موضوع مقاله: دتکتور گاز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دتکتور گاز | مقدمه: این دستگاه با شناسایی و اندازه‌گیری گازهای خطرناک و مضر، از وقوع حوادثی چون انفجار، آتش‌سوزی و مسمومیت جلوگیری می‌کند. | ## بخش 1: دتکتور گاز | البته بایستی در زمان انتخاب دتکتور گاز به نوع گازی که قرار است شناسایی شود دقت گردد. نحوه کار دتکتور گاز اساس کار دتکتور گاز به این صورت است که دستگاه با استفاده از سنسورهای حساس به گاز، تغییرات شیمیایی و فیزیکی را که به دلیل حضور گاز در محیط ایجاد می‌شود، تشخیص می‌دهد و با ارسال سیگنال به دستگاه کنترلی اعلام خطر می‌کند. در واقع، دتکتور حساس به گاز هستند و با تشخیص تغییراتی در خصوصیات فیزیکی و شیمیایی سنسور خود، به عنوان واکنش‌گر عمل می‌کنند. این تغییرات می‌توانند شامل تغییر در ولتاژ، جریان الکتریکی، دما، نور یا دیگر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی سنسور باشند. سپس دستگاه با تحلیل این تغییرات، نوع گاز و مقدار آن را تشخیص می‌دهد و در صورت وجود گاز خطرناک، اعلام خطر می‌کند. سنسور یا حسگر دتکتور گاز دتکتورهای گاز بر پایه فناوری‌های گوناگون حسگر ساخته می‌شوند، که هر کدام برای شناسایی نوع خاصی از گاز و در محیط‌های مختلف کاربرد دارند. گازهای سمی مانند دی‌اکسید کربن (CO2)، جان میلیون‌ها نفر را در سراسر جهان می‌گیرد. به کمک این دستگاه، می‌توان این گازها را تشخیص داد و هشدار داد تا اقدامات لازم برای خروج افراد از محل انجام شود. | ## بخش 2: دتکتور گاز | به عنوان مثال دتکتورهای گازی موجود در در صنایع نفت و گاز، کارخانجات تولید مواد شیمیایی و نیروگاه‌ها به‌طور معمول قادر به تشخیص گازهای قابل اشتعال مانند متان، پروپان، بوتان و هیدروژن هستند و در صورت تشخیص غلظت بالا، اقدامات لازم برای جلوگیری از انفجار را آغاز می‌کنند. دتکتورهای گازی به سیستم هشداردهی مجهز شده‌اند که در صورت تشخیص گاز خطرناک، هشداری به شکل صوتی یا فلاشری صادر می‌کنند. با استفاده از این دستگاه، می‌توان خسارات احتمالی وارده به افراد و تجهیزات را کاهش داد. با تشخیص زودهنگام گازهای خطرناک، اقدامات لازم می‌توانند انجام شوند تا خسارت‌های احتمالی به حداقل برسند. به‌طور کلی، استفاده از دتکتور گاز در محیط‌هایی که احتمال وجود گازهای سمی، قابل اشتعال یا انفجاری وجود دارد، بسیار حیاتی است. اصطلاحات مهم دتکتور گاز اگر با دتکتور گاز سر و کار داشته باشید، باید معنی اصطلاحاتی را بدانید تا بتوانید از این تجهیزات به بهترین نحو استفاده کنید. این مقدار برای هر گاز انفجاری متفاوت است و به عنوان مثال برای متان، حداقل غلظت لازم برای ایجاد انفجار برابر با حدود ۵ درصد است که به صورت LEL% نمایش داده می‌شود. به عبارت دیگر، اگر غلظت متان در هوا کمتر از ۵ درصد باشد، احتمال ایجاد انفجار کمتر است. | ## بخش 3: دتکتور گاز | مقادیر LEL برای گازهای انفجاری مختلف متفاوت است و بسته به وضعیت و محیط کاری می‌تواند تغییر کند. به عنوان مثال برای متان، حداکثر غلظت لازم برای ایجاد انفجار برابر با حدود ۱۵ درصد است که به صورت UEL% نمایش داده می‌شود؛ یعنی اگر غلظت متان در هوا بیشتر از ۱۵ درصد شود، احتمال ایجاد انفجار کمتر است. به عبارت دیگر، این درصد نشان می‌دهد که چه مقدار از حجم کل هوا را گاز مورد نظر تشکیل می‌دهد. این واحد اندازه‌گیری برای سنجش گازهای مختلفی مانند اکسیژن، مونوکسید کربن، دی‌اکسید کربن و دیگر گازهای موجود در محیط‌های صنعتی و تجاری استفاده می‌شود. به عنوان مثال، اگر دتکتور گاز نشان دهد که غلظت یک گاز خاص 1% vol است، به این معنی است که ۱٪ از حجم هوا در آن محیط از آن گاز تشکیل شده است و ۹۹٪ بقیه از سایر گازها مانند نیتروژن و اکسیژن تشکیل شده است. برای مثال، اگر گاز آمونیاک با غلظت 50ppm در هوا برسد، این به معنای وجود گاز آمونیاک ۰٫۰۰۰۰۵ جزء در هوا است. استفاده از واحد ppm در دتکتور گاز به دلیل این است که غلظت گازها در هوا بسیار کم و ناچیز است و معمولاً به صورت اعداد بسیار کوچکی مانند یک هزارم یا حتی یک میلیونم نشان داده می‌شود. برای همین، ppm به عنوان واحد اندازه‌گیری دقیق و کاربردی برای اندازه‌گیری غلظت گاز در هوا شناخته شده است. | ## جمع‌بندی | برای محاسبه میانگین TWA، غلظت ماده شیمیایی در هوا در طول یک شیفت یا یک روز کاری را به صورت مداوم اندازه‌گیری کرده و سپس با توجه به مدت زمانی که فرد در معرض آن قرار گرفته است، میانگین غلظت را محاسبه می‌کنند.