aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: ووژن پیان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ووژن پیان | مقدمه: ووژن پیان (به چینی: ؛ ) یک متن کلاسیک تائوئیستی در زمینهٔ کیمیاگری درونی (نیدان) است که در سال ۱۰۷۵ میلادی نگاشته شده‌است. | ## بخش 1: ووژن پیان | نویسندهٔ این اثر، جانگ بودوان (به چینی: ؛ حدود ۹۸۷–۱۰۸۲ میلادی) دانشمندی از دوران دودمان سونگ بود که در هر سه آموزهٔ کنفسیوس‌گرایی، تائوئیسم و بوداگرایی چینی تبحر داشت. ووژن پیان یکی از مهم‌ترین متون کیمیاگری درونی تائوئیستی به‌شمار می‌رود و از واژگان کیمیاگری بیرونی به‌صورت استعاری بهره می‌گیرد. نویسنده جانگ بودوان، همچنین شناخته‌شده با نام جانگ زیانگ (به چینی: )، زادهٔ شهرستان تیانتای در استان ژجیانگ کنونی بود. او پس از گذراندن آزمون‌های حکومتی، به خدمت دیوانی پرداخت اما به مناطق مرزی در لینگنان تبعید شد و در آنجا به عنوان فرماندهٔ نظامی خدمت کرد. | ## بخش 2: ووژن پیان | جانگ سپس به گویلین و چنگدو منتقل شد و در سال ۱۰۶۹ میلادی ادعا می‌شود که از یک استاد تائوئیست آموزش کیمیاگری درونی (نیدان) را دریافت کرد. مکتب تائوئیسم کوانژن در سدهٔ دوازدهم میلادی پدید آمد و در سدهٔ سیزدهم، جانگ بودوان به‌صورت پس‌مرگ به عنوان دومین پدر بنیان‌گذار جنوبی (نانزونگ؛ ) شناخته شد. در شنشی، هنگ کنگ و سنگاپور پرستشگاه‌هایی به نام «ژنرن گونگ» (به چینی: ) به یاد او برپا شده‌است. متن متن ووژن پیان دارای پیش‌گفتاری با تاریخ ۱۰۷۵ و پس‌گفتاری با تاریخ ۱۰۷۸ میلادی است که هر دو به نام جانگ بودوان ثبت شده‌اند. | ## بخش 3: ووژن پیان | هستهٔ اصلی اثر شامل ۸۱ شعر است: ۱۶ شعر هفت‌هجایی لوشی، ۶۴ رباعی هفت‌هجایی جوئه‌جو و یک شعر پنج‌هجایی دربارهٔ تایی (به چینی: ؛ «وحدت بزرگ»). اعداد ۱۶ و ۶۴ دارای اهمیت عددشناختی هستند؛ عدد ۱۶ نمایانگر دو پیمانهٔ برابر از یین و یانگ و عدد ۶۴ برابر با شصت و چهار شش‌خطی «یی‌جینگ» است. ووژن پیان بر این اندیشه استوار است که کیمیاگری بیرونی (وایدان) ضروری نیست زیرا بدن انسان خود دربرگیرندهٔ اجزای بنیادین است. | ## جمع‌بندی | از راه پالایش کیمیایی جینگ و چی در بدن، گویا می‌توان به یکپارچگی با سرشت شن دست یافت.
موضوع مقاله: کتاب مقدس امپراتور گوان برای بیداری جهان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کتاب مقدس امپراتور گوان برای بیداری جهان | مقدمه: کتاب مقدس امپراتور گوان برای بیداری جهان (به چینی: ) یکی از متون کلاسیک تائوئیسم است که بر پایه باور پیروان، در سال ۱۶۶۸ میلادی از سوی خود گوان یو در جریان یک نشست فوجی (نوعی روح‌نگاری چینی) نازل شده‌است. | ## بخش 1: کتاب مقدس امپراتور گوان برای بیداری جهان | هدف اصلی این کتاب دینی بازداشتن مردم از انجام کارهای ناشایست از راه هشدار دربارهٔ کیفر اعمال است. این کتاب یکی از سه کتاب مقدس تائوئیستی برای پندِ نیکی شمرده می‌شود؛ دو کتاب دیگر عبارت‌اند از «رسالهٔ لائوتزو دربارهٔ پاسخ تائو» و «رسالهٔ راه آرامش ون‌چانگ». درونمایهٔ اصلی کتاب پاسداشت صلح میان انسان‌هاست که بازتابی از آرمان هماهنگی در تائوئیسم است. از بودیسم مفهوم کارما و پیامد اعمال آدمی را برگرفته و از کنفسیوس‌گرایی ارزش‌هایی چون وفاداری، فرزندسالاری، عفت و پارسایی را بازتاب داده‌است. | ## بخش 2: کتاب مقدس امپراتور گوان برای بیداری جهان | پیشینه بنا بر روایات، این کتاب در هفتمین سال فرمانروایی امپراتور کانگ‌شی از دودمان چینگ از راه نشست فوجی به دست آمده‌است. دو نسخه از این متن شناسایی شده‌است: نسخهٔ نخست بدون هیچ پیش‌گفتاری مستقیماً فرمان امپراتور مقدس را بیان می‌کند و بر کتیبه‌ای در نانگبو، استان ژجیانگ یافت شده که احتمالاً از دوران دودمان چینگ است. نسخهٔ دوم که در گردآوری‌های چینی رایج‌تر است، پیش‌گفتاری از زبان گوان یو دارد که در آن خواستار پیروی مردم از آموزه‌هایش می‌شود. در ژاپن احتمالاً راهب بودایی شین‌اتسو آن را به ناگاساکی آورد و سپس توکوگاوا میتسوکونی که پشتیبان بزرگ ادبیات چینی بود، او را به قلمرو میتو فراخواند. | ## بخش 3: کتاب مقدس امپراتور گوان برای بیداری جهان | متن و درونمایه‌ها متن کتاب به زبان چینی کلاسیک ساده نوشته شده و در مجموع کمتر از ۷۰۰ نویسهٔ چینی دارد. دوازده سطر آغازین از قاعدهٔ سه‌نویسه‌ای پیروی می‌کند که در متون آموزشی چینی مانند «سه‌نویسه کلاسیک» رایج است و سپس به قاعدهٔ چهارنویسه‌ای اصطلاحات چینی (چنگیو) گسترش می‌یابد. اندیشهٔ بنیادین کتاب یعنی پاسداشت صلح میان انسان‌ها در زمینه‌های گوناگون زندگی روزمره بازتاب یافته‌است: خانواده، کسب‌وکار، روابط انسانی و کنش‌وواکنش با طبیعت. | ## جمع‌بندی | تأثیر کنفسیوس‌گرایی در تأکید بر وفاداری، فرزندسالاری، عفت و پارسایی آشکار است و تأثیر بودیسم نیز در بیان قانون کارما و پیامد نیک و بد اعمال هویداست.
موضوع مقاله: کوجیکی (سندای کوجی هونگی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کوجیکی (سندای کوجی هونگی) | مقدمه: این اثر تا میانهٔ دوره ادو یکی از کهن‌ترین تاریخ‌نامه‌های ژاپن به‌شمار می‌رفت تا آنکه پژوهشگرانی چون توکوگاوا میتسوکونی و تادا یوشیتوشی نشان دادند که این متن تقلیدی بر پایهٔ نیهون شوکی، کوجیکی و کوگو شوئی است. | ## بخش 1: کوجیکی (سندای کوجی هونگی) | با این حال پژوهشگران بر این باورند که بخش‌هایی از کوجیکی دربردارندهٔ عناصر اصیل است؛ به‌ویژه دفتر پنجم که سنت‌های خاندان مونونوبه و خاندان اوواری را حفظ کرده و دفتر دهم که گزارش تاریخی کهن‌تر کوکوزو هونگی را دربردارد. این اثر در ده دفتر تدوین شده و تاریخ ژاپن باستان را تا دورهٔ امپراتریس سوئیکو، سومین دختر امپراتور کینمی، پوشش می‌دهد. ساختار و محتوا کوجیکی دربرگیرندهٔ ده دفتر است و نقل‌قول‌های بسیاری از کوجیکی (۷۱۲ میلادی) و نیهون شوکی (۷۲۰ میلادی) در آن یافت می‌شود، اما دفترهای پنجم و دهم مطالب یگانه‌ای دارند. | ## بخش 2: کوجیکی (سندای کوجی هونگی) | در دورهٔ ادو سه سند جعلی نیز با نام کوجیکی پدید آمد: نسخهٔ شیراکاوا در ۳۰ دفتر، نسخهٔ انپو در ۷۲ دفتر (کشف‌شده در ۱۶۷۹ میلادی) و نسخهٔ سازاکی در ۳۱ دفتر. ترجمهٔ انگلیسی و پژوهش‌های نوین تنها ترجمهٔ کامل انگلیسی کوجیکی در سال ۲۰۰۶ میلادی به دست جان آر. بنتلی بر پایهٔ بررسی نسخه‌های خطی موجود استدلال کرد که کوجیکی در آغاز سدهٔ هشتم میلادی و پیش از کوگو شوئی نوشته شده‌است. | ## بخش 3: کوجیکی (سندای کوجی هونگی) | او پیش‌گفتار اثر را که نگارش آن را به شاهزاده شوتوکو تایشی نسبت می‌دهد، افزودهٔ دوره‌ای پسین دانست. | ## جمع‌بندی | مارک تیوون در نقدی که در مونومنتا نیپونیکا منتشر شد، روش‌شناسی بنتلی را مورد انتقاد قرار داد.
موضوع مقاله: اوفوده‌ساکی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اوفوده‌ساکی | مقدمه: اوفوده‌ساکی (به ژاپنی: ، به معنای «نوک قلم‌مو») مهم‌ترین کتاب مقدس آیین تنریکیو است. | ## بخش 1: اوفوده‌ساکی | این اثر یکی از سه متن مقدس تنریکیو (به ژاپنی: ، سانگِنتِن) به‌شمار می‌رود که دو متن دیگر آن میکاگورا-اوتا («سرودهای آیین نیایش») و اوساشیزو («رهنمودهای الهی») هستند. اوفوده‌ساکی مجموعه‌ای ۱۷ جلدی دربرگیرندهٔ ۱٬۷۱۱ شعر واکا است که بنیان‌گذار تنریکیو، ناکایاما میکی، از سال ۱۸۶۹ تا ۱۸۸۲ میلادی آن را سروده‌است. اوفوده‌ساکی همچنین متن مقدس اصلی بیشتر آیین‌های برآمده از تنریکیو از جمله هونمیچی و هونبوشین است. در نوشته‌های تنریکیو مرسوم است که این واژه به جای کانجی به خط هیراگانا (おふでさき) نوشته شود. | ## بخش 2: اوفوده‌ساکی | پیشینه و نگارش نگارش اوفوده‌ساکی در ماه نخست سال دوم دوره میجی (۱۸۶۹ میلادی) آغاز شد. ناکایاما میکی در آن زمان ۷۲ ساله بود و بیش از سه دهه بود که خود را دارای الهام الهی می‌دانست. بیش از نیمی از سروده‌های اوفوده‌ساکی (بخش‌های سوم تا یازدهم) در سال‌های ۱۸۷۴ تا ۱۸۷۵ نگاشته شد. هرچند نگارش اوفوده‌ساکی در سال ۱۸۸۲ به پایان رسید، این متن تا سال ۱۹۲۸ به چاپ نرسید و پیش از آن تنها به صورت نسخه‌های دست‌نویس در دسترس بود. | ## بخش 3: اوفوده‌ساکی | در سال ۱۹۳۹ مقر مرکزی تنریکیو زیر فشار شینتوی حکومتی دستور بازپس‌گیری نسخه‌های اوفوده‌ساکی از کلیساهای محلی را صادر کرد و تبلیغ آن تا پایان جنگ جهانی دوم ممنوع شد. پس از تصویب قانون اساسی ژاپن در سال ۱۹۴۷ و برقراری آزادی ادیان، مقر مرکزی تنریکیو توانست متون مقدس خود را بازنشر کند. درونمایهٔ اصلی اوفوده‌ساکی «حرکت به‌سوی تکامل نیایش (تسوتومه) که تنها از راه آن رستگاری انسان تحقق می‌یابد» توصیف شده‌است. | ## جمع‌بندی | این متن همچنین به زمینه‌هایی چون هدف هستی انسان، تعریف نیکی و بدی، علت بیماری، رابطهٔ میان خدا و انسان و جهان و هزاره‌گرایی می‌پردازد.
موضوع مقاله: میکاگورا-اوتا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میکاگورا-اوتا | مقدمه: میکاگورا-اوتا (به ژاپنی: یا ، به معنای «سرودهای آیین نیایش») یکی از سه متن مقدس تنریکیو است که در کنار اوفوده‌ساکی و اوساشیزو قرار دارد. | ## بخش 1: میکاگورا-اوتا | این اثر را ناکایاما میکی، بنیان‌گذار تنریکیو، میان سال‌های ۱۸۶۶ تا ۱۸۷۵ سروده و در سال ۱۸۸۲ به شکل کنونی بازبینی کرده‌است. میکاگورا-اوتا کتاب آیینی مراسم نیایش (به ژاپنی: ، اوتسوتومه) در تنریکیو به‌شمار می‌رود. در این مراسم، متن میکاگورا-اوتا همراه با حرکات رقص‌گونه و نوازندگی با نُه ساز موسیقی خوانده می‌شود. | ## بخش 2: میکاگورا-اوتا | ریشه‌شناسی واژهٔ «میکاگورا-اوتا» از سه بخش ساخته شده‌است: «می» (به ژاپنی: ) پیشوند احترام‌آمیز در زبان ژاپنی است؛ «کاگورا» (به ژاپنی: ) اصطلاحی عمومی برای هرگونه اجرای آیینی در برابر خدایان در ژاپن است که معمولاً با پرستشگاه‌های شینتو پیوند دارد؛ و «اوتا» (به ژاپنی: ) به معنای «سرود» است. میان سال‌های ۱۸۶۷ تا ۱۸۸۷ عنوان‌های گوناگونی به کار می‌رفت و رایج‌ترین آن‌ها «جونی-کوداری اوتسوتومه نو اوتا» (دوازده سرود مراسم نیایش) بود. نسخهٔ خطی اصلی میکاگورا-اوتا از میان رفته‌است و گمان می‌رود مقامات آن را ضبط کرده باشند. | ## بخش 3: میکاگورا-اوتا | درونمایه و ساختار میکاگورا-اوتا متنی است که برای خوانده‌شدن، همراهی با حرکات دست و پا و نوازندگی با نُه ساز طراحی شده‌است. بخش پنجم، با عنوان «دوازده سرود»، به شیوهٔ سرود شمارشی سروده شده و هر سرود با شمارش از یک تا ده آغاز می‌شود. نخستین ترجمهٔ انگلیسی پیش‌نویس میکاگورا-اوتا در سال ۱۹۶۷ و نخستین ویرایش رسمی انگلیسی آن در سال ۱۹۷۲ منتشر شد. | ## جمع‌بندی | این اثر تاکنون به زبان‌های انگلیسی، روسی، اسپانیایی، پرتغالی، فرانسوی، آلمانی، کره‌ای، چینی، تایلندی، اندونزیایی، تاگالوگ، ویتنامی، مغولی و کنگوئی ترجمه شده‌است.
موضوع مقاله: جان کامدن هاتن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جان کامدن هاتن | مقدمه: زندگی هاتن با نام جان ویلیام هاتن در کلارکنول لندن، در خانواده‌ای با اصالت کورنیش (اهل کورن‌وال) دیده به جهان گشود. | ## بخش 1: جان کامدن هاتن | پدرش ویلیام هاتنِ پروبوسی، استاد نجار و متصدی کفن و دفن، و مادرش ماریا کاولینگِ روشی بود. هاتن در سن چهارده‌سالگی نزد جان پترام، کتاب‌فروش لندنی، به شاگردی مشغول شد و در آنجا بود که ذائقه‌اش به کتاب‌های کمیاب و نامتعارف متمایل گشت. او بازهٔ زمانی ۱۸۴۸ تا حدود ۱۸۵۳ را در آمریکا سپری کرد، اما تا اواسط ۱۸۵۵ کتاب‌فروشی کوچکی را در لندن در پلاک ۱۵۱-ای خیابان پیکدیلی افتتاح نمود و در ادامه، کسب‌وکار انتشاراتی خود را با نام خودش بنیان نهاد که پس از مرگش به انتشارات «چاتو و ویندوس» بدل شد. وی در ۱۴ ژوئن ۱۸۷۳ در همپستید درگذشت و در بخش شرقی گورستان هایگیت به خاک سپرده شد. آثار دیگری نیز با نشان انتشاراتی او در پی آمد که وی در تألیف تقریباً تمام آن‌ها سهم داشت و بسیاری را نیز خود به رشتهٔ تحریر درآورد. | ## بخش 2: جان کامدن هاتن | پرزحمت‌ترین و ناشناخته‌ترین گردآوری او، «کتاب راهنمای توپوگرافی و تاریخ خاندان‌های انگلستان و ولز» (۱۸۶۳) بود. هاتن مقالات هفتگی حاوی اخبار ادبی را در آخرین سال فعالیت نشریه «لیترری گازت» (۱۸۶۲)، نشریه کوتاه‌عمر «پارتنون» متعلق به جورج گادوین (۱۸۶۲–۱۸۶۳) و «لندن ریویو» (۱۸۶۳–۱۸۶۶) ارائه می‌داد. وی نویسندهٔ زندگی‌نامه‌های فرعیِ ویلیام تاکری (تحت نام مستعار تئودور تیلور) در ۱۸۶۴ و چارلز دیکنز در ۱۸۷۰ و ۱۸۷۳ بود؛ همچنین «تاریخچه تابلوهای اعلانات» (به همراه جیکوب لاروود) (۱۸۶۷)؛ «حق تکثیر ادبی، هفت نامه خطاب به ارل استانهوپ» (۱۸۷۱)؛ و «گنجینه طلایی اندیشه: مجموعه‌ای از نقل‌قول‌ها» (۱۸۷۴) از دیگر آثار اوست. هاتن همچنین چندین ترجمه از آثار ارکمن شاتریان را بر عهده گرفت و در میان عناوین بسیارِ دیگر، کتاب‌های «یادداشت‌های طعنه‌آمیز پارلمان طولانی» (۱۸۶۳)، «راهنمای کوچک لندن در ۱۶۷۷» (۱۸۶۳) و «فهرست اصلی اشخاصی که از بریتانیای کبیر به مزارع آمریکا رفتند، ۱۶۰۰–۱۷۰۰» (۱۸۷۴) را ویرایش کرد؛ اثری که امروزه نیز برای تبارشناسان حائز اهمیت است و در سال‌های ۱۹۳۸، ۱۹۶۲ و ۲۰۱۲ بازنشر شده است.Library of Congress Online Catalog at . ناشر پشتکار هاتن او را در زمره مشهورترین ناشران قرار داد و وی به فروشگاه بزرگ‌تری نقل مکان کرد. | ## بخش 3: جان کامدن هاتن | در سال ۱۸۶۶، انتشارات موکسون کتاب «اشعار و ترانه‌ها» اثر الگرنون چارلز سوینبرن را منتشر کرد که با اتهام وقاحت روبرو شد و موکسون را مجبور ساخت تا این اثر را از چرخه توزیع خارج کند. هاتن خود را به عنوان ناشر این شاعر معرفی کرد و مجلد مورد مناقشه و همچنین پاسخ سوئینبرن به منتقدانش را به چاپ رساند. هاتن همچنین مجموعه‌دار، نویسنده و ناشر مخفی آثار اروتیک بود؛ آثاری همچون افسانه‌های تأدیب، جلوه‌گری زنان تازیانه‌زن و اپرای کمدیِ شهوانی عیش‌ونوش‌های بانو بام‌تیکلر، که برخی از آن‌ها در مجموعه‌ای تحت عنوان کتابخانه روشنگر پیشرفت اجتماعی منتشر شدند. | ## جمع‌بندی | خانواده حدود سال ۱۸۵۹، هاتن با شارلوت استرینگر ازدواج کرد که از او صاحب سه دختر شد.
موضوع مقاله: بون-پوری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بون-پوری | مقدمه: بون-پوری (به ) روایت‌های شمنی کره‌ای هستند که در آیین‌های شمنی جزیره ججو در جنوب شبه‌جزیره کره خوانده می‌شوند. | ## بخش 1: بون-پوری | این روایت‌ها داستان چگونگی رسیدن خدایان به جایگاه الهی‌شان را بازگو می‌کنند و باور بر آن است که خواندن آن‌ها خدایان را خشنود ساخته و مشارکتشان در آیین را برمی‌انگیزد. بون-پوری‌ها به سه دسته اصلی بخش می‌شوند: بون-پوری‌های عمومی که دوازده روایت را دربرمی‌گیرند و به خدایانی اختصاص دارند که در سراسر جزیره پرستیده می‌شوند؛ بون-پوری‌های نیایشگاه روستایی که بیش از هفتاد روایت‌اند و دربارهٔ خدایان نگهبان روستاهای ویژه‌اند؛ و بون-پوری‌های نیاکانی که کمتر شناخته شده‌اند و به خدایان نگهبان خاندان‌ها یا پیشه‌های ویژه می‌پردازند. ریشه‌شناسی واژه بون-پوری ترکیبی است از «بون» (به کره‌ای: ) به معنای «سرچشمه» و «پوری» (به کره‌ای: ) که شکل اسمی فعل «پولدا» به معنای «روایت کردن» است؛ بنابراین معنای بنیادین بون-پوری «روایت سرچشمه» یعنی داستان چگونگی دستیابی یک خدا به جایگاه الهی خویش است. در برخی عبارات «پولدا» همچنین معنای «آرام ساختن» می‌دهد و بون-پوری می‌تواند بار معنایی داستانی را نیز داشته باشد که خدایان را خشنود ساخته و ناخرسندی‌شان را فرومی‌نشاند. | ## بخش 2: بون-پوری | بافتار آیینی بون-پوری همواره از سوی شمن‌ها در آیین‌های «گوت» (به کره‌ای: ) خوانده می‌شود؛ آیینی که در آن شمن خدایان را به جهان انسانی فرامی‌خواند تا یاری‌شان را بطلبد. بسیاری از بون-پوری‌ها به‌صراحت بیان می‌کنند که هدف از اجرا شادمان ساختن خدایان و تشویق آنان به مشارکت بیشتر در آیین است. شمن‌ها بون-پوری را در حالی می‌خوانند که رو به قربانگاه نشسته و پشت به مردم دارند و خواندن همواره با ضرب طبل «جانگو» همراه است. دوازده بون-پوری عمومی (به کره‌ای: ) را همه شمن‌ها باید از برداشته باشند و سرچشمه خدایانی را روایت می‌کنند که در سراسر جزیره پرستیده می‌شوند؛ از جمله الهه زایمان و گانگنیم راهنمای روان‌ها. | ## بخش 3: بون-پوری | بون-پوری‌های نیایشگاه روستایی (به کره‌ای: ) میان هفتاد تا هشتاد روایت‌اند و به خدایان نگهبان روستاهای ویژه اختصاص دارند؛ شمن‌ها تنها بون-پوری روستای خود و روستاهای همسایه را از برمی‌کنند. بون-پوری‌های نیاکانی (به کره‌ای: ) به خدایان نگهبان خاندان‌ها یا پیشه‌های ویژه می‌پردازند و تنها شمن‌های وابسته به آن خاندان آن‌ها را می‌شناسند. | ## جمع‌بندی | افزون بر این سه دسته، پنج بون-پوری ویژه (به کره‌ای: ) نیز وجود دارند که به‌روشنی در هیچ‌یک از دسته‌های بالا نمی‌گنجند و شمن‌ها دیگر آن‌ها را اجرا نمی‌کنند.
موضوع مقاله: چوگونگ بون‌پوری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # چوگونگ بون‌پوری | مقدمه: چوگونگ بون‌پوری یک روایت شَمَنی در شامونیسم کره‌ای است که خوانش آن دهمین آیین از مجموعه آیین‌های بزرگ «گوت» را در شَمَنیسم جزیره جِجو تشکیل می‌دهد. | ## بخش 1: چوگونگ بون‌پوری | این روایت اسطورهٔ خاستگاه دین شَمَنی جِجو به‌شمار می‌رود و شَمَن‌ها آن را «ریشهٔ خدایان» می‌نامند. چوگونگ بون‌پوری همچنین خاستگاه «مِنگدو» را بازمی‌گوید؛ مِنگدو اشیای فلزی مقدسی هستند که سرچشمهٔ اقتدار شَمَن‌های جِجو به‌شمار می‌روند. همچون بیشتر آثار ادبیات شفاهی، روایت‌های گوناگونی از این اسطوره برجای مانده‌است. خلاصهٔ روایت جیمجین‌گوک و ایمجئونگ‌گوک، زوجی ثروتمند، نزدیک به پنجاه‌سالگی هستند اما فرزندی ندارند. یک راهب بودایی از معبد هوانگ‌گوم نزد آنان می‌آید و می‌گوید صد روز در معبد نذر و نیاز کنند. | ## بخش 2: چوگونگ بون‌پوری | آنان چنین می‌کنند و دختری به نام نوگا-دان‌پونگ-آگیسی به گونه‌ای معجزه‌آسا زاده می‌شود. هنگامی که دختر پانزده‌ساله است، والدینش به سفر می‌روند و او را پشت درهایی با قفل‌های بسیار زندانی می‌کنند. راهب بودایی از زیبایی دختر آگاه می‌شود و به خانه می‌آید؛ با سه بار به صدا درآوردن زنگی همهٔ قفل‌ها را می‌شکند و سه بار بر سر دختر دست می‌کشد. والدین پس از بازگشت تصمیم به کشتن دختر برای حفظ آبروی خانواده می‌گیرند، اما با پافشاری خدمتکار از این کار دست می‌کشند و هر دو را از خانه بیرون می‌رانند. سه برادر در هشت‌سالگی خدمتکار سه‌هزار اشراف‌زاده می‌شوند و پس از هفت سال به سئول می‌روند تا در آزمون‌های دولتی شرکت کنند. | ## بخش 3: چوگونگ بون‌پوری | تنها سه‌قلوها در آزمون‌ها پذیرفته می‌شوند و اشراف‌زادگان خشمگین مادرشان را به بند می‌کشند. او از آنان می‌خواهد زندگی پیشین را رها کنند و شَمَن شوند تا مادرشان را نجات دهند. راهب نخستین «چئون‌مون» (قرص‌های پیشگویی) با نویسه‌های چینی 天 (آسمان)، 地 (زمین) و 門 (دروازه) را به آنان می‌دهد. سپس نخستین ابزارهای مِنگدو را می‌سازند و خود به جهان پس از مرگ صعود می‌کنند تا داوران الهی مردگان شوند. | ## جمع‌بندی | در پایان روایت، دختر یک وزیر که به بیماری «سین‌بیئونگ» دچار شده نزد سه‌قلوها می‌رود و ابزارهای مقدس شَمَنی را دریافت می‌کند؛ او نخستین شَمَن انسانی است و این رویداد نخستین انتقال نسلی دانش شَمَنی را بازنمایی می‌کند.
موضوع مقاله: مونجون بون‌پوری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مونجون بون‌پوری | مقدمه: مونجون بون‌پوری (به کره‌ای: ) به معنای «روایت در» یا «کتاب در»، روایت اسطوره‌ای از جزیره ججو در اسطوره‌شناسی کره‌ای است که دربارهٔ گاسین یعنی خدایانی است که باور می‌رفت در درون خانه ساکن هستند. | ## بخش 1: مونجون بون‌پوری | این اسطوره داستان خانواده‌ای هفت‌پسره را بازگو می‌کند که با فقر، فریب و مرگ دست‌وپنجه نرم می‌کنند و سرانجام هر یک از شخصیت‌های داستان به یکی از خدایان خانگی بدل می‌شوند. مونجون بون‌پوری تنها در جزیره ججو روایت می‌شود و ساختار روایی مشابهی با «چیلسونگ پولی» در سرزمین اصلی کره دارد. داستان در روستای نامسون از پادشاهی جونیون، مردی به نام نامسونبی با همسرش یوسان بوئین زندگی می‌کرد. | ## بخش 2: مونجون بون‌پوری | یوسان بوئین زنی توانا بود که هزینه‌های خانواده را تأمین می‌کرد، اما شوهرش نامسونبی هر بار پولی که گرد می‌آمد را هدر می‌داد. خانواده نُه نفره بود: نامسونبی، یوسان بوئین و هفت پسرشان که کوچک‌ترین آن‌ها نوکدیسنگین نام داشت. یوسان بوئین برای رهایی از فقر، دارایی‌هایش را فروخت و از شوهرش خواست غلّه ارزان روستا را به روستاهای دیگر ببرد و گران‌تر بفروشد. | ## بخش 3: مونجون بون‌پوری | نامسونبی به روستای اودونگ رفت، اما زنی به نام نویلجاده او را فریب داد و همه کالاها و لباس‌هایش را در قمار و شراب بر باد رفت. نویلجاده کوشید نوکدیسنگین را بکشد، اما او با هوشیاری جگر یک گراز جوان را به‌جای جگر خود به نویلجاده خوراند. نوکدیسنگین با یاری درنایی به دشت‌های سوچئون رفت و گل‌های باززایی (هوانسنگکوت) را آورد و مادرش را زنده کرد. | ## جمع‌بندی | سرانجام چئونجیوانگ هر یک از شخصیت‌ها را به خدایی بدل ساخت: یوسان بوئین الهه آشپزخانه و آتش (جووانگسین) شد؛ نامسونبی روح پلید انبار کود؛ پنج برادر نگهبانان جهات اصلی؛ ششمین برادر نگهبان در پشتی؛ و نوکدیسنگین نگهبان در جلویی (مون‌وانگسین) شد.
موضوع مقاله: گونونگ بون‌پوری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گونونگ بون‌پوری | مقدمه: گونونگ بون‌پوری به معنای «روایت خدایان جنگ» یک اسطوره کره‌ای دربارهٔ گونونگ‌شین یعنی خدایان جنگ است. | ## بخش 1: گونونگ بون‌پوری | داستان بر پایه این اسطوره، پادشاهان اژدهای دریای شرق و دریای غرب در جنگی خونین بر سر فرمانروایی بر دریا درگیر شدند. دریای شرق در حال باختن بود و پادشاه اژدهای دریای شرق پسرش چوریب‌دونگی را فرستاد تا وانگ جانگون (به معنای «شاه ژنرال») را به یاری بخواند. وانگ جانگون غولپیکری بود که از پیوند چونهوانگ جه‌سوک (یکی از خدایان آسمان) و جیهوانگ جه‌سوک (یکی از الهه‌های زمین) زاده شده بود. چوریب‌دونگی سه پیشنهاد به وانگ جانگون داد: گنجینه‌های دریا، بالاترین مقام در دستگاه حکومتی و سرانجام ازدواج با دختر پادشاه اژدها. | ## بخش 2: گونونگ بون‌پوری | در نبرد میان دو پادشاه اژدها، پادشاه دریای شرق به‌عمد عقب‌نشینی کرد و هنگامی که پادشاه دریای غرب از شادی پیروزی جهید، وانگ جانگون با تیر و کمان خود پولک زرین زیر گوش او را شکافت و او را کشت. پس از پیروزی، وانگ جانگون جعبه نوشت‌افزار کهنه‌ای را از کاخ اژدها برگزید که دختر پادشاه اژدها در آن پنهان بود. سرانجام دختر پادشاه اژدها به کاخ دریا بازگشت و شوهر و پسرانش گونونگ‌شین (خدایان جنگ) شدند: وانگ جانگون خدای جنگ چین و سه پسرش خدایان جنگ خاورمیانه، ژاپن و کره شدند. پیشینه تاریخی اسطوره گونونگ بون‌پوری را یک اسطوره‌نگار ژاپنی در آغاز سده بیستم گردآوری کرد. | ## بخش 3: گونونگ بون‌پوری | این اسطوره شباهت زیادی با اسطوره گوتاجی و اسطوره جاکجه‌گون از سده نهم میلادی دارد. در اسطوره جاکجه‌گون که بخشی از اسطوره بنیان‌گذاری دودمان گوریو است، جاکجه‌گون به درخواست پادشاه اژدهای دریای غرب روحی را با کمان می‌کشد و در پاداش با دختر پادشاه اژدها ازدواج می‌کند. نام پسر بزرگ هر دو قهرمان مشابه است (یونگ گون و وانگ گون) و نام خانوادگی «وانگ» همان نام خاندان شاهی گوریو است. | ## جمع‌بندی | به باور پژوهشگران اسطوره‌شناسی کره‌ای، شمن‌ها اسطوره جاکجه‌گون را برگرفته و دگرگون ساخته‌اند یا خاندان شاهی گوریو اسطوره گونونگ بون‌پوری را برای مشروعیت‌بخشی به خود به کار برده‌اند.
موضوع مقاله: کتاب جلوه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کتاب جلوه | مقدمه: کتاب مقدس دیگر ایزدیان مصحفا رش (به کردی: ) نام دارد که به کیهان‌زایی ایزدی می‌پردازد. | ## بخش 1: کتاب جلوه | این کتاب خود را سخنان ملک طاووس معرفی می‌کند که در آن وظایف گوناگون، برکت‌ها و بدبختی‌ها را به خواست خود میان آدمیان تقسیم می‌کند و انسان‌ها در آن نقشی ندارند. کشف و اصالت شیخ عبدالله رتبکی (درگذشتهٔ ۱۷۴۶) از متنی مقدس ایزدی به نام «جلوه» یاد کرده و نگارش آن را به شیخ عدی نسبت داده‌است. امپسون نیز در ۱۹۲۸ همین دیدگاه را تکرار کرد و افزود که شیخ عدی این کتاب را برای فخرالدین بن عدی نوشته‌است. | ## بخش 2: کتاب جلوه | هنگامی که پژوهشگران غربی در دههٔ ۱۸۵۰ به بررسی ایزدیان پرداختند، بر این باور بودند که ایزدیان کتاب‌های مقدسی دارند و کوشیدند آن‌ها را بیابند. نسخه‌هایی از کتاب جلوه در دههٔ ۱۸۸۰ یافت شد و شمار چندی از نسخه‌ها که مدعی اصالت بودند از اواخر سدهٔ نوزدهم تا آغاز سدهٔ بیستم در عراق دست‌به‌دست شد. جرمایا شمیر آشوری، راهب پیشین و فروشندهٔ شناخته‌شدهٔ نسخه‌های خطی از عنکاوا، ظاهراً در این ماجرا دست داشت. | ## بخش 3: کتاب جلوه | نخستین ترجمهٔ کتاب جلوه و مصحفا رش را آلفئوس آندروس در ۱۸۹۱ انجام داد و سپس ادوارد براون در ۱۸۹۵ ترجمه‌ای دیگر ارائه کرد. آلفونس مینگانا در ۱۹۱۶ مدعی شد که همهٔ ترجمه‌های پیشین بر پایهٔ اسناد نااصیل انجام شده‌اند و شمیر ممکن است نویسندهٔ واقعی کتاب جلوه باشد. | ## جمع‌بندی | درونمایه کتاب جلوه به شیوهٔ روایت اول‌شخص نوشته شده و راوی آن خود را موجودی برتر معرفی می‌کند.
موضوع مقاله: جرج کلمن، پسر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جرج کلمن، پسر | مقدمه: جرج کلمن (؛ – ) شاعر، نمایشنامه‌نویس و نویسنده اهل پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند بود. | ## بخش 1: جرج کلمن، پسر | زندگی او از مدرسه وست‌مینستر به کرایست چرچ، آکسفورد و سپس کینگز کالج در دانشگاه ابردین راه یافت و سرانجام به عنوان دانشجوی حقوق در انجمن حقوقی لینکلن پذیرفته شد. کلمن در زمان اقامت در آبردین، منظومه‌ای در هجو چارلز جیمز فاکس با عنوان «مردِ مردم» منتشر کرد. در سال ۱۷۸۲، او نخستین نمایش‌نامهٔ خود را با نام «نمایش‌نامه‌نویسِ زن» در تماشاخانهٔ پدرش در هیمارکت روی صحنه برد. افول سلامت کلمنِ پدر، او را ناگزیر ساخت تا در سال ۱۷۸۹ مدیریت تماشاخانهٔ های‌مارکت را رها کند؛ در این زمان، جورجِ پسر با حقوق سالانهٔ ۶۰۰ پوند جانشین وی شد. پس از مرگ پدر، امتیاز تماشاخانه به پسر رسید؛ با این حال، مشکلاتی پدید آمد و او درگیر دعاوی حقوقی با توماس هریس شد و از عهدهٔ مخارج اجراهای های‌مارکت برنیامد. | ## بخش 2: جرج کلمن، پسر | وی مجبور شد به محدوده «قواعدِ زندان کینگ‌ز بنچ» (پناهگاهی برای بدهکاران) پناه ببرد. او سال‌های متمادی در آنجا اقامت داشت و هم‌زمان به هدایت امور تماشاخانه‌اش ادامه می‌داد. او سرانجام با لطف جرج چهارم آزاد شد؛ پادشاه او را به سمت «اکسون» (افسر) نگهبانان ویژه سلطنتی منصوب کرد، منصبی که کلمن بعدها آن را به بالاترین قیمت پیشنهادی فروخت. در سال ۱۸۲۴، دوکِ مونتروز — که در آن زمان لرد چمبرلن (وزیر دربار) بود — او را به عنوان بازرس نمایش‌نامه‌ها منصوب کرد. او تا زمان مرگش این سمت را در اختیار داشت، امری که موجب بیزاری تمامی نمایش‌نامه‌نویسان معاصرش بود؛ چرا که کلمن نسبت به نسخه‌های خطی آن‌ها به یک اندازه متعصب و سخت‌گیر بود. | ## بخش 3: جرج کلمن، پسر | با وجود آنکه آثار خود او در معرض اتهام وقاحت و کفرگویی بودند، چنان آثار دیگران را سانسور می‌کرد که حتی اجازه عبور واژگانی چون «بهشت»، «مشیت الهی» یا «فرشته» را هم نمی‌داد. او پیش‌تر در سال ۱۷۸۴، با یک بازیگر به نام کلارا موریس فرار و مخفیانه ازدواج کرده بود؛ کلمن سرانجام سهم خود از تماشاخانهٔ های‌مارکت را به برادر وی، دیوید موریس، واگذار کرد. رودیاد (تازیانه‌نامه) با موضوع تازیانه‌زنی، در سال ۱۸۷۱ توسط جان کامدن هاتن منتشر شد، در حالی که تاریخ آن به ۱۸۱۰ بازمی‌گشت و به کلمن نسبت داده شده بود؛ اما نویسنده واقعی آن احتمالاً ریچارد مونکتون میلنز، نخستین بارون هوتون بوده است. | ## جمع‌بندی | جان گلاسکو، نویسنده کانادایی، در سال ۱۹۶۷ با تکرار این انتساب و همچنین ادعای اینکه کلمن کتاب «ارباب هاردمن» را نوشته، به این جعل تداوم بخشید و آن را گسترش داد.