موضوع مقاله: حمله فرامرزی ۲۰۰۶ غزه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حمله فرامرزی ۲۰۰۶ غزه | مقدمه: در این حمله ۲ سرباز اسرائیلی و ۲ شبه‌نظامی فلسطینی کشته شدند و ۴ سرباز اسرائیلی زخمی شدند که یکی از آنها گیلعاد شلیط بود. | ## بخش 1: حمله فرامرزی ۲۰۰۶ غزه | شاخه نظامی حماس یعنی گردان‌های عزالدین قسام به همراه کمیته‌های مقاومت مردمی (متشکل از اعضای فتح، جهاد اسلامی و حماس) و گروهی ناشناخته به نام ارتش اسلام مسئولیت این حمله را بر عهده گرفتند. آنها اعلام کردند که این حمله در واکنش به گلوله‌باران و یک رشته حملات هوایی اسرائیل بود که در همان ماه ۲۲ فلسطینی را کشته بود. به اسارت رفتن شلیط سبب شد اسرائیل عملیات «باران‌های تابستانی» را آغاز کند که شامل مجموعه‌ای از یورش‌ها به نوار غزه بود. این عملیات در آزادسازی شلیط ناکام ماند و سرانجام شلیط در ۱۸ اکتبر ۲۰۱۱ در قالب یک تبادل اسیران آزاد شد. این نخستین بار پس از اسارت نحشون واکسمن در سال ۱۹۹۴ بود که جنگجویان فلسطینی یک سرباز اسرائیلی را به اسارت می‌گرفتند. پیش‌زمینه در فوریه ۲۰۰۵ رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین محمود عباس و نخست‌وزیر اسرائیل آریئل شارون آتش‌بسی را اعلام کردند که عملاً به انتفاضه دوم پایان داد. حماس به‌گونه‌ای غیرمنتظره در انتخابات ژانویه ۲۰۰۶ فلسطین پیروز شد؛ انتخاباتی که ناظران آن را دمکراتیک اعلام کردند. «کوارتت» (چهارجانبه) از حماس خواست خشونت را کنار بگذارد، اسرائیل را به رسمیت بشناسد و توافق‌نامه‌های پیشین اسرائیلی-فلسطینی را بپذیرد؛ اما حماس از انجام این کار سرباز زد و در نتیجه کمک‌ها قطع شد. در ۸ فوریه ۲۰۰۶ رهبر حماس خالد مشعل «آتش‌بس درازمدت» با اسرائیل را مشروط به عقب‌نشینی اسرائیل به مرزهای ۱۹۶۷ پیشنهاد داد. ساعت‌هایی پیش از آن نخست‌وزیر اسرائیل ایهود اولمرت قول داده بود هرگز بخش‌های کلیدی کرانه باختری اشغالی را رها نکند. با این حال بنا بر ادعای ارتش اسرائیل، حماس همچنان در حملات موشکی علیه شهروندان اسرائیلی نقش داشت. در ۸ ژوئن ۲۰۰۶ در حالی که آتش‌بس هنوز برقرار بود، جمال ابوسمهدانه بازرس‌کل حماس در وزارت کشور و بنیان‌گذار کمیته‌های مقاومت مردمی در یک حمله هوایی اسرائیل به اردوگاه آموزشی تیپ‌های صلاح‌الدین در غزه ترور شد؛ حمله‌ای که سه فلسطینی دیگر را نیز کشت. روز بعد جنگجویان فلسطینی از غزه موشک‌هایی به جنوب اسرائیل شلیک کردند و چند ساعت پس از آن انفجاری که ارتش اسرائیل آن را به گلوله‌باران خود بر یک سکوی پرتاب نسبت داد، یک خانواده هشت‌نفره فلسطینی را کشت و دست‌کم ۳۰ تن دیگر را زخمی کرد. حمله و اسارت صبح یکشنبه ۲۵ ژوئن ۲۰۰۶ در نزدیک به ساعت ۵:۳۰ به وقت محلی (GMT+۲) یک گروه از شبه‌نظامیان فلسطینی از نوار غزه از راه تونلی به طول ۳۰۰ متر که در نزدیکی گذرگاه مرزی کرم شالوم حفر کرده بودند وارد خاک اسرائیل شدند. شبه‌نظامیان پس از بیرون آمدن از تونل در خاک اسرائیل در پشت ردیفی از درختان پنهان شدند و از پشت به مواضع مرزی ارتش اسرائیل رسیدند. هم‌زمان شبه‌نظامیان دیگری از داخل نوار غزه مواضع اسرائیلی را با خمپاره و آتش ضدزرهی بمباران کردند و گروه مهاجم به سه دسته تقسیم شد. یک دسته خود را پشت تانک مرکاوا مارک ۳ جای داد، دسته دوم پشت یک برج دیده‌بانی بتنی و دسته سوم پشت یک نفربر زرهی. توپچی تانک سرجوخه گیلعاد شلیط بر اثر انفجار آرپی‌جی زخمی شد و دست چپ او شکست و شانه‌اش آسیب سبکی دید. برخورد آرپی‌جی تانک را به آتش کشید و سامانه اطفای حریق فعال شد اما موتور از کار افتاد و سامانه تهویه نیز کار نکرد و فضای داخل تانک خفقان‌آور شد. | ## بخش 2: حمله فرامرزی ۲۰۰۶ غزه | فرمانده و راننده تانک برای فرار بیرون آمدند و با تیراندازی شبه‌نظامیان کشته شدند. یکی از شبه‌نظامیان سپس بر روی برجک تانک رفت و نارنجک‌هایی به داخل آن پرتاب کرد و عضو دیگری از خدمه را زخمی ساخت. شلیط برای فرار از شرایط خفقان‌آور از تانک بیرون آمد و هنگام بیرون آمدن از برجک یکی از شبه‌نظامیان را دید که با کلاشنیکف بر پشتش بر تانک بالا می‌رود. شلیط در آن لحظه می‌توانست با مسلسل سنگین کالیبر ۵۰ نصب‌شده بر برجک آن شبه‌نظامی را بکشد اما تسلیم شد. او بعدها به بازجویان ارتش اسرائیل گفت که گیج و در حالت شوک بوده و به فکر تیراندازی نیفتاده است. یک تانک اسرائیلی به‌زودی به محل رسید و یک پست دیده‌بانی ارتش فرار آنها را دید اما در آن زمان مشخص نبود که شبه‌نظامیان یک سرباز اسیر با خود دارند و تانک به‌موقع آتش نگشود زیرا فرمانده در انتظار مجوز بود. عضو سوم دسته در نزدیکی جاده‌ای مستقر شده بود و یک آرپی‌جی به‌سوی جیپ ارتش اسرائیل شلیک کرد. پس از آنکه افسر راننده جیپ آتش تلافی کرد، شبه‌نظامی با پرتاب نارنجک به‌سوی تونلی در امتداد حصار گریخت. دو شبه‌نظامی به برج دیده‌بانی حمله کردند و آن را با آرپی‌جی و سلاح سبک زیر آتش گرفتند و دو سرباز مستقر در برج را زخمی کردند. یکی از شبه‌نظامیان به‌سوی برج خزید و بار انفجاری در کنار درهای پایین آن کار گذاشت. سپس شبه‌نظامی تلاش کرد از پله‌ها بالا رود اما سربازان اسرائیلی داخل برج او را دیدند و با تیراندازی در بالای پلکان کشتند. بارهای انفجاری برجامانده هنگام جست‌وجوی سربازان منفجر شدند و سه سرباز را به‌شکل سبکی زخمی کردند. پس از مشخص شدن غیبت عضو چهارم خدمه هشدار ربایش اعلام شد و نیروهای گوناگون اسرائیلی وارد غزه شدند. تلفات دو سرباز اسرائیلی در این عملیات کشته شدند: ستوان‌یار پاول سلوتسکر ۲۰ ساله از دیمونا و ستوان حنان باراک ۲۰ ساله از عراد. دو شبه‌نظامی فلسطینی نیز کشته شدند: محمد فراونه ۲۲ ساله از خان یونس عضو ارتش اسلام و حامد رنتیسی ۲۲ ساله از رفح عضو کمیته‌های مقاومت مردمی. واکنش اسرائیل روز پس از حمله یعنی ۲۶ ژوئن ۲۰۰۶ سه سازمان شبه‌نظامی فلسطینی مسئولیت حمله را بر عهده گرفتند: گردان‌های عزالدین قسام (شاخه نظامی حماس)، کمیته‌های مقاومت مردمی (شامل اعضای فتح، جهاد اسلامی و حماس) و ارتش اسلام. آنها بیانیه مشترکی صادر کردند و اعلام کردند تنها در صورتی دربارهٔ شلیط اطلاعاتی می‌دهند که اسرائیل همه زنان و همه زندانیان فلسطینی زیر ۱۸ سال را آزاد کند. روزنامه نیویورک تایمز در آن زمان گزارش داد که ۹۵ زن فلسطینی و ۳۱۳ کودک فلسطینی در زندان‌های اسرائیل نگهداری می‌شدند. همچنین نهادهای بین‌المللی گوناگون از جمله مصر فعالیت‌های دیپلماتیک برای آزادی شلیط انجام دادند. | ## بخش 3: حمله فرامرزی ۲۰۰۶ غزه | از آنجا که شلیط شهروند فرانسه نیز بود، فرانسه تلاش کرد از راه‌های دیپلماتیک آزادی او را فراهم کند. با این حال اسیرگیرندگان که تحت فرمان خالد مشعل و رهبری نظامی حماس عمل می‌کردند از آزادی او سرباز زدند. در شب ۲۸ تا ۲۹ ژوئن ۲۰۰۶ ارتش اسرائیل ده‌ها تن از رهبران حماس در کرانه باختری را بازداشت کرد از جمله ۲۰ نماینده پارلمان فلسطین و ۸ وزیر فلسطینی. در همان روز چهار هواپیمای نیروی هوایی اسرائیل بر فراز کاخ بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه در لاذقیه پرواز کردند؛ سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد که اسرائیل رهبری سوریه را حامی حماس می‌داند. در ۱ ژوئیه ۲۰۰۶ اسیرگیرندگان شلیط خواسته دیگری مطرح کردند و خواستار آزادی ۱٬۰۰۰ زندانی فلسطینی دیگر (افزون بر زنان و نوجوانان زندانی) و پایان دادن به یورش‌های اسرائیل به غزه شدند. دو روز بعد اسیرگیرندگان اولتیماتوم ۲۴ ساعته‌ای صادر کردند و در صورت نپذیرفتن خواسته‌هایشان تهدید به پیامدهای نامشخص کردند. اسرائیل ساعاتی پس از صدور اولتیماتوم رسماً خواسته‌ها را رد کرد و اعلام کرد «هیچ مذاکره‌ای برای آزادی زندانیان انجام نخواهد شد». در ۳ ژوئیه ۲۰۰۶ اسیرگیرندگان شلیط اولتیماتومی صادر کردند و خواستار برآورده شدن همه خواسته‌هایشان تا ۴ ژوئیه ساعت ۶:۰۰ صبح شدند اما مشخص نکردند در صورت نپذیرفتن چه خواهد شد. پس از پایان مهلت اولتیماتوم گروه ارتش اسلام اعلام کرد هیچ اطلاعات بیشتری دربارهٔ سرنوشت شلیط منتشر نخواهد شد. عملیات باران‌های تابستانی که در دستیابی به هدف اصلی خود (آزادسازی شلیط) ناکام ماند، در ۲۶ نوامبر ۲۰۰۶ با توافق آتش‌بس میان نخست‌وزیر اسرائیل ایهود اولمرت و رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین محمود عباس پایان یافت؛ پس از آنکه سازمان‌های شبه‌نظامی فلسطینی پذیرفتند شلیک موشک بر سدروت را متوقف کنند و اسرائیل پذیرفت عملیات‌های نظامی در نوار غزه را پایان دهد. فرمانده ارشد حماس ابوجبریل شمالی که اسرائیل او را مسئول هماهنگی اسارت شلیط می‌دانست، در جریان درگیری‌های خشونت‌بار میان حماس و سازمان جندالله وابسته به القاعده در غزه در اوت ۲۰۰۹ کشته شد. در ۲ اکتبر ۲۰۰۹ اسرائیل یک ویدئوی ۲ دقیقه و ۴۲ ثانیه‌ای از گیلعاد شلیط دریافت کرد. در این ویدئو شلیط با لباس نظامی پیامی از پیش‌نوشته‌شده را می‌خواند و از دولت اسرائیل می‌خواست معامله آزادی‌اش را نهایی کند. شلیط همچنین روزنامه‌ای عربی با تاریخ ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۹ در دست داشت تا تازه بودن ویدئو ثابت شود. فرمانده حماس رائد العطار که هدایت‌کننده این حمله بود، در جریان جنگ ۲۰۱۴ غزه در یک حمله هوایی اسرائیل کشته شد. واکنش‌های رسمی طرف‌های درگیر نخست‌وزیر اسرائیل ایهود اولمرت اعلام کرد که اسرائیل تشکیلات خودگردان فلسطین، دولت حماس و رئیس‌جمهور محمود عباس را «مسئول این رویداد با هر آنچه دربرمی‌گیرد» می‌داند. رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل سپهبد دان حالوتص اعلام کرد «فلسطینیان مسئول سرنوشت سرباز اسیر هستند و ما هر کاری در توان داریم برای بازگرداندن او انجام خواهیم داد». رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین محمود عباس حمله را محکوم کرد و اعلام کرد «ما همواره دربارهٔ خطر اقدام گروه‌ها یا جناح‌های خاصی که از اجماع ملی خارج شوند و اقداماتی انجام دهند که بهای آن همیشه بر دوش ملت فلسطین است هشدار داده بودیم». غازی حمد سخنگوی دولت حماس در غزه از اسیرگیرندگان شلیط خواست «جان او را حفظ کرده و با او خوب رفتار کنند» و از اسرائیل خواست «وضعیت را تشدید نکند». | ## جمع‌بندی | واکنش‌های بین‌المللی – وزارت خارجه ایالات متحده بیانیه‌ای صادر کرد و از هر دو طرف خواست خویشتنداری به خرج دهند و از گام‌هایی که وضعیت را بدتر می‌کند بپرهیزند.