موضوع مقاله: افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه (۲۰۲۶) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه (۲۰۲۶) | مقدمه: افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه در سال ۲۰۲۶، به افزایش نیروهای آمریکایی در خاورمیانه در ژانویهٔ ۲۰۲۶ اشاره دارد. | ## بخش 1: افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه (۲۰۲۶) | در ژانویهٔ ۲۰۲۶، گروه ضربت ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن و همچنین نیروهای هوایی، دریایی و دفاع موشکی بیشتری در پاسخ به افزایش تنش‌ها با ایران در خاورمیانه مستقر شدند. نیروهای مستقر شده توسط آمریکا به عنوان عامل بازدارنده‌ای در برابر بی‌ثباتی منطقه‌ای، که عمدتاً ناشی از پرونده هسته ایی و برنامه موشکی ایران است، عمل می‌کنند. رهبران ایران گفتند که این افزایش حضور نظامی با هدف تحریک صورت گرفته است و کشورهای همسایه نگران بودند که این امر منجر به درگیری بیشتر شود. این عملیات توجه سراسر جهان را به خود جلب کرد و نگرانی‌هایی را در مورد احتمال درگیری در منطقه ایجاد کرد. فورد به خاورمیانه، دونالد ترامپ در فوریه ۲۰۲۶ اظهار کرد که تغییر رژیم در ایران می‌تواند بهترین اتفاق باشد. پیشینه آمریکا دهه‌هاست که حضور نظامی قدرتمندی در خاورمیانه دارد، عمدتاً در رابطه با درگیری‌های منطقه‌ای، خطوط کشتیرانی در معرض خطر و رقابت استراتژیک. فشار بر ایران از سال ۲۰۱۵ آغاز شد، زمانی که کارزار «فشار حداکثری» را القا کرد؛ کارزاری که تحریم‌های اقتصادی و دیپلماتیک علیه ایران را تشدید کرد. این روند پس از آن شدت گرفت که ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ ایران (برجام) خارج شد و سپس در فوریه ۲۰۲۵ در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ بار دیگر آن را از سر گرفت. هدف اصلی این سیاست، واداشتن تهران به مذاکره دربارهٔ توافقی محدودکننده‌تر بود که نه‌تنها برنامه هسته‌ای بلکه برنامه موشک‌های بالستیک و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران را نیز دربر گیرد، آن هم از طریق کاهش صادرات نفت ایران و انزوای اقتصادی این کشور. این راهبرد همچنان بر تحریم‌های گسترده‌ای متکی است که درآمدهای نفتی، نهادهای مالی و شرکای تجاری ایران را هدف قرار می‌دهد تا با ایجاد فشار شدید مالی، ایران را به امتیازدهی وادار کند. در اواخر سال ۲۰۲۵، تنش بین آمریکا و ایران با افزایش اعتراضات سراسری در ایران و گزارش‌هایی مبنی بر کشته‌شدن هزاران نفر، افزایش یافت. در پاسخ، ترامپ از مردم ایران حمایت کرد و گفت: «به اعتراضات ادامه دهید… کمک در راه است»، و آمریکا حضور نظامی خود را در منطقه تقویت کرد، هم برای جلوگیری از حملات احتمالی به پرسنل آمریکایی و هم برای نشان دادن آمادگی برای عملیات احتمالی. استقرار گروه ضربت ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن ناو هواپیمابر هسته‌ای آبراهام لینکلن و گروه ضربت آن در ۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶ در خاورمیانه مستقر شدند. در گروه ضربت آن، ناوشکن‌ها، رزم‌ناوها و کشتی‌های پشتیبانی، و همچنین یک هواپیمای نظارتی و سایر تجهیزات جنگی حضور دارند. این ناو، که به عنوان یکی از پیشرفته‌ترین ناوهای هواپیمابر در جهان شناخته می‌شود، در این گروه ضربت علاوه بر ناوشکن‌ها و کشتی‌های پشتیبانی، چندین هواپیمای نظارتی و جنگی و تجهیزات پیشرفته‌ای برای عملیات‌های مختلف دارد. طبق گزارش‌ها، هدف از این استقرار، تقویت حضور نظامی ایالات متحده در منطقه و آماده‌سازی برای انجام رزمایش‌های هوایی و عملیاتی در پاسخ به تهدیدات مختلف، به ویژه از سوی جمهوری اسلامی ایران است. این ناو که توانایی حمل ۷۰ فروند هواپیما را دارد، از تکنولوژی‌های جدیدی مانند سیستم‌های پیشرفته راداری و تجهیزات الکترونیکی بهره‌برداری می‌کند که قدرت عملیاتی و پوشش هوایی آن را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. علاوه بر این، ترامپ اظهار داشت که ناوگان دیگری از آمریکا در حال عزیمت به خاورمیانه است. به گفته وزارت دفاع بریتانیا، بریتانیا نیز جت‌های جنگنده تایفون خود را به قطر فرستاده است. رویارویی‌های نظامی در ۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، شش قایق تندرو نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تلاش کردند یک نفتکش آمریکایی را در تنگه هرمز متوقف کرده و توقیف کنند. این نفتکش به دستورات آن‌ها توجهی نکرد و تحت اسکورت یک ناو جنگی نیروی دریایی ایالات متحده به مسیر خود به سوی دریای عرب ادامه داد. ساعاتی بعد، ارتش ایالات متحده اعلام کرد یک پهپاد ایرانی از نوع «شاهد-۱۳۹» را که با نیتی «نامشخص و تهاجمی» به ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن در دریای عرب نزدیک می‌شد، سرنگون کرده است. به گفته فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، پهپاد با وجود اقدامات تنش‌زدا به پرواز خود ادامه داد و در نهایت توسط یک جنگنده اف-۳۵سی منهدم شد، بدون آن‌که تلفات انسانی یا خسارتی به تجهیزات گزارش شود. در ۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران اعلام کرد که دو نفتکش خارجی را در نزدیکی جزیره فارسی در خلیج فارس توقیف کرده و آن‌ها را به بندر بوشهر منتقل کرده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که دولت دونالد ترامپ در حال بررسی گزینه‌های نظامی گسترده علیه ایران است؛ اقدامی که در صورت تحقق، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین مداخلات نظامی ایالات متحده در خاورمیانه طی سال‌های اخیر تبدیل شود. بر اساس این گزارش‌ها، دولت ترامپ پس از افزایش تنش‌ها با ایران، رویکردی دوگانه شامل پیگیری مذاکرات هسته‌ای و هم‌زمان تقویت حضور نظامی در منطقه را در پیش گرفته است. گفته می‌شود استقرار تجهیزات نظامی، از جمله ناوهای هواپیمابر، جنگنده‌ها و سامانه‌های پدافندی، با هدف افزایش اهرم فشار در مذاکرات انجام شده است. تحلیلگران معتقدند هرگونه درگیری گسترده می‌تواند پیامدهای ژئوپولیتیکی، اقتصادی و امنیتی گسترده‌ای در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی به همراه داشته باشد. | ## بخش 2: افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه (۲۰۲۶) | با وجود این، تاکنون تصمیم نهایی دربارهٔ اقدام نظامی اعلام نشده و مقام‌های رسمی بر ادامه مسیر دیپلماتیک در کنار حفظ آمادگی نظامی تأکید دارند. در ۳۰ بهمن ۱۴۰۴، خبر گزاری سی‌ان‌ان در گزارشی نوشت: «ارتش آمریکا آماده حمله در همین آخر هفته است اما ترامپ هنوز تصمیم نگرفته است.» برنامه‌های خامنه‌ای برای جانشینی و مدیریت بحران در ایران در پی اعتراضات سراسری و تهدیدهای حمله نظامی از سوی ایالات متحده، آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، اقدامات ویژه‌ای برای تضمین تداوم حکومت و جانشینی رهبری انجام داد. او چند نامزد احتمالی برای جانشینی خود تعیین کرد و دستور داد تا در مناصب کلیدی کشور، چند لایه جایگزین مشخص شود تا در صورت کشته شدن یا قطع ارتباط با رهبری، دولت و ساختار نظامی توان ادامه فعالیت را داشته باشند. در این چارچوب، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و از نزدیکان خامنه‌ای، وظیفه مدیریت امور اجرایی و امنیت ملی کشور را بر عهده گرفت و به‌طور مؤثر بسیاری از تصمیمات داخلی و خارجی ایران، از جمله سرکوب اعتراضات، مذاکرات هسته‌ای و آمادگی‌های نظامی، تحت نظر او انجام شد. رهبر ایران همچنین به اطرافیان نزدیکش، از جمله فرماندهان ارشد نظامی و سیاسی، اختیار و برنامه‌های جایگزینی داده است تا ساختار رهبری در شرایط بحران حفظ شود. اقدامات خامنه‌ای شامل تعیین نامزدهای جانشینی، ایجاد جایگزین برای مناصب کلیدی و آمادگی نظامی بود. این تدابیر نشان‌دهنده تمرکز بر استمرار حکومت و مدیریت بحران، هم در برابر تهدیدات خارجی و هم تهدیدات داخلی است. مذاکرات ایالات متحده خواستار آن شد که ایران باقی‌مانده ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده خود را تحویل دهد، توسعه سلاح هسته‌ای را متوقف کند، برنامه موشک‌های بالستیک خود را محدود سازد و به حمایت از گروه‌های مسلحی مانند حزب‌الله، حماس و حوثی‌ها پایان دهد. علی لاریجانی برای دیدار با ولادیمیر پوتین به مسکو سفر کرد، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، در استانبول رایزنی‌هایی انجام داد و شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر قطر، به تهران سفر کرد. لاریجانی پس از آن اعلام کرد که چارچوبی ساختاریافته برای مذاکرات در حال شکل‌گیری است. هم‌زمان، ترکیه، مصر و قطر تلاش کردند دیداری میان استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده، و مقام‌های ارشد ایرانی به ریاست عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، ترتیب دهند و در ابتدا آنکارا به‌عنوان شهر میزبان پیشنهاد شد. ایالات متحده و ایران در اصل با برگزاری گفت‌وگوها موافقت کردند، هرچند محل دقیق آن هنوز نهایی نشده بود. با این حال، ایران خواستار برگزاری مذاکرات در عمان شد و نقش این کشور را به‌عنوان محلی بی‌طرف مورد استناد قرار داد. متعاقباً کاخ سفید تأیید کرد که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، مشاور ارشد رئیس‌جمهور، نمایندگی ایالات متحده را در مذاکرات با ایران بر عهده خواهند داشت. در ۶ فوریه، ایالات متحده و ایران مذاکرات غیرمستقیمی را در مسقطِ عمان برگزار کردند که با میانجی‌گری بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، انجام شد. این گفت‌وگوها بر برنامه هسته‌ای ایران متمرکز بود و مقام‌های ایرانی آن را «آغاز خوبی» توصیف کردند. دو طرف با وجود بی‌اعتمادی عمیق و اختلاف‌نظر دربارهٔ دستور کار، بر ادامه تعاملات دیپلماتیک توافق کردند. مخالفت‌ها با مذاکرات در ۸ فوریه گزارش شد که برخی ایرانیان در داخل ایران از دونالد ترامپ خواسته‌اند پس از کشتارها در ایران، با جمهوری اسلامی وارد مذاکره نشود. همچنین مردی ایرانی از بوشهر به نام پوریا حمیدی ویدیویی منتشر کرد و در آن از ترامپ و دولت‌های غربی خواست از هرگونه توافق با جمهوری اسلامی خودداری کنند؛ او پس از انتشار این ویدیو به زندگی خود پایان داد. جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، اسرائیل و ایالات متحده حملاتی هوایی علیه ایران انجام دادند که در جریان آن سایت‌های نظامی و دولتی هدف قرار گرفتند و علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی و دیگر مقامات ایرانی ترور شدند. آمریکا، اسرائیل و ایران با یک آتش‌بس دو هفته‌ای موافقت کردند که طبق آن، ایران نیز تنگه هرمز را بازگشایی می‌کرد. هرچند اعلام این توافق در ۷ آوریل در واشینگتن انجام شد، پذیرش و اجرای رسمی آن از ۸ آوریل به وقت محلی خاورمیانه آغاز شد. در ۱۱ آوریل وال استریت ژورنال گزارش داد که روند اعزام نیروهای ایالات متحده به خاورمیانه ادامه دارد. طبق این گزارش، جنگنده‌ها و هواپیماهای تهاجمی به منطقه رسیده‌اند و احتمال دارد طی روزهای آینده ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ نیروی لشکر ۸۲ هوابرد نیز اعزام شوند. همچنین هزاران ملوان و تفنگدار دریایی در مسیر منطقه هستند و ناوهای آمریکایی از جمله یو‌اس‌اس جورج اچ.دبلیو. بوش از اواخر مارس از ویرجینیا و یو‌اس‌اس باکسر از کالیفرنیا حرکت کرده‌اند و انتظار می‌رود رسیدن آن‌ها بیش از یک هفته طول بکشد. بر اساس گزارش واشنگتن پست از ۱۵ آوریل، پنتاگون نیز در حال اعزام حدود ۶ هزار نیرو بر روی ناو هواپیمابر یو‌اس‌اس جورج اچ.دبلیو. جیمز فوگو، فرمانده بازنشسته نیروی دریایی آمریکا، گفت اعزام ناوهای جنگی بیشتر می‌تواند فشار بر ایران را افزایش دهد و در صورت شکست مذاکرات، گزینه‌های بیشتری در اختیار فرماندهان نظامی آمریکا قرار دهد. | ## بخش 3: افزایش حضور نظامی آمریکا در خاورمیانه (۲۰۲۶) | بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال از ۱۱ مه، در جریان تشدید تنش‌های میان آمریکا و ایران، پنتاگون به‌طور غیرمعمول محل استقرار یک زیردریایی هسته‌ای نیروی دریایی آمریکا از نوع «اوهایو» را در بندر جبل‌الطارق اعلام کرد. این زیردریایی که معمولاً اطلاعات مربوط به موقعیت آن محرمانه نگه داشته می‌شود، حامل موشک‌های بالستیک قاره‌پیماست و افشای حضورش در منطقه هم‌زمان با افزایش تنش‌ها در خاورمیانه و موضع‌گیری‌های تند واشنگتن علیه تهران انجام شد. او توضیح داد که طی ۴۷ سال گذشته مقام‌های ایران «حرف می‌زنند» و در همین مدت «ما افراد زیادی را از دست داده‌ایم، در حالی که آنها صحبت می‌کنند». بر اساس گفته دو مقام آمریکایی، ارتش ایالات متحده در حال آمادگی برای احتمال یک کارزار نظامی طولانی‌مدت علیه ایران است که ممکن است چند هفته طول بکشد. این کارزار می‌تواند علاوه بر تأسیسات هسته‌ای ایران، تأسیسات دولتی و امنیتی این کشور را نیز مورد هدف قرار دهد. همچنین در سخنرانی سالانه خود در کنگره در ۵ اسفند ۱۴۰۴، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا، به اعتراضات اخیر در ایران اشاره کرد و حکومت جمهوری اسلامی را متهم به سرکوب خشونت‌آمیز معترضان نمود. او همچنین ادعا کرد که رهبران ایران طی ماه گذشته دست‌کم ۳۲ هزار نفر را کشته‌اند و معترضان هدف تیراندازی و برخی اعدام شده‌اند. ترامپ با اشاره به سیاست‌های دولت خود، تأکید کرد که هرگز اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هسته‌ای دست یابد و افزود که نیروهای نظامی آمریکا «قدرت‌مندترین ارتش جهان» هستند و عزم آمریکا برای مقابله با تهدیدها غیرقابل تردید است. او همچنین با یادآوری کشته و مجروح شدن هزاران نظامی آمریکایی توسط نیروهای نیابتی ایران و عملیات حذف قاسم سلیمانی، جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن را مسئول گسترش تروریسم، مرگ و نفرت دانست. در بخشی از سخنرانی، ترامپ به برنامه‌های هسته‌ای و موشکی ایران اشاره کرد و هشدار داد که تهران در حال توسعه موشک‌هایی است که می‌تواند اروپا و پایگاه‌های آمریکا را تهدید کند. کروز این پیش‌بینی را در جریان یک سخنرانی عمومی و در گفتگو با رسانه‌ها بیان کرد و آن را «کاملاً امکان‌پذیر» خواند. او تأکید کرد که این تغییرات به‌ویژه در ایران بسیار قابل‌توجه خواهد بود و آن را بزرگ‌ترین تغییر ژئوپولوتیک از زمان فروپاشی دیوار برلین دانست. کروز در این زمینه گفت: «رژیم ایران در حال متزلزل شدن است و آیت‌الله‌ها در روزهای پایانی خود قرار دارند.» سناتور کروز همچنین اشاره کرد که در گفتگوی اخیر خود با رئیس‌جمهور پیشین ایالات متحده، دونالد ترامپ، به‌طور خاص دربارهٔ ایران صحبت کرده است. او به ترامپ گفته بود که در حال حاضر ایران در وضعیتی بحرانی قرار دارد و این فرصت نباید از دست برود. لیویت در ۱۶ آوریل، با اشاره به تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه، هشدار داد اگر ایران از برنامه هسته‌ای خود عقب‌نشینی نکند و به توافقی مورد قبول آمریکا نرسد، ترامپ همه گزینه‌ها را حفظ خواهد کرد. ایران واکنش ایران به افزایش حضور نظامی، ترکیبی از پیام‌های نظامی و لفاظی‌های تند بود. در ۲۲ ژانویه، فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ژنرال محمد پاکپور در بیانیه‌ای به ایالات متحده و اسرائیل هشدار داد که «از هرگونه محاسبه اشتباه پرهیز کنند» و تأکید کرد این نیرو «بیش از هر زمان دیگری آماده است و با انگشت روی ماشه، آماده اجرای دستورات فرمانده کل قواست». خامنه‌ای با اشاره به ادعای قدرت نظامی آمریکا گفت که «قوی‌ترین نیروی نظامی جهان ممکن است گاهی چنان ضربه سختی بخورد که دیگر نتواند بلند شود». این اظهارات در پاسخ به سخنان رئیس‌جمهور آمریکا دربارهٔ برتری نظامی ایالات متحده و نظارت بر برنامه هسته‌ای ایران بیان شد. او همچنین به استقرار ناوهای جنگی آمریکا در نزدیکی ایران اشاره کرد و اظهار داشت که هرچند یک کشتی جنگی «قطعه‌ای نظامی خطرناک» است، اما «خطرناک‌تر از آن، سلاحی است که می‌تواند آن کشتی جنگی را به قعر دریا بفرستد». این سخنان به‌عنوان هشدار ضمنی نسبت به توانایی‌های نظامی ایران در برابر حضور دریایی آمریکا تفسیر شد. خامنه‌ای در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به چهار دهه تقابل میان دو کشور گفت که ایالات متحده طی ۴۷ سال گذشته نتوانسته جمهوری اسلامی را از میان بردارد و افزود که در آینده نیز «قادر به انجام این کار نخواهد بود». این اظهارات در شرایطی مطرح شد که روابط ایران و آمریکا همچنان با تنش همراه است و مقام‌های آمریکایی بارها دربارهٔ احتمال اقدام نظامی در صورت تشدید اختلافات بر سر برنامه هسته‌ای ایران هشدار داده‌اند. همزمان، گزارش‌هایی دربارهٔ استقرار تجهیزات و ناوهای آمریکایی در منطقه برای نظارت بر فعالیت‌های ایران منتشر شده است. او در سخنانی در روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن با تأکید بر ضرورت تقویت توان دفاعی کشور گفت: «باید تسلیحات بازدارنده داشته باشیم تا زیر پای دشمن له نشویم.» وی در ادامه با اشاره به انتقادهای ایالات متحده از برنامه موشکی ایران اظهار داشت: «آمریکا بی‌خود در مورد موشک‌های ما و بردشان دخالت می‌کند، به آن‌ها هیچ ارتباطی ندارد.» او همچنین با دفاع از ماهیت برنامه هسته‌ای ایران، صنعت «صلح‌آمیز هسته‌ای» را برای اداره کشور و نه اهداف جنگی دانست. این موضع‌گیری در چارچوب تأکیدهای مکرر مقام‌های جمهوری اسلامی بر غیرنظامی بودن برنامه هسته‌ای ایران ارزیابی می‌شود. خامنه‌ای در بخش دیگری از سخنان خود هشدار داد که مقام‌های آمریکایی از پیامدهای هرگونه «اشتباه» آگاه هستند و گفت: «آن‌ها می‌دانند که اگر اشتباهی بکنند، چه آینده‌ای در انتظارشان است.» وی همچنین «بی‌منطق بودن» سیاست‌های آمریکا را یکی از نشانه‌های «زوال امپراتوری آمریکا» توصیف کرد. واکنش‌های منتقه‌ای شبه‌نظامیان تحت حمایت ایران در عراق و یمن، آمریکا را تهدید کرده‌اند که با حمله به نیروهای آن تلافی خواهند کرد. | ## جمع‌بندی | کشورهای همسایه و ناظران بین‌المللی نگرانی خود را در مورد احتمال افزایش تنش‌ها یا محاسبات اشتباه منجر به درگیری ابراز کردند.