موضوع مقاله: کلاه‌سازی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کلاه‌سازی | مقدمه: از دید پیشینه‌ای، میلینرها افزون بر کلاه، دامنه گسترده‌ای از افزونه‌های پوشاک و آرایش مو را نیز می‌ساختند و می‌فروختند. | ## بخش 1: کلاه‌سازی | در فرانسه میلینرها به «بازرگانان مد» شناخته می‌شدند، اما در بریتانیا از آغاز دوره ویکتوریا میلینرها به‌ویژه در زمینه کلاه تخصص یافتند. در سال ۱۸۸۹ در لندن و پاریس بیش از ۸٬۰۰۰ زن در کلاه‌سازی کار می‌کردند و در سال ۱۹۰۰ در نیویورک نزدیک به ۸۳٬۰۰۰ نفر، بیشتر زنان، در این صنعت اشتغال داشتند. با آنکه پیشرفت فناوری به میلینرها سود رساند، مهارت‌های دستی، ظرافت‌کاری و خلاقیت همچنان ضروری است. از زمانی که کلاه‌ها به‌صورت انبوه تولید شده و به‌شکل آماده‌پوش در فروشگاه‌های بزرگ فروخته می‌شوند، واژه «میلینر» بیشتر به کسی اطلاق می‌شود که با صنعت‌گری سنتی دستی به طراحی و ساخت کلاه برای مشتریان عمدتاً زن می‌پردازد. بسیاری از طراحان سرشناس مد، از جمله رز برتن، جین لنوین و کوکو شنل کار حرفه‌ای خود را به‌عنوان میلینر آغاز کردند. از سده شانزدهم تا هجدهم، معنای واژه به‌تدریج از «بازرگان خارجی» به «فروشنده خرده‌کالاهای مربوط به پوشاک» دگرگون شد. هرچند این واژه نخست به مردان اطلاق می‌شد، از سال ۱۷۱۳ میلادی به‌تدریج به معنی زنی درآمد که کلاه‌پوش و دیگر پوشش‌های سر زنانه می‌ساخت و می‌فروخت. آموزش کلاه‌سازی فرهنگ شاگردی در صنعت کلاه‌سازی از سده هجدهم میلادی رایج بوده‌است. در آن دوره میلینر بیشتر نقش یک آرایشگر سبک (استایلیست) را داشت و کلاه‌ها یا کلاه‌پوش‌ها را متناسب با لباس طراحی می‌کرد و توری‌ها، آراستمان‌ها و افزونه‌ها را برای تکمیل یک مجموعه برمی‌گزید. | ## بخش 2: کلاه‌سازی | شاگردان میلینری ساخت و سبک‌پردازی کلاه، اداره کسب‌وکار و مهارت‌های ارتباط با مشتری را فرامی‌گرفتند. امروزه نیز این شاگردی همچنان فرایند استانداردی برای دانشجویانی است که تازه از مدرسه‌های کلاه‌سازی فارغ‌التحصیل شده‌اند. برای نمونه رز برتن پیش از شهرت خود شاگرد یک بازرگان موفق مد به نام مادمازل پاژل بود. مدرسه‌های سرشناس کلاه‌سازی بسیاری در اروپا، به‌ویژه در لندن، پاریس و ایتالیا وجود دارد. در دوره دنیاگیری کووید-۱۹ بسیاری از دوره‌های کلاه‌سازی به‌صورت مجازی برگزار شدند. ابزارها و مواد ویژه قالب کلاه قالب کلاه قطعه‌ای چوبی با تراش ظریف است که چوب‌کاران ماهر آن را شکل می‌دهند. برخی قالب‌ها مجموعه‌ای از تاج و لبه‌اند و برخی تنها تاج یا لبه یا ویژه فسیناتورها (سرآراینده‌ها) هستند. میلینرها معمولاً مجموعه گسترده‌ای از قالب‌های گوناگون دارند زیرا هر قالب اندازه و شکل خاصی دارد. در فرایند قالب‌گیری کلاه، میلینرها از سنجاق فشاری و چکش برای نگه‌داشتن نخ قابل تنظیم در امتداد یقه تاج و لبه کلاه بهره می‌گیرند. | ## بخش 3: کلاه‌سازی | اتوی گل‌سازی اتوی گل‌سازی ابزار ویژه‌ای است که میلینرها برای ساختن گلبرگ‌ها و برگ‌های مصنوعی به‌عنوان آراستمان کلاه به کار می‌برند. در گذشته از شمع برای گرم‌کردن این اتوها با سرهای فلزی گوناگون بهره می‌گرفتند، اما امروزه این اتوها برقی هستند. باکرام میلینرها اغلب از باکرام بهره می‌گیرند؛ پارچه‌ای سفت از پنبه (و گاهی کتان یا موی اسب) با بافت باز. باکرام کلاه‌سازی با نشاسته آغشته شده‌است که پس از نرم‌شدن در آب، روی قالب کلاه کشیده می‌شود و پس از خشک‌شدن شکل سختی به خود می‌گیرد. باکرام کلاه‌سازی در وزن‌های گوناگون تولید می‌شود، از جمله باکرام سبک یا «بیبی» (که اغلب برای کلاه کودکان و عروسک‌ها به کار می‌رود)، باکرام تک‌لایه و باکرام دولایه (که «باکرام تئاتری» یا «باکرام تاج» نیز نامیده می‌شود). کلاه‌سازان «دیوانه» در انگلستان سده‌های هجدهم و نوزدهم میلادی، جیوه در تولید نمد به کار می‌رفت و نمد یکی از رایج‌ترین مواد کلاه‌سازی بود. بهره‌گیری درازمدت از فرآورده‌های جیوه‌ای اغلب به مسمومیت جیوه و بروز آشفتگی عصبی (اِرِتیسم) در میان کلاه‌سازان می‌انجامید. | ## جمع‌بندی | منبع ایسلندی نیز تأیید می‌کند که در انگلستان کاربرد جیوه در کلاه‌سازی سبب بروز اختلال روانی در کلاه‌سازان می‌شد.