aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: محمد وتد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محمد وتد | مقدمه: محمد وتد (به عربی: ، به عبری: ؛ ۱ ژوئن ۱۹۳۷ – ۲۴ سپتامبر ۱۹۹۴) روزنامه‌نگار، نویسنده و سیاست‌مدار عرب اسرائیلی بود که میان سال‌های ۱۹۸۱ تا ۱۹۸۸ به عنوان عضو کنست خدمت کرد. | ## بخش 1: محمد وتد | او پس از تحصیل در دانشگاه تل‌آویو وارد عرصه روزنامه‌نگاری و سیاست شد و در حزب ماپام به کنش‌های سیاسی پرداخت. زندگی‌نامه محمد وتد در ۱ ژوئن ۱۹۳۷ در روستای جت در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین به دنیا آمد. | ## بخش 2: محمد وتد | کنش‌های سیاسی وتد عضو حزب ماپام بود و سردبیری نسخه عربی روزنامه حزبی «عَل همیشمار» را بر عهده داشت. در انتخابات ۱۹۸۱ از فهرست معراخ (ائتلاف ماپام و حزب کارگر اسرائیل) به کنست راه یافت. | ## بخش 3: محمد وتد | او در انتخابات ۱۹۸۴ نیز دوباره انتخاب شد و اندکی پس از آن ماپام از ائتلاف معراخ جدا شد. | ## جمع‌بندی | دلیل این جدایی نارضایتی او از سیاست‌های ماپام در برابر انتفاضه اول و نیز نبود نمایندگی کافی اعراب در ساختار حزب بود.
موضوع مقاله: صالح سلیمان (سیاست‌مدار اسرائیلی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # صالح سلیمان (سیاست‌مدار اسرائیلی) | مقدمه: صالح سلیمان (به عربی: ، به عبری: ؛ ۱۸۸۸ – ۲۴ نوامبر ۱۹۸۰) سیاست‌مدار عرب اسرائیلی بود که میان سال‌های ۱۹۵۵ تا ۱۹۵۹ به عنوان نماینده فراکسیون پیشرفت و کار در کنست سوم خدمت کرد. | ## بخش 1: صالح سلیمان (سیاست‌مدار اسرائیلی) | زندگی‌نامه زادگاه و دوران نخستین صالح سلیمان در سال ۱۸۸۸ در رینه واقع در فلسطین عثمانی زاده شد. فعالیت پارلمانی سلیمان در انتخابات پارلمانی ۱۹۵۵ از فهرست حزب پیشرفت و کار به کنست سوم راه یافت. | ## بخش 2: صالح سلیمان (سیاست‌مدار اسرائیلی) | پیش از انتخابات ۱۹۵۹ سلیمان به حزب پیشرفت و توسعه پیوست و در رتبه هفدهم فهرست انتخاباتی این حزب قرار گرفت؛ اما حزب تنها دو کرسی به دست آورد و او از کنست بازماند. در انتخابات ۱۹۶۱ نیز در جایگاه چهارم فهرست پیشرفت و توسعه قرار داشت ولی باز هم حزب فقط دو کرسی کسب کرد. | ## بخش 3: صالح سلیمان (سیاست‌مدار اسرائیلی) | ## جمع‌بندی | در انتخابات ۱۹۶۵ نام او در رتبه هفتاد و پنجم فهرست حزب بود و بار دیگر موفق به ورود به کنست نشد.
موضوع مقاله: صالح سلیم (سیاست‌مدار اسرائیلی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # صالح سلیم (سیاست‌مدار اسرائیلی) | مقدمه: صالح سلیم (به عربی: ، به عبری: ؛ زادهٔ ۲ نوامبر ۱۹۵۳ در اسرائیل) سیاست‌مدار عرب اسرائیلی است که از ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۹ عضو کنست از حزب هدش بود. | ## بخش 1: صالح سلیم (سیاست‌مدار اسرائیلی) | سلیم سال‌ها ریاست شورای محلی اعبلین را بر عهده داشت و همچنین عضو کمیته مرکزی حزب کمونیست اسرائیل بود. زندگی‌نامهٔ سیاسی صالح سلیم در سال ۱۹۸۵ ریاست شورای محلی اعبلین را بر عهده گرفت و تا سال ۲۰۰۸ در این سمت باقی ماند. | ## بخش 2: صالح سلیم (سیاست‌مدار اسرائیلی) | او در جایگاه چهارم فهرست هدش برای انتخابات ۱۹۹۲ قرار گرفت؛ اما چون حزب تنها سه کرسی به دست آورد، موفق به ورود به کنست نشد. با این حال در ۵ ژوئیه ۱۹۹۴ پس از درگذشت توفیق زیاد به عنوان جایگزین او وارد کنست شد. | ## بخش 3: صالح سلیم (سیاست‌مدار اسرائیلی) | در انتخابات ۱۹۹۶ در جایگاه دوم فهرست مشترک هدش-بلد قرار گرفت و دوباره به کنست راه یافت. پیش از انتخابات ۱۹۹۹ تصمیم به کناره‌گیری از سیاست گرفت و جایگاه نمادین ۱۱۶ در فهرست حزب به او اختصاص یافت و کرسی خود را از دست داد. | ## جمع‌بندی | عضویت حزبی سلیم از سال ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۲ عضو کمیته مرکزی حزب کمونیست اسرائیل (ماکی) بود.
موضوع مقاله: طالب ابو عرار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # طالب ابو عرار | مقدمه: طالب ابو عرار (به عربی: ، به عبری: ؛ زادهٔ ۴ مه ۱۹۶۷) سیاست‌مدار بادیه‌نشین عرب اسرائیلی است که پیش‌تر به‌عنوان نمایندهٔ کنست از سوی فهرست متحد عربی و سپس فهرست مشترک خدمت کرده‌است. | ## بخش 1: طالب ابو عرار | ابو عرار در روستای البحیره در صحرای نقب زاده شد و پس از تخریب خانهٔ خانواده‌اش توسط مقامات اسرائیلی به عرعرهٔ نقب نقل مکان کرد. زندگی‌نامه دوران جوانی و تحصیلات طالب ابو عرار در روستای البحیره که از روستاهای بدوی به‌رسمیت‌نشناختهٔ نقب است به دنیا آمد. دورهٔ ابتدایی را در مدرسهٔ «تل‌الملح» در همان روستا گذراند و سپس برای ادامهٔ تحصیل دبیرستانی به کسیفه رفت. در سال ۱۹۸۰ خانوادهٔ او پس از تخریب خانه‌شان توسط مقامات اسرائیلی به‌منظور احداث پایگاه هوایی نواتیم به عرعرهٔ نقب کوچ کردند. ابو عرار مهندسی معماری را در کالج فناوری بئرالسبع خواند و تحصیلاتش را در سال ۱۹۹۰ به پایان رساند. سپس دیپلم تربیت معلم دریافت کرد و از سال ۱۹۸۹ تا ۲۰۰۰ در مدرسهٔ ابو عرار در عرعرهٔ نقب به آموزگاری پرداخت و بخشی از این دوره نائب مدیر مدرسه بود. | ## بخش 2: طالب ابو عرار | در سال ۲۰۱۱ مدرک کارشناسی حقوق را از کالج آکادمیک اونو دریافت کرد و پروانهٔ وکالت گرفت. فاش شدن چندهمسری او بحث‌هایی را برانگیخت زیرا چندهمسری در اسرائیل غیرقانونی است. کارکرد سیاسی جنبش اسلامی ابو عرار در سال ۱۹۸۵ به جنبش اسلامی در اسرائیل پیوست و نزدیک به ده سال ریاست شاخهٔ جنبش در عرعرهٔ نقب را بر عهده داشت. پس از انشعاب جنبش اسلامی در سال ۱۹۹۶ به شاخهٔ جنوبی به رهبری عبدالله نمر درویش و حمّاد ابو دعابس پیوست که راهبرد شرکت در انتخابات پارلمانی اسرائیل را در پیش گرفته بود. ریاست شورای محلی عرعرهٔ نقب از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴ ابو عرار ریاست شورای محلی عرعرهٔ نقب را بر عهده داشت. او همچنین در انتخابات شورای محلی عرعرهٔ نقب در ۲۷ فوریهٔ ۲۰۲۴ بار دیگر به ریاست این شورا برگزیده شد و با اختلاف چشمگیری بر رقیب خود پیروز گردید. | ## بخش 3: طالب ابو عرار | در سال ۲۰۱۲ در جایگاه چهارم فهرست انتخاباتی فهرست متحد عربی برای انتخابات ۲۰۱۳ قرار گرفت و با کسب چهار کرسی توسط این حزب وارد کنست شد. در انتخابات پارلمانی اسرائیل (۲۰۱۵) او در جایگاه نهم فهرست انتخاباتی فهرست مشترک قرار گرفت و با کسب ۱۳ کرسی توسط این فهرست دوباره به کنست راه یافت. پیش از انتخابات پارلمانی اسرائیل (آوریل ۲۰۱۹) او در جایگاه پنجم فهرست مشترک رعام-بلد قرار گرفت اما با کسب تنها چهار کرسی توسط این ائتلاف بار دیگر به کنست راه نیافت. کنش‌های پارلمانی = ابو عرار در کنست به‌ویژه در زمینهٔ حقوق جامعهٔ بدوی عرب نقب و مسائل اقلیت فلسطینی در اسرائیل فعال بود. | ## جمع‌بندی | در سال ۲۰۱۶ در اعتراض به طرح قانونی اسرائیلی برای کاهش صدای اذان مساجد، اذان مغرب را از تریبون کنست بلند کرد که این اقدام بازتاب گسترده‌ای یافت.
موضوع مقاله: یراق‌آلات خانگی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یراق‌آلات خانگی | مقدمه: یراق‌آلات خانگی (یا به‌سادگی یراق‌آلات) به تجهیزات و ابزارهایی گفته می‌شود که با دست قابل لمس و جابه‌جایی هستند؛ مانند کلیدها، قفل‌ها، مهره‌ها، پیچ‌ها، واشرها، لولاها، چفت‌ها، دستگیره‌ها، سیم‌ها، زنجیرها، تسمه‌ها، لوازم لوله‌کشی، لوازم برقی، ابزارها، ظروف آشپزخانه، کارد و چنگال و قطعات ماشین. | ## بخش 1: یراق‌آلات خانگی | در زبان بازرگانی آلمان، واژهٔ «هارت‌وارن» به‌عنوان اصطلاحی فراگیر برای گروه‌های گوناگون کالا از جمله آهن‌آلات، ابزار، یراق‌آلات، لوازم بهداشتی، لوازم برقی کوچک و ابزار باغبانی به کار می‌رود. | ## بخش 2: یراق‌آلات خانگی | گروه‌بندی کالاها یراق‌آلات خانگی دربرگیرندهٔ طیف گسترده‌ای از کالاها می‌شود که از نظر کاربرد به چند دستهٔ اصلی بخش‌پذیرند: بست‌افزارها: پیچ، مهره، واشر و پرچ یراق‌آلات در و پنجره: لولا، چفت، دستگیره و قفل ابزارهای دستی: چکش، آچار، پیچ‌گوشتی، انبردست و گیره لوازم لوله‌کشی و بهداشتی: شیرآلات، لوله‌ها و اتصالات لوله‌کشی لوازم برقی: سیم، کلید و پریز و سایر ملزومات سیم‌کشی ظروف و لوازم آشپزخانه: کارد و چنگال، ظروف پخت‌وپز و ابزار آشپزی محل عرضه یراق‌آلات خانگی معمولاً در فروشگاه‌های ابزارآلات و یراق‌آلات به فروش می‌رسند. | ## بخش 3: یراق‌آلات خانگی | ## جمع‌بندی | در آلمان، نمایندگی صنفی این بخش بر عهدهٔ «اتحادیهٔ مرکزی بازرگانی هارت‌وارن» است و نمایشگاه سنتی این حوزه در شهر فرانکفورت برگزار می‌شود.
موضوع مقاله: محمود الناشف | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محمود الناشف | مقدمه: محمود الناشف (به عربی: ، به عبری: ؛ ۱۹۰۶ – ۱۰ نوامبر ۱۹۷۹) سیاست‌مدار عرب اسرائیلی بود که میان سال‌های ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۱ به عنوان نماینده فهرست کشاورزی و توسعه در کنست خدمت کرد. | ## بخش 1: محمود الناشف | او نخست به عضویت شورای شهر الطیبه از طریق یک فهرست مستقل برگزیده شد و سپس ریاست شورا را بر عهده گرفت. او در انتخابات زودهنگام ۱۹۶۱ کرسی خود را از دست داد زیرا حزبش در آن انتخابات شرکت نکرد. | ## بخش 2: محمود الناشف | زندگی‌نامه محمود الناشف در سال ۱۹۰۶ در شهر الطیبه که در آن زمان بخشی از امپراتوری عثمانی بود به دنیا آمد. او در فهرستی مستقل به عضویت شورای شهر الطیبه انتخاب شد و پس از مدتی به سمت رئیس شورا رسید. | ## بخش 3: محمود الناشف | فعالیت پارلمانی الناشف در انتخابات پارلمانی ۱۹۵۹ اسرائیل در رأس فهرست کشاورزی و توسعه به کنست چهارم راه یافت. | ## جمع‌بندی | با برگزاری انتخابات زودهنگام در سال ۱۹۶۱ و عدم شرکت حزب کشاورزی و توسعه در آن انتخابات، الناشف کرسی خود را در کنست از دست داد.
موضوع مقاله: لبیب حسین ابو رکن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لبیب حسین ابو رکن | مقدمه: لبیب حسین ابو رکن (به عربی: ، به عبری: ؛ ۱۹۱۱ – ۲۰ نوامبر ۱۹۸۹) سیاست‌مدار درزی اسرائیلی بود که میان سال‌های ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۱ به‌عنوان نمایندهٔ حزب همکاری و برادری در کنست خدمت کرد. | ## بخش 1: لبیب حسین ابو رکن | او پس از کنش‌های سیاسی و نظامی در دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰، به ریاست شورای محلی عسفیا رسید و سپس وارد کنست شد. پس از پایان دورهٔ نمایندگی، به مقام قضاوت در دادگاه‌های دینی دروزیان منصوب گردید. زندگی‌نامه دوران جوانی و کنش‌های پیش از تأسیس اسرائیل ابو رکن در سال ۱۹۱۱ در عسفیا در دوران عثمانی زاده شد. | ## بخش 2: لبیب حسین ابو رکن | در جریان شورش عربی در اواخر دهه ۱۹۳۰، نقشی کلیدی در برقراری ارتباط با آبا هوشی (دبیر شورای کارگران حیفا) و سازمان هاگانا ایفا کرد. جنگ ۱۹۴۸ در جریان جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸، ابو رکن داوطلبان درزی را برای جنگیدن در نیروهای دفاعی اسرائیل بسیج کرد. پس از جنگ، به تأسیس گروه‌های تعاونی در روستاهای درزی و عربی یاری رساند؛ از جمله تعاونی «بستان» که به فروش سبزیجات می‌پرداخت. | ## بخش 3: لبیب حسین ابو رکن | ریاست شورای محلی عسفیا در سال ۱۹۵۰ به ریاست شورای محلی عسفیا برگزیده شد و این سمت را تا سال ۱۹۵۹ بر عهده داشت. نمایندگی کنست در سال ۱۹۵۹ به‌عنوان نمایندهٔ حزب همکاری و برادری به کنست چهارم راه یافت. | ## جمع‌بندی | با وجود آنکه حزب در انتخابات ۱۹۶۱ دو کرسی خود را حفظ کرد، ابو رکن و همکارش یوسف عبدالله دیاب کرسی‌هایشان را از دست دادند.
موضوع مقاله: پایگاه داده شیشه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پایگاه داده شیشه | مقدمه: پایگاه داده شیشه گردآورده‌ای از ترکیب‌های شیشه، ویژگی‌های شیشه، مدل‌های شیشه، نام‌های بازرگانی، اختراعات ثبت‌شده و دیگر داده‌های مرتبط است. | ## بخش 1: پایگاه داده شیشه | از آغاز پژوهش‌های علمی دربارهٔ شیشه در سده نوزدهم میلادی، هزاران مجموعه‌داده از ویژگی‌ها و ترکیب‌های شیشه منتشر شده‌است. پایگاه داده سای‌گلس با بیش از ۴۰۰٬۰۰۰ ترکیب شیشه بزرگ‌ترین مجموعه از این دست است. کاربردهای این پایگاه‌های داده دربرمی‌گیرد: برنامه‌ریزی آزمایشگاهی، محاسبه ویژگی‌های شیشه، درک علمی رابطه ترکیب و ویژگی و نیز طراحی ترکیب‌های شیشه‌ای نوین. پیشینه از آغاز پژوهش‌های علمی شیشه در سده نوزدهم میلادی، هزاران مجموعه‌داده دربارهٔ ویژگی‌ها و ترکیب‌های شیشه منتشر شد. نخستین تلاش برای گردآوری نظام‌مند همه این داده‌ها تک‌نگاشت (جدول‌های فنی شیشه) بود که در سال ۱۹۳۲ منتشر شد. | ## بخش 2: پایگاه داده شیشه | در سال ۱۹۵۶، کتاب برای نخستین بار منتشر شد که مجموعه‌ای از نمودارهای فازی را دربرداشت. در سال ۱۹۸۳، منتشر شد و پس از آن در سال ۱۹۹۱ پایگاه داده ژاپنی اینترگلد ایجاد شد. کتاب راهنمای داده‌های شیشه بعدها به شکل رقمی درآمد و با گسترش چشمگیر با نام سای‌گلس عرضه شد. در حال حاضر سای‌گلس ویژگی‌های نزدیک به ۴۰۰٬۰۰۰ ترکیب شیشه، اینترگلد نزدیک به ۳۸۰٬۰۰۰ ترکیب و نمودارهای تعادل فازی نزدیک به ۳۱٬۰۰۰ نمودار را دربردارند. در سال ۲۰۱۹ داده‌های سای‌گلس در گیت‌هاب با پروانه آزاد پایگاه داده (ODC ODbL) به‌صورت آزاد در دسترس عموم قرار گرفت. | ## بخش 3: پایگاه داده شیشه | در سال ۲۰۲۳، نسخه بازطراحی‌شده‌ای به نام عرضه شد که از هوش مصنوعی بهره می‌گرفت و دارای پیش‌بینی‌کننده ویژگی‌ها بر پایه مدل‌های رگرسیون جنگل تصادفی و نیز مولد ترکیب‌ها با بهره‌گیری از الگوریتم ژنتیک بود. در سال ۲۰۲۴، به‌عنوان پایگاه داده وبی با دسترسی آزاد بر پایه داده‌های موجود در گیت‌هاب ایجاد شد و در قلمرو عمومی دانشگاه فریدریش شیلر ینا میزبانی می‌شود. ویژگی‌های سای‌گلس نکست این وبگاه مستندات جامعی شامل راهنمای گام‌به‌گام و واژه‌نامه ویژگی‌ها و نمادها ارائه می‌دهد. فهرست زیر خلاصه‌ای از محتوای مهم‌ترین پایگاه‌های داده‌است: سای‌گلس: گران‌روی، چگالی، ویژگی‌های مکانیکی، ویژگی‌های نوری (شامل طیف‌های نوری)، انبساط گرمایی و دیگر ویژگی‌های گرمایی، ویژگی‌های الکتریکی، پایداری شیمیایی، دمای لیکوییدوس، ویژگی‌های بلورینه‌شدن، نمودارهای سه‌تایی تشکیل شیشه، روش‌های محاسبه ویژگی‌های شیشه و نمایه‌های اختراعات و نمادهای بازرگانی. اینترگلد: گران‌روی، چگالی، ویژگی‌های مکانیکی، نوری و الکتریکی، تحلیل آماری، دمای لیکوییدوس و نمودارهای ویژگی سه‌تایی. | ## جمع‌بندی | نمودارهای تعادل فازی: نمودارهای فازی شامل دماهای لیکوییدوس و سالیدوس، نقاط یوتکتیک، فازهای بلورین و فازهای بلورین اولیه.
موضوع مقاله: شیشه تلوریتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شیشه تلوریتی | مقدمه: شیشه تلوریتی گونه‌ای از شیشه است که تلوریم اکسید (TeO۲) جزء اصلی ترکیب آن را تشکیل می‌دهد. | ## بخش 1: شیشه تلوریتی | این شیشه‌ها به دلیل ویژگی‌های نوری برجسته از جمله ضریب شکست بالا، پاشندگی کم، پنجرهٔ عبور وسیع در ناحیهٔ فروسرخ و خواص نوری غیرخطی چشمگیر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته‌اند. شیشه‌های تلوریتی کاربردهای گسترده‌ای در ساخت فیبر نوری، تقویت‌کننده‌های نوری و ابزارهای نورشناختی دارند. تلوریم اکسید به‌تنهایی یک شیشه‌ساز ضعیف است و برای پایدار کردن ساختار شیشه‌ای معمولاً اکسیدهای دیگری مانند اکسید سدیم، اکسید روی، اکسید بیسموت یا اکسید تنگستن به آن افزوده می‌شود. دمای انتقال شیشه در این ترکیب‌ها نسبتاً پایین است که فرایند ساخت و شکل‌دهی آن‌ها را آسان‌تر می‌کند. | ## بخش 2: شیشه تلوریتی | ویژگی‌ها شیشه‌های تلوریتی مجموعه‌ای از خواص فیزیکی و نوری را دارند که آن‌ها را از بسیاری دیگر از ترکیب‌های شیشه‌ای متمایز می‌سازد: ضریب شکست بالا: ضریب شکست این شیشه‌ها معمولاً در بازهٔ ۲ تا ۲٫۳ قرار دارد که بالاتر از شیشه بوروسیلیکات و شیشه آهک سوددار است. پنجرهٔ عبور وسیع در فروسرخ: شیشه‌های تلوریتی تا طول‌موج‌های نزدیک به ۵ میکرومتر شفافیت دارند و از این نظر برتر از شیشه‌های سیلیکاتی هستند. خواص نوری غیرخطی: پذیرفتاری غیرخطی مرتبهٔ سوم در شیشه‌های تلوریتی بسیار بالاست که آن‌ها را برای کاربردهای سوئیچینگ نوری مناسب می‌سازد. پایداری شیمیایی: در مقایسه با شیشه کالکوژنید، شیشه‌های تلوریتی پایداری شیمیایی و حرارتی بهتری از خود نشان می‌دهند. | ## بخش 3: شیشه تلوریتی | کاربردها به دلیل ویژگی‌های نوری یادشده، شیشه‌های تلوریتی در زمینه‌های گوناگونی به‌کار می‌روند: ساخت تقویت‌کننده‌های نوری باند پهن، به‌ویژه تقویت‌کننده‌های آلاییده به اربیوم برای مخابرات نوری تولید فیبرهای نوری فروسرخ کاربرد در ابزارهای نوری غیرخطی و سوئیچینگ تمام‌نوری بهره‌گیری در حسگرهای نوری و سامانه‌های نورشناختی ساختار واحد ساختاری اصلی شیشه‌های تلوریتی، هرم‌های مثلثی TeO۴ و واحدهای TeO۳ هستند. در ساختار تلوریم اکسید خالص، اتم‌های تلوریم با چهار اتم اکسیژن در آرایش هرم مثلثی دوجانبه هماهنگی می‌یابند. | ## جمع‌بندی | با افزودن اکسیدهای اصلاح‌کننده، بخشی از واحدهای TeO۴ به واحدهای TeO۳ تبدیل می‌شوند که بر خواص فیزیکی و نوری شیشه تأثیر می‌گذارد.
موضوع مقاله: شیشه با انبساط بسیار پایین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شیشه با انبساط بسیار پایین | مقدمه: این شیشه از سیلیس (SiO۲) و کمتر از ۱۰ درصد تیتانیوم دی‌اکسید (TiO۲) تشکیل شده‌است. | ## بخش 1: شیشه با انبساط بسیار پایین | مقاومت بالای آن در برابر انبساط گرمایی سبب می‌شود که در برابر شوک حرارتی دمای بالا بسیار پایدار باشد. شرکت کورنینگ از دههٔ ۱۹۶۰ میلادی این شیشه را تولید می‌کند و کاربردهای آن همچنان در فناوری‌های پیشرفته اهمیت فراوانی دارد. پرکاربردترین بهره‌گیری از شیشهٔ ULE در ساخت آینه‌ها و عدسی‌های تلسکوپ‌های فضایی و زمینی است. ساختار این ماده کاملاً بی‌شکل (آمورف) است و همین ویژگی آن را در ردهٔ شیشه‌ها و نه سرامیک‌ها قرار می‌دهد. یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌ها آینهٔ تلسکوپ فضایی هابل و نمونهٔ دیگر مجموعه آینه‌های تلسکوپ جمینای (Gemini) است. در این کاربردها آینه‌های تلسکوپ‌ها به‌ویژه واحدهای بسیار بزرگ و پردقت نباید حتی اندکی تغییر شکل دهند زیرا در غیر این صورت تلسکوپ از کانون خارج می‌شود. | ## بخش 2: شیشه با انبساط بسیار پایین | برخی دیگر از کاربردهای شیشهٔ ULE عبارت‌اند از: زیرلایه‌های با انبساط بسیار پایین برای آینه‌ها و دیگر قطعات نوری استانداردهای طول پایه‌های آینهٔ سبک‌وزن لانه‌زنبوری تلسکوپ‌های نجومی فناوری اندازه‌گیری دقیق کاواک‌های لیزری کاربرد نوظهور دیگری که چشم‌انداز امیدبخشی دارد بهره‌گیری از این شیشه در صنعت نیمه‌رسانا است که باز هم به دلیل خلوص بالا و انبساط بسیار پایین شیشهٔ ULE است. ساختار ساختار شیشهٔ ULE کاملاً بی‌شکل (آمورف) است و از همین رو یک شیشه به‌شمار می‌آید نه یک سرامیک. بی‌شکل بودن این ماده از آنجا ناشی می‌شود که هیچ فاز بلوری در درون ساختار وجود ندارد و در نتیجه نظم بلندبُرد در آن دیده نمی‌شود. به‌جای مخلوط کردن مواد پودری، ذوب کردن و ریختن ورقه‌های شیشه، این شیشه به دلیل دمای بالای ذوبش از طریق فرایند آبکافت شعله‌ای ساخته می‌شود. در این فرایند پیش‌مادهای با خلوص بالا به درون شعله‌ها تزریق می‌شوند که واکنش شیمیایی آن‌ها موجب تشکیل TiO۲ و SiO۲ می‌گردد. ویژگی‌ها گرمایی شیشهٔ ULE دارای ضریب انبساط گرمایی در حدود 10−۸/K در دمای ۵ تا ۳۵ درجهٔ سلسیوس است. | ## بخش 3: شیشه با انبساط بسیار پایین | رسانایی گرمایی آن ۱٫۳۱ وات بر (متر·درجهٔ سلسیوس)، پخش گرمایی ۰٫۰۰۷۹ سانتی‌متر مربع بر ثانیه، گرمای ویژهٔ میانگین ۷۶۷ ژول بر (کیلوگرم·درجهٔ سلسیوس)، نقطهٔ کرنش ۸۹۰ درجهٔ سلسیوس، نقطهٔ نرم‌شدن تخمینی ۱۴۹۰ درجهٔ سلسیوس و نقطهٔ بازپخت ۱۰۰۰ درجهٔ سلسیوس است. مکانیکی مقاومت کششی نهایی این شیشه ۴۹٫۸ مگاپاسکال، نسبت پواسون ۰٫۱۷ و چگالی ۲٫۲۱ گرم بر سانتی‌متر مکعب است. مدول برشی آن ۲۹٫۰ گیگاپاسکال، مدول حجمی ۳۴٫۱ گیگاپاسکال و مدول کشسان ۶۷٫۶ گیگاپاسکال گزارش شده‌است. دیگر ویژگی‌ها شیشهٔ ULE به دلیل سختی بالا مقاومت زیادی در برابر فرسایش جوّی دارد و تقریباً هیچ عامل شیمیایی بر آن اثر نمی‌گذارد. | ## جمع‌بندی | همچنین این شیشه هنگام سرد شدن سریع از دمای ۳۵۰ درجهٔ سلسیوس هیچ تغییری نشان نمی‌دهد.
موضوع مقاله: شیشه حساس به نور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شیشه حساس به نور | مقدمه: این شیشه دارای ذرات میکروسکوپی فلزی شامل یون‌های سریم و نقره است که به پرتو فرابنفش واکنش نشان می‌دهند. | ## بخش 1: شیشه حساس به نور | فرایند ساخت ریزساختارها از این شیشه شامل سه مرحلهٔ اصلی است: پرتودهی با نور فرابنفش، عملیات حرارتی پس از پرتودهی و حکاکی شیمیایی با هیدروفلوئوریک اسید. یکی از نمونه‌های تجاری شناخته‌شدهٔ این نوع شیشه، فوتوران (FOTURAN) است که در سال ۱۹۸۴ توسط شرکت شات آ.گ. فرایند پرتودهی هنگامی که شیشه در معرض پرتو فرابنفش با طول‌موج‌های میان ۲۸۰ تا ۳۲۰ نانومتر قرار می‌گیرد، یک تصویر نهفته در آن شکل می‌گیرد. شیشه در این مرحله همچنان شفاف باقی می‌ماند، اما توانایی جذب پرتو فرابنفش در آن افزایش می‌یابد. | ## بخش 2: شیشه حساس به نور | افزایش جذب ناشی از واکنش اکسایش–کاهشی است که در هنگام پرتودهی درون شیشه رخ می‌دهد. در این واکنش، یون‌های سریم (Ce3+) پرتو فرابنفش را جذب کرده و به حالت پایدارتر Ce4+ اکسید می‌شوند و در این فرایند یک الکترون آزاد می‌کنند. عملیات حرارتی پس از پرتودهی تصویر نهفته‌ای که در شیشه ذخیره شده‌است با گرمادهی آشکار می‌شود.Paul, p. 62–63 این عملیات حرارتی در دو مرحله انجام می‌شود: نخست دما تا نزدیک به ۵۰۰ درجهٔ سلسیوس افزایش می‌یابد تا واکنش اکسایش–کاهش موجب تشکیل خوشه‌های نانومتری نقره شود. | ## بخش 3: شیشه حساس به نور | سپس دما به ۵۵۰ تا ۵۶۰ درجهٔ سلسیوس افزایش داده می‌شود و متاسیلیکات لیتیوم (Li2SiO3) بر روی خوشه‌های نانویی نقره تشکیل می‌شود. حکاکی شیمیایی با اسید هیدروفلوئوریک متاسیلیکات لیتیوم تشکیل‌شده در مناطق پرتودهی‌شدهٔ شیشه با هیدروفلوئوریک اسید (HF) قابل حکاکی است. با این روش، ریزساختارهای شیشه‌ای با زبری سطح در محدودهٔ ۵ میکرومتر تولید می‌شود و تصویری سه‌بُعدی از ماسک مورد نظر پدید می‌آید. فوتوران فوتوران (FOTURAN) نمونه‌ای تجاری از شیشهٔ نورساختارپذیر است که در سال ۱۹۸۴ توسط شرکت شات آ.گ. | ## جمع‌بندی | این محصول نوعی شیشه-سرامیک فنی است که ساختاربندی آن برخلاف روش‌های متعارف بدون نیاز به فوتولاک انجام می‌شود.
موضوع مقاله: شیشه فسفوسیلیکاتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شیشه فسفوسیلیکاتی | مقدمه: شیشه فسفوسیلیکاتی که معمولاً با سرنام PSG شناخته می‌شود، نوعی شیشه سیلیکاتی است که به‌طور گسترده در ساخت قطعات نیم‌رسانا به کار می‌رود. | ## بخش 1: شیشه فسفوسیلیکاتی | این شیشه به‌ویژه برای لایه‌های بین‌فلزی یعنی لایه‌های عایقی که میان لایه‌های فلزی یا رسانای متوالی نشانده می‌شوند کاربرد دارد و دلیل اصلی بهره‌گیری از آن توانایی جذب یون‌های قلیایی (گترینگ) است. نوع رایج دیگری از شیشه فسفوسیلیکاتی، شیشه بوروفسفوسیلیکاتی (BPSG) است که بور نیز در ترکیب آن وجود دارد. شیشه‌های فسفوسیلیکاتی سودا-آهکی پایه‌ای برای شیشه‌های زیست‌فعال (مانند بایوگلس) به‌شمار می‌روند. این خانواده از مواد در محیط مایعات فیزیولوژیکی بدن به‌صورت شیمیایی به استخوان معدنی‌شده (هیدروکسی‌کربنات-آپاتیت) تبدیل می‌شوند. | ## بخش 2: شیشه فسفوسیلیکاتی | همچنین شیشه‌های فسفوسیلیکاتی آلاییده‌شده با بیسموت برای کاربرد به‌عنوان محیط بهره فعال در لیزرهای فیبری در حوزه مخابرات فیبرنوری مورد پژوهش قرار گرفته‌اند. کاربرد در صنعت نیم‌رسانا شیشه فسفوسیلیکاتی در فرایند ساخت قطعات نیم‌رسانا به‌عنوان لایه عایق بین‌فلزی به کار می‌رود. این لایه‌ها میان لایه‌های فلزی یا رسانای متوالی نشانده می‌شوند و نقش عایق الکتریکی را ایفا می‌کنند. ویژگی مهم این شیشه توانایی گترینگ (جذب و به دام انداختن) یون‌های قلیایی مانند سدیم است که می‌توانند عملکرد قطعات نیم‌رسانا را مختل کنند. | ## بخش 3: شیشه فسفوسیلیکاتی | نوع دیگر این شیشه یعنی شیشه بوروفسفوسیلیکاتی (BPSG) نیز در همین کاربردها بهره‌گیری می‌شود. شیشه‌های زیست‌فعال شیشه‌های فسفوسیلیکاتی سودا-آهکی اساس شیشه‌های زیست‌فعال را تشکیل می‌دهند. | ## جمع‌بندی | این مواد در تماس با مایعات فیزیولوژیکی بدن از نظر شیمیایی به هیدروکسی‌کربنات-آپاتیت تبدیل می‌شوند که ساختاری مشابه استخوان معدنی‌شده طبیعی دارد.
موضوع مقاله: تیره‌شدگی هیدروژنی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تیره‌شدگی هیدروژنی | مقدمه: تیره‌شدگی هیدروژنی فرایندی فیزیکی است که در آن ویژگی‌های نوری شیشه دچار زوال می‌شود. | ## بخش 1: تیره‌شدگی هیدروژنی | اتم‌های هیدروژن آزاد توانایی پیوند با ترکیب سیلیکای (SiO2) موجود در شیشه را دارند و هیدروکسیل (OH) تشکیل می‌دهند؛ ترکیبی شیمیایی که با عبور نور از شیشه تداخل ایجاد می‌کند و موجب افزایش تلفات نوری می‌شود. این پدیده به‌ویژه در کابل‌های فیبر نوری اهمیت دارد؛ به‌خصوص در چاه‌های نفت و گاز که از فیبر نوری برای حسگری دمای توزیع‌شده (DTS) بهره‌گیری می‌شود. تیره‌شدگی فیبر می‌تواند خوانش سامانهٔ DTS را مخدوش کند و چنانچه بودجهٔ تلفات نوری از حد مجاز فراتر رود، سامانه را از کار بیندازد. برای پیشگیری از این مشکل، پوشش‌هایی مانند کربن بر روی فیبر اعمال می‌شود و از ژل‌های جاذب هیدروژن و روش‌های اختصاصی دیگر برای جلوگیری از رسیدن اتم‌های هیدروژن به الیاف شیشه‌ای استفاده می‌گردد. | ## بخش 2: تیره‌شدگی هیدروژنی | سازوکار اتم‌های هیدروژن آزاد که در محیط اطراف فیبر نوری وجود دارند، می‌توانند از غلاف کابل عبور کرده و به ساختار شیشهٔ سیلیکایی برسند. حضور گروه‌های هیدروکسیل در ساختار شیشه موجب جذب نور در طول‌موج‌های خاصی می‌شود و در نتیجه تلفات نوری فیبر افزایش می‌یابد. کاربرد در صنعت نفت و گاز در چاه‌های نفت و گاز، فیبرهای نوری برای حسگری دمای توزیع‌شده (, DTS) به کار می‌روند. این هیدروژن آزاد می‌تواند به فیبر نفوذ کند و با تیره‌سازی آن، داده‌های دمایی را نادرست سازد یا سامانهٔ DTS را به‌طور کامل از کار بیندازد؛ زیرا بودجهٔ تلفات نوری از آستانهٔ مجاز فراتر می‌رود. | ## بخش 3: تیره‌شدگی هیدروژنی | روش‌های پیشگیری برای جلوگیری از تیره‌شدگی هیدروژنی، چند راهکار به کار گرفته می‌شود: پوشش‌دهی کربنی: اعمال لایه‌ای نازک از کربن بر روی فیبر نوری مانع نفوذ اتم‌های هیدروژن به ساختار شیشه‌ای می‌شود. ژل‌های جاذب هیدروژن: این ژل‌ها به‌عنوان لایهٔ محافظ پیرامون فیبر قرار می‌گیرند و اتم‌های هیدروژن را پیش از رسیدن به فیبر جذب می‌کنند. | ## جمع‌بندی | روش‌های اختصاصی دیگر: فناوری‌های ویژه‌ای نیز برای جلوگیری از عبور اتم‌های هیدروژن از غلاف کابل به الیاف شیشه‌ای به کار می‌روند.