موضوع مقاله: رمان‌های صدام حسین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رمان‌های صدام حسین | مقدمه: دو رمان نخست (زبیبه و پادشاه و دژ استوار) با عبارت «نوشتهٔ آن‌کس که نوشت» منتشر شدند که شیوه‌ای سنتی در ادبیات عربی برای حفظ گمنامی نویسنده بود. | ## بخش 1: رمان‌های صدام حسین | برخی پژوهشگران غربی بر این باورند که صدام حسین در نگارش این آثار از نویسندگان پنهان بهره گرفته‌است. رمان‌های صدام حسین عمدتاً دارای درونمایه‌های تمثیلی و سیاسی هستند و بازتابی از دیدگاه‌های ملی‌گرایانهٔ عربی، مشروعیت حکومت بعث و تقابل با غرب به‌شمار می‌روند. این آثار پس از سقوط حکومت صدام نیز مورد توجه پژوهشگران و رسانه‌ها قرار گرفتند و برخی از آن‌ها به زبان‌های ژاپنی، ترکی و روسی ترجمه شدند. سیا بر این باور است که این رمان به‌دستور صدام حسین و با یاری نویسندگان پنهان نگاشته شده‌است. داستان رمان یک قصهٔ عاشقانه میان حاکمی نیرومند در عراق سده‌های میانه و دختری زیبا و ساده به نام زبیبه است. این رمان به‌صورت تمثیلی نوشته شده‌است: زبیبه نماد مردم عراق، شوهرش نماد ایالات متحده و حاکم نماد خود صدام حسین است. در ابتدا گمان می‌رفت که فیلم «دیکتاتور» (۲۰۱۲) با بازی ساشا بارون کوهن بر پایهٔ این رمان ساخته شده باشد، اما بعداً مشخص شد که چنین نیست. این اثر نیز تمثیلی است و دربارهٔ به‌تأخیرافتادن ازدواج قهرمانی عراقی که در جنگ علیه ایران جنگیده با دختری کرد است. | ## بخش 2: رمان‌های صدام حسین | رمان سه شخصیت اصلی دارد: دو برادر به نام‌های صباح و محمود از منطقه‌ای روستایی در کرانهٔ غربی رود دجله که از خانواده‌ای کشاورز هستند و زنی جوان به نام شاترین از سلیمانیه. صباح قهرمان جنگ از دوران نبرد قادسیه نوین (جنگ ایران و عراق) است که در آن از ناحیهٔ پا زخمی و در ایران اسیر جنگی شده و سرانجام با چند دوست می‌گریزد. نیروی «دژ استوار» (اشاره‌ای به عراق) در یکپارچگی آن نهفته‌است؛ با وجود پیشنهادها برای تقسیم دارایی، مادر قهرمان نمی‌پذیرد. او همچنین می‌گوید که آن را نمی‌توان با پول خرید: «تنها کسانی که خونشان را نثار آن می‌کنند و از آن پاسداری می‌کنند، صاحبان راستین آن هستند.» مردان و شهر مردان و شهر رمانی دربارهٔ برآمدن حزب بعث در تکریت است. اخرج منها یا ملعون اخرج منها یا ملعون (، به معنای «برو بیرون، ای نفرین‌شده!») چهارمین و آخرین رمان صدام حسین است که گفته می‌شود روز پیش از حملهٔ نیروهای آمریکایی به پایان رسید. این رمان با بهره‌گیری از استعاره‌های کتاب مقدس، توطئه‌ای صهیونیستی-مسیحی علیه عرب‌ها و مسلمانان را توصیف می‌کند. ارتشی عربی سرانجام با حمله به سرزمین دشمن و ویرانی دو برج بزرگ، که اشاره‌ای به حملات ۱۱ سپتامبر است، توطئه را ناکام می‌گذارد. شخصیت‌های رمان شامل راوی، ابراهیم (نام‌گذاری‌شده به پاس پیامبر ابراهیم در سنت‌های یهودی، مسیحی و اسلامی) و سه نوهٔ او به نام‌های حزقیال، یوسف و محمود هستند که به ترتیب نمایندهٔ یهودیان، مسیحیان و مسلمانان‌اند. | ## بخش 3: رمان‌های صدام حسین | این کتاب در سال ۲۰۰۶ در توکیو توسط ناشر ژاپنی توکوما شوتن با عنوان «رقص شیطان» در ۲۵۶ صفحه و ۸ هزار نسخه منتشر شد. رغد حسین تلاش کرد رمان را در اردن منتشر کند و برنامه داشت ۱۰۰ هزار نسخه چاپ شود، اما دولت اردن از انتشار آن جلوگیری کرد. در سال ۲۰۰۷ رمان به روسی ترجمه و در سنت پترزبورگ توسط انتشارات آمفورا در ۲۰۶ صفحه و ۵ هزار نسخه منتشر شد. وادیم نازاروف، سردبیر انتشارات، گفت که انتشار این رمان «ابتکاری ایدئولوژیک» و «پاسخی به درد» بود و افزود: «وقتی خانه‌های صرب‌ها بمباران می‌شد، ما رمان‌های صربی منتشر کردیم. وقتی او رهبر عراق بود، نظم بیشتری در این کشور وجود داشت.» سبک نوشتاری جو تاچل، نویسنده و روزنامه‌نگار، در نوشتاری برای روزنامهٔ گاردین به تحلیل ادبی آثار صدام حسین پرداخت. جوجو مویز، برندهٔ جایزهٔ رمان سال از انجمن رمان‌نویسان عاشقانه، گفت که نویسنده آشکارا به خوانندگانش اهمیت نمی‌دهد و سیزده پرسش بلاغی در بخش بررسی‌شده شمرده بود. مویز افزود: «می‌ترسیدم نویسنده اسامه بن لادن یا الستر کمپبل باشد… وقتی فهمیدم کیست، همه‌چیز معنا پیدا کرد. نوشته‌هایش معادل ادبی آن نقاشی‌های دیواری فانتزی مهیب بود که در همهٔ کاخ‌هایش کشیده بود.» تینا فیلیپس، پژوهشگر دانشگاهی، پس از بررسی همان بخش‌ها شگفت‌زده شد که صدام حسین به نگارش رمان روی آورده‌است؛ زیرا در فرهنگ اسلامی شعر گونهٔ ادبی برتر شمرده می‌شود و صدام حسین در عراق تقریباً همهٔ گونه‌های ادبیات داستانی را ممنوع کرده بود. | ## جمع‌بندی | تاچل در پایان تحلیل خود نتیجه گرفت که «ما با نویسنده‌ای ناامن، بی‌استعداد و دچار هذیان روبه‌رو هستیم.» از سوی دیگر، منتقدان ادبی عراقی آثار او را اثرهای حماسی والااخلاقی با بن‌مایه‌ای ژرف فلسفی ارزیابی کرده‌اند.