موضوع مقاله: شطرنج با چشمان بسته | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شطرنج با چشمان بسته | مقدمه: شطرنج با چشمان بسته شیوه‌ای از بازی شطرنج است که در آن، حداقل یکی از حریفان بازی، بدون دیدن یا لمس مهره‌های شطرنج، تنها از طریق شنیدن موقعیت مهره‌ها بر روی صفحه، با اتکاء به تصویر ذهنی و حافظه خود، حرکات مناسب را بیان کرده و بازی را هدایت می‌کند. | ## بخش 1: شطرنج با چشمان بسته | یک مجری به نمایندگی بازیگر چشم بسته، حرکات را بر اساس دستورهای بیانی وی انجام داده و حرکات و موقعیت مهره‌های رقیب مقابل را بر اساس سامانه یادداشت بازی، با صدای بلند بیان می‌کند. بازی شطرنج با چشمان بسته، همان‌طور که از نامش پیداست، قرن‌ها به عنوان نوعی چشمبندی یا شعبده بازی محسوب می‌شد. در طول تاریخ افراد متعددی، بازی با چشمان بسته را به نمایش گذاشته‌اند و حتی همزمان چند بازی مختلف را در مقابل حریفان متعدد هدایت کرده‌اند. ادعا شده است که در حدود قرن هشتم هجری خورشیدی، برابر با قرن ۱۴م، در دوران حکومت تیمور گورکانی (لنگ) شخصی به نام علاءالدین تبریزی، معروف به علی شطرنجی، همزمان با چند حریف، غایبانه بازی و حضار که احیاناً شرط‌بندی نیز کرده بودند را شگفت زده می‌کرده است. تاریخچه شطرنج بدون استفاده از صفحه، از همان ابتدا در تاریخ شطرنج مورد توجه قرار گرفت. بر اساس کتاب تاریخچه شطرنج نوشته هارولد جیمز موری، نوع دیگری از شطرنج نابینا در آسیای مرکزی رواج داشت، جایی که دو سوارکار در کنار یکدیگر حرکت‌های شطرنج را بدون استفاده از صفحه یا مهره‌ها با صدای بلند اعلام می‌کردند. بعدها در سال ۱۷۸۳، بازیکن بزرگ فرانسوی فرانسوا-آندره دانیکان فیلیدور توانایی خود را برای بازی همزمان سه بازی نابینا نشان داد و موفقیت قابل‌توجهی کسب کرد. این دستاورد، که به‌طور گسترده در روزنامه‌ها منعکس شد، نتیجه تمرین‌های او در شب‌هایی بود که نمی‌توانست بخوابد و به تصور حرکات روی صفحه می‌پرداخت. پل مورفی در سال ۱۸۵۸ یک نمایش شطرنج نابینا را در برابر هشت بازیکن برتر پاریس برگزار کرد که با شش برد و دو تساوی به پایان رسید. بازیکنان برجسته دیگری مانند لوییس پولسن، فرانسوا-آندره دانیکان فیلیدور (که تا ۱۶ بازی نابینا به‌صورت همزمان بازی کرد) و قهرمان جهان ویلهلم اشتاینیتس نیز در این حوزه مهارت خود را به نمایش گذاشتند. | ## بخش 2: شطرنج با چشمان بسته | تا اوایل قرن بیستم، رکوردهای جدیدی در این زمینه به ثبت رسید، از جمله هری نلسون پیلزبری که در سال ۱۹۰۰ توانست ۲۰ بازی نابینا را به‌صورت همزمان در فیلادلفیا انجام دهد. این هنر ذهنی تا امروز به‌عنوان یکی از جنبه‌های برجسته و خلاقانه شطرنج شناخته می‌شود. در قرن بیستم در سال ۱۹۲۴، الکساندر آلخین در هتل آلاماک نیویورک ۲۶ بازی هم‌زمان و بدون دیدن صفحه شطرنج در برابر حریفان بسیار قوی، از جمله آیزاک کاشدان و هرمان استاینر، برگزار کرد و با نتیجه ۱۶ برد، ۵ باخت و ۵ مساوی به کار خود پایان داد. سال بعد در فوریه ۱۹۲۵، او در پاریس با ۲۸ تیم که هرکدام از چهار بازیکن تشکیل شده بودند، روبرو شد و نتیجه‌ای چشمگیر با ۲۲ برد، ۳ باخت و ۳ مساوی کسب کرد. در همان سال، ری‌تی رکورد او را شکست و در سائوپائولو مقابل ۲۹ بازیکن به صورت هم‌زمان بازی کرد. 20–21 [1955 در ۱۶ ژوئیه ۱۹۳۴، آلخین در شیکاگو رکورد جدیدی ثبت کرد و در ۳۲ بازی هم‌زمان و بدون دیدن صفحه، ۱۹ برد، ۴ باخت و ۹ مساوی به دست آورد. او در طی ۱۳ ساعت ۳۴ بازی هم‌زمان بدون دید برگزار کرد و ۲۴ برد و ۱۰ باخت به ثبت رساند. اولین رکورد او در روساریو، سانتا فه، آرژانتین، در سال ۱۹۴۳ در برابر ۴۰ حریف با ۳۶ برد، ۱ مساوی و ۳ باخت بود و هدف اصلی این مسابقه، اطلاع‌رسانی به خانواده‌اش دربارهٔ زنده‌بودن او پس از تهاجم آلمان به لهستان در جنگ جهانی دوم بود. در سال ۱۹۴۷، نایدورف رکورد خود را به ۴۵ حریف در سائوپائولو افزایش داد و با ۳۹ برد، ۴ مساوی و ۲ باخت به کار خود پایان داد. در سال ۱۹۶۰، ژرژ کولتانووسکی در سان‌فرانسیسکو ۵۶ بازی متوالی بدون دید برگزار کرد، با سرعت هر حرکت در ۱۰ ثانیه. | ## بخش 3: شطرنج با چشمان بسته | همچنین، یانوش فلش در همان سال در بوداپست ادعا کرد که رکورد جدیدی با ۵۲ بازی هم‌زمان به ثبت رسانده است، اما این تلاش به دلیل شرایط خاص از جمله اجازه استفاده از بازخوانی شفاهی بازی‌ها، مورد انتقاد قرار گرفت. در دوره مدرن در نوامبر ۲۰۱۰، رکورد جدیدی در اروپا توسط مارک لانگ، شطرنج‌باز آلمانی، در شهر سونتایم، آلمان ثبت شد. او در طول ۲۳ ساعت، با ۳۵ حریف بازی کرد و توانست ۱۹ پیروزی، ۱۳ تساوی، و تنها ۳ شکست به‌دست‌آورد. یک سال بعد، در نوامبر ۲۰۱۱، لانگ بار دیگر در سونتایم رکورد جهانی را بهبود بخشید و این بار به‌طور همزمان و چشم‌بسته با ۴۶ حریف بازی کرد که نتیجه آن ۲۵ پیروزی، ۱۹ تساوی و فقط ۲ شکست بود. همچنین، در ۳ دسامبر ۲۰۱۶، تیمور گاریف با استفاده از ماسک بر روی چشمانش و در حالی که روی یک دوچرخه ثابت نشسته بود، با ۴۸ حریف به‌طور همزمان بازی کرد و ۳۵ پیروزی، ۷ تساوی و ۶ شکست کسب کرد. امروزه، تورنمنت‌های شطرنج چشم‌بسته در طول سال برگزار می‌شوند و یکی از برجسته‌ترین این رویدادها، تورنمنت شطرنج آمبر در مونت‌کارلو بود که تا سال ۲۰۱۱ برگزار می‌شد. از میان شطرنج‌بازان برجسته مدرن، ولادیمیر کرامنیک، ویسواناتان آناند، الکسی شیروف، و الکساندر مورووزویچ توانایی‌های چشم‌گیری در شطرنج چشم‌بسته نشان داده‌اند و بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۷ به‌طور متناوب برنده این تورنمنت شدند. همچنین، لوون آرونیان سه بار قهرمان تورنمنت شطرنج آمبر شد و در سال ۲۰۱۲ در مسابقات جهانی بازی‌های ذهنی SportAccord نیز در بخش شطرنج چشم‌بسته به پیروزی رسید. در سال ۲۰۰۹، کتابی با عنوان «شطرنج چشم‌بسته: تاریخچه، روان‌شناسی، تکنیک‌ها، قهرمانان، رکوردهای جهانی و بازی‌های مهم» به قلم الیوت هرست و جان نات منتشر شد. | ## جمع‌بندی | این کتاب موفق به دریافت جایزه Fred Cramer برای بهترین کتاب شطرنج سال ۲۰۰۹ شد، جایزه‌ای که توسط فدراسیون شطرنج ایالات متحده، روزنامه‌نگاران شطرنج آمریکا، و U.S.