موضوع مقاله: گیرنده گابا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گیرنده گابا | مقدمه: وقتی گابا به گیرنده‌هایش در سلول‌های عصبی می‌چسبد، جلوی شلیک زیاد و بی‌دلیل این سلول‌ها را می‌گیرد. | ## بخش 1: گیرنده گابا | اگر مغز را مثل یک ماشین تصور کنیم، برخی مواد شیمیایی مثل پدال گاز هستند و فعالیت مغز را تندتر می‌کنند. گابا و گیرنده‌هایش مثل پدال ترمز هستند که سرعت را کم کرده و مغز را آرام می‌کنند. به همین خاطر، وقتی گیرنده‌های گابا درست کار کنند، فرد آرام‌تر می‌شود، کمتر دچار اضطراب یا تشنج می‌شود و خواب راحت‌تری دارد. گیرنده‌های گابا دسته‌ای از گیرنده‌ها هستند که به انتقال‌دهنده عصبی گاما آمینوبوتیریک اسید (GABA) – ترکیب اصلی بازدارنده در دستگاه عصبی مرکزی مهره‌داران بالغ – پاسخ می‌دهند. گیرنده‌های GABAA کانال‌های یونی وابسته به لیگاند هستند (که به عنوان گیرنده‌های یونوتروپیک نیز شناخته می‌شوند). در حالی که گیرنده‌های GABAB گیرنده‌های جفت‌شونده با پروتئین G هستند که گیرنده‌های متابوتروپیک نیز نامیده می‌شوند. گیرندهٔ GABAA مدت‌هاست مشخص شده که در نورون‌هایی که توسط بیکوکولین و پیکروتوکسین تحریک می‌شوند، پاسخ مهاری سریع به گابا به دلیل فعال شدن مستقیم یک کانال آنیون است. اعضای این فراخانواده، که شامل گیرنده نیکوتینی استیل‌کولین، گیرنده‌های GABAA، گلیسین و گیرنده 5-HT3 نیز می‌شوند، دارای یک حلقهٔ ویژه هستند که از یک پیوند دی‌سولفیدی میان دو باقی‌ماندهٔ سیستئین تشکیل شده‌است. در گیرنده‌های یونوتروپیک GABAA، اتصال مولکول‌های گابا به جایگاه‌های اتصال در بخش خارج‌یاخته‌ای گیرنده، باعث باز شدن منفذی می‌شود که ویژهٔ عبور یون کلرید است. | ## بخش 2: گیرنده گابا | افزایش رسانایی کلرید، پتانسیل غشا را به‌سوی پتانسیل معکوس یون Cl¯ (حدود –۷۵ میلی‌ولت در نورون‌ها) سوق می‌دهد و از شلیک پتانسیل عمل جدید جلوگیری می‌کند. همچنین فعال‌سازی این گیرنده‌ها به پدیده‌ای موسوم به «مهار شانتینگ» می‌انجامد که تحریک‌پذیری یاخته را مستقل از تغییرات پتانسیل غشا کاهش می‌دهد. بر پایهٔ نظریهٔ «گابای تحریکی»، این پدیده به‌علت افزایش غلظت درون‌یاخته‌ای یون کلرید در جریان رشد دستگاه عصبی یا در برخی جمعیت‌های سلولی رخ می‌دهد. پس از این مرحلهٔ رشدی، پمپ کلرید در غشا فعال‌تر می‌شود و یون‌های کلرید را به بیرون یاخته می‌راند. تحریک بیش‌ازحد این گیرنده نیز به بازآرایی آن و در نهایت کاهش حساسیت به اتصال گابا منجر می‌شود. با این وجود، نظریهٔ گابای تحریکی مورد پرسش قرار گرفته‌است، زیرا ممکن است مصنوع شرایط آزمایشگاهی (مانند برش‌های مغزی در محیط خارج از بدن) باشد. پژوهش‌های تازه‌تر با روش‌هایی مانند الکتروفیزیولوژی درون‌تنی و اپتوژنتیک نشان داده‌اند که در مغز تازه‌زادگان جوندگان، گابا به‌طور کلی مهاری عمل می‌کند و موجب کاهش فعالیت شبکهٔ عصبی می‌شود، نه افزایش آن. گیرنده‌های گابا همچنین از راه تعامل با فرایندهای گلوتاماترژیک بر کارکرد عصبی اثر می‌گذارند. گیرندهٔ GABAA-ρ زیررده‌ای از گیرنده‌های یونوتروپیک گابا که به تنظیم‌کننده‌های آلوستریک رایج گیرندهٔ GABAA مانند بنزودیازپین‌ها و باربیتورات‌ها حساس نیستند، به‌عنوان گیرندهٔ GABAC شناخته شدند. | ## بخش 3: گیرنده گابا | پاسخ‌های طبیعی گیرندهٔ GABAC عمدتاً در یاخته‌های دو‌قطبی یا افقی شبکیه در گونه‌های مختلف مهره‌داران دیده می‌شود. دیگران نیز بر این باورند که تفاوت‌ها به‌حدی است که باید تمایز میان این دو زیررده حفظ شود. با این حال، به دلیل شباهت زیاد در توالی، ساختار و کارکرد، کمیتهٔ نام‌گذاری اتحادیه بین‌المللی داروشناسی GABAC را گونه‌ای از گیرندهٔ GABAA در نظر می‌گیرد. گیرنده‌های جفت‌شونده با پروتئین G گیرندهٔ GABAB پاسخ کند به گابا از طریق گیرندهٔ GABAB میانجی‌گری می‌شود، که در آغاز بر اساس ویژگی‌های داروشناختی تعریف شده بود. در پژوهش‌هایی که بر کنترل آزادسازی انتقال‌دهنده‌های عصبی متمرکز بودند، مشاهده شد که یک گیرندهٔ گابا مسئول تنظیم آزادسازی تحریک‌شده در انواعی از بافت‌های جداشده است. توانایی گابا در مهار آزادسازی انتقال‌دهندهٔ عصبی در این آماده‌سازی‌ها نه توسط بیکوکولین مهار می‌شد، نه با ایزوگواوسین تقلید می‌شد، و نه به یون کلرید وابسته بود، که همه از ویژگی‌های گیرندهٔ GABAA هستند. مهم‌ترین کشف این بود که باکلوفن (β-پاراکلروفنیل گابا)، که به‌عنوان شل‌کنندهٔ عضلانی در پزشکی کاربرد دارد، اثر گابا را به‌طور استریواختی تقلید می‌کرد. | ## جمع‌بندی | پژوهش‌های بعدی در زمینهٔ اتصال لیگاند، شواهد مستقیمی از جایگاه‌های اتصال برای باکلوفن بر غشاهای نورونی مرکزی فراهم کردند.