موضوع مقاله: هولوکاست یهودیان تونس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هولوکاست یهودیان تونس | مقدمه: در دوران هولوکاست بین سال‌های ۱۹۴۰ تا ۱۹۴۳، یهودیان تونس به طور مستقیم و غیرمستقیم از حکومت نازی رنج بردند. | ## بخش 1: هولوکاست یهودیان تونس | قوانین نژادی آلمان نازی شامل حال آن‌ها نیز می‌شد، اما اجرای این قوانین به خواست فرماندار کل و همکاری مقامات دولتی که تحت فرمان او بودند، بستگی داشت. با این حال، آن‌ها مجبور به بستن نشان زرد شدند و بسیاری از آن‌ها حتی به اردوگاه‌های کار اجباری اخراج شدند. یهودیان تونس در آستانه جنگ جهانی دوم در دوره قبل از جنگ جهانی دوم، حدود ۸۵,۰۰۰ یهودی در تونس زندگی می‌کردند که ٪۲.۷ از کل جمعیت را تشکیل می‌دادند. بر اساس تعریف حکومت فرانسه (فرانسه در سال ۱۹۸۱ تونس را تصرف کرد)، یهودیان به دو گروه اجتماعی تقسیم شدند: «لیورنیزی‌ها» (گرانا) که دارای پیوند فرهنگی با ایتالیا بودند و به عنوان تحت‌الحمایه آن محسوب می‌شدند و «توانسا» که اکثریت یهودیان را تشکیل می‌دادند. آن‌ها عمدتاً در ابریشم و پشم کار می‌کردند و برخی از آن‌ها توسط بیگ به عنوان مقامات عالی‌رتبه، اجاره‌دهندگان مالیات و حتی پزشکان دربار بیگ منصوب می‌شدند. با وجود اینکه یهودیان تونس فشارهای زیادی بر مقامهای فرانسوی وارد کردند تا تابعیت فرانسوی بگیرند و از حقوق برابر با یهودیان الجزایر برخوردار شوند، درخواست آن‌ها پذیرفته نشد. با گذشت زمان، مقامها موضع خود را در این زمینه نرم‌تر کردند و به طور انتخابی به هزاران یهودی تونسی که در ارتش یا مدیریت فرانسه خدمت می‌کردند، تابعیت فرانسوی دادند. در دوره قبل از جنگ جهانی دوم، یهودیان تونس در تعداد کمی از سکونتگاه‌ها متمرکز بودند. تمرکز یهودیان در مکان‌های کم یکی از عواملی بود که باعث شد مدرنیزاسیون یهودیان تونس بیشتر و عمیق‌تر از مدرنیزاسیون سایر یهودیان مغرب عربی, کشورهای غربی شمال آفریقا: مراکش، تونس، موریتانی و الجزایر باشد. ساکنان شمال و مرکز فرانسه تلاش کردند با حکومت آلمان مخالفت کنند اما موفق نشدند، بنابراین تحت حکومت نظامی قرار گرفتند. در فرانسه تصمیم گرفته شد با حکومت آلمان همکاری شود، و به این ترتیب مارشال فیلیپ پتن به قدرت رسید که در شهر ویشی مستقر شد، و به همین دلیل حکومت به نام «حکومت ویشی» شناخته شد. از آنجا که این حکومت به آلمانی‌ها وفادار بود، حکومت در تونس در دست فرانسه باقی ماند. این دستورالعمل ها نمایندگی یهودیان در مطبوعات، خدمات عمومی و مؤسسات آموزشی را محدود می‌کرد. شرط آن این بود که سه شرط را اثبات کنند: اینکه به آنها نشان افتخار از طرف فرانسه برای خدمت نظامی در جنگ جهانی اول اعطا شده باشد، اینکه در جنگ ۱۹۴۰ نشان افتخار دریافت کرده باشند یا اینکه فرزندان سربازانی باشند که جان خود را برای فرانسه فدا کرده‌اند. در اکتبر ۱۹۴۱ دستورالعمل ها در مورد وکلای یهودی اصلاح شد و تاریخ مشخصی تعیین شد که پس از آن آنها دیگر نمی‌توانستند خدمات ارائه دهند. اقدام هایی نیز علیه پزشکان یهودی اتخاذ شد، اگرچه طبق فرمان نوامبر ۱۹۴۱ آنها مجاز به ارائه خدمات پزشکی به جمعیت یهودی بودند. برخی اصلاً اعمال نشدند و برخی دیگر به کندی و به صورت جزئی اجرا شدند، به لطف ژنرال استوا که سیاست‌هایش لیبرال‌تر بود. فقط تعداد کمی از دارندگان مناصب به دلیل قانون‌گذاری جدید فرانسه آسیب دیدند و موقعیت آنها کاهش یافت. یهودیان تونس تحت اشغال آلمان نازی (۱۹۴۳) ورود آلمانی‌ها به تونس در ۹ نوامبر ۱۹۴۲، نیروهای آلمانی و ایتالیایی به تونس وارد شدند در پاسخ به عملیات مشعل، تهاجم متفقین به الجزایر و مراکش. کشورهای محور این اقدام را انجام دادند زیرا به وفاداری دریاسالار استوا، فرماندار فرانسوی تونس، که به شدت با تهاجم متفقین مخالفت نکرده بود، اعتماد نداشتند. | ## بخش 2: هولوکاست یهودیان تونس | در ابتدای حضورشان در کشور، آلمانی‌ها اقدام هایی علیه جامعه یهودی محلی انجام ندادند، زیرا مشغول دفع حملات متفقین بودند که تقریباً موفق به اخراج آنها از تونس شده بودند. ابتدا، آلمانی‌ها چهار نفر از رهبران جامعه، از جمله موشه بورجل، رئیس جامعه را دستگیر کردند. بزرگان پس از یک هفته به دنبال مداخله افراد مهم دیگری مانند شهردار تونس و کنسول ایتالیا آزاد شدند. اقدامهای حکومت آلمان در ۶ دسامبر ۱۹۴۲، آلمانی‌ها تصمیم به انحلال کمیته جامعه یهودی گرفتند و به موشه بورجل دستور دادند کمیته‌ای متشکل از نه عضو تشکیل دهد. پس از مداخله مقام های فرانسوی، کمیته موفق شد یک تعویق ۲۴ ساعته برای انجام ماموریتشان به دست آورد، اما علیرغم تلاش های فراوان، کمیته تنها توانست ۱۲۰ نفر را جمع آوری کند. برخی از یهودیان به فعالیت‌های کمونیستی یا حمایت از ژنرال دوگل، رهبر فرانسه آزاد در جنگ جهانی دوم، متهم شدند و به همین دلیل به اردوگاه‌های کار اجباری در آلمان فرستاده شدند. علاوه بر این، آلمانی‌ها دست به دستگیری‌های گسترده زدند و تهدید به تخریب کنیسه مرکزی تونس، پایتخت تونس، کردند. از آنجا که برخی از رهبران کمیته از رفتار حکومت نگران بودند، از آلمانی‌ها درخواست زمان بیشتری برای انجام وظیفه خود کردند. پس از دریافت موافقت فرمانده اس‌اس در تونس، کمیته با جدیت شروع به کار برای جمع‌آوری کارگران اجباری کرد. علاوه بر این، اعضای کمیته به انتقال آنها به اردوگاه‌های آلمانی و تأمین معیشت آنها و خانواده‌هایشان رسیدگی کردند. کمیته به نهادی واسطه بین یهودیان و آلمانی‌ها تبدیل شد، زیرا آلمانی‌ها اختیارات مقامهای فرانسوی در امور جامعه یهودی را به دست گرفتند. آلمانی‌ها می‌خواستند همه یهودیان تونس را مجبور به بستن نشان زرد کنند، اما در نهایت این الزام تنها در دو شهر، صفاقس (Sfax) و به طور جزئی در تونس اعمال شد، زیرا در شهرهای دیگر اجرای آن سختگیرانه نبود. در طول شش ماه اشغال آلمان نازی، یهودیان بدهی‌های سنگینی پرداخت کردند تا هزینه نگهداری نیروی کار یهودی در اردوگاه‌ها را تأمین کنند. آلمانی‌ها از اتهام های یهودستیزی به عنوان بهانه‌ای برای جمع‌آوری پول از یهودیان استفاده کردند. به عنوان مثال، در سال ۱۹۴۳، یهودیان را که به دلیل پراکندگی در سراسر جهان شناخته شده بودند، به کمک به متفقین در آماده‌سازی برای جنگ علیه آلمان متهم کردند. علاوه بر خسارات مالی، یهودیان از خشونت‌های زیادی مانند حملات آلمانی‌ها به کنیسه‌ها، آسیب به خاخام‌ها و تهدید یهودیان رنج می‌بردند. در صفاقس، شهر مرکزی و بزرگ تونس، به طور مداوم ۱۰۰ کارگر یهودی برای تخلیه وسایل نقلیه نظامی و ساخت پناهگاه‌ها مورد نیاز بودند. تعداد یهودیانی که در طول کار اجباری جان باختند کم بود، اما بسیاری در اثر بمباران‌های متفقین در مکان‌هایی که کار می‌کردند کشته شدند. آلمانی‌ها می‌خواستند همه مردان یهودی که قادر به کار بودند را در صفاقس زندانی کنند، اما به دلیل ترس از شیوع بیماری از اجرای برنامه خود صرف نظر کردند. در شهر سوسه نیز همه یهودیان بین ۱۸ تا ۵۰ سال هر صبح به بندر آورده می‌شدند تا خسارات ناشی از بمباران‌های متفقین را تعمیر کنند. | ## بخش 3: هولوکاست یهودیان تونس | اردوگاه کار در بنزرت تنها اردوگاه ای بود که به نظر می‌رسید یک اردوگاه کار واقعی باشد. زندانیان اردوگاه به گروه‌های کاری تقسیم شدند که توسط «کادرها» - یهودیانی که توسط آلمانی‌ها یا کمیته جذب منصوب شده بودند - هدایت می‌شدند. رژیم در اردوگاه بی‌رحمانه بود، زندانیان ۱۴ ساعت در روز به سختی کار می‌کردند و برای کوچک‌ترین تخلفی مجازات می‌شدند. زندانیانی که در اردوگاه‌های تحت نظارت ایتالیایی‌ها بودند، از رفتار بسیار بهتری برخوردار بودند. نسبت جمعیت محلی به یهودیان در طول اشغال نازی در هر مرحله از آزار و اذیت یهودیان در کشورهای عربی توسط نازی‌ها، توسط حکومت ویشی و توسط ایتالیا فاشیستی، اعراب به آزاردهندگان کمک کردند. زندگی یهودیان در کشورهای عربی در زمان جنگ بسیار سخت بود، اما توده‌های اعراب نیز رنج می‌بردند. برخی محققان معتقدند که بی‌تفاوتی اعراب نتیجه این بود که آنها ابتدا به بقا خود مشغول بودند: تهیه غذا، پناهگاه، کار - و نیرویی برای عمل بر اساس همدردی انسانی طبیعی که نسبت به هموطنان یهودی خود داشتند، باقی نمانده بود. به نظر آنها این بی‌تفاوتی قابل درک، حتی مشروع، بود که از روی اجبار به وجود آمده بود. محققان دیگر معتقدند که بی‌تفاوتی بازتابی از نادیده گرفتن بی‌رحمانه یهودیان است که زندگی‌شان صدها سال در داخل جامعه عربی محافظت شده، تحمل شده و در عین حال تحت سلطه بوده است. تقویت این موضع در این واقعیت یافت می‌شود که "جلو، جلو، من می‌خواهم با تو باشم، هیتلر"، کلمات یک ترانه بربری محبوب در آن دوره بود. در وسط یک نبرد، در نزدیکی یک اردوگاه کار اجباری، یهودیان زندانی فرصتی برای فرار داشتند، ۶۰ یهودی فرار کردند و اولین مزرعه‌ای که به آن رسیدند، مزرعه سی علی سکعت بود. او انتظار آمدن یهودیان را نداشت اما موافقت کرد که از آنها در برابر نازی‌ها محافظت و پنهان کند. نوه سی علی سکعت می‌دانست که او در هولوکاست به یهودیان کمک کرده و حتی به آنچه پدربزرگش انجام داده بود، افتخار می‌کرد. با این حال، هنوز در خانواده او بحثی در جریان است که آیا باید یک پلاک یادبود بر روی دیوارهای مزرعه به یاد اعمال او نصب شود یا نه. آزادی یهودیان تونس احتمالاً اگر ارتش آلمان در تونس باقی می‌ماند، وضعیت یهودیان بدتر می‌شد. اما این ارتش که از سربازان ضعیف و معدودی تشکیل شده بود، ارتشی بود که در آن بی‌انضباطی و عدم اعتماد به نفس مشهود بود. ارتش آلمان نازی از همه جهات توسط متفقین محاصره شده بود و هیچ امکانی برای عقب‌نشینی نداشت و تمام نیروهای خود را برای بقا صرف می‌کرد. یهودیان تونس پس از جنگ پس از آزادسازی تونس، فعالیت‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی یهودیان از سر گرفته شد. در سال ۱۹۴۵ موج مهاجرت به سرزمین اسرائیل آغاز شد، ابتدا به صورت غیرقانونی و پس از تأسیس دولت اسرائیل، به صورت قانونی در چارچوب آژانس یهود و مهاجرت جوانان. علاوه بر این، در سال ۱۹۶۷، پس از جنگ شش روزه، بسیاری از فروشگاه های یهودیان غارت شدند و کنیسه بزرگ به آتش کشیده شد. | ## جمع‌بندی | بیشتر آنها سالمندانی بودند که از جوامع دیگر که به دلیل مهاجرت‌های زیاد به سرزمین اسرائیل خالی شده بودند، به شهر آمده بودند و اقلیتی از خانواده‌ های ثروتمند با دارایی‌ها بودند.