موضوع مقاله: شمعون صفا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شمعون صفا | مقدمه: شمعون صفا (به عربی: ) یا شمعون بن حمّون (به عربی: ) در اسلام، یکی از حواریّون (شاگردان) عیسی مسیح بود. | ## بخش 1: شمعون صفا | اگرچه حواریّون عیسی نقش برجسته‌ای در الهیات اسلامی ندارند، آنان تنها گروه از شاگردان یک پیامبر پیشین هستند که در قرآن به‌طور مشخص از آنان نام برده شده‌است. شمعون صفا از آن جهت دارای اهمیت ویژه است که به‌طور گسترده رهبر مؤمنان پس از عروج عیسی به آسمان شمرده می‌شود؛ دیدگاهی که شباهت آشکاری با باور مسیحیان (به‌ویژه کاتولیک‌ها) دربارهٔ پطرس به‌عنوان «سرور حواریّون» و نخستین پاپ دارد. بر پایهٔ قرآن، هنگامی که عیسی انکار بنی‌اسرائیل را احساس کرد، از مردم پرسید چه کسی او را در راه تبلیغ انجیل یاری خواهد کرد. در آن هنگام حواریّون برخاستند و از عیسی خواستند گواهی دهد که آنان تسلیم خدا شده‌اند و تا پایان عمر همراه او خواهند ماند. در روایات اسلامی و تفسیر، رویدادهای بسیاری دربارهٔ شمعون صفا نقل شده‌است که مشهورترین آنها داستان تبلیغ او در انطاکیه و ارتباط آن با افسانهٔ حبیب نجّار است. شمعون صفا همچنین در تشیّع و به‌ویژه در آیین اسماعیلیه جایگاه مهمی دارد؛ زیرا نقش او همانند نقش علی بن ابی‌طالب به‌عنوان نخستین امام پس از پیامبر دانسته می‌شود. بر پایهٔ روایات اسلامی، دو تن از حواریّون عیسی یعنی یوحنا و یهودا (جود) برای تبلیغ انجیل به انطاکیه رفتند؛ زیرا مردم آن شهر به بت‌پرستی گرایش داشتند. | ## بخش 2: شمعون صفا | 153 حواریّون فرزند حبیب نجّار را شفا دادند و حبیب نیز در تبلیغ انجیل به مردم یاری‌شان رساند. هنگامی که خبر حواریّون به فرمانروای شهر رسید، او یوحنا و یهودا را فراخواند و چون با پیام خدا مخالف بود، آنان را به زندان افکند. در همین هنگام شمعون صفا به انطاکیه آمد و اجازه یافت پیش روی فرمانروا معجزه‌ای انجام دهد؛ او کودکی را که هفت روز پیش مرده بود، زنده کرد. با این‌همه مردم سخنان شمعون را نپذیرفتند و از سر خشم بر حبیب نجّار به سبب ایمانش، او را سنگسار کردند. در کتاب من لایحضره الفقیه اثر شیخ صدوق آمده‌است که عیسی وصیّ خود شمعون صفا را آشکار ساخت و به شکرانهٔ آن روز، روزه گرفت. همچنین در کتاب بصائرالدرجات اثر شیخ صفّار قمّی، شمعون صفا به‌عنوان رهبر مؤمنان پس از عروج عیسی معرفی شده‌است. در پاسخ به این درخواست، خداوند آیه‌ای نازل فرمود مبنی بر اینکه سود شب قدر از هزار ماه جهاد بیشتر است.سورهٔ قدر، آیهٔ ۱ همچنین روایت شده که شمعون میان دوران نبوّت عیسی و محمد می‌زیست و مردم را بر پایهٔ انجیل به ایمان فرامی‌خواند. | ## بخش 3: شمعون صفا | بر پایهٔ یکی از روایات اسلامی، شمعون صفا را دستگیر کردند و پیش کاخ فرمانروای شهرش به دار آویختند. در لحظهٔ اعدام، شمعون از خداوند یاری طلبید و فرشته‌ای گره‌ها را باز کرد و او را نجات داد. جایگاه در تشیّع و اسماعیلیه شمعون صفا در تشیّع و به‌ویژه در آیین اسماعیلیه اهمیت فراوان دارد؛ زیرا نقش او همانند نقش علی بن ابی‌طالب به‌عنوان نخستین امام پس از پیامبر اسلام انگاشته می‌شود. هر چرخه یک پیامبر ظاهری از «اولوالعزم» دارد (آدم، نوح، ابراهیم، موسی، عیسی و محمد) و همچنین یک «واسطه» که شامل شیث، سام، اسماعیل، هارون، شمعون صفا و علی می‌شود. بازماندگان احتمالی پطرس بی‌تردید همسر داشته‌است؛ زیرا در انجیل از شفای مادرِ همسرش به دست عیسی یاد شده‌است (انجیل متی ۸:۱۴ و انجیل لوقا ۴:۳۸).انجیل متی ۸:۱۴؛ انجیل لوقا ۴:۳۸ بر پایهٔ گفتهٔ کلمنت اسکندرانی، الهی‌دان مسیحی سده‌های نخستین، پطرس فرزندانی نیز داشته‌است؛ اما جزئیات دقیقی در دست نیست. | ## جمع‌بندی | از آنجا که نام یا شمار فرزندان او در کتاب مقدس یا اسناد تاریخی هم‌عصر نیامده، پیوندهای نسب‌شناختی مستقیم با پطرس در طول هزاره‌ها مبهم یا از میان رفته‌است.