موضوع مقاله: بریر (روستای ویران‌شده فلسطینی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بریر (روستای ویران‌شده فلسطینی) | مقدمه: بریر که بوریر نیز نوشته شده‌است، روستایی عرب فلسطینی در بخش غزه بود که در ۱۸ کیلومتری شمال‌شرق غزه قرار داشت. | ## بخش 1: بریر (روستای ویران‌شده فلسطینی) | این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ فلسطین و به‌عنوان بخشی از اخراج و فرار ۱۹۴۸ فلسطینیان تخلیه و ویران شد. بریر بر زمینی ناهموار در جلگه ساحلی جنوبی واقع بود و وادی‌القاعه از کنار شرقی آن می‌گذشت. جاده اصلی ساحلی فلسطین که غزه را در جنوب به یافا و حیفا در شمال متصل می‌کرد، از شرق روستا عبور می‌کرد. در جریان تصرف روستا توسط نیروهای یه‌شو، ده‌ها نفر از ساکنان کشته شدند و این رویداد به‌عنوان یکی از کشتارهای جنگ ۱۹۴۸ شناخته می‌شود. بر پایه سفال‌های فلیسطی متعلق به سده‌های دهم یا نهم پیش از میلاد که از کاوش‌های تل به دست آمده‌اند، جفری بلیکلی، باستان‌شناس دانشگاه ویسکانسین-مدیسن، بر این باور است که بریر ممکن است محل یک روستای فلیسطی هم‌زمان با دژهای یهودایی مجاور بوده باشد. چهار محوطه باستانی در قلمرو بریر شناسایی شده‌اند که شامل خربه شعرتا، تل‌المشنقه، خربه‌المرشان و خربه‌ام‌قس هستند. پیشینه دوران باستان پیشنهاد شده‌است که نام بریر بازتاب نام شهر یهودی «برور حایل» است که در تلمود ذکر شده و خاخام یوحنان بن زکای در سده نخست میلادی در آنجا زندگی می‌کرد و ریاست دادگاه خاخامی را بر عهده داشت.Neubauer, 1868, pp. سده‌های میانه نام کنونی روستا به دوره فتح عربی فلسطین در سده هفتم میلادی بازمی‌گردد.Sharon, 2004, p. XLVI ff کتیبه‌های فاطمی متعلق به سده دهم میلادی در ویرانه‌های روستا کشف شده‌اند. در دوره حکومت ممالیک، بریر بر شاهراه اصلی میان غزه و بیت جبرین قرار داشت که از بیت حانون از مسیر راه ماریس منشعب می‌شد. بریر منبع آب مستقلی داشت که آن را به استراحتگاهی مطلوب برای مسافران تبدیل کرده بود. در سال‌های ۱۴۷۲–۱۴۷۳ میلادی، سلطان قایتبای بریر را به نفع مدرسه خود در اورشلیم وقف کرد. در اسناد مالیاتی دفتر سال ۱۵۹۶، این روستا زیر اداره ناحیه غزه و بخشی از سنجق غزه بود. روستاییان مالیاتی به نرخ ۴۰ درصد بر محصولات کشاورزی مانند گندم، جو، میوه، کندوی عسل و بز می‌پرداختند که مجموع آن ۳۲٬۰۰۰ آقچه بود. در سده‌های هفدهم و هجدهم، منطقه بریر با کاهش چشمگیر جمعیت روبه‌رو شد که ناشی از فشار کوچ‌نشینان بر اجتماعات محلی بود. | ## بخش 2: بریر (روستای ویران‌شده فلسطینی) | ساکنان روستاهای متروک‌شده به‌آبادی‌های باقی‌مانده کوچ کردند اما زمین‌ها همچنان کشت می‌شدند. 118 در سال ۱۸۶۳، ویکتور گرن بریر را «روستایی بزرگ و پررونق با هزار نفر جمعیت» توصیف کرد که همه خانه‌هایش از خشت ساخته شده بودند، به‌جز خانه شیخ روستا که سنگی بود.Guérin, 1869, p. XLVIII او همچنین نوشت: «پیرامون چاه که پهن و ژرف است، ده ستون باستانی از سنگ مرمر خاکستری‌سفید در بنایی تعبیه شده و آبشخور تشکیل می‌دهند».Guérin, 1869, p. 274 فهرست رسمی روستاهای عثمانی در حدود ۱۸۷۰ نشان می‌دهد که بریر ۱۶۷ خانه و ۵۷۹ نفر جمعیت مرد داشته‌است.Socin, 1879, p. 92 نزدیک به سال ۱۹۰۴ آسیاب آردی توسط بازرگان یهودی غزه به نام الخداجه حییم در بریر ساخته شد که با آب چاهی مجاور خنک می‌شد. بریر از نظر راهبردی در جنگ جهانی اول اهمیت داشت و در ۹ نوامبر ۱۹۱۷ از نخستین مکان‌هایی بود که نیروهای متفقین از امپراتوری عثمانی گرفتند و تسلط بریتانیا بر مسیرهای رسیدن به یافا و اورشلیم را تحکیم کردند. دو مدرسه ابتدایی—یکی برای دختران و یکی برای پسران—در سال ۱۹۲۰ بنیان‌گذاری شد و در سال ۱۹۴۷ حدود ۲۴۱ دانش‌آموز داشت. آب روستا از سه چاه درونی تأمین می‌شد و در اواخر دوره قیمومت، ساکنان چاه‌های آرتزین نیز حفر کردند. اقتصاد محلی در دهه ۱۹۴۰ رونق گرفت؛ زمانی که شرکت نفت عراق در نزدیکی بریر نفت کشف کرد و چاه نفتی در نزدیک به یک کیلومتری شمال روستا حفر شد. کشاورزی و دامداری شغل بیشتر ساکنان بود و محصولات اصلی مرکبات، انگور و انجیر بودند. 8 در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت به ۱٬۸۹۴ نفر در ۴۱۴ خانه رسید که همچنان همگی مسلمان بودند.Mills, 1932, p. 3 بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت بریر ۲٬۷۴۰ نفر و همگی مسلمان بودند و مساحت زمین‌های آن ۴۴٬۲۲۰ دونوم بود. 136 در سال ۱۹۴۵ از مجموع زمین‌ها، ۴۴٬۲۲۰ دونوم در مالکیت عرب‌ها، ۶۱۸ دونوم در مالکیت یهودیان و ۱٬۳۴۶ دونوم زمین دولتی بود. روستاییان سنگری در ورودی روستا ساختند که روز بعد توسط نیروهای بریتانیایی تخریب شد. در سال ۱۹۴۶، نزدیک به ۵۰۰ دونوم زمین در ۱٫۵ کیلومتری بریر توسط صندوق ملی یهود خریداری شده بود. | ## بخش 3: بریر (روستای ویران‌شده فلسطینی) | در شب ۱۸ تا ۱۹ آوریل ۱۹۴۸ پاسگاه کوچکی در آنجا برپا شد که عرب‌ها آن را «الواکر» (پنهان) و یهودیان «برور حایل» نامیدند. این پاسگاه با دیوار حصاری، خانه‌های پیش‌ساخته و برج دیده‌بانی مجهز بود و به‌عنوان پایگاه عملیات تخلیه روستا به کار رفت. کشتار و تخلیه در ۱۲ آوریل ۱۹۴۸، رهبران یه‌شو برنامه‌هایی برای شهرک‌سازی در بریر تهیه کردند، در حالی که روستا هنوز مسکونی بود.Morris, 2004, p. 405 در مه ۱۹۴۸، روستا توسط تیپ ۱۲ نگب وابسته به پالماخ و تیپ ۸۴ گیواتی در چارچوب عملیات باراک تصرف شد. سربازان هاگانا با لباس مبدل سربازان بریتانیایی کوشیدند مذاکره کنند و در همان حال استحکامات دفاعی روستا را شناسایی کردند. ۳۸ نفر از شبه‌نظامیان محلی و داوطلبان اخوان‌المسلمین در غرب روستا تا آخرین فشنگ جنگیدند. در نیمروز، هواپیما اعلامیه‌هایی امضاشده از سوی ناحوم ساریگ فرمانده تیپ نگب پخش کرد و خواستار تسلیم ساکنان شد. ده‌ها نفر از مردان در سن جنگ ظاهراً اعدام شدند و دختر نوجوانی ظاهراً مورد تجاوز قرار گرفت و کشته شد.Morris, 2004, p. مسجد روستا با مواد منفجره ویران شد و خانه‌ها یکی‌یکی بازرسی شدند و نارنجک به درون خانه‌هایی که هنوز ساکن داشتند پرتاب شد. بریر سه روز سوخت و کشتزارها نیز آتش زده شدند، درختان میوه بریده شدند و چاه‌ها نابود شدند. سیمحا شیلونی، یکی از آنان، گفت: «فکر نمی‌کنم بتوان آنچه رخ داد را «کشتار» نامید… ولی عملاً انحلال برخی مردان بزرگسال مسلح صورت گرفت». پاسگاه برور حایل به شهرک تبدیل شد و موشاو‌های تلامیم و حلتص در سال ۱۹۵۰ بر زمین‌های روستا پایه‌گذاری شدند. در سال ۱۹۹۲، محل روستا چنین توصیف شده‌است: «کاکتوس‌های پراکنده و برخی درختان کنار و چنار در محل می‌رویند. | ## جمع‌بندی | بقایای خانه‌ها از جمله بخش کوچکی از دیواری سیمانی در میان چند درخت اوکالیپتوس در ورودی یکی از خانه‌ها دیده می‌شود.