موضوع مقاله: محمدامین قانعی راد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محمدامین قانعی راد | مقدمه: سیّد محمّدامین قانعی راد (۱۳۳۴– ۲۴ خرداد ۱۳۹۷) جامعه‌شناس ایرانی، رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران و عضو هیئت علمی و استاد جامعه‌شناسی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور بود. | ## بخش 1: محمدامین قانعی راد | وی در ۶۳ سالگی و پس از دوره‌ای تحمل بیماری سرطان در شامگاه ۲۴ خرداد ۱۳۹۷ در تهران درگذشت. او دوره دبستان و دبیرستان را در این شهر به پایان رساند و دیپلم طبیعی را در دبیرستان عظیمیه شهرری اخذ کرد. او در یکی از مصاحبه‌هایش اشاره می‌کند در رشته جامعه‌شناسی، مسئولیت و تعهد اجتماعی را دید و این باعث شد تا این رشته را به پزشکی ترجیح دهد. پس از پایان دوره سربازی، در سال ۱۳۵۵ در رشته انسان‌شناسی در دانشگاه تهران پذیرفته شد. رشته‌ای که با ادغام در رشته‌های دیگر پس از انقلاب فرهنگی عنوان علوم اجتماعی به او داده شد. پس از فارغ‌التحصیلی در گرایش پژوهشگری اجتماعی، قانعی راد با کسب رتبه اول به تحصیل در رشته جامعه‌شناسی در دانشگاه تهران در مقطع کارشناسی ارشد ادامه داد. او پایان‌نامه خود را زیرنظر دکتر غلامعباس توسلی نوشت و به عنوان نفر اول در این رشته دانش‌آموخته شد. در ورودی دکتری او باز هم مقام اول را کسب کرد و رساله خود را تحت عنوان عوامل معرفتی و اجتماعی رشد و افول علم در ایران دوره اسلامی (قرن سوم تا پنجم هجری) تحت نظر دکتر غلامعباس توسلی و دکتر محمد توکل به نگارش درآورد. این مطالعه یک بررسی جامعه‌شناسی تاریخی و جامعه‌شناسی علم بود که در سال ۱۳۸۴ توسط مرکز تحقیقات سیاست علمی ایران تحت عنوان جامعه‌شناسی رشد و افول علم در ایران به چاپ رسید. بعدها این کتاب را به سپرد که در سال ۱۳۹۷ با اعمال تغییراتی تحت عنوان اخلاقیات شعوبی و روحیه علمی توسط انتشارات علمی و فرهنگی چاپ و همزمان با چهلمین روز درگذشت او از این کتاب رونمایی شد. | ## بخش 2: محمدامین قانعی راد | قانعی راد علاقه خود را به مطالعه و انجام کارهای علمی به میزان زیادی تحت تأثیر پدرش می‌داند. پدر قانعی راد پس از بازنشستگی وارد کار نشر و توزیع کتاب می‌شود و از فرزندان خود نیز می‌خواهد که در این کار به او کمک کنند. قانعی راد در دوره نوجوانی از سه طریق دسترسی به کتاب داشت اول از همه در منزل از طریق کتابخانه پدرش به کتاب‌های ادبی و عرفانی دسترسی پیدا کرد و سپس در کتابفروشی، اوقات فراغت خود را به مطالعه می‌پرداخت. همچنین او از کتابخانه دبیرستانی که در آن تحصیل می‌کرد کتاب‌هایی در حوزه‌های مختلف می‌گرفت و مطالعه می‌کرد. او در یکی از مصاحبه‌هایش اشاره می‌کند که در ایام نوجوانی برای خود با این کتاب‌ها جهانی ساخته بود که در آن می‌زیست و پایه‌های نظریاتش را در آینده می‌ساخت. او آنچنان در این جهان غرق می‌شود که در دورهٔ دبیرستان در یک سال شش تجدید می‌آورد. او از طرفداران پر و پا قرص کیهان بچه‌ها بود و اولین نوشته خود را هم که یک شعر بود در ایام نوجوانی در این نشریه به چاپ رساند. قانعی راد همزمان با تحصیل در دانشگاه در مقطع کارشناسی به عنوان تکنیسین آزمایشگاه استخدام می‌شود، در دورهٔ کارشناسی ارشد به سمت مدیریت بیمارستان شهید اکبر آبادی و سپس بیمارستان شهید هاشمی نژاد می‌رسد. او تا دو سال پس از پایان دوره دکترا به علت مخالفت با انتقالش به وزارت علوم در سمت مدیریت بیمارسان باقی می‌ماند و نهایتاً در سال ۱۳۷۷ به مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور منتقل می‌شود. پس از فوت او نام خیابان سهیل در شیراز جنوبی، جایی که مرکز تحقیقات سیاست عملی کشور قرار دارد به خیابان دکتر قانعی راد تغییر پیدا می‌کند. | ## بخش 3: محمدامین قانعی راد | در ابتدای این خیابان سردیس قانعی راد قرار دارد که با حضور شهردار تهران آقای پیروز حناچی از آن رونمایی شد. دو سالی که به گواه خیلی‌ها مهم‌ترین و پرارزش‌ترین دورهٔ زندگی پربار قانعی راد بود. او در این مدت همزمان با پیگیری درمانش در مراسم‌های مختلف شرکت می‌کرد و مقالات و نوشته‌های بسیاری را به رشتهٔ تحریر درمی‌آورد. پیکر او در دانشکدهٔ علوم اجتماعی دانشگاه تهران و با حضور انبوهی از دانشجویان و استادان و مقامات کشوری تشییع و در قطعه نام آوران بهشت زهرا به خاک سپرده شد. در سال ۹۶ مستندی با موضوع زندگی قانعی راد توسط علیرضا سلیمانی تحت عنوان «محمد امین» ساخته شد. این مستند پس از فوت دکتر قانعی راد برای اولین بار در تالار ایوان شمس به نمایش درآمد. تحصیلات محمدامین قانعی راد دارای مدرک کارشناسی پژوهشگری علوم اجتماعی (۱۳۶۴) و کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی (۱۳۶۸) و دکترای جامعه‌شناسی (۱۳۷۶) از دانشگاه تهران بود. فعالیت‌ها سوابق تدریس محمد امین قانعی‌راد سابقه تدریس در دانشگاه‌های مختلفی چون دانشگاه تهران، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه الزهرا (س)، دانشگاه تربیت معلم تهران و دانشگاه پیام نور را در کارنامه خویش دارد. سخنرانی‌ها قانعی‌راد بیش صدها عنوان سخنرانی در نشست‌ها و همایش‌های مختلف داشته‌است؛ که از جمله می‌توان به سخنرانی‌های او با عنوان «عدالت اجتماعی از آرمان تا واقعیت»، «آموزش عالی به کجا می‌رود»، «تشیع علوی و تشیع صفوی نگاهی انتقادی به روایت شریعتی» و «تجاری‌سازی و دانشگاه‌های کارآفرین» اشاره کرد. | ## جمع‌بندی | (در دست چاپ) گفتمان‌های دگرواره در علوم اجتماعی آسیا (پاسخ‌هایی به اروپامحوری)، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، چاپ اول: تابستان ۱۳۹۳ شبکهٔ سیاستی علم و فناوری، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، چاپ دوم: تابستان ۱۳۹۶ پیمایش علم و جامعه، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، چاپ دوم: تابستان ۱۳۹۶ الگوی چهار وجهی برای ارزیابی توسعه علوم انسانی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، چاپ دوم: تابستان ۱۳۹۶ نخبگان دانش: مشارکت یا مهاجرت؟، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، زمستان ۱۳۹۶ زوال پدرسالاری: فروپاشی خانواده یا ظهور خانواده مدنی، نقد فرهنگ، ۱۳۹۶ اخلاقیات شعوبی و روحیه علمی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، تابستان ۱۳۹۷ پیدایش روشنفکر گفتگویی در ایران؟