موضوع مقاله: سوسیالیسم اخلاقی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سوسیالیسم اخلاقی | مقدمه: سوسیالیسم اخلاقی یک فلسفه سیاسی است که به سوسیالیسم بر مبنای اخلاق متوسل می‌شود و در مقابل زمینه‌های مصرف گرایانه، اقتصادی خودخواهانه قرار می‌گیرد. | ## بخش 1: سوسیالیسم اخلاقی | برخلاف سوسیالیسم الهام گرفته از ماتریالیسم تاریخی، تئوری مارکسیستی، اقتصاد نئوکلاسیک و عقل گرایی که درخواست‌های خود را برای سوسیالیسم بر مبنای کارایی اقتصادی، اجتناب ناپذیری تاریخی یا عقلانیت استوار می‌کنند، سوسیالیسم اخلاقی بر دلایل اخلاقی و اخلاقی برای حمایت از سوسیالیسم متمرکز است. سوسیالیسم اخلاقی با سوسیالیسم مسیحی، فابیانیسم، سوسیالیسم صنفی، سوسیالیسم لیبرال، رفرمیسم سوسیال دمکراتیک، و سوسیالیسم اتوپیایی همپوشانی قابل توجهی دارد. تحت تأثیر سیاستمدارانی مانند کارلو روسلی در ایتالیا، سوسیال دموکرات‌ها شروع به جدا کردن خود از مارکسیسم ارتدوکس کردند که توسط مارکسیسم-لنینیسم نشان داده شد، با پذیرش سوسیالیسم لیبرال اخلاقی، کینزیسم، و توسل به اخلاق به جای هر جهان بینی منظم، علمی یا ماتریالیستی. سوسیال دموکراسی در عین رد جبر اقتصادی و تکنولوژیکی که عموماً مشخصه لیبرالیسم اقتصادی و مارکسیسم ارتدوکس است، به احساسات کمونیتاری، شرکتی و گاهی ملی گرایانه متوسل شد. شاید به تقریب بتوان گفت در این زمینه در کنار دو دنیای کمونیسم و کاپیتالیسم، دنیای سومی در شرف تولد است که می توان آن را نوعی سوسیالیسم نامید. این گرایشِ تازه می خواهد آزادی افراد را محفوظ نگه دارد و از این رو مالکیت خصوصی را در حد معقولی می پذیرد و هر مالکیتی را مساوی با استثمار نمی داند و حتی می گوید عدالت اجتماعی در شکل اول خودش نوعی ظلم است، زیرا از آنجا که محصول کار هرکس به خودش تعلق دارد، وقتی بیایند به زور نیمی از محصول یک فرد را- ولو به دلیل این که خرج دیگری بیشتر است- از او بگیرند، این امر خود عین بی عدالتی است. | ## بخش 2: سوسیالیسم اخلاقی | اگر من شما را به کار گماشته باشم و قسمتی از محصول کار شما را به خود اختصاص بدهم، شما را استثمار کرده ام و این ظلم است. اما اگر من به میل خودم از مال و حاصل دسترنج خودم به دیگری بدهم، این عین انسانیت و رشدیافتگی است. سرمایه داری تمام بهره را به سرمایه اختصاص می دهد و این امر ایجاد نابرابری می کند. به این ترتیب شعار این گرایش جدید این است که: بیایید راهی اتخاذ کنیم تا بتوانیم جلو استثمار را بکلی بگیریم بدون این که شخصیت، اراده و آزادی افراد را لگدکوب کرده باشیم؛ کوشش کنیم انسانها به حکم رُقای انسانیت، به حکم معنویت و شرافت روحی و درد انسان داشتن، خودْ مازاد مخارج خود را به برادران نیازمندشان تقدیم کنند نه این که دارایی شان را به زور از آنها بگیریم و به دیگران بدهیم. این اندیشه- که تعبیر غربی آن سوسیالیسم اخلاقی است- چیزی است که اسلام همیشه در پی تحقق آن است، اما برخلاف مکاتب غربی، راه حل های عملی رسیدن به آن و شیوه ی استقرار آن را در جامعه به دقت مشخص و معلوم کرده است. حدیثی از امام موسی بن جعفر علیه السلام به این مضمون نقل شده است: حضرت از مردی سؤال کردند: میزان اخوّت و برادری اسلامی در میان شما در چه حد است؟ | ## بخش 3: سوسیالیسم اخلاقی | فرمود: آیا به این حد هست که مثلا یک برادر که روزی محتاج شده بیاید در مغازه ی برادرش، دست ببرد و از صندوق او هرقدر احتیاج دارد بردارد و صاحب پول احساس ناراحتی نکند؟ حدّ اعلا آن است که در حالی که جیبها دو تا هستند، جیب هرکدام برای دیگری نظیر جیب خودش باشد و بعکس. اسلام طرفدار این است که زندگیها برادر وار باشند نه این که به زور قانون بگوییم تو حق نداری، و یا این که بگوییم همه باید از دولت جیره بخورند، نظیر وضعی که در کشورهای کمونیستی برقرار است که همه حقوق بگیر و مزدور دولت هستند. اول روحها باید با یکدیگر یکی شوند بعد جیبها، نه این که روحها به حالت جدایی باشند، بخواهند به زور جیبها را یکی کنند یا آن که به زور جیبها را خالی کنند و جیب دولت را پر تا دولت به هرکس به اندازه ی جیره اش بدهد.مجموعه آثار شهید مطهری. | ## جمع‌بندی | همچنین ببینید: بررسی اجمالی سوسیالیسم اخلاقی را می توان به سوسیالیست های آرمانگرا، به ویژه هانری دو سنت سیمون و شارل فوریه، اما همچنین آنارشیست هایی مانند سوسیالیست فرانسوی پیر جوزف پرودون و همچنین انقلابیون و سوسیالیست های ایتالیایی مانند جوزپه گاریبالدی ردیابی کرد.