موضوع مقاله: جمشید اسحاقی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جمشید اسحاقی | مقدمه: جمشید اسحاقی (۱۶ تیر ۱۳۴۰ – ۱۱ فروردین ۱۴۰۵) سرتیپ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود. | ## بخش 1: جمشید اسحاقی | او به عنوان رئیس دفتر بودجه و امور مالی در ستاد کل نیروهای مسلح، فرماندهی عالی هماهنگ‌کننده شاخه‌های نظامی کشور، خدمت کرد. در این نقش، اسحاقی مسئول مدیریت امور مالی و بودجه نظامی بود، که در ایران گاهی اوقات شامل تخصیص مستقیم نفت خام به نیروهای مسلح به جای بودجه نقدی بوده است و نهادهای نظامی را قادر می‌سازد تا نفت را برای تأمین مالی عملیات خود بفروشند. اسحاقی به عنوان یک مقام عالی‌رتبه، تقریباً معادل معاون مدیر برنامه‌ریزی در ستاد کل، از جمله ارشدترین چهره‌های ایرانی بود که هدف تحریم‌های بین‌المللی، از جمله تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا که در فوریه ۲۰۲۵ اعمال شد، قرار گرفت. [ نیازمند منبع ] همکاری با شرکت سپهر انرژی و شرکت‌های وابسته اسحاقی ارتباط نزدیکی با شرکت نفتی سپهر انرژی، مستقر در تهران، داشت که توسط مقامات آمریکایی به عنوان پوششی برای ارتش ایران شناسایی شده بود. در واقع، سپهر انرژی به عنوان یک شرکت پوششی توصیف می‌شود که از طرف نیروی هوایی افغانستان و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح برای فروش مخفیانه نفت ایران به خارج از کشور فعالیت می‌کند. سرتیپ اسحاقی زمانی به عنوان یکی از مقامات سپهر انرژی خدمت می‌کرد و گفته می‌شود که مستقیماً بر عملیات آن برای نیروهای مسلح نظارت داشته است. یک گزارش تحقیقی توسط ایران اینترنشنال نشان داد که سپهر انرژی شبکه‌ای از شرکت‌های پوششی، از جمله شرکت‌های تابعه مانند سپهر انرژی همتا پارس، سپهر انرژی جهان‌نما تابان و سپهر انرژی پایا گستر جهان، را برای پنهان کردن نقش ارتش در معاملات نفتی تأسیس کرده است. این شرکت‌های وابسته، حمل نفت خام ایران به خریداران در آسیا را تسهیل می‌کردند و در عین حال بسیاری از پرسنل خود را با سپهر انرژی به اشتراک می‌گذاشتند. برای مثال، یکی از شرکت‌های وابسته به سپهر، تحویل نزدیک به دو میلیون بشکه نفت خام ایران به چین را تنها در ژانویه ۲۰۲۵ ترتیب داد. اسناد و ارتباطات داخلی (که از طریق ایران اینترنشنال فاش شده است) علیرغم انکارهای عمومی مقامات شرکت، روابط مستقیمی بین معاملات سپهر انرژی و نیروهای مسلح ایران، از جمله قراردادهایی که شامل ضمانت‌های نظامی برای محموله‌های نفتی است، را نشان می‌دهد. ارتباط با سپاه پاسداران و عملیات فروش نفت فعالیت‌های اسحاقی در شبکه نفتی سپهر، او را به همکاری با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به ویژه در فروش غیرقانونی نفت خام به چین، سوق داد. | ## بخش 2: جمشید اسحاقی | به گفته وزارت خزانه‌داری آمریکا، سرتیپ اسحاقی در فروش نفت خام ایران به جمهوری خلق چین با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هماهنگ بود. تحقیقات اواخر سال ۲۰۲۴ توسط رویترز گزارش داد که سپاه پاسداران «کنترل خود» بر صنعت نفت کشور را «تشدید» کرده و مخفیانه تا ۵۰ درصد از صادرات نفت ایران را از طریق تانکرهای سایه، شبکه‌های لجستیکی و شرکت‌های صوری (که بسیاری از آنها نفت را با تخفیف‌های گزاف به خریداران چینی می‌فروشند) کنترل می‌کند. این شرکت قاچاق نفت که در ابتدا سال‌ها پیش تحت نظر فرماندهان نیروی قدس سپاه پاسداران تأسیس شد، به منبع اصلی درآمدی تبدیل شده است که برای تأمین مالی پروژه‌های نظامی و نیروهای نیابتی ایران استفاده می‌شود. نقش اسحاقی، به عنوان رابط بین نیروهای مسلح افغانستان (و به تبع آن ارتش متعارف) و تجارت مخفیانه نفت سپاه، او را به عنوان یک تسهیل‌کننده حیاتی در کسب درآمد از نفت ایران خارج از کانال‌های رسمی قرار داد. اسحاقی به ادغام نیازهای بودجه‌ای نیروهای مسلح با شبکه صادرات مخفی سپاه کمک کرد و تضمین کرد که درآمد حاصل از فروش نفت «غیررسمی» به نهادهای دفاعی ایران می‌رسد. تحریم‌ها و نامگذاری‌های بین‌المللی مشارکت جمشید اسحاقی در این فعالیت‌ها منجر به قرار گرفتن او تحت تحریم‌های بین‌المللی، عمدتاً توسط ایالات متحده، شد. در ۶ فوریه ۲۰۲۵، دفتر کنترل سرمایه‌های خارجی اسحاقی را به عنوان بخشی از یک اقدام عمده علیه یک شبکه قاچاق نفت ایران تحریم کرد. او به همراه چندین شخص و نهاد دیگر مرتبط با شرکت انرژی سپهر در فهرست سیاه قرار گرفت و دفتر کنترل سرمایه‌های خارجی با استناد به اینکه اسحاقی «به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم برای یا از طرف شرکت انرژی سپهر عمل کرده یا قصد اقدام داشته است» این تحریم را اعمال کرد. این تحریم تحت فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴ مرجع مبارزه با تروریسم ایالات متحده انجام شد و عملاً او را به دلیل حمایت مالی فعالیت‌هایش از تروریسم و گروه‌های شبه‌نظامی مرتبط با سپاه پاسداران، به عنوان یک تروریست جهانی ویژه طبقه‌بندی کرد. نکته قابل توجه این است که سپاه پاسداران ایران و نیروی قدس آن خود سازمان‌های تروریستی تعیین‌شده توسط ایالات متحده هستند، به همین دلیل تسهیل درآمد نفتی آنها می‌تواند منجر به تحریم مبتنی بر تروریسم شود. ایالات متحده همچنین در معرفی اسحاقی به فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ اشاره کرد، فرمانی که بخش نفت ایران را هدف قرار می‌دهد. | ## بخش 3: جمشید اسحاقی | طبق این تحریم‌ها، هرگونه دارایی اسحاقی در حوزه قضایی ایالات متحده مسدود شد و اشخاص آمریکایی (از جمله بانک‌ها) از انجام هرگونه معامله با او منع شدند. علاوه بر این، دفتر کنترل سرمایه‌های خارجی به اسحاقی هشدار «خطر تحریم‌های ثانویه» داد. این بدان معناست که مؤسسات خارجی (غیرآمریکایی) که آگاهانه معاملات قابل توجهی را برای او تسهیل کنند، ممکن است خود با تحریم‌های آمریکا مواجه شوند، که یک عامل بازدارنده قوی برای شرکت‌ها و بانک‌های بین‌المللی برای هرگونه معامله با اسحاقی یا نهادهای مرتبط با او است. در عمل، اسحاقی از سیستم مالی رسمی جهانی جدا شده بود: او نمی‌توانست آزادانه به بسیاری از کشورها سفر کند، حساب‌های بانکی در خارج از کشور باز کند یا بدون خطر توقیف دارایی‌ها یا اقدامات اجرایی، در تجارت فرامرزی شرکت کند. بیانیه مطبوعاتی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده که این اقدام را اعلام می‌کرد، تأکید کرد که نیروهای مسلح ایران، از طریق جبهه‌هایی مانند سپهر، «صدها میلیون دلار» از فروش نفت برای تأمین مالی فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده (از توسعه موشکی گرفته تا شبه‌نظامیان منطقه‌ای) درآمد کسب می‌کنند و واشینگتن متعهد به مختل کردن این جریان‌های درآمدی است. در واقع، مقامات آمریکایی خاطرنشان کردند که محموله‌های نفتی که توسط اسحاقی و دیگران هماهنگ شده بود، به نمایندگی از نیروی دریایی سلطنتی انجام می‌شد و پول را به توسعه نظامی ایران سرازیر می‌کرد. مقامات اروپایی و سازمان ملل متحد، اسحاقی را علناً در فهرست تحریم‌ها قرار نداده بودند. اتحادیه اروپا طی سال‌ها، نهادهای مختلف مرتبط با سپاه پاسداران و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح را تحریم کرده است (به‌ویژه نهادهای مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران و تجاوز منطقه‌ای)، اما نام اسحاقی تا به امروز در اسناد تحریم اتحادیه اروپا دیده نمی‌شود. با این وجود، اقدامات ایالات متحده، با توجه به دامنه فراسرزمینی آنها، معاملات بین‌المللی اسحاقی را به‌طور قابل توجهی محدود می‌کند. به عنوان مثال، مطبوعات وابسته به دولت ایران، تحریم‌های ایالات متحده را «نامشروع و غیرقانونی» دانستند، حتی در حالی که رسانه‌های تحت کنترل مخالفان، اسحاقی را به عنوان عالی‌رتبه‌ترین مقام ایرانی که در آن دور از تحریم‌ها هدف قرار گرفته بود، برجسته کردند. سرویس‌های خبری غربی مانند رویترز و الجزیره، تحریم‌ها علیه اسحاقی و شبکه سپهر را به عنوان بخشی از کمپین «فشار حداکثری» مجدد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از بازگشت به قدرت، با هدف به صفر رساندن صادرات نفت ایران و محدود کردن بودجه برنامه‌های موشکی و هسته‌ای آن، مطرح کردند. | ## جمع‌بندی | مرگ در ۱۱ فروردین ۱۴۰۵، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تأیید کرد که اسحاقی در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران کشته شده است.