موضوع مقاله: شطرنج در هنر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شطرنج در هنر | مقدمه: شطرنج بلافاصله پس از گسترش این بازی از هندوستان و ایران، به جهان عرب و اروپا در قرون وسطی، منبع الهام هنرمندان بسیاری در هنرهای تجسمی و ادبی شد. | ## بخش 1: شطرنج در هنر | اولین آثار هنری با محوریت این بازی، مینیاتورهایی هستند که درون دست نوشته‌های قرون وسطایی جای دارند. همچنین اشعاری از این دوره وجود دارند که اغلب با هدف توصیف قوانین شطرنج خلق شده‌اند. پس از محبوبیت شطرنج در قرن پانزده و شانزدهم میلادی، بسیاری از آثار هنری مرتبط با این بازی ایجاد شد. 13 شعر «اسکاچیا لودوس» (Scacchia ludus) اثر مارکو جیرولامو ویدا است، که در سال ۱۵۲۷ میلادی سروده شد و چنان تأثیری بر مخاطبان خود گذاشت که این شعر را به نوبهٔ خود، الهام بخش نویسندگان و شاعران دیگر شد تا آثار دیگری دربارهٔ شطرنج کنند. در قرن بیستم میلادی، هنرمندان بسیاری آثار مرتبط با این بازی را خلق کردند که گاهی اوقات از زندگی بازیکنان مشهور الهام گرفته‌اند (مثل ولادیمیر ناباکوف در دفاع) یا از بازی‌های معروف اقتباس کرده‌اند (پول اندرسون در بازی جاودانه و جان برونر در میدان‌های شهر). برخی از نویسندگان انواع جدیدی از شطرنج را در آثار خود ابداع کردند، مانند شطرنج مخفی در سری دیسک ورلد اثر تری پرچت یا شطرنج سه بعدی در مجموعه پیشتازان فضا. در کلیسای پالاتینه در کاخ نورمن شهر پالرمو می‌توان قدیمی‌ترین نقاشی از یک بازی شطرنج را که امروزه شناخته شده است، را مشاهده کرد. این اثر مربوط به حدود سال ۱۱۴۳ میلادی است و هنرمندان در این نقاشی تعدادی از بازیکنان مسلمان را ترسیم کرده‌اند. این نقاشی به دستور پادشاه نورمن سیسیل، راجر دوم که کلیسای بزرگ شهر را بنا کرده است، کشیده شده است. قدیمی‌ترین نسخه خطی حاوی این منظومه به صورت تخمینی، در حدود سال ۹۹۷ میلادی، کتابت شده است. | ## بخش 2: شطرنج در هنر | این کتاب شامل ۱۵۱ تصویر است و در حالی که بیشتر آنها بر روی صفحهٔ شطرنج متمرکز شده‌اند و مسئلهٔ شطرنج را بررسی می‌کند و آرایه‌ها و تذهیب صفحات آن گونه‌گون است. ۱۵۰۰) نشان می‌دهند، «حتی با استانداردهای امروزی، آینده نگر» توصیف می‌شوند و ممکن است با همکاری لئوناردو داوینچی طراحی شده باشند. پس از محبوبیت تدریجی شطرنج در اروپا در قرن‌های ۱۵ و ۱۶، به ویژه در اسپانیا و ایتالیا، بسیاری از هنرمندان شروع به نوشتن اشعاری با موضوع شطرنج کردند.Litmanowicz (1974), p. 11 شطرنج عشق که توسط یک هنرمند ناشناس در پایان قرن پانزدهم نوشته شده است، بازی بین مارس و ونوس را توصیف می‌کند که از شطرنج به عنوان تمثیلی از عشق میان این دو، استفاده می‌کند. 13 آثار هنری مرتبط با شطرنج، کتابی نوشتهٔ مارکو جیرولامو ویدا (۱۵۲۷) است که بر بازی آپولو و مرکوری در کوه المپوس متمرکز است. گفته می‌شود که این شعر به دلیل هنر بالایش، تأثیر زیادی بر هر کسی که آن را می‌خواند، از جمله دسیدریوس اراسموس، می‌گذاشت. 14 اولی شعر شطرنج اثر جان کوچانوفسکی (حدود ۱۵۶۵) است که بازی را به عنوان نبرد بین دو ارتش توصیف می‌کند، اثر دوم هم کایسا از ویلیام جونز (۱۷۷۲) است. شعر دوم باعث شد درایاد و کائیسا، از اساطیر نیمه باستانی یونان، به عنوان «الهه شطرنج» معروف شود. گاهی اوقات، آنها از بازی‌های معروف الهام گرفته‌اند، مانند میدان‌های شهر اثر جان برونر، که از مسابقه معروف میان ویلهلم اشتاینیتس و میخائیل چیگورین الهام گرفته. داستان کوتاه بازی جاودانه اثر پول اندرسون نیز با الهام از بازی به همین لقب در ۱۸۵۱ میان آدولف اندرسن و لیونل کیزریتزکی نوشته شد و بعدها در فیلم بلید رانر نیز ظاهر شد. | ## بخش 3: شطرنج در هنر | ولادیمیر ناباکوف پس از اطلاع از سرگذشت کرت فون باردلبن، دفاع را نوشت در حالی که شطرنج موزیکال بر اساس زندگی بابی فیشر ساخته شد. برخی از نویسندگان انواع جدیدی از شطرنج را در آثار خود ابداع کردند، مانند شطرنج مخفی در سری دیسک ورلد اثر تری پرچت و شطرنج سه بعدی در مجموعه پیشتازان فضا. ارتباط دیگر بین هنر و شطرنج زندگی مارسل دوشان است که تقریباً به‌طور کامل فعالیت هنری خود را به حالت تعلیق درآورد تا در سال ۱۹۲۳ بر شطرنج تمرکز کند. سالوادور دالی و من ری نیز شطرنج‌باز بودند و هر دو سِت شطرنج مختص خود را طراحی کردند. این سه هنرمند با هم شطرنج بازی می‌کردند و یکی از ست‌های شطرنج طراحی شده توسط دالی به نام اِچِس، ادای احترام به مارسل دوشان است. نقاشی دوشان در سال ۱۹۱۰ ، بازی شطرنج، برادرانش ریموند دوشان ویلون و ژاک ویلون را در حال بازی شطرنج در باغ کارگاه ویلون به تصویر می‌کشد. یکی دیگر از نقاشی‌های دوشان، سال بعد دوباره برادرانش را روی میز شطرنج به تصویر می‌کشد. دوشان کتابی با تم شطرنج نیز نوشت که در سال ۱۹۳۲ منتشر شد من ری و دوشان در فیلم آنتراکت اثر رنه کلر در حال بازی شطرنج دیده می‌شوند. پابلو پیکاسو و خوان گریس نیز شطرنج باز بودند و هر دو در آثار خود به این بازی اشاره داشتند. طراحی ست شطرنج پروفسور باوهاوس، جوزف هارتویگ در اوایل دهه ۱۹۲۰ از شکل هر مهره برای نشان دادن حرکت مجاز آن استفاده می‌کند. | ## جمع‌بندی | هنرمندانی دیگر مانند یایویی کوساما، باربارا کروگر، دیمین هرست، گاوین تورک، جک و دینوس چپمن، تیم نوبل، سو وبستر، راشل وایترید، پل مک‌کارتی، تام فریدمن، و تریسی امین نیز ست‌های شطرنج طراحی کرده یا آثاری ساخته‌اند که به بازی اشاره دارد.