موضوع مقاله: کودسوختگی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کودسوختگی | مقدمه: کودسوختگی یا کودسوز شدن، زمانی رخ می‌دهد که استفاده از مقدار زیاد کود، نوع نامناسب کود یا آب ناکافی همراه با کود باعث آسیب به گیاه شود. | ## بخش 1: کودسوختگی | اگرچه کود برای کمک به رشد گیاه از طریق تأمین مواد مغذی استفاده می‌شود، اما مقدار بیش از حد آن منجر به تجمع نمک، نیتروژن یا آمونیاک می‌شود که اثرات نامطلوبی بر گیاه دارند. مقدار بیش از حد این مواد مغذی می‌تواند به توانایی گیاه در فتوسنتز و تنفس سلولی آسیب برساند و باعث سوختگی‌های قابل مشاهده شود. پیش‌زمینه کودها حاوی مواد مغذی هستند که با افزایش نرخ فتوسنتز (فرآیندی که در آن گیاهان آب و مواد مغذی را برای ساخت قند جذب می‌کنند) و تنفس سلولی (فرآیندی که در آن دی‌اکسید کربن و قند برای استفاده به‌عنوان انرژی تجزیه شده و اکسیژن آزاد می‌شود)، رشد گیاه را افزایش می‌دهند. مواد مغذی و آب از طریق غشای سلول‌های ریشه گیاه (مانعی که داخل سلول‌های ریشه را از بیرون جدا می‌کند) به‌وسیله اسمز (حرکت آب و مواد مغذی کوچک از میان یک غشا برای متعادل کردن غلظت یک ماده در هر طرف) وارد گیاه می‌شوند. کودسوختگی زمانی رخ می‌دهد که استفاده از کودها مانع از عملکرد صحیح فرآیندهای فوق شده و به گیاه آسیب برساند. شاخص نمک و اثرات آن کودها حاوی غلظت‌های متفاوتی از نمک هستند که «شاخص نمک» آن‌ها را تغییر می‌دهد. شاخص نمک، تغییر نسبی در فشار اسمزی آب را پس از افزودن یک نمک مشخص در مقایسه با سدیم نیترات (که مقدار آن ۱۰۰ در نظر گرفته شده است) اندازه‌گیری می‌کند. شاخص‌های نمک می‌توانند با نرخ کودسوختگی در گیاهان رابطه داشته باشند؛ به‌طوری که استفاده از کودهای با شاخص نمک بالای ۲۰ برای محصولات به‌ویژه حساس توصیه نمی‌شود. در زیر جدولی از شاخص‌های نمک و درصد نیتروژن برخی از پرکاربردترین کودها آورده شده است. + شاخص‌های نمک و درصد نیتروژن کودهای رایج ماده درصد تقریبی نیتروژن شاخص نمک اوره ۴۶٪ ۷۴٫۴ محلول اوره- آمونیوم سولفات ۲۸–۳۲٪ ۶۳٫۰ دی‌آمونیوم فسفات ۱۸٪ ۲۹٫۲ پتاسیم کلرید ۰٪ ۱۱۶٫۲ فراوانی نیتروژن می‌تواند باعث کودسوختگی شود. شاخص نمک کود می‌تواند فشار اسمزی را تغییر دهد و به گیاه اجازه دهد آب و مواد مغذی بیشتر یا کمتری جذب کند. | ## بخش 2: کودسوختگی | فشار اسمزی بالا فشار اسمزی بالا زمانی است که غلظت نمک‌ها در داخل غشای سلول ریشه بیشتر باشد، بنابراین آب از میان غشا حرکت می‌کند تا غلظت را متعادل کند و مواد مغذی را نیز با خود از غشا عبور می‌دهد. فشار اسمزی پایین فشار اسمزی پایین زمانی است که غلظت نمک‌ها در خارج از غشای سلول ریشه بیشتر باشد، بنابراین آب از غشا عبور نخواهد کرد. حتی ممکن است آب برای متعادل کردن غلظت نمک‌های موجود در خاک، سیستم ریشه را ترک کند. وقتی فشار اسمزی پایین باشد، کود به‌درستی عمل نمی‌کند و گیاه ممکن است دچار کودسوختگی شود. علل و آسیب‌شناسی فیزیولوژیک کودسوختگی در اثر افزودن بیش از حد نمک یا مواد مغذی به خاک اطراف گیاه ایجاد می‌شود. پنج روش وجود دارد که استفاده از کود می‌تواند باعث سوختگی شود: استفاده از مقدار زیاد کود با شاخص نمک صحیح. این کار باعث تجمع نمک‌ها و مواد مغذی در خاک و در نتیجه کودسوختگی ناشی از فشار اسمزی پایین می‌شود. این کار باعث تجمع نمک و مواد مغذی در خاک و کودسوختگی ناشی از فشار اسمزی پایین می‌شود. گیاه مانند زمانی که در خشکسالی قرار دارد واکنش نشان می‌دهد و این امر با محروم کردن گیاه از آب باعث کودسوختگی می‌شود. هر یک از این پنج علت را می‌توان در یکی از سه توضیح زیر برای کودسوختگی گروه‌بندی کرد: کودسوختگی ناشی از فشار اسمزی پایین با وارد نشدن آب به گیاه، گیاه مانند شرایط خشکسالی واکنش نشان می‌دهد. گیاه فتوسنتز نمی‌کند و تولید قند، تنفس سلولی و رشد گیاه متوقف می‌شود که منجر به آسیب مستقیم یا همان کودسوختگی می‌گردد. | ## بخش 3: کودسوختگی | کودسوختگی ناشی از آب بسیار کم زمانی که آب کمی همراه با غلظت بالای نمک در کود وجود داشته باشد، نمک‌ها بخشی از آب را جذب می‌کنند و مقدار بسیار کمی برای گیاه باقی می‌گذارند. گیاه مانند شرایط خشکسالی واکنش نشان داده و فتوسنتز یا تنفس سلولی انجام نمی‌دهد که منجر به کودسوختگی می‌شود. کودسوختگی ناشی از نیتروژن بیش از حد نیتروژن زیاد می‌تواند تولید و تجمع کربوهیدرات‌ها را متوقف کرده و مانع تنفس سلولی شود. ممکن است پوسیدگی ریشه رخ دهد که در طی آن ریشه‌ها ممکن است مواد مغذی و آب را به‌طور نادرست جذب کنند، زیرا احتمال جذب مواد مغذی مضر بیشتر می‌شود. برگ‌های پایینی گیاه ممکن است بمیرند و بقیه گیاه دچار افت عملکرد شده و علائم کودسوختگی را نشان دهد. نشانه‌ها و علائم نشانه‌های اولیه کودسوختگی شامل آثار نمک سفید و پوسته در ظرف گیاه یا اطراف ریشه‌ها است. اگر گیاه به دلیل غلظت بالای نمک سوخته باشد، ممکن است لکه‌های سفید و پوسته‌هایی در اطراف گیاه وجود داشته باشد (که در گیاهان گلدانی به‌راحتی قابل شناسایی است). دو گزینه برای بهبودی وجود دارد: گیاه و ریشه‌های آن را از گلدان خارج کرده، ریشه‌ها را با دقت تمیز کرده و گیاه را مجدداً در گلدان بکارید. اگر گیاه به دلیل شرایط مشابه خشکسالی سوخته باشد، ممکن است خاک خشک باشد و گیاه پژمرده به نظر برسد. اگر گیاه به دلیل فراوانی نیتروژن یا آمونیاک سوخته است، استفاده از کود را متوقف کرده و به آبیاری ادامه دهید. | ## جمع‌بندی | اگر پوسیدگی ریشه شدید باشد، ممکن است عملکرد گیاه قابل بازیابی نباشد و گیاه بمیرد.