موضوع مقاله: عروسی در جمهوری آذربایجان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عروسی در جمهوری آذربایجان | مقدمه: ۱۹۳۰ سنت عروسی آذربایجانی یکی از مهم‌ترین و باشکوه‌ترین سنت‌های خانوادگی مردم آذربایجان است. | ## بخش 1: عروسی در جمهوری آذربایجان | عروسی‌های باستانی آذربایجانی منعکس‌کننده چرخه‌هایی از سنت‌ها هستند که برای مدت طولانی ادامه دارند و به هزینه‌های مادی قابل توجهی نیاز دارند. ساختار مراسم یک مراسم رسمی ازدواج با پذیرش رضایت والدین عروس («söz kəsmək») آغاز می‌شود و پس از اتخاذ تصمیم مستقل دربارهٔ ازدواج ادامه می‌یابد. کیز گورمه (تعریف یک دختر متأهل) آداب و رسوم مانند qız görmə (معرفی دختری که آماده ازدواج است) و qız bəyənmə (تأیید انتخاب) نخستین شرایط ازدواج هستند. روز تعیین‌شده برای فرستادن واسطه‌ها به خانه عروس پس از تأیید انتخاب داماد مشخص می‌شود. معمولاً اقوام بزرگ‌تر داماد یا خواهر بزرگ‌تر او به خانه عروس فرستاده می‌شوند تا پذیرش رضایت اولیه را کسب کنند. پیش‌تر این سنت مستلزم ردهای مکرر به دلایل مختلف بود، اما بعدها این روند به‌طور قابل توجهی ساده شد. این ساده‌سازی را می‌توان به این باور نسبت داد که شریک زندگی آینده باید از حقوق برابر برخوردار باشد و جوانان حق دارند این انتخاب خصوصی را انجام دهند. در تعیین روز خواستگاری، همه سعی می‌کنند روزی موفق را انتخاب کنند، روزی که طبق باور قدیمی همه رؤیاها به حقیقت بپیوندد. بر اساس یک باور کهن، ارواح شرور در مسیر واسطه‌ها به خانه عروس حضور داشتند، تلاش می‌کردند تا تعهد را محدود کنند و می‌خواستند واسطه با رد مواجه شود و بدون کسب رضایت بازگردد. برای مقابله با این امر، مردم سنجاقی به درها و دیوارهای خانه‌ای که به آن نزدیک می‌شوند می‌آویختند. ارواح شرور، که از سنجاق آهنی می‌ترسیدند، شجاعت کافی برای ترک خانه و همراهی واسطه تا خانه عروس را نداشتند. | ## بخش 2: عروسی در جمهوری آذربایجان | باشلیغ مبلغی است که از طرف داماد به والدین عروس، به‌ویژه پدر او یا فرد دیگری که عروس را برای ازدواج پیشنهاد می‌دهد، پرداخت می‌شود. این پرداخت می‌تواند به صورت نقدی، دام یا دارایی‌های مادی دیگر انجام شود و قبل از مراسم عروسی صورت می‌گرفته است. پس از آنکه پدر تصمیم می‌گیرد دختر خود را برای ازدواج بدهد، داماد در خانه عروس با بستگان تازه خود چای و شیرینی پذیرایی می‌کند. در سال ۱۹۰۸، روند نامزدی شاه‌سوون‌ها، یکی از گروه‌های قومی آذربایجانی، به شرح زیر توصیف شده است: شاهسون‌ها طبق سنت‌های باستانی ازدواج می‌کنند. اگر پدر دختر با شوهر دادن دخترش موافقت کند، اول از همه داماد باید در خانه عروس از اقوام جدیدش پذیرایی کند و به آنها شیرینی بدهد، که به این رسم می‌گویند. ممکن است طولانی بودن دوره نامزدی به دلیل مشکلات مربوط به تأمین معیشت و نیازمندی‌های آماده‌سازی مراسم عروسی آینده بوده باشد. سهیز (جهیزیه) پس از نامزدی یا عقد، خانواده عروس شروع به تهیه جهیز برای زندگی خانوادگی آینده دخترشان می‌کنند. معمولاً خانواده داماد خانه را می‌خرند و خانواده عروس تمام مبلمان، تجهیزات آشپزخانه، ماشین لباسشویی، جاروبرقی و بسیاری از چیزهای دیگر مورد نیاز برای زندگی در داخل خانه را می‌خرند. اسکار شمرلینگ کِبین (ثبت مذهبی) ثبت دینی ازدواج چند روز قبل از عروسی با حضور شاهدان هر دو طرف برگزار می‌شود. هدف از این سنت، فراهم کردن تمام مایحتاج زوج جوان در ابتدای زندگی مشترکشان است، به همین دلیل جهیزیه شامل مبلمان، ظروف و وسایل خانگی می‌شود. «حنا زدن» در مناطق مختلف آذربایجان نام‌های مختلفی دارد: در شکی این مراسم «جشن عروس» نامیده می‌شود؛ در تووز این مراسم «نمایش دختر» است؛ در ماسالی و لنکران این رویدادها به عنوان «گردهمایی در خانه دختر» شناخته می‌شوند؛ در قوبا به آن «حنا زدن» می‌گویند و در آبشرون این مراسم «حنا ننه» است. | ## بخش 3: عروسی در جمهوری آذربایجان | طبق سنت، در شب «حنا زدن»، داماد برای «توی پایی» (بخش عروسی) به خانه عروس می‌آید و گوسفند و مرغ می‌برد و در عوض هدایا و پول می‌دهد. طبق سنت، دزدیدن «پای اسباب‌بازی» مناسب است، اما در دهه ۱۹۸۰ بخشش عروسی از قبل آماده و به داماد داده می‌شد. در پایان عروسی، کاروانی به خانه عروس (امروزه ماشین) فرستاده می‌شود تا عروس را به خانه داماد بیاورد («گلین گتیرمه»). در راه، پسران، داماد و عروس و کاروانشان را برای دریافت هدیه («خلت») نگه می‌دارند. کف هر دو دست عروس را با دستمالی سفید یا قرمز می‌بندند و زیر آن پولی می‌گذارند که داماد و عروس آن را با خود می‌برند. بعد از عروسی مراسمی به نام «اوزه چیخدی» که نماد پایان دوره «غیبت» است، چند روز پس از عروسی برگزار می‌شود. در گذشته، طبق سنت، عروس تا یک ماه پس از عروسی از محدوده یک اتاق حیاط بیرون نمی‌رفت. پس از مراسم «اوزه چیخدی»، نزدیکترین اقوام عروس (به جز مادر و پدر) و داماد در خانه داماد جمع می‌شوند، به تازه عروس و داماد سلام می‌کنند و هدایای ارزشمند یا پول به آنها می‌دهند. تغییرات در مراسم عروسی با وجود سنت‌های دیرینه، عروسی‌های آذربایجان، به ویژه از زمان استقلال آذربایجان در اوایل دهه ۱۹۹۰، دستخوش تغییرات قابل توجهی شده‌اند. اکنون گرفتن عکس از یک زوج جوان در روز عروسی و پوشیدن لباس سفید عروسی توسط عروس به‌طور گسترده پذیرفته شده است. انتظار می‌رود که این تغییرات در سال‌های آینده در عروسی‌های روستایی نیز ادامه یابد. | ## جمع‌بندی | یکی از روندهای مدرن، امتناع از «عروسی بدون عروس تازه عروس»، سنتی برای پنهان کردن عروس قبل از عروسی است.