موضوع مقاله: فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی | مقدمه: 190pxکتابخانه کنگره آمریکا 170pxکتابخانه ملی ایران 180pxکتابخانه ملی فنلاند 180pxکتابخانه ملی فرانسه 200pxکتابخانه ملی هند 160pxکتابخانه ملی ایرلند 190pxکتابخانه ملی اسپانیا 170pxکتابخانه ملی اتریش کتابخانه‌ها از دیرباز، به عنوان مراکز حفظ و انتقال دانش، در جوامع انسانی ایجاد شده‌اند. | ## بخش 1: فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی | نخستین کتابخانه‌ها به ویژه در تمدن‌های باستانی مانند سومر و مصر، به منظور جمع‌آوری متون دینی و علمی ایجاد شدند. کتابخانه ملی، کتابخانه‌ای است که توسط دولت یک کشور به عنوان منبع اصلی اطلاعات کشور تأسیس می‌شود. کتابخانه ملی همچنین وظیفه جمع‌آوری و حفظ ادبیات ملی را در داخل و خارج از کشور بر عهده دارد. کتابخانه‌های ملی عموماً در سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی و در پی انقلاب‌های سیاسی (مانند انقلاب فرانسه) یا به‌عنوان نماد هویت ملی تأسیس شدند و نخستین نمونه‌های آن کتابخانهٔ بریتانیا (۱۷۵۳) و کتابخانهٔ کنگرهٔ آمریکا (۱۸۰۰) بودند. کتابخانهٔ ملی، کتابخانه‌ای است که به‌صورت قانونی مسئول گردآوری، حفظ و فراهم‌آوری دسترسی به میراث مکتوب و منتشرشدهٔ یک کشور است، در حالی که کتابخانهٔ ایالتی معمولاً در نظام‌های فدرال، همین وظایف را در سطح یک ایالت بر عهده دارد. در کشورهایی با ساختار فدرالی مانند ایالات متحده آمریکا و آلمان، هم کتابخانهٔ ملی و هم کتابخانه‌های ایالتی به‌موازات یکدیگر فعالیت می‌کنند. | ## بخش 2: فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی | فدراسیون بین‌المللی انجمن‌ها و مؤسسات کتابداری (IFLA) با تدوین استانداردهای جهانی، راهنمایی‌هایی برای تأسیس و ادارهٔ کتابخانه‌های ملی ارائه کرده و فهرست رسمی کتابخانه‌های ملی جهان را نیز نگهداری می‌کند و به عنوان یک نهاد جهانی، به ترویج و بهبود خدمات کتابداری در سراسر جهان کمک می‌کند. کتابخانه ملی ایران در سال ۱۳۱۶ شمسی (۱۹۳۷ میلادی) به صورت رسمی با نام «کتابخانه ملی ملک» در مشهد تأسیس شد، اما نهاد مدرن و مستقل «کتابخانه ملی ایران» در سال ۱۳۴۴ شمسی (۱۹۶۵ میلادی) به پیشنهاد یونسکو و با تصویب مجلس شورای ملی ایجاد شد. موضوع سپرده قانونی در حوزه کتابخانه‌ها به این معناست که ناشران موظف‌اند نسخه‌ای از آثار منتشرشده را برای حفظ، گردآوری و آرشیو ملی به کتابخانه‌های ملی و مشخص شده، بسپارند. فهرست زیر بر پایهٔ ترتیب الفبایی کشورها تنظیم شده و شامل فهرست کشورهای مستقل است. در پایان فهرست، بخشی با عنوان «سایر کشورها» برای کشورهایی که از جایگاه استقلال برخوردار نیستند در نظر گرفته شده است. نماد «♦» بیانگر کتابخانهٔ ملیِ متعلق به یک استان، ایالت، کشور وابسته یا کشور تشکیل‌دهنده‌ای است که وضعیت آن مورد اختلاف قرار دارد؛ این‌گونه نهادها ذیل نام کشور مستقلِ اداره‌کنندهٔ آن‌ها فهرست می‌شوند. | ## بخش 3: فهرست کتابخانه‌های ملی و ایالتی | کشورهای مستقل - چنانچه فاقد کتابخانهٔ ملی باشند یا نام و موجودیت آن به‌طور قطعی مشخص نشده باشد، در فهرست آمده‌اند. در مقابل، کشورهای تشکیل‌دهنده، کشورهای وابسته و سایر کشورها تنها در صورتی ذکر شده‌اند که دارای کتابخانهٔ ملی باشند. کتابخانه‌های ملی ا کشور کتابخانه شهر سپرده قانونی منبعآبخاز به سایر کشورها مراجعه کنیدآذربایجانکتابخانه ملی جمهوری آذربایجانباکوآرژانتینکتابخانه ملی آرژانتینبوئنوس آیرسآروبا به هلند مراجعه کنیدآفریقای جنوبیکتابخانه ملی آفریقای جنوبیپرتوریا و کیپ‌تاونجمهوری آفریقای مرکزی[کتابخانه ملی که در قانون ایجاد شده اما هنوز وجود ندارد]بانگیآلبانیکتابخانه ملی آلبانیتیراناآلمانکتابخانه ملی آلمانفرانکفورت و لایپزیگبلهکتابخانه ملی اقتصاد آلمانکیل و هامبورگکتابخانه ملی پزشکی آلمانکلن و بنکتابخانه ملی اطلاعات فنی (هانوفر)هانوفربلهTIB Legal Depository for German Research retrieved 25-May-2012آنتیگوآ و باربوداکتابخانه عمومی آنتیگوآسنت جانز (آنتیگوآ و باربودا)آندوراکتابخانه ملی آندوراآندورا لا ولاآنگولاکتابخانه ملی آنگولالوآندااتریشکتابخانه ملی اتریشویناتیوپیآرشیو و کتابخانه ملی اتیوپیآدیس آبابااردنکتابخانه ملی اردنعمانارمنستانکتابخانه ملی ارمنستانایرواناروگوئهکتابخانه ملی اوروگوئهمونته‌ویدئواریترهمرکز پژوهش و اسناد اریترهاسمرهازبکستانکتابخانه ملی ازبکستانتاشکنداسپانیاکتابخانه ملی اسپانیامادرید♦ کاتالونیاکتابخانه ملی کاتالونیابارسلوناسترالیاکتابخانه ملی استرالیاکانبرابلهاستونیکتابخانه ملی استونیتالینبلهاسرائیلکتابخانه ملی اسرائیلاورشلیمبلهاسکاتلند به بریتانیا مراجعه کنیداسلواکیکتابخانه ملی اسلواکیمارتیناسلوونیکتابخانه ملی اسلوونیلیوبلیانااسواتینیخدمات کتابخانه ملی اسواتینیامبابانهافغانستانکتابخانه ملی افغانستانکابلاکوادورکتابخانه ملی اکوادورکیتوالجزایرکتابخانه ملی الجزایرالجزیرهالسالوادورکتابخانه ملی السالوادورسان سالوادورالند به فنلاند مراجعه کنیدامارات متحده عربیکتابخانه عمومی و مرکز فرهنگی امارات متحده عربیابوظبیاندونزیکتابخانه ملی اندونزیجاکارتا مرکزیبلهاوکراینکتابخانه ملی ورنادسکی اوکراینکی‌یفاوگانداکتابخانه ملی اوگانداکامپالاایالات متحده آمریکاکتابخانه کنگرهواشینگتن دی.سی.بلهکتابخانه ملی آموزش و پرورش (ایالات متحده آمریکا)کتابخانه ملی حمل و نقلکتابخانه وزارت خزانه‌داریکتابخانه ملی پزشکی ایالات متحده آمریکابتزداکتابخانه ملی کشاورزی ایالات متحده آمریکابلتسویلایتالیاکتابخانه ملی مرکزی فلورانسفلورانسکتابخانه ملی مرکزی رمرمکتابخانه ملی ویتوریو امانوئل سومناپلایرانسازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران تهرانبلهکتابخانه و موزه ملی ملکایرلندکتابخانه ملی ایرلنددوبلینایسلندکتابخانه ملی دانشگاهی ایسلندریکیاویکبله ب کشور کتابخانه شهر سپرده قانونی منبعباربادوسخدمات کتابخانه ملی باربادوسبریج‌تاونباهاماکتابخانه هری سی. مور (دانشگاه باهاما)ناسائوبحرینکتابخانه ملی بحرین در مرکز فرهنگی عیسیجفیربرزیلکتابخانه ملی برزیلریو دو ژانیروبلهبرمودا به بریتانیا مراجعه کنیدبرونئیکتابخانه دیوان بهاسا دان پوستاکابندر سری بگاوانبریتانیا ♦ انگلستانکتابخانه بریتانیالندن و بوستون سپا (وتربی)بله ♦ اسکاتلندکتابخانه ملی اسکاتلندادینبروبله ♦ برموداکتابخانه ملی برموداهمیلتون ♦ جرزیکتابخانه جرزیسن هلیه ♦ جزایر ویرجین بریتانیاکتابخانه خدماترود تاون ♦ جزیره منکتابخانه میراث ملی جزیره منداگلاس ♦ ولزکتابخانه ملی ولزآبریستویثبلهبلاروسکتابخانه ملی بلاروسمینسکبلژیککتابخانه سلطنتی بلژیکبروکسلبلهبلغارستانکتابخانه ملی بلغارستانصوفیهبلیزخدمات کتابخانه ملی بلیزبلیز سیتیبنگلادشکتابخانه ملی بنگلادشدکهبنینکتابخانه ملی بنینپورتو نوووبوتانکتابخانه ملی بوتانتیمفوبوتسواناخدمات کتابخانه ملی بوتسواناگابورونبورکینافاسوکتابخانه ملی بورکینافاسوواگادوگوبوروندیکتابخانه ملی بوروندیبوجومبورابوسنی و هرزگوینکتابخانه ملی و دانشگاهی بوسنی و هرزگوینسارایووکتابخانه ملی و دانشگاهی بوسنی و هرزگوینبانیا لوکابولیویآرشیو و کتابخانه ملی بولیویسوکره پ کشور کتابخانه شهر سپرده قانونی منبعپاپوآ گینه نوکتابخانه ملی پاپوآ گینه نوپورت مورزبیپاراگوئهکتابخانه ملی پاراگوئهآسونسیونپاکستانکتابخانه ملی پاکستاناسلام‌آبادپالائوکتابخانه کالج جامعه پالائوکورورپاناماکتابخانه ملی پاناماپاناماسیتیپرتغالکتابخانه ملی پرتغاللیسبونپروکتابخانه ملی پرولیمابله ت کشور کتابخانه شهر سپرده قانونی منبعتاتارستان به روسیه مراجعه کنیدتاجیکستانکتابخانه ملی تاجیکستاندوشنبهتانزانیاکتابخانه مرکزی ملی تانزانیادارالسلامتایلندکتابخانه ملی تایلندبانکوکجمهوری چین (تایوان) به سایر کشورها مراجعه کنیدترکمنستانکتابخانه دولتی ترکمنستانعشق‌آبادترکیهکتابخانه ملی ترکیهآنکاراترینیداد و توباگوکتابخانه ملی و نظام اطلاعاتپورت آو اسپینتوگوکتابخانه ملی توگولومهتونسکتابخانه ملی تونستونستونگا[بدون کتابخانه ملی]تووالوکتابخانه و آرشیو ملی تووالوفونافوتیتیمور شرقیکتابخانه ملی تیمور شرقیدیلی ج کشور کتابخانه شهر سپرده قانونی منبعجامائیکاکتابخانه ملی جامائیکاکینگستونبلهجرزی به بریتانیا مراجعه کنیدجزیره من به بریتانیا مراجعه کنیدجیبوتیآرشیو و کتابخانه ملی جیبوتیجیبوتی چ کشور کتابخانه شهر سپرده قانونی منبعچادکتابخانه ملی چادانجامنا جمهوری چککتابخانه ملی جمهوری چکپراگبلهجمهوری خلق چینکتابخانه ملی چینپکنبله ♦ هنگ کنگکتابخانه مرکزی هنگ کنگهنگ کنگبله ♦ ماکائوکتابخانه مرکزی ماکائوماکائوجمهوری چین (تایوان) به سایر کشورها مراجعه کنید د کشور کتابخانه شهر سپرده قانونی منبعدانمارککتابخانه سلطنتی دانمارککپنهاگبلهکتابخانه دولتی دانشگاهی دانمارکآرهوسبله♦ جزایر فاروکتابخانه ملی جزایر فاروتوشهاون♦ گرینلندکتابخانه عمومی و ملی گرینلندنوکدومینیکاکتابخانه ملی دومینیکاروسوجمهوری دومینیکنکتابخانه ملی پدرو هنریکز اورنیاسانتو دومینگو ر کشور کتابخانه شهر سپرده قانونی منبعفدراسیون روسیهکتابخانه دولتی روسیهمسکوکتابخانه ملی روسیهسن پترزبورگکتابخانه ریاست‌جمهوری بوریس یلتسین باشقیرستانکتابخانه ملی جمهوری باشقیرستاناوفا چچنکتابخانه ملی جمهوری چچنگروزنی چوواشستانکتابخانه ملی جمهوری چوواشستانچاباق‌سر داغستانکتابخانه ملی جمهوری داغستانمخاچ‌قلعه قالمیقستانکتابخانه ملی قالمیقستانالیستا جمهوری کارلیاکتابخانه ملی جمهوری کارلیاپتروزاودسک خاکاسیاکتابخانه ملی جمهوری خاکاسیاآباکان جمهوری کومیکتابخانه ملی جمهوری کومیسیکتیوکار ماری الکتابخانه ملی س.گ. چاواینیوشکار اولا موردوویاکتابخانه ملی جمهوری موردوویاساران اوستیای شمالی-آلانیاکتابخانه ملی جمهوری اوستیای شمالی-آلانیاولادی‌قفقاز ساکاکتابخانه ملی جمهوری یاقوتستانیاکوتسک تاتارستانکتابخانه ملی جمهوری تاتارستانکازان توواکتابخانه ملی جمهوری توواقزل اودمورتیاکتابخانه ملی جمهوری موردوویاایژوسکرومانیکتابخانه ملی رومانیبخارستروانداکتابخانه ملی روانداکیگالی ز کشور کتابخانه شهر سپرده قانونی منبعزامبیاخدمات کتابخانه زامبیالوساکازیمبابوهکتابخانه آرشیو ملی زیمبابوههراره؟ ژ کشور کتابخانه شهر سپرده قانونی منبعژاپنکتابخانه شورای ملی ژاپنتوکیو و کیوتو (کانسای‌کان)بله س کشور کتابخانه شهر سپرده قانونی منبعساحل عاجکتابخانه ملی ساحل عاجآبیجانساموآکتابخانه عمومی ساموآآپیاسان مارینوکتابخانه ملی سان مارینوسان مارینوسائوتومه و پرنسیپکتابخانه ملی سائو تومه و پرنسیپسائوتومهبلهسری‌لانکاکتابخانه ملی سری‌لانکاکلمبوجزایر سلیمانکتابخانه ملی جزایر سلیمانهونیاراسنت کیتس و نویسکتابخانه عمومی چارلز ای. | ## جمع‌بندی | توجه: IFLA اکنون به جای حفظ فهرست خود، به فهرست ویکی‌پدیای بالا (که تا حدودی توسط اعضای IFLA ویرایش شده است) پیوند می‌دهد، همچنین به گزارش سالانه ۲۰۰۹ بخش کتابخانه‌های ملی مراجعه کنید.