موضوع مقاله: الیزابت تسیه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # الیزابت تسیه | مقدمه: الیزابت تسیه (؛ زادهٔ ) با نام شناسنامه‌ای ژرمن الیزابت هانسلمان، طالع‌بین، مؤلف، مدل و بازیگر پیشین اهل فرانسه است. | ## بخش 1: الیزابت تسیه | او بین سال‌های ۱۹۷۵ و ۱۹۷۶، یک بخش طالع‌بینی روزانه را در شبکه تلویزیونی فرانسه ۲ فرانسه ایجاد کرد و در سال ۱۹۸۱، برنامه تلویزیونی «آسترو شو» (Astro Show) را در آلمان راه‌اندازی نمود. مشتریان شخصی او شامل فرانسوا میتران، رئیس‌جمهور پیشین فرانسه، می‌شدند و او چندین کتاب دربارهٔ طالع‌بینی منتشر کرده است. آزمایشی که پیش‌بینی‌های او را در برابر عقل سلیم و شانس (تصادف) مقایسه می‌کرد، نتوانست هیچ شواهدی از داشتن هرگونه قدرت خاصی در او نشان دهد. او در چندین جنجال نقش داشته است، از جمله اعطای مدرک دکترا در رشته جامعه‌شناسی برای پایان‌نامه‌اش که در آن استدلال شده بود طالع‌بینی توسط علم مورد سرکوب قرار می‌گیرد. کار او توسط جامعه علمی به چالش کشیده شد؛ انتقادات شامل این ادعا بود که او نتوانسته است در حوزه جامعه‌شناسی کار کند و همچنین فاقد دقت علمیِ لازم برای یک پایان‌نامه دکترا در هر زمینه علمی بوده است. دانشگاه و هیئت داورانی که این مدرک را اعطا کردند به شدت مورد انتقاد قرار گرفتند، اگرچه هم آن‌ها و هم تسیه، حامیان و مدافعانی داشتند. در سال ۲۰۱۵، تسیه با این ادعا که مقاله ویکی‌پدیای فرانسوی دربارهٔ او به شهرتش لطمه زده است، از بنیاد ویکی‌مدیا شکایت کرد که این شکایت ناموفق بود. حرفه او بین سال‌های ۱۹۶۵ و ۱۹۷۵ در دوازده فیلم ایفای نقش کرد که عمدتاً شامل فیلم‌های سافت‌اروتیک بودند، اما در میان آن‌ها آثاری به کارگردانی سیدنی پولاک (قلعه کلوپ، ۱۹۶۹)، مارسل کارنه، فیلیپ د بروکا و ایو روبر نیز به چشم می‌خورد. پس از آن، از سال ۱۹۷۵ تا ۲۰۰۹، چندین ستون طالع‌بینی داشت، طالع‌بینی را در تلویزیون ارائه کرد و دفاعیه‌هایی برای به رسمیت شناختن طالع‌بینی منتشر نمود. او از سال ۱۹۸۹ به فرانسوا میتران، رئیس‌جمهور فرانسه، مشاوره می‌داد که به‌طور منظم با او در کاخ الیزه مشورت می‌کرد. مشاوره‌های او هم مسائل شخصی مانند وضعیت سلامتی او و هم مسائل کشوری مانند جنگ خلیج فارس و زمان‌بندی همه‌پرسی پیمان ماستریخت را شامل می‌شد. به عنوان نمونه، او [میتران] گفته بود: «تو یک‌بار به من گفتی روزهایی هست که صحبت کردن در آن‌ها بهتر است، و روزهایی که صحبت نکردن در آن‌ها بهتر است. زندگی خصوصی در ۱۶ آوریل ۱۹۶۰، الیزابت تسیه با آندره تسیه دو کروس، مهندس انستیتو عالی مکانیک پاریس (سوپ‌مکا)، ازدواج کرد. هنگامی که او در سال ۱۹۸۳ طلاق گرفت، دادگاه به دلیل شهرتی که در طول دوران ازدواجش به دست آورده بود، به او اجازه داد تا نام خانوادگی همسرش را حفظ کند. پیش‌بینی‌های طالع‌بینی الیزابت تسیه بر پایه مطابقت میان پیش‌بینی‌های خود و رویدادهای رخ‌داده در حوالی تاریخ‌های مد نظرش، مدعی است که برخی رویدادها را پیش‌بینی کرده است. پیش‌بینی‌های او همچنین نتایج مسابقات ورزشی یا رقابت‌های انتخاباتی را نیز در بر می‌گیرد. و امیدهای واهی که این پیش‌بینی‌ها می‌توانند ایجاد کنند، مورد انتقاد قرار می‌گیرد. پیش‌بینی‌های ورزشی یکی از پیش‌بینی‌های او در مورد پیروزی احتمالی تیم ملی فوتبال فرانسه در جام ملت‌های اروپا ۲۰۰۸، در نهایت نادرست از آب درآمد. دومینیک استروس-کان در دسامبر ۲۰۱۰، الیزابت تسیه به دومینیک استروس-کان نوید داد که سال ۲۰۱۱ «یک سال فوق‌العاده» خواهد بود؛ او بر پایه آنچه که به عنوان «یک چرخش بزرگ در سرنوشت او، که تا بهار ۲۰۱۲ ادامه می‌یابد» برداشت می‌کرد، پیش‌بینی نمود: «در ۶۲ سالگی، این سالِ زندگی اوست.» در مه ۲۰۱۱، یک رسوایی قضایی منجر به متهم شدن دومینیک استروس-کان به اتهام تجاوز جنسی توسط دادگاهی در آمریکا شد و او را مجبور به استعفا از سمت خود به عنوان رئیس صندوق بین‌المللی پول کرد؛ امری که شانس او را برای کاندیداتوری در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۱۲ فرانسه — که تا پیش از آن بر اساس نظرسنجی‌ها بسیار عالی ارزیابی می‌شد — به طور کامل نابود کرد. با بیان این مطلب در گفتگو با روزنامه سوئیسی «لو متان» که «در یک نمودار طالع‌بینی، می‌توان دید که آیا فرد مستعد ابتلا به سرطان هست یا خیر، و همچنین نوع سرطان مورد نظر را مشخص کرد»، جنجال جدیدی به پا کرد.Le Matin, 2 September 2007 او به طور کلی افزود که «با تحلیل آسمانِ زمان تولد یک فرد، می‌توان به نتایجی درباره زمینه‌های بیماری او دست یافت» و به هر حال «طالع‌بینی برخلاف پزشکی، هرگز کسی را نکشته است.» اظهارات و رفتار او از سوی متخصصان سرطان‌شناسی و همچنین دیگر طالع‌بینانی مانند ماریلا مدونا محکوم شد؛ مدونا معتقد است که الیزابت تسیه «با تکیه بر شهرت خود، حرف‌های بی‌اساس می‌زند.» پیش‌بینی‌ها درباره حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ الیزابت تسیه معتقد است که حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ را به طور نسبی پیش‌بینی کرده بود، چرا که در کتاب خود به نام «طالع‌بینی ۲۰۰۱»Horoscope 2001, éd. | ## بخش 2: الیزابت تسیه | به «فضایی از تنش» اشاره کرده بود که البته در آنجا بروز حملات تروریسی برای تاریخ ۵ اوت ۲۰۰۱ مطرح شده بود. ارزیابی عملکرد او الیزابت تسیه به‌طور منظم می‌نویسد که نرخ موفقیت پیش‌بینی‌های خود را ۸۰٪ یا حتی ۹۰٪ می‌داند. با این حال، «حلقه زتتیک» در لانگدوک-روسیون، از طریق آزمایشی که از آوریل ۲۰۰۰ تا ژانویه ۲۰۰۱ در دانشگاه نیس انجام شد، اذعان می‌دارد که پیش‌بینی‌های الیزابت تسیه و پیش‌بینی‌های تصادفی یک رایانه به نتایج یکسانی ختم می‌شوند. یک تیم پژوهشی، بیست و دو پیش‌بینی انجام‌شده با روش الیزابت تسیه برای سال ۲۰۰۰ را با بیست و دو پیش‌بینیِ یک گروه بر اساس استدلال عقل سلیم، و بیست و دو پیش‌بینی انجام‌شده توسط یک رایانه با انتخاب تصادفی تاریخ‌ها مقایسه کرد. هدف تعیین‌شده برای پیش‌بینی‌ها با روش الیزابت تسیه: حداقل ۱۶ پیش‌بینی موفق (یعنی ۷۳٪ از ۲۲) نتایج: روش تصادفی: ۸ پیش‌بینی موفق؛ روش «تسیه»: ۷ پیش‌بینی موفق؛ روش «عقل سلیم»: ۷ پیش‌بینی موفق. جنجال‌ها یک پایان‌نامه جامعه‌شناسی جنجال‌برانگیز در ۷ آوریل ۲۰۰۱، الیزابت تسیه در دانشگاه دکارت پاریس از پایان‌نامه‌ای با عنوان «جایگاه اپیستمولوژیک (معرفت‌شناختی) طالع‌بینی از میان دوگانگیِ شیفتگی-انکار در جوامع پست‌مدرن» دفاع کرد؛ این پایان‌نامه به راهنمایی میشل مافزولی نگاشته شده بود و هیئت داوران آن به ریاست سرژ موسکوویسی، شامل فرانسواز بوناردل، پاتریک تاکوسل، ژیلبر دوران و پاتریک واتیه می‌شد. با تشویق‌های مکرر تماشاگران پس از سخنان مقدماتی نویسنده همراه شد که این امر تذکر و دعوت به نظمِ سرژ موسکوویسی را به دنبال داشت. این جلسه همچنین فرصتی بود تا بخشی از حاضران در سالن (بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ نفر بر اساس شهادت عینی) اولین نشانه‌های اعتراض خود را بروز دهند. سون اورتولی، سردبیر مجله «علم و زندگی برای نوجوانان» بلند شد و اعلام کرد: «من باید بروم، اما آنچه امروز شاهدش هستیم یک نمایش مضحک است. این پایان‌نامه بلافاصله با انتقادات فراوانی در محیط جامعه‌شناسی فرانسه روبرو شد؛ به ویژه انتقاد کریستین بودلو و روژه استبله در ۱۷ آوریل ۲۰۰۱ (منتشر شده در لوموند)Cf. و دادخواستی که در ۳۰ آوریل ۲۰۰۱ به رئیس دانشگاه دکارت پاریس ارسال شد و به امضای ۳۰۰ جامعه‌شناس رسید.Cf. به باور پروفسور ژان زیگلر از دانشگاه ژنو، این ماجرا به رقابت‌های میان دانشگاهیان مربوط می‌شد: «مدرک جرم؟ پایان‌نامه دکتری جامعه‌شناسی در ۹۸۰ صفحه که در حضور مخاطبان بین‌المللی تراز اول در دانشگاه سوربن از آن دفاع شد. هیئت داوران که از کیفیت استثنایی برخوردار بود، به متقاضی نمره «بسیار شایسته» داد. ۳۷۰ دانشمند از چندین دانشکده، یک شکار جادوگرِ واقعی را هم در مطبوعات (به ویژه در لوموند و لیبراسیون) و هم در تجمعات اعتراضی آغاز کرده‌اند، بدون اینکه هیچ دلیلی ارائه دهند که این پایان‌نامه فاقد جنبه علمی است… هدف اول این «شکارچیان» نه طالع‌بینی بود و نه نویسنده (پایان‌نامه)، بلکه استاد راهنمای او، میشل مافزولی، و رئیس هیئت داوران، سرژ موسکوویسی بود (...). موسکوویسی و مافزولی (در کنار ادگار مورن وژان دووینیو) امروزه برجسته‌ترین نمایندگان جامعه‌شناسی تفهمی هستند (…). این استادان به عنوان یک تهدید تلقی می‌شوند و جنبش‌های مقاومت اجتماعی علیه سرمایه‌داری افسارگسیخته در فرانسه را تغذیه می‌کنند. موسکوویسی، مورن و مافزولی تسلیحات تئوریک (ایدئولوژیک) در اختیار این جنبش‌ها می‌گذارند. آن‌ها به خانم دکتر الیزابت تسیه ضربه می‌زنند و امیدوارند این استادان خرابکار را از سوربن اخراج کنند. خوشبختانه، این تلاش تا این لحظه شکست خورده است.» مارسل بول د بال، رئیس افتخاری انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسان فرانسوی‌زبان، در یادداشتی که در روزنامه لو سوآر در ۲۰ سپتامبر ۲۰۰۱ منتشر شد، به دفاع از الیزابت تسیه پرداخت. | ## بخش 3: الیزابت تسیه | او بدون قضاوت دربارهٔ ارزش پایان‌نامه دفاع‌شده — که به گفته خودش آن را نخوانده است — آنچه را که «ماهیت غیرعقلانی، ذهنی و سیاسیِ [این] واکنش افراطی» از سوی برخی دانشمندان می‌نامید، محکوم کرد؛ واکنشی که به نظر او بیشتر به شخصیت رسانه‌ای این طالع‌بین مربوط می‌شد تا محتوای پایان‌نامه او. جودیت لازار در روزنامه فیگارو تحت عنوان «بازخوانی یک شکار جادوگر» می‌نویسد: «دنیای کوچک جامعه‌شناسی به تکاپو افتاده است، دادخواست‌ها دست‌به‌دست می‌شوند و امضاکنندگان بدون اینکه لحظه‌ای به محتوای پایان‌نامه اهمیت دهند، در ابراز خشم خود شتاب می‌کنند. مسلماً نویسنده برای عموم مردم ناشناخته نیست، اما آیا این موضوع کافی است تا پیش از خواندن حتی یک صفحه از پایان‌نامه‌اش، آن را یک فریبکاری بنامیم؟ وزیر با تأکید بر اینکه دانشگاه سوربن تنها مرجع ذی‌صلاح در این زمینه است، هر دو طرف را به یک اندازه مقصر دانست و از مداخله خودداری کرد. بررسی علمی پایان‌نامه جنبه‌های علمی، فلسفی و جامعه‌شناختی این پایان‌نامه توسط گروهی از دانشمندان رشته‌های مختلف، از جمله اعضای کالج فرانسه مورد مطالعه قرار گرفت. این پایان‌نامه به صورت دقیق توسط گروهی متشکل از اخترفیزیکدانان و ستاره‌شناسان (ژان-کلود پکر، ژان اودوز، دنی ساوا)، جامعه‌شناسان (برنار لاهیر، فیلیپ سیبوآ و دومینیک دژو)، یک فیلسوف (ژاک بوورس) و متخصصان شبه‌علم (هانری بروش و ژان-پل کریوآین) مورد تحلیل قرار گرفت.Cf. بر اساس این تحلیل، پایان‌نامه مذکور از هیچ دیدگاهی، اعم از جامعه‌شناسی، اخترفیزیک یا معرفت‌شناسی معتبر نیست: بدین ترتیب، این کارشناسی جمعی به این نتیجه می‌رسد که کار الیزابت تسیه الزامات دقت علمیِ یک پژوهش دکتری را در هر رشته‌ای که در نظر گرفته شود برآورده نمی‌کند و این اثر صرفاً یک دفاعیه شخصی (pro domo) از طالع‌بینی است. این موج اول انتقادات، در سال ۲۰۰۲ به انتشار مقاله‌ای منجر شد که توسط برنار لاهیر نگاشته شده و توسط استفان بود و کریستین دتره بازخوانی شده بود. ; واکنش انجمن‌های حرفه‌ای جامعه‌شناسی متن برنار لاهیر قضاوت روشنی را صادر می‌کند: «پایان‌نامه ا. تسیه در هیچ زمان و به هیچ وجه، یک پایان‌نامه جامعه‌شناسی نیست»؛ قضاوتی که توسط رؤسای انجمن‌های حرفه‌ای جامعه‌شناسی فرانسه نیز تکرار شد. به مناسبت این پایان‌نامه، این انجمن‌ها تاریخچه‌ای از این ماجرا و یک کارشناسی متقابل از پایان‌نامه را تهیه کردند. از سوی نمایندگان زیر مطرح شد: کلود دوبار، رئیس انجمن جامعه‌شناسی فرانسه که بعدها به انجمن فرانسوی جامعه‌شناسی (AFS) تبدیل شد؛ دانیل فیلاتر، رئیس انجمن استادان جامعه‌شناسی آموزش عالی (ASES)؛ ژان-ایو ترپوس، رئیس بخش ۱۹ (جامعه‌شناسی، جمعیت‌شناسی) در شورای ملی دانشگاه‌ها (CNU). این متن مشترک چنین نتیجه‌گیری می‌کند: میشل مافزولی در رایانامه‌ای به تاریخ ۲۳ آوریل ۲۰۰۱ خطاب به بسیاری از جامعه‌شناسان، پذیرفت که پایان‌نامه الیزابت تسیه شامل برخی «لغزش‌ها» بوده است. به صورت بخش‌بخش در اینترنت در دسترس است و در دسامبر ۲۰۰۱ توسط یک ناشر بزرگ فرانسوی تحت عنوان «انسان امروز و ستارگان. ژاک بوورس، فیلسوف فرانسوی، بحث‌های مختلفی را که در «ماجرای تسیه» به هم گره خورده‌اند، این‌گونه خلاصه کرده است: پیامدهای «ماجرای تسیه» ماجرای تسیه رویدادی کاملاً شناخته‌شده در محیط جامعه‌شناسان فرانسوی است که در چندین متن پژوهشی این رشته بازتاب یافته است.Cf. و شنونده سخنرانی‌های متقابل کریستین بودلو و لوسین کارپیک بود؛ یک هم‌اندیشی تحت عنوان «دلایل و جوامع» در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۲ در دانشگاه سوربن برگزار شد تا بحثی پیرامون اصل موضوع آغاز شده و پاسخی تئوریک به انتقادات ارائه شود. شماری از روشنفکران و دانشمندان به این رویداد پیوستند تا بحث را به چالش‌های علمیِ مطرح‌شده توسط این جنجال سوق دهند. ادگار مورن، ژان-مارک لوی-لوبلن فیزیکدان فرانسوی، مری داگلاس، پائولو فابری و فرانکو فراروتی از جمله حاضران در این نشست بودند. طالع‌بینی، علم قرن بیست و یکم، نسخه شماره ۱، ۱۹۸۸، ۱۹۹۴ (نخستین کتاب طالع‌بینی غربی که به زبان چینی ترجمه شد) ستارگان شما تا سال ۲۰۰۱، نسخه شماره ۱، ۱۹۸۹، ۱۹۹۳. | ## جمع‌بندی | طالع‌بینی شما در سال ۲۰۰۹ (اکس‌او / تی‌وی مگزین، ۲۰۰۸)، که از سال ۱۹۸۲ هر سال منتشر می‌شود.