موضوع مقاله: رانگدا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رانگدا | مقدمه: این موجود هراس‌انگیز که کودکان را می‌بلعد، سپاهی از جادوگران اهریمنی را در برابر بارونگ — نماد نیروهای نیک — رهبری می‌کند. | ## بخش 1: رانگدا | نبرد میان بارونگ و رانگدا در نمایش رقص بارونگ به تصویر کشیده می‌شود که بازنمایی نبرد ابدی خیر و شر است. نمایش‌های مربوط به نبرد او با بارونگ یا با آیرلانگا هم به‌عنوان جاذبه‌های گردشگری و هم به‌عنوان سنت‌های فرهنگی اهمیت دارند. بر پایه روایت‌های اساطیری، ریشه‌های رانگدا را می‌توان هم در افسانه و هم در داستان ملکه جاوایی جستجو کرد. رانگدا به‌صورت پیرزنی تقریباً برهنه با موهای بلند و آشفته، پستان‌های آویخته و چنگال‌های درازی به تصویر کشیده می‌شود. چهره او به‌طور سنتی نقابی هولناک با دندان‌های نیش بلند، چشمان از حدقه درآمده و زبانی کشیده‌شده از دهان است که در آیین‌های بالیایی کاربرد دارد. توصیف رانگدا در فرهنگ بالی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و نمایش‌هایی که نبرد او با بارونگ یا با آیرلانگا را به تصویر می‌کشند، هم جاذبه گردشگری محبوبی هستند و هم بخشی از سنت‌های دیرپای بالیایی به‌شمار می‌روند. او به‌صورت پیرزنی اغلب برهنه با موهای بلند و ژولیده، پستان‌های آویخته و چنگال‌های بلند نشان داده می‌شود. چهره‌اش به‌طور سنتی نقابی ترسناک با دندان‌های نیش، چشمانی از حدقه درآمده و زبانی دراز و بیرون‌زده‌است. | ## بخش 2: رانگدا | در اسطوره‌شناسی بالی، انواع گوناگونی از رانگدا بر پایه شکل چهره (به بالیایی: prerai) از یکدیگر بازشناخته می‌شوند. پیشینه پیوند با دورگا و کالی بالی جزیره‌ای هندویی است و پیشنهاد شده که رانگدا پیوندی نزدیک با دورگا دارد. با این حال، برخلاف دورگا که در شمال شرق هند، به‌ویژه در آسام و تریپورا، به‌عنوان مادری مهربان و ایزدبانوی باروری و نابودی شناخته می‌شود، رانگدا را بسیاری تجسم شر می‌دانند. افسانه کالون آرانگ رانگدا به‌عنوان ملکه لِیاک‌ها، تجسم دانسته می‌شود؛ جادوگر افسانه‌ای که در جاوای باستان، در دوران فرمانروایی در اواخر سده دهم میلادی، آشوب و بلا به پا کرد. بر اساس روایت‌ها، کالون آرانگ بیوه‌زنی بود که به جادوی سیاه تسلط یافته بود و محصول کشاورزان را نابود می‌کرد و بیماری می‌آورد. دختری داشت به نام راتنا مانگالی که با آنکه زیبا بود، کسی حاضر به ازدواج با او نبود زیرا از مادرش می‌ترسیدند. به دلیل دشواری‌هایی که دخترش با آن روبرو بود، کالون آرانگ خشمگین شد و برای انتقام، دختر جوانی را ربود و او را به معبد مرگ برد تا قربانی ایزدبانوی دورگا کند. شاه آیرلانگا با شنیدن این ماجرا، از مشاور خود امپو بهاراده خواست که با این معضل دست‌وپنجه نرم کند. | ## بخش 3: رانگدا | کالون آرانگ کتابی حاوی افسون‌های جادویی داشت که روزی امپو باهولا آن را یافت و به امپو بهاراده تحویل داد. چون کالون آرانگ دریافت که کتابش به سرقت رفته، خشمگین شد و با امپو بهاراده درافتاد. ارتباط با ملکه ماهِندرادَتا روایت‌های دیگری وجود دارند که رانگدا را از ملکه تاریخی سده یازدهم، یا گوناپریادهارماپاتنی، برگرفته می‌دانند. او شاهزاده‌خانم جاوایی و خواهر از جاوای شرقی در دوران پایانی پادشاهی متارام بود. ماهندراداتا همسر شاه بالیایی و مادر آیرلانگا بود و به خاطر پایبندی‌اش به آیین دورگا در بالی شناخته می‌شود. بر اساس روایت، ماهندراداتا، مادر آیرلانگا، به اتهام جادوگری و جادوی سیاه توسط شاه محکوم و تبعید شد. پس از آنکه بیوه شد، با دل پر از کینه و تحقیر، آهنگ انتقام از دربار شوهر سابقش و سرتاسر قلمروش کرد. | ## جمع‌بندی | او همه ارواح پلید جنگل، لِیاک‌ها و دیوانی را که طاعون و مرگ می‌آوردند فراخواند و برای گرفتن انتقام، نیمی از اهالی آن پادشاهی — که در آن زمان به پسرش آیرلانگا تعلق داشت — را با طاعون از پای درآورد، پیش از آنکه یک مرد مقدس بر او چیره شود.