موضوع مقاله: ژاک دریدا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ژاک دریدا | مقدمه: ژاک دِریدا (۱۵ ژوئیه ۱۹۳۰ – ۸ اکتبر ۲۰۰۴) فیلسوف الجزایری‌تبار فرانسوی که به خاطر کار روی نوعی نشانه‌شناسی مبتنی بر فلسفهٔ واسازی به شهرت رسید. | ## بخش 1: ژاک دریدا | زندگی ژاک دریدا در ۱۵ ژوئیه ۱۹۳۰ در ابیار (الجزایر عاصمه) نزدیک الجزایر و در خانواده‌ای یهودی به دنیا آمد. برادر بزرگتر او، پل موز، در کمتر از سه ماهگی، یک سال قبل از تولد دریدا، درگذشت و این باعث شد که وی در طول زندگی خود به نقش خود به عنوان جایگزینی برای برادر متوفی خود فکر کند.دریدا سومین فرزند از پنج فرزند بود. برادر بزرگتر او، پل موز، در کمتر از سه ماهگی، یک سال قبل از تولد دریدا، درگذشت و این باعث شد وی در طول زندگی خود به نقش خود به عنوان جایگزینی برای برادر متوفی خود شک کند. در اولین روز از سال تحصیلی ۱۹۴۲، مدیران فرانسوی در الجزایر - اجرای سهمیه‌های ضد یهودگرایی تعیین‌شده توسط دولت ویشی - دریدا را از کرسی‌ خود اخراج کردند. او به مدت یک سال مخفیانه از مدرسه صرف نظر کرد تا اینکه در دبیرستان یهودیان که توسط معلمان و دانش‌آموزان آواره تشکیل شده بود، شرکت کند و همچنین در مسابقات متعدد فوتبال شرکت کند (آرزو داشت که به یک بازیکن حرفه‌ای تبدیل شود). او نمی‌پذیرد که واژگان حامل و بارور معنایند بلکه بر آن است که واژگان تنها به واژگان دیگر اشاره دارند. | ## بخش 2: ژاک دریدا | معنا وابسته به داننده است و نه متن، و زمانی بروز می‌یابد که مفسر با متن به گفتگو درآید. پس دلایلی بنیادی که بتوان بدان‌ها تکیه کرد وجود ندارد.(Brueggeman (1993:10 دریدا فرد را وامی‌دارد تا از اندیشه واقعیت متعالی دست بشوید و به جای آن روی متن متمرکز شود، طوری‌که متن خود به گونه مستقیم با شخص از در سخن درآید. وان هوزر (vanhoozer) ارج و وزن چنین نظری را ارزیابی کرده و می‌گوید: «دریدا به توانایی عقل در دست‌یابی به یک استنتاج کلی، یعنی توضیح جهان از منظر واقعیت، شک دارد. دریدا یک خنثاگر و یک ضدساختار است و پیوند میان زبان و واقعیت را رد می‌کند، یعنی چیزی که مورد اعتقاد فلسفه غرب است و از نگاه این فلسفه توان آشکار کردن حقیقت را دارد».Vanhoozer (1998:7 - موج چهارم – رامین جهانبگلو- ترجمهٔ منصور گودرزی- نشر نی- چاپ چهارم 1384- ص 51-52 وی که از عرصهٔ پدیدارشناسی (فلسفه) به ساختارگرایی و واسازی نزدیک شد با دیدگاه‌هایش دربارهٔ زبان، دانش و معنا و، به‌ویژه، ماهیت متن، مورد توجه ارتباط‌شناسان قرار گرفت. او شاگرد نهضت ساختارگرایی و اندیشه‌های پساساختارگرایی میشل فوکو بود و با نقدی که بیشتر از جنبه نشانه‌شناسی بر این اندیشه وارد کرد مورد توجه محافل نقد ادبی و جامعه پست مدرن دانشگاهی آمریکا قرار گرفت. دریدا در آثارش فاصله بین فلسفه و ادبیات را کاهش داد و به عنوان یک منتقد ادبی قدرتمند هم شناخته شد. | ## بخش 3: ژاک دریدا | البته واژه ساختار در این اصطلاح نباید با اصطلاح فلسفی ساختار به معنی Structure در عبارت‌های ساختارگرایی و پساساختارگرایی یکسان تصور شود. Déconstruction در زبان‌های دیگر، به دلیل هم‌خانوادگی زبان‌های هند و اروپایی، معمولاً ترجمه نشده است و گاه با همان املای فرانسوی به کار می‌رود که دریدا آن را به مفهوم از نو بنا نهادن (ویران کردن و در عین حال ساختن) به کار برده است. در هنگام مرگ، دریدا موافقت کرده بود که برای تابستان به عنوان دارنده استادی گادامر به هایدلبرگ برود، که دعوت خود را فیلسوف هرمنوتیک قبل از مرگ ابراز داشت. پیتر هوملهوف، رئیس آن زمان در هایدلبرگ، جایگاه دریدا را چنین خلاصه می‌کرد: "فراتر از مرزهای فلسفه به عنوان یک رشته دانشگاهی، وی نه تنها برای علوم انسانی، بلکه برای برداشت فرهنگی از یک عصر کلی شخصیت برجسته فکری بود. | ## جمع‌بندی | آثار سرچشمهٔ هندسهٔ هوسِرل، درآمد و ترجمه (۱۳۴۱) گفتار و پدیده‌ها (۱۳۴۶) نوشتار و تفاوت (۱۳۴۶) گراماتولوژی (۱۳۴۶)، ترجمهٔ مهدی پارسا، نشر شوند، ۱۳۹۶ بذرافشانی (۱۳۵۱) (با نام بارآوری نیز ترجمه شده است) حاشیه‌ها؛ دربارهٔ فلسفه (۱۳۵۱) مواضع (۱۳۵۱) آوای غم (۱۳۵۳) (ترجمه به فارسی از بابک احمدی) مهمیزها؛ شیوه‌های نیچه (۱۳۵۷) کارت پستال، از سقراط تا فروید و فراتر (۱۳۵۹) فلاسفه و کلام، مصاحبه با روزنامه لوموند (۱۳۶۳) اطراف (۱۳۶۵) (با نام ساحل‌ها نیز ترجمه شده است) دربارهٔ روح، هایدگر و پرسش (۱۳۶۶) نفس، ابداع‌های دیگری (۱۳۶۶) خاطراتی، برای پُل دمان (۱۳۶۷) مسئلهٔ پیدایش در پدیدارشناسی هوسِرل (۱۳۶۹) مسیر دیگر (۱۳۷۰) اشباح مارکس، دولت و دِین، سوگواری و بین‌الملل جدید (۱۳۷۲) سیاست دوستی (۱۳۷۳) پرسش‌انگیزی‌ها (۱۳۷۵) ایمان و دانش، در پی آن: زمانه و بخشش (۱۳۷۵) دین (ژاک دریدا و جیانی واتیمو) (۱۳۷۵) دربارهٔ مهمان‌نوازی (۱۳۷۶) خداحافظ اِمانوئل لِویناس (۱۳۷۶) قول، لحظه‌های فلسفی (۱۳۷۸) فردا، چه خواهد…؛ گفتگو با الیزابت رودینِسکو (۱۳۸۰) مارکس و پسران (۱۳۸۱) اشرار، دو رساله دربارهٔ عقل (۱۳۸۲) «مفهوم» ۱۱ سپتامبر (دریدا و یورگن هابرماس) (۱۳۸۳) واقعیت در نقاشی (۱۹۷۸) بلاغت دارو پانویس یادداشت‌ها L’origine de la géométrie de Husserl, Introduction et traduction, PUF, Paris،۱۹۶۲ La voix et le phénomène, PUF, Paris، ۱۹۶۷.