موضوع مقاله: مراسم خاکسپاری اسلامی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مراسم خاکسپاری اسلامی | مقدمه: مراسم خاکسپاری اسلامی دارای آداب و آیین‌های نسبتاً مشخصی است، هرچند این آداب ممکن است بسته به منطقه و سنت‌های محلی متفاوت باشد. | ## بخش 1: مراسم خاکسپاری اسلامی | با این حال، در همهٔ موارد، شریعت (قانون دینی اسلامی) بر دفن هرچه سریع‌تر بدن تأکید دارد. سوزاندن جسد در اسلام به‌شدت ممنوع است و بدن بدون تابوت در خاک دفن می‌شود، در حالی که سر متوفی به سمت مکه قرار می‌گیرد. عزاداری برای فرد درگذشته معمولاً سه روز به طول می‌انجامد، مگر برای زن بیوه که مدت عِدّۀ او چهار ماه و ده روز است. به‌محض دریافت خبر درگذشت، معمول است که آیه‌ای از قرآن تلاوت شود؛ «به‌راستی که ما از آنِ خداوندیم و یقیناً به‌سوی او بازمی‌گردیم» (سورۀ ۲، آیۀ ۱۵۶). غسل جسد متوفی توسط اعضای خانواده یا افرادی از همان جنسیتِ متوفی شست‌وشو (غُسل) داده می‌شود. نحوهٔ انجام، روش، سبک و وسایل مورد استفاده برای غسل دادن جسد ممکن است بسته به محل و زمان متفاوت باشد، اما همواره باید با آب گرم انجام گیرد. غسل دادن بدن مرده یکی از اعمال ضروری سنت پیامبر اسلام محمد به‌شمار می‌آید که نمادی از پاکیزگی جسمی و روحی است.Sahih Muslim Volume 2, Book 23, Number 344-358 در سنت اسلامی، جسد متوفی معمولاً تعداد فردی از دفعات (دست‌کم یک بار) شست‌وشو داده می‌شود و در این فرایند، بخش‌هایی از بدن که طبق شریعت باید پوشیده بماند (عورت)، با پارچه‌ای پوشانده می‌شود. | ## بخش 2: مراسم خاکسپاری اسلامی | کفن‌پوشی پس از غسل، بدن در پارچه‌ای ساده و سفید (که به آن کَفَن گفته می‌شود) پیچیده می‌شود. این کار به منظور حفظ حرمت و پوشیدگی متوفی انجام می‌گیرد و گاهی خانواده نیز در این مراسم حضور دارند. جزئیات این آیین، از جمله جنس، شیوه و رنگ پارچه ممکن است در مناطق مختلف، تفاوت داشته باشد. به همین دلیل، مسلمانان معمولاً ترجیح می‌دهند از پارچهٔ سفید نخی برای کفن استفاده کنند. در مجموع، این آیین بازتاب اصل اسلامی برابری همهٔ انسان‌ها در مرگ است؛ بدین معنا که همگان به شیوه‌ای یکسان به خاک سپرده می‌شوند و خداوند همهٔ بندگان را برابر می‌بیند.Sahih Muslim Volume 2, Book 23, Number 353-358 اگر مسلمانی بدون خانواده یا دوستانی که بتوانند وظیفهٔ غسل و کفن او را بر عهده گیرند از دنیا برود، بزرگان جامعهٔ اسلامی ترتیبی می‌دهند تا این آیین‌ها انجام شود. پس از اعلام خبر درگذشت، مسلمانان جامعهٔ محل گرد هم می‌آیند تا به صورت جمعی برای آمرزش متوفی دعا کنند. این نماز که به‌طور کلی صلاةَ الجَنازَة نامیده می‌شود، از ارکان مهم آیین خاکسپاری اسلامی است. | ## بخش 3: مراسم خاکسپاری اسلامی | اگر گروهی از مسلمانان آن را به‌جا آورند، تکلیف از دوش همگان برداشته می‌شود، اما اگر هیچ‌کس آن را نخواند، همهٔ افراد جامعه گناهکار شمرده می‌شوند. تدفین معمولاً در کوتاه‌ترین زمان ممکن، و در حالت ایده‌آل ظرف ۲۴ ساعت پس از مرگ انجام می‌گیرد تا هم حرمت متوفی رعایت شود و هم از تأخیر بی‌مورد جلوگیری گردد.با این حال، رسوم مربوط به تدفین ممکن است بسته به مذهب اسلامی فرد متفاوت باشد. در اسلام از تابوت استفاده نمی‌شود؛ بلکه در کف قبر سنگ یا چوب گذاشته می‌شود تا بدن بر آن قرار گیرد. جسد بر پهلوی راست و رو به قبله در قبر نهاده می‌شود.پس از قرار دادن جسد، هر یک از حاضران سه مشت خاک بر روی آن می‌ریزند و همراه با آن دعا می‌خوانند.; همچنین مقایسه کنید با عبارت: «زیرا که تو خاک هستی و به خاک بازخواهی گشت» قبر به صورت ساده نگه داشته می‌شود و در سنت اسلامی نیازی به سنگ قبر نیست؛ تنها می‌توان نشانه‌ای کوچک برای مشخص کردن محل دفن گذاشت. اهل سنت انتظار دارند که ابراز اندوه در چارچوب وقار باشد و رفتارهایی همچون نوحه‌خوانی با صدای بلند، شیون، فریاد زدن، به‌سینه یا به‌صورت زدن، کندن مو یا پاره‌کردن لباس، شکستن اشیاء، خراشیدن چهره یا گفتن جملاتی که به چالش با قدرت خدا تعبیر شود (مانند: «اگر خدا وجود داشت و عادل بود، چنین ظلمی را روا نمی‌داشت») ممنوع است. با این حال، اندوه و گریه در حدی که به فرد کمک کند با فقدان عزیزش کنار بیاید، در چارچوب آیین‌های تدفین مجاز است، مشروط بر آنکه با احترام به خداوند همراه باشد.Sahih Muslim Volume 2, Book 23, Number 375–393 بیوگان بر اساس آنچه در قرآن آمده است، بیوه‌ها موظف به رعایت دوران عزاداری طولانی‌تری هستند که «عده» نامیده می‌شود و مدت آن چهار ماه قمری و ده روز است.عالمان اسلامی این حکم را نوعی توازن میان عزاداری برای مرگ شوهر و محافظت از بیوه در برابر سرزنش‌های فرهنگی یا اجتماعی می‌دانند، در صورتی که او پس از مرگ شوهرش به ازدواج مجدد علاقه‌مند شود؛ امری که اغلب به دلیل ضرورت‌های اقتصادی رخ می‌دهد.Islahi (1986), p. | ## جمع‌بندی | انجام اعمال خیریه به نیابت از متوفی، اعتقاد بر این است که به روح او سود می‌رساند.