aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: آنیتا (پادشاه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آنیتا (پادشاه) | مقدمه: آنیتا، پسر پیتانا، در حدود ۱۷۴۰ تا ۱۷۲۵ پیش از میلاد (بر پایهٔ گاه‌شماری میانی) فرمانروایی می‌کرد و پادشاه کوشارا بود، شهری که مکان دقیق آن هنوز شناسایی نشده است. | ## بخش 1: آنیتا (پادشاه) | او نخستین فرمانروای شناخته‌شده‌ای است که متنی به زبان هیتی از خود بر جای گذاشته است. زندگی‌نامه آنیتا بر پایهٔ گاه‌شماری میانی، یا به‌صورت دقیق‌تر حدود ۱۷۳۰ تا ۱۷۱۵ پیش از میلاد (گاه‌شماری میانیِ پایین)، سلطنت می‌کرد. در این پژوهش، متن آنیتا (CTH 1.A) به‌عنوان کهن‌ترین متن تاریخی واقعی کشف‌شده در بوغازکوی و قدیمی‌ترین متن شناخته‌شده به زبان هیتی معرفی شده است. به‌گفتهٔ آلفونسو آرچی، این متن در اصل به زبان اکدی و با خط آشوریِ کهن نوشته شده است، در دوره‌ای که آنیتا از شهر کانش حکومت می‌کرد و هنوز مستعمره‌های آشوری در آناتولی فعال بودند. به‌نظر می‌رسد متن موجود بازتابی از کتیبه‌های کهن‌تر آنیتا در کانش باشد که بعدها، احتمالاً در دورهٔ هاتوسیلی یکم، در هاتوسا گردآوری شده‌اند. | ## بخش 2: آنیتا (پادشاه) | بر پایهٔ متن آنیتا، پدر او، پیتانا، شهر نشا (کانش، کول‌تپه) را فتح کرد و این شهر به یکی از مراکز مهم پادشاهی کوشارا بدل شد. آنیتا در دوران سلطنت خود، هوزیا، واپسین پادشاه ثبت‌شدهٔ زالپووا، و همچنین پادشاه هَتّی به نام پیوستی را شکست داد. آنیتا، پسر پیتانا، پادشاه کوشارا، چنین می‌گوید: او نزد خدای توفانِ آسمان محبوب بود، و چون نزد خدای توفانِ آسمان محبوب بود، پادشاه نشا [بخشِ فعل از میان رفته] نزد پادشاه کوشارا. پیتانا، پادشاه کوشارا، با نیروی نظامی از شهر فرود آمد و شهر نشا را در شب و به زور تصرف کرد. او پادشاه نشا را اسیر گرفت، اما هیچ بدی‌ای با ساکنان نشا نکرد؛ بلکه آنان را چون پدران و مادران خود به شمار آورد. | ## بخش 3: آنیتا (پادشاه) | هر سرزمینی که در سوی برآمدن خورشید سر به شورش برداشت، همهٔ آن‌ها را، هر یک را، شکست دادم.پیش‌تر، اُهنا، پادشاه زالپووا، سیوسِ ما را از شهر نشا به شهر زالپووا برده بود. اما پس از آن، هنگامی که دچار قحطی شد، ایزدبانوی من، هالماسوییز، آن را به من سپرد. هر که پس از من پادشاه شود و بار دیگر هاتوسا را آباد کند، باشد که خدای توفانِ آسمان او را درهم کوبد! | ## جمع‌بندی | همچنین نام او همراه با نام پدرش در متون مختلف کول‌تپه و در سنت‌های بعدی هیتی ثبت شده است.
موضوع مقاله: بازدارنده‌های دی‌پپتیدیل پپتیداز-۴ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بازدارنده‌های دی‌پپتیدیل پپتیداز-۴ | مقدمه: بازدارنده‌های دی‌پپتیدیل پپتیداز-۴ یا گلیپتین‌ها دسته‌ای از داروهای کاهنده قند خون خوراکی هستند که آنزیم دی پپتیدیل پپتیداز-۴ (DPP-4) را مهار می‌کنند. | ## بخش 1: بازدارنده‌های دی‌پپتیدیل پپتیداز-۴ | پروسوگلیپتین فوتاگلیپتین کوفروگلیپتین مکانیسم عمل گلوکاگون سطح گلوکز خون را افزایش می‌دهد و مهارکننده‌های DPP-4 سطح گلوکاگون و گلوکز خون را کاهش می‌دهند. مکانیسم مهارکننده‌های DPP-4 شامل افزایش سطح اینکرتین (GLP-1 و GIP) است که باعث مهار آزاد شدن گلوکاگون می‌شود که به نوبه خود باعث افزایش ترشح انسولین، کاهش تخلیه معده و کاهش سطح گلوکز خون می‌شود. عوارض جانبی در افرادی که همزمان داروهای سولفونیل‌اوره (مانند گلی‌بن کلامید مصرف می‌کنند، هنگام مصرف دارویی در کلاس دارویی DPP-4، خطر کاهش قند خون افزایش می‌یابد. عوارض جانبی کلی این دسته دارویی شامل نازوفارنژیت، سردرد، حالت تهوع، نارسایی قلبی، حساسیت مفرط و واکنش‌های پوستی است. | ## بخش 2: بازدارنده‌های دی‌پپتیدیل پپتیداز-۴ | سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) هشدار می دهد که داروهای دیابت نوع ۲ مانند سیتاگلیپتین، ساکساگلیپتین، لیناگلیپتین و آلوگلیپتین ممکن است باعث درد مفاصل شوند که می‌تواند شدید و ناتوان کننده باشد. FDA هشدار و احتیاط جدیدی را در مورد این خطر به برچسب تمام داروهای این دسته دارویی افزوده است که مهارکننده‌های دی‌پپتیدیل پپتیداز-۴ (DPP-4) نام دارد. با این حال، مطالعاتی که خطر ابتلا به آرتریت روماتوئید را در میان مصرف کنندگان مهارکننده DPP-4 ارزیابی می‌کنند، بی‌نتیجه بوده است. یک بررسی در سال ۲۰۱۴ میلادی نشان داد که خطر نارسایی قلبی با ساکساگلیپتین و آلوگلیپتین افزایش می‌یابد که باعث شد FDA در سال ۲۰۱۶ میلادی هشدارهایی را به برچسب‌های دارویی مربوطه اضافه کند. | ## بخش 3: بازدارنده‌های دی‌پپتیدیل پپتیداز-۴ | یک متاآنالیز در سال ۲۰۱۸ میلادی نشان داد که استفاده از مهارکننده‌های DPP-4 با افزایش ۵۸ درصدی خطر ابتلا به پانکراتیت حاد در مقایسه با دارونما یا عدم درمان همراه بود. یک مطالعه مشاهده‌ای در سال ۲۰۱۸ میلادی نشان داد که خطر ابتلا به بیماری التهابی روده (به ویژه کولیت اولسراتیو) افزایش می‌یابد که پس از سه تا چهار سال استفاده به اوج خود می‌رسد و پس از بیش از چهار سال استفاده کاهش می‌یابد. | ## جمع‌بندی | داروهای ترکیبی برخی از داروهای مهارکننده DPP-4 تأییدیه FDA را دریافت کرده‌اند تا با متفورمین به طور همزمان با اثر افزایشی برای افزایش سطح پپتید ۱ شبه گلوکاگون (GLP-1) که تولید گلوکز کبدی را کاهش می‌دهد، استفاده شوند.
موضوع مقاله: مائوریسیو پائز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مائوریسیو پائز | مقدمه: مائوریسیو موتا پائز (زاده ۲۶ مه ۱۹۶۳ در ریو دو ژانیرو) سرمربی والیبال اهل برزیل است. | ## بخش 1: مائوریسیو پائز | حرفه بازیکن پائز به عنوان بازیکن در تیم‌های سن-بریو کوت-دارمور، لو پلسیس رابینسون، شهرداری کلامارت، اتلتیکو مادرید و بوتافوگو بازی کرده‌است. مربی وی به عنوان مربی کار خود را در باشگاه سن بریو آغاز کرد و بعد به والیبال ساحلی رفت. پائز مربی تیم والیبال ساحلی زنان فرانسه با حضور بریژیت لزاژ و آنابل پراورمن در المپیک آتلانتا بود. | ## بخش 2: مائوریسیو پائز | وی به عنوان کمک مربی در سال ۲۰۰۶ به باشگاه والیبال پاریس رفت و در سال بعد به عنوان سرمربی این باشگاه معرفی شد و تا سال ۲۰۱۱ در این سمت باقی ماند. پائز به مدت دو سال دستیار اول برناردو رزنده در تیم ملی برزیل و به مدت یک سال دستیار فیلیپ بلان و مربی پاسورها در تیم ملی فرانسه بود. پائز به عنوان سرمربی بیشتر فعالیت خود را در لیگ فرانسه پشت سر گذاشت و توانست با مربیگری خود ۸ مرتبه قهرمان پرو آ فرانسه شود. | ## بخش 3: مائوریسیو پائز | پائز در سال ۲۰۱۸ تیم پاناسونیک پانترز را با هدایت خود به مقام نایب قهرمانی جام باشگاه‌های آسیا رسانید. | ## جمع‌بندی | مائوریسیو پائز مائوریسیو پائز مائوریسیو پائز مائوریسیو پائز مائوریسیو پائز مائوریسیو پائز مائوریسیو پائز مائوریسیو پائز
موضوع مقاله: صنعت کاپتاگون سوریه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # صنعت کاپتاگون سوریه | مقدمه: سوریه این ماده را به کشورهای مختلف بیشتر در منطقه خاورمیانه، از جمله اردن، عراق، عربستان سعودی، سایر کشورهای حوزه خلیج فارس و مصر و همچنین سازمان‌هایی مانند حماس صادر می‌کند. | ## بخش 1: صنعت کاپتاگون سوریه | پیش‌زمینه اکثریت قریب به اتفاق قرص‌های کاپتاگُن در سوریه تولید می‌شوند و بخش کوچکی در لبنان توسط حزب‌الله که در قاچاق این ماده مخدر نیز کمک می‌کند. بر اساس تخمین‌ها، حجم تجارت این ماده مخدر به میلیاردها دلار می‌رسد که به اسد امکان می‌دهد تا با بحران اقتصادی که از زمان آغاز جنگ داخلی در سال ۲۰۱۱ کشور را درگیر کرده‌است، مقابله کند. صادرات مواد مخدر به کشورهای خاورمیانه بر اساس برآوردهای ۲۰۲۳، حدود ۸۰٪ از کاپتاگُن در سوریه تولید می‌شود و از طریق بندر لاذقیه با کمک دولت سوریه تحت فرماندهی ماهر اسد صادر می‌شود. برآوردها نشان می‌دهند که بازار تجارت کاپتاگُن بین ۵٫۷ میلیارد دلار تا ۵۷ میلیارد دلار است. در طول سال‌ها، صدها میلیون قرص کاپتاگُن به اردن، عراق، عربستان سعودی و کشورهای حوزه خلیج فارس قاچاق شده‌اند. | ## بخش 2: صنعت کاپتاگون سوریه | یکی از مسیرهای اصلی قاچاق از طریق استان انبار است که با سوریه، اردن و عربستان سعودی هم‌مرز است. در سال ۲۰۲۱، بیش از ۲۵۰ میلیون قرص کاپتاگُن در سراسر جهان کشف شد که ۱۸ برابر بیشتر از تعداد قرص‌های کشف شده در سال ۲۰۱۷ است. همچنین بر اساس گزارشی از الجزیره در سال ۲۰۲۲، دولت اردن ۶۵ میلیون قرص کاپتاگُن را در سوریه که در راه اردن بودند، ضبط کرد. در سال ۲۰۱۵، دبیر کمیته ملی عربستان سعودی برای مقابله با مواد مخدر اعلام کرد که اکثر مصرف‌کنندگان کاپتاگُن بین ۱۲ تا ۲۲ ساله هستند. در می ۲۰۲۳، اجلاسی در جده برگزار شد که در آن کشورهای عضو اتحادیه عرب به توافق عادی‌سازی با سوریه و لغو تحریم‌های آن به دلیل جنگ داخلی در سوریه در ازای مهار قاچاق کاپتاگُن از آن به سایر کشورهای منطقه که منجر به افزایش مصرف مواد مخدر در میان جوانان و در نتیجه آسیب‌های جدی می‌شد، دست یافتند. | ## بخش 3: صنعت کاپتاگون سوریه | واکنش اردن به قاچاق مواد مخدر در پی عادی‌سازی، سوریه به اردن اجازه داد تا چندین بار قاچاقچیان مواد مخدر که مواد را به اردن قاچاق می‌کردند را در خاک خود مورد حمله قرار دهد. در برخی موارد، افراد بی‌گناه نیز در حملات کشته شدند که این امر انتقادات محلی را نسبت به دولت برانگیخت زیرا به اندازه کافی برای متوقف کردن پدیده قاچاق اقدام نکرده و اردن را مجبور به اقدام نظامی در آنجا کرده‌است. استفاده از مواد مخدر توسط گروه‌های تروریستی داعش در حملات تروریستی پاریس در سال ۲۰۱۵ از مواد مخدر استفاده کردند. | ## جمع‌بندی | همچنین در حمله به اسرائیل در هفتم اکتبر، مقادیر زیادی از کاپتاگُن در پیکر حماسی‌های که در جریان نبردها کشته شدند، کشف شد.
موضوع مقاله: قتل الیاس محمدی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قتل الیاس محمدی | مقدمه: قتل الیاس محمدی نام پرونده‌ای جنایی است که به کشتن عمدی یک پاک‌بان در تهران اشاره دارد. | ## بخش 1: قتل الیاس محمدی | شرح واقعه در بهمن‌ماه ۱۴۰۲ خبری مبنی بر قتل یک پاک‌بان در حوالی پل نیایش تهران منتشر شد. ارتکاب این قتل مربوط به دو روز پیش از راهپیمایی ۲۲ بهمن بود، اما جزئیات خبرش چند روز بعد عمومی شد. همشهری‌آنلاین در خبری که بعداً از وبسایتش حذف کرد، به‌نقل از قاتل نوشت: «من در حال گذر از آن مسیر بودم که ناگهان چشمم به مقتول و دوستانش افتاد. | ## بخش 2: قتل الیاس محمدی | تصور کردم که آنها قصد دارند پرچم‌هایی که کنار اتوبان نصب شده بود را سرقت کنند.» او ادامه می‌دهد که پس از دیدن این صحنه با پلیس هم تماس گرفته، اما بعد تصمیم می‌گیرد شخصاً دخالت کند و پس از شروع به درگیری، مقتول را از بالای پل به پایین پرت می‌کند و پس از آن چند ماشین نیز از روی پیکر مقتول عبور می‌کنند. قاتل پس از ارتکاب قتل دیگر پاک‌بانان را هم تهدید کرد که اگر دنبالش کنند آنها را نیز به پایین پل پرتاب خواهد کرد. هویت مقتول تا چند روز مبهم بود و رسانه‌ها از اطلاع‌رسانی دربارهٔ پرونده منع شدند. | ## بخش 3: قتل الیاس محمدی | زاکانی شهردار تهران در پاسخ به انتقادها دربارهٔ پنهان‌کاری پیرامون این جنایت گفت: «شهرداری پیگیر حق و حقوق پاکبان فوت شده‌است اما بیان ابعاد و جزئیات مرگ پاکبان از حوزه اختیارات ما خارج است». روزنامه اعتماد در شماره روز هشتم اسفند خود، براساس مصاحبه با یکی از نزدیکان مقتول، اطلاعات تازه‌ای از الیاس محمدی منتشر کرد. طبق این گزارش، او روزها در میوه‌فروشی کار می‌کرده و شب‌ها به عنوان کارگر شهرداری، دیواره‌های روگذر اتوبان‌ها را تمیز می‌کرده‌است و پس از پایان کار در یکی از کانکس‌های شهرداری، شب را به روز می‌رسانده‌است. | ## جمع‌بندی | چند روز پس از قتل، جنازه مقتول به برادرش تحویل داده می‌شود تا برای خاکسپاری از ایران خارج شود.
موضوع مقاله: غارت مکه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # غارت مکه | مقدمه: ق(۲۱ دی ۳۰۸ ه‍.ش) رخ داد، زمانی که قرمطیان بحرین شهر مقدس مسلمانان را در میان مناسک حج غارت کردند. | ## بخش 1: غارت مکه | قرمطی‌ها، گروهی از هواداران شیعه اسماعیلی بودند که در آغاز سدهٔ نهم میلادی در بحرین پایه‌گذاری شد. ابوسعید جنابی فارسی بنیانگذار قرمطیان اصالتاً ایرانی و اهل گناوه در ساحل فارس بود. او میان سال‌های ۸۴۵ و ۸۵۵ زاده شد، و بر اساس گزارش‌ها از ناحیه پهلوی چپش فلج شده بود. ادعا شده که او تبار سلطنتی پارسی دارد، این‌که این موضوع را خودش مطرح کرده یا بعدها به او نسب داده شده‌است مشخص نیست. او در آغاز زندگی خود نخست در زادگاهش گناوه و سپس در نزدیکی کوفه خزدار یا بازرگان آرد بود. | ## بخش 2: غارت مکه | قرمطیان دردسرهای فراوانی برای عباسیان ایجاد کردند؛ آن‌ها به کاروان‌های حجاج حمله کرده و حتی در سال‌های ۹۲۷–۹۲۸ میلادی به عراق، مرکز خلافت عباسی، حمله کرده بودند. در سال ۹۲۸، ابوطاهر جنابی، رهبر قرمطیان، متقاعد شد که مهدی موعود، منجی که آخرالزمان را آغاز می‌کند و قوانین دینی موجود را باطل می‌کند، در شخص جوانی ایرانی به نام ابوالفضل اصفهانی آمده‌ است. قرمطیان ظاهراً برای انجام زیارت وارد شهر شدند، ولی بلافاصله به زائران هجوم آوردند. شهر به مدت هشت تا یازده روز چپاول شد، بسیاری از حجاج کشته، ولی دفن نشدند و در چاه مقدس زمزم انداخته شدند، در حالی که حتی کعبه، مقدس‌ترین مکان اسلام، غارت شد و همهٔ تزئینات و آثار آن از جمله حجرالاسود به احسا برده شد. خواجه نظام الملک در کتاب سیاست نقل می‌کند هنگامی که وی به احسا بازآمد هر کجا مصحف ها بود از قرآن و انجیل و تورات و زبور به صحرا افکند و گفت :در دنیا مردمان را سه کس تباه کردند شبانی(موسی)، و طبیبی(عیسی) ،و شتربانی(محمد) و غیظ من از شتربان بیشتر است که از دیگران که ایشان مشعبد و سبک دست و محتال بودند. | ## بخش 3: غارت مکه | پس از آن برای نخستین بار از زمان پیدایش اسلام، یکی از برجسته‌ترین مراسم اسلامی یعنی حج نزدیک به ۸ سال متوقف شد، زیرا حجاج از حمله جدید قرمطیان که اکنون بخش قابل توجهی از عربستان را تحت کنترل داشتند و عباسیان را به زانو درآورده بودند، می‌ترسیدند. این عمل به معنای گسست کامل قرمطیان و جهان اسلام بود و در سال ۹۳۱ به دنبال آن، اصفهانی به عنوان خداوند در برابر مؤمنان قرمطی به ظهور رسید. شریعت اسلام دوباره در بحرین احیا شد و قرمطیان با دولت عباسی وارد مذاکره شدند که نتیجه آن انعقاد پیمان صلح در سال ۹۳۹ بود. قرمطیان حجرالاسود را به‌عنوان فدیه نگه داشتند و عباسیان را وادار کردند تا هزینه هنگفتی بپردازند تا به کعبه بازگردانده شود. | ## جمع‌بندی | خلیفه فاطمی المنصور، نیز درخواست رسمی برای بازگرداندن آن کرد و به همین دلیل پس از پرداخت مبلغ زیادی غرامت به قرمطیان سرانجام در سال ۹۵٢ حجر الاسود به مکه بازگردانده شد.
موضوع مقاله: سارا ساترن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سارا ساترن | مقدمه: زندگی و حرفه ساترن به عنوان تنها دختر از هفت فرزند الیزابت آن (با نام خانوادگی ویلسون) و ساموئل سیلوستر وارمبرودت، پسر ساموئل وارمبرودت، از سوئیس بود. | ## بخش 1: سارا ساترن | اولین فیلم او در یکی از شعله های آتش (۱۹۱۴) بود که در مزرعه ۱۰۱ برادران میلر فیلمبرداری شد. ساترن تا زمانی که اولین بازی خود را در برادوی در فیلم خنجر (۱۹۲۵) انجام داد، یک هنرپیشه کارکشته بود. | ## بخش 2: سارا ساترن | در این مدت، او در نمایش‌هایی در سراسر ایالات متحده، از جمله سالن‌های تئاتر مرکز شهر لس‌آنجلس، بازی کرد. آنها والدین هاوارد تیلور (۲۷ ژوئن ۱۹۲۹- ۳۱ اوت ۲۰۲۰) و ستاره سینما ، الیزابت تیلور (۲۰۱۱ ۱۹۳۲) بودند. | ## بخش 3: سارا ساترن | پس از چندین سال زندگی در انگلستان ، جایی که فرزندان او به دنیا آمدند، آنها به ایالات متحده بازگشتند. او که در لس آنجلس ، کالیفرنیا زندگی می کرد، خود را وقف خانواده و حرفه سینمای دخترش کرد. | ## جمع‌بندی | ساترن در ۱۱ سپتامبر ۱۹۹۴، کمتر از یک ماه پس از تولد ۹۹ سالگی خود در پالم اسپرینگز ، کالیفرنیا درگذشت.
موضوع مقاله: جان تورنتون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جان تورنتون | مقدمه: جان تورنتون (; – ) (1405-1433) یک هنرمند چیره‌دست شیشه‌کاری و شیشه‌های رنگی بود که در قرن پانزدهم در انگلستان فعال بود. | ## بخش 1: جان تورنتون | تورنتون در انتشار سبک گوتیک بین‌المللی در شمال و میدلندز انگلستان نقش اساسی داشت. محصولات کارگاه او را می‌توان با استفاده از شیشه‌های سفید و لکه‌های زرد در کنار پس‌زمینه‌های آبی و یاقوتی با طرح‌های جلبک دریایی و با مدل‌سازی بسیار متمایز چهره‌ها تشخیص داد. | ## بخش 2: جان تورنتون | شاهکار تورنتون، پنجره بزرگ شرقی یورک مینستر است که بزرگ‌ترین در ساختمان است و حدود ۱۶۸۰ فوت مربع (۱۵۶ متر مربع) شیشه دارد. تورنتون احتمالاً شیشه‌سازان محلی را در یورک استخدام کرده‌است: به نظر می‌رسد که او معلمی مشتاق بوده‌است و سبک او به سرعت در این منطقه غالب شد. | ## بخش 3: جان تورنتون | پنجره‌های باقی‌مانده او برای کلیسای جامع کاونتری قبل از اینکه در کاونتری بلیتز تخریب شود، برداشته شد و حفظ شده‌است. | ## جمع‌بندی | همچنین تصور می‌شود که وی پنجره‌ها را از کلیسای کوچک همپتون کورت، هرفوردشایر ساخته‌است، که اکنون در مجموعه‌های مختلف پراکنده شده‌اند، و هفت پانل در کلیسای سنت مریم مجدلیه، نیوآرک-آن-ترنت موجود است.
موضوع مقاله: نه‌که‌روز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نه‌که‌روز | مقدمه: رحیم لقمانی مشهور و متخلص به نه‌که‌روز (۱۳۳۸) نویسنده، مترجم، روزنامه‌نگار و شاعر معاصر اهل ایران، کردستان است که از وی آثار متعدد ادبی شامل دیوان اشعار و داستان و ترجمه چاپ و منتشر شده و در دهه ۶۰ جزو نویسندگان مجله سروه بوده‌است.تجلیل از رحیم لقمانی شاعر، مترجم و ادیب کردستانی، خبرآنلاین، ۱۳۹۶زندگی رحیم لقمانی، شعر ایران، ۱۴۰۰اشعار باباطاهر از منظر محقق کُرد رحیم لقمانی، کوردپا، ۱۴۰۰ زندگی رحیم لقمانی در سال ۱۳۳۸ در روستای سرتکلتو از توابع شهرستان سقز متولد شده و تحصیلات خود را در این شهر در رشته‌های ادبیات فارسی و کردی به انجام رساند. | ## بخش 1: نه‌که‌روز | او از دهه شصت شمسی به عنوان مدرس ادبیات در مدارس شهرستان سنندج و سقز خدمت کرده و به علاقمندان شعر و ادب آموزش داده‌است. او همچنین در حوزه روزنامه‌نگاری نیز فعال بوده و در سال ۶۵ در مجله وزین و ادبی سروه خدمت کرده‌است. او همچنین در نواختن آلات موسیقی مهارت کامل داشته و ساز حرفه ای او تنبور است و در در نواختن این ساز به شاگردانش آموزش می‌داد.رونمایی از کتب شعر کُردی در مجتمع فرهنگی هنری فجر سنندج ، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۱۳۹۴ شعر انقلابی و زندان لقمانی با اینکه در دوران انقلاب ایران در سنین جوانی بود، در جلسات انقلاب شعر انقلابی می‌سرود و بعدها با عناوین «نه‌که‌روز» و «شیروان» در رادیو و مجلات کردی اشعارش منتشر شد. در سال ۱۳۶۱ به دلیل برخی از این اشعار انقلابی از کار برکنار شد و در سال‌های ۱۳۶۲ و ۱۳۶۳ چندین بار دستگیر و مدتی در زندان مرکزی سقز زندانی شد. | ## بخش 2: نه‌که‌روز | او در سال ۱۳۶۴ به قید وثیقه آزاد شد و سپس به انتشارات سروه صلاح الدین ایوبی در ارومیه رفت و در آنجا با اعضا و کادر نویسندگان همکاری نمود. در سال ۱۳۶۶ که نمی‌توانست خانواده اش را ترک کرده و مهاجرت نماید، به شغل معلمی بازگشت، اما پس از محاکمه در تهران، به یک سوم کاهش حقوق ماهانه محکوم شد. با این حال هر سال در یکی از روستاهای منطقه سقز تدریس می‌کرد و در این اثنا شروع به جمع‌آوری داستان‌ها، نوشته‌ها، مقالات و آثار ادبی کردی نمود. در همین سالها نیز تصمیم به ادامه تحصیل گرفت و در رشته زبان و ادبیات فارسی تحصیلات عالی خود را به اتمام رساند. | ## بخش 3: نه‌که‌روز | در سال ۱۳۷۹ مجبور شد به شهر سنندج نقل مکان کند و با اینکه زندگی تلخ و سختی را سپری می‌نمود، سرانجام بر مشکلات فائق آمد و این بار مدرس دبیرستانهای سنندج شد و ادبیات زبان فارسی و کردی را به جوانان این شهر آموزش می‌داد. وی پس از شرکت در جشنواره بابا طاهر همدانی در شهر سلیمانیه و بازگشت به سقز توسط مأموران امنیتی شهرستان سقز بار دیگر بازداشت شد. | ## جمع‌بندی | او در کنگره‌ها و سمینارهای ادبی متعددی مانند کنگره مولوی کرد در سقز سال ۱۳۷۱ شمسی، کنگره اورامان در سنندج در سال ۱۳۷۵، کنگره نالی در مرکز ایل بیگ جاف در سلیمانیه عراق آثار و اشعار خود را ارائه نمود و در جشنواره مولانا در سلیمانیه در سال ۱۳۸۵ در مورد ریتم شعر مولانا سخنرانی کرد.تجلیل از شاعر و نویسنده کُرد "رحیم لقمانی" عکاس: فرشید اردلان، ایسنا، ۱۳۹۶ بزرگداشت در سال ۱۳۹۶ جمعی از اساتید دانشگاهی، فعالان فرهنگ و هنر و اعضاء انجمن فرهنگی ادبی تروسکه در سنندج از خدمات چندین دهه ای رحیم لقمانی در عرصه شعر و ادبیات و زبان کُردی تجلیل کردند.
موضوع مقاله: آپتل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آپتل | مقدمه: آپتل (به انگلیسی: Aptel) یا شرکت نگین ارتباطات آوا در سال 1396 توانست، پروانه فعالیت اپراتور مجازی تلفن همراه به شماره 12-100-100 را از سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اخذ کرده و فعالیت تجاری خود را با برند آپتل آغاز کند. | ## بخش 1: آپتل | آپتل به عنوان اولین برند تجاری اپراتور مجازی تلفن همراه شرکت نگین ارتباطات آوا، علاوه بر ارائه خدمات پایه ارتباطی تماس، پیامک و اینترنت همراه، خدمات ارزش افزوده خود را با توجه به سبک زندگی دیجیتال مشترکین به صورت خاص و متفاوت ارائه می‌نماید. | ## بخش 2: آپتل | ## بخش 3: آپتل | ## جمع‌بندی | آپتل به عنوان اولین برند تجاری اپراتور مجازی تلفن همراه شرکت نگین ارتباطات آوا، علاوه بر ارائه خدمات پایه ارتباطی تماس، پیامک و اینترنت همراه، خدمات ارزش افزوده خود را با توجه به سبک زندگی دیجیتال مشترکین به صورت خاص و متفاوت ارائه می‌نماید.
موضوع مقاله: تیرزپاتاید | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تیرزپاتاید | مقدمه: تیرزپاتاید یا تیرزپاتید یا مانجارو با نام‌های تجاری اسپارتینا و لانیسا در ایران، یک داروی ضد دیابت است که برای درمان دیابت نوع ۲ و کاهش وزن استفاده می‌شود. | ## بخش 1: تیرزپاتاید | شایع ترین عوارض جانبی تیرزپاتاید، تهوع، استفراغ، اسهال، کاهش اشتها، یبوست، ناراحتی بالای شکم، و درد شکم هستند. پپتید شبه‌گلوکاگون ۱ (GLP-1) و پلی‌پپتید مهارکننده معده (GIP) هورمون‌هایی هستند که در کنترل قند خون نقش دارند. | ## بخش 2: تیرزپاتاید | پس از خوردن غذا، این هورمون‌ها توسط سلول‌های روده ترشح می‌شوند و به نوبه خود باعث ترشح انسولین می شوند. این دارو یک آنالوگ GIP با اثر طولانی است که گیرنده های GLP-1 و GIP را فعال می کند و منجر به بهبود کنترل قند خون می‌شود. | ## بخش 3: تیرزپاتاید | در پژوهشی در سال ۲۰۲۴ تیرزپتاید و تمرینات ورزشی به تنهایی و در کنار هم بررسی و مقایسه شدند. نتایج نشان دادند زمانی که تمرینات ورزشی با ترزپتاید با هم ترکیب شدند برتری زیادی نسبت به انجام تمرینات ورزشی به صورت تنها وجود نداشتند و اثربخشی تمرینات ورزشی در شاخص‌های مرتبط با سلامتی در افراد چاق بیشتر از مصرف ترزپتاید به تنهایی بود. | ## جمع‌بندی | با این وجود مصرف ترزپتاید به تنهایی موجب ثابت نگه داشتن وزن بدن نسبت به گروه کنترل شد.
موضوع مقاله: آلبیگلوتاید | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آلبیگلوتاید | مقدمه: آلبیگلوتاید یک داروی آگونیست پپتید-1 شبه گلوکاگون (آگونیست GLP-1) است که برای درمان دیابت نوع دو به بازار عرضه شده است. | ## بخش 1: آلبیگلوتاید | می توان آن را به تنهایی (در صورت بی اثر بودن یا عدم تحمل متفورمین درمانی) یا همراه با سایر داروهای ضد دیابت از جمله انسولین استفاده کرد. آلبیگلوتید نسبت به سایر آگونیست های GLP-1 برای کاهش هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c، شاخصی برای کنترل طولانی مدت گلوکز خون) و کاهش وزن کمتر موثر است. همچنین به نظر می‌رسد که عوارض جانبی کمتری نسبت به سایر داروهای این دسته داشته باشد، به جز واکنش‌هایی در محل تزریق که تحت آلبی‌گلوتید بیشتر از مثلاً تحت لیراگلوتاید است. موارد منع مصرف سرطان مدولاری تیروئید (MTC) و نئوپلازی غدد درون ریز متعدد نوع دو (MEN 2) عوارض جانبی عوارض جانبی رایج (در بیش از ۱۰ درصد از بیماران) در کارآزمایی‌های بالینی، اسهال، تهوع، و جای تعجب نیست که هیپوگلیسمی (سطح پایین گلوکز خون) و واکنش‌ها در محل تزریق بود. | ## بخش 2: آلبیگلوتاید | عوارض جانبی غیر معمول اما بالقوه شدید شامل پانکراتیت حاد (در ۰.۳٪ بیماران) و واکنش های حساسیت (در کمتر از 0.1٪) بود. تداخلات هیچ تداخل بالینی مرتبطی در مطالعات با تعدادی از داروهایی که به دلیل پتانسیل تداخل آنها شناخته شده اند (سیمواستاتین، وارفارین، دیگوکسین و داروهای ضد بارداری خوراکی) یافت نشده است. با این وجود، از آنجایی که آلبیگلوتید تخلیه معده را کند می کند، در صورت مصرف همزمان می تواند جذب سایر داروها را افزایش دهد. فارماکولوژی آلبیگلوتید به عنوان آگونیست در گیرنده GLP-1 عمل می کند که آن را به نوعی تقلید کننده اینکرتین تبدیل می کند. | ## بخش 3: آلبیگلوتاید | این امر باعث افزایش ترشح انسولین، عمدتاً در حضور گلوکز خون بالا می شود و همچنین تخلیه معده را کند میکند. برخلاف سایر آگونیست های GLP-1، به دلیل ساختاری که دارد در گذر از سد خونی مغزی مشکل دارد. | ## جمع‌بندی | این بدان معنی است که به اندازه سایر آگونیست های GLP-1 بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر نمی گذارد و ممکن است مسئول کاهش وزن محدودی باشد که در دارو دیده میشود.
موضوع مقاله: دولاگلوتاید | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دولاگلوتاید | مقدمه: دولاگلوتاید دارویی است که برای درمان دیابت نوع دو در ترکیب با رژیم غذایی و ورزش استفاده میشود. | ## بخش 1: دولاگلوتاید | همچنین در ایالات متحده برای کاهش حوادث نامطلوب قلبی عروقی در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع دو2 که دارای بیماری قلبی عروقی یا عوامل خطر متعدد قلبی عروقی هستند، تأیید شده است. شایع ترین عوارض جانبی این دارو عبارتند از تهوع، اسهال، استفراغ، درد شکم و کاهش اشتها. این دارو یک آگونیست گیرنده پپتید-1 شبه گلوکاگون (آگونیست GLP-1) است که از GLP-1 (7-37) به طور کووالانسی به یک قطعه Fc از IgG4 انسانی متصل است. کاربرد پزشکی این دارو برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع 2 به عنوان مکمل رژیم غذایی و ورزش برای بهبود کنترل قند خون کاربرد دارد. دولاگلوتاید در درمان افراد مبتلا به دیابت نوع یک یا بیماران مبتلا به کتواسیدوز دیابتی توصیه نمی شود زیرا این مشکلات ناشی از ناتوانی سلول های جزایر در تولید انسولین است و یکی از اعمال دولاگلوتاید تحریک سلول های جزایری فعال برای تولید انسولین بیشتر است. | ## بخش 2: دولاگلوتاید | دولاگلوتاید می تواند به تنهایی یا در ترکیب با سایر داروهای دیابت نوع دو، به ویژه متفورمین، سولفونیل اوره، تیازولیدین دیون ها و انسولین که همزمان با غذا مصرف می شود، استفاده شود. عوارض جانبی شایع ترین عوارض جانبی این دارو شامل اختلالات گوارشی، مانند سوء هاضمه، کاهش اشتها، حالت تهوع، استفراغ، درد شکم، اسهال است. برخی از بیماران ممکن است عوارض جانبی جدی را تجربه کنند: پانکراتیت حاد (علائم شامل درد شدید شکمی مداوم، گاهی به سمت پشت و همراه با استفراغ)، هیپوگلیسمی، نارسایی کلیوی (که گاهی ممکن است به همودیالیز نیاز داشته باشد). اگر دارو همراه با سولفونیل اوره یا انسولین استفاده شود، خطر هیپوگلیسمی افزایش می یابد. موارد منع مصرف این ترکیب در افراد دارای حساسیت مفرط به ماده فعال یا هر یک از اجزای محصول منع مصرف دارد. | ## بخش 3: دولاگلوتاید | افرادی که سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید (MTC) دارند یا مبتلا به نئوپلازی غدد درون ریز متعدد نوع 2 هستند، نباید دولاگلوتاید مصرف کنند، زیرا می تواند خطر ابتلا به این سرطان ها را افزایش دهد. مکانیسم عمل دولاگلوتاید به گیرنده های پپتید 1 شبه گلوکاگون متصل می شود و تخلیه معده را کند می کند و ترشح انسولین را توسط سلول های بتا پانکراس افزایش می دهد. به طور همزمان این ترکیب با مهار سلول های آلفا پانکراس، ترشح گلوکاگون افزایش یافته را کاهش می دهد، زیرا مشخص شده است که گلوکاگون در بیماران دیابتی به طور نامناسب افزایش می یابد. | ## جمع‌بندی | GLP-1 به طور معمول توسط سلول های L مخاط دستگاه گوارش در پاسخ به یک وعده غذایی ترشح میشود.