موضوع مقاله: فضای احتمال | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فضای احتمال | مقدمه: در نظریهٔ احتمال، فضای احتمال یا احتمال سه‌گانه ، ساختار ریاضی‌ای است که یک مدل رسمی از یک فرایند تصادفی یا «آزمایش» را ارائه می‌کند. | ## بخش 1: فضای احتمال | به عنوان مثال، می‌توانیم فضای احتمالی را تعریف کنیم که پرتاب یک تاس را مدل می‌کند. تابع احتمال یا که به هر پیشامد در فضای رویداد یک احتمال اختصاص می‌دهد و عددی بین ۰ و ۱ است. به منظور ارائهٔ یک مدل معقول از احتمالات، این عناصر باید بعضی از اصولی که در این مقاله به تفصیل شرح داده شده است را برآورده کنند. برای فضای رویداد، ما به سادگی می‌توانیم از مجموعهٔ تمام زیرمجموعه‌های فضای نمونه استفاده کنیم که شامل رویدادهای ساده‌ای مانند (تاس عدد ۵ آمده است) و همچنین رویدادهای پیچیده‌ای مانند (تاس عددی زوج آمده است) است. در نهایت برای تابع احتمال، ما هر رویداد را به تعداد پیشامدهای آن رویداد تقسیم می‌کنیم. هنگامی که یک آزمایش انجام می‌شود، تصوّر می‌کنیم که «طبیعت» یک نتیجهٔ یکسان را از فضای نمونهٔ «انتخاب» می‌کند. به همهٔ پیشامدهایی که در فضای پیشامد (که فضای پیشامد حاوی نتیجهٔ انتخاب شدهٔ است) هستند گفته می‌شود که «روی داده‌اند». این «انتخاب» به این صورت اتّفاق می‌افتد که اگر آزمایش بارها تکرار می‌شد، تعداد وقوع هر رویداد، به عنوان کسری از تعداد کلّ آزمایش‌ها، به احتمال زیاد به سمت احتمالی که توسّط تابع احتمال به آن رویداد اختصاص داده می‌شود، میل می‌کند. آندری کولموگروف، ریاضی‌دان روسی، مفهوم فضای احتمال را همراه با دیگر اصول احتمال در دههٔ ۱۹۳۰ معرّفی کرد. | ## بخش 2: فضای احتمال | سه رویداد مختلف (چند ضلعی‌های رنگی) با احتمالات مربوط به آن‌ها نشان داده شده‌اند (با فرض توزیع یکنواخت گسسته). فضای احتمال یک سه‌گانهٔ ریاضی است که مدلی را برای کلاس خاصّی از موقعیّت‌های دنیای واقعی ارائه می‌دهد. مانند مدل‌های دیگر، در نهایت نویسندهٔ آن تعریف می‌کند که کدام عناصر ، و شامل خواهند شد. هر نمونه از وضعیّت دنیای واقعی (یا اجرای آزمایش) باید دقیقاً یک نتیجه ایجاد کند. اگر نتایج اجراهای متفاوت آزمایش در مواردی که مهم است، متفاوت باشد، آنگاه آن آزکایش‌ها نتایج متمایز هستند. در اینجا، یک «رویداد» مجموعه‌ای از صفر نتیجه یا تعداد نتایج بیشتر است؛ یعنی یک «رویداد» زیرمجموعه‌ای از فضای نمونه است. در طول یک آزمایش زمانی یک رویداد «اتفاق افتاده» است که نتیجهٔ آزمایش یکی از عناصر آن رویداد باشد. یک نتیجه ممکن است عضو تعداد زیادی از رویدادها باشد، پس این امکان وجود دارد که با یک نتیجه یکسان، چند رویداد اتّفاق افتاده باشد. به عنوان مثال، وقتی آزمایش شامل پرتاب دو تاس است، مجموعهٔ تمام نتایج با مجموع ۷ می‌تواند یک رویداد را تشکیل دهد و همین‌طور نتایج با مجموع فرد نیز می‌تواند رویداد دیگری باشد. | ## بخش 3: فضای احتمال | اگر نتیجه، عدد ۲ به روی تاس اوّل و عدد ۵ به روی تاس دوم باشد، گفته می‌شود که هر دو رویداد «مجموع ۷» و «مجموع فرد» اتّفاق افتاده است. احتمال یک رویداد عددی حقیقی بین صفر (رویدادهای غیرممکن احتمال صفر دارند، اگرچه رویدادهای با احتمال صفر لزوماً غیرممکن نیستند) و یک (رویدادهایی که قریب به یقین اتفاق می‌افتند، تقریباً با اطمینان کامل) است. تابع اندازه‌گیری احتمال باید دو شرط ساده را برآورده کند: اول آنکه احتمال یک مجموعهٔ شمارا از رویدادهای دو به دو مجزّا باید برابر با مجموع قابل شمارش احتمال هر یک از آن رویدادها باشد. به عنوان مثال، احتمال مجموعهٔ مجزّای وقایع و در آزمایش تصادفی پرتاب یک سکّه، ، برابر با مجموع احتمال برای و احتمال برای می‌باشد، . دوم آنکه احتمال فضای نمونهٔ باید برابر با ۱ باشد (که نشان‌دهندهٔ آن است به هنگام اجرای مدل، برخی از نتایج باید رخ بدهد). در مثال قبلی احتمال مجموعه‌ای از نتایج باید برابر با یک باشد، زیرا کاملاً مسلّم است که در یک پرتاب سکّه، نتیجه یا خواهد بود یا (این مدل از هر امکان دیگری صرف نظر می‌کند). برخی از زیرمجموعه‌ها به سادگی مورد بحث نیستند یا برخی دیگر را نمی‌توان «اندازه‌گیری» کرد. | ## جمع‌بندی | در این مثال پیشامدها معمولاً فواصلی بین ۶۰ تا ۶۵ متر یا چنین فواصلی هستند در حالی که پیشامدهای ما مجموعه‌هایی مانند اعداد گنگ بین ۶۰ تا ۶۵ متر نیستد.