موضوع مقاله: تهمورث دوم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تهمورث دوم | مقدمه: تهمورث (تیموراز) دوم (1680 / 1700-1762) از باگراتیونیها، پادشاه کاختی شرق گرجستان از ۱۷۳۲–۱۷۴۴، پس از کارتلی از ۱۷۴۴ تا زمان مرگش بود. | ## بخش 1: تهمورث دوم | تیموراز به همراه مادرش از ۱۷۰۹ تا ۱۷۱۵ به عنوان نیابت برادر غایب خود داوود دوم (امام قلی خان) سلطنت کرد. در سال ۱۷۳۲، ترکان پادشاه بعدی و برادر دیگر تیموراز، کنستانتین را کشتند و کنترل پادشاهی وی را در دست گرفتند. در ژوئیه سال ۱۷۳۵، نادر شاه افشار، شاه ایران، به کاختی حمله کرد و ترکان عثمانی را از بیشتر مناطق شرقی گرجستان خارج کرد. نادر تیموراز را به مقر خود در اریوان احضار کرد و پس از امتناع از اسلام آوردن، وی را بازداشت کرد. در اکتبر ۱۷۳۵، تیموراز به کوه‌های کاخیتی فرار کرد و ناآرامی‌هایی را علیه ایران ایجاد کرد، اما با پایان سال ۱۷۳۶ اسیر شد. در سال ۱۷۳۸، شاه مجبور شد تیموراز را برای مقابله با مخالفت گرجی آزاد کند و وی را فرماندار کاختی کند، در حالی که پسرش ارکل دوم با نادر در هند مبارزه می‌کرد. تیموراز با کمک پسرش ارکل دوم توانست شورشیان به رهبری گیوی آمیلاخوری را در هم بشکند. به عنوان پاداش، شاه در سال ۱۷۴۲ ادای احترام سنگینی به کاکتی منسوخ شد و به تیموراز کمک کرد تا به ترتیب در ۱۷۴۳ و ۱۷۴۴ دوک‌های خودمختار آراگوی و کسانی را تحت سلطه درآورد. تیموراز به دلیل خدمت در برابر عثمانی و یک شورش ضد ایرانی، توسط شاه به عنوان پادشاه کارتلی تأیید شد و به پسرش ارکل تاج کاخیتی اعطا شد و بدین ترتیب زمینه برای اتحاد نهایی این پادشاهی‌های گرجستان فراهم شد. | ## بخش 2: تهمورث دوم | از همه مهمتر، آنها برای اولین بار از سال ۱۶۳۲ به عنوان پادشاهان مسیحی شناخته شدند. تیموراز و ارکل با قدرت گرفتن روزافزون خود، به زودی وفاداری خود را به ایران رد کردند. نادرشاه دستور داد ۳۰ هزار سرباز ایرانی به گرجستان بروند و عملیات تنبیهی را به یک گرجستان تازه‌وارد (و یک رهبر پیشین ضد ایرانی) آمیلاخوری سپرد. حکام کارتلی و کاختی از موقعیت استفاده کرده و همه پادگان‌های پارسی را از پادشاهی‌های خود بیرون کردند. آنها از سال ۱۷۴۹ تا ۱۷۵۰ چندین تلاش مدعیان ایرانی را برای ایجاد پایگاه قدرت خود در شرق ماوراucas قفقاز بررسی کردند و خان‌های همسایه ایروان، گنجه و نخجوان را شاخه‌های فرعی خود قرار دادند. وی سپس علیه قبایل داغستانی که به‌طور مکرر به مناطق راهپیمایی گرجستان حمله می‌کردند، جنگید، اما بدون موفقیت کامل. او مانند چندین حاکم قبلی گرجستان امیدوار بود که امپراتوری روس در حال گسترش تنها محافظ مسیحیان قفقاز در برابر حملات عثمانی و ایران باشد. وی در سال ۱۷۵۲ سفارت خود را به سن پترزبورگ فرستاد، اما هیچ کاری از این مأموریت حاصل نشد. در سال ۱۷۶۰، وی برای جلب حمایت از پروژه خود در زمینه سفر اعزامی گرجستان به ایران برای قرار دادن نامزد روسی بر تخت شاه، خود از دربار روسیه بازدید کرد. | ## بخش 3: تهمورث دوم | وی در ۸ ژانویه ۱۷۶۲ (فقط دو هفته بعد از وقوع الیزابت روس) ناگهان در پایتخت روسیه درگذشت و در کنار پدر شوهرش واختانگ ششم در کلیسای جامع معراج، آستاراخان به خاک سپرده شد. با مرگ او، ارکل به عنوان پادشاه کارتلی موفق شد و هر دو پادشاهی شرقی گرجستان را به یک کشور واحد تبدیل کرد (پادشاهی کارتلی و کاختی) تیموراز اگرچه مدام در حال جنگ یا نگهبانی بود، زمانی را پیدا کرد تا (اشعارش را) از فارسی ترجمه کند و عملاً سوار بر اسب، اشعار جدید خود را بسازد. او در سال ۱۷۱۱ از همسر اول خود، دختر دوک باآدر آراگوی که احتمالاً تامار نام داشت، جدا شد. دو سال بعد، در ۲ فوریه ۱۷۱۲، وی با دختر تامار (متولد ۱۶۹۶) واختانگ ششم ازدواج کرد که در ۱۲ آوریل ۱۷۴۶ درگذشت. در همان سال، در ۱۹ آگوست، تیموراز با همسر سوم خود، آنا-خانم (۱۷۱۶ - مارس ۱۷۸۸)، دختر شاهزاده بژان پالوانخوسروشویلی-براتاشویلی، و همسر سابق شاهزاده کایخسرو تسیتشویلی ازدواج کرد. فرزندان تیموراز از ازدواج او با تامار از کارتلی: هراکلیوس دوم (۷ نوامبر ۱۷۲۰–۱۱ ژانویه ۱۷۹۸)، پادشاه آینده کاختی و کارتلی و کاختی. تیموراز در ازدواج با آنا خانم براتاشویلی به دنیا آورد: شاهزاده سلیمان (۲۴ مه ۱۷۴۷–۲۸ ژوئیه ۱۷۴۹). | ## جمع‌بندی | پرنسس الیزابد (۲۵ مارس ۱۷۵۰–۸ مه ۱۷۷۰)، که در سال ۱۷۶۲ با شاهزاده جورجی آمیلاخواری نامزد شد، اما در سال ۱۷۶۵ به دلایل سیاسی این ازدواج مختل شد و الیزابد در ۱۶ نوامبر ۱۷۶۵ به کاتسیا دوم ازدواج کرد.