موضوع مقاله: کفش‌دوز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کفش‌دوز | مقدمه: کفش‌دوز (به انگلیسی: ) به کفاشی گفته می‌شود که کفش نو از چرم نو می‌سازد و در مقابل «پینه‌دوز» قرار دارد که کار آن تعمیر و پینه‌دوزی کفش کهنه است. | ## بخش 1: کفش‌دوز | ریشه‌شناسی واژه انگلیسی پیشهٔ کفش‌دوزی در سنت بریتانیایی از پیشهٔ «پینه‌دوز» (به انگلیسی: ) متمایز است؛ بر پایهٔ این سنت، پینه‌دوزها تنها مجاز به تعمیر کفش بودند، نه ساخت کفش نو. البته این تمایز در همه‌جا رعایت نمی‌شود و واژهٔ پینه‌دوز در بسیاری از نقاط انگلیسی‌زبان برای هر کفاشی به کار می‌رود. فرهنگ انگلیسی آکسفورد واژهٔ کفش‌دوز را کهن‌شده طبقه‌بندی می‌کند اما یادآور می‌شود که هنوز در نام اصناف به کار می‌رود. ریشهٔ این واژه به چرم مرغوب «کوردوان» بازمی‌گردد که در سده‌های میانه در کوردوبا (اسپانیا) تولید می‌شد. کفش‌دوزها در لندن دارای صنف مستقل بودند و نقش مهمی در پیشینهٔ کفاشی بریتانیا و آمریکای شمالی داشتند. این واژه در آغاز به کسی اشاره داشت که با چرم کوردوان (به انگلیسی: ) کار می‌کرد؛ چرمی که پیشینهٔ ساخت آن به کوردوبای دورهٔ مغربی بازمی‌گردد. بر پایهٔ فرهنگ انگلیسی آکسفورد، این واژه اکنون منسوخ شمرده می‌شود مگر در نام اصناف و اتحادیه‌های صنفی. پیشینه سنت بریتانیایی میان دو واژهٔ کفش‌دوز و پینه‌دوز تمایز روشنی قائل بوده‌است: کفش‌دوز کسی است که کفش نو از چرم نو می‌سازد و پینه‌دوز کسی که کفش کهنه را تعمیر می‌کند. کفش‌دوزهای سده‌های میانه از برای مرغوب‌ترین کفش‌ها بهره می‌گرفتند، اما از چرم‌های تولید داخلی نیز استفاده می‌کردند و لزوماً تنها سازندهٔ کفش‌های لوکس نبودند. در سال ۱۳۹۵ میلادی، شهردار لندن پینه‌دوزها را از کار با چرم نو و کفش‌دوزها را از دست‌کاری کفش کهنه منع کرد. | ## بخش 2: کفش‌دوز | این صنف نخستین فرمان خود را در سال ۱۲۷۲ دریافت کرد و در سال ۱۴۳۹ منشور سلطنتی تأسیس گرفت. تا سال ۲۰۰۰ میلادی، دانشکدهٔ فنی کفش‌دوزها در لندن فعال بود و از مراکز برجستهٔ آموزش کفاشی و چرم‌سازی در جهان به‌شمار می‌رفت. در سال ۲۰۰۰ این دانشکده در ادغام شد و بخش‌های طراحی کفش آن با نام «کفش‌دوزها در دانشکدهٔ مد لندن» ادامه یافت. در اسکاتلند، در سال ۱۷۲۲ کفش‌دوزها درخواست دادند تا صنف آنها از صنف کفش‌دوزانی که کفش تک‌لایه می‌ساختند جدا شود. ایالات متحده مهاجرانی که در سال ۱۶۰۷ برای ایجاد مستعمرهٔ جیمزتاون (ویرجینیا) به ویرجینیا رفتند، کفش‌دوزهایی را نیز در میان خود داشتند. تا سال ۱۶۱۶ دبیر ویرجینیا گزارش داد که پیشه‌های چرم‌سازی و کفاشی رونق گرفته‌اند. کریستوفر نلم از انگلستان، نخستین کفاش نام‌دار ثبت‌شده در مستعمره‌های آمریکایی بود که در سال ۱۶۱۹ از بریستول به ویرجینیا سفر کرد. در سال ۱۶۲۰ زائران در ماساچوست فرود آمدند و نُه سال بعد، در ۱۶۲۹، نخستین کفاشان به این سرزمین رسیدند. در سال ۱۹۸۴ گروهی از کفاشان و مورخان، شرکت بزرگ‌وار کفش‌دوزها را به‌عنوان صنفی نوین بنیاد نهادند و در سال بعد منشور آن را تدوین کردند. در سال ۱۹۸۷ این شرکت به‌عنوان سازمان آموزشی غیرانتفاعی در ایالت ویرجینیا ثبت شد و از سوی سرپرست شرکت بزرگ‌وار کفش‌دوزهای لندن به رسمیت شناخته شد. | ## بخش 3: کفش‌دوز | در ۱۴ ژوئن ۱۷۴۹، ادوارد کورنوالیس، فرماندار تازه‌منصوب نوا اسکوشیا، با کشتی جنگی اچ‌ام‌اس اسفینکس (۱۷۴۸) به رسید تا شهرکی را بنیاد نهد که امروزه هالیفاکس نامیده می‌شود. تا ۲۷ ژوئن، سیزده کشتی باربری با ۲٬۵۷۶ مهاجر بریتانیایی به رسیدند که نوزده تن از آنان کفش‌دوز بودند. تمایز با پینه‌دوز تمایز میان کفش‌دوز و پینه‌دوز ریشه در نظام صنفی سده‌های میانهٔ بریتانیا دارد. پینه‌دوزها از نظر تاریخی تنها مجاز به تعمیر کفش بودند و حتی هنگامی که کفش می‌ساختند، تنها اجازهٔ کاربرد چرم کهنه بازیافتی از کفش‌های مستعمل را داشتند. امروزه بسیاری از سازندگان کفش‌های ساختهٔ خود را نیز تعمیر می‌کنند، اما تعمیرکاران کفش معمولاً توانایی ساخت کفش نو ندارند. فرهنگ‌نامه‌های معتبر انگلیسی نیز این تمایز را بازتاب می‌دهند: فرهنگ انگلیسی آکسفورد در شرح واژهٔ پینه‌دوز تنها به تعمیر اشاره می‌کند، هرچند فرهنگ‌های دیگر مانند فرهنگ میراث آمریکایی پینه‌دوز را به معنای هم سازنده و هم تعمیرکار به کار می‌برند. در سال ۲۰۰۷ در آلمان ۳٬۴۹۲ کارگاه کفاشی در فهرست صنفی ثبت شده بود و با احتساب ۱٬۱۶۱ کارگاه بدون استادکار، مجموعاً ۴٬۷۲۴ واحد فعال بودند. حامی مقدس در سنت مسیحی، روز ۲۵ اکتبر روز بزرگداشت قدیس کریسپین، حامی مقدس کفاشان و چرم‌سازان، است. | ## جمع‌بندی | در ایالات متحده، سازمان‌هایی مانند (اتحادیهٔ کارگری کفاشان با نزدیک به ۵۰ هزار عضو در حدود ۱۸۷۰) و (اتحادیهٔ کفاش‌دوزان زن) با الهام از نام همین قدیس تأسیس شدند.