موضوع مقاله: آموزش در اسپانیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در اسپانیا | مقدمه: آموزش در اسپانیا برای تمامی کودکان میان ۶ تا ۱۶ سال اجباری و رایگان است و با پشتیبانی دولت ملی و دولت‌های هر یک از ۱۷ جامعه‌های خودمختار این کشور اداره می‌شود. | ## بخش 1: آموزش در اسپانیا | آموزش در اسپانیا حقی همگانی و در عین حال وظیفه‌ای ملی به‌شمار می‌رود و دسترسی به آن برای صد درصد جمعیت تا سن ۱۶ سالگی تضمین شده‌است. قانون اساسی اسپانیا مصوب ۱۹۷۸ (۱۳۵۷ شمسی) چارچوب کلی نظام آموزشی این کشور را تعریف می‌کند و اختیارات آموزشی را میان دولت مرکزی و جامعه‌های خودمختار تقسیم می‌نماید. نظام آموزشی اسپانیا در حال حاضر بر پایه قانون آلی آموزش (LOE) مصوب ۲۰۰۶ (۱۳۸۵ شمسی) و اصلاحیه‌های آن در قالب قانون LOMLOE مصوب ۲۰۲۰ (۱۳۹۹ شمسی) سامان یافته‌است. آموزش پایه اسپانیا از دو مرحله آموزش ابتدایی و آموزش متوسطه اجباری تشکیل می‌شود که در مجموع ده سال تحصیل را دربرمی‌گیرد و معمولاً میان ۶ تا ۱۶ سالگی ادامه دارد. پس از پایان دوره اجباری، دانش‌آموزان می‌توانند به تحصیل در دوره باچیئراتو (بکالوریا) برای ورود به دانشگاه ادامه دهند یا در آموزش فنی و حرفه‌ای ثبت‌نام کنند. بر اساس آمار سال تحصیلی ۲۰۲۰–۲۰۲۱ (۱۳۹۹–۱۴۰۰ شمسی)، شمار کل دانش‌آموزان و دانشجویان اسپانیا به ۹٬۹۰۹٬۸۸۶ نفر می‌رسد. بزرگ‌ترین گروه متعلق به آموزش ابتدایی با ۴٬۶۵۴٬۷۲۷ دانش‌آموز، سپس آموزش متوسطه با ۲٬۷۳۰٬۰۳۶ و دانشجویان دانشگاهی با ۱٬۶۳۳٬۳۵۸ نفر است. اختیارات قانون اساسی اسپانیا مصوب ۱۹۷۸ (۱۳۵۷ شمسی) مدلی غیرمتمرکز از اداره کشور را پایه‌گذاری کرده که در آن اختیارات آموزشی میان اداره کل دولتی (به نمایندگی از وزارت آموزش)، شوراها یا دپارتمان‌های آموزشی جامعه‌های خودمختار، دولت‌های محلی و مراکز آموزشی تقسیم شده‌است. دولت ملی اختیار تنظیم شرایط دریافت، صدور و معادل‌سازی مدارک تحصیلی و حرفه‌ای را دارد و همچنین برنامه درسی، معیارهای ارزیابی و نحوه بیان آن‌ها را تعیین می‌کند. این نظام، آموزش‌های زیر را دربرمی‌گیرد: آموزش پیش‌دبستانی آموزش ابتدایی آموزش متوسطه اجباری (ESO) باچیئراتو (بکالوریا) آموزش فنی و حرفه‌ای آموزش زبان‌ها آموزش‌های هنری آموزش‌های ورزشی آموزش بزرگسالان آموزش دانشگاهی آموزش‌های زبان از طریق مدارس رسمی زبان، آموزش‌های هنری و ورزشی در زمره آموزش‌های با نظام ویژه قرار می‌گیرند. سن نام دوره ۱۷–۱۸ سال دوم باچیئراتو ۱۶–۱۷ سال اول باچیئراتو ۱۵–۱۶ سال چهارم آموزش متوسطه اجباری ۱۴–۱۵ سال سوم آموزش متوسطه اجباری ۱۳–۱۴ سال دوم آموزش متوسطه اجباری ۱۲–۱۳ سال اول آموزش متوسطه اجباری ۱۱–۱۲ سال ششم آموزش ابتدایی ۱۰–۱۱ سال پنجم آموزش ابتدایی ۹–۱۰ سال چهارم آموزش ابتدایی ۸–۹ سال سوم آموزش ابتدایی ۷–۸ سال دوم آموزش ابتدایی ۶–۷ سال اول آموزش ابتدایی ۵–۶ سال ششم آموزش پیش‌دبستانی ۴–۵ سال پنجم آموزش پیش‌دبستانی ۳–۴ سال چهارم آموزش پیش‌دبستانی ۲–۳ سال سوم آموزش پیش‌دبستانی ۱–۲ سال دوم آموزش پیش‌دبستانی ۰–۱ سال اول آموزش پیش‌دبستانی آموزش پیش‌دبستانی آموزش پیش‌دبستانی (به اسپانیایی: ) کودکان از بدو تولد تا سن شش سالگی را دربرمی‌گیرد. این مرحله داوطلبانه است و هدف آن کمک به رشد جسمی، عاطفی، اجتماعی و فکری کودکان است. آموزش پیش‌دبستانی به دو دوره تقسیم می‌شود: دوره اول برای کودکان ۰ تا ۳ سال و دوره دوم برای کودکان ۳ تا ۶ سال. دوره اول اغلب در مهدکودک‌ها برگزار می‌شود و در بیشتر موارد رایگان نیست، اگرچه برخی شهرداری‌ها برای مراکز پیش‌دبستانی عمومی خود با ظرفیت محدود، بورسیه ارائه می‌دهند. | ## بخش 2: آموزش در اسپانیا | آموزش پایه آموزش پایه در اسپانیا برای همه اجباری و رایگان است؛ اما مواد آموزشی و کتاب‌های درسی رایگان نیستند. این مرحله شامل ده سال تحصیل می‌شود که معمولاً از ۶ تا ۱۶ سالگی ادامه دارد و به دو بخش آموزش ابتدایی و آموزش متوسطه اجباری تقسیم می‌شود. آموزش ابتدایی آموزش ابتدایی (به اسپانیایی: ) شامل شش سال تحصیل است که معمولاً میان ۶ تا ۱۲ سالگی طی می‌شود. به‌طور استثنایی، دانش‌آموزان دارای نیازهای آموزشی ویژه، جمعیت‌های محروم یا کسانی که دیرتر وارد نظام آموزشی شده‌اند می‌توانند یک سال بیشتر در این مرحله بمانند. این مرحله به سه دوره دو ساله تقسیم می‌شود: دوره اول: سال‌های اول و دوم (۶ تا ۸ سالگی) دوره دوم: سال‌های سوم و چهارم (۸ تا ۱۰ سالگی) دوره سوم: سال‌های پنجم و ششم (۱۰ تا ۱۲ سالگی) برنامه درسی این مرحله به سه دسته تقسیم می‌شود: دروس اصلی: زبان و ادبیات کاستیلی، ریاضیات، علوم طبیعی، علوم اجتماعی و زبان خارجی اول دروس تخصصی: تربیت‌بدنی، دین یا ارزش‌های اجتماعی و مدنی، و تعلیم هنری دروس با پیکربندی آزاد: زبان رسمی مشترک و ادبیات (در جامعه‌های خودمختار دارای دو زبان رسمی)، زبان خارجی دوم یا درسی که مرکز آموزشی انتخاب می‌کند آموزش متوسطه اجباری آموزش متوسطه اجباری (به اسپانیایی: , ESO) شامل چهار سال تحصیل است که معمولاً میان ۱۲ تا ۱۶ سالگی طی می‌شود. این دوره به دو چرخه تقسیم می‌شود: چرخه اول (۱۲ تا ۱۵ سالگی): سال‌های اول، دوم و سوم چرخه دوم (۱۶ سالگی): سال چهارم جدول دروس آموزش متوسطه اجباری به شرح زیر است: سال اول ESO سال دوم ESO سال سوم ESO سال چهارم ESO زیست‌شناسی و زمین‌شناسی زیست‌شناسی و زمین‌شناسی؛ فیزیک و شیمی زیست‌شناسی و زمین‌شناسی؛ فیزیک و شیمی انتخاب ۲ درس از: زیست‌شناسی و زمین‌شناسی، اقتصاد، فیزیک و شیمی، یا لاتین ریاضیات ریاضیات ریاضیات آکادمیک یا ریاضیات کاربردی ریاضیات آکادمیک جغرافیا و تاریخ جغرافیا و تاریخ جغرافیا و تاریخ جغرافیا و تاریخ زبان و ادبیات اسپانیایی (و زبان رسمی مشترک در صورت وجود) زبان و ادبیات اسپانیایی زبان و ادبیات اسپانیایی زبان و ادبیات اسپانیایی زبان خارجی اول (انگلیسی) زبان خارجی اول زبان خارجی اول زبان خارجی اول تربیت‌بدنی تربیت‌بدنی تربیت‌بدنی تربیت‌بدنی دین یا ارزش‌های اخلاقی دین یا ارزش‌های اخلاقی دین یا ارزش‌های اخلاقی دین یا ارزش‌های اخلاقی دانش‌آموزانی که آموزش متوسطه اجباری را با موفقیت پشت سر بگذارند، گواهی‌نامه فارغ‌التحصیلی آموزش متوسطه اجباری (GESO) دریافت می‌کنند. این مدرک امکان ادامه تحصیل در باچیئراتو، آموزش فنی و حرفه‌ای درجه میانی، دوره‌های میانی هنرهای تجسمی و طراحی، آموزش‌های ورزشی درجه میانی و ورود به بازار کار را فراهم می‌کند. این دوره شامل سه شاخه است: هنر (هنرهای تجسمی و هنرهای نمایشی) علوم و فناوری علوم انسانی و علوم اجتماعی دانش‌آموزانی که باچیئراتو را با موفقیت به پایان برسانند، گواهی‌نامه باچیئر (دیپلم) دریافت می‌کنند. برای ورود به دانشگاه، لازم است آزمون ارزیابی باچیئراتو برای دسترسی به دانشگاه (EBAU یا EvAU) را بگذرانند که در اصطلاح عامیانه نامیده می‌شود. در این آزمون، میانگین نمرات باچیئراتو ۶۰ درصد و نمره آزمون ۴۰ درصد از نمره کل را تشکیل می‌دهد که در مرحله داوطلبانه تا ۴۰ درصد دیگر نیز می‌تواند افزایش یابد و نمره کل به ۱۴ برسد. این آموزش شامل سه سطح است: آموزش فنی و حرفه‌ای پایه (به اسپانیایی: , FPB): ۱۸ رشته تحصیلی دوره آموزشی درجه میانی (به اسپانیایی: , CFGM): ۶۲ رشته تحصیلی که پس از گواهی‌نامه آموزش متوسطه اجباری قابل تحصیل است دوره آموزشی درجه برتر (به اسپانیایی: , CFGS): ۹۰ رشته تحصیلی که پس از باچیئراتو قابل تحصیل است این ۲۶ گروه رشته‌ای را بر اساس حوزه‌های حرفه‌ای سامان‌دهی می‌کنند. دانش‌آموزانی که دوره درجه میانی را با موفقیت بگذرانند، گواهی‌نامه تکنسین مربوطه را دریافت می‌کنند که امکان ورود مستقیم به تمامی شاخه‌های باچیئراتو را فراهم می‌آورد. فارغ‌التحصیلان دوره درجه برتر نیز گواهی‌نامه تکنسین ارشد دریافت می‌کنند که به برخی رشته‌های دانشگاهی دسترسی می‌دهد. آموزش‌های با نظام ویژه آموزش‌هایی که در این بخش قرار می‌گیرند در سطوح، مراحل یا دوره‌های نظام عمومی آموزشی جای نمی‌گیرند. | ## بخش 3: آموزش در اسپانیا | ساختار و سطح مخصوص به خود دارند و می‌توانند از آموزش‌های مقدماتی تا مدارک معادل لیسانس یا فوق‌لیسانس را شامل شوند. آموزش‌های با نظام ویژه عبارتند از: هنرهای تجسمی و طراحی حفاظت و مرمت میراث فرهنگی موسیقی رقص هنر نمایشی (تئاتر) زبان‌های خارجی نظامی آموزش‌های هنری و طراحی آموزش‌های هنری به سه دسته تقسیم می‌شوند: آموزش‌های مقدماتی موسیقی و رقص آموزش‌های هنری حرفه‌ای: شامل دوره‌های حرفه‌ای موسیقی و رقص و مقاطع میانی و برتر هنرهای تجسمی و طراحی آموزش‌های هنری عالی: شامل مطالعات عالی موسیقی و رقص، آموزش هنر نمایشی، آموزش‌های حفاظت و مرمت میراث فرهنگی، مطالعات عالی طراحی و مطالعات عالی هنرهای تجسمی (از جمله مطالعات عالی سفالگری و شیشه‌گری) دانش‌آموزانی که مطالعات عالی هنری را به پایان برسانند، مدرک عالی دریافت می‌کنند که از نظر اعتبار با مدرک لیسانس دانشگاهی یا معادل آن برابر است. آموزش‌های ورزشی آموزش‌های ورزشی بر اساس رشته‌های ورزشی و تخصص‌های آن‌ها سازماندهی می‌شوند. برای ورود به سطح میانی، داشتن گواهی‌نامه آموزش متوسطه اجباری لازم است و برای ورود به سطح برتر، مدرک باچیئراتو و گواهی‌نامه تکنسین ورزشی در رشته مربوطه الزامی است. آموزش بزرگسالان آموزش بزرگسالان به همه افراد بالای ۱۸ سال امکان می‌دهد دانش و مهارت‌های خود را برای پیشرفت شخصی و حرفه‌ای کسب، به‌روزرسانی، تکمیل یا گسترش دهند. به‌طور استثنایی، افراد بالای ۱۶ سال نیز می‌توانند از این آموزش‌ها بهره‌مند شوند. تمامی آموزش‌های دولتی غیردانشگاهی در اسپانیا رایگان است، اما خانواده‌ها باید هزینه کتاب‌های درسی و لوازم کمک‌آموزشی فرزندان خود را بپردازند؛ در برخی مناطق یارانه، وام یا فروش کتاب‌های دست دوم ارائه می‌شود. از سال ۲۰۰۹ هزینه لوازم مدرسه حدود ۳۰۰ پوند و تا سال ۲۰۱۱ به نزدیک ۵۰۰ پوند رسید و میانگین هزینه کتاب‌ها در همان سال ۱۷۰ یورو برای دوره پیش‌دبستانی و ۳۰۰ یورو برای دوره ابتدایی بود. نام‌گذاری‌های اصلی عبارتند از: مدرسه پیش‌دبستانی (EI): اگر کل دوره ۰ تا ۶ سال یا تنها دوره اول (۰ تا ۳ سال) یا دوره دوم (۳ تا ۶ سال) را ارائه دهد مدرسه آموزش ابتدایی (CEP) مرکز آموزش پیش‌دبستانی و ابتدایی (CEIP) دبیرستان آموزش متوسطه (IES): که آموزش متوسطه اجباری، باچیئراتو یا دوره‌های آموزش فنی و حرفه‌ای ارائه می‌دهد مرکز یکپارچه آموزش فنی و حرفه‌ای (CIFP) مدارس دولتی آموزش ابتدایی (۶ تا ۱۲ سال) با نام CEIP شناخته می‌شوند و مدارس دولتی آموزش متوسطه (۱۲ تا ۱۶ سال) با نام IES شناخته می‌شوند. بخش بزرگی از این مراکز، مدارس دینی کاتولیک هستند که در فدراسیون اسپانیایی آموزش‌دهندگان مذهبی صاحب مراکز کاتولیک (FERE-CECA) گرد هم آمده‌اند و با نشان تجاری «مدارس کاتولیک» شناخته می‌شوند. مدارس خصوصی در اسپانیا از نظر ساختار متنوع هستند: برخی به‌طور کامل به زبان اسپانیایی تدریس می‌کنند، برخی به‌صورت مدارس کاتولیک اداره می‌شوند و برخی نیز مدارس خصوصی دوزبانه یا سه‌زبانه هستند. بیشتر مدارس خصوصی توسط سازمان‌های مذهبی اداره می‌شوند و برخی از آن‌ها تک‌جنسیتی هستند. روال اصلی پذیرش دانش‌آموزان برای ثبت‌نام در پاییز، در بهار همان سال انجام می‌شود. والدین می‌توانند مدرسه مورد نظر خود را انتخاب کنند و در صورت کمبود ظرفیت، جایگاه‌ها بر اساس معیارهای پذیرش دقیقاً تعریف‌شده تخصیص می‌یابند. | ## جمع‌بندی | اسپانیا در حال اصلاح آموزش حرفه‌ای و نوسازی آموزش برای توقف و معکوس کردن روند افزایش نرخ بیکاری است.