موضوع مقاله: میتسپه یریحو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میتسپه یریحو | مقدمه: میتسپه یریحو (، به معنای «دیدبانگاه اریحا») یک شهرک اسرائیلی مذهبی در کرانه باختری است که در کنار شهر فلسطینی اریحا واقع شده و نام خود را از آن گرفته‌است. | ## بخش 1: میتسپه یریحو | این شهرک در ۲۰ کیلومتری شرق اورشلیم و ۱۰ کیلومتری شرق معاله آدومیم در بیابان یهودیه و در کنار بزرگ‌راه شمارهٔ ۱ قرار دارد. میتسپه یریحو به شکل یک آبادی اجتماعی سازمان‌دهی شده و زیر نظر شورای منطقه‌ای ماته بنیامین اداره می‌شود. جامعهٔ جهانی شهرک‌های اسرائیلی در کرانه باختری را بر پایهٔ حقوق بین‌الملل غیرقانونی می‌داند، اما دولت اسرائیل این دیدگاه را رد می‌کند. جمعیت این شهرک در ژانویهٔ ۲۰۲۲ نزدیک به ۲۶۴۰ نفر (در حدود ۴۵۰ خانواده) بوده‌است. جغرافیا میتسپه یریحو بر یکی از آخرین صخره‌های لبهٔ ارتفاعات یهودیه جای گرفته و مشرف بر درهٔ اردن، دریای مرده و شهر اریحا است. در پایین‌دست شهرک، درهٔ وادی القلت قرار دارد و در نزدیکی آن چند صومعهٔ مسیحی و پارک ملی قمران واقع شده‌است. نقشهٔ نخست بنیان‌گذاران بر آن بود که شهرک را بر روی زمین‌های دولتی مجاور اریحا برپا کنند، اما عزر وایزمن، وزیر دفاع وقت اسرائیل، با این طرح مخالفت کرد و شهرک‌نشینان به میشور آدومیم منتقل شدند. چند روز پس از آن، آریل شارون، وزیر کشاورزی، پیشنهاد داد که شهرک‌نشینان به یک بلندی مشرف بر اریحا (مکان کنونی شهرک) نقل‌مکان کنند. شهرک‌نشینان در روزهای بعد خانه‌های متحرک و چادرهایی برپا کردند و ساخت خانه‌های ثابت از سال ۱۹۸۱ آغاز شد. | ## بخش 2: میتسپه یریحو | بر پایهٔ گزارش مؤسسهٔ پژوهش کاربردی اورشلیم (ARIJ)، اسرائیل در سال ۱۹۷۸ نزدیک به ۹۶۸ دونوم از زمین‌های فلسطینیان در محلّ نبی موسی را برای ساخت این شهرک مصادره کرد. در همان سال، اتوبوسی بین‌شهری در این شهرک هدف حملهٔ بمب‌گذاری قرار گرفت که در آن ۴ نفر کشته و ۳۷ نفر زخمی شدند. تنش میان این دو گروه به‌ویژه در نخستین سال پس از تأسیس شدت گرفت و شهرک را در آستانهٔ فروپاشی قرار داد. سرانجام، گروه غیر دین‌دار جدا شد و شهرک جدیدی به نام ورد یریحو را در جنوب اریحا و در درهٔ اردن بنیان‌گذاری کرد. با وجود این، میتسپه یریحو همچنان جامعه‌ای با سنت‌ها و سطوح گوناگون پای‌بندی دینی باقی ماند؛ در کنار کنیسهٔ اصلی اشکنازی، دو کنیسهٔ سفاردی، یک کنیسهٔ حبد، یک کنیسهٔ یمنی و چند مینیان کوچک دیگر نیز برپاست. خاخام کرویزر در یشیوای هارایون هایهودی که پیش‌تر به دست خاخام مئیر کاهان بنیان‌گذاری شده بود نیز تدریس می‌کند. یشیوای نتیووت یوسف، یکی از یشیواهای سرشناس صهیونیسم دینی، در سال ۱۹۹۰ بنیان‌گذاری شد و سال بعد به میتسپه یریحو منتقل گردید. این یشیوا به تأکید بر گستردگی مطالعات تلمودی (بِکیئوت) شهرت دارد و به‌طور مرتب دانش‌آموزانی را که کل تلمود را به پایان رسانده‌اند گرامی می‌دارد؛ در سال ۲۰۱۱ جشن ویژه‌ای برای ۱۰۰ فارغ‌التحصیلی که شَس (تلمود کامل) را تکمیل کرده بودند برگزار شد. در سال ۲۰۱۸ این یشیوا یک بِت‌دین (دادگاه خاخامی) برای رسیدگی به پرسش‌های حقوق مالی گشود. | ## بخش 3: میتسپه یریحو | در مه ۱۹۹۷ نیروهای دفاعی اسرائیل دو خانهٔ متحرک غیرقانونی را در میتسپه یریحو برچیدند. در سال ۲۰۱۸ علیزا پیلیخوفسکی، مهاجری از ایالات متحده آمریکا، به‌عنوان نخستین شهردار زن میتسپه یریحو انتخاب شد. بر پایهٔ سرشماری سال ۲۰۰۸ نزدیک به ۱۷۰۰ نفر در این شهرک می‌زیستند؛ این رقم در سال ۱۹۹۵ حدود ۹۰۰ نفر و در سال ۱۹۸۳ تنها ۱۰۰ نفر بود. تا سال ۲۰۱۰ بیش از ۴۵۰ خانواده در شهرک سکونت داشتند و جمعیت در ژانویهٔ ۲۰۲۲ به ۲۶۴۰ نفر رسید. سن میانهٔ ساکنان ۱۷ سال بود که علت آن درصد بسیار بالای کودکان و نوجوانان زیر ۱۷ سال (۵۲٫۷ درصد) بود. محیط زیست در سال ۱۹۹۹ میتسپه یریحو به‌عنوان منطقه‌ای «مستعد رادون» شناسایی شد؛ یعنی منطقه‌ای که غلظت رادون در بیش از یک درصد خانه‌ها بیش از ده برابر میانگین ملی است. در خود شهرک کسب‌وکارهای گوناگونی فعال‌اند، از جمله یک واحد الکترونیک، کارخانهٔ شیشه‌سازی، کارخانهٔ تهویه مطبوع و شرکتی تولیدکنندهٔ بازی‌های آموزشی. شهرک همچنین خدمات گردشگری در ذخیره‌گاه طبیعی وادی القلت و صومعهٔ سنت جرج مربوط به دورهٔ بیزانسی و دژ کیپروس از دورهٔ حشمونائیان ارائه می‌دهد. | ## جمع‌بندی | چشم‌انداز درهٔ اردن و نزدیکی به اورشلیم این شهرک را به مقصد تفریحی محبوبی برای ساکنان اورشلیم بدل کرده‌است.