موضوع مقاله: 3I/ATLAS | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # 3I/ATLAS | مقدمه: 3I/ATLAS که همچنین با نام‌های C/2025 N1 (ATLAS) و پیش‌تر A11pl3Z شناخته می‌شود، یک دنباله‌دار میان‌ستاره‌ای است که در ۱ ژوئیه ۲۰۲۵ توسط ایستگاه سامانه هشدار نهایی برخورد سیارک به زمین در ریو وورتادو، شیلی، حین نزدیک شدن به خورشید کشف شد. | ## بخش 1: 3I/ATLAS | این دنباله‌دار در مسیر خود از کنار خورشید، مدار گریزناپذیر و هایپربولیکی دارد و به منظومهٔ شمسی وابسته نیست. در زمان کشف، این دنباله‌دار در فاصله ۴٫۵ واحد نجومی (۶۷۰ میلیون کیلومتر؛ ۴۲۰ میلیون مایل) از خورشید قرار داشت و با سرعت نسبی ۶۱ کیلومتر بر ثانیه (۳۸ مایل بر ثانیه) حرکت می‌کرد. این جرم روی یک مسیر هذلولی نامحدود با خروج از مرکز مداری ۶٫۱۳ ± ۰٫۰۲ به دور خورشید حرکت می‌کند. 3I/ATLAS از زمین نزدیک‌تر از ۱٫۸ واحد نجومی (تقریباً دو برابر فاصلهٔ زمین تا خورشید) نخواهد شد و بنابراین هیچ تهدیدی برای زمین محسوب نمی‌شود. این دنباله‌دار سومین جرم میان‌ستاره‌ای تأییدشده‌ای است که از درون منظومهٔ شمسی عبور می‌کند. پیش‌بینی می‌شود که این دنباله‌دار به اندازه‌ای روشن نشود که با دوربین دوچشمی یا چشم غیرمسلح قابل مشاهده باشد. با این حال، در زمان مقارنهٔ خورشیدی در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۵، ممکن است توسط ماهوارهٔ هواشناسی GOES-19 رصد شود. دنباله‌دار 3I/ATLAS یک دنباله‌دار فعال است که از هسته جامد و یخی و یک گیسو تشکیل شده است؛ گیسو ابری از گاز و غبار یخی است که از سطح هسته فرار می‌کند. اندازهٔ دقیق هستهٔ این دنباله‌دار مشخص نیست، زیرا نور آن قابل تفکیک از نور گیسو نیست. | ## بخش 2: 3I/ATLAS | فعالیت دنباله‌دار ناشی از تأثیر خورشید است؛ خورشید با گرم کردن هستهٔ دنباله‌دار باعث تصعید یخ‌ها به گاز می‌شود، و این گازها همراه با ذرات غبار از سطح دنباله‌دار جدا شده و گیسو را شکل می‌دهند. تصاویر ثبت‌شده توسط تلسکوپ فضایی هابل نشان می‌دهند که قطر هستهٔ 3I/ATLAS بین ۰٫۳۲ تا ۵٫۶ کیلومتر (۰٫۲ تا ۳٫۵ مایل) تخمین زده می‌شود، اما محتمل‌ترین اندازهٔ آن کمتر از ۱ کیلومتر (۰٫۶۲ مایل) است. مشاهدات تلسکوپ فضایی جیمز وب نشان داده‌اند که دنباله‌دار 3I/ATLAS به‌طور غیرمعمولی سرشار از کربن دی‌اکسید است و همچنین مقدار اندکی یخ آب، بخار آب، کربن منوکسید و کربونیل سولفید در آن وجود دارد. همچنین، مشاهدات تلسکوپ بسیار بزرگ نشان داده‌اند که این دنباله‌دار گاز سیانید و بخار نیکل اتمی منتشر می‌کند؛ با غلظت‌هایی مشابه آنچه در دنباله‌دارهای منظومهٔ شمسی دیده می‌شود. دنباله‌دار 3I/ATLAS در تاریخ ۲۹ اکتبر ۲۰۲۵ به نزدیک‌ترین فاصلهٔ خود از خورشید خواهد رسید (نقطه حضیض)؛ این فاصله برابر با ۱٫۳۶ واحد نجومی (معادل ۲۰۳ میلیون کیلومتر یا ۱۲۶ میلیون مایل) است که میان مدارهای زمین و مریخ قرار دارد. به‌نظر می‌رسد منشأ این دنباله‌دار یکی از دو لایهٔ نازک یا ضخیم دیسک کهکشان راه شیری باشد. اگر منشأ آن از دیسک ضخیم باشد، سن دنباله‌دار ممکن است دست‌کم ۷ میلیارد سال باشد—یعنی قدیمی‌تر از خود منظومهٔ شمسی. کاوش و دیدن سامانه هشدار زودهنگام نجومی «سیستم آخرین هشدار برخورد سیارک به زمین» (ATLAS) در تاریخ ۱ ژوئیه ۲۰۲۵ با بهره‌گیری از تلسکوپی در رصدخانه ال سِس در شیلی، در چهار تصویر، جسمی با روشنایی ۱۷٫۸ را شناسایی کرد. درجا شناسایی شد که این چیز از ۱۴ ژوئن ۲۰۲۵ چندین بار توسط مرکز سیارک‌های گذرای زویکی (ZTF) در رصدخانه پالومار در کالیفرنیا و توسط ATLAS در شیلی، آفریقای جنوبی و هاوایی دیده شده است و بنابراین تعیین اولیه مدار آن امکان‌پذیر شد. | ## بخش 3: 3I/ATLAS | شناسایی شد که این جسم در مسیری بسیار هذلولی حرکت می‌کند که آن را به زمین نزدیک نمی‌کند، گرچه تنها دیدگاه بود! از آنجا که نشانه‌هایی از دنباله‌دارها نیز وجود داشت، این جرم آسمانی به عنوان سومین جرم میان‌ستاره‌ای و یک دنباله‌دار دسته‌بندی شد و این نام اطلس۳ را دریافت کرد. بنابراین، این دنباله‌دار حتی در تصاویر تلسکوپ فضایی TESS که مربوط به ۸ می ۲۰۲۵ است، شناسایی شد، زمانی که درخشندگی آن هنوز ۲۱٫۶ بود. (ممکن است بوده باشد) این دنباله‌دار در زمان کشف، کماکان در جایگاه ۴٫۵۱ درجه قرار داشت. فاصله خورشید از خورشید در ناحیه کمربند سیارکی بیرونی بین مدارهای سیارات مشتری و مریخ و به سمت خورشید حرکت کرد. انتظار می‌رود درخشندگی آن تا رسیدن به نزدیکترین نقطه به خورشید، بیشتر افزایش یابد، اما تنها با ابزارهای نوری قدرتمند یا تلسکوپ‌های بزرگتر قابل مشاهده خواهد بود. از پایان سپتامبر/آغاز اکتبر، دیگر از زمین قابل مشاهده نیست، زیرا در آن زمان در آسمان عصرگاهی به خورشید بسیار نزدیک می‌شود. وخلع العرب أعنتها، وتمکّنها البلاد، وخروجها عن سلطان العجم، وقتل أهل مصر أمیرهم، وخراب الشام، واختلاف ثلاث رایات بالشام... | ## جمع‌بندی | که مانند ماه می‌درخشد و خم می‌شود تا دو سویش نزدیک گردد، و مردم مشرق زمین آن را در آسمان می‌بینند...