موضوع مقاله: ادبیات انگلیسی‌زبان پاکستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ادبیات انگلیسی‌زبان پاکستان | مقدمه: ادبیات انگلیسی‌زبان پاکستان به آن بخش از ادبیات انگلیسی گفته می‌شود که در پاکستان یا به دست نویسندگان به زبان انگلیسی پدید آمده‌است. | ## بخش 1: ادبیات انگلیسی‌زبان پاکستان | زبان انگلیسی یکی از دو زبان رسمی پاکستان (در کنار اردو) است و پیشینه‌ای به دوران استعمار بریتانیا در جنوب آسیا (راج بریتانیا) بازمی‌گردد. امروزه ادبیات انگلیسی‌زبان بخش مهم و جدایی‌ناپذیری از ادبیات نوین پاکستان به‌شمار می‌رود. اصطلاح «ادبیات پاکستانی [نوشته‌شده به] زبان انگلیسی» را نخستین بار در مقدمهٔ کتاب پیشگامانهٔ خود با عنوان «ادبیات پاکستانی: نویسندگان معاصر انگلیسی‌زبان» (نیویورک، ۱۹۷۸؛ اسلام‌آباد، ۱۹۸۷) به کار برد و از دههٔ ۱۹۷۰ با پژوهش‌ها و درس‌گفتارهایش در دانشگاه‌های گوناگون، این حوزه را به رشته‌ای دانشگاهی تبدیل کرد. پیشینه شعر انگلیسی‌زبان پاکستان از همان آغاز جایگاه ویژه‌ای در ادبیات جنوب آسیا داشت. شاعرانی چون ، احمد علی، ، ، ، ، ، ، کلیم عمر، ، و کامله شمسی جریان‌های تازه‌ای را نمایندگی می‌کردند. در میان نویسندگان مهاجر، حنیف قریشی با رمان (۱۹۹۰) که برندهٔ جایزهٔ ویتبرد شد، کار حرفه‌ای پرباری آغاز کرد. طارق علی رمان‌ها و نمایشنامه‌های متعددی منتشر کرد و مجموعه‌داستان‌های کوتاه ستوده‌ای نوشت. | ## بخش 2: ادبیات انگلیسی‌زبان پاکستان | سدهٔ بیست‌ویکم در آغاز سدهٔ بیست‌ویکم، شمار چشمگیری از رمان‌نویسان پاکستانی انگلیسی‌زبان برندهٔ جوایز بین‌المللی شدند یا در فهرست نهایی آنها قرار گرفتند. نخستین رمان خود (۲۰۰۰) را منتشر کرد که برندهٔ جایزهٔ بتی تراسک شد و در فهرست نهایی قرار گرفت؛ رمان دوم او، (۲۰۰۷)، در فهرست کوتاه جایزهٔ من بوکر جای گرفت و فیلمی به همین نام (بنیادگرای ناراضی، ۲۰۱۲) بر پایهٔ آن ساخته شد. کامله شمسی که نخستین جایزهٔ ادبی‌اش را در پاکستان برای رمان «در شهر کنار دریا» (۱۹۹۸) دریافت کرد، با رمان سوم خود «کارتوگرافی» (۲۰۰۲) در فهرست کوتاه جایزهٔ جان لولین ریس قرار گرفت و سپس رمان سایه‌های سوخته (۲۰۰۹) را منتشر کرد. برای رمان «تجاوز» (۲۰۰۳) در فهرست کوتاه جایزهٔ نویسندگان کشورهای مشترک‌المنافع (ناحیهٔ اوراسیا) جای گرفت. شعر شعر انگلیسی‌زبان پاکستان از دیرباز نقش برجسته‌ای در ادبیات جنوب آسیا داشته‌است. روزنامه‌نگاری مطبوعات و رسانه‌های انگلیسی‌زبان در پاکستان رشد چشمگیری داشته‌اند. از برجسته‌ترین روزنامه‌های انگلیسی‌زبان پاکستان می‌توان به (تأسیس دههٔ ۱۹۴۰)، ، ، ، ، و اشاره کرد. | ## بخش 3: ادبیات انگلیسی‌زبان پاکستان | رسانه‌های برخط انگلیسی‌زبان نیز مخاطبان گسترده‌ای یافته‌اند؛ از جمله «لاهور تایمز»، «پایونیر» و «سِند تایمز».The Sindh Times چهره‌های برجسته از نام‌های سرشناس در محافل ادبی انگلیسی‌زبان پاکستان می‌توان از ، کامله شمسی، جمیل احمد و نام برد. زیب‌النسا حمیدالله از نخستین زنان پاکستانی بود که در روزنامه‌نگاری و نگارش ادبی انگلیسی‌زبان پیشگام شد. پژوهشگرانی که پس از کارهای بنیادین به بررسی گسترده‌تر ادبیات انگلیسی‌زبان پاکستان پرداختند عبارتند از طارق رحمان، ، امرا رضا، کلر چمبرز، کارا سیلانو و سولحا کمال. نهادها و جوایز جوایز معتبر خود را به‌شماری از نویسندگان انگلیسی‌زبان اعطا کرده‌است. این نهاد نقش مهمی در شناسایی و پشتیبانی از آثار ادبی انگلیسی‌زبان پاکستانی ایفا می‌کند. ارتباط با ادبیات اردو ادبیات انگلیسی‌زبان پاکستان در پیوندی تنگاتنگ با سنت غنی ادبیات اردو رشد کرده‌است. جنبش نویسندگان ترقی‌خواه که در دههٔ ۱۹۳۰ شکل گرفت، با تأکید بر واقع‌گرایی اجتماعی بر هر دو سنت ادبی تأثیر گذاشت. | ## جمع‌بندی | ترجمهٔ آثار شاعران بزرگ اردو به انگلیسی نیز از کنش‌های مهم ادبی در این حوزه بوده‌است.