موضوع مقاله: پارک کانادا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پارک کانادا | مقدمه: این پارک در شمال بزرگراه ۱ (تل‌آویو–اورشلیم) و در نزدیکی دره آیالون میان تقاطع لطرون و شعار هاگای قرار دارد. | ## بخش 1: پارک کانادا | پارک کانادا پس از پاک‌سازی قومی روستاهای کهن فلسطینی یالو، بیت نوبا و عمواس به دست نیروهای اسرائیلی در جریان جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ برپا شد. پارک دارای جاذبه‌های طبیعی فراوانی از جمله جنگل‌های دست‌کاشت، بیشه‌زارهای مدیترانه‌ای و بقایای باغ‌های کهن است. همچنین آثار تاریخی متعددی دربرمی‌گیرد؛ از جمله دژ یهودی دوره حشمونیان، غارهای دفن و حوضچه‌های آیینی دوره معبد دوم و شورش بارکوخبا، دژ صلیبی، حمام رومی که به مقام تبدیل شده، بقایای سه روستای تخلیه‌شده فلسطینی و یادمان‌های نظامی گوناگون. پارک کانادا مقصد گردشگری پرطرفداری برای اسرائیلی‌ها به‌شمار می‌رود و سالانه نزدیک به ۳۰۰٬۰۰۰ بازدیدکننده دارد. در آوریل ۲۰۲۵ پارک در جریان آتش‌سوزی‌های ۲۰۲۵ اسرائیل و کرانه باختری آسیب سنگینی دید و تقریباً به‌طور کامل سوخت. این منطقه همچنین زیستگاه جانورانی از مارمولک‌ها و لاک‌پشت‌ها گرفته تا غراب‌های خاکستری و زاغ‌های آبی است. ویرانه‌های تاریخی در محوطه پارک شامل یک حمام رومی، یک گورستان یهودی از دوره حشمونیان و یک دژ صلیبی است.Winter, 2000, p. در پای یکی از تپه‌هایی که مشرف به شهر مودیعین است، آب‌انبار بزرگی توسط صندوق ملی یهود برای آبیاری زمین‌های کشاورزی ساخته شده‌است. در میانه پارک جنگلی به یادبود بیش از ۳۰۰ یهودی آمریکایی و کانادایی که در جنگ‌های اسرائیل کشته شدند یا قربانی ترور شدند کاشته شده‌است. مراسم یادبود سالانه از سوی انجمن آمریکایی‌ها و کانادایی‌ها در اسرائیل (AACI) برگزار می‌شود. «حمّت» نام نشیمنگاه کهنی در تپه‌های لطرون بود که یونانیان آن را «اِمّائوس» نامیدند. | ## بخش 2: پارک کانادا | این مکان نخستین بار در نبرد اِمّائوس (۱۶۵ پیش از میلاد) در جریان شورش حشمونیان یاد شده‌است. در سده نخست میلادی مستعمره‌ای رومی در آنجا برپا شد که در سده سوم به شهر اِمّائوس نیکوپولیس تبدیل گشت. این شهر با حمام بزرگ رومی‌اش شناخته می‌شد و آبراهه‌ای آب چشمه‌های منطقه را به آن می‌رساند. روستاهای عمواس، یالو و بیت نوبا در چارچوب نقشه‌های راهبردی برای گسترش دالان اورشلیم ویران شدند. دیر ایوب نیز که در محوطه پارک قرار دارد بخشی در جنگ ۱۹۴۸ ویران شده بود و هرگز بازسازی نشد.Morris, 2004, p. اسحاق رابین اعلام کرد که فرمان تخریب روستاها را داده‌است تا از پناهگاه شدن آنها برای کماندوهای مصری جلوگیری شود. توضیح دیگری که برای تخلیه ارائه شد خواست حذف برآمدگی لطرون برای صاف کردن جاده به سوی اورشلیم و جلوگیری از مطالبه بازگرداندن این سرزمین به اردن در آینده بود. بودجه کانادایی در ۱۹۷۲ برنارد بلومفیلد از مونترآل که در آن زمان رئیس صندوق ملی یهود کانادا بود کارزاری در میان جامعه یهودی کانادا برای گردآوری ۱۵ میلیون دلار (برابر ۸۰ میلیون دلار به ارزش ۲۰۱۰) برای تأسیس پارک به راه انداخت. جاده منتهی به پارک به نام جان دیفن‌بیکر، نخست‌وزیر پیشین کانادا نام‌گذاری شد؛ او در ۱۹۷۵ آن را گشود. صندوق ملی یهود در ۱۹۷۳ پارک را به‌عنوان تفرجگاه بنیان نهاد و نام اولیه آن «پارک کانادا» بود. در آغاز دهه ۱۹۹۰ مستندی تلویزیونی گذشته عربی پارک و قرارگیری آن فراتر از خط سبز را آشکار ساخت و ادعا کرد انتقال کمک‌های معاف از مالیات از کانادا برای توسعه پارک مجاز نیست. | ## بخش 3: پارک کانادا | صندوق ملی یهود بابت بهره‌گیری از بودجه کانادایی پوزش خواست و نام پارک به «پارک آیالون» تغییر یافت؛ اما برای جلوگیری از اشتباه با پارک آیالون نزدیک تل‌آویو، سرانجام «پارک آیالون-کانادا» نامیده شد. درخواست بازگشت ساکنان به ساکنان آواره‌شده غرامت پیشنهاد شد اما اجازه بازگشت داده نشد.Oren, 2002, p. زمین‌های سه روستا مصادره و منطقه بسته اعلام شد و تنها دو سال بعد در ۱۹۶۹ به‌عنوان «زمین عمومی» برای ساخت تفرجگاه اعلام گردید. تابلوهای راهنمای پارک نشان می‌دهد که زیر نظر اداره باستان‌شناسی فرماندهی مدنی یهودیه و سامره قرار دارد؛ «یهودیه و سامره» اصطلاح اسرائیلی برای کرانه باختری است. در ۱۹۷۶ ساکنان فلسطینی عمواس، یالو و بیت نوبا نامه‌ای به نخست‌وزیر اسرائیل اسحاق رابین نوشتند و آنچه را «حق انسانی مشروع بازگشت به روستاهایی که از آنها رانده و اخراج شدیم» توصیف کردند درخواست نمودند تا بدون مطالبه غرامت از اسرائیل خانه‌هایشان را بازسازی کنند. در ۲۰۰۷ سازمان مردم‌نهاد اسرائیلی ذاکرات از سوی ساکنان به وزیر دفاع اسرائیل ایهود باراک نامه نوشت و پرسید چرا آنان نمی‌توانند بازگردند. در ۲۰۱۳ اداره امور مذاکرات تشکیلات خودگردان فلسطین کارزاری برای بازگرداندن دره ۵۰ کیلومتری لطرون به‌عنوان «بخشی حیاتی و جدایی‌ناپذیر از دولت فلسطین بر پایه مرزهای ۱۹۶۷» به راه انداخت. انتقادها به گفته آوری آونری، نماینده پیشین کنست، ایجاد پارک به معنای همدستی در پاک‌سازی قومی بود و مشارکت کانادا در ساخت آن «سرپوش‌گذاری بر یک جنایت جنگی» بود. به گفته مرون بنونیستی کارکرد پروژه‌های بازجنگل‌کاری همچون پارک کانادا مصادره زمین‌های عربی در سرزمین‌های فلسطینی اشغال‌شده پس از ۱۹۶۷ بود. به گفته ایلان پاپه انتخاب کاشت درختان تندرشد از آن رو بود که هرچه زودتر بازگشت پناهندگان به زمین‌هایشان دشوار شود و محل روستاهای ویران‌شده در تمام فصل‌ها زیر شاخ‌وبرگ همیشه‌سبز پنهان بماند. | ## جمع‌بندی | آسیب آتش‌سوزی ۲۰۲۵ در ۳۰ آوریل ۲۰۲۵ در جریان آتش‌سوزی‌های ۲۰۲۵ اسرائیل و کرانه باختری پارک کانادا تقریباً به‌طور کامل در آتش سوخت.