موضوع مقاله: ایران در ۲۰۲۵ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ایران در ۲۰۲۵ | مقدمه: حاکمان رهبر جمهوری اسلامی ایران: سید علی خامنه‌ای رئیس‌جمهور ایران: مسعود پزشکیان مجلس شورای اسلامی: محمدباقر قالیباف قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران: غلامحسین محسنی اژه‌ای رویدادها ژانویه ۸ ژانویه – دولت ایران روزنامه‌نگار ایتالیایی، چچیلیا سالا، را از زندان آزاد کرد و او در همان روز به رم بازگشت. | ## بخش 1: ایران در ۲۰۲۵ | ۹ ژانویه – گزارش شد که یک شهروند سوئیسی پس از بازداشت به اتهام جاسوسی، در زندانی در سمنان بر اثر خودکشی جان باخته است. ۱۵ ژانویه – یک فروند هواپیمای سبک متعلق به فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران در جریان یک پرواز آموزشی در نزدیکی رشت سقوط کرد و هر سه سرنشین آن جان باختند. ۱۷ ژانویه – مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، یک «پیمان مشارکت راهبردی جامع» با روسیه امضا کرد. ۱۸ ژانویه – ترور قضات دیوان عالی کشور: دو قاضی دیوان عالی ایران در جریان تیراندازی در داخل کاخ دادگستری تهران کشته شدند. ۲۲ ژانویه – یک فروند هواپیمای نظامی ایران در جریان یک پرواز آموزشی در نزدیکی کبودرآهنگ، استان همدان، سقوط کرد که در پی آن دو خلبان آن مجروح شدند. فوریه ۶ فوریه – ناو شهید باقری نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به‌عنوان نخستین ناو پهپادبر ایران، به بهره‌برداری رسید. ۱۳ فوریه – گزارش شد که دو تبعه بریتانیا به اتهام جرایم مرتبط با مسائل امنیتی در کرمان بازداشت شده‌اند. مارس ۲ مارس – مجلس شورای اسلامی با استیضاح عبدالناصر همتی، وزیر امور اقتصادی و دارایی، و با ۱۸۲ رأی موافق از مجموع ۲۷۳ نماینده، او را از سمت خود برکنار کرد؛ اقدامی که در پی تداوم بحران اقتصادی صورت گرفت. ۵ مارس – مهدی یراحی، خواننده ایرانی، در چارچوب حکم صادره به‌دلیل جرایم مرتبط با مصرف الکل، شلاق زده شد. ۶ مارس – در پی وقوع انفجار و آتش‌سوزی در یک تأسیسات نظامی در تهران، یک نفر جان باخت. ۱۷ مارس – اولیویه گروندو، شهروند فرانسوی که از سال ۲۰۲۲ به اتهام جاسوسی در ایران زندانی بود، آزاد شد و به فرانسه بازگردانده شد. ۲۵ مارس – تیم ملی فوتبال ایران پس از تساوی ۲–۲ برابر ازبکستان در چارچوب مرحلهٔ مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶، که در تهران برگزار شد، به جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ صعود کرد. آوریل ۱ آوریل – وزارت دادگستری ایالات متحده، حسین اکبری و رضا عمیدی، دو تاجر ایرانی، را به اتهام پول‌شویی و تبانی برای تأمین قطعات پهپاد در آمریکا به‌منظور استفادهٔ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی متهم کرد. ۵ آوریل – مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، شهرام دبیری اسکویی را در پی انتقادها از سفر پرهزینهٔ وی به آرژانتین و قطب جنوب در ایام نوروز و هم‌زمان با بحران اقتصادی ایران، از سمت معاونت پارلمانی برکنار کرد. ۷ آوریل – در پی نشت گاز در یک معدن زغال‌سنگ در نزدیکی دامغان، هفت معدن‌کار جان خود را از دست دادند. ۱۲ آوریل – هشت کارگر پاکستانی در حمله‌ای در شهرستان مهرستان، استان سیستان و بلوچستان، کشته شدند. ایران و ایالات متحده نخستین مذاکرات سطح‌بالای خود از سال ۲۰۱۸ دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای ایران را در عمان برگزار کردند. ۱۴ آوریل – اتحادیهٔ اروپا به دلیل بازداشت شهروندان اتحادیهٔ اروپا در ایران به اتهام‌های «بی‌اساس»، هفت قاضی، دادستان و مقام قضایی ایران، از جمله هدایت‌الله فرزادی، رئیس زندان اوین، را تحریم کرد. ۱۵ آوریل – مسعود پزشکیان استعفای محمدجواد ظریف، معاون راهبردی رئیس‌جمهور، را پذیرفت. ۲۴ آوریل – چهار نفر از کارکنان سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران (صداوسیما) به اتهام‌های مرتبط با پخش برنامه‌ای که به ابوبکر، خلیفهٔ نخست اهل سنت، توهین‌آمیز توصیف شد، بازداشت شدند. ۲۶ آوریل – انفجار ۱۴۰۴ بندرعباس: در پی انفجار و آتش‌سوزی در بندر شهید رجایی، ۵۷ نفر کشته و بیش از ۱٬۰۰۰ نفر زخمی شدند. ۲۹ آوریل – انفجار ۱۴۰۴ اصفهان: انفجاری در یک انبار مواد شیمیایی در میمه، استان اصفهان، دو کشته و دو زخمی بر جای گذاشت. | ## بخش 2: ایران در ۲۰۲۵ | ۳۰ آوریل – محسن لنگرنشین، زندانی زندان قزل‌حصار کرج که به اتهام جاسوسی برای اسرائیل و مشارکت در ترور حسن صیاد خدایی، سرهنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در سال ۲۰۲۲ محکوم شده بود، اعدام شد؛ محاکمهٔ وی از سوی فعالان حقوق بشر ناعادلانه توصیف شده است. مه ۱ مه – زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۸ ریشتر استان خراسان رضوی را لرزاند که در پی آن ۲۹ نفر زخمی شدند. ۴ مه – وزارت دفاع ایران اعلام کرد که یک موشک بالستیک جدید با نام «قاسم بصیر» را با موفقیت آزمایش کرده است. ۱۶ مه – فرانسه با طرح شکایتی علیه ایران در دیوان بین‌المللی دادگستری، این کشور را به نقض حقوق دو شهروند فرانسوی که از سال ۲۰۲۲ در ایران بازداشت و زندانی شده‌اند و نگه‌داشتن آنان به‌عنوان گروگان متهم کرد. ۲۱ مه – ایران عامل حملهٔ سال ۱۴۰۴ به سفارت جمهوری آذربایجان در تهران را که پیش‌تر محکوم شده بود، اعدام کرد. ۲۴ مه – جعفر پناهی، کارگردان سینمای ایران، برای فیلم یک تصادف ساده در هفتاد و هشتمین جشنوارهٔ فیلم کن (۲۰۲۵) موفق به دریافت نخل طلای کن شد. ژوئن ۴ ژوئن – ایران در جریان عملیات‌های ضدتروریستی در چندین استان، ۱۳ عضو شاخهٔ داعش خراسان، از جمله رهبر این گروه و چند عامل انتحاری، را بازداشت کرد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با صدور فرمانی ورود اتباع ایرانی به آمریکا را ممنوع اعلام کرد. ۱۰ ژوئن – ایران ۹ نفر از اعضای گروه داعش را که در درگیری‌های سال ۲۰۱۸ در غرب کشور و کشته شدن سه عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نقش داشتند، اعدام کرد. ۱۱ ژوئن – بر اثر انفجار و آتش‌سوزی در یک کارخانهٔ مواد شیمیایی در بندر دیر، سه نفر کشته شدند. ۱۲ ژوئن – آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که ایران برای نخستین بار از سال ۲۰۰۵ تعهدات خود در زمینهٔ عدم اشاعهٔ هسته‌ای را نقض کرده است. ۱۳ ژوئن – اسرائیل حملات هوایی علیه ایران انجام داد که در پی آن انفجارهایی در تهران گزارش شد. در این حملات چندین مقام نظامی، از جمله حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، و محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، کشته شدند. ۱۶ ژوئن – مقر سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در تهران در جریان پخش زنده هدف حملهٔ اسرائیل قرار گرفت که دست‌کم یک کشته بر جای گذاشت. پاکستان در پی تشدید جنگ ایران و اسرائیل، دستور داد مرز خود با ایران تا اطلاع ثانوی بسته شود. ۲۰ ژوئن – استرالیا به دلیل افزایش خطرات امنیتی، فعالیت‌های سفارت خود در تهران را به حالت تعلیق درآورد و کارکنان کنسولی را به جمهوری آذربایجان منتقل کرد. ۲۱ ژوئن – حملات ایالات متحده به ایران: نیروی هوایی ایالات متحده عملیاتی را علیه ایران انجام داد و به‌طور رسمی وارد جنگ ایران و اسرائیل شد. ۲۳ ژوئن – نیروی هوایی ایران موشک‌های بالستیکی را به‌سوی پایگاه هوایی العدید در قطر، محل استقرار نیروی هوایی ایالات متحده، شلیک کرد که این موشک‌ها توسط نیروهای مسلح قطر رهگیری شدند. ۲۴ ژوئن – آتش‌بسی که از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، برای پایان دادن به جنگ ایران و اسرائیل اعلام شده بود، به اجرا درآمد. ۲۵ ژوئن – مجلس شورای اسلامی به تعلیق همکاری ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رأی مثبت داد. ۲۶ ژوئن – شورای نگهبان با تعلیق همکاری ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی موافقت کرد. جولای ۲ ژوئیه – مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، دستور تعلیق همکاری ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را صادر کرد. | ## بخش 3: ایران در ۲۰۲۵ | ۱۱ ژوئیه – محوطه‌های پیشاتاریخی دره خرم‌آباد از سوی یونسکو در فهرست میراث جهانی ثبت شدند. ۱۹ ژوئیه – ◦ واژگونی یک اتوبوس در استان فارس منجر به کشته شدن ۲۱ نفر و زخمی شدن ۳۴ نفر دیگر شد. ۲۱ ژوئیه – ایران یک پرتاب آزمایشی زیرمداری ماهواره‌ای با استفاده از ماهواره‌بر قاصد انجام داد. ۲۳ ژوئیه – به دلیل موج گرما، تعطیلی خدمات عمومی در تهران و هفت استان دیگر ابلاغ شد. ۲۶ ژوئیه – در حملهٔ افراد مسلح به یک دادگستری در زاهدان، ۹ نفر از جمله سه مهاجم کشته شدند. ۲۷ ژوئیه – دو نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران به اتهام طراحی حملات تروریستی اعدام شدند. آگوست ۴ اوت – شورای عالی امنیت ملی اقدام به تأسیس نهاد امنیتی جدیدی با عنوان شورای عالی دفاع ملی کرد. ۵ اوت – مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، علی لاریجانی را برای دومین بار به‌عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی منصوب کرد و علی‌اکبر احمدیان را از این سمت کنار گذاشت. ۶ اوت – ایران دو نفر را که به‌طور جداگانه به جاسوسی برای اسرائیل و طراحی حملات به‌نمایندگی از گروه دولت اسلامی محکوم شده بودند، اعدام کرد. ۹ اوت – یک قطار مسافربری پس از برخورد با یک بیل مکانیکی در طبس از ریل خارج شد که در پی آن ۳۰ نفر زخمی شدند. ۲۰ اوت – ایران نخستین رزمایش نظامی مستقل خود را از زمان جنگ ژوئن با اسرائیل برگزار کرد و در جریان رزمایش «قدرت پایدار ۱۴۰۴» اقدام به شلیک موشک‌ها و پهپادها در اقیانوس هند کرد. ۲۲ اوت – در پی کمین به دو خودروی پلیس در نزدیکی ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان، پنج مأمور پلیس کشته شدند. ۲۶ اوت – استرالیا سفیر ایران، احمد صادقی، را اخراج کرد و اعلام کرد در پی یافته‌های سازمان اطلاعات امنیت استرالیا مبنی بر نقش سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تحریک دو حمله به یک رستوران یهودی و یک کنیسه در سال ۲۰۲۴، قصد دارد سپاه را به‌عنوان یک سازمان تروریستی معرفی کند. ۲۷ اوت – در درگیری میان نیروهای امنیتی و افراد مسلح در استان سیستان و بلوچستان، سیزده شبه‌نظامی کشته شدند. سپتامبر ۸ سپتامبر – نیروهای مرزبانی ایران به سوی گروهی متشکل از ۱۲۰ مهاجر افغان که قصد ورود به کشور از گذرگاه مرزی گلشن در استان سیستان و بلوچستان را داشتند، آتش گشودند که در پی آن شش نفر کشته شدند. ۹ سپتامبر – ایران در مصر توافق‌نامه‌ای با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی امضا کرد تا همکاری خود با این نهاد هسته‌ای را از سر بگیرد. ۱۶ سپتامبر – ایالات متحده علیه علیرضا درخشان و آرش استکی علیوند، دو تبعهٔ ایرانی، به دلیل تسهیل خرید بیش از ۱۰۰ میلیون دلار ارز دیجیتال برای فروش نفت دولت ایران، تحریم‌هایی اعمال کرد. ۲۴ سپتامبر – یک شناور با پرچم تانزانیا که حامل ۲٬۵۰۰ تن سیمان بود، در جنوب جزیرهٔ کیش دچار آب‌گرفتگی جزئی شد. ۲۶ سپتامبر – ایران و روسیه توافق‌نامه‌ای را امضا کردند که بر اساس آن امکان ساخت یک نیروگاه هسته‌ای در بندر سیریک، استان هرمزگان، فراهم می‌شود. ۲۸ سپتامبر – تحریم‌های سازمان ملل متحد که در چارچوب برنامهٔ جامع اقدام مشترک (برجام) در سال ۲۰۱۵ لغو شده بودند، به‌طور رسمی به دلیل برنامهٔ هسته‌ای ایران دوباره اعمال شدند. | ## جمع‌بندی | ۲۹ سپتامبر – اتحادیهٔ اروپا تحریم‌های خود علیه ایران را به دلیل برنامهٔ هسته‌ای این کشور مجدداً برقرار کرد.