موضوع مقاله: آموزش در ترکمنستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در ترکمنستان | مقدمه: آموزش در ترکمنستان زیر نظر وزارت آموزش و پرورش ترکمنستان در تمامی سطوح اداره می‌شود. | ## بخش 1: آموزش در ترکمنستان | این کشور دارای شبکه گسترده‌ای از نهادهای آموزشی است که امکان دریافت آموزش ابتدایی، متوسطه و عالی را فراهم می‌کند و مخارج آن‌ها از بودجه دولتی تأمین می‌شود. ساختار آموزشی ترکمنستان از دوره پیش‌دبستانی تا آموزش عالی و پس از تحصیلات عالی را دربرمی‌گیرد. مهم‌ترین این تحولات، گذار به برنامه دوازده‌ساله آموزش متوسطه بود که از سال تحصیلی ۲۰۱۳–۲۰۱۴ (۱۳۹۲–۱۳۹۳) اجرایی شد. آموزش عالی نیز اکنون پنج سال به طول می‌انجامد و در ۲۳ مؤسسه آموزش عالی دولتی، اعم از غیرنظامی و نظامی، ارائه می‌شود. در سال ۲۰۰۷، یک میلیون کودک در مدارس متوسطه تحصیل می‌کردند و حدود ۱۰۰٬۰۰۰ نفر وارد پایه اول شدند. در سال تحصیلی ۲۰۱۰–۲۰۱۱ (۱۳۸۹–۱۳۹۰)، ۹۳۱٬۲۷۲ دانش‌آموز در مؤسسات آموزشی عمومی ثبت‌نام کرده بودند: ۳۷۳٬۱۶۰ نفر در مناطق شهری و ۵۵۸٬۱۱۲ نفر در مناطق روستایی. در مجموع ۱٬۷۳۰ مدرسه فعالیت می‌کرد که ۱٬۲۳۲ مدرسه در روستاها و ۴۹۸ مدرسه در شهرها قرار داشتند. ترکمنستان در سال ۲۰۱۲ «برنامه آموزش متوسطه دوازده‌ساله» را معرفی کرد که از سال تحصیلی ۲۰۱۳–۲۰۱۴ (۱۳۹۲–۱۳۹۳) به اجرا درآمد. در پایان سال تحصیلی ۲۰۱۹–۲۰۲۰ (۱۳۹۸–۱۳۹۹)، نزدیک به ۸۰٬۰۰۰ دانش‌آموز ترکمنستانی از دوره متوسطه فارغ‌التحصیل شدند. در همان سال تحصیلی، ۱۲٬۲۴۲ نفر از این دانش‌آموزان در مؤسسات آموزش عالی ترکمنستان پذیرفته شدند و ۹٬۰۶۳ نفر دیگر نیز در ۴۲ کالج فنی و حرفه‌ای کشور ثبت‌نام کردند. | ## بخش 2: آموزش در ترکمنستان | نظام آموزشی آموزش پیش‌دبستانی آموزش پیش‌دبستانی در ترکمنستان با حمایت فعال دولت، به‌ویژه از نظر مالی، انجام می‌شود. دولت همچنین آموزش زبان‌های ترکمنی، انگلیسی و روسی را در مراکز پیش‌دبستانی سازماندهی کرده و به این مراکز کمک مالی می‌کند. آموزش متوسطه آموزش متوسطه در ترکمنستان در سال‌های اخیر دستخوش اصلاحات جدی شده‌است. تا سال ۱۹۹۳، این نظام با دستگاه آموزشی دیگر جمهوری‌های پیشین شوروی یکسان بود و سنت‌های آموزش متوسطه شوروی را حفظ می‌کرد. بر اساس برنامه دوازده‌ساله که از سال تحصیلی ۲۰۱۳–۲۰۱۴ (۱۳۹۲–۱۳۹۳) اجرا شد، آموزش از سن شش سالگی آغاز می‌شود. پایه‌های اول تا چهارم دوره ابتدایی را تشکیل می‌دهند، پایه‌های پنجم تا دهم دوره اول متوسطه، و پایه‌های یازدهم و دوازدهم دوره دوم متوسطه را که دانش‌آموزان در آن امکان انتخاب رشته بر اساس علاقه خود را دارند. مراکز دوره‌های کوتاه‌مدت در سال ۱۹۹۶، وزارت آموزش و پرورش ترکمنستان به نهادهای دولتی و خصوصی اجازه داد تا دوره‌های کوتاه‌مدت آموزشی برگزار کنند. در حال حاضر شماری از مراکز دولتی و خصوصی در ترکمنستان فعالیت می‌کنند که عمدتاً دوره‌هایی در زمینه زبان، مهارت‌های رایانه‌ای، ریاضیات و حسابداری ارائه می‌دهند. از جمله مراکز زبان می‌توان به هماید، دیلر دونیاسی، دیل مرکزی، گوزلگ ییلیم-بیلیم مرکزی، باگتییار یاشلار، گوجورلی نسیل، پاک نسیل، هوقوق بیزنس و تکنولوژیالار مرکزی، دالچین، داییان، زهینلی نسیل، آلتین گورچ، ارنلر، دیلکوم، گونباتار شاپاقی و آلتین سارپا اشاره کرد. دانشگاه‌ها در ترکمنستان ۲۳ مؤسسه آموزش عالی وجود دارد که ۱۸ مؤسسه غیرنظامی و ۵ مؤسسه نظامی هستند. | ## بخش 3: آموزش در ترکمنستان | تمامی مؤسسات آموزش عالی زیر نظر دولت اداره می‌شوند و به چند دسته اصلی تقسیم می‌شوند: دانشگاه‌ها: از مشهورترین آن‌ها می‌توان به دانشگاه دولتی ترکمنستان به نام مختوم‌قلی فراغی، ، دانشگاه دولتی پزشکی ترکمنستان و دانشگاه کشاورزی به نام صفرمراد نیازف اشاره کرد. مؤسسات: از جمله مؤسسه دولتی زبان‌های جهان به نام دولت‌محمد آزادی، مؤسسه آموزش سیدنظر سیدی در ترکمن‌آباد، مؤسسه فناوری الکتریکی در مرو و مؤسسه دولتی اقتصاد و مدیریت. مؤسسات نظامی: مؤسسه وزارت دفاع، مؤسسه وزارت کشور (آکادمی پلیس)، مؤسسه وزارت امنیت ملی و مؤسسه امنیت مرزی دولتی. سه مؤسسه آموزش عالی بین‌المللی نیز در ترکمنستان فعالیت می‌کنند: دانشگاه بین‌المللی نفت و گاز، مؤسسه روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه ترکمنستان و دانشگاه بین‌المللی علوم انسانی و توسعه. قانون جدید آموزش در ژوئن ۲۰۲۱ (خرداد ۱۴۰۰) قانون جدید آموزش به تصویب رسید که بر اساس آن مؤسسات آموزش عالی مجاز به دریافت شهریه شدند. دولت ترکمنستان تاریخ مشخصی برای گذار از آموزش رایگان به آموزش پولی اعلام نکرده‌است، اما برخی ناظران پیش‌بینی می‌کنند که آموزش عالی رایگان تا سال ۲۰۲۴ (۱۴۰۳) لغو شود. برنامه ملی آموزش سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹) خواستار «گذار تدریجی مؤسسات آموزش عالی به خودگردانی با شهریه» شده بود. آموزش پس از تحصیلات عالی آموزش پس از تحصیلات عالی در ترکمنستان در آکادمی علوم ترکمنستان ارائه می‌شود که در سال ۲۰۰۷ (۱۳۸۶) پس از انحلال در ۱۹۹۸ (۱۳۷۷) بازسازی شد. در سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲)، دانشکده تحصیلات تکمیلی ۵۵ فارغ‌التحصیل دانشگاه‌های ملی را پذیرفت. | ## جمع‌بندی | دو جای بودجه‌ای نیز در دکتری، ۴۲ جای در دستیاری بالینی، یک جای برای یکی از ۲۴۱ داوطلب درجه «کاندیدای علوم»، و نه جای برای درجه دکتری در نظر گرفته شد.