موضوع مقاله: فقیرمحمد ننگیالی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فقیرمحمد ننگیالی | مقدمه: استاد فقیر محمد ننگیالی استاد فقیــر محمد ننگیالی ترمپت نواز افغانستان (متولد ۱۳۰۵ خورشیدی؛ وفات ۱۳۸۲ خورشیدی) از استادان و موسیقی‌نوازان افغانستان بود. | ## بخش 1: فقیرمحمد ننگیالی | وی بنیانگذار اساسات موسیقی اروپایی و اصول علمی موسیقی بود که با استاد سلیم سرمست یکجا فعالیت می‌کرد. دوره تحصیلات و آموزش موسیقی ننگیالی در سال ۱۳۰۵ هجری شمسی در گذر کتابفروشی شهر کابل دیده به جهان گشود و صنوف ابتدایی را در مدرسه صنایع به آخر رسانید. نوجوانی بیش نبود که احساس وعلاقه اش او را به سوی موسیقی کشاند پدر مرحومش مرحوم فضل احمد کارمند دولت آنزمان بوده بهترین مشوقش بود. او شش سال آموزش موسیقی را در آن مدرسه تحت نظر استادان داخلی و خارجی همچو تورن غلام رسول، استاد فرخ افندی و مختار بیگ ترک تبار آموزش دید و سرانجام به عنوان ترمپت نواز سند فراغت را حاصل کرد. سال ۱۳۲۰ آغاز کار ننگیالی به عنوان رهبر آرکستر و ترمپت نواز در آرکستر هشت نفری ریاست شهر داری کابل به‌شمار می‌رود. نامبرده در همان سال همراه با آرکستر یاد شده در ثبت و کمپوز آهنگهای آواز خوانان و ترانه‌های کودکان همکار رادیو کابل وقت بود. دوره خدمت به ارتش در سال ۱۳۲۱ مدیریت عمومی آرت و موسیقی تحت نظر عبدالرشید لطیفی اساس گذاشته شد که زمینه فعالیت‌های هنری بیشتر ننگیالی را در آنجا گسترش بخشید. در سال ۱۳۲۴ به امر سردار محمد داوود خان که در آنزمان قوماندان عمومی مکتب حربی و قوماندان قوای مرکز بود از فعالیت بازماند و دانش آموزان آن مدتی از آموزش به دور ماندند. | ## بخش 2: فقیرمحمد ننگیالی | اما در سیر همان سال ننگیالی بدون آرامش شامل گروپ هارمونی وزارت دفاع افغانستان گردیده و به فعالیت‌ها و خدمات هنری بی نظیر پرداخت. استاد ننگیالی در سال ۱۳۳۲ با مؤسسه پوهنی ننداری و مرستون نیز به همکاری پرداخت و یکسال پس از آن تدریس موزیک مکتب خوردضابطان را عهده‌دار گردید که پس از سه دوره اولین فارغان آن مکتب به تأسیس آرکستر ۱۸ نفری پرداختند. استاد ننگیالی پس از ۳۰ سال خدمت در بخش موسیقی نظامی کشور در سال ۱۳۴۹ بازنشت گردید. دوره خدمت به تلویزون ملی افغانستان از آن پس با رادیو افغانستان به عنوان ترمپت نواز و آهنگساز پیمان همکاری بست و در جریان همان سال با همکاری استاد سلیم سرمست و استاد زلاند، آرکستر ۳۸ نفری رادیو افغانستان را بنیان گذاشتند و فعالیت‌های ماندگاری را انجام دادند. ننگیالی یکی از بنیان‌گذاران لیسه مسلکی موزیک وزارت تحصیلات عالی و مسلکی افغانستان بود که در سال ۱۳۵۳ آغاز به فعالیت نمود، بعداً استاد سلیم سرمست، استاد ارمان و استاد اسمعیل اعظمی همکاری شان را با آن مدرسه آغاز نمودند. نخستین فارغان آن مدرسه خالد ارمان، همایون ننگیالی و جمال ناصر وسلیم سرمست می‌باشند. او آهنگ‌های زیادی را هارمونیزه کرده به خصوص آهنگ‌های فولکلوریک را و در اجرای آن آهنگ‌ها رهبری آرکستر را به عهده می‌گرفت. استاد ننگیالی بیشتر از ۵۰۰ آهنگ را برای آواز خوانان کشور ما همچون استاد خیال، استاد زلاند، استاد مهوش، رخشانه، میرمن پروین، ساربان، احمدظاهر، عبدالوهاب مددی، افسانه، استاد ارمان و نیز ترانه‌های برای کودکان را ساخته است. | ## بخش 3: فقیرمحمد ننگیالی | ننگیالی در شماره ۴۴ مجله سباوون (کابل) در سال ۱۳۷۰ طی مصاحبه گفته بود که تا آنزمان ملودی‌های بیشتر از ۳۷۰ آهنگ فولکلوریک را ترتیب نموده که طور نمونه می‌توان از آهنگهای «الله شاه کوکو جان»، «آهسته برو» و «سمنک در جوش» نام برد. همچنان در مورد آرکستر بزرگ موزیک رادیو تلویزیون افغانستان چنین اظهار داشته است: "تعداد اعضای این آرکستر به ۶۰ نفر می‌رسد که آهنگها توسط آلات موسیقی چون رباب، هارمونیه، طبله، دهل، زیربغلی، دلربا، تنبور، فلوت، سرنده، ترمپت، کلارنت، جازبند و سکسفون به وسیله نوازندگان ماهر نواخته می‌شوند، تا اکنون ۱۶ پارچه آهنگ را با همین آرکستر ثبت نموده بود. آثار هنری ننگیالی کتاب مقاله‌ها و نوتیشن آهنگهای بی شماری درمطبوعات داخل و برون مرزی افغانستان چاپ یافته و از آن میان می‌توان کتاب «تشنه صدای تو خاموشم» که در پاکستان به چاپ رسید نام برد. در کتاب نامبرده ۱۰۰ پارچه از آهنگهای احمدظاهر با اشعار و نوتیشن موسیقی آنها نشر شده‌اند.آثاری های دیگر چون تاریخ آلات موسیقی افغانستان و تکامل آنها در بلاد دیگر، معرفی شعرای موسیقی دان افغان ، مخترعین آلات موسیقی در افغانستان، تیوری‌های موسیقی، تفاوت موسیقی افغانستان با موسیقی ملل دیگر، راگ‌ها و اصل پیدایش آنها به ارتباط افغانستان باستان، آهنگهای زنده یاد ساربان با شعر و نوتیشن آن نام برد سازنده آهنگ نو برای هنرمندان استاد فقیر محمد ننگیالی خالق بیش‌ از ۱۲۵۰ آهنگ برای هنرمندانی چون استاد جلیل زلاند، استاد حفیظ‌الله خیال، خانم پروین، خانم رخشانه، استاد مهوش، عبدالرحیم ساربان، احمدظاهر، خانم افسانه، استاد محمدحسین آرمان، عبدالوهاب مددی و تعداد زیاد دیگری است. تنظیم و ملودی آهنگ‌های معروف محلی چون آهسته برو، الا شاه کوکو جان و سمنک در جوش نیز از کارهای ارزش‌مند استاد فقیرمحمد ننگیالی است. سفرها مدالها و نشان های که ننگیالی مفتخر شده است از سفرهای هنری استاد ننگیالی میتوان به کشور های چین، ایران، شوروی و چکسلواکیای سابق نامبرد. مدالها و افتخارات - مدال مطلای هنری از جانب محمد ظاهر شاه سابق افغانستان - مدال هنری از اتحاد شوروی سابق - مدال هنری نظامی - مدال هفتاد مین سال آزادی به افتخار شاه امان الله - نشان صداقت - نشان افتخار - نشان کمپوز های دولتی از شوروی سابق - نشان شایسته هنری - لقب کارمند شایسته فرهنگ در سال 1368 زندگی خصوص ننگالی فقیری استاد ننگیالی ازدواج نموده از ثمره ازدواج ان دوپسر بنام های همایون ننگیالى ، بصیر احمد ننگیالى و یک دختر بنام شکیلا ننگیالى باقی مانده است. | ## جمع‌بندی | استاد ننگیالی در دیار غربت به تاریخ ۲۴ ماه مارچ سال ۲۰۰۳ میلادی (مطابق ۱۳۸۲ هجری شمسی) در شهر «اوفنباخ» آلمان چشم بست.