موضوع مقاله: فهرست میراث جهانی در گرجستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست میراث جهانی در گرجستان | مقدمه: سایت‌های میراث جهانی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، یونسکو مکان‌هایی هستند که دارای اهمیت فرهنگی یا طبیعی هستند، همان‌طور که در پیمان‌نامه میراث جهانی یونسکو، که در سال ۱۹۷۲ تأسیس شده، شرح داده شده‌است. | ## بخش 1: فهرست میراث جهانی در گرجستان | گرجستان این پیمان‌نامه را در تاریخ ۴ نوامبر ۱۹۹۲ پذیرفت و از آن هنگام، مکان‌های طبیعی و فرهنگی گرجستان دارای شرایط برای گنجانده شدن در فهرست میراث جهانی هستند. ، چهار سایت میراث جهانی در گرجستان وجود دارند که ۳تای آن‌ها فرهنگی و یک اثر طبیعی است. دو سایت نخستی که به فهرست افزوده شدند، بناهای تاریخی متسختا و سایت شامل کلیسای جامع بگراتی و صومعه گلاتی در سال ۱۹۹۴ بودند. با این وجود، به دلیل بازسازی‌هایی که به اصالت و یکپارچگی آن آسیب رساند، در سال ۲۰۱۰ کلیسای جامع باگراتی به فهرست میراث جهانی در معرض خطر افزوده شد و در سال ۲۰۱۷ به کل از فهرست میراث جهانی حذف شد. در سال ۱۹۹۶، سوانتی فهرست شد و تازه‌ترین سایت افزوده شده، جنگل‌های بارانی و تالاب‌های کلخی در سال ۲۰۲۱ است. جنگل‌های بارانی و تالاب‌های کلخی تنها سایت میراث طبیعی گرجستان است و ۳ سایت دیگر همه فرهنگی هستند. راست|75px # نگاره نام موقعیت سال ثبت ش ثبتمعیارها شرحمنبع۱ 220px بناهای تاریخی متسختامتسختا-متیانتی۱۹۹۴ ۷۰۸ iii, iv از سدهٔ سوم پیش از میلاد تا سدهٔ پنجم میلادی، متسختا پایتخت پادشاهی ایبری بود و تاکنون مرکز کلیسای ارتدکس گرجی بوده‌است. پیشینهٔ صومعه جواری (در نگاره) به سدهٔ ششم میلادی می‌رسد در حالی که کلیسای جامع سوتیتسخولی و صومعه سامتاورو، در سدهٔ یازدهم میلادی بر روی کلیساهایی که از پیش بودند، ساخته شدند. این بناهای دینی مراحل مختلف در توسعه معماری دینی در قرون وسطی را نشان می‌دهد.۲ 220px صومعه گلاتیایمرتی ۱۹۹۴ ۷۱۰ iv صومعه گلاتی، یک شاهکار ساخته شده در طول عصر طلایی گرجستان، در سال ۱۱۰۶ میلادی توسط داویت چهارم ساخته شد و در طول قرون وسطی یکی از مرکزهای مهم فرهنگی و علمی گرجستان بوده‌است. این صومعه یک آکادمی داشته که برخی از سرشناس‌ترین دانشمندان، فیلسوفان و الهی‌دانان گرجستان، دانش‌آموخته آن هستند و برخی از آن‌ها در صومعه‌های ارتدکس خارج از کشور، برای نمونه آکادمی منگان در قسطنطنیه فعالیت داشتند. در زمان فهرست شدن، کلیسای جامع بگراتی نیز در کنار صومعه به عنوان میراث فهرست شدند. از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۷، کلیسای جامع بگراتی در فهرست میراث جهانی در معرض خطر قرار گرفت، زیرا بازسازی دوباره کلیسا به یکپارچگی و اصالت آن آسیب زد. در سال ۲۰۱۷، کلیسای جامع بگراتی از میراث جهانی حذف شد و صومعه گلاتی نیز از فهرست میراث جهانی در خطر حذف شد.۳ 220px سوانتی سامگرلو-زمو سوانتی ۱۹۹۶ ۷۰۹ iv, v سوانتی یک دره میان رودخانه اینگوری و قفقاز و رشته‌کوه سوانتی است. بارزترین ویژگی معماری روستاها برج‌های سنگی قرون وسطایی است که هم عملکرد دفاعی و هم مسکونی داشتند. بیش از ۲۰۰ برج و خانه در روستای چاژاشی نگه داشته شده‌اند.۴ 220px جنگل‌های بارانی و تالاب‌های کلخی سامگرلو-زمو سوانتی، گوریا، آجارستان ۲۰۲۱ ۱۶۱۶ ix, x منطقه ساحلی گرجستان (کولخیس) توسط تالاب‌ها، جنگل‌ها، خلاش‌ها، دریاچه‌ها و تپه‌های شنی پوشیده شده‌است. | ## بخش 2: فهرست میراث جهانی در گرجستان | این مناطق از دیدگاه زیست‌بومی مهم هستند و برای پرندگان مهاجری مانند لک‌لک سیاه، درنای خاکستری و حواصیل سفید بزرگ مهم هستند. این سایت میراث جهانی شامل هفت مکان می‌شود: کینتریشی-متیرالا و ایسپانی در آجارستان و گریگولتی و ایمناتی در گوریا، پتیشورا، نابادا و چوریا در سامگرلو-زمو سوانتی. این‌جاها در گرجستان به عنوان پارک ملی کلختی (در نگاره)، ذخیره‌گاه طبیعی کینتریشی، ذخیره‌گاه طبیعی کبولتی و پارک ملی متیرالا اداره می‌شوند. موقعیت میراث برروی نقشه فهرست آزمایشی علاوه بر سایت‌های موجود در فهرست میراث جهانی، کشورهای عضو می‌توانند فهرستی از سایت‌های آزمایشی را که ممکن است برای نامزدی در نظر بگیرند، در این فهرست قرار دهند. نامزدها در فهرست میراث جهانی تنها در صورتی پذیرفته می‌شوند که سایت قبلاً در فهرست آزمایشی قرار داشته باشد. # نگاره نام موقعیت سال ثبت ش ثبتمعیارها شرحمنبع۱ 220px صومعه آلاوردی کاختی ۲۰۰۷ ۵۲۲۱ iv, vi این کلیسای جامع در نیمهٔ نخست سدهٔ یازدهم بر روی یک صومعه مربوط به سدهٔ هفتم ساخته شده‌است. این مجموعه توسط دیوار مستحکمی احاطه شده‌است.۲ 220px آنانوری متسختا-متیانتی ۲۰۰۷ ۵۲۲۲ iii مجموعه دژهای آنانوری، که در سدهٔ هفدهم میلادی ساخته شد، در کنار جاده نظامی گرجستان واقع شده‌است. کلیسای باکره آرامگاه اریستاوی‌های سرشماری از دوک‌نشین آراگوی است.۳ 220px مجموعه صومعه‌های داوید گارجا کاختی ۲۰۰۷ ۵۲۲۴ i, ii, iii, iv, v, vi, vii, x این مجموعهٔ صومعه‌های ارتدکس گرجی شامل حدود ۱۹ صومعه مربوط به سده‌های میانه و ۵۰۰۰ اتاق برای راهبان است. نخستین صومعه‌ها در سدهٔ ششم میلادی به دست داوید گارجی، یکی از سیزده پدر آشوری بنیان‌گذاری شد. در بین سده‌های ۱۰ تا ۱۳ میلادی صومعه‌ها یک دوران طلایی تجربه کردند، سپس به‌دنبال یورش مغول‌ها افت کردند و در میزان کوچک‌تر در سده‌های ۱۷ و ۱۸ میلادی بازسازی شدند. بازمانده‌هایی از عصرهای برنز و آهن در این سایت نیز دیده شده‌اند.۴ 220px دمانیسی کومو کارتلی ۲۰۰۷ ۵۲۲۵ iii, v فسیل‌های انسان دمانیسی در دمانیسی، متعلق به برخی از کهن‌ترین فسیل‌های انسان‌ها در خارج از آفریقا است. چندین جمجمه، دندان، بقایا و آثار سنگی و بقایای جانوران در این مکان پیدا شده‌است. پیشینهٔ آن‌ها به ۱٬۷۵ میلیون سال پیش تخمین زده می‌شود و مرحلهٔ مهمی در فرگشت انسان را نشان می‌دهند.۵ 220px محوطهٔ باستانی انسان‌شناسی گرمی کاختی ۲۰۰۷ ۵۲۲۶ ii, iii گرمی، شهری در جاده ابریشم، پایتخت پادشاهی کاختی بود تا زمانی که به دست شاه ایران صفوی، عباس یکم ویران شد و ویرانه‌های آن را رها کرد. یک برج سه طبقه با یک ناقوس در بالای آن در کنار کلیسا قرار دارد.۶ 220px کلیسای کوترا کاختی ۲۰۰۷ ۵۲۲۷ iii, iv کلیسای کوترا در سدهٔ دهم میلادی در یک مجموعهٔ دژ ساخته شد. این یک کلیسای کوچک با طرحی است که یک الگوی صلیبی چهار به چهار موجود بین جایگاه مهراب دارد.۷ 220px متا-توشتی کاختی ۲۰۰۷ ۵۲۲۸ iv, v, vii, x متا-توشتی منطقه‌ای در سراشیبی رشته‌کوه قفقاز است. | ## بخش 3: فهرست میراث جهانی در گرجستان | زیست‌گاه‌های بالای دامنهٔ کوه‌ها از جنگل‌ها به مراتع بلند تغییر می‌کند که زیستگاه جانوران و گیاهان گوناگونی است. معماری بومی منطقه دژ مانند، مشابه منطقهٔ سوانتی است.۸ 220px کلیسای جامع نیکورتسمیندا راچا ۲۰۰۷ ۵۲۲۹ ii, iv کلیسای جامع نیکورتسمیندا، یکی از مهم‌ترین بناهای قرون وسطایی گرجستان، در ابتدای سدهٔ یازدهم میلادی به دست پادشاه بگرات سوم ساخته شد. این کلیسا یک نقشهٔ ساخت شش‌ضلعی‌مانند دارد و با نقاشی‌های دیواری مذهبی تزئین شده‌است. فضای داخلی کلیسا توسط نقاشی‌های دیواری از سده‌های ۱۶ و ۱۷ میلادی تزئین شده‌است.۹ 220px کلیسای جامع سامتاویسی شیدا کارتلی ۲۰۰۷ ۵۲۳۰ iv کلیسای جامع سامتاویسی در سال ۱۰۳۰ ساخته شد و در سدهٔ ۱۵ میلادی بازسازی گسترده‌ای بر آن صورت گرفت. از دیدگاه توسعهٔ معماری، این کلیسا شیوهٔ تازه‌ای از تزئین کردن معرفی کرد، و در دیوار شرقی یک صلیب زینتی بزرگ قرار دارد. در فضای داخلی کلیسا بازمانده‌هایی از نقاشی‌های دیواری سدهٔ هفدهم دیده می‌شود.۱۰ 220px شاتیلی متسختا-متیانتی ۲۰۰۷ ۵۲۳۲ v شاتیلی یک روستای کوهی در بلندی است و در تنگهٔ رودخانهٔ آرگون واقع شده‌است. این روستا یک مجموعهٔ دژی است و ساختمان‌هایی دارد که هم کاربرد مسکونی و هم کاربرد نظامی دارد. پیشینهٔ این روستا به دوران اواخر سده‌های میانه و ابتدای دوران امروزی می‌رسد.۱۱ 220px ناحیهٔ تاریخی تفلیس تفلیس ۲۰۰۷ ۵۲۳۳ ii, iii, iv, v, vi تفلیس، پایتخت گرجستان، شهر مهمی در جاده ابریشم و یک مرکز اصلی در منطقهٔ قفقاز بود. این شهر در سدهٔ پنجم میلادی بنیان‌گذاری شد و توسط تاثیرگذاری‌های فرهنگ‌های گوناگون شناخته می‌شد. ویژگی‌های بارز تفلیس، بالکن‌ها و حیاط‌های خانه‌های مسکونی است.۱۲ 220pxشهر غاری اوپلیستسیخه شیدا کارتلی ۲۰۰۷ ۵۲۳۴ ii, iii, iv, v نخستین آثار زندگی انسان در اوپلیستسیخه به هزارهٔ دوم پیش از میلاد بر می‌گردد. در طول دوران هلنیستی و دوران باستان متأخر، یک مرکز مهم بود و در میان سده‌های ۹ تا ۱۱ میلادی به اوج دیگری رسید و سپس در طول حمله مغول به گرجستان در سدهٔ سیزدهم، شهر به کل ویران شد. این شهر در یک سنگ بزرگ ساخته شده‌است و یک مجموعهٔ کاخ و کلیسای باسیلیکا از سدهٔ ششم است. برخی از غارها تزئینات مجموعه را دارند.۱۳ 220px وانی ایمرتی ۲۰۰۷ ۵۲۳۵ ii, iii, vi وانی یک شهر باستانی در منطقهٔ تاریخی کولخیس بود که از سدهٔ هفتم تا یکم پیش از میلاد ساکن شده بود. در عصر هلنیستی، این شهر شاهد تأثیرات زیادی از فرهنگ یونانی بود که از معماری، جواهرات و گورها دیده می‌شود. | ## جمع‌بندی | کاوش‌های باستان‌شناسی شمار زیادی از آثار باستانی را کشف کرد که هم‌اکنون در موزه ملی گرجستان در تفلیس قرار دارند.۱۴ 220px واردزیا-خرتویسی سامتسخه-جاواختی ۲۰۰۷ ۵۲۳۶ ii, iii, iv, v, vi, vii این نامزدی شامل تنگهٔ رود کورا به طول بین دژ خرتویسی و صومعهٔ سنگی واردزیا است که در میان سده‌های ۱۲ و ۱۳ میلادی ساخته شده‌است.