موضوع مقاله: نامو (الهه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نامو (الهه) | مقدمه: او به عنوان مادر انکی در نظر گرفته می‌شد و در یک کتیبه به عنوان همسر آنو ظاهر شده‌است، اما معمولاً بدون همسر در نظر گرفته می‌شد. | ## بخش 1: نامو (الهه) | از دوره بابلی باستان به بعد او مادر آن (آسمان) و کی (زمین) و نیز نشانه دریا/اقیانوسِ آغازین (ارتباطی که ممکن است به علت تاثیر تیامات باشد) دانسته می‌شد. در دوره بابلی باستان معبدی در اور وجود داشت که به او تقدیم شده بود، او همچنین در متون نیپور و بابل گواهی شده‌است. نام‌های تئوفوری که او را فراخوانی می‌کردند، نادر بود و تا همین اواخر تصور می‌شد که پادشاه اورنامو تنها نمونه آن است. در اسطوره بابلی باستان انکی و نینماه، نامو یکی از خداییانی است که در خلقت انسان نقش دارند و همراه با دو خداییِ نام‌بخش و گروهی شامل هفت الههٔ خُرد ظاهر می‌شود. حضور او در اسطوره، این روایت را از متن‌های دیگری که به همین بن‌مایه می‌پردازند (مانند آترا-هاسیس)، متمایز می‌کند. متنی دوزبانه از تپه حرمل با صورت‌های کوتاه و بلند نام به‌گونه‌ای برخورد می‌کند که گویی به ترتیب گونه‌های اکدی و سومری یک کلمه هستند. احتمال مرتبط دیگر این است که آن را به عنوان ترکیب اضافی تعبیر کنیم (e)n + amma(k)، «بانوی رودخانه کیهانی»، اما به شکلی مشابه این نظر نیز خالی از انتقاد نیست و استدلال شده‌است که برای ریشه‌شناسی نام نامو شواهد روشنی وجود ندارد نویسندگان باستان به طور ثانویه ریشه آن را nig2-nam-ma، «خلاقیت»، «کلیت» یا «همه چیز» در نظر می‌گرفتند. مادر بودن نامو برای آسمان و زمین در متن‌هایی مانند فهرست خدای TCL XV 10 گواهی شده است و مربوط به جایگاهی است که از دوره بابلی باستان به بعد به عنوان مادر آن (آسمان) و کی (زمین) پیدا کرد. بر اساس شواهد غیر مستقیم، چنین فرض می‌شود که او با آب در ارتباط بوده گرچه در میان محققان بر سر آنکه آیا این آب، شیرین یا شور است، بحث در جریان قرار دارد. در متن‌های شناخته‌شده هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که در این جایگاه، همسری داشته باشد. Asher-Greve پیشنهاد می‌کند در حالی که به طور کلی به عنوان یک الهه با نامو رفتار می‌شد، می‌توان در این زمینه نامو را بی‌جنس‌گرا در نظر گرفت. در حالی که در بین‌النهرین باستان شخصیت‌های ازلی (برخلاف دیگر خداییان) غالباً دیگر فعال در نظر گرفته نمی‌شدند ظاهراً اعتقاد بر این بود که نامو هنوز در جایگاه یک شخصیت فعال وجود دارد. نامو همچنین با طلسمات، جادوی بلاگردان و ابزار و مواد مورد استفاده در آنها مرتبط بود. | ## بخش 2: نامو (الهه) | در یک طلسم، او را bēlet egubbê، «معشوقه حوضه آبریز مقدس» می‌نامند، اما این لقب معمولاً به جای او به نینگیریما تعلق دارد. در متون این ژانر می‌توان از او برای تطهیر یا تقدیس چیزی یا در برابر شیاطین، بیماری یا عقرب‌ها استفاده کرد. ارتباط با سایر خداییان نامو مادر انکی (ائا) در نظر گرفته می‌شد، همانگونه که اسطوره انکی و نینماه، فهرست خدای آن = آنوم و طلسم دو زبانه نشان می‌دهد. با این حال، اشاره به اینکه نامو تنها والدین او است، کمتر از سنتِ به خوبی گواهی شده‌ای است که طبق آن او یکی از فرزندان آنو بود. در طلسم‌ها، نامو می‌تواند در کنار خداییانی مانند انکی، آسالوهی و نانشه ظاهر شود. یک متن ادبی نخستین که از نسخه‌های از ابلا شناخته شده‌است، به گروهی از خدایان که گمان می‌رود وظایف قضایی مشترک دارند، اشاره می‌کند که شامل نامو، شاماش، ایشتاران و ایدلوروگو می‌شود. با این حال، به احتمال زیاد به سنت‌های مرتبط با انوما الیش وابستگی دارد و یک سنت مستقل جداگانه را نشان نمی‌دهد. تا سال ۲۰۱۷، هیچ مدرک روشنی برای اعتقاد به آپسوی انسان‌انگاری‌شده قبل از تصنیف این متن شناخته نشده‌است. علاوه بر این، در حالی که تبارنامه خداییان مفروض که بر نامو متمرکز است، نزدیک‌ترین همتای ممکن با نقش تیامات در انوما الیش است، به گفته مانوئل سکارلی، این دو ارتباط نزدیکی با هم نداشتند. به ویژه، هیچ مدرکی وجود ندارد که نامو هیچگاه به عنوان یک شخصیت ضدقهرمان در نظر گرفته شود. او متعلق به پانتئون محلی اریدو بود و می‌توان از او به عنوان مادر الهی این شهر یاد کرد. اما ممکن است فقط به دلیل اشتباه با نینیما با نام مشابه، که یکی از اعضای دربار انلیل بود، به او اختصاص داده شده باشد. سرودهای زمهZame Hymns در دوره آغازین دودمانی برای او محل سکونت جداگانه‌ای تعیین می‌کنند، اما خواندن نام آن قطعی نیست. | ## بخش 3: نامو (الهه) | لوگال-کیسالسی، پادشاه اوروک، معبدی را به او اهدا کرد، اما نام تشریفاتی آن مشخص نیست. کتیبه‌ای مربوط به حدود ۲۴۰۰ تا ۲۲۵۰ پیش از دوران مشترک به بزرگداشت این رویداد است: در دوره اور سوم، نامو در طلسم‌های مختلفی که خداییان مرتبط با اریدو را فرا می‌خواند، گواهی شده‌است. او در دوره بابلی باستان در اور قربانی‌هایی دریافت کرد و متون این مکان وجود معبد و روحانیون (از جمله gudu4 کاهنان) را که به او اختصاص داده شده و همچنین زمینی به نام او را ذکر می‌کند. او همچنین در فهرست خدایان آن زمان از نیپور به عنوان صد و هفتمین مدخل ظاهر می‌شود. یک کتیبه وقفی از دوره کاسی که نامو را ذکر می‌کند نیز شناخته شده‌است، اگرچه منشأ آن نامشخص است. جرج پیشنهاد می‌کند که دومی، که در منبعی از پادشاهی نبونعید گواهی شده، به واسطه نام اول نام‌گذاری شده‌است. با این حال، دو نمونه دیگر در بررسی جدیدتر متون از نیپور در دوره کاسی‌ها شناسایی شده‌است. متونی که به مطالعه تقویم‌ها می‌پردازند نشان می‌دهند که روز بیست و هفتم ماه را می‌توان جشن نامو و نرگال دانست و در آن هدایای سلطنتی برای این دو خدایی توصیه شده‌است. در حالی که متن به دوره بابلی باستان تعلق دارد اما احتمالا بازتاب سنتی قدیمی‌تر از دوره اور سوم است. دو رونوشت کامل که احتمالا به پس از حکمرانی سامسو-ایلونا تعلق دارند، به دست آمده است و نسخهٔ دیگری نیز از کتابخانه آشوربانی‌پال که دوزبانه (سومری-اکدی) است. در ابتدای این قطعه، نامو پسرش انکی را بیدار می‌کند تا به او بگوید که خدایانِ دیگر از کار سختِ قرار داده شده بر عهده‌شان، شکایت دارند. برای راه حل، انکی آفرینش انسان را پیشنهاد می‌کند و به نامو می‌گوید که چگونه با کمک نینماه و دستیارانش (نینیما، شوزیانا، نینمادا، نینشار، نینموگ، مودوموو نینیگینا بنا بر ترجمه ویلفرد جی. پس از پایان کار، انکی جشنی برای نامو و نینماه بر پا می‌کند که سایر خداییان همچون آنو و انلیل و هفت دستیار نیز در آن حضور دارند. | ## جمع‌بندی | حضور نامو، روایت آفرینشِ انسان در این اسطوره را از سایر آثاری که به همین موضوع می‌پردازند (مانند آترا-هاسیس)، متفاوت می‌کند.