موضوع مقاله: مسکه (روستای ویران‌شده فلسطینی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسکه (روستای ویران‌شده فلسطینی) | مقدمه: این روستا در سال ۱۹۴۸ میلادی در جریان رویدادهای پیش از جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه شد و ویران گردید. | ## بخش 1: مسکه (روستای ویران‌شده فلسطینی) | روستا در دوره فاطمیان به میوه‌هایش و به‌ویژه گونه‌ای سیب به نام «مسک» شهرت داشت. در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین، جمعیت روستا به‌تدریج افزایش یافت و ساکنان آن همگی مسلمان بودند. در ۱۵ آوریل ۱۹۴۸، نیروهای هاگانا ساکنان عرب مسکه را اخراج کردند و روستا به‌جز مسجد و مدرسه ابتدایی پسرانه به‌دستور یوسف وایتس ویران شد. جغرافیا مسکه بر تپه‌ای شنی و کم‌ارتفاع در دشت ساحلی و در کنار شمالی یک وادی واقع بود. روستا ۱۵ کیلومتر از طولکرم فاصله داشت و ساکنان از طریق جاده‌ای فرعی به جاده اصلی طولکرم و از آنجا به بزرگراه ساحلی دسترسی داشتند. بافت روستا تقریباً مستطیل‌شکل بود و دو خیابان اصلی آن را به چهار بخش تقسیم می‌کرد. مساحت کل زمین‌های روستا ۸۰۷۶ دونوم بود که از این میان ۴۹۲۴ دونوم به اعراب و ۲۹۷۶ دونوم به یهودیان تعلق داشت و ۱۷۶ دونوم باقیمانده زمین‌های دولتی بود. پیشینه دوران باستان و اسلامی یافته‌های باستان‌شناختی در محل ذرحت الصوانه نشان می‌دهد که این منطقه از دوران پیش‌ازتاریخ مورد بهره‌برداری بوده‌است. | ## بخش 2: مسکه (روستای ویران‌شده فلسطینی) | مسکه را بازماندگان قبیله عربی مسکین در سده هفتم میلادی و در جریان فتح اسلامی فلسطین بنیان نهادند. به گزارش جغرافی‌دان عرب یاقوت حموی در دهه ۱۲۲۰ میلادی، مسکه به میوه‌هایش شناخته بود، به‌ویژه گونه‌ای سیب به نام «مسک» که گفته می‌شد وزیر فاطمی ابومحمد الیازوری (درگذشته ۱۰۵۸ میلادی) آن را به مصر برده بود. 558 دوره عثمانی ژنرال فرانسوی ژان باتیست کلبر و سربازانش هنگام حرکت به‌سوی محاصره عکا در سال ۱۷۹۹ از کنار روستا گذشتند. در دهه ۱۸۶۰، مقامات عثمانی قطعه زمین کشاورزی‌ای به نام «غابت مسکه» را در محدوده پیشین جنگل ارسوف در دشت ساحلی و غرب روستا به ساکنان واگذار کردند. در سال ۱۸۷۰، ویکتور گِرَن از روستا بازدید کرد و جمعیت آن را ۳۰۰ نفر برآورد نمود. او نوشت: «در حیاط مهمان‌خانه، ستونی و سرستونی مرمرین دیدم که ظاهراً کار بیزانسی بود. پیرامون خانه‌ها باغ‌هایی بود که بیشتر درخت انجیر داشت و جابه‌جا نخل‌هایی سر برافراشته بود.» pp. 388–389 در سال ۱۲۸۸ هجری قمری (۱۸۷۰/۱۸۷۱ میلادی) سرشماری عثمانی روستا را در ناحیه بنی صعب ثبت کرد. | ## بخش 3: مسکه (روستای ویران‌شده فلسطینی) | 28 در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت به ۶۳۵ نفر رسید که همچنان همه مسلمان بودند و در ۱۲۳ خانه زندگی می‌کردند.Mills, 1932, p. 176 ساکنان همچنین درختان میوه گوناگون، سبزی، هندوانه و خربزه می‌کاشتند و چاه‌های فراوان آبیاری مرکبات را ممکن می‌ساخت. چون این دستور اجرا نشد، تیپ الکساندرونی در ۲۰ تا ۲۱ آوریل روستا را با حمله تصرف کرد و ساکنان را به زور اخراج نمود تا منطقه میان تل‌آویو و حیفا پیش از ۱۵ مه (پایان قیمومت بریتانیا) از هر روستای عربی پاکسازی شود. روستا به‌جز مسجد و مدرسه ابتدایی پسرانه در اوایل ژوئن به‌دستور یوسف وایتس از مسئولان صندوق ملی یهود ویران شد. 350, 398 سده واربورگ در سال ۱۹۳۸ بر زمین‌هایی که پیشتر به روستا تعلق داشت بنا شد. رامات هکووش نیز که در سال ۱۹۳۲ بنیان‌گذاری شده بود نزدیک به یک کیلومتر غرب محل روستا قرار داشت، هرچند بر زمین‌های روستا نبود. مورخ فلسطینی ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ روستا را چنین توصیف کرد: «محل روستا پوشیده از باغ‌های مرکبات است؛ کاکتوس‌ها در پیرامون این باغ‌ها روییده‌اند. | ## جمع‌بندی | 558–559 ساختمان مدرسه در سال ۲۰۰۶ به فرمان سازمان زمین اسرائیل ویران شد؛ پس از آنکه شهروندان فلسطینی اسرائیل و سازمان مردم‌نهاد ذاکرات از سال ۲۰۰۲ مراسم یادبود نکبه را در آن محل برگزار کرده بودند.