موضوع مقاله: حسین نایل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حسین نایل | مقدمه: نایل، یکی از پژوهشگران نامدار افغانستان و از نخستین کسانی بود که یک رویکرد علمی را در زمینهٔ پژوهش دربارهٔ تاریخ، فرهنگ و رسوم مردم طایفه هزاره بنیان گذاشت. | ## بخش 1: حسین نایل | وی همچنین در دوران عضویت خود در آکادمی علوم افغانستان، سفرهای زیادی به کشورهای مختلف داشت و از سوی نهادهای بسیاری از او تقدیر شد.''</big></sup> زندگی‌نامه حسین نایل در سال ۱۳۱۰ خورشیدی در کابل به دنیا آمده است. او اصالتاً از قریهٔ حصار قول‌خویش، ولسوالی حصهٔ اول بهسود، ولایت میدان وردک بود. پدر او غلام‌حسین نام داشت و به‌دلیل مشکلات زندگی، فشار سیاسی و بدرفتاری کوچی‌ها، ده و دیار خود را ترک نموده و به کابل عزیمت کرده بود. نایل، بعد از سپری کردن ایام کودکی، وارد مکتب ابتداییه شد و بعد از یک وقفهٔ کوتاه تحصیلات خود را در لیسه شبانه اِدامه داد و کورس‌های مالی و اداری را در مربوطات وزارت معارف نیز فراگرفت. فعالیت‌های اجتماعی و اداری حسین نایل در سال ۱۳۴۱ خورشیدی در ریاست مجادله ملاریا به‌عنوان کارمند کار کرد، و بعدها به مدت دو سال در مربوطات وزارت تعلیم و تربیه به‌صفت معلم خدمت کرده است و سپس در سال ۱۳۵۳ خورشیدی به‌کرسی استادیاری در دانشکده ادبیات و علوم بشری دانشگاه کابل تکیه زده و سال‌های زیادی در این سمت باقی ماند. او بین سال‌های ۱۳۵۵ تا ۱۳۵۶ خورشیدی به‌عنوان کارمند در اداره اصلاحات ارضی کار کرد و در این اداره در ۲۶ سرطان ۱۳۵۶ ه.خ. | ## بخش 2: حسین نایل | آقای نایل لقب «کارمند شایستهٔ فرهنگ» را از سوی «انجمن نویسندگان» بنا بر فرمان شماره ۴۷۳، مورخهٔ 1369/03/12 ه‍.ش رئیس‌جمهوری و مدال هفتادمین سال استقلال افغانستان را در کارنامهٔ خود دارد. عضو کمیته پذیرش و ارزیابی مقالات در سمینار سه صد و چهلمین سال تولد میرزا عبدالقادر بیدل، ۱۳۶۳ ه.خ. عضو هیئت قیمت‌گذاری کتب استاد خلیلی در کتاب‌خانه‌های عامه، وزارت اطلاعات و کلتور، ۱۳۶۸ ه.خ. عضو هیئت تحریریه مجله غرجستان؛ عضو هیئت تحریریه مجله حجت؛ عضو اتحادیه ژورنالیست‌های افغانستان. آقای نایل علاوه بر این با نشریات و مجلات مختلف همکاری مستمر و طولانی داشته و برخی از مقالات و نوشته‌های ایشان در مجلات دیگر نیز چاپ و منتشر شده است. متأسفانه به دلیل تحولات سیاسی در افغانستان بسیاری از این نوشته‌ها و مقالات از بین رفته و در دسترس نیست. | ## بخش 3: حسین نایل | آثار قلمی و کتاب‌ها حسین نایل یکی از پژوهشگران پرکار و باپشتکار افغانستان بود که آثار قلمی فراوانی را به‌رشتهٔ تحریر درآورده است. او با هدف‌مندی و تلاش خستگی‌ناپذیر کتاب‌های ذیل را از خود به یادگار گذاشته است: فهرست کتب چاپی دری افغانستان، چاپ انجمن تاریخ، سال ۱۳۵۶ ه.خ. سایه‌روشن‌هایی از وضع جامعه هزاره، چاپ اول، ۱۳۶۴ ه‍.ش، وزارت اقوام و قبایل، چاپ دوم در کویته، چاپ سوم در قم، چاپ چهارم نشر زریاب در کابل، ۱۳۹۴ ه.خ.</sup> یادنامهٔ کاتب، چاپ اول وزارت اقوام و قبایل، ۱۳۶۵ ه‍.ش، چاپ دوم بنیاد اندیشه، ۱۳۹۵ ه.خ. مقدمه و چاپ تذکره، چاپ آکادمی علوم، ۱۳۶۷ ه‍.ش سرزمین و رجال هزاره‌جات، چاپ اول مرکز فرهنگی نویسندگان افغانستان در قم، ۱۳۷۹ ه‍.ش، چاپ دوم بنیاد اندیشه در کابل؛ ساختار طبیعی هزاره‌جات، چاپ اول، انتشارات صلصال در قم، ۱۳۸۱ ه.خ.، چاپ دوم بنیاد اندیشه در کابل؛ سیری در ادبیات سدهٔ سیزدهم، جلد دوم، آکادمی علوم افغانستان، ۱۳۸۲ ه.خ. مسایل هزاره در شش جلد، چاپ بنیاد اندیشه در کابل، ۱۳۹۷؛</sup> درگذشت حسین نایل، بعد از سپری نمودن ۶۷ بهار از زندگی پربار علمی و فرهنگی خود، حوالی ساعت ۴ صبح روز شنبه، ۱۶ حمل ۱۳۷۶ ه.خ.، بر اثر بیماری، چشم از جهان فروبست. پیکر نایل حوالی ساعت یک همان روز در دامنهٔ شمالی تپهٔ بی‌بی مهرو در کابل به‌خاک سپرده شد. | ## جمع‌بندی | عبدالشکور رشاد، معاون اول آکادمی علوم افغانستان در آن زمان، ضمن قدردانی از خدمات فرهنگی و علمی آقای نایل، نبود او را یک ضایعهٔ فرهنگی خواند.