aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: تصویر دیراک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تصویر دیراک | مقدمه: در حالی که در دو تصویر دیگر یا حالت کوانتومی یا عملگرها وابستگی زمانی دارند، در تصویر دیراک (برگرفته از نام پل دیراک)، هر دو بخشی از وابستگی زمانی مشاهده‌پذیرها را دارند.Albert Messiah (1966). | ## بخش 1: تصویر دیراک | تصویر برهمکنش در مواجهه با تغییرات توابع موج و قابل مشاهده‌ها به دلیل برهمکنش‌ها مفید است. از نمایش برهمکنش استفاده می‌کنند زیرا آنها حل معادله شرودینگر چند جسمی را به عنوان حل مسئله ذره آزاد به اضافه برخی از اجزای برهمکنش ناشناخته می‌سازند. | ## بخش 2: تصویر دیراک | معادلاتی که شامل عملگرهایی هستند که در زمان‌های مختلف عمل می‌کنند و در تصویر تعامل برقرار می‌شوند، لزوماً در تصویر شرودینگر یا هایزنبرگ صادق نیستند. این به این دلیل است که تبدیل‌های واحد وابسته به زمان عملگرها را در یک تصویر به عملگرهای مشابه در عکس‌های دیگر مرتبط می‌کنند. | ## بخش 3: تصویر دیراک | ## جمع‌بندی | تصویر تعامل یک مورد خاص از تبدیل واحد است که به بردارهای هامیلتونی و حالت کوانتومی اعمال می‌شود.
موضوع مقاله: سابینا اسپیلرین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سابینا اسپیلرین | مقدمه: سابینا نیکولایونا اسپیلرین ( ; ۷ نوامبر ۲۵ اکتبر ۱۸۸۵ OS - ۱۱ اوت ۱۹۴۲) یک پزشک روسی و یکی از اولین روانکاوان زن بود. | ## بخش 1: سابینا اسپیلرین | او بیمار و سپس شاگرد و سپس همکار کارل گوستاو یونگ بود که در طول سالهای ۱۹۰۸–۱۹۱۰ با او رابطه صمیمانه ای داشت، همان‌طور که در مکاتبات آنها از آن زمان و خاطرات او مستند شده‌است. او به عنوان روان‌پزشک، روانکاو، معلم و متخصص اطفال در سوئیس و روسیه کار کرد او در یک بازه سی ساله، بیش از ۳۵ مقاله به سه زبان (آلمانی، فرانسوی و روسی) منتشر کرد که شامل روان‌کاوی، روان‌شناسی رشد، روان‌شناسی و روان‌شناسی تربیتی می‌شد. | ## بخش 2: سابینا اسپیلرین | از جمله آثار او در زمینه روانکاوی، مقاله ای با عنوان «تخریب به عنوان علت به وجود آمدن» است که در سال ۱۹۱۲ به زبان آلمانی نوشته شده‌است. اسپیلرین از پیشگامان روانکاوی و یکی از اولین کسانی بود که مفهوم غریزه مرگ را معرفی کرد. | ## بخش 3: سابینا اسپیلرین | او یکی از اولین روانکاوانی بود که مطالعه موردی در مورد اسکیزوفرنی انجام داد و پایان‌نامه ای در یک مجله روانکاوی منتشر کرد. | ## جمع‌بندی | اسپیلرین به‌طور فزاینده ای به عنوان یک متفکر مهم و مبتکر شناخته می‌شود که به دلیل التقاط غیرمعمول، امتناع از پیوستن به جناح‌ها، رویکرد فمینیستی به روان‌شناسی و قتلش در هولوکاست در تاریخ به حاشیه رانده شد.
موضوع مقاله: دنیا راد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دنیا راد | مقدمه: او در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران دنیا راد عکسی بدون حجاب در یک قهوه‌خانه منتشر کرد و تنها یک روز پس از آن وی توسط وزارت اطلاعات بازداشت و بعد از ۱۱ روز با قید وثیقه آزاد شد. | ## بخش 1: دنیا راد | در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران دنیا راد عکسی از خود در حال نافرمانی مدنی و خوردن صبحانه بدون حجاب در یک قهوه‌خانه منتشر کرد که این عکس با اشتراک فراوان کاربران در اینترنت همه‌بین شد. این عکس در ۶ مهر ۱۴۰۱، در روزهای پس از مرگ مهسا امینی و در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران با متن «بین کار رفتیم جوادیه صبحانه خوردیم و برگشتیم» منتشر شد. بازداشت در ۱۴۰۱ تنها یک روز پس از انتشار تصویر بدون حجاب در یک کافه در تهران، راد توسط وزارت اطلاعات بازداشت شد. | ## بخش 2: دنیا راد | در تاریخ ۸ مهر، خواهرش از بازداشت دنیا و انتقال او به بند ۲۰۹ زندان اوین خبر داد. او در اینستاگرام خود نوشت: «پس از انتشار عکس فوق، نهادهای امنیتی با خواهرم -دنیا راد- تماس گرفتند و او را برای ادای پاره‌ای توضیحات احضار کردند. پس از چند ساعت بی‌خبری، دنیا طی تماس کوتاهی با من گفت که به بند ۲۰۹ زندان اوین انتقال داده‌شده‌است. | ## بخش 3: دنیا راد | خانواده ما به شدت نگران سلامتی و امنیت دنیاست.» راد بعد از ۱۱ روز‌، در تاریخ ۱۷ مهرماه ۱۴۰۱ با قید وثیقه آزاد شد. | ## جمع‌بندی | فعالیت‌های سینمایی دنیا راد در فیلم‌ها و سریال‌های بسیاری به‌عنوان منشی صحنه حضور داشته‌است که می‌توان به آثار زیر اشاره نمود: خانه کاغذی، اتاق تاریک، فصل ماهی سفید، شب اول هجده سالگی، در نبود کارگردان، چشم و گوش بسته، رمانتیسم عماد و طوبا، لوتیو، بیرو، حرفه‌ای، جنگ جهانی سوم، آکتور و … اشاره کرد.
موضوع مقاله: کلان‌زیاگان کاریزمایی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کلان‌زیاگان کاریزمایی | مقدمه: کلان‌زیاگان کاریزمایی ، گونه‌های جانوری بزرگی هستند - با ارزش نمادین یا جذابیت عمومی گسترده، و اغلب توسط کنشگران محیط‌زیست برای جلب حمایت عمومی برای هدف‌های محیط‌زیستی استفاده می‌شوند، از جمله ببرهای بنگال، شیرهای آفریقایی، فیل‌ها، نهنگ‌های آبی، نهنگ‌های گوژپشت، پانداهای غول‌پیکر، عقاب‌های سرسفید، کندورهای کالیفرنیا، فک‌های چنگی و پنگوئن‌ها و تعداد بی‌شماری دیگر می‌توان به این موارد اشاره کرد. | ## بخش 1: کلان‌زیاگان کاریزمایی | در این تعریف، جانورانی مانند پنگوئن‌ها یا عقاب‌های سرسفید را می‌توان کلان‌زیاگان در نظر گرفت زیرا آنها از بزرگ‌ترین جانوران در جامعه جانوران محلی هستند و به‌طور نامتناسبی بر محیط خود تأثیر می‌گذارند. | ## بخش 2: کلان‌زیاگان کاریزمایی | ## بخش 3: کلان‌زیاگان کاریزمایی | ## جمع‌بندی | اکثر قریب به اتفاق گونه‌های کلان‌زیاگان کاریزمایی به دلیل شکار بی‌رویه، شکار غیرقانونی، تجارت بازار سیاه، تغییر آب و هوا، نابودی زیستگاه، گونه‌های مهاجم و بسیاری از دلایل دیگر در معرض تهدید و در خطر انقراض قرار دارند.
موضوع مقاله: اصل فیشر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اصل فیشر | مقدمه: اصل فیشر ، یک مدل فرگشتی است که توضیح می‌دهد که چرا نسبت جنسی بیشتر گونه‌هایی که از طریق تولیدمثل جنسی تولید می‌کنند، بین نر و ماده تقریباً ۱:۱ است. | ## بخش 1: اصل فیشر | اصل فیشر توسط رونالد فیشر در کتاب خود با عنوان نظریه ژنتیکی انتخاب طبیعی در سال ۱۹۳۰ بیان شد (اما به اشتباه به عنوان اصلی به فیشر نسبت داده شده‌است). فیشر استدلال خود را در مورد هزینه‌های والدین بیان کرد و پیش‌بینی کرد که هزینه‌های والدین برای هر دو جنس باید برابر باشد. | ## بخش 2: اصل فیشر | توضیح پایه‌ای دبلیو دی همیلتون در مقاله خود در سال ۱۹۶۷ دربارهٔ «نسبت‌های جنسی فوق‌العاده» توضیح ساده زیر را با توجه به این شرط که نرها و ماده‌ها هزینه‌های برابر برای تولید دارند، ارائه کرد: فرض کنید تولد نرها کمتر از ماده‌ها است. پس از آن یک نر تازه متولدشده نسبت به یک ماده تازه متولدشده چشم‌انداز جفت‌گیری بهتری دارد و بنابراین می‌تواند انتظار داشته باشد که فرزندان بیشتری داشته باشد. | ## بخش 3: اصل فیشر | بنابراین والدینی که از نظر ژنتیکی تمایل به تولید نر دارند، بیشتر از میانگین تعداد نوه‌هایشان متولد می‌شوند. | ## جمع‌بندی | در صورتی که ماده‌ها در سراسر جهان جایگزین نرها شوند، همین استدلال صادق است؛ بنابراین ۱:۱ نسبت تعادل است.
موضوع مقاله: بلکا و استرلکا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بلکا و استرلکا | مقدمه: آن‌ها همراه با ۴۲ موش، یک خرگوش خاکستری، دو موش صحرایی، مگس‌ها، و چند گیاه و قارچ به فضا فرستاده شدند. | ## بخش 1: بلکا و استرلکا | این نخستین بار بود که جاندارانی زمینی، به فضا رفته و پس از طی مسیر مداری، زنده به زمین بازمی‌گشتند. آخرین بار پیش از این، در ۲۰ فوریهٔ ۱۹۴۷، تعدادی مگس میوه با پروازی زیرمداری توسط آمریکا به فضا فرستاده شدند و زنده ماندند. | ## بخش 2: بلکا و استرلکا | هدف از این مأموریت، بررسی و درک واکنش جانداران به قرار گرفتن در شرایط بی‌وزنی در فضای خارج از زمین بود. استرلکا بعدها با سگی نر به نام پوشوک که در بسیاری از آزمایش‌های زمینی مرتبط با فضا شرکت داشت (اما هرگز به فضا نرفت) صاحب شش توله شد.John F. | ## بخش 3: بلکا و استرلکا | سگی به نام چارلی که متعلق به خانواده کندی بود، با پوشینکا جفت‌گیری کرد و حاصل آن چهار توله‌سگ بود که جان اف. | ## جمع‌بندی | دو تولهٔ دیگر، «وایت تیپس» و «بلکی»، در خانه کندی در جزیرهٔ اسکوآ زندگی کردند اما بعدها به دوستان خانوادگی‌شان داده شدند.
موضوع مقاله: توفند یان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # توفند یان | مقدمه: توفند یان توفندی است که هم‌اکنون بخش‌های ساحلی جورجیا و کارولیناز را تحت تأثیر قرار داده‌است و پیش از آن نیز به جزایر کیمن، غرب کوبا و شبه‌جزیره فلوریدا آسیب وارد کرده بود. | ## بخش 1: توفند یان | این توفند از نظر بزرگی، نهمین توفان نام‌گذاری‌شده، چهارمین توفند و دومین توفند بزرگ فصل توفند ۲۰۲۲ اقیانوس اطلس است. منشأ توفند یان، یک موج حاره‌ای است که موقعیت آن توسط مرکز ملی توفند، بر روی جزایر بادگیر در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲ تشخیص داده شد. دو روز بعد، این موج حاره‌ای به دریای کارائیب منتقل شده و به‌همراه خود، باد و باران شدید را در روزهای ۲۱ و ۲۲ سپتامبر، به جزایر ای‌بی‌سی (آنتیل کوچک)، ترینیداد و توباگو و سواحل شمالی ونزوئلا و کلمبیا آورد. | ## بخش 2: توفند یان | پس از آن روز، با افزایش جریان همرفتی و فشرده‌شدن این سامانه، نشانه‌هایی از تبدیل موج حاره‌ای به یک چرخند حاره‌ای دیده شد. پس از تقویت این سامانه به توفان حاره‌ای یان و پیش از تبدیل سریع به یک توفند سطح بالای رده ۳، با نزدیک‌شدن به جزایر کیمن به توفند تبدیل شده و باعث زمین‌شار در غرب کوبا شد. خیزآب‌های بزرگ و بارش‌های سنگین کوبا را تحت تأثیر قرار داده و باعث قطعی برق در سراسر استان پینار دل ریو شد. | ## بخش 3: توفند یان | توفند در این زمان و بر روی خشکی، اندکی ضعیف شده ولی با جابه‌جایی به جنوب‌شرقی خلیج مکزیک و بر روی پارک ملی درای تورتوگز، مجدداً تقویت شده و در ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲ هم‌زمان با پیشروی به سمت ساحل غربی فلوریدا، تبدیل به یک توفند رده ۴ سطح بالا شد. قدرت توفند یان در رده ۴ باقی ماند و در جنوب‌غربی فلوریدا و در پارک ایالتی کایو کوستا موجب زمین‌شار شد و به عنوان پنجمین توفند قوی ثبت‌شده در تاریخ شناخته می‌شود که باعث زمین‌شار در سرزمین اصلی ایالات متحده آمریکا شده‌است. | ## جمع‌بندی | این توفند پس از پدیدآوردن دومین زمین‌شار در جنوب‌غربی فلوریدا و پیش از برگشت به اقیانوس اطلس، به‌سرعت ضعیف و به یک توفان حاره‌ای تبدیل شد.
موضوع مقاله: سعدون العتیبی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سعدون العتیبی | مقدمه: سدون العتیبی (زادهٔ ۲ اوت ۱۹۵۹) یکی از اعضای پیشین مجلس ملی کویت ، و نماینده ناحیه پنجم بود . | ## بخش 1: سعدون العتیبی | در این شرایط، در تاریخ ۲۲سپتامبر ۲۰۰۸ ، بعد از شمارش مجدد رای ها، دادگاه قانون اساسی کرسی العجمی را لغو نمود و آن را به العتیبی تحویل داد. حمایت از افزایش حداقل دستمزد العتیبی و خلف العنزی هر دوی آنان افزایش دستمزدهای پیشین را «بسیار کم» و برای جواب دادن به افزایش بسیار قیمت‌های مصرف‌کننده لازم ندانند. | ## بخش 2: سعدون العتیبی | درتاریخ ۲۱ فوریه، بعد از اینکه تورم به بالاترین حد خودش در ۱۵سال گذشته رسید، پارلمان در تاریخ ۲۱ فوریه افزایش حقوق ماهانه ۱۲۰ دینار ( به دلار آمریکا۴۴۰دلار) برای شهروندان قسمت دولتی و خصوصی را تصویب نمود. همچنین این تصمیم را گرفت که ۵۰دینار (۱۸۳دلار آمریکا) دستمزد خارجی های کارمند در دولت را بیشتر کند. | ## بخش 3: سعدون العتیبی | العتیبی در جواب گفت: «بیشتر نمودن حقوق اعلام شده از سمت دولت بسیار دلسرد کننده و بسیار کم می باشد. | ## جمع‌بندی | ما قانونی را تصویب می کنیم که حداقل ۵۰دینار دیگر (۱۸۳دلار آمریکا) اضافه نماییم.» متوسط حقوق ماهیانه کارمندان کویتی بیش از ۱,۰۰۰ دینار (۳,۶۵۰دلار) می باشد، ولی برای مهاجران کمتر این می باشد.
موضوع مقاله: ساخت کنام | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ساخت کنام | مقدمه: ساختِ کُنام، کُنام‌سازی یا ساخت آشیان بوم‌شناختی ، فرآیندی است که در آن یک جاندار زنده محیط محلی خود (یا گونه‌های دیگر) را تغییر می‌دهد. | ## بخش 1: ساخت کنام | این تغییرها می‌تواند یک تغییر فیزیکی در محیط جاندار باشد یا شامل زمانی باشد که یک جاندار زنده به‌طور فعال از یک زیستگاه به زیستگاه دیگر برای تجربه یک محیط متفاوت حرکت می‌کند. | ## بخش 2: ساخت کنام | نمونه‌هایی از ساخت‌وساز کنام شامل ساختن لانه و گودال توسط جانوران و ایجاد سایه، تأثیر بر سرعت باد و چرخهٔ مواد مغذی توسط گیاهان است. | ## بخش 3: ساخت کنام | اگرچه این تغییرها اغلب برای سازنده مفید هستند، اما همیشه این‌گونه نیستند (به عنوان مثال، وقتی جانداران زباله را تخلیه می‌کنند، می‌توانند محیط خود را تخریب کنند). | ## جمع‌بندی | همان‌طور که جانداران کنام‌های جدیدی می‌سازند، می‌توانند تأثیر چشمگیری بر جهان پیرامون خود داشته باشند.
موضوع مقاله: شناسه تماس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شناسه تماس | مقدمه: شناسه تماس یا علامت تماس ، که همچنین به عنوان نام تماس یا حروف تماس نیز شناخته می‌شود - و از نظر تاریخی به عنوان سیگنال تماس - یا به اختصار به عنوان تماس نامیده می‌شود) در پخش همگانی و ارتباطات رادیویی یک نام منحصر به فرد برای یک ایستگاه فرستنده است. | ## بخش 1: شناسه تماس | یک شناسه تماس می‌تواند رسماً توسط یک سازمان دولتی به کار گرفته شود یا به‌طور غیررسمی توسط افراد یا سازمان‌ها پذیرفته شود، یا حتی به صورت رمزگذاری برای پنهان کردن هویت یک ایستگاه استفاده شود. استفاده از شناسه تماس به عنوان شناسه‌های منحصر به فرد در سیستم تلگراف راه‌آهن ثابت، قدمت دارد. از آنجایی که فقط یک خط تلگراف وجود داشت که همه ایستگاه‌های راه‌آهن را به هم متصل می‌کرد، باید راهی برای آدرس‌دهی هر یک از آن‌ها در هنگام ارسال تلگرام وجود داشت. | ## بخش 2: شناسه تماس | شرکت‌های رادیویی در ابتدا شناسه‌های دو حرفی را به ایستگاه‌های ساحلی و ایستگاه‌های کشتی‌ها در دریا اختصاص دادند. این‌ها در سطح جهانی منحصر به فرد نبودند، بنابراین یک شناسه شرکت تک‌حرفی بعداً اضافه شد. در سال ۱۹۱۲، نیاز به شناسایی سریع ایستگاه‌هایی که توسط شرکت‌های متعدد در چندین کشور اداره می‌شوند، نیازمند استانداردسازی بین‌المللی بود. | ## بخش 3: شناسه تماس | امروزه از یک پیشوند آی‌تی‌یو در شناسه تماس برای شناسایی کشور و از بقیه حروف برای شناسایی ایستگاهی خاص در آن کشور استفاده می‌شود. | ## جمع‌بندی | جستجوی اپراتور رادیویی آماتور FCC پیشوندهای تماس آماتور برنامه رادیوی اینترنتی یکنواخت فراخوانی (IRUC).
موضوع مقاله: زیرساخت‌های شوروی در آسیای میانه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زیرساخت‌های شوروی در آسیای میانه | مقدمه: بسیاری از آنچه در آسیای میانه ساخته شده‌است، ستون فقرات زیرساخت‌های موجود برای ترابری، تحویل کالا و توزیع انرژی از دوران شوروی به یادگار مانده‌است. | ## بخش 1: زیرساخت‌های شوروی در آسیای میانه | بسیاری از زیرساخت‌های صنعتی در دهه ۱۹۹۰، پس از سقوط اتحاد جماهیر شوروی، به ویژه در قرقیزستان و تاجیکستان، دچار افت شدید شدند؛ بنابراین، جاده‌ها، راه‌آهن‌ها و خطوط انرژی به سمت فدراسیون روسیه و دور از سایر همسایگان منطقه‌ای مانند چین، افغانستان یا ایران هستند. ترابری ریلی شبکه راه‌آهن آسیای میانه اساساً با در نظر گرفتن نیازهای برنامه‌ریزان اتحاد جماهیر شوروی سابق طراحی شده‌است. در نتیجه، راه‌آهن‌های آسیای میانه عمدتاً شمال-جنوب هستند و مرزهای (امروزی) در برنامه‌ریزی نادیده گرفته شدند. در نتیجه، تقریباً تمام محموله‌های باری از آسیای مرکزی به روسیه از قزاقستان، از جمله تجارت با اروپا، عبور می‌کند. | ## بخش 2: زیرساخت‌های شوروی در آسیای میانه | قزاقستان حدود ۱۴۶۰۰ کیلومتر خط اصلی دارد که ۳۷ درصد آن دوخطه و ۲۸ درصد آن برقی است. ازبکستان حدود ۴۰۰۰ کیلومتر خط اصلی با احتساب ۴۰۰ کیلومتر خط جدید ساخته شده در ۲ تا ۳ سال گذشته دارد. طول کل جاده تحت مدیریت دولت مرکزی (جاده‌هایی که بزرگراه ملی محسوب می‌شوند) در آسیای مرکزی ۵۹۴۳۰ کیلومتر است که تقریباً تمام آن آسفالت است.Prakash. 12 به دلیل حمل و نقل محصولات کشاورزی تازه، تغییرات فصلی قابل توجهی در استفاده از جاده وجود دارد. | ## بخش 3: زیرساخت‌های شوروی در آسیای میانه | تقریباً تمام محصولات غذایی با ترابری جاده‌ای از جنوب به شمال به ویژه در ماه‌های گرم تر حمل می‌شوند. 10 بر اساس ترتیبات رایج در دوران اتحاد جماهیر شوروی، قرقیزستان و تاجیکستان در تابستان آب ازبکستان، قزاقستان و ترکمنستان را برای آبیاری تأمین می‌کنند. در زمستان ترکمنستان، قزاقستان و ازبکستان برای تأمین نیازهای گرمایشی به تاجیکستان و قرقیزستان گاز می‌دهند. | ## جمع‌بندی | با از هم پاشیدن قراردادهای مشترک دوران شوروی، تاجیکستان و قرقیزستان با کمبود شدید تأمین برق مواجه هستند.
موضوع مقاله: مرز افغانستان–تاجیکستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مرز افغانستان–تاجیکستان | مقدمه: مرز افغانستان–تاجیکستان به طول ۱۳۵۷ کیلومتر امتداد دارد و از نقطه سه‌گانه با ازبکستان در غرب تا نقطه سه‌گانه با منطقه خودمختار سین‌کیانگ چین در شرق کشیده شده است. | ## بخش 1: مرز افغانستان–تاجیکستان | این مرز تقریباً به طور کامل در امتداد آمودریا، رود پنج و رود پامیر قرار دارد، به جز بخش شرقی آن که در امتداد واخان واقع شده و جامعه قومی تاجیک را به شهروندان دو کشور جداگانه تقسیم می‌کند. تاریخچه این مرز از مرز قدیمی اتحاد جماهیر شوروی و افغانستان به ارث رسیده است که شکل کنونی آن عمدتاً در طول رقابت قرن نوزدهم انگلستان و روسیه در آسیای مرکزی، معروف به بازی بزرگ، شکل گرفت. با فتح خانات خیوه و امارت بخارا توسط امپراتوری روسیه و کنترل راج بریتانیا توسط امپراتوری بریتانیا، این دو قدرت توافق کردند که افغانستان را به عنوان یک دولت حائل مستقل بین خود رها کنند. در سال ۱۸۷۳، بریتانیا و روسیه بر سر یک فرمول تقریبی برای مرز به توافق رسیدند، به طوری که آمودریا به عنوان مرز شرقی از مجاورت روستای خواجه سالار تا دریاچه زورکو تعیین شد و واخان در افغانستان باقی ماند. بخش غربی مرز (یعنی بخش عمده مرز کنونی افغانستان و ترکمنستان) قرار بود در تاریخ بعدی توسط کمیسیون مرزی تعیین شود. | ## بخش 2: مرز افغانستان–تاجیکستان | با گسترش بیشتر روس‌ها به منطقه ترکمنستان کنونی در اوایل دهه ۱۸۸۰، تنش‌ها افزایش یافت و با حادثه پنجده (نزدیک سندیقچی در ترکمنستان کنونی)، منطقه‌ای که افغانستان ادعا می‌کرد، به اوج خود رسید. مذاکرات اوضاع را آرام کرد و کمیسیون مشترک مرزی انگلیس و روسیه مرز را به شکل کنونی آن در دوره ۱۸۸۴–۱۸۸۷ تعیین کرد. از آنجایی که روستای خواجه سالار دیگر قابل شناسایی نبود، توافق شد که مرز باید در مجاورت خمیاب، افغانستان، به آمودریا برسد. شرقی‌ترین بخش مرز (که اکنون بخشی از مرز افغانستان و تاجیکستان را تشکیل می‌دهد) تا سال‌های ۱۸۹۳–۱۸۹۵ نهایی نشد، و افغان‌ها موافقت کردند که از هرگونه ادعایی نسبت به سرزمین‌های شمال آمودریا چشم‌پوشی کنند. این توافق همچنین موقعیت مرز زمینی در بخش شرقی دریاچه زارکول تا چین را تعیین کرد و متعاقباً مجموعه‌ای از ستون‌های مرزی نصب شد. | ## بخش 3: مرز افغانستان–تاجیکستان | در سال ۱۹۲۱، یک پیمان شوروی و افغانستان به امضا رسید که بر اساس آن روسیه موافقت کرد "مناطق مرزی را که در قرن گذشته متعلق به افغانستان بود، با رعایت اصول عدالت و خودمختاری جمعیت ساکن در آن، به افغانستان واگذار کند." با این حال، این پیمان هرگز اجرا نشد و به طور صریح توسط توافقنامه مرزی سال ۱۹۴۶ لغو شد، که مرز را به همان شکل حفظ کرد و قرار شد جزایر رودخانه‌ای متعاقباً توسط یک کمیسیون مشترک تخصیص داده شوند. منطقه مرزی در دهه ۱۹۹۰ به دلیل جنگ داخلی تاجیکستان و جنگ داخلی افغانستان بسیار ناآرام بود. با پایان جنگ تاجیکستان و سقوط دولت طالبان در سال ۲۰۰۱، امنیت بهبود یافت؛ با این حال، مرز طولانی و نفوذپذیر همچنان به خوبی محافظت نمی‌شود و یک مسیر اصلی قاچاق مواد مخدر است. روسیه پیش از سال ۲۰۰۵ در تأمین امنیت آن کمک می‌کرد و گزارش‌های اخیر حاکی از آن است که چین ممکن است اکنون در تأمین امنیت مرز کمک کند. در سال‌های اخیر چندین گذرگاه مرزی و پل جدید به منظور تقویت تجارت و روابط، تا حدی با بودجه دولت‌های خارجی و شبکه توسعه آقاخان ساخته شده است. | ## جمع‌بندی | در ژوئیه ۲۰۲۱، پس از تهاجم ۲۰۲۱ طالبان، بسیاری از سربازان افغان و کارمندان دولتی از مرز عبور کرده و وارد تاجیکستان شدند.
موضوع مقاله: سارینا اسماعیل‌زاده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سارینا اسماعیل‌زاده | مقدمه: سارینا اسماعیل‌زاده (۱۱ تیر ۱۳۸۵ – ۳۰ شهریور ۱۴۰۱) دختر ۱۶ ساله و یوتیوبر ایرانی اهل مهرشهر کرج بود که در جریان خیزش ۱۴۰۱ ایران در ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ با ضربات باتون از سوی نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران به سرش کشته شد. | ## بخش 1: سارینا اسماعیل‌زاده | سارینا، پدرش را در سال ۱۳۹۲ از دست داده بود و با برادر و مادرش که دچار تومور مغزی است زندگی می‌کرد. سارینا، نوجوانی که براساس ویدئوهایی که در کانال خود در یوتیوب منتشر کرده بود، دغدغه اجتماعی داشت، مخالف حجاب اجباری و به دنبال آزادی بود. از اوضاع جهان باخبر است و از خودش می‌پرسد چه چیزی کمتر از نوجوان آمریکایی دارد تا دغدغه‌هایشان اینقدر متفاوت باشد.» سارینا علاوه بر کانال یوتیوب چند کانال تلگرامی داشت که «وحید آنلاین» آنها را معرفی کرد. این گزارش توسط سازمان حقوق بشر ایران مجدد در تاریخ ۱۵ مهرماه تکرار شد و مستند این ادعا، گفتگو با همراهان سارینا در روز حادثه عنوان شد. | ## بخش 2: سارینا اسماعیل‌زاده | روایت حکومتی در روز جمعه، ۱۵ مهرماه، خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، با انتشار ویدیویی از مادر سارینا، مدعی سابقه خودکشی و خوردن قرص‌های اشتباه را مطرح کرد. رئیس کل دادگستری استان البرز دربارهٔ کشته‌شدن سارینا گفت: او نیز همچون نیکا شاکرمی از پشت‌بام سقوط کرده و جان خود را از دست داده است. در برخی شایعات منتشر شده که بعضا خیلی از کاربران فضای مجازی تایید کردند،از کسی که به عنوان مادر سارینا در ویدیوی منتشر شده در سایت های حکومتی استفاده شده مادر سارینا نیست،برخی کاربران در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به ویدیوی منتشر شده گفتند:که مگر میشود فردی داغدار بدون بغض و ناراحتی بیاید و با رسانه ها گفتگو کند. گفته شده است که او در یک قبر دو طبقه در کنار پدرش در بهشت سکینه کرج به خاک سپرده شده است. | ## بخش 3: سارینا اسماعیل‌زاده | (در وسط تصویر، به مهسا امینی تکیه داده شده است) اسماعیل‌زاده در نقاشی دیواری یادبود قربانیان ناصره ظاهر شده است. در سال ۲۰۲۳، سازمان عفو بین‌الملل بریتانیا هفدهمین سالگرد تولد او را در ۲ جولای گرامی داشت. | ## جمع‌بندی | آهنگ «آهنگ آینده» که توسط گروه راک ایرلندی U2 در آلبوم کوتاه «روزهای خاکستر» در سال ۲۰۲۶ منتشر شد، به عنوان ادای احترامی به سارینا اسماعیل‌زاده نوشته شده است.
موضوع مقاله: تفاوت‌های جنسیتی انسان در علوم اعصاب | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تفاوت‌های جنسیتی انسان در علوم اعصاب | مقدمه: عصب‌شناسی تفاوت‌های جنسی، مطالعه ویژگی‌هایی است که مغز مرد و زن را از هم متمایز می‌کند. | ## بخش 1: تفاوت‌های جنسیتی انسان در علوم اعصاب | برخی تصور می‌کنند که تفاوت‌های جنسی روان‌شناختی منعکس‌کننده تعامل ژن‌ها، هورمون‌ها و یادگیری اجتماعی بر رشد مغز در طول عمر است. یک متاسنتز از ادبیات علمی موجود در سال ۲۰۲۱ میلادی نشان داد که جنسیت ۱٪ از ساختار یا هر بخش تخصصی مغز را تشکیل می‌دهد و تفاوت‌های بزرگ در سطح گروهی را فقط در حجم کلی مغز می‌توان پیدا کرد. یک بررسی از سال ۲۰۰۶ و یک متاآنالیز در سال ۲۰۱۴ نشان داد که برخی شواهد از مطالعات مورفولوژی و عملکرد مغز نشان می‌دهد که مغز مردان و زنان از منظر ساختاری یا عملکردی همیشه یکسان فرض نمی‌شود و برخی از ساختارهای مغز از نظر جنسی دودیس هستند. | ## بخش 2: تفاوت‌های جنسیتی انسان در علوم اعصاب | آناتومی مغز مردانه و زنانه شباهت‌ها و تفاوت‌های زیادی در ساختار، انتقال دهنده‌های عصبی و عملکرد مغز در دو جنس انسان شناسایی شده‌است، اما برخی از دانشگاهیان مانند کوردلیا فاین و آنلیس کایزر، سون هالر، سیگرید اشمیتز و کوردولا نیچ با این نتایج مخالفت می‌کنند. وجود تفاوت‌های جنسی قابل‌توجه در مغز، با این استدلال که تفاوت‌های ذاتی در نوروبیولوژی زنان و مردان به دلیل عواملی مانند عصب گرایی، نقص‌های روش‌شناختی و سوگیری چاپ به‌طور قطعی شناسایی نشده‌است. مردان و زنان در برخی از جنبه‌های مغزشان، به ویژه تفاوت کلی در اندازه، با هم تفاوت دارند، به‌طوری که مردان به‌طور میانگین مغز بزرگتری دارند (بین ۸٪ تا ۱۳٪ بزرگتر)، اما آیا این که یک رابطه بین حجم یا تراکم مغز و عملکرد مغز وجود دارد از لحاظ علمی به مجمع نرسیده. | ## بخش 3: تفاوت‌های جنسیتی انسان در علوم اعصاب | علاوه بر این، تفاوت‌هایی در الگوهای فعال سازی وجود دارد که نشان دهنده تفاوت‌های آناتومیکی یا رشدی است. حجم مغز از نظر ساختاری، مغز مردان بالغ به‌طور متوسط ۱۱ تا ۱۲ درصد سنگین تر و ۱۰ درصد بزرگتر از مغز زنان است. | ## جمع‌بندی | اگرچه از نظر آماری تفاوت‌های جنسی در ماده سفید و درصد ماده خاکستری وجود دارد، اما این نسبت مستقیماً با اندازه مغز مرتبط است و برخی استدلال می‌کنند که این تفاوت‌های جنسی در درصد ماده خاکستری و سفید ناشی از تفاوت بین میانگین اندازه بدنی بین مردان و زنان است.
موضوع مقاله: فراترکیب | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فراترکیب | مقدمه: اهداف کلی آن این است که یافته‌های حاصل از چندین مطالعه مختلف را قابل تعمیم تر و کاربردی تر کند. | ## بخش 1: فراترکیب | هدف این روش تولید دانش جدید با ترکیب و مقایسه نتایج مطالعات متعدد در یک موضوع معین است. تکنیک‌ها فراتحلیل تکنیک ارجح سنتز تحقیقات کمی در بسیاری از زمینه‌ها مانند علوم پزشکی است. | ## بخش 2: فراترکیب | این تکنیک گاهی می‌تواند به‌طور دقیق یک اثر کلی را تخمین بزند، اما زمانی که در مطالعات گنجانده شده با توجه به طراحی مطالعه، نوع شواهد، یا سایر ویژگی‌های کلیدی تفاوت وجود داشته باشد، ممکن است از محدودیت‌هایی رنج ببرد. سنتز روایت به محققان اجازه می‌دهد تا در بررسی خود به طیف وسیعی از سؤالات بپردازند، در حالی که فراقوم نگاری با هدف حفظ بافت فرهنگی که یافته‌های اصلی مطالعات گنجانده شده در آن ایجاد شده‌است، استفاده می‌شود.Suri H (2011-08-03). | ## بخش 3: فراترکیب | رویکرد سنتزی روایت به دلیل پتانسیل آن برای سوگیری، انتقاداتی را به خود جلب کرده‌است. ماهیت عینی‌گرا نبودن استفاده از این روش را برای نتیجه‌گیری علمی انتقاد اصلی به این روش است. | ## جمع‌بندی | همچنین شواهدی وجود دارد که مرورها با استفاده از رویکرد سنتز روایت اغلب از عدم شفافیت رنج می‌برند.