موضوع مقاله: بیت طیما | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیت طیما | مقدمه: بیت طیما روستایی عربی فلسطینی در بخش غزه بود که در حدود ۲۱ کیلومتری شمال‌شرق غزه و نزدیک به ۱۲ کیلومتری ساحل دریا قرار داشت. | ## بخش 1: بیت طیما | بیت طیما در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه شد و جمعیت آن در سال ۱۹۴۵ به ۱٬۰۶۰ نفر می‌رسید. منطقه بیت طیما از نظر باستان‌شناسی غنی بود و بازمانده‌هایی از دوران روم باستان، بیزانس و صلیبیون در آن یافت شده بود. پیشینه باستان‌شناسی در دوره قیمومت بریتانیا، اداره آثار باستانی فلسطین روستا را بررسی کرد و شماری از بازمانده‌های کهن را به‌همراه دو کتیبه عربی در مسجد شناسایی نمود.Petersen, 2001, p. در گورستان جنوب روستا، کف‌سازی موزاییکی فرسوده‌ای یافت شده که نشان‌دهنده حضور رومی یا بیزانسی در این مکان است. مسجدی مملوکی از سده چهاردهم میلادی در روستا وجود داشت که به پیامبر یا ولی محلی به نام «نبی طیما» اختصاص یافته بود. در حیاط مسجد و نزدیکی آن تقلیدهایی از سرستون‌های کورینتی و ستون‌هایی از سنگ خاکستری قرار داشت. دوره عثمانی بیت طیما در آغاز سده شانزدهم میلادی به قلمرو امپراتوری عثمانی پیوست. بر پایه دفتر مالیاتی سال ۱۵۹۶، این روستا زیر اداره ناحیه غزه از لوای غزه قرار داشت و جمعیت آن ۱۲۶ خانوار مسلمان (تخمیناً ۶۹۳ نفر) بود. ساکنان مالیاتی ثابت به نرخ ۳۳٫۳ درصد بر فرآورده‌هایی چون گندم، جو، میوه، بادام، کنجد، کندوی زنبور عسل و بز می‌پرداختند که جمعاً ۲۱٬۲۰۰ آقچه بود. ماروم و تاکسل نشان داده‌اند که در سده‌های هفدهم و هجدهم میلادی، فشارهای اقتصادی و امنیتی عشایر کوچ‌نشین سبب رها شدن روستاهای اطراف مجدل عسقلان و به‌طور کلی جنوب دشت ساحلی شد. | ## بخش 2: بیت طیما | ساکنان روستاهای متروک به‌آبادی‌های همسایه کوچ کردند اما زمین‌های آنها همچنان کشت می‌شد. بدین ترتیب بیت طیما زمین‌های روستاهای سامه، بیت سمعان و ایرزا را که در دفترهای مالیاتی عثمانی سده شانزدهم به‌عنوان آبادی‌های مسکونی ثبت شده بودند، جذب کرد. عثمانیان افزوده‌هایی به مسجد ساختند و مصریان به فرمان محمدعلی پاشا در دهه ۱۸۳۰ آن را بازسازی کردند. در سال ۱۸۶۳ ویکتور گِرَن، کاوشگر فرانسوی، از بیت طیما دیدن کرد و جمعیت آن را ۴۰۰ نفر برآورد نمود و از مسجد مملوکی یاد کرد. فهرست روستاهای عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰، ۴۹ خانه و ۱۵۹ نفر جمعیت (تنها مردان) ثبت کرده‌است. این شمار در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۷۶۲ نفر رسید که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۱۵۷ خانه زندگی می‌کردند. که از آن میان ۱۹۷ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبیاری‌شده، ۱۰٬۴۴۴ دونوم به زراعت غلات و ۶۰ دونوم به بافت مسکونی اختصاص داشت.Hadawi, 1970, p. در دوره قیمومت بریتانیا، بیت طیما دارای مغازه‌های خاص خود و مسجد سده‌چهاردهمی بود و در سال ۱۹۴۶ مدرسه ابتدایی‌ای ساخته شد که با روستاهای نزدیک حلیقات و کوکبا مشترک بود. خانه‌های خشتی روستا—که شمار آنها به ۱۵۷ می‌رسید—به‌صورت بلوک‌هایی در کنار هم قرار داشتند که خیابان‌ها یا فضاهای باز آنها را از هم جدا می‌ساخت؛ بزرگ‌ترین بلوک در مرکز روستا واقع بود. بیشتر ساکنان به کشاورزی دیم می‌پرداختند و غلات، سبزیجات و میوه‌هایی به‌ویژه انجیر، زردآلو و بادام می‌کاشتند. | ## بخش 3: بیت طیما | جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن به گزارش روزنامه «فلسطین» مستقر در یافا، نخستین تلاش صهیونیستی برای نفوذ به بیت طیما در فوریه ۱۹۴۸، پیش از آغاز رسمی جنگ، رخ داد. در ۳۰ تا ۳۱ مه ۱۹۴۸، تیپ ۱۲ نگب گزارش داد که بیت طیما را تصرف کرده و نزدیک به ۲۰ عرب را کشته و چاه آب و انبار غله روستا را ویران ساخته‌است. بنی موریس یادآور می‌شود که روستا پس از آن دوباره به دست ارتش مصر افتاد و سرانجام در اکتبر به تصرف اسرائیلی‌ها درآمد.Morris, 2004, p. به نوشته محمد عبدالمنعم، نویسنده مصری، در پایان آتش‌بس نخست در آغاز ژوئیه، روستا در دست رزمندگان فلسطینی بود و نیروهای اسرائیلی تپه‌های مشرف بر آن را اشغال کردند. مدافعان روستا با یک گروهان از نیروی زمینی عربستان سعودی که در جبهه جنوبی می‌جنگید تقویت شدند و بیت طیما ظاهراً تا اکتبر در دست عرب‌ها باقی ماند. بمباران هوایی و توپخانه‌ای در اواسط اکتبر ۱۹۴۸ موجب فرار شمار زیادی از آوارگان از بیت طیما شد. روستا در ۱۸ تا ۱۹ اکتبر در مراحل آغازین عملیات یوآو به دست تیپ ۸۴ گیواتی اشغال شد. نیویورک تایمز در ۲۰ اکتبر به نقل از بیانیه‌ای اسرائیلی گزارش داد که بیت طیما به‌همراه حلیقات و کوکبا سقوط کرده‌است.Morris, 2004, pp. | ## جمع‌بندی | به گفته مورخ فلسطینی ولید خالدی، «درختان چنار و خرنوب در میان آوار روستا می‌رویند و زمین‌ها برای کشاورزی بهره‌برداری می‌شود.» هیچ شهرکی بر زمین‌های روستا ساخته نشده‌است.