موضوع مقاله: روابط اسرائیل و لیبریا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # روابط اسرائیل و لیبریا | مقدمه: روابط اسرائیل و لیبریا به روابط دوجانبه میان دولت اسرائیل و جمهوری لیبریا اشاره دارد. | ## بخش 1: روابط اسرائیل و لیبریا | لیبریا یکی از کشورهای عضو سازمان ملل متحد بود که در سال ۱۹۴۷ به طرح تقسیم فلسطین و تأسیس یک دولت یهودی در سرزمین فلسطین رأی مثبت داد. دولت ویلیام تالبرت در سال ۱۹۷۳ در واکنش به جنگ یوم کیپور روابط خود را با اسرائیل قطع کرد، اما این روابط در سال ۱۹۸۳ از سوی ساموئل دو که از راه کودتا به قدرت رسیده بود، بازبرقرار شد. پیش از تأسیس اسرائیل، دولتمردان لیبریایی همانندی‌هایی میان سرگذشت یهودیان و مهاجران آمریکایی‌تبار لیبریایی می‌یافتند؛ زیرا هر دو مردمانی ستمدیده بودند که در پی بازگشت به «سرزمین مادری» و رهایی از ستم، خواهان تشکیل دولت مستقل شدند. پس از تأسیس اسرائیل، همکاری دو کشور در زمینه‌های اقتصادی، امنیتی و فنّاوری گسترش یافت، هرچند این روابط بارها بر اثر تحولات منطقه‌ای و داخلی دچار فراز و فرود شد. پیشینه پیش از تأسیس دولت اسرائیل، سیاستمدارانی چون ادوارد ویلموت بلایدن همانندی‌هایی میان سرگذشت یهودیان و مهاجران آمریکایی‌تبار لیبریایی می‌دیدند؛ هر دو مردمانی ستمدیده بودند که بازگشت به «سرزمین مادری» را راه رهایی از آزار می‌دانستند. بلایدن شباهت‌هایی میان صهیونیسم و جنبش بازگشت به آفریقا می‌یافت و خود از هواداران صهیونیسم مسیحی بود. یکوتیئل گرشونی، تاریخ‌نگار اسرائیلی، بر آن بود که این همانندی‌های تاریخی به استحکام پیوندهای نخستین دو کشور یاری رساند. لیبریا در آغاز با طرح تقسیم مخالف بود، اما ایالات متحده آمریکا تهدید کرد که در صورت رأی منفی، کمک‌های حیاتی خود به این کشور را قطع خواهد کرد. نخستین سفیر اسرائیل در لیبریا اهود آوریئل بود که در سال ۱۹۵۷ اعتبارنامه خود را تسلیم کرد. در ۹ آوریل ۱۹۵۹ اسرائیل نخستین پیمان خود با یک کشور مستقل آفریقایی را در قالب معاهده دوستی با لیبریا امضا کرد. در ژوئن ۱۹۶۲ رئیس‌جمهور توبمان از اورشلیم بازدید کرد؛ رئیس‌جمهور اسحاق بن زوی در اوت ۱۹۶۲ از مونروویا و نخست‌وزیر لوی اشکول در ژوئن ۱۹۶۶ از لیبریا دیدن کرد. هدف این سیاست، توسعه اقتصادی مناطق داخلی لیبریا بود و سرمایه‌گذاری خارجی و رشد صنایع معدنی و کشاورزی را دربرمی‌گرفت. در اواخر دهه ۱۹۵۰ دو بررسی از سوی کارشناسان اسرائیلی دربارهٔ ظرفیت‌های کشاورزی لیبریا انجام شد. شرکت‌های خصوصی اسرائیلی پروژه‌های ساختمانی بزرگی مانند هتل دوکور و عمارت اجرایی نوین و نیز پروژه‌های کوچک‌تری را اجرا کردند. | ## بخش 2: روابط اسرائیل و لیبریا | ویلیام توبمان هوادار اسرائیل بود و در سراسر دوره ریاست‌جمهوری خود در برابر فشارهای سازمان وحدت آفریقا برای مخالفت با اسرائیل ایستادگی کرد. در ۱۹۶۷ پس از جنگ شش‌روزه، لیبریا نخستین کشور آفریقایی بود که سفارت خود در اسرائیل را به اورشلیم منتقل کرد. اسناد محرمانه‌نگاری‌شده وزارت امور خارجه اسرائیل نشان می‌دهد که مقامات دیپلماتیک دولت توبمان، از جمله نمایندگان لیبریا در سازمان ملل، در ازای پشتیبانی دیپلماتیک از اسرائیل رشوه‌های نقدی و هدایایی دریافت می‌کردند. دوره ریاست‌جمهوری تالبرت پس از درگذشت توبمان در ۱۹۷۱، معاون رئیس‌جمهور ویلیام تالبرت جانشین او شد. تالبرت به‌اندازه پیشینش از اسرائیل و بلوک غرب پشتیبانی نمی‌کرد و درپی گسترش روابط با کشورهای آسیایی مانند چین و کشورهای عرب بود. در نشست سازمان وحدت آفریقا در رباط در ژوئن ۱۹۷۲، لیبریا از قطعنامه‌ای حمایت کرد که خواستار عقب‌نشینی اسرائیل از سرزمین‌های اشغال‌شده در جنگ شش‌روزه بود. در ۲ نوامبر ۱۹۷۳ دولت تالبرت همراه با ۲۸ کشور آفریقایی دیگر روابط خود را با اسرائیل در واکنش به جنگ یوم کیپور قطع کرد. با وجود قطع روابط رسمی، لیبریا از راه واسطه‌هایی چون شرکت‌های خصوصی اسرائیلی و سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان ملل ارتباطاتی را با اسرائیل حفظ کرد. تالبرت همچنان از موجودیت دولت اسرائیل و ادامه عضویت آن در سازمان ملل پشتیبانی می‌کرد. لیبریا در ۱۹۷۵ به قطعنامه ۳۳۷۹ مجمع عمومی سازمان ملل که صهیونیسم را با نژادپرستی یکسان می‌دانست رأی منفی داد. دوره ریاست‌جمهوری ساموئل دو در ۱۲ آوریل ۱۹۸۰ تالبرت در کودتایی به رهبری ساموئل دو کشته شد و دو رئیس دولت لیبریا گردید. در آغاز مقامات ارشد دولت دو خواهان ادامه سیاست خارجی نزدیک به اتحاد شوروی و کشورهای عرب بودند و تلاش‌ها برای احیای روابط با اسرائیل در ۱۹۸۲ ناکام ماند. اسرائیل سرانجام با رشوه دادن به پنج مقام دولت دو، موافقت آنان را برای از سرگیری روابط جلب کرد. او در همان ماه از اسرائیل دیدن کرد، از سیاست‌های اسرائیل در خاورمیانه پشتیبانی نمود و از فلسطینیان خواست به گفت‌وگوی صلح‌آمیز روی آورند. | ## بخش 3: روابط اسرائیل و لیبریا | دو نخستین رهبر آفریقایی بود که پس از قطع گسترده روابط آفریقایی با اسرائیل در اوایل دهه ۱۹۷۰ از این کشور بازدید کرد. در پی این از سرگیری روابط، دو کشور همکاری‌های امنیتی، فنّاورانه و اقتصادی برقرار کردند. در دوره‌ای که رفتار خودکامه رژیم دو، لیبریا را هدف تحریم‌های اقتصادی کنگره ایالات متحده آمریکا کرده بود، دولت ریگان از اسرائیل به‌عنوان مجرای غیرمستقیم حفظ پیوند ایالات متحده با لیبریا بهره گرفت. سفارت اسرائیل در مونروویا در همین دوره بسته شد و تابلوی آن نزدیک به سه دهه بر دیوار یکی از بارهای پایتخت لیبریا باقی ماند تا سرانجام در ۲۰۱۴ به نمایندگی دیپلماتیک اسرائیل بازگردانده شد. پس از پایان جنگ داخلی دوم در ۲۰۰۳، رئیس‌جمهور الن جانسون سیرلیف در ۲۰۰۷ سفر دولتی به اسرائیل داشت و این سفر را در ۲۰۱۶ تکرار کرد. جالا در دیدار با همتای اسرائیلی خود سپاس ویژه‌ای از کمک اسرائیل در مبارزه با شیوع ابولا ابراز داشت. در مارس ۲۰۱۹ رئیس‌جمهور جرج وه‌آ از اسرائیل دیدن کرد و با نخست‌وزیر بنیامین نتانیاهو دیدار داشت. در ۸ ژوئن ۲۰۲۲ لیبریا قصد خود را برای گشایش نمایندگی بازرگانی در اورشلیم اعلام کرد که قرار بود به‌مرور به سفارت تبدیل شود. وه‌آ در ژوئیه ۲۰۲۳ بار دیگر به اسرائیل سفر کرد و با نتانیاهو و رئیس‌جمهور اسحاق هرتزوگ دیدار داشت. هرتزوگ اعلام کرد در صورت گشایش سفارت لیبریا در اورشلیم، روابط بازرگانی و دوجانبه دو کشور افزایش چشمگیری خواهد داشت. رأی‌گیری سازمان ملل دربارهٔ غزه (۲۰۲۳) در ۱۲ دسامبر ۲۰۲۳ لیبریا همراه با اسرائیل و هشت کشور دیگر در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به قطعنامه‌ای که خواستار آتش‌بس فوری در نوار غزه در جریان جنگ غزه بود رأی مخالف داد؛ در حالی که ۱۵۳ کشور عضو به سود این قطعنامه رأی دادند. در ۱۹ دسامبر وزارت اطلاع‌رسانی لیبریا اعلام کرد که دیپلمات‌های لیبریایی در سازمان ملل بدون موافقت رئیس‌جمهور وه‌آ رأی داده بودند. | ## جمع‌بندی | سفیران اسرائیل در لیبریا تا سپتامبر ۲۰۲۴ سفیر اسرائیل در لیبریا روئی گیلاد است که همزمان سفیر اسرائیل در غنا و سیرالئون نیز هست.