موضوع مقاله: فهرست بزرگ‌ترین فوران‌های آتشفشانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست بزرگ‌ترین فوران‌های آتشفشانی | مقدمه: فهرست بزرگ‌ترین فوران‌های آتشفشانی فهرستی است از عظیم‌ترین فوران‌های آتشفشانی در تاریخ زمین، دسته‌بندی‌شده بر پایه حجم مواد بیرون‌رانده‌شده. | ## بخش 1: فهرست بزرگ‌ترین فوران‌های آتشفشانی | در یک فوران آتشفشانی، گدازه، بمب‌های آتشفشانی، خاکستر و گازهای گوناگون از دهانه و شکاف‌های آتشفشانی بیرون رانده می‌شوند. اگرچه بسیاری از فوران‌ها تنها برای منطقه بلافصل پیرامون خود خطرآفرین‌اند، بزرگ‌ترین فوران‌های زمین می‌توانند پیامدهای چشمگیر منطقه‌ای یا حتی جهانی داشته باشند؛ برخی از آن‌ها بر آب‌وهوا تأثیر گذاشته و به انقراض‌های جمعی کمک کرده‌اند. فوران‌های آتشفشانی را به‌طور کلی می‌توان به دو نوع تقسیم کرد: فوران‌های انفجاری که همراه با پرتاب ناگهانی سنگ و خاکستر هستند، و فوران‌های جریانی که شامل خروج نسبتاً آرام گدازه می‌شوند. احتمالاً در طول تاریخ زمین فوران‌های بسیار بیشتری از آنچه در این فهرست‌ها آمده رخ داده‌اند؛ اما فرسایش و زمین‌ساخت صفحه‌ای شواهد بسیاری را از بین برده‌اند و برآورد حجم فوران‌های برجای‌مانده نیز با عدم‌قطعیت قابل‌توجهی همراه است. فوران‌های انفجاری در فوران‌های انفجاری، خروج ماگما با آزاد شدن سریع فشار، که اغلب با انفجار گازهای پیشتر حل‌شده در ماگما همراه است، صورت می‌گیرد. یک مرحله فوران می‌تواند شامل یک انفجار واحد یا مجموعه‌ای از انفجارهای پراکنده در طول چند روز، چند هفته یا چند ماه باشد. فوران‌های انفجاری معمولاً ماگمای غلیظ و بسیار گران‌رو از نوع ریولیتی یا فلسیک را دربرمی‌گیرند که سرشار از مواد فرار مانند بخار آب و کربن دی‌اکسید هستند. فوران‌هایی به بزرگی فوران دریاچه توبا در ۷۴٬۰۰۰ سال پیش با حداقل ۲٬۸۰۰ کیلومتر مکعب، یا فوران یلواستون در ۶۴۰٬۰۰۰ سال پیش با حدود ۱٬۰۰۰ کیلومتر مکعب، هر ۵۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ سال یک بار در جهان رخ می‌دهند. آتشفشان—فوران(داده‌های این جدول از Ward (2009) هستند مگر در موارد دیگر) جدول تکمیلی یک: جدول تکمیلی دو: عمر (میلیون سال)تاریخ‌ها میانگین دامنه تاریخ‌های سنگ‌های آتشفشانی هستند.موقعیتحجم (کیلومتر مکعب)این حجم‌ها برآورد کل حجم توف بیرون‌رانده‌شده هستند. کالدرای لاگاریتا—توف Fish Canyon میدان آتشفشانی سان‌خوان، کلرادو ۵٬۰۰۰ بخشی از حداقل ۲۰ فوران بزرگ کالدراساز در میدان آتشفشانی سان‌خوان و نواحی اطراف آن که در حدود ۲۶ تا ۳۵ میلیون سال پیش شکل گرفتند. کالدرای پاکانا—ایگنیمبریت Atana شیلی >۳٬۵۰۰ یک کالدرای رستاخیزی را تشکیل می‌دهد. این فوران‌ها می‌توانند سال‌ها یا دهه‌ها ادامه داشته باشند و جریان‌های وسیعی از گدازه‌های روان مافیک پدیدآورند. | ## بخش 2: فهرست بزرگ‌ترین فوران‌های آتشفشانی | برای نمونه، کیلاویا در هاوایی (جزیره) از سال ۱۹۸۳ تا ۲۰۱۸ پیوسته فعال بود و ۲٫۷ کیلومتر مکعب گدازه تولید کرد که بیش از ۱۰۰ کیلومتر مربع را پوشاند. فوران‌های جریانی علی‌رغم ظاهر آرام‌شان می‌توانند به‌اندازه فوران‌های انفجاری خطرناک باشند؛ یکی از بزرگ‌ترین فوران‌های جریانی تاریخ در ایسلند و در جریان فوران ۱۷۸۳–۱۷۸۴ لکی رخ داد که حدود ۱۵ کیلومتر مکعب گدازه تولید کرد و یک‌پنجم جمعیت ایسلند را کشت. اختلالات آب‌وهوایی ناشی از آن نیز احتمالاً میلیون‌ها نفر را در جاهای دیگر به کام مرگ فرستاد. بزرگ‌تر از آن، فوران‌های ایسلندی کاتلا (فوران الدججا) در حدود سال ۹۳۴ با ۱۸ کیلومتر مکعب گدازه، و فوران از باراربونگا در حدود ۶۷۰۰ پیش از میلاد با ۲۵ کیلومتر مکعب گدازه بودند؛ این آخری بزرگ‌ترین فوران جریانی در ۱۰٬۰۰۰ سال گذشته‌است. مساحت میدان‌های گدازه این فوران‌ها ۵۶۵ کیلومتر مربع (لکی)، ۷۰۰ کیلومتر مربع (الدججا) و ۹۵۰ کیلومتر مربع (تیورسا) است. این استان‌ها می‌توانند صدها فوران بزرگ را دربرگیرند و در مجموع میلیون‌ها کیلومتر مکعب گدازه تولید کنند. در تاریخ بشر هیچ فوران بزرگ بازالت سیلابی رخ نداده و جدیدترین آن‌ها بیش از ۱۰ میلیون سال پیش بوده‌است. این استان‌ها اغلب با فروپاشی ابرقاره‌هایی مانند پانگه‌آ در سابقه زمین‌شناختی مرتبط‌اند و احتمالاً در چند انقراض جمعی سهیم بوده‌اند. بیشتر استان‌های آذرین بزرگ یا به‌اندازه کافی بررسی نشده‌اند تا اندازه فوران‌های سازنده آن‌ها مشخص شود، یا به‌خوبی برجای نمانده‌اند. از این رو بسیاری از فوران‌های فهرست‌شده در بالا تنها از دو استان آذرین بزرگ هستند: تراپس پارانا و اتندکا و گروه بازالتی رودخانه کلمبیا. بزرگ‌ترین جسم آذرین روی زمین که بعداً به سه فلات اقیانوسی جداگانه تقسیم شد و احتمالاً بخش چهارمی به آمریکای جنوبی ملحق شده است. حجم شامل Broken Ridge و فلات‌های جنوبی و مرکزی کرگولن (تولیدشده در ۱۲۰–۹۵ میلیون سال پیش) است اما فلات شمالی کرگولن (تولیدشده پس از ۴۰ میلیون سال پیش) را دربرنمی‌گیرد. | ## بخش 3: فهرست بزرگ‌ترین فوران‌های آتشفشانی | استان آذرین اقیانوس اطلس شمالی ۵۵٫۵ اقیانوس اطلس شمالی در واقع چندین استان است که از ۱٫۵ تا ۶٫۶ میلیون کیلومتر مکعب متغیرند. جهش ایگنیمبریت میانه ترشیری ۳۲٫۵ جنوب‌غرب ایالات متحده: عمدتاً در کلرادو، نوادا، یوتا و نیومکزیکو عمدتاً فوران‌های انفجاری (۰٫۵ میلیون کیلومتر مکعب) تا جریانی (۵ میلیون کیلومتر مکعب) از آندزیت تا ریولیت، در ۲۵–۴۰ میلیون سال پیش. استان آذرین بزرگ کارائیب 88 فلات اقیانوسی کارائیب–کلمبیا با تفتگاه گالاپاگوس مرتبط است. تراپس سیبری ۲۴۹٫۴ سیبری، روسیه خروج عظیم گدازه بر روی خشکی که باور بر این است موجب رویداد انقراض پرمین–تریاس، بزرگ‌ترین انقراض جمعی تاریخ شده‌است. همچنین آمریکای جنوبی، هند، استرالیا و نیوزیلند با فروپاشی گوندوانا شکل گرفت تراپس پارانا و اتندکا 133 برزیل/آنگولا و نامیبیا با تفتگاه تریستان مرتبط است. استان ماگمایی اطلس مرکزی 200 قاره‌های لوراسیا باور بر این است که عامل رویداد انقراض تریاس–ژوراسیک بوده‌است. دکان تراپس 66 دکن، هند یک استان آذرین بزرگ در غرب-مرکز هند که باور بر این است یکی از عوامل رویداد انقراض کرتاسه–پالئوژن بوده‌است. تراپس امیشان ۲۵۶٫۵ جنوب‌غرب چین علت احتمالی رویداد انقراض کاپیتانی و بعداً احتمالاً سهیم در رویداد انقراض پرمین–تریاس همراه با تراپس سیبری. گروه رودخانه کاپرماین 1267 استان آذرین بزرگ مکنزی/سپر کانادا از حداقل ۱۵۰ جریان مجزا تشکیل شده‌است. بازالت‌های سیلابی قاره‌ای اتیوپی-یمنی ۲۸٫۵ اتیوپی/یمن/منطقه عفار، سپر عربی-نوبی با توف‌های سیلیسی و انفجاری مرتبط است. | ## جمع‌بندی | گروه بازالتی رودخانه کلمبیا 16 شمال غربی آرام، ایالات متحده به‌خوبی توسط سیلاب‌های میسولا در دشت‌های کانالی آشکار شده‌است.