موضوع مقاله: بلد الشیخ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بلد الشیخ | مقدمه: بلد الشیخ روستایی عربی-فلسطینی بود که در شمال کوه کرمل و نزدیک به ۷ کیلومتری جنوب شرق حیفا قرار داشت. | ## بخش 1: بلد الشیخ | این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین تخلیه شد و اکنون سرزمین آن در محدوده شهر نشر در اسرائیل جای دارد. نام روستا از شیخ عبدالله الساهلی، صوفی نامداری گرفته شده که سلطان سلیم دوم عثمانی مالیات روستا را به او واگذار کرد. پس از کشتار بلد الشیخ در اواخر دسامبر ۱۹۴۷ و نبرد حیفا در آوریل ۱۹۴۸، ساکنان روستا آواره شدند و در سال ۱۹۴۹ مهاجران اسرائیلی در خانه‌های عربی ساکن شدند و نام منطقه را به تل حنان تغییر دادند. در روستا مقامی (زیارتگاه) به یادبود او ساخته شده و آرامگاهش در گورستان بلد الشیخ بر فراز کوه کرمل واقع است. او نوشت که خانه‌ها به‌صورت پلکانی روی یکدیگر ساخته شده بودند و بیشتر آن‌ها بر بام خود کلبه‌ای از شاخه درختان داشتند که ساکنان تابستان‌ها شب را در آنجا سپری می‌کردند. گرن همچنین از باغ‌های پایین روستا یاد کرد که با کاکتوس محصور بودند و درختان زیتون، انار، انجیر و چند نخل در آن‌ها کاشته شده بود.Guérin, 1880, p. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این شمار به ۷۴۷ مسلمان افزایش یافت که قبایل بدوی مجاور را نیز دربرمی‌گرفت و روستا ۲۴۷ خانه داشت.Mills, 1932, p. ایستگاه راه‌آهن بلد الشیخ (که شوماریه نیز نامیده می‌شد) در سال ۱۹۰۴ به‌عنوان دومین ایستگاه خط اصلی ساخته شد. در ۱۹۳۴ گورستان تازه‌ای برای مسلمانان حیفا در نزدیکی روستا برپا شد و در ۱۹۳۵ عزالدین قسام در آنجا به خاک سپرده شد که منطقه را به کانون تنش میان یهودیان و اعراب تبدیل کرد. در جریان شورش بزرگ عربی (۱۹۳۶–۱۹۳۹) حملات مکرری به اتوبوس‌های یهودی در نزدیکی بلد الشیخ رخ داد. در اکتبر ۱۹۳۶ درگیری میان شورشیان عرب و نیروی نظامی بریتانیا با پشتیبانی هوایی در نزدیکی روستا رخ داد. | ## بخش 2: بلد الشیخ | در ۲۲ فوریه ۱۹۳۷ دو پلیس بریتانیایی در روستا مورد حمله قرار گرفتند و یکی از آنان کشته شد؛ گفته شد که وی به‌سبب شرکت در پژوهش دربارهٔ قتل سه یهودی در یاگور در ۱۹۳۱ هدف قرار گرفته بود. در ۱۳ ژوئیه ۱۹۳۸ دو اتوبوس هدف تیراندازی و سنگ‌پرانی قرار گرفتند و یکی از آن‌ها آتش زده شد. در ۱۸ آوریل ۱۹۳۹ عملیات گسترده بازرسی نظامی و پلیسی در بلد الشیخ انجام شد و ده تن بازداشت شدند. در ۲۶ مه ۱۹۳۹ مردخای شختمن، راننده قطار، در کمینی نزدیک سوزن ریل بلد الشیخ با تیر کشته شد. بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵ مساحت کل روستا ۹٬۸۴۹ دونوم ترکی بود که ۵٬۸۴۴ دونوم آن در مالکیت خصوصی اعراب و بیشتر مابقی جزو اموال عمومی بود. گرچه منبع اصلی درآمد ساکنان کشاورزی و دامپروری بود، شماری از آنان در کارخانه‌های حیفا کار حقوق‌بگیری داشتند. در سپتامبر ۱۹۴۷ سامی طه، زادهٔ بلد الشیخ و دبیرکل جامعه کارگران عرب فلسطین که به دستور مفتی بزرگ اورشلیم حاج امین الحسینی ترور شده بود، در زادگاهش به خاک سپرده شد و جمعیت بزرگی او را بدرقه کرد. در ۸ دسامبر خودرویی از کیبوتص گوات در راه‌بندی که اعراب برپا کرده بودند مورد حمله قرار گرفت و دو یهودی کشته شدند. در ۱۰ دسامبر گشتی از پلیس سکونتگاهی یهود که اتوبوس‌ها را همراهی می‌کرد به‌سوی اعرابی که جاده را بسته بودند آتش گشود و چند خانواده روستا را ترک کردند. در ۳۰ دسامبر ۱۹۴۷ حمله نارنجکی ایرگون در برابر پالایشگاه نفت حیفا ۶ کارگر عرب را کشت. در ۳۱ دسامبر ۱۹۴۷ کشتار بلد الشیخ رخ داد: ۱۷۰ نیروی پالماخ با دستور «محاصره روستا، کشتن بیشترین شمار ممکن از مردان، ویران‌سازی اموال و خودداری از حمله به زنان و کودکان» وارد روستا شدند. | ## بخش 3: بلد الشیخ | با وجود این دستور، زنان و کودکان نیز در شمار کشته‌شدگان بودند و ده‌ها خانه ویران شد. به گفته تاریخ‌نگار اسرائیلی آریه ییتسحاکی، حمله با همکاری نیروهای پالماخ و هاگانا انجام شد و بیشتر درگیری‌ها درون خانه‌ها صورت گرفت که به کشته شدن بیش از ۶۰ غیرنظامی انجامید.Robin C. پس از کشتار، در ۷ ژانویه ۱۹۴۸ بخشی از ساکنان روستا را ترک کردند و داوطلبان عرب از حیفا برای دفاع از روستا جایگزین آنان شدند. در ۲۲ آوریل ۱۹۴۸ پس از نبرد حیفا، بخش بزرگی از جمعیت غیریهودی حیفا از شهر گریختند. در ۲۴ آوریل ۱۹۴۸ تیپ ۲ کارملی از هاگانا روستا را محاصره کرد و از ساکنان خواست سلاح‌هایشان را تحویل دهند. آنان ۲۲ تفنگ کهنه و ناکارآمد تحویل دادند و درخواست آتش‌بس کردند اما هاگانا تحویل همه سلاح‌ها را خواستار شد. در ۲۵ آوریل در ساعت ۵ بامداد هاگانا چندین خمپاره سه‌اینچی از خمپاره‌اندازها شلیک کرد. یگان ارتش بریتانیا که ساعت ۶ رسید گزارش داد که تقریباً هیچ آتش متقابلی از روستا صورت نگرفته‌است. بریتانیایی‌ها به ساکنان توصیه کردند روستا را ترک کنند و آنان با اسکورت بریتانیایی روستا را ترک کردند.Morris, 2004, p. در سال ۱۹۴۹ اسرائیلی‌ها در بلد الشیخ ساکن شدند و بیشتر خانه‌های عربی را تصرف کردند و نام منطقه را به تل حنان تغییر دادند که اکنون بخشی از شهر نشر به‌شمار می‌رود. وضعیت کنونی بیشتر ساکنان آواره بلد الشیخ از فلسطینیان آواره درون‌سرزمینی هستند و اکنون در محله‌های عربی حیفا یا عکا زندگی می‌کنند.Khalidi, 1992, p. | ## جمع‌بندی | بر پایه برآوردهای سال ۱۹۹۸ شمار بازماندگان ساکنان بلد الشیخ نزدیک به ۲۹٬۳۴۹ تن تخمین زده شد.