موضوع مقاله: حزب کومله کردستان ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حزب کومله کردستان ایران | مقدمه: حزب کومله کردستان ایران (به کردی: حیزبی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران)، یک حزب سوسیال دمکرات در کردستان ایران است که به عنوان بخشی از اپوزیسیون جمهوری اسلامی علیه این حکومت فعالیت می‌کند. | ## بخش 1: حزب کومله کردستان ایران | حزب کوملهٔ کردستان ایران در سال ۲۰۰۰ از کومله سازمان کردستان حزب کمونیست ایران انشعاب کرده که تا قبل از سال ۱۳۶۲ «کومله انقلابی زحمتکشان کردستان ایران» نام داشت و به لحاظ ایدئولوژیکی از گرایشی مارکسیستی-لنینیستی و مائوئیستی پیروی می‌کرد و ادعای امپریالیسم‌ستیزی و و مدافع خودمختاری کردها را داشت. جمهوری اسلامی ایران این حزب را به دلیل اقدامت تروریسی که در خاک خود انجام داده است و همچنین همکاری‌های اطلاعاتی با سیستم‌های اطلاعاتی غرب و به ویژه اسراییل در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داده است. عبدالله مهتدی بنیانگذار این حزب است که از بدو تأسیس آن تاکنون دبیرکل آن بوده است. از دیگر اعضای دفتر سیاسی آن می‌توان به ناهید بهمنی ، ابوبکر مدرسی، کاکو علیار و عبدالله آذربار اشاره کرد. این حزب از زمان انشعاب تا زمان برگزاری کنگره ۱۱ در ۳۱ اکتبر ۲۰۰۶ «کومله انقلابی زحمتکشان کردستان ایران» نام داشت و از آن تاریخ نام خود را «حزب کومله کردستان ایران» تغییر داد. حزب کومله کردستان ایران در کنار حزب دموکرات کردستان ایران یکی از دو حزب از ایران است که اکنون در انترناسیونال سوسیالیست عضویت داردانترناسیونال سوسیالیست: احزاب عضو در انترناسیونال سوسیالیست؛ بازدید در ۸ فوریهٔ ۲۰۱۹. مرکز مبارزه با تروریسم ایالات متحده در سال ۲۰۱۷ در گزارشی که منتشر کرد، تخمین زد که این گروه کمتر از ۱۰۰۰ نیروی مسلح دارد. اما «حزب کوملهٔ کردستان ایران» تصمیم گرفته که به زبان کردی از نام «کۆمه‌ڵهٔ شۆڕشگێڕی زه‌حمه‌تکێشانی کوردستانی ئێران» (به معنای: کوملهٔ انقلابی زحمتکشان کردستان ایران) یا به اختصار «کۆمه‌ڵه» استفاده کندحزب کوملۀ کردستان ایران: اساسنامۀ حزب کوملۀ کردستان ایران، مصوب کنگرۀ چهاردهم (به فارسی)؛ بازدید در ۱۲ آبان ۱۴۰۰. که نام پیشین سازمان کومله بوده که در سال ۱۹۸۴ نام خود را به کومله سازمان کردستان حزب کمونیست ایران تغییر داده است.حزب کمونیست ایران (حکا): دربارۀ ما (به فارسی)؛ بازدید در ۱۲ آبان ۱۴۰۰. تاریخچه عبدالله مهتدی از سال ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۲ دبیرکل کومله انقلابی زحمتکشان کردستان ایران و از ۱۳۶۲ تا ۱۳۷۲ دبیرکل حزب کمونیست ایران بود. با این وجود اختلافاتی میان جناح‌های مختلف این دو حزب وجود داشت که منجر به بروز انشعاباتی شده‌بود. | ## بخش 2: حزب کومله کردستان ایران | عبدالله مهتدی رهبری جناحی را در دست داشت که در کنفرانس هشتم کومله سازمان کردستان حزب کمونیست ایران در سال ۲۰۰۰ از این تز پیروی می‌کرد که «کومله پس از پیوستن به حزب کمونیست ایران رو به زوال رفته و جایگاه خود را از دست داده است». این گروه معتقد بودند که باید با دوری جستن از آرمانگرایی و با شناخت آنچه که واقعیت جامعه کردستان می‌دانستند، به قبل از تأسیس حزب کمونیست ایران بازگشت و «سازمان انقلابی زحمتکشان کردستان ایران» را تشکیل داد. علاوه بر عبدالله مهتدی شخصیت‌های دیگری همچون عمر ایلخانی‌زاده نیز در انشعاب از کومله سازمان کردستان حزب کمونیست ایران و تشکیل جریان جدیدی با همان نام قدیمی «کومله انقلابی زحمتکشان کردستان ایران» نقش داشتند. انشعاب و بازگشت جناح ایلخانی‌زاده در اواخر سال ۲۰۰۷ تشدید اختلافات بین رهبران جریان جدید «کومله انقلابی زحمتکشان کردستان ایران» سبب انشعاب عمر ایلخانی‌زاده و تشکیل حزبی مجزا با نام کومله زحمتکشان کردستان شد. در ۲۸ آبان ۱۴۰۱ (۱۹ نوامبر ۲۰۲۲) و پس از اعتراضات ژینا امینی، دو حزب اعلام کردند که بعد از ۱۵ سال به دنبال روند مذاکراتی که یک سال و نیم به طول انجامیده بار دیگر به یکدیگر پیوسته و تحت نام حزب کوملهٔ کردستان ایران فعالیت مشترک خود را تحت رهبری واحد تداوم می‌بخشند.حزب کوملۀ کردستان ایران: اطلاعیه در مورد تجدید وحدت در کومه‌له، نوشته‌شده در ۶ آذر ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۰ آذر ۱۴۰۱.کوملۀ زحمتکشان کردستان: اطلاعیه در مورد تجدید وحدت در کومه‌له، نوشته‌شده در ۶ آذر ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۰ آذر ۱۴۰۱. این در حالی بود که این اتحاد به ویژه پس از مدتی به دلیل سیاست‌های رهبری حزب با مخالفت‌هایی همراه شد. اختلاف میان دو حزب با نزدیک شدن عبدالله مهتدی رهبر حزب کومله کردستان ایران به نیروهای راست‌گرای افراطی و مشارکت وی در منشور جرج تاون تشدید شد که باعث نارضایتی میان اعضای حزب شده‌بود.اخبار روز: پس‌لرزه‌های «نشست جرج تاون» اتحاد کومله را در هم شکست، نوشته‌شده در ۱ تیر ۱۴۰۲؛ بازدید در ۱ تیر ۱۴۰۲. با این وجود پس از ۷ ماه و به دنبال بروز نارضایتی از رهبری حزب، جناحی مخالف در کوملهٔ زحمتکشان کردستان در ۳۰ خرداد ۱۴۰۲ با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که به دلیل «عدم پایبندی طرف مقابل به توافقات مشترک» و «اختلافات سیاسی» روند اتحاد را شکست‌خورده می‌داند و اعلام می‌کند که این حزب بار دیگر فعالیت خود را به صورت مستقل از سر می‌گیرد.اخبار روز: کمیته مرکزی کومه‌لۀ زحمتکشان کردستان: روند اتحاد دو جریان کومه‌له به بن‌بست رسیده است، نوشته‌شده در ۳۱ خرداد ۱۴۰۲؛ بازدید در ۱ تیر ۱۴۰۲. این بیانیه با درگیری مسلحانه میان دو طرف در ۳۱ خرداد ۱۴۰۲ همراه شد که به کشته شدن دو پیشمرگهٔ کوملهٔ زحمتکشان کردستان انجامید. عمر ایلخانی‌زاده در مصاحبه با تلویزیون ایران اینترنشنال ضمن انکار وقوع انشعاب در حزب کوملهٔ کردستان ایران تلویحاً‌اعلام کرد که همچنان به عنوان معاون رهبری حزب کوملهٔ کردستان ایران فعالیت خود را ادامه می‌دهد.ایران اینترنشنال: درگیری مسلحانه بین دو حزب کوملۀ زحمتکشان کردستان و حزب کومله کردستان ایران، نوشته‌شده در ۲ تیر ۱۴۰۲؛ بازدید در ۳ تیر ۱۴۰۲. رضا کعبی از جناح مخالف در کوملهٔ زحمتکشان نیز در گفتگو با همین شبکه اعلام کرد که اختلافات به دنبال عدم توجه به خواسته‌های جناح مخالف مبنی بر برگزاری کنگرهٔ کوملهٔ زحمتکشان به صورت موازی با کنگرهٔ حزب جدید و سپس پیوستن هر دو حزب به حزبی تازه، و همچنین مواضع رهبری حزب در همسویی با جریان‌های انحرافی و غیردموکراتیک بروز کرده است. | ## بخش 3: حزب کومله کردستان ایران | وی آغازگر درگیری را رهبری حزب کوملهٔ کردستان ایران متشکل از عبدالله مهتدی و عمر ایلخانی‌زاده اعلام کرد و گفت هر دو پیشمرگهٔ کشته‌شده به جناح مخالف تعلق داشته‌اند که به دنبال بروز تنش و مخالفت با سیاست‌های رهبری حزب کوملهٔ کردستان ایران در جریان جلسهٔ کمیتهٔ مرکزی، مورد حمله قرار گرفته‌اند.ایران اینترنشنال: ابعاد و دلایل درگیری مسلحانه بین دو حزب کومله، نوشته‌شده در ۲ تیر ۱۴۰۲؛ بازدید در ۳ تیر ۱۴۰۲. در این فایل صوتی، عبدالله مهتدی به زبان کُردی سورانی، می‌گوید هدفشان از تأکید و پافشاری روی «آموزش به زبان کُردی» اینست که نسل‌های آینده مردم کُردستان ایران، نتوانند به زبان فارسی تکلم کنند. همچنین این موضوع باعث طلاق عاطفی و پایان وابستگی‌های فرهنگی و تاریخی که میان کُردها و سایر ایرانیان وجود دارد می‌شود و در آینده فدرالیسم یا جدایی مناطق کُردنشین از ایران را مطرح کنند. احزاب مسلح کُردی، در رسانه‌های فارسی‌زبان خود را ایرانی معرفی می‌کنند اما در رسانه‌های کُردی مواضع کاملاً متفاوتی دارند. این احزاب هیچگاه از پرچم ایران (حتی پرچم‌های قبل جمهوری اسلامی و پهلوی) در کنار پرچم حزبی خود استفاده نکردند. اعتراضات دی ۱۴۰۴ ایران حزب کومله کردستان ایران، علناً از اعتراضات و اعتصابات بازاریان و شهروندان حمایت کرد و آن‌ها را پاسخ‌های مشروع به مشکلات اقتصادی دانست. هرچند منتقدان بر این باورند که این گروه در کنار دیگر احزاب کردی در بزنگاهی چون دی‌ماه ۱۴۰۴ یا سکوت اختیار کردند یا به مواضعی کلی، مبهم و کم‌هزینه بسنده نمودند؛ که در این مواضع، کمتر نشانی از همدلی صریح با جان‌باختگان، مسئولیت‌پذیری سیاسی، یا تلاش برای بازتاب مستقل صدای معترضان دیده شد. حملات در ۶ مه گزارش شد جمهوری اسلامی با موشک و پهپاد، کمپ‌های وابسته به احزاب کرد ایرانی در اقلیم کردستان عراق را هدف قرار داده است. بر اساس این گزارش، کمپ «بالیسان» وابسته به حزب کومله کردستان ایران و کمپ «زه‌ویه‌ سپی» محل سکونت خانواده‌های وابسته به حزب دموکرات کردستان ایران هدف حملات قرار گرفتند. | ## جمع‌بندی | هم‌زمان شبکه‌های العربیه و الحدث از سرنگونی دو پهپاد در استان اربیل، عراق، توسط جنگنده‌های آمریکایی خبر دادند.