موضوع مقاله: الشجره (روستای ویران‌شده فلسطینی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # الشجره (روستای ویران‌شده فلسطینی) | مقدمه: الشجره (به عربی: ) روستایی عرب فلسطینی بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سوی اسرائیل تخلیه شد و ساکنان آن به‌زور از خانه‌هایشان بیرون رانده شدند و آواره گشتند. | ## بخش 1: الشجره (روستای ویران‌شده فلسطینی) | این روستا در ۱۴ کیلومتری باختر طبریه بر سر شاهراه اصلی به‌سوی ناصره و در نزدیکی روستاهای لوبیا و حطین قرار داشت. فاصله روستا تا شهر ناصره در حدود ۵ کیلومتر بود و بلندای آن نزدیک به ۲۵۰ متر از سطح دریا بود. اقتصاد روستا بر پایه کشاورزی استوار بود؛ در سال ۱۹۴۴/۱۹۴۵ نزدیک به ۲٬۱۰۲ دونم (۵۰۵ جریب) زیر کشت غلات و ۵۴۴ دونم (۱۳۶ جریب) زمین آبی یا باغ‌های انجیر و زیتون بود. همچنین در این منطقه گورهایی کنده‌شده در صخره و پایه‌های کلیسایی ویران و سنگ‌نبشته‌هایی یافت شده‌اند. دوره عثمانی در سال ۱۵۹۶ الشجره بخشی از ناحیه طبریه در امپراتوری عثمانی و زیرمجموعه لوای صفد بود. ساکنان مالیاتی ثابت به نرخ ۲۵ درصد بر فراورده‌های کشاورزی شامل گندم، جو، زیتون، میوه و پنبه می‌پرداختند. همچنین بر بز، کندوهای عسل، باغ‌ها و یک دستگاه فشار (روغن‌کشی زیتون یا انگور) مالیات وضع می‌شد که جمع آن به ۱۶٬۲۵۰ آقچه می‌رسید. بخشی از سواره‌نظام فرانسه ظاهراً در هنگام لشکرکشی ناپلئون در ۱۷۹۹ در این روستا مستقر بود. دانشمند سوئیسی یوهان لودویگ بورکارت که با نام مستعار شیخ ابراهیم ابن عبدالله در سرزمین فلسطین سفر می‌کرد، در حدود سال ۱۸۱۲ از این ناحیه گذشت و نوشت که دشت پیرامون روستا پوشیده از کنگر وحشی بود. | ## بخش 2: الشجره (روستای ویران‌شده فلسطینی) | ویلیام مک‌کلور تامسون نیز گزارش داد که الشجره (سجره) یکی از چند روستای منطقه بود که پرچین‌های بسیار بلند کاکتوس آن را دربرگرفته بود. در سال ۱۸۷۵ از این مکان دیدن کرد و نوشت: گوتلیب شوماخر در دهه ۱۸۸۰ گورهای کهن و دیگر آثار باستانی را در این ناحیه یافت. زمین‌های کشاورزی پیرامون آن درختان انجیر و زیتون داشت و چشمه‌ای در جنوب روستا جریان داشت. در سال ۱۹۰۷ ساکنان شهرک یهودی‌نشین سجره در نزدیکی روستا پس از خرید زمین از خاندان سرسق (نگاه کنید به خریدهای سرسق) به زمین‌هایی درون مرزهای روستا نقل مکان کردند. در جریان جنگ جهانی اول یهودیان کُرد از موصل که از قحطی در شمال عراق گریخته بودند در الشجره ساکن شدند و در میان خانواده‌های عرب زندگی کردند. آنان تنها پس از آغاز شورش بزرگ عربی (۱۹۳۶–۱۹۳۹) روستا را ترک کردند زیرا به‌عنوان یهودی با صهیونیست‌ها یکی انگاشته شدند. دوره قیمومت بریتانیا در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی حکومت قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد جمعیت الشجره ۵۴۳ نفر بود: ۳۹۱ مسلمان، ۱۰۰ یهودی و ۵۲ مسیحی. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت روستا به ۵۸۴ نفر رسید: ۵۵۹ مسلمان و ۲۸ مسیحی در ۱۲۳ خانه. بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت الشجره به ۷۷۰ نفر رسیده بود که ۷۲۰ تن مسلمان و ۵۰ تن مسیحی بودند. | ## بخش 3: الشجره (روستای ویران‌شده فلسطینی) | در همان سال ۲٬۱۰۲ دونم زمین زیر کشت غلات و ۵۴۴ دونم آبی یا باغ بود و ۱۰۰ دونم منطقه ساخته‌شده (شهری) بود. از مجموع ۳٬۷۵۴ دونم زمین روستا ۶۱ دونم متعلق به یهودیان، ۲٬۷۵۷ دونم متعلق به عرب‌ها و ۹۳۶ دونم زمین عمومی بود. یکی از ویژگی‌های اجتماعی الشجره آن بود که برخلاف زنان روستاهای همسایه، زنان این روستا برای فروش فراورده‌های مازاد خود مانند تخم‌مرغ، شیر و پنیر به بازار نمی‌رفتند. بخشی از مازاد تا پیش از شورش بزرگ عربی (۱۹۳۶–۱۹۳۹) به ساکنان شهرک سجره فروخته می‌شد و بقیه را فلاحین برای مستمندان و مهمانان کنار می‌گذاشتند. الشجره نخستین‌بار در اواسط فوریه ۱۹۴۸ هدف حمله قرار گرفت؛ در ۱۷ فوریه نیروهای هاگانا شبانه به روستا نفوذ کرده و دو خانه را منفجر کردند. ارتش آزادی‌بخش عرب که برای دفاع از الشجره مستقر شده بود در اوایل مارس با نیروهای یه‌شو درگیر شد و آن‌ها را شکست داد. در همان هنگام واحد دیگری از هاگانا روستای لوبیا را محاصره کرد تا از رسیدن نیروهای کمکی به الشجره جلوگیری شود. ارتش آزادی‌بخش عرب چندین حمله دیگر برای بازپس‌گیری روستا ترتیب داد اما همه بی‌نتیجه ماند. ولید خالدی، مورخ فلسطینی، در سال ۱۹۹۲ محل روستا را چنین توصیف کرد: در سال ۱۹۹۸ شمار کل آوارگان تبار الشجره نزدیک به ۵٬۴۸۵ نفر برآورد شد که در سوریه (شهر حمص و برخی روستاهای درعا)، لبنان، اردن و دیگر کشورها پراکنده بودند. | ## جمع‌بندی | چهره‌های سرشناس ناجی العلی، کاریکاتوریست فلسطینی که در سال ۱۹۸۷ در لندن ترور شد.