موضوع مقاله: محمدعلی سلطان‌العلماء | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محمدعلی سلطان‌العلماء | مقدمه: محمدعلی بن عبدالرحمن خالدی مخزومی شناخته‌شده با لقب افتخاری سلطان العلماء ( ۱۹۲۰ – ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۴) عالم مسلمان و فقیه شافعی ایرانی-اماراتی بود. | ## بخش 1: محمدعلی سلطان‌العلماء | در بندرلنگه متولد شد و تحصیلات ابتدایی و علوم دینی و عربی را نزد پدرش، عبدالرحمن بن یوسف، مشهور به «سلطان‌العلماء»، فراگرفت و سپس برای تکمیل تحصیل به هند و دانشگاه الازهر مصر رفت. او در طول سال‌های فعالیتش، دانش‌آموزان بسیاری را تربیت کرد و همچنین در اجرای بیش از ۲۰۰ پروژه خیریه در هرمزگان و امارات نقش داشت، از جمله ساخت مساجد، مدارس، دانشکده‌ها، بیمارستان‌ها، مکتب‌خانه‌های قرآن و توسعهٔ راه‌ها. زندگی و پیشه محمدعلی خالدی در سال ۱۳۴۰ قمری/ ۱۳۰۰ شمسی / ۱۹۲۰ میلادی در بندرلنگه، ایالت فارس، دولت علیّهٔ ایران، در خانواده‌ای مسلمان سنی، عرب و علم‌پیشه زاده شد که نسبشان به قبیلهٔ بنی مخزوم و خالد بن ولید می‌رسد، از این رو به خالدی و آل خالدی شهرت یافتند. نسب کامل او محمدعلی بن عبدالرحمن بن یوسف بن محمدعلی بن عبدالرحمن بن عبدالله بن حسین خالدی مخزومی است. مادر او فاطمه سید عبدالرحمن و پدرش عبدالرحمن خالدی ملّقب به سلطان‌العلماء، از برجسته‌ترین عالمان دینی منطقه بود. در دو سالگی مادر خود را از دست داد و تربیت و آموزش او از آن پس به‌طور کامل بر عهده پدرش قرار گرفت. ابتدا در مکتب‌خانه به فراگیری قرآن، خواندن و نوشتن و مقدمات علوم پرداخت، قرآن را در سنین کودکی حفظ کرد و سپس نزد پدرش به تحصیل علوم شرعی و ادبی ادامه داد. او نزد پدر دروس گوناگونی همچون تفسیر، حدیث، اصول دین، اصول فقه، صرف، نحو، کلام، معانی، بیان، بدیع، منطق، فرائض، حساب، مصطلح‌الحدیث، عروض و قافیه را فراگرفت و به یکی از برجسته‌ترین شاگردان وی تبدیل شد. | ## بخش 2: محمدعلی سلطان‌العلماء | در شانزده سالگی پدرش او را برای تکمیل تحصیلات عالی به دانشگاه الازهر در مصر فرستاد. محمدعلی خالدی پس از پایان دوره تحصیلات و بازگشت به بندرلنگه، در مدرسهٔ رحمانیه، به تدریس پرداخت. مدرسهٔ رحمانیه یک مجموعهٔ علمی و فرهنگی بود که پدرش آن را در شهر بُستَک در سال ۱۳۱۱ق/ ۱۲۷۳ش / ۱۸۹۴ م تأسیس کرده بود.پس از گذشت چهارده سال، آن مدرسه به بندر لنگه منتقل گردید. محمدعلی خالدی پس از درگذشت پدرش شیخ عبدالرحمن در ۳ محرم ۱۳۶۰ / ۳۱ ژانویه ۱۹۴۱ در بندرلنگه، محمدعلی در بسیاری از امور، جانشین او شد و مسئولیت ادارهٔ مدرسهٔ رحمانیه را برعهده گرفت و آن را با نام «مدرسهٔ علوم دینی سلطان‌العلماء» سازمان‌دهی کرد که بعدها با عنوان «مجتمع علمی فرهنگی سلطان‌العلماء» شناخته شد؛ ریاست آن را بر عهده گرفت و فعالیت‌های آن را گسترش داد. در کنار تدریس، او هر روز عصر زمانی را برای پذیرش مردم، حل مشکلاتشان و پاسخ‌گویی به سوالات و استفتائات اختصاص می‌داد.پس از سفر به امارات و اقامت در دبی، به فعالیت‌های ادامه داد. او در اجرای پروژه‌های خیریه بسیاری مشارکت داشت؛ شماری از مساجد، مدارس، دانشکده‌ها، بیمارستان‌ها و دارالقرآن‌های متعدد را بنا کرد و در توسعهٔ تعدادی از راه‌ها نیز نقش داشت. او در بسیاری از امور مربوط به نیازمندان سهیم بود و شمار این پروژه‌های خیریهٔ از ۲۰۰ پروژه فراتر می‌رفت. بدین ترتیب، محمدعلی سلطان‌العلماء به یکی از شخصیت‌های برجستهٔ تحول دینی مسلمانان سنی در هرمزگان و جنوب ایران تبدیل شد. | ## بخش 3: محمدعلی سلطان‌العلماء | سلطان العلماء در ۷ ژوئن ۲۰۱۶ به پاس خدمات نقش برجسته‌اش از سوی کمیتهٔ برگزارکنندهٔ جایزهٔ بین‌المللی قرآن دبی، به‌عنوان شخصیت اسلامیِ این جایزه در بیستمین دورهٔ آن برگزیده شد.این اولین بار بود که به یک شخصیت دینی اماراتی چنین جایزه‌ای گرفت.یک آیین بزرگداشت برای او در زادگاهش با حضور مقامات و مسئولین دینی و سیاسی استانی در ۱۵ اسفند ۱۳۹۷/ ۵ مارس ۲۰۱۹ برگزار شد. درگذشت سلطان العلماء در صبح روز ۹ محرَم ۱۴۴۶/ ۲۵ تیر ۱۴۰۳/ ۱۵ ژوئیه ۲۰۲۴ به سن ۱۰۴ سالگی (۱۰۶ سالگی قمری) در شهر دبی درگذشت. جنازهٔ او همان روز، پس از نماز مغرب، در مسجد الشهدا در قبرستان قصیص دبی برگزار شد. محمد بن راشد آل مکتوم، نائب رئیس دولت، نخست‌وزیر و حاکم دبی، در پیامی در شبکهٔ ایکس درگذشت او را تسلیت گفت و در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۴ در مجلس الخوانیج به سرسلامتی رفت. از ایران، عبدالحمید اسماعیل‌زهی امام جمعهٔ زاهدان، سلیمان حسینی امام جمعهٔ بستک،موسی موسوی قهدریجانی قائم مقام مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی نیز پیام تسلیت صادر کردند. همچنین رئیس و دبیرکل اتحادیه جهانی علمای مسلمان علی محی‌الدین قره‌داغی و علی محمد صلابی پیام تسلیت فرستادند. | ## جمع‌بندی | آثار سلطان‌العلماء تألیفات بسیاری در حوزهٔ دینی نگاشت که شمار آنها از هفتاد کتاب در حجم‌های مختلف تجاوز می‌کند.