موضوع مقاله: ستاره خاموش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ستاره خاموش | مقدمه: این فیلم بر اساس رمان علمی تخیلی «فضانوردان» نوشته استانیسلاو لم (۱۹۵۱) ساخته شده است. | ## بخش 1: ستاره خاموش | کارگردانی این اثر بر عهده کورت متزیگ بود و بازیگرانی چون گونتر زیمون، جولیوس اونگووه و یوکو تانی در آن به ایفای نقش پرداختند. داستان فیلم پس از یافتن یک جعبه سیاه باستانی و دفن شده آغاز می‌شود که ظاهراً از سیاره ناهید آمده است. خدمه در آنجا بقایای تمدنی از بین رفته را می‌یابند که دستگاهی برای نابودی تمام حیات روی زمین ساخته بودند تا پیش از حمله نهایی از آن استفاده کنند، اما پیش از اجرای نقشه، خود در یک جنگ هسته‌ای جهانی نابود شده‌اند. خلاصه داستان در سال ۱۹۸۵، مهندسانی که در یک پروژه آبیاری در بیابان گبی فعالیت می‌کردند، به‌طور تصادفی یک «دوک» (قرقره) مرموز و ظاهراً مصنوعی را از زیر خاک بیرون می‌آورند. وقتی مشخص می‌شود که این شیء از ماده‌ای ناشناخته در زمین ساخته شده، آن را به رویداد تونگوسکا در سال ۱۹۰۸ مرتبط می‌دانند. این موضوع سندی می‌شود بر اینکه انفجار تونگوسکا (که پیش‌تر به شهاب‌سنگ نسبت داده می‌شد) در واقع بر اثر سقوط یک فضاپیمای بیگانه بوده است. قرقره به عنوان یک جعبه سیاه شناسایی شده و توسط تیمی بین‌المللی از دانشمندان رمزگشایی می‌شود. وقتی پیام‌های رادیویی ارسالی به ناهید بی‌پاسخ می‌ماند، فضاپیمای شوروی «کوسموکراتور» که برای سفر به مریخ آماده شده بود، تغییر مسیر داده و راهی ناهید می‌شود. در نزدیکی ناهید، دانشمندان به کشفی تکان‌دهنده می‌رسند: قرقره حاوی نقشه‌ای برای تابش اشعه به سطح زمین و نابودی نسل بشر به عنوان پیش‌درآمدی برای تهاجم بوده است. | ## بخش 2: ستاره خاموش | آثار انفجاری چنان شدید است که سایه‌های موجودات انسان‌نمای ناهیدی بر روی دیوارهای باقی‌مانده سوخته و حک شده است. ماشین‌های ناهیدی همچنان کار می‌کنند، از جمله سلاح تابشی که برای حمله به زمین طراحی شده بود. یکی از دانشمندان به‌طور تصادفی سلاح را فعال می‌کند و تیم تلاش می‌کند آن را خنثی کند. برخی از خدمه در ناهید جا می‌مانند و بازماندگان به زمین بازمی‌گردند تا به بشریت دربارهٔ خطرات جنگ‌افزار هسته‌ای هشدار دهند. بازیگران گونتر زیمون در نقش رایموند برینکمن، خلبان آلمانی فضاپیما جولیوس اونگووه در نقش تالوآ، افسر مخابرات آفریقایی یوکو تانی در نقش دکتر سومیکو اوگیمورا، افسر پزشکی ژاپنی اولدریش لوکش در نقش پروفسور هاولینگ، فیزیکدان هسته‌ای آمریکایی ایگناتسی ماخوفسکی در نقش پروفسور سولتیگ، مهندس ارشد لهستانی میخائیل پستنیکوف در نقش پروفسور آرسنیف، اخترفیزیکدان شوروی و فرمانده مأموریت کورت راکلمن در نقش پروفسور سیکارنا، ریاضی‌دان هندی تانگ هوآ-تا در نقش دکتر چن یو، زبان‌شناس چینی جولیوس اونگووه دانشجوی پزشکی در لایپزیگ (اهل نیجریه یا کنیا) بود. کورت متزیگ از استودیو دفا با ایده اقتباس سینمایی از این رمان به لم مراجعه کرد؛ احتمالاً به این دلیل که لم در آن زمان در لهستان و خارج از کشور بسیار شناخته شده بود. رمان «فضانوردان» احتمالاً به دلیل پیشرفت‌های اخیر در فناوری موشکی و محبوبیت سفرهای فضایی در علمی تخیلی انتخاب شده بود. همچنین داستان بیانگر بسیاری از آرمان‌های سوسیالیستی بود که برای یک استودیو دولتی مناسب به نظر می‌رسید. هربرت فولکمن، مدیر دفا که مسئول امور مالی بود، به همراه سایر مقامات آلمان شرقی، نسبت به پروژه سخت‌گیر بودند: آن‌ها نگرانی‌های ایدئولوژیک دربارهٔ فیلمنامه داشتند و نویسندگان جدیدی را برای کار روی آن آوردند. | ## بخش 3: ستاره خاموش | صحنه‌های فضای باز در منطقه زکوپانه لهستان و فرودگاه یوهانیشتال فیلم‌برداری شدند و جلوه‌های ویژه در استودیو بابلسبرگ و استودیویی در وروتسواف لهستان ساخته شدند. موسیقی الکترونیک و نوفه‌ها، کار کامپیوتری را که پیام بیگانه را رمزگشایی می‌کند، خودِ پیام و چشم‌انداز وهم‌آور ناهید را که بر اثر فاجعه هسته‌ای ویران شده بود، به تصویر می‌کشیدند. مارکوفسکی که آهنگسازی را بر عهده داشت، توسط مهندس صدا، کشیشتف شلیفیرسکی از استودیو تجربی رادیو لهستان یاری شد. در سال ۱۹۶۲، نسخه کوتاه شده ۷۹ دقیقه‌ای با دوبله انگلیسی توسط «کاون اینترنشنال پیکچرز»، عنوان فیلم را برای بازار انگلیسی‌زبان به «اولین فضاپیما در ناهید» تغییر داد. در طول اکران سینمایی، این فیلم به صورت دو فیلم با یک بلیت همراه با نسخه آمریکایی شده فیلم کایجو ژاپنی «واران شکست‌ناپذیر» (محصول ۱۹۵۸) به نمایش درآمد. واکنش منتقدان الکس کاکس، کارگردان بریتانیایی، در نگاهی به سینمای علمی تخیلی شوروی، «ستاره خاموش» را با فیلم ژاپنی «میستریان‌ها» مقایسه کرد، اما آن را «پیچیده‌تر و از نظر اخلاقی مبهم‌تر» دانست. کاکس همچنین خاطرنشان کرد که تصاویر شهرهای ذوب شده و جنگل‌های کریستالی فیلم که ابرهای چرخان گاز بر آن‌ها سایه افکنده، شاهکارهای طراحی صحنه هستند. جوایز ۱۹۶۴: جشنواره فیلم‌های مدینه فاضله در تریسته (ایتالیا): برنده جایزه «فضاپیمای طلایی» نسخه‌های دیگر ایالات متحده در نسخه سال ۱۹۶۲ آمریکا، تمامی اشارات به بمباران اتمی هیروشیما حذف شد. شخصیت روسی «آرسنیف» به آمریکایی به نام «هرینگ‌وی» تبدیل شد و شخصیت لهستانی «سولتیگ» به فرانسوی به نام «دوراند» تغییر پیدا کرد. | ## جمع‌بندی | 27 نسخه اصلی و بدون سانسور فیلم (۹۵ دقیقه‌ای) در نهایت در سال ۲۰۰۴ با عنوان اصلی «ستاره خاموش» توسط کتابخانه فیلم دفا در دانشگاه ماساچوست در امهرست در آمریکا منتشر شد.