موضوع مقاله: سوفیا پالایولوگینا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سوفیا پالایولوگینا | مقدمه: سوفیا پالایولوگینا (حدود ۱۴۴۹ – ۷ آوریل ۱۵۰۳) یک شاهدخت بیزانسی از دودمان پالایولوگی و همسر دوم ایوان سوم، شاهزاده بزرگ مسکو بود. | ## بخش 1: سوفیا پالایولوگینا | سوفیا از سمت پسر بزرگش واسیلی سوم که پس از ایوان سوم بر تخت نشست، مادربزرگ پدری ایوان مخوف نخستین تزار و بنیان‌گذار روسیه تزاری بود. پدرش توماس پالایولوگوس حاکم امیرنشین مورا و برادر کوچک‌تر کنستانتین یازدهم (سلطنت: ۱۴۴۹–۱۴۵۳) آخرین امپراتور بیزانس بود. مادرش کاترین، دختر و وارث چنتریون دوم زاکاریا آخرین شاهزاده مستقل آخائا و بارون آرکادیا بود. هفت سال بعد در سال ۱۴۶۰، ارتش عثمانی به موریا حمله کرد و توماس و خانواده‌اش به کورفو و سپس به رم فرار کردند. سوفیا که در مذهب ارتدکس متولد و بزرگ شده بود، ممکن است در رم به مذهب کاتولیک گرویده باشد. ازدواج سوفیا و ایوان سوم توسط پاپ پل دوم در سال ۱۴۶۹ و احتمالاً به امید تقویت نفوذ کلیسای کاتولیک در روسیه و در نهایت، اتحاد کلیساهای ارتدکس و کاتولیک پیشنهاد شد. ایوان از ازدواجش با ماریا پسری به نام ایوان داشت که در سال ۱۴۵۸ به دنیا آمده بود. در ۲۴ ژوئن ۱۴۷۲، سوفیا و همراهانش رم را ترک کردند و در ۱۲ نوامبر همان سال به مسکو رسیدند. حتی پیش از عزیمت او به روسیه، آشکار بود که برنامه‌های واتیکان برای اینکه سوفیا نمایندهٔ مذهب کاتولیک در مسکو باشد، شکست خورده است. عروسی رسمی بین ایوان سوم و سوفیا در همان روز ۱۲ نوامبر ۱۴۷۲ در کلیسای جامع رستاخیز (مسکو) برگزار شد و بلافاصله پس از عروسی، سوفیا به مذهب پدرانش یعنی ارتدکس بازگشت. | ## بخش 2: سوفیا پالایولوگینا | سوفیا از شیوهٔ منزوی بودن زنان در روسیه پیروی نکرد و مانند ملکه‌های بیزانسی زندگی می‌کرد. او از سال ۱۴۷۰ تا ۱۴۹۰ یازده فرزند شامل پنج پسر و شش دختر از ایوان به دنیا آورد. به زودی دربار مسکو به دو گروه حامیان ایوان جوان (که از سال ۱۴۷۷ رسماً به‌طور مشترک با پدرش حکومت می‌کرد) و سوفیا پالایولوگینا تقسیم شدند. زمانی که ایوان جوان با النا، دختر استفن سوم مولدووا ازدواج کرد، تنش میان دو جناح بیشتر هم شد. زمانی که ایوان جوان پس از بیمار شدن در ۷ مارس ۱۴۹۰ درگذشت، این شایعه وجود داشت که سوفیا او را مسموم کرده است. دست کم در سال ۱۴۹۷، سوفیا و پسر بزرگش واسیلی توطئه‌ای برای کشتن دیمیتری، پسر ایوان جوان ترتیب دادند؛ اما کارشان به رسوایی کشید و احتمالاً از دربار اخراج شدند. در ۴ فوریهٔ ۱۴۹۷، دیمیتری جوان به عنوان فرمانروای مشترک با پدربزرگش ایوان سوم، تاج‌گذاری کرد. دیمیتری و مادرش النا برای همیشه زندانی شدند و واسیلی پسر سوفیا که به دربار بازگشته بودند، فرمانروای مشترک و جانشین ایوان شد. پیکر او در یک تابوت بزرگ سنگی سفید در سرداب صومعه معراج و در کنار قبر ماریا بوریسونا، همسر اول ایوان به خاک سپرده شد. ایوان سوم ازدواج با سوفیا پالایولوگینا را به عنوان راهی برای آوردن مشروعیت بیزانسی به دربار روسیه انتخاب کرده بود. | ## بخش 3: سوفیا پالایولوگینا | مطابق باور رایج، این کار موجب ورود هرچه بیشتر آیین‌ها و نمادهای بیزانسی به دربار روسیه شد. ایوان سوم نماد عقاب دو سر بیزانسی را به پیشنهاد او در نشان سلطنتی روسیه گنجانید. ایوان همچنین سنت‌های بیزانس خاصی را در مراسمات روسیه وارد کرد؛ مانند انجام تاج‌گذاری‌های بیشتر و مبتنی بر کلیسا. النا ایوانووا روریکنا (۱۹ مهٔ ۱۴۷۶ – ۲۰ ژانویهٔ ۱۵۱۳)، با الکساندر یاگیلون پادشاه لهستان و دوک بزرگ لیتوانی ازدواج کرد. یوری ایوانوویچ روریک (۲۳ مارس ۱۴۸۰ – ۳ اوت ۱۵۳۶)، شاهزاده دیمیتروف شد و بر اثر گرسنگی در زندان درگذشت. اودوکیا ایوانووا روریکنا (فوریهٔ ۱۴۸۳ – ۸ فوریهٔ ۱۵۱۳)، با خان کازان ازدواج کرد. فئودوسیا ایوانووا روریکنا (۲۹ مهٔ ۱۴۸۵ – ۱۹ فوریهٔ ۱۵۰۱) با واسیلی شاهزاده خولم ازدواج کرد. سیمئون ایوانوویچ روریک (۲۱ مارس ۱۴۸۷ – ۲۶ ژوئن ۱۵۱۸) شاهزاده کالوگا شد و پس از اتهام خیانت به لیتوانی گریخت. | ## جمع‌بندی | آندری ایوانوویچ روریک (۵ اوت ۱۴۹۰ – ۱۱ دسامبر ۱۵۳۷) شاهزاده استاریتسا شد و در زندان کشته شد.