موضوع مقاله: اندام پراکنش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اندام پراکنش | مقدمه: نمونه‌هایی از این ساختارهای جانبی شامل ها، میوهها، میوه‌های کاذب، اریل‌ها و ها می‌شود. | ## بخش 1: اندام پراکنش | در شماری اندک از گیاهان، پراکنش به شکل است و بخش بزرگی از پیکر گیاه را دربرمی‌گیرد. در اصطلاح‌شناسی گیاه‌شناسی، اندام پراکنش، بذرها و هاگ‌هایی که برای جابه‌جایی دگرگون شده‌اند، در مجموع «دیسمینول» (disseminule) نامیده می‌شوند. واژه پراکنش همچنین به عنوان هم‌معنا با قطعه تکثیر (propagule) به کار می‌رود و مفهومی گسترده‌تر از بذر یا هاگ را دربرمی‌گیرد که شامل واحدهای رویشی مانند ریزوم‌ها و پیازچه‌ها نیز می‌شود. شناخت پراکنشها برای درک پراکنش گیاهان، پویایی بانک بذر و بوم‌شناسی گیاهان مهاجم اهمیت بسزایی دارد. نقش در پراکنش پراکنش توسط مورچه‌ها پراکنشی متشکل از بذر به همراه سازگاری رایجی برای دانه‌پراکنی توسط مورچه‌ها به‌شمار می‌رود. این پدیده به‌ویژه در جوامع گیاهی سخت‌برگ در استرالیا و آفریقای جنوبی چشمگیر است. | ## بخش 2: اندام پراکنش | معمولاً مورچه‌ها پراکنش را به لانه خود می‌برند، الایوزوم را می‌خورند و بذر را دور می‌اندازند و بذر سپس ممکن است جوانه بزند. پراکنش توسط جانوران میوه‌خوار پراکنشی متشکل از بذر (یا بذرها) به همراه میوه در گیاهانی رایج است که توسط جانوران میوه‌خوار پراکنده می‌شوند. خفاش‌های میوه‌خوار معمولاً پراکنش را به جایگاه مورد علاقه خود می‌برند، میوه را می‌خورند و بذر را رها می‌کنند. پرندگان میوه‌خوار معمولاً بذرهای کوچک را می‌بلعند اما مانند خفاش‌ها ممکن است میوه‌های با بذر درشت‌تر را به جایی ببرند و پس از خوردن میوه، بذر را رها کنند. پراکنش توسط باد و آب پراکنشهایی مانند فندقه‌ها و فندقه‌های بالدار عمدتاً توسط باد پراکنده می‌شوند؛ فندقه‌های بالدار همچنین از راه چرخش یا غلتیدن هنگام افتادن در هوای آرام پراکنده می‌شوند. این پدیده در انواعی از علف‌های هرز و گونه‌های پیشتاز بومیِ استپ‌ها و بیابان‌ها دیده می‌شود. | ## بخش 3: اندام پراکنش | پراکنش در علف‌ها علف‌ها واحدهای پراکنش گوناگونی دارند: به‌ندرت گندمه به‌تنهایی، و اغلب یک پراکنش. در برخی گونه‌ها پراکنش به شکل است و در معدودی («علف‌های توده‌گرد») شبیه توده‌گرد باد است. پراکنش جانوران بی‌مهره برخی بی‌مهرگان درون پراکنشها رشد می‌کنند و به‌عنوان پراکنده می‌شوند.cription انواع و طبقه‌بندی پراکنشهای رویشی و زایشی پراکنشهای رویشی، مانند پیوندک‌ها، پیازچه‌های جوانه، غده‌ها یا ریزوم‌ها، از راه غیرجنسی پدید می‌آیند و از نظر ژنتیکی با گیاه مادر تفاوتی ندارند. برخی گیاهان ویژگی «سروتینی» (Serotinie) دارند؛ یعنی بذرها تنها پس از قرار گرفتن در برابر شرایط خاصی آزاد می‌شوند. این شرایط می‌توانند شامل موارد زیر باشند: مرگ گیاه مادر یا شاخه (Necriscenie) رطوبت (Hygriscenie) گرمای تابش خورشید (Soliscenie) شرایط خشک اتمسفری (Xeriscenie) آتش (Pyriscenie) — در آتش به دنبال رطوبت (Pyrohydriscenie) راه‌های پراکنش بر پایه منبع پراکنش، روش‌های اصلی پراکنش پراکنشها عبارت‌اند از: بادپراکنی : پراکنش پراکنشها توسط باد آب‌پراکنی (هیدروکوری): پراکنش پراکنشها توسط آب، از جمله از راه قطرات باران یا جریان‌های آبی جانورپراکنی (زووکوری): پراکنش پراکنشها توسط جانوران سنگینی‌پراکنی (باروکوری): پراکنش پراکنشها زیر اثر گرانش انسان‌پراکنی (آنتروپوکوری): پراکنش پراکنشها توسط انسان، خواه آگاهانه (معرفی برای اهداف کشاورزی یا زینتی) خواه ناآگاهانه (از راه وسایل نقلیه، کفش‌ها یا حمل کالا) خودپراکنی (اتوکوری): پرتاب پراکنشها توسط خود گیاه زمین‌پراکنی (ژئوکوری): دفن بذر توسط خود گیاه در خاک (مانند بادام‌زمینی) نقش در گیاهان مهاجم برای آنکه گیاهی مهاجم یا تهاجمی باشد، باید پراکنش خوبی از پراکنشهای خود داشته باشد. این یکی از معیارهایی است که می‌تواند گیاهی را به‌عنوان بالقوه مهاجم طبقه‌بندی کند. | ## جمع‌بندی | این مفهوم با بانک بذر ارتباط نزدیک دارد و اهمیت بسزایی در پویایی جمعیت‌های گیاهی و احیای رویشگاه دارد.