aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: ادیتا موزر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ادیتا موزر | مقدمه: ادیتا موزر (۱۸۸۳–۱۹۶۹) هنرمند اهل اتریش و از اعضای تأثیرگذار گروه هنری جدایی وین بود. | ## بخش 1: ادیتا موزر | زندگی اولیه ایدیت «ادیتا» موزر در سال ۱۸۸۳ با نام ایدیت ماوتنر فون مارکهوف در خانواده‌ای صنعتی و ثروتمند در اتریش زاده شد. او از سال ۱۹۰۲ تا ۱۹۰۵ به‌عنوان دانشجوی مهمان در آکادمی هنرهای کاربردی وین نزد یوزف هفمان تحصیل کرد. در سال ۱۹۰۵ با هنرمند وینی کولمان موزر ازدواج کرد و این ازدواج تا زمان مرگ او بر اثر سرطان در سال ۱۹۱۸ ادامه داشت. در اواخر قرن نوزدهم، جهان شاهد شکل‌گیری گرایش‌های هنری تازه‌ای بود که بر نظریه‌های طراحی پیشرو استوار بودند و در قالب جنبش‌ها و سبک‌های گوناگون در کشورهای مختلف بروز یافتند. با پیشرفت جهان مدرن، هنرمندان به دنبال راه‌های تازه‌ای برای بیان و نیز فاصله‌گرفتن از این تغییرات بودند. | ## بخش 2: ادیتا موزر | در وین، که به یکی از مراکز اصلی این سبک‌های نو تبدیل شده بود، این روند در قالب جنبش جدایی وین نمود یافت؛ جایی که بسیاری از هنرمندان برجستهٔ آن زمان در پی فضایی تازه برای نمایش و کاوش آثار خود، مستقل از آکادمی هنرهای زیبا بودند (و سرانجام ساختمان سِسِسیون را بنا کردند). هنرمندان این جنبش می‌کوشیدند هنر را دوباره به زندگی روزمره بازگردانند و آثار خود را به‌صورت دست‌ساز، در برابر شیوه‌های نوین تولید صنعتی، خلق کنند. برای گسترش این جنبش، موزر به همسرش در بنیان‌گذاری گروهی تازه با نام وینر ورکشتاته کمک کرد، که به‌معنای «کارگاه وین» است و در آن هنرمندان این جنبش در خلق آثار با یکدیگر همکاری می‌کردند. با این حال، تلاش آن‌ها برای گسترش فعالیت به شهرهای دیگر (مانند زوریخ، برلین و نیویورک) موفقیت‌آمیز نبود و با کاهش تدریجی اهمیت این کارگاه، در سال ۱۹۳۲ تعطیل شد. بخش عمده‌ای از آثار موزر از نظر مضمون با رویکرد وینر ورکشتاته همسو بود و بر خلق اشیای کوچک تمرکز داشت. | ## بخش 3: ادیتا موزر | او فعالیت هنری خود را با طراحی تقویم‌هایی به‌عنوان هدیهٔ سال نو برای دوستان آغاز کرد. در آثارش اغلب از زندگی خانوادگی خود الهام می‌گرفت؛ چنان‌که در یک مجموعه کارت‌های تاروت، چهرهٔ اعضای خانواده‌اش را به‌کار برد تا داستانی خانوادگی را به تصویر بکشد که در آن هر فرد در قالب یکی از کارت‌های تاروت در مراسم سالگرد ازدواج خانوادگی ظاهر می‌شود. او همچنین علاقهٔ خاصی به استفاده از سربازان اسباب‌بازی در کارت‌های تاروت خود و نیز مضامین کتاب مقدسی و اسطوره‌ای داشت. او اغلب آثار خود را در سبک یوگنداشتیل (به‌معنای «سبک جوانی») خلق می‌کرد که معادل آلمانی هنر نو است و بر بسیاری از اعضای جنبش جدایی وین تأثیر گذاشت. با وجود جایگاه او به‌عنوان یک طراح گرافیک، حجم آثار باقی‌مانده از او نسبتاً محدود است و تعداد زیادی از آن‌ها از میان رفته‌اند. | ## جمع‌بندی | او پس از جنگ جهانی اول به‌طور کامل از فعالیت هنری دست کشید و در سن ۸۶ سالگی درگذشت.
موضوع مقاله: انتخابگرنشین وورتمبرگ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # انتخابگرنشین وورتمبرگ | مقدمه: این ایالت در جریان بازسازی سیاسی آلمان تحت نفوذ ناپلئون بناپارت شکل گرفت و به عنوان یک مرحله گذار، دوک‌نشین قدیمی وورتمبرگ را به یک پادشاهی مقتدر و گسترده در قرن نوزدهم تبدیل کرد. | ## بخش 1: انتخابگرنشین وورتمبرگ | این دوره با تغییرات مرزی گسترده و ارتقای جایگاه دیپلماتیک خاندان وورتمبرگ در امپراتوری مقدس روم شناخته می‌شود. زمینه‌های سیاسی و میانجی‌گری امپراتوری در سال ۱۸۰۳ میلادی، بر اساس مصوبه «فرمان نهایی مجمع امپراتوری»، ساختار سیاسی آلمان به طور ریشه‌ای دگرگون شد. دوک فریدریش دوم به پاس حمایت‌هایش از فرانسه و به عنوان بخشی از سیاست‌های ناپلئون برای تضعیف نفوذ اتریش در جنوب آلمان، عنوان عالی «شاهزاده انتخابگر» را دریافت کرد. این مقام به وورتمبرگ حق رای در انتخاب امپراتور آینده را می‌بخشید و جایگاه آن را در کنار ایالت‌های بزرگی چون بایرن و ساکسونی قرار می‌داد. | ## بخش 2: انتخابگرنشین وورتمبرگ | توسعه سرزمینی و الحاقات ۱۸۰۳ در این دوره، انتخابگرنشین شاهد بزرگ‌ترین توسعه سرزمینی خود تا آن زمان بود. با انحلال بسیاری از صومعه‌ها و شهرهای آزاد امپراتوری، قلمروهای وسیعی به وورتمبرگ الحاق شد که به «وورتمبرگ جدید» شهرت یافت. این الحاقات شامل مناطق مهمی در شرق و جنوب بود که علاوه بر افزایش جمعیت، تنوع مذهبی را نیز به ایالت آورد و برای نخستین بار تعداد قابل توجهی از کاتولیک‌ها را تحت حاکمیت حکمرانی لوتران قرار داد. روابط با فرانسه و پیمان پرس‌بورگ سیاست خارجی انتخابگرنشین به طور کامل تحت تأثیر ظهور ناپلئون بود. | ## بخش 3: انتخابگرنشین وورتمبرگ | بر اساس این معاهده، وورتمبرگ نه تنها قلمروهای بیشتری از اتریش در شوابن علیا دریافت کرد، بلکه اجازه یافت تا عنوان پادشاهی را برای حکمران خود برگزیند. این نزدیکی به فرانسه، وورتمبرگ را به یکی از ستون‌های اصلی کنفدراسیون راین در آینده تبدیل کرد. پایان دوره و ارتقا به پادشاهی دوره انتخابگرنشین در اول ژانویه ۱۸۰۶، زمانی که فریدریش دوم با نام فریدریش یکم رسماً خود را پادشاه وورتمبرگ نامید، به پایان رسید. با انحلال رسمی امپراتوری مقدس روم در اوت همان سال، عنوان شاهزاده انتخابگر معنای کاربردی خود را از دست داد و وورتمبرگ به عنوان یک کشور کاملاً مستقل وارد عصر جدیدی شد. | ## جمع‌بندی | میراث این دوره سه ساله، ادغام مناطق متنوع جغرافیایی و مذهبی بود که هویت مدرن ایالت بادن-وورتمبرگ امروزی را در جنوب غربی آلمان پایه‌گذاری کرد.
موضوع مقاله: شفینتسونکا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شفینتسونکا | مقدمه: این رسم که ریشه‌های آن به تاریخ اولیهٔ لهستان بازمی‌گردد، در میان مهاجران و نوادگان آن‌ها، یعنی لهستانی‌ها در ایالات متحده، کانادا، بریتانیا، ایرلند، سوئد و دیگر جوامع لهستانی در جهان نیز برگزار می‌شود. | ## بخش 1: شفینتسونکا | این سبدها به‌طور سنتی با یک دستمال سفید از جنس کتان یا توری پوشانده شده و با شاخه‌های شمشاد (بوکشپان)، که گیاه همیشه‌سبز رایج عید پاک است، و/یا شاخه‌های بید (بازیه/کوتکی) تزئین می‌شوند. لهستانی‌ها در آماده‌سازی سبدی زیبا، تزئینی و خوش‌سلیقه دقت زیادی به خرج می‌دهند؛ با پارچه‌های سفید تمیز یا توری‌هایی که گاه برای این مناسبت گلدوزی شده‌اند، و شمشاد و روبان‌هایی که گاهی به دور دستهٔ سبد بافته می‌شوند. سنت سبد برکت‌یافتهٔ عید پاک در لهستان بخش بسیار مهمی از عید پاک در این کشور است و بازتابی از علاقهٔ مردم لهستان به زیبایی، زیبایی‌شناسی و خلاقیت نیز به‌شمار می‌رود. | ## بخش 2: شفینتسونکا | در برخی جوامع قدیمی‌تر یا روستایی، کشیش برای برکت دادن غذاها به خانه‌ها می‌رود، اما در بیشتر موارد، لهستانی‌ها و لهستانی‌های آمریکا در شنبهٔ مقدس به کلیسا می‌روند و در برابر آرامگاه مسیح دعا می‌کنند (چهاردهمین و آخرین ایستگاه‌های صلیب). دعاهای برکت که در سه بخش خوانده می‌شوند، به‌طور خاص به محتویات مختلف سبدها می‌پردازند و برای گوشت‌ها، تخم‌مرغ‌ها، کیک‌ها و نان‌ها دعاهای ویژه‌ای دارند. در برخی کلیساها، سبدها روی میزهای بلند چیده می‌شوند؛ در جاهای دیگر، مؤمنان سبدهای خود را مانند صف عشای ربانی به جلوی محراب می‌آورند. | ## بخش 3: شفینتسونکا | نسل‌های قدیمی‌تر لهستانی‌های آمریکایی، که از مهاجران سدهٔ نوزدهم هستند، معمولاً مقادیر کامل غذا را برای برکت دادن می‌آورند که در سبدهای بزرگ یا سبدهای پیک‌نیک به سالن‌های کلیسا منتقل می‌شود. | ## جمع‌بندی | خوراکی‌های داخل سبد دارای معانی نمادین هستند: تخم‌مرغ – نماد زندگی و رستاخیز نان – نماد عیسی ژامبون یا سوسیس – نماد شادی فراوان و وفور نمک – نماد پاکی ترب کوهی – نماد رنج تلخ مسیح مجسمهٔ برهٔ سفید – نماد مسیح کیک (به‌ندرت) – همانند نان نماد عیسی مسیح است بر اساس سنت‌های محلی، غذاهای برکت‌یافته تا صبح یکشنبه دست‌نخورده باقی می‌مانند.
موضوع مقاله: حوزه اتریش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حوزه اتریش | مقدمه: این حوزه یکی از چهار حوزهٔ امپراتوری بود که با فرمان پس از مجلس امپراتوری ۱۵۱۲ در کلن ایجاد شد، دوازده سال پس از آن که شش حوزهٔ اصلی در جریان اصلاحات امپراتوری تأسیس شدند. | ## بخش 1: حوزه اتریش | این حوزه تقریباً مطابق با اتریش امروزی (به جز زالتسبورگ و بورگن‌لاند)، اسلوونی، و مناطق ترنتینو-آلتو آدیجه/زود تیرول و فریولی ونتسیا جولیا در شمال ایتالیا است، اما همچنین شامل قلمروهای اتریش دوردست در دوکنشین قبیله‌ای سابق شوابن می‌شد. سازمان حوزهٔ اتریش تا حد زیادی با "سرزمین‌های موروثی" (Erblande) خاندان هابسبورگ هم‌مرز بود که تحت سلطهٔ آرشیدوک‌نشین اتریش قرار داشت. | ## بخش 2: حوزه اتریش | علاوه بر سرزمین‌های هابسبورگ که کرسی جمعی واحدی در مجلس امپراتوری داشتند، شامل شاهزاده اسقف‌نشین ترنت و بریکسن می‌شد که با این حال عمدتاً در داخل سرزمین‌های هابسبورگ تیرول اداره می‌شدند، و همچنین چند شاهزاده‌نشین کوچک. قلمرو این حوزه دوباره با تصاحب این‌فیرتل بایرن بر اساس پیمان تشن ۱۷۷۹ و همچنین شاهزاده اسقف‌نشین زاتسبورگ و شاهزاده‌کدخدایی برشتس‌گادن توسط مدیاتیزاسینون آلمان در ۱۸۰۳ گسترش یافت. | ## بخش 3: حوزه اتریش | با این وجود، حوزهٔ اتریش زمانی منحل شد که امپراتور فرانتس دوم در ۶ اوت ۱۸۰۶ از سلطنت کناره‌گیری کرد. | ## جمع‌بندی | اعضا این حوزه از ایالت‌های زیر تشکیل شده بود: نام نوع نهاد توضیحات 25px آورسپرگآلمانی: Auersperg شاهزاده‌نشین 20px تِنگن در اصل یک شهرستان پسین بود که از ۱۴۸۸ در تملک فرمانداری مایناو از نشان تتونیک قرار داشت، در ۱۵۲۲ شهرستان پیشین اتریش دوردست بود.
موضوع مقاله: حوزه زاکسن سفلی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حوزه زاکسن سفلی | مقدمه: این حوزه بخش بزرگی از قلمرو دوک‌نشین زاکسن قرون وسطی (به جز وستفالیا) را پوشش می‌داد، و در اصل حوزهٔ زاکسن نامیده می‌شد تا اینکه بعدها برای تمایز بهتر از حوزهٔ زاکسن علیا با نام خاص‌تر شناخته شد. | ## بخش 1: حوزه زاکسن سفلی | جنبهٔ غیرمعمول این حوزه این بود که در زمان‌های مختلف، پادشاهان دانمارک (در هولشتاین)، بریتانیای کبیر (در هانوفر) و سوئد (در برمن) همگی شاهزاده‌نشین‌هایی از چندین ایالت امپراتوری بودند. ریشه اولین برنامه‌ها برای حوزهٔ زاکسن سفلی از آلبرشت دوم آلمان در ۱۴۳۸ نشأت گرفت. یک حوزهٔ زاکسن امپراتوری به طور رسمی در ۱۵۰۰ ایجاد شد، اما در ۱۵۱۲ به یک حوزه زاکسن علیا و یک حوزهٔ زاکسن سفلی تقسیم شد. این تقسیم تنها در ۱۵۲۲ تدوین شد و مدتی طول کشید تا جداسازی به طور کامل توسط دیوان عالی امپراتوری مقدس روم اجرا شود. علاوه بر این، اولین اشاره به حوزهٔ زاکسن علیا، حوزهٔ زاکسن سفلی یا هلند بسیار دیرتر رخ داد. | ## بخش 2: حوزه زاکسن سفلی | مکلنبورگ، هولشتاین (به جز دیتمارشن)، هامبورگ، برمن، علاوه بر مناطق کوچکی در براندنبورگ و تورینگن بود. در داخل حوزه شاهزاده-اسقف‌نشین وردن قرار داشت که از ۱۵۰۲ در اتحاد شخصی با اسقف‌نشین برمن بود. شهرستان‌های شاومبورگ و شپیگلبرگ نیز بخشی از اتحاد شخصی بودند، اما بخشی از حوزهٔ زاکسن سفلی نبودند. در زمان فروپاشی امپراتوری مقدس روم، این حوزه ۲٬۱۲۰٬۰۰۰ نفر جمعیت و ۱٬۲۴۰ مایل مربع مساحت داشت. ساختار بخش بزرگی از این حوزه از قلمروهایی تشکیل شده بود که توسط خاندان ولف اداره می‌شد. | ## بخش 3: حوزه زاکسن سفلی | با اصلاحات پروتستانی، شاهزاده-اسقف‌نشین ماگدبورگ تازه تغییر دین داده از ۱۵۱۳ توسط مدیرانی از خط براندنبورگ خاندان هوهنتسولرن اداره می‌شد. شاهزاده-اسقف‌نشین برمن، پس از اصلاحات، توسط دانمارکی‌ها و سوئدی‌ها اداره می‌شد، و پس از ۱۷۱۵ توسط خاندان ولف. از طریق دوک‌نشین اولدنبورگ، پادشاه دانمارک به یکی از شاهزادگان حوزهٔ امپراتوری تبدیل شد. همچنین در نتیجهٔ دارایی‌هایشان در حوزه‌های امپراتوری، پادشاهان پروس، سوئد، و بریتانیای کبیر که انتخابگرنشین هانوفر را اداره می‌کردند، به شاهزادگان امپراتوری تبدیل شدند. در میان تمام امپراتوری، حوزهٔ زاکسن سفلی بیش از همه توسط پادشاهان خارجی اداره می‌شد. | ## جمع‌بندی | صرف نظر از این، موقعیت قوی خاندان ولف در حوزهٔ زاکسن سفلی مانع از تسلط کامل دوک‌های مکلنبورگ و پادشاهان دانمارک شد.
موضوع مقاله: حوزه زاکسن علیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حوزه زاکسن علیا | مقدمه: اعضا این حوزه از ایالت‌های زیر تشکیل شده بود: نام نوع نهاد توضیحات 20px آنهالت شاهزاده‌نشین در ۱۲۱۲ از دوک‌نشین زاکسن پدیدار شد، در ۱۵۷۰ دوباره تحت خاندان آسکانیا متحد شد، از ۱۶۰۳ به آنهالت-دسائو، آنهالت-برنبورگ، آنهالت-کوتن و آنهالت-تسربست تقسیم شد 20px باربی شهرستان بیواسطه امپراتوری در ۱۴۹۷، در ۱۶۵۹ به شاخهٔ زاکسن-وایسنفلز از خاندان وتین انتخاب‌کننده افتاد 20px براندنبورگ انتخاب‌نشین مارگراف‌نشین تأسیس در ۱۱۵۷، شاهزاده-انتخاب‌کننده از ۱۳۵۶ 20px کامین شاهزاده‌نشین قلمرو اسقف‌نشین تأسیس در ۱۱۴۰، تحت حاکمیت پومرانی، اسقف‌نشین از ۱۵۴۵ سکولاریزه شد، به براندنبورگ پیوست 20px گرنروده مقدم‌نشینی دیر امپراتوری تأسیس در ۹۶۱ توسط پادشاه اتوی یکم، از ۱۶۱۶ در تملک خاندان آسکانیا هاتسفلد-گلایخن شهرستان تأسیس در ۱۶۳۱، از ۱۷۴۱ شاهزاده‌نشین، در ۱۷۹۴ به ماینتس افتاد 20px هونشتاین شهرستان قلمرو اطراف شارتسفلد و لاوتربرگ، دودمان در ۱۵۹۳ منقرض شد، به برونسویک-گروبنهاگن افتاد لورا و کلتنبرگ اربابنشین در تملک کنت‌های هونشتاین، در ۱۵۹۳ به هالبراشتات افتاد، توسط برونسویک-ولفنبوتل اداره شد 20px مانسفلد شهرستان تأسیس در ۱۰۶۹ توسط پادشاه هاینریش چهارم، در ۱۵۷۹ توسط زاکسن تصرف شد 20px پومرانی دوک‌نشین تحت حکومت خاندان گریفین‌ها، از ۱۵۳۲ تا ۱۶۲۵ تقسیم شد، از ۱۶۳۷ پومرانی سوئد، پومرانی پسین در ۱۶۵۳ به براندنبورگ-پروس پیوست 20px کوئدلیندبورگ مقدم‌نشینی تأسیس در ۹۳۶ توسط پادشاه اتوی یکم، در ۱۶۹۸ توسط براندنبورگ-پروس اشغال شد؛ دوازدهمین مقدمه‌نشین راین 20px کوئرفورت شاهزاده‌نشین اربابنشین سابق، در ۱۶۳۵ به خاندان وتین زاکسن پیوست، از ۱۶۵۶ تا ۱۷۴۶ در تملک زاکسن-وایسنفلز 22px رویس شهرستان تأسیس حدود ۱۰۸۰ توسط پادشاه هاینریش چهارم، در ۱۵۶۴ به خط ارشد در گرایتس (از ۱۷۷۸ شاهزاده‌نشین) و خط جوان در گرا تقسیم شد 20px زاکسن انتخاب‌نشین جانشین زاکسن-ویتنبرگ از ۱۳۵۶، از ۱۴۲۳ در تملک خاندان وتین 20px زاکسن-وایمار دوک‌نشین دوک‌نشین ارنستین وتین تأسیس در ۱۵۷۲ 20px زاکسن-آلتنبورگ دوک‌نشین دوک‌نشین ارنستین وتین در ۱۶۰۲ از زاکسن-وایمار جدا شد، در ۱۶۷۲ توسط زاکسن-گوتا به ارث رسید 20px زاکسن-گوتا دوک‌نشین دوک‌نشین ارنستین وتین در ۱۶۴۰ از زاکسن-وایمار جدا شد، زاکسن-گوتا-آلتنبورگ از ۱۶۷۲ زاکسن-کوبورگ دوک‌نشین دوک‌نشین ارنستین وتین در ۱۵۷۲ به عنوان زاکسن-کوبورگ-آیزناخ تأسیس شد. | ## بخش 1: حوزه زاکسن علیا | ## بخش 2: حوزه زاکسن علیا | ## بخش 3: حوزه زاکسن علیا
موضوع مقاله: حوزه فرانکونی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حوزه فرانکونی | مقدمه: این حلقه بخش شرقی دوک‌نشین تباری فرانکن سابق را در بر می‌گرفت – که تقریباً با مناطق دولتی امروزی بایرن یعنی فرانکن علیا، فرانکن وسطی و فرانکن سفلی مطابقت دارد – در حالی که راین‌فرانکن به حوزهٔ راین علیا تعلق داشت. | ## بخش 1: حوزه فرانکونی | ظهور و موقعیت از همان قرون وسطی، فرانکن پیوندهای بسیار نزدیکی با پادشاه و امپراتوری داشت. فرانکن که در میان سرزمین‌های راینی امپراتوری و پادشاهی بوهم قرار داشت و شامل دوک‌نشین فرانکن پیشین بود، برای مدت طولانی یکی از مراکز امپراتوری بوده است. به دستور امپراتور لودویگ باواریایی، بامبرگ، وورتسبورگ، آیشتات و فولدا به همراه بورگ‌گراف‌های هوهنتسولرن نورنبرگ، کنت‌های هنبرگ، خاندان‌های کاستل و هوهنلوهه، سه شهر اسقفی، و شهرهای امپراتوری نورنبرگ و روتنبورگ برای نخستین بار در یک اتحادیهٔ صلح سرزمینی متحد شدند. | ## بخش 2: حوزه فرانکونی | 231 در ۲ ژوئیه ۱۵۰۰، در رایشتاگ آوگسبورگ، امپراتوری مقدس روم ملت آلمان به شش حلقهٔ امپراتوری تقسیم شد. این حلقه‌های نخستین در اصل شماره‌گذاری شده بودند و حلقهٔ فرانکونی شمارۀ ۱ را دریافت کرد: حلقه‌ها بعدها بر اساس موقعیت جغرافیایی خود نام‌گذاری شدند که منجر به نام فرانکونی شد که برای نخستین بار در سال ۱۵۲۲ ظاهر گردید. در اواخر قرون وسطی، فرانکن به منطقه‌ای میان ارتفاعات جنگلی اشپس‌آرت و اشتایگروالد اطلاق می‌شد که عمدتاً شامل املاک اسقف‌نشین وورتسبورگ بود. | ## بخش 3: حوزه فرانکونی | حوزهٔ امپراتوری از رود زاله فرانکنی تا رود آلت‌مول امتداد داشت و بیشتر بخش‌های بالادست و میانی رود ماین را در بر می‌گرفت که تقریباً با استان‌های امروزی بایرن یعنی فرانکن علیا، فرانکن میانی و فرانکن سفلی مطابقت دارد، اما بدون املاک ماینتس انتخاباتی از قلمرو علیا در اطراف آشافنبورگ. | ## جمع‌بندی | استفاده از نام فرانکن، آگاهی از یک وحدت درونی را ایجاد کرد و با افزایش احساس همبستگی و همدلی همراه بود، که با این حال، در عرصه‌های سیاسی یا حاکمیتی وجود نداشت.
موضوع مقاله: قلمروهای بدون حوزه در امپراتوری مقدس روم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قلمروهای بدون حوزه در امپراتوری مقدس روم | مقدمه: زمانی که حوزه‌های امپراتوری (; ) — که شامل گروه‌بندی منطقه‌ای قلمروهای امپراتوری مقدس روم بود — به عنوان بخشی از اصلاحات امپراتوری در رایشتاگ آوگسبورگ ۱۵۰۰ ایجاد شدند، بسیاری از قلمروهای امپراتوری بدون حوزه باقی ماندند. | ## بخش 1: قلمروهای بدون حوزه در امپراتوری مقدس روم | در ابتدا شش حوزه برای تأمین و اجرای صلح عمومی اعلام شده توسط امپراتور ماکسیمیلیان یکم و صلاحیت قضایی تأسیس شدند. این حوزه‌ها قلمروهای شاهزاده-انتخاب‌کننده‌ها و سرزمین‌های اتریشی خاندان هابسبورگ حاکم را در بر نمی‌گرفتند. | ## بخش 2: قلمروهای بدون حوزه در امپراتوری مقدس روم | تنها در رایشتاگ ۱۵۱۲ تریر بود که این املاک (به جز پادشاهی بوهم) در حوزه‌های تازه اجرا شدهٔ بورگوندی، اتریش، زاکسن علیا و انتخابی راین گنجانده شدند که توسط رایشتاگ ورمز ۱۵۲۱ تأیید شد. پس از ۱۵۱۲، بخش عمدهٔ قلمروهای باقی‌مانده که در حوزه‌های امپراتوری قرار نمی‌گرفتند عبارت بودند از سرزمین‌های تاج بوهم، کنفدراسیون کهن سوئیس و قلمروهای ایتالیایی (استثناها ساووی، پیمونت، نیس و آئوستا بودند که بخشی از حوزهٔ راین علیا بودند). | ## بخش 3: قلمروهای بدون حوزه در امپراتوری مقدس روم | علاوه بر این، تعداد قابل توجهی از قلمروهای کوچکتر نیز وجود داشتند که بیواسطه امپراتوری خود را حفظ کرده بودند، مانند روستاهای امپراتوری منفرد ، و سرزمین‌های در تملک شوالیه‌های امپراتوری منفرد . | ## جمع‌بندی | فهرست قلمروهای بدون حوزه سرزمین‌های تاج بوهم پادشاهی بوهم (خود بوهم) مارگراف‌نشین موراوی بوهم دوک‌نشین‌های پیاست سیلزی، که بخش بزرگی از آن در ۱۷۴۲ توسط پروس فتح شد در سیلزی سفلی: دوک‌نشین سیلزی-وروتسواف، در تملک پادشاهان بوهم از ۱۳۳۵ دوک‌نشین نysa، در تملک اسقف‌شاهزاده‌های وروتسواف دوک‌نشین لگنیتسا دوک‌نشین یاور، در تملک پادشاهان بوهم از ۱۳۹۲ دوک‌نشین بژگ دوک‌نشین گووگوف دوک‌نشین ژاگان، در تملک خاندان وتین زاکسن تا ۱۵۴۹ دوک‌نشین اولشنگتسا دوک‌نشین بیروتوف دوک‌نشین ژنبیتسه در سیلزی علیا: دوک‌نشین اوپوله دوک‌نشین راچیبوژ دوک‌نشین چیشن دوک‌نشین اوپاوا، تأسیس در قلمرو موراوی در ۱۲۶۹ دوک‌نشین کرنوف، در ۱۳۷۷ از اوپاوا جدا شد شامل کشورهای ایالتی: پشچینا سیچوف ژمیگرود میلیچ بیتوم اودژانگسکی بیتوم مارگراف‌نشین‌های علیا (باوتسن) و لوزاتیا سفلی (لوبن)، در ۱۶۳۵ به زاکسن واگذار شد، شامل کشورهای ایالتی: موسکاو زایدنبرگ هویرزوردا کونیگسبروک، از ۱۵۶۲ شهرستان کلادسکو، در ۱۷۴۲ توسط پروس فتح شد کنفدراسیون کهن سوئیس کنفدراسیون کهن سوئیس تا ۱۶۴۸ بخشی از امپراتوری مقدس روم باقی ماند، زمانی که در صلح وستفالی استقلال رسمی به دست آورد.
موضوع مقاله: مجلس امپراتوری آوگسبورگ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مجلس امپراتوری آوگسبورگ | مقدمه: این نهاد که از سده دهم میلادی شکل گرفته بود، در سده شانزدهم میلادی به مهم‌ترین کانون تصمیم‌گیری‌های مذهبی و سیاسی اروپا در دوران اصلاحات بدل شد. | ## بخش 1: مجلس امپراتوری آوگسبورگ | اهمیت تاریخی این جلسات در تدوین اسناد بنیادین مذهبی و تغییر ساختار سیاسی امپراتوری نهفته است. پیشینه و مرکزیت سیاسی شهر آوگسبورگ به دلیل ثروت کلان ناشی از حضور خاندان‌های بانکی مانند فوگر و موقعیت جغرافیایی در جنوب آلمان، به پایگاه محبوب امپراتوران مبدل گشت. این شهر بارها میزبان مجلس امپراتوری بود که وظیفه داشتند در مورد مسائل حیاتی نظیر مالیات‌های جنگی و حفظ صلح عمومی تصمیم‌گیری کنند. تمرکز قدرت در این شهر، آوگسبورگ را به نمادی از شکوه اداری امپراتوری مقدس روم در دوران رنسانس تبدیل کرد. | ## بخش 2: مجلس امپراتوری آوگسبورگ | اقرارنامه آوگسبورگ در ۱۵۳۰ نشست سال ۱۵۳۰ میلادی یکی از نقاط عطف تاریخ مسیحیت محسوب می‌شود. در این سال، امپراتور کارل پنجم برای حل منازعات مذهبی ناشی از فعالیت‌های مارتین لوتر، فرمان تشکیل مجلس را صادر کرد. این سند که توسط فیلیپ ملانشتون تدوین شده بود، اصول اعتقادی آیین لوتری را تبیین کرد و به سند اصلی هویت پروتستانیسم در برابر کلیسای کاتولیک مبدل گشت. صلح مذهبی آوگسبورگ ۱۵۵۵ پس از دهه‌ها جنگ مذهبی، مجلس امپراتوری در سال ۱۵۵۵ میلادی به توافقی تاریخی دست یافت که به صلح آوگسبورگ شهرت یافت. | ## بخش 3: مجلس امپراتوری آوگسبورگ | بر این اساس، پادشاهان و حاکمان محلی در سراسر امپراتوری مجاز بودند بین مذهب کاتولیک و لوتری یکی را برای قلمرو خود برگزینند. اصلاحات ساختاری و اداری مجلس آوگسبورگ علاوه بر مسائل الهیاتی، مرکز اصلاحات ساختاری امپراتوری نیز بود. در نشست سال ۱۵۰۰ میلادی، نظام حوزه‌های امپراتوری برای نخستین بار پایه‌گذاری شد تا امنیت داخلی، ضرب سکه و جمع‌آوری مالیات به صورتی متمرکزتر سازماندهی شود. | ## جمع‌بندی | این اصلاحات اداری که در نشست‌های بعدی آوگسبورگ تکمیل شد، توانست نظم سیاسی آلمان را تا پایان دوران امپراتوری در سال ۱۸۰۶ میلادی حفظ نماید.
موضوع مقاله: سرزمین‌های تاج بوهم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سرزمین‌های تاج بوهم | مقدمه: این قلمروها اگرچه هر یک دارای نهادهای اداری و محلی مجزای خود بودند، اما همگی ذیل یک تاج واحد و در چارچوب امپراتوری مقدس روم با یکدیگر پیوند داشتند. | ## بخش 1: سرزمین‌های تاج بوهم | ساختار سیاسی و جغرافیایی قلمروهای تاج بوهم فراتر از مرزهای مدرن جمهوری چک امروزی گسترش یافته بود. هسته مرکزی این پیوند سیاسی، پادشاهی بوهم بود که توسط موراوی در شرق، لوزاتیای علیا و سفلی در شمال و دوک‌نشین‌های متعدد سیلزی در شمال شرقی احاطه می‌شد. بر اساس فرامین سلطنتی، این سرزمین‌ها به عنوان «الحاق‌ناپذیر» به تاج‌وتخت بوهم شناخته می‌شدند، به این معنا که هیچ پادشاهی حق جداسازی یا واگذاری دائمی آن‌ها را بدون موافقت اشراف نداشت. این ساختار موزاییکی از ایالت‌ها، یکی از قدرتمندترین واحدهای سیاسی را در اروپای مرکزی قرون وسطی و اوایل مدرن شکل داده بود. دوران طلایی و اصلاحات کارل چهارم دوره سلطنت کارل چهارم در سده چهاردهم، نقطه افزون در تاریخ این سرزمین‌ها محسوب می‌شود. | ## بخش 2: سرزمین‌های تاج بوهم | او با صدور فرامین طلایی، جایگاه پادشاه بوهم را به عنوان یکی از هفت انتخاب‌گر امپراتوری تثبیت کرد که حق انتخاب امپراتور مقدس روم را داشتند. در این دوران، شهر پراگ نه تنها به پایتخت پادشاهی، بلکه به مرکز فرهنگی و سیاسی کل امپراتوری تبدیل شد. توسعه دانشگاه کارل و بنای پل کارل در این دوره، نشان‌دهنده رونق اقتصادی و تمرکز ثروت در سرزمین‌های تاج بوهم بود که ناشی از استخراج معادن نقره و تجارت گسترده منطقه‌ای بود. چالش‌های مذهبی و جنگ‌های هوسی در سده پانزدهم، سرزمین‌های تاج بوهم کانون یکی از بزرگترین جنبش‌های پیشا-اصلاحات مذهبی شد. این بحران منجر به دهه‌ها جنگ خونین در سراسر بوهم و موراوی شد و شکاف عمیقی میان اشراف لوتری و نهادهای سنتی کاتولیک ایجاد کرد. | ## بخش 3: سرزمین‌های تاج بوهم | با وجود این تنش‌ها، سرزمین‌های تاج بوهم توانستند هویت سیاسی مستقل خود را حفظ کنند و حتی در دوران اصلاحات پروتستانی سده شانزدهم، به عنوان یکی از متنوع‌ترین مناطق مذهبی در اروپای مرکزی باقی بمانند. حاکمیت هابسبورگ‌ها و زوال تدریجی با مرگ لایوش دوم در سال ۱۵۲۶، خاندان هابسبورگ حاکمیت بر سرزمین‌های تاج بوهم را به دست آورد. این دوران با تلاش پادشاهان برای تمرکزگرایی و محدود کردن قدرت اشراف محلی همراه بود. شکست اشراف بوهم در نبرد کوه سفید (۱۶۲۰) در جریان جنگ‌های سی‌ساله، منجر به از دست رفتن بخش بزرگی از استقلال داخلی این سرزمین‌ها شد. لوزاتیا در سال ۱۶۳۵ به زاکسن واگذار شد و بخش‌های بزرگی از سیلزی نیز در سده هجدهم به تصرف پروس درآمد. | ## جمع‌بندی | در نهایت، با انحلال امپراتوری مقدس روم در ۱۸۰۶، این سرزمین‌ها به بخشی از امپراتوری اتریش تبدیل شدند.
موضوع مقاله: بی‌واسطگی امپراتوری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بی‌واسطگی امپراتوری | مقدمه: دارندگان این امتیاز از هرگونه وفاداری یا پرداخت مالیات به حاکمان محلی و واسطه معاف بودند و به طور مستقیم با نهادهای مرکزی امپراتوری در ارتباط بودند. | ## بخش 1: بی‌واسطگی امپراتوری | این نظام حقوقی که از سده‌های میانه شکل گرفته بود، موزاییکی از قدرت‌های مستقل کوچک را در سراسر قلمرو آلمان پدید آورد که تا زمان انحلال امپراتوری در سال ۱۸۰۶ میلادی تداوم یافت. خاستگاه و تکامل حقوقی ریشه‌های بی‌واسطگی امپراتوری به دوران فئودالیسم بازمی‌گردد، زمانی که پادشاهان برای محدود کردن قدرت دوک‌های بزرگ، به برخی شهرها یا اشراف خرد امتیاز حاکمیت مستقیم می‌بخشیدند. این وضعیت به معنای داشتن حق قضاوت، ضرب سکه و جمع‌آوری مالیات بدون دخالت لرد‌های منطقه بود. در سده‌های چهاردهم و پانزدهم میلادی، با تضعیف قدرت مرکزی، این امتیاز به ابزاری برای حفظ بقای سیاسی قلمروهای کوچک تبدیل شد. هر موجودیتی که دارای «بی‌واسطگی» بود، در واقع به عنوان یک واحد سیاسی مستقل در جغرافیای پیچیده امپراتوری شناخته می‌شد که تنها از شخص امپراتور فرمان می‌برد. طبقه‌بندی دارندگان امتیاز بی‌واسطگی دارندگان این وضعیت حقوقی به سه گروه عمده تقسیم می‌شدند: نخست، شاهزادگان و اشرافی که دارای کرسی در مجلس امپراتوری بودند. | ## بخش 2: بی‌واسطگی امپراتوری | دوم، صومعه‌ها و اسقف‌نشین‌های بی‌واسطه که مستقیماً تحت نظر امپراتور اداره می‌شدند. سوم، شهرهای آزاد امپراتوری که به عنوان جمهوری‌های کوچک شهری، استقلال کامل داخلی داشتند. علاوه بر این‌ها، حتی گروه‌های کوچکتری مانند «شوالیه‌های امپراتوری» و برخی «دهکده‌های آزاد» نیز مدعی حق بی‌واسطگی بودند، اگرچه برخلاف شاهزادگان بزرگ، همیشه حق رأی در مجلس امپراتوری را نداشتند. مزایای سیاسی و اقتصادی داشتن حق بی‌واسطگی امپراتوری با امتیازات اقتصادی و قضایی گسترده‌ای همراه بود. شهرهای دارای این امتیاز، مانند نورنبرگ یا فرانکفورت، به مراکز تجاری قدرتمندی تبدیل شدند زیرا مجبور نبودند بخشی از ثروت خود را به دوک‌های محلی بپردازند. از نظر قضایی، شکایات علیه این واحدها تنها در «دادگاه عالی امپراتوری» قابل پیگیری بود. | ## بخش 3: بی‌واسطگی امپراتوری | این استقلال عمل به حاکمان کوچک اجازه می‌داد تا سیاست‌های مذهبی و اقتصادی خود را به صورت مستقل پیش ببرند، امری که به ویژه پس از اصلاحات پروتستانی اهمیت دوچندانی یافت و به تنوع فرهنگی و مذهبی در آلمان دامن زد. زوال و الغای سیستم در عصر ناپلئون نظام بی‌واسطگی امپراتوری با ظهور دولت‌های مدرن و متمرکز در سده هجدهم با چالش مواجه شد. قدرت‌های بزرگی مانند پادشاهی پروس و اتریش تمایلی به تحمل این واحدهای کوچک مستقل در میان قلمرو خود نداشتند. در جریان فرآیند موسوم به «مدیاتیزاسیون» در سال ۱۸۰۳، تقریباً تمامی ایالت‌های کوچک و شهرهای آزاد، امتیاز بی‌واسطگی خود را از دست داده و به ایالت‌های بزرگتر الحاق شدند. | ## جمع‌بندی | با فروپاشی نهایی امپراتوری در ۱۸۰۶، این ساختار حقوقی هزارساله برای همیشه از بین رفت.