موضوع مقاله: علی عبدلی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # علی عبدلی | مقدمه: علی عبدلی (زادهٔ ۲۵ مرداد ۱۳۳۰ – درگذشتهٔ ۲۶ خرداد ۱۴۰۲) پژوهشگر، نویسنده و شاعر بود که فعالیت خود را در زمینه شناخت اقوام تات و تالش از اوایل دهه ۵۰ شمسی شروع کرد و با جدّیت ادامه داد. | ## بخش 1: علی عبدلی | از این پژوهشگر و شاعر حدود بیست کتاب و ده‌ها مقاله پژوهشی در زمینه‌های زبان تاتی و تالشی، تاریخ، فرهنگ، ادبیات وقوم تالش به چاپ رسیده است. کودکی و نوجوانی علی عبدلی در ۲۵ مرداد ۱۳۳۰ در شهر تات‌زبان کلور شهرستان خلخال دیده به جهان گشود. وی دوران کودکی و نوجوانی خود را در دل کوه‌های تالش و در بین عشایر آن منطقه گذراند و از همان زمان با تهیه نشریات و کتاب‌های ادبی ومطالعه آن‌ها راه شکوفایی استعدادهای نهفته اش را به تدریج هموار کرد و بعدها باسرودن شعر و گرد آوری فرهنگ عامه، برقراری ارتباطات با مطبوعات آن زمان وارد گستره کنش‌های فرهنگی و ادبی شد. از رادیو تالش تا دکترای افتخاری عبدلی در سال ۱۳۵۳ موفق شد مسئولین وقت صدا و سیمای گیلان‌را متقاعد کند که برای نخستین بارهر هفته نیم ساعت برنامه ویژه تالشان از رادیو پخش شود، به موجب‌آن توافق ضبط و پخش برنامه‌ای با نام سیری در تالش از رادیو گیلان آغاز کرد. وی در طول دهه ۶۰ باانتشارکتاب‌های فرهنگ تاتی و تالشی، تالش‌ها کیستند، تات‌ها و تالشان و ترانه‌های شمال به عنوان چهره‌ای جدید در حوزه شناخت اقوام ایران معرفی شد. علی عبدلی در سال ۱۳۷۱ به پاس پایه‌گذاری تالش‌شناسی در ایران، موفق به دریافت درجه دکترای افتخاری از آکادمی ملی جمهوری آذربایجان گردید. تا امروز علی عبدلی چند ماهی پس از دریافت دکترا از آکادمی ملی جمهوری آذربایجان نخستین نشریه تالش "در دوره جدید "تحت عنوان ویژه تالش را منتشر کرد و در سال ۱۳۷۳ کتاب نظری به جامعه عشایری تالش را منتشر کرد. تاریخ کادوسها، مشاهیر تالش، چهار رساله در زمینه تاریخ و جغرافیای تالش شرکت و سخنرانی در همایش‌های نوروز در تخت جمشید و محرم در فرهنگ مردم سازمان میراث فرهنگی. همچنین کتاب تاریخ کادوس‌ها مورد استقبال عامه مردم و بسیاری از پژوهشگران و ایرانشناسان قرار گرفت. در سال ۱۳۸۰ کتاب‌های فرهنگ تطبیقی تالشی - تاتی - آذری را به پیشنهاد احسان یارشاطر به رشته تحریر درآورد بعد از آن ضمن انتشار کتب دیگر در رابطه با تات و تالش در سال ۱۳۸۳ جایزه ادبی دکتر معین را دریافت کرد. عبدلی در سال ۱۳۸۷ در شانزدهمین جشنواره تولیدات مراکز صدا و سیما دیپلم افتخار بهترین پژوهشگر از سازمان صدا و سیما دریافت نمود ضمناً ایشان در حال حاضر (۱۳۹۰ش) علاوه برداشتن صمت مدیریت مؤسسه تالش‌شناسی، عضو افتخاری آکادمی ملی جمهوری آذربایجان، عضو پیوسته بنیاد ایران‌شناسی و انجمن علمی دبیران تاریخ استان گیلان نیز هستند. | ## بخش 2: علی عبدلی | سر انجام اینکه در تاریخ ۱۲ مهر ۱۳۹۱ شورای عالی دانشگاه‌های دولتی ارمنستان مدال علمی درجه ۲ خود را به علی عبدلی اعطاء نمود.روزنامه نقش قلم، شماره ۳۷۹۴، سال سی و سوم، ۱۹ مهر ۱۳۹۱ کتابشناسی علی عبدلی از جمله نویسندگان پرکار غیر دانشگاهی در خصوص قوم‌نگاری تالش است. کتاب ترانه‌های شمال یک نمونه از مشارکت‌های مهم او در خصوص ادبیات فولکلور تالشی است. آثار او در زمینهٔ تاریخی اطلاعاتی ارائه می‌کنند که در مواردی لزوماً معتبر نیستند، خصوصاً دستکاری او در دوره‌های اولیه. اخبارنامه، لنکرانی میرزا احمد، به کوشش علی عبدلی، ویراست دوم، انتشارات وزارت امورخارجه ۱۳۸۵تهران، ۲۵۶ صفحه. ادبیات تات وتالش، (ایران و جمهوری آذربایجان)، عبدلی علی، شرکت سهامی انتشار، ۱۳۸۰ تهران، ۲۳۰ صفحه. - تاریخچه و نمونه اشعار تاتی و تالشی آفتاوَجار، عبدلی علی، انتشارات آرون، ۱۳۸۰ تهران، ۷۲ صفحه. تالشی‌هاکیستند، عبدلی علی، ویراست نخست ۱۳۶۳، انتشارات دهخدای انزلی، ویراست دوم انتشارات ققنوس، ۱۳۶۹تهران، ۲۴۸ صفحه. تاریخ کادوسها، عبدلی علی، انتشارات فکر روز، ۱۳۷۸تهران، ۳۰۸ صفحه - تاریخ پیش از اسلام تالش (کادوس). قاب|چپ|جلد ترجمه ترکی کتاب تاریخ کادوس‌ها که در جمهوری آذربایجان مورد استقبال قرار گرفت. - مجموعه‌ای از دو بیتی‌های عامیانه تالشی، گیلکی و مازندرانی چهار رساله در زمینه تاریخ وجغرافیای تالش، عبدلی علی، انتشارات گیلکان، رشت۱۳۷۸، ۲۷۲ صفحه. - دربر گیرنده چهار رساله به نامهای: جواهرنامه لنکران، سفرنامه توالش، اشعارونامه‌های تاجماه، فرهنگ تاتی و تالشی، عبدلی علی، انتشارات دهخدا، ۱۳۶۳بندرانزلی، ۱۴۴ صفحه. | ## بخش 3: علی عبدلی | فرهنگ تطبیقی تالشی - تاتی - آذری دیرین، عبدلی علی، شرکت سهامی انتشار، ۱۳۸۰تهران، ۶۲۰ صفحه. - واژه‌نامه چند لهجه تالشی و تاتی، واژه‌نامه آذری دیرین، واژه‌نامه لنکرانی، دستورزبان‌تطبیقی تالشی و تاتی و ۱۰۰ صفحه مقدمه و توضیحات و کتاب‌شناسی تالش. نظری به جامعه عشایری تالش، عبدلی علی، انتشارات مؤسسه اطلاعات، تهران، ۱۳۷۱، ۱۷۵ صفحه. نگاهی به گذشته تالش ، اسداف فریدون، ترجمه علی عبدلی، مرکز اسناد و خدمات پژوهشی، تهران، ۱۳۸۴. - تاریخ تالش از زمان‌های دور تا نهضت جنگل، با نگاهی نو و انتقادی به جغرافیای تاریخی ایران باستان. خوراک‌های تالشی ، عبدلی علی، نشر جامعه نگر با همکاری مؤسسه تالش‌شناسی، تهران ۱۳۸۶، ۸۰ صفحه. - خوراک‌ها، شیرینی جات، مرباها و رب‌ها، و… ترانه‌های مردم و نغمه‌های شادی، تألیف عیسی زاده احمد و مامئدوف نریمان، ترجمه عبدلی علی انتشارات پژوهشکده مردم‌شناسی سازمان میراث فرهنگی، تهران، ۱۳۸۶، ۱۸۰ صفحه. - مجموعه‌ای از ملودی‌های سازی و آوازی تالسی و آذری، گرد آوری شده در تالش شمالی مشاهیر تالش ، عبدلی علی، ناشرمؤلف، رضوانشهر ۱۳۷۸، ۲۰۸ صفحه. تالش؛ زادگاه زرتشت ، به دو زبان فارسی و انگلیسی، عبدلی علی، انتشارات انجمن تالشان مقیم تهران، ۱۳۸۵، ۴۰ صفحه. - ویراست سوم، با اضافات و تجدید نظر اساسی فهلویات باباطاهر همدانی ، عبدلی علی، ناشر انتشارات مهدی رضایی، تهران، ۱۳۹۲. مجموعه مقالات و اشعار نخستین کنگره شعرو ادب تالش ، عبدلی علی، انتشارات جامعه نگر، تهران، ۱۳۹۴. | ## جمع‌بندی | ادبیات شفاهی تالش، عبدلی علی، انتشارات فرهنگ ایلیا، رشت، ۱۳۹۷ - معرفی ادبیات شفاهی قوم تالش.