موضوع مقاله: نبرد موندووی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نبرد موندووی | مقدمه: بین ارتش فرانسوی ناپلئون بناپارت و ارتش پادشاهی ساردینیا به رهبری میکل آنژ الساندرو کولی-مارچی درگرفت. | ## بخش 1: نبرد موندووی | پیروزی فرانسه به این معنی بود که آنها کوه‌های آلپ لیگوریا را پشت‌سر خود قرار داده بودند، درحالی که دشت‌هایپیه‌مونته در مقابل آنها قرار داشت. یک هفته بعد، پادشاه ویکتور آمادیوس سوم برای صلح شکایت کرد و پادشاهی خود را از ائتلاف نخست خارج کرد. شکست متحد ساردینی آنها استراتژی پادشاهی هابسبورگ اتریش را ویران کرد و منجر به از دست دادن شمال غربی ایتالیا به جمهوری نخست فرانسه شد. لشکرکشی عملیات‌ها این آخرین نبرد از لشکرکشی مونتنوته بود که در آن ارتش ایتالیای بناپارت بین ارتش ۲۱٬۰۰۰ نفری اتریش-ساردینی سپهبد کولی و ارتش اتریشی ۲۸٬۰۰۰ نفری ژنرال یوهان بولیو قرار گرفت. در نبردهای اولیه، بناپارت ارتش بولیو را در هم کوبید و آنها را به‌سمت شمال شرقی راند. کولی مجموعه ای از اقدامات گارد عقب را به خوبی انجام داد، ازجمله نبرد میلزیمو در ۱۳ آوریل و نبرد چوا در ۱۶ آوریل. بااین‌وجود، بناپارت ارتش ساردین را بی‌امان به‌سمت غرب به‌سمت قلعه کونئو و دشت‌های پیه‌مونت راند. جغرافیا کورساگلیا در جهت شمال شرقی حرکت جاری است تا زمانی که به رودخانه تانارو در شمال غربی در نزدیکی شهر لزنیو می‌ریزد. در ماه آوریل، نهرها در اثر ذوب برف و باران متورم شدند که آنها را به‌طور کلی غیرقابل کنترل می‌کند. لشکر آندره ماسنا در کوه‌های شمال چوا منتظر بود و همچنین تهدیدی برای قطع ارتباط کولی از تورین به سمت شمال غربی حساب می‌آمد. | ## بخش 2: نبرد موندووی | به هنری کریستین میشل دی استنگل نیز دستور داده شد تا سواره‌نظام‌ها را برای حمایت از سروریر حرکت دهد. همچنین لشکر آمیده امانوئل فرانسوا لاهارپ، اتریشی‌هایی را که در آکوئی‌ترمی دوباره جمع می‌شدند را نظارت می‌کرد.Boycott-Brown, pp 265-266 افراد پی‌یر آگریو موفق نشدند از رودخانه عبور کنند چراکه ارتفاع آب زیاد بود و پنج توپ مقابل آنها قرار داشت. بعداً، برخی از جنگجویان سرتیپ ژان ژوزف گیو، یک پل عابرپیاده بدون محافظ را در جنوب و در نزدیکی دهکده توره موندووی پیدا کردند. مدافعان سان میکله از پشت درهم شکستند و به نیروهای پاسکال آنتوان فیورلا اجازه دادند تا از پل عبور کرده و شهر را اشغال کنند. در این سردرگمی، کولی تقریباً داشت اسیر می‌شد و دیچات دستگیر شد، اما با رشوه دادن به اسیرکننده‌اش فرار کرد.Boycott-Brown, pp 266-267 سربازان فرانسوی گرسنه، کم‌حقوق و بی‌انضباط بلافاصله به شهر هجوم برده و غذاها را دزدیدند و خانه‌ها را غارت کردند. گروهی از بمب‌زنان سوئیسی در ساردینیا با توجه به اینکه فرانسوی‌ها از کنترل خارج شده بودند، بخشی از شهر را پس گرفتند. کولی یک ضدحمله بزرگ را در اوایل بعدازظهر ترتیب داد که لشکر سروریر را از سان میکله بیرون راند، اگرچه گیو موفق شد پل کوچک خود را حفظ کند. در شب ۲۰ آوریل، کولی ارتش خود را از کورساگلیا خارج کرد و قصد داشت تا به پشت رودخانه الرو در موندووی عقب برود. در نیمه‌شب، بناپارت متوجه شد که دشمنش با استفاده از یک معبر کشف شده توسط برخی از دیده‌بان‌ها، عقب‌نشینی کرده و به تعقیب سریع پرداخته است.Boycott-Brown, p 270 نبرد صبح روز بعد، همزمان با پیشروی سروریر، او و لشکرش به محافظان پشتی ساردین در ارتفاعات بوان جزو برخورد کرد و آنها را به‌سمت شهر ویکوفورته عقب راند. سروریر سربازان وظیفه خود را در سه ستون قدرتمند تشکیل داد و آنها را با سربازان باتجربه‌تر خود به‌ترتیب درگیری پوشاند. | ## بخش 3: نبرد موندووی | سپس، با قرار دادن خود در رأس ستون مرکزی و با پیروی لشکر ماسانا حملاتی را علیه ساردینی‌ها رهبری کرد.Rooney-Chandler, p 452 سرعت حمله فرانسه به کولی اجازه نمی‌داد تا نیروهایش را به‌درستی مستقر کند و همچنین هیچ دفاع آماده‌ای از قبل وجود نداشت. تعدادی از واحدهای ساردینی ترسیده و فرار کردند و موجب ایجاد شکاف‌هایی در خط دفاعی شدند. تیپ‌های فیورلا و گیو، با حمایت تیپ ماسنا به رهبری الزار آگوست کوزین د دوممارتین، در ویکوفورته جمع شده و آن را تصرف کردند. ساردینی‌ها در لا بیکوکا تا زمان کشته شدن دیچات، سخت مقاومت کردند و سپس به‌صورت آشفته عقب‌نشینی کردند. استنگل، فرمانده سواره‌نظام بناپارت، ۲۰۰ سواره‌نظام را ازطریق رود الرو برد، اما سرهنگ شافردون با ۱۲۵ سوار ساردینی ضدحمله‌ای ترتیب داد و فرانسوی‌ها را عقب راند. استنگل در این غوغا به‌شدت مجروح شد.Boycott-Brown, p 271 هنگامی که فرانسوی‌ها به موندووی رسیدند، فرماندار توانست آنها را برای مدتی با مذاکره متوقف کند، اما حدود ساعت ۶ بعدازظهر و پس‌از شلیک گلوله شهر را تسلیم کرد. بناپارت مقامات شهرداری را مجبور کرد که کمک‌های زیادی ازجمله غذا برای سربازان گرسنه خود فراهم کنند، بنابراین شهر غارت نشد.Boycott-Brown, p 272 نتایج به گفته گانتر ای. روتنبرگ، مورخ، نیروهای بناپارت ۶۰۰ کشته و زخمی از ۱۷٬۵۰۰ نفر نیرو را متحمل شدند. پیه‌مونت‌ها نیز ۸ توپ جنگی از دست داده و ۱٬۶۰۰ نفر از ۱۳٬۰۰۰ نفر نیروی خود کشته، زخمی و اسیر شدند. در غروب ۲۳ آوریل، کولی درخواست آتش‌بس کرد، اما ژنرال فرانسوی به نیروهای خود دستور داد به پیشروی خود ادامه دهند. | ## جمع‌بندی | بناپارت از ساردینیا خواست که قلعه‌های کونئو، سیوا یا الساندریا یا تورتونا را به‌عنوان بهای صلح تحویل دهد.