aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: آموزش در آنگویلا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در آنگویلا | مقدمه: ساختار آموزشی آنگویلا شامل مدارس پیش‌دبستانی که توسط کلیساهای محلی اداره می‌شوند، شش مدرسه ابتدایی دولتی، یک مدرسه متوسطه دولتی و دو مدرسه خصوصی است. | ## بخش 1: آموزش در آنگویلا | آموزش عالی نیز از طریق شعبه محلی دانشگاه ایندیز غربی و چند مؤسسه آموزش عالی دیگر در دسترس است. در سال ۱۹۹۸ میلادی (۱۳۷۷ خورشیدی)، نرخ ناخالص ثبت‌نام در آموزش ابتدایی به ۱۰۰٫۷ درصد و نرخ خالص ثبت‌نام در همین مقطع به ۹۸٫۹ درصد رسید که نشان‌دهنده پوشش تقریباً کامل آموزش ابتدایی در این جزیره است. کتابخانه در آنگویلا تنها یک کتابخانه عمومی وجود دارد: مجموعه آموزش و کتابخانه ادیسون ال. | ## بخش 2: آموزش در آنگویلا | مدارس ابتدایی دولتی مدارس ابتدایی دولتی آنگویلا عبارت‌اند از: مدرسه ابتدایی آلوین آلیسون، مدرسه ابتدایی آدریان تی. هازل، مدرسه ابتدایی اورالیا کلی، مدرسه ابتدایی ولی، د ولی مدرسه ابتدایی موریس ونترپول، مدرسه ابتدایی ویویان ونترپول، آیلند هاربر، آنگویلا مدارس ابتدایی دولتی در مجموع حدود ۱٬۴۶۰ دانش‌آموز داشتند. مدارس خصوصی دو مدرسه خصوصی در آنگویلا فعالیت می‌کنند: مدرسه مسیحی مرکزی در د ولی این مدرسه از برنامه درسی اِیبکا (Abeka) بهره می‌گیرد و دارای سطوح پیش‌دبستانی و ابتدایی است. | ## بخش 3: آموزش در آنگویلا | این مدرسه نخستین مدرسه خصوصی آنگویلا بوده و در سال ۱۹۹۴ میلادی (۱۳۷۳ خورشیدی) با نام «مؤسسه معلم گلوریا اومولولو» گشایش یافت. | ## جمع‌بندی | دانشگاه نیو آنگلیا یک مؤسسه آموزش عالی در آنگویلا است که برنامه‌های پیش‌پزشکی و دکترای پزشکی (MD) ارائه می‌دهد.
موضوع مقاله: پایه چهاردهم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پایه چهاردهم | مقدمه: این پایه، دومین و آخرین سال آموزش داوطلبانه در مقطع (پس از دبیرستان) به‌شمار می‌رود. | ## بخش 1: پایه چهاردهم | در ایرلند شمالی، دانش‌آموزان پس از گذراندن پایه سیزدهم، وارد پایه چهاردهم می‌شوند. این دوره برای دانش‌آموزانی است که در سنین ۱۷ تا ۱۸ سالگی قرار دارند و معمولاً پس از آن وارد آموزش دانشگاهی یا دانشگاه می‌شوند. | ## بخش 2: پایه چهاردهم | در ، دانش‌آموزانی که پس از گذراندن پایه سیزدهم موفق به دریافت جای دانشگاهی نشده‌اند یا نیاز به تکمیل مدارک خود دارند، می‌توانند برای ادامه تحصیل در مقطع ششم ثبت‌نام کنند. جایگاه در نظام آموزشی پایه چهاردهم دومین سال از دوره آموزش داوطلبانه پس از دبیرستان در ایرلند شمالی است. | ## بخش 3: پایه چهاردهم | این دوره پس از پایه سیزدهم قرار می‌گیرد و دانش‌آموزان پس از اتمام آن معمولاً به آموزش دانشگاهی یا دانشگاه راه می‌یابند. | ## جمع‌بندی | در ، دانش‌آموزانی که پس از پایه سیزدهم نتوانسته‌اند جایگاهی در دانشگاه به دست آورند یا نیاز به تکمیل مدارک دارند، می‌توانند یک سال دیگر در مقطع ششم ادامه دهند و در این حالت به عنوان دانش‌آموزان پایه چهاردهم شناخته می‌شوند.
موضوع مقاله: شیوع هانتاویروس در ام‌وی هوندیوس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شیوع هانتاویروس در ام‌وی هوندیوس | مقدمه: در آوریل ۲۰۲۶، شیوع عفونت هانتاویروس ناشی از ویروس آندس در کشتی کروز هلندی ام‌وی هوندیوس شناسایی شد. | ## بخش 1: شیوع هانتاویروس در ام‌وی هوندیوس | جسد او در ۲۴ آوریل در جزیره سنت هلن از کشتی خارج شد، جایی که همسرش نیز پیاده شد و دو روز بعد در بیمارستانی در ژوهانسبورگ درگذشت. یک مسافر بریتانیایی برای درمان به ژوهانسبورگ منتقل شد و در وضعیت بحرانی اما پایدار قرار داشت. اگرچه کشتی به مدت سه روز در بندر پرایا در کیپ ورد پهلو گرفته بود، هیچ مسافری از آن پیاده نشد، زیرا خدمات محلی توانایی انجام تخلیه ایمن را نداشتند. | ## بخش 2: شیوع هانتاویروس در ام‌وی هوندیوس | پس از آنکه وزارت بهداشت اسپانیا با ورود کشتی به جزایر قناری موافقت کرد، کشتی در ۶ مه به سمت تنریفه حرکت کرد؛ جایی که قرار است مسافران به کشورهای خود منتقل شوند. ویروس آندس تنها هانتاویروس شناخته‌شده‌ای است که قابلیت انتقال انسان به انسان را دارد. این انتقال، هرچند نادر، پیش‌تر نیز گزارش شده و معمولاً در موارد تماس نزدیک و طولانی‌مدت رخ داده است. | ## بخش 3: شیوع هانتاویروس در ام‌وی هوندیوس | سازمان جهانی بهداشت از ابتدای این شیوع تأکید کرده است که به دلیل نادر بودن این نوع انتقال، خطر وقوع یک همه‌گیری گسترده پایین است و در شیوع‌های قبلی نیز تنها انتقال محدود میان افراد نزدیک مشاهده شده است. در جریان توقف کشتی در سنت هلن، ۳۰ مسافر از آن پیاده شدند که همه تحت رهگیری تماس توسط آژانس امنیت سلامت بریتانیا قرار گرفته‌اند. مرکز کنترل و پیشگیری بیماری آمریکا این شیوع را در سطح «پاسخ اضطراری سطح ۳» طبقه‌بندی کرده است. | ## جمع‌بندی | طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، تا ۹ مه هشت مورد مشکوک شامل شش مورد تأییدشده گزارش شده است.
موضوع مقاله: ویروس آندس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ویروس آندس | مقدمه: ویروس آندس (; ANDV) شایع‌ترین عامل ایجاد سندرم ریوی هانتاویروس (HPS) در آمریکای جنوبی است. | ## بخش 1: ویروس آندس | در بدن این جانور، ویروس بدون ایجاد علائم مشخص به‌صورت مزمن باقی می‌ماند و از طریق ترشحات بدن، درگیری میان جوندگان و رفتارهای بهداشتی مثل تمیز کردن بدن (grooming) منتقل می‌شود. انسان‌ها معمولاً با تنفس ذرات معلقی که شامل بزاق، ادرار یا مدفوع جوندگان آلوده هستند به ویروس مبتلا می‌شوند. در انسان، این ویروس باعث بیماری HPS می‌شود که ابتدا با علائم خفیف و شبیه سرماخوردگی مانند تب، سردرد و خستگی شروع می‌شود، اما سپس می‌تواند به‌طور ناگهانی به نارسایی تنفسی شدید منجر شود. ژنوم ویروس آندس حدود ۱۲٫۱ هزار جفت‌باز طول دارد و از سه بخش ویروس آران‌ای تک‌رشته‌ای با سوی منفی تشکیل شده است. | ## بخش 2: ویروس آندس | بخش کوچک، پروتئین نوکلئوکپسید ویروس را تولید می‌کند؛ بخش متوسط، پروتئین‌های سنبله (اسپایک) را می‌سازد که برای اتصال ویروس به سلول ضروری هستند؛ و بخش بزرگ، آنزیم پلی‌مراز وابسته به آران‌ای (RdRp) را رمزگذاری می‌کند که برای تکثیر و رونویسی ژنوم استفاده می‌شود. این قطعات ژنتیکی درون پروتئین‌های نوکلئوکپسید قرار گرفته و کمپلکس‌هایی به نام ریبونوکلئوپروتئین (RNP) تشکیل می‌دهند که در پوششی لیپیدی با خارهای سطحی (اسپایک‌ها) احاطه شده‌اند. کاهش pH در اندوزوم باعث ادغام پوشش ویروس با آن شده و RNA ویروسی وارد سلول می‌شود. سپس آنزیم RdRp ژنوم را رونویسی کرده و RNA پیام‌رسان برای ساخت پروتئین‌ها تولید می‌کند و همچنین نسخه‌های جدید ژنوم ساخته می‌شود. | ## بخش 3: ویروس آندس | در ادامه، ویروس‌های جدید در نزدیکی غشای سلول ساخته شده و هنگام خروج، از غشای سلول جوانه زده و پوشش خود را از آن دریافت می‌کنند. سالانه حدود ۱۰۰ مورد HPS ناشی از این ویروس گزارش می‌شود که بیشتر در همین دو کشور رخ می‌دهد. ویروس آندس تنها هانتاویروسی است که توانایی انتقال انسان به انسان را دارد؛ این موضوع برای اولین بار در سال ۱۹۹۶ گزارش شد. | ## جمع‌بندی | با این حال، برخی بررسی‌های علمی نشان می‌دهند که در بعضی موارد ممکن است این انتقال در واقع به دلیل تماس همزمان با محیط آلوده به جوندگان باشد و نه صرفاً انتقال مستقیم بین انسان‌ها.
موضوع مقاله: تروگانینی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تروگانینی | مقدمه: تروگانینی (؛ حدود ۱۸۱۲ – ۸ مه ۱۸۷۶) زنی از بومیان تاسمانی بود که سال‌ها بسیاری او را – به اشتباه – آخرین بازماندهٔ بومیان تاسمانی می‌دانستند. | ## بخش 1: تروگانینی | در نوجوانی، شاهد کشتار و کوچ اجباری شمار بزرگی از جمعیت بومی تاسمانی بود؛ فاجعه‌ای که در پی استعمار اروپا و طی جنگ سیاه رخ داد. تروگانینی بعدها راهنمای جرج آگوستوس رابینسون، مقام دولتی استعمار، شد و او را در چندین سفر اکتشافی همراهی کرد. در پایان سفرهای اکتشافی در سال ۱۸۳۵، او را به اردوگاه بومیان وایبالنا در جزیره فلیندرز فرستادند. بعد از مدتی، به ناحیهٔ پورت فیلیپ (ویکتوریای امروزی) رفت، اما آنجا فراری شد و به همراه چهار نفر دیگر، به اتهام قتل دو نهنگ‌گیر پای میز محاکمه نشست. تا سال ۱۸۷۲، او تنها بومی ساکن در اویستر کوو بود؛ کم‌کم به عنوان آخرین نفر از نژاد خود اسطوره‌ای شد و توجه دانشمندان استعماری و مردم مهاجر را به خود جلب کرد. پس از مرگ تروگانینی در ۱۸۷۶، دولت تاسمانی رسماً اعلام کرد که جمعیت بومی جزیره منقرض شده است. | ## بخش 2: تروگانینی | او به نمادی از این انقراض پنداشته‌شده بدل گشت و جایگاه برجسته‌ای در هنر، موسیقی و ادبیات یافت. اما امروزه، هم پژوهشگران و هم جامعهٔ معاصر بومیان تاسمانی، روایت آخرین بومی تاسمانی بودن او را رد می‌کنند. تروگانینی که روزگاری آخرین بازماندهٔ نژادی محکوم به فنا خوانده می‌شد، از آن زمان از سوی برخی یادبودی شده برای نسل‌کشی مردم بومی استرالیا، و از سوی دیگر نمادی از مقاومت ضدامپریالیستی. اوایل زندگی و مردم تروگانینی حدود سال ۱۸۱۲ در ریسارچ بی در جنوب تاسمانی (که در آن زمان ون دیمنز لند نامیده می‌شد) به دنیا آمد. سرزمین نوئنونه شامل جزیره بروونی و نواحی ساحلیِ بخش جنوبیِ سرزمین اصلی تاسمانی، میان ریشرش بِی تا اویستر کوو، می‌شد. مادر تروگانینی—که دست‌کم سه دختر از مانگانرر داشت—احتمالاً از مردم «نینینه» بود؛ گروهی قبیله‌ای از همان خانوادهٔ زبانی نوئنونه که قلمروشان اطراف بندرگاه دیوی را در بر می‌گرفت. | ## بخش 3: تروگانینی | در زمان تولد تروگانینی، جمعیت نوئنونه به‌تدریج با استعمار بریتانیا روبه‌رو شده بود. در فاصلهٔ چند دهه پس از آن، برخی از محکومان سابق که به استرالیا تبعید شده بودند، به جوامع بومی حمله می‌کردند و زنان را می‌ربودند. زمانی که گروهی از کاوشگران و دانشمندان فرانسوی در سال ۱۸۰۲ از جزیرهٔ بروونی بازدید کردند، مردم نوئنونه از سلاح‌های آن‌ها به‌شدت ترسیده بودند و زنان از نزدیک شدن به آن‌ها خودداری می‌کردند. پس از تأسیس شهر هوبارت در سال ۱۸۰۴، رفت‌وآمد کشتی‌ها در این منطقه افزایش یافت، زیرا برای دسترسی به رودخانهٔ درونت از نزدیکی سرزمین نوئنونه عبور می‌کردند. در آغاز قرن نوزدهم، جمعیت بومیان تاسمانی حدود ۳٫۰۰۰ تا ۸٫۰۰۰ نفر برآورد می‌شد که در قالب ۹ ملت و حدود ۵۰ تا ۱۰۰ گروه قبیله‌ای سازمان یافته بودند. | ## جمع‌بندی | در سال ۱۸۱۹، جمعیت بومیان و مهاجران در تاسمانی تقریباً برابر و هرکدام حدود ۵٫۰۰۰ نفر بود، هرچند جمعیت مهاجران عمدتاً مرد بودند؛ اما تا سال ۱۸۳۰، جمعیت مهاجران به حدود ۲۳٬۵۰۰ نفر افزایش یافت.
موضوع مقاله: رضاقلی نجف‌اف | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رضاقلی نجف‌اف | مقدمه: وی با مطبوعات آذربایجان در اوایل قرن بیستم، از جمله مجلهٔ طنز «ملانصرالدین»، همکاری داشت و بعدها در سمت‌های مطبوعاتی و اجتماعی در تفلیس و باکو فعالیت کرد. | ## بخش 1: رضاقلی نجف‌اف | اوایل زندگی و تحصیلات رضاقلی نجف‌اف در سال ۱۸۸۴ در خانواده‌ای روشنفکر در نخجوان به دنیا آمد. او آموزش ابتدایی خود را در یک مکتب دینی محلی پشت سر گذاشت و سپس در «مکتب تربیه» که توسط «محمدتقی صدقی» در این شهر تأسیس شده بود، تحصیل کرد. وی تحصیلات خود را در ایروان و تفلیس ادامه داد و زبان‌های عربی، فارسی، روسی و گرجی را فراگرفت. برادر او، «علیقلی غمگسار»، شاعر طنزپرداز و ناشر، از جمله افرادی بود که بر شکل‌گیری فکری او تأثیر گذاشت. پس از درگذشت زودهنگام پدرش، نجف‌اف به نخجوان بازگشت و در ادارهٔ گمرک جلفا مشغول به کار شد. او همچنین در فعالیت‌های انقلابی مشارکت داشت و در انقلاب مشروطهٔ ایران ایفای نقش کرد. | ## بخش 2: رضاقلی نجف‌اف | فعالیت‌های مطبوعاتی و اجتماعی در سال ۱۹۱۲، نجف‌اف به تفلیس رفت و به‌عنوان دومین سردبیر مجلهٔ «ملانصرالدین» منصوب شد. «موسی قلی‌اف» او را دستیار برادرش، «علیقلی غمگسار»، که در آن زمان با این مجله همکاری داشت، توصیف کرده است. رضاقلی نجف‌اف بعدها یادآوری کرد که ارتباط او با مجلهٔ «ملانصرالدین» پیش از انتشار نخستین شمارهٔ آن و زمانی که هنوز در نخجوان زندگی می‌کرد، آغاز شده بود. او با جلیل محمدقلی‌زاده مراودات نزدیکی داشت و از نخجوان با این مجله مکاتبه می‌کرد. به گفتهٔ «موسی قلی‌اف»، نجف‌اف در دوران جمهوری دموکراتیک آذربایجان به‌عنوان کنسول دولت آذربایجان در تفلیس کار می‌کرد. وی به‌عنوان معاون سردبیر و سپس سردبیر روزنامهٔ «ینی فکر» («اندیشهٔ نو») و نیز سردبیر «دان اولدوزو» («ستارهٔ صبح») فعالیت داشت. | ## بخش 3: رضاقلی نجف‌اف | نجف‌اف همچنین به جوانان نخجوانی که در تفلیس تحصیل می‌کردند کمک می‌کرد و سمت مدیر تئاتر دولتی درام آذربایجانی تفلیس را بر عهده داشت. نجف‌اف با چندین نام مستعار همچون «موزالان»، «یک مسلمان»، «لاقلاغی»، «ن.ر.» و «ر. مقالات او در نشریاتی مانند «برهانی ترقی»، «حقیقت»، «ملانصرالدین»، «معرفت‌کار»، «ینی فکر» و «ینی گنجه» منتشر می‌شد. درگذشت در دوران سرکوب‌های سیاسی شوروی موسوم به پاکسازی بزرگ، رضاقلی نجف‌اف تحت نظر نیروهای حکومتی قرار داشت و چند تن از بستگانش در باکو و نخجوان نیز بازداشت یا کشته شدند. | ## جمع‌بندی | با این حال، «موسی قلی‌اف» به اسناد رسمی شوروی استناد می‌کند که در آن‌ها، نام رضاقلی علی‌اکبر اوغلو نجف‌اف در میان اعدام‌شدگان ۲۹ اکتبر ۱۹۳۷ ثبت شده و تاریخ بازداشت او ۲۷ سپتامبر ۱۹۳۷ ذکر شده است.
موضوع مقاله: آموزش در سنت کیتس و نویس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در سنت کیتس و نویس | مقدمه: آموزش در سنت کیتس و نویس بر پایه قانون آموزش مصوب ۱۹۷۶ میلادی، برای کودکان در بازه سنی ۵ تا ۱۶ سال اجباری است. | ## بخش 1: آموزش در سنت کیتس و نویس | این کشور کوچک کارائیبی تلاش گسترده‌ای برای افزایش دسترسی به آموزش همگانی داشته‌است. در سال ۱۹۹۷، نرخ ناخالص ثبت‌نام در مقطع ابتدایی ۹۷٫۶ درصد و نرخ خالص ثبت‌نام ۸۸٫۶ درصد بود. | ## بخش 2: آموزش در سنت کیتس و نویس | سنت کیتس و نویس دارای شبکه‌ای از مؤسسه‌های آموزش عالی است که دانشجویان بین‌المللی را به خود جذب می‌کند. نرخ ثبت‌نام در آموزش ابتدایی نشان‌دهنده تعهد نسبی به آموزش است، هرچند این شاخص همیشه بازتاب‌دهنده مشارکت واقعی کودکان در فرایند یادگیری نیست. | ## بخش 3: آموزش در سنت کیتس و نویس | آموزش اجباری بر اساس قانون آموزش سال ۱۹۷۶ میلادی، تحصیل برای همه کودکان سنت کیتس و نویس در بازه سنی ۵ تا ۱۶ سال اجباری است. در سال ۱۹۹۷ میلادی، نرخ ناخالص ثبت‌نام در مقطع آموزش ابتدایی به ۹۷٫۶ درصد رسید و نرخ خالص ثبت‌نام ابتدایی ۸۸٫۶ درصد بود. | ## جمع‌بندی | هرچند نرخ ثبت‌نام می‌تواند نشانه‌ای از میزان اهمیت‌دهی به آموزش باشد، این آمار همیشه بازتاب‌دهنده واقعی مشارکت کودکان در تحصیل نیست.
موضوع مقاله: ترقی (روزنامه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ترقی (روزنامه) | مقدمه: این روزنامه در سال‌های ۱۹۰۸ تا ۱۹۰۹ در باکو با حمایت مالی مرتضی مختاروف، میلیونر آذربایجانی، منتشر می‌شد و احمدبیگ آغااوغلی مسئولیت سردبیری آن را بر عهده داشت. | ## بخش 1: ترقی (روزنامه) | محمدامین رسول‌زاده «ترقی» را نخستین روزنامهٔ به سبک اروپایی در آذربایجان توصیف کرده است. در ابتدا، این روزنامه هفته ای ۵ بار منتشر می‌شد و در اواخر همان سال به انتشار روزانه رسید. | ## بخش 2: ترقی (روزنامه) | تا شمارهٔ ۴۶، ناشر روزنامه احمدبیگ آغااوغلو بود، اما از شمارهٔ ۴۶ به بعد، مرتضی مختاروف انتشار آن را بر عهده گرفت. چندین چهرهٔ برجسته آذربایجانی در انتشار «ترقی» مشارکت داشتند که از جمله آن‌ها می‌توان به اسامی محمدامین رسول‌زاده، علی بیگ حسین‌زاده، فریدون‌بیگ کوچرلی، عمر فایق نعمان‌زاده، عزیر حاجی‌بیگف، محمد هادی، «علیقلی غمگسار» و دیگران اشاره کرد. | ## بخش 3: ترقی (روزنامه) | محمد امین رسول‌زاده یکی از فعال‌ترین نویسندگان و همکاران این روزنامه بود و تعاد مقالات منتشره او با محتویات مختلف در «ترقی» به بیش از ۱۰۰ مطلب می‌رسید. به دنبال آنکه احمد بیگ آغااوغلو در ۲۸ ژوئن ۱۹۰۹ به ترکیه مهاجرت کرد، عزیر حاجی‌بیگف سردبیری روزنامه را به عهده گرفت. | ## جمع‌بندی | به دلیل مشکلات مالی، «ترقی» پس از انتشار تنها ۴۳۴ شماره، در ۶ اکتبر ۱۹۰۹ تعطیل شد.
موضوع مقاله: آموزش در سنت وینسنت و گرنادین‌ها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در سنت وینسنت و گرنادین‌ها | مقدمه: آموزش در سنت وینسنت و گرنادین‌ها نه اجباری است و نه رایگان، هرچند کودکان معمولاً تا سن ۱۵ سالگی در مدرسه حضور دارند. | ## بخش 1: آموزش در سنت وینسنت و گرنادین‌ها | این کشور جزیره‌ای کوچک در دریای کارائیب با چالش‌هایی در زمینه دسترسی همگانی به آموزش روبه‌رو است و نرخ ثبت‌نام در مدارس آن در مقایسه با استانداردهای بین‌المللی هنوز به سطح مطلوب نرسیده‌است. بر پایه داده‌های سال ۱۹۹۸ میلادی (۱۳۷۷ شمسی)، نرخ ناخالص ثبت‌نام در دوره ابتدایی ۹۰٫۵ درصد و نرخ خالص ثبت‌نام در همین دوره ۸۳٫۵ درصد بوده‌است. ابتکار اندازه‌گیری حقوق بشر (HRMI) بررسی‌های خود را بر اساس درآمد کشور انجام می‌دهد و نشان می‌دهد که سنت وینسنت و گرنادین‌ها تنها ۸۸٫۴ درصد از آنچه باید در زمینه حق آموزش تحقق یابد را برآورده می‌کند. | ## بخش 2: آموزش در سنت وینسنت و گرنادین‌ها | آموزش ابتدایی در سال ۱۹۹۸ میلادی (۱۳۷۷ شمسی)، نرخ ناخالص ثبت‌نام در دوره ابتدایی ۹۰٫۵ درصد و نرخ خالص ثبت‌نام ۸۳٫۵ درصد گزارش شد. آمار حضور در مدارس ابتدایی تا سال ۲۰۰۱ میلادی (۱۳۸۰ شمسی) برای این کشور در دسترس نبود. نرخ ثبت‌نام هرچند نشان‌دهنده سطحی از تعهد به آموزش است، اما همواره بازتاب واقعی مشارکت کودکان در مدرسه نیست. | ## بخش 3: آموزش در سنت وینسنت و گرنادین‌ها | بر اساس گزارش دولت، مواردی که در آن‌ها کودکان پیش از سن ۱۶ سالگی مدرسه را ترک می‌کنند، پیگیری و بررسی می‌شود. حق آموزش و ارزیابی بین‌المللی (HRMI) کشورها را بر اساس درآمدشان در زمینه تحقق حقوق بشر ارزیابی می‌کند. | ## جمع‌بندی | بر پایه این ارزیابی، سنت وینسنت و گرنادین‌ها تنها ۸۸٫۴ درصد از آنچه با توجه به سطح درآمدش باید در زمینه حق آموزش تحقق یابد را برآورده می‌کند.
موضوع مقاله: آموزش در سائوتومه و پرنسیپ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در سائوتومه و پرنسیپ | مقدمه: آموزش در سائوتومه و پرنسیپ به دسته‌ای از نهادها، سیاست‌ها و برنامه‌های آموزشی در کشور جزیره‌ای سائوتومه و پرنسیپ اشاره دارد که در خلیج گینه در آفریقای مرکزی واقع شده‌است. | ## بخش 1: آموزش در سائوتومه و پرنسیپ | این کشور پس از استقلال از پرتغال در سال ۱۹۷۵ (۱۳۵۴ شمسی)، گام‌های چشمگیری در گسترش آموزش همگانی برداشته و نرخ باسوادی خود را به‌طور قابل توجهی افزایش داده‌است. آموزش ابتدایی از ۶ سالگی آغاز می‌شود و ۶ سال به درازا می‌کشد؛ آموزش متوسطه نیز ۶ سال دیگر را دربرمی‌گیرد که به دو دوره سه‌ساله تقسیم می‌شود. نرخ باسوادی این کشور در سال ۲۰۲۱ میلادی به ۸/۹۲ درصد رسیده‌است که در مقایسه با بسیاری از کشورهای آفریقایی نرخ بالایی به‌شمار می‌رود. در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳ شمسی)، دانشگاه ملی سائوتومه و پرنسیپ به‌عنوان نخستین دانشگاه دولتی کشور افتتاح شد و دسترسی به آموزش عالی را برای شهروندان این کشور فراهم ساخت. دولت سائوتومه و پرنسیپ آموزش را از اولویت‌های اصلی خود می‌داند و بخش قابل توجهی از بودجه ملی را به این بخش اختصاص می‌دهد. | ## بخش 2: آموزش در سائوتومه و پرنسیپ | ساختار نظام آموزشی نظام آموزشی سائوتومه و پرنسیپ از الگوی پرتغالی الهام گرفته و دارای سطوح مختلفی است: پیش‌دبستانی آموزش پیش‌دبستانی برای کودکان ۳ تا ۵ ساله ارائه می‌شود و سه سال به درازا می‌کشد. این مرحله رایگان و اجباری است و پایه‌های سواد خواندن، نوشتن و حساب را برای دانش‌آموزان فراهم می‌سازد. دوره نخست (پایه‌های هفتم تا نهم) از ۱۲ سالگی آغاز می‌شود و دوره دوم (پایه‌های دهم تا دوازدهم) تا ۱۷ سالگی ادامه می‌یابد. آموزش عالی دانشگاه ملی سائوتومه و پرنسیپ در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳ شمسی) افتتاح شد و نخستین دانشگاه دولتی این کشور به‌شمار می‌رود. پیش از تأسیس این دانشگاه، دانشجویان سائوتومه‌ای برای ادامه تحصیل در مقطع عالی ناگزیر به خارج از کشور، به‌ویژه پرتغال، می‌رفتند. | ## بخش 3: آموزش در سائوتومه و پرنسیپ | بر پایه داده‌های سال ۲۰۲۱ میلادی (۱۴۰۰ شمسی)، نرخ باسوادی بزرگسالان این کشور به ۸۴/۹۲ درصد رسیده که در مقایسه با سال ۲۰۱۲ (۱۳۹۱ شمسی) که ۸۹/۸۸ درصد بود، رشد ۹۵/۳ درصدی نشان می‌دهد. این پیشرفت نشان‌دهنده تلاش‌های پیوسته دولت در گسترش آموزش همگانی از زمان استقلال در ۱۹۷۵ است. در دوران استعمار پرتغال، آموزش عمدتاً در اختیار اقلیت اروپایی بود و اکثریت بومی دسترسی محدودی به تحصیل داشتند. پس از استقلال، دولت نوپای این کشور برنامه‌های گسترش سواد و آموزش همگانی را در دستور کار خود قرار داد و با پشتیبانی نهادهای بین‌المللی نظیر یونسکو و بانک جهانی، زیرساخت‌های آموزشی را توسعه داد. زبان آموزش زبان پرتغالی زبان رسمی و زبان اصلی آموزش در تمامی سطوح تحصیلی سائوتومه و پرنسیپ است. | ## جمع‌بندی | در کنار پرتغالی، زبان‌های بومی کریول (، و ) نیز در جامعه رواج دارند، اما این زبان‌ها در نظام آموزش رسمی جایگاه چندانی ندارند.
موضوع مقاله: سیلویا سالیس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سیلویا سالیس | مقدمه: سیلویا سالیس (زاده ۱۷ سپتامبر ۱۹۸۵) سیاستمدار ایتالیایی، مدیر ورزشی سابق و پرتابگر چکش بازنشسته است. | ## بخش 1: سیلویا سالیس | از سال ۲۰۲۱، او به عنوان نایب رئیس شورای ملی کمیته ملی المپیک ایتالیا خدمت کرده است. بیوگرافی اوایل زندگی سیلویا سالیس در جنوا، لیگوریا متولد شد و در منطقه استورلا بزرگ شد. پدرش، اوژنیو، اصالتاً اهل سورسو، ساردینیا، به عنوان متصدی زمین در زمین ورزشی ویلا جنتیله کار می‌کرد و عضو فعال حزب کمونیست ایتالیا بود. حرفه جوانان سالیس تمرینات دو و میدانی را در سال ۱۹۹۳ و در سن هشت سالگی آغاز کرد. | ## بخش 2: سیلویا سالیس | او که در ابتدا به پرش طول علاقه داشت، سرانجام تمرکز خود را تحت هدایت مربی والتر سوپرینا، که خود قبلاً پرتابگر چکش بود، به رشته‌های پرتابی تغییر داد. نخستین موفقیت‌های ملی سالیس در سال ۲۰۰۱ به دست آمد، زمانی که او عناوین قهرمانی جوانان را کسب کرد و نماینده ایتالیا در مسابقات قهرمانی جوانان جهان در دبرتسن بود. در سال‌های بعد، او چندین عنوان قهرمانی نوجوانان و زیر ۲۳ سال ایتالیا را از آن خود کرد و در مسابقات بین‌المللی بزرگی از جمله مسابقات قهرمانی نوجوانان اروپا و جهان و همچنین مسابقات قهرمانی زیر ۲۳ سال اروپا شرکت کرد. حرفه سیاسی در ۲۶ مه ۲۰۲۵، او با شکست دادن پیترو پیچیوکچی، نامزد ائتلاف راست میانه، به عنوان شهردار جنوا انتخاب شد. | ## بخش 3: سیلویا سالیس | سالیس در اوایل سال ۲۰۲۵ وارد سیاست شد، زمانی که در انتخابات محلی به عنوان نامزد ائتلاف چپ میانه برای شهرداری جنوا اعلام شد. نامزدی او مورد حمایت حزب دموکرات، جنبش پنج ستاره، اتحاد سبز و چپ و چندین فهرست مدنی، از جمله فهرستی که نام او را بر خود داشت، "سیلویا سالیس سینداکا" قرار گرفت. زندگی شخصی او در سال ۲۰۱۸ با مدرک کارشناسی علوم سیاسی از دانشگاه پردیس لینک فارغ‌التحصیل شد. | ## جمع‌بندی | او در سال ۲۰۲۰ با نویسنده و کارگردان فائوستو بریتسی ازدواج کرد و فرزندشان در ۵ اکتبر ۲۰۲۳ به دنیا آمد.
موضوع مقاله: زنبور (مجله، ۱۹۰۹) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زنبور (مجله، ۱۹۰۹) | مقدمه: زنبور یک مجلهٔ هفتگی ادبی، اجتماعی و طنزآمیز بود که در بین سال‌های ۱۹۰۹ تا ۱۹۱۰ در باکو انتشار می‌یافت.ЗƏНБУР // دانشنامه آذربایجان شوروی. | ## بخش 1: زنبور (مجله، ۱۹۰۹) | صاحب امتیاز و ناشر مجله زنبور دکتر، نویسنده و چهره سرشناس «میرزا عبدالخالق آخوندوف» بود و تا شمارهٔ ۲۱ در سال اول فعالیتش، «رضا بیگ سلیم‌خانوف» مسئولیت مدیریت آن را بر عهدهٔ داشت. | ## بخش 2: زنبور (مجله، ۱۹۰۹) | از شمارهٔ ۲۲ در نیمهٔ همان سال، سکان هدایت مجله را عظیم عظیم‌زاده به دست گرفت که همچنین طراح و نقاش اصلی مجله نیز بود. | ## بخش 3: زنبور (مجله، ۱۹۰۹) | در سال دوم، از شمارهٔ نخست، مدیر مجله «مرتضی بیگ پالاواندوف» و ناشر آن دکتر «عبدالخالق آخوندوف» بود. | ## جمع‌بندی | در این مجله، چهره‌های سرشناس آذربایجانی چون میرزا علی‌اکبر صابر، «میرزا مهدی اسکندرزاده»، علی نظمی، عباس صحت، «علیقلی غمگسار»، «علی‌عباس موزنیب»، صمد منصور، «علی راضی شمچی‌زاده»، «بایرامعلی عباس‌زاده (حمال)»، «حاجی قاسم سیاح» و دیگران به‌طور فعال مشارکت داشتند.
موضوع مقاله: حسن سنوسی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حسن سنوسی | مقدمه: سید حسن الرضا المهدی السنوسی (اوت ۱۹۲۸ - ۲۸ آوریل ۱۹۹۲) از سال ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۹، زمانی که کودتای لیبی منجر به لغو سلطنت شد، ولیعهد پادشاهی لیبی بود. | ## بخش 1: حسن سنوسی | زندگی‌نامه پیوند= حسن (وسط)، در سمت چپ، نخست‌وزیر عبدالمجید کعبار و طاهر باکیر، فرماندار طرابلس و پدر همسر. شاهزاده حسن در سال ۱۹۲۸ به عنوان پنجمین پسر محمد الرضا السنوسی (۱۸۹۰–۱۹۵۵، برادر محمد ادریس سنوسی امیر وقت برقه و پادشاه آینده لیبی) و دهمین همسرش امباریکه الفلاتیه متولد شد. پس از مرگ پدرش، او در ۲۶ اکتبر ۱۹۵۶ توسط عمویش، ملک ادریس یکم، به عنوان ولیعهد منصوب شد. انقلاب ۱۹۶۹ وقایع سپتامبر ۱۹۶۹ هم برای شاهزاده حسن و هم برای لیبی بسیار مهم بود. ملک ادریس بیمار در ۴ اوت ۱۹۶۹ سندی امضا شده را به رئیس سنای لیبی ارائه داد که به موجب آن ادریس باید به نفع ولیعهد از سلطنت کناره‌گیری می‌کرد. | ## بخش 2: حسن سنوسی | در سند کناره‌گیری، ۲ سپتامبر، تاریخی که پادشاه رسماً کناره‌گیری خود را اعلام می‌کرد، مشخص شده بود. در واقع، ولیعهد پیش از ۲ سپتامبر، از قبل به نام ملک ادریس، اختیارات سلطنتی را اعمال می‌کرد. با این حال، در ۱ سپتامبر، در حالی که ادریس برای درمان پزشکی در خارج از کشور بود، گروهی از افسران ارتش لیبی، از جمله سرهنگ معمر قذافی، شورشی را ترتیب دادند و اعلام کردند که ملک ادریس برکنار شده است. از آنجایی که ملک ادریس یکم نتوانست سلطنت خود را آنطور که در سند کناره‌گیری‌اش پیش‌بینی شده بود، به پایان برساند، حسن هرگز واقعاً پادشاه نشد. با این حال، میراث او در نقش ولیعهدی‌اش بود که بین سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۹ اعمال شد و در پایان آن، او حاکم بالفعل لیبی بود. | ## بخش 3: حسن سنوسی | به عنوان ولیعهد، او بارها سفرهای رسمی به خارج از کشور انجام داد، به ویژه برای مذاکره در مورد خرید جت‌های جنگنده ساخت آمریکا از دولت کندی برای نیروی هوایی لیبی. حبس خانگی و مرگ پس از انقلاب، حسن در لیبی در حصر خانگی قرار گرفت، در دادگاه مردمی لیبی محاکمه و در نوامبر ۱۹۷۱ به سه سال زندان محکوم شد. در سال ۱۹۸۴، ولیعهد و خانواده‌اش از خانه‌شان که سپس به آتش کشیده شد، بیرون رانده شدند و مجبور شدند به کلبه‌هایی در یکی از سواحل عمومی طرابلس نقل مکان کنند. در سال ۱۹۸۸، سرهنگ قذافی به ولیعهد اجازه داد تا برای درمان پزشکی به لندن سفر کند، جایی که در سال ۱۹۹۲ درگذشت. ولیعهد در کنار عمویش ملک ادریس در گورستان بقیع، مدینه، عربستان سعودی به خاک سپرده شد. | ## جمع‌بندی | قبل از مرگش در سال ۱۹۹۲، او پسر دوم خود، محمد سنوسی (متولد ۱۹۶۲)، را به عنوان جانشین خود و رئیس خاندان سلطنتی لیبی منصوب کرد.