aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: برة قیساریه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # برة قیساریه | مقدمه: برة قیساریه (؛ به معنای «بیرون قیساریه») روستایی فلسطینی عرب/ترکمن در بخش حیفا در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. | ## بخش 1: برة قیساریه | این روستا در ۳۲ کیلومتری جنوب غربی حیفا و در نزدیکی ۳ کیلومتری ساحل دریای مدیترانه بر زمینی شنی و هموار در مجاورت شهر باستانی قیساریه قرار داشت. ساکنان روستا از جامعه نیمه‌کوچ‌نشین عرب الترکمان بودند که در اواخر دوره عثمانی در تالاب‌ها و دشت ساحلی شرق قیساریه زندگی می‌کردند. بررسی‌های باستان‌شناختی در محل روستا وجود بقایای دیوارها، شیشه، تکه‌های مرمر و سفال را در تپه‌های شنی نشان داده‌است. روستا در ۱۵ فوریه ۱۹۴۸ در جریان نکبه از سکنه تخلیه شد و اکنون شهر اور عقیفا بر روی ویرانه‌های آن بنا شده‌است. جغرافیا برة قیساریه بر زمینی شنی و مسطح در نزدیکی شهر باستانی قیساریه رومی-بیزانسی واقع بود و در حدود ۳ کیلومتر با ساحل دریای مدیترانه فاصله داشت. بررسی‌های باستان‌شناختی در محل روستا شواهدی از سکونت کهن را آشکار کرده‌است که دربرمی‌گیرد: تکه‌های مرمر، سفال و شیشه و نیز بقایای دیوارهای ویران‌شده. پیشینه دوره عثمانی عرب الترکمان ساکن برة قیساریه جامعه‌ای نیمه‌کوچ‌نشین بودند که در تالاب‌ها و دشت ساحلی شرق قیساریه و شمال آن تا باتلاق‌های کبارا در اواخر دوره عثمانی رفت‌وآمد داشتند. | ## بخش 2: برة قیساریه | آنان زندگی شبانی و سیّار پیش می‌بردند و به‌جای روستاهای دائمی، اردوگاه‌های فصلی برپا می‌کردند. برخی از آنان به‌عنوان مستأجر در ملک روستایی پاتریارک‌نشین ارتدکس یونانی اورشلیم موسوم به بیّارات الخوری کار می‌کردند. قانون اراضی عثمانی ۱۸۵۸ که ثبت رسمی و مالیات‌بندی زمین‌های روستایی را تشویق می‌کرد، اشراف شهری را به خرید املاک بزرگ در منطقه واداشت و خودمختاری گروه‌های ترکمن را کاهش داد. در اواخر سده نوزدهم، دولت عثمانی مهاجران مسلمان بوسنیایی (حدود ۱۸۸۰) و سپس چرکس‌ها و مهاجران عرب را در قیساریه اسکان داد. این مستعمره‌های کشاورزی برنامه‌ریزی‌شده به‌تدریج ترکمن‌های نیمه‌کوچ‌نشین را جابه‌جا یا جذب کردند. جمعیت در ۱۹۴۵ در سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا نزدیک به ۱٬۱۲۰ نفر برآورد می‌شد که از این میان ۹۶۰ تن عرب و ۱۶۰ تن یهودی بودند. از مجموع نزدیک به ۳۱٬۸۰۰ دونم زمین، عرب‌ها ۲۱٬۰۰۰ دونم و یهودیان ۸۷۴ دونم را در اختیار داشتند و باقی زمین‌های دولتی بود. | ## بخش 3: برة قیساریه | خانه‌ها از سنگ با ملاط گِل یا سیمان ساخته شده بودند، هرچند برخی بادیه‌نشینان در چادرهایی پیرامون قیساریه زندگی می‌کردند. در ۱۵ فوریه ۱۹۴۸ یگانی از پالماخ روستا را تصرف کرد و ساکنان یا گریختند یا به رفتن وادار شدند؛ برخی نیز پیش‌تر از بیم حمله گریخته بودند. هنگامی که بیست روستایی پس از تصرف بر ماندن اصرار ورزیدند، یگان پالماخ در ۲۰ فوریه خانه‌های روستا را ویران کرد. بنا بر گزارش بنی موریس، در فوریه ۱۹۴۸ بدویان عرب الصوفصافی و صیدون که در تپه‌های شنی میان قیساریه و بردیس زندگی می‌کردند، منطقه را ترک گفتند. در یکی از میدان‌های اور عقیفا توده‌هایی از آوار و سنگ از بقایای آخرین دسته خانه‌ها دیده می‌شود و تنه درخت اکالیپتوسی که زمانی در روستا کاشته شده بود هنوز در محل باقی است. | ## جمع‌بندی | با این حال چند خانواده از جمله خانواده مختار پیشین در نزدیک به ۵۰۰ متری شمال محل اصلی روستا خانه‌های نوساختی برپا کرده‌اند.
موضوع مقاله: خربة الطاقة | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خربة الطاقة | مقدمه: خربة الطاقة روستایی عربی فلسطینی در قضای بیسان بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۵ مه ۱۹۴۸ توسط نیروهای دفاعی اسرائیل و در چارچوب عملیات گدعون از سکنه تخلیه شد. | ## بخش 1: خربة الطاقة | خربة الطاقة در لبهٔ شمالی وادی البیره واقع بود، نزدیک جایی که وادی از تپه‌ها به سوی غور اردن خارج می‌شود. پس از جنگ ۱۹۴۸ این منطقه به اسرائیل الحاق شد و زمین‌های آن بایر و بدون بهره‌برداری رها شدند. جغرافیا خربة الطاقة در ۱۴ کیلومتری شمال بیسان و در حاشیهٔ شمالی وادی البیره جای داشت. | ## بخش 2: خربة الطاقة | وادی در نزدیکی روستا از تپه‌ها بیرون آمده و به سوی غور اردن که نزدیک به ۳ کیلومتر با آن فاصله داشت جریان می‌یافت. گورستان روستا بر بلندی‌های شمالی مشرف به آن قرار داشت و تپه‌ها از شمال و جنوب روستا را دربر گرفته بودند. راه اصلی منتهی به جسر المجامع در حدود ۵۰۰ متری روستا بود و آن را از راه رود اردن به بیسان پیوند می‌داد. | ## بخش 3: خربة الطاقة | تخلیه و پس از آن در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل نیروهای صهیونیستی در ۱۵ مه ۱۹۴۸ در چارچوب عملیات گدعون روستا را اشغال و ساکنان آن را آواره کردند. پس از جنگ، منطقه به اسرائیل الحاق شد و زمین‌های روستا بدون بهره‌برداری باقی ماند. | ## جمع‌بندی | امروزه ساختمان‌های روستا ویران شده و خارزارها آن‌ها را پوشانده‌اند و زمین‌های آن به‌عنوان چراگاه گاوهای شهرک‌نشینان به کار می‌رود.
موضوع مقاله: خربة المنارة | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خربة المنارة | مقدمه: خربة المنارة روستایی عربی فلسطینی در بخش حیفا در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. | ## بخش 1: خربة المنارة | این روستا در ۱۹ کیلومتری جنوب شهر حیفا و در ارتفاع ۵۰ متری از سطح دریا بر روی تپه‌ای رو به شرق و در نزدیکی جادهٔ اصلی ساحلی قرار داشت. خربة المنارة از سمت غرب و از فاصلهٔ نزدیک به دو کیلومتر مشرف بر دریای مدیترانه بود. پس از آن بخشی از زمین‌های روستا برای تأسیس شهرک «عوفر» در سال ۱۹۵۰ به کار رفت و بر بخش‌های دیگری از اراضی آن مدرسه‌ای برای شهرک‌های همجوار ساخته شد. نام‌گذاری روستا به دلیل موقعیت مرتفع و نزدیکی‌اش به دریا «المنارة» (به معنای فانوس دریایی یا برج دیدبانی) نامیده شد. | ## بخش 2: خربة المنارة | در دوران قیمومت بریتانیا، این مکان در فرهنگ جغرافیایی فلسطین به عنوان مزرعه طبقه‌بندی شده بود. پیشینه در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت خربة المنارة همراه با روستاهای اجزم، المزار و قمبزه شمارش شد. جمعیت مجموع این روستاها ۲۱۶۰ نفر بود که ۸۸ نفر مسیحی و ۲۰۸۲ نفر مسلمان در ۴۴۲ خانه زندگی می‌کردند. پس از اشغال منطقهٔ ساحلی، روستاهای مثلث کوچک (جبع، عین غزال و اجزم) تا ژوئیه ۱۹۴۸ مقاومت کردند. | ## بخش 3: خربة المنارة | برآوردها نشان می‌دهد که این روستا در ماه مه ۱۹۴۸ و پس از سقوط روستای طنطوره که آخرین روستای اشغال‌شده در ساحل شمالی فلسطین بود، به اشغال درآمد. این بخش حصارکشی شده و در آن بقایای یکی از خانه‌های روستا به همراه چند درخت سرو دیده می‌شود. | ## جمع‌بندی | در بیرون از محوطهٔ حصارکشی‌شده، بقایای چهار خانهٔ سنگی باقی مانده و در بخش جنوبی ویرانه‌های دو خانهٔ دیگر نیز وجود دارد.
موضوع مقاله: خربه بیت فار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خربه بیت فار | مقدمه: خربه بیت فار روستایی فلسطینی در بخش رمله از سرزمین قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در ۱۴ کیلومتری جنوب شهر رمله قرار داشت. | ## بخش 1: خربه بیت فار | این روستا در لبه شرقی دشت ساحلی میانی فلسطین و بر بلندی‌ای مشرف بر تپه‌های پیرامون و میان دو شاخه از شاخه‌های وادی الصرار واقع شده بود. خربه بیت فار در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۷ آوریل ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. پیشینه دوره بیزانسی در کاوش‌های باستان‌شناسی، سفالینه‌هایی از دوره بیزانسی در این مکان یافت شده‌است. 120 در سال ۱۸۶۳، ویکتور گِرَن پژوهشگر فرانسوی از «ویرانه‌های مهمی» در این مکان یاد کرد و نوشت: «زمانی روستایی کوچک در اینجا بود که ویرانه‌هایش بر تپه‌ای کم‌ارتفاع در میان بوته‌ها و علف‌های بلند پراکنده شده‌اند.» در سال ۱۸۸۲، پیمایش فلسطین غربی وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین در این مکان «دیوارها و پی‌ها، ظاهراً نوساز، به همراه غارها و چشمه‌ای» را گزارش کرد. | ## بخش 2: خربه بیت فار | دوره قیمومت بریتانیا بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقام‌های قیمومت بریتانیا انجام شد، بیت فار ۲۸ ساکن مسلمان داشت. بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا به ۳۰۰ نفر مسلمان رسیده بود و مساحت کل زمین‌های آن ۵٬۶۰۴ دونوم بود. از این مقدار، ۱۹ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۵٬۳۳۷ دونوم به کشت غلات و ۲۴۸ دونوم به زمین‌های غیرقابل کشت اختصاص داشت. رویدادهای ۱۹۴۸ و پس از آن در ۱۱ ژانویه ۱۹۴۸، کفار اوریا از سوی نیروهای عرب که از روستاهای همجوار بیت جیز و خربه بیت فار آمده بودند مورد حمله قرار گرفت. | ## بخش 3: خربه بیت فار | احتمال می‌رود که تخلیه روستا در جریان عملیات نحشون صورت گرفته باشد که هدف آن تسلط بر گذرگاه بیت‌المقدس در نیمه نخست آوریل ۱۹۴۸ بود. با این حال، برخی بر این باورند که روستا در یکی از عملیات‌های کوچک‌تر پس از آن (هرئیل، یبوسی، مکابی، بن‌نون یا یورام) که از اواسط آوریل تا اوایل ژوئن ادامه یافت، به اشغال درآمده باشد. در سال ۱۹۴۸ شهرک «بیت یئیر» بر زمین‌های روستا بنا شد که نامش نخست به «تل بوقر» و سپس به تل شاهار (به معنای «تپه سحرگاه») تغییر یافت. این نام ترجمه تقریبی نام خانوادگی هنری مورگنتاو از حامیان آمریکایی جنبش صهیونیسم بود.Morris, 2004, p. | ## جمع‌بندی | 380 وضعیت کنونی در سال ۱۹۹۲ میلادی، وضعیت محل روستا چنین توصیف شده‌است: «تنها چیزی که از روستا باقی مانده آوار و تیرآهن‌هایی است که در فضایی کوچک روی هم انباشته شده‌اند.
موضوع مقاله: خربت اللوز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خربت اللوز | مقدمه: خربت اللوز روستایی عربی فلسطینی در قضای اورشلیم بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۳ ژوئیه ۱۹۴۸ به دست تیپ هارئل و در چارچوب عملیات دانی از سکنه تخلیه شد. | ## بخش 1: خربت اللوز | این روستا در ۱۱ کیلومتری باختر اورشلیم و در شمال وادی الصرار (نحل سورک) بر فراز کوه ایتان جای داشت. خربت اللوز بر دامنه بالایی تپه‌ای مرتفع قرار داشت که بر مناطق گسترده‌ای در جنوب، شرق و باختر مشرف بود. پیشینه دوره عثمانی در سال ۱۸۳۸ میلادی، خربت اللوز به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه بنی‌حسن در باختر اورشلیم ثبت شد. در سال ۱۸۶۳، ویکتور گرن از این مکان بازدید کرد و آن را دهکده‌ای کوچک با هشتاد ساکن توصیف کرد که بیشترشان چوپان بودند. آلبرت سوسین بر پایه فهرست رسمی روستاهای عثمانی از حدود سال ۱۸۷۰ میلادی، جمعیت خربت اللوز را ۸۳ نفر (تنها مردان) در ۳۸ خانه گزارش کرد. در سال ۱۸۸۳، گزارش «بررسی فلسطین باختری» که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین تهیه شده بود، خربت اللوز را چنین توصیف کرد: «روستایی با اندازه متوسط بر دامنه یک تیغه مرتفع در نزدیکی قله. زیر آن گونه‌ای مصطبه وجود دارد و حدود ۲۴۳ متر بالاتر از دره جنوبی قرار گرفته‌است. | ## بخش 2: خربت اللوز | در این مکان گورهای کنده‌شده در سنگ وجود دارد.» دوره قیمومت بریتانیا در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت خربت اللوز ۲۳۴ مسلمان بود. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۴۵۰ مسلمان بود و مساحت کل زمین‌ها ۴٬۵۰۲ دونوم گزارش شد. از این میزان، ۷۲۸ دونوم برای باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۶۹۳ دونوم برای غلات و ۱۳ دونوم به‌عنوان بافت مسکونی طبقه‌بندی شده بود. بیشتر خانه‌ها سنگی بودند و در دهه ۱۹۴۰ خانه‌های تازه‌ای در باختر روستا ساخته شد. در روستا مقامی (زیارتگاهی) به نام شیخ سلامه وجود داشت که به یک شخصیت دینی محلی اختصاص داشت. جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، روستا تا اواسط سال ۱۹۴۸ در برابر حمله‌ها مقاومت کرد. در ژوئیه ۱۹۴۸ و در چارچوب عملیات دانی، تیپ هارئل از ارتش اسرائیل مأمور تصرف چند روستا برای گسترش دالان ارتباطی اورشلیم شد و خربت اللوز در ۱۳ تا ۱۴ ژوئیه همراه با چند روستای دیگر تصرف شد. | ## بخش 3: خربت اللوز | به گفته مورخ اسرائیلی بنی موریس، تیپ هارئل تا دست‌کم امضای قرارداد آتش‌بس با اردن در آوریل ۱۹۴۹ به گشت‌زنی در منطقه ادامه داد. بسیاری از آوارگانی که در منطقه مانده یا کوشیده بودند بازگردند به رفتن وادار شدند. در نوامبر ۱۹۴۸ یکی از گروهان تیپ هارئل در نزدیکی روستا راه ده‌ها آواره را که به سوی باختر می‌رفتند سد کرد و بر پایه اسناد ارتش اسرائیل «به آنان دستور داد منطقه تحت کنترل اسرائیل را ترک کنند» و دام‌هایشان را مصادره کرد. در مه ۱۹۵۰ گروهی از یهودیان یمنی‌تبار در محل روستا اسکان یافتند اما سال بعد به اون ساپیر نقل مکان کردند. در دهه ۱۹۵۰ این مکان به‌عنوان پایگاه تمرینی یگان ۱۰۱ و تیپ چتربازان اسرائیل به کار رفت و این امر ویرانی خانه‌های روستا را شتاب بخشید. وضعیت کنونی محل روستا در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «علف و خار میان آوار سنگی و مصطبه‌ها در سرتاسر محوطه و نیز درختان بادام، انجیر و خرنوب می‌رویند. | ## جمع‌بندی | این جنگل به یادبود موشه دایان، ژنرال اسرائیلی، اختصاص یافته‌است.» روستا همچنین یک محوطه باستان‌شناختی به‌شمار می‌رفت که دربرگیرنده گورها، ویرانه‌های ساختمان‌ها، سنگ آسیا و دیگر شواهد مادی سکونت گذشتگان بود.
موضوع مقاله: خربت بیت لد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خربت بیت لد | مقدمه: خربت بیت لد روستایی عرب‌نشین فلسطینی در قضای طولکرم بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه شد. | ## بخش 1: خربت بیت لد | این روستا بر روی تپه‌ای کم‌ارتفاع در زمینی موج‌دار مشرف بر جلگه ساحلی قرار داشت و از نظر اداری زیر مجموعه قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. ساکنان خربت بیت لد همگی مسلمان بودند و بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۴۶۰ نفر و مساحت کل زمین‌های آن ۵٬۳۳۶ دونم بود. روستا در ۵ آوریل ۱۹۴۸ به دلیل ترس ساکنان از گرفتار شدن در درگیری‌ها تخلیه شد و ساکنان آن به روستای بیت لد که خویشاوندانشان در آنجا زندگی می‌کردند پناه بردند. 212-231 مردم بیت لد برای کشت زمین‌های جلگه‌ای به این منطقه آمدند و به‌تدریج در آنجا ساکن شدند تا به زمین‌هایشان نزدیک‌تر باشند. آنان در محل خرابه حنونا (خربه حنونا) مستقر شدند و این مکان به‌تدریج به نام روستای مادر، خربت بیت لد شناخته شد. در سال ۱۸۸۲ بررسی‌کنندگان صندوق اکتشاف فلسطین در «پیمایش فلسطین غربی» المغیر را «دهکده‌ای کوچک از گِل، دارای غارها» توصیف کردند که آب آن از چشمه‌هایی در فاصله یک مایلی غرب تأمین می‌شد. | ## بخش 2: خربت بیت لد | دوره قیمومت بریتانیا در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا انجام شد، جمعیت خربت بیت لد ۲۰۶ نفر و همگی مسلمان بودند. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۴۶۰ نفر مسلمان بود و مساحت کل زمین‌ها ۵٬۳۳۶ دونم بود که ۲٬۹۶۹ دونم در مالکیت اعراب، ۲٬۲۲۰ دونم در مالکیت یهودیان و ۱۴۷ دونم زمین عمومی بود. 176 کاربری زمین عرب یهودی عمومی مرکبات و موز - - - آبی و باغ‌ها ۶۴ ۷ غلات ۲٬۸۷۷ ۲٬۲۱۳ - مسکونی ۲۲ - ۱ قابل کشت ۲٬۹۴۱ ۲٬۲۲۰ - غیرقابل کشت ۶ - ۱۴۶ زندگی روستایی ساکنان خربت بیت لد مسلمان بودند و در روستا مسجدی وجود داشت. همچنین مدرسه ابتدایی‌ای در روستا فعال بود که ساکنان خود به‌طور کامل بر آن نظارت می‌کردند؛ این امر غیرمعمول بود زیرا مدارس روستایی فلسطین معمولاً در نظام مدارس رسمی ادغام می‌شدند و زیر نظارت دولت قرار می‌گرفتند. آب آشامیدنی از چاهی عمیق تأمین می‌شد و معیشت اصلی ساکنان بر کشاورزی و به‌ویژه کشت غلات، هندوانه، بادام‌زمینی، سیب‌زمینی و زیتون استوار بود. روستا در شرق شهرک یهودی‌نشین نتانیا واقع بود، در منطقه‌ای میان تل‌آویو و زخرون یعقوب که فرماندهی کل هاگانا تصمیم گرفته بود پیش از ۱۵ مه ۱۹۴۸ از وجود عرب‌ها «پاک‌سازی» شود. | ## بخش 3: خربت بیت لد | در اوایل سال ۱۹۴۸ ساکنان روستا از اخبار جنگ به هراس افتادند و به بیت لد که خویشاوندانشان در آنجا بودند پناه بردند و باور داشتند که پس از چند هفته باز خواهند گشت. بنا بر گفته یکی از ساکنان روستا به نام حسنی عبداللطیف عطاوات: «آن‌ها همه دارایی‌هایشان را در خربت بیت لد جا گذاشتند. یهودیان آنجا را اشغال کردند و ساکنان نتوانستند بازگردند.» مورخ اسرائیلی بنی موریس علت تخلیه را «ترس و انزوا» ذکر کرده‌است. روستا در طرح دالت در میان روستاهایی بود که تیپ اسکندرونی مأمور تصرف آن‌ها شده بود. وضعیت کنونی باغ‌ها و به‌ویژه باغ‌های مرکبات محل روستا را پوشانده‌اند و هنوز چند درخت زیتون برپاست. شهرک‌های برپاشده بر زمین‌های روستا موشاو نوردیا در اوت ۱۹۴۸ بر روی زمین‌های روستا بنیان‌گذاری شد. | ## جمع‌بندی | شهرک گانوت‌هادار که در سال ۱۹۶۴ ساخته شد، در نزدیک به ۵۰۰ متری شمال‌شرقی محل روستا واقع است اما بر روی زمین‌های آن بنا نشده‌است.
موضوع مقاله: خربة اسم الله | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خربة اسم الله | مقدمه: خربة اسم‌الله روستایی عرب‌نشین در بخش اورشلیم در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که ۲۶ کیلومتر غرب اورشلیم قرار داشت. | ## بخش 1: خربة اسم الله | این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۷ ژوئیه ۱۹۴۸ توسط تیپ ۱۰ هارئیل در عملیات دانی از سکنه تخلیه شد. خربة اسم‌الله پس از تخلیه تا حد زیادی ویران گردید و تنها چند خانه متروک بر جای ماند. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۲۰ نفر مسلمان بود و مساحت کل زمین‌های آن ۵۶۸ دونوم بود. | ## بخش 2: خربة اسم الله | پیشینه در سال ۱۸۸۳ میلادی، در بررسی فلسطین غربی که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، در این مکان تنها «پی‌های ساختمان» گزارش گردید. دوره قیمومت بریتانیا بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، خربة اسم‌الله ۱۸ ساکن در ۴ خانه داشت. در سال ۱۹۴۴ صهیونیست‌ها شهرک کفار اوریا را در حدود ۱٫۵ کیلومتری شمال‌غرب محل روستا بنا کردند، اما نه بر زمین‌های متعلق به روستا. | ## بخش 3: خربة اسم الله | بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵، جمعیت خربة اسم‌الله ۲۰ نفر مسلمان بود و مساحت کل زمین‌های آن ۵۶۸ دونوم بود. از این میان، ۳ دونوم زمین آبی یا باغ، ۴۸۵ دونوم کشتزار غلات و ۸۰ دونوم زمین غیرقابل کشت بود. این منطقه اخیراً از سوی یک خانواده چوپان یهودی دوباره سکونت‌پذیر شده‌است که یکی از خانه‌ها را بازسازی و اشغال کرده‌اند. | ## جمع‌بندی | محوطه دیوارکشی‌شده به عنوان آغل بز به کار می‌رود و تمام منطقه به چراگاه گله خانواده بدل شده‌است.
موضوع مقاله: خربت عربین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خربت عربین | مقدمه: خربت عربین یا خوربت عروبین (به معنای «ویرانه عروبین») روستایی عرب فلسطینی در جلیل علیا بود که در ۲۳ کیلومتری شمال شرقی شهر عکا قرار داشت. | ## بخش 1: خربت عربین | این روستا در سال ۱۹۴۵ دارای زمین ساخته‌شده‌ای بیش از ۲۰۰۰ دونوم و جمعیتی ۳۶۰ نفره از مسلمانان عرب بود. خربت عربین در کرانه شمالی وادی کرکره و در نزدیک به ۱ کیلومتری جنوب مرز لبنان جای داشت و چشم‌اندازی به سوی دریای مدیترانه در باختر فراهم می‌کرد. این روستا در ۳۱ اکتبر ۱۹۴۸ در جریان عملیات حیرام به دست تیپ ۹ عودید اشغال شد و ساکنانش آواره گشتند. جایگاه روستا بر کرانه شمالی وادی کرکره واقع بود و از جنوب با مرز لبنان در حدود ۱ کیلومتر فاصله داشت. پیشینه بقایای یک کلیسای سه‌ناوه‌ای بیزانسی (متعلق به سده ششم یا هفتم میلادی) در روستا وجود داشت که بعدها به عنوان خانه مسکونی بازکاربرد شده بود. دوره عثمانی در سال ۱۸۷۵، ویکتور گرن از این مکان بازدید کرد و آن را چنین توصیف نمود: «ویرانه‌هایی با این نام بر دامنه‌ها و بلندای تپه‌ای پراکنده‌اند که از جنوب با دره ژرف وادی کرکره هم‌مرز است. | ## بخش 2: خربت عربین | تراس‌هایی که روزگاری دست انسان آنها را سامان داده بود و اکنون بوته‌زارهای انبوه آنها را فراگرفته، پیش‌تر با خانه‌های مسکونی پوشیده بوده‌اند و اینک ویرانه‌هایشان بر خاک افتاده‌است. خانه‌ها کوچک اما نسبتاً خوش‌ساخت بودند و سنگ‌هایی منظم و به اندازه در آنها به کار رفته بود. بر یکی از درهای هنوزبرپا، صلیبی بازوبرابر در طاقچه‌ای نقش شده بود.» گرن همچنین بقایای ساختمانی را توصیف کرد که ۲۶ گام طول و ۲۰ گام پهنا داشت و از سنگ تراشیده بدون ملات ساخته شده بود. در خاور این بنا محرابی قرار داشت و در درون کلیسای باستانی ستون‌های یکپارچه‌ای به درازای ۲٫۵۰ متر و قطر ۳۵ سانتی‌متر نیمه‌پنهان در بوته‌زار وجود داشت. 171 دوره قیمومت بریتانیا نام این روستا در سرشماری‌های ۱۹۲۲ و ۱۹۳۱ قیمومت بریتانیا بر فلسطین دیده نمی‌شود. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا (شامل عرب العرامشه، جردیه و خربت ادمث) ۳۶۰ نفر مسلمان بود. | ## بخش 3: خربت عربین | 82 مساحت کل زمین‌های روستا ۱۱٬۴۶۳ دونوم (نزدیک به ۱۱٫۴ کیلومتر مربع) بود و زمین‌های ساخته‌شده بیش از ۲ کیلومتر مربع را دربرمی‌گرفت. جنگ ۱۹۴۸ و پیامدها در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، روستا در ۳۱ اکتبر ۱۹۴۸ در چارچوب عملیات حیرام به دست تیپ ۹ عودید اسرائیل تصرف شد. مورخ فلسطینی ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ محل روستا را چنین توصیف کرد: «ویرانه‌های خانه‌ها محل را پوشانده‌اند. بقایای آغل‌های دام در نزدیک به ۱ کیلومتری و ویرانه‌های خانه‌هایی که عرب القلیطات از آنها بهره می‌بردند در نزدیک به ۴ کیلومتری خاور محل قرار دارند.» اندرو پیترسن در سال ۱۹۹۱ از محل بازدید کرد و دریافت که بازمانده‌های روستا از چند خانه مستطیلی یک‌طبقه و بسیار پراکنده تشکیل شده بود. | ## جمع‌بندی | بیشتر خانه‌ها از سنگ‌های خام و بی‌ملات ساخته شده بودند اما ردپای سنگ‌چینی منظم‌تر و کهن‌تر نیز در برخی نقاط دیده می‌شد.
موضوع مقاله: خربت لد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خربت لد | مقدمه: خربت لد یا خربت لد العوادین روستایی فلسطینی در بخش حیفا از قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه و ویران شد. | ## بخش 1: خربت لد | خربت لد در منطقه‌ای هموار در دشت مرج ابن عامر در ارتفاع ۷۵ متری از سطح دریا ساخته شده بود. ساختمان‌های روستا از سیمان، خشت و سنگ بنا شده بود و آب آشامیدنی از چاه تأمین می‌شد. پیشینه در خربت المناطر که در ۳ کیلومتری غرب روستا جای داشت، آثار باستانی دوره بیزانسی یافت شده‌است. دوره عثمانی در سال ۱۸۸۱ میلادی، پیمایش فلسطین غربی وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین در لد «آثار ویرانه‌ها، با ستونی نزدیک چشمه‌ای» را گزارش کرد. گوتلیب شوماخر در سال ۱۹۰۰ میلادی، هنگام بررسی مسیر راه‌آهن درّه یزرعیل، لد را «روستایی پررونق» با ۴۶ کلبه و ۲۰۰ ساکن توصیف کرد که بادیه‌نشینان مرج آن را بنا کرده بودند. | ## بخش 2: خربت لد | دوره قیمومت بریتانیا بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، منطقه عشیره‌ای «العوادین» ۴۰۲ مسلمان ساکن داشت. مساحت کل زمین‌های روستا ۱۳٬۵۷۲ دونوم بود که از این میان ۱۰۳ دونوم برای باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱۳٬۰۶۳ دونوم برای کشت غلات و ۵۲ دونوم به بافت ساخته‌شده اختصاص داشت. افزون بر کشاورزی، ساکنان روستا به دامپروری نیز می‌پرداختند که منبع درآمد مهمی به‌شمار می‌رفت. در سال ۱۹۴۳ روستاییان ۴۸۰ رأس گاو، ۶۱۲ گوسفند بالای یک سال، ۱۲۵ بز بالای یک سال، ۳۶ شتر، ۱۶ اسب، ۳۹ الاغ، ۲٬۸۹۰ پرنده و ۶۵۰ خوک در اختیار داشتند. بنا بر گزارش روزنامه فلسطینی «فلسطین»، روستاییان آتش سنگینی به سوی مهاجمان گشودند و آنان را پس از درگیری کوتاهی عقب راندند؛ تلفاتی گزارش نشد. | ## بخش 3: خربت لد | گزارش روشنی از چگونگی اشغال نهایی لد در دست نیست؛ با توجه به جایگاه جغرافیایی آن، احتمال دارد که روستا پس از نبرد میشمار هاعِمِق به تصرف درآمده باشد. همه روستاهای اشغال‌شده در آن عملیات بی‌درنگ از سوی نیروهای یهودی در جریان نکبت ویران شدند. احتمال دورتر دیگر آن است که روستا در جریان عملیات دِکِل به دست ارتش اسرائیل افتاده باشد. ایلان پاپه نیز تاریخ اشغال را میان ۲ تا ۱۰ آوریل می‌داند و آن را در چارچوب عملیاتی برای پاکسازی کامل مسیرهای تل‌آویو–حیفا، حیفا–جنین و یافا–اورشلیم ارزیابی می‌کند. وضعیت کنونی در سال ۱۹۹۲ از روستا تنها توده‌هایی از سنگ پراکنده در نزدیکی چند درخت بزرگ اکالیپتوس و زیتون باقی مانده بود و بنای تازه‌ای بر روی چاه روستا ساخته شده بود. | ## جمع‌بندی | در سال ۱۹۹۸ شمار آوارگان فلسطینی برآمده از ساکنان اخراج‌شده لد نزدیک به ۴٬۵۵۹ نفر برآورد شد.
موضوع مقاله: خربت قمبازه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خربت قمبازه | مقدمه: خربت قمبازه (؛ ) روستایی عرب فلسطینی در بخش حیفا از سرزمین فلسطین تحت قیمومت بریتانیا بود که در ۲۱٫۵ کیلومتری جنوب حیفا و ۳ کیلومتری وادی‌الملح قرار داشت. | ## بخش 1: خربت قمبازه | بخش نخست نام روستا، «خربت»، به معنای ویرانه است و بخش دوم، «قمبازه» یا «کمبازه»، احتمالاً از واژه فارسی به معنای گنبد یا قبه گرفته شده‌است. روستا در منطقه‌ای تپه‌ماهوری در نزدیک به ۲۰۰ متری بالای سطح دریا و ۷ کیلومتری ساحل جای داشت و از راه جاده‌ای فرعی به جاده اصلی وادی‌الملح متصل می‌شد. پس از جنگ ۱۹۴۸، منطقه روستا به کشور اسرائیل ملحق شد و بخشی از زمین‌های آن به پایگاه تمرین نظامی ارتش اسرائیل تبدیل گشت. پیشینه در نزدیک به یک کیلومتری جنوب شرقی محل روستا، مقام شیخ قطینه در پایین‌تر از خربت قطینه قرار داشت. | ## بخش 2: خربت قمبازه | در پیمایش سال ۱۸۸۲ میلادی صندوق اکتشاف فلسطین، خربت قمبازه «دهکده‌ای کوچک بر زمینی مرتفع» توصیف شده بود. دوره قیمومت بریتانیا در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، خربت قمبازه همراه با اجزم، خربت المناره، المزار، شیخ البریک و الوشاحیه شمارش شد. جمعیت مجموع این آبادی‌ها ۲۱۶۰ نفر بود که ۸۸ تن مسیحی و بقیه مسلمان بودند و در ۴۴۲ خانه زندگی می‌کردند. جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن تاریخ دقیق تصرف و تخلیه روستا مشخص نیست، اما بنی موریس آن را در ماه مه ۱۹۴۸ قرار داده‌است. | ## بخش 3: خربت قمبازه | این رویداد در چارچوب عملیات پاکسازی منطقه حیفا، کوه کرمل و اطراف عفوله پس از تسلط بر شهر حیفا صورت گرفت. در ژوئیه ۱۹۴۸، نیروهای دفاعی اسرائیل صدها زن، کودک و سالخورده را در اجزم و نزدیکی خربت قمبازه یافتند. بر پایه گزارش‌ها «بیش از ۱۰۰» عرب کشته شدند و نزدیک به ۱۰۰ شبه‌نظامی اسیر گرفته شدند. به نوشته ولید خالدی در سال ۱۹۹۲، بخشی از زمین‌های روستا به عنوان میدان تمرین نظامی ارتش اسرائیل به کار گرفته شد و ورود عموم مردم به آن ممنوع بود. | ## جمع‌بندی | موشاو کرم مهرال که در سال ۱۹۴۹ بنیاد نهاده شد نزدیک محل روستای پیشین قرار گرفت و از زمین‌های قمبازه بهره می‌برد.