موضوع مقاله: المغار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # المغار | مقدمه: نام روستا به معنای «غارها» است و به دلیل فراوانی غارها در زمین‌های پیرامون آن به این نام خوانده می‌شد. | ## بخش 1: المغار | المغار در ۱۸ مه ۱۹۴۸ در جریان عملیات بَرَق توسط تیپ ۸۴ گیواتی تصرف و از سکنه تخلیه شد. المغار پیشینه‌ای کهن داشت و شواهد باستان‌شناختی از دوره‌های مفرغ میانه و روم و بیزانس در آن یافت شده‌است. در دوره عثمانی و سپس قیمومت بریتانیا، روستا رشد کرد و اقتصاد آن بر کشاورزی استوار بود. 394 جغرافی‌دان یاقوت حموی (درگذشته ۱۲۲۹ میلادی) المغار را از روستاهای رمله دانسته‌است. برخی پژوهشگران تپه‌های المغار را با «هَر هَبَّعَلَه» (کوه بعله) یاد شده در کتاب یوشع همسان دانسته‌اند. در منطقه، غارهای دفن از دوره مفرغ میانه و دوره رومی-بیزانسی و نیز سفالینه‌های فراوانی از دوره مس‌سنگی تا دوره اسلامی کشف شده‌است. دوره عثمانی در سال ۱۵۱۷ المغار همراه با سراسر سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ضمیمه شد. در دفترهای مالیاتی سال ۱۵۹۶ این روستا با نام «امگار» در ناحیه غزه از لوای غزه ثبت شده بود و ۲۲ خانوار همگی مسلمان داشت. 118 در سال ۱۸۶۳ ویکتور گِرَن روستایی با نزدیک به ۲۰۰ ساکن یافت که در خانه‌های خشتی زندگی می‌کردند. جو تا اندازه‌ای درو شده بود و در جاهای دیگر دشت با ذرت و ذرت‌خوشه‌ای کشت شده بود.Guérin, 1869, p. | ## بخش 2: المغار | 36 فهرست روستایی عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰ روستا را با ۵۴ خانه و ۱۷۴ نفر جمعیت (تنها مردان) ثبت کرده‌است.Socin, 1879, p. 133 در سال ۱۸۸۲ گزارش «پیمایش فلسطین غربی» از صندوق اکتشاف فلسطین المغار را روستایی متشکل از خانه‌های خشتی توصیف کرد که «بر دامنه جنوبی تپه ساخته شده و پیش از غارهای سنگی قرار دارد. 418 نبرد تپه‌های مغار میان نیروهای بریتانیایی و عثمانی در جنگ جهانی اول در حومه المغار رخ داد. 9 در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت روستا به ۱٬۲۱۱ تن رسید و ۲۵۵ خانه مسکونی داشت.Mills, 1932, p. 166 طبق منبع عربی، ۲٬۶۵۹ دونوم از زمین‌ها به صهیونیست‌ها منتقل شده و ۱٬۴۷۹ دونوم مشاع بود. روستا دارای یک مسجد قدیمی بود که تا سال ۱۹۳۰ همزمان نقش مدرسه را نیز ایفا می‌کرد. در آن سال مدرسه ابتدایی مستقلی با هزینه اهالی (نزدیک به ۵٬۰۰۰ لیره فلسطینی) بر زمینی ۲۲ دونومی ساخته شد. ساکنان المغار به کاشت غلات زمستانه مانند گندم و جو و محصولات تابستانه چون ذرت و کنجد می‌پرداختند. روستا به‌ویژه به پرورش گل‌کلم شهرت داشت و بازار رمله برای تأمین این محصول به کشاورزان المغار وابسته بود. درختان مرکبات ۱٬۹۶۶ دونوم و زیتون ۲۲ دونوم از زمین‌های کشاورزی را پوشش می‌داد و باغ‌های انجیر و انگور نیز وجود داشت. | ## بخش 3: المغار | پیش از تخلیه روستا، بیش از ۱٬۵۰۰ رأس گاو، ۲٬۰۰۰ رأس گوسفند، ۳۰۰ شتر و ۳۰۰ اسب در روستا نگهداری می‌شد. المغار نزدیک به ده دکان، یک قصابی، یک آرایشگاه، قهوه‌خانه‌ای کوچک و آسیابی داشت و اهالی بازرگانی و فراورده‌هایشان را در بازار رمله عرضه می‌کردند. ۱۹۴۸ و پس از آن با آغاز جنگ ۱۹۴۸، المغار اهمیت راهبردی یافت زیرا بر سر مسیر پایگاه هوایی تل‌نوف و جاده اصلی غزه-رمله قرار داشت. در ۲۸ مارس ۱۹۴۸ درگیری‌هایی میان نگهبانان کیبوتص گیوات برنر و ساکنان المغار رخ داد. نیروهای ارتش رهایی‌بخش عرب از یبنه به روستا آمدند و همراه جنگجویان محلی به کاروان‌های یهودی تیراندازی کردند. پس از انفجار مین زیر یک زره‌پوش نیروهای گیواتی و کشته شدن هشت سرنشین آن، در همان شب ساختمان مدرسه منفجر شد. روستا در ۱۸ مه ۱۹۴۸ (طبق منبع عبری ۱۵ مه) در عملیات «دِرور» در چارچوب عملیات بَرَق از سوی گردان ۵۳ تیپ ۸۴ گیواتی به فرماندهی ییتسحاق فوندَک تصرف شد.Morris, 2004, pp. 95, 255, 306, 314, 350, 373 مشخص شد که روستا پیش‌تر در اوایل مه از ساکنان تخلیه شده و تنها واحد کوچکی از داوطلبان سوری و محلی آن را نگه می‌داشتند. در ژوئن ۱۹۴۸ روستا برای جلوگیری از بازگشت ساکنان ویران شد؛ خانه‌های سنگی و چاه‌ها منفجر و خانه‌های گلی و خرمن‌جاها به آتش کشیده شدند.Morris, 2004, p. | ## جمع‌بندی | از روستا چهار ساختمان مسکونی باقی مانده و در محل آن «پارک ملی تپه‌های مغار» ایجاد شده‌است.