موضوع مقاله: نبرد علیوال | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نبرد علیوال | مقدمه: نبرد علیوال در ۸ بهمن ۱۲۲۴ خورشیدی بین نیروهای بریتانیایی و سیک در شمال هند (اکنون پنجاب، هند) درگرفت. | ## بخش 1: نبرد علیوال | پیروزی بریتانیا در این نبرد گاهی اوقات به عنوان نقطه عطف در نخستین جنگ انگلستان و سیک در نظر گرفته می‌شود. پیش‌زمینه نخستین جنگ انگلستان و سیک شش سال پس از مرگ رنجیت سینگ، که امپراتوری سیک را در پنجاب تأسیس کرده بود، آغاز شد. پنجاب به‌طور فزاینده‌ای دچار بی‌نظمی شد، در حالی که بریتانیا نیروهای نظامی خود را در مرز خود با پنجاب افزایش داد. سرانجام، ارتش خالصه سیک که به‌طور فزاینده‌ای آشفته بود، تحت رهبرانی که به نیروهای خود بی‌اعتماد بودند، تحریک شد تا از رودخانه سوتلج عبور کرده و به قلمرو بریتانیا حمله کنند. در ۳۰ آذر و ۱ دی ۱۲۲۴ خورشیدی، ارتش کمپانی هند شرقی بریتانیا به فرماندهی سر هیو گاف و فرماندار کل بنگال، سر هنری هاردینج، در نبرد خونین فیروزشاه جنگید. ارتش‌های سیک تحت رهبری وزیر اعظم لال سینگ و فرمانده کل تج سینگ سرانجام عقب‌نشینی کردند، اما ارتش بریتانیا از تلفات سنگین خود به شدت متزلزل شد. آنها برای چند هفته خصومت‌ها را از سر نگرفتند و هاردینج به دنبال برکناری گاف از فرماندهی بود و تاکتیک‌های او را مقصر تلفات سنگین می‌دانست. با این حال، آنها توسط نیروهایی که هنوز وارد عمل نشده بودند، تقویت شدند و به عقب از سوتلج بازگشتند تا یک سرپل در سوبراون را اشغال کنند، در حالی که یک گروه جدا شده تحت فرماندهی رنجود سینگ ماجیتیا (که گاهی به صورت "Runjoor Singh" نیز نوشته می‌شود)، با ۷٬۰۰۰ مرد و ۲۰ قبضه توپ، از بالادست سوتلج عبور کرد تا قلعه تحت کنترل بریتانیا در لودیانا را محاصره کند و خطوط تدارکاتی گاف و هاردینج را تهدید نماید. فرماندهان بریتانیایی یک لشکر تحت فرماندهی سر هری اسمیت را جدا کردند تا این تهدید از عقب خود را برطرف سازند. | ## بخش 2: نبرد علیوال | لشکرکشی در ۲۶ دی ۱۲۲۴ خورشیدی، اسمیت دو پاسگاهی را که سیک‌ها در فاتحگر و دهارمکوت تصرف کرده بودند، پس گرفت. اگرچه سواره‌نظام نامنظم رنجود سینگ به مناطق گسترده‌ای حمله کرده و بخشی از پادگان‌های بریتانیا در لودیانا را به آتش کشیده بود، اما بدنه اصلی او به کندی به سمت لودیانا پیشروی می‌کرد. با این حال، با آگاهی از قدرت سیک‌ها و دریافت دستورات بیشتر از گاف، او در عوض نیروهای خود را با رژه اجباری از طریق جگراون به حرکت درآورد، یک هنگ بریتانیایی را در آنجا جمع‌آوری کرد تا زودتر از بدنه اصلی سیک به لودیانا برسد. در ۱ بهمن، هنگامی که او بدووال را ترک کرد، سواره‌نظام نامنظم سیک (گورچوراس) به‌طور مداوم به محافظان عقب او حمله می‌کردند. آنها بیشتر حیوانات باربر اسمیت (قاطر، گاو و فیل) را تصرف کردند و هر سرباز پراکنده را از بین بردند. رودخانه سوتلج در تمام طول خط آنها به عقب نزدیک بود، که مانور دادن را برای آنها دشوار می‌کرد و همچنین در صورت مجبور شدن به عقب‌نشینی، به‌طور بالقوه فاجعه‌بار بود. او دو تیپ از چهار تیپ پیاده‌نظام خود را برای تصرف روستا فرستاد، که از آنجا می‌توانستند مرکز سیک‌ها را پهلوآتش کنند. آنها روستا را تصرف کردند و شروع به فشار به جلو کردند تا محل کم‌عمق رودخانه برای عبور از سوتلج را تهدید کنند. همان‌طور که سیک‌ها سعی کردند جناح چپ خود را به عقب بگردانند، و بر روی بوندری محوری قرار دهند، برخی از سواره‌نظام آنها تهدیدی برای جناح چپ باز بریتانیا ایجاد کردند. | ## بخش 3: نبرد علیوال | یک تیپ سواره‌نظام بریتانیایی و هندی، به رهبری شانزدهمین سواره‌نظام نیزه‌دار، حمله کرده و آنها را متفرق کرد. اینها گردان‌هایی بودند که به شیوه معاصر اروپایی توسط ناپلی مزدور، پائولو دی آویتابیل، سازماندهی و آموزش دیده بودند. آنها مربع تشکیل دادند تا جبهه‌ای قوی در برابر حمله سواره‌نظام ایجاد کنند، همان‌طور که اکثر ارتش‌های اروپایی انجام می‌دادند. پیاده‌نظام در مرکز سیک سعی کرد از یک نالاه (بستر خشک رودخانه) دفاع کند، اما توسط یک هنگ پیاده‌نظام بنگال پهلوآتش شدند و مجبور شدند به فضای باز بروند و سپس توسط آتش توپخانه سواره بنگال اسمیت از پا درآمدند. بر خلاف اکثر نبردهای هر دو جنگ انگلیس و سیک، هنگامی که سیک‌ها در علیوال شروع به عقب‌نشینی کردند، عقب‌نشینی به سرعت به یک فرار بی‌نظم تبدیل شد. هنگامی که سربازان سیک از محل‌های کم‌عمق رودخانه فرار کردند، بیشتر توپ‌های خود را، یا در ساحل رودخانه یا در محل‌های کم‌عمق، به همراه تمام چمدان‌ها، چادرها و تدارکات، رها کردند. پس‌لرزه اسمیت بعدها نوشت: بسیاری از مفسران از پیروزی اسمیت به عنوان «نبرد بدون اشتباه» یاد کردند. | ## جمع‌بندی | به جز شانزدهمین سواره‌نظام نیزه‌دار، که ۱۴۴ نفر از حدود ۳۰۰ نفر را از دست داد، تعداد کمی از واحدهای اسمیت تلفات سنگینی داشتند.