موضوع مقاله: صنعت هواپیماسازی در ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # صنعت هواپیماسازی در ایران | مقدمه: صنعت هواپیماسازی در ایران، از دوره پهلوی آغاز شد و در دوره جمهوری اسلامی ادامه داشت. | ## بخش 1: صنعت هواپیماسازی در ایران | محصولاتی که در کل دوره صنعت هواپیماسازی در ایران ساخته شده‌است، در نوع‌های جنگنده جت، جت آموزشی، بمب‌افکن، هلیکوپتر، مسافربری سبک، قایق‌پرنده و ناوبری سبک بوده‌است. رضاشاه در سال ۱۳۱۲ دستور ایجاد یک کارخانه هواپیماسازی برای تأمین هواپیماهای نظامی مورد نیاز ایران را داد. برای این منظور یک تیم مهندسی سوئدی با تأمین قطعات از فرانسه، انگلیس و آمریکا، کارخانه هواپیماسازی شهباز را در سال ۱۳۱۵ در تهران ایجاد کردند. این کارخانه توانست تعداد قابل توجهی هواپیماهای بمب افکن دی هاویلند تایگر موث را در ایران مونتاژ کند. این اقدامات با شروع جنگ جهانی دوم متوقف شد و ایران عملاً یک واردکننده مطلق در زمینه هواپیمایی بود. با پایان جنگ جهانی، محمدرضا پهلوی اقدام به تربیت دانش‌آموختگان در صنعت هوایی کرد و قصد داشت تا با همکاری آمریکا خط تولید اف ۱۴ را در ایران اجرا کند که با انقلاب ۱۳۵۷، موفق به این کار نشد.همچنین محمدرضا پهلوی با مقامات آمریکایی مذاکره کرده بود که خط تولید جنگنده اف-۱۶ را در اصفهان راه اندازی کند که هزینه آن پرداخته شده که با وقوع انقلاب لغو شد ، قرار بود ایران ۱۶۰ فروند اف-۱۶ را وارد کند و ۱۴۰ فروند آن را در ایران مونتاژ کند. در سال ۱۳۴۸، دولت ایران و شرکت ایتالیایی آگوستا مقدمات ایجاد یک واحد تعمیراتی-پشتیبانی بالگرد را در ایران، با عنوان شرکت سهامی هلیکوپتر ایران، بنا نهادند که منجر به تأسیس شرکت شرکت پشتیبانی و نوسازی بالگردهای ایران به اختصار پنها شد. جمهوری اسلامی در دوره جمهوری اسلامی و پس از انقلاب ۱۳۵۷، ایران وارد جنگی طولانی با عراق شد که سبب فرسودگی ناوگان هوایی شد. اولین محصول ترابری در ایران، هواپیمایی سبکی به نام پرستو بود که در سال ۱۳۶۷ توسط تیمی به سرپرستی منصور ستاری ساخته شد. | ## بخش 2: صنعت هواپیماسازی در ایران | در سال ۱۳۶۰، گروه صنایع دفاعی ایران، طبق تصویب مجلس شورای اسلامی تشکیل گردید و صنایع پنها در گروه سازمان صنایع هوایی ایران قرار گرفت. این شرکت زیر نظر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کار می‌کند و در ابتدا زیر نظر صنایع هوافضا بود. این شرکت بیشتر در زمینه ساخت پهپاد، پاراگلایدر موتوردار و هواپیمای بدون سرنشین فعالیت دارد. پروژه مشابهی با عنوان صاعقه نیز در ایران توسط دانشگاه شهید ستاری و گروه صنایع اوج پی گرفته شد. جنگنده شفق هواپیمایی آموزشی از نوع رادار گریز و سبک حمله به زمین بود که در ابتدا به صورت جت آموزشی طراحی و بعداً به جت جنگی مبدل شد. این جنگنده که قاهر ۳۱۳ نام دارد، در سال ۱۳۹۶، تست‌های سرعت بر روی باند را انجام داد. با این وجود بسیاری از کارشناسان نظامی، در صحت چنین تکنولوژی برای ایران تردید کرده‌اند و آن را ماکت توصیف کرده‌اند. غیر از پروژه‌های آموزشی و نظامی، هواپیمای ایران ۱۴۰، از هواپیماهای مسافربری ساخت ایران بود که تعداد محدودی از آنها ساخته شد. به گفته منوچهر منطقی در سال ۱۳۹۲، قرار بود تا نسل جدیدی از این هواپیما با نام ایران ۱۴۱ ساخته شود. | ## بخش 3: صنعت هواپیماسازی در ایران | اهمیت از آنجا که برتری هوایی در مقابل حدود ۲۰۰ هواپیمای ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا که در بحرین مستقر است برای ایران غیرممکن به نظر می‌رسد، اما با این حال ایرانی‌ها در مواجهه با آمریکا می‌توانند با موشک‌های بالستیک و کروز پایگاه و ناوهای آمریکا هدف قرار دهند، دست یافتن به برتری عددی در مقابل کشتی‌های آمریکایی با استفاده از قایق‌های کوچک تندرو و موشک‌های ضدکشتی آن‌ها است. اما این قایق‌ها به سرعت با یورش بالگردها و هواپیماهای آمریکایی روبرو خواهند شد و اکثر متخصصان جنگ دریایی معتقدند که بالگرد در جنگ با قایق به قدری برتری دارد که اصلاً نمی‌توان رویارویی آن‌ها را نبرد توصیف کرد اما اگر یک تهدید هوایی علیه بالگردها ایجاد شود و تمرکز آن‌ها را برهم زند اوضاع تغییر می‌کند. ایران با استفاده سامانه موشکی باور ۳۷۳ می‌تواند بالگرد و جنگنده‌های آمریکایی هدف قرار دهد، ایران همچنین در یک دههٔ اخیر تلاش کرده با طراحی سلسله‌ای از هواگردها این پروژهٔ نظامی را تکمیل کند. این هواگردها باید بتواند از قایق‌های تندرو کلاس بردستون در جنگ با ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا پشتیبانی کند. ایران برای این منظور چند بالگرد سبک تهاجمی/شناسایی شاهد و بالگرد طوفان (بالگرد) در اختیار دارد اما آن‌ها به خوبی مسلح نیستند و برد عملیاتی کافی هم ندارند، اما ایران در سال‌های اخیر تعداد و برد و قدرت عملیاتی آنها افزایش داده‌است، اما جت دیگر تولید داخلی ایران یعنی جنگنده صاعقه هم در مقابل توانایی‌های ناوگان جنگی آمریکا کاری از پیش نخواهد برد، اما شاید مدلی از قاهر بتواند نقطه ضعف قایق‌های بردستون را پوشش دهد. شرکت‌های هواپیماسازی در ایران +نام شرکتزیر مجموعهسال تأسیسهدفوضعیتکارخانه هواپیماسازی شهبازنیروی هوایی شاهنشاهی۱۳۱۵ساخت هواپیماهای نظامیصنایع هواپیمایی ایران۱۳۴۵تعمیرات اساسی جنگنده‌ها، هواپیماهای مسافربری و ارائه طرح‌های پشتیبانی هواییفعالپشتیبانی و نوسازی هلیکوپترهای ایرانسازمان صنایع دفاع جمهوری اسلامی ایران۱۳۴۸تعمیرات سنگین ناوگان بالگرد، تعمیرات ردیاب، ساخت بالگردادغام شده. (زیر مجموعه سازمان صنایع هوایی ایران)صنایع هواپیماسازی ایرانوزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح۱۳۵۴ساخت هواپیماهای مختلف.ادغام شده. | ## جمع‌بندی | (زیر مجموعه سازمان صنایع هوایی ایران)صنایع هوایی قدسسپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران۱۳۶۴فعالسازمان صنایع هوایی ایرانوزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح۱۳۸۳متمرکزسازی، طرح‌ریزی، کنترل و ادارهٔ صنایع هوایی مدنی و نظامی ایرانفعالصنعت هوایی و مواد ترکیبی فجروزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلحفعالصنایع هوایی شاهدوزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلحفعال (زیر مجموعه سازمان صنایع هوایی ایران) محصولات +نامنوعسال رونماییسازندهدرناهواپیمای آموزشی۱۳۶۴شرکت صنایع هواپیماسازی ایرانتلاشپهپاد۱۳۶۴صنایع هوایی قدسابابیلپهپاد۱۳۶۵شرکت صنایع هواپیماسازی ایرانپنها ۲۰۹۱۱۳۶۶پشتیبانی و نوسازی هلیکوپترهای ایرانپرستوهوابرد ترابری سبک۱۳۶۷ظفر ۳۰۰بالگرد آزمایشی۱۳۶۸فجر اف.