موضوع مقاله: عاقر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عاقر | مقدمه: عاقر که به صورت‌های عقر، آکیر و آکور نیز نوشته می‌شود، روستایی عرب فلسطینی در بخش رمله بود که ۹ کیلومتر جنوب غربی رمله و یک کیلومتر شمال وادی الناصوفیه قرار داشت. | ## بخش 1: عاقر | این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه و ویران شد و شهرک کریات اکرون جایگزین آن گردید. عاقر تا آغاز سده بیستم میلادی با شهر باستانی فلستی عقرون یکی پنداشته می‌شد؛ اما بررسی‌های باستان‌شناختی نشان داده‌اند که عقرون در تل‌میقنه واقع در ۹ کیلومتری جنوب عاقر جای داشته‌است. کاوش‌های باستان‌شناسی بیانگر وجود کارگاه سفالگری دوره رومی و کارگاه شیشه‌گری دوره بیزانسی در این محل است. در سده دهم میلادی، مقدسی از عاقر به‌عنوان روستایی بزرگ با مسجد و نانی عالی یاد کرده‌است. روستا در ۶ مه ۱۹۴۸ به‌دست تیپ ۸۴ گیواتی تخلیه شد و در حدود ۳۰۰۰ نفر از ساکنان آن آوارگی پیشه کردند. پیشینه دوران باستان و اسلامی تا آغاز سده بیستم، عاقر را بر جایگاه شهر باستانی فلستی عقرون (عقرون) می‌پنداشتند؛ اما اکنون عقرون در تل‌میقنه، ۹ کیلومتر جنوبی‌تر، شناسایی شده‌است. 359 کاوش‌های باستان‌شناسی نشان‌دهنده وجود کارگاه سفالگری در دوره رومی و کارگاه شیشه‌گری در دوره بیزانسی است. 107-109 دوره عثمانی در سال ۱۵۹۶، عاقر (امیر) در دفترهای مالیاتی عثمانی به‌عنوان بخشی از ناحیه رمله در لوای غزه ثبت شده بود. | ## بخش 2: عاقر | 153 محراب مسجد روستا کتیبه‌ای داشت که تاریخ آن به سال‌های ۱۷۰۱–۱۷۰۲ میلادی برمی‌گشت.این کتیبه در ۱۹۵۰ توسط مایر ثبت شد اما به گفته Sharon, 1997, p. ادوارد رابینسون، پژوهشگر کتاب مقدس، در سال ۱۸۳۸ از روستا دیدن کرد و آن را محاط به «باغ‌های به‌خوبی کشت‌شده و زمین‌های حاصلخیز» توصیف نمود. 36-44 فهرست عثمانی روستاها در حدود ۱۸۷۰ شمار ۱۵۵ خانه و جمعیت ۵۱۲ نفری را نشان می‌دهد؛ هرچند شمارش فقط مردان را دربرمی‌گرفت.Socin, 1879, p. 140 در میانه دهه ۱۸۷۰، کلود رینیه کوندر عاقر را (با نام «عقرون») «دهکده‌ای گِلین با باغ‌های حصارشده با صبّار» توصیف کرد.Conder, C. 521 در ۱۸۸۳، بارون ادمون دو روچیلد زمینی به مساحت ۲۶۶۰ دونم از اراضی روستا را خرید و مستعمره «عقرون» (بعدها مازکرت باتیا) را در یک کیلومتری جنوب آن پایه‌گذاری کرد. کاوش‌ها نشانه‌هایی از دفن کودکان در خمره (بالاس) در اواخر دوره عثمانی آشکار کرده‌اند که معمولاً با گروه‌های کوچ‌نشین یا کارگران سیّار با خاستگاه مصری پیوند داده می‌شوند.Taxel, Y. 19 خانه‌ها در این دوره همچنان از گِل و خشت ساخته می‌شدند، اما ساخت‌وساز با سنگ و سیمان رو به گسترش بود. افزون بر مرکبات و موز که برای صادرات کشت می‌شدند، روستاییان زردآلو، انجیر و انگور نیز برداشت می‌کردند. | ## بخش 3: عاقر | میان سال‌های ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۸، فرودگاه نظامی نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF Aqir) در جنوب روستا برپا بود. 29 روستا دو دبستان داشت: یکی برای پسران (بنیان‌گذاری ۱۹۲۱) با ۳۹۱ دانش‌آموز و دیگری برای دختران با ۴۶ دانش‌آموز در ۱۹۴۵. 164 مساحت کل روستا ۱۵٬۸۲۵ دونم بود که ۱۱٬۳۲۲ دونم متعلق به عرب‌ها، ۳۲۲۲ دونم متعلق به یهودیان و ۱۲۸۱ دونم زمین عمومی بود. هرچند روستاییان سلاح‌هایشان را تحویل دادند، افسران اطلاعاتی هشت گروگان گرفتند و قول آزادی آنها را پس از تحویل بقیه سلاح‌ها دادند. نزدیک به ۳۰۰۰ نفر از روستا گریختند که احتمالاً پناهندگانی از یبنا و المغار را نیز دربرمی‌گرفت. نخستین گروه ۶۰ خانواده بلغاری بودند و سپس مهاجرانی از یمن، مجارستان، رومانی، لهستان و مراکش به آنها پیوستند. | ## جمع‌بندی | ولید خالدی، مورخ فلسطینی، در سال ۱۹۹۲ بازمانده‌های روستا را چنین توصیف کرده‌است: جغرافیا عاقر در بخش میانی دشت ساحلی فلسطین، بر زمینی هموار و در ارتفاع ۶۰ متری از سطح دریا قرار داشت.