موضوع مقاله: آسایشگاه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آسایشگاه | مقدمه: برمر نخستین آسایشگاه آلمانی برای درمان سیستماتیک سل در هوای آزاد را پایه‌گذاری کرد؛ این نخستین مؤسسه از نوع خود بود. | ## بخش 1: آسایشگاه | آسایشگاه‌ها در فارسی و ایران کاربرد دارند و آسایشگاه‌های زیادی برای بیمارهای گوناگونی برای نمونه بیماری‌های روانی وجود دارد. اندیشهٔ درمان از طریق محیط طبیعی از دلایل مهم موج تاریخی پیدایش آسایشگاه‌ها، به‌ویژه در پایان سدهٔ نوزدهم و آغاز سدهٔ بیستم میلادی، بود. برخی آسایشگاه‌ها همچنین الکلیسم، هیستری، خستگی و فرسودگی عاطفی را نیز درمان می‌کردند. بهره‌برداران این مراکز اغلب انجمن‌های خیریه‌ای مانند شوالیه‌های مهمان‌نواز و شرکت‌های تازه‌تأسیس بیمهٔ رفاه اجتماعی بودند. آسایشگاه‌ها را نباید با آسایشگاه‌های روسی از دوران اتحاد جماهیر شوروی که نوعی اقامتگاه تفریحی و درمانی برای کارگران بودند اشتباه گرفت. پیشینه آغاز نخستین پیشنهاد برای آسایشگاه به مفهوم مدرن آن احتمالاً از بود که در ۱۸۳۶ آسایشگاهی در ساتن کولدفیلد گشود و سپس در ۱۸۴۰ مقالهٔ خود «در بارهٔ درمان و علاج مصرف ریوی» را منتشر کرد. رویکرد نوآورانهٔ او از سوی داوران لنست «ایده‌هایی بسیار خام و ادعاهایی بی‌پایه» خوانده شد و آسایشگاهش به زودی به تیمارستان تبدیل شد. دلیل وجودی آسایشگاه‌ها در دوران پیش از آنتی‌بیوتیک این بود که رژیم استراحت و تغذیهٔ مناسب بهترین فرصت را به دستگاه ایمنی می‌داد تا کانون‌های عفونت ریوی سل را «محصور» کند. بیماران در معرض هوای تازهٔ کوهستانی، نور آفتاب فراوان و تغذیهٔ مناسب قرار می‌گرفتند. پیدایش اولیه ، تأسیس‌شده در در ۱۸۸۵، نخستین مرکز از این نوع در آمریکای شمالی بود. بنا بر اعلام انجمن ریوی ساسکاچوان، هنگامی که انجمن ملی ضد سل کانادا در ۱۹۰۴ پایه‌گذاری شد، اعضای آن از جمله پیشگام برجستهٔ مبارزه با سل بر این باور بودند که باید میان آسایشگاه‌های تفریحی و بیمارستان‌های جدید درمان سل تمایزی وجود داشته باشد: «از این رو تصمیم گرفتند واژهٔ نوی به کار ببرند که به‌جای آنکه از واژهٔ لاتین sanitas به معنای سلامت برگرفته شود، بر نیاز به درمان علمی تأکید کند. بدین ترتیب ریشهٔ فعل لاتین sano به معنای درمان کردن را برگزیدند و واژهٔ نو sanatorium را اختیار کردند.» سوئیس روزگاری آسایشگاه‌های فراوانی داشت زیرا متخصصان بهداشت بر این باور بودند که هوای سرد و پاک کوهستانی بهترین درمان برای بیماری‌های ریوی است. در فنلاند در اوایل دههٔ ۱۹۰۰ رشته‌ای از آسایشگاه‌های سل در مناطق جنگلی دورافتادهٔ سراسر کشور ساخته شد. مشهورترین آن‌ها ساناتوریوم پایمیو بود که در ۱۹۳۳ به پایان رسید و معمار جهان‌شهیر آلوار آلتو آن را طراحی کرده بود. در پرتغال، آسایشگاه هلیانتیا در میان دهه‌های ۱۹۳۰ و ۱۹۶۰ برای درمان سل استخوانی به کار می‌رفت. نخستین آسایشگاه در اشویل (کارولینای شمالی) توسط هوراشیو پیج گاچل در ۱۸۷۱ تأسیس شد، حتی پیش از آنکه علت سل (که آنگاه «فتیزیس» یا «مصرف» خوانده می‌شد) شناخته باشد. «آسایشگاه وینیا» دکتر کارل فون روک یک «بیمارستان انتفاعی و پیشرفته همانند بسیاری از بیمارستان‌های خصوصی امروز» با صد تخت بود. کارشناسان پزشکی گزارش دادند که در ارتفاع ۶۷۰ متری، فشار هوا برابر با فشار خون در رگ‌هاست و فعالیت‌ها، مناظر و نبود استرس نیز کمک می‌کنند. | ## بخش 2: آسایشگاه | در اوایل دههٔ ۱۹۰۰، آفتاب و هوای خشک بیابانی آریزونا مردمان بسیاری را که دچار سل، روماتیسم، آسم و بیماری‌های دیگر بودند جذب می‌کرد. ثروتمندان در آسایشگاه‌های اختصاصی سل نقاهت می‌گذراندند، در حالی که دیگران پس‌اندازشان را هزینه می‌کردند و تهی‌دست به آریزونا می‌رسیدند. در دوران اپیدمی سل، شهرهای آریزونا این ایالت را به عنوان مکانی ایدئال برای درمان سل تبلیغ می‌کردند. بسیاری از آسایشگاه‌های آریزونا الگوبرداری از آسایشگاه‌های اروپایی دور از شهر داشتند و به حیاط و اتاق‌های مجزا می‌بالیدند. نخستین آسایشگاه در شمال‌غرب اقیانوس آرام در در ۱۹۰۵ گشایش یافت و به زودی نخستین بیمارستان سل دولتی در سیلم (اورگن) در ۱۹۱۰ از پی آن آمد. اورگن نخستین ایالت ساحل غربی بود که قانونی وضع کرد مبنی بر اینکه دولت باید برای مبتلایان به سل که نمی‌توانند مراقبت کافی در خانه دریافت کنند مسکن مناسب فراهم آورد. بزرگ‌ترین تمرکز آسایشگاه‌ها در توسان (آریزونا) بود با بیش از دوازده مرکز به شیوهٔ هتل در آن شهر. در ۱۹۱۰ شهرک‌های چادری در نقاط گوناگون پدیدار شدند؛ یکی از آن‌ها به عنوان مکانی پست توصیف شد که بیشتر شهروندان از آن دوری می‌جستند. منطقهٔ مجاور فینیکس مرکزی آن روزگار، موسوم به سانی‌اسلوپ، میزبان اردوگاه بزرگ دیگری برای مبتلایان به سل بود. ساکنان عمدتاً در خیمه‌هایی که در دامنه‌های کوه‌های شمال شهر برپا کرده بودند زندگی می‌کردند. برخی آسایشگاه‌ها نیز در اوایل سدهٔ بیستم به سبب آب‌وهوای گرم و خشک در جنوب کالیفرنیا گشایش یافتند. نخستین آسایشگاه سل برای سیاهان آمریکایی در جنوب جداسازی‌شده ایالات متحده جنوب شرقی، در بود. ، آسایشگاه سل لویی‌ویل (کنتاکی)، در ۱۹۱۱ بنیان‌گذاری شد و به قبلهٔ کنجکاوانی تبدیل شد که آن را مسکون می‌پندارند. خانهٔ میدان پترسون پارک شیکاگو آزمایشگاه و سردخانهٔ آسایشگاه شهری سل شیکاگو را در خود جای می‌داد. کشف آنتی‌بیوتیک‌ها و افول پس از ۱۹۴۳ که آلبرت شاتز دانشجوی دکترای دانشگاه راتگرز، استرپتومایسین را کشف کرد — آنتی‌بیوتیکی که نخستین درمان سل بود — آسایشگاه‌ها یکی پس از دیگری بستند. تا دههٔ ۱۹۵۰، سل دیگر تهدید عمدهٔ بهداشت عمومی در جهان توسعه‌یافته نبود؛ آنتی‌بیوتیک‌ها به‌جای استراحت طولانی آن را مهار می‌کردند. بیمارستان ایالتی در اکنون یک مرکز منطقه‌ای برای برنامه‌های درمانی و کاردرمانی مرتبط با کم‌توانی ذهنی است. در ژاپن در ۲۰۰۱، وزارت رفاه پیشنهاد کرد نام یک مرکز جذام به آسایشگاه تغییر یابد. | ## بخش 3: آسایشگاه | در کشورهای پیشین پیمان ورشو، آسایشگاه‌ها هتل‌هایی با تأسیسات و خدمات درمانگاهی مانند ماساژ، استخر، سونا، رایحه‌درمانی و اکسیژن‌درمانی هستند که توسط بیمهٔ پزشکی پوشش داده نمی‌شوند؛ آن‌ها آبگرم‌های درمانی هستند که به افراد سالمی خدمت می‌کنند که به دنبال آرامشی دور از کار خویشند. برای نمونه، آسایشگاه آستوریا و دیگر مراکز واقع در کارلووی واری، جمهوری چک، یا هتل آسایشگاه ژنو در اوکراین این هدف را دنبال می‌کنند. با این حال، یک پزشک عمومی برای معاینهٔ پزشکی مهمانان در آغاز و پایان اقامتشان در دسترس است. آسایشگاه‌ها نخستین بار در اوایل دههٔ ۱۹۲۰ در اتحاد جماهیر شوروی با معرفی قانون کار جمهوری سوسیالیستی فدراتیو شوروی روسیه برجستگی یافتند. این قانون توصیه‌ها و معیارهای اولیه را برای کارگران روس مقرر داشت (قوانین کار مجزای جمهوری‌های اتحادی بعداً در ۱۹۷۰ یکسان‌سازی شدند). این قانون کار حداقل دو هفته مرخصی سالانه را برای تمامی کارگران تضمین می‌کرد و توصیه می‌کرد که این مرخصی به دلایل بهداشتی در آسایشگاه گذرانده شود. یک متخصص پزشکی مکان و مدت اقامت را توصیه می‌کرد که معمولاً از ۲۴ روز تا ۱۰ ماه بود و کارگر برای اقامت پیشنهادی فرمی تکمیل می‌کرد. تا ۱۹۹۰، آسایشگاه‌های اتحاد جماهیر شوروی می‌توانستند تا ۵۰٬۰۰۰ مهمان را یک‌جا بپذیرند. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، بسیاری از آسایشگاه‌ها رو به ویرانی رفتند و برخی به اردوگاه‌های پناهندگان تبدیل شدند، اما تعدادی از آسایشگاه‌ها در سراسر جمهوری‌های پیشین هنوز فعالند. دریاچه ایسیق‌کول در قرقیزستان به چنین آسایشگاه‌هایی شناخته شده بود که برخی نوسازی شده‌اند. در فرهنگ داستان‌های تخیلی که در آسایشگاه‌ها روی می‌دهند اغلب از موقعیت‌های دورافتادهٔ این مراکز درمانی در مناطق کوهستانی بهره می‌گیرند. احساساتی که محیط آسایشگاه برمی‌انگیزد می‌تواند مثبت باشد اگر مرکز زیبا و خوب اداره شود، یا تاریک و ترسناک اگر امکانات فرسوده باشند یا در داستان‌های وحشت متروک باشند. کوه جادو، رمان ۱۹۲۴ نویسنده و منتقد اجتماعی آلمانی توماس مان، در یک آسایشگاه روی می‌دهد. شاعر و هنرمند اتریشی-آمریکایی-یهودی سه شعر دربارهٔ تجربیاتش در آسایشگاه‌ها نوشت از جمله «سمفونیک جزیرهٔ واردز». گروه ترش‌متال آمریکایی متالیکا قطعهٔ «به خانه خوش‌آمدی (آسایشگاه روانی)» را در آلبوم استودیویی ۱۹۸۶ عروسک‌گردان (آلبوم) دارد که بخشی از آن از دیوانه از قفس پرید الهام گرفته‌است. عناصر اصلی داستانی بازی ویدیویی وحشت-درام ۲۰۱۵ آنتیل داون در اطراف آسایشگاه متروک تخیلی بلک‌وود روی می‌دهد. ، نخستین آلبوم انفرادی موسیقی‌دان کانادایی ، دو آهنگ دارد که به آسایشگاه اشاره دارند: «زمانی که پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشدم را می‌نویسم» و «نامه‌ای به زبان ایسلندی از نینت سن». | ## جمع‌بندی | قسمت «آسایشگاه روانی هاروم-اسکاروم» از سریال ۱۹۷۶ در یک آسایشگاه روانی در آبشارهای نیاگارا روی می‌دهد.