موضوع مقاله: ترک‌خوردگی خاک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ترک‌خوردگی خاک | مقدمه: این رفتار خاک تنها زمانی به وقوع می‌پیوندد که خاک در برهه ای از زمان غرقاب شده باشد و در اثر تبخیر یا مصرف آب توسط گیاهان، دیگر آبی در آن وجود نداشته باشد. | ## بخش 1: ترک‌خوردگی خاک | علت و رفتارشناسی خاک شامل یک فاز جامد از مواد معدنی و آلی (زمینه خاک) و یک فاز متخلخل است که این فاز متخلخل گازها (اتمسفر خاک) و آب (محلول خاک) را نگه می‌دارد. بیشتر خاک‌ها، چگالی توده خشکی بین ۱٫۱ تا ۱٫۶ گرم بر سانتیمتر مکعب دارند، در حالی که چگالی توده متراکم ذرات آن خیلی بیشتر و در حدود ۲٫۶ تا ۲٫۷ گرم بر سانتیمتر مکعب است. وقتی آب بر روی خاک ریخته می‌شوند بین ورق‌ها آن نفوذ کرده و باعث گسترش ورقه‌ها می‌گردد. با بیرون رفتن آب از خاک و خشک شدن خاک، ورقه‌های سیلیکات دوباره روی هم قرار می‌گیرند و باعث جمع شدن خاک می‌شوند. خاک ترک می‌خورد زیرا پیوندهایی که ذرات سیلیکات را در کنار هم نگه می‌دارند از مقاومت کافی برای حفظ ساختار منبسط شده برخوردار نیستند. هنگامی که خاک دوباره با آب مواجه می‌شود، آب بین آن ذرات سیلیکاتی، که ساختار خاک را گسترش می‌دهند و ترک‌ها را می‌بندد، قرار می‌گیرد. اما اگر جنس خاک برای پرورش گیاه متعادل و وابسته به نوع گیاه انتخاب شده باشد، ترک خوردگی خاک اولین اخطار برای کم‌آبی خاک گیاهان به حساب می‌آید. | ## بخش 2: ترک‌خوردگی خاک | ۲-بالا بودن دمای هوا و ضریب تبخیر آب یکی دیگر از دلایل ترک خوردگی مکرر خاک دمای بالا و تبخیر بیش از حد آب درون خاک می‌باشد، که باعث از بین رفتن واسطهٔ هیدراته بین خاک شده و ترک خوردگی لایه‌های خاک را به وجود می‌آورد. ۳-نامتعادل بودن ترکیب خاک خاک‌ها بسته به میزان نفوذپذیری و همچنین میزان اندازهٔ ذرات تشکیل دهنده، متفاوت هستند. خاک‌هایی با دانه‌های بسیار ریز و بسیار درشت، مانند خاک‌های رسی یا خاک‌های سیلتی رسی به خاطر کم بودن نفوذ پذیری آب و خاک‌های شنی و اسکلتی به خاطر عبور دادن بیش از اندازهٔ آب و ناتوانی در نگه داشتن آب در خاک، زودتر دچار ترک خوردگی می‌شوند؛ به همین دلیل خاک‌های مناسب کشاورزی باید مخلوط متعادلی از چندین نوع خاک باشند. (سنگدانه‌های ریزتر از ۴٫۷۵ میلی‌متر و درشت تر از ۰٫۰۷۵ میلی‌متر (۷۵ میکرون) ماسه می‌گویند) و بر حسب اندازه دانه‌های ماسه به خاک‌های ماسه‌ای درشت، متوسط و ریز تقسیم می‌گردند. خاک‌های اسکلتیخاک‌های اسکلتی به خاک‌هایی گفته می‌شود که حدود ۷۵٪ آن را دانه‌هایی بزرگتر از ۴٫۷۵ میلی‌متر و کوچک‌تر ۷۵ میلی‌متر از از قبیل قلوه سنگ، ریگ و شن تشکیل می‌دهند. مزایا و معایب ترک خوردن خاک ممکن است فوایدی نیز داشته باشد، این مزایا در مقایسه با تأثیر منفی بر محصولات گیاهی نسبتاً ناچیز است. مزایا از مزایای ترک خوردگی خاک می‌توان به ایجاد کانال‌های زهکشی در آن خاکهای سنگین رسی، اجازه دادن به حرکت هوا در عمق پروفیل خاک و ایجاد راهی برای ترکیب مواد آلی سست سطح با درون خاک اشاره کرد. | ## بخش 3: ترک‌خوردگی خاک | حرکت فیزیکی ترک خوردگی خاک باعث شکسته شدن و در معرض دید قرار گرفتن ریشه‌های کوچک تغذیه کننده نیز می‌شود، که این اتفاق باعث کاهش توانایی کلی گیاه در جذب آب و عناصر غذایی شده و امکان خشک و پژمرده شدن گیاهان را افزایش می‌دهد. این مسئله با هدف کشاورزان مبنی بر به حداکثر رساندن کیفیت و کمیت محصولات گیاهی شان مغایرت دارد. شدت عمق و گسترش ترک خوردگی، به مدت زمان ترک خوردگی، میزان آب و دمای خاک وابسته است. هر چه خاک بیشتر در این حالت باقی بماند، تأثیر بیشتری در میزان گسترش ترک خوردگی دارد. نگرانی دیگر این است که هنگام ایجاد ترک خوردگی شدید بر روی خاک، پر کردن ترک‌های خاک بسیار دشوار و هنگام آبرسانی به گیاه و بستن ترک‌ها، حجم زیادی از آب مصرف می‌شود. برای استفاده از آب کافی جهت از بین بردن ترک‌های خاک (بدون ایجاد اشباع) هزینه و مدیریت بسیاری نیاز است زیرا می‌تواند مشکلات جذب ریشه را افزایش و باعث خشک شدن گیاه شود. | ## جمع‌بندی | هدف از مدیریت آبیاری باید حفظ خاک در محدوده ای باشد که به محصول شما اجازه دسترسی آزاد به آب و مواد مغذی را بدهد.