موضوع مقاله: السوافیر الشمالیه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # السوافیر الشمالیه | مقدمه: السوافیر الشمالیه روستایی عرب‌نشین فلسطینی در قضای غزه بود که در ۳۳ کیلومتری شمال‌شرق غزه و در جلگه ساحلی جنوبی سرزمین فلسطین با ارتفاع ۵۰ متر از سطح دریا قرار داشت. | ## بخش 1: السوافیر الشمالیه | این روستا یکی از سه روستای هم‌نام بود که دو روستای دیگر عبارت بودند از السوافیر الشرقیه و السوافیر الغربیه. السوافیر الشمالیه در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه شد و ساکنان آن آواره گشتند. پیشینه روستا احتمالاً در محل شهر کتاب مقدسی شافیر واقع بوده که یوسبیوس قیصریه از آن به عنوان «شهری زیبا» میان اشکلون و بیت جبرین یاد کرده‌است. نام روستا در دوران جنگ‌های صلیبی «زئوفیر» (Zeophir) ثبت شده و گزارش‌های صلیبی آن را متعلق به اسقف اورشلیم در اوایل سده دوازدهم میلادی دانسته‌اند؛ هرچند مشخص نیست که این اسناد به کدام‌یک از سه روستای سوافیر اشاره دارند. دوره عثمانی السوافیر الشمالیه در ۱۵۱۷ میلادی همراه با سراسر فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. در دفتر مالیاتی سال ۱۵۹۶ با نام «سوافیر الحلیل» ثبت شده و زیرمجموعه ناحیه غزه در لوای غزه بود. جمعیت کل آن در حدود ۶۱۶ نفر برآورد شده و ساکنان مالیاتی ثابت به نرخ ۳۳٫۳ درصد بر فراورده‌های کشاورزی از جمله گندم، جو، زیتون و درختان میوه می‌پرداختند که مجموع آن ۱۹٬۵۵۰ آقچه بود. روستای غربی (السوافیر الغربیه) «خراب یا متروک» گزارش شد و دو روستای دیگر مسلمان‌نشین بودند. | ## بخش 2: السوافیر الشمالیه | در ۱۸۶۳ کاوشگر فرانسوی ویکتور گرن از روستا دیدن کرد و جمعیت آن را نزدیک به پانصد نفر برآورد نمود. او سه بشکه از تکه‌های ستون‌های شکسته باستانی از سنگ مرمر خاکستری‌سفید را نزدیک چاهی یافت. فهرست روستایی عثمانی در حدود ۱۸۷۰ تعداد ۵۵ خانه و جمعیتی ۱۷۱ نفری را ثبت کرده که تنها مردان را دربرمی‌گرفت. در ۱۸۸۲ بررسی فلسطین غربی از سوی صندوق اکتشاف فلسطین گزارش کرد که السوافیر الشمالیه دارای چند باغ کوچک و چاه آب بوده‌است. دوره قیمومت بریتانیا بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقام‌های قیمومت بریتانیا انجام شد، جمعیت روستا ۳۳۴ نفر بود: ۳۳۳ مسلمان و ۱ مسیحی. بر اساس آمار روستایی ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۶۸۰ نفر مسلمان بود و مساحت کل زمین‌های آن ۵٬۸۶۱ دونوم بود. از این میزان ۶۷۰ دونوم به مرکبات و موز، ۱۰ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبیاری‌شده، ۴٬۸۹۴ دونوم به غلات و ۲۱ دونوم به بافت مسکونی اختصاص داشت. ساکنان مسلمان بودند و روستا مسجد خود را داشت اما مدرسه‌ای مشترک با السوافیر الغربیه و السوافیر الشرقیه برپا بود که شمار دانش‌آموزان آن در اواسط دهه ۱۹۴۰ به ۲۸۰ نفر می‌رسید. | ## بخش 3: السوافیر الشمالیه | اقتصاد روستا بر کشاورزی استوار بود و فراورده‌های آن شامل غلات، مرکبات، انگور و زردآلو می‌شد. السوافیر الشمالیه در ۱۲ مه ۱۹۴۸ در جریان عملیات باراک به دست نیروهای هاگانا تصرف شد. ممکن است ساکنان بر اثر حمله به روستای بیت دراس در ۱۰ مه که با بمباران خمپاره‌ای همراه بود رانده شده باشند؛ اما به احتمال بیشتر تخلیه روستا در جریان حمله مستقیم به خود روستا صورت گرفت. گزارشی از خبرگزاری آسوشیتد پرس به نقل از منبعی در هاگانا این نکته را تأیید می‌کند. بر پایه گزارش‌های اسرائیلی مورخ ۲۳ مه ۱۹۴۸، ساکنان هر سه روستای سوافیر شب‌ها در مزارع می‌خوابیدند ولی روزها برای کار به روستا بازمی‌گشتند. در نزدیکی پایان جنگ، نیروهای مصری و سودانی برنامه‌ریزی کردند السوافیر الشمالیه را بازپس بگیرند اما در مراحل نخست از انجام آن بازماندند. | ## جمع‌بندی | به گفته مورخ فلسطینی ولید خالدی، «چند خانه خالی و بخش‌هایی از خانه‌ها در میان گیاهان هرز بر جای مانده‌اند.