موضوع مقاله: کشتار خیوس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کشتار خیوس | مقدمه: کشتار خیوس (یونانی: Η σφαγή της Χίου) فاجعه‌ای بود که منجر به مرگ، برده‌داری و فرار حدود چهارپنجم کل جمعیت یونانی‌ها در جزیره خیوس توسط نیروهای امپراتوری عثمانی در طول جنگ استقلال یونان در سال ۱۸۲۲ شد. | ## بخش 1: کشتار خیوس | تخمین زده می‌شود که در طول این کشتار تا ۱۰۰٬۰۰۰ نفر کشته یا به بردگی گرفته شدند، در حالی که تا ۲۰٬۰۰۰ نفر به عنوان پناهنده فرار کردند. یونانی‌های جزایر مجاور به خیوس آمده بودند و ساکنان بومی جزیره (خیوسی‌ها) را به پیوستن به شورش تشویق می‌کردند. کشتار مسیحیان خشم سراسر جهان غرب را برانگیخت و منجر به افزایش حمایت جهانی از آرمان یونان شد. پیش‌زمینه برای بیش از ۲۰۰۰ سال، بازرگانان و کشتی‌داران خیوس در تجارت و دیپلماسی در سراسر دریای سیاه، دریای اژه و دریای مدیترانه برجسته بودند. خاندان عثمانی به خیوس اجازه کنترل تقریباً کامل بر امور داخلی خود را داده بود، زیرا تجارت خیوسی‌ها و مصطکی بسیار ارزشمند که فقط در خیوس برداشت می‌شد، برای عثمانی‌ها ارزش زیادی داشت. طبقات حاکم جزیره به دلیل ترس از دست دادن امنیت و رفاه خود، تمایلی به پیوستن به جنگ استقلال یونان نداشتند. علاوه بر این، آن‌ها آگاه بودند که موقعیت مکانی‌شان بسیار به قلب خاک ترکیه در آناتولی نزدیک است و امنیت نخواهند داشت. کشتار در مارس ۱۸۲۲، همزمان با قوت گرفتن شورش یونانی‌ها در سرزمین اصلی، چندین صد یونانی مسلح از جزیره همسایه، ساموس، در خیوس پیاده شدند. با این حال، بنا بر تمام گزارش‌ها، اکثریت قریب به اتفاق مردم هیچ اقدامی برای تحریک به انتقام‌جویی انجام نداده بودند و به سایر یونانی‌ها در شورش علیه امپراتوری عثمانی نپیوسته بودند. | ## بخش 2: کشتار خیوس | نیروهای کمکی در قالب یک ناوگان ترکی تحت فرمان کاپودان پاشا نصوح‌زاده علی پاشا در ۲۲ مارس به جزیره رسیدند. در ۳۱ مارس، دستور آتش زدن شهر صادر شد و در طول چهار ماه بعد، تخمین زده می‌شود که ۳۰٬۰۰۰ نیروی ترکی وارد جزیره شدند. ناو جنگی بریتانیایی اچ‌ام‌اس سرینگاپاتام تحت فرماندهی کاپیتان ساموئل وارن در مدیترانه در حال مأموریت بود. تقریباً چهارپنجم کل جمعیت ۱۰۰٬۰۰۰ تا ۱۲۰٬۰۰۰ نفریِ پیش از فاجعه، کشته، برده شدند یا مجبور به پناهندگی در خارج از خیوس گشتند؛ تخمین زده می‌شود که تا ۱۰۰٬۰۰۰ نفر کشته یا برده شده باشند. تخمین‌ها از تعداد کشته‌شدگان تا بیش از ۵۰٬۰۰۰ نفر و به همین تعداد برده‌شده فراتر رفته است. برخی از جوانان یونانی که در جریان کشتار به بردگی گرفته شده بودند، توسط عثمانی‌های ثروتمند به فرزندخواندگی پذیرفته شده و به اسلام گرویدند. برخی از آن‌ها به مقامات برجسته‌ای در امپراتوری عثمانی دست یافتند، مانند گئورگیوس استراولاکیس (که بعدها نامش به مصطفی خزندار تغییر یافت) و ابراهیم ادهم پاشا. واکنش‌ها و بزرگداشت پس از گزارش این وقایع در اروپا، خشم عمومی گسترده‌ای برانگیخته شد و اوژن دولاکروا، نقاش فرانسوی، تابلویی را در توصیف این وقایع خلق کرد؛ تابلوی او صحنه‌هایی از کشتار خیوس نام گرفت. توماس بارکر اهل باث نیز فرسکویی از این کشتار را بر روی دیوارهای خانه دوریک در باث نقاشی کرد. | ## بخش 3: کشتار خیوس | پیش‌نویسی از این تابلو که زیر نظر دولاکروا توسط یکی از شاگردانش در کارگاه او تهیه شده بود، در موزه جنگ آتن به نمایش گذاشته شده است. این تابلو در نوامبر ۲۰۰۹ طی یک «ابتکار عمل مبتنی بر حسن نیت» برای بهبود روابط یونان و ترکیه از موزه خارج شد. مجموعه اشعار ویکتور هوگو با نام شرقی‌ها که در سال ۱۸۲۹ منتشر شد، شامل شعری به نام «کودک» (L'Enfant) است که به کشتار خیوس تقدیم شده است. ویلیام کالن براینت، شاعر آمریکایی نیز در سال ۱۸۲۴ شعری با عنوان «کشتار در اسکیو» منتشر کرد. در طول جلسه سینود مقدس دائمی کلیسای یونان در آتن در ۱۴–۱۵ ژوئیه ۲۰۲۱، به پیشنهاد متروپولیتن مارکوس از خیوس، پسارا و اینوسس، سینود مقدس، متروپولیتن پلاتو از خیوس و ۴۳ نفر دیگر را که توسط نیروهای عثمانی در کشتار خیوس در آدینه نیک سال ۱۸۲۲ به شهادت رسیده بودند، در زمره قدیسان قرار داد. این فهرست شامل کشیش‌ها، شماس‌ها، هیرومونک‌ها و راهبان بود که مقرر شد هر سال در «یکشنبه مفلوج» یاد آن‌ها گرامی داشته شود. پاسخ یونان پس از کشتار خیوس، دولت انقلابی یونان موفق شد مقدار قابل توجهی پول جمع‌آوری کند تا کشتی‌های خود را تجهیز کرده و به ناوگان عثمانی حمله کند. در اواخر ماه مه، کاپیتان‌های یونانی از جزایر پسارا و هیدرا تصمیم گرفتند کشتی پرچم‌دار عثمانی، کشتی ۸۴ توپیِ کشتی خط به نام «منصور اللوا» را با استفاده از آتش‌کشتی‌ها بسوزانند. این عملیات در شب ۱۸ ژوئیه ۱۸۲۲ توسط کنستانتین کاناریس و آندریاس پیپینوس انجام شد. | ## جمع‌بندی | حدود دو هزار ملوان عثمانی کشته شده یا غرق شدند، از جمله دریابد نصوح‌زاده علی پاشا که دو ماه قبل فرماندهی کشتار خیوس را بر عهده داشت.