موضوع مقاله: صرفند العمار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # صرفند العمار | مقدمه: صرفند العمار روستایی عرب فلسطینی بود که در دشت ساحلی سرزمین فلسطین در نزدیک به ۵ کیلومتری شمال غربی رمله قرار داشت. | ## بخش 1: صرفند العمار | این روستا در سال ۱۹۴۵ جمعیتی برابر با ۱٬۹۵۰ نفر و مساحتی برابر با ۱۳٬۲۶۷ دونوم داشت. صرفند العمار همچنین با نام صرفند الکبری (صرفند بزرگ) نیز شناخته می‌شد تا از روستای خواهر مجاورش صرفند الصغری (صرفند کوچک) متمایز باشد. در دسامبر ۱۹۱۸ مردان بزرگسال روستا در جریان کشتار سرفند به دست سربازان نیوزیلندی کشته شدند. پیشینه دوران عثمانی در سال ۱۵۹۶ میلادی صرفند الکبری زیر نظر ناحیهٔ رمله و بخشی از لوای غزه در دفترهای مالیاتی امپراتوری عثمانی بود. جمعیت آن ۴۸ خانوار و ۱۷ مرد مجرد و در مجموع نزدیک به ۳۵۸ نفر بود که همگی مسلمان بودند. آنان مالیاتی ثابت به میزان ۲۵ درصد بر فراورده‌های کشاورزی شامل گندم، جو، کنجد، میوه، باغ‌ها، کندوی زنبور عسل و بز می‌پرداختند که در مجموع ۱۴٬۰۰۰ آقچه بود. 411 سیاح صوفی مصری مصطفی الدمیاطی اللقیمی (درگذشتهٔ ۱۷۶۴) از بازدید خود از زیارتگاه لقمان (لوقا) در صرفند گزارش داده‌است.Khalidi, 1992, p. 411 این روستا به صورت روستایی بی‌نام در نقشهٔ پیر ژاکوتن که در سال ۱۷۹۹ تهیه شد نمایش داده شده‌است. در سال ۱۸۳۸ ادوارد رابینسون گزارش داد که دو روستا با نام صرفند در این منطقه وجود دارد که یکی مسکون و دیگری ویرانه بوده‌است؛ بنابراین احتمال دارد که صرفند الکبری با نام «صرفند العمار» از ریشهٔ عربی «عَمَرَ» به معنای «آباد کردن، سکونت دادن» نیز شناخته شده باشد. 411 در سال ۱۸۶۳ ویکتور گِرَن در اینجا سنگ‌های تراشیده‌ای متعلق به ساختمان‌های قدیمی و دو سیسترن به‌ظاهر باستانی یافت. او گمان می‌کرد که این مکان احتمالاً همان شهر باستانی ساریفایا است که به عنوان مقرّ یک اسقف شناخته شده و یکی از اسقف‌هایش در شورای اورشلیم سال ۶۳۶ میلادی شرکت کرده بود. | ## بخش 2: صرفند العمار | 275 فهرست روستاهای عثمانی مربوط به حدود سال ۱۸۷۰ تعداد ۶۰ خانه و جمعیت ۲۰۵ نفر (تنها مردان) را برای صرفند العمار ثبت کرده‌است. در سال ۱۸۸۲ گزارش «بررسی فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین صرفند العمار را روستایی ساخته‌شده از آجر خشتی توصیف کرد که روی زمین مرتفع قرار داشت و تعدادی درخت زیتون پراکنده در اطرافش دیده می‌شد. گمان می‌رود بین ۴۰ تا ۱۳۷ نفر در این کشتار جان باختند و بسیاری از خانه‌های روستا به آتش کشیده شد. در دورهٔ قیمومت بریتانیا (۱۹۲۰–۱۹۴۸)، نیروی زمینی بریتانیا بزرگ‌ترین پایگاه نظامی خود در خاورمیانه را در نزدیکی صرفند العمار برپا کرد و روستا را به‌طور چشمگیری توسعه داد. ارتش بریتانیا همچنین با شرکت برق فلسطین برای برق‌رسانی سیمی قرارداد بست؛ تأسیسات نظامی از سال ۱۹۲۵ با خط فشار قوی برق‌دار شدند اما خود روستا بدون برق باقی ماند. بریتانیایی‌ها همچنین زندانی به نام صرفند برای فعالان ملی‌گرایی فلسطینی در مجاورت پایگاه ساختند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۱٬۱۸۳ نفر (۱۹ مسیحی و ۱٬۱۶۴ مسلمان) در ۲۶۵ خانه رسید. در این دوره صرفند العمار به شکل مستطیل طرح‌ریزی شده بود و خانه‌هایش از خشت ساخته شده بودند. دبستان پسرانه در سال ۱۹۲۱ بنیاد نهاده شد و در سال تحصیلی ۱۹۴۶–۱۹۴۷ با ۲۹۲ دانش‌آموز به دبستان کامل تبدیل شد. در مجاورت آن یتیم‌خانهٔ الرجاء («امید») برای فرزندان فلسطینیانی که در جریان شورش عربی ۱۹۳۶–۱۹۳۹ کشته شده بودند برپا شده بود. روزنامهٔ فلسطینی «فلسطین» اشاره کرد که هیچ‌یک از کارگران یهودی اردوگاه آن روز سر کار نیامده بودند و این امر نشان می‌داد که گروه‌های صهیونیست آنان را از حمله آگاه کرده بودند. | ## بخش 3: صرفند العمار | بر پایهٔ گزارش نیویورک تایمز مهاجمان «به عمق سرزمین عرب‌ها» نفوذ کرده و ساختمانی سه‌طبقه را ویران کردند. هاگانا مدعی شد که آن ساختمان مقرّ ارتش جهاد مقدس به فرماندهی حسن سلامه فرمانده شبه‌نظامی ناحیهٔ یافا بوده و ۳۹ نفر در حمله کشته شده‌اند. هنگامی که ارتش بریتانیا در اواسط ماه مه فلسطین را تخلیه کرد، در ۱۴ مه به نیروهای عرب اجازه داد پایگاه نظامی را تحویل بگیرند. بر پایهٔ گزارش هاگانا یک یگان عرب «کوچک و نیمه‌منظم» در آنجا مستقر شد اما با دو حملهٔ طولانی از جنوب شرق و شمال عقب رانده شد؛ آرایش دفاعی یگان عرب تنها برای حملهٔ احتمالی از سوی شهر یهودی‌نشین ریشون لتسیون در غرب آماده شده بود. صرفند العمار به احتمال زیاد در ۱۹ تا ۲۰ مه ۱۹۴۸ توسط گردان دوم تیپ ۸۴ گیواتی در جریان عملیات بَرَق تصرف شد. 412 اسرائیل در سال ۱۹۴۹ پایگاه نظامی تسریفین متعلق به نیروهای دفاعی اسرائیل را بر ویرانه‌های صرفند العمار و پایگاه نظامی بریتانیا بنا نهاد و شهرک نیر تسوی در سال ۱۹۵۴ بر زمین‌های روستا ساخته شد. به گفتهٔ مورخ فلسطینی ولید خالدی «این مکان که احتمالاً بزرگ‌ترین اردوگاه نظامی اسرائیل و همچنین یک پایگاه هوایی را در خود جای داده به‌عنوان پایگاه نظامی تعیین شده‌است. بیش از شش خانه باقی نمانده و بیشتر آنها متروک‌اند، هرچند یکی دو خانه در تصرف اسرائیلی‌ها است. 412 یافته‌های باستان‌شناختی بر پایهٔ چندین کاوش باستان‌شناختی که در طول سال‌ها در محل روستا انجام شد، بقایایی کشف شده که نشان می‌دهد نخستین سکونت در اینجا به دورهٔ بیزانسی متأخر (اواخر سدهٔ ششم و آغاز سدهٔ هفتم میلادی) بازمی‌گردد. | ## جمع‌بندی | از آن زمان پیوستگی سکونتی نزدیک به ۱٬۵۰۰ ساله برقرار بوده و ۱۱ لایهٔ باستان‌شناختی از دورهٔ بیزانسی متأخر تا دوران مدرن شناسایی شده‌است.