موضوع مقاله: یوروبالند | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یوروبالند | مقدمه: یوروبالند (به یوروبا: ) سرزمین اصلی و ناحیه فرهنگی مردم یوروبا در غرب آفریقا است. | ## بخش 1: یوروبالند | این منطقه کشورهای امروزی نیجریه، بنین و توگو را دربرمی‌گیرد و مساحت کل آن ۱۴۲٬۱۱۴ کیلومترمربع است. از این مساحت، ۷۴٫۶ درصد (۱۰۶٬۰۱۶ کیلومترمربع) در نیجریه، ۱۸٫۹ درصد در بنین و ۶٫۵ درصد باقی‌مانده در توگو قرار دارد. این فضای جغرافیایی-فرهنگی در حدود ۵۵ میلیون نفر جمعیت دارد که اکثریت آن‌ها از قوم یوروبا هستند. یوروبالند از نظر جغرافیایی از خلیج گینه به سوی شمال گسترش یافته و از رودخانه نیجر به سوی غرب تا بنین و توگو امتداد دارد. این ناحیه دارای تنوع اقلیمی چشمگیری است؛ از جنگل‌های مانگرو و دشت‌های ساحلی در جنوب تا تپه‌ماهورهای مرتفع در داخل سرزمین. بلندترین نقطه آن در تپه‌های اینسلبرگ ایدانره با ارتفاعی بیش از ۱٬۰۵۰ متر قرار دارد. شهر ایفه به عنوان میهن فرهنگی و معنوی ملت یوروبا شناخته می‌شود و بر اساس روایات، نیای افسانه‌ای یوروباها، اودودوا، از آنجا برخاسته است. امپراتوری اویو در فاصله سال‌های ۱۷۰۰ تا ۱۹۰۰ میلادی قدرتمندترین نیروی نظامی و سیاسی یوروبا بود. جغرافیا از نظر زمین‌شناختی، یوروبالند از خلیج گینه به شمال گسترش یافته و از رودخانه نیجر به سمت غرب به داخل بنین و توگو کشیده می‌شود. در بخش شمالی، یوروبالند از حومه‌های غرب لوکوجا آغاز شده و تا شاخه رود مونو در توگو بدون وقفه ادامه می‌یابد؛ فاصله‌ای در حدود ۶۱۰ کیلومتر. بلندی‌ها به‌ویژه در منطقه ایالت اکیتی، در اطراف ارتفاعات افون و کمربند چین‌خوردگی اوکمسی نمایان‌تر هستند؛ این مناطق ارتفاعی بیش از ۷۳۲ متر دارند و آبشارهای فراوانی چون آبشار اولومیرین، آبشار آرینتا و آبشار افون در آن‌ها وجود دارد. از جمله: تپه‌های اوکه‌آگبه: ۷۹۰ متر، اولوسونتا در ایکره اکیتی: ۶۹۰ متر، و تپه‌های شاکی و ایگبتی. رودخانه‌ها با دشت‌های ساحلی، پست‌زمین‌های جنوبی و بلندی‌های داخلی، یوروبالند دارای چندین رودخانه و جویبار بزرگ است که سرتاسر این سرزمین را دربرمی‌گیرند. این رودخانه‌ها در دو جهت کلی در سرزمین یوروبا جاری هستند؛ به سوی جنوب به سمت تالاب‌ها، پای‌رودها و خورها که به اقیانوس اطلس می‌ریزند، و به سوی شمال به رودخانه نیجر. رودخانه‌های جنوب‌رو عبارت‌اند از: رودخانه اوسون و رودخانه شاشا که به تالاب لکی می‌ریزند، رودخانه اوگون و شاخه‌های اصلی آن (اویان و اوفیکی) که به تالاب لاگوس می‌ریزند، رودخانه فوقانی مونو، رودخانه اوبا، رودخانه ارینله، رودخانه یووا که به خور بادگری می‌ریزد، رودخانه اوکپارا که بخشی از مرز نیجریه-بنین را تشکیل می‌دهد و سپس به رودخانه اومه که به دریاچه نوکوئه و خور پورتونووو می‌ریزد. | ## بخش 2: یوروبالند | آن‌هایی که به سمت شمال به رودخانه نیجر جاری می‌شوند عبارت‌اند از: رودخانه موشی، اویون، اوشین، آوون، آسا، ارو، لاویری و اویی. بخش‌بندی‌های زیرملی بخش نیجریایی یوروبالند شامل ایالت‌های امروزی اویو، اوسون، اوگون، کوارا، اوندو، اکیتی، لاگوس و بخش غربی کوگی می‌شود. بخش بنینی شامل استان اومه، استان پلاتئو، استان کالینس، بخش چائورو از استان بورگو، بخش باسیلا از استان دونگا، بخش‌های اوئینهی و زوگبودومی از استان زو، و بخش کندی، بنین از استان آلیبوری است. بخش‌های توگویی شامل بخش‌های اوگو، آنیه و است-مونو در منطقه پلاتو و بخش چامبا در منطقه مرکزی، توگو می‌شود. بخش‌های جنوبی، مرکزی و شرقی این منطقه از جنگل‌های بلند گرمسیری تشکیل شده که به عنوان اقلیم جنگل‌های پست‌زمینی یوروبا شناخته می‌شود. پوشش گیاهی مشخصه آن جنگل‌های متراکم سبز با سایبان بسته‌است که از انواع درختان پهن‌برگ تشکیل شده؛ از جمله (ایروکو)، ، ترمینالیا سوپربا (آفارا)، (ساپله)، لوفیرا آلاتا، (اوبچه)، خایا گرندیفولیولا (ماهون آفریقایی) و گونه‌های دیگر. برخی گونه‌های غیربومی مانند تک و گملینا آربورئا نیز در این اکوسیستم معرفی شده‌اند. بخش ساحلی این منطقه دارای اراضی باتلاقی است که گیاهانی چون مانگرو و دیگر گیاهان ریشه‌هوایی و همچنین نخل، سرخس و درختان نارگیل بر سواحل آن رشد می‌کنند. این بخش شامل بیشتر ایالت‌های اوندو، اکیتی، اوگون، اوسون و لاگوس است و با سطح بارش بالا با دو اوج فصلی (مارس تا جولای و سپتامبر تا نوامبر) مشخص می‌شود. این منطقه مرکز صنعت شکوفای تولید کاکائو، لاستیک طبیعی، دانه کولا و روغن پالم است. این ناحیه بخش شمالی دو-سوم ایالت اویو، شمال‌غربی اوگون، کوارا، کوگی، استان کالینس (بنین)، نیمه شمالی بخش پلاتو (بنین) و مرکز توگو را دربرمی‌گیرد. بخشی از این منطقه ساوانای مشتق‌شده‌است که زمانی جنگل بود اما به دلیل فشارهای کشاورزی پوشش درختی خود را از دست داده‌است. گونه‌های درختی این منطقه شامل (درخت لوبیای ایرو) می‌شود که برای تهیه ادویه محلی ایرو یا اوگیری کاربرد دارد. فصل مونسون (دوره بارانی) در هر دو منطقه آب‌وهوایی با فصل خشک‌تری همراه با بادهای تجارتی شمال‌غربی دنبال می‌شود که (طوفان‌های سرد و خاک‌آلود) را از صحرای بزرگ آفریقا می‌آورند و معمولاً همه مناطق به جز بخش کوچکی از ساحل جنوبی را تحت تأثیر قرار می‌دهند. شهرها و شهرک‌های اصلی بخش‌بندی‌های اداری یوروبالند کشور: ایالت مساحت (کیلومترمربع) مرکز منطقه‌ای بزرگترین شهر دومین شهر بزرگ ایالت اکیتی 6,353 ادو اکیتی ادو اکیتی ایکره-اکیتی ایالت کوگی 9,351 لوکوجا کابا ایسانلو، ایگبه ایالت کوارا 17,000 ایلورین ایلورین اوفا ایالت لاگوس 3,345 ایکجا علی‌موشو ایکورودو ایالت اوگون 16,762 ابوکاتا اوتا-ایجوکو-ایفو ابوکاتا ایالت اوندو 15,500 اکوره اکوره اوندو، اوکیتیپوپا ایالت اوسون 9,251 اوسوگبو اوسوگبو ایله-ایفه، ایلشا ایالت اویو 28,454 ایبادان ایبادان اویو، اوگبوموشو مساحت = ۱۰۶٬۰۱۶ کیلومترمربع کشور: بخش (استان) مساحت (کیلومترمربع) مرکز منطقه‌ای بزرگترین شهر دومین شهر بزرگ بورگو (شاوورو) 5,000 ____ شاوورو کپاکپانین کالینس 12,440 ایگبو ایداشا شابه ایداشا دونگا (باسیلا) 5,661 ____ باسیلا مانیگری پلاتئو 3,264 ساکته پوبه کتو، ساکته اومه 500 پورتو نووو پورتو نووو آجارا مساحت ≈ ۲۶٬۸۶۵ کیلومترمربع کشور: منطقه مساحت (کیلومترمربع) مرکز منطقه‌ای بزرگترین شهر دومین شهر بزرگ مرکزی (چامبا) 2,900 ____ کابولی آلجو، گوبی پلاتو 6,482 آتاکپامه آتاکپامه آنیه، موریتا مساحت ≈ ۹٬۲۳۳ کیلومترمربع مساحت کل یوروبالند ≈ ۱۴۲٬۱۱۴ کیلومترمربع پیشینه و روایت شفاهی سکونت اودودوا به عنوان نیای افسانه‌ای یوروبا شناخته می‌شود و تقریباً هر شهرک یوروبایی ریشه خود را به شاهزادگان ایله-ایفه در ایالت اوسون نسبت می‌دهد. | ## بخش 3: یوروبالند | از این رو ایفه را می‌توان میهن فرهنگی و معنوی ملت یوروبا، هم در نیجریه و هم خارج از آن، دانست. بر اساس روایت اویو، اودودوا یک فرستاده یوروبایی بود که گفته می‌شد از شرق آمده و این به احتمال بیشتر به منطقه زیرگروه‌های اکیتی و اوکون در یوروبالند اشاره دارد. از سوی دیگر، شواهد زبانی نشان می‌دهد که نیمه شرقی یوروبالند در دوره‌ای پیشین‌تر از مناطق غربی سکونت داشته‌است، زیرا گویش‌های یوروبای شمال‌غربی و جنوب‌غربی نوآوری‌های زبانی بیشتری نسبت به همتایان مرکزی و شرقی خود نشان می‌دهند. پیش از جنگ داخلی در فاصله سال‌های ۱۱۰۰ تا ۱۴۰۰ میلادی، پادشاهی یوروبایی ایفه دوران طلایی را تجربه کرد که بخشی از آن نوعی رنسانس هنری و ایدئولوژیک بود. سپس امپراتوری اویو بین ۱۷۰۰ تا ۱۹۰۰ میلادی به عنوان قدرت نظامی و سیاسی غالب یوروبا جای آن را گرفت. مردم یوروبا به طور کلی احساس عمیقی از فرهنگ و سنت‌هایی دارند که آن‌ها را به هم پیوند می‌دهد و به عنوان فرزندان اودودوا شناسایی می‌کند. گروه‌ها و زیرگروه‌های متعددی در یوروبالند وجود دارند که بر اساس گویش‌های مختلف زبان یوروبایی شناخته می‌شوند. گروهی از خانواده‌های گسترده یک شهر را تشکیل می‌دهند که توسط سران محلی (اولویه‌ها) زیر نظر بائله‌ها اداره می‌شود. تاریخ حکومت ایفی توسط امپراتوری اویو به عنوان قدرت سیاسی و نظامی غالب یوروبا در فاصله ۱۶۰۰ تا ۱۸۰۰ میلادی پشت سر گذاشته شد. بیشتر شهرها زیر کنترل «اوباها» (پادشاهان دینی) و شوراهایی متشکل از اولویه‌ها (سران با نسب سلطنتی، اشرافی و گاه عوام) اداره می‌شدند. برخی مانند اویو دارای پادشاهانی با اقتدار تقریباً مطلق بودند، در حالی که در برخی دیگر مانند شهرستان‌های ایجبو، شوراهای سنایی قدرت اصلی را در دست داشتند. با این همه، در همه موارد پادشاهان یوروبا نیازمند تأیید مستمر رأی‌دهندگانشان بودند و در صورت استبداد یا ناکارآمدی، اجبار به کناره‌گیری از قدرت می‌شدند. فرمان ترک تخت معمولاً از طریق پیامی نمادین (آروکو) که به شکل تخم‌مرغ‌های طوطی در یک کاسه کالباسی پوشیده توسط سناتورهای اوگبونی تحویل داده می‌شد، ابلاغ می‌گشت. جنگ‌های داخلی یوروبا پس از جهاد (معروف به جنگ فولانی) به رهبری عثمان دان فودیو (۱۷۵۴–۱۸۱۷) در اوایل سده نوزدهم، امپراتوری اویو به تدریج فروپاشید. | ## جمع‌بندی | این بی‌ثباتی منجر به یک رشته جنگ‌های داخلی در سرتاسر یوروبالند شد که طی دهه‌ها مرزهای سیاسی این منطقه را دگرگون کرد.