیت‌شناسی خاورمیانه | + امید به زندگی در کشورهای خاورمیانه (۲۰۲۳) — گروه بانک جهانی کشور کل مردان زنان اختلاف جنسیتی اسرائیل ۸۳٫۲۰ ۸۱٫۰۰ ۸۵٫۵۰ ۴٫۵۰ کویت ۸۳٫۱۹ ۸۲٫۷۰ ۸۳٫۷۰ ۱٫۰۰ امارات متحده عربی ۸۲٫۹۱ ۸۱٫۹۸ ۸۴٫۲۰ ۲٫۲۳ قطر ۸۲٫۳۷ ۸۱٫۶۱ ۸۳٫۳۷ ۱٫۷۶ قبرس ۸۱٫۶۵ ۷۹٫۶۴ ۸۳٫۶۷ ۴٫۰۳ بحرین ۸۱٫۲۸ ۸۰٫۶۷ ۸۱٫۹۹ ۱٫۳۱ عمان ۸۰٫۰۳ ۷۸٫۴۹ ۸۱٫۸۸ ۳٫۳۹ عربستان سعودی ۷۸٫۷۳ ۷۷٫۱۰ ۸۱٫۱۶ ۴٫۰۶ لبنان ۷۷٫۸۲ ۷۵٫۷۴ ۷۹٫۷۳ ۳٫۹۹ اردن ۷۷٫۸۱ ۷۵٫۷۱ ۸۰٫۱۹ ۴٫۴۸ ایران ۷۷٫۶۵ ۷۵٫۷۹ ۷۹٫۶۳ ۳٫۸۴ ترکیه ۷۷٫۱۶ ۷۴٫۵۳ ۷۹٫۸۶ ۵٫۳۳ جهان ۷۳٫۳۳ ۷۰٫۹۵ ۷۵٫۸۴ ۴٫۸۹ عراق ۷۲٫۳۲ ۷۰٫۴۳ ۷۴٫۰۶ ۳٫۶۳ سوریه ۷۲٫۱۲ ۶۹٫۸۳ ۷۴٫۴۱ ۴٫۵۸ مصر ۷۱٫۶۳ ۶۹٫۴۹ ۷۳٫۸۱ ۴٫۳۲ یمن ۶۹٫۳۰ ۶۷٫۲۳ ۷۱٫۳۹ ۴٫۱۵ فلسطین ۶۵٫۱۷ ۵۹٫۶۹ ۷۱٫۵۰ ۱۱٫۸۱ پیامدهای کووید ۱۹ بر امید به زندگی همه‌گیری کووید ۱۹ پیامدهای محسوسی بر امید به زندگی در خاورمیانه داشت. بسیاری از کشورهای منطقه در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ کاهش امید به زندگی را تجربه کردند. برای نمونه، کویت در سال ۲۰۲۰ افتی ۳٫۲۱ ساله و امارات متحده عربی در سال ۲۰۲۱ افتی ۲٫۸۵ ساله داشتند. لبنان نیز با کاهش مجموعاً ۴٫۵۶ ساله در فاصلهٔ ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱ از بیشترین آسیب‌دیدگان بود که علاوه بر همه‌گیری، بحران اقتصادی و انفجار بندر بیروت در آن نقش داشتند. فلسطین تنها سرزمینی است که در سال ۲۰۲۳ کاهشی شدید (منفی ۱۰٫۶۴ سال نسبت به سال ۲۰۱۹) در امید به زندگی داشت. | ## جمع‌بندی | توزیع جمعیت در مرزهای امروزی به شرح زیر بوده‌است: آناتولی — در حدود ۶٬۵۰۰٬۰۰۰ نفررقم ۷٬۲۷۵٬۰۰۰ با احتساب تمامی ترکیهٔ امروزی شامل تراکیه شرقی و شهر استانبول/قسطنطنیه است که هر دو بسیار پرتراکم بودند.