موضوع مقاله: بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی در فرهنگ عامه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی در فرهنگ عامه | مقدمه: کودکان هیروشیما (۱۹۵۲): فیلمی با فوریتی خیره‌کننده است که کمتر از یک دهه پس از ویرانی هیروشیما توسط «پسر کوچک» اکران شد. | ## بخش 1: بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی در فرهنگ عامه | فیلم با نماهایی طولانی از ویرانی شهر آغاز می‌شود و خیلی زود بر تاکاکو (نوبوکو اوتووا)، معلم جوان مدرسه، تمرکز می‌کند که برای بازدید از مزار خانواده‌اش به هیروشیما سفر می‌کند و با خدمتکار سابقشان، ایواکیچی (اوسامو تاکیزاوا)، که به شدت مجروح شده است، ملاقات می‌کند. او همچنین به محل مهدکودکی که قبلاً در آن تدریس می‌کرد، می‌رود و برخی از دانش‌آموزان سابقش را پیدا می‌کند و از نزدیک شاهد پیامدهای ویرانگر آن حادثه است. تمرکز فیلم بر روی هیباکوشاها و چگونگی طرد شدن آنها از جامعه بدون فرصت‌های شغلی، به طرز تحسین‌برانگیزی توسط کانه‌تو شیندو انجام شده است که پیامدهای بمب را از دیدگاه مردم عادی و زخمی به تصویر می‌کشد. این فیلم اغلب با فیلم هیروشیما محصول ۱۹۵۳ مقایسه و در تضاد قرار گرفته است، که در نمایش اثرات بمب، تصویری‌تر و انتقادی‌تر از رهبران سیاسی آمریکا و ژاپن که این فاجعه را به وجود آوردند، بود. هیروشیما (۱۹۵۳): «هیروشیما» با ترکیب تصاویر واقعی و روایتی تخیلی، یک مستند-درام بلندپروازانه است که بیش از ۸۰ هزار نفر از بازماندگان، اعضای اتحادیه و ساکنان استان هیروشیما را به عنوان سیاهی لشکر به تصویر می‌کشد. «هیروشیما» که در ابتدا به سفارش اتحادیه معلمان ژاپن به عنوان ابزاری آموزشی ساخته شده بود، بر اساس کتابی از شهادت‌های کودکان در سال ۱۹۵۱ ساخته شده است. بخشی از چیزی که این فیلم را بسیار روشنگر می‌کند، دوگانگی زمانی آن است: داستان هشت سال پس از بمباران‌ها، در کلاسی که یک سوم دانش‌آموزان آن از بیماری تشعشعات رنج می‌برند، آغاز می‌شود. این دوگانگی زمانی به تأثیر اجتماعی ماندگار حملات بر غیرنظامیان بازمانده - تبعیض، مشکلات اقتصادی و آسیب‌های شخصی - می‌پردازد، در حالی که همزمان با آن، در سال ۱۹۴۵، روایتی بی‌چون و چرا از زندگی عادی ارائه می‌دهد که با تبدیل شدن شهری که زمانی مرفه بود به جهنمی هولناک، برای همیشه تغییر کرده است. گودزیلا (۱۹۵۴): «گودزیلا»، که آغازگر یک مجموعه ۷۰ ساله بود که اخیراً اولین جایزه اسکار خود را دریافت کرد، در اوج وحشت هسته‌ای در کشوری متولد شد که هنوز از ویرانی بمب‌های اتمی در شوک بود. این هیولای خزنده که توکیو را با پوستی ضخیم و پوسته پوسته و فکی تیز به هم می‌کوبد، در ابتدا به عنوان استعاره‌ای برای سلاح‌های هسته‌ای در نظر گرفته شده بود. ایشیرو هوندا، کارگردان، به مطبوعات گفت که «ویژگی‌های یک بمب اتمی را گرفته و آنها را در گودزیلا به کار برده است.» این حماسه کایجو (هیولا) که از سیاست بحث‌های «درست بود یا غلط» جدا شده است، جنگ اتمی را به عنوان نیرویی شیطانی، صرف نظر از اینکه چه کسی آن را به کار می‌برد، ارائه می‌دهد. من در ترس زندگی می‌کنم (۱۹۵۵)، درامی قدرتمند دربارهٔ پارانویایی است که استفاده از بمب هسته‌ای در سراسر ژاپن و سایر نقاط جهان به وجود آورد و به بررسی معنای عاقل و منطقی بودن در چنین دنیای ترسناکی می‌پردازد. داستان فیلم که نه سال پس از بمباران‌ها اتفاق می‌افتد، دربارهٔ صاحب کارخانه، کیچی ناکاجیما (توشیرو میفونه) است که از حملات هسته‌ای آینده وحشت‌زده می‌شود و سعی می‌کند خانواده بی‌میل خود را به برزیل منتقل کند. خانواده ناکاجیما که نگرانند او تمام پولشان را هدر دهد، امیدوارند که او را دیوانه اعلام کنند تا از ارث خود محافظت کنند. کمدی سیاه آکیرا کوروساوا نگاهی تکان‌دهنده و وهم‌آور به آسیب‌های روحی در ژاپن پس از جنگ است و تأثیر روانی بمب اتم را در سراسر جامعه نشان می‌دهد. برای نمونه داماد کیچی، تاکائو (ماسائو شیمیزو)، با عصبانیت به تاکائو اطلاع می‌دهد که هیچ‌کجای زمین امن نیست - اکنون سلاح‌های هسته‌ای کافی برای نابودی تمام موجودات زنده وجود دارد - این فیلم همچنین یک ترس جهانی بسیار واقعی را که در دوران عصر اتمی و جنگ سرد ذاتی بود، به تصویر می‌کشد. گن پابرهنه (۱۹۸۳): این فیلم انیمیشن که حول زندگی جن ناکائوکای ۶ ساله می‌چرخد، کسی که به دلیل واقعیت تلخ زندگی در دوران جنگ و کمبود غذا و حملات هوایی مداوم در هیروشیما، باید به سرعت بزرگ شود، بسیار ویرانگر است. عواقب بمب از دیدگاه یک کودک، بسیار نگران‌کننده‌تر است، زیرا جن مجبور می‌شود برای نجات خود و خانواده‌اش بر آسیب‌های روحی خود غلبه کند. این روایت بر اساس یک مجموعه مانگای نیمه‌زندگینامه‌ای نوشته کیجی ناکازاوا در سال ۱۹۷۳ ساخته شده است. اقتباس موری ماساکی، کارگردان، از سکانس بمب‌گذاری هولناک ناکازاوا، نمونه‌ای جاودان از ظرفیت انیمیشن برای برانگیختن تجربیات انتزاعی از فجایعی است که به تصویر کشیدن آنها در فیلم دشوار است. باران سیاه (۱۹۸۹): این شاهکار سینمایی ساختهٔ شوهی ایمامورا، یاسوکو، زن جوان ژاپنی را دنبال می‌کند که به همراه عمه و عمویش از بمب اتمی هیروشیما جان سالم به در می‌برد. «باران سیاه» که بر اساس رمانی با همین عنوان نوشتهٔ ماسوجی ایبوسه ساخته شده، با نماهایی دلخراش از آتش، آوار و گوشت در حال ذوب آغاز می‌شود. پنج سال بعد، یاسوکو در ترس از بیماری تشعشعات زندگی می‌کند که چشم‌انداز ازدواج او را تهدید می‌کند. ایمامورا با گشودن فراتر از پیام ضد جنگ خود، نقدی تند و تیز از خود جامعهٔ ژاپن و تعصباتی که مدت‌ها پس از سقوط بمب، بازماندگان را آزار می‌داد، ارائه می‌دهد. راپسودی در ماه اوت (۱۹۹۱): داستان خانوادگی آکیرا کوروساوا که ۵۰ سال پس از حملات اتفاق می‌افتد، به تأثیرات بین نسلی جنگ می‌پردازد. چهار خواهر و برادر اهل توکیو برای تابستان به دیدار مادربزرگشان، یکی از بازماندگان بمباران، در منطقه روستایی ناگاساکی می‌روند. نوه‌ها از محلی که پدربزرگشان کشته شده است بازدید می‌کنند و برای اولین بار در زندگی خود با پیامدهای عاطفی جنگ روبرو می‌شوند. در همین حال، مادربزرگشان با یادآوری گذشته دردناک خود با خاطره‌ای مبهم دست و پنجه نرم می‌کند. او مانند بسیاری از ژاپنی‌های آسیب‌دیده از بمب، هنوز هم نسبت به آمریکا خصومت دارد. منتقدان گفتند که این فیلم بمباران اتمی را به عنوان جنایات جنگی به تصویر کشیده و در عین حال وحشیگری‌های خود ژاپن در زمان جنگ را نادیده گرفته است. به‌طور خاص، یک صحنه - که در آن یک خویشاوند ژاپنی-آمریکایی، با بازی ریچارد گیر، از مادربزرگ عذرخواهی می‌کند - به دلیل اینکه به نظر می‌رسید از طرف آمریکایی‌ها برای بمب عذرخواهی می‌کند، مورد انتقاد قرار گرفت. با این حال، از طریق همین تعامل است که کوروساوا دربارهٔ تأثیر ماندگار جنگ - نه تنها بر آسیب‌های فردی، بلکه بر تعاملات و روابط روزمره پس از گذشت دهه‌ها - اظهار نظر می‌کند. در این گوشه دنیا (۲۰۱۶): در این درام انیمیشنی دوران جنگ، آرامش با هرج و مرج روبرو می‌شود، زیرا زندگی آرام «سوزو» ۱۸ ساله به آشفتگی کشیده می‌شود. | ## بخش 2: بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی در فرهنگ عامه | سوزو که تازه ازدواج کرده و به شهر کوچک کوره در استان هیروشیما نقل مکان کرده، روزهایش را صرف آشپزی برای خانواده‌اش و نقاشی مناظر آرام اطراف خانه‌اش می‌کند. به آرامی، این آرامش با حملات هوایی روزانه و در نهایت، بارش‌های هسته‌ای مختل می‌شود. این داستان بی‌رحمانه اما تأثیرگذار، به کارگردانی و نویسندگی سونائو کاتابوچی، زیبایی طبیعت و وحشت جنگ را با قدرتی برابر به تصویر می‌کشد و چالش‌های روزمره‌ای را که خانواده‌های عادی در طول دوره‌ای از جنگ خشونت‌آمیز با آن مواجه هستند، برجسته می‌کند. هزار توی سینما (۲۰۱۹): فیلم کارگردان تجربی، نوبوهیکو اوبایاشی، سه ساعت شگفتی سورئالیستی را ارائه می‌دهد که به همان اندازه که جاه‌طلبانه است، خیره‌کننده نیز هست. در حالی که یک سینمای کوچک ژاپنی آخرین نمایش خود را ارائه می‌دهد، سه مرد و یک دختر مدرسه‌ای جوان در نمایش شبانه فیلم‌های جنگی شرکت می‌کنند تا به شیوه خود از سینما تجلیل کنند. با این حال، وقتی آنها به درون فیلم‌هایی که تماشا می‌کنند منتقل می‌شوند، خود را در مبارزه‌ای ناامیدانه برای بقا می‌یابند. اگرچه این فیلم سه لحظه مهم در تاریخ نظامی ژاپن را بررسی می‌کرد، اما بدون شک سکانسی که چهار شخصیت را در هیروشیما در آستانه بمباران قرار می‌داد، جذاب‌ترین صحنه بود. هزارتوی سینما با استفاده از روایت غیرمعمول خود برای به تصویر کشیدن قدرت سینما و در عین حال نمایش بی‌معنی بودن جنگ، شاهکاری از فیلمسازی تجربی است. فیلم‌های غیرژاپنی هیروشیما عشق من (۱۹۵۹): محصول مشترک ژاپن و فرانسه است، نمایانگر ستون تعیین‌کننده سینمای موج نوی فرانسه است و در عین حال اولین فیلم بلند آلن راسنه را نیز رقم می‌زند که اتفاقاً فیلمی با تأثیر فراوان بود. این فیلم که یک درام عاشقانه است، داستان یک بازیگر زن فرانسوی را روایت می‌کند که در ژاپن روی یک فیلم ضد جنگ کار می‌کند و در آنجا با یک معمار ژاپنی که خانواده‌اش را در بمب اتمی از دست داده، رابطه‌ای عاشقانه برقرار می‌کند. گذشته غم‌انگیز خود بازیگر - که در آن عاشق یک سرباز آلمانی بود که کشته شد و بعداً مردم روستایش به خاطر این ماجرای عاشقانه سرش را تراشیدند - به زیبایی در برابر اندوه معمار فیلم متعادل شده بود. این فیلم داستانی تکان‌دهنده و تأملی چشمگیر در مورد آسیب‌های بین‌المللی جنگ جهانی دوم بود. این فیلم به خاطر بازی مسلط امانوئل ریوا در نقش اصلی و تصویرسازی نوآورانه‌اش از رنج میلیون‌ها نفر پس از جنگ، مورد تحسین گسترده قرار گرفت. روز اول (۱۹۸۹)، نگاهی عمیق به دسیسه‌های درونی پروژه منهتن ارائه می‌دهد، این درام مستند تلویزیونی که داستان فیزیکدان مجارستانی، لئو زیلارد (مایکل تاکر) را دنبال می‌کند. این فیلم با خروج زیلارد از اروپا آغاز می‌شود و تلاش‌های او در کنار آلبرت انیشتین (پیتر بورتسکی) برای متقاعد کردن دولت آمریکا به ساخت بمب هسته‌ای قبل از نازی‌ها را روایت می‌کند. با این حال، وقتی آلمان شکست می‌خورد، زیلارد تلاش می‌کند تا از تکمیل کار آمریکا روی بمب جلوگیری کند تا از مسابقه تسلیحات هسته‌ای جلوگیری شود. روز اول با نگاهی ژرف به سیاست‌های پشت پرده این عملیات، از جمله سناریوهایی که به رئیس‌جمهور هری ترومن (ریچارد دیسارت) ارائه شد، نگاهی جذاب به یکی از پیچیده‌ترین فصل‌های تاریخ آمریکا بود. این سریال جایزه امی را برای بهترین سریال درام/کمدی ویژه دریافت کرد و به دلیل دامنه و دقت تاریخی‌اش مورد تحسین بسیاری قرار گرفت. همچنین هیروشیما را در حال بمباران نشان داد و تصاویری از ویرانی‌های ناشی از آن را به نمایش گذاشت. اوپنهایمر (۲۰۲۳)، ساخته کریستوفر نولان، پس از بردن هفت جایزه اسکار - از جمله بهترین فیلم - و فروش بیش از ۹۵۰ میلیون دلار در گیشه، جایگاه خود را در میان موفق‌ترین فیلم‌های زندگینامه‌ای سینما به دست آورده است. تخمین زده می‌شود که ۱۴۰ هزار نفر در هیروشیما جان خود را از دست دادند، زمانی که ارتش آمریکا اولین بمب را در ۶ اوت ۱۹۴۵ انداخت. با این حال، در هیچ‌کجای فیلم سه ساعته نولان، انفجار خود سلاح یا تخریبی که در نقطه صفر رخ داد، دیده نمی‌شود. برخی آن را به عنوان یک انتخاب اخلاقی برای محافظت از کرامت قربانیان و مقاومت در برابر تمایل هالیوود به استفاده از رنج به عنوان سرگرمی ستایش می‌کنند. برخی دیگر، تصویر دلسوزانه نولان از یک نابغه مرد سفیدپوست دیگر و همچنین روایتی با محوریت آمریکا که حتی یک فرد ژاپنی را نشان نمی‌دهد، محکوم می‌کنند. شرکت فیلم ژاپن، تنها تولیدکننده فیلم‌های خبری و مستند پس از ادغام در زمان جنگ، از یوشیو نیشینا، متخصص برجسته فیزیک اتمی، برای کمک در مستندسازی ویرانی شهرهای بمباران شده توسط بمب اتمی درخواست کمک کرد. به زودی، «کمیته ویژه بررسی خسارات بمب اتمی» در شورای تحقیقات علمی وزارت آموزش ژاپن تأسیس شد و یک تیم بررسی دانشگاهی تشکیل شد. گروه فیلمبرداری به پنج تیم تقسیم شدند: یک تیم زیست‌شناسی، یک تیم فیزیک، یک تیم مهندسی عمران و معماری، یک تیم پزشکی و یک تیم گزارش خبری و میدانی، تا تیم بررسی را همراهی کنند و فیلمبرداری کامل را در هیروشیما آغاز کردند. در حین فیلمبرداری در ناگاساکی، ستاد کل فرماندهی عالی نیروهای متفقین به آنها دستور توقف داد. ایالات متحده سعی کرد فیلم لو رفته را توقیف کند، اما ژاپن فیلم توضیح داد که هنوز کارهای زیادی برای تکمیل فیلم لازم است. در نتیجه مذاکرات، آنها توانستند فیلمبرداری را به شکلی که توسط تیم بررسی بمباران استراتژیک ایالات متحده سفارش داده شده بود، از سر بگیرند. تحت نظارت فرماندهی عالی نیروهای متفقین GHQ، فیلم ۳۵ میلی‌متری اثرات بمب اتمی بر هیروشیما و ناگاساکی در آوریل ۱۹۴۶ تکمیل شد. نمایش‌های پیش‌نمایش این مستند که به زبان ژاپنی و انگلیسی روایت می‌شد، فقط برای پرسنل ژاپنی و آمریکایی درگیر در آن برگزار شد. این فیلم، همراه با سایر مطالب مرتبط، توسط ایالات متحده مصادره شد و مدت‌ها به عنوان یک فیلم خیالی شناخته می‌شد. | ## بخش 3: بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی در فرهنگ عامه | این فیلم با حذف بخش‌های خاصی، مانند حالت چهره افراد نشان داده شده، برای محافظت از حقوق بشر آنها، برای عموم مردم منتشر شد. بعدها، انتشار نسخهٔ سانسور نشده از طریق کمپینی به نام «پروژهٔ فیلم ۱۰ فوتی» محقق شد. هیروشیما: تاریخ بی‌بی‌سی از جنگ جهانی دوم (۲۰۰۵)، این مستند اولین حمله هسته‌ای جهان را روایت می‌کند و پیامدهای آن را بررسی می‌کند. این برنامه با پوشش یک دوره سه هفته‌ای از آزمایش هسته‌ای ترینیتی تا بمباران اتمی هیروشیما، قمار سیاسی آمریکا و برنامه‌ریزی برای این رویداد مهم را شرح می‌دهد. فیلم‌های آرشیوی، دراماتیزه کردن‌ها و جلوه‌های ویژه، آنچه را که در کشتی انولا گی و درون انفجار هسته‌ای رخ داده است، به تصویر می‌کشد. نور سفید/باران سیاه: نابودی هیروشیما و ناگاساکی (۲۰۰۷): کیوکو ایموری در آن روز شوم تابستانی ۱۹۴۵ تنها سه بلوک با محل انفجار هیروشیما فاصله داشت. او تمام خانواده‌اش را در سن ۱۱ سالگی از دست داد و تنها بازمانده از مدرسه ۶۲۰ دانش‌آموزی‌اش بود. او در حالی که عکسی کهنه از دوران کودکی خود را در دست دارد، می‌پرسد: «چرا زنده ماندم؟ من به این نتیجه رسیده‌ام که دلیل زنده بودنم این است که به مردم بگویم چه اتفاقی افتاده است.» مستند جامع استیون اوکازاکی، کارگردان ژاپنی-آمریکایی سانسی، عمدتاً از طریق شهادت‌های دلخراش ۱۴ بازمانده، در کنار فیلم‌های آرشیوی کم‌یاب و مصاحبه‌هایی از طرف آمریکایی حمله روایت می‌شود. ما با ناوبر انولا گی - بمب‌افکن بی-۲۹ که پسر کوچک را بر فراز هیروشیما انداخت - و همچنین کارکنان لوس آلاموس، تأسیسات نیومکزیکو که اوپنهایمر بمب را در آن ساخت، آشنا می‌شویم. ادبیات کتاب «هیروشیما عشق من» نوشته مارگریت دوراس و فیلم مرتبط تا حدی از بمباران الهام گرفته شده است. نسخه فیلم به کارگردانی آلن رنه دارای چند فیلم مستند از قربانیان سوختگی و عواقب بعدی ویرانی است. داستان ساداکو ساساکی، جوانی که از هیروشیما بازمانده است، با تشخیص سرطان خون در تعدادی کتاب و فیلم بازگو شده است. دو تا از شناخته‌شده‌ترین آثار کارل بروکنر روز بمب (۱۹۶۱)، ترجمه‌شده به ۲۲ زبان و النور کوئر ساداکو و هزار درنای کاغذی (پاتنام، ۱۹۷۷) هستند. ساساکی که به دلیل سرطان خون در بیمارستان بستری بود، ۶۴۴ درنای اوریگامی ساخت، که اشاره به یک افسانه ژاپنی دارد که می‌گوید هر کسی که بتواند ۱۰۰۰ درنا بسازد، یک آرزو را برآورده می‌کند. رمان «کابوکی» نوشته رمان‌نویس بومی آمریکایی جرالد ویزنور، هیروشیما بوگی (۲۰۰۳)، پیامدهای بمباران هیروشیما را با پیامدهای فتح قاره آمریکا مقایسه می‌کند. نویسنده ژاپنی فومیو کونو رمانی دربارهٔ داستان یک خانواده پس از بمب اتمی با عنوان شهر آرامش شامگاهی، سرزمین شکوفه‌های گیلاس (۲۰۰۴) نوشت که به برخی زبان‌ها ترجمه شده است. مجموعه رمان‌های فرانسوی مادام آتوموس نوشته آندره کاروف (۱۹۶۴–۱۹۷۰) داستان یک دانشمند زن ژاپنی را روایت می‌کند که به دنبال انتقام از ایالات متحده است، زیرا خانواده‌اش را در ویرانی ناگاساکی از دست داده است. شاعر ترک ناظم حکمت شعری با عنوان دختر کوچولو سروده است و این شعر به زبان‌های زیادی در سراسر جهان ترجمه شده است. این شعر در زبان انگلیسی نیز با عناوین مختلفی از جمله «من می‌آیم و در هر دری می‌ایستم»، «من نادیده» و «دختر هیروشیما» شناخته می‌شود. کتاب کودکانه سه‌چرخه شین داستان شینیچی تتسوتانی ۳ ساله را روایت می‌کند که در بمباران هیروشیما کشته شد. موسیقی قطعه موسیقی مرثیه برای قربانیان هیروشیما اثر کریستوف پندرسکی (که گاهی مرثیه برای قربانیان هیروشیما برای ۵۲ سیم و در اصل ۸'۳۷" به عنوان اشاره‌ای به جان کیج نیز نامیده می‌شود) در سال ۱۹۶۰ به عنوان واکنشی به آنچه آهنگساز آن را عملی بی‌معنی می‌دانست، نوشته شد. در ۱۲ اکتبر ۱۹۶۴، پندرسکی نوشت: "بگذارید این مرثیه، باور راسخ مرا بیان کند که فداکاری هیروشیما هرگز فراموش و از بین نخواهد رفت." سمفونی شماره ۵ ماسائو اوکی در سال ۱۹۵۳، "هیروشیما"، یکی از اولین آثار متعدد ژاپنی بود که به فاجعه بمباران اتمی هیروشیما اختصاص داده شد، که بر اساس شش نقاشی از ایری و توشی ماروکی، پانل‌های هیروشیما (قطعات ۳ تا ۸)، که اوکی یک مقدمه و یک مرثیه پایانی به آن اضافه کرد. اوراتوریو «صدای بی‌صدا در هیروشیما» اثر توشیو هوسوکاوا برای تک‌خوان‌ها، راویان، گروه کر، نوار (آد لیب) و ارکستر (۱۹۸۹/۲۰۰۱) پس از ماتسوئو باشو، پل سلان و گِنباکو نو کو. اثر اولیه آلفرد اشنیتکه، اوراتوریو ناگاساکی، در پنج موومان، بر روی اشعار شوروی و ژاپنی. آهنگساز رابرت استدمن یک اثر موسیقی برای آواز و گروه مجلسی با عنوان آوازهای هیباکوشا نوشته است. این اثر به سفارش موزه جنگ امپراتوری شمال، منچستر، در سال ۲۰۰۵ برای اولین بار اجرا شد. آهنگ «پروژه منهتن» از گروه راک راش کانادایی، از آلبوم سال ۱۹۸۵ آنها با نام پنجره‌های قدرت، دربارهٔ توسعه بمب اتمی و استفاده از آن علیه ژاپن است. کتاب «هیروشیما عشق من» الهام‌بخش آهنگی با همین عنوان در سال ۱۹۷۷ توسط گروه بریتانیایی موج نو اولتراوکس بود. گروه راک ژاپنی لارک ان سیل آهنگ «هوشی زورا» («آسمان پرستاره») را در آلبوم «بیدار» سال ۲۰۰۵ ضبط کرد و از هیروشیما به عنوان استعاره‌ای از ویرانی جنگ استفاده کرد. آهنگ «هسته‌ای» «حمله» اثر گروه پاور متال سوئدی ساباتون، از آلبوم «آترو دامیناتوس»، دربارهٔ بمب‌گذاری‌ها و تأثیر آنها بر مردم ژاپن است. آهنگ «انولا گی (ترانه)» اثر گروه پاپ بریتانیایی مانورهای ارکسترال در تاریکی دربارهٔ بمب‌افکن بوئینگ بی-۲۹ سوپرفورترس است که محموله اولین بمب اتمی، پسر کوچک را بر فراز هیروشیما تحویل داد و بعداً چند روز بعد، هنگامی که مرد چاق بر روی ناگاساکی انداخته شد، برای مأموریت دوم، پرواز شناسایی آب و هوا انجام داد. «امید سبز پس از باران سیاه (سمفونی برای بازماندگان هیروشیما، ناگاساکی و اردوگاه کار اجباری مانزانار)» اثر آهنگساز آمریکایی استیو هایتزگ یادبودی برای قربانیان بمباران اتمی ۱۹۴۵ این دو شهر ژاپنی است و شامل عناصر کوبه‌ای ساخته شده از درختان هیروشیما و ناگاساکی و همچنین سنگ‌های اردوگاه کار اجباری مانزانار ژاپنی-آمریکایی است. | ## جمع‌بندی | موری شفر با عنوان «ترنودی» که در سال ۱۹۷۰ برای گروه کر جوانان نوشته شده است، به قربانیان بمب‌گذاری تقدیم شده است؛ دانشنامه کانادا آن را «تفسیری تأثیرگذار و تلخ دربارهٔ بمباران ناگاساکی بر اساس نظرات بازماندگان» نامیده است.