aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: پرواز ۵۷۱ سابینا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پرواز ۵۷۱ سابینا | مقدمه: پرواز ۵۷۱ سابینا یک پرواز مسافربری برنامه‌ریزی‌شده از بروکسل به تل‌آویو با توقف در وین بود که از سوی شرکت هواپیمایی ملی بلژیک، سابینا، بهره‌برداری می‌شد. | ## بخش 1: پرواز ۵۷۱ سابینا | در ۸ مه ۱۹۷۲، یک هواپیمای مسافربری بوئینگ ۷۰۷ در این مسیر، به فرماندهی خلبان بریتانیایی رجینالد لوی دارندهٔ نشان صلیب پرواز ممتاز، توسط چهار عضو سازمان سپتامبر سیاه ربوده شد. کاپیتان لوی بنا بر دستور هواپیمارباها، هواپیما را در فرودگاه لد (که بعدها به فرودگاه بین‌المللی بن گوریون تغییر نام داد) فرود آورد. بن‌بست حاصل با یک عملیات تکاوری اسرائیلی به نام «عملیات ایزوتوپ» پایان یافت که در آن هر دو هواپیماربای مرد کشته و دو هواپیماربای زن دستگیر شدند و همهٔ ۹۰ گروگان باقیمانده آزاد گشتند. هواپیماربایی این حمله که از سوی علی حسن سلامه برنامه‌ریزی شده بود، توسط گروهی متشکل از دو مرد و دو زن اجرا شد که خود را دو زوج جا زده بودند: سرکردهٔ گروه علی طه ابو سنینه، عبدالعزیز اطرش، ریما طنوس و ترزا هلسه. کاپیتان لوی به ۹۰ مسافر گفت: «همان‌طور که می‌بینید، ما دوستانی در هواپیما داریم.» او از هواپیمارباها پنهان کرد که همسرش نیز به عنوان مسافر در هواپیما حضور دارد و قرار بود تولد پنجاه‌سالگی‌اش را در تل‌آویو جشن بگیرند. هواپیمارباها بلافاصله پس از به‌دست گرفتن کنترل هواپیما، گروگان‌های یهودی را از دیگران جدا کرده و به انتهای هواپیما فرستادند. | ## بخش 2: پرواز ۵۷۱ سابینا | پس از فرود هواپیما، آن‌ها خواستار آزادی ۳۱۵ زندانی فلسطینی محکوم در اسرائیل شدند و تهدید کردند که هواپیما را همراه با مسافرانش منفجر خواهند کرد. وزیر دفاع موشه دایان و وزیر حمل‌ونقل شیمون پرز که بعدها نخست‌وزیر و سپس رئیس‌جمهور اسرائیل شد، هم‌زمان با مذاکره با هواپیمارباها، عملیات نجاتی را با نام رمز «عملیات ایزوتوپ» آماده کردند. کاپیتان لوی بعدها گفت که با هواپیمارباها دربارهٔ هر چیزی «از ناوبری تا جنسیت» صحبت کرده بود تا زمان را برای مسافران و خدمه تلف کند. عملیات نجات در شب ۸ به ۹ مه، نیروهای اسرائیلی با خالی کردن باد چرخ‌های ارابهٔ فرود، هواپیما را از حرکت ناتوان ساختند و هواپیمارباها را متقاعد کردند که سامانهٔ هیدرولیک هواپیما نیازمند تعمیر است. در ۹ مه ۱۹۷۲ در ساعت ۴ بعد از ظهر، عملیات نجات آغاز شد: تیمی ۱۶ نفره از تکاوران سایرت متکل به فرماندهی ایهود باراک و با حضور بنیامین نتانیاهو — که هر دو بعدها نخست‌وزیر اسرائیل شدند — در لباس مبدل تکنیسین‌های هواپیما با لباس‌های سفید به هواپیما نزدیک شدند. نتانیاهو نیز در جریان عملیات نجات زخمی شد؛ هنگامی که یکی دیگر از تکاوران به نام مارکو اشکنازی به‌طور تصادفی با اسلحه‌اش که برای ضربه زدن به ترزا هلسه بهره‌گیری می‌کرد شلیک کرد و گلوله پس از عبور از بدن هلسه به بازوی نتانیاهو اصابت کرد. | ## بخش 3: پرواز ۵۷۱ سابینا | پیامدها ترزا هلسه و ریما طنوس سرانجام به حبس ابد محکوم شدند — هلسه به ۲۲۰ سال زندان. سابینا پنج سال دیگر به بهره‌برداری از این هواپیما ادامه داد تا اینکه هواپیما به صنایع هوافضای اسرائیل فروخته شد. سرانجام هواپیما به نیروی هوایی اسرائیل فروخته شد و سال‌ها به عنوان هواپیمای جاسوسی در بسیاری از عملیات‌های دوربرد نیروی هوایی به کار گرفته شد. او در سال ۱۹۸۲ بازنشسته شد و در ۱ اوت ۲۰۱۰ بر اثر سکتهٔ قلبی در بیمارستانی نزدیک خانه‌اش در دوور درگذشت. | ## جمع‌بندی | فیلم مستند-نمایشی (۲۰۱۵) که هواپیماربایی و عملیات نجات را بازسازی می‌کند و در آن سه نخست‌وزیر اسرائیل نقش داشتند.
موضوع مقاله: وعرة السریس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # وعرة السریس | مقدمه: وعرة السریس روستایی فلسطینی در بخش حیفا از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین از سکنه تخلیه و ویران شد. | ## بخش 1: وعرة السریس | این روستا در ۱۱ کیلومتری شرق شهر حیفا و در بلندای ۲۵ متری از سطح دریا قرار داشت. ساکنان وعرة السریس همگی مسلمان بودند و از راه کشاورزی و کشت غلات امرار معاش می‌کردند. پس از تصویب قطعنامه ۱۸۱ سازمان ملل متحد در نوامبر ۱۹۴۷ که این منطقه را به کشور یهودی اختصاص داد، روستا در آوریل ۱۹۴۸ به دست نیروهای هاگانا اشغال شد و ساکنانش آواره شدند. پیشینه در آغاز سده بیستم میلادی، سازمان صهیونیستی (عَوودات ایسرائل) از لهستان زمین‌های منطقه را خریداری کرد و در سال ۱۹۲۵ شهرک یهودی کریات آتا در جنوب روستا بنا شد. گسترش این شهرک به مرور زمان سبب مهاجرت تدریجی ساکنان وعرة السریس به روستاهای دیگر در جلیل شد. | ## بخش 2: وعرة السریس | سرشماری‌ها در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که از سوی مقامات بریتانیا برگزار شد، وعرة السریس به‌عنوان بخشی از حومه‌های شفاعمرو شمرده شد. این روستا به همراه ۹ روستای دیگر در مجموع ۱٬۱۹۷ نفر جمعیت مسلمان در ۲۳۴ خانه داشت. بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵، وعرة السریس بار دیگر در زمره حومه‌های شفاعمرو ثبت شد و جمعیت آن ۱۹۰ نفر مسلمان گزارش گردید. جنگ ۱۹۴۸ و تخلیه روستا پس از تصویب قطعنامه ۱۸۱ سازمان ملل در ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷ که این سرزمین‌ها را به کشور یهودی اختصاص داد، درگیری‌ها در منطقه آغاز شد. در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در فلسطین تحت قیمومت، نیروهای یهودی به روستاهای عربی حمله می‌بردند و ساکنان مجبور به فرار می‌شدند. | ## بخش 3: وعرة السریس | در اوایل ژانویه ۱۹۴۸ هانس مولر، مدیر کارخانه آتا (در کریات آتا کنونی) به ساکنان روستا پیشنهاد داد که در کارخانه‌اش که نزدیک روستا بود پناه بگیرند؛ اما آنان از ترس واکنش عرب‌های فلسطینی این پیشنهاد را نپذیرفتند و به شفاعمرو گریختند. نیروهای ارتش آزادی‌بخش عرب روستا را اشغال کردند و خطوط ارتباطی یهودیان در سراسر منطقه را مختل ساختند. در ۱۶ آوریل ۱۹۴۸ در جریان نبرد رامات یوحانان، نیروهای هاگانا روستا را تصرف کردند. وضعیت کنونی زمین‌های روستای وعرة السریس به‌طور کامل زیر بافت شهری کریات آتا قرار گرفته‌است. | ## جمع‌بندی | از روستای اصلی تنها چهار خانه نیمه‌ویران برجای مانده و شش خانه دیگر به دست خانواده‌های یهودی مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌است.
موضوع مقاله: وادی قبانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # وادی قبانی | مقدمه: وادی قبانی که با نام خربت الشیخ حسین نیز شناخته می‌شد، روستایی عرب‌نشین فلسطینی در قضای طولکرم بود. | ## بخش 1: وادی قبانی | این روستا در ۱۲ کیلومتری شمال باختری طولکرم و در ۱٫۵ کیلومتری خاور جاده اصلی ساحلی قرار داشت و ارتفاع آن از سطح دریا ۲۵ متر بود. نام «قبانی» از خاندان لبنانی قبانی گرفته شده که بخش بزرگی از زمین‌های این ناحیه را در اختیار داشتند. وادی قبانی احتمالاً در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در فلسطین تحت قیمومت و در چارچوب عملیات پاکسازی ساحلی در ۱ مارس ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. روستا بر روی خرابه‌های باستانی خربت الشیخ حسین بنا شده بود که دست‌ساخته‌هایی از دوران روم باستان در آن یافت شده بود. | ## بخش 2: وادی قبانی | پیشینه دوران باستان روستای وادی قبانی بر فراز محوطه باستانی خربت الشیخ حسین ساخته شده بود که در آن آثاری از دوران امپراتوری روم به دست آمده بود. دوره قیمومت بریتانیا ساکنان روستا خانواده‌های عرب فلسطینی بودند که ریشه در وادی الحوارث، قاقون و مهادوه داشتند و معیشت آنان بر پایه کشاورزی و کشت غلات استوار بود. 77 مالکیت زمین مالکیت زمین روستا پیش از اشغال بر حسب دونوم به شرح زیر بود: مالک دونوم عرب ۴۲۷ یهودی ۹٬۲۷۶ عمومی ۱۰۹ جمع ۹٬۸۱۲ دولت قیمومت بریتانیا بخش بسیار بزرگی از زمین‌های وادی قبانی (حدود ۹٬۲۷۶ دونوم) را به مهاجران یهودی واگذار کرد. 178 انواع کاربری زمین بر حسب دونوم در سال ۱۹۴۵: کاربری زمین عرب یهودی عمومی مرکبات و موز - ۴۶ - آبی و باغی - - - غلات ۴۰۸ ۸٬۰۵۷ - شهری - - - قابل کشت ۴۰۸ ۸٬۱۰۳ - غیرقابل کشت ۱۹ ۱٬۱۷۳ ۱۰۹ تخلیه و اشغال در ۱ مارس ۱۹۴۸ نیروهای مسلح صهیونیستی در چارچوب عملیات پاکسازی ساحلی به روستا حمله کردند و ساکنان آن را آواره ساختند. | ## بخش 3: وادی قبانی | فرماندهی هاگانا به یگان‌های خود دستور داده بود ساکنان روستاهای عرب‌نشین واقع در محور تل‌آویو–حدیرا را اخراج یا تخلیه کنند؛ وادی قبانی در میانه این محور قرار داشت. جمعیت آوارگان جمعیت روستا در سال ۱۹۴۵ حدود ۳۲۰ تن و در سال ۱۹۴۸ نزدیک به ۳۷۱ تن برآورد شده‌است. در سال ۱۹۹۸ شمار آوارگانی که ریشه‌شان به این روستا بازمی‌گشت حدود ۲٬۸۲۸ تن تخمین زده شد که در اردوگاه‌های بلاطه، طولکرم، نورشمس و اردوگاه‌های اردن پراکنده بودند. روستا در زمان حاضر از آثار روستا تنها گورستان آن بر جای مانده که دو درخت خارمسیح (سدر) آن را در میان گرفته‌اند. | ## جمع‌بندی | بر روی زمین‌های وادی قبانی و روستاهای پیرامون آن چندین شهرک یهودی گسترش یافته‌است از جمله: مشمار هشارون، کفار حاییم، کیبوتص هاعوگن، بیت هلوی و کفار مونش.
موضوع مقاله: یعره | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یعره | مقدمه: این روستا در نزدیکی معالوت ترشیحا واقع شده و زیر نظر شورای منطقه‌ای معاله یوسف قرار دارد. | ## بخش 1: یعره | مهاجران یمنی نخستین ساکنان آن بودند که پس از مدتی مهاجران یهودی از شمال آفریقا و بادیه‌نشینان محلی به آنان پیوستند و یعره را نخستین روستای مختلط یهودی-بدوی در اسرائیل ساختند. این روستا نزدیک به ۷ کیلومتر از ساحل دریای مدیترانه و ۳ کیلومتر از مرز لبنان فاصله دارد. در شمال روستا وادی نحال بتست از کوه‌های شرقی جاری می‌شود و دره آن میان شیب‌های تند (از جمله رامات آدامیت در شمال) قرار گرفته و سپس به درهٔ گسترده‌تر بقعت شفع باز می‌شود. یعره نزدیک به ۱۰ کیلومتر شمال‌شرقی شهر نهاریا و نزدیک به ۳۳ کیلومتر شمال‌شرقی حیفا قرار دارد. عرب السمنیه روستایی فلسطینی بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و در چارچوب عملیات حیرام در اکتبر ۱۹۴۸ تخلیه شد و ساکنان عرب آن آواره گشتند. | ## بخش 2: یعره | نخستین ساکنان یعره مهاجرانی از یمن بودند که به‌عنوان «روستای کار» در آنجا اسکان یافتند. پس از آن مهاجران یهودی از شمال آفریقا و بادیه‌نشینان ساکن جلیل در یعره ساکن شدند و این روستا به نخستین آبادی مختلط یهودی-بدوی در اسرائیل تبدیل شد. در یعره یک ساختمان پلیس دورهٔ قیمومت (پلیس باسه) وجود دارد که در اواخر دههٔ ۱۹۳۰ ساخته شده‌است. این بنا پس از تأسیس اسرائیل به‌عنوان پایگاه پلیس مرزی و سپس مرکز نظامی به کار رفت و از سال ۲۰۱۸ متروک است. جنگ لبنان دوم (۲۰۰۶) در سال ۲۰۰۶ و در جریان جنگ دوم لبنان، یعره هدف حملهٔ موشکی قرار گرفت و یکی از ساکنان آن، مردی مسیحی ۸۴ ساله که از آوارگان اقرث بود، بر اثر اصابت خمپاره حزب‌الله کشته شد. | ## بخش 3: یعره | درگیری ۲۰۲۳–۲۰۲۴ با حزب‌الله در جریان درگیری ۲۰۲۳–۲۰۲۴ میان اسرائیل و حزب‌الله، جوامع مرزی شمالی اسرائیل از جمله یعره هدف حملات حزب‌الله و گروه‌های فلسطینی مستقر در لبنان قرار گرفتند و ساکنان آن‌ها تخلیه شدند. نزدیک به ۱۶ درصد ساکنان بدوی و بقیه یهودی هستند که بیشتر آن‌ها سنت‌گرا (مسورَتی) به‌شمار می‌روند. بسیاری نیز در زمینهٔ گردشگری کار می‌کنند و دارای اقامتگاه‌ها و رستوران‌هایی هستند. | ## جمع‌بندی | در یعره مرکز فرهنگی-اجتماعی (مَتنَس)، کنیسه، مهدکودک و «پارک همسایگی خوب» وجود دارد که با هدف پیوند دادن دو گروه قومی ساکن روستا ایجاد شده‌است.
موضوع مقاله: یاد ناتان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یاد ناتان | مقدمه: یاد ناتان (، به معنای «یادبود ناتان») یک موشاو در جنوب اسرائیل در منطقهٔ حِوِل لاخیش و در نزدیکی شهر کریات گت است. | ## بخش 1: یاد ناتان | یاد ناتان در سال ۱۹۵۳ میلادی توسط مهاجران یهودی مجارستانی بازمانده از هولوکاست بنیاد نهاده شد و به نام اوتو کومولی (ناتان کوهن)، از رهبران جنبش صهیونیستی مجارستان نام‌گذاری گردید. پیشینه موشاو یاد ناتان در سال ۱۹۵۳ میلادی به دست مهاجران یهودی از جنبش جوانان مجارستانی هَنوعَر هَتصیونی که از هولوکاست جان سالم به در برده بودند بنیان‌گذاری شد. کومولی از رهبران جنبش صهیونیستی در مجارستان بود که در سال ۱۹۴۵ میلادی در یک حملهٔ یهودستیزانه به قتل رسید. یاد ناتان نخستین موشاوی بود که به شورای منطقه‌ای لاخیش پیوست و بخشی از شبکهٔ یکپارچهٔ سکونتگاهی بود که پس از تأسیس دولت اسرائیل در منطقهٔ حِوِل لاخیش ساخته شد. | ## بخش 2: یاد ناتان | شاخه‌های اصلی اقتصادی عبارت‌اند از پرورش گل رز برای صادرات، باغداری، سبزی‌کاری و مرغداری. در موشاو جامعه‌ای متشکل از خانواده‌های مذهبی، سکولار و سنتی با حدود ۱۴۰ خانوار زندگی می‌کنند. جغرافیا یاد ناتان در ارتفاع ۷۹ متری از سطح دریا در جلگهٔ ساحلی و منطقهٔ شِفِلا قرار دارد. این موشاو ۱۴ کیلومتر از ساحل دریای مدیترانه، حدود ۴۷ کیلومتر جنوب تل‌آویو و حدود ۵۲ کیلومتر جنوب غربی بیت‌المقدس فاصله دارد و از راه بزرگراه شمارهٔ ۳۵ به شبکهٔ حمل‌ونقل متصل است. | ## بخش 3: یاد ناتان | روستاهای فلسطینی پیشین موشاو یاد ناتان حدود ۸۰۰ متر جنوب محل روستای فلسطینی بیت عفه و ۱ کیلومتر شمال شرقی محل روستای عراق سویدان ساخته شده‌است. در جریان جنگ استقلال اسرائیل در سال ۱۹۴۸، بیت عفه به دست ارتش مصر تصرف شد و در ژوئیهٔ همان سال نبردهای سختی میان نیروهای اسرائیلی و ارتش مصر در آنجا درگرفت. در شمال موشاو یادبودی به یاد سربازان کشته‌شدهٔ تیپ گیواتی و نیروی دریایی اسرائیل در نبرد بیت عفه برپاست. | ## جمع‌بندی | جمعیت موشاو برای مدت طولانی نسبتاً ثابت بود اما از سال ۲۰۰۸ افزایش چشمگیری یافت.
موضوع مقاله: یاجور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یاجور | مقدمه: یاجور (، ) روستایی عرب‌نشین فلسطینی بود که در ۹٫۵ کیلومتری جنوب شرقی حیفا، در دامنه کوه کرمل قرار داشت. | ## بخش 1: یاجور | این روستا در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در فلسطین تحت قیمومت در ۲۵ آوریل ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. کیبوتص یاگور که در ۱۹۲۲ بر زمین‌های سنتی روستا بنا شده بود، بخشی از اراضی پیشین یاجور را برای کشاورزی به کار گرفت و بخش دیگری به کارخانه‌های سیمان اختصاص یافت. نام یاجور در پیمان آتش‌بس (هدنه) میان صلیبیون مستقر در عکا و سلطان مملوکی المنصور قلاوون در سال ۱۲۸۳ میلادی ذکر شده و به عنوان بخشی از قلمرو صلیبیون شناخته می‌شد.Barag, 1979, p. در سال ۱۸۷۲ مقامات عثمانی زمین‌هایی در یاجور را به دو بازرگان لبنانی به نام‌های سرسق و سلیم الخوری فروختند.Khalidi, 1992, p. 202 بر پایه منبع عربی، ۱۸ قیراط به خاندان سرسق و ۴ قیراط به سلیم الخوری واگذار شد. در سال ۱۸۷۵ ویکتور گرن روستا را با نزدیک به ۲۰۰ ساکن یافت که درختان انجیر و زیتون آن را فرا گرفته بودند. | ## بخش 2: یاجور | در زمین‌های مسطح روستا درختان توت برای پرورش کرم ابریشم کاشته شده بود، هرچند کارگاه تولید ابریشم در روستا دایر نشد.Mülinen, 1908, pp. 33 در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین یاجور همراه با نشر شمارش شد و جمعیت مشترکشان ۱٬۴۴۹ نفر بود: ۵۵۴ مسلمان، ۲۶ مسیحی، ۸۵۸ یهودی و ۱۱ نفر بدون دین، در مجموع ۲۹۱ خانه.Mills, 1932, p. 97 زمین‌داران لبنانی بخشی از اراضی یاجور را به صهیونیست‌ها فروختند و این خرید بخشی از معامله موسوم به خریدهای سرسق بود. صهیونیست‌ها در سال ۱۹۲۲ کیبوتص یاگور را بر زمین‌هایی بنا کردند که به‌طور سنتی متعلق به روستا بود. 142 جدول مالکیت اراضی یاجور در سال‌های ۱۹۴۴–۱۹۴۵ (بر حسب دونوم): نوع مالکیت مساحت (دونوم) عربی ۳۴۴ یهودی ۴۸۶ مشاع (عمومی) ۱٬۸۹۰ مجموع ۲٬۷۲۰ زمین زیر کشت ۸۰۴ (حدود ۳۰٪ کل مساحت) زمین ساخته‌شده ۱۸ در سال ۱۹۳۷ روستا به پرداخت جریمه ۵۰ لیره فلسطینی محکوم شد؛ زیرا از روستا به سوی کیبوتص یاگور تیراندازی شده و یک دانش‌آموز زخمی شده بود. ۱۹۴۸ و پس از آن پس از قطعنامه ۲۹ نوامبر ۱۹۴۷ سازمان ملل، درگیری‌هایی میان ساکنان نشر و یاجور آغاز شد. | ## بخش 3: یاجور | بنی موریس ارزیابی می‌کند که سقوط حیفای عربی و اخبار مهاجرت ساکنانش عامل اصلی تخلیه یاجور بود. برخی از آوارگان یاجور در دهه ۱۹۵۰ در آلونک‌هایی نزدیک گشر پاز اسکان یافتند و برخی دیگر در روستای کفرمندا سکونت گزیدند. در سال ۱۹۹۲ از محل روستا این‌گونه توصیف شد: «هیچ نشانی از خانه‌ها بر جای نمانده و تنها درختان انجیر فراوان و شمار اندکی درخت زیتون محل را نشان می‌دهند.» کیبوتص یاگور بخشی از زمین‌های پیشین یاجور را برای کشاورزی به کار می‌برد و بر بخش دیگری کارخانه‌های سیمان ساخته شده‌است. شخصیت‌های برجسته از زادگان یاجور می‌توان به ابراهیم غنام، هنرمند نقاش، و نمر حجاب، ادیب و پژوهشگر فرهنگ عامه اشاره کرد. | ## جمع‌بندی | همچنین بر پایه منبع عربی، شیخ عزالدین قسام هنگام ورود به فلسطین در سال ۱۹۲۲ در یاجور ساکن شد.
موضوع مقاله: یسعور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یسعور | مقدمه: این کیبوتص در شرق عکا در منطقه جلیل غربی واقع شده و در حوزه اداری شورای منطقه‌ای مته آشر قرار دارد. | ## بخش 1: یسعور | یسعور در سال ۱۹۴۹ به دست مهاجران یهودی از مجارستان که اعضای جنبش جوانان سوسیالیستی صهیونیستی هاشومر هاتسعیر بودند بنیان‌گذاری شد. اقتصاد کیبوتص در آغاز بر صنایع نساجی و اسباب‌بازی‌سازی استوار بود اما پس از زیان‌ده شدن این کارخانه‌ها، ساکنان به کشاورزی و دامپروری روی آوردند. پیشینه کیبوتص یسعور در سال ۱۹۴۹ به دست مهاجران یهودی از مجارستان بنیان‌گذاری شد. در سال ۱۹۵۱ گروهی از مهاجران انگلستان و در سال ۱۹۵۶ گروه دیگری از برزیل به آنان پیوستند. | ## بخش 2: یسعور | نام کیبوتص از پرنده دریایی یسعور (مرغ باران) گرفته شده که نمادی از آرزوی بنیان‌گذاران برای ماهی‌گیری بود. پدر و مادر بنی موریس، مورخ اسرائیلی، از بنیان‌گذاران این کیبوتص بودند و اندکی پس از تولد او به آنجا نقل مکان کردند. همچنین ساکنان آن از زمین‌های روستاهای تخلیه‌شده الدامون و الرویس برای کشاورزی بهره‌گیری می‌کنند. اقتصاد اقتصاد کیبوتص یسعور در آغاز بر کارخانه‌های نساجی و اسباب‌بازی‌سازی استوار بود اما این کارخانه‌ها زیان‌ده شدند و تعطیل گردیدند. | ## بخش 3: یسعور | در سال ۲۰۰۳ کیبوتص فرایند نوسازی را آغاز کرد و پویش موفقی برای جذب اعضای جدید به راه انداخت. محصولات کشاورزی آنان دربرمی‌گیرد پنبه، ذرت، گندم، گوجه‌فرنگی و هندوانه؛ همچنین انار و آووکادو در باغ‌های کیبوتص کاشته می‌شود. | ## جمع‌بندی | ساکنان سرشناس لین رید بنکس — نویسنده بریتانیایی که میان سال‌های ۱۹۶۲ تا ۱۹۷۱ در این کیبوتص زندگی کرد.
موضوع مقاله: یاردا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یاردا | مقدمه: یاردا یک آبادی فلسطینی در بخش صفد بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه شد. | ## بخش 1: یاردا | این روستا در ۱۰٫۵ کیلومتری شمال شرقی صفد قرار داشت و اکنون بخشی از سرزمین‌های اشغالی اسرائیل به‌شمار می‌رود. در سرشماری ۱۹۴۵ جمعیت آن ۲۰ نفر مسلمان بود و ساکنان آن ۱٬۳۶۷ دونوم زمین در اختیار داشتند. پیشینه دوران باستان و عثمانی خربة وقّاص در شمال غربی یاردا قرار داشت و به عنوان همان مکانی شناخته می‌شود که کنعانیها آن را حاصور می‌نامیدند. ویکتور گِرَن در سال ۱۸۷۵ در خربة وقّاص بازمانده‌های بنایی را یافت که جهت‌گیری شرقی-غربی داشت و احتمالاً کلیسا بوده‌است. این بنا با ستون‌های یکپارچهٔ سنگ آهکی تزیین شده بود و قطعه‌های شکستهٔ آن در اطراف پراکنده بودند. ساختمان اصلی به شکل یک خان مربعی بود که حیاطی درونی با آب‌انبار سرپوشیده داشت و دروازه‌هایی در ضلع غربی و شرقی آن قرار داشتند. | ## بخش 2: یاردا | دورهٔ قیمومت بریتانیا در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، یاردا ۱۳ ساکن مسلمان در ۳ خانه داشت. بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۲۰ نفر مسلمان بود و ساکنان ۱٬۳۶۷ دونوم زمین در اختیار داشتند. از این مقدار، ۱٬۳۵۹ دونم برای کشت غلات به کار می‌رفت و ۸ دونم زمین غیرقابل کشت بود. از آنجا که یاردا تا پایان عملیات یفتاح همچنان ساکن داشت، ممکن است سرنوشت ساکنانش همانند روستاهای کراد البقاره و کراد الغنامه بوده باشد که در منطقهٔ غیرنظامی واقع شده بودند. مورخ اسرائیلی بنی موریس گزارش می‌دهد که مقامات اسرائیلی ساکنان این روستاها را میان سال‌های ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۶ با ابزارهای فشار مستقیم و غیرمستقیم از خانه‌هایشان بیرون راندند. بر پایهٔ منبع عبری، در جریان جنگ ۱۹۴۸، نیروهای ارتش نجات به فرماندهی فوزی القاوقجی و سپس ارتش سوریه به این منطقه حمله کردند. | ## بخش 3: یاردا | ارتش سوریه که از راه جسر بنات یعقوب وارد شده بود، در ۱۶ ژوئیهٔ ۱۹۴۸ توانست یاردا را تصرف کند اما در همان شب ۱۶ تا ۱۷ ژوئیه، نیروهای اسرائیلی آن را بازپس گرفتند. پس از ۱۹۴۸ پس از تخلیهٔ یاردا، شهرک ایلت هشحر بخشی از زمین‌های روستا را تصرف کرد و در سال ۱۹۴۹ شهرک میشمار هیاردن نیز بر روی زمین‌های روستا بنا شد. در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «دیوارهای ناقص برخی خانه‌ها و همچنین دیوارهای یک خان یا کاروانسرا هنوز برپاست. سنگ‌های خانه‌های ویران‌شده در سراسر محل پراکنده‌اند و بخشی از زمین به عنوان چراگاه به کار می‌رود.» در دههٔ ۱۹۹۰ کارهای بازسازی و نگهداری خرابهٔ یاردا آغاز شد و در سال ۲۰۰۷ بازسازی بخشی از خان به پایان رسید. | ## جمع‌بندی | در شرق خرابه، یادبودی برپا شد که نام ۱۰۳ سرباز کشته‌شده در نبردهای این منطقه بر آن نقش بسته‌است.
موضوع مقاله: یاقوق | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یاقوق | مقدمه: یاقوق روستایی عربی فلسطینی بود که در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ماه مه ۱۹۴۸ از سکنه خالی شد. | ## بخش 1: یاقوق | این روستا در ۱۲٫۵ کیلومتری شمال طبریه قرار داشت و بر روی محل روستای کهن یهودی حوقوق ساخته شده بود. یاقوق از کوچک‌ترین روستاهای قضای طبریه از نظر مساحت و شمار ساکنان به‌شمار می‌رفت. خانه‌های روستا از سنگ آهک و بازالت تراشیده ساخته شده بودند و به‌صورت خانه‌های حیاط‌دار به هم چسبیده قرار داشتند. پس از تخلیه روستا در سال ۱۹۴۸، ساختمان‌های آن به‌عنوان میدان تمرین ارتش اسرائیل به کار گرفته شد و سرانجام در سال ۱۹۶۸ با بولدوزر تخریب گردید. همچنین ربی شموئل بن شمشون که در سال ۱۲۱۰ میلادی از سرزمین فلسطین دیدار کرده بود، از یاقوق و آرامگاه حبقوق در نزدیکی آن یاد کرده‌است. | ## بخش 2: یاقوق | دوران عثمانی بر پایه دفترهای مالیاتی سال ۱۵۹۶ میلادی، یاقوق بخشی از ناحیه (نهیه) جیره در سنجق صفد امپراتوری عثمانی بود. روستا ۷۰ خانوار و ۲ مرد مجرد داشت که جمعیتی نزدیک به ۳۹۶ تن برآورد می‌شود و همگی مسلمان بودند. ساکنان مالیات ثابتی به نرخ ۲۵ درصد برشماری از فرآورده‌ها و محصولات از جمله گندم، جو، زیتون، بز، کندوی عسل و دستگاه فشار (برای فرآوری انگور یا زیتون) می‌پرداختند که در مجموع ۵٬۱۸۶ آقچه بود. 133 در سال ۱۸۷۵ ویکتور گرن روستا را دارای نزدیک به ۲۰ خانه سنگی توصیف کرد.Guérin, 1880, p. 354 ff در سال ۱۸۸۱ گزارش «بررسی فلسطین غربی» صندوق اکتشاف فلسطین جمعیت روستا را نزدیک به ۲۰۰ تن مسلمان ذکر کرد که زمین‌های کشاورزی حاصلخیزی آن را احاطه کرده بودند. | ## بخش 3: یاقوق | 39 این شمار در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۱۵۳ تن در ۲۸ خانه کاهش یافت که همه مسلمان بودند.Mills, 1932, p. 85 بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۲۱۰ مسلمان بود و مساحت کل زمین‌هایش ۸٬۵۰۷ دونم.Khalidi, 1992, p. 173 بر اساس بررسی سال ۱۹۴۵، از مجموع ۸٬۵۰۷ دونم زمین روستا ۴٬۲۲۹ دونم در مالکیت عربی، ۴٬۲۷۵ دونم در مالکیت یهودی و ۳ دونم زمین عمومی بود. | ## جمع‌بندی | جدول زیر روند تغییرات جمعیت را نشان می‌دهد: سال جمعیت توضیح ۱۵۹۶ نزدیک به ۳۹۶ ۷۰ خانوار و ۲ مجرد؛ همه مسلمان نزدیک به ۱۸۸۱ نزدیک به ۲۰۰ مسلمان نزدیک به ۱۸۸۷ ۱۰۵ مسلمانSchumacher, 1888, p.
موضوع مقاله: یاصور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یاصور | مقدمه: یاصور روستایی فلسطینی در ۴۰ کیلومتری شمال شرقی غزه بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه و ویران شد. | ## بخش 1: یاصور | ساکنان این روستا در ۹ ژوئن ۱۹۴۸ بر اثر حمله نظامی گردان نخست تیپ ۸۴ گیواتی اسرائیل در چارچوب عملیات باراک از روستا گریختند. پس از جنگ، این منطقه به کشور اسرائیل الحاق شد و شهرک‌های تالمی یحیئل و بنی عایش بر زمین‌های پیشین یاصور بنا شدند. ویرانه‌های بافت ساخته‌شده روستا تخریب شد و امروزه محل آن در یک شهرک صنعتی میان بنی عایش و پایگاه هوایی هاتزر قرار دارد. ص ۸۶۳ در دوره مملوکی (۱۲۰۵–۱۵۱۷ میلادی) ایستگاه پست میان غزه و دمشق در یاصور قرار داشت، هرچند بعدها این ایستگاه به روستای بیت دراس منتقل شد. ص ۱۳۹ دوره عثمانی یاصور در سال ۱۵۱۷ میلادی همراه با دیگر نقاط سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. بر پایه دفاتر مالیاتی سال ۱۵۹۶، این روستا در ناحیه (نَهیه) غزه از سنجق غزه قرار داشت و ۵۵ خانوار همگی مسلمان با جمعیت تخمینی ۳۰۳ نفر در آن زندگی می‌کردند. ساکنان مالیات ثابتی به نرخ ۲۵ درصد بر محصولات کشاورزی شامل گندم، جو، میوه و کنجد و نیز بر دیگر اموال مانند بزها، کندوهای عسل و گاومیش‌ها می‌پرداختند که در مجموع ۱۶٬۰۰۰ آقچه بود. | ## بخش 2: یاصور | ص ۱۵۱؛ نقل‌شده در Khalidi, 1992, ص ۱۳۹ پژوهشگر آمریکایی ادوارد رابینسون در سال ۱۸۳۸ به سرزمین فلسطین سفر کرد و یاصور را به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه غزه ثبت نمود. 118 جیمز ترنر بارکلی نیز در کتاب خود با عنوان (۱۸۵۸) از عبور از کنار یاصور، بیت داجن و الصرفند در سفر میان یافا و حیفا یاد کرده‌است. ص ۵۷۸ در سال ۱۸۶۳ کاوشگر فرانسوی ویکتور گِرَن روستا را بر فراز تپه‌ای با ۴۵۰ ساکن توصیف کرد. خانه‌ها از خشت ساخته شده بودند و مزارع تنباکو و زیتون پیرامون آن‌ها را فراگرفته بود. تنها بازمانده باستانی‌ای که او مشاهده کرد ستونی از سنگ مرمر خاکستری‌سفید در نزدیکی یک چاه آب بود. جلد ۱، صص ۶۷–۶۸ فهرست روستایی عثمانی در حدود ۱۸۷۰ جمعیت یاصور را ۱۰۳ نفر (تنها مردان) در ۷۲ خانه ثبت کرده‌است. در سال ۱۸۸۲ بررسی فلسطین غربی (صندوق اکتشاف فلسطین) یاصور را روستایی «معمولی از خشت» توصیف کرد که چاهی در جنوب و باغ‌های بزرگی در شمال و شرق آن قرار داشت. | ## بخش 3: یاصور | ص ۹ در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین روستا ۱۲۹ خانه مسکونی و جمعیتی شامل ۶۴۸ مسلمان، ۵ مسیحی و ۱ یهودی داشت. ص ۶ در آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت یاصور ۱٬۰۷۰ مسلمان بود و مساحت کل زمین‌های آن ۱۶٬۳۹۰ دونوم گزارش شد. 138 بنا بر منبع عربی، نخستین مدرسه ابتدایی روستا در سال ۱۹۲۳ گشایش یافت و تا اواسط دهه ۱۹۴۰ شمار دانش‌آموزان آن به ۱۳۲ نفر رسیده بود. همچنین در اواخر دوره عثمانی و آغاز دوره قیمومت بریتانیا، یکی از نخستین فرودگاه‌های فلسطین در نزدیکی روستا ساخته شد که بعدها به پایگاه هوایی هاتزر تبدیل گردید. گردان نخست تیپ ۸۴ گیواتی در پایان عملیات باراک به روستا یورش برد و ساکنان آن را وادار به فرار کرد. در اوایل ۱۹۴۹ گزارش شد که بسیاری از ساکنان یاصور در چادرهایی در اردوگاه آوارگان مغازی در نوار غزه زندگی می‌کردند. ص ۷۵ ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ وضعیت روستا را چنین توصیف کرده‌است: شهرک‌های تالمی یحیئل و بنی عایش به‌ترتیب در سال‌های ۱۹۴۹ و ۱۹۵۸ بر زمین‌های روستا بنیان‌گذاری شدند. | ## جمع‌بندی | جغرافیا یاصور بر تپه‌ای به ارتفاع ۵۰ متر در دشت ساحلی واقع بود و از راه‌های فرعی به جاده اصلی منتهی به مَجدَل (عسقلان) در جنوب غربی و جاده منتهی به شهر رمله در شمال شرقی متصل می‌شد.