موضوع مقاله: ابتکار منبع مشترک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ابتکار منبع مشترک | مقدمه: ابتکار منبع مشترک ( یا SSI) یک طرح منبع‌دردسترس در حوزه صدور مجوز نرم‌افزار است که توسط مایکروسافت در مهٔ ۲۰۰۱ راه‌اندازی شد. | ## بخش 1: ابتکار منبع مشترک | این برنامه طیفی از فناوری‌ها و مجوزها را دربر می‌گیرد و بیشتر ارائه‌های کد منبع آن پس از احراز شرایط صلاحیت، برای بارگیری در دسترس قرار می‌گیرند. کلیات ابتکار منبع مشترک مایکروسافت به اشخاص و سازمان‌ها اجازه می‌دهد به کد منبع محصولات مایکروسافت برای مقاصدی همچون مرجع (برای نمونه در توسعهٔ سامانه‌های مکمل)، بازبینی و ممیزی امنیتی (که عمدتاً مورد توجه برخی شرکت‌های بزرگ و دولت‌ها است) و نیز توسعه (مؤسسات دانشگاهی، توسعه‌دهندگان مستقل، تولیدکنندگان تجهیزات اصلی، تولیدکنندگان طرح اصلی OBMها، IHVها، IBVها و ISVها) دسترسی پیدا کنند. برای مثال، برخی OEMهای سطح بالا مانند دل (شرکت)، اچ‌پی و نوکیا می‌توانند به بخش‌های بیشتری از کد منبع مایکروسافت ویندوز دسترسی داشته باشند. دو مورد از آن‌ها، یعنی مجوز عمومی مایکروسافت و مجوز متقابل مایکروسافت، از سوی ابتکار متن‌باز به‌عنوان مجوز متن‌باز تأیید شده‌اند و توسط بنیاد نرم‌افزار آزاد نیز به‌عنوان مجوز نرم‌افزار آزاد شناخته می‌شوند. سایر مجوزهای منبع مشترک، مالکیتی هستند و به دارندهٔ حق تکثیر امکان کنترل بیشتری بر نحوهٔ استفاده از محصول می‌دهند. مجوزهای آزاد و متن‌باز مجوزهای زیر از سوی ابتکار متن‌باز به‌عنوان مجوز متن‌باز و از سوی بنیاد نرم‌افزار آزاد به‌عنوان مجوز نرم‌افزار آزاد شناخته می‌شوند. مجوز عمومی مایکروسافت (Ms-PL) این مجوز کم‌محدودیت‌ترین مجوز مایکروسافت است و اجازهٔ توزیع کد «کامپایل‌شده» را برای اهداف تجاری یا غیرتجاری تحت هر مجوزی که با Ms-PL سازگار باشد، می‌دهد. | ## بخش 2: ابتکار منبع مشترک | بر اساس نظر بنیاد نرم‌افزار آزاد، این مجوز یک مجوز نرم‌افزار آزاد است، اما با GNU GPL سازگار نیست. Ms-PL نوعی مجوز کپی‌لفت محسوب می‌شود، زیرا مستلزم آن است که کد منبع نرم‌افزارهای مشمول آن تنها تحت همان مجوز (Ms-PL) توزیع شود. مجوز متقابل مایکروسافت (Ms-RL) این مجوز اجازهٔ توزیع کدهای مشتق‌شده را می‌دهد، مشروط بر آن‌که فایل‌های منبع اصلاح‌شده همراه با توزیع ارائه شده و تحت Ms-RL باقی بمانند. فایل‌هایی در یک توزیع که شامل کدی با مجوز Ms-RL نیستند، می‌توانند تحت مجوزی به انتخاب دارندهٔ حق تکثیر منتشر شوند. بر اساس اعلام بنیاد نرم‌افزار آزاد، این مجوز نیز نرم‌افزار آزاد محسوب می‌شود، اما با GNU GPL سازگار نیست. مجوزهای محدود مجوزهای منبع‌دردسترس زیر دارای محدودیت‌هایی هستند که مانع از آن می‌شود طبق تعریف ابتکار متن‌باز به‌عنوان مجوز متن‌باز و طبق نظر بنیاد نرم‌افزار آزاد به‌عنوان نرم‌افزار آزاد شناخته شوند. مجوز عمومی محدود مایکروسافت (Ms-LPL) این مجوز نسخه‌ای از مجوز عمومی مایکروسافت است که در آن حقوق تنها به توسعه‌دهندگان نرم‌افزارهای مبتنی بر مایکروسافت ویندوز اعطا می‌شود. | ## بخش 3: ابتکار منبع مشترک | این مجوز طبق تعریف ابتکار متن‌باز متن‌باز نیست، زیرا محدودیت استفاده صرفاً در بستر ویندوز، اصل بی‌طرفی فناورانهٔ مجوزهای متن‌باز را نقض می‌کند. مجوز متقابل محدود مایکروسافت (Ms-LRL) این مجوز نسخه‌ای از مجوز متقابل مایکروسافت است که در آن حقوق تنها هنگام توسعهٔ نرم‌افزار برای سکوی مایکروسافت ویندوز اعطا می‌شود. همانند Ms-LPL، این مجوز نیز به دلیل فقدان بی‌طرفی فناورانه، متن‌باز محسوب نمی‌شود و از نظر بنیاد نرم‌افزار آزاد نیز آزاد نیست. مجوز منبع مرجع مایکروسافت (Ms-RSL) این مجوز محدودکننده‌ترین مجوز در چارچوب منبع مشترک مایکروسافت است. کد منبع تنها برای مشاهده و استفادهٔ مرجعی در دسترس قرار می‌گیرد، عمدتاً برای مشاهدهٔ کد کلاس‌های مایکروسافت هنگام اشکال‌زدایی. انتقادها دو مجوز مشخص از منبع مشترک توسط بنیاد نرم‌افزار آزاد (FSF) و ابتکار متن‌باز (OSI) به‌عنوان مجوز آزاد و متن‌باز تفسیر شده‌اند. | ## جمع‌بندی | با این حال، مایکل تیمَن، رئیس پیشین OSI، اصطلاح «منبع مشترک» را یک اصطلاح بازاریابی ایجادشده توسط مایکروسافت دانسته و استدلال کرده است که این واژه با استفاده از عبارات مشابه، پیام متن‌باز را تضعیف می‌کند.