موضوع مقاله: همسران علی بن ابی‌طالب | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # همسران علی بن ابی‌طالب | مقدمه: از میان همسران علی بن ابی‌طالب، اولین ازدواج علی، ازدواج او با فاطمه زهرا، دختر محمد پیامبر اسلام است. | ## بخش 1: همسران علی بن ابی‌طالب | واقدی گزارش می‌کند که وقتی علی بن ابی‌طالب از دنیا رفت، ۴ همسر به نام‌های لیلی تمیمی، ام البنین کلابیه، اسماء بنت عمیس و امامه بنت زینب را در نکاح داشت و غیر از آنان ۱۸ ام ولد برای علی گزارش می‌کند. به گزارش دانشنامه ایرانیکا، علی ۹ زن و چندین کنیز داشت و دارای ۱۴ پسر و ۱۹ دختر بود که از میان آنان حسن، حسین، زینب، محمد حنفیه و عباس مشهورترند. اطلاعات پایه علی بن ابی‌طالب، امام اول شیعیان و خلیفه چهارم و از خلفای راشدین به روایت اهل سنت است. وی در باورهای اسلامی، از اصحاب کسا است و از مهمترین اهل بیت محمد به حساب می‌آید. وی به تاریخ ۱۹ رمضان سال ۴۰ ه‍.ق بر اثر ضربت شمشیر ابن ملجم مرادی در مسجد کوفه جراحت برداشت و دو روز بعد در ۲۱ رمضان همان سال درگذشت. اولین ازدواج اولین ازدواج علی، ازدواج او با فاطمه زهرا، دختر محمد پیامبر اسلام است. روز این ازدواج، ۱۶ روز پس از مرگ رقیه دختر محمد (همسر عثمان) و پس از واقعه بدر صورت گرفته‌است. علی در دوران حیات فاطمه، با وجود آنکه اسلام تعدد زوجات را امری مباح تلقی می‌کرد، با زن دیگری ازدواج نکرد. جعفر صادق در بیان دلیل این عدم ازدواج متذکر می‌شود که علی در این دوران از تعدد زوجات منع شده‌بود. فاطمهٔ زهرا، دختر محمد و خدیجه، همسر علی بن ابی‌طالب، مادر حسن و حسین، و یکی از پنج عضو آل عباست. علی تا زمانی که فاطمه زنده بود همسر دیگری نداشت، اما پس از او با زنان متعددی ازدواج کرد. به نقل این داستان، این کار بر فاطمه گران می‌آید و محمد نیز با این ازدواج مخالفت می‌کند. | ## بخش 2: همسران علی بن ابی‌طالب | علی میلانی، این روایت را در کتاب خواستگاری ساختگی مورد نقد محتوایی و سندی قرار داده‌است. تعداد همسران و فرزندان واقدی گزارش می‌کند که وقتی علی بن ابی‌طالب از دنیا رفت، ۴ همسر به نام‌های لیلی تمیمی، ام البنین کلابیه، اسماء بنت عمیس و امامه بنت زینب را در نکاح داشت و غیر از آنان ۱۸ کنیز ام ولد برای علی گزارش می‌کند. به گزارش دانشنامه ایرانیکا و دانشنامه اسلام، علی ۹ زن و چند کنیز داشت و دارای ۱۴ پسر و ۱۹ دختر بود که از میان آنان حسن، حسین، عباس، و محمد حنفیه مشهورترند. آنچه مشهور است، علی بن ابی‌طالب در دوران حیات خود، با هفت زن به صورت رسمی عقد ازدواج دائم داشته‌است. اربلی این هفت همسر را، فاطمه زهرا، حوله، لیلی، ام‌البنین، اسماء، امامه و ام سعید گزارش می‌کند. طبق تعریف حلی در جامع الشرایع، ام ولد کنیزی است که از مولا و صاحب خویش صاحب فرزند شده‌باشد. بر اساس قوانین اسلامی، صاحب ام ولد حق فروش کنیز خود را ندارد و فرزند او نیز آزاد می‌باشد و پس از مرگ صاحب، از سهم الارث فرزندش، آزاد می‌شود. ق = هجری قمری +همسران علی بن ابیطالبنام (لقب)نسب (تیره)ولادتفرزندان از علیسن ازدواج (سال)درگذشتتوضیحاتعددنامفاطمه دختر محمد (القاب)محمد بن عبدالله بن عبدالمطلب بن هاشم (بنی‌هاشم)۵ پـ. قاولین همسر علی، دختر محمد پیامبر اسلام؛ که در حیات او علی با زن دیگری عقد ازدواج نکرد. پس از هجرت محمد از مکه به مدینه، عمر و ابوبکر و چند تن دیگر خواستار ازدواج با فاطمه بودند، اما محمّد پیشنهاد ازدواج آن‌ها را نپذیرفت و گفت که برای این موضوع منتظر فرمان خداست. مدت کمی پس از هجرت، محمّد به علی گفت که خداوند به وی فرمان داده‌است که دخترش، فاطمهٔ زهرا، را به ازدواج وی درآورد.امامه دختر ابی‌العاصابی‌العاص بن ربیع بن عبدالعزی بن عبدالشمس بن عبدالمناف (بنی‌عبدالشمس)۱محمد اوسط(۱۱–۱۲ ه‍.ق)۵۰ ه‍. پس از ترور علی بن ابی‌طالب، وصیت کرد تا پس از او با مغیره بن نوفل ازدواج کند تا به سبب این ازدواج معاویه او را به عقد خویش در نیاورد.فاطمه دختر حزام (ام البنین)حزام بن خالد بن جعفر بن عامر بن کعب بن کلاب (بنی‌کلاب)۵ ه‍. | ## بخش 3: همسران علی بن ابی‌طالب | در تاریخ ازدواجش، آورده‌اند که پس از درگذشت فاطمه، علی با فاطمه بنت حزام ازدواج کرد و پس از آن امامه را به عقد خود درآورد. اولین فرزند او عباس است که در سال ۲۶ ه‍.ق به دنیا آمده‌است.خوله دختر جعفرجعفر بن قیس بن مسلمه بن ثعلبه بن یربوع بن دول بن حنفیه (حنفیه)۱محمد حنفیه(۱۲–۱۳ ه‍.ق)۳۵ ه‍. قدر ترتیب ازدواج‌های علی بن ابی‌طالب، خوله سومین یا چهارمین همسر علی عنوان شده‌است. علی از خوله صاحب یک فرزند به نام محمد شد.صهبا دختر ربیعه (ام حبیب)ربیعه بن بجیر بن عبد بن علقمه بن حرث بن عتبه بن سعد (بنی‌تغلب)۳ قـ. قمرتضی عاملی، گنجی شافعی و حسینی عاملی، زنی به نام صهبا را از همسران علی گزارش کرده‌اند اما حمویی نامی از او در میان همسران علی نیاورده‌است. در خصوص زمان و مکان اسارت وی، گزارش‌ها دچار اختلاف‌اند.اسماء دختر عمیسعمیس بن معد بن تیم بن حارث بن کعب بن مالک بن قحافه (بنی‌خثعم)۲یحییعون(۱۳ ه‍.ق)۳۸–۶۰ ه‍. قوی زن جعفر بن ابی‌طالب بود و پس از درگذشت جعفر، به عقد ابوبکر درآمد و پس از مرگ ابوبکر، علی با او ازدواج کرد. قگنجی شافعی، حسینی عاملی و مرتضی عاملی همسری را به نام محیا گزارش می‌کند و فرزندی مرده را به او منسوب می‌دانند در حالی که حمویی نامی از او نمی‌برد. ابن حجر عسقلانی گزارش می‌کند که پس از اسلام آوردن امری القیس، علی به همراه حسن و حسین به قبیله آنها وارد شدند و از دختران امری القیس خواستگاری کردند. امری القیس نیز سه دخترش را به عقد آن سه تن درآورد.ام سعید (سعد) دختر عروهعروة بن مسعود بن معتب بن مالک ثقفی (بنی‌ثقیف)۵ ه‍. قگنجی شافعی، حمویی و مرتضی عاملی از زنی به نام ام سعید یا ام سعد برای علی بن ابی‌طالب یاد کرده‌اند در حالی که حسینی عاملی چنین زنی را گزارش نمی‌کند. | ## جمع‌بندی | برای او چهار فرزند گزارش شده‌است.لیلی دختر مسعود (ام عبیدالله)مسعود بن خالد بن ثابت بن ربعی بن سلمی (بنی تمیم)قبل از ۲۲ ه‍.