موضوع مقاله: فرانسیسکو د الیزا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرانسیسکو د الیزا | مقدمه: او فرماندهٔ پایگاه اسپانیا در نوتکا ساند واقع در جزیره ونکوور بود و چندین سفر دریایی اکتشافی در منقطه از جمله تنگه خوان دی فوکا و تنگه جورجیا را رهبری می‌کرد. | ## بخش 1: فرانسیسکو د الیزا | اوایل زندگی فرانسیسکو د الیزا در سال ۱۷۵۹ در ال پوئرتو د سانتاماریا، اسپانیا چشم به جهان گشود. ادارهٔ نیروی دریایی سان بلاس مسئولیت پشتیبانی و کاوش در سواحل شمال مکزیک، ازجمله آلتا کالیفرنیا و شمال غرب آرام تا جنوب آلاسکا را برعهده داشت. نایب‌السلطنه اسپانیای جدید، خوان ویسنته دو گومس، دومین کنت رویلاگیگدو (Revillagigedo)، ایزا را به فرماندهی یک هیئت اعزامی برای اشغال مجدد مقر اسپانیا در نوتکا ساند واقع در جزیره ونکوور منصوب کرد. این پایگاه مرزی که اسپانیایی‌ها آن را سانتا کروز د نوکا می‌نامیدند، در سال ۱۷۸۹ توسط استبان خوزه مارتینز تأسیس شد و سپس در اکتبر همان سال، پس از «حادثه نوتکا» موسوم به بحران نوتکا که باعث ایجاد یک بحران بین‌المللی میان اسپانیا و بریتانیا شد، متروکه شد. کارلوس چهارم، پادشاه اسپانیا، فرمان سلطنتی ۱۴ آوریل ۱۷۸۹ را صاد کرد که به موجب آن استقرار در نوتکا ساند باید «با احترام و متانت» صورت گیرد. 143-144 الیزا برای فرماندهی کشتی‌های Concepción سن کارلوس و پرنسسا رئال (کشتی بریتانایی سابق با نام پرنسیس رویال) که در سوم آوریل ۱۷۹۰ وارد شدند، به‌سوی نوتکا ساند حرکت کرد. اسپانیایی‌ها به مدت چند سال، ادعاهای اراضی خود نسبت به شمال غرب آرام به همراه نوتکا ساند را داشتند، فرانسیسکو الیزا و سایر فرماندهان اسپانیایی نقش مهمی را در این خصوص ایفا کردند. افزون بر خدمه این سه کشتی، هیئت اعزامی الیزا شامل ۷۶ سرباز از گروهان آزاد داوطلبان کاتالونیا، تحت فرماندهی پروه دالبرنی بودند. این افراد قلعه کوچک و بناهای مختلف ساختند، باغ درست کردند و گروه‌های کاوشگری را سازماندهی کردند. قلعهٔ کوچکی که توسط اسپانیایی‌ها ساخته شد، سن میگل نام داشت و در جزیرهٔ کوچکی در ورودی خلیج قرار داشت. سالوادور فیدالگو برای بازدید از پایگاه‌های مرزی روسی در آلاسکا به شمال سفر کرد، در حالی که مانوئل کویمپر تنگه خوان دی فوکا را بررسی کرد. | ## بخش 2: فرانسیسکو د الیزا | برخی از مکان‌های اصلی که در طول سفر گروهی کویمپر یافت شدند، عبارت از: خلیج نی، بندر اسکویمالت، ورودی ادمیرالتی، تنگه هارو، تنگه روزاریو، و گذرگاه دیپشن. به محض اینکه حزب الیزا شروع به ساختن شهرک خود کردند، چندین برخورد خصمانه روی داد. در زمستان آن سال، ۹ نفر جان‌شان را از دست دادند و ۳۲ نفر دیگر به دلیل حال وخیم‌شان برای بهبود به کالیفرنیا ارجاع داده شدند. تنگه‌های جورجیا و خوان دی فوکا بیشتر سفرهای دریایی اکتشافی در سال ۱۷۹۱ صورت می‌گرفت. در زمستان آن سال، اسپانیا به بریتانیای کبیر پیشنهاد داده بود که تنگه خوان دی فوکا می‌تواند مرز بین قلمرو اسپانیا و بریتانیا باشد. در صورت توافق، اسپانیا باید پایگاه نوتکا ساند را به محلی در جنوب تنگه منتقل کند. این امر، علاوه برنیاز به درک بیشتر از موقعیت جغرافیایی تنگه، نایب‌السلطنه اسپانیای جدید را بر آن داشت تا دستور سفر اکتشافی دیگر را، این بار به رهبری فرانسیسکو الیزا، صادر کند. در اوایل می، الیزا فرماندهی سن کارلوس را به همراهی خوان پانتوژا و خوزه آنتونیو وردیا به عنوان خلبان اول و دوم، آغاز کرد. سن کارلوس با اسکونر (قایق) کوچکی نام سانتا ساتورنینا، با نام مستعارلا اورکاسیتاس و تحت فرماندهی خوزه ماریا نارواز، به همراهی خوان کاراسکوی خلبان، احاطه شد. آنها به مدت سه هفته، تنگه را به سوی شمال طی کردند و بالاخره به جزیره تگزادا رسیدند و به آن نام «اسیلا د تگزادا» دادند. آنها ورودی‌های مختلفی را نشان کردند، حضور نهنگ‌ها الیزا را به این فکر درست انداخت که گذرگاه دیگری وجود دارد که به اقیانوس راه دارد. | ## بخش 3: فرانسیسکو د الیزا | نقشهٔ تقریبی تنگه جورجیا که در سفر به سانتا ساتورنینا تهیه شده بود، دهانه (چشمه) بزرگی را به سمت شرق نشان می‌داد. گزارش الیزا این‌طور بیان کرد که اگر هم گذرگاه شمال غربی وجود داشته باشد، باید در ادامهٔ این دهانه قرار داشته باشد. اسپانیایی‌ها نام این ورودی را «کانال فلوریدابلانکا» گذاشتند که بررسی دقیق آن در اولویت سفر گالیانو و والدس قرار گرفت. سانتا ساترنینا به قدری از ساحل دور بود که نمی‌شد زمین‌های کم ارتفاع (پایین‌تر از سطح دریا) را دید. در آغاز سفر دریایی ناروای، سانتا ساتورنینا از خلیج ادمیرالتی، ورودی دریاراه پیوجت (پیوجت ساند) عبور کرد. ناروای دید که این یک کانال بزرگ است که به سمت جنوب منتهی می‌شود و پس از بازگشت از شمال قصد کاوش آن را داشت. ناروای باید مستقیم به پورت دیسکاوری بازمی‌گشت و بعد الیزا مشتاق شد به نوتکا ساند بازگردد و گزارشی در مورد تنگه جورجیا ارسال کند. اسپانیایی‌ها فرصت پیش دستی در کشف دریاراه پیوجت بریتانایی را از دست دادند که یک سال بعد در زمان جورج ونکوور کشف شد. با گذشت زمان، الیزا بیشتر اعتبارش را از اکتشافات صورت گرفته و مکان‌های نام‌گذاری شده در طول سفر ۱۷۹۱ به دست آورد ولی او درواقع خودش هیچ کاوشی انجام نداد. محموله‌های غذایی از مکزیک و کمک‌های نوتکاها به پایگاه کوچک الیزا کمک کرد تا زنده بماند. اواخر زندگی در سال ۱۷۹۳، الیزا فرماندهی هیئت اعزامی را بر عهده داشت که سواحل کالیفرنیا را کشف کرد. | ## جمع‌بندی | هنگامی که اسپانیا از سال ۱۸۰۸ تا ۱۸۱۴ توسط ناپلئون اشغال شد، الیزا تعدادی از پُست سیاسی در کادیز داشت.