موضوع مقاله: المنصوره | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # المنصوره | مقدمه: المنصوره روستایی فلسطینی بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل توسط نیروهای دفاعی اسرائیل از سکنه تخلیه شد. | ## بخش 1: المنصوره | این روستا در انتهای شمالی کوهی در جلیل علیا واقع بود و از راه فرعی به بزرگراه ساحلی عکا–رأس‌الناقوره متصل می‌شد. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت المنصوره به همراه دو روستای همجوار دیر القاسی و فسوطه در مجموع ۲٬۳۰۰ تن بود. المنصوره در حدود ۲۹ کیلومتری شمال شرقی عکا و نزدیک به نیم کیلومتری مرز لبنان قرار داشت. روستا تا سال ۱۹۲۳ بخشی از لبنان بود و پس از بازتعیین مرزها میان دولت‌های بریتانیا و فرانسه به قیمومت بریتانیا بر فلسطین پیوست. در سال ۱۵۹۶ نام آن در دفترهای مالیاتی به‌عنوان بخشی از ناحیه جیرا در سنجاق صفد ثبت شده‌است. ساکنان مالیاتی ثابت به نرخ ۲۵ درصد بر فراورده‌های کشاورزی از جمله گندم، جو، درختان زیتون، بز و کندوهای عسل و همچنین درآمدهای گاه‌به‌گاه و یک دستگاه روغن‌کشی زیتون می‌پرداختند. در سال ۱۸۸۱ گزارش «بررسی فلسطین غربی» از سوی صندوق اکتشاف فلسطین این مکان را چنین توصیف کرد: «چند توده سنگ و شماری پی ساختمان. چارچوب‌های در از سنگ ساخته شده‌اند؛ بر فراز تپه که شیب تندی دارد آب‌انبارهایی وجود دارد.» دوره قیمومت بریتانیا تا سال ۱۹۲۳ المنصوره بخشی از لبنان بود؛ پس از بازنگری مرزها میان دولت‌های بریتانیا و فرانسه که به‌ترتیب بخش‌های جنوبی و شمالی شام را در اختیار داشتند، این روستا به قیمومت بریتانیا بر فلسطین منتقل شد و در فهرست جغرافیایی فلسطین به‌عنوان «آبادی کوچک» توصیف گردید. | ## بخش 2: المنصوره | در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که توسط دولت قیمومت بریتانیا انجام شد، المنصوره با روستای بزرگ‌تر فسوطه یکجا شمارش شد. خانه‌های المنصوره با فاصله از یکدیگر ساخته شده بودند و روستا کلیسایی داشت که به ماری یوحنا (یحیی) اختصاص یافته بود. منبع اصلی درآمد ساکنان کشاورزی و دامپروری بود و آب آشامیدنی از یک چاه در شمال و سه آب‌انبار تأمین می‌شد. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، زمین‌های المنصوره با زمین‌های فسوطه و دیر القاسی یکجا محاسبه شد. از این میان ۱٬۶۰۷ دونم زمین‌های کشتزار و آبیاری‌شده، ۶٬۴۷۵ دونم برای کشت غلات و ۲۴۷ دونم زمین ساخته‌شده (شهری) بود. موقعیت جغرافیایی المنصوره بر شانه کوهی در بخش جنوبی جبل عامر (جلیل علیا) در ارتفاع ۶۸۰ متر از سطح دریا بنا شده بود. وادی مسوده از شمال و وادی عزیم از جنوب روستا عبور می‌کردند و هر دو سرشاخه‌ای از وادی کرکره بودند. جنگ ۱۹۴۸ و تخلیه روستا به باور پژوهشگران، المنصوره احتمالاً در جریان عملیات حیرام در اکتبر ۱۹۴۸ مورد حمله قرار گرفت. | ## بخش 3: المنصوره | در اواسط نوامبر همان سال، ارتش اسرائیل دستور تخلیه روستاهای عرب فلسطینی واقع در امتداد مرز لبنان از جمله المنصوره را صادر کرد. ساکنان روستا اخراج شدند؛ برخی از آنان به لبنان رفتند ولی بیشترشان با کامیون به شهر عرب‌نشین رامه در مرکز جلیل منتقل شدند. کلیسای مارونی از دولت اسرائیل خواست که به ساکنان اجازه بازگشت به روستا داده شود، اما این درخواست رد شد. ساکنان المنصوره نیز سال‌ها پس از آن بارها به دادگاه‌های اسرائیل مراجعه کردند اما ناکام ماندند. وضعیت کنونی چندین شهرک یهودی‌نشین بر زمین‌های المنصوره ساخته شده‌است: الکوش (تأسیس ۱۹۴۹)، پایگاه نظامی بیرانیت (اوایل دهه ۱۹۵۰)، نتوعا (۱۹۶۶)، متات (۱۹۷۹) و اَبیریم (۱۹۸۰). به گفته مورخ فلسطینی ولید خالدی که پژوهشگرانش پیش از سال ۱۹۹۲ از روستا بازدید کرده بودند: «خانه‌های روستا به‌طور کامل با خاک یکسان شده‌اند. | ## جمع‌بندی | بیشتر آوارها در امتداد لبه شمالی محوطه توده‌وار انباشته شده‌اند.» تنها سازه باقی‌مانده کلیسای نیمه‌ویران بود.