aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: لاخ گور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لاخ گور | مقدمه: این دریاچه در دامنه تپه ناکادون و بخش‌هایی از نواحی مرتفع و ناهموار، شکلی شبیه نعل اسب دارد. | ## بخش 1: لاخ گور | انسان‌ها از حدود سده ۳۰ (پیش از میلاد) در نزدیکی لاخ گَر زندگی می‌کرده‌اند و آثار فراوانی از خرسنگ‌های یادمانی در آن یافت می‌شود. دست‌کم بقایای سه کرنگ (مسکن) در آنجا دیده می‌شود و بقایای خانه‌های عصر سنگ نیز در تپه ناکادون از دل خاک بیرون آورده شده است. در افسانه‌ها آمده که در همین‌جا است که لرد مونستر در سده چهاردهم و شاعر، ارل سوم دزموند, که از پیروان الاهه Áine بود، در غاری به خواب رفته است و گفته می‌شود در زمان نیاز ایرلند از غار بیرون می‌آید و بر اسب سفید بزرگش با نعل‌های نقره‌ای گرداگرد دریاچه می‌تازد. | ## بخش 2: لاخ گور | در کنار لاخ گَر یک مرکز بازدیدکنندگان، همراه با پارکینگ و محوطهٔ پیک‌نیک، دایر است. در محدودهٔ بازدید، خط ساحلی به‌تدریج وارد آب می‌شود و بخش کم‌عمقی از دریاچه تا چمنِ نگهداری‌شده بالا می‌آید. به همین دلیل، این ناحیه اغلب برای ورزش‌های آبی استفاده می‌شود، هرچند استفاده از قایق‌های موتوری در دریاچه ممنوع است. | ## بخش 3: لاخ گور | نزدیک ورودی پارکینگ یک قلعه یا برج‌خانه (که به روی بازدیدکنندگان بسته است) قرار دارد. چند سازهٔ معماری متأخرتر نیز در این ناحیه دیده می‌شود، از جمله ویرانه‌های یک کلیسای مسیحیت اولیه در کنار جاده‌ای که به سوی دریاچه پایین می‌رود. در انتهای دورتر دریاچه، ویرانه‌های یک قلعهٔ نورمنی به نام Black Castle قرار دارد، که با پیاده‌روی بر دامنهٔ تپه در سوی شرقی دریاچه می‌توان به آن رسید. | ## جمع‌بندی | این قلعه یکی از برجک‌هایی بود که در جریان شورش‌های دزموند مورد استفاده قرار می‌گرفت و احتمالاً همان‌جایی است که ارل دزموند در سال ۱۵۷۳ پس از آن‌که لباس انگلیسی‌اش را کنار گذاشت و جامهٔ ایرلندی پوشید، در بازگشت به مونستر (ایرلند) از لندن، قدرت خود را در آن مستقر کرد.
موضوع مقاله: دان‌میل رایز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دان‌میل رایز | مقدمه: این گذرگاه کوهستانی بخشی از تنها مسیر کم‌ارتفاع در میان کوه‌هاست که بخش‌های شمالی و جنوبی لیک دیستریکت را به هم متصل می‌کند. | ## بخش 1: دان‌میل رایز | طبق سنت‌های محلی، این تپهٔ سنگی محل دفن پادشاهی به نام دان‌میل است که به دست آنگلوساکسون کشته شد. خودِ این نام جغرافیایی احتمالاً از نام تاریخی دیفن‌وال اب اوین، پادشاه استراتکلاید گرفته شده است. | ## بخش 2: دان‌میل رایز | این مکان بخشی از خط‌الرأس اصلی شرقی-غربی لیک دیستریکت را تشکیل می‌دهد: تمام رودهای شمالی در نهایت به خور سالوی یا سواحل مجاور می‌ریزند، در حالی که رودهای جنوبی به Morecambe Bay سرازیر می‌شوند. امروزه جاده A591 بین کندال و کزویک از این مسیر می‌گذرد و بخش روی دان‌میل ریز، قطعه کوتاهی از یک بزرگراه دو بانده است. | ## بخش 3: دان‌میل رایز | ## جمع‌بندی | در یک توقفگاه ساحلی (layby) در جنوب این گذرگاه، نمونه نادری از یک کیوسک تلفن متعلق به انجمن اتومبیل (AA) همچنان باقی مانده است.
موضوع مقاله: شاهزاده چابا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاهزاده چابا | مقدمه: او جنگجویی درنده و ماهر بود که هون‌ها را در تمامی نبردهایی که در طول اعصار با آن‌ها روبرو شدند، به پیروزی رساند. | ## بخش 1: شاهزاده چابا | هنگامی که در میدان نبرد با هم روبرو شدند، سرداران دشمن با تمسخر به هون‌ها گفتند: «اکنون که چابا رفته است، چه کسی شما را نجات خواهد داد؟» اما به محض اینکه این کلمات بر زبان رانده شد، راه درخشانی متشکل از ستارگان در آسمان شب پدیدار گشت و چابا در رأس ارتش آسمانی به پایین تاخت. چابا و ارتش او متجاوزان فرانکی را درهم شکستند و بار دیگر هون‌ها را نجات دادند، گریگوری تور، در توضیح حمله‌ای به قلمرو فرانک‌ها در سال ۵۶۶ و سه بار دیگر نیز او از «راه آسمانی جنگجویان» برای دفاع از مردمش بازگشت. | ## بخش 2: شاهزاده چابا | طبق برخی روایت‌های این افسانه، او چندین قرن بعد دوباره دیده شد که آرپاد و مجارها (قبیله برادر هون‌ها) را از فراز کوه‌های کارپات به سوی پادشاهی مجارستان که امروزه به نام مجارستان شناخته می‌شود، رهبری می‌کرد. در نتیجه، گفته می‌شود که معنای نام مجاری چابا (Csaba - به معنای «هدیه‌ای از آسمان» یا «هدیه‌ای از بهشت») از این افسانه گرفته شده است. | ## بخش 3: شاهزاده چابا | György Györffy استدلال کرد که شخصیت شاهزاده چابا ترکیبی از افراد واقعی است، مانند چابا (رئیس قبیله در قرن دهم) و «کومس» چابا (یا آبا) در قرن یازدهم که معتمد اولین پادشاه، ایشتوان یکم، بود. | ## جمع‌بندی | اولی در اواسط قرن دهم به همراه قبیله‌اش مجارستان را به مقصد بالکان ترک کرد، در حالی که دومی احتمالاً پدر آبا شاموئل و در نتیجه جد خاندان معتبر آبا بوده است.
موضوع مقاله: عرب‌های اروگوئه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عرب‌های اروگوئه | مقدمه: عرب‌های اروگوئه شهروندان یا ساکنان اروگوئه با تبار عربی هستند که نیاکانشان در موج‌های گوناگون مهاجرت از جهان عرب به‌ویژه از لبنان و سوریه به این کشور آمده‌اند. | ## بخش 1: عرب‌های اروگوئه | بزرگ‌ترین گروه در میان آنان لبنانی‌تباران‌اند که شمار بازماندگانشان ممکن است از ۸۰٬۰۰۰ تن فراتر رود. بیشتر عرب‌های اروگوئه از نظر دینی مسیحی و به‌ویژه مارونی هستند و اقلیتی مسلمان نیز در میان آنان دیده می‌شود. مهاجرت عرب‌ها به اروگوئه عمدتاً در دوران امپراتوری عثمانی آغاز شد و به همین دلیل در فرهنگ عامه اروگوئه به‌اشتباه «تورکو» (ترک) خوانده می‌شوند. عرب‌های اروگوئه از کوچک‌ترین جوامع عرب دور از وطن در جهان به‌شمار می‌روند و نزدیک به ۵۰۰ نفر عرب‌زبان در شهرهای مرزی چوی و ریورا زندگی می‌کنند. | ## بخش 2: عرب‌های اروگوئه | دیدکلی ریشهٔ بیشتر عرب‌های اروگوئه به سرزمینی بازمی‌گردد که امروزه لبنان نام دارد؛ شمار بازماندگان لبنانی‌تبار ممکن است بیش از ۸۰٬۰۰۰ نفر باشد. روند چشمگیر مهاجرت در دوران امپراتوری عثمانی رخ داد و از همین رو عرب‌های اروگوئه به‌شکل سنتی و نادرست «تورکو» (ترک) نامیده می‌شوند. افزون بر لبنانی‌ها، افرادی از کشورهای عربی دیگر مانند مصر، سوریه، مراکش و فلسطین نیز در این کشور ساکن شده‌اند. اکثر اروگوئه‌ای‌های عرب‌تبار مسیحی (مارونی) هستند و اقلیتی مسلمان نیز در میانشان یافت می‌شود. | ## بخش 3: عرب‌های اروگوئه | همچنین شماری اندک از یهودیان عرب به اروگوئه مهاجرت کردند که با گذشت زمان هویت فرهنگی عربی خود را از دست دادند. روندهای نوین در سال‌های اخیر دو روند تازه در مهاجرت عرب‌ها به اروگوئه دیده می‌شود: پناهجویان سوری که از جنگ داخلی سوریه گریخته‌اند. | ## جمع‌بندی | سرمایه‌گذاران عرب علاقه‌مند به اروگوئه که اتاق بازرگانی اروگوئه–عرب را با همکاری شورای همکاری خلیج فارس بنیان نهادند.
موضوع مقاله: روابط فلسطین و اروگوئه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # روابط فلسطین و اروگوئه | مقدمه: روابط فلسطین و اروگوئه به مناسبات دیپلماتیک و سیاسی میان دولت فلسطین و جمهوری شرقی اروگوئه اشاره دارد. | ## بخش 1: روابط فلسطین و اروگوئه | دولت فلسطین سفارتخانه‌ای در مونته‌ویدئو و اروگوئه سفارتخانه‌ای در رام‌الله دارد. اروگوئه در سال ۲۰۱۱ به‌طور رسمی دولت فلسطین را به رسمیت شناخت، هرچند مرزهای مشخصی را برای آن تعیین نکرد. اروگوئه از حل مسئله فلسطین بر پایه قطعنامه‌های سازمان ملل متحد و راه‌حل دو دولت پشتیبانی می‌کند. | ## بخش 2: روابط فلسطین و اروگوئه | پیشینه شناسایی اروگوئه در سال ۱۹۴۷ با رأی موافق به قطعنامه شماره ۱۸۱ سازمان ملل از تشکیل دولت فلسطینی حمایت کرده بود. اروگوئه از حل مسئله فلسطین بر پایه قطعنامه‌های سازمان ملل و راه‌حل دو دولت پشتیبانی می‌کند. تبادل دیپلماتیک در ۲ دسامبر ۲۰۱۴، انریکه ریبیرو استوارنامه خود را به‌عنوان سفیر اروگوئه در فلسطین به ریاض المالکی، وزیر امور خارجه فلسطین، تسلیم کرد. | ## بخش 3: روابط فلسطین و اروگوئه | در ۳ دسامبر ۲۰۱۴، ولید عبدالرحیم استوارنامه خود را به‌عنوان نخستین سفیر مقیم فلسطین در اروگوئه به وزیر امور خارجه اروگوئه تسلیم کرد و در ۵ دسامبر همان سال استوارنامه را به رئیس‌جمهور اروگوئه نیز ارائه داد. پیش از آن، نمایندگی دیپلماتیک فلسطین در اروگوئه از طریق سفارت فلسطین در آرژانتین و به‌صورت غیرمقیم انجام می‌شد. رایزنی‌های سیاسی در ۱۰ مه ۲۰۱۷، نخستین نشست رایزنی‌های سیاسی میان دو کشور در مونته‌ویدئو برگزار شد. | ## جمع‌بندی | در سال ۲۰۲۰، باشگاه فلسطینی اروگوئه در مونته‌ویدئو بنیان‌گذاری شد که نخستین نهاد ورزشی به نام مردم فلسطین در این کشور به‌شمار می‌رود.
موضوع مقاله: اسلاوی کلیسایی در رومانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اسلاوی کلیسایی در رومانی | مقدمه: اسلاوی کلیسایی زبان اصلی اداره امور عمومی و نیایش‌سرایی در شاهزاده‌نشین‌های قرون‌وسطایی رومانی، یعنی والاخیا و مولداویا بود. | ## بخش 1: اسلاوی کلیسایی در رومانی | پذیرش این زبان بازتاب‌دهنده نفوذ قوی فرهنگی و سیاسی دولت‌های مختلف اسلاوها در همسایگی این شاهزاده‌نشین‌ها، به‌ویژه دومین امپراتوری بلغارستان بود. | ## بخش 2: اسلاوی کلیسایی در رومانی | از قرن چهاردهم تا شانزدهم میلادی، اکثر منشورهای رسمی، وقایع‌نگاری‌ها و متون مذهبی به زبان اسلاوی تولید می‌شدند، هرچند جمعیت محلی در زندگی روزمره همچنان به زبان رومانیایی سخن می‌گفتند. | ## بخش 3: اسلاوی کلیسایی در رومانی | از آغاز قرن شانزدهم، زبان رومانیایی به تدریج جایگزین اسلاوی در اسناد رسمی شد و در نهایت به زبان غالب در امور اداری و مذهبی بدل گشت؛ با این حال، این زبان تا اواسط قرن نوزدهم همچنان با الفبای سیریلیک رومانیایی نوشته می‌شد ویژگی‌ها این زبان، در حالی که بر پایه زبان اسلاوی کلیسایی بود، از زبان‌های اسلاویِ اقوام پیرامون نیز تأثیر می‌پذیرفت. | ## جمع‌بندی | مهم‌ترین تأثیرات از جانب زبان بلغاری بود و تأثیراتی نیز از زبان صربی (در والاخیا) و زبان روسی (در مولداویا) به چشم می‌خورد.
موضوع مقاله: ماتیا گوبتس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ماتیا گوبتس | مقدمه: زندگی‌نامه نام ماتیا برای نخستین بار در اثر مورخ مجاری میکلوش ایستوانفی در سال ۱۶۲۲ ظاهر می‌شود. | ## بخش 1: ماتیا گوبتس | احتمالاً ایستوانفی این نام را به یاد پادشاه ماتیاش خوب به او نسبت داده است، و بعدها این دو، و پادشاه دهقانان، گیورگی دوژا (رهبر شورش دهقانی مجارستان در سال ۱۵۱۴)، در سنت‌های عامیانه با هم درآمیختند. هنگامی که شورش آغاز شد، دهقانان او را به عنوان یکی از رهبران برگزیدند و او به خاطر ویژگی‌های شخصی‌اش شهرت یافت و تأثیرگذارترین رهبر قیام شد. | ## بخش 2: ماتیا گوبتس | در دوران کوتاه رهبری‌اش، توانایی خود را به عنوان یک مدیر کارآمد و رهبری الهام‌بخش نشان داد که بعدها افسانه‌ای از او ساخت. ماتیا گوبِتس ارتش دهقانی کم‌سلاح را در آخرین نبردشان در نبرد استوبیچکو پولیه در ۹ فوریه ۱۵۷۳ رهبری کرد؛ در برابر ارتش اشراف به فرماندهی اسقف حاکم یوراج دراشکوویچ. | ## بخش 3: ماتیا گوبتس | پیش از نبرد، سخنرانی کرد و کوشید مردان را متقاعد سازد که تنها پیروزی می‌تواند آزادی را برایشان به ارمغان بیاورد، در حالی که شکست رنج بیشتری به همراه خواهد داشت. | ## جمع‌بندی | در ۱۵ فوریه، به دستور مستقیم اسقف دراشکوویچ، به صورت علنی شکنجه شد؛ تاجی از آهن گداخته بر سرش گذاشتند، با خواری در خیابان‌های شهر کشانده شد، با انبرهای آهن گداخته نیشگون گرفته شد و سرانجام مثله شد.Oto Lothar et al.
موضوع مقاله: موکاملار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # موکاملار | مقدمه: موکاملار (، مفرد: موکام) اصطلاحی است برای مجموعه‌ای از رپرتوارهای موسیقایی ترکمن که برای ساز دوتار (سازی دو سیمه از خانوادهٔ لوت) یا تویدوک (نوعی فلوت دمیدنی انتهایی) اجرا می‌شود. | ## بخش 1: موکاملار | موکاملار مهم‌ترین رپرتوار در سنت موسیقی کلاسیک ترکمن پس از آوازهای «باکسی» به‌شمار می‌رود. پنج قطعهٔ دوتار به‌عنوان هستهٔ اصلی این رپرتوار شناخته می‌شوند: گونوربَش موکامی، گوکدپه موکامی، ارککلیک موکامی، آیرالیک موکامی و موکاملارباشی. با وجود همانندی در نام‌گذاری، موکام ترکمن با سنت مقام عربی و همچنین ششمقام ازبکی و مُغام آذربایجانی تفاوت‌های بنیادین دارد و شباهت ذاتی موسیقایی میان آن‌ها وجود ندارد. ساختار موسیقایی مجموعهٔ کوچکی از موکاملارها که رپرتوار موکام را در معنای دقیق آن تشکیل می‌دهند، از ساختار ملودیک مشابهی برخوردارند. | ## بخش 2: موکاملار | به گفتهٔ دیوید فاسوم، پژوهشگر موسیقی، همهٔ این قطعات در بخش پایانی خود به یک مُد ملودیک ویژه تغییر می‌کنند که دربرگیرندهٔ درجهٔ دوم کاهش‌یافته و درجهٔ سوم افزایش‌یافتهٔ گام است. در چارچوب ساختار دقیق موکاملار و دیگر آثار موسیقی ترکمن، تزیینات و تفاوت در تأکیدها موسیقی را جذاب نگاه می‌دارد و بر زیبایی آن می‌افزاید. نوازندگان و تعداد قطعات برای هر ساز چندین موکام وجود دارد و نوازندگان ممکن است دربارهٔ شمار دقیق آن‌ها هم‌داستان نباشند. با این حال، پنج قطعهٔ دوتار به‌طور عام پذیرفته شده‌اند: گونوربَش موکامی، گوکدپه موکامی، ارککلیک موکامی، آیرالیک موکامی و موکاملارباشی. | ## بخش 3: موکاملار | پیوند با سنت‌های موسیقایی دیگر با وجود شباهت در نام‌گذاری، هنگام مقایسهٔ موکام ترکمن با سنت کلاسیک مقام عربی و نیز ششمقام ازبکی و مُغام آذربایجانی، شباهت بسیار اندک است و هیچ همانندی ذاتی موسیقایی میان آن‌ها یافت نمی‌شود. با این حال، پیوندهای مشخصی از نظر مُدالیته و فن اجرا میان رپرتوار دوتار ترکمن و دُمبرای قزاق وجود دارد. در سینما این رپرتوار نام خود را به فیلم ترکمن «رازهای موکام» ساختهٔ سال ۱۹۷۴ میلادی داد که داستان زنی را روایت می‌کند که در دوران پیش از شوروی آواز خواندن این موسیقی را فرا می‌گیرد. | ## جمع‌بندی | تامارا گلازونوا این فیلم را «یکی از شاهکارهای سینمایی ترکمنستان» توصیف کرده‌است.
موضوع مقاله: برناردو کارپیو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # برناردو کارپیو | مقدمه: بِرناردو کارپیو شخصیتی افسانه‌ای در اساطیر فیلیپین است که گفته می‌شود علت زلزله‌هاست. | ## بخش 1: برناردو کارپیو | برخی روایت‌ها می‌گویند برناردو کارپیو یک غول است، که جای پاهای عظیمی که گفته می‌شود در کوه‌های مونتالبان از خود به جا گذاشته این ادعا را تأیید می‌کند. روایت‌های این داستان‌ها ریشه‌های پیش از دوران استعمار دارند، اما نام قهرمان در دوران استعمار اسپانیا، اسپانیایی‌سازی شد. همه روایت‌ها بر این نکته توافق دارند که برناردو کارپیو نیرویی داشت که به نیروی بسیاری از قهرمانان پرقدرت در حماسه‌های آسیایی، مانند لام-انگ، شباهت داشت. | ## بخش 2: برناردو کارپیو | تاگالوگ‌های باستان کروکودیل‌ها را بسیار مقدس می‌شمردند و هرگاه یکی از آن‌ها را در آب می‌دیدند، با کمال فروتنی فریاد می‌زدند: «نونو» (Nuno) به معنای «پدربزرگ». پرندگانی به نام تیگمامانوک (مارتین‌ماهی‌خور یقه‌سفید) بسیار مقدس شمرده می‌شوند، زیرا اجازه دارند بدون آسیب دیدن، دندان‌های کروکودیل را تمیز کنند. رود پاسیگ صخره بزرگی داشت (بوآیانگ باتو – کروکودیل سنگی) که سال‌ها به عنوان بت پرستش می‌شد؛ مردم هر بار که از کنارش رد می‌شدند برایش نذری می‌گذاشتند، تا اینکه پدران مذهبی سنت آئوگوستین آن را به تکه‌های کوچک خرد کردند و در جایش صلیبی برپا داشتند. | ## بخش 3: برناردو کارپیو | سان بوئناونتورا (۱۶۶۳:۷۶) کروکودیل دنیای زیرین را با شیطان یکی دانست و از آن برای ترساندن مؤمنانش استفاده کرد و آن را مانونونگاب نا بووایا سا ایمپیرنو (کروکودیل بلعنده دوزخ) نامید.Potet, Jean-Paul G. | ## جمع‌بندی | در افسانه‌ای درباره ت改宗 معجزه‌آسای یک سانگلی (چینی) به کاتولیسیسم، گفته می‌شد که بوآیانگ باتو رود پاسیگ همان شیطانی است که توسط سان نیکولاس به سنگ تبدیل شده.
موضوع مقاله: اسحاق نسیم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اسحاق نسیم | مقدمه: نسیم در دوران تصدی خود کوشش‌های گسترده‌ای برای نزدیک‌سازی گروه‌های گوناگون یهودی به یکدیگر انجام داد و از جمله نخستین خاخام ارشد بود که از کیبوتص‌های سکولار و اشکنازی‌نشین بازدید کرد. | ## بخش 1: اسحاق نسیم | یکی از شناخته‌شده‌ترین اقدام‌های او تحریم مراسم استقبال از پاپ پل ششم در سفرش به اسرائیل در ۱۹۶۴ بود. پیشینه و آموزش اسحاق نسیم در ۱۸۹۶ در بغداد در خانواده‌ای یهودی عراقی با جایگاه اجتماعی بالا به دنیا آمد. در جوانی در کنار بازرگانی، به پژوهش در هلاخا (شریعت یهودی) پرداخت و با خاخام‌های سرزمین اسرائیل، لهستان و آلمان در تماس بود و به‌سرعت به عنوان مرجعی هلاخایی شناخته شد. آموزش دینی او در عراق زیر نظر خاخام‌های بزرگ و از جمله خاخام صادقه حوصین صورت گرفت. او در ۱۹۲۵ به‌طور قطعی به فلسطین مهاجرت کرد و نزد تلمودشناس نامدار شلومو آلفاندری به تحصیل ادامه داد. در سال بعد، مجموعهٔ پاسخ‌های هلاخایی (رسپونسا) صادقه حوصین را با عنوان «صدقه و مشپط» (؛ به معنای «عدالت و داوری») با مقدمه و شرح خود منتشر کرد. در ۱۹۴۷ بسیاری از نوشتارهای هلاخایی او در مجموعه‌ای با عنوان «عین هطوو» (؛ به معنای «شراب نیکو») گردآوری شد. | ## بخش 2: اسحاق نسیم | خانهٔ او محل گردهمایی دانشمندان هلاخا و تلمود بود و کتابخانهٔ یهودی‌شناسی او یکی از بهترین‌ها در جهان به‌شمار می‌رفت. خاخام ارشد سفاردی اسرائیل در ۱۹۵۵ نسیم به‌رغم آنکه پیش از آن از کنش‌گری اجتماعی پرهیز می‌کرد، به سمت خاخام ارشد سفاردی اسرائیل برگزیده شد و جانشین خاخام بن-صهیون میر های اوزیل گردید. از همان آغاز به عنوان اندیشمندی مستقل شناخته شد که سخنان و اقدام‌هایش گاه واکنش رهبران سیاسی را برمی‌انگیخت. به عنوان حسن نیت، از چندین کیبوتص بازدید کرد که در آن زمان زیر نفوذ ایدئولوژی ضدروحانیت بودند. همچنین با نمایندگان یهودیان پراکنده در کشورهای مختلف دیدار کرد و در سخنرانی‌هایش از عبارت‌های کوتاه و روشن بهره می‌گرفت تا برای افرادی که با پیچیدگی‌های هلاخایی آشنا نبودند قابل فهم باشد. دفاع از بنی‌اسرائیل هند اندکی پیش از انتخاب نسیم به مقام خاخام ارشد، بحثی دربارهٔ یهودی بودن جامعهٔ بنی‌اسرائیل هند درگرفته بود. برخی خاخام‌ها یهودی بودن آنان را نمی‌پذیرفتند، اما نسیم با قاطعیت از یهودی بودن ایشان دفاع کرد. | ## بخش 3: اسحاق نسیم | تحریم بازدید پاپ پل ششم در ۱۹۶۴ پاپ پل ششم به اسرائیل سفر کرد اما از دیدار با سران دینی دیگر سر باز زد و خواست آنان نزد او بروند. او اعلام کرد حاضر است با پاپ دیدار کند به شرط آنکه اگر خاخام ارشد به رم سفر کند، برخوردی متقابل صورت گیرد. دلیل اصلی این اقدام آن بود که اگر خاخام ارشد اسرائیل بدون پاسخ متقابل از سوی رهبر کلیسای کاتولیک به استقبال او می‌رفت، تصویری از فرودستی یهودیت در برابر مسیحیت پدید می‌آمد. پس از جنگ شش‌روزه پیش از جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷، خاخام نسیم پیوسته با اندوه به نبود یهودیان در شهر قدیمی اورشلیم و محرومیت آنان از دسترسی به کوه معبد اشاره می‌کرد. پس از جنگ شش‌روزه، دادگاه عالی خاخامی را به شهر قدیمی منتقل کرد تا نشست‌های آن در همان مکانی برگزار شود که در دوران پادشاهی‌های مستقل یهودی، سنهدرین در آن تشکیل جلسه می‌داد. سال‌های پایانی نسیم ۱۸ سال سمت خاخام ارشد سفاردی اسرائیل را بر عهده داشت و در ۱۹۷۲ جای خود را به عووادیه یوسف سپرد. | ## جمع‌بندی | خانواده پسر اسحاق نسیم، موشه نسیم، از رهبران نخست حزب لیبرال اسرائیل و سپس بلوک لیکود بود.
موضوع مقاله: موسی هلوی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # موسی هلوی | مقدمه: وی از سال ۱۸۷۲ تا ۱۹۰۸ این سمت را بر عهده داشت و از جمله نزدیک‌ترین شخصیت‌های یهودی به دربار عثمانی به‌شمار می‌رفت. | ## بخش 1: موسی هلوی | موسی هلوی در دورهٔ کهونت خود خط‌مشی محافظه‌کارانه‌ای را در پیش گرفت و پیوندهای نزدیکی با حکومت عثمانی داشت. وی سرانجام در اوت ۱۹۰۸ زیر فشار مخالفان از سمت خود کناره‌گیری کرد و دو سال بعد درگذشت. در سال ۱۸۷۰ (حدود ۱۲۴۸ شمسی) به سمت رئیس دادگاه خاخامی (آب بِت‌دین) قسطنطنیه و خاخام محلهٔ خاسکوی منصوب شد. خاخام‌باشی امپراتوری عثمانی پس از مهاجرت خاخام‌باشی پیشین، ربی یقیر گیرون، به سرزمین فلسطین در سال ۱۸۷۲، حکومت عثمانی ربی هلوی را به‌عنوان جانشین وی در سمت خاخام‌باشی منصوب کرد. ربی هلوی و ربی گیرون تنها خاخام‌باشی‌هایی بودند که به‌جای انتخابات، مستقیماً از سوی حکومت منصوب شدند. روابط با حکومت عثمانی دورهٔ تصدی ربی هلوی با خط‌مشی محافظه‌کارانه و روابط نزدیک با حکومت عثمانی شناخته می‌شود. وی تنها خاخام‌باشی‌ای بود که از حکومت مبلغ ۵۰ لیرهٔ عثمانی ماهانه به‌عنوان «پاداش» دریافت می‌کرد. | ## بخش 2: موسی هلوی | همچنین در طول دورهٔ تصدی خود چندین نشان افتخار درجهٔ اول از حکومت عثمانی دریافت کرد، از جمله نشان عثمانی و نشان مجیدیه. در آستانهٔ عید پِسَح سال ۱۸۹۷، سلطان عبدالحمید دوم مبلغ ۳۰٬۰۰۰ قروش برای توزیع میان جامعهٔ یهودی قسطنطنیه به ربی هلوی اعطا کرد. نظارت بر خاخام‌های امپراتوری ربی هلوی با بیشتر خاخام‌های امپراتوری عثمانی در ارتباط بود و بسیاری از انتصاب‌های خاخام‌های ارشد سراسر امپراتوری زیر نظر و تأیید او انجام می‌گرفت. در سال ۱۸۸۹، وی برای انتصاب رسمی ربی رفائل مئیر پانیژل به سمت خاخام‌باشی سرزمین فلسطین تلاش کرد. در سال ۱۹۰۷ نیز هنگامی که بر سر جانشینی خاخام ارشد بیت‌المقدس (ریشون لصیون) ربی یعقوب شائول الیشر اختلاف پیش‌آمد، ربی هلوی مداخله کرد و ربی الیاهو موشه پانیژل را به این سمت منصوب کرد و انتصاب ربی یعقوب مئیر به خاخامی سالونیک را تأیید نمود. نقش در دیدار هرتسل با سلطان بر پایهٔ گزارش پروفسور آبراهام گالانتی، ربی هلوی سلطان عبدالحمید دوم را متقاعد کرد که در سال ۱۹۰۱ در قسطنطنیه با تئودور هرتسل دیدار کند. بنا بر روایت‌ها، پس از دیدار، سلطان سه روز پیاپی ربی هلوی را فراخواند اما هر بار او را در اتاق انتظار نگه داشت و بدون ملاقات بازگرداند. | ## بخش 3: موسی هلوی | پس از سه روز سلطان سرانجام وی را به حضور پذیرفت و نارضایتی خود را از مداخلهٔ او در ترتیب‌دادن این دیدار ابراز کرد. ربی هلوی در پاسخ گفت که هنگام تلاش برای برگزاری دیدار نمی‌دانست هرتسل دربارهٔ اهداف صهیونیستی سخن خواهد گفت و تصور می‌کرد وی صرفاً دربارهٔ مسئلهٔ یهودیان به‌طور کلی نظر سلطان را جویا خواهد شد. آبراهام المالیح این روایت را رد کرد و استدلال کرد که ربی هلوی در نامه‌ای به ربی موشه نحوم یروشلیمسکی، هرتسل را «ویرانگر» خوانده و نوشته‌های وی را «نوشته‌های رنج» توصیف کرده بود. کناره‌گیری و درگذشت در اوت ۱۹۰۸ ربی هلوی زیر فشار مخالفان خود، از جمله داوید فرسکو، از سمت خاخام‌باشی کناره‌گیری کرد. ربی هلوی در ۲۱ ژوئیهٔ ۱۹۱۰ در سن ۸۴ سالگی درگذشت و در گورستانی محلی به خاک سپرده شد. | ## جمع‌بندی | برادرش ربی شبتای هلوی، رئیس دادگاه خاخامی در ترکیه بود و در سال‌های ۱۹۱۰ و ۱۹۱۲ برای دوره‌های کوتاهی جانشین موقت خاخام‌باشی خاییم نحوم افندی شد.
موضوع مقاله: زرزورا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زرزورا | مقدمه: زرزورا ، زِرزورا شهر یا واحه‌ای افسانه‌ای است که در صحرای بزرگ آفریقا قرار دارد. | ## بخش 1: زرزورا | شایعه مدت‌ها شایعه بود که زرزورا در اعماق بیابان غرب نیل در مصر یا لیبی وجود داشته است. این شهر توسط غول‌های سیاه‌پوستی نگهبانی می‌شود که مانع ورود و خروج هر کسی می‌شوند. با این حال، این ممکن است اشاره‌ای به مردم تِبو سیاه‌پوست باشد، کوچ‌نشینانی در چاد و لیبی که اجدادشان واحه‌های صحرا را غارت می‌کردند. «نخستین اشاره اروپایی به زرزورا در گزارشی از سال ۱۸۳۵ توسط مصرشناس انگلیسی جان گاردنر ویلکینسون آمده که بر اساس گزارش یک عرب بود که گفته بود هنگام جستجو برای شتر گمشده‌اش این واحه را یافته است. | ## بخش 2: زرزورا | «واحه‌ای به نام وادی زرزورا» که پنج روز در غرب مسیر رابط بین واحه‌های فرافره و واحات البحریه قرار داشت، «سرشار از درختان خرما، چشمه‌ها و برخی ویرانه‌های با قدمت نامعلوم» بود. هرچند داستان‌های مکان‌های مخفی بیابانی که توسط جستجوگران شتران گمشده یافت می‌شوند رایج بودند، گزارش ویلکینسون زمانی تقویت شد که کاوشگران بعدی تعدادی از واحه‌های پیش‌تر ناشناخته‌ای را که در کنار زرزورا در گزارش او نام برده شده بودند، یافتند. اما خود زرزورا را نیافتند.» در دوران اخیر، کاوشگران اروپایی به جستجوی زرزورا در بیابان پرداختند اما هرگز موفق به یافتن آن نشدند. کاوشگران برجسته قرن بیستم، رالف آلگر بانگولد از بریتانیا و مجاری لاسلو آلماشی، از سال ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۰ با کامیون‌های فورد مدل ای (۱۹۲۷–۱۹۳۱) به جستجوی زرزورا پرداختند. | ## بخش 3: زرزورا | در سال ۱۹۳۲، پروازهای شناسایی گروه آلماشی–پاتریک کلایتون دو دره در گیلف کبیر را کشف کرد. در سال بعد، آلماشی سومین وادی «زرزورا» را یافت که در واقع واحه‌های بارانی در بیابان‌های دورافتاده بودند. | ## جمع‌بندی | از سوی دیگر، بانگولد زرزورا را افسانه‌ای می‌دانست که هرگز با کشف نمی‌توان آن را حل کرد.
موضوع مقاله: داوود آسئو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # داوود آسئو | مقدمه: داوود آسئو (به ترکی: ؛ ۱۹۱۴ – ۱۴ ژوئیه ۲۰۰۲) خاخام‌باشی (خاخام اعظم) جمهوری ترکیه از سال ۱۹۶۱ تا زمان درگذشتش در سال ۲۰۰۲ بود. | ## بخش 1: داوود آسئو | او پس از موشه روزن خاخام اعظم رومانی، دومین خاخام اعظم با طولانی‌ترین دوره خدمت در اروپا به‌شمار می‌رفت و نزدیک به ۴۰ سال رهبری معنوی جامعه یهودیان ترکیه را بر عهده داشت. آسئو جانشین خاخام اعظم رافائل سابان شد و در طول دوران خدمتش نماینده جامعه یهودی ترکیه در دیدارهای بسیاری با رهبران سیاسی بود. زندگی آغازین و آموزش آسئو در استانبول زاده شد و در آنجا به مدرسه‌ای دینی در محله حاسکوی رفت. در سال ۱۹۲۸ بورسیه لوژ دوریان بنه بریت را دریافت کرد و برای تحصیل به مدرسه دینی یهودی (یشیوا) در جزیره رودس رفت و به مدت ۶ سال در آنجا به پژوهش پرداخت. | ## بخش 2: داوود آسئو | لادینو زبانی برگرفته از اسپانیایی بود که بسیاری از یهودیان ترکیه بدان سخن می‌گفتند. پس از پایان تحصیلات به استانبول بازگشت و دبیر زبان عبری در دبیرستان یهودی استانبول شد. فعالیت حرفه‌ای در سال ۱۹۳۶ آسئو عضو بیت‌دین (دادگاه شرعی یهود) شد و سپس به سِمَت دبیر و نیز منشی خصوصی خاخام اعظم رافائل سابان در دادگاه خاخامی برگزیده شد. او نماینده نزدیک به ۲۲٬۰۰۰ یهودی ترکیه بود که بیشترشان از تبار یهودیان سفاردی فراری از اسپانیا در سده پانزدهم میلادی بودند. | ## بخش 3: داوود آسئو | در سال ۱۳۶۵ شمسی (۱۹۸۶ میلادی) آسئو در مقام خاخام اعظم شاهد قتل‌عام کنیسه «نیوه شالوم» بود؛ حمله‌ای به بزرگ‌ترین کنیسه ترکیه که در آن ۲۲ نمازگزار کشته شدند. آسئو دومین خاخام اعظم با طولانی‌ترین دوره خدمت در اروپا پس از موشه روزن خاخام اعظم رومانی بود. | ## جمع‌بندی | پس از درگذشت او، ایسحاق هالوا که هفت سال معاون وی بود، جانشین او در مقام خاخام‌باشی شد.