موضوع مقاله: بربره (غزه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بربره (غزه) | مقدمه: بربره روستایی عرب فلسطینی در بخش غزه بود که ۱۷ کیلومتر شمال‌شرقی غزه و در نزدیکی اشکلون امروزی قرار داشت. | ## بخش 1: بربره (غزه) | مساحت اراضی بربره نزدیک به ۱۴٬۰۰۰ دونوم بود که در حدود ۱۲٬۷۰۰ دونوم آن قابل کشت بود. بربره در جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و در جریان عملیات یوآو در ۵ نوامبر ۱۹۴۸ به تصرف اسرائیل درآمد و ساکنان آن اخراج شدند. جغرافیا بربره در بخش جنوبی ساحل فلسطین، بر زمینی عموماً هموار و در پشت نوار ماسه‌ای موازی ساحل دریا قرار داشت و ارتفاع آن از سطح دریا نزدیک به ۵۰ متر بود. جاده ساحلی و خط راه‌آهن یافا به قاهره از راه القنطره بر روی کانال سوئز، از شرق روستا می‌گذشت که ارتباطات را بسیار آسان می‌کرد. این روستا در طول تاریخ به ترتیب زیر فرمان امپراتوری‌ها و سلسله‌های گوناگون بوده‌است: رومیان، بیزانسی‌ها، سلسله‌های اسلامی عرب (امویان و عباسیان)، صلیبیون، ممالیک، امپراتوری عثمانی و سرانجام امپراتوری بریتانیا. باستان‌شناسی بازمانده‌های ساختمانی و سفالینه‌هایی از دوره‌های متأخر رومی و بیزانسی در این محل کاوش شده‌اند. سکه‌هایی ضرب‌شده در دوران نرون، والنتینیان دوم، تئودئوس یکم، ژوستین یکم و ژوستینین یکم نیز یافت شده‌است. دوره اسلامی بر پایه نوشته جغرافی‌دان عرب مجیر الدین الحنبلی (۱۴۵۶–۱۵۲۲)، شیخ یوسف البربراوی، عالم و حکیم محلی و شاگرد دانشمند نامدار احمد بن داوود، در این روستا زندگی می‌کرد و در سال ۱۳۲۳ میلادی درگذشت.Al-Khalidi 1968:84, and D 1/2:255, fn. 81 بربره در سده پانزدهم میلادی آباد بود و در اسناد دوره ممالیک به عنوان وقف ثبت شده‌است. | ## بخش 2: بربره (غزه) | 81 بر پایه دفتر مالیاتی سال ۱۵۹۶، بربره بخشی از ناحیه (نهیه) غزه در لوای سنجق غزه بود. 81 در سال ۱۸۳۸ میلادی، ادوارد رابینسون بربره را روستایی مسلمان‌نشین در بخش غزه ثبت کرد. در مه ۱۸۶۳، جهانگرد فرانسوی ویکتور گرن از روستا دیدن کرد و جمعیت آن را ۴۰۰ نفر برآورد نمود. او مقامی (زیارتگاه) منسوب به شیخ یوسف را با بخش‌هایی از ستون‌های سنگ مرمر سفید-خاکستری توصیف کرد.Guérin, 1869, pp. 172-173 فهرست رسمی روستاهای عثمانی از حدود سال ۱۸۷۰ شمار خانه‌های بربره را ۱۱۳ و جمعیت آن را ۳۷۲ نفر (فقط مردان) گزارش کرده‌است.Socin, 1879, p. 130 در سال ۱۸۸۳، پیمایش صندوق اکتشاف فلسطین بربره را روستایی مستطیل‌شکل توصیف کرد که باغ‌ها و دو آبگیر آن را فراگرفته بودند. 8 در سرشماری ۱۹۳۱ این رقم به ۱٬۵۴۶ نفر (همچنان همگی مسلمان) در ۳۱۸ خانه افزایش یافت.Mills, 1932, p. 31 در پایان دوره قیمومت، مسجدی که در اواخر سده شانزدهم ساخته شده بود هنوز برپا بود و مرکز روستا چندین مغازه داشت. بربره به قالی‌های بلند خود به نام «المزاوید» نیز شناخته بود که زنان روستا آن‌ها را می‌بافتند. | ## بخش 3: بربره (غزه) | بادام، انجیر، زیتون، پرتقال، گواوا، هندوانه و طالبی نیز کشت می‌شد و چاه‌هایی تا ژرفای ۳۵ تا ۴۰ متر برای آبیاری حفر شده بود. بر پایه روزنامه «فلسطین»، در ۱۲ ژانویه ۱۹۴۸ صهیونیست‌هایی سوار بر اتوبوس از روستا گذشتند و با مسلسل تیراندازی کردند که تنها شیشه‌های مدرسه شکست. در ۱۰ آوریل نیز حمله دیگری رخ داد: شهرک‌نشینان صهیونیست به کشاورزانی که زمین شخم می‌زدند شلیک کردند و نیروی دفاعی روستا وارد نبرد شد. بربره در ۵ نوامبر ۱۹۴۸ احتمالاً به دست ترکیبی از تیپ‌های نگب، گیواتی و یفتاح در جریان عملیات یوآو تصرف شد. در پایان نوامبر ۱۹۴۸، نیروهای ناحیه جلگه ساحلی عملیات پاکسازی روستاهای اطراف المجدل (اشکلون امروزی) را آغاز کردند. دستور صادرشده به گردان‌ها و جوخه‌های مهندسی نیروهای دفاعی اسرائیل تصریح داشت که ساکنان باید به غزه اخراج شوند و بازگشت آنان با ویران‌سازی روستاها و مین‌گذاری راه‌ها بایستی جلوگیری شود. نیروها در بربره و الجیه تنها «نزدیک به ۴۰» نفر شامل زنان، پیرمردان و کودکان یافتند که مقاومتی نکردند. در ۱۲ ژانویه ۱۹۴۹ موشاو موکیعیم بر زمین‌های بربره بنیاد نهاده شد تا از بازگشت آوارگان فلسطینی جلوگیری شود. | ## جمع‌بندی | 82 مورخ فلسطینی ولید خالدی (۱۹۹۲) بازمانده‌های روستا را چنین توصیف کرده‌است: ساکنان سرشناس کمال عدوان، عضو سازمان آزادی‌بخش فلسطین عبدالجبار عدوان، نویسندهKhalidi, 1992, p.