موضوع مقاله: بیار عدس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیار عدس | مقدمه: نام روستا به معنای «چاه عدس‌ها» است و احتمالاً به آب‌انبارهای سنگی زیرزمینی اشاره دارد که برای نگهداری عدس به کار می‌رفتند. | ## بخش 1: بیار عدس | روستا در ۱۲ آوریل ۱۹۴۸ در پی حملهٔ نظامی شبه‌نظامیان لحی از سکنه تهی شد و سپس با خاک یکسان گردید. پس از جنگ، زمین‌های آن در خاک اسرائیل ادغام شد و دو موشاو بر روی اراضی آن بنا شد. جغرافیا روستای بیار عدس بر دامنه‌ای رو به جنوب غربی در جلگهٔ ساحلی واقع بود و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا نزدیک به ۲۵ متر بود. راه بزرگ و خط آهن از نزدیکی روستا می‌گذشتند و چندین راه فرعی آن را به نقاط پیرامون متصل می‌ساختند. مساحت کل زمین‌های روستا ۵٬۴۹۲ دونوم بود که از این میان ۱۰۹ دونوم در مالکیت یهودیان و ۱۵۱ دونوم زمین دولتی بود و باقی به عرب‌ها تعلق داشت. بر پایهٔ آمار روستایی ۱۹۴۵، ۱٬۶۰۴ دونوم برای کشت مرکبات و موز، ۳٬۴۱۳ دونوم برای غلات، ۱۸۱ دونوم آبیاری‌شده یا باغ میوه و ۱۴ دونوم بافت ساخته‌شده بود. ص ۲۳۹ در شمال و شمال باختری روستا آثار باستانی دوران روم و بیزانس شناسایی شده بود. ص ۳۶۹ فهرست روستاهای عثمانی در همان سال‌ها جمعیت بیار عدس را ۱۹۸ نفر (تنها مردان) در ۶۰ خانه ثبت کرد و یادآور شد که نام روستا به معنای «آب‌انبار عدس‌ها» است. | ## بخش 2: بیار عدس | در ۱۸۸۲ گزارش پیمایش فلسطین غربی از سوی صندوق اکتشاف فلسطین بیار عدس را روستایی از خشت خام با چاهی در سمت شرق توصیف کرد. جلد ۲، ص ۲۵۱ دورهٔ قیمومت بریتانیا در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، جمعیت «بیار عدس» ۸۷ نفر و همگی مسلمان بودند. ص ۲۰ در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۱۶۱ نفر در ۲۸ خانه افزایش یافت و همچنان همه مسلمان بودند. ص ۲۷ حملهٔ ایرگون در ۱۹۳۹ در ساعات نخست بامداد ۲۹ مه ۱۹۳۹، ۲۵ عضو ایرگون به فرماندهی موشه مولدوفسکی به بهانهٔ پناه دادن «شبه‌نظامیان» به روستا حمله بردند. به اعضای واحد دستور داده شده بود از آسیب رساندن به زنان، کودکان و سالمندان بپرهیزند. مهاجمان به‌زور وارد دو خانه شدند و یک مرد و چهار زن را کشتند؛ دو مرد و یک دختر نیز زخمی شدند. زیو ژابوتینسکی در نامه‌ای به فرماندهی ایرگون خواستار مجازات مسئولان کشتار زنان شد، اما هیچ‌کس مجازات نشد. در ۱۹ ژانویهٔ ۱۹۴۸ ریش‌سفیدان بیار عدس به ساکنان شهرک یهودی مجاور مگدیل هشدار دادند که در برابر حملات احتمالی بر حذر باشند. | ## بخش 3: بیار عدس | نیرویی از گردان ۳۲ تیپ الکساندرونی به صحنه رسید و پس از مشاهدهٔ عقب‌نشینی مهاجمان به سوی بیار عدس به روی روستا آتش گشود. فصل ۱۴ در ۲ مارس ۱۹۴۸ سربازان عراقی به فرماندهی فوزی القاوقجی به بیار عدس آمدند و به مگدیل حمله بردند. گروهان «ب» از گردان ۳۲ تیپ الکساندرونی کوشید مواضع عربی را هدف قرار دهد اما نیروهای عربی بیشتری در بیار عدس متمرکز شدند. نبرد طولانی سرانجام با عقب‌نشینی نیروهای عرب پایان یافت ص ۱۲۷ و آتش‌بسی در ۹ مارس ۱۹۴۸ به میانجیگری شخصیت سرشناس عرب توفیق ابوکشک برقرار شد. ص ۱۹، یادداشت ۳۴ در ۵ آوریل ۱۹۴۸ شبه‌نظامیان لحی ۳۰ خانه از مجموع ۸۲ خانهٔ روستا را ویران کردند. در ۱۲ آوریل ۱۹۴۸ حملهٔ سراسری لحی — شاخه‌ای از ایرگون — روستا را به‌کلی تخلیه کرد. ص xviii، روستای شمارهٔ ۱۹۴ ص ۱۲۷، ۱۵۸ ص ۲۴۶، ۲۹۸ بنا بر گزارش نیویورک تایمز، بسیاری از ساکنان پیش از حمله گریخته بودند. موشاوِ ادانیم در سال ۱۹۵۰ در جنوب باختری محل روستا بر زمین‌های آن بنا شد و در ۱۹۵۱ موشاو الیشاما نیز بر اراضی بیار عدس ساخته شد. | ## جمع‌بندی | ص ۲۳۹ وضعیت کنونی محل ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ محل روستا را چنین توصیف کرده‌است: ص ۲۳۹ شمار آوارگان فلسطینی برآمده از بیار عدس در سال ۱۹۹۸ نزدیک به ۲٬۱۳۷ نفر برآورد شده‌است.