موضوع مقاله: در باب طبیعت خدایان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # در باب طبیعت خدایان | مقدمه: این اثر در سه کتاب ارائه شده است که دیدگاه‌های کلامی فلسفه‌های هلنیستی اپیکوریسم، رواقی‌گری و شک‌گرایی آکادمیک را مورد بحث قرار می‌دهد. | ## بخش 1: در باب طبیعت خدایان | نگارش در باب طبیعت خدایان به گروهی از آثار فلسفی تعلق دارد که سیسرون دو سال پیش از مرگش در سال ۴۳ پیش از میلاد نوشت. او در آغاز در باب طبیعت خدایان اظهار می‌کند که این آثار را هم به‌عنوان تسکینی بر انفعال سیاسی که به‌دلیل تفوقژولیوس سزار به آن دچار شده بود، و هم برای حواس‌پرتی از غم و اندوه ناشی از مرگ دخترش تولیا نوشته است. او کمی پس از ۸۲ پیش از میلاد به مقام پاپی و در ۷۵ پیش از میلاد به مقام کنسولی منصوب شد، و از آن‌جایی که سیسرون، که به‌عنوان شنونده در این گفتگو حضور دارد، تا سال ۷۷ پیش از میلاد از آتن برنگشت، تاریخ خیالی آن را می‌توان بین سال‌های ۷۷ و ۷۵ پیش از میلاد، زمانی که سیسرون حدود سی سال و کوتا حدود چهل و هشت سال داشت، تعیین کرد. این کتاب حاوی ابهام‌ها و تناقض‌های مختلفی است که نشان می‌دهد احتمالاً هرگز توسط سیسرون مورد تجدیدنظر قرار نگرفته و تا پس از مرگش منتشر نشده است. چینش شتاب‌زده سیسرون از مراجعی که مستقل از یکدیگر نوشته شده‌اند، به این معنی است که اثر فاقد انسجام است، و نکاتی که توسط یک گوینده مطرح می‌شود، گاهی اوقات توسط گویندگان بعدی رد نمی‌شود. گایوس ولیوس نماینده مکتب اپیکوری است، کوینتوس لوسیلیوس بالبوس از رواقیون دفاع می‌کند، و گایوس کوتا از شک‌گرایی آکادمیک خود سیسرون سخن می‌گوید. کتاب اول این گفتگو شامل مقدمه سیسرون، دفاع ولیوس از الهیات اپیکوری و انتقاد کوتا از اپیکوریسم است. با این حال، او نتیجه می‌گیرد که ادعاهای بالبوس، به نظر او، بیشتر به حقیقت نزدیک است. کتاب اول در کتاب اول، سیسرون از خانه کوتا، پونتیفکس ماکسیموس، بازدید می‌کند و در آنجا کوتا را به همراه ولیوس، سناتور و اپیکوری، و بالبوس، حامی رواقیون، می‌یابد. | ## بخش 2: در باب طبیعت خدایان | کوتا خود یک شک‌گرا است و به سیسرون اطلاع می‌دهد که آن‌ها در مورد ماهیت خدایان بحث می‌کردند. از ولیوس خواسته می‌شود پس از خلاصه کردن آنچه قبلاً گفته بود، به استدلال‌های خود ادامه دهد. گفتمان ولیوس از سه بخش تشکیل شده است: تاختن به کیهان‌شناسی افلاطونی و رواقی؛ مروری تاریخی بر فیلسوفان پیشین؛ و شرحی بر الهیات اپیکوری. ولیوس این فرض را که خلقت جهان در یک دوره زمانی خاص رخ داده است، دشوار می‌داند و انگیزه احتمالی یک خدا را در انجام این کار زیر سؤال می‌برد. بخش تاریخی (۱۰-۱۵) پر از نادرستی‌ها و تحریف‌هاست که احتمالاً خود سیسرون از آن‌ها بی‌اطلاع بوده است، زیرا بعداً کوتا را به تعریف این روایت وامی‌دارد. هدف ولیوس این است که نشان دهد ایده اپیکوری از خدا به‌عنوان موجودی کاملاً سعادتمند، ابدی، برخوردار از عقل و در قالب انسان، تنها ایده قابل دفاع است و سایر نظرات متفاوت، دلیلی بر بی‌ارزشی آن‌ها تلقی می‌شود. در ادامه کتاب، کوتا به مواضع ولیوس در مورد شکل خدایان و معافیت آن‌ها از خلقت و مشیت می‌تازد. او به شکوه جهان و رواج باور اشاره می‌کند و به ظهور مکرر خدایان در تاریخ اشاره می‌کند. بالبوس پس از اشاره به عمل پیش‌گویی کلئانتس در مورد چگونگی القای ایده خدایان در ذهن مردم می‌پردازد: ۱) آگاهی پیشین از وقایع آینده؛ ۲) مزایای بزرگی که نسبت به طبیعت داریم؛ ۳) وحشتی ذهنی که از رعد و برق، طوفان و مانند آن متأثر می‌شود؛ ۴) و نظم و ترتیب در جهان. | ## بخش 3: در باب طبیعت خدایان | او در پایان در مورد خلقت جهان و مشیت خدایان بحث می‌کند و «این‌که جهانی با این همه زیبایی، بتواند به‌طور تصادفی یا با تجمع تصادفی اتم‌ها شکل گرفته باشد» (برهان نظم) را انکار می‌کند. مسئله چگونگی توجیه وجود بدبختی و فاجعه در جهانی که با مشیت الهی اداره می‌شود (مسئله شر) تنها در پایان کتاب به‌طور شتابزده مطرح می‌شود. پس از آن، شکافی در متن ایجاد می‌شود که کوتا پس از آن به چهار علت کلئانتس می‌تازد. ده فصل (۱۶ تا ۲۵) به بحثی نامتناسب و طولانی در مورد اسطوره‌شناسی اختصاص داده شده است، و مثال‌ها به‌طور نامتناسبی بیشتر شده‌اند. در ادامه، شکاف بزرگ دیگری در متن وجود دارد که در پایان آن، کوتا به نظریه مراقبت الهی از انسان‌ها حمله می‌کند. ولیوس حکم داد که استدلال‌های کوتا درست‌ترین استدلال‌ها هستند، اما به نظر من احتمال درستی استدلال‌های بالبوس بیشتر است.» تأثیر نویسندگان مسیحی ترتولیان، مینوسیوس فلیکس، لاکتانتیوس و آگوستین با در باب طبیعت خدایان آشنا بودند. این اثر، در کنار در باب مقامات و درباره پیشگویی، تأثیر بسیار زیادی بر فیلسوفان قرن هجدهم داشت. دیوید هیوم با این اثر آشنا بود و از آن برای نگارش کتاب گفتگوها در باب دین طبیعی استفاده کرد. در این کتاب ساختگی، سیسرون نکات بسیاری را مطرح می‌کند که با اصول عقاید مسیحی و کاتولیک سازگار است و حتی به نفع مرجعیتی معادل مقام پاپ استدلال می‌کند. | ## جمع‌بندی | تحقیق این متن منبع مهمی برای دیدگاه‌های اپیکوری، رواقی و شک‌گرایی آکادمیک در مورد دین و الهیات است، زیرا متون اولیه اندک باقی‌مانده در این مباحث را تکمیل می‌کند.