موضوع مقاله: ذکیه ذکی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ذکیه ذکی | مقدمه: ذکیه ذکی (Zakia Zaki) (حدود ۱۹۷۲ تا ۴ ژوئن ۲۰۰۷)، روزنامه‌نگار اهل افغانستان بود که برای رادیو صدای صلح در کابل، افغانستان کار می‌کرد. | ## بخش 1: ذکیه ذکی | ذکی نخستین زن افغان بود که پس از شروع جنگ ایالات متحده در افغانستان (۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱) صدای خود را بر علیه طالبان بلند کرد، وی هم‌چنین برای اهدافی چون برابری جنسیتی و حقوق زنان در افغانستان مبارزه می‌کرد. قتل وی به عنوان بخشی از زنجیره قتل‌های هدف‌مند علیه زنان بلند مقام افغان پنداشته می‌شود. ذکی که ۳۵ سال داشت هم‌زمان با این‌که مؤسس رادیوی صدای صلح بود، به عنوان سر معلم یک مکتب نیز خدمت می‌کرد. وی و شوهرش عبدالاحد رنجبر شش فرزند داشتند که چهار پسر و دو دختر-دو فرزند وی زمانی‌که او به قتل می‌رسد در صحنه حضور داشتند. حرفه ذکی مؤسس و روزنامه‌نگار فعال رادیو صدای صلح در ولسوالی جبل السراح ولایت پروان، افغانستان بود. این رادیو توسط ایالات متحده حمایت مالی می‌گردد و اغلب بدون هراس در مورد موضوعات بحث برانگیز مانند حقوق زنان و شورش طالبان صحبت می‌کرد. ایالات متحده به‌طور مخفیانه ۶ ساعت نشرات این رادیو را همه روزه حمایت مالی می‌نمودند. کشور فرانسه هزینه نشرات یکساله این رادیو و آموزش ۱۵ روزه مرتبط به رادیو را به ذکی پرداخت. | ## بخش 2: ذکیه ذکی | محافظه کاران و جنگ‌سالاران محلی تلاش نمودند تا این ایستگاه رادیویی را ببندند و ذکی چند روز قبل از این‌که ترور شود تهدیدهای جانی دریافت می‌کرد. او جدا از روزنامه‌نگار بودن، یک معلم مدرسه نیز بود و برای مجلس در ۲۰۰۵ نیز کاندیدا شد. ذکیه ذکی قبل از مرگ خود تهدیدهای دریافت کرد که یا فعالیت رادیوی خود را ببندد یا این‌که به قیمت جان‌اش تمام خواهد شد. به تاریخ ۴ ژوئن ۲۰۰۷ سه مرد مسلح با سلاح کمری و تفنگ حوالی نیمه شب به خانه ذکی داخل شدند و هفت گلوله به سر و سینه‌وی زمانی‌که خواب بود شلیک کردند و بعد از آن از محل فرار نمودند. پسر ۸ ماهه ذکی نیز در تخت خواب همراه وی بود، اما پسر ۷ یا ۸ ساله‌اش پدر خود را از مرگ ذکی آگاه ساخت. دو مرد دیگر مربوط به حزب اسلامی که تصور می‌شد بخشی از گروه هستند نیز توقیف شدند اما جرم این‌ها هم ثابت نشد. عبدالمنان فراهی رئیس عملیات‌های مبارزه با تروریزم در افغانستان گفت که، مظنون‌هایی که در ارتباط به قتل ذکی دست‌گیر شده‌اند با حزب اسلامی ارتباط دارند. زمینه ذکیه ذکی از جمله معدود زنان روزنامه‌نگار بود که در دوران حکومت طالبان صدای خود را بلند می‌کرد. | ## بخش 3: ذکیه ذکی | زندگی زنان پس از سقوط طالبان در ۲۰۰۱ تا اندازهٔ بهبود داشته‌است اما هنوز هم بیشتر افراد این ایده را که زن در انظارعامه ظاهر شود، نمی‌پذیرند. تاثیرات بیشتر مقامات دولتی براین باور بودند که روزنامه‌نگاران زن مورد هدف قرار می‌گیرند تا گروه‌های چریکی در منطقه بتوانند توجه رسانه‌ها را به خود جلب نموده و تهدید خود را به مردم عام برسانند. یکی از گروه‌های که به قضیه ذکی ارتباط داده می‌شد حزب اسلامی بود، گروه چریکی که توسط جنگ‌سالار بازنشسته کلبد الدین حکمتیار رهبری می‌گردید. فیلم «من اگر بایستم» که به شراکت UNESCO تولید گردید، شامل یک تصویر ذکی در بخشی از این مستند است. استدیوهای رادیویی و شبکه‌های رسانه‌ای مستقل و خصوصی زیادی بعد از سقوط نظام طالبان ظهور کرد و علی‌رغم واکنش شدید نسبت به روزنامه‌نگاران زن این کسب و کار به رشد خود ادامه داد. هرچند رادیو صدای صلح هرگز بعد از قتل ذکی همانند گذشته نبود، اما چند ایستگاه رادیویی دیگر که توسط زنان تأسیس شده بودند جای آن را گرفت. سازمان کانادایی، IMPACs، مسئول پی‌گیری و تأسیس این استدیوها در مناطق روستایی افغانستان بود. | ## جمع‌بندی | واکنش‌ها کوئیچیرو ماتسوئورا رئیس عمومی UNESCO گفت، «این جنایت‌ها نه تنها از این بابت تکان‌دهنده هستند که به حقوق اساسی انسان که آزادی بیان است آسیب می‌رسانند، بلکه به حقوق زنان برای پیشبرد حرفهٔ که برای بازسازی افغانستان حیاتی است نیز آسیب می‌رسانند».