موضوع مقاله: اسب‌های سفید در اساطیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اسب‌های سفید در اساطیر | مقدمه: هم اسب‌های واقعاً سفید و هم اسب‌های خاکستری رایج‌تر با پوشش موی کاملاً سفید، در سنت‌های مختلف دینی و فرهنگی «سفید» شناخته می‌شدند. | ## بخش 1: اسب‌های سفید در اساطیر | از کهن‌ترین روزگاران، اسب‌های سفید در اسطوره‌شناسی دارای ویژگی‌های استثنایی بودند که از جهان عادی فراتر می‌رفتند؛ مانند داشتن بال (مثلاً پگاسوس در اسطوره‌شناسی یونانی) یا داشتن شاخ (تک‌شاخ). اسب سفید در اسطوره ممکن است با هفت سر (اوچایشراواس) یا هشت پا (اسلیپنیر) تصویر شود، گاه در گروه‌ها و گاه به تنهایی. به عنوان نمادی نادر و ممتاز، اسب سفید معمولاً شخصیت قهرمان یا خدا را در نقش‌های مراسمی یا در پیروزی بر نیروهای منفی حمل می‌کند. هرودوت گزارش داده که اسب‌های سفید در دربار خشایارشا (فرمانروا از ۴۸۶ تا ۴۶۵ پیش از میلاد) شاهنشاهی هخامنشی به عنوان حیوانات مقدس نگهداری می‌شدند، در حالی که در سنت‌های دیگر عکس این اتفاق می‌افتاد و آن‌ها را برای خدایان قربانی می‌کردند. در بیش از یک سنت، اسب سفید قدیس حامی یا منجی جهان را در آخرالزمان حمل می‌کند (مانند یهودیت، فرجام‌شناسی مسیحی و فرجام‌شناسی اسلامی)، با خورشید یا ارابه خورشید (اوستیا) پیوند دارد، یا به شیوه‌ای شگفت‌انگیز پدیدار می‌شود و از دریا یا صاعقه‌ای سر برمی‌آورد. در فولکلور اسکاتلندی و ایرلندی، کلپی یا اچ اوئیسگه، دیوی فوق‌طبیعی و مرگبار آبی در شکل اسب، گاهی سفید توصیف می‌شود، هرچند روایت‌های دیگر آن را سیاه می‌دانند. یونانی در اسطوره‌شناسی یونانی، اسب بالدار سفید پگاسوس پسر پوزئیدون و گورگون مدوسا بود. پوزئیدون همچنین آفریننده اسب‌ها بود و آن‌ها را از امواج شکسته خلق کرد، هنگامی که به چالش کشیده شد تا زیباترین جانور خشکی را بیافریند. یک جفت دوقلوی فرعی که پدرشان زئوس بود، آمفیون و زتوس، بنیانگذاران افسانه‌ای تبای، توسط اوریپید در نمایش‌نامه زنان فنیقی «دیوسکوروی، سواران اسب‌های سفید» (λευκόπωλος) نامیده می‌شوند (همین لقب در هراکلس و در نمایش‌نامه گمشده آنتیوپه نیز به کار رفته است). مجاری یکی از عناوین خدا در اسطوره‌شناسی مجاری هادور بود که بر اساس منبعی تأییدنشده، لباسی از مس خالص می‌پوشد و آهنگر است. نام مجاری خدا «ایستن» بود و همچنان هست و آن‌ها از تنگری‌باوری استپی پیروی می‌کردند. پیشینه تاریخی واقعی این داستان مشکوک است، زیرا سواتوپلوک یکم پیش از رسیدن اولین قبایل مجاری درگذشته بود. از سوی دیگر، حتی هرودوت در تاریخ هرودوت از رسمی شرقی یاد می‌کند که در آن فرستادن اسب سفید به عنوان پرداخت در ازای زمین به معنای بهانه جنگ است. این رسم ریشه در باور کهن شرقی دارد که زمین دزدیده‌شده باروری خود را از دست می‌دهد. ایرانی در مزدیسنا، یکی از سه جلوه تیشتر، هیپوستاز ستاره شباهنگ، نریان سفیدی است (دو جلوه دیگر جوان مردی و گاو نر هستند). این ایزد در ده روز پایانی هر ماه از گاه‌شماری اوستایی نو این شکل را به خود می‌گیرد و همچنین در نبردی کیهانی برای کنترل باران. | ## بخش 2: اسب‌های سفید در اساطیر | در این داستان اخیر (یشت ۸٫۲۱–۲۹) که در سرودهای اوستا اختصاص‌یافته به تیشتریه آمده، این ایزد در برابر اپوش‌دیو، دیو خشکی، که به صورت نریان سیاهی ظاهر می‌شود می‌ایستد. همچنین گفته می‌شود اسب‌های سفید ارابه‌های الهی را می‌کشند، مانند ارابه آناهیتا، ایزدبانوی آب‌ها در اوستا. چهار اسب او که نمایانگر اشکال مختلف آب هستند «باد»، «باران»، «ابر» و «تگرگ» نام دارند (یشت ۵٫۱۲۰). توراگا اسب سفید الهی دیگری بود که از اقیانوس بیرون آمد و توسط خدای خورشید سوریا گرفته شد. ارابه ایزد خورشیدی سوریا را هفت اسب می‌کشند که گاهی همه سفید توصیف می‌شوند و گاهی به رنگ‌های رنگین‌کمان. تصویر او انسانی است با سر اسب، سفید درخشان، با جامه‌های سفید، و نشسته بر نیلوفر سفید. کالکی، دهمین تجلی ویشنو و منجی نهایی جهان، پیش‌بینی شده که سوار بر اسب سفیدی ظاهر شود، یا در قالب اسب سفیدی. بودایی کانتاکا اسب سفیدی بود که خادم پادشاهی و اسب محبوب شاهزاده سیدارتا بود که بعداً گوتاما بودا شد. سیدارتا در تمام رویدادهای مهمی که در متون بودیسم پیش از ترک دنیایش توصیف شده از کانتاکا استفاده کرد. ابراهیمی یهودی کتاب زکریا دو بار از اسب‌های رنگارنگ یاد می‌کند؛ در گذر اول سه رنگ وجود دارد (قرمز، خال‌خال، و سفید)، و در گذر دوم چهار دسته اسب (قرمز، سیاه، سفید، و سرانجام خال‌خال) ارابه‌هایی را می‌کشند. دسته دوم اسب‌ها «چهار روح آسمان که برخاسته از حضور خداوند تمام عالم بودند» نامیده می‌شوند. هنگامی که تقریباً موفق می‌شود، مسیح اسب سفیدش را از اصطبل بیرون می‌آورد تا آماده شود. گستا فرانکوروم توصیفی از نخستین جنگ صلیبی دارد که در آن سربازان در جریان محاصره انطاکیه (۱۰۹۸) ادعا کردند با دیدن رؤیایی از قدیس جرج و اسب‌های سفید در نبرد دلگرمی یافتند: «همچنین از کوه‌ها لشکریانی بی‌شمار با اسب‌های سفید بیرون آمدند که همه پرچم‌هایشان سفید بود. اسلامی فرهنگ اسلامی از موجودی سفید به نام براق سخن می‌گوید که محمد را در معراج به اورشلیم برد. گفته می‌شود براق همچنین ابراهیم را هنگامی که به دیدار همسرش هاجر و پسرش اسماعیل می‌رفت حمل می‌کرد. بر اساس روایت، ابراهیم با یکی از همسرانش (ساره) در سوریه زندگی می‌کرد، اما براق او را هر صبح به مکه می‌برد تا خانواده‌اش را ببیند و آنگاه شبانگاه او را به همسرش در سوریه بازمی‌گرداند. | ## بخش 3: اسب‌های سفید در اساطیر | البُراق ( البُراق «صاعقه») در قرآن ذکر نشده، اما در برخی ادبیات حدیث («روایت») آمده است. سنت‌های اسلامی شیعه دوازده‌امامی پیش‌بینی می‌کنند که مهدی سوار بر اسب سفیدی ظاهر خواهد شد. خاور دور کره‌ای اسب سفید بزرگی در اسطوره‌شناسی کره‌ای در داستان پادشاهی پادشاهی شیلا ظاهر می‌شود. هنگامی که مردم گرد هم آمدند تا برای پادشاهی دعا کنند، اسب از صاعقه‌ای پدیدار شد و در برابر تخم‌مرغی درخشان سر خم کرد. پس از آنکه اسب به آسمان پرواز کرد، تخم‌مرغ شکافت و پسری به نام پادشاه هیوک‌گوسه بیرون آمد. فیلیپین شهر پانگانتوکان نریان سفیدی را به عنوان نماد خود دارد که قبیله‌ای باستانی را از قتل‌عام نجات داد و با کندن بامبو آن‌ها را از نزدیک شدن دشمن آگاه کرد. ویتنامی شهر هانوی اسب سفیدی را به عنوان قدیس حامی خود گرامی می‌دارد و معبدی به این روح مقدس، «اسب سفید» یا معبد باخ ما («باخ» به معنای سفید و «ما» به معنای اسب) اختصاص داده است. پادشاه قرن یازدهم، لی کونگ اووآن (همچنین شناخته‌شده به عنوان پادشاه لی تای تو) رؤیایی از اسب سفیدی دید که نماد دریاد بود و به او نشان داد کجا دژش را بسازد. بومیان آمریکا در اسطوره‌شناسی بلک‌فوت، ایزد برف آیسویمستان مردی سفیدپوش است که سوار بر اسب سفیدی است. نمادپردازی اسطوره‌ای اسب‌های سفید به عنوان آرایه‌های ادبی در ادبیات، فیلم و دیگر روایت‌پردازی‌ها به کار رفته است. این داستان در کتاب‌های پریان لانگ آمده و قدرت‌های جادویی بیش از حد معمول را به شاعر روم باستان ویرژیل نسبت می‌دهد (همچنین نگاه کنید به ویرژیل). گندالف، قهرمان و جادوگر ارباب حلقه‌ها، سوار بر مرکب سفیدش در سرزمین میانه است که به رنگ نقره‌ای توصیف می‌شود. در کتاب اول، «رؤیای پادشاه»، او از آغاز تاریخ انگلستان می‌نویسد و نقش برجسته تپه‌ای اسب سفید و خدایان را فرا می‌خواند. اسب سفید نقش‌مایه‌ای تکرارشونده در نمایش‌نامه روسمرسهولم هنریک ایبسن است که از باور فولکلوری رایج اسطوره‌شناسی اسکاندیناوی بهره می‌برد که ظهور آن نشانه مرگ است. | ## جمع‌بندی | ریشه این خرافه ممکن است این باشد که اسب شکلی از گریم کلیسا بود که به هنگام تقدیس اولیه ساختمان کلیسا زنده به گور شده بود (قهرمان محکوم به مرگ در نمایش‌نامه یک کشیش بود)، یا اینکه تجسمی از فیلیژیا، نگهبان فردی یا خانوادگی بود.