موضوع مقاله: کوپلیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کوپلیا | مقدمه: کوپلیا -دختری با چشم‌های شیشه‌ای- یک بالهٔ کمیک است که در سال ۱۸۷۰ توسط آرتور سن لئون و با آهنگسازی لئو دلیب طراحی شده‌است. | ## بخش 1: کوپلیا | چارلز لوئیس اتین که وظیفهٔ نوشتن لیبرتو و طراحی میزانسن را بر عهده داشت، برای این‌کار از داستان کوتاه «مرد شنی» اثر ارنست هوفمان الهام گرفت. این افسانه برای اولین بار در ۲۵ مه ۱۸۷۰ در سالن تئاتر امپراتوری اپرا پاریس با حضور جوزپینا بوزاکی ۱۶ ساله در نقش «سوانهیلدا» و یوجنی فیوکر در نقش «فرانتس» به روی صحنه رفت. همچنین شارل-آنتوان کامبون، ادوارد دسپلچین و ژان پاپتیست لاواتره نیز طراحان صحنهٔ این نمایش بودند. اولین موفقیت بالهٔ کوپلیا با اینکه مصادف با جنگ فرانسه و پروس و محاصره پاریس بود (که همچنین منجر به مرگ زودهنگام جوزپینا بوزاکی در هفدهمین سالگرد تولد او شد)، اما در نهایت این نمایش به یکی از پر اجراترین نمایش‌های باله در اپرا تبدیل شد. اجراهای مدرن‌تر کوپلیا، برگرفته از طرح احیا شدهٔ ماریوس پتیپا هستند، که اواخر قرن نوزدهم برای باله مارینسکی نوشته شده بود. این عروسک آنقدر طبیعی است که فرانتس که یک جوان روستایی است، شیفتهٔ آن می‌شود و دختر مورد علاقه‌اش سوانهیلدا را کنار می‌گذارد. سوانهیلدا برای نشان دادن حماقت فرانتس، لباس عروسک به تن کرده و وانمود می‌کند که آن را زنده کرده‌است. یک جارچی هنگام ورود به شهر اعلام می‌کند به هر کسی که در روزهای جشنواره ازدواج کند یک هدیه ویژه نقدی تعلق خواهد گرفت. با این حال، سوانهیلدا از فرانتس دلخور است، زیرا به نظر می‌رسد که او مدتی است توجه بیشتری به دختری به نام کوپلیا دارد که بی حرکت در بالکن خانه ای در آن نزدیکی می‌نشیند. اگرچه کوپلیا تمام وقت خود را بدون هیچ حرکتی صرف نشستن و مطالعه می‌کند، اما با اینحال فرانتس مجذوب زیبایی او شده و مصمم است که توجه او را به خود جلب کند. | ## بخش 2: کوپلیا | سوانهیلدا که هنوز از فرانتس دلخور است، خوشه گندمی را به سمت سرش تکان می‌دهد؛ اگر صدای خس خس بدهد، می‌داند که فرانتس او را دوست دارد. وقتی آن را به سمت سر فرانتس تکان می‌دهد، او نیز چیزی نمی‌شنود، اما به یکباره می‌گوید که صدای خس خس را می‌شنود. کمی بعد وقتی کوپلیوس خانه اش را ترک می‌کند، گروهی از پسران، مخترع شیطانی را دوره کرده و به او طعنه می‌زنند. کوپلیوس پس از متفرق کردن آن‌ها، بدون اینکه متوجه شود کلیدهایش در آن شلوغی از جیبش بیرون افتاده‌است، به راه خود ادامه می‌دهد. در همین حین سوانهیلدا کلیدها را پیدا کرده و به این فکر می‌افتد که دربارهٔ کوپلیا اطلاعات بیشتری کسب کند. در همین حال، فرانتس هم تلاش می‌کند برای ملاقات با کوپلیا از نردبان به سمت بالکن او بالا برود. سوانهیلدا همچنین کوپلیا را پشت پرده پیدا می‌کند و در این‌جا متوجه می‌شود که او نیز یک عروسک است. او نه تنها به خاطر تجاوز آن‌ها به ملکش بلکه به خاطر ایجاد مزاحمت در اتاق کارش به شدت عصبانی می‌شود. وقتی کوپلیوس متوجه بالا آمدن فرانتس از بالکن می‌شود، او را به خانه اش دعوت می‌کند. مخترع می‌خواهد کوپلیا را زنده کند، اما برای انجام این کار به قربانی انسانی نیاز دارد. | ## بخش 3: کوپلیا | پس از اینکه کوپلیوس مقداری شراب حاوی پودر خواب به او پیشنهاد می‌دهد، فرانتس کم‌کم به خواب می‌رود. پس از اینکه کوپلیوس از اتاق بیرون می‌رود، سوانهیلدا، فرانتس را از خواب بیدار کرده و سپس تمام عروسک‌های مکانیکی را برای کمک به فرار خودشان جمع می‌کند. در برخی از نسخه‌های روسی باله، سوانهیلدا پس از گرفتار شدن، نزد کوپلیوس دربارهٔ کارهایی که او و دوستانش انجام داده‌اند و وضعیتش با فرانتس اعتراف می‌کند. کوپلیوس تصمیم می‌گیرد سوانهیلدا را ببخشد و به او بیاموزد که چگونه مانند عروسکی که زنده می‌شود تا فرانتس را فریب دهد، عمل کند و به این ترتیب صحنه ۲ را با یک نت شادتر به پایان می‌رساند. سوانهیلدا و فرانتس در شرف ادای سوگند ازدواج هستند که کوپلیوس با حالتی عصبانی ظاهر می‌شود و ادعای خسارت می‌کند. سوانهیلدا که از ایجاد چنین اتفاقی ناامید شده‌است، در ازای بخشش کوپلیوس، جهیزیه خود را پیشنهاد می‌کند. با این حال، فرانتس به سوانهیلدا می‌گوید که جهیزیه خود را حفظ کند و به جای آن به کوپلیوس می‌گوید که خسارت را پرداخت خواهد کرد. در آن لحظه، شهردار مداخله می‌کند و کیسه ای پول به کوپلیوس می‌دهد که این‌کار سبب آرامش او می‌شود. تأثیر و پیشینه جشن روز عروسی در میدان دهکده که صحنه ۳ را در بر می‌گیرد، اغلب در نسخه‌های رقص مدرن حذف می‌شود. بخشی از این داستان، از نمایش‌های مسافرتی اواخر قرن ۱۸ و اوایل قرن ۱۹ که در آن از خودکاره استفاده می‌شد تأثیر گرفته‌است. | ## جمع‌بندی | این زمینه سرگرمی کمتر مستند شده‌است، اما بررسی اخیر در این مورد در شطرنج‌باز ترک توسط تام استندج (۲۰۰۲) آمده‌است.