موضوع مقاله: دیدگاه یهودیت نسبت به عیسی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دیدگاه یهودیت نسبت به عیسی | مقدمه: دیدگاه یهودیت نسبت به عیسی بازتاب‌دهنده موضع بنیادین یهودیت در برابر شخصیت محوری مسیحیت است. | ## بخش 1: دیدگاه یهودیت نسبت به عیسی | از دیدگاه یهودی، شیوه‌ای که مسیحیان عیسی را می‌نگرند با یکتاپرستی — که پایه و اساس یهودیت است — در تضاد است؛ زیرا یهودیت پرستش هر انسانی را گونه‌ای از بت‌پرستی می‌داند که سخت ممنوع است. بر اساس این آموزه، آمدن مسیح راستین با رویدادهایی همراه خواهد بود که هنوز رخ نداده‌اند؛ از جمله بنای معبد سوم، پدیدار شدن دوران صلح مسیحایی و بازگشت یهودیان به سرزمینشان. یهودیت همچنین هیچ‌یک از پیشگویی‌هایی را که مسیحیت به عیسی نسبت می‌دهد نمی‌پذیرد. در طول تاریخ، عالمان یهودی استدلال‌های گوناگونی در رد ادعاهای مسیحیت دربارهٔ عیسی مطرح کرده‌اند. برخی متون کلاسیک ادبیات خاخامی یهود، از جمله نسخه‌های سانسورنشده تلمود بابلی، احتمالاً به عیسی اشاره دارند، هرچند دامنه این اشارات در میان پژوهشگران همچنان مورد بحث است. باور به اینکه عیسی خدا، پسر خدا یا شخصی از تثلیث است با الهیات یهودی سازگار نیست. باور به تثلیث نیز همانند بسیاری از آموزه‌های الهیات مسیحی با یهودیت ناسازگار شمرده می‌شود. الهیات یهودی یگانگی و یکپارچگی خدا در یهودیت، هرگونه تصور از خدا به‌مثابه دوگانه یا سه‌گانه، بدعت‌آمیز است و حتی برخی آن را با چندخداپرستی برابر می‌دانند. بر اساس باورهای یهودی، تورات در سفر تثنیه (۶:۴) هرگونه تصور سه‌گانه از خدا را رد می‌کند: «بشنو ای اسرائیل، خداوند خدای ماست، خداوند یکی است.» یهودیت آموزش می‌دهد که هر انسانی که ادعا کند خدا، بخشی از خدا، یا پسر واقعی خداست، بدعت‌گذار است. تلمود اورشلیم به صراحت می‌گوید: «اگر مردی ادعا کند که خداست، دروغ می‌گوید.»Ta'anit 2:1 پل جانسون در کتاب خود تاریخ یهودیان جدایی میان یهودیان و مسیحیان را که ناشی از این اختلاف بنیادین بود چنین توصیف می‌کند: در سده دوازدهم میلادی، ابن میمون اصول بنیادین یهودیت را چنین تدوین کرد: «[خدا]، علت همه چیز، یکی است. این یگانگی نه مانند یگانگی یک جفت است، نه مانند یگانگی یک گونه که فردهای فراوان را دربرمی‌گیرد، نه مانند جسمی که از اجزای بسیار ساخته شده، و نه مانند یک موجود ساده که تا بی‌نهایت قابل تقسیم است. خدا جسم ندارد سیزده اصل اعتقادی ابن میمون این مفهوم را دربرمی‌گیرد که خدا جسم ندارد و مفاهیم مادی در مورد او کاربرد ندارند. در نیایش «یگدال» که در آغاز کتاب‌های دعای یهودی در کنیساها سراسر جهان آمده، گفته می‌شود: «او را شباهت جسم نیست و جسمانی هم نیست.» این یکی از اصول بنیادین یهودیت است که خدا هیچ ویژگی جسمانی ندارد. عیسی به‌عنوان مسیح یهودی مفهوم مسیح در یهودیت با مفهوم مسیح در مسیحیت تفاوت اساسی دارد. در یهودیت ارتدکسِ خاخامی، وظیفه مسیح آوردن عصر مسیحایی است؛ رویدادی که یک‌بار رخ می‌دهد. | ## بخش 2: دیدگاه یهودیت نسبت به عیسی | مسیح فرضی که پیش از به‌انجام رساندن وظیفه‌اش کشته شود — یعنی پیش از اینکه همه بنی‌اسرائیل را به راه تورات وادارد، شکاف‌های دینی را برطرف کند، جنگ‌های خدا را ببرد، معبد را در جایش بنا کند و تبعیدیان پراکنده اسرائیل را گرد آورد — مسیح نخواهد بود. ابن میمون می‌گوید: یهودیان بر این باورند که مسیح پیشگویی‌های مسیحایی اشعیا و حزقیال را برآورده خواهد کرد.موشه بن نحمان در مناظره‌اش با پابلو کریستیانی در ۱۲۶۳، بند ۴۹. یهودیت اشعیا ۱۱:۱ را چنین تفسیر می‌کند که مسیح از نسب پدری پادشاه داوود خواهد بود. انتظار می‌رود که او یهودیان را به سرزمینشان بازگرداند و معبد را بنا کند، به‌عنوان پادشاه فرمانروایی کند و دورانی از صلح و دانش را بگشاید که در آن «آگاهی از خدا» سراسر زمین را فرامی‌گیرد. دیدگاه یهودی دربارهٔ عیسی از این واقعیت تأثیر می‌پذیرد که عیسی در دوران پابرجایی معبد دوم زندگی کرد، نه در دوران تبعید. از آنجا که بنابر آموزه ارتدوکس مسیحی، عیسی از طریق روح‌القدس به دنیا آمد، امکان اینکه از نسب پدری از پادشاه داوود باشد وجود نداشت. او هرگز به‌عنوان پادشاه فرمانروایی نکرد و نه دوران صلح و نه دوران دانش فراگیری پس از او پدیدار شد. افزون بر این، یهودیت ادعاهای مسیحیت مبنی بر اینکه عیسی مسیح متون کتاب مقدس عبری است را بر پایه برگردان‌های نادرست می‌داند، چراکه عیسی هیچ‌یک از شرایط لازم برای مسیح یهودی را برآورده نساخت. عیسی بدون اینکه حتی بخشی از وظایف مسیحایی را به انجام برساند درگذشت؛ چیزی که مسیحیان می‌گویند در ظهور دوم رخ خواهد داد. این تناقض‌ها را دانشمندان یهودی معاصر عیسی نیز متوجه شدند، چنان‌که موشه بن نحمان در سال ۱۲۶۳ میلادی یادآور شد که عیسی توسط خاخام‌های هم‌دوره‌اش رد شده بود.موشه بن نحمان در با پابلو کریستیانی در سال ۱۲۶۳، بند ۱۰۳. پیشگویی و عیسی بر اساس تورات (تثنیه ۱۳:۱–۵ و ۱۸:۱۸–۲۲)، معیارهای پیامبر بودن یا سخن گفتن از سوی خدا در یهودیت چنین است: پیامبر باید از خدای اسرائیل (و نه خدایی دیگر) پیروی کند؛ خدا را جز آنچه در نوشته‌های مقدس آمده توصیف نکند؛ از تغییر در کلام خدا حمایت نکند یا ادعا نکند که خدا نظر خود را تغییر داده و چیزی می‌خواهد که با کلام جاودانه‌اش در تناقض است.میشنه تورات Madah Yeshodai HaTorah 8:7-9 در یهودیت هیچ مفهومی از «کامل کردن شریعت» توسط مسیح برای رهایی بنی‌اسرائیل از وظیفه پایبندی به میتزووت وجود ندارد. حتی اگر کسی که خود را پیامبر معرفی می‌کند قادر به انجام اعمال یا نشانه‌های ماورایی باشد، هیچ پیامبری نمی‌تواند با قوانین پیش‌تر اعلام‌شده در تناخ مخالفت کند. و بنابراین هرگونه انحراف عیسی از اصول یهودیت کتاب‌مقدسی، او را از شمار پیامبران یهودی بیرون می‌برد. این دیدگاه را هم‌عصران عیسی نیز برگزیدند؛ چنان‌که سنت خاخامی در تلمود (سوطاه ۴۸ب) می‌گوید: «چون ملاکی درگذشت، نبوت از اسرائیل رفت.» از آنجا که ملاکی قرن‌ها پیش از عیسی می‌زیست، روشن است که خاخام‌های دوران تلمودی عیسی را پیامبر الهام‌یافته‌ای نمی‌دانستند. افزون بر این، کتاب مقدس نمونه‌ای از پیامبری را نشان می‌دهد که می‌توانست مستقیماً با خدا سخن بگوید و معجزه انجام دهد اما «شرور» بود — بلعم باعورا. | ## بخش 3: دیدگاه یهودیت نسبت به عیسی | عیسی و رستگاری یهودیت مفهوم مسیحی رستگاری را نمی‌پذیرد، چراکه بر این باور نیست که انسان‌ها با گناه نخستین به دنیا می‌آیند. یهودیت در عوض بر این باور است که انسان برای تلاش در راه کمال و پیروی از کلام خدا به دنیا می‌آید. گناه در یهودیت به دو دسته تقسیم می‌شود: تخلف در برابر خدا (از طریق عدم انجام تکالیف آیینی، مانند نگاه نداشتن سبت)، و تخلف در برابر انسان (از طریق عدم انجام تکالیف اخلاقی، مانند غیبت). برای دریافت بخشش، شخص باید از گناه توبه کند، پشیمان باشد و تعهد دهد که دیگر آن گناه را تکرار نخواهد کرد. خدا آنگاه از تخلف در برابر خودش می‌بخشاید، هرچند شخص بسته به شدت گناه ممکن است همچنان مجازات شود. اگر گناهی در برابر انسان صورت گرفته باشد، گناهکار باید از شخصی که به او گناه ورزیده بخشش بخواهد و خدا یا شخص دیگری نمی‌تواند آن را ببخشاید. عیسی در ادبیات خاخامی تلمود برخی آثار کلاسیک ادبیات خاخامی یهود، از جمله نسخه‌های سانسورنشده تلمود بابلی و ادبیات کلاسیک میدراش که میان سال‌های ۲۵۰ تا ۷۰۰ میلادی نوشته شده، احتمالاً حاوی اشاراتی به عیسی هستند. مقامات مسیحی اروپا تا سال ۱۲۳۶ میلادی عمدتاً از اشارات احتمالی به عیسی در تلمود بی‌خبر بودند. در آن سال، نیکولاس دونین، یک تازه‌مسیحی‌شده از یهودیت، سی‌وپنج اتهام رسمی علیه تلمود را به پاپ گریگوری نهم عرضه کرد و این اتهامات برای دفاع نزد خاخام مطرح شد تا در مناظره پاریس در سال ۱۲۴۰ میلادی (۶۱۸ هجری شمسی) به آن‌ها پاسخ دهد.Saadia R. در مناظره بارسلون (۱۲۶۳)، خاخام کاتالونیایی موشه بن نحمان نیز همین نکته را مطرح کرد.بند ۲۲. کتاب کوزاری اثر یهودا هلوی (حدود ۱۰۷۵–۱۱۴۱)، این اشارات در تلمود را به عیسی ناصری نسبت می‌داد.بخش ۳، بند ۶۵. در نسخه‌های مونیخ (۱۳۴۲ میلادی)، پاریس و حوزه علمیه یهودیان از تلمود، عنوان «هنوتزری» به آخرین اشاره به یِشو در سنهدرین ۱۰۷ب و سوطاه ۴۷الف افزوده شده‌است. هرچند «نوتزری» در توسفتا دیده نمی‌شود، اما زمانی که تلمود بابلی تدوین شد، «نوتزری» به واژه استاندارد عبری برای مسیحی تبدیل شده بود و «یشو هنوتزری» در تلمود به معادل جنجالی «عیسی ناصری» در عبری تبدیل شد. برای نمونه، در سال ۱۱۸۰ میلادی اصطلاح «یشو هنوتزری» را می‌توان در میشنه تورات ابن‌میمون (هیلخوت ملاخیم ۱۱:۴، نسخه سانسورنشده) یافت. در همه کاربردهای این اثر، اشارات به یِشو با کنش‌ها یا رفتارهایی پیوند دارند که یهودیان را از یهودیت به سوی یا «ارتداد» سوق می‌دهند. | ## جمع‌بندی | از نظر تاریخی، تصویرسازی‌های عیسی در تلمود و ادبیات یهودی برای توجیه یهودستیزی به‌کار گرفته شده‌اند.