موضوع مقاله: طیفور بطحایی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # طیفور بطحایی | مقدمه: طیفور بطحایی (زادهٔ ۸ مارس ۱۹۴۷ در سنندج – درگذشتهٔ ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۰ در یوتبری سوئد) نویسنده، فیلم‌ساز و فعال سیاسی کُرد اهل ایران بود. | ## بخش 1: طیفور بطحایی | پس از پایان تحصیلات در قالب طرح سپاه دانش مدت دو سال به معلمی مشغول بود و پس از آن در سال‌های ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۲ در «مدرسهٔ عالی سینما و تلویزیون تهران» به تحصیل در رشتهٔ فیلم‌برداری پرداخت. در اوایل دههٔ ۱۹۷۰ میلادی (دههٔ ۱۳۵۰ خورشیدی) به دلیل گرایش‌ها چپ و عضویت در گروه موسوم به «گروه دوازده» در طرح گروگان‌گیری فرح پهلوی محاکمه و به حبس ابد محکوم شد. بطحایی در جریان انقلاب ۱۹۷۹ میلادی، ۱۳۵۷ خورشیدی، به همراه دیگر زندانیان سیاسی آزاد شده به کردستان بازگشت و فعالیت سیاسی را در حزب دمکرات کردستان ایران از پی گرفت. وی در سال ۱۹۸۵ از این حزب کناره‌گیری کرد اما به فعالیت سیاسی خود در تبعید و پس از مهاجرت به سوئد ادامه داد و نویسندگی و پیکرسازی و تدریس را هم همچون فعالیت حرفه‌ای خود پیگیری کرد. بطحایی سرانجام در سپتامبر ۲۰۲۰ میلادی (شهریور ۱۳۹۹ خورشیدی) به علت ابتلا به بیماری سرطان در سوئد درگذشت. زندگی طیفور بطحایی فرزند پنجم خانواده‌ای هشت فرزندی ساکن محلهٔ جورآباد سنندج بود. | ## بخش 2: طیفور بطحایی | وی تحصیلات ابتدایی را در دبستان ۱۵ بهمن، سیکل یکم را در دبیرستان بوعلی و سیکل دوم را در دبیرستان شاپور و در رشتهٔ طبیعی به پایان برد. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی و اخذ دیپلم و گذراندن دورهٔ آموزشی سربازی، به عنوان معلم سپاه دانش به ترکمن صحرا (روستای حکیم آباد از توابع گنبد کاووس) فرستاده شد. پس از پایان سربازی به سنندج بازگشت و به تشویق برادرش در آزمون کنکور شرکت کرد و در سال ۱۹۶۹ در رشتهٔ فیلمبرداری در «مدرسه عالی سینما و تلویزیون تهران» پذیرفته شد. بطحایی پس از پایان تحصیلات در تلویزیون شیراز مشغول به کار شد و در آنجا با کرامت دانشیان آشنا شد. کرامت دانشیان که او نیز از دانش آموختگان اخراجی مدرسهٔ عالی سینما و تلویزیون بود قائل به مبارزهٔ مسلحانه بود و آشنایی طیفور بطحایی با او سرآغاز مرحلهٔ متفاوتی از زندگی بطحایی بود. این طرح از سوی عباس سماکار و رضا علامه زاده به گروه دانشیان و بطحایی ارائه شددو نقد عباس سماکار و طیفور بطحایی بر رضا علامه زاده و مورد استقبال قرار گرفته و تدارکات برای عملی کردنش آغاز شد. | ## بخش 3: طیفور بطحایی | اما پیش از اجرایی شدن توسط امیر فطانت که با کرامت دانشیان در تماس بود و مسئولیت تهیه اسلحه را به عهده گرفته بود لو رفتهیک فنجان چای بی موقع، سایت تاریخ شفاهی ایران، گزرش :محمود فاضلی و همهٔ اعضای گروه به جز امیرحسین فطانت در شهریور ۵۲ (۱۹۷۳) دستگیر شدند.بطحایی، طیفور، سفر خیال (از کرسان تا کردستان)، چاپ اول گوتنبرگ، ناشر:خانه هنر و ادبیات، ٢٠١٢ در جریان بازجویی‌ها دو نفر دیگر که عضو گروه طرح ترور شاه و متعلق به گروه دیگری بودند نیز از طریق یکی از بازداشت شدگان لو رفتخاطرات عزت شاهی(٣٠) و دو پرونده بدون آنکه ارتباط مستقیمی داشته باشند توسط ساواک با هم ادغام شده و در دادگاه واحدی اعضای هر دو گروه محاکمه شدند که به دلیل تعداد افراد به گروه دوازده معروف شد. محاکمه شوندگان عبارت بودند از: طیفور بطحایی، خسرو گلسرخی، کرامت‌الله دانشیان، منوچهر مقدم سلیمی، عباس سماکار، رضا علامه‌زاده، ایرج جمشیدی، شکوه میرزادگی، مرتضی سیاهپوش، مریم اتحادیه، ابراهیم فرهنگ، فرهاد قیصری. در دادگاه اول کرامت دانشیان، طیفور بطحایی، عباس سماکار، رضا علامه زاده، منوچهر مقدم سلیمی و خسرو گلسرخی حکم اعدام گرفته و مابقی اعضا به حبسهای چند ساله محکوم شدند. در دادگاه دوم هم احکام اعدام برای پنج نفر (به جز منوچهر مقدم سلیمی) پابرجا بود و در نهایت در فرجام حکم کرامت دانشیان و خسرو گلسرخی به دلیل دفاع ایدئولوژیک اعدام ماند و حکم سه محکوم دیگر (طیفور بطحایی، رضا علامه زاده و عباس سماکار) از اعدام به حبس ابد تغییر کرد. در بازگشت به کردستان پس از مدتی به عضویت حزب دمکرات کردستان ایران درآمده و در زمستان ۶۰ (۱۹۸۲) و در کنگرهٔ پنجم این حزب از سوی اعضا به عضویت کمیته مرکزی انتخاب شده و مسئولیت اتحادیهٔ جوانان را عهده‌دار شد. در این دوران مستندی چهار قسمتی در مورد زندگی و مبارزات کردها در کوهستان ساخت که شناخته شده‌ترین آن‌ها «نان و آزادی»٣٢ سال پس از آزادی هزار زندانی سیاسی، عصر نو، یداله بلدی این چهارگانه بعدها جشنوارهی سینمای در تبعید به نمایش درآمدبه پیشواز هشتمین دوره جشنواره جهانی سینمای در تبعید، اکتبر ٢٠٠٧، سوئد، گوتنبرگ او در سال ۱۳۶۳ نمایندگی حزب دموکرات کردستان ایران را در شورای ملی مقاومت ایران بر عهده داشت. | ## جمع‌بندی | در پی شدت گرفتن درگیریهای میان حزب دمکرات کردستان ایران با حزب کمونیست ایران و کومله سازمان کردستان حزب کمونیست ایران (دیگر سازمان سیاسی کردستان) در سال ۱۹۸۵ از عضویت در حزب کناره‌گیری کرد.