موضوع مقاله: آموزش در بنگلادش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در بنگلادش | مقدمه: بر اساس قانون اساسی بنگلادش، آموزش برای همه شهروندان تا پایان پایه هشتم اجباری است. | ## بخش 1: آموزش در بنگلادش | آموزش ابتدایی و متوسطه تا حدی از سوی دولت تأمین مالی می‌شود و در مؤسسات دولتی رایگان است. بنگلادش به‌طور کامل با اهداف «آموزش برای همه» سازمان ملل متحد و اهداف توسعه هزاره همسو شده‌است. دولت بنگلادش در سال‌های اخیر می‌کوشد تا برنامه درسی خود را با هدف چهارم از اهداف توسعه پایدار، یعنی «آموزش باکیفیت»، هماهنگ سازد. ماده ۱۷ قانون اساسی این کشور مقرر می‌دارد که همه کودکان باید از آموزش رایگان و اجباری بهره‌مند شوند. نرخ خالص ثبت‌نام در مدارس ابتدایی به ۹۸ درصد رسیده و شمار فزاینده‌ای از دانش‌آموزان دختر وارد مدرسه شده و سپس به بازار کار راه یافته‌اند. دولت در سال‌های اخیر تلاش‌های قابل‌توجهی برای بهبود وضعیت آموزشی زنان در کشور انجام داده‌است. بنگلادش ۶۰ درصد از جایگاه‌های تدریس در مدارس ابتدایی را به‌طور ویژه برای زنان اختصاص داده‌است. برنامه درسی ملی (NCTB) کتاب‌های درسی را تهیه می‌کند و آزمون‌های استاندارد را به دو زبان انگلیسی و بنگالی برگزار می‌کند. درس‌های بنگالی و انگلیسی برای تمام دانش‌آموزان پیرو برنامه درسی ملی، صرف‌نظر از زبان آموزشی انتخابی، اجباری است. تا پایه نهم هیچ انتخابی برای درس‌ها وجود ندارد و از پایه نهم دانش‌آموز باید یکی از سه رشته را انتخاب کند: علوم انسانی مطالعات بازرگانی علوم تجربی آزمون‌های استاندارد در پایه پنجم (گواهینامه پایان تحصیلات ابتدایی) و پایه هشتم (گواهینامه دوره راهنمایی) برگزار می‌شد که هر دو اکنون منسوخ شده‌اند؛ آخرین آزمون پایه پنجم در سال ۲۰۱۹ و آخرین آزمون پایه هشتم در نوامبر ۲۰۲۴ برگزار شد. نمره کامل گواهینامه‌های (پایه دهم) و (پایه دوازدهم) از آزمون‌های نوشتاری استاندارد، پرسش‌های چندگزینه‌ای، بخش عملی و آزمون شفاهی به دست می‌آید. مدارس در بنگلادش مدارسی با پیشینه‌های متفاوت وجود دارد؛ از جمله مدارس بین‌المللی با زبان آموزشی انگلیسی یا فرانسه، مدارس مذهبی، و مدارسی که برنامه درسی ملی را به زبان بنگالی یا انگلیسی تدریس می‌کنند. «مدرسه بین‌المللی فرانسوی داکا» یک مدرسه بین‌المللی دوزبانه است که ۶۰ درصد درس‌هایش به زبان فرانسه ارائه می‌شود. یک کالج کادت، مؤسسه‌ای شبانه‌روزی است که زیر نظر نیروهای مسلح بنگلادش اداره می‌شود و انضباط در آن الزامی است. | ## بخش 2: آموزش در بنگلادش | نخستین کالج کادت بنگلادش است که در سال ۱۹۵۸ در ، در ناحیه چیتاگرام، بر روی زمینی به وسعت ۱۸۵ ایکر (۷۵ هکتار) تأسیس شد. چهار کالج کادت پیش از سال ۱۹۷۱ تأسیس شدند و بقیه پس از جنگ آزادی‌بخش بنگلادش ساخته شدند. از سپتامبر ۲۰۱۹ (شهریور ۱۳۹۸)، آموزش عالی در بنگلادش در ۴۴ دانشگاه دولتی، ۱۰۱ دانشگاه خصوصی و ۳ دانشگاه بین‌المللی ارائه می‌شود. این وزارتخانه در تدوین سیاست‌ها مشارکت دارد و اداره آموزش ابتدایی (DPE) وظیفه اجرای آن‌ها را بر عهده دارد. وظایف این اداره شامل استخدام، انتصاب و جابجایی معلمان و کارکنان، برگزاری دوره‌های آموزش ضمن خدمت، توزیع کتاب‌های درسی رایگان و نظارت بر مدارس است. این هیئت‌ها در باکشی بازار، داکا، باریسال، کومیلا، چیتاگرام، دیناجپور، جسور، میمانسینگ، راجشاهی و سیلهت مستقر هستند. دانشگاه‌های بنگلادش مؤسسات خودگردانی هستند که توسط سندیکا، سنا، شورای علمی و سایر نهادهای قانونی مطابق با قوانین مربوطه اداره می‌شوند. دانشگاه‌های دولتی دانشگاه‌های دولتی از یارانه‌های دولت بنگلادش بهره‌مند می‌شوند. پذیرش دانشجو از طریق آزمون‌های استاندارد انجام می‌شود و فعالیت‌های فوق‌برنامه در پذیرش تأثیر چندانی ندارد. دانشگاه‌های خصوصی بیشتر دانشگاه‌های بنگلادش خصوصی هستند و برخلاف دانشگاه‌های دولتی، از حمایت مالی دولت برخوردار نیستند. بر اساس قانون، همه دانشگاه‌های خصوصی باید ظرف ۱۲ سال پس از آغاز فعالیت، مکان ثابتی برای پردیس خود داشته باشند. دانشکده‌های پزشکی خصوصی باید به یک دانشگاه دولتی وابسته باشند و در حال حاضر هیچ دانشکده پزشکی خصوصی‌ای در بنگلادش دوره‌های تحصیلات تکمیلی ارائه نمی‌دهد. اداره آموزش فنی (DTE) مسئول برنامه‌ریزی، توسعه و اجرای آموزش فنی و حرفه‌ای ملی است. دانشجویانی که دیپلم مهندسی (دوره چهارساله) دریافت می‌کنند، می‌توانند تحصیلات خود را با دریافت مدرک لیسانس از دانشگاه‌های مهندسی ادامه دهند که معمولاً دو و نیم تا سه سال دیگر نیاز دارد. | ## بخش 3: آموزش در بنگلادش | این برنامه آموزش دینی چهار دین پرطرفدار در بنگلادش یعنی اسلام، هندوئیسم، بودیسم و مسیحیت را پوشش می‌دهد. بسیاری از مدارس معلم دینی غیرمسلمان ندارند، به همین دلیل بسیاری از دانش‌آموزان غیرمسلمان ناچارند مباحث دینی را به‌صورت مستقل، با کمک والدین، نزد معلم خصوصی، یا در مراکز آموزشی و مؤسسات دینی محلی فراگیرند. برنامه درسی ملی همچنین تاریخ اسلامی و میراث اسلامی را در بخش علوم انسانی در سطح کالج دربرمی‌گیرد. چالش‌ها و مشکلات بودجه آموزش هزینه عمومی برای آموزش در حدود ۲ درصد از تولید ناخالص داخلی قرار دارد و در پایین‌ترین سطح ۰٫۹۴ درصد (۱۹۸۰) و بالاترین سطح ۲٫۲ درصد (۲۰۰۷) بوده‌است. این رقم بسیار کمتر از حداقل پیشنهادی ۴ تا ۶ درصد از تولید ناخالص داخلی و ۲۰ درصد از بودجه ملی است. دانشگاه‌ها و برنامه‌های درسی موجود تفکر انتقادی معطوف به صنعت را تشویق نمی‌کنند و بیشتر بر حفظ محتوا تکیه دارند. تفاوت جنسیتی تبعیض جنسیتی در آموزش بیشتر در خانواده‌های روستایی دیده می‌شود، در حالی که در میان خانواده‌های متوسط و مرفه غایب است. بنگلادش در آموزش ابتدایی و متوسطه به تعادل جنسیتی دست یافته و در آموزش عالی نیز پیشرفت چشمگیری داشته‌است. حضور در مدرسه عملکرد ضعیف در آموزش ابتدایی به‌ویژه در مناطق روستایی نگران‌کننده است، جایی که نرخ ترک تحصیل و مردودی بالاست. غیبت دانش‌آموزان و زمان محدود تعامل در مدرسه نقش محوری در پایین بودن سطح پیشرفت تحصیلی دارد. طرح‌های بهبود طرح‌های کنونی دولت برای ارتقای آموزش کودکان شامل این موارد می‌شود: آموزش ابتدایی اجباری برای همه، آموزش رایگان برای دختران تا پایه دهم، برای دانش‌آموزان دختر، نظام آموزشی یکپارچه در سراسر کشور، و جنبش سوادآموزی مبتنی بر «غذا در ازای آموزش». کتاب‌های درسی از پایه پنجم تا دوازدهم اکنون به‌رایگان در اختیار همه دانش‌آموزان و مدارس قرار می‌گیرد. حق آموزش (HRMI) نشان می‌دهد بنگلادش تنها ۶۷٫۴ درصد از آنچه باید بر اساس سطح درآمد کشور در زمینه حق آموزش محقق کند را برآورده می‌سازد. اهداف بین‌المللی بنگلادش به‌طور کامل با اهداف «آموزش برای همه» (EFA) و اهداف توسعه هزاره (MDG) سازمان ملل همسو شده‌است. | ## جمع‌بندی | دولت بنگلادش برنامه درسی خود را با هدف چهارم از اهداف توسعه پایدار، یعنی «آموزش باکیفیت» هماهنگ می‌سازد.