موضوع مقاله: کئا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کئا | مقدمه: کئا (به یونانی: ) که با نام تزیا (به یونانی: ) و در دوران باستان با نام کئوس (به یونانی: ، به لاتین: ) نیز شناخته می‌شود، جزیره‌ای یونانی در مجمع‌الجزایر کیکلادها در دریای اژه است. | ## بخش 1: کئا | کئا نزدیک‌ترین جزیره مسکونی کیکلادها به سرزمین اصلی یونان است و در حدود ۲۰ کیلومتر از و ۶۰ کیلومتر جنوب شرقی آتن قرار دارد. این جزیره از دوران باستان دارای سکونتگاه‌های مهمی بوده و یکی از ارزشمندترین مناطق باستان‌شناسی دریای اژه به‌شمار می‌رود. در دوران کلاسیک، کئا زادگاه شاعران و اندیشمندان نامداری چون سیمونیدس و اراسیستراتوس بود. جزیره در سده‌های میانه به دست جمهوری ونیز و سپس امپراتوری عثمانی افتاد و سرانجام پس از جنگ استقلال یونان به یونان پیوست. جغرافیا کئا غربی‌ترین جزیره مسکونی کیکلادها است و نزدیک‌ترین جزیره این مجمع‌الجزایر به آتیک به‌شمار می‌رود (در حدود یک ساعت با کشتی از لوریوم). درازای جزیره از شمال به جنوب در حدود ۲۰ کیلومتر و پهنای آن از غرب به شرق نزدیک به ۱۰ کیلومتر است. مساحت جزیره نزدیک به ۱۳۲ کیلومتر مربع است و بلندترین نقطه آن، قله پروفیتیس ایلیاس، ۵۶۸ متر بالاتر از سطح دریای آزاد ارتفاع دارد. ساحل جزیره بیشتر پرشیب است و خلیج‌ها، غارهای دریایی و دماغه‌های کوچک فراوانی دارد. تنها خلیج طبیعی بزرگ آن، خلیج آگیوس نیکولائوس در ساحل شمال غربی، در برابر جریان‌ها و بادهای دریایی محافظت می‌کند. بخش‌های ساحلی سنگلاخ و کم‌گیاه‌اند، در حالی که درون جزیره حاصلخیز است و دره‌ها و جلگه‌های کوچک با پوشش گیاهی انبوه و بلوطستان‌های کوچک نمای آن را شکل می‌دهند. مرکز جزیره، (یولیدا)، در ارتفاع بالا و در درون خشکی قرار دارد (مانند بیشتر سکونتگاه‌های باستانی کیکلادی که از بیم دزدان دریایی در ارتفاع ساخته می‌شدند) و بسیار دیدنی است. پس از دهه‌ها کاهش جمعیت، کئا در سال‌های اخیر به‌عنوان مقصدی مناسب برای سفرهای آخر هفته و مورد توجه آتنی‌ها قرار گرفته‌است. مکان‌های محلی کوریسیا تاریخ دوره نوسنگی سکونتگاهی از دوره نوسنگی پایانی در کئا بود که بر روی پرتگاهی سنگی در بخش شمالی جزیره قرار داشت. | ## بخش 2: کئا | hal-02735863 برخی مناطق در آتیک مانند آتن و و نیز در ایجاینا با کفالا ارتباط داشته‌اند. تاریخ‌گذاری اخیر کفالا آن را به حدود ۴۶۰۰–۴۵۰۰ پیش از میلاد نسبت می‌دهد، هرچند فرهنگ آتیکا-کفالا ممکن است تا هزاره چهارم پیش از میلاد (حدود ۳۵۰۰ پیش از میلاد) ادامه یافته باشد. این سکونتگاه در کنار ، فیلاکوپی در میلوس و آکروتیری در سانتورینی از مهم‌ترین سکونتگاه‌های جنوب دریای اژه بود. در دوره کلاسیک، کئا زادگاه سیمونیدس و برادرزاده‌اش — هر دو شاعر غنایی — و همچنین سوفسطایی پرودیکوس و پزشک اراسیستراتوس بود. ساکنان جزیره برای ستاره شباهنگ (شعرای یمانی) و زئوس قربانی می‌کردند تا نسیم‌های خنک تابستانی بوزد. سکه‌هایی از سده سوم پیش از میلاد با نقش سگ یا ستاره‌هایی با پرتوهای درخشان از جزیره به دست آمده که اهمیت شباهنگ را نشان می‌دهد. ساکنان کئا در جنگ‌های ایران و یونان علیه خشایارشای یکم شرکت کردند و سپس به اتحادیه نخست دلوسی پیوستند. با کاهش توان آتن، شهرهای کئا از اتحادیه جدا شدند و یک سیاست مشترک (سیمپولیتیا) تشکیل دادند، اما آتن آن را منحل و جزیره را به اتحادیه دوم دلوسی بازگرداند. در دوره هلنی، کئا نخست به اتحادیه نسیوتن و سپس از حدود ۲۲۰ پیش از میلاد به اتحادیه آیتولی پیوست. در حدود ۱۳۰۲ در جریان دوباره به دست ونیزی‌ها افتاد که دژی بر فراز آکروپولیس باستانی یولیس ساختند. اچ‌ام‌اچ‌اس بریتانیک، سومین کشتی از رده متعلق به وایت استار لاین و کشتی خواهر آرام‌اس المپیک و آرام‌اس تایتانیک، در ۲۱ نوامبر ۱۹۱۶ پس از برخورد با مین در در نزدیکی جزیره غرق شد و ۳۰ نفر جان باختند. این پیکره‌ای شش متر درازا و سه متر بلندا از شیری آرمیده‌است که پیش از سده ششم پیش از میلاد از دل سنگ گرانیت تراشیده شده‌است. بر پایه افسانه، جزیره کئا روزگاری سرزمین پری‌های آب (نمف‌ها) بود که زیبایی آنان و جزیره‌شان رشک خدایان را برانگیخت. | ## بخش 3: کئا | خدایان شیری فرستادند تا نمف‌ها را براند؛ با رفتن آنان، آب‌های فراوان جزیره نیز از میان رفت و جزیره خشک شد. پیشینه کلیسایی اسقف‌نشین ارتدکس نخستین نشانه وجود یک اسقف‌نشین یونانی در کئا در فهرستی از ، راهب سیسیلی نیمه دوم سده دوازدهم آمده‌است، هرچند ممکن است این مورد افزوده‌ای بعدی باشد، زیرا فهرست اسقفان یونانی کئا تنها از اواخر سده شانزدهم آغاز می‌شود.Raymond Janin, v. 449 اسقف‌نشین کاتولیک لاتین در ۱۳۳۰ در چارچوب دوک‌نشین مجمع‌الجزایر ونیزی، کئا با نام «کئو» کرسی اسقف‌نشین کلیسای لاتین گردید. در ۱۶۰۰ نام آن به اسقف‌نشین (جزیره کیتنوس) تغییر یافت و در ۱۶۵۰ پس از فتح عثمانی برچیده شد. 863 جمعیت تاریخی ژان ته ونو، جهانگرد فرانسوی، در ۱۶۵۶ از ۷۰۰ خانه در شهر اصلی کئا (یولیدا) گزارش داد و هم‌میهنش گیاه‌شناس ژوزف پیتون دو تورنفور در ۱۷۰۰ جمعیت آن را ۲۵۰۰ نفر برآورد کرد. 254 داده‌های رسمی سرشماری یونان کاهش تدریجی جمعیت را از حدود ۴۰۰۰ نفر در سده نوزدهم تا ۱۹۸۱ نشان می‌دهد و سپس با گسترش گردشگری روند افزایشی آغاز شده‌است. سال جمعیت جزیره ۱۸۳۵ ۳٬۲۰۲ ۱۸۵۳ ۴٬۱۶۲ ۱۸۵۶ ۴٬۲۹۷ ۱۸۶۱ ۳٬۴۹۸ ۱۸۷۰ ۳٬۷۸۹ ۱۸۷۹ ۴٬۳۱۱ ۱۸۸۹ ۳٬۸۶۳ ۱۸۹۶ ۴٬۹۷۵ ۱۹۰۷ ۳٬۸۱۷ ۱۹۲۰ ۳٬۵۷۵ ۱۹۴۰ ۳٬۷۶۴ ۱۹۵۱ ۳٬۱۰۸ ۱۹۶۱ ۲٬۳۶۱ ۱۹۷۱ ۱٬۶۶۶ ۱۹۸۱ ۱٬۶۴۸ ۱۹۹۱ ۱٬۷۹۷ ۲۰۰۱ ۲٬۴۱۷ ۲۰۱۱ ۲٬۴۵۵ ۲۰۲۱ ۲٬۳۳۵ آب‌وهوا کئا دارای آب‌وهوای مدیترانه‌ای با تابستان‌های گرم است.Kea Weather Station (2019–2020 averages) غواصی = جزیره مقصدی برای کاوش طبیعت و غواصی اسکوبا است و دید عالی زیر آب، زیست دریایی غنی و امکان غواصی در لاک‌پشتی‌ها، غارها و لاشه کشتی‌ها را فراهم می‌کند. مهم‌ترین جاذبه برای غواصان تفریحی لاشه کشتی بخارپایروی «پاتریس» است که در ۱۸۶۸ غرق شد و در ژرفای ۲۸ متری قرار دارد. پاتریس در ۲۴ فوریه ۱۸۶۸ با نزدیک به ۱۲۰ مسافر به صخره‌ای در خلیج کوندوروس برخورد کرد و به دلیل نزدیکی به ساحل تلفات جانی نداشت. لاشه اچ‌ام‌اچ‌اس بریتانیک در ۱٫۵ مایل دریایی دورتر از ساحل و در ژرفای نزدیک به ۱۲۲ متر قرار دارد. کشتی فرانسوی نیز لاشه‌ای تازه‌کشف‌شده در ۸۰۰ متری بندر جزیره و در ژرفای ۵۳ متر است. بوردیگالا اقیانوس‌پیمایی ۱۸۰ متری بود که در آلمان ساخته شده بود و در ۱۴ نوامبر ۱۹۱۶ غرق شد. م) — فیلسوف مشایی (درگذشته ۱۸۱۰) — ژنرال روسی — پاتریارک قسطنطنیه (۱۸۵۷–۱۹۱۷) — ریاضی‌دان در ادبیات کئا صحنه بخش بزرگی از رمان «» نوشته ماری رنولت است. | ## جمع‌بندی | حمل‌ونقل ارتباط منظم کشتیرانی میان کئا و لوریوم در سرزمین اصلی و نیز با جزیره همسایه کیتنوس برقرار است.