موضوع مقاله: ایوب در اسلام | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ایوب در اسلام | مقدمه: داستان ایوب در اسلام همانندی‌هایی با روایت کتاب مقدس عبری دارد، هرچند تأکید اصلی در قرآن بر پایداری ایوب در ایمان به خداوند است. | ## بخش 1: ایوب در اسلام | در متن قرآن اشاره‌ای به گفتگوهای ایوب با دوستانش نشده، اما ادبیات اسلامی بازگو می‌کند که ایوب برادرانی داشت که دربارهٔ علت گرفتاری‌اش با او بحث می‌کردند. ادبیات اسلامی دربارهٔ زمان و مکان رسالت ایوب نیز سخن گفته و او را پس از یوسف در زنجیره پیامبران قرار داده‌است. در قرآن نخستین بار نام ایوب در قرآن در سوره نساء آمده‌است: قرآن ایوب را بنده‌ای نیکوکار توصیف می‌کند که مدت‌ها دچار رنج و بلا شد، اما هرگز ایمانش به خدا را از دست نداد و پیوسته در نیایش از خداوند می‌خواست تا گرفتاری‌اش را بردارد:قرآن، سوره انبیاء، آیه ۸۳ روایت قرآنی ادامه می‌دهد که پس از سال‌ها رنج‌کشیدن، خداوند به ایوب فرمان داد: «پایت را بر زمین بکوب!»قرآن، سوره ص، آیه ۴۱ ایوب پای بر زمین کوبید و خداوند چشمه‌ای از آب سرد و گوارا از زمین جاری ساخت تا ایوب از آن بنوشد و تن خود را بشوید. قرآن بیان می‌کند که در آن هنگام خداوند درد و رنج ایوب را برطرف کرد، خانواده‌اش را به او بازگرداند، نسل‌های بسیاری از فرزندان به او بخشید و ثروت فراوانی نصیبش ساخت. افزون بر شرح فشرده داستان ایوب، قرآن دو بار دیگر نیز از او یاد کرده‌است: یک‌بار در فهرست کسانی که خداوند به آنان هدایت و حکمت و الهام ویژه بخشید (سوره نساء، آیه ۱۶۳) و بار دیگر در شمار کسانی که خداوند به آنان اقتدار و موهبت نبوت عطا فرمود (سوره انعام، آیه ۸۴). سوگند ایوب و همسرش پس از آنکه شیطان از گمراه‌کردن ایوب ناامید شد، خداوند بلا را از او برداشت و خانواده‌اش را دوچندان به او بازگرداند. همسر ایوب چون شوهرش را سلامت و بهروز دید، خدا را سپاس گفت اما نگران سوگندی شد که ایوب پیش‌تر یاد کرده بود مبنی بر آنکه صد ضربه شلاق بر همسرش بزند. خداوند به ایوب وحی فرستاد که همسرش را نزند بلکه دسته‌ای از صد ساقه علف بردارد و یک بار به او بزند تا سوگندش شکسته نشود.قرآن، سوره ص، آیه ۴۴ تفسیر قرآن و روایات اسلامی ابن کثیر داستان را چنین روایت می‌کند: ایوب مردی بسیار ثروتمند بود با زمین‌ها و دام‌ها و فرزندان بسیار. همه این‌ها از دست رفت و سپس به بیماری پوستی دچار شد و زخم‌هایی پر از کرم بر بدنش پدید آمد؛ این همه آزمایشی الهی بود. | ## بخش 2: ایوب در اسلام | تبارشناسی ایوب تبار ایوب از زمینه‌های پژوهشی مهم نزد دانشمندان نخستین اسلام بود. هرچند مفسران گوناگون تبارنامه‌های متفاوتی برای ایوب ارائه کرده‌اند، همگی نسب او را از راه عیسو پسر اسحاق به ابراهیم رسانده‌اند. داستان ایوب به روایت ابن کثیر ادبیات تاریخی اسلامی ایوب را از فرزندان دیرین نوح توصیف می‌کند. همانند روایت کتاب مقدس عبری، ابن کثیر یاد می‌کند که شیطان سخن فرشتگان را شنید که ایوب را باایمان‌ترین مرد روزگارش می‌خواندند. ایوب پیامبر برگزیده خدا بود و هر روز نماز می‌خواند و خدا را بابت نعمت ثروت فراوان و خانواده بزرگ سپاس می‌گفت. از این رو خداوند به شیطان اجازه داد ایوب را به سختی و بیماری شدید دچار کند، زیرا می‌دانست ایوب هرگز از پروردگارش رو نخواهد گرداند. با آنکه دارایی‌های ایوب نابود شد و بلاهای بسیاری بر او فرود آمد، در عبادت خدا استوار ماند و از دینش دست نکشید. سپس شیطان در هیئت پیرمردی نزد ایوب آمد و گفت خداوند پاداش نمازهایش را نمی‌دهد، اما ایوب شیطان را سرزنش کرد و گفت خدا دانای مطلق است و هرچه صلاح بداند انجام می‌دهد. همسر ایوب هرچند ایمانش را از دست نداد، به گریه افتاد و از ایوب خواست از خدا بخواهد این رنج را بردارد. | ## بخش 3: ایوب در اسلام | ایوب در اندوه خود همسرش را سرزنش کرد و گفت این مدت رنج در برابر نعمت‌های خدا کوتاه بوده‌است و بی‌اندیشه سوگند خورد که صد ضربه بر او بزند. پس از شفای ایوب، خداوند به او فرمان داد دسته‌ای از صد ساقه علف بردارد و یک بار بر همسرش بزند. این روایت اسلامی به نمادی برای مهربانی با همسران بدل شده و واعظان مسلمان از آن بسیار یاد می‌کنند. بر پایه روایت روسی، بیماری ایوب ۱۸ سال به درازا کشید و در تمام این مدت هرگز از سرنوشتش شکوه نکرد. سرانجام چون بیماری شدت یافت، ایوب به درگاه خدا نالید: «پروردگارا، مرا رنج رسیده و تو مهربان‌ترین مهربانانی.» خداوند دعایش را پذیرفت و فرشته جبرئیل را فرستاد تا مژده دهد که خدا او را به پاس شکیبایی و پایداری پاداشی بزرگ خواهد داد. به فرمان جبرئیل، ایوب پای بر زمین کوبید و چشمه‌ای از زمین جوشید که تشنگی‌اش را فرونشاند و زخم‌هایش را شفا بخشید. دیدگاه فیلیپ حتّی فیلیپ حتّی، تاریخ‌پژوه لبنانی‌تبار، بر این باور بود که ایوب عرب بوده و صحنه رویدادهای داستانش در شمال عربستان قرار داشته‌است. | ## جمع‌بندی | مکان‌های مرتبط نام ایوب با چندین مکان در سوریه، فلسطین، مصر و آسیای میانه پیوند خورده‌است.