موضوع مقاله: آسیب‌های چشمی در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ در ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آسیب‌های چشمی در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ در ایران | مقدمه: طبق برآوردهای محافظه‌کارانه‌ای که توسط چشم‌پزشکان در آبان ۱۴۰۱ گزارش شد، ۵۸۰ مورد تأیید شده از آسیب‌های جدی چشمی در جریان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ که به دنبال مرگ مهسا (ژینا) امینی در ون گشت ارشاد آغاز شد، وجود داشته است. | ## بخش 1: آسیب‌های چشمی در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ در ایران | استفاده از پرتابه‌های ضربه‌ای جنبشی پرتابه‌های ضربه‌ای جنبشی (KIPs) که به نام‌های گلوله‌های باتون یا گلوله‌های لاستیکی/پلاستیکی نیز شناخته می‌شوند، پرتابه‌های غیرکشنده‌ای هستند که توسط پلیس ضد شورش برای کنترل جمعیت استفاده می‌شوند. KIPs به عنوان سلاح‌های غیرکشنده یا کمتر کشنده به بازار عرضه می‌شوند که برای متفرق کردن جمعیت بدون ایجاد زخم‌های نفوذی استفاده می‌شوند. با این حال، هنگامی که به‌طور نامناسب و بی‌هدف شلیک شوند، می‌توانند باعث آسیب‌هایی شوند که منجر به ناتوانی مادام‌العمر یا حتی مرگ می‌شود. نمونه‌هایی از KIPs شامل گلوله‌های لاستیکی یا پلاستیکی، گلوله‌های کیسه لوبیا، گلوله‌های اسفنجی (گلوله‌هایی با دماغه/نوک نرم‌تر برای محدود کردن ضربه) یا گلوله‌های ساچمه‌ای یا ساچمه‌ای هستند. ابوالفضل آدینه‌زاده، پسر ۱۷ ساله‌ای که به اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» پیوسته بود، یکی از نمونه‌های بسیاری از معترضان در ایران است که در نتیجه شلیک از فاصله نزدیک KIPs کشته شده‌اند. مواردی نیز گزارش شده است که در آن معترضان یا در اثر اصابت مستقیم گاز اشک‌آور کشته شده‌اند یا یک چشم خود را از دست داده‌اند.Ghajar, Aida (2023-07-17). ابوالفضل امیرعطایی، پسر ۱۶ ساله‌ای که در ۳۱ شهریور ۱۴۰۱ به اعتراضات پیوسته بود، از فاصله نزدیک با یک کپسول گاز اشک‌آور مستقیماً به سرش شلیک شد و باعث آسیب فاجعه‌باری به یک طرف جمجمه و مغز او شد. عفو بین‌الملل مروری بر سوء استفاده از KIPs انجام داد و نمونه‌هایی را در ۳۰ کشور مختلف از آسیب‌های بی‌دلیل وارده به معترضان از سوی پلیس ضد شورش پیدا کرد. آسیب‌های چشمی در اعتراضات شیلی به حدی گسترده بود که در آن زمان توسط انجمن چشم‌پزشکی شیلی تخمین زده شد که این بالاترین تعداد موارد ثبت شده در سطح جهان است. استفاده تاریخی از پرتابه‌های ضربه‌ای جنبشی علیه معترضان در ایران اعتراضات سال ۱۴۰۱ اولین باری نبود که آسیب‌های چشمی در داخل ایران گزارش می‌شد. معترضان دیگری، مانند کوروش کیا (۲۱ ساله در آن زمان) در اعتراضات سال ۱۳۹۷ ایران در کرج شرکت کرده بودند، جایی که در مرداد ۱۳۹۷ با یک تفنگ پینت‌بال مستقیماً به صورتش شلیک شد و در نتیجه چشم راست او آسیب جبران‌ناپذیری دید. سال بعد، متین حسنی هنگام شرکت در تظاهراتی در بوکان در آبان ۱۳۹۸ با تفنگ ساچمه‌ای مورد اصابت گلوله قرار گرفت. بعداً، پزشکان اصفهان در پی اعتراضات آبان ۱۴۰۰ از ۴۰ مورد پذیرش آسیب‌های چشمی در یک روز سرکوب پلیس علیه معترضان مسالمت‌آمیز خبر دادند. این تعریف شامل موارد زیر است: «سایر اعمال غیرانسانی با ماهیت مشابه که عمداً باعث رنج بزرگ یا آسیب جدی به بدن یا سلامت روانی یا جسمی می‌شود.» - ماده ۷ اساسنامه رم، بخش 2 (1) (k). « «حمله علیه هر جمعیت غیرنظامی» به معنای یک سلسله اقدامات شامل ارتکاب مکرر اعمال مذکور در بند ۱ علیه هر جمعیت غیرنظامی، طبق یا در جهت پیشبرد یک سیاست دولتی یا سازمانی برای انجام چنین حمله‌ای است.» - ماده ۷ اساسنامه رم، بخش 2 (1) (الف). گزارش‌های دست اول از لیزر روی صورت معترضان قبل از تیراندازی، بر قصد هدفمند آسیب رساندن به چشم‌ها تأکید می‌کند.Ghajar, Aida (2023-11-03). در حالی که مجروحان در شیلی و ایالات متحده تا حدودی (البته محدود و پراکنده) در طرح پرونده‌های خود به دادگاه موفق بوده‌اند، کسانی که در ایران هستند، بدون تهدید و تلافی قادر به تشکیل پرونده نبوده‌اند.Ghajar, Aida (2023-05-02). خانواده‌های معترضان کشته‌شده که تلاش کرده‌اند از طریق سیستم قضایی در داخل ایران به دنبال عدالت باشند، بارها تهدید یا بازداشت شده‌اند.Eikdar, Solmaz (2023-08-24). در ژوئیه ۲۰۲۳، خواهر معترض کشته‌شده میلاد سعیدیانجو، زهرا سعیدیانجو برای دومین بار در چهار ماه بازداشت شد. در اوایل سال جاری، زهرا نیز در رابطه با فعالیت‌هایش در جهت عدالت‌خواهی برای برادرش از کار اخراج شده بود. «معترضان مجروح، به ویژه آنهایی که در اثر جراحات شدید چشمی بینایی خود را از دست داده‌اند، توضیح دادند که می‌ترسند جراحاتشان به وضوح آنها را به عنوان مخالفان نشان دهد و بتواند به عنوان مدرکی دال بر مشارکت آنها در اعتراضات استفاده شود. معترضی که یک چشمش نابینا شده بود اظهار داشت که شکایت رسمی او معادل امضای حکم محکومیت خودش خواهد بود. در بسیاری از موارد، معترضان مجروحی که در مورد جراحات خود صحبت کردند یا خواستار عدالت شدند، از جمله از طریق پست‌های رسانه‌های اجتماعی، توسط مقامات مورد آزار و اذیت قرار گرفتند، از جمله احضار و دستگیری. در برخی موارد، قربانیانی که در مورد جراحات خود صحبت می‌کردند، به اتهاماتی مانند «تبلیغ علیه نظام» تحت تعقیب قرار گرفتند و محکوم شدند. قوه قضاییه موسویان را به قصاص محکوم کرد، به این معنی که اگر ۱۴ میلیارد تومان (~ ۲۸۰۰۰۰ دلار آمریکا) جریمه نپردازد، مجازات او شامل تخلیه چشم او خواهد بود. اگر این حکم اجرا می‌شد، می‌توانست زمینه‌ای برای پیگرد قانونی کسانی باشد که دچار آسیب‌های چشمی شده‌اند. ایران عضو اساسنامه رم نیست و این امر یک چالش قانونی را در مسیر عدالت‌خواهی برای مردم ایران ایجاد می‌کند، با این حال، وکلای حقوق بشر به‌طور فعال در حال پیگیری سازوکارهایی برای عدالت هستند."ODS HOME PAGE" (PDF). در ۲۴ نوامبر ۲۰۲۲، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد قطعنامه‌ای را برای ایجاد یک هیئت حقیقت‌یاب بین‌المللی مستقل (FFM) در مورد وخامت وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران، به ویژه در رابطه با زنان و کودکان تصویب کرد. FFM در یافته‌های خود تصریح کرد: «این هیئت همچنین استفاده از سلاح و مهمات را به روش‌های کمتر کشنده بررسی کرد. بر اساس گزارش‌های شورای عالی حقوق بشر جمهوری اسلامی ایران، معترضان خسارات گسترده‌ای به اموال خصوصی و اماکن عمومی و مذهبی وارد کردند. این هیئت برخی از ادعاهای تخریب اموال را تأیید کرد، اما دریافت که حتی استفاده از نیروی به اصطلاح کمتر کشنده، مانند گاز اشک‌آور یا ماشین‌های آب‌پاش، به دلیل تأثیر بی‌رویه آنها بر معترضان، به ویژه معترضان مسالمت آمیز، نامتناسب بوده است. علاوه بر این، در حالی که پرتابه‌های ضربه‌ای جنبشی، مانند گلوله‌های لاستیکی، به عنوان کمتر کشنده طبقه‌بندی می‌شوند، مهماتی که چندین گلوله لاستیکی را در یک شلیک شلیک می‌کنند، منجر به آسیب‌های چشمی و نابینایی معترضان و رهگذران می‌شود.» - گزارش FFM به OHCHR در پنجاه و پنجمین مجمع عمومی (A/HRC/55/67)، صفحه ۵، بند 27. «این هیئت الگویی از آسیب‌های چشمی معترضان و رهگذران، از جمله زنان و کودکان را ایجاد کرد که منجر به از دست دادن جزئی یا کامل بینایی آنها شد و بر سلامت جسمی و روانی آنها و در مورد کودکان، تحصیلات آنها تأثیر گذاشت. شاهدی که بینایی یک چشم خود را از دست داده بود، به یاد آورد که یکی از اعضای نیروهای امنیتی از فاصله ۱ متری یک تفنگ پینت‌بال پر از گلوله‌های لاستیکی را به سمت سر گرفته بود. این هیئت به اثر بازدارنده و ترسناک چنین جراحاتی اشاره می‌کند، زیرا آنها قربانیان را برای همیشه مشخص می‌کنند و اساساً آنها را به عنوان معترض «برند» می‌کنند. در شرایطی که اعتراضات عملاً جرم‌انگاری می‌شود، این هیئت قانع شده است که چنین اثری در نظر گرفته شده بود.» - گزارش FFM به OHCHR در پنجاه و پنجمین مجمع عمومی (A/HRC/55/67)، صفحه ۵، بند 29. «علاوه بر ایجاد درد شدید جسمی و رنج و ویرانی روانی، هیئت به اثر بازدارنده و ترسناکی که جراحات، به ویژه نابینایی، بر معترضان دارد، اشاره می‌کند. یک زن معترض، که بینایی یک چشم خود را از دست داده بود، استفاده از زور توسط نیروهای امنیتی را یک اقدام عمدی برای ارعاب معترضان توصیف کرد. او خاطرنشان کرد که جراحات وارده به معترضان نه تنها بر آنها بلکه بر خانواده‌ها و اطرافیانشان نیز تأثیر گذاشته است. او گفت: «یک معترض مجروح به معنای یک نفر کمتر در خیابان است.» یکی دیگر از زنان معترض توصیف کرد که چگونه استفاده از زور با هدف ارعاب انجام شده است و گفت: «این کار برای ایجاد ترس در جامعه است. به تو شلیک می‌شود و فریاد می‌زنی و مردم پیام را دریافت می‌کنند.» - یافته‌های تفصیلی، FFM (A/HRC/55/CRP.1)، صفحه ۱۳۶، بند 489. «این هیئت مشخص کرد که معترضان و رهگذران، از جمله کودکانی که به آنها شلیک شده است، از جمله با گلوله‌های ساچمه‌ای و لاستیکی، در طول اعتراضات دچار آسیب‌های ناتوان‌کننده، شدید و دردناک شدند که منجر به ناتوانی‌هایی مانند نابینایی شد. نظر کارشناسی در مورد تأثیر فیزیکی مهماتی مانند ساچمه و سلاح‌های کمتر کشنده که توسط هیئت مأمور شده است، بر آسیب‌ها و ناتوانی‌های برگشت‌ناپذیری که می‌تواند از استفاده آنها ناشی شود، تأکید کرد. در رابطه با پرتابه‌های ضربه‌ای جنبشی به‌طور خاص، این گزارش به کبودی و پارگی پوست، کوفتگی و شکستگی استخوان و عضله، خونریزی داخلی، نفوذ به کبد، قلب و کلیه که می‌تواند منجر به نارسایی اندام یا مرگ شود و آسیب‌های عصبی عروقی اشاره کرد. آسیب‌های وارده به سر می‌تواند منجر به سکته‌های خونریزی دهنده و ناتوانی دائمی شود، در حالی که آسیب‌های چشمی می‌تواند منجر به از دست دادن دائمی بینایی شود، با توجه به اندازه بزرگ پرتابه در برابر ساختار استخوانی شکننده و بافت‌های نرم چشم. در این گزارش همچنین آمده است که گلوله‌های فلزی که معمولاً گلوله‌های شکاری هستند، «بدون شک در فاصله نزدیک کشنده هستند» و ظرفیت بالستیک برای نفوذ به برخی از اندام‌ها، از جمله چشم‌ها را دارند که باعث نابینایی می‌شوند.» یافته‌های تفصیلی، FFM (A/HRC/55/CRP.1)، صفحه ۱۵۵، بند 559. شکایت در آرژانتین ۲۰۲۵ در دسامبر ۲۰۲۵، قربانیان سرکوب سال ۲۰۲۲ ایران، علیه ۴۰ مقام مسئول، یک شکایت کیفری مطرح کردند. | ## بخش 2: آسیب‌های چشمی در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ در ایران | این شکایت که در آرژانتین ثبت شده است، این مقامات را به جنایات علیه بشریت، شکنجه و حمله در جریان اعتراض‌های سراسری متهم می‌کند. وی زمانی که مأموران لباس شخصی، گلوله‌های رنگی را بطور مستقیم به چشم او شلیک کردند، نابینا شد. در این جریانات، مرسده شاهین‌کار هم زخمی شد که در ابتدا، به دلیل شرکت در اعتراض‌ها، از دریافت درمان پزشکی محروم شد. مرگ و میرهای علنی شده همانند تعداد افرادی که در اثر KIPs دچار آسیب‌های چشمی شده‌اند، تعداد واقعی کسانی که تسلیم جراحات خود شده‌اند یا پس از آسیب‌دیدگی فوت کرده‌اند ممکن است هرگز مشخص نشود. گزارش‌ها موارد کمی را برجسته کرده‌اند که خانواده‌ها داستان‌های عزیزانشان را به اشتراک گذاشته‌اند. محمد آزاد محمد آزاد، در زمان آسیب دیدگی ۴۶ ساله بود، در آبان ۱۴۰۱ در تظاهرات در تهران شرکت کرده بود که چشم راست او به شدت مجروح شد و متعاقباً تخلیه شد. روز شنبه ۱۷ شهریور ۱۲۰۳ مرگ او در اثر ایست قلبی توسط همسرش از طریق اینستاگرام اعلام شد. او با یک تفنگ ساچمه‌ای به صورتش شلیک شده بود که منجر به کوری کامل در چشم چپش و تنها ۳۰ درصد بینایی در سمت راستش شد.Ghajar, Aida (2024-03-06). شاهدان می‌گویند، با وجود جراحات وارده از سال ۱۳۹۸ و تأثیرات مداوم آنها، عرفان در اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ شرکت کرد و حتی در آن زمان به مجروحان در خیابان‌ها آرامش و راهنمایی می‌داد. عرفان در ۳۰ بهمن ۱۴۰۲ پس از بستری شدن در بیمارستان که گفته می‌شود به دلیل قند خون بالا بوده است، به‌طور غیرمنتظره‌ای درگذشت. اعظمی در ۱۲ آبان ۱۴۰۱ (مراسم چهلمین روز بزرگداشت درگذشت معترض جوان حدیث نجفی) در اعتراضات کرج شرکت داشت که چندین بار با تفنگ ساچمه‌ای به او شلیک شد. بیش از ۸۰ گلوله در داخل بدن او کشف شد که باعث آسیب‌های فاجعه‌باری از جمله به یکی از چشمان او شد. اعظمی ۳۳ روز در بیمارستان در حالت کما بود تا اینکه در ۱۵ آذر ۱۴۰۱ تسلیم جراحات خود شد. یک بار که برای اعتراض رفت با یک تفنگ پینت بال به او شلیک شد، او همچنان به خیابان‌ها می‌رفت، دفعه بعد با یک تفنگ ساچمه‌ای به او شلیک شد و یک ساچمه در چشم چپ او کاشته شد که باعث آسیب جدی شد. حسنزاده پس از اینکه از چندین بیمارستان در زادگاهش و در شهر تبریز برگردانده شد، مجبور شد برای درمان به تهران سفر کند. حسنزاده پس از بازگشت به بوکان تا ۲۵ آبان ۱۴۰۱ که به شدت مجروح شد، به شرکت در اعتراضات ادامه داد. پس از تیراندازی، او از گروهش جدا شد و شاهدان می‌گویند که توسط مأموران امنیتی برده شده است. مطالعات موردی یک گزارش ویژه توسط سایت خبری روزنامه‌نگاری شهروندی IranWire چندین مطالعه موردی از افرادی را که دچار آسیب‌های چشمی شده بودند، برجسته کرد. مطالعات موردی دقیق شامل اطلاعات مربوط به سلاح‌های مورد استفاده، موقعیت جغرافیایی و سن مجروحان، ماهیت سیستماتیک این آسیب‌ها را نشان می‌دهد و احتمال آسیب‌های چشمی تصادفی در اعتراضات را رد می‌کند. قبادی در ۳۰ آبان ۱۴۰۱ در زادگاهش کرمانشاه در حال شرکت در تظاهرات بود که مورد اصابت گلوله ساچمه ای قرار گرفت این امر باعث آسیب به هر دو چشم او شد. قبادی خودش در مورد شکنجه‌هایی که در زمان بازداشت در معرض آن قرار گرفته صحبت کرده است. منانی در ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ در تظاهرات شهر ساری شرکت کرده بود که با شلیک چندین گلوله‌ای ساچمه ای که منجر به آسیب‌های جبران‌ناپذیری به هر دو چشم او شد و او را کاملاً نابینا کرد، و در آن تظاهرات چندین بار به او شلیک کردن. نادر بیگی اطلاعی از تظاهرات نداشت و در آن شرکت نکرده بود که مورد اصابت گلوله ساچمه ای قرار گرفت. نادر بیگی بی اطلاع از وجود این تظاهرات وارد جمعیت شد و گرفتار شد و یک مأمور بسیجی موتور سوار او را هدف گرفت و چندین بار با اسلحه وینچستر گلوله ساچمه ای به او شلیک کرد. صحت یکی از اولین موارد ثبت شده آسیب چشم است، او در نزدیکی سالن محل کارش در زادگاه مهسا «ژینا» امینی بود و فقط تنها یک روز پس از مرگ مهسا امینی گذشته بود که در سقز در ۲۶ شهریور ماه ۱۴۰۱ مورد اصابت گلوله ساچمه ای قرار گرفت. صحت آسیب قابل توجهی به هر دو چشم او وارد کردن، به طوری که یک چشم دید قابل استفاده نداشت، و دیگری قادر بود تا فاصله دو متری را ببیند. طاحونه در تاریخ ۳۱ شهریور ۱۴۰۱ در یک تظاهرات در کرج شرکت می‌کرد که پس از مشاهده لیزر سبز رنگی که به صورتش نشانه رفته بود، مورد اصابت گلوله اسلحه ساچمه ای قرار گرفت. طاحونه به هر دو چشمش شلیک شد و آسیب دید، پس از چندین عمل جراحی او می‌تواند به اندازه کافی از چشم چپ خود استفاده کند تا بتواند با تلفن همراه خود کار کند و به‌طور مستقل به اطراف بچرخد. +دیگران از هر دو چشم زخمی شدندنامسن*تاریخشهر / استانسلاح**حمید پارساناشناخته۳۰ شهریور ۱۴۰۱تهرانوینچستر گلوله ساچمه ایسهیل۲۹۲۴ آبان ۱۴۰۱شیرازوینچستر گلوله ساچمه ایکارو فیضی۲۰۲۴ آبان ۱۴۰۱بوکانوینچستر گلوله ساچمه ایفیروز می‌رانی۲۹۸ آذر ۱۴۰۱پاوهوینچستر گلوله ساچمه ایمحمد صفیاریناشناخته۲۸ آبان ۱۴۰۱تهرانوینچستر گلوله ساچمه ایفریده صلواتی پور~ ۴۰۲۵ آبان ۱۴۰۱سنندجوینچستر گلوله ساچمه ای*سن در زمان آسیب دیدگی **اطلاعات از گزارش IHRNGO اعتراضات ایران در سال ۱۴۰۱: زنان معترض به عمد و سیستماتیک هدف قرار می‌گیرند. آسیب به یک چشم هیرش نقشبندی (زاده ۱۳۶۲ در سنندج) بازیگر و کارگردان تئاتر اهل ایران است. در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در ایران بر اثر شلیک گلوله ساچمه‌ای چشم چپ خود را از دست داد و به عنوان یکی از چهره‌های شناخته‌شده‌ی آسیب‌دیدگان این اعتراضات مطرح شد. او در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ در ایران بر اثر شلیک گلوله ساچمه‌ای چشم چپ خود را از دست داد و به عنوان یکی از چهره‌های شناخته‌شده‌ی آسیب‌دیدگان این اعتراضات مطرح شد. در جریان اعتراضات سراسری ایران در سال ۱۴۰۱، هیرش نقشبندی بر اثر اصابت گلوله ساچمه‌ای از سوی نیروهای امنیتی بینایی چشم چپ خود را از دست داد. او پس از این حادثه در رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از ایران حضور یافت و روایت خود را از این رویداد بیان کرد. پس از چند روز بی‌خبری و فشارهای روحی، با قرار وثیقه برای ادامه درمان چشم به طور موقت آزاد شد. عابدینی در تظاهرات ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ در تهران شرکت کرده بود که با شلیک گلوله ای ساچمه ای مورد اصابت گلوله قرار گرفت که باعث آسیب دائمی به چشم چپش شد. نیلوفر آقایی نیلوفر آقایی پزشک ماما که در ۳۱ سالگی مجروح شد، در روز ۴ آبان ۱۴۰۱ (چهلمین روز پس از درگذشت مهسا ژینا امینی) در تظاهرات شرکت می‌کرد با سایر کادر پزشکی خارج از شورای پزشکی در تهران. احمدی در ۲۶ آبان ۱۴۰۱ در زادگاهش سنندج در حال شرکت در تظاهرات بود که با شلیک گلوله ساچمه ای متعدد مورد اصابت گلوله قرار گرفت. احمدی بیش از ۶۰ گلوله در بدنش باقی ماند که یکی از آنها باعث آسیب دائمی به چشم چپش آورد. یاسر الوندیانی یاسر الوندیانی پدر و هنرمند و ورزشکار است که در زمان مجروحیتش ۳۴ ساله بود. الوندیانی در حال شرکت در تظاهرات در زادگاهش همدان بود که در ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ نیروهای امنیتی شروع به تیراندازی به سمت جمعیت کردند.Ghajar, Aida (2023-02-27). او مجبور شد به کوچه ای پناه ببرد که توسط سه پلیس در گوشه ای محاصره شد و چندین بار با اسلحه ساچمه ای به او شلیک کردن و صدمات جبران ناپذیری به چشم چپش وارد کردن. امیری در ۲۴ آبان ۱۴۰۱ در شهر زادگاهش کرمان در تظاهراتی شرکت کرده بود که مورد اصابت گلوله‌های ساچمه ای قرار گرفت و به چشمش شلیک شد آسیب‌های جبران ناپذیری به چشم راستش وارد شد.Eikdar, Solmaz (2023-03-14). اشتری در تاریخ ۱۷ مهر ۱۴۰۱ در اعتراض دانشجوها در کرج شرکت کرده بود که با اسلحه پینت بال به چشم چپش اصابت کرد و ضربه قابل توجهی به چشم چپ وارد کردن.Ghajar, Aida (2023-06-23). بابایی به همراه پدرش در تاریخ ۴ آبان ۱۴۰۱ که مصادف با (مراسم چهلمین روز پس از درگذشت مهسا «ژینا» امینی) در داخل یک مرکز خرید در شهر اصفهان گیر افتاده بودند که پلیس ضد شورش ورودی‌های درب آن مرکز خرید را بسته بودن و بابایی مورد اصابت گلوله ای ساچمه ای قرار گرفت و آسیب‌های جبران ناپذیری به چشم راستش وارد شد.Ghajar, Aida (2023-03-07). در شب ۲۴ آبان ۱۴۰۱، دلپسند و خانواده‌اش در ماشین بوق می‌زدند و در حمایت از معترضان در زادگاهشان رشت که با تفنگ گلوله‌ای، ساچمه ای به چشمش شلیک شد و آسیب‌های جبران‌ناپذیری به چشم راستش وارد کردند.Ghajar, Aida (2023-06-13). افتخاری در روز۲۰ مهر ۱۴۰۱ در تهران در حال شرکت در تظاهرات بود که با شلیک گلوله ای پینت بال به چشم راستش آسیب جبران ناپذیری به او وارد کردن.Ghajar, Aida (2023-03-15). | ## بخش 3: آسیب‌های چشمی در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ در ایران | محمد فرضی محمد فرضی هنرمندی که با شخصیت جوکر تهران شناخته می‌شود، در زمان مجروحیت ۳۲ ساله بود. فرضی در ۳۱ شهریور ۱۴۰۱ در تظاهرات تهران شرکت می‌کرد که پس از تلاش برای نجات زنی که توسط مأموران امنیتی کشیده می‌شد، با اسلحه گلوله ای ساچمه ای مورد اصابت گلوله قرار گرفت.Ghajar, Aida (2023-01-30). حمید قاسمپور فارسانی حمید قاسمپور فارسانی، مغازه‌دار، در زمان مجروحیت ۳۷ ساله بود. در اردیبهشت ۱۴۰۱ او در اعتراض به شرایط بد زندگی در زادگاهش فارسان در اعتراضات شرکت کرده بود که از فاصله نزدیک با تفنگ ساچمه‌ای به او شلیک شد. مجید خادمی مجید خادمی دانشجوی پزشکی که در مراسم چهلمین روز بزرگداشت جان باختن جوان معترض حدیث نجفی در ۱۲ آبان ۱۴۰۱ در کرج شرکت کرده بود که با شلیک گلوله ساچمه ای به چشم چپ وی آسیب‌های جبران ناپذیری وارد کردن.Ghajar, Aida (2023-04-12). حمیدرضا خواجه پور حمیدرضا خواجه پور طراح داخلی ساختمان است ودر زمان مجروحیت ۲۴ ساله بود. خواجه پور در تجمع اعتراضی در کرمان در ۲۴ آبان ۱۴۰۱ با شلیک گلوله‌های متعدد مورد اصابت گلوله قرار گرفت که گلوله ای به چشم راست وی آسیب جبران ناپذیری وارد کرد. مهبانو خشنودی مهبانو خشنودی (کوثر خشنودی کیا)، کماندار حرفه ای که در زمان مصدومیت ۲۷ ساله بود. نچیروان معروفی نچیروان معروفی سرباز وظیفه در مرخصی بود که در زمان مجروحیت ۱۸ ساله بود. نچیروان در ۲۶ شهریور ۱۴۰۱ در شهر سقززادگاه مهسا «ژینا» امینی بود که مورد اصابت گلوله ای ساچمه ای قرار گرفت و آسیب‌های جبران‌ناپذیری به چشم راست وی وارد شد. محمدی در تظاهرات ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ در همدان شرکت می‌کرد که با شلیک گلوله ای ساچمه ای به چشم چپش آسیب جبران ناپذیری وارد کردن.Ghajar, Aida (2023-02-21). پوریغما در خیابان ولیعصر واقع در شهر تهران بر روی وسیله نقلیه موتور خود نشسته بود که مورد اصابت گلوله پینت بال به‌طور مستقیم به چشمش قرار گرفت که از سوی مأموران شلیک شد و باعث از دست دادن بینایی چشم چپش شد.Ghajar, Aida (2023-02-16). غزل رنجکش غزل رنجکش (محدثه رنجکش)، دانشجوی حقوقی که در زمان مجروحیت ۲۱ ساله بود. رشیدی در ۲۴ آبان ۱۴۰۱ در تظاهراتی در بندرعباس شرکت کرده بود که مورد اصابت گلوله ای ساچمه ای قرار گرفت. شاهین کار در ۲۳ مهر ۱۴۰۱ به همراه مادرش در تظاهراتی در تهران شرکت کرده بود که با اسلحه پینت بال مورد اصابت گلوله قرار گرفت و آسیب جبران ناپذیری به چشم راستش وارد کردند.Ghajar, Aida (2023-06-29). صوفی در روز ۴ آبان ۱۴۰۱ (مراسم چهلمین روز پس از درگذشت مهسا «ژینا» امینی) در بوکان شرکت کرده بود که مورد اصابت گلوله ای ساچمه ای قرار گرفت و آسیب جبران ناپذیری به چشم راست وی وارد شد.Ghajar, Aida (2023-04-17). توکلیان در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ به همراه دوقلوهای ۱۰ ساله‌اش در مشهد در تظاهراتی بود که مورد اصابت گلوله ای ساچمه ای به صورتش قرار گرفت و آسیب‌های جبران‌ناپذیری به چشم راستش وارد کرد. در ۲ مهر ۱۴۰۱، ولایتی در حال شرکت در تظاهرات در تهران بود که مورد اصابت گلوله ای ساچمه ای قرار گرفت و آسیب‌های جبران‌ناپذیری به چشم چپ وی وارد شد.Ghajar, Aida (2023-03-06). زند در روز ۴ آبان ۱۴۰۱ (چهلمین روز پس از درگذشت مهسا «ژینا» امینی) در تظاهراتی در تهران شرکت کرده بود که با گلوله پینت بال به چشم راستش اصابت کرد.Eikdar, Solmaz (2023-03-13). +دیگرانی که از چشم آسیب دیدننام (L) سمت چپ /(R) سمت راستسن*تاریخشهر / استانسلاح**بهمن (R)۲۱۱۸ مهر ۱۴۰۱مهابادوینچستر گلوله ساچمه ایدانیال (L)۴۸آذر ۱۴۰۱تهرانشی ناشناس شیشه ای ماشین را شکستالهام (L)۳۵۲۰ آبان ۱۴۰۱هرمزگانوینچستر گلوله ساچمه ایایمان (L)۳۴اوایل آبان ماه ۱۴۰۱لرستانوینچستر گلوله ساچمه ایمحمدرضا (R)۳۰۲۶ آبان ۱۴۰۱اصفهانوینچستر گلوله ساچمه ایمصطفی (L)۳۱اوایل آبان ماه ۱۴۰۱استان چهارمحال و بختیاریوینچستر گلوله ساچمه ایمستانه (L)۲۳ناشناختهپیرانشهروینچستر گلوله ساچمه اینازنین (L)۱۶۲۴ آبان ۱۴۰۱بندرعباسوینچستر گلوله ساچمه ایسارا (L)۲۱۱۲ آبان ۱۴۰۱کرجوینچستر گلوله ساچمه ایزارا (R)۱۸۳۱ شهریور ۱۴۰۱تهرانگلوله گاز اشک‌آوروحید عباسی پیانی (سمت ناشناخته)۲۸۲۴ آبان ۱۴۰۱ایذهوینچستر گلوله ساچمه ایایوب عبداللهی (R)۲۳۱۹ مهر ۱۴۰۱سقزوینچستر گلوله ساچمه اینعمت افشار (L)۳۶۲۹ شهریور ۱۴۰۱قزوینوینچستر گلوله ساچمه ایمریم بابایی (L)ناشناخته۲ مهر ۱۴۰۱تهرانوینچستر گلوله ساچمه ایحسین باقرپور (R)۲۴۲۴ آبان ۱۴۰۱کرمانگلوله ای پینت بالمتین چکاو (R)۱۸۲۰ مهر ۱۴۰۱آبادانوینچستر گلوله ساچمه ایحامد داودی (R)۳۰۴ آبان ۱۴۰۱اصفهانوینچستر گلوله ساچمه ایمیثم دهقانی (R)۲۸۲۴ آبان ۱۴۰۱بندرعباسوینچستر گلوله ساچمه ایکیان درخشان (R)۲۲۲۶ شهریور ۱۴۰۱سقزوینچستر گلوله ساچمه ایرضا عزتی (R)۴۷۱۲ آبان ۱۴۰۱کرجوینچستر گلوله ساچمه ایمجتبی فدایی (L)ناشناخته۲ مهر ۱۴۰۱جونقانوینچستر گلوله ساچمه ایمانی حاجی حسن (R)۱۶۸ دی ۱۴۰۱تهرانگلوله گاز اشک‌آورسامان همتی (R)۲۲۲۷ آبان ۱۴۰۱آبادانوینچستر گلوله ساچمه ایاحمد نعیم هیرمندزاد (L)۵۹۱۷ مهر ۱۴۰۱هیرمندبه وسیله پنجه بوکسسمانه حسینی (R)۲۵۲۵ آبان ۱۴۰۱تهرانگلوله ای پینت بالبهروز حسینی (L)۲۱۲۴ آبان ۱۴۰۱اصفهانوینچستر گلوله ساچمه ایسید محمد حسینی پاییز (R)ناشناخته۲۷ آبان ۱۴۰۱ناشناختهوینچستر گلوله ساچمه ایحسین حسین پور (R)۲۵۲۶ آبان ۱۴۰۱مهابادوینچستر گلوله ساچمه ایپرویز جوانی (L)۲۷۲۰ مهر ۱۴۰۱کرمانشاهوینچستر گلوله ساچمه ایعسل جزیده (L)۱۷۹ مهر ۱۴۰۱رشتوینچستر گلوله ساچمه ایعلی خالقی (L)۲۴۲۳ مهر ۱۴۰۱کرمانگلوله ای پینت بالسپهر خالقی (R)۲۸۲۴ آبان ۱۴۰۱تهرانگلوله گاز اشک‌آورنیما خوجمعلی (L)۲۰۲۹ شهریور ۱۴۰۱گنبد کاووسوینچستر گلوله ساچمه ایعباس علی مقبون (R)۴۹۲۹ شهریور ۱۴۰۱کیشوینچستر گلوله ساچمه ایمهدی «متی» میقانی (R)۱۹۲۹ شهریور ۱۴۰۱اراکوینچستر گلوله ساچمه ایشاهین میلان (L)۲۲۲۸ آبان ۱۴۰۱خویوینچستر گلوله ساچمه ایحامد علی محمدی (R)۳۷۳۱ شهریور ۱۴۰۱کرجوینچستر گلوله ساچمه ایزیبا مصطفی زاده (L)۳۵۱۲ آبان ۱۴۰۱هشتگردوینچستر گلوله ساچمه ایمصطفی مطلبی (L)۳۴۲۴ آبان ۱۴۰۱تهرانوینچستر گلوله ساچمه ایهیرش نقشبندی (L)ناشناخته۳۱ شهریور ۱۴۰۱سنندجوینچستر گلوله ساچمه ایحسین نوری نیکو (L)۲۵۲۹ شهریور ۱۴۰۱تهرانوینچستر گلوله ساچمه ایحمیدرضا پناهی (L)۲۷۲۴ آبان ۱۴۰۱تهرانوینچستر گلوله ساچمه ایکمال پیشوند (L)۴۱۲۰ مهر ۱۴۰۱مهابادوینچستر گلوله ساچمه ایاحمد پیرحقیر (R)۲۶۲۰ مهر ۱۴۰۱سقزوینچستر گلوله ساچمه ایکیارش پور رسول (L)۲۷۷ آبان ۱۴۰۱لشت نشاوینچستر گلوله ساچمه ایمسعود رحیم پور (R)۳۳۲۸ شهریور ۱۴۰۱سقزوینچستر گلوله ساچمه ایسجد رحمتی پور (L)۲۵۲۵ مهر ۱۴۰۱آبدانانوینچستر گلوله ساچمه ایعرفان رمیزی پور (R)۱۹۲۴ آبان ۱۴۰۱بندرعباسوینچستر گلوله ساچمه ایعلی محمد رضایی (L)۶۰۲۷ آبان ۱۴۰۱آبدانانوینچستر گلوله ساچمه اییونس ریگی (R)۲۶۲۲ مهر ۱۴۰۱زاهدانوینچستر گلوله ساچمه ایواحد روزنورد (L)۲۱۲۰ مهر ۱۴۰۱مهابادوینچستر گلوله ساچمه ایمیلاد صفری (L)۳۵۳۱ شهریور ۱۴۰۱کرجوینچستر گلوله ساچمه ایآروین سلیمی (L)۲۲۵ آبان ۱۴۰۱دهگلانوینچستر گلوله ساچمه ایحسین شاهی (R)۲۴۴ آبان ۱۴۰۱تهرانگلوله ای پینت بالعرفان شکوری (R)۱۳۳۰ شهریور ۱۴۰۱رضوانشهروینچستر گلوله ساچمه ایزانیار تندرو (R)۱۷۵ آبان ۱۴۰۱پیرانشهروینچستر گلوله ساچمه ایمحمد وکیلی (R)۳۱۳۰ شهریور ۱۴۰۱همدانوینچستر گلوله ساچمه ایسالار وطن‌خواه (R)۲۳۲۴ آبان ۱۴۰۱کرجوینچستر گلوله ساچمه ایعلی زارعی (R)۲۳۱۵ مهر ۱۴۰۱تهرانوینچستر گلوله ساچمه ای*سن در زمان آسیب دیدگی **اطلاعات از گزارش IHRNGO اعتراضات ایران در سال ۱۴۰۱: زنان معترض به عمد و سیستماتیک هدف قرار می‌گیرند. این جنبش از طریق کنشگری افرادی که در نتیجه شرکت در اعتراضات یا حضور در نزدیکی آنها دچار آسیب‌های جدی چشمی شده بودند، شکل گرفت. هدف ایجاد یک شبکه حمایتی و افزایش آگاهی مردم بود که اکنون با ناتوانی مادام‌العمر مواجه شده‌اند. در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۲، مرصده شاهین‌کار تصاویری از چشم مجروح خود را از طریق پلتفرم رسانه اجتماعی اینستاگرام به اشتراک گذاشت. او تنها چهار روز قبل در یک اعتراض با تفنگ پینت‌بال مورد اصابت گلوله قرار گرفته بود. یک ماه بعد، مردی که با نام مستعار سامان شناخته می‌شود، پس از اینکه در یک تظاهرات در ۲ اکتبر ۲۰۲۲ یک چشمش را از دست داد، کشور را ترک کرد. سامان پس از خروج از کشور، مصاحبه‌ای با نیویورک تایمز انجام داد که در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۲ داستانی را منتشر کرد که توجه بین‌المللی را به عمل شلیک مستقیم به صورت معترضان جلب کرد. نیویورک تایمز همچنین اطلاعاتی را از پزشکان و مردم داخل ایران جمع‌آوری کرده بود که نشان می‌داد بیش از ۵۰۰ نفر دچار آسیب جدی به چشم خود شده‌اند. چندین نفر دیگر مورد توجه جهانی قرار گرفتند، از جمله غزال رنجکش، دانشجوی حقوق ۲۱ ساله، که عکسی از خود را در شبکه‌های اجتماعی با این نقل قول منتشر کرد: «وقتی از فاصله دو متری به من شلیک کردی و لبخند زدی، آیا فکر می‌کردی که من زنده می‌مانم و به تو لبخند می‌زنم؟»،Ghajar, Aida; Rezaei, Rogayeh (2023-02-07). آنچه که به عنوان اشتراک‌گذاری عمومی داستان‌هایشان توسط افراد آغاز شد، منجر به تشکیل گروهی در داخل ایران از افراد دارای آسیب‌های چشمی شد که توسط شاهین‌کار به همراه محمد فرضی (معروف به جوکر تهران) رهبری می‌شد."من‌وتو" . تشکیل این گروه یک لحظه مهم بود و برای معترضانی که با اثرات جراحات خود دست و پنجه نرم می‌کردند، یک سیستم پشتیبانی بسیار مورد نیاز فراهم کرد. این گروه همچنین امکان معرفی کادر پزشکی و روانشناسانی را فراهم کرد که به‌طور ایمن برای معترضان مجروح خدمات ارائه می‌کردند. این گروه توانست برای اقدامات پزشکی بودجه جمع‌آوری کند زیرا بسیاری از مجروحان قادر به بازگشت به کار نبودند. تشکیل این گروه هدف دیگری نیز داشت، متحد کردن داستان‌های فردی در تلاش برای جلب توجه جهانی به تعداد افراد آسیب دیده و زندگی آنها قبل و بعد از دست دادن چشم/چشم‌هایشان. این کنشگری و عضویت آشکار در این گروه بدون هزینه‌های شخصی زیادی برای معترضان مجروح نبود. فعالیت در اینستاگرام توسط رژیم رصد می‌شد و فعال‌ترین افراد و خانواده‌هایشان هدف تهدید و احضار و دستگیری‌های خودسرانه دادگاه قرار می‌گرفتند. امیر ولایتی به دلیل دستگیری و یک ماه حبس در زندان اوین نتوانست به درمان حیاتی برای چشم مجروح خود دسترسی پیدا کند. کوثر افتخاری که در صفحه اینستاگرام خود عکس‌هایی را در ملاء عام بدون حجاب اجباری منتشر کرده بود، به نزدیک به پنج سال زندان محکوم شد و مجبور به فرار از کشور شد. علیرغم تهدیدات مداوم علیه امنیت آنها، این گروه به ایجاد و افزایش آگاهی ادامه داد. این گروه اجازه داد تا یک قدرت مشترک ایجاد شود و به جهان نشان دهد که زندگی و مبارزه آنها برای آزادی ادامه دارد. چشم برای آزادی به یک هشتگ و نمادی برای مقاومت کسانی تبدیل شد که چشمان خود را در راه رسیدن به ایرانی آزاد و زندگی عادی فدا کرده بودند. واکنش دولت، تبلیغات و واکنش عمومی جهانی پاسخ دولت در اوج اعتراضات که برای اکثر آسیب دیدگان رخ داد واکنش دولت استفاده از آمبولانس‌ها برای انتقال مستقیم معترضان به بازداشتگاه‌ها به‌جای بیمارستان‌ها بوده است.Ghajar, Aida (2023-01-30). همچنین، تهدید و دستگیری کادر پزشکان به دلیل ارائه کمک به معترضان آسیب دیده، و قرار دادن نگهبان در ورودی بیمارستان‌ها برای یادداشت اسامی افرادی که با آسیب‌های مربوط به اعتراضات و می خواستن وارد بیمارستان‌ها شوند. بسیاری مجبور به متوسل شدن به درمان‌های خانگی شدند و حتی پیگیر درمانگاه ایمن برای رسیدگی فوری به جراحات هم شدند به امید این که بعداً بتوانند به بیمارستان‌ها دسترسی پیدا کنند. در تهران، در ماه اردیبهشت ۱۴۰۲ بنرهایی با تصویری کارتونی از مردانی با پانسمان‌های چشمی، یکی با بینی بلند چوبی، نصب شد که اشاره‌ای به شخصیت خیالی پینوکیو است که وقتی دروغ می‌گوید، بینی چوبی‌اش رشد می‌کند. واکنش عمومی جهانی در ۱۹ فروردین ۱۴۰۲ آنجلینا جولی پستی در اینستاگرام خود با نشانه ای از همبستگی با کسانی که آسیب چشمی دیده بودند منتشر کرد و جملات و تصاویری از الهه توکلیان و زانیار تندرو را به اشتراک گذاشت. روزبه بمانی خواننده ترانه ای به نام «چشمات''» در همبستگی با این جنبش موسیقی اش را منتشر کرد. | ## جمع‌بندی | در تظاهرات در سراسر جهان تظاهر کنندگان برای کمک به افزایش آگاهی در مورد این موضوع پانسمان چشمی بر چشمانشان زدن و عکس قربانیان را به نمایش گذاشتند.