aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: بحران جانشینی درانی ۱۷۷۲ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بحران جانشینی درانی ۱۷۷۲ | مقدمه: بحران جانشینی درانی ۱۷۷۲ یک بحران جانشینی در امپراتوری درانی بود که در سال ۱۷۷۲ میان دو پسر احمدشاه درانی، یعنی پسر ارشد او سلیمان میرزا درانی و پسر دومش تیمور میرزا درانی رخ داد. | ## بخش 1: بحران جانشینی درانی ۱۷۷۲ | پیش‌زمینه پیش از مرگ احمدشاه، او اعلام کرد که پسرش تیمور میرزا وارث امپراتوری خواهد بود. این تصمیم در دربار جنجال‌برانگیز بود، زیرا بسیاری از رهبران قدرتمند نظامی و سران قبایل از پسر بزرگ‌تر احمدشاه، یعنی سلیمان میرزا حمایت می‌کردند و تلاش داشتند احمدشاه را وادار به تغییر نظر خود کنند. با این حال، احمدشاه معتقد بود که سلیمان فردی خشن، نامحبوب در میان درانی‌های قندهار است و توان رهبری ضعیفی دارد. انتصاب تیمور همچنین می‌توانست قدرت ژنرال‌های ارشد و شورای قبایل درانی را محدود کند. بیگی‌خان بامیزایی و سردار جهان‌خان از این فرصت استفاده کرده و کوشیدند احمدشاه را علیه پسرش تحریک کنند. | ## بخش 2: بحران جانشینی درانی ۱۷۷۲ | تیمور که وقوع درگیری با برادرش را حتمی می‌دانست، شروع به گردآوری نیرو کرد، اما این روند با شورش درویش علی‌خان، یک بیگ از سنی‌های هزاره‌ها، مختل شد؛ شورشی که احتمالاً با حمایت طرفداران سلیمان میرزا صورت گرفته بود. تیمور به درویش علی وعدهٔ عفو و قدرت داد، اما پس از رسیدن او به هرات، وی را اعدام کرد. پس از مرگ احمدشاه در سال ۱۷۷۲، شاه ولی‌خان و سردار جهان‌خان وانمود کردند که شاه هنوز نمرده و تنها بیمار است و از دید همگان جز نزدیک‌ترین افراد پنهان شده است. آنان با پیکر احمدشاه به‌سوی پایتخت، قندهار، حرکت کردند و پس از رسیدن، خبر مرگ او را به سلیمان اعلام کرده و وی را شاه خواندند. تیمور نیز از طریق امیرانی که از شاه ولی روی‌گردان شده بودند، از این ماجرا آگاه شد و به سوی قندهار حرکت کرد. | ## بخش 3: بحران جانشینی درانی ۱۷۷۲ | دو طرف در فراه با یکدیگر روبه‌رو شدند؛ جایی که شاه ولی‌خان و پسرانش به قتل رسیدند. سلیمان میرزا بنا بر روایت امیر حبیب‌الله خان، تسلیم تیمور میرزا شد و وفاداری خود را اعلام کرد، اما به‌گفتهٔ لی، بعدها به هند گریخت. تیمور میرزا در نوامبر ۱۷۷۲ به تخت نشست و لقب شاه را اختیار کرد و از آن پس به نام تیمورشاه شناخته شد. | ## جمع‌بندی | در سال‌های بعد، در دوران سلطنت تیمورشاه، برادرش سکندر محور اصلی توطئه‌ای برای تصاحب تاج‌وتخت درانی شد؛ توطئه‌ای که پس از یک سوءقصد نافرجام به جان تیمورشاه در پیشاور شکل گرفت.
موضوع مقاله: محاصرهٔ ملتان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محاصرهٔ ملتان | مقدمه: این محاصره بخشی از کارزارهای تیمور شاه درانی برای بازپس‌گیری ملتان بود؛ شهری که در سال ۱۷۷۲ از کنترل افغان‌ها خارج شده بود. | ## بخش 1: محاصرهٔ ملتان | در جریان این محاصره، نیروهای افغان موفق شدند پس از تصرف روهتاس در ماه‌های پیشین، ملتان را دوباره به تصرف خود درآورند. در همین زمان، دیوان سینگ قصد غارت شهر را داشت و به سوی آن حرکت کرد؛ اما پس از رسیدن به شجاع‌آباد با مقاومت شدید روبه‌رو شد و ناچار به عقب‌نشینی به سوی ملتان گردید. با این حال، نیروهای سیک به غارت مناطق اطراف پرداختند و در نتیجه، مظفرخان از نواب بهاولپور و تیمور شاه درانی، امپراتور افغانستان، درخواست کمک کرد. در این زمان، نیروهای مظفرخان و نواب بهاولپور در پی خیانت زنی بیوه به نام راجو، که دروازه‌های شهر را به روی مهاجمان گشود، وارد شهر شدند. نیروهای سیک به ارگ ملتان عقب نشستند، در حالی که شهر توسط افراد مظفرخان و نواب غارت شد. | ## بخش 2: محاصرهٔ ملتان | پس از آن، تیمور شاه، بهادوخان (بهارو خان)، یکی از سرداران خود را برای بازپس‌گیری ملتان اعزام کرد. نیروهای بهارو خان در سال ۱۷۷۸ به ملتان رسیدند و شهر را محاصره کردند؛ اما درگیری‌های تیمور شاه با همسایگانش موجب شد افغان‌ها محاصره را رها کنند. او ۱۸٬۰۰۰ نفر را تحت فرماندهی زنگی‌خان به روهتاس فرستاد، جایی که آنان در نبرد روهتاس سیک‌ها را شکست دادند. همچنین خبر رسید که جاسا سینگ، گجر سینگ، حقیقت سینگ، لاهنا سینگ و بهانگا سینگ، همراه با چندین سردار سیک دیگر، با سپاهی ۱۵٬۰۰۰ نفری از لاهور برای نجات ملتان در راه هستند. تیمور شاه بهاولپور را ترک کرد و در شجاع‌آباد با نیروهای سیک روبه‌رو شد؛ جایی که در ۸ فوریهٔ ۱۷۸۰ نبردی درگرفت. | ## بخش 3: محاصرهٔ ملتان | نیروهای سیک به سوی لاهور گریختند و تیمور شاه ۲۰٬۰۰۰ نفر را برای تعقیب آنان اعزام کرد. این نیروها سیک‌ها را در حجرهٔ مقیم‌خان، در ۴۰ مایلی غرب لاهور، متوقف کردند و سپس سپاه تیمور شاه به ملتان بازگشت. او دستور قتل‌عام در شهر داد و باقی‌ماندهٔ نیروی ۷٬۰۰۰ نفری سیک‌ها به قلعهٔ ملتان عقب نشستند، که این امر موجب شد افغان‌ها بار دیگر آن را محاصره کنند. از آن‌جا که پادگان سیک‌ها با کمبود تدارکات روبه‌رو بود، مذاکراتی برای تسلیم صورت گرفت که بر اساس آن، جان آنان حفظ شده و اجازهٔ بازگشت امن به خانه‌هایشان داده شود. | ## جمع‌بندی | پیامدها پس از تصرف ملتان، مظفرخان با پشتیبانی بیش از ۲۰٬۰۰۰ سواره‌نظام به عنوان حاکم شهر منصوب شد.
موضوع مقاله: ایگات | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ایگات | مقدمه: ایگات سرواژه‌ای از نام چهار جایزهٔ امی، گرمی، اسکار و تونی است و به افرادی اطلاق می‌شود که هر چهار جایزهٔ اصلی هنرهای نمایشی در ایالات متحده آمریکا را کسب کرده باشند. | ## بخش 1: ایگات | با احتساب افرادی که جوایز افتخاری یا ویژه دریافت کرده‌اند، تاکنون ۲۸ نفر به این جایگاه دست یافته‌اند. پیش‌زمینه اصطلاح «ایگات» نخستین بار در اواخر سال ۱۹۸۴ توسط بازیگر فیلیپ مایکل توماس ابداع شد. او در زمانی که در مجموعه تلویزیونی میامی وایس ایفای نقش می‌کرد، اعلام کرد که قصد دارد ظرف پنج سال به ایگات دست یابد. | ## بخش 2: ایگات | این سرواژه پس از پخش یکی از قسمت‌های مجموعه تلویزیونی ۳۰ راک در سال ۲۰۰۹، که در آن «ایگات» به عنوان یکی از خطوط داستانی تکرارشونده مطرح شد، شهرت بیشتری پیدا کرد. در مورد اینکه کدام جوایز امی باید برای تحقق ایگات محاسبه شوند، اختلاف نظرهایی وجود دارد. برخی — از جمله خود توماس — معتقدند که تنها جوایز امی ساعات پربیننده باید در این محاسبه لحاظ شود و دیگر شاخه‌های رقابت امی را در مرتبه‌ای پایین‌تر از امی ساعات پربیننده می‌دانند. | ## بخش 3: ایگات | از سال ۲۰۱۶، جوایز امی دی‌تایم بخشی با عنوان بهترین اجرای موسیقایی در یک برنامهٔ روزانه داشت که پس از مراسم سال ۲۰۱۹ حذف شد. دلیل این تصمیم آن بود که سه نفر از چهار برندهٔ این بخش، گروه‌های برادوی بودند که در مجموع شامل پنج هنرمند می‌شدند (سینتیا اریوو، ریچل بی جونز، کاترینا لنک، بن پلت و آریل استاچل)؛ این افراد پیش‌تر برای نمایش‌های خود جوایز تونی و گرمی دریافت کرده بودند و با کسب امی دی‌تایم، تنها به دریافت اسکار برای تکمیل ایگات نیاز داشتند. در سال ۲۰۲۳، زکری استوارت، نویسندهٔ نشریهٔ تیترمانیا، از رویهٔ «فروش» اعتبار تهیه‌کنندگی برای نمایش‌هایی که بخت بالایی برای دریافت جایزهٔ تونی دارند انتقاد کرد و آن را نوعی «میان‌بُر» برای دستیابی به ایگات دانست. | ## جمع‌بندی | او میان تهیه‌کنندگانی که واقعاً مسئول سازمان‌دهی و مدیریت تولید یک نمایش هستند و تهیه‌کنندگان سرمایه‌گذار که صرفاً در تأمین مالی — اغلب در مراحل پایانی فصل جوایز — مشارکت می‌کنند، تمایز قائل شد.
موضوع مقاله: اسکار شاو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اسکار شاو | مقدمه: در این فیلم مایکل جای وایت در نقش شخصیت اصلی (اسکار شاو)، یک کارآگاه پلیس بازنشسته که با مرگ نزدیکترین دوستش دست و پنجه نرم می‌کند، به دنبال انتقام و رستگاری می‌رود بازی می‌کند، تایریس گیبسون و آیزیا واشینگتن در نقش‌های فرعی بازی می‌کنند. | ## بخش 1: اسکار شاو | این فیلم در ایالات متحده در ۹ ژانویه ۲۰۲۶ توسط ساموئل گلدوین فیلمز به صورت محدود در سینماها و همزمان با آن به صورت ویدیوی درخواستی ویژه منتشر شد. داستان اسکار شاو (با بازی مایکل جای وایت)، کارآگاه پلیس بازنشسته، پس از قتل نزدیکترین دوستش، در تلاش است تا زندگی خود را از نو بسازد. اسکار که هنوز از احساس گناه ناشی از عدم محافظت از خود در حین خدمت در پلیس رنج می‌برد، سعی می‌کند از خیابان‌هایی که زمانی در آنها گشت می‌زد، دور بماند. وقتی اطلاعات جدیدی در مورد قتل آشکار می‌شود، اسکار به تنهایی شروع به تحقیق می‌کند و این او را دوباره به دنیای زیرزمینی جنایتکاران خشن می‌کشاند. | ## بخش 2: اسکار شاو | او همزمان با تعقیب مسئولان، به‌طور فزاینده‌ای قانون را به دست خود می‌گیرد و بین میل به انتقام و نیاز به رستگاری شخصی در حالی که تلاش می‌کند حس عدالت را به محله خود بازگرداند، گیر می‌کند. بازیگران مایکل جای وایت در نقش اسکار شاو تایریس گیبسون در نقش ری جی آیزیا واشینگتن در نقش ارنی سیسیل کوبیلو در نقش کارآگاه نینا پرز وینس جولیوت در نقش فرمانده آرچر کیتی کینمن در نقش زن معتاد ریچ پال در نقش چاک راس دیوید گرت در نقش کشیش هابسون جیمز چوی در نقش جینتائو کوون انتشار فیلم شرکت ساموئل گلدوین فیلمز، اسکار شاو را در فهرست فیلم‌های سال ۲۰۲۶ خود قرار داده و تاریخ اکران این فیلم را ۹ ژانویه ۲۰۲۶ اعلام کرده است. راتن تومیتوز نیز همین تاریخ را برای اکران محدود سینمایی در ایالات متحده و پخش همزمان آن در استریمینگ ذکر کرده است. اپل تی‌وی این عنوان را به عنوان یک تریلر آمریکایی که در سال ۲۰۲۶ با مدت زمان ۱ ساعت و ۳۳ دقیقه اکران خواهد شد، فهرست کرده است. | ## بخش 3: اسکار شاو | این فیلم پس از اکران در سینماها و پخش آنلاین، در پلتفرم‌های دیجیتال دیگر، از جمله آمازون ویدیو، نیز قابل پخش شد. بازخوردها تا ژانویه ۲۰۲۶، سایت راتن تومیتوز دو نقد از منتقدان مورد تأیید را برای فیلم اسکار شاو ثبت کرده بود، در حالی که کمتر از ۵۰ امتیاز از سوی مخاطبان در سایت ذکر شده بود. برایان اورندورف از بلو-ری دات کام، در نقدی که در راتن تومیتوز منتشر شد، به فیلم نمره "C" داد. | ## جمع‌بندی | او از دغدغه فیلم در مورد مسائل اجتماعی معاصر تمجید کرد، اما استدلال کرد که صداقت آن "در یک راز عمدتاً بی‌روح گیر افتاده است" و حرکت دراماتیک آن "هرگز بر تصویر غالب نمی‌شود".
موضوع مقاله: منظره‌ای رنگ‌پریده از تپه‌ها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # منظره‌ای رنگ‌پریده از تپه‌ها | مقدمه: منظره رنگ‌پریده تپه‌ها فیلمی درام محصول سال ۲۰۲۵ به نویسندگی و کارگردانی کی ایشیکاوا است که بر اساس رمان «منظره رنگ‌پریده تپه‌ها» نوشته کازوئو ایشیگورو در سال ۱۹۸۲ ساخته شده است. | ## بخش 1: منظره‌ای رنگ‌پریده از تپه‌ها | داستان فیلم درباره خاطرات یک بیوه است که بین ژاپن دهه ۱۹۵۰ و انگلستان دهه ۱۹۸۰ در نوسان است. | ## بخش 2: منظره‌ای رنگ‌پریده از تپه‌ها | بازیگرانی چون سوزو هیروسه، فومی نیکایدو، یوشیدا و کامیلا آیکو در این فیلم ایفای نقش می‌کنند. | ## بخش 3: منظره‌ای رنگ‌پریده از تپه‌ها | «منظره رنگ‌پریده تپه‌ها» اولین نمایش جهانی خود را در بخش «نگاهی خاص» جشنواره فیلم کن ۲۰۲۵ در ۱۵ مه ۲۰۲۵ تجربه کرد. | ## جمع‌بندی | بازیگران سوزو هیروس در نقش اتسوکو (دهه ۱۹۵۰) فومی نیکایدو در نقش ساچیکو یو یوشیدا در نقش اتسوکو (دهه ۱۹۸۰) کامیلا آیکو در نقش نیکی کوهی ماتسوشیتا در نقش جیرو توموکازو میورا در نقش اوگاتا تولید در اوت ۲۰۲۴، سوزو هیروسه به جمع بازیگران فیلم پیوست و کی ایشیکاوا کارگردانی آن را بر اساس فیلمنامه‌ای که خودش نوشته بود، بر اساس رمانی به همین نام از کازوئو ایشیگورو، کارگردانی کرد و ایشیگورو به عنوان تهیه‌کننده اجرایی در آن حضور داشت.
موضوع مقاله: دیوان استیناف ناحیه کلمبیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دیوان استیناف ناحیه کلمبیا | مقدمه: Cambridge University Press, 2015 تاریخچه برای بخش عمده‌ای از تاریخ ناحیه کلمبیا، رسیدگی به تجدیدنظر در امور محلی توسط دادگاه‌های فدرال انجام می‌شد: نخست دادگاه حوزه‌ای ناحیه کلمبیا (۱۸۰۱–۱۸۶۳)، سپس دیوان عالی ناحیه کلمبیا (۱۸۶۳–۱۸۹۳) که بعدها به دادگاه ناحیه‌ای ایالات متحده برای ناحیه کلمبیا تغییر نام داد، و در نهایت دادگاه استیناف ناحیه کلمبیا (۱۸۹۳–۱۹۷۰) که بعداً به دادگاه استیناف ایالات متحده برای حوزه ناحیه کلمبیا تغییر نام یافت.Johnson, Mark. | ## بخش 1: دیوان استیناف ناحیه کلمبیا | این ساختار موجب شده بود که امور محلی ناحیه کلمبیا عملاً در چارچوب نظام قضایی فدرال بررسی شود. این دادگاه که از یک قاضی ارشد و دو قاضی وابسته تشکیل می‌شد، به‌عنوان یک مرجع استیناف میانی عمل می‌کرد و آرای آن به‌صورت اختیاری قابل رسیدگی مجدد در دادگاه استیناف حوزه ناحیه کلمبیا (D.C. | ## بخش 2: دیوان استیناف ناحیه کلمبیا | آرای این دادگاه به‌صورت اختیاری قابل رسیدگی مجدد در دادگاه استیناف حوزه ناحیه کلمبیا بود. در سال ۱۹۶۲ نام این نهاد به «دیوان استیناف ناحیه کلمبیا» تغییر یافت و در سال ۱۹۶۷ تعداد قضات آن به شش نفر افزایش پیدا کرد. | ## بخش 3: دیوان استیناف ناحیه کلمبیا | همچنین تعداد قضات این دادگاه به ترکیب فعلی یعنی ۹ قاضی افزایش یافت و صلاحیت آن برای رسیدگی به کلیهٔ تجدیدنظرها از دادگاه عالی ناحیه کلمبیا و نیز اعمال نظارت قضایی بر تصمیمات شهردار و نهادهای اداری شهر گسترش پیدا کرد. ساختار و صلاحیت قضات دیوان استیناف ناحیه کلمبیا توسط رئیس‌جمهور ایالات متحده منصوب می‌شوند و انتصاب آنان منوط به تأیید سنای ایالات متحده است. | ## جمع‌بندی | تصمیمات این دادگاه تنها در موارد مرتبط با حقوق فدرال قابل فرجام‌خواهی در دیوان عالی ایالات متحده است.
موضوع مقاله: تاریخ احمد شاهی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تاریخ احمد شاهی | مقدمه: تاریخِ احمد شاهی (به زبان فارسی: ) اثری وقایع‌نگارانه به زبان فارسی از محمود الحسینی است. | ## بخش 1: تاریخ احمد شاهی | تاریخ احمد شاهی در زمان حیات احمد شاه نوشته شد و سراسر دوران سلطنت او را دربر می‌گیرد. این اثر صرفاً گزارشی در دسترس از تاریخ‌نگاری افشاری نبود، بلکه با بهره‌گیری از صناعت دراماتیک که نثر، نثر مسجع و شعر را درهم می‌آمیزد، نمونه‌ای از تاریخ‌نگاری فارسی را به نمایش می‌گذارد. فتح آسیای مرکزی به دست ازبکان در اوایل سده شانزدهم میلادی موجب شد فارسی به زبان اصلی تاریخ‌نگاری در این منطقه بدل شود. از این رو، مجموعه‌ای ثابت از رمزگان، تصاویر و آهنگ‌های روایی در اختیار نویسندگان قرار داشت که امکان تحلیل آثار را فراهم می‌ساخت. نگارش تاریخ تنها به ثبت رویدادها محدود نمی‌شد؛ نویسندگان در پی آن بودند که مخاطبان خود را سرگرم کنند و توانایی‌های هنری خویش را نیز به نمایش گذارند. دستور نگارش احمد شاه دستور داد تا دوران سلطنتش ثبت شود تا برای فرمانروایان آینده به منزله الگویی در حکمرانی مورد استفاده قرار گیرد. او به محمدتقی‌خان شیرازی، از کارگزاران پیشین افشاری، فرمان داد تا دبیر و نویسنده‌ای را اعزام کند که توانایی‌اش همسنگ وقایع‌نگار نادرشاه، میرزا مهدی استرآبادی، به‌ویژه در اثر مهم او تاریخ نادری باشد. | ## بخش 2: تاریخ احمد شاهی | محمود الحسینی که حدود سال ۱۷۵۴ استخدام شد، مأمور گردید رویدادهای دوران سلطنت احمد شاه را به زبانی ساده و بی‌پیرایه بنگارد. هرچند در روایت‌های ملی‌گرایانه جدید، دوران احمد شاه را بنیان‌گذار افغانستان امروزی دانسته‌اند، این تعبیر ساخته دوره‌های بعدی است و در تاریخ احمد شاهی وجود ندارد. الحسینی با لقب «دُرّ دُرّان» احمد شاه را به عنوان عضوی از خاندان سدوزاییِ قبیله درانی معرفی می‌کند و بر نقش هم‌قبیله‌ای‌های او به عنوان نخبگان جدید حامی دولت تأکید دارد. او روایت تاریخی را با پیوند دادن رویدادهای دوران نادرشاه به برآمدن آینده احمد شاه آغاز می‌کند. الحسینی به تبعید گسترده گروه درانی از هرات به نیشابور و نیز خدمات نظامی‌ای که بعدها به نادرشاه ارائه کردند اشاره می‌کند. وی روندی خطی از ادغام درانی‌ها در سپاه نادرشاه تا برکشیده شدن آنان به عنوان نخبگان امپراتوری، یعنی جنگاوران افشاری، ترسیم می‌کند. وقایع‌نامه الحسینی بر پایه سنت‌های پذیرفته‌شده تاریخ‌نگاری سامان یافته و در عین حال صحنه‌های پیاپی نبرد را توصیف می‌کند. | ## بخش 3: تاریخ احمد شاهی | او به دیدار میان احمد شاه و حاجی‌بی‌خان مینگ اشاره می‌کند و زمان آن را سال‌های ۱۷۵۰–۱۷۵۱ می‌داند. تاریخ اطلاعاتی درباره زندگی حاجی‌بی‌خان مینگ ارائه می‌دهد و او را به آزمندی، قساوت و ستمگری متهم می‌کند. الحسینی ادامه روایت را به شرح لشکرکشی‌های احمد شاه به ترتیب زمانی اختصاص می‌دهد. او میان سال‌های ۱۷۴۷ تا ۱۷۶۷ نه بار به شمال هند لشکر کشید که دو مورد از آن‌ها از مهم‌ترین پیروزی‌های نظامی او به‌شمار می‌روند: تصرف دهلی در سال ۱۷۵۷ و شکست ماراته‌ها در نبرد سوم پانی‌پت در سال‌های ۱۱۷۴–۱۷۶۱. تاریخ احمد شاهی زندگی و کارنامه احمد شاه درانی را دنبال می‌کند و بخش عمده نسخه خطی به رویدادهای پس از سال ۱۷۴۷ اختصاص دارد. | ## جمع‌بندی | برای نمونه، در حالی که سال‌های دوم و هفتم هر یک در چهار و پنج برگ آمده‌اند، سال‌های نخست و چهارم به ترتیب در سی‌ونه و چهل برگ شرح داده شده‌اند.
موضوع مقاله: شبح‌های طیف | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شبح‌های طیف | مقدمه: شبح‌های طیف یک فیلم علمی-تخیلی و فیلم کلاژ محصول سال ۱۹۹۹ به کارگردانی فیلم‌ساز آمریکایی، کریگ بالدوین است. | ## بخش 1: شبح‌های طیف | داستان فیلم دربارهٔ یک پدر و دختر است که در یک بیابان پسارستاخیزی زندگی می‌کنند و علیه کنترل شرکتی بر طیف الکترومغناطیسی مبارزه می‌کنند. خلاصه داستان در سال ۲۰۰۷، زنی با توانایی دورآگاهی به نام «بوبو» و پدرش «یوگی» در یک بیابان پسارستاخیزی زندگی می‌کنند. «نظم نوین الکترومغناطیسی» بر جهان حکومت می‌کند و جنبش مقاومت «تسلا تی‌وی» با آن‌ها مخالف است. بوبو که می‌تواند در برابر اتمسفر رادیواکتیو مقاومت کند، باید ۵۰ سال در زمان به عقب برگردد و پخش‌های تلویزیونی برنامه «علم در عمل» را ردیابی کند تا رازی کدگذاری‌شده از مادربزرگش را بیابد. | ## بخش 2: شبح‌های طیف | بوبو پس از رمزگشایی پیام مخفی، به سمت خورشید پرواز می‌کند تا یک واکنش زنجیره‌ای ایجاد کند که انرژی خورشید را به سلاح تبدیل نماید. منبع اصلی فیلم مواد آرشیوی است که بالدوین در زیرزمین استودیوی خود در سان‌فرانسیسکو نگهداری می‌کرد. مجموعه او شامل صدها قسمت از برنامه آموزشی «علم در عمل» بود که توسط موزه اکسپلوراتوریوم دور ریخته شده بود. بالدوین به این دلیل جذب استفاده از این برنامه‌ها شد که در آن‌ها مرتباً چهره‌های نظامی به عنوان مهمان حضور داشتند؛ موضوعی که از نظر او به خوبی «واقعیتِ به خدمت گرفته شدن علم توسط ارتش» را به تصویر می‌کشید. | ## بخش 3: شبح‌های طیف | صحنه‌های مربوط به کارولین کوئبل فاقد صدای صحنه بود و به جای آن از گفتار روی تصویر (نریشن) استفاده شد. این فیلم همچنین برای نمایش در جشنواره فیلم نیویورک ۱۹۹۹، دوسالانه ویتنی ۲۰۰۰ و جشنواره فیلم لندن ۲۰۰۰ انتخاب شد. اسکات در نیویورک تایمز نوشت که فیلم «خسته‌کننده و در نهایت گیج‌کننده است… [اما] فاقد درخشش بصری و مفهومی، و خوشبختانه فاقد حس شوخ‌طبعی نیست.» جاناتان رامنی از روزنامه گاردین آن را «هنر پاپ رادیکال و داستانی سرگیجه‌آور و سرگرم‌کننده» نامید. | ## جمع‌بندی | کن آیسنر نیز در مجله ورایتی آن را به عنوان «آذرخشی غلیظ از غرابت‌های جذاب» توصیف کرد.
موضوع مقاله: دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی | مقدمه: دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی کارمند ارشد غیرنظامی سازمان پیمان امنیت جمعی است که مسئول هماهنگی فعالیت‌های این اتحاد می‌باشد. | ## بخش 1: دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی | دبیرکل فعلی، سیاستمدار قرقیزی، طلعت‌بک ماسادیکوف است که در ۱ ژانویه ۲۰۲۶ به این سمت منصوب شد. تاریخچه کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی نخستین دبیرکل را در اکتبر ۱۹۹۶ انتخاب کردند. | ## بخش 2: دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی | چهار کشور در این سمت حضور داشته‌اند که پنج دبیرکل از روسیه، یک دبیرکل از ارمنستان، یک دبیرکل از بلاروس و یک دبیرکل از قزاقستان بوده‌اند. این سمت همچنین در دو نوبت به طور موقت توسط یک دبیرکل موقت بین انتصابات اشغال شده است. | ## بخش 3: دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی | دبیرخانه دبیرخانه دارای بخش‌هایی است که مسئول امور حقوقی، مالی، اقتصادی و سایر موارد هستند. تعداد پست‌های سهمیه‌ای در دبیرخانه به تناسب سهم کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی در بودجه به آنها اختصاص داده می‌شود. | ## جمع‌بندی | انتصاب مقامات در پست‌های سهمیه‌ای دبیرخانه توسط دبیرکل و به صورت چرخشی هر سه سال یکبار و به پیشنهاد کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی انجام می‌شود.
موضوع مقاله: جنبش چیکانو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جنبش چیکانو | مقدمه: جنبش چیکانو به یک جنبش اجتماعی، فرهنگی و سیاسی در میان مکزیکی‌تبارهای ساکن ایالات متحده گفته می‌شود که اوج آن در دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ خورشیدی (۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ میلادی) بود. | ## بخش 1: جنبش چیکانو | واژهٔ «چیکانو» در اصل به مردم مکزیکی‌تباری گفته می‌شود که در آمریکا زندگی می‌کنند و در آن دوره، خیلی‌ها این واژه را آگاهانه و با افتخار برای نامیدن هویت خودشان به کار می‌بردند، تا نشان بدهند فقط «مهاجر» یا «اقلیت خاموش» نیستند، بلکه هویت، تاریخ و حق و حقوق مشخصی دارند. زمینهٔ شکل‌گیری سال‌ها مکزیکی‌تبارها در آمریکا با تبعیض نژادی، فقر، دستمزدهای پایین، مدرسه‌های ضعیف‌تر، برخورد نابرابر پلیس و نداشتن نمایندگی سیاسی واقعی روبه‌رو بودند. بسیاری از آن‌ها در کارهای سخت و کم‌درآمد، به‌ویژه در کشاورزی، کار می‌کردند و عملاً صدای‌شان در سیاست و جامعه شنیده نمی‌شد. نسل جوان‌تر که هم با فرهنگ مکزیکی بزرگ شده بود و هم با جامعهٔ آمریکایی، کم‌کم به این نتیجه رسید که باید برای حقوق خودش بجنگد، نه فقط برای بهبود وضع اقتصادی، بلکه برای احترام، کرامت انسانی و به‌رسمیت‌شناخته‌شدن هویتشان. کارگران کشاورزی در جاهایی دست به اعتصاب زدند تا برای دستمزد و شرایط بهتر بجنگند. | ## بخش 2: جنبش چیکانو | دانش‌آموزان و دانشجویان در برخی شهرها از مدرسه‌ها و دانشگاه‌ها بیرون آمدند و اعتراض کردند که چرا آموزش برای آن‌ها بی‌کیفیت‌تر و تبعیض‌آمیز است. در کنار این‌ها، موجی از هنر، ادبیات، شعر، نقاشی دیواری و تئاتر به‌وجود آمد که داستان زندگی، رنج‌ها و آرزوهای مکزیکی‌تبارها را روایت می‌کرد و به مردم اعتمادبه‌نفس و حس هویت مشترک می‌داد. اهداف این جنبش چند هدف اصلی داشت: یکی مبارزه با تبعیض نژادی و نابرابری در آموزش، کار و مسکن. دیگری دفاع از حقوق کارگران، به‌ویژه کارگران کشاورزی که در شرایط بسیار سخت و با دستمزدهای ناچیز کار می‌کردند. سومی تأکید بر هویت فرهنگی مکزیکی‌تبارها، یعنی این‌که زبان، تاریخ و فرهنگ خودشان را مایهٔ شرم ندانند، بلکه به آن افتخار کنند. | ## بخش 3: جنبش چیکانو | چهارمی خواستِ مشارکت سیاسی بیشتر، یعنی حضور در شوراها، مجلس‌ها و ساختار قدرت، به‌جای این‌که همیشه دیگران به‌جای آن‌ها تصمیم بگیرند. یکی از مهم‌ترین جنبه‌های جنبش چیکانو این بود که می‌گفت مشکل فقط پول و شغل نیست، مشکل این است که یک گروه بزرگ از مردم تحقیر شده‌اند و به حاشیه رانده شده‌اند. برای همین، بازگشت به ریشه‌های فرهنگی، تاریخ مکزیکی و حتی تاریخ بومیان قارهٔ آمریکا، تبدیل شد به بخشی از مبارزه. این نگاه کمک کرد خیلی‌ها خودشان را نه به‌عنوان «اقلیتی کم‌ارزش»، بلکه به‌عنوان مردمی با گذشته، فرهنگ و سهم واقعی در جامعه ببینند. باعث شد توجه عمومی به تبعیض علیه مکزیکی‌تبارها جلب شود، برخی قوانین و سیاست‌ها تغییر کند، راه برای حضور سیاسی بیشتر باز شود و مهم‌تر از همه، حس هویت و اعتمادبه‌نفس در میان بسیاری از مکزیکی‌تبارها تقویت شود. | ## جمع‌بندی | از نظر فرهنگی هم رد پای این جنبش هنوز دیده می‌شود: در ادبیات، هنر، سینما و حتی در شیوه‌ای که مکزیکی‌تبارها خودشان را معرفی و تعریف می‌کنند.
موضوع مقاله: ایران و من (کتاب) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ایران و من (کتاب) | مقدمه: ایران و من: خاطره‌ها و یادداشت‌های ئه ایجی اینووه ژاپنی کتابی است که مجموعه یادداشت‌ها و خاطرات ای‌جی اینوئه، دیپلمات و ایران‌شناس ژاپنی، را از دوران اقامت و سفرهای متعددش به ایران در بر می‌گیرد. | ## بخش 1: ایران و من (کتاب) | این کتاب که توسط فرزندش، ماسایوکی، گردآوری شده، در سال ۱۳۸۳ با ترجمه هاشم رجب‌زاده در ایران منتشر شد. ساختار و محتوا کتاب در چهار فصل تنظیم شده است: فصل اول: خاطرات نخستین سفر به ایران در زمان پهلوی برای فراگیری زبان فارسی. فصل دوم: یادداشت‌های مربوط به سفرهای پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران در سال‌های ۱۳۶۱ و ۱۳۶۲. تحلیل خلقیات ایرانیان اینوئه در این اثر، تضادهای رفتاری ایرانیان را با دقت به تصویر کشیده است. او از سویی «سخاوت عاطفی» و «مهمان‌نوازی» ایرانیان را می‌ستاید و از سوی دیگر به «بی‌نظمی در برنامه‌ریزی» و «غلبه احساسات بر منطق» در تعاملات اداری و اجتماعی نقد وارد می‌کند. | ## بخش 2: ایران و من (کتاب) | او معتقد است که ایرانیان پیوندهای خانوادگی را بر هر ضابطهٔ دیگری اولویت می‌دهند. سخاوت عاطفی در برابر انضباطِ سرد اینوئه در تحلیل‌های خود، «سخاوت» و «مهمان‌نوازی» را از فضایل برجسته ایرانیان برمی‌شمارد. او معتقد است که ایرانیان در برقراری پیوندهای عاطفی بسیار قوی‌تر از ژاپنی‌ها عمل می‌کنند و این گرمیِ انسانی را عاملی برای جذب بیگانگان به فرهنگ ایران می‌داند. بی‌نظمی در برنامه‌ریزی و غلبه احساسات او در کنار ستایش از مهربانی ایرانیان، به خصلت «بی‌نظمی» و «فقدان انضباط در زمان‌بندی» اشاره می‌کند. اینوئه استدلال می‌کند که ایرانیان برخلاف ژاپنی‌ها که بر پایه نقشه‌های از پیش تعیین‌شده عمل می‌کنند، بیشتر تابع احساسات لحظه‌ای و شرایط محیطی هستند که این موضوع منجر به بروز ناهماهنگی در فعالیت‌های جمعی و اداری می‌گردد. | ## بخش 3: ایران و من (کتاب) | ابهام در پاسخ و صراحت‌گریزی اینوئه در مشاهدات خود، از خصلت «عدم صراحت» در پاسخ‌گویی ایرانیان یاد می‌کند. او معتقد است که ایرانیان برخلاف ژاپنی‌ها که از کلمه «خیر» (No) برای شفافیت استفاده می‌کنند، تمایل دارند با عباراتی مبهم یا وعده‌هایی نظیر «ان‌شاءالله» از دادن پاسخ قاطع خودداری کنند؛ او این رفتار را نه از سر بدخواهی، بلکه نوعی راهکار برای «حفظ احترام متقابل» و جلوگیری از ناامید کردن طرف مقابل در لحظه می‌داند. تقدس خانواده و پیوندهای عاطفی اینوئه در بخش دیگری از خاطراتش، به شدت تحت تأثیر «اهمیت خانواده» در ایران قرار گرفته است. او استدلال می‌کند که وفاداری ایرانیان به اعضای خانواده و بستگان، بسیار عمیق‌تر از جوامع صنعتی نظیر ژاپن است؛ به گونه‌ای که فرد ایرانی حاضر است منافع شخصی و حرفه‌ای خود را فدای آسایش و نیازهای بستگانش کند که این موضوع را مایه پایداری عاطفی جامعه در برابر سختی‌ها می‌بیند. | ## جمع‌بندی | شرح زمینه: او معتقد است که این «خانواده‌محوری»، اگرچه فضیلتی اخلاقی است، اما در محیط‌های اداری گاه به شکل «پارتی‌بازی» یا اولویت دادن به پیوندهای خونی بر تخصص‌گرایی ظاهر می‌شود که برای یک ناظر ژاپنیِ قانون‌مدار، چالش‌برانگیز جلوه می‌کند.