موضوع مقاله: حملات ۷ اکتبر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حملات ۷ اکتبر | مقدمه: در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، حماس و چند گروه شبه‌نظامی فلسطینی دیگر، حملات تروریستی مسلحانه هماهنگ‌شده‌ای را از نوار غزه به غلاف غزه در جنوب اسرائیل آغاز کردند که نخستین تهاجم به خاک اسرائیل از زمان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل بود. | ## بخش 1: حملات ۷ اکتبر | حماس و دیگر گروه‌های فلسطینی، این حملات را عملیات طوفان الاقصی (یا سیل الاقصی؛ ) نامیدند،از سازمان ملل: در حالی که در اسرائیل به آن شنبه سیاه یا کشتار تورات سیمچات (عبری:) می‌گویند، و در سطح بین‌المللی با عنوان حمله ۷ اکتبر شناخته می‌شود. حملات در سحرگاه ۷ اکتبر با شلیک حداقل ۳۰۰۰ راکت به سمت اسرائیل آغاز شد و سپس نیروهای فلسطینی با استفاده از وسایل نقلیه و پاراگلایدر وارد خاک اسرائیل شدند. نیروهای حماس با شکستن دیوار غزه-اسرائیل، به پایگاه‌های نظامی اسرائیل حمله کردند و غیرنظامیان را در ۲۱ منطقه از جمله بعری، کفارعزه، نیر اوز، نتیوحاسارا و الومیم قتل‌عام کردند. ارتش اسرائیل تخمین می‌زند که حدود ۳۰۰۰ شبه نظامی به جنوب اسرائیل حمله کردند و بعداً در آن روز به خاطر شکسته شدن حصارها، شهروندان غزه‌ای بیشتری وارد اسرائیل شدند. مهاجمان در مجموع ۱۱۳۹ نفر را کشتند: ۶۹۵ غیرنظامی اسرائیلی (از جمله ۳۸ کودک)، ۷۱ شهروند خارجی، و ۳۷۳ عضو از نیروهای امنیتی اسرائیل. حدود ۲۵۰ غیرنظامی و سرباز اسرائیلی از جمله ۳۰ کودک به عنوان گروگان به نوار غزه برده شدند. هدف اعلام شده برای گروگان‌گیری، مجبور کردن اسرائیل به مبادله آن‌ها با فلسطینیان زندانی بوده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که تعداد زیادی تجاوز و تعرض جنسی نیز رخ داده است، اما مقامات حماس دست داشتن جنگجویان خود در آن را رد کرده‌اند. حماس اعلام کرد که این حمله در پاسخ به ادامه اشغال سرزمین‌های فلسطینی توسط اسرائیل، محاصره نوار غزه، گسترش شهرک‌های اسرائیلی، افزایش خشونت شهرک‌نشینان اسرائیلی نسبت به فلسطینی‌ها و تنش‌های اخیر صورت گرفته است. حداقل ۴۴ کشور، این حمله را تروریستی اعلام نموده و آن را محکوم کردند، در حالی که برخی از کشورهای عربی و مسلمان، اشغال سرزمین‌های فلسطینی توسط اسرائیل را عامل اصلی این حمله دانستند. این روز خونین‌ترین روز در تاریخ اسرائیل و مرگبارترین روز برای یهودیان از زمان هولوکاست به بعد بوده است. زمینه اسرائیل از زمان جنگ شش‌روزه در سال ۱۹۶۷، سرزمین‌های فلسطینی، از جمله نوار غزه را در اشغال خود نگاه داشته است. حماس، یک جنبش اسلام‌گرای تأسیس شده در سال ۱۹۸۷، جنبش اسلام‌گرای اصلی در سرزمین‌های فلسطینی است. این جنبش موضع سازش‌ناپذیری در خصوص «آزادسازی کامل فلسطینی» دارد و اغلب از خشونت برای دستیابی به اهدافش استفاده می‌کند. حماس مسئول بمبگذاری‌های انتحاری و حملات موشکی بیشماری بوده که غیرنظامیان اسرائیلی را هدف قرار داده‌اند. استرالیا، کانادا، اتحادیه اروپا، ژاپن، زلاند نو و بریتانیا، حماس را یک «سازمان تروریستی» تعیین کرده‌اند. در سال ۲۰۱۰، این سازمان تلاش کرد گفتگوهای مربوط به مصالحه بین اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطین را برهم بزند. در سال ۲۰۱۷، حماس منشور جدیدی اختیار کرد، که زبان یهودستیزانه را حذف و تمرکز خود را از یهودیان به صهیونیست‌ها منتقل کرد. این دوره آموزشی، شامل انجام تمرین برای گروگان‌گیری، یادگیری نحوه هجوم به شهرک‌های اسرائیلی و آموزش پرواز با پاراگلایدر بوده است. سرهنگ جاناتان کانریکوس، سخنگوی نیروهای دفاعی اسرائیل اظهار داشت که چنین فعالیت‌هایی، هیچ چیز جدیدی نیست و اسرائیل در طول این سال‌ها، مناطق آموزشی بسیاری را که متعلق به فلسطینی‌ها بوده، در دوره‌های مختلف مورد حمله قرار داده است. یک منبع ناشناس نزدیک به حماس ادعا کرد که حماس در تلاشی عمدی برای فریب دادن اسرائیل به این که حماس یک تهدید نیست، فعالیت نظامی خود را کاهش داده است. انفجارها در مناطق اطراف نوار غزه و در شهرهای دشت شارون از جمله جدره، هرزلیه، تل آویو، و اشکلون گزارش شده است. آژیرهای حمله هوایی نیز توسط اسرائیل در بیر شوا، اورشلیم، رهاوت، ریشون لتسیون و پایگاه هوایی پالماچیم فعال شدند. حماس نیز فراخوانی برای فراهم کردن تسلیحات صادر کرده بوده و محمد دیف، فرمانده ارشد نظامی، از مسلمانان در همه جای دنیا، برای حمله به اسرائیل درخواست همکاری کرده است. شبه‌نظامیان فلسطینی همچنین به سوی قایق‌های اسرائیلی در نزدیکی نوار غزه تیراندازی کردند، در حالی که درگیری‌ها بین فلسطینی‌ها و نیروهای دفاعی اسرائیل در بخش شرقی حصار اطراف غزه، نیز رخ داد. در غروب همان روز، حماس رگبار دیگری با حدود ۱۵۰ راکت به سمت اسرائیل پرتاب کرد که انفجارهایی در یبنه، گیواتائیم، بت یام، بیت دگان، تل آویو و ریشون لتسیون گزارش شد. تصاویر و فیلم‌های باقیمانده از این حملات، مبارزان فلسطینی را مسلح و نقاب‌دار نشان می‌دهد که لباس‌های سیاه پوشیده‌اند و سوار بر کامیون و وانت هستند. همچنین این تصاویر و فیلم‌ها، آتش گشودن در سدروت و کشته شدن ده‌ها غیرنظامی و سرباز اسرائیلی را نشان می‌دهند. ویدئوهای دیگری نیز، یک اسیر اسرائیلی و یک تانک اسرائیلی در حال سوختن را نشان می‌دهند. | ## بخش 2: حملات ۷ اکتبر | در این تصاویر و ویدئوها، مبارزان فلسطینی در حال رانندگی با خودروهای نظامی اسرائیل هستند. بر اساس گزارش‌ها، به شبه‌نظامیان دستور داده شد تا به جمعیت غیرنظامی از جمله مدارس ابتدایی و یک مرکز جوانان حمله کنند تا «تا حد امکان مردم را بکشند» و گروگان‌های اسرائیلی را برای استفاده در مذاکرات آتی و برای تبادل با اسیران فلسطینی، نگه دارند. نیروهای فلسطینی، عامل ایجاد حوادث مختلف، از جمله کشتن همه گروگان‌ها، آتش زدن خانه‌ها و سایر اموال اسرائیل بوده‌اند. نیروهای فلسطینی با استفاده از گروگان‌ها به عنوان سپر انسانی، آماده حمله بوده‌اند. در همان صبح، یک قتل‌عام در یک جشنواره موسیقی در نزدیکی رعیم رخ داد که منجر به کشته شدن حداقل ۲۶۰ نفر شد و بسیاری هنوز مفقود هستند. شاهدان از نیروهای فلسطینی سوار بر موتور سیکلت نقل کرده‌اند که به شرکت کنندگان در حال فرار تیراندازی می‌کرده‌اند. نیروهای فلسطینی در این حملات، غیرنظامیان را در نیر اوز، بئری و نتیو هااسارا، به رگبار بسته‌اند، ۲۰۰ غیرنظامی در کشتار کفار عزه، ۱۰۸ نفر در کشتار عام بئری، و ۱۵ نفر در کشتار نتیو هااسارا کشته شدند، همچنین گزارش شده است که افرادی نیز در افکیم، به گروگان گرفته شده‌اند. حتی برخی از خبرگزاری‌های وابسته به اسرائیل، کشتن یا ربوده شدن حیوانات خانگی توسط شبه‌نظامیان حماس را، گزارش کرده‌اند. حماس اعلام کرد که برای وادار کردن اسرائیل به آزادی اسرای فلسطینی خود، زندانی را به خود اختصاص داده است و مدعی شد که برای آزادی همه فلسطینی‌های زندانی (از جمله زنان و کودکان) به اندازه کافی از اسرائیل، اسیر گرفته است. اینبال رابین-لیبرمن، هماهنگ‌کننده امنیتی ۲۵ ساله، همراه با عمویش آمی، چندین شبه‌نظامی را که قصد نفوذ به مزرعه مرغ در آن نزدیکی را داشتند، کشتند. ارتش اسرائیل گفت که دو مهاجم را در ساحل کشته و چهار کشتی از جمله دو قایق لاستیکی را منهدم کرده است. یک پایگاه نظامی در خارج از ناحال اوز نیز توسط نیروهای فلسطینی تصرف شد و حداقل دو سرباز اسرائیلی کشته و شش نفر دیگر اسیر شدند. درگیری بین نیروهای فلسطینی و نیروهای اسرائیلی در پایگاه نظامی رعیم، مقر لشکر غزه، نیز گزارش شده است. بعداً گزارش شد که حماس کنترل این پایگاه را به دست گرفته و چندین سرباز اسرائیلی را به اسارت گرفته است. گزارش شده است که ایستگاه پلیس سدروت تحت کنترل حماس قرار گرفته است و نیروهای فلسطینی، ۳۰ اسرائیلی از جمله پلیس و غیرنظامیان را کشته‌اند. بریگادهای مقاومت ملی و جبهه دموکراتیک برای آزادی فلسطین (DFLP)، مشارکت خود را در این عملیات از طریق سخنگوی نظامی خود ابوخالد، تأیید کردند، و گفتند سه جنگجو را در نبرد با ارتش اسرائیل از دست داده‌اند. جبهه مردمی برای آزادی فلسطین، یکی دیگر از گروه‌های شبه‌نظامی سوسیالیست فلسطینی، و گروه «لانه شیرها»، حمایت خود را از این عملیات اعلام کردند و آمادگی حداکثری و بسیج عمومی را در میان نیروهای خود ایجاد کردند و گردان‌های ابوعلی مصطفی (PFLP)، ویدئوهایی را از یورش به برج‌های دیده‌بانی اسرائیل منتشر کرد. یک سخنگوی ارتش اسرائیل اظهار داشت که شبه‌نظامیان غزه از حداقل هفت نقطه وارد اسرائیل شده و به چهار اجتماع کوچک روستایی اسرائیل، شهر مرزی سدروت و دو پایگاه نظامی از زمین و دریا حمله کرده‌اند. رسانه‌های اسرائیلی گزارش دادند که هفت منطقه از جمله ناحال اوز، کفار عزه، ماگن، بئری و صوفه تحت کنترل حماس قرار گرفته است. گزارش شده است که گذرگاه اریز تحت کنترل حماس قرار گرفته و نیروهای فلسطینی را قادر می‌سازد تا از طریق غزه، وارد اسرائیل شوند. کوبی شبتای، کمیسر پلیس اسرائیلی، اذعان داشته که در ۲۱ نقطه در جنوب اسرائیل، درگیری شدید وجود داشته است. طبق گزارش ارتش اسرائیل، ۳٬۸۰۰ نفر از آنها اعضای نیروی نوخبا حماس بودند، در حالی که ۲٬۲۰۰ نفر دیگر شامل غیرنظامیان فلسطینی و اعضای سازمان‌های دیگر بودند. تصاویر و ویدئوهای متعدد نشان می‌دهد که بسیاری از غیرنظامیان غزه‌ای وارد شده‌اند تا غارت کنند و در حملات شرکت کنند. سازمان دیده‌بان حقوق بشر و سازمان ملل متحد مستندات زیادی در مورد جنایات جنگی شامل قتل، گروگان‌گیری و خشونت جنسی علیه غیرنظامیان اسرائیلی توسط گروه‌های مسلح فلسطینی منتشر کرده‌اند. نقش ایران در حملات روزنامه وال‌استریت ژورنال گزارش داد سپاه پاسداران و اعضای حماس و حزب‌الله لبنان، از ماه اوت جلسه‌های متعددی را برای برنامه‌ریزی حمله به اسرائیل در بیروت ترتیب داده‌اند که در برخی از آن‌ها اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه و سید حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان نیز شرکت داشته‌اند. زیاد نخاله، دبیرکل جنبش جهاد اسلامی فلسطین و صالح العاروری، معاون رئیس دفتر سیاسی حماس هم در برخی از این جلسات حضور داشته‌اند. سپاه پاسداران از آن زمان به حماس برای طراحی حمله‌های زمینی، هوایی و دریایی به اسرائیل، به نیروهای فلسطینی کمک رسانده است. دستور آغاز این حمله‌ها به اسرائیل، طی جلسه‌ای در روز دوشنبه ۱۰ مهر در بیروت صادر شده است. روزنامه وال استریت ژورنال روز ۳ آبان ۱۴۰۲ طی گزارشی نوشت: «جمهوری اسلامی پیش از حمله شبه‌نظامیان فلسطینی به اسرائیل، به حدود ۵۰۰ نیروی حماس و دیگر شبه‌نظامیان مستقر در نوار غزه، آموزش نظامی ویژه داده است. | ## بخش 3: حملات ۷ اکتبر | این آموزش‌ها، شهریور ماه امسال در داخل خاک ایران و تحت نظر نیروی قدس سپاه پاسداران انجام شده و اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه، و برخی افراد ارشد گروه‌های شبه‌نظامی فلسطینی نیز از روند این آموزش‌ها، دیدن کرده‌اند.» حماس تنها در روز شنبه ۷ اکتبر بیش از پنج هزار موشک از نوار غزه به خاک اسرائیل شلیک کرد و بدون حمایت حکومت ایران احتمالاً قادر به انجام این کار نمی‌بود. صحبت از ۳۰ میلیون دلار کمک ایران در ماه فقط برای سازمان حماس است، علاوه بر این دانش فنی ساخت موشک و آموزش توسط سپاه پاسداران را نیز باید به آن افزود. در ۸ اکتبر، شب پس از حمله حماس به اسرائیل، جلسه‌ای بین مقامات ایرانی و فلسطینی برای برنامه‌ریزی اقدامات بعدی در جنگ علیه اسرائیل برگزار شد. در این جلسه اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس، محمدسعید ایزدی، مسئول بخش فلسطین در نیروی قدس، زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین، و شماری از فرماندهان سرایاالقدس، شاخه نظامی جهاد اسلامی فلسطین، حضور داشتند. نقشه‌هایی از نوار غزه و منطقه بئرالسبع در جنوب اسرائیل و نواحی جنوبی کوهستان الخلیل روی میز مقابل آنها قرار داشت. به گفته تحلیل‌گر مراد ویسی، حمله هفتم اکتبر حماس تاثیر وحشتناک مستقیم و غیرمستقیمِ بر سرنوشت جمهوری اسلامی و گروه‌های نیابتی‌ او داشت. اسرائیل رهبران حماس را در تهران، قاهره و بیروت ترور کرد؛ حزب‌الله ضربات سنگینی از اسرائیل در لبنان و عراق دریافت کرد؛ و گروه‌های شبه‌نظامی در عراق به‌طور قابل‌توجهی تضعیف شدند. در نتیجه محور مقاومت، ساختاری که ایران برای دهه‌ها بر آن قدرت منطقه‌ای خود را بنا کرده بود، تقریباً به‌طور کامل فروپاشی شد: حماس ضعیف گردید، حزب‌الله نفوذ خود را در لبنان از دست داد، بشار اسد در سوریه سقوط کرد، و حوثی‌ها تحت فشار فزاینده قرار گرفت. این سلسله شکست‌ها ایران را در ضعیف‌ترین موقعیت خود از دیدگاه تاریخی قرار داد، ناشی از چالش‌های جدی و متزاید در حوزه‌های نظامی، سیاسی و دیپلماتیک. طبق ویسی «حمله هفتم اکتبر باعث شد اسرائیل چهره خاورمیانه را تغییر دهد و حکومت جمهوری اسلامی به گونه ای تضعیف شود که بقای آن به طور جدی به خطر بیفتد.» نگارخانه عواقب، پاسخ اسرائیل و آتش‌بس پس از حمله ۷ اکتبر حماس، اسرائیل بلافاصله بمباران هوایی غزه را آغاز کرد. با این حال، چند روز پیش از تحلیف ترامپ به عنوان رئیس‌جمهور برگزیده ایالات متحده، طی مفاد آتش‌بسی جدید، چند تن از گروگان‌های اسرائیلی آزاد شدند. براساس مفاد آتش‌بسی که ۴۲ روزه خوانده می‌شد، به مرور گروگان‌های اسرائیلی (پس از ۴۷۱ روز اسارت) آزاد و در ازای آن‌ها، زندانیان فلسطینی از اسرائیلی‌ها پس گرفته می‌شدند. نخستین مرحله آتش‌بس، روز یکشنبه ساعت ۸:۳۰ به وقت محلی (۶:۳۰ به وقت گرینویچ) آغاز شد. بر اساس این مذاکرات قرار شد اسرائیل ۱۸۹۰ زندانی فلسطینی را در ازای ۳۳ گروگان اسرائیلی در مرحله نخست آزاد کند. در پی این آتش‌بس، ایتامار بن گاویر، وزیر راست افراطی امنیت ملی از حزب اوتزما یهودیت، از این ائتلاف خارج شد و کابینه را ترک کرد. در مرحلهٔ نخست آتش‌بس، سه زندانی اسرائیلی آزاد شدند که هر سه نفرشان زن بودند؛ رومی گونن (نیاکان ایرانی الاصل) ۲۴ ساله امیلی داماری (دوتابعیتی-بریتانیا) ۲۸ ساله دورون استاینبرخر ۳۱ ساله این سه زن، غروب یکشنبه توسط حماس در میدان سارایا، واقع در مرکز شهر غزه، به نیروهای صلیب سرخ تحویل داده شدند. در ازای این سه زن، اسرائیل ۹۰ زندانی فلسطینی را از زندان عوفر در کرانه باختری آزاد کرد. نتانیاهو دربارهٔ این آتش‌بس گفته بود که رئیس‌جمهورهای ایالات متحده، حق اسرائیل برای ادامهٔ جنگ را محفوظ نگه می‌دارند. وی افزود ما نیروهایمان را در محور فیلادلفیا و منطقه حائل در اطراف نوار غزه بیشتر خواهیم کرد. چهار گروگان اسرائیلی دیگر، پس از آزادی اذعان می‌داشتند که آن‌ها در طی این مدت، توسط حماس در اردوگاه‌های سازمان ملل نگهداری می‌شدند. در روز ۶ بهمن ۱۴۰۳، چهار گروگان زن اسرائیلی دیگر آزاد شدند و در ازای آن‌ها، ۲۰۰ زندانی فلسطینی توسط اسرائیل آزاد شدند. این چهار زن اسرائیلی، در حمله ۷ اکتبر توسط حماس در کیبوتص ناحال اوز مشغول خدمت سربازی بودند. فهرست این زنان به شرح زیر است: لیری آلباگ (۱۹ ساله) کارینا آریف (۲۰ ساله) دانیلا گیلبوا (۲۰ ساله) ناما لوی (۲۰ ساله) پیش‌تر قرار بود گروگان دیگری با نام اربیل یهود (۲۹ ساله)، یکی از آزادشده‌ها باشد، اما حماس از تحویل او سر باز زد و در ساعات پایانی نام او را با یکی از این چهار نفر عوض کرد. پس از آزادی این چهار نفر، اسرائیل اعلام کرد تا زمانی که اربیل یهود آزاد نشود، حاضر نیست مسیر بازگشت فلسطینی‌ها به بخش شمالی غزه را باز یا بر اساس توافق، زندانیان فلسطینی را آزاد کند. ارتش اسرائیل روز دوشنبه ۸ بهمن ۱۴۰۲، پس از گرفتن تأییدیه زنده بودن اربیل یهود، مسیر شمال نوار غزه را باز کرد. در روز ۳۰ ژانویه ۲۰۲۴ (۱۰ بهمن ۱۴۰۲)، سه اسرائیلی دیگر به همراه ۵ تایلندی، توسط حماس آزاد شدند. گروگان‌های اسرائیلی شامل سه زن دیگر نیز بودند؛ آگام برگر (سرباز دیده‌بان) (۱۹ ساله) اربیل یهود (۲۹ ساله) گادی موزس (۸۰ ساله) در ازای این چند تن، ۳۳ اسیر با حکم حبس ابد و ۴۷ اسیر با محکومیت‌های مختلف و چندین زندانی دیگر (روی هم رفته ۱۱۰ زندانی فلسطینی)، از زندان‌های اسرائیل آزاد شدند. | ## جمع‌بندی | زکریا الزبیدی فرمانده گردان‌های الاقصی شاخه نظامی فتح در شهر جنین نیز یکی از زندانی‌های فلسطینی آزاد شده توسط اسرائیل در این روز بود.