موضوع مقاله: طایفه سرابندی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # طایفه سرابندی | مقدمه: خاندان سرابندی یا سربندی یکی از طوایف بزرگ سیستانی است که در یک دوره طولانی از قدرتمندترین طوایف سیستان بوده‌اند و از وابستگان طایفه براهویی (محمدحسنی) به‌شمار می‌آیند. | ## بخش 1: طایفه سرابندی | این طایفه همراه با نادرشاه در تسخیر هندوستان شرکت داشتند و بعدها در حکومت نادرشاه، فراز و فرودهایی داشتند تا این که بارها کردن خانه به دوشی به زندگی کشاورزی روآوردند. آنها خود را بازماندگان خاندان سورن در سیستان می‌دانند که نسل به نسل مرزبانان و فرماندهان و حاکمان سیستان بوده‌اند. ریشه‌شناسی بزرگان این طایفه خود را از قوم سیستانی و سیستانی الاصل می‌داند، که در سیستان مرزدار بودند، نیروی متمرکز آن‌ها موجب شد، که یک بار در زمان دیلمیان و بار دیگر در زمان تیمور به نقاط دیگر ایران تبعید شوند، ولی هربار پس از افول قدرت تبعیدکنندگان سربندی‌ها به وطن خود بازگشتند.جانب الهی، سعید(۱۳۶۲). محمد رضا خان آخرین رئیس طایفه سربندی، این طایفه و طایفه براهوئی از اعقاب مالک اشتر نخعی هستند، که در زمان خلافت عمر به ایران آمده می‌داند. | ## بخش 2: طایفه سرابندی | شهرت این طایفه به نخعی بنا به قول راوی بستگی آن‌ها به مالک اشتر است.جانب الهی، سعید(۱۳۶۲). نامبرده می‌گوید: این طایفه بعد از آمدن به ایران نخست با نام نخعی در کردستان ایران ساکن شدند، ولی بعدها به عراق عجم و حدود اراک امروزی مهاجرت کرده و در کوه‌هایی به نام سربند مسکن گزیدند، و از آن زمان این طایفه به علت سکونت در ناحیه سربند (که درحوزه سیرآخوراست) به طایفه سربندی شهرت یافتند.جانب الهی، سعید(۱۳۶۲). به نظر یکی از بزرگان این طایفه اگر برخی از سرداران این طایفه خود را از نسل عرب دانسته‌اند، به علت سیاست حاکم بر زمان بوده که عرب‌ها مصدر قدرت بوده‌اند، و سران طایفه برای حفظ خود از صدمه آنان خودرا عرب قلمداد کرده‌اند. کرزن می‌نویسد: تیمور سربندی‌ها را از سیستان به همدان انتقال داد، ولی نادرشاه و شاهرخ آن‌ها را برگردانید.کرزن، ج۱، ص۳۰۹. | ## بخش 3: طایفه سرابندی | تیمور لنگ آن‌ها را به بروجرد کوچ داد ولی نادرشاه دوباره آن‌ها را به وطن خود بازگردانید.سایکس، ۱۳۳۵: ج ۲، ۵۶۹. وی در جای دیگر می‌نویسد: سربندی‌ها یعنی مقتدرترین ایلات این ناحیه می‌باشند، تیمور این طایفه را قلع و قمع نمود، و معدودی را که باقی مانده بودند، به بروجرد کوچ داد، و نادرشاه نیز بعدها عده‌ای از سربندی‌ها را که در حدود سه هزار خانوار بودند، به سیستان فرستاد.سایکس، ۱۳۳۶، ص ۳۷۴. اما به‌طوری که تاریخ شفاهی این طایفه نشان می‌دهد ، انتقال سربندی‌ها به سیستان توسط نادرشاه حقیقت ندارد، زیرا سربندی‌ها قبل از نادر هم در سیستان مقیم و صاحب قدرت بوده‌اند، و حتی وقتی درسال ۱۱۵۰ نادر برای تسخیر قندهار اقدام کرد، زمانی که برای انتظام اموریه سیستان رفت، رئیس و بزرگ طایفه سربندی میرقنبرخان بود، نادرشاه او را باخود به قندهار برد، میرقنبرخان درگرفتن قندهار خدمت نموده اعتبار در حضور نادرشاه پیداکرد.کرمانی، ص ۶۶–۶۵ حکومت در سیستان مقر اصلی سرابندی‌ها در سیستان، «سه کوهه» نام داشت. سفرنامه خانیکوف، مترجمان اقدس یغمایی و ابوالقاسم بیگناه، مشهد انتشارات استان قدس رضوی، چاپ اول، ص۱۷۵ .نایبیان، جلیل، شیخ نوری، محمدامیر، و پیری، محمد. | ## جمع‌بندی | سرداران طایفه سرابندی در سیستان امیر مجدالدین سربندی قرن ۸ ش امیرعلی سربندی قرن ۸ ش سردار محمدحسن خان ممسنی امیر قنبرخان سربندی ممسنی اواخر صفوی و دوره نادرشاه افشار امیر کوچک خان سربندی امیر رستم خان سربندی امیر غلام شاه خان سردار محمدرضاخان اول دورهٔ زندیه و اوایل قاجار سردار امیرخان دوره قاجار سردار محمدرضاخان دوم حاکم سیستان معاصر محمدشاه و ناصرالدین شاه سردار لطفعلی خان فرزند محمدرضاخان سردار علی خان خان حسام الملک حاکم سیستان(۱۸۵۱ تا ۱۸۶۸)، وی پرچم ایران را بر فراز مقر سرابندی‌ها در سکوهه برافراشت.