موضوع مقاله: اردوگاه کار اجباری مونوویتس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اردوگاه کار اجباری مونوویتس | مقدمه: برای بیشتر دوران وجود خود، مونوویتس یک زیر اردوگاه از اردوگاه کار اجباری آشویتس بود؛ از نوامبر ۱۹۴۳، این اردوگاه و دیگر زیر اردوگاه‌های نازی در منطقه به طور مشترک به عنوان «زیر اردوگاه‌های آشویتس III» شناخته می‌شدند. | ## بخش 1: اردوگاه کار اجباری مونوویتس | در نوامبر ۱۹۴۴، آلمانی‌ها نام آن را به اردوگاه کار اجباری مونوویتس تغییر دادند، به نام روستای مونوویس (آلمانی: مونوویتز) که در آن ساخته شده بود، در بخش ضمیمه شده لهستان. اس‌اس هاوپت‌اشتورم‌فورر (کاپیتان) هاینریش شوارتس از نوامبر ۱۹۴۳ تا ژانویه ۱۹۴۵ فرمانده بود. اس‌اس این اردوگاه را در اکتبر ۱۹۴۲ به درخواست مدیران آی‌گ فاربن برای تأمین نیروی کار برده برای مجتمع صنعتی «بونا ورکه» (کارخانه‌های بونا) تأسیس کرد. دیگر شرکت‌های صنعتی آلمانی نیز کارخانه‌هایی با زیر اردوگاه‌های خود ساختند، مانند زیر اردوگاه بوبریک زیمنس-شوکررت، نزدیک مونوویتس، برای بهره‌برداری از نیروی کار برده. اس‌اس از آی‌گه فاربن سه رایش مارک (RM) در روز برای کارگران غیر ماهر، چهار رایش مارک در ساعت برای کارگران ماهر، و یک و نیم رایش مارک برای کودکان دریافت می‌کرد. امید به زندگی کارگران یهودی در بونا ورکه سه تا چهار ماه بود؛ برای کسانی که در معادن اطراف کار می‌کردند، تنها یک ماه. پریمو لوی، نویسنده آیا این یک انسان است (۱۹۴۷)، از مونوویتس جان سالم به در برد، همانطور که الی ویزل، نویسنده کتاب برنده جایزه پولیتزر شب (۱۹۶۰)، که به همراه پدرش در آنجا زندانی نوجوان بود. تاریخچه ایجاد اردوگاه نتیجه ابتکار شرکت شیمیایی آلمانی آی‌گه فاربن برای ساخت سومین کارخانه بزرگ تولید لاستیک مصنوعی و سوخت‌های مایع بود. دلیل اصلی ساخت مجتمع صنعتی در آن مکان، دسترسی فوری به نیروی کار برده از اردوگاه‌های نزدیک اوشویتس بود. آی‌گه فاربن بین فوریه و آوریل ۱۹۴۱ آماده‌سازی‌ها را انجام داد و با نازی‌ها به توافق رسید. این شرکت زمین را از خزانه‌داری به قیمت پایین خریداری کرد، پس از آنکه از مالکان لهستانی بدون جبران خسارت مصادره شده و خانه‌هایشان تخلیه و تخریب شده بود. در همین حال، مقامهای آلمانی یهودیان را از خانه‌هایشان در اوشویتسیم بیرون کردند و آن‌ها را در سوسنوویتس یا زانوف قرار دادند و خانه‌هایشان را به آی‌گه فاربن فروختند تا به عنوان مسکن برای کارکنان شرکت که از آلمان آورده شده بودند استفاده شود. مقامهای آی‌گه فاربن با فرمانده اردوگاه کار اجباری به توافق رسیدند تا زندانیان را با نرخ ۳ تا ۴ مارک در روز برای کارگران ماهر و کارگران غیر ماهر استخدام کنند. کامیون‌ها در اواسط آوریل ۱۹۴۱ شروع به آوردن اولین زندانیان برای کار در سایت ساخت کارخانه کردند. | ## بخش 2: اردوگاه کار اجباری مونوویتس | از ماه مه، کارگران مجبور بودند ۶ تا ۷ کیلومتر از اردوگاه تا سایت کارخانه پیاده‌روی کنند. در پایان ژوئیه، با افزایش تعداد کارگران به بیش از هزار نفر، آن‌ها شروع به استفاده از قطار به ایستگاه دووری کردند. کارهای آن‌ها شامل تسطیح زمین، حفر کانال‌های زهکشی، نصب کابل‌ها و ساخت جاده‌ها بود. زندانیان در ماه مه ۱۹۴۲ به سایت ساخت و ساز بازگشتند و در آنجا کار کردند تا ۲۱ ژوئیه، زمانی که شیوع تیفوس در اردوگاه اصلی و بیرکناو سفرهای آن‌ها به کار را متوقف کرد. نگران از دست دادن کارگران، مدیریت کارخانه تصمیم گرفت اردوگاه باراکی که در مونوویتسه برای غیرنظامیان ساخته می‌شد را به اس‌اس واگذار کند تا زندانیان را در آنجا اسکان دهد. اولین زندانیان در 26 اکتبر وارد شدند و تا اوایل نوامبر تقریباً دو هزار زندانی وجود داشتند. در نوامبر ۱۹۴۳، اس‌اس اعلام کرد که آشویتس II (بیرکناو) و آشویتس III به اردوگاه‌های تمرکز جداگانه تبدیل خواهند شد. افسر اس‌اس هاوپت‌اشتورم‌فورر هاینریش شوارتس از نوامبر ۱۹۴۳ تا ژانویه ۱۹۴۵ فرمانده اردوگاه مونوویتس بود. ساخت این کارخانه توسط دولت ایتالیا که به واردات لاستیک نیتریل (Buna-N) از آی‌گه فاربن پس از فروپاشی تولید نفت مصنوعی خود علاقه‌مند بود، سفارش داده شد. لاستیک مصنوعی قرار بود تقریباً به صورت رایگان در لهستان اشغالی با استفاده از کار اجباری از میان زندانیان آشویتس و مواد خام از معادن زغال‌سنگ سابق لهستان تولید شود. در واقع، لوی تنها یک زندانی بود که در دو ماه آخر اسارتش به دلیل تحصیلات قبلی‌اش به عنوان شیمیدان به یک آزمایشگاه شیمی فرستاده شد. رفتار با زندانیان اردوگاه تا سال ۱۹۴۲، مجموعه جدید اردوگاه کار اجباری حدود نیمی از مساحت پیش‌بینی شده خود را اشغال کرده بود و گسترش آن عمدتاً در تابستان ۱۹۴۳ به پایان رسید. جمعیت اردوگاه کار اجباری از ۳۵۰۰ نفر در دسامبر ۱۹۴۲ به بیش از ۶۰۰۰ نفر در نیمه اول سال ۱۹۴۳ افزایش یافت. با وجود افزایش نرخ مرگ و میر ناشی از کار اجباری، گرسنگی، اعدام‌ها یا سایر اشکال قتل، تقاضا برای کار افزایش یافت و زندانیان بیشتری به اردوگاه آورده شدند. | ## بخش 3: اردوگاه کار اجباری مونوویتس | به دلیل اصرار مدیریت کارخانه بر حذف زندانیان بیمار و خسته از مونوویتس، افرادی که قادر به ادامه کار نبودند، کشته می‌شدند. شرکت ادعا می‌کرد که آنها مبالغ زیادی برای ساخت باراک‌ها برای زندانیان ناتوان از کار خرج نکرده‌اند. در ۱۰ فوریه ۱۹۴۳ گرهارد مائورر مسئول استخدام زندانیان اردوگاه‌های کار اجباری، به اوشویتسیم رفت؛ او به آی‌گه فاربن وعده داد که هزار زندانی دیگر در ازای کارگران ناتوان کارخانه خواهند رسید. به بیمارستان اردوگاه اصلی منتقل شدند و بیشتر قربانیان با تزریق کشنده فنول به قلب کشته شدند. برخی به بیرکناو فرستاده شدند، جایی که پس از «انتخاب مجدد» در بیمارستان زندان Bllf یا در بیشتر موارد در اتاق‌های گاز کشته شدند. بیش از ۱۶۰۰ زندانی دیگر در بیمارستان مونوویتس جان باختند و بسیاری در محل ساخت و ساز تیراندازی یا در اردوگاه به دار آویخته شدند. تخمین زده می‌شود که ۱۰,۰۰۰ زندانی اردوگاه کار اجباری آشویتس به دلیل کار برای آی‌گه فاربن جان خود را از دست دادند. باراک‌های آشویتس III مانند باراک‌های بیرکناو شلوغ بودند؛ با این حال، باراک‌های مونوویتس دارای پنجره و گرمایش در زمستان بودند. سرکارگران مسئول کارگران بودند و از کاپوها و مردان اس‌اس می‌خواستند که بهره‌وری بیشتری را اعمال کنند و زندانیان را کتک بزنند. در گزارش‌هایی که از مونوویتس به دفتر مرکزی شرکت در فرانکفورت آم ماین ارسال شد، ماکسیمیلیان فاوست، مهندس مسئول ساخت و ساز، در این گزارش‌ها اظهار داشت که تنها راه حفظ بهره‌وری زندانیان در سطح رضایت‌بخش از طریق خشونت و تنبیه بدنی است. در حالی که او مخالفت خود را با «شلاق زدن و بدرفتاری با زندانیان تا مرگ» اعلام کرد، فاوست با این حال افزود که «دستیابی به بهره‌وری مناسب بدون چوب غیرممکن است». پس از هولوکاست، ویزل کتاب شب را نوشت که به وحشت‌هایی که در اردوگاه‌های مونوویتس و بوخنوالت تجربه کرده بود، می‌پردازد. فریتس لوخنر-بده (زندانی شماره ۶۸۵۶۱ در مونوویتس) شاعری محبوب در میان زندانیان بود که به دستور مقامهای ارشد آی گه فاربن در مونوویتس بونا به قتل رسید، همانطور که دوستش ریموند ون دن استراتن در دادگاه آی گه فاربن که ۲۴ مقام ارشد شرکت محاکمه شدند، گواهی داد: تخلیه و آزادسازی اردوگاه در ۱۸ ژانویه ۱۹۴۵، اکثر زندانیانی که قادر به راه رفتن بودند از اردوگاه تخلیه شدند. آنها در یک راهپیمایی مرگ به شهر گلیویتس، جایی که یک زیرمجموعه از اردوگاه مونوویتس نزدیک مرز چک قرار داشت، برده شدند. | ## جمع‌بندی | باقی زندانیان در ۲۷ ژانویه ۱۹۴۵ توسط سربازان و افسران ارتش سرخ که در آن روز به دروازه‌های آشویتس رسیدند، آزاد شدند.