موضوع مقاله: بیت دراس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیت دراس | مقدمه: بیت دراس شهرکی عرب‌نشین فلسطینی بود که در نزدیک به ۴۶ کیلومتری شمال شرقی غزه و در ارتفاع حدود ۵۰ متری از سطح دریا قرار داشت. | ## بخش 1: بیت دراس | این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین و به عنوان بخشی از اخراج و فرار ۱۹۴۸ فلسطینیان و نکبت از سکنه تخلیه و ویران شد. این روستا پیشینه‌ای کهن دارد و بقایای باستان‌شناختی آن به دوران هلنیستی بازمی‌گردد. صلیبیون در سده‌های میانه دژی بر فراز تپهٔ مشرف بر روستا برافراشتند و در دورهٔ ممالیک روستا ایستگاهی بر مسیر پست از قاهره به دمشق بود. در دورهٔ قیمومت بریتانیا بر فلسطین جمعیت روستا به ۲٬۷۵۰ تن رسید و اقتصاد آن بر کشاورزی و دامپروری استوار بود. در ۱۱ مه ۱۹۴۸ نیروهای تیپ گیواتی روستا را تصرف و ویران کردند و ساکنان آواره شدند. پیشینه دوران باستان و صلیبی گوری متعلق به دوران هلنیستی که احتمالاً به نیمهٔ نخست سدهٔ سوم پیش از میلاد تعلق دارد در این محوطه یافت و کاوش شده‌است. بیت دراس محوطه‌ای باستان‌شناختی بود که پایه‌های سنگی و اتاق‌های طاق‌دار در آن وجود داشت. دورهٔ ممالیک در دوران حکومت ممالیک بر سرزمین فلسطین (۱۲۰۵–۱۵۱۷)، بیت دراس بخشی از مسیر پست میان قاهره و دمشق بود. در سال ۱۴۵۹ اسناد مملوکی از «بیت دراس الصُّغری» (بیت دراس کوچک‌تر) به عنوان وقف نام برده‌اند. امپراتوری عثمانی در سال ۱۵۱۷ بیت دراس همراه با سراسر سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. نخستین دفتر مالیاتی عثمانی در سال ۱۵۲۶/۱۵۲۷ جمعیت روستا را ۲۲ خانوار مسلمان ثبت کرده‌است که به ناحیه (نهیه) غزه تعلق داشت. | ## بخش 2: بیت دراس | 87 در سده‌های هفدهم و هجدهم منطقهٔ بیت دراس فرایند چشمگیری از کاهش جمعیت را در پی فشار کوچ‌نشینان بر جوامع محلی تجربه کرد. ساکنان روستاهای متروک به‌آبادی‌های باقی‌مانده نقل‌مکان کردند اما زمین‌ها همچنان زیر کشت بود. 118 پژوهشگر فرانسوی ویکتور گِرَن در سال ۱۸۶۳ از این روستا دیدن کرد و جمعیت آن را ۷۰۰ تن برآورد کرد.Guérin, 1869, p. 8 در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۱٬۸۰۴ تن در ۴۰۱ خانهٔ مسکونی افزایش یافت.Mills, 1932, p. 136 یک‌چهارم زمین‌ها در مالکیت یک خانوادهٔ واحد بود که یکی از بازماندگان آن هنوز اسناد مالکیت را در اردوگاه پناهندگان خان‌یونس نگه می‌دارد. مدرسه‌ای در سال ۱۹۲۱ در روستا بنیان نهاده شد که در نخستین سال ۲۳۴ دانش‌آموز با ۵ آموزگار در شش کلاس داشت. در سال ۱۹۴۳ آنان ۶۵۳ رأس گاو، ۴۸۹ گوسفند، ۱۰۳ بز، ۳۵ شتر، ۱۰ اسب، ۱۸ قاطر، ۲۹۹ خر، ۶٬۳۰۷ ماکیان، ۲٬۴۵۴ کبوتر اهلی و ۲۳ خوک اهلی داشتند. جنگ ۱۹۴۸ و ویرانی بنا بر روایت‌های فلسطینی، ساکنان بیت دراس در صلح با ساکنان «طبیه» — یک روستای حصاردار یهودی‌نشین (کوبانیه) در مرز روستا — زندگی می‌کردند. یهودیان فرآورده‌هایشان را در بیت دراس می‌فروختند، به گویش محلی روان سخن می‌گفتند و پزشکشان به نام «تسِمِه» هنگام نیاز بیماران بیت دراس را درمان می‌کرد. تنها نکتهٔ غیرعادی صدای تمرین تیراندازی در طبیه بود که سربازان ارتش بریتانیا ظاهراً همسایگان‌شان را در کاربرد سلاح آموزش می‌دادند. به گفتهٔ رمزی بارود، بیت دراس از ۲۷ تا ۲۸ مارس ۱۹۴۸ زیر بمباران شدید قرار گرفت که در آن ۹ غیرنظامی کشته شدند و بخش بزرگی از محصولات کشاورزی نابود شد. | ## بخش 3: بیت دراس | هدف طرح عملیاتی پالماخ با نام «عملیات برق» (میوتسا باراک) وادار کردن ساکنان عرب منطقه به ترک خانه‌هایشان بود؛ پیش‌بینی می‌شد که پس از موج وحشت ناشی از کشتار دیر یاسین چنین مهاجرتی رخ دهد. بر اساس این طرح بیت دراس باید محاصره می‌شد تا ساکنان تسلیم شوند و اسلحه‌هایشان را تحویل دهند و در صورت مقاومت قرار بود روستا خمپاره‌باران و با شیوهٔ زمین سوخته نابود شود. روستا در ۱۱ مه ۱۹۴۸ از سوی تیپ گیواتی در جریان عملیات باراک و اندکی پیش از آغاز جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تصرف شد.Morris, 2004, pp. 256–257 نزدیک به ۵۰ تن از ساکنان کشته شدند و بسیاری از خانه‌ها منفجر و چاه‌ها و انبارهای غله تخریب شدند.Morris, 2004, p. در سال ۱۹۵۰ موشاوِ گیوعاتی بر جایگاه روستا و دو موشاو دیگر به نام‌های عزریکام و امونیم بر زمین‌های بیت دراس ساخته شد. در اواخر دههٔ ۱۹۵۰ مزرعه‌ای به نام زِموروت بر خربهٔ عوده که آن هم از زمین‌های بیت دراس بود بنا شد.Khalidi, 1992, p. 88 در سال ۱۹۹۲ ولید خالدی وضعیت محل روستا را چنین توصیف کرد: «تنها بازماندهٔ ساختمان‌های روستا پایه‌های یک خانه و مقداری آوار پراکنده‌است. زمین‌های پیرامون را شهرک‌نشینان کشت می‌کنند.» فرهنگ ثوبی (جامهٔ گشاد آستین‌دار) زنانه متعلق به حدود سال ۱۹۳۰ از روستای بیت دراس در مجموعهٔ موزهٔ هنر مردمی بین‌المللی (MOIFA) در سانتافه نگهداری می‌شود. پارچهٔ این جامه «ابوهز احمر» نام دارد — زمینهٔ پنبه‌ای سیاه با راه‌راه‌های ارغوانی، نارنجی و سبز از پنبه و ابریشم — که از مجدل تهیه شده‌است. | ## جمع‌بندی | تنها گلدوزی روی جلوی جامه در زیر یقه قرار دارد و پشت جامه سه نوار افقی گلدوزی و گونه‌ای محلی از نقش «خیمه‌الباشا» در حاشیهٔ پایین دارد.Stillman, 1979, p.