موضوع مقاله: ده مرحله نسل‌کشی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ده مرحله نسل‌کشی | مقدمه: ده مرحله نسل‌کشی ابزاری دانشگاهی و مدلی سیاستی است که در سال ۱۹۸۷ توسط گرگوری استانتون، حقوق‌دان آمریکایی، استاد پژوهشی پیشین و رئیس مؤسس دیده‌بان نسل‌کشی ایجاد شد. | ## بخش 1: ده مرحله نسل‌کشی | این مدل توصیف می‌کند که نسل‌کشی‌ها چگونه رخ می‌دهند و چه اقدامات پیشگیرانه‌ای مناسب هستند. مراحل استانتون یک مدل مفهومی است که بر اساس تحلیل ده‌ها نسل‌کشی بنا شده، از جمله نسل‌کشی ارمنی‌ها، هولوکاست، نسل‌کشی کامبوج، نسل‌کشی رواندا، و نسل‌کشی‌های دارفور، میانمار، بوسنی، بنگلادش و دیگر مناطق که فرایندهای مشترک منجر به نسل‌کشی را آشکار می‌کنند. مدل استانتون به‌طور گسترده در تدریس مطالعات نسل‌کشی تطبیقی در موقعیت‌های گوناگون به‌کار می‌رود، از دوره‌های دانشگاهی گرفته تا آموزش موزه‌ای، از جمله در موزه هولوکاست و حقوق بشر دالاس. این مدل بر اساس نظریه‌های ساختارگرایانه ژان پیاژه و نوآم چامسکی بنا شده که دگرگونی‌های شناخت و زبان انسانی را توصیف می‌کنند. تاریخچه استانتون این مدل را پس از مدیریت یک برنامه امدادی در پنوم‌پن، کامبوج، در سال ۱۹۸۰ توسعه داد. این مدل در ابتدا شامل هشت مرحله نسل‌کشی بود، اما در سال ۲۰۱۲ استانتون دو مرحله دیگر را اضافه کرد: تبعیض و آزار و شکنجه. در سال ۱۹۹۶، استانتون سند توجیهی‌ای با عنوان «هشت مرحله نسل‌کشی» به وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا ارائه داد. در این سند، او پیشنهاد کرد که نسل‌کشی‌ها در هشت مرحله رخ می‌دهند که «قابل پیش‌بینی اما اجتناب‌ناپذیر نیستند». اقدامات مداخله‌ای پیشنهادشده اقداماتی هستند که دولت فدرال ایالات متحده آمریکا و ناتو می‌توانند اجرا کنند یا کشورهای اروپایی و آفریقایی را برای اجرای آن‌ها ترغیب کنند، از جمله از طریق دیپلماسی یا به‌عنوان آخرین چاره، تهاجم نظامی. مدل نخستین مرحله، طبقه‌بندی، شامل تقسیم مردم به «ما» و «آن‌ها» بر پایه تفاوت‌های ادراک‌شده‌ای چون قومیت، دین یا ملیت است. | ## بخش 2: ده مرحله نسل‌کشی | مرحلهٔ نمادگذاری شامل انتساب نام‌ها یا نمادها به این طبقه‌بندی‌هاست تا اعضای گروه «دیگری» مشخص شوند؛ ستاره‌های زردی که نازی‌ها بر یهودیان تحمیل کردند نمونه‌ای کلاسیک است. هنگامی که این مرحله با تبعیض یا انسانیت‌زدایی همراه شود، یک گروه مسلط ممکن است ایدئولوژیِ برتری بر گروهی تحت ستم را توسعه دهد و بدین‌وسیله برای نسل‌کشی و جنایات علیه بشریت توجیه بسازد. ممکن است کل گروه‌ها از شمول عنوان «شهروند» خارج شوند تا تبعیض علیه آنان و محروم‌سازی‌شان از حقوق انسانی توجیه شود. تبعیض و انسانیت‌زدایی کلیشه‌هایی را بر گروه هدف تحمیل می‌کنند که منزلت فروتر آنان را در نگاه عاملان تقویت می‌کند. انسانیت‌زدایی، ارتکاب قتل را برای عاملان بدون احساس گناه ممکن می‌سازد، زیرا آنان متقاعد شده‌اند که با رهایی جامعه از «موش‌ها» یا «سوسک‌ها» آن را پاکسازی می‌کنند. این امر می‌تواند در قالب نمادهای نفرت، تبلیغات، یا گفتارهای تحریک‌آمیز که در پی توجیه خشونت علیه گروه هدف هستند، بروز یابد. این مراحل ممکن است با سازمان‌دهی گروه‌های نفرت و قطبی‌سازی دنبال شوند؛ در این حالت، افراطی‌ها میانه‌روها را به‌عنوان دشمنان طبقاتی یا گروهی هدف قرار می‌دهند. در مرحلهٔ آماده‌سازی، عاملان برنامه‌ریزی نسل‌کشی را انجام داده و حمایت برای کارزار خود را بسیج می‌کنند. جرایم علیه گروه هدف به آزار و شکنجه تشدید می‌شود تا آن گروه منزوی و به حاشیه رانده شود. مرحلهٔ کشتار، نابودی شرایط زندگی، جلوگیری از تولدها و ربودن کودکان، نابودسازی اعضای گروه هدف است. | ## بخش 3: ده مرحله نسل‌کشی | در این مرحله، وکلا ممکن است سرانجام مایل شوند این جرم را به‌عنوان «نسل‌کشی» به رسمیت بشناسند. از آغاز فرایند نسل‌کشی تا مدت‌ها پس از آن، عاملان انکار می‌کنند که مرتکب جرمی شده‌اند. این مرحلهٔ انکار است که با هر نسل‌کشی آغاز شده و آن را دنبال می‌کند و گاه قرن‌ها ادامه می‌یابد. «مهم‌ترین اقدام پیشگیرانه در این مرحلهٔ آغازین، توسعهٔ نهادهای جهان‌شمولی است که فراتر از … تقسیمات عمل کنند.» ۲ «هنگامی که با بیزاری همراه شود، ممکن است نمادها بر اعضای ناخواستهٔ گروه‌های مطرود تحمیل شوند…» «برای مقابله با نمادگذاری، می‌توان نمادهای نفرت را به‌طور قانونی ممنوع کرد، همان‌گونه که نفرت‌پراکنی را.» ۳ تبعیض «قانون یا قدرت فرهنگی گروه‌ها را از حقوق کامل مدنی محروم می‌کند: قوانین جداسازی یا آپارتاید، سلب حق رأی.» «تصویب و اجرای قوانین منع تبعیض. اعطای شهروندی کامل و حق رأی به همهٔ گروه‌ها.» ۴ انسانیت‌زدایی «یک گروه انسانیت گروه دیگر را انکار می‌کند. اعضای آن با حیوانات، حشرات موذی، حشرات، فضولات یا بیماری‌ها همانند دانسته می‌شوند.» «رهبران محلی و بین‌المللی باید استفاده از گفتار نفرت‌انگیز را محکوم و آن را از نظر فرهنگی غیرقابل‌قبول سازند. رهبرانی که به تحریک به نسل‌کشی می‌پردازند باید از سفر بین‌المللی منع و دارایی‌های خارجی‌شان مسدود شود.» ۵ سازمان‌دهی «نسل‌کشی همواره سازمان‌دهی می‌شود… واحدهای ویژهٔ نظامی یا شبه‌نظامی غالباً آموزش و تسلیح می‌شوند…» «سازمان ملل باید تحریم‌های تسلیحاتی علیه دولت‌ها و شهروندان کشورهایی که در کشتار نسل‌کشی دخیل‌اند اعمال کند و کمیسیون‌هایی برای بررسی نقض‌ها ایجاد نماید.» ۶ قطبی‌سازی «افراطی‌ها گروه‌ها را از هم دور می‌کنند… رهبران دستگیر و کشته می‌شوند… قوانین، حقوق و آزادی‌های بنیادین مدنی را تضعیف می‌کنند.» «پیشگیری می‌تواند به معنای تأمین امنیت برای رهبران میانه‌رو یا حمایت از گروه‌های حقوق بشری باشد… کودتاهای افراطی‌ها باید با تحریم‌های بین‌المللی مواجه شود.» ۷ آماده‌سازی «کشتار جمعی برنامه‌ریزی می‌شود. قربانیان بر اساس هویت قومی یا دینی شناسایی و جدا می‌شوند…» «در این مرحله باید وضعیت اضطراری نسل‌کشی اعلام شود. فشار کامل دیپلماتیک از سوی سازمان‌های منطقه‌ای باید اعمال گردد، از جمله آمادگی برای مداخله جهت جلوگیری از نسل‌کشی.» ۸ آزار و شکنجه «مصادرهٔ اموال، کوچ اجباری، گتوها، اردوگاه‌های کار اجباری.» «کمک مستقیم به گروه‌های قربانی، تحریم‌های هدفمند علیه آزاردهندگان، بسیج کمک‌های بشردوستانه یا مداخله، حفاظت از پناهندگان.» ۹ نسل‌کشی «برای قاتلان «نابودسازی» است، زیرا آنان قربانیان را کاملاً انسان نمی‌دانند.» «در این مرحله، تنها مداخلهٔ سریع و قاطع نظامی می‌تواند نسل‌کشی را متوقف کند. | ## جمع‌بندی | باید مناطق امن واقعی یا گذرگاه‌های فرار برای پناهندگان با حفاظت شدید بین‌المللی ایجاد شود.» ۱۰ انکار نسل‌کشی «عاملان… انکار می‌کنند که مرتکب جرمی شده‌اند…» «پاسخ به انکار، مجازات از طریق دادگاه‌های بین‌المللی یا دادگاه‌های ملی است.» تحلیل هنری تریاولت، پژوهشگر نسل‌کشی، استدلال می‌کند که مدل مرحله‌ای دچار کاستی است، زیرا «انکار» را به‌عنوان مرحله‌ای پایانی یا مجزا از نسل‌کشی در نظر می‌گیرد؛ حال آن‌که انکار راهبردی بلاغی و غیرضروری است که می‌تواند پیش از، در حین، یا پس از نسل‌کشی رخ دهد، یا با «تثبیت» یعنی به حاشیه‌رانی یا محو دائمی قربانیان جایگزین شود.