aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: مدیاتیزاسیون آلمان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مدیاتیزاسیون آلمان | مقدمه: در این فرآیند، بیش از ۳۰۰ ایالت کوچک، قلمروهای کلیسایی و شهرهای آزاد امپراتوری استقلال سیاسی خود را از دست داده و در ایالت‌های بزرگتر ادغام شدند. | ## بخش 1: مدیاتیزاسیون آلمان | بر اساس معاهده لونه‌ویل (۱۸۰۱)، امپراتوری مجبور شد تمام قلمروهای خود در ساحل چپ رود راین را به فرانسه واگذار کند. برای جبران خسارت شاهزادگان آلمانی که زمین‌های خود را در غرب راین از دست داده بودند، توافق شد که قلمروهای کلیسایی و شهرهای کوچک در داخل خاک آلمان بین آن‌ها تقسیم شود. این فرآیند تحت فشار مستقیم ناپلئون و با هدف ایجاد دولت‌های میان‌رتبه (مانند بایرن و وورتمبرگ) برای تضعیف قدرت اتریش صورت گرفت.Blanning, Tim. بر اساس مصوبه ۱۸۰۳، تقریباً تمام قلمروهای تحت حاکمیت اسقف‌ها و صومعه‌ها منحل شدند. | ## بخش 2: مدیاتیزاسیون آلمان | شاهزاده-اسقف‌نشین‌های بزرگی مانند ماینتس، کلن و تری‌یر که برای قرن‌ها به عنوان رای‌دهندگان امپراتور (الکتور) عمل می‌کردند، منحل شده و اموال آن‌ها به نفع ایالت‌های سکولار مصادره شد. پیامدهای ژئوپولیتیک و تمرکز قدرت مدیاتیزاسیون باعث شد که تعداد نهادهای سیاسی مستقل در آلمان از حدود ۳۰۰ به کمتر از ۴۰ ایالت کاهش یابد. ایالت‌هایی مانند بایرن، وورتمبرگ، بادن و پروس با بلعیدن همسایگان کوچک خود، به طرز چشمگیری بزرگتر و قدرتمندتر شدند. این اتحادهای اجباری، اگرچه با زور ناپلئون انجام شد، اما به نوسازی اداری و اقتصادی آلمان کمک کرد. | ## بخش 3: مدیاتیزاسیون آلمان | میراث و پایان امپراتوری مقدس روم این تحولات ساختار «بی‌واسطگی امپراتوری» را از میان برد؛ وضعیتی که در آن واحدهای کوچک مستقیماً تحت نظر امپراتور بودند. با از بین رفتن این تعادل، امپراتور فرانسیس دوم دیگر قدرت واقعی برای حفظ انسجام امپراتوری نداشت. | ## جمع‌بندی | در سال ۱۸۰۶، زمانی که بسیاری از این ایالت‌های جدید «کنفدراسیون راین» را تحت حمایت فرانسه تشکیل دادند، فرانسیس دوم رسماً کناره‌گیری کرد و انحلال امپراتوری مقدس روم را اعلام نمود.
موضوع مقاله: میهر کوچک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میهر کوچک | مقدمه: در راه پدر و پسر یکدیگر را ملاقات می‌کنند و چون یکدیگر را نمی‌شناسند، به تک‌نبرد می‌پردازند. | ## بخش 1: میهر کوچک | داوید پسرش را از بازوبند وی می‌شناسد، اما او را نمی‌بخشد که جرئت کرده با او به نبرد بپردازد و نفرینش می‌کند: «جاودانه باشی، بی‌فرزند». پس از مرگ داوید، مهر کوچک جای پدر را می‌گیرد و با دشمنان می‌جنگد و پیروز می‌شود؛ چمشکیک سلطان را می‌کشد و انتقام پدر را می‌گیرد. آخرین پهلوان ساسون در دل صخره آغراواقار محبوس می‌شود و پیام می‌دهد: تا جهان تیره است، و زمین سست شده، من در این جهان نخواهم ماند. | ## بخش 2: میهر کوچک | آن‌گاه که جهان ویران شود و دوباره ساخته شود، هرگاه که دانه گندم به اندازه تمشک شد، و جو به اندازه گردو شد، آن وقت فرمان خواهد بود که از اینجا برخیزیم. مهر کوچک روزگاری دراز در کوه‌های ساسون سرگردان بود، همراه با دوست وفادارش، اسب آتشین قورقیک جلال. در اندیشه‌های سنگین فرو رفته بود، احساس می‌کرد که زندگی پهلوانانه به پایان خود نزدیک می‌شود. | ## بخش 3: میهر کوچک | — اگر با شمشیرم به صخره بزنم — با خود گفت — و صخره بشکافد، پس گناهی به جانم نیست. با به‌کارگیری آخرین نیروهایش ضربه‌ای سهمگین به صخره زد و آغراواقار را دو نیم کرد. مهر آخرین بار در نور خورشید لبخند زد، یال اسب را تکاند و به درون رفت؛ صخره بلافاصله پشت سرش بسته شد و برای همیشه سنگ شد. | ## جمع‌بندی | آن‌گاه که زمین ویران شود و از نو آباد گردد، دانه جو به اندازه گردو و دانه گندم به اندازه تمشک شود، اجازه خواهم یافت که از دل صخره بیرون آیم.
موضوع مقاله: علیرضا جعفری (سرباز کودک) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # علیرضا جعفری (سرباز کودک) | مقدمه: علیرضا جعفری ( – ۹ فروردین ۱۴۰۵)، یک پسر ۱۱ ساله ایرانی بود که گزارش شده است در حمله پهپادی اسرائیل در حین حضور در یک ایست بازرسی در تهران در طول جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران کشته شده است. | ## بخش 1: علیرضا جعفری (سرباز کودک) | پیشینه حقوق بین‌الملل و کودکان سرباز در سال ۲۰۰۰، پروتکل اختیاری مشارکت کودکان در درگیری‌های مسلحانه تصویب شد. بر اساس این پروتکل، کشورهایی که آن را تصویب کرده و به مفاد آن متعهد شده‌اند، باید «تمام اقدامات ممکن» را انجام دهند تا اطمینان حاصل شود که هیچ کودکی مستقیماً در درگیری‌ها شرکت نمی‌کند و استخدام افراد زیر ۱۶ سال را متوقف کنند، حتی اگر استاندارد ۱۸ سال به‌طور فزاینده‌ای در چندین کشور در سراسر جهان به یک هنجار تبدیل شده باشد. ایران پروتکل اختیاری مشارکت کودکان در درگیری‌های مسلحانه را امضا کرده است، با این حال، آنها هنوز تا سال ۱۴۰۵ آن را تصویب نکرده‌اند. در سال ۱۴۰۱، سازمان ملل متحد تأیید کرد که نه نیروی مسلح دولتی از کودکان در درگیری‌ها استفاده می‌کنند، با این حال، ایران یکی از آنها نبود. استفاده از کودکان سرباز در جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران مقامات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، به ویژه رحیم نادعلی، مسئول فرهنگی سپاه در تهران، اظهار داشتند که حداقل سن برای شرکت در فعالیت‌های پشتیبانی مرتبط با جنگ، مانند استقرار در ایست‌های بازرسی و شرکت در گشت‌ها، به ۱۲ سال کاهش یافته است و غرفه‌های ثبت نام در مساجد و میادین عمومی تهران برپا شده است تا داوطلبان، از جمله نوجوانان، را برای کمک به عملیات لجستیکی و امنیتی تشویق کند. | ## بخش 2: علیرضا جعفری (سرباز کودک) | این تحولات انتقاد مدافعان حقوق بشر را برانگیخته و نگرانی‌هایی را در مورد نقض هنجارهای بین‌المللی در مورد حمایت از کودکان در درگیری‌های مسلحانه ایجاد کرده است. با وجود کاهش سن به ۱۲ سال، علیرضا در زمان خدمت و مرگ در واقع ۱۱ سال داشت، یک سال کمتر از سن مقرر. ساکنان تهران «چندین ماشین شخصی با نوجوانانی که یوزی در دست دارند» و «نوجوانان آموزش ندیده با کلاشینکف به مردم دستور می‌دهند» را مشاهده می‌کنند. برخی از والدین، به گفته رادیو اروپای آزاد، در گذشته و حال مایل بوده‌اند که فرزندانشان را به خدمت سربازی بفرستند، مانند مورد علیرضا. مادر متوفی همچنین گزارش داد که مشاهده نوجوانان ۱۵ و ۱۶ ساله در ایست‌های بازرسی مشابه همان‌هایی که پسرش در اثر حمله پهپادی کشته شد، «رایج» بود. | ## بخش 3: علیرضا جعفری (سرباز کودک) | علیرضا جعفری در زمان جنگ پسری ۱۱ ساله بود و اگر جنگ شروع نمی‌شد، او اکنون اکلاس پنجم (سال ششم) بود. مادرش در مصاحبه‌ای اظهار داشت که به دلیل کمبود پرسنل بسیج، این پسر توسط پدرش به خدمت سربازی اعزام شد. مرگ او توسط سازمان بسیج اساتید تأیید شد و رسماً اعلام کرد که این پسر در زمان مرگ «در حال انجام وظایف خود» بوده است. | ## جمع‌بندی | اطلاعات مربوط به متوفی نیز توسط هه‌نگاو منتشر شد که سازمان ملل متحد و یونیسف را در این مورد تحت فشار قرار داد.
موضوع مقاله: لودوینگرها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لودوینگرها | مقدمه: خاستگاه و تثبیت قدرت بنیان‌گذار این سلسله، لودویگ ریش‌بلند( به آلمانی: Ludwig der Bärtige) بود که در حدود سال ۱۰۳۰ میلادی با حمایت امپراتور کنراد دوم، قلمرویی را در نزدیکی کوه‌های تورینگن به دست آورد. | ## بخش 1: لودوینگرها | لودوینگرها با زیرکی سیاسی و پیوندهای زناشویی استراتژیک، به سرعت نفوذ خود را گسترش دادند. آن‌ها با ساخت قلعه‌های مستحکم، از جمله قلعه مشهور وارتبورگ در نزدیکی آیزناخ در سال ۱۰۶۷، جایگاه خود را به عنوان قدرت بلامنازع منطقه تثبیت کردندWand, Helge. | ## بخش 2: لودوینگرها | ارتقا به لندگراف‌نشین در سال ۱۱۳۱ میلادی، امپراتور لوتر سوم، لودویگ اول را به مقام «لندگراف» ارتقا داد. این عنوان به معنای آن بود که لودوینگرها مستقیماً تحت نظر امپراتور بودند و جایگاهی برابر با دوک‌ها داشتند. | ## بخش 3: لودوینگرها | مسابقات آوازخوانی مشهور در قلعه وارتبورگ و حضور شاعران بزرگ در دربار لودوینگرها، نشان‌دهنده شکوه فرهنگی این سلسله استPatze, Hans. | ## جمع‌بندی | او که پس از مرگ همسرش در جریان جنگ‌های صلیبی، زندگی خود را وقف خدمت به فقرا و بیماران کرد، به نماد معنویت در این سلسله تبدیل شد.
موضوع مقاله: تاریخ تورینگن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تاریخ تورینگن | مقدمه: این منطقه که در دوران باستان مسکن قبایل ژرمن بود، شاهد ظهور پادشاهی‌های مستقل، استیلای فرانک‌ها و در نهایت شکل‌گیری یکی از مهم‌ترین دوک‌نشین‌های امپراتوری مقدس روم بوده است. | ## بخش 1: تاریخ تورینگن | پادشاهی تورینگن و دوران پیش از فرانک‌ها پیش از ورود فرانک‌ها، منطقه تورینگن مسکن قبیله «تورینگی» (Thuringii) بود که احتمالاً از ترکیب قبایل محلی و بقایای هون‌ها شکل گرفته بود. در قرن پنجم میلادی، این قبیله موفق به تشکیل یک پادشاهی مستقل و قدرتمند شد که قلمرو آن از کوه‌های هارتس در شمال تا رود دانوب در جنوب گسترش داشت. با این حال، در سال ۵۳۱ میلادی در «نبرد آنستروت»، این پادشاهی توسط نیروهای مروونژی (فرانک‌ها) به رهبری تئودریک اول شکست خورد. با کشته شدن «هرمینافرید»، آخرین پادشاه مستقل تورینگن، این منطقه استقلال خود را از دست داد و به قلمرو فرانک‌ها ضمیمه شد.Schmid, Karl. | ## بخش 2: تاریخ تورینگن | دوران تحت سلطه فرانک‌ها و مسیحیت پس از سقوط پادشاهی مستقل، تورینگن به عنوان یک منطقه مرزی (Mark) تحت نظر پادشاهان فرانک اداره می‌شد. در این دوران، تورینگن به عنوان سدی دفاعی در برابر قبایل اسلاو در شرق عمل می‌کرد. در قرن هشتم میلادی، با ظهور سنت بونیفاس، فرآیند مسیحی‌سازی در این منطقه شدت یافت. او اسقف‌نشین ارفورت را در سال ۷۴۲ میلادی بنیان نهاد که به مرکز معنوی و فرهنگی منطقه تبدیل شد. | ## بخش 3: تاریخ تورینگن | تشکیل لندگراف‌نشین تورینگن با فروپاشی امپراتوری کارولنژی، تورینگن دورانی از هرج‌ومرج و حملات مجارها را تجربه کرد (مانند نبرد آیزناخ). لودوینگرها با ساخت قلعه‌های استراتژیک از جمله قلعه وارتبورگ، قدرت نظامی و سیاسی خود را تثبیت کردند و تورینگن را به یکی از مراکز اصلی فرهنگ شوالیه‌گری و ادبیات آلمانی در قرون وسطی بدل ساختند.Lyon, Jonathan R. بحران جانشینی و الحاق به زاکسن در سال ۱۲۴۷ میلادی با مرگ «هاینریش راسپ»، نسل ذکور خاندان لودووینگ منقرض شد و جنگ‌های خونین جانشینی تورینگن آغاز گشت. | ## جمع‌بندی | در نتیجه، بخش بزرگی از تورینگن تحت حاکمیت مرزبان مایسن (از خاندان وتین) قرار گرفت.
موضوع مقاله: نبرد آیزناخ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نبرد آیزناخ | مقدمه: این نبرد بخشی از تهاجمات گسترده مجارها به اروپا بود که در نهایت منجر به شکست سنگین فرانک‌ها و کشته شدن رهبران برجسته آن‌ها شد. | ## بخش 1: نبرد آیزناخ | پیش‌زمینه و تهاجم مجارها در اوایل قرن دهم میلادی، مجارها (ماگیارها) پس از استقرار در حوضه کارپات، حملات ویرانگری را علیه قلمروهای باقی‌مانده از امپراتوری کارولنژی آغاز کردند. پس از پیروزی بزرگ مجارها در نبرد پرسبورگ (۹۰۷)، قدرت دفاعی فرانک‌های شرقی به شدت تضعیف شد. در سال ۹۰۸، مجارها با هدف غارت و تضعیف قدرت شاهزادگان آلمانی به عمق خاک تورینگن و زاکسن نفوذ کردند. ارتش فرانک‌ها به فرماندهی مشترک «کنت بورخارد»، «دوک تورینگن» و «اگینو»، به همراه اسقف رودولف از وورتسبورگ تشکیل شده بود. | ## بخش 2: نبرد آیزناخ | مجارها از تاکتیک سنتی خود یعنی «عقب‌نشینی تاکتیکی» و استفاده از کمانداران اسب‌سوار بهره بردند. آن‌ها با تظاهر به فرار، نیروهای سنگین‌اسلحه فرانک را به دنبال خود کشاندند و سپس با محاصره ناگهانی، نظم ارتش آن‌ها را از هم گسیختند. در این نبرد، هر سه رهبر اصلی ارتش یعنی کنت بورخارد، اگینو و اسقف رودولف کشته شدند. با کشته شدن این افراد، خط دفاعی تورینگن کاملاً از هم پاشید و مجارها موفق شدند تمامی منطقه را غارت کرده و تا مرزهای زاکسن پیشروی کنند. | ## بخش 3: نبرد آیزناخ | این پیروزی به مجارها اجازه داد تا از پادشاه لوئی باج‌گیری کنند و او را مجبور به پذیرش پرداخت خراج سالانه برای برقراری صلح موقت نمایند. جایگاه در تاریخ نظامی نبرد آیزناخ در کنار نبردهای پرتسبورگ و نبرد لشفلد، به عنوان بخشی از دوران «تهاجمات مجارها به اروپا» شناخته می‌شود. این نبرد نشان‌دهنده ناتوانی ساختارهای دفاعی کلاسیک کارولنژی در برابر دشمنان متحرک شرقی بود. | ## جمع‌بندی | درس‌های آموخته شده از این شکست‌ها در نهایت منجر به اصلاحات نظامی در دوره دودمان اتونی شد که به ایجاد قلعه‌های دفاعی و تقویت سواره‌نظام زره‌پوش انجامید؛ تغییراتی که سال‌ها بعد در نبرد ریاده (۹۳۳) نتیجه داد و به تسلط مجارها پایان بخشید.Contamine, Philippe.
موضوع مقاله: سند دوازده ماده | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سند دوازده ماده | مقدمه: این متن که در مارس ۱۵۲۵ در شهر ممینگن تدوین شد، نخستین پیش‌نویس منسجم از حقوق بشر و آزادی‌های مدنی در اروپای قاره‌ای محسوب می‌شود که بر پایه آموزه‌های اصلاحات پروتستانی شکل گرفته بود.Blickle, Peter. | ## بخش 1: سند دوازده ماده | پیش‌زمینه و تدوین در جریان شورش‌های گسترده روستائیان علیه اشراف و کلیسا در جنوب آلمان، نیاز به یک مانیفست مشترک برای اتحاد شورشیان احساس می‌شد. سباستیان لوتزر (کشیش) و کریستوف شاپلر (نساج) از چهره‌های کلیدی بودند که مطالبات پراکنده دهقانان را در قالب دوازده ماده تدوین کردند. این سند به سرعت توسط چاپخانه‌ها تکثیر شد و در عرض چند هفته، بیش از ۲۵ هزار نسخه از آن در سراسر آلمان توزیع گردید که در آن زمان یک رکورد در صنعت چاپ محسوب می‌شد.Scott, Tom. | ## بخش 2: سند دوازده ماده | محتوای دوازده ماده مطالبات مطرح شده در این سند ترکیبی از اصلاحات مذهبی، اقتصادی و اجتماعی بود. مهم‌ترین بندهای آن عبارت بودند از: حق انتخاب کشیش: جوامع روستایی باید حق داشته باشند کشیش خود را انتخاب کنند و در صورت لزوم او را برکنار نمایند. تعدیل بهره مالکانه: کاهش فشارهای مالیاتی و لغو «مالیات مرگ» (که دارایی‌های دهقان متوفی را به ارباب می‌بخشید). | ## بخش 3: سند دوازده ماده | لغو نظام ارباب‌رعیتی: نویسندگان با استناد به کتاب مقدس استدلال کردند که چون مسیح همه را با خون خود بازخرید کرده است، هیچ انسانی نباید ملک انسان دیگر باشد.Blickle, Peter. واکنش‌ها و تأثیرات تاریخی مارتین لوتر، رهبر اصلاحات مذهبی، ابتدا رویکردی میانه اتخاذ کرد و اربابان را به دلیل ظلم‌شان سرزنش نمود، اما همزمان روستائیان را نیز به دلیل توسل به خشونت محکوم کرد. اگرچه قیام روستائیان با سرکوب خونین مواجه شد، اما «دوازده ماده» به عنوان نخستین تلاش سازمان‌یافته برای دستیابی به آزادی‌های دموکراتیک در تاریخ آلمان باقی ماند و تأثیر عمیقی بر اندیشه‌های سیاسی سده‌های بعد گذاشت.Roper, Lyndal. | ## جمع‌بندی | اهمیت در حقوق مدرن برخی از مورخان معتقدند که اصول مطرح شده در دوازده ماده ممینگن، شباهت‌های معناداری با بیانیه‌های حقوقی دوران انقلاب فرانسه و حتی اعلامیه استقلال ایالات متحده دارد.
موضوع مقاله: اعتراض در اشپایر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اعتراض در اشپایر | مقدمه: این سند در اعتراض به ممنوعیت مجدد آموزه‌های مارتین لوتر و لغو مصوبات قبلی که به ایالات اجازه می‌داد در مسائل مذهبی مختار باشند، تنظیم شد. | ## بخش 1: اعتراض در اشپایر | پیش‌زمینه و دیت ۱۵۲۶ در رژیم امپراتوری قبلی در سال ۱۵۲۶، تصمیمی اتخاذ شد که به هر یک از ایالات امپراتوری اجازه می‌داد تا زمان تشکیل یک شورای عمومی، به گونه‌ای رفتار کنند که در پیشگاه خداوند و امپراتور پاسخگو باشند. این تصمیم در عمل به شاهزادگان آلمانی اجازه داد تا اصلاحات مذهبی را در قلمرو خود اجرا کنند. اما در سال ۱۵۲۹، امپراتور کارل پنجم و برادرش فردیناند، با هدف سرکوب جنبش اصلاح‌گری، سعی در لغو این آزادی‌ها و بازگشت به «فرمان ورمس» (که لوتر را مرتد خوانده بود) داشتند.Cameron, Euan. | ## بخش 2: اعتراض در اشپایر | محتوای اعتراض و دفاع از آزادی وجدان هنگامی که اکثریت کاتولیک در دیت اشپیر به لغو مصوبات سال ۱۵۲۶ رأی دادند، اقلیت لوتری بیانیه‌ای رسمی قرائت کردند. استدلال اصلی آن‌ها این بود که در مسائل مربوط به ایمان و نجات روح، هر فرد مستقیماً در برابر خداوند مسئول است و هیچ اکثریتی حق ندارد وجدان مذهبی اقلیت را نادیده بگیرد. معترضان و شهرهای شرکت‌کننده شش شاهزاده‌ای که این اعتراض را امضا کردند شامل ایالت‌های قدرتمندی چون زاکسن، هسن و براندنبورگ-آنسباخ بودند. | ## بخش 3: اعتراض در اشپایر | همچنین چهارده شهر آزاد از جمله استراسبورگ، نورنبرگ و اولم به این بیانیه پیوستند. اهمیت و میراث سیاسی این واقعه نقطه عطفی در تاریخ اروپا بود؛ زیرا نه تنها نام «پروتستان» را وارد ادبیات سیاسی کرد، بلکه مفهوم «حق مقاومت» در برابر قدرت حاکم بر اساس وجدان فردی را تقویت کرد. | ## جمع‌بندی | این اعتراض زمینه‌ساز تشکیل اتحاد شمالکالدیک و در نهایت صلح مذهبی آوگسبورگ شد که به قانونی شدن مذهب لوتری در امپراتوری انجامید.Roper, Lyndal.
موضوع مقاله: براندنبورگ-آنسباخ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # براندنبورگ-آنسباخ | مقدمه: تاریخچه و جدایی از بورگ‌گراف‌نشین نورنبرگ ریشه‌های این شاهزاده‌نشین به سال ۱۳۹۸ میلادی بازمی‌گردد، زمانی که قلمرو خاندان هوهن‌تسولرن در جنوب آلمان میان دو پسر فریدریش پنجم، بورگ‌گراف نورنبرگ تقسیم شد. | ## بخش 1: براندنبورگ-آنسباخ | عصر اصلاحات و شکوفایی فرهنگی در دوران اصلاحات پروتستانی، شاهزاده‌نشین آنسباخ تحت رهبری جورج، مارگراف براندنبورگ-آنسباخ (معروف به جورج متدین) به یکی از نخستین حامیان لوتریسم تبدیل شد. مارگراف‌های آنسباخ با ساخت کاخ‌های باشکوه به سبک باروک و تأسیس کارخانه‌های چینی‌سازی، این شهر را به یکی از مراکز هنری آلمان تبدیل کردند.Wand, Helge. | ## بخش 2: براندنبورگ-آنسباخ | سربازان آنسباخ در جنگ استقلال آمریکا یکی از وقایع جالب در تاریخ این شاهزاده‌نشین، اجاره دادن سربازان توسط آخرین مارگراف، کارل الکساندر، به بریتانیا برای جنگ در جنگ استقلال آمریکا بود. حدود ۲۵۰۰ سرباز از آنسباخ و بایرویت به قاره آمریکا فرستاده شدند که پس از پایان جنگ، بسیاری از آن‌ها در ایالات متحده ماندگار شدند و هرگز به آلمان بازنگشتند.Scott, Tom. | ## بخش 3: براندنبورگ-آنسباخ | پایان استقلال و الحاق به پروس و بایرن در سال ۱۷۹۱ میلادی، کارل الکساندر که فرزندی نداشت، طی قراردادی مخفیانه شاهزاده‌نشین خود را به خویشاوندانش در پادشاهی پروس واگذار کرد و در مقابل مستمری دریافت نمود. | ## جمع‌بندی | پس از جنگ‌های ناپلئونی و بر اساس پیمان پاریس (۱۸۰۶)، پروس ناچار شد این منطقه را به پادشاهی بایرن واگذار کند.
موضوع مقاله: جنگ شمالکالدن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جنگ شمالکالدن | مقدمه: ریشه‌های درگیری و تشکیل اتحادیه پس از آنکه در مجلس امپراتوری آوگسبورگ (۱۵۳۰) تلاش‌ها برای آشتی میان کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها به بن‌بست رسید، شاهزادگان لوتری به رهبری یوهان فردریش و فیلیپ هسن، برای دفاع از مذهب و استقلال سیاسی خود «اتحادیه شمالکالدیک» را تشکیل دادند. | ## بخش 1: جنگ شمالکالدن | امپراتور شارل پنجم که درگیر جنگ با عثمانی و فرانسه بود، سال‌ها از تقابل مستقیم خودداری کرد؛ اما پس از صلح با رقبای خارجی، در سال ۱۵۴۶ فرصت را برای بازگرداندن وحدت مذهبی به امپراتوری مناسب دید.Cameron, Euan. اگرچه نیروهای اتحادیه در ابتدا برتری عددی داشتند، اما فقدان رهبری واحد و استراتژی مشخص باعث تضعیف آن‌ها شد. نقطه عطف جنگ زمانی رخ داد که موریس ساکسونی (که خود پروتستان بود) در ازای دریافت مقام «انتخابگری»، به متحدین پروتستان خود خیانت کرد و به نفع امپراتور وارد جنگ شد. نبرد مولبرگ و پیروزی امپراتور نبرد سرنوشت‌ساز در ۲۴ آوریل ۱۵۴۷ در کنار رود البه در نزدیکی مولبرگ رخ داد. | ## بخش 2: جنگ شمالکالدن | ارتش امپراتوری تحت فرماندهی دوک آلبا و با حضور شخصی شارل پنجم، نیروهای پراکنده ساکسونی را غافلگیر کرد. در این نبرد، ارتش پروتستان‌ها به سختی شکست خورد و رهبران آن‌ها، یوهان فردریش و فیلیپ هسن، به اسارت درآمدند. این پیروزی در اثر مشهور تیتین (پرتره سوار بر اسب شارل پنجم) به تصویر کشیده شده است که او را به عنوان مدافع کلیسای کاتولیک نشان می‌دهد.Rauch, James. پیامدها و صلح آوگسبورگ اگرچه شارل پنجم در میدان نبرد پیروز شد، اما نتوانست عقاید پروتستانی را ریشه‌کن کند. | ## بخش 3: جنگ شمالکالدن | تلاش او برای تحمیل «اینتریم آوگسبورگ» (یک آشتی مذهبی اجباری به نفع کاتولیک‌ها) با مقاومت شدید شاهزادگان مواجه شد. در نهایت، شورش دوباره شاهزادگان (به رهبری همان موریس ساکسونی که تغییر جبهه داده بود) امپراتور را مجبور به پذیرش شکست سیاسی کرد. | ## جمع‌بندی | این روند در سال ۱۵۵۵ به صلح آوگسبورگ ختم شد که برای نخستین بار مذهب لوتری را در کنار کاتولیک به رسمیت شناخت و اصل «هر قلمرو، مذهب حاکمش» را تثبیت کرد.Wolgast, Eike.
موضوع مقاله: توافقنامه آوگسبورگ ۱۵۳۰ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # توافقنامه آوگسبورگ ۱۵۳۰ | مقدمه: مجلس امپراتوری آوگسبورگ (۱۵۳۰) (به آلمانی: Reichstag zu Augsburg) یکی از سرنوشت‌سازترین نشست‌های امپراتوری مقدس روم بود که با هدف حل‌وفصل اختلافات مذهبی ناشی از اصلاحات پروتستانی و ایجاد جبهه‌ای واحد در برابر تهدیدات امپراتوری عثمانی تشکیل شد. | ## بخش 1: توافقنامه آوگسبورگ ۱۵۳۰ | پیش‌زمینه و اهداف شارل پنجم پس از پیروزی بر فرانسه و پاپ، امپراتور شارل پنجم در سال ۱۵۳۰ به آلمان بازگشت تا به هرج‌ومرج مذهبی پایان دهد. in Augsburg شاهزادگان آلمانی برای مقابله با پیشروی سلیمان محتشم در مجارستان بود، سعی کرد با اتخاذ رویکردی مسالمت‌آمیز، پروتستان‌ها را به بازگشت به آغوش کلیسای کاتولیک متقاعد کند. ارائه اقرارنامه آوگسبورگ در ۲۵ ژوئن ۱۵۳۰، شاهزادگان پروتستان سندی را که عمدتاً توسط فیلیپ ملانشتن (همکار نزدیک مارتین لوتر) تنظیم شده بود، در برابر امپراتور قرائت کردند. | ## بخش 2: توافقنامه آوگسبورگ ۱۵۳۰ | از آنجا که لوتر به دلیل حکم اخراج از امپراتوری (فرمان ورمس) نمی‌توانست در نشست شرکت کند، ملانشتن تلاش کرد با زبانی آشتی‌جویانه، نشان دهد که عقاید آن‌ها با اصول بنیادین مسیحیت و کتاب مقدس همخوانی دارد. این متن ۲۸ ماده‌ای، تفاوت‌های لوتریسم با کاتولیک در مواردی نظیر ازدواج کشیشان، عشای ربانی و توجیه توسط ایمان را تبیین می‌کرد.Cameron, Euan. شارل پنجم که از پاسخ کاتولیک‌ها قانع شده بود، به پروتستان‌ها دستور داد تا آوریل ۱۵۳۱ به کلیسای قدیم بازگردند، در غیر این صورت با برخورد نظامی مواجه خواهند شد. | ## بخش 3: توافقنامه آوگسبورگ ۱۵۳۰ | این اولتیماتوم نه تنها باعث بازگشت پروتستان‌ها نشد، بلکه آن‌ها را به فکر اتحاد نظامی انداخت که منجر به تشکیل «اتحاد شمالکالدیک» در سال بعد شد.Roper, Lyndal. پیامدهای بلندمدت اگرچه نشست ۱۵۳۰ نتوانست به وحدت مذهبی منجر شود، اما اهمیت نمادین بسیاری یافت. برای نخستین بار، شاهزادگان و شهرهای آزاد آلمان در برابری کامل با امپراتور، از حق خود برای انتخاب مذهب دفاع کردند. | ## جمع‌بندی | این ایستادگی، راه را برای قانونی شدن نهایی مذهب لوتری در صلح آوگسبورگ (۱۵۵۵) هموار کرد و به تکه‌تکه شدن مذهبی دائم آلمان رسمیت بخشید.Wolgast, Eike.
موضوع مقاله: جنگ کلن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جنگ کلن | مقدمه: با این حال، گبهارد پس از اعلام رسمی گرویدن به آیین لوتری و ازدواج با آگنس فون منسفلد، حاضر به کناره‌گیری نشد. | ## بخش 1: جنگ کلن | مداخله بین‌المللی و صف‌بندی‌ها جنگ کلن به سرعت از یک درگیری داخلی به یک صحنه بین‌المللی برای رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شد. نیروهای کاتولیک به رهبری اسقف اعظم جدید، ارنست بایرن (از خاندان ویتلسباخ), توسط سپاهیان ورزیده اسپانیایی به فرماندهی الکساندر فارنزه، دوک پارما حمایت می‌شدند. | ## بخش 2: جنگ کلن | در مقابل، گبهارد از حمایت نظامی شاهزادگان پروتستان آلمانی و نیروهای هلندی (که درگیر جنگ هشتادساله بودند) برخوردار بود. سقوط گودسبرگ و پایان جنگ نقطه عطف نظامی این درگیری، محاصره و تخریب قلعه گودسبرگ در دسامبر ۱۵۸۳ بود. | ## بخش 3: جنگ کلن | نیروهای کاتولیک با استفاده از مین‌گذاری و توپخانه سنگین، یکی از مستحکم‌ترین دژهای گبهارد را تصرف کردند. پس از این شکست، نیروهای پروتستان به تدریج عقب‌نشینی کردند و گبهارد ناچار شد به هلند و سپس استراسبورگ پناهنده شود. | ## جمع‌بندی | این جنگ باعث شد تا خاندان قدرتمند ویتلسباخ بایرن برای بیش از ۱۵۰ سال بر کرسی اسقفی کلن تکیه بزنند و این ایالت استراتژیک به عنوان دژی محکم برای مذهب کاتولیک در نزدیکی مرزهای پروتستان باقی بماند.
موضوع مقاله: جنگ شوابی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جنگ شوابی | مقدمه: جنگ شوابی (به آلمانی: Schwabenkrieg) که در سال ۱۴۹۹ میلادی میان «اتحادیه شوابی» و امپراتوری مقدس روم از یک سو، و «کنفدراسیون کهن سوئیس» از سوی دیگر رخ داد، آخرین درگیری نظامی بزرگ میان سوئیس و خاندان هابسبورگ بود. | ## بخش 1: جنگ شوابی | این جنگ که با پیروزی قاطع سوئیسی‌ها به پایان رسید، نقطه عطفی در تاریخ اروپا محسوب می‌شود؛ چرا که منجر به استقلال عملی (دوفاکتویعنی عملا سوئیس دیگر از قوانین امپراتوری مقدس روم اطاعت نمی‌کرد، مالیات نمی‌داد و ارتش خودش را داشت) سوئیس از امپراتوری مقدس روم گشتMorard, Nicolas. ریشه‌های درگیری و اصلاحات امپراتوری تنش‌ها زمانی آغاز شد که امپراتور ماکسیمیلیان اول تلاش کرد با اجرای «اصلاحات امپراتوری»، قدرت مرکزی را تقویت کرده و مالیات‌های جدیدی (معروف به پنی رایج) وضع کند. سوئیسی‌ها که به استقلال محلی خود پایبند بودند، از پذیرش این قوانین و همچنین صلاحیت دادگاه عالی امپراتوری سر باز زدند. نبردهای کلیدی و برتری نظامی سوئیس جنگ در جبهه‌های متعددی از منطقه گراوبوندن تا رود راین جریان داشت. | ## بخش 2: جنگ شوابی | ارتش‌های امپراتوری و اتحادیه شوابی با وجود برتری عددی، در برابر تاکتیک‌های هجومی و پیاده‌نظام نیزه‌دار (Pike) سوئیسی‌ها ناتوان بودند. در نبردهای سرنوشت‌سازی چون نبرد دورناخ و نبرد کالون، نیروهای سوئیسی موفق شدند ارتش‌های شوالیه سده‌های میانی را درهم بکوبند. صلح بازل و استقلال سوئیس پس از شکست‌های پیاپی نیروهای امپراتوری، ماکسیمیلیان اول که درگیر جنگ‌های دیگری در ایتالیا بود، ناچار به مذاکره شد. بر اساس این پیمان، کنفدراسیون سوئیس از پرداخت مالیات‌های امپراتوری و تبعیت از دادگاه‌های آن معاف شد. | ## بخش 3: جنگ شوابی | اگرچه سوئیس به طور رسمی تا سال ۱۶۴۸ (صلح وستفالی) از امپراتوری جدا نشد، اما صلح بازل در عمل به معنای پایان حاکمیت هابسبورگ‌ها بر این منطقه و تولد سوئیس به عنوان یک واحد سیاسی مستقل بودRauch, James. پیامدهای فرهنگی و هویت ملی جنگ شوابی تأثیر عمیقی بر شکل‌گیری هویت ملی سوئیسی‌ها داشت. پیروزی بر «شوابی‌ها» (لقبی که سوئیسی‌ها به آلمانی‌های وفادار به امپراتور می‌دادند) باعث تقویت پیوند میان کانتون‌های مختلف شد. در مقابل، این شکست باعث شد که امپراتوری مقدس روم تمرکز خود را از مناطق کوهستانی جنوب به سمت شرق و اتریش منتقل کند. | ## جمع‌بندی | همچنین، شهرت نظامی پیاده‌نظام سوئیس پس از این جنگ به اوج خود رسید و آن‌ها را به پرطرفدارترین سربازان مزدوران در سراسر اروپا تبدیل کردWand, Helge.