موضوع مقاله: دایک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دایک | مقدمه: این واژه در اصل به‌عنوان توهینی همجنس‌گراهراسانه برای دختران یا زنانی با ظاهر مردانه، ، یا آندروژن رواج یافت. | ## بخش 1: دایک | کاربرد تحقیرآمیز این واژه همچنان وجود دارد، اما دایک توسط بسیاری از لزبین‌ها بازستانی شده و اکنون دلالت بر قاطعیت و استواری دارد. در دهه‌های بعد، به‌ویژه پس از رویدادهای حقوق مدنی سال ۱۹۶۹ (۱۳۴۸)، این واژه به‌تدریج از یک دشنام به نشانه‌ای از هویت، افتخار و توانمندسازی در جامعه لزبین تبدیل شد. در اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست‌ویکم، بسیاری از لزبین‌ها این اصطلاح را به‌عنوان نمادی از غرور و قدرت پذیرفتند. رویدادهایی مانند رژه‌های دایک در سراسر آمریکای شمالی و اروپا، و همچنین آثار فرهنگی مانند کمیک استریپ دایک‌هایی که باید تماشا کرد، نقش مهمی در تحول معنایی این واژه داشتند. ریشه‌شناسی و کاربرد تاریخی ریشه واژه دایک مبهم است و نظریه‌های بسیاری دربارهٔ آن مطرح شده‌است. بیشتر ریشه‌شناسان بر این باورند که دایک از بولدایک مشتق شده که معنایی مشابه دارد. لیکتنشتاین، پزشک زندانی در نیویورک، از پرونده یک زندانی زن گزارش می‌دهد: «او گفت که به رویه‌ای که خود آن را «بول‌دایکینگ» می‌نامید پرداخته‌است. این واژه ممکن است با کاربرد عامیانه dike («خندق») در اواخر قرن نوزدهم به معنای فرج مرتبط باشد.. در دهه ۱۹۵۰ (۱۳۳۰)، واژه دایک هم از سوی افراد به‌عنوان اصطلاحی تحقیرآمیز برای لزبین‌ها به‌کار می‌رفت و هم از سوی لزبین‌های دارای پایگاه اجتماعی بالاتر برای توصیف لزبین‌هایی که آن‌ها را زمخت و بارنشین می‌پنداشتند. در پژوهشی در ۱۹۷۰ (۱۳۴۹)، جولیا استنلی نظریه‌ای مطرح کرد که این تعاریف متنوع ناشی از گویش‌های فرعی مبتنی بر جنسیت است. پیش از آن، مردان همجنس‌گرا دایک را بدون بار منفی به معنای لزبین به‌کار می‌بردند. اما در میان لزبین‌های همان جامعه، دایک به لزبینی بسیار مردانه و به‌راحتی قابل شناسایی اشاره داشت. بول‌دایک بسط این اصطلاح بود و علاوه بر آن، بر ناخوشایندی، پرخاشگری و تنفر آشکار از مردان دلالت داشت. | ## بخش 2: دایک | از این رو، یک خاستگاه احتمالی برای اصطلاح «لزبین مردانه» می‌تواند bulldicker باشد که به معنای «آلت تناسلی مصنوعی» بوده و به «مرد دروغین» اشاره دارد. در این دوران، دایک به زنی اشاره داشت که متعهد به انقلاب بود — رادیکال‌ترین موضع ممکن. موج فمینیسم در جامعه لزبین به «جدایی‌طلبی دایک» انجامید که تأکید داشت زنان لزبین باید خود را از مردان، ایده‌ها و جنبش‌های آن‌ها جدا بدانند. این کاربرد از دایک جامعه لزبین را توانمند ساخت، چرا که تا آن زمان این واژه تنها به‌عنوان محکومیت به‌کار رفته بود. در پی معرفی این واژه به فضای عمومی، جامعه لزبین در دهه ۱۹۷۰ (۱۳۵۰) آن را بازپس گرفت. بیشتر اعضای جامعه bull را از این اصطلاح حذف کرده و آن را به‌عنوان نشانه مثبتی از استواری یا صرفاً اصطلاحی عمومی برای همه لزبین‌ها به‌کار می‌برند. دانشمند پائولا بلنک در مقاله‌ای در ۲۰۱۱ (۱۳۹۰) دربارهٔ ریشه‌شناسی لزبین، خواستار تملک لزبین و واژه‌های مشابه شد. در اواخر قرن بیستم و اوایل قرن بیست‌ویکم، واژه دایک را بسیاری از لزبین‌ها به‌عنوان اصطلاحی برای افتخار و توانمندسازی پذیرفتند. آلیسون بکدل، نویسنده کمیک استریپ دایک‌هایی که باید تماشا کرد (۱۹۸۳–۲۰۰۸)، از این کاربرد به‌عنوان «فعالگری زبانی» یاد کرد. این اثر «به اندازه رمان‌های مهمی مانند جنگل روبی‌فروت (۱۹۷۳) اثر ریتا مای براون و کینفلیکس (۱۹۷۶) اثر برای نسل قبل، برای نسل‌های جدید لزبین‌ها اهمیت دارد» توصیف شده‌است. این اصطلاح همچنین در جامعه خرده‌فرهنگ چرم جایگاهی مهم دارد؛ اصطلاح در این فرهنگ معادل «چرم‌مرد» (leatherman) همجنس‌گرای مرد به‌شمار می‌رود. برای نمونه، در مستند ۱۹۹۵ (۱۳۷۴) که دربارهٔ جامعه لدردایک است، یکی از افراد مصاحبه‌شده می‌گوید: «نمی‌خواهم لزبین خوانده شوم؛ لزبین نیستم… من یک دایک هستم؛ و برای من این واژه‌ای پرقدرت است. منبع غرور و نیروست و برایم تاریخ دارد.» به دلیل پیوند این اصطلاح با جامعه چرم، برخی ترجیح می‌دهند به‌جای «لزبین»، خود را «دایک» بنامند تا موضع خود را در جنگ‌های جنسی فمینیستی نشان دهند. | ## بخش 3: دایک | در مقاله ۲۰۱۱ (۱۳۹۰) با عنوان «تنها دایکی»، لوسی جونز استدلال می‌کند که توجه به فرهنگ لزبین برای درک ساخت هویت لزبین امری بنیادی است. ماجرا زمانی به اوج رسید که اداره ثبت اختراع و علائم تجاری ایالات متحده ثبت علامت تجاری نام گروه موتورسواران لزبین دایکس آن بایکس را به بهانه توهین‌آمیز بودن واژه دایک رد کرد. اما این اداره پس از تجدیدنظر و دریافت صدها صفحه مدرک از وکلای این گروه — که نشان می‌داد این واژه دیگر مانند گذشته توهینی برای لزبین‌ها نیست — تصمیم خود را تغییر داد و ثبت نام را مجاز دانست. در ۸ دسامبر ۲۰۰۵ (۱۷ آذر ۱۳۸۴)، دایکس آن بایکس در این پرونده پیروز شد و این گروه از آن پس شناخت بین‌المللی یافته و در رژه‌های افتخار از سان‌فرانسیسکو تا در صف اول حرکت می‌کند. مناقشه فیس‌بوک در ژوئن ۲۰۱۷ (خرداد ۱۳۹۶)، فیس‌بوک کاربرد واژه «دایک» را در وبگاه خود به‌عنوان «محتوای توهین‌آمیز» سانسور کرد. این رژه‌ها عموماً غیرتجاری‌اند و در تضادی آشکار با رویدادهای افتخار حامی شرکت‌های تجاری قرار دارند؛ برخی از آن‌ها با مشارکت زنان دوجنس‌گرا و ترانس برگزار می‌شوند. مأموریت اعلام‌شده رژه دایک بوستون، برای نمونه، «فراهم کردن فضایی پویا و خوشامدگو برای شرکت‌کنندگان با همه گرایش‌های جنسی، هویت‌های جنسیتی، نژادها، سنین، قومیت‌ها، اندام‌ها، پیشینه‌های اقتصادی و توانایی‌های جسمی» است. بار دایک یا بار لزبین، هر بار یا باشگاهی است که لزبین‌ها در آن تجمع می‌کنند و در گفتار جامعه ال‌جی‌بی‌تی اصطلاحی عامیانه به‌شمار می‌رود. شمار بارهای دایک در ایالات متحده از دهه ۱۹۸۰ (۱۳۶۰) تاکنون کاهش چشمگیری یافته‌است: از حدود ۲۰۰ بار لزبین به ۱۵ بار در ۲۰۱۹ (۱۳۹۸). دنیاگیری کووید-۱۹ نیز به تعطیلی بارهای دایک دامن زد، چرا که کمبود درآمد مانع از پرداخت اجاره توسط صاحبان بار شد و این امر بر روند از پیش موجود کاهش فضاهای لزبین افزود. یک پروژه مستند و فیلم در حال انجام است که فیلم‌سازان اریکا رز و الینا استریت در ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) برای مستندسازی بارهای لزبین باقی‌مانده در کشور آغاز کردند؛ این پروژه از آن پس به اروپا نیز گسترش یافته‌است. | ## جمع‌بندی | با این حال، شواهدی وجود دارد که این روند ممکن است در برخی مناطق معکوس شده باشد؛ از ۲۰۲۳ (۱۴۰۲) شمار بارهای لزبین تازه‌تأسیس در ایالات متحده افزایش یافته‌است.