موضوع مقاله: پایگاه دوم شکاری تبریز | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پایگاه دوم شکاری تبریز | مقدمه: این پایگاه در خلال جنگ ایران و عراق از یگان‌های عمل‌کننده نیروی هوایی ارتش بود و در عملیات کمان ۹۹، عملیات انهدام تأسیسات نفتی عراق، عملیات والفجر ۸ و عملیات کربلای ۵ حضور داشت. | ## بخش 1: پایگاه دوم شکاری تبریز | پایگاه دوم شکاری دارای ۲ گردان شکاری از جنگنده‌های اف-۵، یک گردان میگ-۲۹ و یک گردان جنگنده صاعقه می‌باشد. در سال ۱۳۴۶ و به دنبال افزایش اختلافات مرزی ایران و عراق، گروه ناظر مقدم هوایی به پایگاه تبدیل شد. در سال ۱۳۴۸ اولین هواپیمای اُ-۲ (نوعی هواپیمای ملخ‌دار سبک) سپس جنگنده‌های اف-۵ به تبریز منتقل شدند. پس از وقوع انقلاب و آغاز بحران داخلی در کردستان، پایگاه دوم شکاری به پشتیبانی هوایی از نیروهای زمینی در آن منطقه پرداخت و در سال ۱۳۵۸ با مشارکت پایگاه سوم همدان ۲۱۲ سورتی پرواز انجام داد. در جریان غائله حزب جمهوری خلق مسلمان در تبریز، گروهی از افراد این حزب سعی کردند تا ضمن نفوذ به پایگاه دوم، کنترل آن را در دست بگیرند که با تلاش سرهنگ جواد فکوری، فرمانده وقت پایگاه، این تلاش ناکام ماند. پایگاه دوم شکاری، از جمله فرودگاه‌هایی بود که در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ مورد حمله هوایی عراق قرار گرفت. در زمان آغاز جنگ ایران و عراق، از نظر توان عملیاتی، پایگاه تبریز دارای ۸۴ فروند جنگنده اف-۵ و ۸۸ خلبان جنگنده بود. این پایگاه در طول جنگ، در اغلب عملیات‌های هوایی انجام شده توسط نیروی هوایی ارتش، حضور فعال داشت. | ## بخش 2: پایگاه دوم شکاری تبریز | پس از پایان جنگ ایران و عراق، نام این پایگاه به پایگاه دوم شکاری شهید فکوری تغییر یافت. در سال ۱۳۸۹ جنگنده بمب‌افکن صاعقه ساخت ایران نیز در اختیار پایگاه دوم قرار گرفت تا در کنار جنگنده اف-۵ و میگ-۲۹ مأموریت‌های محوله را انجام دهند. پایگاه دوم شکاری تبریز به‌دلیل مجاورت با کشورهای آذربایجان، ارمنستان، ترکیه و عراق در منطقه شمال غرب، از اهمیت زیادی برخوردار است. در این زمان، از نظر توان عملیاتی، پایگاه تبریز دارای ۸۴ فروند جنگنده اف-۵ و ۸۸ خلبان جنگنده بود. یکم مهر ۱۳۵۹ و در چارچوب عملیات کمان ۹۹، پایگاه تبریز نیز برای انهدام اهداف مختلف در کرکوک و موصل عراق وارد عمل شد. در اولین ماه جنگ، پایگاه تبریز عملیات انهدام صنعت نفت عراق را آغاز کرد و در اولین مورد، در روز ۵ مهر ۱۳۵۹ جنگنده‌های اف-۵ این پایگاه با ۲۱ سورتی پرواز، تأسیسات نفتی کرکوک، سلیمانیه، موصل و نوپیردان را بمباران کردند. با به خطر افتادن پایگاه چهارم شکاری دزفول به‌دلیل پیشروی نیروی زمینی عراق به سمت این منطقه، در هفته اول مهر ۱۳۵۹ جنگنده‌های اف-۵ پایگاه دوم به دزفول فرستاده شدند، تا با افزایش توان هوایی بتوانند جلوی پیشروی نیروهای عراقی در منطقه شمال خوزستان را بگیرند. در طول جنگ ایران و عراق، پایگاه تبریز به دفاع هوایی از منطقه شمال غرب پرداخت و به تناوب در مناطق مرزی و داخل خاک عراق به مواضع آنها حمله کرد. | ## بخش 3: پایگاه دوم شکاری تبریز | سرنگونی یک فروند هواپیمای میگ-۲۵ متعلق به نیروی هوایی عراق به‌وسیله یک فروند جنگنده اف-۵ این پایگاه، از این دست اقدامات است. در طول جنگ، بنا به نیاز، جنگنده‌های اف-۵ از پایگاه تبریز به سایر پایگاه‌ها اعزام می‌شدند و در عملیات‌های مختلف از نیروهای ایرانی پشتیبانی می‌کردند. در بهمن ۱۳۶۴ و در خلال عملیات والفجر ۸، هشت فروند از هواپیماهای اف-۵ از پایگاه تبریز به دزفول منتقل شدند تا در بمباران نیروهای عراقی مشارکت کنند. اسفند ۱۳۶۵ و در طول عملیات کربلای ۵ نیز هواپیماهای اف-۵ این پایگاه برای پشتیبانی از نیروهای سپاه پاسداران در منطقه شلمچه به پایگاه امیدیه اعزام شدند. به دنبال پذیرش قطعنامه ۵۹۸، نیروهای مسلح عراق در مرداد ۱۳۶۷ دست به یک تهاجم گسترده به خوزستان زد که این بار هم جنگنده‌های پایگاه تبریز برای کمک به پایگاه امیدیه فرستاده شدند و نقش مهمی در بمباران هوایی نیروهای عراقی داشتند. از کشته‌شدگان خلبان پایگاه تبریز در طول جنگ ایران و عراق می‌توان به علی اقبالی دوگاهه، غلامحسن افشین‌آذر، محمد حجتی، علی جهان‌شاه‌لو، ابوالحسن ابوالحسنی، امیر زنجانی و محمدحسین دارابی اشاره کرد. | ## جمع‌بندی | جنگ ایران و اسرائیل این پایگاه از تاریخ ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ به مدت حدود ده روز تحت حملات اسرائیل قرار گرفت.