موضوع مقاله: بخش حیفا (قیمومت بریتانیا بر فلسطین) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بخش حیفا (قیمومت بریتانیا بر فلسطین) | مقدمه: این زیربخش بخش شمالی ساحل دریای مدیترانه در سرزمین فلسطین، جنوب غربی جلیل و منطقه وادی عارا را دربرمی‌گرفت. | ## بخش 1: بخش حیفا (قیمومت بریتانیا بر فلسطین) | پیش از جنگ عربی-اسرائیلی ۱۹۴۸ و در جریان آن، نزدیک به نیمی از آبادی‌های عرب‌نشین این زیربخش تخلیه از سکنه یا ویران شدند. تمامی این زیربخش به دست اسرائیل افتاد؛ در حالی که مدافعان عرب آن عمدتاً از نیروهای ارتش آزادی‌بخش عرب و شبه‌نظامیان محلی تشکیل شده بودند. پیشینه این زیربخش به زیربخش حیفا در دوره عثمانی بازمی‌گردد و پس از ۱۹۴۸ به لوای حیفا در اسرائیل تبدیل شد که به بخش حیفا و بخش خدرا تقسیم گردید. جغرافیا و مرزها زیربخش حیفا در بخش شمالی سرزمین فلسطین بر ساحل دریای مدیترانه واقع بود. این زیربخش از شمال با زیربخش عکا، از شرق با زیربخش‌های ناصره و جنین، از جنوب با زیربخش طولکرم و از غرب با دریای مدیترانه هم‌مرز بود. | ## بخش 2: بخش حیفا (قیمومت بریتانیا بر فلسطین) | بر پایه آمار بررسی روستاها در سال ۱۹۴۵، مجموع مساحت آبادی‌های این زیربخش ۱٬۰۳۱٬۷۵۵ دونم بود. توزیع مالکیت زمین بدین شرح بود: زمین‌های متعلق به اعراب: ۴۳۴٬۶۶۶ دونم زمین‌های متعلق به یهودیان: ۳۶۴٬۲۷۶ دونم زمین‌های دولتی: ۲۰۸٬۰۴۷ دونم زمین‌های سایرین: ۲۴٬۷۶۶ دونم گسترش مرزها در مارس ۱۹۲۹ مرزهای زیربخش گسترش یافت و منطقه شفاعمرو و نواحی جنوبی آن که پیش‌تر بخشی از زیربخش عکا بودند، به زیربخش حیفا ملحق شدند. ترکیب جمعیتی بدین شرح بود: ۸۵٬۵۹۰ مسلمان ۱۰۴٬۵۱۰ یهودی (افزایش چهاربرابری نسبت به سرشماری ۱۹۳۱) ۳۰٬۲۰۰ مسیحی ۴٬۳۳۰ سایرین (از جمله دروزیان) شهر حیفا با ۱۳۸٬۳۰۰ نفر جمعیت، بزرگ‌ترین آبادی زیربخش بود که از این میان ۷۵٬۵۰۰ نفر یهودی، ۳۵٬۹۴۰ نفر مسلمان و ۲۶٬۵۷۰ نفر مسیحی بودند. طرح تقسیم و جنگ ۱۹۴۸ بر پایه طرح تقسیم فلسطین، سرزمین زیربخش حیفا قرار بود بخشی از کشور یهودی باشد. پس از جنگ ۱۹۴۸، تمامی سرزمین زیربخش در اختیار اسرائیل ماند و به لوای حیفا تبدیل شد. | ## بخش 3: بخش حیفا (قیمومت بریتانیا بر فلسطین) | پیش از جنگ ۱۹۴۸ و در جریان آن، بیش از ۵۰ آبادی عرب‌نشین در زیربخش حیفا تخلیه از سکنه یا ویران شدند. در جدول زیر، فهرست آبادی‌های ویران‌شده در کنار آبادی‌های باقی‌مانده آمده‌است: آبادی‌های ویران‌شده آبادی‌های باقی‌مانده ابو شوشه ابو زریق عرب الفقرا عرب النفیعات عرب ظهرة الضمیری عین غزال عین حوض بلد الشیخ برة قیساریه بیت لحم بریکه خربة البرج البطیمات دالیة الروحا خربة الدامون الدمیری الغبیه الفوقا الغبیه التحتا هوشه اجزم جبع الجلمه جباتا کباره کفر لام الکفرین خربة الکسایر خبیزه خربت لد خربة المنارة خربة المنارة (خربت) المنسی خربة المنصورة المزار النغنغیه قنیر قیره قیساریه خربت قمبازه الریحانیه صبارین الصرفند خربة السرکس خربت سعسع خربت السوامیر شیخ بریک خربة الشونه السندیانه طنطوره الطیره ام الشوف ام الزینات وعرة السریس وادی عاره والدهایم (ام العمد) یاجور الونی ابا عره عرعره عتلیت بیت لحم جلیل بنیامینا دالیة الکرمل فریدیس خدرا حیفا اعبلین عسفیه جسر الزرقاء کفر قرا کرکور کریات بیالیک کریات موتزکین کریات آتا پاردس حنا شفاعمرو شمرون زیخرون یاکوف آوارگان زیربخش حیفا بیشتر ساکنان عرب آواره‌شده از زیربخش حیفا در اردوگاه‌های آوارگان سوریه و لبنان سکونت گزیدند. آنان کمتر از ۱۷٪ از آوارگان ثبت‌شده در کرانه باختری را تشکیل می‌دادند و ۸۰٪ آنان در شمال کرانه باختری در اردوگاه‌های جنین، نور شمس، طولکرم و الفارعه متمرکز بودند. آوارگان زیربخش حیفا ۲۲٪ از مجموع آوارگان فلسطینی ثبت‌شده در سوریه را تشکیل می‌دادند و در اردوگاه‌های یرموک، حمص، حماه، درعا، النیرب و الرمل پراکنده بودند. | ## جمع‌بندی | آبادی‌های باقی‌مانده عرب‌نشین از آبادی‌های عرب‌نشینی که پس از ۱۹۴۸ همچنان پابرجا ماندند می‌توان به اعبلین، شفاعمرو، ابطن، عره، عرعره، کفر قرا، عسفیه و دالیة الکرمل اشاره کرد.