موضوع مقاله: سرمایه‌دار راهزن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سرمایه‌دار راهزن | مقدمه: این اصطلاح در شمارهٔ اوت ۱۸۷۰ مجلهٔ آتلانتیک مانثلی برای نخستین‌بار با این کاربرد ظاهر شد. | ## بخش 1: سرمایه‌دار راهزن | در پایان قرن نوزدهم، این اصطلاح معمولاً برای تاجرانی به کار می‌رفت که برای انباشت ثروت خود از روش‌های بهره‌کشانه استفاده می‌کردند. 13 خاستگاه اصطلاح اصطلاح «سرمایه‌دار راهزن» از واژهٔ آلمانی Raubritter (به معنای «شوالیه‌های راهزن») گرفته شده است؛ این نام به اربابان آلمان قرون وسطی اطلاق می‌شد که در جاده‌های ابتدایی قلمرو خود عوارض غیرقانونی (بدون اجازهٔ امپراتور مقدس روم) دریافت می‌کردند یا در طول رود راین عوارض سنگین می‌گرفتند. این استعاره از زود همان ۹ فوریه ۱۸۵۹ پدیدار شد، آن هنگام که نیویورک تایمز از آن برای توصیف شیوهٔ کسب‌وکار کرنلیوس وندربیلت استفاده کرد. ، تاریخ‌نگار، می‌گوید این استعاره «تصویرهایی از انحصارگران غول‌پیکر را در ذهن می‌آورد که رقیبان را له می‌کردند، بازارها را دستکاری می‌کردند و دولت را به فساد می‌کشیدند. نخستین کاربرد این اصطلاح علیه وندربیلت بود، به خاطر گرفتن پول از کشتیرانان دارای یارانهٔ دولتی و گران‌قیمت، در ازای نرفتن به مسیرهای آنان. شرکای سیاسی این کشتیرانان مسیرهای ویژه‌ای از سوی ایالت دریافت کرده بودند اما به قانون‌گذاران می‌گفتند هزینه‌هایشان آن‌قدر بالاست که علاوه بر دریافت قیمت‌های سنگین، نیازمند یارانهٔ بیشتری از مالیات‌دهندگان نیز هستند. شرکت کشتیرانی خصوصی وندربیلت همان مسیرها را راه‌اندازی کرد و با کسری از قیمت رقیبان، بدون نیاز به یارانهٔ مالیات‌دهندگان، سود سرشاری به دست آورد. سپس کشتیرانان یارانه‌بگیر شروع به پرداخت پول به وندربیلت کردند تا در مسیر آن‌ها فعالیت نکند. منتقدی از این تاکتیک، در یک کاریکاتور سیاسی وندربیلت را به شکل یک سرمایه‌دار راهزن فئودالی که عوارض می‌ستاند نشان داد. | ## بخش 2: سرمایه‌دار راهزن | در کتاب ۱۹۳۴ خود به نام سرمایه‌داران راهزن: سرمایه‌داران بزرگ آمریکا ۱۸۶۱–۱۹۰۱ استدلال کرد که صنعتکارانی که به آنان «سرمایه‌دار راهزن» می‌گفتند، در تاریخ زندگی اقتصادی و اجتماعی آمریکا میراثی پیچیده دارند. حتی نزاع‌ها، دسیسه‌ها و خطاهایشان (که اغلب به‌مثابه چیزی صرفاً سرگرم‌کننده یا زیبا روایت می‌شود) بخشی از سازوکار تاریخ ما هستند. زیر دست آنان، نوسازی زندگی اقتصادی ما بی‌وقفه پیش رفت: تولید در مقیاس بزرگ جای شیوهٔ پراکنده و غیرمتمرکز را گرفت؛ بنگاه‌های صنعتی متمرکزتر، از نظر فنی «کارآمدتر» و در ذات «تعاونی» شدند، در حالی که پیش‌تر کاملاً فردگرایانه و بی‌رحمانه اتلاف‌گر بودند. اما تمامی این تلاش انقلابی با انگیزهٔ سود خصوصی توسط کاپتان‌های صنعت جدید نشان‌دار شده است. وایت می‌نویسد که آنان چنین به تصویر کشیده شده‌اند: «سرمایه‌داران راهزن، نماد عصر طلایی فساد، انحصار و فردگرایی افسارگسیخته. در سدهٔ بیستم و بیست‌ویکم آنان به کارآفرین تبدیل شدند، انقلاب‌گران ضروری کسب‌وکار، که بی‌رحمانه روش‌های موجود را تغییر دادند و سرشت تغییرپذیر سرمایه‌داری آمریکایی را نشان دادند. شرکت‌های جدید آنان نیز دگرگون شدند و به تجلی «دست آشکار»، یعنی خرد مدیریتی‌ای که اتلاف را حذف می‌کند، بهره‌وری را افزایش می‌دهد و ارزش‌های بورژوایی را جایگزین ارزش‌های دزدان دریایی مالی می‌سازد، تبدیل شدند.» دههٔ ۱۸۶۰ تا دههٔ ۱۹۲۰ جان تیپل، تاریخ‌نگار، آثار ۵۰ تحلیل‌گر تأثیرگذار را که در دورهٔ ۱۸۶۵–۱۹۱۴ از مدل «سرمایه‌دار راهزن» استفاده کرده بودند بررسی کرد و چنین استدلال نمود: «پدیدآورندگان مفهوم سرمایه‌دار راهزن، نه افراد آسیب‌دیده بودند، نه فقیر، نه هواخواه مد، نه حسود، نه نخبگانی محروم؛ بلکه گروهی از ناظران ناامید بودند که سرانجام پس از سال‌ها رکود سخت به این باور رسیدند که رؤیای آمریکایی رفاه فراوان برای همه افسانه‌ای ناممکن است. بنابراین آفرینش این کلیشهٔ «سرمایه‌دار راهزن» به‌نظر می‌رسد محصول تلاشی شتاب‌زدهٔ مردمی برای توضیح دگرگونی ساختاری جامعهٔ آمریکایی بر پایهٔ آنچه ظاهراً آشکار است باشد. به‌جای کوشش برای درک فرایندهای پیچیدهٔ تغییر، بیشتر منتقدان به ابتذال‌سازی‌های ساده‌انگارانهٔ «دیدگاه شیطانی» تاریخ پناه بردند که ساده‌دلانه فرض می‌کرد همهٔ بدبختی‌های انسانی را می‌توان به دسیسهٔ گروهی به‌سادگی قابل‌شناسایی از تبهکاران ربط داد — در این مورد، تجار بزرگ آمریکایی.» دههٔ ۱۹۳۰ تا ۱۹۷۰ ، تاریخ‌نگار آمریکایی، در دوران رکود بزرگ و در کتاب ۱۹۳۴ خود، این اصطلاح را بیش از پیش رواج داد. | ## بخش 3: سرمایه‌دار راهزن | دیدگاه ژوزفسون این بود که، همانند شاهزادگان قرون‌وسطایی آلمان، تجار بزرگ آمریکایی نیز ثروت‌های هنگفتی را به شیوه‌هایی غیراخلاقی و ناعادلانه گرد آورده بودند. این درون‌مایه در رکود بزرگ دهه ۱۹۳۰ که مردم اغلب نسبت به کسب‌وکار بزرگ احساس تنفر بیان می‌کردند رواج گسترده‌ای داشت. استیو فریزر، تاریخ‌نگار، می‌نویسد که فضای آن دوره به‌شدت ضد کسب‌وکار بزرگ بود: «زندگی‌نامه‌های ملون، کارنگی و راکفلر اغلب همراه با نکوهش اخلاقی نوشته می‌شدند، با این هشدار که «نجبای صنعت» تهدیدی برای دموکراسی هستند و انگل‌وارگی، ادعای اشرافیت و استبداد، نتیجهٔ گریزناپذیر ثروت متمرکز است — چه به‌صورت سلسله‌ای انباشت شده باشد و چه به‌گونهٔ غیرشخصی‌تر توسط شرکت‌های گمنام.» اما با پایان رکود، دیدگاه‌های مخالف از سوی تاریخ‌نگاران دانشگاهی پدیدار شد. ، تاریخ‌نگار کسب‌وکار، در کتاب دو جلدی خود جان دیویس راکفلر: عصر قهرمانی بنگاه‌داری آمریکایی (۱۹۴۰) نظریهٔ «دولتمرد صنعتی» را مطرح کرد و استدلال نمود که هرچند راکفلر در عملکردهای غیراخلاقی و غیرقانونی شرکت داشت، در عین حال در نظم بخشیدن به آشفتگی صنعتی روزگار خود نقش داشت. در حوزهٔ آموزش، بخش آموزشی موقوفه ملی علوم انسانی درس‌نامه‌ای برای مدارس آماده کرده که می‌پرسد آیا اصطلاح «سرمایه‌دار راهزن» مناسب‌تر است یا «». این استعاره برای توصیف الیگارش‌های روس متحد با بوریس یلتسین نیز به کار رفته است.David O. 29, 2020 ثروت و قدرت روزافزون آنان در تضاد با کوچک‌شدن طبقهٔ متوسط قرار می‌گیرد. | ## جمع‌بندی | او هشدار داد که این تحولات می‌تواند نشانگر گذار به الیگارشی باشد و آن را به نابرابری‌های اقتصادی و اجتماعی عصر طلایی تشبیه کرد.