موضوع مقاله: رزم‌نامه (کتابخانه بریتانیا، نسخه ۱۲۰۷۶) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رزم‌نامه (کتابخانه بریتانیا، نسخه ۱۲۰۷۶) | مقدمه: اگرچه از همان نسخه تهیه شده‌است، اما این برگ در کتابخانه بریتانیا وجود ندارد و از رنگ بسیار کمتری نسبت به سایر برگها استفاده می‌کند. | ## بخش 1: رزم‌نامه (کتابخانه بریتانیا، نسخه ۱۲۰۷۶) | رزم‌نامه، در کتابخانه بریتانیا به شماره نسخه ۱۲۰۷۶، یک نسخه خطی ناقص از کتاب رزم‌نامه است، که ترجمه‌ای از حماسه هندو مهاباراتا محسوب می‌شود. این نسخه به خصوص توسط نقیب خان کتابت شده و در سال ۱۰۰۷ قمری (۹۹/۱۵۹۸) کپی‌برداری شده‌است. ۲۴ نقاشی کامل گورکانی با کیفیت بالا وجود دارد که همگی به هنرمندان مطرح آن دوره نسبت داده شده‌اند (دو هنرمند در سه مورد فعالیت داشتند). این دومین نسخه از چهار نسخه خطی مصور باقی مانده‌است کهSeyller, 37 در فهرست کتابخانه بریتانیا به عنوان «تحت امپراتوری مغلان» توصیف شده‌است. تاریخ این نسخه خطی در حراجی در ساتبیز لندن در سال ۱۹۲۱ (۲۴–۲۵ اکتبر ۱۹۲۱، قسمت ۲۰۳) به فروش گذاشته شد؛ جایی که کتابخانه بریتانیا با ۷۶ پوند توسط جرالد ریتلینگر، مورخ هنر که فقط ۲۱ سال داشت، این اثر را خریداری کرد. در فروش ۱۹۲۱، چندین قسمت شامل بخش‌هایی از نسخه خطی بود که احتمالاً اخیراً برای فروش تقسیم شده بود و در مجموع مکان‌های ۱۶۱ مینیاتور مشخص است و توسط سیلر ضبط شده‌است. محل «قسمت‌های باقیمانده» متن که به مبلغ ۱ پوند به یک فروشنده فروخته شده مشخص نیست. کتابخانه بریتانیا، شماره نسخه ۱۲۰۷۶ در کل کار فقط پنج بخش آخر (Parwa) از ۱۸ بخش کتاب اصلی مهاباراتا را دارد. هنرمند: بانواری خُرد همان‌طور که توسط فهرست کتابخانه بریتانیا شرح داده شده‌است، ۲۴ مینیاتور عبارتند از: f.4v حکیم ویاسا به کریشنا و پانداوا گفت که اسب را برای قربانی کجا تهیه کنند ('asvamedha'). | ## بخش 2: رزم‌نامه (کتابخانه بریتانیا، نسخه ۱۲۰۷۶) | f.7v کشف اسب، سایاماکارنا، توسط بهیما که در کوه بالای شهر بهادرواتی نشسته بود و سربازان ارتش راجا یاواناسوا را تماشا می‌کرد. (بهاونی) f.17r اسب را به «زانانا» می‌برند تا همسران کریشنا و خانم‌های پانداوا بتوانند آن را ببینند. (بهگوان) f.20r آنوسالوا که اسبی را که توسط ورساکیتو پسر کارنا اسیر شد، به سرقت برد و در برابر یودیستیرا و کریشنا سر فرود آورد. (لوهانکا) f.23v خدای آگنی آتش را برای کمک به پدر شوهرش راجا نیلاهداوا از مالوا خلق کرد، ولی آرجونا آتش را با تیرهای جادویی که چشمه‌های آب تولید می‌کنند، خاموش می‌کند. f.26v ارجونا سعی می‌کند اسب را از صخره‌ای که پانداواهای دیگر تماشا می‌کند، آزاد کند. f.35b سوراتا، پسر دوم راجا همسادهواجا، پس از مرگ برادرش سودوانوان، آرجونا و ارابه برانش کریشنا را به چالش می‌کشد. (مکار) * f.56r نبردی بین کوسا و ناگا که در آن کوسا فیل ناگا را کشت و سپس بازوی ناگا را قطع کرد. بابرهوانا از تیرهایی استفاده کرد که به دشمنان طبیعی مارها مانند لک لک‌ها، طاووس‌ها و مورچه‌ها تبدیل شده و جواهری را بدست آورد که جان آرجونا را نجات داد. (پارای) f.80v ویراورمان، راجای ساراسواتا، هنگامی که هانومان ارابه او را با دم خود واژگون می‌کند، و کریشنا تماشا می‌کند، به زمین می‌افتد. | ## بخش 3: رزم‌نامه (کتابخانه بریتانیا، نسخه ۱۲۰۷۶) | f.83v کاندراهاسا پس از پیروزی کاندراهاسا بر دشمنان پادشاه، در مقابل راجه کونتالا هنگام ارایه توسط وزیر درشتابودی به او زانو زد. مادانا، برادر ویسایا، در حال توضیح دادن به پدرش دورستبودی، نحوه ازدواج وی (ویسایا) با کاندراهاسا. (دانهو) f.90v کاندراهاسا با بریدن تکه‌هایی از گوشت خود و قرار دادن آنها روی آتش، خود را در معبد کاندیکا فدا کرد. یک الوهیت مرد در تلاش است تا او را به زندگی بازگرداند در حالی که دهراستابودی و مادانا در همان نزدیکی مرده‌اند (قابیل بن مقبول). f.95r کریشنا از سوء استفاده‌های آرجونا به بها می‌گوید و زنان نیز به آنها گوش می‌دهند. f.106r هنگامی که دیگری سلطنت خود را کنار می‌گذارد، یودیستیرا و دهرتارستا با هم هستند. وقتی گارداری چشم بسته، از دهرتارستا پشتیبانی می‌کرد و هنگامی که دهرتارستا پیر شد و ناتوان شد و به جنگل بازنشسته شد، از کنتی پیروی می‌کرد. ارجونا اجساد را پس از نبرد بین آنداکاها و یداواس در پرابهاسا در ساحل گجرات می‌سوزاند. | ## جمع‌بندی | تصاویری مانند «پیشنهاد ویاسا» (۴ ب)، «بهیما اسب را پیدا می‌کند» (۷ ب)، «بنده راما به شایعات دربارهٔ سیتا گوش می‌دهد» (48a)، «بازنشستگی دهرتارستا» (106a و 110b) و «سوزاندن یاداواس» (130b) در رزم‌نامه نسخه‌های اکبر و رحیم کاملاً مفقود هستند.