موضوع مقاله: انه‌ایدا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # انه‌ایدا | مقدمه: این شعر حماسه-مضحک نخستین اثر ادبی است که به‌ طور کامل به زبان اوکراینی مدرن منتشر شده‌ است. | ## بخش 1: انه‌ایدا | اگرچه زبان اوکراینی برای میلیون‌ها نفر در اوکراین یک زبان روزمره بود، اما رسماً استفادۀ ادبی از آن در منطقۀ تحت کنترل روسیه امپراتوری منع شده بود. انه‌ایدا تقلیدی از انه‌اید اثر ویرژیل است که در آن کوتلیارفسکی قهرمانان تروآ را به کازاک‌های زاپوروژی تبدیل کرد. منتقدان بر این باورند که این اثر در پرتو انهدام زاپوریژیان هوست به دستور کاترین کبیر نوشته شده‌ است. در آن زمان، بخشی از نخبگان اوکراینی گرفتار نوستالژی برای دولت کازاک بودند که توسط روسیه در ۱۷۸۶–۱۷۷۵ میلادی منحل شد. سه قسمت اول این شعر در سال ۱۷۹۸ میلادی بدون اطلاع نویسنده در سن پترزبورگ منتشر شد. این شعر در فهرست ۱۰۰ اثر برتر توسط: «از اسکوورودا تا زمان مدرن: ۱۰۰ هنر خلاق مهم در اوکراین» قرار دارد. خلاصه داستان І پس از ویرانی تروآ توسط یونانیان، آینیاس (اِنه‌ی) با سپاهی از تروجان‌ها از طریق دریا فرار کرد. یونو که آینیاس، پسر ونوس را دوست نداشت، نزد خدای باد آیولوس رفت تا طوفانی به پا کند و تروجان‌ها را غرق کند. او گفت که سرنوشت آینیاس قبلاً تعیین شده است — او به رم خواهد رفت تا «یک پادشاهی قدرتمند بسازد»، «تمام جهان را به بردگی کشد» و «آنان همه رهبر خواهند بود». پس از سرگردانی‌های طولانی، تروجان‌ها به کارتاژ رسیدند، جایی که دیدو در آنجا حکومت می‌کرد. ملکه، عاشق آینیاس شد و با او همراه شد به طوری که او هدف اصلی خود را فراموش کرد — ساخت رم. زئوس که به‌طور تصادفی از المپ به زمین نگاه می‌کرد، این را دید، عصبانی شد و مرکوری را فرستاد تا قرارشان را به آینیاس یادآوری کند. ІІ تروجان‌ها به دریا زدند و در سیسیل، جایی که شاه آکست در آنجا حکومت می‌کرد، فرود آمدند. در طول جشن و بازی‌های تروجان، یونو خدمتکار خود را به زمین فرستاد که زنان تروجان را متقاعد کند تا قایق‌ها را بسوزانند. آنخیسس قول داد که همه چیز خوب خواهد شد و از او خواست تا او را در جهنم ملاقات کند. III تروجان‌ها با خروج از سیسیل، مدت زیادی در دریا حرکت کردند تا اینکه در کومای فرود آمدند. او قول داد که آینیاس را در ازای دریافت رشوه به خدای خورشید فوئبوس و هدیه‌ای برای خودش به جهنم ببرد. هر دو از جادۀ جهنم پایین رفتند، جایی که خواب‌آلودگی، خمیازه، و مرگ در آن زندگی می‌کردند و پشت سر آن‌ها طاعون، جنگ، سرما، قحطی و بلاهای دیگر ایستاده بودند. | ## بخش 2: انه‌ایدا | در آنجا گناهکارانی را دیدند که در جهنم عذاب می‌کشیدند: اربابان، دروغگوها، والدین خسیس، احمق… آینیاس در جهنم، دیدو و تروجان‌های کشته شده را ملاقات کرد. سرانجام با پدرش آنخیسس ملاقات کرد که به آینیاس گفت که «خانواده ای بزرگ و غیور» خواهد داشت که «بر تمام جهان حکومت خواهند کرد». ملوانِ راهنما جزیره‌ای را می‌بیند که توسط ملکۀ ظالم سرسی اداره می‌شود و مردم را به حیوانات تبدیل می‌کند. سپس آینیاس آنان را به کاروانسراهای پادشاه می‌فرستد، و او کازاک‌ها را با افتخار پذیرایی می‌کند و خواهان آن است که اینیاس داماد او شود. در همین حین، یونو که می‌بیند آینیاس در حال حاضر از حد و حدود خود تجاوز کرده، تصمیم می‌گیرد به او درس خوبی برای رفتار گستاخانه‌اش بدهد. الهه، ارینیس تلفوسیا را می‌فرستد که ابتدا نزد آماتا مسک می‌گزیند و سپس از تورنوس دیدار می‌کند. تورنوس خوابی می‌بیند که در آن عروس آینده‌اش آینیاس را به عنوان نامزد خود انتخاب می‌کند. V آینیاس به این فکر می‌کند که چگونه تورنوس را شکست دهد، زیرا خدایان المپ عجله‌ای برای کمک نداشتند. آینیاس به خواب رفت و در خواب پیرمردی به آینیاس توصیه می‌کند که با آرکادی‌ها که دشمن لاتین‌ها بودند دوست شود؛ بنابراین او تصمیم می‌گیرد از آرکادی‌ها کمک بگیرد (ایواندر پادشاه آرکادی‌ها است، پالانت پسر اوست). یونو خدمتکاری را می‌فرستد تا به تورنوس در مورد حمله احتمالی آینیاس هشدار دهد و توصیه می‌کند که ضربۀ نخست را او بزند. ونوس به سیبلا (مادر خدایان) شکایت می‌کند و او نیز به نوبۀ خود از زئوس شکایت می‌کند. برترین خدا کشتی‌های تروجان‌ها را به سیرن (حوریان یا موجودات بالدار دریایی که آواز خواندن آن‌ها ملوانان بی احتیاط را به سمت صخره‌ها می‌کشاند.) تبدیل می‌کند و روتول‌ها از ترس فرار می‌کنند. او می‌خواهد این کار را خودش انجام دهد، زیرا اوریال یک مادر پیر دارد و او هیچ‌کس را ندارد. نایز و اوریال شجاعت زیادی به خرج می‌دهند و دشمنان زیادی را از پای درمی‌آوردند و زمانی که بازمی‌گردند با لاتین‌هایی که به اردوگاه آن‌ها می‌رفتند برخورد می‌کنند. مردان جوان سعی می‌کنند در جنگل پنهان شوند، اما لاتین‌ها آن‌ها را ردیابی می‌کنند، و جنگل را احاطه می‌کنند جایی که شما «نمی‌توانید از آن دور شوید» و شروع به جستجوی «زوج شجاع» می‌کنند. وقتی اوریال گرفتار می‌شود، نایز از درخت بید بالا رفته، نیزه خود را رها می‌کند و بدین ترتیب خود را آشکار می‌سازد. کلنل وولسنت اوریال را اعدام می‌کند و نایز با شمشیر خود به دل دشمن می‌زند و در نهایت در نبرد شکست می‌خورد. سپس رئیس توپخانه با یادآوری این که آینیاس «ما را سرباز می‌داند، نوادگان با شکوه‌ترین پدربزرگ‌ها»، آن‌ها را شرمسار می‌کند. | ## بخش 3: انه‌ایدا | VI زئوس که از دست خدایان به خاطر مداخله آن‌ها خشمگین شده بود، خدایان را از انجام هر کاری برای هر یک از طرفین منع می‌کند. ونوس نزد خدای متعال می‌آید، شروع به چاپلوسی از او می‌کند و از یونو شکایت می‌کند. در این زمان، آینیاس همراه با پالانت برای کمک به تروجان‌ها سوار بر کشتی بادبان می‌کشد و راهی می‌شود. ناگهان ماوکا [به زبان نیااسلاوی به معنی: «مرده»، نوعی روح زنانه در اساطیر اوکراینی است.] را در آب می‌بیند. او به آینیاس می‌گوید که تورنوس و سربازانش از قبل شروع به مبارزه با تروجان‌ها کرده‌اند و تقریباً ناوگان آن‌ها را سوزانده‌اند. یونو به چهرۀ آینیاس در می‌آید و تورنوس را فریب می‌دهد تا با کشتی به سوی خانه برود و کشته نشود. آینیاس به آن‌ها می‌گوید که با لاتین‌ها نمی‌جنگد، بلکه با تورنوس می‌جنگد و به آنان پیشنهاد می‌کند که یک نبرد تن به تن با او ترتیب دهند. برای این کار زئوس به یونو پرخاش می‌کند و می‌گوید: «ما قبلاً به همه خدایان گفته‌ایم: آینیاس در المپ با ما خواهد بود تا از همان کلوچه‌هایی بخورد که به شما می‌گویم بپزید». آینیاس با کوبیدن تورنوس به زمین، قصد دارد او را بکشد، اما سخنان روتول قلب او را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ترجمۀ انگلیسی ترجمه‌های جزئی انه‌ایدا به سال ۱۹۳۳ میلادی بازمی‌گردد، زمانی که ترجمه چند بیت اول انه‌ایدای کوتلیارفسکی توسط ولودیمیر سمنینا در روزنامۀ آمریکایی جوامع اوکراینی دور از وطن به نام هفته‌نامۀ اوکراینی در ۲۰ اکتبر ۱۹۳۳ میلادی منتشر شد. با این حال، اولین ترجمۀ کامل انگلیسی انه‌ایدا، مهمترین اثر ادبی کوتلیارفسکی تنها در سال ۲۰۰۶ میلادی توسط بوهدان ملنیک اوکراینی-کانادایی در کانادا منتشر شد، که بیشتر به خاطر ترجمۀ انگلیسی او از افسانۀ اوکراینی ایوان فرانکو، به نام میکیتا روباه مشهور است. آینیاس جوانی سرزنده بود به تمامی کازاک به عنوان جوانکی، برای شیطنت او بیش مهربان بود در حالی که بیش از هر چیز رشادت داشت. اما زمانی که یونانیان احساس تلخی بسیار نمودند و از تروآ پشته‌ای از زباله ساختند کیسه ای برداشت و با شهوت - به همراهی چند ترویانی نیک که او گرد خویش آورد که در پس سرسختی پنهان و گردنشان به چرم شده بود - او ابری از غبار را به تروی پیر نشان داد. او به سرعت چند قایق از الوار ساخت، سپس آن‌ها را در دریای آرام رها کرد و آن‌ها را با عضلاتی آزموده پر کرد به کفی برخوردند که چشم‌ها می‌توانستند ببینند. اما یونو، دختر لعنتی، غرغر می‌کرد، همچون مرغ برای آب غر می‌زد؛ - اینگونه بود که آینیاس فاقد لطفش بود - مدتهای مدید بود که دعا می‌کرد: او آرزو کرد که روح او از تعلل دست بردارد برای سفر به آن مکان فرازمینی ناخوشایند — ترجمه: و. — ایوان کوتلیارفسکی، انه‌ایدا فهرست ترجمه‌های انگلیسی ایوان کوتلیارفسکی، انه‌اید: [ترجمه به انگلیسی از اوکراینی توسط بوهدان ملنیک]. | ## جمع‌بندی | اقتباس‌ها انه‌ایدا، یک انیمیشن اوکراینی محصول ۱۹۹۱ میلادی به کارگردانی ولودمیر داخنو است.