موضوع مقاله: سندرم ریوی هانتاویروس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سندرم ریوی هانتاویروس | مقدمه: سندرم ریوی هانتاویروس (HPS) که سندرم قلبی‌ریوی هانتاویروس (HCPS) نیز نامیده می‌شود، یک بیماری تنفسی شدید است که توسط هانتاویروس‌ها ایجاد می‌شود. | ## بخش 1: سندرم ریوی هانتاویروس | علائم بیماری بین یک تا هشت هفته پس از مواجهه با ویروس ظاهر می‌شوند و در سه مرحله مجزا بروز می‌کنند. نخست، مرحله اولیه با علائم شبیه آنفلوانزا مانند تب، دردهای عضلانی، سردرد و تنگی نفس و همچنین کاهش تعداد پلاکت‌ها همراه است. دوم، مرحله قلبی‌ریوی است که در آن افراد دچار افزایش یا نامنظمی ضربان قلب، شوک قلبی و نشت مویرگ‌های ریوی می‌شوند که می‌تواند منجر به نارسایی تنفسی، فشار خون پایین و تجمع مایع در ریه‌ها و قفسه سینه گردد. مرحله نهایی بهبودی است که معمولاً ماه‌ها به طول می‌انجامد، اما مشکلات تنفسی ممکن است تا دو سال باقی بماند. این بیماری دارای نرخ مرگ‌ومیر ۳۰ تا ۶۰ درصد است و مرگ معمولاً به طور ناگهانی در مرحله قلبی‌ریوی رخ می‌دهد. HPS عمدتاً در اثر عفونت با هانتاویروس‌های «دنیای جدید» در قاره آمریکا ایجاد می‌شود. در آمریکای شمالی، ویروس سین نومبره شایع‌ترین علت HPS است و توسط موش گوزنی غربی منتقل می‌شود. در آمریکای جنوبی، ویروس آندس شایع‌ترین علت است که عمدتاً توسط موش برنجی کوتوله دم‌دراز منتقل می‌گردد. انتقال به انسان عمدتاً از طریق استنشاق آئروسل‌های حاوی بزاق، ادرار یا مدفوع جوندگان رخ می‌دهد، اما می‌تواند از طریق غذای آلوده، گاز گرفتگی و خراشیدگی نیز منتقل شود. سلول‌های اندوتلیال عروقی و ماکروفاژها سلول‌های اصلی هستند که توسط هانتاویروس‌ها عفونی می‌شوند و این عفونت باعث ناهنجاری در انعقاد خون و نشت مایعات می‌گردد. افرادی که در معرض خطر تماس با جوندگان آلوده هستند می‌توانند از ماسک استفاده کنند. تشخیص اولیه بر اساس اطلاعات اپیدمیولوژیک و علائم انجام می‌شود و با آزمایش اسید نوکلئیک، پروتئین‌ها یا آنتی‌بادی‌های اختصاصی ویروس تأیید می‌گردد. درمان همیشه به صورت حمایتی است و شامل مانیتورینگ مداوم قلبی و حمایت تنفسی از جمله تنفس مکانیکی، اکسیژناسیون غشایی برون‌پیکری (ECMO) و هموفیلتراسیون است. در آمریکای شمالی سالانه ده‌ها مورد و در آمریکای جنوبی سالانه بیش از ۱۰۰ مورد HPS رخ می‌دهد. انتقال ویروس همچنین به شدت تحت تأثیر عوامل محیطی مانند بارندگی، دما و رطوبت است که بر جمعیت جوندگان تأثیر می‌گذارند. کشف HPS در سال ۱۹۹۳ در جریان یک طغیان در منطقه فور کورنرز ایالات متحده رخ داد که به طور غیرمستقیم ناشی از الگوی آب‌وهوایی ال‌نینو بود. | ## بخش 2: سندرم ریوی هانتاویروس | مشخص شد که ویروس سین نومبره مسئول آن طغیان بوده است و از آن زمان تاکنون هانتاویروس‌های متعدد دیگری در سراسر قاره آمریکا شناسایی شده‌اند. علائم پیش‌درآمدی ۱ تا ۵ روز طول می‌کشند و شامل تب، سردرد، درد عضلانی (میالژی)، تهوع، استفراغ، سرگیجه، لرز، سرفه و تنگی نفس (دیسپنه) و همچنین کاهش پلاکت خون (ترومبوسیتوپنی) هستند. در عرض ۱۰ روز، مرحله قلبی‌ریوی آغاز می‌شود که با افزایش ضربان قلب (تاکیکاردی)، ضربان نامنظم (آریتمی) و شوک قلبی مشخص می‌گردد. نشت مویرگی ریوی می‌تواند منجر به نارسایی تنفسی، تجمع مایع در ریه (ادم ریوی)، فشار خون پایین (هیپوتانسیون) و تجمع مایع در قفسه سینه (پلورال افیوژن) شود. اگرچه HPS معمولاً با علائم قلبی‌ریوی شناخته می‌شود، اما ممکن است شامل علائم کلیوی مرتبط با تب خونروی به‌همراه سندرم کلیوی (HFRS) نیز باشد؛ از جمله آسیب حاد کلیه و وجود پروتئین بیش از حد در ادرار (پروتئینوری). عفونت مجدد مشاهده نشده است، بنابراین بهبودی احتمالاً ایمنی مادام‌العمر ایجاد می‌کند. هر بخش یک رشته ویروس آران‌ای تک‌رشته‌ای با سوی منفی است که در مجموع شامل ۱۰,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰ نوکلئوتید می‌باشد. بخش L حدود ۶.۶ کیلوباز (kb) طول دارد و کدکننده آر‌ان‌آ-پلیمراز وابسته به آر‌ان‌آ (RdRp) است که رونویسی و تکثیر آر‌ان‌آی ویروسی را میانجی‌گری می‌کند. بخش M با طول حدود ۳.۷ کیلوباز، پیش‌ساز گلیکوپروتئینی را کد می‌کند که به Gn و Gc شکسته می‌شود. بخش S حدود ۲.۱ کیلوباز طول دارد و پروتئین N را کد می‌کند که به آر‌ان‌آی ویروسی متصل شده و از آن محافظت می‌نماید. ذرات انفرادی ویروس (ویریون‌ها) معمولاً کروی هستند اما ممکن است بیضی یا لوله‌ای نیز باشند. گلیکوپروتئین‌های سطحی Gn و Gc در غشا قرار گرفته‌اند و به صورت الگوی شبکه‌ای آرایش یافته‌اند. اتصال و ورود به سلول میزبان از طریق اتصال گلیکوپروتئین‌های ویروسی به گیرنده‌های سلولی، به ویژه اینتگرین‌های بتا-۱ و بتا-۳ انجام می‌شود. پس از اتصال، ویروس از طریق مکانیسم‌هایی مانند پینوسیتوز یا اندوسیتوز وارد سلول می‌شود. پس از ورود، غشای ویروس با غشای اندوزوم ادغام شده و کمپلکس‌های ریبونوکلئوپروتئینی ویروسی را در سیتوپلاسم آزاد می‌کند تا تکثیر آغاز شود. ویریون‌های جدید در دستگاه گلژی (در ویروس‌های دنیای قدیم) یا در غشای سلولی (در ویروس‌های دنیای جدید) مونتاژ شده و از سلول خارج می‌شوند. | ## بخش 3: سندرم ریوی هانتاویروس | انسان‌ها عمدتاً از طریق استنشاق آئروسل‌های آلوده به ترشحات جوندگان مبتلا می‌شوند. در مورد ویروس آندس، گزارش‌هایی از انتقال انسان به انسان (عمدتاً از طریق تماس نزدیک) وجود دارد. تغییرات محیطی ناشی از فعالیت‌های انسانی مانند جنگل‌زدایی و کشاورزی گسترده می‌تواند با تخریب زیستگاه‌های طبیعی جوندگان و کاهش شکارچیان آن‌ها، باعث افزایش جمعیت جوندگان ناقل و نزدیکی آن‌ها به محیط زندگی انسان شود. پاتوفیزیولوژی علل اصلی بیماری شامل افزایش نفوذپذیری عروق، کاهش تعداد پلاکت‌ها و واکنش بیش از حد سیستم ایمنی است. افزایش نفوذپذیری عروق در اثر تولید فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF) توسط سلول‌های عفونی رخ می‌دهد که باعث نشت مایعات از رگ‌ها می‌شود. در قلب نیز تجمع مایع بین‌بافتی باعث اختلال در عملکرد عضله قلب و شوک قلبی می‌شود. پیشگیری کاهش خطر مواجهه با جوندگان در خانه، محل کار و هنگام طبیعت‌گردی بهترین راه پیشگیری است. ویروس هانتا با حرارت دادن (۶۰ درجه سانتی‌گراد به مدت ۳۰ دقیقه)، مواد ضدعفونی‌کننده خانگی، سفیدکننده و نور خورشید غیرفعال می‌شود. هنگام تمیز کردن فضاهای آلوده باید از جارو برقی یا جارو دستی اجتناب کرد تا ویروس در هوا پخش نشود؛ در عوض باید سطوح را با مواد ضدعفونی‌کننده خیس کرد. استفاده از دستکش و ماسک‌های تنفسی (مانند N95) برای افرادی که در مناطق پرخطر کار می‌کنند توصیه می‌شود. مدیریت و درمان درمان HPS همیشه حمایتی است و داروی ضدویروسی اختصاصی برای آن وجود ندارد. در موارد شدید از تهویه مکانیکی، اکسیژن‌رسانی غشایی برون‌پیکری (ECMO) و هموفیلتراسیون استفاده می‌شود. استفاده از پلاسمای افراد بهبودیافته به دلیل داشتن آنتی‌بادی‌های خنثی‌کننده در برخی موارد نتایج مثبتی داشته است.داروهایی مانند ریباویرین در مرحله قلبی‌ریوی HPS اثربخشی نشان نداده‌اند. مرگ معمولاً ۲ تا ۱۰ روز پس از شروع علائم و به طور ناگهانی در مرحله قلبی‌ریوی رخ می‌دهد. بهبودی کامل معمولاً چند ماه طول می‌کشد، اگرچه مشکلات تنگی نفس ممکن است تا دو سال ادامه یابد. | ## جمع‌بندی | تاریخچه در سال ۱۹۹۳، طغیان یک بیماری تنفسی مرگبار در منطقه فور کورنرز ایالات متحده منجر به کشف نوع جدیدی از بیماری‌های ناشی از هانتاویروس‌ها شد که «سندرم ریوی هانتاویروس» نام گرفت.