موضوع مقاله: فرش گاراچوپ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرش گاراچوپ | مقدمه: فرش‌های گاراچوپ، فرش‌های پرزدار بافته شده‌ای هستند که به گروه قزاخ از نوع گنجه-قزاخ تعلق دارند. | ## بخش 1: فرش گاراچوپ | این نام از چندین روستا واقع در حدود ۲۰ کیلومتری شمال غربی قزاخ، در جمهوری گرجستان فعلی، گرفته شده است که این فرش‌ها به‌طور سنتی در آنجا تولید می‌شدند. اصطلاح «گاراچوپ» به‌طور کلی به روستاهای موغانلی، لامبالی، تولار، گمبالی و دوزگرام در منطقه سابق موغانلی اشاره دارد که از نظر تاریخی محل سکونت آذربایجانی‌های قومی بوده است. این روستاها، به ویژه لامبالی، موغانلی و تولار، مراکز کلیدی سنت قالی‌بافی قزاخ هستند. در دوران اخیر، فرش‌های گاراچوپ همچنان در مناطقی از گرجستان مانند بولنیسی، مارنئولی و دمانیسی که جمعیت آذربایجانی دارند، بافته می‌شوند. نام «گاراچوپ» از کلمه «گارا» به معنی بزرگ و «چوپ» به معنی یک مکان یا منطقه بومی گرفته شده است که نشان دهنده منشأ محلی این فرش‌ها است. نام این فرش از گروه قزاخ از نوع گنجه-قزاخ با نام چندین روستا که در ۲۰ واقع شده‌اند، مرتبط است. کلمه گاراچوپ در مجموع به روستاهای موغانلی، لامبالی، تولار، گمبالی و دوزگرام در منطقه سابق موغانلی که محل سکونت آذربایجانی‌های قومی بود، اشاره داشت. این روستاها، به ویژه لامبالی، موغانلی و تولار، مراکز اصلی گروه قالی‌بافی قزاخ هستند. طبق کتاب «بافندگان فرش منطقه قزاخ-بورچالی» نوشته ویدادی مرادوف، فرش‌های گاراچوپ هنوز در مناطق بولنیسی (چوروک گمارلی)، مارنئولی (ساروان) و دمانیسی (باشکچید) در قلمرو گرجستان که محل سکونت آذربایجانی‌ها است، بافته می‌شوند. | ## بخش 2: فرش گاراچوپ | طبق کتاب دده قورقوت، کلمه گارا به معنی بزرگ و چوپ به معنی مکان/منطقه بومی یا قصد (دربارهٔ چیزی) است که به مردم محلی اشاره دارد. در موارد نادر، فرش‌های باکیفیت و نفیسی که طبق سفارش خاصی بافته شده‌اند، یافت می‌شوند. نوارهای حاشیه‌ای اطراف زمینه میانی فرش‌های گاراچوپ با فرش‌های گنجه و قزاخ یکسان هستند، در حالی که زمینه سبز مرکزی بیشتر مختص فرش‌های گاراچوپ است. فرش گاراچوپ دارای یک ترکیب هنری منحصر به فرد و مشهور است که از یک زمینه و حاشیه میانی تشکیل شده است. در داخل ستاره، یک مدالیون کوچک هشت پر وجود دارد، در بالا و پایین دو جفت شاخ قوچ در یک مربع و مربع‌هایی با برآمدگی‌های شاخی شکل در امتداد چهار طرف وجود دارد. قسمت‌های بالایی و پایینی زمینه مرکزی دارای چندین مستطیل با اندازه‌های مختلف هستند. به‌طور معمول، قسمت داخلی آنها با ۹ گل هشت پر و قسمت بیرونی با شاخ‌های تزیین شده به نام گارماگلی (با قلاب) تزئین شده است. حاشیه از سه قسمت تشکیل شده است: حاشیه مرکزی پهن (که گاهی حاشیه میانی یا مادر نامیده می‌شود) و حاشیه‌های باریک در چپ و راست آن. رایج‌ترین عنصر، تصویر چهار پیکان متصل در مرکز به همراه دو جفت شاخ قوچ و تزئینات لوزی دندانه‌دار است. | ## بخش 3: فرش گاراچوپ | این فرش همچنین از حاشیه‌ای به نام مشعل (مشعل) یا شمدانلی (با شمعدان) استفاده می‌کند. رایج‌ترین حاشیه کوچک فرش گاراچوپ، ملاباشی (سر ملا) نام دارد، نادرترین حاشیه با طرح سه پر تشکیل شده است، گاهی حاشیه پیچ و خم‌دار نیز دیده می‌شود. به عنوان یک قاعده، عناصر اصلی این فرش به صورت متقارن قرار می‌گیرند، در حالی که عناصر پرکننده به صورت نامتقارن قرار می‌گیرند.Галабекова С. مدالیون‌های کوچک یکسان که با برآمدگی‌های قلاب‌شکل احاطه شده‌اند، در گوشه‌های زمینه مرکزی قرار گرفته‌اند. برآمدگی‌های قلاب‌دار در مدالیون مرکزی در امتداد خط داخلی امتداد دارند، در مدالیون‌های کوچک آنها در امتداد خط بیرونی جابجا می‌شوند. تزیینات هشت‌پر در مدالیون مرکزی، مدالیون‌های مربعی در چهار گوشه مدالیون و حاشیه مرکزی معمولاً روی زمینه سفید تصویر می‌شوند.Галабекова С. عناصر موجود در مرکز و پرکاربردترین عناصر، معانی اصلی فرش را در خود جای داده‌اند. یک جفت شاخ قوچ متصل، لوزی با دو یا چهار قلاب، مربع و ۹ ستاره هشت‌پر از نقوش معمول این فرش هستند.Галабекова С. به‌طور معمول، مدالیون‌های مربعی بزرگ در چهار گوشه فرش‌های گاراچوپ همیشه ۹ ستاره هشت پر در داخل خود دارند. | ## جمع‌بندی | برچسب موزه آن را به عنوان نمونه‌ای از شمال شرقی آناتولی معرفی می‌کند، اما مدالیون هندسی شکل در مرکز فرش ثابت می‌کند که بر اساس سنت هنری کلاسیک چند صد ساله مکتب فرش قزاق بافته شده است.