موضوع مقاله: شهرستان بام و صفی‌آباد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شهرستان بام و صفی‌آباد | مقدمه: موقعیت جغرافیایی شهرستان بام و صفی‌آباد از شمال شرقی با شهرستان فاروج، از شمال غربی تا غرب با شهرستان اسفراین، از جنوب شرقی تا شرق با شهرستان خوشاب استان خراسان رضوی و از جنوب غربی با شهرستان جوین استان خراسان رضوی همسایه است. | ## بخش 1: شهرستان بام و صفی‌آباد | تقسیمات کشوری در دومین قانون تقسیمات کشوری ایران (اصلاحیه دی ۱۳۱۶)، بام و صفی‌آباد به عنوان یکی از بخش‌های پنج‌گانه شهرستان سبزوار تعیین شد. به مرور دهستان طبس و دهستان بالاجوین از بخش جغتای سبزوار جدا و ضمیمه بخش بام و صفی‌آباد سبزوار شدند. بدین ترتیب در سال ۱۳۲۹ بخش بام و صفی‌آباد سبزوار متشکل از چهار دهستان مرکزی، بام، طبس و بالاجوین بود.استان خراسان در خرداد ۱۳۳۹ بخش‌های بام و صفی‌آباد و جغتای از شهرستان سبزوار جدا شدند تا به همراه بخش اسفراین از شهرستان بجنورد، شهرستان نوبنیاد اسفراین را تشکیل دهند. دهستان طبس و دهستان بالاجوین به ترتیب در خرداد و دی سال بعد از بخش بام و صفی‌آباد شهرستان اسفراین منفک و به بخش‌های حومه و جغتای شهرستان سبزوار عودت داده شدند. در سال ۱۳۶۹ روستاهای خَرق، آرمود آغاجی، شیرین دره و کلاته باغی از بخش بام و صفی‌آباد شهرستان اسفراین جدا شدند و به بخش فاروج شهرستان قوچان ملحق شدند. | ## بخش 2: شهرستان بام و صفی‌آباد | در نهایت در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۴۰۱ بخش بام و صفی‌آباد از شهرستان اسفراین جدا شد و به شهرستان بام و صفی‌آباد ارتقا یافت. تقسیمات کنونی شهرستان بام و صفی‌آباد دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۱ شهر به نام‌های زیر است: شهرستان بام و صفی‌آباد بخشمرکز بخشجمعیت بخش ۱۳۹۵نام دهستانمرکز دهستانجمعیت دهستان ۱۳۹۵شهرجمعیت شهر ۱۳۹۵مرکزیصفی‌آباد۹٬۹۸۵ نفردهنه شیریندهنه شیرین۳٬۸۸۶ نفرصفی‌آباد۳٬۴۲۷ نفرصفی‌آبادالست علیا۲٬۶۷۲ نفربامبام۶٬۹۰۲ نفربامبام۳٬۷۷۲ نفر****************ساریگلدهنه اجاق۳٬۱۳۰ نفر جمعیت بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان بام و صفی‌آباد برابر با ۱۶٬۸۷۷ نفر بوده است. مشاهیر عندلیب صفی‌آبادی سبزواری، شاعر قرن چهاردهم ملا محمد حسین خبوشانی صفی‌آبادی سبزواری، فیلسوف قرن سیزدهمامین، سید علینقی، تاریخ سبزوار، به کوشش سید حسن امین، انتشارات دایرةالمعارف ایران‌شناسی، ۱۳۸۱، صص. پوشش گیاهی بخش دشتی این بخش به دلیل قرار گرفتن در شرایط آب و هوایی گرم و داشتن زمین‌های رسی دارای گیاهانی چون پیاز کوهی، درمنه، خارشتر، بارهنگ، اسپند، قارچ، پونه، تلخه، تشکیل می‌دهد. زمین‌شناسی شهرستان بام و صفی‌آباد درقسمت جنوبی ارتفاعات شاه جهان قرار گرفته است که که قسمت شمالی آن کوهستانی و قسمت جنوبی (شهر صفی‌آباد) بیشتر حالت دشت به خود می‌گیرد. | ## بخش 3: شهرستان بام و صفی‌آباد | قدیمی‌ترین سازنده‌های شناخته شده از دولومیت و آهکهای تریلویت دار تشکیل شده که به دوران اول (کامبرین) زمین‌شناسی مربوط می‌شود، به‌علاوه شیل‌های سیاه رنگ (اردوویسین)، ماسه سنگ و شیل سبز رنگ (سیلورین)، ماسه سنگ‌های قرمز رنگ، مارن گچ دارو اهکهای سیاه رنگ دونین نیز متعلق به دوران اول زمین‌شناسی است که در قسمت شمالی ارغیان بخش (دهستان بام) گسترده است. رسوبات آبرفتی دوران چهارم که تشکیل دهنده تراسه‌ها، مخروط افکنه‌ها، وارزه‌ها و لس و ماسه بادی است، با گسترش زیادی دشت پایین دست ارتفاعات را فرا گرفته‌اند ولی دشت به وسیله مانعی از مارنهای نئوژن در جنوب محدود می‌گردد.هوشیار، محمد مهدی، 1379، پیشین، ص 111-110 کوه‌های شهرستان بام و صفی‌آباد ۱- کوه شاه جهان: این کوه که بلندترین کوه منطقه می‌باشد در بالای روستای نوده شاه جهان قرار دارد و بلندترین قله آن به ارتفاع ۳۱۵۶متر می‌باشد. ۲- کوه جهان ارغیان (یارومجا): این رشته کوه در امتداد کوه شاه جهان قرار دارد که بلندترین قله آن به ۲۲۴۱متر در بالای روستاهای گسگ و قنبر باقی است. | ## جمع‌بندی | کوه حیران: این کوه در منطقه بام قرار دارد و به حیران معروف است وهم مرز بام صفی‌آباد و اول اسفراین است.