موضوع مقاله: هدیه موسیقی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هدیه موسیقی | مقدمه: تمامی قطعات این مجموعه بر پایهٔ یک تِم (زمینه) موسیقایی واحد ساخته شده‌اند؛ تِمی که از سوی فردریک کبیر، پادشاه پروس، به باخ اهدا شد و این اثر نیز به خود او تقدیم گردیده است. | ## بخش 1: هدیه موسیقی | نقطه اوج این اثر، «ریچرکار اِی سِکس» (Ricercar a 6)، یک فوگ شش‌صدایی است که بسیاری آن را قلهٔ تمام این مجموعه می‌دانند. موسیقی‌شناس برجسته، چارلز روزن، این قطعه را به عنوان مهم‌ترین اثر نوشته‌شده برای سازهای کلاویه‌ای در طول تاریخ معرفی کرده است (تا حدی به این دلیل که از نخستین نمونه‌های تاریخ است). این نگاره، فریدریش کبیر را در حال نواختن فلوت در اتاق موسیقی سلطنتی به تصویر می‌کشد، در حالی که کارل فیلیپ امانوئل باخ او را بر روی یک فورته‌پیانوی ساختهٔ گوتفرید زیلبرمن که ظاهری شبیه به هارپسیکورد دارد، همراهی می‌کند.|384x384پیکسل ریشه‌های این مجموعه به دیداری تاریخی میان باخ و فریدریش کبیر در تاریخ ۷ مه ۱۷۴۷ بازمی‌گردد. این ملاقات در اقامتگاه پادشاه در پوتسدام شکل گرفت، زیرا پسر باخ، کارل فیلیپ امانوئل باخ، در آنجا به عنوان موسیقی‌دانِ دربار مشغول به کار بود. سازی که با وجود اختراعش در ۴۷ سال پیش از آن، هنوز مقبولیتی جهانی نیافته بود (خودِ باخ نیز تا حدود سال ۱۷۳۶ با آن مواجه نشده بود). با این حال، پادشاه خود چندین نمونه از این سازهای تجربی را که توسط گوتفرید زیلبرمن در حال توسعه بود، در اختیار داشت. در طول این دیدار مورد انتظار در کاخ پوتسدام، باخ که به مهارت افسانه‌ایش در بداهه‌نوازی شهره بود، یک تِم موسیقی طولانی و بسیار پیچیده از فریدریش دریافت کرد تا بر اساس آن یک فوگ سه صدایی را بی‌درنگ بداهه‌نوازی کند. باخ این خواسته را با استادی تمام به انجام رساند، اما فریدریش پا را فراتر نهاد و او را به چالشی دشوارتر فراخواند: بداهه نواختن یک فوگ شش صدایی بر پایهٔ همان تِم. باخ پاسخ داد که برای خلق چنین شاهکاری، نیازمند کار بر روی پارتیتور است و آن را پس از آماده شدن برای پادشاه ارسال خواهد کرد. با این حال، برای آنکه قدرت خویش را در همان مجلس به نمایش بگذارد، باخ تِم دیگری را برگزید و این بار نیز به صورت کاملاً بداهه، یک فوگ شش صدایی بر روی آن اجرا کرد که با همان چیره‌دستیِ فوگ سه صدایی، تحسین شگفت‌زدهٔ تمام حاضران را برانگیخت. او سپس به لایپزیگ بازگشت تا «تِمِ شاهانه» (Thema Regium یا «تِم پادشاه») را بر روی کاغذ آورد و آن را به اوج شکوه هنری خود برساند: چهار ماه پس از آن دیدار، باخ مجموعه‌ای از قطعات را بر اساس همان تِم شاهانه منتشر کرد که امروز آن را با نام پیشکش موسیقایی می‌شناسیم. ساسون، تِمی را که فریدریش دوم ارائه کرده بود، با تِم یک فوگ در لا مینور (HWV 609) اثر جورج فریدریک هندل که در مجموعهٔ «شش فوگ یا ولونتاری برای ارگ یا هارپسیکورد» منتشر شده بود، مقایسه کرده است. | ## بخش 2: هدیه موسیقی | ساسون اشاره می‌کند که «تِمِ هندل بسیار کوتاه‌تر از تِمِ پادشاه است، اما 'معماری' موسیقایی آن به طرزی شگفت‌آور مشابه است: پرش‌هایی که با یک گام کروماتیک پایین‌رونده دنبال می‌شوند.» او همچنین به شباهت‌های دیگر میان این دو می‌پردازد که ساسون را به این نتیجه رساند که باخ احتمالاً از فوگ لا مینورِ هندل به عنوان یک مدل ساختاری یا راهنما برای ریچرکار اِی ۶ (a 6) در پیشکش موسیقایی استفاده کرده و مفاهیم موسیقایی آن ممکن است بر پردازش ریچرکار اِی ۳ (a 3) توسط باخ نیز تأثیر گذاشته باشد. آرنولد شونبرگ، در مقاله‌ای که در سال ۱۹۵۰ دربارهٔ باخ نوشت، این نظریه را مطرح کرد که «تِم شاهانه» در واقع به دستور پادشاه توسط پسرِ باخ، کارل فیلیپ امانوئل، به عنوان یک تلهٔ از پیش آماده‌شده برای شرمسار کردن یوهان سباستیان باخ ساخته شده بود. ریچرکار‌ها بیشتر از کانن‌ها روی سازهای شستی‌دار نواخته می‌شوند، در حالی که کانن‌ها اغلب توسط یک آنسامبل موسیقی مجلسی با سازبندی مشابه تریو سونات اجرا می‌گردند. از آنجا که نسخهٔ چاپی این تصور را ایجاد می‌کند که برای سهولت در ورق زدن هنگام نوازندگی از روی پارتیتور سازماندهی شده، ترتیب قطعات مورد نظر باخ (اگر ترتیب خاصی مد نظر بوده باشد) نامشخص باقی مانده است؛ اگرچه مرسوم است که مجموعه با ریچرکار اِی ۳ آغاز شود و تریو سونات در اواخر آن نواخته شود. معماهای موسیقایی برخی از کانن‌های پیشکش موسیقایی در پارتیتور اصلی تنها با یک ملودی مونودیک (تک‌صدایی) کوتاه چند میزانی، همراه با یک نوشتهٔ کم و بیش رمزآلود به زبان لاتین در بالای آن، نمایش داده شده‌اند. این قطعات، فوگ‌های معمایی (یا گاهی به شکل مناسب‌تر، کانن‌های معمایی) نامیده می‌شوند. از اجراکننده (گان) انتظار می‌رود که ضمن حل کردن «معما»، موسیقی را به عنوان یک قطعهٔ چندبخشی (قطعه‌ای با چندین ملودی درهم‌تنیده) تفسیر و اجرا کنند. برخی از این معماها بیش از یک «راه‌حل» ممکن دارند، هرچند امروزه اکثر نسخه‌های چاپی پارتیتور، یک راه‌حل واحد و کم و بیش «استاندارد» برای معما ارائه می‌دهند تا نوازندگان بتوانند بدون نگرانی دربارهٔ زبان لاتین یا خودِ معما، صرفاً به نوازندگی بپردازند. با این حال، این قطعه مدولاسیون انجام می‌دهد و یک پرده کامل بالاتر از نقطهٔ شروع خود به پایان می‌رسد و در نتیجه، فاقد کادانس نهایی است. مریسن نوعی ناهماهنگی میان تقدیم‌نامهٔ رسمی به فریدریش کبیر و تأثیر کلی موسیقی که اغلب مالیخولیایی و حتی سوگوارانه است، مشاهده می‌کند. تریو سونات یک سونات دا کیه‌زا کنترپوانتیک است که سبکش با ذائقهٔ سکولار فریدریش در تضاد بود. عنوان اصلی، Opfer («پیشکش» یا «قربانی»)، این امکان را فراهم می‌آورد که این چرخه به عنوان یک پیشکش در معنای مذهبی کلمه نگریسته شود. | ## بخش 3: هدیه موسیقی | مریسن همچنین اشاره می‌کند که از آنجا که رویه‌های کاننیک اغلب تداعی‌گر الزامات سخت‌گیرانهٔ شریعت موسوی هستند، ده کانن اثر احتمالاً به ده فرمان اشاره دارند. مریسن معتقد است که باخ در تلاش بوده تا فریدریش کبیر را به سوی ایمان مسیحی بشارت دهد و او را متوجه الزامات شریعت موسوی کند. چندین نقل‌قول کتاب مقدس در این موومان پنهان شده‌اند و کشف آنها به دلیل مانورهای آهنگسازی گوناگون، به ویژه دشوار شده است. ساختار فرمال منحصربه‌فرد این فوگ، سرنخی به دست می‌دهد: برخی ناهنجاری‌ها و ناسازگاری‌های ظاهری به تأثیرات بیرونی و غیرموسیقایی اشاره دارند. یوهان ماتیاس گسنر، زبان‌شناس و رئیس مدرسهٔ توماس در لایپزیگ که باخ در سال ۱۷۲۹ یک کانتات برای او تصنیف کرد، نسخهٔ قابل توجهی از آثار کوئنتیلی را با یک پاورقی طولانی به افتخار باخ منتشر کرده بود. «ریچرکار اِی ۶» بارها به تنهایی تنظیم شده است که برجسته‌ترین تنظیم‌کنندهٔ آن آنتون وبرن بود. پیترز در تنظیمی برای ارگ از موسیقی‌شناس هرمان کلر که در آن زمان در اشتوتگارت مستقر بود، منتشر شد.ادیشن پیترز شماره ۴۵۲۸ ایگور مارکویچ اجرایی برای سه گروه ارکسترال و برای موومان‌های سونات، یک کوارتت سولو (ویولن، فلوت، ویولنسل و هارپسیکورد)، نوشت که در سال‌های ۱۹۴۹–۵۰ تصنیف شد. تِم شاهانه توسط کنترباس نواخته می‌شود و میلت جکسون (ویبرافون) و جان لوئیس (پیانو) دو صدای کنترپوانتیک تقلیدی را بر فراز آن می‌بافند: وسط|631x631پیکسل|کانن از پیشکش موسیقایی|جایگزین=کانن از پیشکش موسیقایی ایسانگ یون قطعهٔ «تم شاهانه برای ویولن سولو»Königliches Thema for Solo Violin را تصنیف کرد که یک پاساکالیا بر روی تِم شاهانه با تأثیرات آسیایی و دوازده‌نغمه‌ای است و در سال ۱۹۷۰ نوشته شد. سوفیا گوبایدولینا از تِم شاهانهٔ پیشکش موسیقایی در کنسرتو ویولن خود، اوفِرتوریوم (۱۹۸۰) استفاده کرد. این تِم که در تنظیمی مشابه کار وبرن ارکستراسیون شده، نت به نت از طریق یک سری واریاسیون‌ها واسازی شده و به عنوان یک سرود کلیسای ارتدکس روسی بازسازی می‌شود. | ## جمع‌بندی | لزلی هوارد اجرای جدیدی از پیشکش موسیقایی را تولید کرد که آن را در سال ۱۹۹۰ در فنلاند ارکستراسیون و رهبری نمود.