موضوع مقاله: ای‌ام‌ایکس اینترنشنال ای‌ام‌ایکس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ای‌ام‌ایکس اینترنشنال ای‌ام‌ایکس | مقدمه: ای ام ایکس اینترنشنال ای ام ایکس , یک هواپیمای تهاجمی زمینی است که به‌طور مشترک توسط برزیل و ایتالیا ساخته شده است. | ## بخش 1: ای‌ام‌ایکس اینترنشنال ای‌ام‌ایکس | ای ام ایکس در نیروی هوایی ایتالیا ای-۱۱ گیبلی و در نیروی هوایی برزیل ای-۱ نامگذاری شده است. نیروی هوایی ایتالیا برای ۱۸۷ فروند جنگنده تهاجمی جدید، در خواستی را صادر نمود، این هواپیماها قرار بود تا جایگزین ناوگان موجود از جنگنده‌های پشتیبانی نزدیک هوایی آئریتالیا جی-۹۱ شوند. در سال ۱۹۸۰، دولت برزیل اعلام نمود که قصد دارد در این برنامه مشارکت داشته باشند، تا بتواند هواپیمای جایگزینی برای اروماکی ام. به جای رقابت برای این قرارداد، آئرایتالیا (اکنون آلنیا ائروناتیکا) و آئروماکی توافق نمودند که یک پیشنهاد مشترک را ارائه دهند، زیرا هر دو شرکت برای چند سال توسعه یک کلاس مشابه از هواپیما را در نظر گرفته بودند. در اوایل دهه ۱۹۷۰، آئروماکی کار مطالعاتی بروی طراحی برای چنین هواپیماهای با کاربری حمله زمینی سبکی با نام ام بی-۳۴۰ را انجام داده بود. در طول سال ۱۹۸۰، دولت برزیل اعلام کرد که قصد دارد در این برنامه شرکت نماید تا جایگزینی برای آئروماکی ام‌بی-۳۲۶ فراهم آورد. در ژوئیه ۱۹۸۱، دولت‌های ایتالیا و برزیل در مورد الزامات مشترک برای این هواپیما به توافق رسیدند و از امبرائر برای پیوستن به این مشارکت صنعتی دعوت به عمل آمد.همچنین توافقی برای تقسیم تولید ای‌ام‌ایکس بین شرکا منعقد شد. در هواپیمای تولیدی، آئرایتالیا ۴۶٫۵ درصد از قطعات (بدنه مرکزی، پایدار کننده‌های عمودی و افقی)، آئروماکی ۲۲٫۸ درصد (جلوی بدنه و مخروط دم)، و امبرائر۲۹٫۷ درصد باقی مانده (بال، ورودی هوا، آویزگاه خارجی تسلیحات و مخازن خارجی سوخت) را تولید می‌نمودند. هیچ تکراری در کار وجود نداشت، هر جزء هواپیما فقط در کارخانه‌های یکی از شرکای طرح ساخته شده بود. تحویل نهایی ۱۳۶ هواپیما برای نیروی هوایی ایتالیا (۱۱۰ فروند ای‌ام‌ایکس و ۲۶ فروند ای‌ام‌ایکس-تی) و ۹۴ هواپیما برای نیروی هوایی برزیل (۷۹ فروند ای‌ام‌ایکس و ۱۵ فروند ای‌ام‌ایکس-تی) در مجموع ۲۳۰ فروند هواپیما برای دو کشور بود.Felstead, Peter. استفاده از موتورهای ساخت ایالات متحده، برای جلوگیری از هرگونه محدودیت بالقوه در صادرات هواپیما به سرعت در کمترین رده توجه قرارگرفت. از میان موتورهای مورد بررسی می‌توان از توربو-یونیون آربی۱۹۹ (پیشرانه ای مورد استفاده در هواپیمای بزرگتر پاناویا تورنادو)، رولز رویس توربومکا آدور، رولز-رویس وایپر، و موتور رولز-رویس اسپی نام برد. در سال ۱۹۷۸، مدل اسپی۸۰۷، که چندین بهسازی بروی آن انجام شده بود، به عنوان پیشرانه این هواپیمای جدید انتخاب شد. بر طبق گزارش‌ها، ویژگی‌های کلیدی که در فرایند طراحی هواپیمای جدید مورد تأکید قرار گرفتند، قابلیت دسترسی و مانایی آن بود.ای‌ام‌ایکس باید قادر می‌بود تا در صورت بروز یک اشکال در هر یک از سیستم‌های هوایی، دچار اختلال در کارایی نگردد. برای رسیدن به این هدف، سیستم‌های کلیدی به صورت دوتایی در نظر گرفته شده و سیستم‌های حیاتی تحت حفاظت قرار گرفتند، همچنین استفاده از زره کابین خلبان در نظر گرفته شد، اما در نهایت به دلیل هزینه‌های بالا، حذف شد. در مجموع هفت فروند نمونه اولیه قابل پرواز برای پروازهای آزمایشی تولید شدند، سه فروند توسط آئرایتالیا، دو فروند توسط آئروماکی و دو فروند توسط امبرائر، و همچنین دو بدنه هواپیما برای تست‌های استاتیکی. اولین نمونه اولیه که در ایتالیا مونتاژ شد، پرواز اولیه خود را در ۱۵ می ۱۹۸۴ (۲۵ اردیبهشت ۱۹۶۳ خورشیدی) انجام داد. جدای از دست رفتن این نمونه اولیه، سایر آزمایش‌های این هواپیما بدون حادثه‌های بعدی به انجام رسید.Meitus 1992, pp. تحویل هواپیماهای تولیدی به نیروی هوایی ایتالیا در سال ۱۹۸۸ آغاز شد،اولین هواپیماهای از این نوع در طی سال بعد به نیروی هوایی برزیل تحویل داده شدند.Lambert 1993, p. اجزای عمده این هواپیما با روش‌های ساخت سنتی و اساساً از آلومینیوم تولید شده است، با این حال در ساخت اجزایی مثل باله دم و سکان‌های افقی از مواد کامپوزیت فیبر کربنی استفاده شده است. | ## بخش 2: ای‌ام‌ایکس اینترنشنال ای‌ام‌ایکس | با توجه به اندازه این هواپیما، بخش بزرگی از فضای داخلی ای‌ام‌ایکس به سیستم‌های اویونیک و رایانه‌های داخل هواپیما اختصاص داده شده است، هر دو سیستم ناوبری و حمله کامپیوتری هستند.Warwick 1981, p. برای دسترسی و سهولت تعمیر و نگهداری، تمام تجهیزات اویونیک مستقیماً در محفظه‌های زیر کابین خلبان نصب می‌شوند، به گونه‌ای که بتوان عملیات تعمیر و نگهداری آنها را به روی سطح زمین و بدون استفاده از سکوهای پشتیبانی انجام داد. با تکیه بر تجارب کسب شده از پاناویا تورنادو، ای‌ام‌ایکس به سامانه کنترل پرواز دوگانه (هیبریدی) مجهز شد. در این هواپیما از یک سامانه کنترل پرواز با سیم برای عملکرد کنترل سطوح پرواز مانند بَرآکُش‌ها (اسپویلرها)، سکان و دم استفاده می‌شود، در حالی که شهپرها و سکان افقی از طریق یک سیستم هیدرولیک دوگانه کنترل می‌شدند. امکان بازگشت به کنترل دستی برای شهپرها و سکان‌های افقی و عمودی فراهم شد تا امکان پرواز هواپیما را حتی در صورت خرابی کامل سیستم هیدرولیک فراهم آورد. 1544–1545.بال مجهز به هر دوی هوازِه (برآافزای لبه حمله)واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان سال ۱۳۸۹ (مجموع هشت دفتر فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان) و برآافزا لبه فرار بوده و برآکش‌های روی بال، بالای برآفزاها نصب شدند. برآکش‌ها می‌توانند به عنوان ترمزهای هوایی و خنثی کردن نیروی بالابر عمل نماید که باعث بهبود عملکرد برخاست و فرود و همچنین قابلیت مانور در طی پرواز می‌گردد. در زمان طراحی و توسعه این هواپیما، اسپی سنگین‌تر و کمتر امروزی از برخی از موتورهای جایگزین موجود بود، اما قابل اعتماد، نسبتاً ارزان و عاری از محدودیت‌های صادراتی بود که در صورت استفاده از موتورهای آمریکایی، امکان اعمال آن وجود داشت.Braybrook 1989, p. موتور اسپی همچنین امکان استفاده از طراحی ورودی هوا با لبه گرد ساده را فراهم می‌نمود. کنسرسیوم‌های جداگانه در برزیل و ایتالیا موتور اسپی را برای هواپیمای ای‌ام‌ایکس تولید نمودند. و با آنکه برای هواپیماهای تهاجمی در آن زمان بسیار غیرمعمول بود، هیچ تلاشی برای توسعه هواپیما برای پرواز با سرعت مافوق صوت صورت نگرفت. در اکثر ناوگان ای‌ام‌ایکس‌های در خدمت نیروی هوایی برزیل، یکی از سه بسته حسگرها نصب شده روی پالت شامل دوربین‌های مختلف عمودی، مایل و رو به جلو هستند، مورد استفاده قرار گرفته است این حسگرها برای انجام مأموریت ثانویه هواپیما که نقش شناسایی است، مورد استفاده قرار می‌گیرند.ای‌ام‌ایکس به یک رادار مسافت‌یاب ساده برای اهداف هدف‌گیری مجهز شده است، با این حال مشخصات رادار مذکور نیز بین هر دو هواپیماهای در خدمت ایتالیا و برزیل متفاوت است.Gunston and Gilchrist 1993, p. سامانه‌های جنگ الکترونیک (ECM) گسترده‌ای برای محافظت از هواپیما تعبیه شده است، از جمله آنتن گیرنده غیرفعال بر روی باله دم و یک غلاف تولید پارازیت فعال که معمولاً بروی یکی از آویزگاه‌های خارجی تسلیحات نصب می‌شود. جنگ‌افزارهای گوناگونی از جمله انواع بمب، موشک و راکت‌ها را می‌توان در یک آویزگاه خارجی تسلیحات خط مرکزی زیر بدنه و چهار عدد در زیر بال‌ها نصب و حمل نمود. محموله‌های تا وزن حداکثر ۲٬۰۰۰ پوند را می‌توان روی آویزگاه خارجی زیر بدنه و دو آویزگاه داخلی زیر بالها حمل نمود، در حالی که آویزگاه‌های خارجی زیر بالها ظرفیت حمل بارهای ۱٬۰۰۰ پوندی را دارند. تمامی چهار آویزگاه تسلیحات زیر بالها برای نصب مخازن سوخت بیرونی تجهیز شده‌اند، تا بتوان با به‌کارگیری آنها برد هواپیما را افزایش داد، همچنین هواپیماهای ایتالیایی به میل سوخت‌گیری هوایی ثابت مجهز شده‌اند. غلاف‌های شناسایی اپتیکال را می‌توان به صورت خارجی بر روی آویزگاه تسلیحات در زیر بدنه هواپیما حمل نمود.ریل‌های سربالها امکان حمل موشک‌های هوا به هوا با هدایت گرمایی همانند ایم-۹ سایدوایندر و ام‌اِی‌اِی-۱ پیرانیا را فراهم می‌آوردند. هواپیماهای ایتالیایی به یک قبضه توپ گاتلینگ ۲۰ میلی‌متری ام۶۱ والکان در سمت چپ پایین بدنه مجهز می‌باشند.ایالات متحده آمریکا اجازه فروش توپ ام ۶۱ را به برزیل صادر ننموده و درنتیجه ای‌ام‌ایکس‌های نیروی هوایی برزیل به جای جنگ‌افزار مذکور به یک جفت توپ رولوری دفا ۵۵۴ مسلح می‌باشند.Jackson 1991, p. هر دو ناوگان ای‌ام‌ایکس‌های ایتالیا و برزیل در فوریه ۱۹۹۲ و پس از حادثه سقوط یک فروند ای‌ام‌ایکس ایتالیایی به دلیل خرابی موتور زمینگیر شدند. در سال ۱۹۹۵ ایتالیا شش فروند ای‌ام‌ایکس از گروه ۱۰۳ را به عملیات منع پرواز بر فراز بوسنی اختصاص داد، که در حمایت از نیروهای حافظ صلح ای‌ام‌اف‌اوآردر بوسنی انجام شد. | ## بخش 3: ای‌ام‌ایکس اینترنشنال ای‌ام‌ایکس | پرواز ای‌ام‌ایکس‌ها در این عملیات، مجدداً به دلیل مشکلات موتور در فاصله بین ماه‌های ژانویه تا مارس ۱۹۹۶ متوقف گردید.Nicolli 1997, p. در طی این جنگ نیروی هوایی ایتالیا به جای به کاربردن بمب‌های هدایت ناپذیر و یابمب‌های با هدایت لیزری، از ده‌ها بمب ام‌کی۸۲ که به کیت‌های هدایت اوفر Opher ساخت اسرائیل مجهز بودند، استفاده نمود. این کیت‌ها به گونه ای مؤثر بمب‌های کم هوش (هدایت ناپذیر) را به بمب‌های هوشمند هدایت شونده مادون قرمز تبدیل می‌نمود. در اواخر دهه ۱۹۹۰، ای‌ام‌ایکس اینترنشنال در حال بررسی یک تغییر اساسی و جایگزینی موتور بود. یک گونه بدون پس سوز از یوروجت ئی‌جِی۲۰۰ با نیروی رانش بسیار بیشتر از موتور نصب شده موجود، پیشنهاد شد.Norris, Guy. در سال ۲۰۰۵، نیروی هوایی ایتالیا برنامه ای برای ارتقا و به روز آوری را به نام ای‌سی‌اوال (ارتقاء قابلیت عملیاتی و لجستیکی) رابرای ۵۵ فروند ای ام‌ایکس خود را انجام داد.که شامل یک سامانه ناوبری اینرسیایی (آی‌ان‌اس) جدید، نمایشگرهای جدید اتاقک خلبان و همچنین اضافه نمودن قابلیت استفاده از بمب‌های هدایت شونده جِی‌دی‌ای‌ام (JDAM) بود.Niccoli 2009, p.44. در اوت ۲۰۰۷، امبرائر یک برنامه بزرگ ارتقاء میانسالی و نوسازی ۵۳ فروند ای‌ام‌ایکس ای-۱ نیروی هوایی برزیل را با تمرکز بر سامانه‌های اویونیک و جنگ‌افزارهای جدید آغاز نمود. در ۲۸ می ۲۰۱۴، این هواپیماها آخرین سورتی مأموریت جنگی خود را در افغانستان انجام داده و در ۲۰ ژوئن ۲۰۱۴، تمام ای‌ام‌ایکس‌های باقی مانده از افغانستان خارج شدند. در سال ۲۰۱۱، هواپیماهای ای‌ام‌ایکس ایتالیا در جریان مداخله نظامی سال ۲۰۱۱ در لیبی به کار گرفته شدند. هواپیماهای نظامی ایتالیایی ۷۱۰ عدد بمب هدایت شونده و موشک هوا به سطح را در طول پروازهای عملیاتی علیه نیروهای وفادار به معمرقذافی به کار بردند: هواپیماهای تورنادو و جنگنده-بمب افکنهای ای‌ام‌ایکس نیروی هوایی ایتالیا ۵۵۰ عدد بمب و موشک، و ای‌وی-۸بی هریر ۲ نیروی دریایی ایتالیا ۱۶۰ عدد بمب هدایت شونده را پرتاب نمودند. در طی این درگیری‌ها اولین بار توسط هواپیماهای ای‌ام‌ایکس از غلاف‌های هدف‌گیری لایتنینگ (Litening) همراه با بمب‌های هدایت شونده پیووی و جِی‌دی‌ای‌ام (JDAM) استفاده شد. در اوایل سال ۲۰۱۶، به دلیل کاهش ثبات لیبی، ایتالیا تصمیم گرفت هواپیماهای اضافی از جمله چهار فروند جنگنده ای‌ام‌ایکس را در پایگاه هوایی باسی، تراپانی، سیسیل مستقر نماید. در مارس ۲۰۱۲، گزارش شده است که فیلیپین در حال مذاکره با ایتالیا برای خرید احتمالی هواپیماهای ای‌ام‌ایکس دست دوم آن کشور بود. با این حال، در ۲۸ مارس ۲۰۱۴، وزارت دفاع ملی فیلیپین قراردادی را برای ۱۲ فروند هواپیمای تهاجمی سبک اف‌ای-۵۰ به ارزش ۱۸٫۹ میلیارد پزو (۴۲۱٫۱۲ میلیون دلار) منعقد نموده است. در اسفندماه سال ۱۳۶۹ و در طی بازدید آقای مهندس بازرگان، معاون وزیر دفاع وقت از کارخانه هواپیماسازی امبرائر، مذاکراتی برای یک پیمان تسلیحاتی در چهارچوب یک پیمان سه تا پنج ساله دنبال شد که در آن ایران برای خرید حداقل ۴۰ فروند جنگنده-بمب افکن ای‌ام‌ایکس، علاقه نشان داد.ماهنامه پرواز شماره ۲ اردیبهشت ۱۳۷۰ صفحه ۳ خبرهای کوتاه هوایی در ۵ آوریل ۲۰۲۴ نیروی هوایی ایتالیا، مراسم بازنشستگی ناوگان ای‌ام‌ایکس خود را در پایگاه هوایی ایسترانا در شمال ایتالیا برگزار نمود. ای‌ام‌ایکس ای‌تی‌ای (AMX-ATA) ای‌ام‌ایکس ای‌تی‌ای(آموزش پیشرفته و تهاجمی) ، یک گونه دو سرنشینه جدید از جنگنده ای‌ام‌ایکس است که برای ماموریت‌های آفندی و آموزش پیشرفته توسعه پیدا نموده است. ای‌ام‌ایکس-ای‌تی‌تی دارای حسگرهای جدید، کلاه خلبان مجهز به نمایشگر مادون قرمز دید به جلو، رادار چند حالته جدید برای قابلیت هوا به هوا و هوا به سطح، و سیستم‌های جنگ‌افزاری جدید از جمله موشک‌های ضد کشتی و موشک‌های با برد متوسط است. نیروی هوایی ونزوئلا در سال ۱۹۹۹ هشت ای‌ام‌ایکس-ای‌تی‌تی را برای نقش هواپیمای آموزش پیشرفته و آفندی سفارش داد، اما کنگره ایالات متحده این فروش را وتو نمود زیرا در بعضی از سامانه‌های از فناوری ایالات متحده استفاده شده است.Spinelli, Andrea. ای‌ام‌ایکس-آر (آرای-۱)AMX-R (RA-1) یک گونه از ای‌ام‌ایکس که برای ماموریت‌های شناسایی طراحی شده و توسط نیروی هوایی برزیل مورد استفاده قرارمی‌گیرد. برپایه برنامه‌ریزی‌های انجام شده، که این ناوگان به تدریج تا سال ۲۰۲۵ از خدمت خارج شده و با ساب ۳۵ گریپن (اف-۳۵) ئی/اف جایگزین شود.. | ## جمع‌بندی | گُردان هوایی یکم/گروه هوانوردی ۱۶ ، پایگاه هوایی سانتا کروز در سال ۲۰۱۵ منحل شد، در انتظار فعال سازی مجدد در آینده با اف-۳۹ گریپن ئی ، هواپیما به پایگاه هوایی سانتا ماریا منتقل شدند.