موضوع مقاله: کنگره پان‌آفریقایی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کنگره پان‌آفریقایی | مقدمه: کنگره پان‌آفریقایی نخست به عنوان میانجی صلح در استعمارزدایی از آفریقا و هند غربی شهرت یافت و گام مهمی در پیشبرد جنبش پان‌آفریقا برداشت. | ## بخش 1: کنگره پان‌آفریقایی | از همان آغاز، از جمله خواسته‌های اصلی این گروه پایان دادن به حکومت استعماری و تبعیض نژادی بود. بیانیه‌ای که کنگره پان‌آفریقایی صادر کرد، خواسته‌های سیاسی و اقتصادی آن را در چارچوبی جهانی از همکاری بین‌المللی تشریح نمود و بر ضرورت پرداختن به چالش‌هایی که آفریقا به دلیل استعمار گسترده اروپایی با آن روبرو بود، تأکید کرد. کنگره‌ها در سال‌های زیر برگزار شدند: ۱۹۱۹ در پاریس (فرانسه)؛ ۱۹۲۱ در بروکسل (بلژیک)، لندن و پاریس؛ ۱۹۲۳ در لیسبون (پرتغال) و لندن؛ ۱۹۲۷ در نیویورک (ایالات متحده)؛ ۱۹۴۵ در منچستر (انگلستان)؛ ۱۹۷۴ در دارالسلام (تانزانیا)؛ ۱۹۹۴ در کامپالا (اوگاندا)؛ ۲۰۱۴ در ژوهانسبورگ (آفریقای جنوبی)؛ و ۲۰۲۵ در لومه (توگو). دیو بویس به انجمن ملی پیشرفت رنگین‌پوستان، ژانویه ۱۹۱۹، دربارهٔ برنامه‌ریزی اولین کنگره پان‌آفریقایی. جنبش پان‌آفریقا به عنوان یک فلسفه، از اواخر دهه ۱۷۰۰ میلادی شکل گرفت و در جنبش‌های مخالفت با بردگی در ایالات متحده و بریتانیا نمود یافت. نویسندگان بریتانیایی و بردگان سابق، اوتوبا کوگوانو و الاودا اکویانو، پایه‌های پان‌آفریقاگرایی را در ادبیات انگلیسی بنا نهادند. پان‌آفریقاگرایان بر این باور بودند که هم بردگی و هم استعمار بر پایه نگرش‌های منفی نسبت به مردمان آفریقایی‌تبار شکل گرفته‌اند که این نگرش‌ها به نوبه خود به نژادپرستی دامن زده است. سیاه‌پوستان آمریکا به‌ویژه از کندی روند دستیابی به برابری نژادی در ایالات متحده ناخشنود بودند. هنری سیلوستر ویلیامز، وکیل ترینیداد و توباگو، در سال ۱۸۹۷ انجمن آفریقایی (بریتانیا) را برای تقویت حس وحدت پان‌آفریقایی در مستعمرات بریتانیا تأسیس کرد. این انجمن، تبعیض‌ها و بی‌عدالتی‌های روا داشته‌شده بر مردمان دیاسپورای آفریقایی را منتشر می‌کرد. فعالیت‌های انجمن آفریقایی به برگزاری اولین کنفرانس پان‌آفریقایی در لندن در سال ۱۹۰۰ انجامید. این کنفرانس که مخالفان نژادپرستی و استعمار را گرد هم آورد، توجه بین‌المللی را جلب کرد، هرچند به اقدام سیاسی در این زمینه‌ها نینجامید. شرکت‌کنندگان در کنفرانس پان‌آفریقایی دربارهٔ لزوم حفظ هویت فرهنگی سیاه‌پوستان و به رسمیت شناختن حقوق بومیان توسط قدرت‌های استعماری بحث کردند. دیو بویس یکی از سی شرکت‌کننده این کنفرانس بود که در آن، «خط رنگ» را به عنوان یکی از مهم‌ترین مسائل قرن بیستم توصیف کرد. حضور دو بویس در کنفرانس ۱۹۰۰ او را به عنوان رهبری در حال ظهور در جنبش پان‌آفریقایی معرفی کرد. در جریان جنگ جهانی اول، سربازان آمریکایی آفریقایی‌تبار با دلاوری در خارج از کشور جنگیدند و افرادی چون دو بویس بر این باور بودند که آن‌ها نباید پس از بازگشت به ایالات متحده با خشونت نژادی روبرو شوند. سربازان سیاه‌پوست همچنین در اروپا از سوی نیروهای اعزامی آمریکا در اروپا در طول جنگ مورد تبعیض قرار گرفتند. دو بویس از جنگ سیاه‌پوستان آمریکایی به عنوان «بدهی خون» یاد کرد و استدلال کرد که آن‌ها مستحق غرامت بردگی هستند. او همچنین بر این باور بود که تضمین آینده‌ای روشن برای آفریقا کلید کمک به همه سیاه‌پوستان جهان است. اصول چهارده‌گانه ویلسون به دو بویس امید داد که فرصت‌های سیاسی بیشتری برای سیاه‌پوستان در آینده‌ای با ویژگی‌های دموکراتیک و استعمارزدایی فراهم خواهد شد. افزون بر این، دو بویس می‌خواست در برابر نفوذ انجمن جهانی بهبود سیاهپوستان و اتحادیه جوامع آفریقایی (UNIA) و مارکوس گاروی در هر نشست احتمالی بایستد. ایالات متحده گاروی و UNIA را به «انقلاب روسیه» و جدایی‌طلبی سیاهان پیوند می‌داد و دو بویس می‌خواست از این پیوند دوری جوید. دو بویس بر این باور بود که در میان همه گروه‌هایی که می‌خواستند در پایان جنگ جهانی اول صدایی داشته باشند، او می‌تواند «نفوذ سیاسی مثبتی» داشته باشد. در دسامبر ۱۹۱۸، دو بویس به نمایندگی از انجمن ملی پیشرفت رنگین‌پوستان به فرانسه رفت، همزمان با برگزاری کنفرانس صلح پاریس در پایان جنگ جهانی اول. بسیاری از گروه‌های اکثریت، از جمله سیاه‌پوستان اروپا و آفریقا، بر این باور بودند که تأسیس جامعه ملل پیامدهای مثبتی برای آن‌ها از نظر سیاسی و اجتماعی خواهد داشت. دو بویس به رئیس‌جمهور ویلسون نامه نوشت و از او خواست که او را به عنوان نماینده در کنفرانس صلح پاریس برای سخن گفتن از سوی سیاه‌پوستان بپذیرد. دو بویس می‌دانست که سرنوشت برخی از مستعمرات آفریقا در کنفرانس صلح مطرح خواهد شد. او امیدوار بود که برگزاری کنفرانسی با حضور نمایندگان سیاه‌پوست از سراسر جهان، صدای آن‌ها را به گوش قدرت‌های اروپایی و افکار عمومی اروپا برساند. می‌خواست از دولت‌های شرکت‌کننده در کنفرانس صلح بخواهد که با رنگین‌پوستان در سراسر جهان رفتار بهتری داشته باشند. دو بویس بر این باور بود که می‌تواند «نفوذ سیاسی مثبتی بر قدرتمندان و تصمیم‌گیرندگان کنفرانس صلح پاریس داشته باشد». با این حال، دو بویس یکی از افراد بسیاری بود که گروه‌های مختلف مدافع را نمایندگی می‌کردند و می‌خواستند در کنفرانس صلح صدایی داشته باشند. از آنجا که اجازه سخنرانی در کنفرانس صلح به او داده نشد، تصمیم گرفت نشست جداگانه‌ای در همان زمان برگزار کند. در نوزدهم ژانویه ۱۹۱۹، NAACP یک گردهمایی عمومی در شهر نیویورک دربارهٔ آینده آفریقا برگزار کرد. در این رویداد، حمایت گسترده‌ای از دو بویس برای پرداختن به مسائل پان‌آفریقایی در پاریس در جریان کنفرانس صلح وجود داشت. سخنرانان این گردهمایی در نیویورک شامل ویلیام هنری شپرد، هوریس کالن و جیمز ولدون جانسون بودند. کنگره پاریس ۱۹۱۹ (اول) برنامه‌ریزی در نوزدهم فوریه ۱۹۱۹، اولین کنگره پان‌آفریقایی به سرعت در پاریس توسط دابلیو. دیانی به عنوان رئیس کنگره، دو بویس به عنوان دبیر و گیبز به عنوان دبیر دوم خدمت کردند. دو بویس فهرستی از گروه‌هایی تهیه کرد که می‌خواست در کنگره شرکت کنند؛ شامل کشورهایی که شهروندان سیاه‌پوست داشتند، اما همچنین نمایندگانی از سایر کشورها را نیز می‌خواست. دو بویس می‌خواست از کنفرانس صلح پاریس که در آن زمان در پاریس برگزار می‌شد بخواهد که به مستعمرات آفریقایی اجازه خودگردانی داده شود. کنگره پان‌آفریقایی پیشنهاد کرد که آلمان ملزم به واگذاری مستعمراتش به یک سازمان بین‌المللی شود، نه به قدرت‌های استعماری دیگر. برخلاف شورای بین‌المللی زنان، کنگره پان‌آفریقایی نتوانست نمایندگانی به کنفرانس صلح بفرستد و اجازه نداشت اعضایش در کمیسیون‌ها شرکت کنند. نمایندگان کنگره پان‌آفریقایی در میان دولت‌ها یا سازمان‌های جهانی هیچ «جایگاه رسمی» ای نداشتند. دیانی با متقاعد کردن نخست‌وزیر ژرژ کلمانسو از اهمیت کنگره، اجازه رسمی برگزاری آن را در پاریس به دست آورد. تاریخ‌های دوازده و سیزدهم فوریه برای همزمانی با سالروز تولد آبراهام لینکلن تعیین شد. بودجه رویداد از سوی انجمن ملی پیشرفت رنگین‌پوستان و برادری‌های آمریکایی تأمین شد. مری وایت آوینگتن و جیمز ولدون جانسون از طریق درخواست از حامیان برجسته NAACP، کمک مالی جمع‌آوری کردند. پس از کسب اجازه برگزاری رویداد، مقامات آمریکایی در پاریس، مانند تاسکر هووارد بلیز و جرج لوئیس بیر، نگران شدند. بیر که کارشناس اصلی امور استعماری ایالات متحده بود، بر این باور بود که سیاه‌پوستان قادر به خودگردانی نیستند. مجموعه‌ای از تلگراف‌های دیپلماتیک با عنوان «فوری» و «محرمانه» میان وزارت امور خارجه ایالات متحده و مقامات آمریکایی در پاریس ردوبدل شد. پنجاه و هفت نماینده از پانزده کشور شرکت کردند، رقمی کمتر از آنچه در ابتدا برنامه‌ریزی شده بود، زیرا دولت‌های بریتانیا و آمریکا از صدور گذرنامه برای شهروندانشان که قصد شرکت داشتند خودداری کردند. وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد که دولت فرانسه زمان را برای برگزاری کنگره پان‌آفریقایی مناسب نمی‌داند. یک نویسنده نیویورک کال بر این باور بود که ایالات متحده نگران آن بود که مباحث روابط نژادی در کنگره پاریس برایش شرم‌آور باشد. بسیاری از نمایندگانی که شرکت کردند، با اطلاع کوتاه‌مدت یا با مدارک دیگری، مانند اعتبارنامه خبرنگاری، حضور یافتند. در اولین کنگره پان‌آفریقایی، آفریقا نمایندگی بیشتری نسبت به کنفرانس پان‌آفریقایی ۱۹۰۰ داشت. بیست‌ویک نماینده از کشورهای کارائیب و شانزده نماینده از ایالات متحده حضور داشتند. با این حال، دو بویس توانست ایده‌ای از مارکسیسم پان‌آفریقایی را در این رویداد مطرح کند. او گفت که سیاه‌پوستان آسیمیله‌شده از آمریکا، بریتانیا و فرانسه «بسیار پیشرفته‌تر از آفریقایی‌های بومی و 'ذاتاً عقب‌مانده'» هستند. از این منظر، او معتقد بود که کشورهای آفریقایی تحت سلطه آلمان باید به سیستمی مشابه نظام استعماری فرانسه واگذار شوند. این سخنرانی به نگرانی‌هایی که روشنفکران سیاه‌پوست اروپا و آمریکا از مقایسه شدن با کلیشه‌های آفریقایی‌ها به عنوان انسان‌های ابتدایی داشتند پرداخت. همچنین ارزش زیادی برای سیاه‌پوستانی قائل شد که توسط قدرت‌های استعمارگر «متمدن» شده بودند. برای دیانی، آلمان باید مستعمراتش را نه به این دلیل که استعمار بد است، بلکه به این دلیل که حکومت آلمان خوب نیست، واگذار کند. پس از سخنرانی دیانی، نماینده پرتغال آلفردو آندراده از دموکراسی فرانسه و حضور سیاه‌پوستان در دولت آن تجلیل کرد. سایر نمایندگان کنگره پان‌آفریقایی نیز از فرانسه برای داشتن نمایندگی سیاه‌پوست در سیاست و روابط خوب با سیاه‌پوستان تعریف کردند. آندراده، دیانی، گراتیان کانداس، آشیل رنه-بواسنوف، و ژوزف لاگروسیلیر همگی بر این باور بودند که «جایی برای آگاهی سیاسی دیاسپورای آفریقایی وجود ندارد، زیرا آن‌ها امپراتوری جمهوری سوم فرانسه را بهترین فرصت موجود برای تحقق حقوق سیاهان در حوزه‌های انتخاباتی‌شان می‌دانستند». پیروی از یک ملت «خیرخواه» رویکردی عملی برای بهبود زندگی سیاه‌پوستان تحت نمایندگی آن‌ها تلقی می‌شد. کینگ، نماینده لیبریا، از اهمیت توسعه کشورش به عنوان یک دولت آزاد سخن گفت و بر اهمیت میراث مشترک آفریقایی تأکید کرد. با این حال، لیبریا به دلیل حمایت آمریکایی نمی‌خواست علیه ایالات متحده موضع بگیرد. هلن نوبل کرتیس سخنرانی‌ای با عنوان «استفاده از سربازان آفریقایی در اروپا» ایراد کرد که تجربه‌های نژادپرستانه بسیاری از سربازان سیاه‌پوست که در جنگ جهانی اول می‌جنگیدند را در بیمارستان‌ها و نهادهای دیگر توصیف می‌کرد. کرتیس از جهانیان خواست بپذیرند که عدالت برای همه مردم صرف نظر از رنگ پوست یکسان است. آدی ویتس هانتون به نمایندگان یادآوری کرد که مشارکت زنان در مذاکرات پان‌آفریقایی اهمیت دارد. پیامدها کنگره سرانجام چندین قطعنامه، به‌ویژه در رابطه با مردمان تحت استعمار، تصویب کرد. آن‌ها خواستار حق تعیین سرنوشت مردم آفریقا شدند، مگر جایی که «شیوه‌های موجود به‌طور مستقیم با بهترین اصول ثابت‌شده تمدن در تضاد بود». بر این باور بود که آفریقا باید از خودگردانی محلی برخوردار شود و آفریقایی‌ها باید تا آنجا که پیشرفتشان اجازه می‌دهد در اداره کشورهایشان مشارکت کنند تا در زمانی مشخص در آینده به استقلال کامل برسند. همچنین انتظار می‌رفت نمایندگان برای کنگره بعدی پان‌آفریقایی برنامه‌ریزی کنند تا این بحث‌ها ادامه یابد. دو بویس همچنین امیدوار بود که یک سازمان جهانی به نام انجمن پان‌آفریقایی تأسیس شود. | ## بخش 2: کنگره پان‌آفریقایی | گزارش شد که پوشش خبری کنگره در مطبوعات فرانسه اندک بود، اما یک روزنامه در پاریس دو بویس را «شاگرد گاروی» خواند. با این حال، مطبوعات اروپایی در هفته‌های پیش از رویداد اطلاعاتی دربارهٔ کنگره منتشر کردند. سیاه‌پوستان در ایالات متحده «به‌طور کلی از اقدامات دو بویس گونه‌ای که در روزنامه‌ها گزارش شده بود حمایت کردند». پل اوتله، فعال صلح بلژیکی، مقاله‌ای در لا پاتری بلژ نوشت و در آن پیشنهاد کرد قدرت‌های اروپایی مستعمرات آلمان را به مردم آفریقا بازگردانند. وقتی دو بویس در کرایزیس و در گزارش‌هایش به NAACP دربارهٔ کنگره نوشت، تصویر کاملی از ماهیت واقعی سخنرانی‌ها ارائه نداد و انتقاداتی از نژادپرستی در ایالات متحده را که در کنفرانس مطرح نشده بود، به آن نسبت داد. یکی از شرکت‌کنندگان کنفرانس، آفریقاشناس فرانسوی موریس دلافوس، نوشت که دولت فرانسه تا حد زیادی نسبت به ایده‌های بیان‌شده در کنگره تساهل نشان داد. وُرلی، یک ویرجینیایی سفیدپوست که در وزارت امور خارجه آمریکا در پاریس کار می‌کرد، نگرانی بیشتری نسبت به «به اصطلاح کنگره پان‌آفریقایی» ابراز کرد: او گزارش داد که شنیده «سخنرانی‌های آمریکایی‌های سیاه بسیار تحریک‌آمیز و محکوم‌کننده اوضاع اجتماعی در ایالات متحده بود». دو بویس در سال ۱۹۲۱ نامه‌ای به وینستون چرچیل فرستاد که در آن قطعنامه‌های تصویب‌شده در این اولین کنگره در ۱۹۱۹ را پیوست کرد. دو بویس قطعنامه‌ها را همچنین برای بیر و ادوارد هاوس، که به عنوان مشاور رئیس‌جمهور ویلسون فعالیت می‌کردند، فرستاد. ادموند فیتزجرالد فردریکس، نماینده انجمن جهانی بهبود سیاهپوستان و اتحادیه جوامع آفریقایی (UNIA). دیو بویس در آن سال در نوامبر در کرایزیس گزارش داد، در این کنگره «۲۶ گروه مختلف از مردمان نژاد سیاه نمایندگی داشتند: شامل نیجریه بریتانیا، ساحل طلا و سیرالئون؛ سودان مصر، آفریقای شرقی بریتانیا، آفریقای شرقی آلمان سابق؛ سنگال فرانسه، کنگو فرانسه و ماداگاسکار؛ کنگو بلژیک؛ سائوتومه پرتغال، آنگولا و موزامبیک؛ لیبریا؛ حبشه؛ هائیتی؛ جامائیکا و گرنادای بریتانیا؛ مارتینیک و گوادلوپ فرانسه؛ گویان بریتانیا؛ ایالات متحده آمریکا، سیاه‌پوستان مقیم انگلستان، فرانسه، بلژیک و پرتغال، و نمایندگان برادرانه از هند، مراکش، فیلیپین و آنام.» یک انقلابی هندی به نام شاپورجی ساکلاتوالا و یک روزنامه‌نگار از ساحل طلا به نام دبلیو. در جلسه لندن، قطعنامه‌هایی تصویب شد که دو بویس بعداً در «بیانیه‌اش به جامعه ملل» آن‌ها را بازگو کرد: تنها اعتراضات از سوی بلیز دیانی و گراتیان کانداس، سیاستمداران فرانسوی آفریقایی‌تبار و گوادلوپی‌تبار که نمایندگی سنگال و گوادلوپ را در مجلس ملی (فرانسه) داشتند، مطرح شد. آن‌ها به زودی از ایده پان‌آفریقاگرایی دست کشیدند زیرا از حقوق برابر در چارچوب شهروندی فرانسه دفاع می‌کردند و اعلامیه بیانیه لندن را بسیار خطرناک و افراطی می‌دانستند. برنامه‌ریزی در سال ۱۹۲۰، دو بویس سه هزار دلار از NAACP برای ایجاد یک «صندوق پان‌آفریقایی» تأمین کرد. قدرت‌های امپریالی و استعماری نگران بودند نمایندگان آمریکایی از ایده‌های رادیکال و انقلابی حمایت کنند. پیامدها مطبوعات در مستعمره بریتانیایی ساحل طلا (مستعمره بریتانیایی) کل کنگره ۱۹۲۱ را به شدت محکوم کردند. مطبوعات بلژیک به دلیل «ترس از اغتشاش در کنگو» گاروی و پیوندهایش با UNIA و کنگره را هدف قرار دادند. این امر در میان کسب‌وکارها و دولت در بروکسل باعث ترس شد که کنگره رویداد رادیکالی باشد که خواستار سرنگونی حاکمیت استعماری شود. پاندا فارنانا حتی تلاش کرد روزنامه لاونیر کلونیال بلژ را به خاطر «لکه‌دار کردن و بی‌اعتبار کردن کنگره پان‌آفریقایی» به دادگاه بکشاند. کمپین تخریب باعث شد بسیاری در بروکسل نشست را «گردهمایی آشوبگران خطرناکی» ببینند که «مانند رهبرشان مارکوس گاروی، قصد داشتند آفریقا را از سلطه اروپا آزاد کنند». با این حال، گاروی کنگره را چیزی بیش از یک شوخی نمی‌دانست و آن را و دو بویس را به شدت و آشکارا مورد انتقاد قرار داد. این نشست نیز خواسته‌هایی چون خودگردانی، مشکلات دیاسپورای آفریقایی و رابطه آفریقا-اروپا را تکرار کرد. در این نشست موارد زیر مطرح شد: توسعه آفریقا باید به نفع آفریقایی‌ها باشد، نه صرفاً برای سود اروپاییان. باید حکومت خودمختار و دولت مسئولیت‌پذیر برای غرب آفریقای بریتانیا و هند غربی بریتانیا برقرار شود. باید از ادعای اقلیت سفیدپوست برای سلطه بر اکثریت سیاه‌پوست در کنیا، رودزیا و آفریقای جنوبی جلوگیری شود. پیش از تشکیل جلسه کنگره در لندن، ایزاک بتون از کمیته فرانسوی نامه‌ای به دو بویس نوشت و اطلاع داد که گروه فرانسوی نمایندگانی نمی‌فرستد. اما دو بویس در یکی از گزارش‌هایی که در کرایزیس منتشر کرد، از سخنان آیدا گیبز هانت و رایفورد لوگان بهره برد تا وانمود کند کمیته فرانسوی نمایندگانی فرستاده است. هانت و لوگان، که ساکنان قدیمی آمریکایی-آفریقایی در فرانسه بودند، به‌طور مستقل به نشست سفر کرده بودند، و هانت و بتون از اینکه دو بویس وانمود کرده بود آن‌ها نماینده فرانسه هستند ناراحت شدند. سیاه‌پوستان فرانسوی، از جمله بتون و گراتیان کانداس که از کنگره استعفا داد، نگران بودند که رویداد «گرایش‌های رادیکال» داشته باشد. برنامه‌ریزی به گفته دو بویس، برنامه پیشین برای برگزاری چهارمین کنگره در هند غربی، به‌ویژه پورتوپرنس، در سال ۱۹۲۵ به دلایل حمل‌ونقل و سایر مشکلات به نتیجه نرسید. آدی وایتمن دیکرسون، آدی هانتون و اتحادیه بین‌المللی زنان برای صلح و آزادی از تأمین‌کنندگان اصلی بودجه نشست بودند. رویداد نشست افتتاحیه در کلیسای متدیست سنت مارک و مقر اصلی در کلیسای کنگرگیشنال گریس برگزار شد. حضور کم نمایندگان از مستعمرات بریتانیایی و فرانسوی به دلیل محدودیت‌های سفر دولتی بود. تته آنسا، هلن نوبل کرتیس، دو بویس، لئو ویلیام هنزبری، لسلی پینکنی هیل، ژرژ سیلوان، و چارلز اچ. در طول رویداد کمیته‌هایی تشکیل شد، از جمله کمیته قطعنامه‌ای به ریاست بلگارد، کانادی، دو بویس، هانتون، و ریوردی سی. پیامدها چهارمین کنگره پان‌آفریقایی که در شهر نیویورک برگزار شد، قطعنامه‌هایی مشابه جلسات سومین کنگره پان‌آفریقایی تصویب کرد. and فراخوانی برای همبستگی طبقه کارگر در میان خطوط نژادی نیز گنجانده شد، اما هیچ برنامه‌ای برای چگونگی تحقق آن تنظیم نشد. آفریقا توسط نمایندگانی از ساحل طلا (مستعمره بریتانیایی)، لیبریا، نیجریه، و سیرالئون نمایندگی شد. به دنبال تأسیس فدراسیون پان‌آفریقایی (PAF) در منچستر در سال ۱۹۴۵، پنجمین کنگره پان‌آفریقایی در شهرداری چورلتون-آن-مدلاک، منچستر، انگلستان، از ۱۵ تا ۲۱ اکتبر ۱۹۴۵ برگزار شد. اگرچه این رویداد بخشی از جنبش گسترده‌تر پان‌آفریقایی در ابتدای قرن بود، «این رویداد توسط مردمی در منچستر سازماندهی شد و آن‌ها افرادی را از سراسر جهان گرد هم آوردند.» در حالی که چهار کنگره پیشین عمدتاً شامل اعضای دیاسپورای آفریقایی، از جمله آن‌هایی که در بریتانیا بودند، آفریقایی-کارائیبی‌ها و سیاه‌پوستان آمریکا می‌شد، پنجمین کنگره نمایندگان بیشتری از قاره آفریقا داشت. خواسته اتحادیه دانشجویان غرب آفریقا این بود که رویداد در لیبریا، نه در اروپا، برگزار شود؛ با این حال، این رویداد که ابتدا برای برگزاری در پاریس همزمان با کنفرانس اتحادیه جهانی کارگری ۱۹۴۵ برنامه‌ریزی شده بود، به اوت در منچستر منتقل شد. کنفرانس در ساختمانی برگزار شد که با پرچم‌های سه ملت سیاه تحت خودگردانی در آن زمان آذین‌بسته بود: اتیوپی، لیبریا و جمهوری هائیتی. در پایان جنگ جهانی دوم، حدود ۷۰۰ میلیون نفر تحت حکومت امپریالی زندگی می‌کردند و «مردمان تابع» بودند، بدون هیچ آزادی، پارلمان، دموکراسی یا اتحادیه صنفی برای حمایت از کارگران. بسیاری احساس می‌کردند خیانت دیده‌اند؛ پس از آنکه در صورت جنگیدن برای قدرت‌های استعماری اروپایی در جنگ جهانی اول به آن‌ها وعده حرکت به سوی خودگردانی داده شده بود، این وعده‌ها بعداً انکار شد و رادیکالیسم جدیدی با خواسته‌های استعمارزدایی و محکوم کردن امپریالیسم، نژادپرستی و سرمایه‌داری ظهور کرده بود. برنامه‌ریزی برنامه‌ریزی در سال ۱۹۴۴ آغاز شد، پس از آنکه دو بویس با امی ژاک گاروی و هارولد مودی دربارهٔ ایده «منشور آزادی آفریقا» مکاتبه کرد. این مکاتبه دو بویس را به فراخوانی برای برگزاری پنجمین کنگره پان‌آفریقایی در لندن واداشت. دو بویس نمی‌دانست که جرج پدمور هم خواستار برگزاری کنگره پان‌آفریقایی پس از جنگ جهانی دوم شده است، اما وقتی فهمید، علاقه‌مند به همکاری با پدمور شد. برنامه‌های بیشتری با NAACP تنظیم شد و کنگره به‌طور آزمایشی برای برگزاری در پاریس همزمان با کنفرانس اتحادیه جهانی کارگری برنامه‌ریزی شد. برنامه‌ها بار دیگر در اوت ۱۹۴۵ تغییر کرد، زمانی که دو بویس اعلام کرد پنجمین کنگره پان‌آفریقایی یک هفته پس از کنفرانس اتحادیه کارگری در انگلستان برگزار خواهد شد. شرکت‌کنندگان در این کنفرانس، نمایندگی و حضور بسیار بیشتری از آفریقای قاره‌ای وجود داشت. ماریکا شروود خاطرنشان می‌کند که «همچنین یازده 'نماینده برادرانه' فهرست‌شده از سازمان‌های قبرسی، سومالیایی، هندی و سری‌لانکایی، و همچنین از اتحادیه بین‌المللی زنان برای صلح و آزادی و دو حزب سیاسی بریتانیایی، حزب ثروت مشترک و حزب کارگر مستقل حضور داشتند». مورخ صاحید آدیجوموبی می‌نویسد که «در حالی که کنگره‌های پان‌آفریقایی پیشین عمدتاً تحت کنترل روشنفکران طبقه متوسط سیاه‌پوست بریتانیایی و آمریکایی بود که بر بهبود شرایط استعماری تأکید داشتند، نشست منچستر با تسلط نمایندگانی از آفریقا و آفریقایی‌های مقیم یا در حال تحصیل در بریتانیا برگزار شد.» آدیجوموبی همچنین می‌نویسد «رهبری جدید حمایت کارگران، اتحادیه‌گران و بخش رو به رشد رادیکال جمعیت دانشجویی آفریقایی را جذب کرد. با کاهش شرکت آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار، نمایندگان عمدتاً از نسل نوظهوری از رهبران فکری و سیاسی آفریقایی تشکیل می‌شدند که به زودی در کشورهای استعمارزده خود شهرت، بدنامی و قدرت کسب کردند.» از جمله شرکت‌کنندگان هستینگز باندا، کوامه نکرومه و جومو کنیاتا بودند که بعداً به اولین روسای جمهور کشورهای مستقل خود تبدیل شدند. ناظران تخمین می‌زنند که ۸۷ تا ۹۰ نماینده در کنگره حضور داشتند که نمایانگر حدود ۵۰ سازمان بودند، با مجموع ۲۰۰ نفر تماشاگر. در حالی که نامدی آزیکیوه در کنفرانس حضور نیافت، اما گزارش‌هایی از اهمیت آن برای شتاب جنبش استقلال وجود دارد. داونز-توماس غنا: انجمن حمایت از حقوق بومیان – آشی نیکوی جامعه دوستداران آزادی آفریقا – بانکول آوونور-رنر، خانم رنر انجمن کشاورزان ساحل طلا – آشی نیکوی، دبلیو. آنان بریتانیا: انجمن پیشرفت آفریقا، لندن – کوی لاربی اتحادیه دانشجویان آفریقایی ادینبورگ – جی.سی. دیگرفت جانسون انجمن آفریقایی‌تبارها، دوبلین – جاجا واچوکو انجمن کارگران رنگین‌پوست – ارنست پی. اکی-امی، جیمز نورتی دفتر بین‌المللی خدمات آفریقایی – پیتر آبراهامز، امی اشوود گاروی، کوامه نکرومه، راس تی. براون، جرج نلسون، راز فینی کمیته متحد انجمن مردمان رنگین‌پوست و مستعمراتی، کاردیف – آرون آلبرت موسل، جی.اس. تویول-هنری کنگره اتحادیه کارگری (جامائیکا) – کن هیل انجمن جهانی بهبود سیاهپوستان و اتحادیه جوامع آفریقایی – آلما لا بادی، ال.ای. توبی، رابرت برادهرست مالاوی: کنگره آفریقایی نیاسالند – هستینگز باندا نیجریه: لیگ بهبود کالابار – ایو بی. لینتون، ارنست مک‌کنزی-ماوینگا سنت لوسیا: اتحادیه ملوانان و کارگران بنادر – جی.ام. کینگ سیرالئون: اتحادیه معلمان – هری ساییر انجمن مردم – لامینا سانکو کنگره اتحادیه کارگری – آی.تی.ای. والاس-جانسون آفریقای جنوبی: کنگره ملی آفریقا – پیتر آبراهامز، ماکومالو (ماکو) هلوبی دیویدسون دان تنگو جاباوو قرار بود شرکت کند، اما او به همراه چند تن دیگر از نمایندگان آفریقای جنوبی به دلیل مشکل دریافت گذرنامه نتوانستند حضور یابند. راهیندا ترینیداد و توباگو: اتحادیه کارگری فدرال – جرج پدمور حزب کارگر ترینیداد – ارنست مک‌کنزی-ماوینگا انجمن رفاه و فرهنگ سیاهان – سی. روخاس کنگره اتحادیه کارگری – رویرت گیتنس حزب ملی هند غربی – کلود لاشینگتون اوگاندا: جوانان باگاندا – آی. ژوانو ثروت مشترک – خانم لیدز حزب کمونیست بریتانیای کبیر – لن جانسون، ویلف چارلز، پت دیواین فدراسیون انجمن‌های هندی - ناگندرانات گانگولی فدراسیون سازمان‌های هندی در بریتانیا - سورات آلی حزب کارگر مستقل - جان مک‌نیر حزب لانکا ساما ساماجا – تیکیری باندا سوباسینگه انجمن ملی پیشرفت رنگین‌پوستان – دابلیو. مسائل مطرح‌شده از جمله مسائل مطرح‌شده در کنفرانس: «مشکل رنگ در بریتانیا»، از جمله مسائل بیکاری در میان جوانان سیاه‌پوست؛ کودکان دورگه رهاشده که پدرانشان از جمله سربازان سابق سیاه‌پوست بودند؛ تبعیض نژادی، تفکیک نژادی و رویه‌های تبعیض در استخدام. این موضوعات در اولین جلسه کنگره در پانزدهم اکتبر ۱۹۴۵، به ریاست امی اشوود گاروی، مورد بحث قرار گرفتند. همه حاضران خواستار استقلال ملت‌های آفریقایی بودند؛ نمایندگان دربارهٔ اینکه آیا ابتدا رهایی سیاسی یا کنترل اقتصادی اولویت دارد، اختلاف نظر داشتند. از جمله نابرابری‌های اجتماعی، اقتصادی، آموزشی، بهداشتی و شغلی که سیاه‌پوستان آفریقای جنوبی با آن روبرو بودند. همه حاضران حمایت و همدردی خود را ابراز کردند و مجموعه‌ای از خواسته‌ها را مطرح کردند. با تمرکز بر مسئله زمین، بیشتر بهترین زمین‌ها توسط تقسیم آفریقا اشغال شده بود؛ شرایط کاری و دستمزد آفریقایی‌ها همان نابرابری‌های آفریقای جنوبی را بازتاب می‌داد. بحث دربارهٔ کنترل بریتانیا بر اتیوپی در حالی که هایله سلاسی بر تخت بازگشته بود؛ عدم کمک سازمان ملل به اتیوپی در حالی که ایتالیا (که اتیوپی را در ۱۹۳۵ تحت فاشیسم ایتالیایی فتح کرده بود) از کمک سازمان ملل بهره‌مند می‌شد. | ## بخش 3: کنگره پان‌آفریقایی | این جلسه توسط تعدادی از نمایندگان اتحادیه‌های کارگری از کارائیب مورد بحث قرار گرفت؛ برخی نمایندگان خواستار «استقلال کامل»، برخی «خودگردانی» و برخی دیگر «وضعیت دومینیون» بودند. امی اشوود گاروی ریاست جلسه افتتاحیه را بر عهده داشت و آلما لا بادی، عضو جامائیکایی انجمن جهانی بهبود سیاهپوستان و اتحادیه جوامع آفریقایی، دربارهٔ رفاه کودکان صحبت کرد. زنان همچنین در نقش‌های پشت‌پرده حمایت می‌کردند و بسیاری از رویدادهای اجتماعی و سایر رویدادهای خارج از جلسات اصلی را سازماندهی کردند. مورخان ماریکا شروود و حکیم آدی به‌طور ویژه دربارهٔ زنان مشارکت‌کننده در پنجمین کنگره نوشته‌اند. با این حال، پیکچر پست پنجمین کنگره پان‌آفریقایی را در مقاله‌ای از خبرنگار جنگی هیلده مارشان با عنوان «آفریقا در منچستر سخن می‌گوید» که در دهم نوامبر ۱۹۴۵ منتشر شد، پوشش داد. پیامدها این کنفرانس بحث دربارهٔ پان‌آفریقاگرایی را به سمت تمرکز بیشتر بر رهبران آفریقایی و مردم آفریقا به عنوان «عاملان اصلی تغییر در مبارزات ضداستعماری و ضدامپریالیستی» سوق داد. دو بویس تلاش کرد NAACP را به حمایت بیشتر از پان‌آفریقاگرایی و کمک به آفریقا ترغیب کند، اما نتایج کم‌رمق بود. دو بویس در طول سال ۱۹۴۶ به تلاش برای ایجاد جنبش پان‌آفریقایی در ایالات متحده ادامه داد. ناظران پیشنهاد می‌کنند که کاتی لاک، رهبر جامعه و فعال سیاسی منچستر، شورای شهر منچستر را متقاعد کرد که لوحی قرمز برای بزرگداشت کنگره بر دیوار شهرداری چورلتون نصب کند. این نمایشگاه هفتادمین سالگرد کنگره را در سال ۲۰۱۵ گرامی داشت و شامل نمایش فیلم‌هایی بود که تاریخ و آرمان‌های پان‌آفریقایی را بررسی می‌کردند و توسط جون جیوانی کیوریت شده بودند. این پروژه با شرکت‌کنندگان کنگره پان‌آفریقایی ۱۹۴۵ که در سال ۱۹۹۵ هنوز در منچستر زندگی می‌کردند، مصاحبه کرد. دانشگاه متروپولیتن منچستر در اکتبر ۲۰۲۰ جشنی چهارروزه برای گرامیداشت هفتادوپنجمین سالگرد پنجمین کنگره پان‌آفریقایی برگزار کرد. این جشن که توسط پروفسور معماری اولا اودوکو کیوریت شده بود، شامل رویدادهای خلاقانه و آکادمیک بود. کنگره دارالسلام ۱۹۷۴ (ششم) ششمین کنگره پان‌آفریقایی، که «ششم-PAC یا 6PAC» نیز نامیده می‌شود، در دارالسلام، تانزانیا، در ژوئن ۱۹۷۴ برگزار شد. این رویداد در اصل توسط پاولو کاماراکافگو برای مقابله با نئواستعمار و آپارتاید پیشنهاد شده بود. برنامه‌ریزی فعالان درگیر در کمیته هماهنگی دانشجویان علیه خشونت (SNCC) واشینگتن دی.سی. و اتحادیه ملی آفریقایی تانگانیکا (TANU) در سازماندهی و برگزاری کنگره نقش داشتند. چارلی کاب، کورتلند کاکس، و جیمز گارت، که در SNCC فعالیت می‌کردند، در برنامه‌ریزی رویداد کمک کردند. سایر سازماندهندگان اصلی شامل گری استارک آگوستو، جودی کلود، جولیان الیسون، کتی فلولن، سیلویا آی. فلولن و هیل که در دبیرخانه بین‌المللی خدمت می‌کردند، نشست‌هایی برای انتخاب نمایندگان 6PAC برگزار کردند. جیمز به تانزانیا رفت تا با کاکس و ژولیوس نایرره دربارهٔ برگزاری کنگره در آنجا صحبت کند. در طول برنامه‌ریزی، هیئت رادیکال غیردولتی کارائیب، که شامل اعضای جنبش آزادی‌بخش آفریقایی-کارائیبی، جنبش جواهر جدید، و جامعه آفریقایی برای روابط فرهنگی با آفریقای مستقل (ASCRIA) بود، از شرکت در 6PAC امتناع کرد. در همبستگی، جیمز نیز کنگره را علی‌رغم «درخواست‌های ژولیوس نایرره برای شرکت» تحریم کرد. آگوستو و ادی ویلسون در سال ۱۹۷۳ به دارالسلام رفتند که در آنجا به عنوان رئیس دبیرخانه بین‌المللی 6PAC خدمت کردند. برنامه‌ریزان باید تصمیم می‌گرفتند آیا 6PAC دقیقاً از جایی که پنجمین کنگره متوقف شده بود ادامه می‌دهد، که به معنای تجدید تعهد در برابر اشکال مختلف استعمار باقی‌مانده در آفریقا بود. تمرکز بر استعمار و امپریالیسم تصمیم مهمی بود زیرا می‌توانست دولت‌های کارائیبی و نمایندگان ایالات متحده را از خود براند. رویداد صدها تا هزاران شرکت‌کننده از نوزدهم تا بیست‌وهفتم ژوئن ۱۹۷۴ در دانشگاه دارالسلام گرد هم آمدند. در برنامه‌ریزی اصلی گنجانده شده بود که گروه‌های مبارز برای رهایی فرصت داشته باشند که با یکدیگر شبکه‌سازی کنند و «همبستگی بین‌المللی ایجاد کنند». فعالانی چون می مالوری، ملکه مادر مور، برندا پاریس، و فلورانس تیت همگی در 6PAC حضور یافتند. برای فعالان سیاه‌پوست بریتانیایی زینب عباس، گرلین بین، رون فیلیپس، و آنسل وانگ، حضور در کنفرانس به آن‌ها امکان داد همبستگی فعالان سیاه‌پوست بریتانیا با فعالان ضداستعماری در سایر نقاط جهان را ابراز کنند. از نکات برجسته کنفرانس قطعنامه‌ای دربارهٔ فلسطین بود که در آن کنگره به‌طور رسمی حق تعیین سرنوشت مردم فلسطین را به رسمیت شناخت. سخنرانی او بر ترویج «غیرنژادگرایی» در کنگره متمرکز بود، زیرا مهم‌تر آن است که همه مردم برای آزادی خود از ستم در آفریقا با یکدیگر همکاری کنند. برنامه‌ریزان رویداد همچنین امیدوار بودند که کنگره از ایجاد یک مرکز پان‌آفریقایی علم و فناوری حمایت کند. چندین مرد مرتبط با دانشگاه هوارد، نویل پارکر، دان کلمن، و فلچر رابینسون، همگی در طول کنگره برای توسعه مرکز پان‌آفریقایی علم و فناوری تلاش کردند. با این حال، حمایت کافی برای این طرح وجود نداشت و این طرح در قطعنامه نهایی جایی نیافت. بازتاب لس‌آنجلس تایمز گزارش داد که کنگره بسیار تقسیم‌شده و اغلب بیش از حد «ستیزه‌جو» بود. پیامدها در 6PAC یک بیانیه سیاسی عمومی تدوین شد که خواستار پایان دادن به همه اشکال استعمار، از جمله نئواستعمار بود. این بیانیه همچنین خواستار اتحاد مردم آفریقا برای کار به سوی سوسیالیسم در سراسر آفریقا به منظور پایان دادن به سرکوب (ستم فرهنگی) شد. آگوستو پس از 6PAC در دارالسلام ماند تا مذاکرات رویداد را برای انتشارات تانزانیا ویرایش کند. تحت رهبری هیل، این اقدام به جمع اخبار آفریقای جنوبی تبدیل شد و در نهایت در سال ۱۹۷۸ به پروژه حمایت از آفریقای جنوبی (SASP) تبدیل شد. شرکت‌کنندگان آنا جولیا کوپر امی ژاک گاروی کنگره کامپالا ۱۹۹۴ (هفتم) هفتمین کنگره پان‌آفریقایی از سوم تا هشتم آوریل ۱۹۹۴ در کامپالا برگزار شد. برنامه‌ریزی هفتمین کنگره پان‌آفریقایی توسط جنبش پان‌آفریقایی نیجریه با امید به برگزاری در لاگوس فراخوانده شد. این گروه، با این حال، می‌خواست حضور را تنها به «مردم آفریقایی» محدود کند، نه مردم عرب یا آفریقایی‌های سفیدپوست. رویداد بیش از ۲۰۰۰ شرکت‌کننده در رویداد حضور داشتند که شامل یک نشست پیش-کنگره زنان بود. رئیس‌جمهور اوگاندا یووری موسونی در افتتاحیه کنگره سخنرانی کرد و پنج معیار برای تعریف «آفریقایی» بودن را برشمرد. این معیارها که شامل افرادی با پیشینه‌ها و ملیت‌های مختلف می‌شدند، به تعریف «آفریقایی» بودن به عنوان چیزی که صرفاً یک نژاد (انسان) نیست کمک کردند. علاوه بر این، 7PAC فعالانی از نسل‌های مختلف را برای کار بر روی مشکلات مدرن گرد هم آورد. سایر تنش‌هایی که باید در 7PAC و در آینده حل‌وفصل می‌شدند شامل ناسیونالیسم سیاه، مارکسیسم-لنینیسم سیاه و بار تاریخی هر دو ایده بودند. کنگره ژوهانسبورگ ۲۰۱۴ و کنگره آکرا ۲۰۱۵ (هشتم) کنگره ژوهانسبورگ ۲۰۱۴ هشتمین کنگره پان‌آفریقایی از چهاردهم تا شانزدهم ژانویه ۲۰۱۴ در دانشگاه ویتواترسرند، ژوهانسبورگ، آفریقای جنوبی برگزار شد. موضوع هشتمین کنگره «بسیج آفریقایی‌های جهانی برای رنسانس و وحدت: شرایط اجتماعی و اقتصادی آفریقایی‌تباران جهانی» بود. بحث‌های اصلی کنگره شامل سندیکالیسم آفریقایی، ستم بر سیاه‌پوستان آفریقایی در «جهان عرب»، و ترویج سرمایه‌داری و کارآفرینی آفریقایی بود. این کنگره خواستار تشکیل شورایی برای امور ملی آفریقایی برای سازماندهی و ترویج حقوق کارگران مهاجر آفریقایی و تقویت پان‌آفریقاگرایی شد. کنگره خواستار به رسمیت شناختن جهانی حق بازگشت آفریقایی‌ها، همبستگی با کل دیاسپورای آفریقایی، و ایجاد کمیسیون ملی غرامت در همه کشورهایی که مردم آفریقایی‌تبار در آن‌ها زندگی می‌کنند شد. بحث و جدل هشتمین کنگره شاهد شکاف سیاسی در میان پان‌آفریقاگرایان بود؛ کنگره ژوهانسبورگ کشورهای عربی شمال آفریقا را به دلیل قرن‌ها تجارت برده توسط اعراب و «در همه کشورهای عربی که آفریقایی‌ها اقلیت بودند، با تبعیض نژادی و عربی‌سازی روبرو بودند» از خود کنار گذاشت. این امر سازماندهندگان هشتمین کنگره را با کسانی که با سازماندهندگان هفتمین کنگره همسو بودند در تضاد قرار داد؛ آن‌ها کنارگذاشتن شمال آفریقا را نقض اصول بنیادین پان‌آفریقاگرایی و نتیجه‌گیری‌های ششمین و هفتمین کنگره می‌دانستند. کنگره ژوهانسبورگ از تصمیم خود با تأکید بر «آفریقاگرایی» در برابر «قاره‌گرایی» دفاع کرد و اعراب را در قاره آفریقا جدا از هویت آفریقایی دانست و پان‌عربیسم را متضاد پان‌آفریقاگرایی تلقی کرد. کنگره ژوهانسبورگ همچنین به دلیل سازماندهی توسط یک گروه نخبه کوچک، به جای تلاشی مردمی، مورد انتقاد قرار گرفت. این انتقادها برخی سازمان‌های پان‌آفریقاگرا را به این نتیجه رساند که کنگره ژوهانسبورگ را «باطل» بدانند. کنگره آکرا ۲۰۱۵ یک هشتمین کنگره رقیب سازماندهی شد که در سال ۲۰۱۵ در آکرا، غنا، از پنجم تا هفتم مارس ۲۰۱۵ برگزار شد. موضوع این کنگره «جهان پان‌آفریقایی مورد نظر ما: ایجاد جنبشی مردمی برای تحول ساختاری عادلانه، پاسخگو و فراگیر» بود. بحث‌های اصلی شامل مبارزه با نئولیبرالیسم، پایداری و توسعه خودکفا، رهایی زنان آفریقایی، ضدامپریالیسم، نقش هنر و رسانه در ترویج پان‌آفریقاگرایی، پاسخگو کردن رهبران آفریقایی در برابر اصول پان‌آفریقایی، و نقش جوانان در جنبش پان‌آفریقاگرایی بود. پیامدها کنگره آکرا خواستار همبستگی جهانی با جنبش جان سیاه‌پوستان مهم است در ایالات متحده شد، و پیشنهاد تأسیس یک کمپین جهانی «جان آفریقایی‌ها مهم است» برای اجرا موازی با آن را داد. این کنگره مداخله نظامی در لیبی (۲۰۱۱) و قتل معمر قذافی (حامی کنگره‌های پیشین) را محکوم کرد و خواستار تشکیل یک تیپ اتحادیه آفریقا برای عمل به عنوان نیروی نظامی مستقل تثبیت‌کننده برای مناطق «پیشتر بی‌ثبات‌شده توسط منافع غربی» شد. نئولیبرالیسم را محکوم کرد و برخواسته همکاری اقتصادی بیشتر بین دولت‌های آفریقایی و ایجاد یک ارز متحد آفریقایی تأکید دوباره کرد. کنگره آکرا همچنین مصمم شد یک «ساختار دائمی پس از کنگره» را برای دستیابی به اهداف تعیین‌شده توسط کنگره سازماندهی کند. کنگره به این نتیجه رسید که کنگره‌هایی که در فواصل نامنظم برگزار می‌شوند تأثیر منفی بر جنبش پان‌آفریقایی دارند و یک مدل دو مرحله‌ای برای سازماندهی کنگره‌های آینده پیشنهاد داد که با «هشتمین کنگره پان‌آفریقایی مرحله دوم» در می ۲۰۱۶ در کامپالا، اوگاندا آغاز می‌شد. کنگره لومه ۲۰۲۵ (نهم) نهمین کنگره پان‌آفریقایی از هشتم تا دوازدهم دسامبر ۲۰۲۵ در لومه، توگو، در کاخ کنگره لومه برگزار شد. دولت‌های شمال آفریقا و همه ملت‌های میزبان جوامع آفریقایی‌تبار بار دیگر در رویداد گنجانده شدند. موضوعات اصلی مورد بحث شامل معنای پان‌آفریقاگرایی در قرن بیست‌ویکم، مبارزه برای غرامت، اصلاح نهادها و توسعه اتحادهای بین‌المللی، استعمارزدایی از ذهن و فرهنگ، خودکفایی و توسعه آفریقایی، و نقش فمینیسم در پان‌آفریقاگرایی بود. دولت جمهوری توگو مأموریت یافت پیگیری اجرای تعهدات و تصمیمات اتخاذشده در کنگره را در همکاری با کمیسیون اتحادیه آفریقا، دولت‌های آفریقا و دیاسپورای آفریقایی، و نهادهای مختلف دیاسپورایی بر عهده گیرد. کنگره خواستار ایجاد یک روز یادبود پان‌آفریقایی برای تبعیدیان و قربانیان بردگی و استعمار شد. کنگره از اتحادیه آفریقا، جامعه و بازار مشترک کارائیب، جامعه کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب، و سازمان‌های دیاسپورایی خواست در انتخاب تاریخ مناسب سالانه همکاری کنند. کنگره از جمهوری توگو خواست که قطعنامه‌ای را برای مجمع عمومی سازمان ملل متحد دربارهٔ ایجاد روز بین‌المللی غرامت و جبران خسارت تنظیم کند. کنگره خواستار ایجاد دفتر دائمی برای کنگره پان‌آفریقایی شد که از سال ۲۰۲۵ به بعد هر پنج سال یک‌بار در همکاری با کشور میزبان انتخاب‌شده، کنگره پان‌آفریقایی برگزار خواهد کرد. کنگره اعلامیه نهایی خود را برای بررسی و اجرا به مجمع سران دولت‌ها و دولت‌های اتحادیه آفریقا ارائه داد. | ## جمع‌بندی | بانکی، «حلقه کلیدی – برخی یادداشت‌های لندن درباره هفتمین کنگره پان‌آفریقایی» ، غنا نسم، ۲۰۰۱.