موضوع مقاله: آداب معاشرت در خاورمیانه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آداب معاشرت در خاورمیانه | مقدمه: آداب معاشرت در خاورمیانه مجموعه‌ای از هنجارها و رفتارهای اجتماعی است که بخش بزرگی از آن با اسلام و آموزه‌های قرآن پیوند دارد و در طول سده‌ها شکل گرفته و به اجرا درآمده است. | ## بخش 1: آداب معاشرت در خاورمیانه | آداب تجویزی اسلامی با عنوان «ادب» شناخته می‌شود و به معنای «نیکویی، اخلاق نیک، نزاکت، شایستگی، انسان‌دوستی و درستکاری» است. بسیاری از نکته‌هایی که در این جستار آمده در دیگر سرزمین‌های جهان اسلام نیز کاربرد دارد، به‌ویژه در کشورهایی با اکثریت مسلمان بیرون از خاورمیانه. با این حال خاورمیانه زادگاه پیروان ادیان گوناگونی افزون بر اسلام است؛ از جمله مسیحیان ارتدوکس شرقی، قبطیان، مارونی‌ها، ملکیان، کاتولیکان آیین شرقی و آیین لاتین، دروز، زرتشتیان، بهائیان، ایزدیان، مندائیان و پیروان مذاهب گوناگون یهودی. در بسیاری از موارد، مسلمانان و غیرمسلمانان خاورمیانه ویژگی‌های مشترکی دارند؛ خواه پرهیز از گوشت خوک که هم در قوانین غذایی اسلامی و هم در شریعت یهود تجویز شده باشد، خواه علاقه‌مندی به نوشیدنی معروف به قهوه ترک یا آشنایی با شیوهٔ دادوستد در بازارهای شلوغ سنتی. برای زنان پوشیدن حجاب اسلامی و برای مردان بر سر گذاشتن عرقچین، دستار یا چفیه رایج است، هرچند بسیاری از مردان پوشش سر به کار نمی‌برند. در کنیسه‌ها و دیگر جایگاه‌های نیایش یهودیان نیز از مردان انتظار می‌رود کیپا یا پوشش سر دیگری داشته باشند. در کلیساهای ارتدوکس مسیحی معمولاً مردان باید کلاه خود را بردارند، اما از زنان خواسته می‌شود موهای خود را با روسری یا نقاب بپوشانند. نمایش عمومی عواطف میان زن و مرد، حتی میان همسران، در جوامع محافظه‌کارتر خاورمیانه ناپسند شمرده می‌شود؛ این ممنوعیت حتی شامل دست در دست گرفتن نیز می‌شود. | ## بخش 2: آداب معاشرت در خاورمیانه | در مقابل، دست در دست راه رفتن افراد هم‌جنس در بسیاری از نقاط خاورمیانه نشانهٔ عادی دوستی به‌شمار می‌آید و بار عاشقانه ندارد. بسیاری از مردم خاورمیانه فضای شخصی کمتری نسبت به آنچه در فرهنگ‌های غربی مرسوم است مطالبه می‌کنند؛ بنابراین، عقب رفتن هنگامی که طرف مقابل نزدیک‌تر می‌شود ممکن است بی‌ادبانه تلقی شود. احترام به بزرگ‌ترها احترام ویژه به سالمندان و بزرگ‌ترها در بسیاری از جوامع خاورمیانه جایگاه برجسته‌ای دارد. این احترام می‌تواند به شکل‌های گوناگونی نمود یابد: برخاستن هنگام ورود افراد مسن‌تر به اتاق، سلام کردن پیش از دیگران به آنان (حتی اگر با حاضران دیگر آشناتر باشید)، ایستادن هنگام گفت‌وگو با بزرگ‌ترها، بوسیدن سر خویشاوندان سالخورده و پذیرایی از آنان پیش از دیگران بر سر سفره. برخی میزبانان به آماده‌سازی دقیق قهوه ترک می‌بالند: آسیاب کردن دانه‌های قهوهٔ تازه‌بو داده‌شده، افزودن شکر و تنظیم دقیق حرارت برای رسیدن به نتیجه‌ای شایسته. در سراسر منطقه، از صحرانشینان بدوی تا شهرنشینان، پذیرایی سخاوتمندانه از مهمان امری مقدس شمرده می‌شود. آماده‌سازی قهوه به شیوهٔ سنتی نمونه‌ای از این مهمان‌نوازی است که میزبانان بدان افتخار می‌کنند. حرکات بدنی و کفش در ایران نشان دادن «شست بالا» (به انگلیسی: ) توهین‌آمیز تلقی می‌شود. | ## بخش 3: آداب معاشرت در خاورمیانه | همچنین نشان دادن کف پا به دیگران یا تماس کفش با کسی در بسیاری از نقاط خاورمیانه بی‌ادبانه به‌شمار می‌آید. نشستن با پاهای بالا آمده نیز ممکن است ناپسند باشد و در برخی خانه‌ها پیش از ورود به اتاق نشیمن باید کفش را درآورد. کسب‌وکار و روابط شخصی بسیاری از مردم خاورمیانه میان زندگی حرفه‌ای و شخصی مرز روشنی نمی‌گذارند. دادوستد تا حد زیادی بر پایهٔ روابط شخصی، پیوندهای خانوادگی، اعتماد و آبرو استوار است و گرایش به اولویت دادن امور شخصی بر همه چیز وجود دارد. به گفتهٔ تامی لنکوت لیبوویتز، مدرس آداب معاشرت، در اسرائیل پرسیدن پرسش‌های شخصی دربارهٔ درآمد یا فرزندان از دیگران امری رایج است. تعارف تعارف (به فارسی: ) شیوه‌ای از نزاکت ایرانی است که بر احترام و رعایت جایگاه اجتماعی تأکید دارد. این رسم دربرگیرندهٔ تعارفات ظاهری و تواضع رفتاری است که بخش جدایی‌ناپذیری از فرهنگ ایرانی به‌شمار می‌رود. پیش‌بینی شده که میان ۱۰ تا ۱۲ میلیون مسیحی بومی در خاورمیانه زندگی می‌کنند که بیشتر آنان در مصر، شام (اردن، لبنان، سوریه و سرزمین‌های فلسطینی) و عراق متمرکزند؛ هرچند شمار آنان رو به کاهش است. | ## جمع‌بندی | جمعیت جهانی دروز نزدیک به یک میلیون نفر برآورد شده که ۴۵ تا ۵۰ درصد آنان در سوریه، ۳۵ تا ۴۰ درصد در لبنان و کمتر از ۱۰ درصد در اسرائیل زندگی می‌کنند.