موضوع مقاله: یکشنبه سیاه ۱۹۳۷ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یکشنبه سیاه ۱۹۳۷ | مقدمه: یکشنبه سیاه ۱۹۳۷ به مجموعه ای از اقدامات ستیزه‌جویان یهودی جناح ایرگون علیه غیرنظامیان عرب فلسطینی در ۱۴ نوامبر ۱۹۳۷ گفته می شود. | ## بخش 1: یکشنبه سیاه ۱۹۳۷ | این یکی از اولین چالش‌های سیاست هاولاگاه بود که در برابر حملات اعراب به غیرنظامیان یهودی تلافی نکنند. نمای کلی در سال ۱۹۳۶، اعراب فلسطینی شورشی را علیه حکومت استعماری بریتانیا به راه انداختند که سه سال طول کشید. خویشتن داری در مقابل ستیزه‌جویی رویکرد اصلی رژیم صهیونیستی به شورش، که توسط دیوید بن گوریون مطرح شد، پرهیز از انتقام جویی و در عوض اولویت دادن به تقویت دفاع در مناطق یهودی، سیاست هاولاگاه ایجاد محدودیت بود. شکلی ستیزه جویانه از صهیونیسم، تشکیل یک سازمان شبه نظامی که خود را ایرگون می‌نامد، به زودی بر سر موضوع ایجاد محدودیت، صفوف هاگانا را شکست. این جنبش تحت سلطه فعالانی بود که در ابتدا با جنبش بتار زئیو ژابوتینسکی، که در سال ۱۹۲۳ تأسیس شده بود، همذات پنداری کرده بودند. خود ژابوتینسکی در ابتدا رویکرد دیپلماتیک را توصیه کرد و در مورد توسل به اقدامات تلافی جویانه ملاحظاتی داشت. ایرگون تغییر سیاست را از پدافند غیرعامل به تجاوز فعال اتخاذ کرد و تروریسم علیه فلسطینیان را نوعی بازدارندگی در برابر حملات اعراب تلقی کرد. برخی از این اقدامات جدید نبود: در ۲۰ آوریل ۱۹۳۶، ۲ فلسطینی در حین مراقبت از یک باغ موز به قتل رسیدند، و در ۲۰ آوریل، عابران پیاده در تل آویو و اورشلیم در معرض حملاتی قرار گرفتند که در آن از تفنگ و نارنجک دستی استفاده شد. | ## بخش 2: یکشنبه سیاه ۱۹۳۷ | در مارس ۱۹۳۷، صهیونیست‌های راست‌گرا بمبی را به قهوه‌خانه‌ای که اعراب در تل‌آویو رفت و آمد می‌کردند، پرتاب کردند. در این مرحله از شورش، قیام اعراب، به قول کالین شیندلر، به «خشونت داخلی اعراب و حملات نیهیلیستی به یهودیان» تبدیل شده بود. تقاضا برای انتقام در داخل ایرگون با کشتن خاخام الیزر گرشتاین در ۳ سپتامبر در حالی که او در راه بود برای دعا در دیوار غربی افزایش یافت. رازیل دستور داده بود که چندین حمله تقریباً به‌طور همزمان انجام شود تا مانع از واکنش منسجم پلیس شود. ساعت ۷ صبح ۲ عابر پیاده عرب در خیابان آزا در ریحاویا، محله ای در اورشلیم، توسط جوزف کرمین و شلومو تراختمن هدف گلوله قرار گرفتند. آنها این عملیات را به عنوان یک نماد یادبود تداعی کننده شورش یهودای مکابی علیه سلوکیان می‌دانستند. موریس بیان می‌کند که تعداد اعراب کشته شده در این حملات بی‌رویه با تعداد یهودیانی که توسط اعراب در قیام‌های ۱۹۲۹ و ۱۹۳۶ کشته شدند مطابقت دارد. چندین رویداد قابل توجه در رابطه با شورش یهودیان وجود دارد که توسط حملات ایرگون در تابستان ۱۹۳۸ تقویت شد. | ## بخش 3: یکشنبه سیاه ۱۹۳۷ | ۶ ژوئیه ۱۹۳۸ یک ستیزه‌جوی آرگون با لباس عربی قوطی‌های شیر پر از مواد منفجره را در یک بازار عرب در حیفا کاشت و ۲۱ نفر را کشت و ۵۲ نفر را زخمی کرد. در ۲۵ ژوئیه ۱۹۳۸ در همان بازار، مأموران یک ظرف پر از مواد منفجره را با علامت «خیار شور» رها کردند که در اثر انفجار، ۳۹ عرب کشته و ۴۶ نفر دیگر زخمی شدند. در ۲۶ اوت ۱۹۳۸، مواد منفجره کار گذاشته شده در بازار یافا، ۲۴ عرب کشته و ۳۹ زخمی بر جای گذاشت. بریتانیا در ابتدا هیچ اقدامی علیه خود ایرگون انجام نداد، بلکه اعضای گروه جابوتینسکی را به ظن ارتباط با این حادثه دستگیر کردند. ژابوتینسکی از اقدام اتخاذ شده فاصله گرفت، اما بعداً از آن به عنوان «شیوع خود به خودی احساسات خشم آلود روح ملت» یاد کرد. انگلیسی‌ها همچنین ۱۹۰۰۰ پلیس یهودی را برای کمک به آنها در مقابله با شورش استخدام کردند و در نهایت جوخه‌های شبانه ویژه را سازماندهی کردند. علیرغم شوک رسمی در این حوادث، تاکتیک واکنش دفاعی مورد بررسی مجدد قرار گرفت، و نتیجه آن این شد که فرماندهی هاگانا شروع به راه اندازی شرکت‌های میدانی برای شرکت در کمین کرد. بن گوریون به نوبه خود یک افسر مخفیانه داشت که گروه‌های عملیات ویژه‌ای را که در عملیات تلافی جویانه علیه تروریست‌های عرب تخصص داشتند، ایجاد کرد، روستاهایی که تصور می‌شد پناهگاه آن‌ها و گاهی علیه خود واحدهای بریتانیایی باشند. | ## جمع‌بندی | این جوخه‌ها به صلاحدید بن گوریون عمل می‌کردند و خارج از زنجیره فرماندهی رسمی هاگانا قرار داشتند.