موضوع مقاله: طایفه دغمش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # طایفه دغمش | مقدمه: طایفه دغمش یک طایفه فلسطینی در نوار غزه است که به رقابت دیرینه‌اش با حماس شناخته می‌شود. | ## بخش 1: طایفه دغمش | این خاندان از ترکیه به غزه مهاجرت کرده و نام خانوادگی آنها در ترکی امروزی نوشته می‌شود که به معنای «زاده‌شده» است. اعضای این طایفه با گروه‌های مختلف فلسطینی و اسلام‌گرا از جمله فتح، حماس، کمیته‌های مقاومت مردمی و القاعده پیوند داشته‌اند. طایفه دغمش در محله‌های صبره و تل‌الهوا در شهر غزه مستقر است و یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های خانوادگی مسلح در نوار غزه به‌شمار می‌رود. این طایفه در فعالیت‌هایی چون اخاذی، قاچاق، قاچاق اسلحه و ربودن گروگان دست داشته و به «سوپرانوهای شهر غزه» لقب گرفته‌است. ممتاز دغمش، یکی از سران برجسته طایفه، گروه شبه‌نظامی «جیش‌الاسلام» (ارتش اسلام) را رهبری می‌کرد که با القاعده پیوند داشت. در جریان جنگ غزه از سال ۲۰۲۳، شمار زیادی از اعضای این طایفه در حملات هوایی اسرائیل کشته شدند و در اکتبر ۲۰۲۵ درگیری‌های مسلحانه تازه‌ای میان طایفه و حماس رخ داد. خاستگاه و نام‌نویسی خاندان دغمش در آغاز سده بیستم از امپراتوری عثمانی به غزه مهاجرت کرد. بر پایه گفته‌های صالح دغمش ابومحمد، یکی از رؤسای طایفه، به روزنامه ترکی حرّیت در سال ۲۰۰۷، خاندان دغمش از استان هاتای ترکیه برخاسته و اسماعیل دغمش از نخستین اعضای خاندان بود که نزدیک به سال ۱۹۰۷ در غزه ساکن شد. نام خانوادگی آنها در خط ترکی امروزی نوشته می‌شود که صورت گذشته استنباطی فعل «زاده شدن» است. کنش‌های شبه‌نظامی اعضای طایفه دغمش با جناح‌های گوناگون فلسطینی و اسلام‌گرا همکاری داشته‌اند، از جمله فتح، حماس، کمیته‌های مقاومت مردمی و القاعده. ممتاز دغمش که در ربودن گلعاد شالیط نقش داشت، تا سال ۲۰۰۸ رهبری گروه «جیش‌الاسلام» را بر عهده گرفته بود. منبع اسپانیایی‌زبان گزارش می‌دهد که جیش‌الاسلام وفاداری خود را به داعش اعلام کرد. درگیری با حماس در سال ۲۰۰۸ پس از تسلط حماس بر نوار غزه، طایفه دغمش بارها با نیروهای امنیتی حماس درگیر شد. | ## بخش 2: طایفه دغمش | پس از کشته شدن یک افسر پلیس حماس به دست جمیل دغمش، نیروهای امنیتی حماس به پایگاه طایفه در محله صبره یورش بردند و در ۱۶ سپتامبر ۲۰۰۸ نبرد سنگینی درگرفت. دختر خردسال زکریا دغمش، دبیرکل کمیته‌های مقاومت مردمی وابسته به حماس، نیز در میان کشته‌شدگان بود. ربودن آلن جانستون اعضای طایفه که خود را «جیش‌الاسلام» می‌نامیدند، آلن جانستون، خبرنگار بریتانیایی بی‌بی‌سی را در مارس ۲۰۰۷ ربودند و چهار ماه در گروگان نگه داشتند. آنها خواستار آزادی چند زندانی اسلام‌گرا از زندان‌های بریتانیا از جمله ابوقتاده شدند. کتائب عزالدین قسام و نیروی اجرایی حماس محله صبره را محاصره کردند و منطقه را به بخش‌های کوچک تقسیم نمودند. در جریان جستجو برای جانستون، جیش‌الاسلام ده تن از نیروهای حماس را ربود و در واکنش، کتائب القسام خانه ممتاز دغمش را در محله صبره محاصره کرد. حماس به طایفه هشدار داد که عملیات گسترده خانه‌به‌خانه انجام خواهد داد و این فشار به تسلیم گروگان کمک کرد. جنگ غزه (از ۲۰۲۳) حملات هوایی اسرائیل در ۱۵ نوامبر ۲۰۲۳، حمله هوایی اسرائیل به مسجدی در محله صبره ۴۴ تن از اعضای طایفه دغمش را کشت. در میان قربانیان یکی از رؤسای طایفه، رهبران محلی، دو زن و یک کودک نه‌ساله بودند. خاندان دغمش از زمان ساخت این مسجد مالک آن بوده و رجب دغمش اعلام کرد که مسجد هیچ وابستگی نظامی نداشته‌است. میان ۱۷ نوامبر تا ۱۷ دسامبر ۲۰۲۳، نیروهای اسرائیلی دو کشتار جمعی علیه این خاندان انجام دادند و بلوک آپارتمانی محل تمرکز خاندان در محله صبره را بمباران اشباعی کردند. تک‌تیراندازان اسرائیلی در ۲۲ نوامبر ۲۰۲۳، تک‌تیراندازان «یگان ارواح» نیروهای دفاعی اسرائیل سه تن از اعضای طایفه را کشتند. دنیل راب، سرباز اسرائیلی از ناپرویل ایلینوی، در ویدئویی که یونس تیراوی، خبرنگار و فعال فلسطینی منتشر کرد، به کشتن سالم دغمش ۱۹ ساله اعتراف کرد. | ## بخش 3: طایفه دغمش | راب گفت که می‌دانسته سالم غیرمسلح بوده و تنها به این دلیل شلیک کرده که سالم می‌خواسته جسد برادر بزرگ‌ترش محمد دغمش را ببرد؛ محمد نیز پیش‌تر به دست تک‌تیرانداز دیگری کشته شده بود. رسانه‌های اسرائیلی گزارش دادند که حماس در جریان جنگ با طایفه درگیر شده و دغمش را اعدام کرده‌است، هرچند خاندان دغمش این ادعا را رد کرد. برخی گزارش‌ها علت اعدام را غارت کمک‌های بشردوستانه و فروش مجدد آنها به قیمت‌های گزاف و نیز همکاری احتمالی با اسرائیل عنوان کردند. اتهام همکاری با اسرائیل حماس طایفه دغمش را به همکاری و مذاکره با اسرائیل متهم کرده‌است. در ژوئن ۲۰۲۵، بنیامین نتانیاهو تأیید کرد که اسرائیل طایفه‌ها و شبه‌نظامیان مخالف حماس در غزه را مسلح کرده‌است، اما نام طایفه دغمش را به‌طور مشخص ذکر نکرد. پس از درگیری‌های اکتبر ۲۰۲۵، منبعی ارشد در وزارت کشور نوار غزه به الجزیره گفت که شبه‌نظامیان دغمش با اسرائیل پیوند دارند. نزار دغمش، رئیس طایفه در غزه، پذیرفت که اسرائیل از او خواسته «منطقه بشردوستانه» را مدیریت کند اما او این پیشنهاد را رد کرده‌است. او همچنین گفت ارتش اسرائیل محله آنها را بمباران کرده، به آن حمله و خانه‌هایشان را به‌طور نظام‌مند ویران کرده‌است. درگیری اکتبر ۲۰۲۵ با حماس پس از اعلام آتش‌بس اکتبر ۲۰۲۵، اعضای طایفه دغمش دو عضو حماس را در شهر غزه کشتند که یکی از آنها پسر رئیس اطلاعات نظامی بود. منبعی از طایفه مدعی شد که حماس با بیرون راندن اعضای خاندان از ساختمانی که در آن پناه گرفته بودند درگیری را آغاز کرده‌است. در جریان این درگیری‌ها طایفه دغمش مسئول کشته شدن صالح الجعفراوی، خبرنگار فلسطینی، نیز شناخته شد. جایگاه طایفه‌ها در غزه به‌طور سنتی طایفه‌های خانوادگی در غزه مانند دغمش از نفوذ و تسلیحات چشمگیری برخوردار بوده‌اند. با این حال نفوذ آنها در سال‌های اخیر به دلیل تقویت جایگاه جنبش‌های سیاسی مانند حماس و فتح کاهش یافته‌است. | ## جمع‌بندی | در پی جنگ جاری میان اسرائیل و حماس، ایده بهره‌گیری از طایفه‌ها برای مدیریت امور مدنی غزه مطرح شد، اما کارشناسان این رویکرد را با تردید ارزیابی کرده‌اند.