aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: شاهزاده‌کدخدای صومعه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاهزاده‌کدخدای صومعه | مقدمه: شاهزاده-کدخدای صومعه (Fürstpropst) عنوانی منحصر‌به‌فرد در سلسله‌مراتب سیاسی و مذهبی امپراتوری مقدس روم بود که به حاکم یک «کدخدایی صومعه امپراتوری» اطلاق می‌شد. | ## بخش 1: شاهزاده‌کدخدای صومعه | این مقام مشابه جایگاه شاهزاده-راهب بود، با این تفاوت که صومعه‌های تحت مدیریت آن‌ها معمولاً از نوع صومعه‌های مذهبی «کانون‌های قانونمند» بودند. شاهزاده-کدخدایان از امتیاز بی‌واسطگی امپراتوری برخوردار بودند و به‌عنوان حاکمان دنیوی مستقل، حق رأی در مجمع امپراتوری (رایشتاگ) را داشتند. مشهورترین نمونهٔ این جایگاه در تاریخ آلمان، حاکمان منطقه برشتس‌گادن در جنوب بایرن بودند. جایگاه حقوقی و بی‌واسطگی امپراتوری اصلی‌ترین رکن قدرت یک شاهزاده-کدخدای صومعه، امتیاز بی‌واسطگی امپراتوری بود که قلمرو او را از سلطه هرگونه قدرت میانی مانند دوک‌ها یا کنت‌ها رها می‌ساخت. این حاکمان مذهبی تنها در برابر شخص امپراتور پاسخگو بودند و در قلمرو کوچک خود، تمامی اختیارات یک دولت مستقل از جمله حق دادرسی، ضرب سکه و جمع‌آوری مالیات را در اختیار داشتند. این استقلال به آن‌ها اجازه می‌داد تا در موازنه قدرت میان ایالت‌های بزرگی چون بایرن و اتریش، به عنوان یک واحد سیاسی مستقل عمل کنند. | ## بخش 2: شاهزاده‌کدخدای صومعه | نفوذ در مجمع امپراتوری و سیاست شاهزاده-کدخدایان در مجلس امپراتوری در طبقه شاهزادگان معنوی قرار می‌گرفتند. اگرچه تعداد آن‌ها در مقایسه با شاهزاده-اسقف‌ها کمتر بود، اما حق رأی آن‌ها در «شورای شاهزادگان امپراتوری» به آن‌ها اجازه می‌داد تا در مسائل کلان امپراتوری تأثیرگذار باشند. آن‌ها به طور سنتی در کنار شاهزاده-راهبان در مجمع حضور می‌یافتند و از منافع صومعه‌های مستقل دفاع می‌کردند. شاهزاده-کدخدای برشتس‌گادن به دلیل موقعیت استراتژیک قلمرو خود در آلپ و نزدیکی به معادن نمک، از نفوذ دیپلماتیک بالایی در دربار امپراتوری برخوردار بود. در برشتس‌گادن، انحصار استخراج و تجارت نمک که به «طلای سفید» شهرت داشت، منبع اصلی درآمد شاهزاده-کدخدایان محسوب می‌شد. این ثروت اقتصادی صرف ساخت کلیساهای باشکوه و مجموعه‌های مسکونی مجلل می‌گردید که تلفیقی از فضاهای معنوی و کاخ‌های حکومتی بود. | ## بخش 3: شاهزاده‌کدخدای صومعه | این حاکمان همچنین در توسعه کشاورزی کوهستانی و مدیریت جنگل‌های منطقه نقش کلیدی داشتند و رفاه نسبی اهالی قلمرو خود را در برابر ایالت‌های بزرگتر تضمین می‌کردند. انحلال در پی مدیاتیزاسیون عصر شاهزاده-کدخدایان در سال ۱۸۰۳ میلادی و با صدور فرمان نهایی مجمع امپراتوری به پایان رسید. در جریان فرآیند مدیاتیزاسیون آلمان، حاکمیت دنیوی این مقامات مذهبی ملغی شد و اراضی آن‌ها برای جبران خسارت‌های جنگی میان پادشاهان دنیوی تقسیم گردید. قلمرو شاهزاده-کدخدای برشتس‌گادن ابتدا به شاهزاده اسقف‌نشین زاتسبورگ و در نهایت در سال ۱۸۱۰ میلادی به پادشاهی بایرن ملحق شد. | ## جمع‌بندی | امروزه ساختمان‌های باشکوه این کدخدایی‌های سابق به عنوان کاخ‌های سلطنتی یا موزه‌های ملی در آلمان حفظ شده‌اند.
موضوع مقاله: شاهزاده‌کدخدایی برشتس‌گادن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاهزاده‌کدخدایی برشتس‌گادن | مقدمه: این قلمرو که در کوهستان‌های جنوب بایرن واقع شده بود، توسط «کانون‌های قانونمند سنت آگوستین» اداره می‌شد. | ## بخش 1: شاهزاده‌کدخدایی برشتس‌گادن | بی‌واسطگی امپراتوری و ارتقا به شاهزاده‌نشین صومعه برشتس‌گادن در سال ۱۱۰۲ میلادی تأسیس شد و به سرعت تحت حمایت مستقیم پاپ و امپراتور قرار گرفت. در سال ۱۱۹۴ میلادی، این ایالت امتیاز بی‌واسطگی امپراتوری را دریافت کرد که به معنای استقلال از هرگونه حاکم واسطه و تبعیت مستقیم از امپراتور بود. در نهایت در سال ۱۵۵۹ میلادی، به دلیل نفوذ سیاسی و اقتصادی، کدخدای صومعه به مقام «شاهزاده-کدخدا» ارتقا یافت که به او حق نشستن در مجلس شاهزادگان در رایشتاگ را می‌بخشید. اقتصاد مبتنی بر طلای سفید ستون فقرات قدرت و ثروت برشتس‌گادن، معادن عظیم نمک در دل کوه‌های آلپ بود. تجارت نمک که در آن زمان به «طلای سفید» شهرت داشت، درآمد سرشاری را نصیب این ایالت مذهبی می‌کرد. | ## بخش 2: شاهزاده‌کدخدایی برشتس‌گادن | حاکمان برشتس‌گادن با حفر تونل‌های عمیق و ایجاد سیستم‌های انتقال آب‌نمک، یکی از پیشرفته‌ترین صنایع معدنی دوران خود را اداره می‌کردند. این ثروت اقتصادی نه تنها هزینه‌های صومعه و کاخ‌های مجلل را تأمین می‌کرد، بلکه ابزاری برای چانه‌زنی سیاسی در برابر زیاده‌خواهی‌های اسقف‌های زالتسبورگ بر سر مسیرهای تجاری بود. معماری مذهبی و کاخ‌های حکومتی مجموعه کلیسای جامع و صومعه برشتس‌گادن آمیزه‌ای از سبک‌های معماری رومانسک، گوتیک و بعداً باروک است. پس از ارتقای مقام حاکمان به شاهزاده، بخشی از صومعه به یک کاخ مسکونی باشکوه تبدیل شد تا نمایانگر قدرت دنیوی شاهزاده-کدخدایان باشد. تالارهای تزیین شده با چوب‌های گران‌بها و نقاشی‌های مذهبی، فضایی را ایجاد کرده بود که همزمان به عنوان مرکز عبادت و مرکز مدیریت دولتی عمل می‌کرد. | ## بخش 3: شاهزاده‌کدخدایی برشتس‌گادن | این مجموعه امروزه به عنوان یکی از میراث‌های درخشان معماری در جنوب بایرن محافظت می‌شود. مدیاتیزاسیون و انحلال نهایی پایان استقلال چندین سده‌ای برشتس‌گادن در سال ۱۸۰۳ میلادی و در پی فرآیند مدیاتیزاسیون آلمان رقم خورد. با فروپاشی نظم قدیمی امپراتوری، این ایالت مذهبی منحل شد و قلمرو آن ابتدا به انتخابگرنشین زالتسبورگ واگذار گردید. | ## جمع‌بندی | پس از انحلال، کاخ شاهزاده-کدخدایان به اقامتگاه تابستانی خاندان ویتلسباخ تبدیل گشت و امروزه به عنوان موزه‌ای برای نمایش تاریخ این منطقه و زندگی پادشاهان بایرن مورد استفاده قرار می‌گیرد.
موضوع مقاله: خطر نسبی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خطر نسبی | مقدمه: خطر نسبی (به انگلیسی: ) یا نسبت خطر (به انگلیسی: ) معیاری آماری است که نسبت احتمال وقوع یک پیامد در گروه در معرض مواجهه به احتمال وقوع همان پیامد در گروه بدون مواجهه را بیان می‌کند. | ## بخش 1: خطر نسبی | خطر نسبی همراه با و نسبت شانس‌ها از مهم‌ترین شاخص‌های اندازه‌گیری ارتباط میان مواجهه و پیامد در همه‌گیرشناسی و آمار زیستی است. اگر مقدار خطر نسبی برابر ۱ باشد، مواجهه تأثیری بر پیامد ندارد؛ اگر کمتر از ۱ باشد، مواجهه یک به‌شمار می‌رود و خطر پیامد را کاهش می‌دهد؛ و اگر بیشتر از ۱ باشد، مواجهه یک عامل خطر است و خطر پیامد را افزایش می‌دهد. خطر نسبی عمدتاً در تحلیل آماری داده‌های مطالعات بوم‌شناختی، هم‌گروهی، پزشکی و مداخله‌ای به کار می‌رود تا قدرت ارتباط میان مواجهه‌ها (درمان‌ها یا عوامل خطر) و پیامدها برآورد شود. | ## بخش 2: خطر نسبی | از دیدگاه ریاضی، خطر نسبی برابر است با نرخ بروز پیامد در گروه در معرض مواجهه تقسیم بر نرخ بروز در گروه بدون مواجهه . برای نمونه، در پژوهشی دربارهٔ اثر داروی آپیکسابان بر وقوع ترومبوآمبولی، ۸٫۸ درصد از بیماران دریافت‌کننده دارونما دچار بیماری شدند، در حالی که تنها ۱٫۷ درصد از بیماران تحت درمان با این دارو به بیماری مبتلا شدند؛ بنابراین خطر نسبی برابر ۰٫۱۹ است (۱٫۷ تقسیم بر ۸٫۸) که نشان می‌دهد دارو یک عامل محافظتی است. باید توجه داشت که همبستگی به معنای علیت نیست؛ ممکن است جهت علیت معکوس باشد یا هر دو متغیر از یک عامل مخدوشگر مشترک ناشی شوند. | ## بخش 3: خطر نسبی | در عمل، نسبت شانس بیشتر در مطالعات موردشاهدی به کار می‌رود، زیرا در این نوع مطالعات امکان برآورد مستقیم خطر نسبی وجود ندارد. | ## جمع‌بندی | در مدل‌سازی آماری، رگرسیون لجستیک با لگاریتم نسبت شانس کار می‌کند، در حالی که رگرسیون پواسون تفسیری بر پایه خطر نسبی دارد.
موضوع مقاله: بن گلداکر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بن گلداکر | مقدمه: بن گلداکر (به انگلیسی: )، زادهٔ ۲۰ مه ۱۹۷۴ در لندن، پزشک، پژوهشگر و نویسندهٔ علم بریتانیایی است. | ## بخش 1: بن گلداکر | او نخستین استاد کرسی بِنِت در پزشکی شواهدمحور و مدیر مؤسسهٔ بِنِت برای علم دادهٔ کاربردی در دانشگاه آکسفورد است. گلداکر بنیان‌گذار کارزار است که هدف آن الزام به رعایت اصول علم باز در کارآزمایی‌های بالینی است. گلداکر به‌ویژه به خاطر ستون هفتگی «علم بد» در روزنامهٔ گاردین شناخته می‌شود که از ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ منتشر می‌شد. او نویسندهٔ کتاب‌های (۲۰۰۸) دربارهٔ نقد بی‌خردی و برخی شکل‌های پزشکی جایگزین، و (۲۰۱۲) دربارهٔ بررسی انتقادی صنایع داروسازی است. | ## بخش 2: بن گلداکر | زندگی‌نامه و تحصیلات بن گلداکر فرزند ، استاد بهداشت عمومی در دانشگاه آکسفورد، و سوزان ترینور (با نام هنری )، خوانندهٔ گروه موسیقی پاپ در دهه ۱۹۷۰ است. او برادرزادهٔ ، روزنامه‌نگار علمی، و نتیجهٔ ، سیاستمدار و پدر فدراسیون استرالیا است. گلداکر پزشکی را در کالج مگدالن، آکسفورد خواند و مدرک بی‌ای با درجهٔ عالی در فیزیولوژی را در ۱۹۹۵ دریافت کرد. او سپس در دانشگاه میلان در زمینهٔ علوم اعصاب شناختی و تصویربرداری تشدید مغناطیسی کارکردی پژوهش کرد و در سال ۲۰۰۰ از مدرک کارشناسی پزشکی و جراحی گرفت. | ## بخش 3: بن گلداکر | فعالیت حرفه‌ای گلداکر در ۲۰۰۵ عضو کالج سلطنتی روانپزشکان شد و در ۲۰۰۸ پژوهشگر وابسته در لندن گردید. در ۲۰۱۲ به عنوان پژوهشگر ولکام تراست در همه‌گیرشناسی به دانشکده بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن پیوست و در ۲۰۱۵ به مرکز پزشکی شواهدمحور دانشگاه آکسفورد منتقل شد. | ## جمع‌بندی | در سال ۲۰۲۰ گلداکر یکی از پژوهشگران اصلی پروژهٔ بود که بستری نرم‌افزاری برای تحلیل پرونده‌های ۲۴ میلیون بیمار سامانهٔ بهداشت ملی بریتانیا ایجاد کرد تا عوامل خطر مرگ بیمارستانی ناشی از کووید ۱۹ شناسایی شود.
موضوع مقاله: کیبل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کیبل | مقدمه: این قایق با بدنه تخت و سینه بلند شناخته می‌شود و برای رویارویی با شرایط دشوار دریای شمال و بهره‌گیری از ساحل‌های شنی کم‌ژرفا طراحی شده‌است. | ## بخش 1: کیبل | جنوبی‌ترین نمونه‌های کیبل در پیرامون کینگستون اپان هال دیده می‌شوند و گستره پراکندگی آن تا در آن سوی مرز اسکاتلند ادامه دارد. کیبل‌ها به شیوه ساخته می‌شدند و سازندگان محلی آن‌ها را بدون نقشه و تنها با تکیه بر تجربه و مهارت می‌ساختند. این قایق‌ها دارای ریشه‌هایی از طراحی نوردیک هستند، هرچند بیشتر ویژگی‌هایشان خاستگاه هلندی دارد. امروزه بیشتر کیبل‌های بازمانده به موتور دیزل مجهزند و بادبان ویژه خود را از دست داده‌اند. پیشینه و طراحی شکل ویژه کیبل — بدنه تخت و سینه بلند — برای سازگاری با شرایط خاص کرانه شمال شرقی انگلستان پدید آمد. | ## بخش 2: کیبل | بدنه تخت امکان به آب انداختن و بیرون کشیدن قایق را از ساحل‌های شنی کم‌ژرفا فراهم می‌کرد؛ این ویژگی در بخشی از کرانه که خلیج‌ها و آبخورهای پهن آن پناهگاه چندانی در برابر توفان نداشتند، برتری بزرگی به‌شمار می‌رفت. با این حال ماهیگیران به سینه بلند نیاز داشتند تا بتوانند در آب‌های خطرناک دریای شمال و به‌ویژه هنگام عبور از امواج ساحلی ایمن بمانند. طراحی کیبل نشانه‌هایی از تأثیر نورس را در خود دارد، هرچند در بخش عمده خود خاستگاه هلندی را نشان می‌دهد. شیوه ساخت سازندگان محلی قایق، کیبل‌ها را به روش و بدون بهره‌گیری از نقشه می‌ساختند. کیبل‌ها به خطرناک بودن برای سرنشینان ناآزموده شهرت داشتند، اما در دست کارآزمودگان هم ایمن و هم تندرو بودند. | ## بخش 3: کیبل | گستره جغرافیایی در مجموعه طرح‌های خود از سال ۱۸۲۹ نمونه‌هایی از کیبل را در یارموث نیز ترسیم کرده‌است. جنوبی‌ترین نمونه‌ها در پیرامون هال و شمالی‌ترین آن‌ها در در آن سوی مرز اسکاتلند یافت می‌شوند. کیبل اسکاتلندی گونه اسکاتلندی کیبل قایقی تخت‌تر، پهن‌تر و کم‌ژرفاتر از گونه انگلیسی است و بیشتر برای صید ماهی آزاد در نزدیکی ساحل‌های آربروث و مونتروز در آنگوس به کار می‌رود. گونه‌ای کوچک‌تر و خوش‌ساخت‌تر از کیبل اسکاتلندی را برای ماهیگیری با حشره مصنوعی در رودخانه‌های اسکاتلند به کار می‌برند. کیبل در دوره نوین از سال ۲۰۰۸ به این سو، بیشتر کیبل‌های بازمانده به موتور دیزل مجهز شده‌اند و دیگر نیازی به بادبان ویژه ندارند. | ## جمع‌بندی | یادمان‌ها و نام‌گذاری‌ها روستای ساحلی نیوبیگین-بای-ده-سی در نورث‌آمبرلند میخانه‌ای به نام «کیبل» (The Coble) دارد که به پاسداشت این قایق‌ها نام‌گذاری شده‌است.
موضوع مقاله: میگوی درشت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میگوی درشت | مقدمه: میگوی درشت (به انگلیسی: ) نامی عمومی برای گروهی از سخت‌پوستان آبزی کوچک با استخوان‌بندی بیرونی و ده پا (از راسته ده‌پایان) است که برخی از آن‌ها خوراکی هستند. | ## بخش 1: میگوی درشت | این واژه به‌ویژه در بریتانیا، ایرلند و کشورهای اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع برای سخت‌پوستان شناگر درشت یا میگوهای بزرگ با ارزش بازرگانی در صنعت ماهیگیری به کار می‌رود. در آمریکای شمالی واژه «prawn» کمتر به کار می‌رود و بیشتر به میگوهای آب شیرین اطلاق می‌شود. واژه‌های «شریمپ» و «پراون» جایگاه علمی ندارند و در کاربرد امروزی تقریباً به‌جای یکدیگر به کار می‌روند. میگوی درشت همانند میگو خوراک دریایی باارزشی به‌شمار می‌رود و سرشار از پروتئین، سلنیوم و اسیدهای چرب امگا-۳ است. | ## بخش 2: میگوی درشت | تفاوت میگو و میگوی درشت از دیدگاه زیست‌شناختی، واژه‌های shrimp و prawn بازنامه علمی دقیقی ندارند و کاربردشان بیشتر به سنت‌های منطقه‌ای و اندازه جانور بستگی دارد. کشورهای اتحادیه کشورهای مشترک‌المنافع و ایرلند عموماً از کاربرد بریتانیایی پیروی می‌کنند. در استرالیا استثناهایی وجود دارد؛ برخی نویسندگان استرالیایی گونه‌های کوچک خانواده را «پراون» و خانواده آلفئیده را «میگوی هفت‌تیرکش» می‌نامند. در کانادا این دو واژه اغلب به‌جای هم به کار می‌روند، هرچند تفاوت‌های منطقه‌ای وجود دارد. | ## بخش 3: میگوی درشت | آفریقای جنوبی و مستعمرات پیشین بریتانیا در آسیا نیز عموماً از الگوی بریتانیایی پیروی می‌کنند. در ایالات متحده «شریمپ» واژه رایج‌تر است و «پراون» بیشتر به میگوهای بزرگ‌تر و آب‌شیرین‌زی اطلاق می‌شود. ارزش غذایی هر ۱۰۰ گرم میگوی درشت بر پایه داده‌های وزارت کشاورزی ایالات متحده دربرمی‌گیرد:معلومات غذائیة عن القریدس ماده مغذی مقدار کالری ۷۱ چربی (گرم) ۱٫۰۱ چربی اشباع (گرم) ۰٫۱۱ کربوهیدرات (گرم) ۰٫۹۱ کلسترول (میلی‌گرم) ۱۲۶ پروتئین (گرم) ۱۳٫۶۱ میگوی درشت سرچشمه بسیار خوبی از سلنیوم است و اسیدهای چرب امگا-۳ آن ممکن است در کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های سرطانی سودمند باشد.Shrimp آبزی‌پروری میگوی درشت یکی از مهم‌ترین گروه‌های سخت‌پوستان در صنعت آبزی‌پروری جهان است. | ## جمع‌بندی | بیشتر گونه‌هایی که در بازرگانی «پراون» خوانده می‌شوند در زیرراسته دارآبشش‌داران جای می‌گیرند، هرچند برخی گونه‌های زیرراسته کاریده‌آ نیز پراون نامیده می‌شوند.
موضوع مقاله: کاخ بوئون‌کونسیلیو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کاخ بوئون‌کونسیلیو | مقدمه: این قلعه عظیم که بر روی یک تپه صخره‌ای در داخل دیوارهای شهر ترنتو بنا شده است، ترکیبی منحصر‌به‌فرد از معماری دفاعی قرون وسطایی و قصرهای مجلل دوران رنسانس را به نمایش می‌گذارد. | ## بخش 1: کاخ بوئون‌کونسیلیو | این بنا به عنوان نماد قدرت دنیوی اسقف‌ها در چارچوب امپراتوری مقدس روم، نقشی محوری در تاریخ سیاسی مرزهای جنوبی سرزمین‌های آلمانی ایفا کرده است. ساختار معماری و بخش‌های قدیمی هسته اولیه این مجموعه شامل «قلعه قدیمی» است که در سده سیزدهم میلادی در کنار برجی تنومند ساخته شد. این بخش از بنا با دیوارهای کنگره‌دار و حیاط‌های داخلی، نمونه‌ای شاخص از معماری نظامی دوره رومانسک است که برای حفاظت از اسقف در برابر شورش‌های شهری و حملات خارجی طراحی شده بود. در طول سده‌های چهاردهم و پانزدهم، برج‌های بیشتری به این مجموعه اضافه شد که مشهورترین آن‌ها «برج عقاب» نام دارد و حاوی نقاشی‌های دیواری ارزشمندی از زندگی روزمره نجیب‌زادگان و دهقانان در اواخر قرون وسطی است. | ## بخش 2: کاخ بوئون‌کونسیلیو | توسعه در دوران رنسانس و باروک در سده شانزدهم میلادی، کاردینال برناردو کلسیو دستور ساخت بخش جدیدی موسوم به «قصر بزرگ» را صادر کرد که این قلعه را به یکی از باشکوه‌ترین اقامتگاه‌های رنسانس در شمال ایتالیا تبدیل کرد. این بخش با تزیینات هنری هنرمندان مشهور ایتالیایی و آلمانی آراسته شد تا پذیرای مهمانان عالی‌رتبه در جریان شورای ترنت باشد. بعدها در سده هفدهم، بخش‌های دیگری با سبک باروک به مجموعه اضافه گردید که تجمل و شکوه حاکمیت شاهزاده-اسقف‌ها را بیش از پیش به رخ می‌کشید و تالارهای بزرگی را برای جلسات مجلس امپراتوری و دیدارهای دیپلماتیک فراهم می‌آورد. اهمیت سیاسی و بی‌واسطگی امپراتوری به عنوان مقر اصلی حاکمی که از امتیاز بی‌واسطگی امپراتوری برخوردار بود، کاخ بوئون‌کونسیلیو تنها یک محل سکونت نبود، بلکه مرکز اداری و قضایی یک ایالت مستقل محسوب می‌شد. | ## بخش 3: کاخ بوئون‌کونسیلیو | از داخل دیوارهای این قلعه، اسقف‌ها بر مسیرهای تجاری راهبردی میان آلمان و شبه‌جزیره ایتالیا نظارت می‌کردند. این مکان شاهد امضای معاهدات مهم و اتخاذ تصمیمات سرنوشت‌سازی بود که توازن قدرت میان نهاد پاپ و امپراتوران هابسبورگ را تعیین می‌کرد و از همین رو، دژی نفوذناپذیر برای حفاظت از منافع کاتولیک در جنوب آلپ به شمار می‌رفت. زوال قدرت و کاربرد موزه با وقوع فرآیند مدیاتیزاسیون آلمان در سال ۱۸۰۳ میلادی، حاکمیت اسقف‌ها به پایان رسید و قلعه به دست ارتش اتریش افتاد تا به عنوان پادگان نظامی مورد استفاده قرار گیرد. در این دوران بسیاری از تزیینات داخلی آسیب دیدند، اما پس از جنگ جهانی اول و الحاق منطقه به ایتالیا، عملیات مرمت گسترده‌ای آغاز شد. | ## جمع‌بندی | امروزه این کاخ به عنوان یک موزه معتبر و گالری هنری فعالیت می‌کند و بازدیدکنندگان می‌توانند در تالارهای آن، تاریخ هزارساله پیوند میان سیاست، مذهب و هنر را در مرزهای مشترک فرهنگ‌های لاتین و ژرمن مشاهده کنند.
موضوع مقاله: کلیسای جامع ترنت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کلیسای جامع ترنت | مقدمه: این کلیسا که بر روی بقایای یک معبد باستانی و کلیسای قرن چهارم میلادی بنا شده، محل دفن سنت ویجیلیو(به ایتالیایی: San Vigilio)، قدیس حامی شهر است. | ## بخش 1: کلیسای جامع ترنت | این بنا به دلیل میزبانی از جلسات نهایی شورای ترنت در تاریخ مسیحیت شهرتی جهانی دارد و به عنوان نمادی از قدرت مذهبی در مرزهای جنوبی سرزمین‌های آلمانی شناخته می‌شود. معماری این بنا ترکیبی از سبک معماری رومانسک و سبک معماری گوتیک است که با استفاده از سنگ‌های آهکی محلی ساخته شده است. نمای خارجی با پنجره‌های گل‌سرخی عظیم و تزئینات سنگی ظریف، نشان‌دهنده گذار هنری از سادگی رومانسک به پیچیدگی‌های گوتیک در جنوب آلپ است. ساخت بخش‌های مختلف این کلیسا تا سده هجدهم ادامه یافت که منجر به ایجاد فضایی با شکوه و تاریخی گردید. نقش تاریخی در شورای ترنت کلیسای جامع سن ویجیلیو کانون جغرافیایی و معنوی شورای ترنت بین سال‌های ۱۵۴۵ تا ۱۵۶۳ میلادی بود. | ## بخش 2: کلیسای جامع ترنت | بسیاری از بیانیه‌های اصلی این شورا که به اصلاحات کاتولیک منجر شد، در مقابل محراب اصلی این کلیسا قرائت گردید. در طول جلسات شورا، این بنا شاهد حضور عالی‌ترین مقامات مذهبی و سیاسی اروپا بود که برای تعیین سرنوشت الهیاتی مسیحیت در برابر اصلاحات پروتستانی گرد هم آمده بودند. محراب باروک و تزئینات داخلی آن یادآور دورانی است که این کلیسا مرکز دیپلماسی جهانی کلیسای کاتولیک محسوب می‌شد. تزئینات داخلی و آثار هنری فضای داخلی کلیسا با نقاشی‌های دیواری قرون وسطایی و مجسمه‌های مذهبی ارزشمندی تزیین شده است. یکی از مهم‌ترین بخش‌های هنری، نقاشی‌های دیواری سده چهاردهم است که زندگی سنت ویجیلیو را به تصویر می‌کشند. | ## بخش 3: کلیسای جامع ترنت | همچنین، «چرخ بخت» که یک پنجره گرد بزرگ در نمای شمالی است، نمونه‌ای نادر از نمادگرایی قرون وسطایی در معماری کلیسایی است. وجود مقابر باشکوه شاهزاده-اسقف‌ها در داخل کلیسا، پیوند ناگسستنی میان قدرت دنیوی و مذهبی را در این ایالت تحت حمایت مجلس امپراتوری نشان می‌دهد. جایگاه در دوران نوین و میراث با وجود وقوع فرآیند مدیاتیزاسیون آلمان در سال ۱۸۰۳ و پایان قدرت دنیوی اسقف‌ها، کلیسای جامع سن ویجیلیو جایگاه خود را به عنوان قلب تپنده مذهبی منطقه حفظ کرد. این بنا امروزه نه تنها یک مکان مقدس برای عبادت، بلکه یک میراث جهانی است که سالانه هزاران گردشگر را برای تماشای شکوه تاریخی‌اش به ترنتو می‌کشاند. | ## جمع‌بندی | میدان کلیسای جامع (Piazza Duomo) با فواره نپتون و ساختمان‌های تاریخی اطرافش، یکی از زیباترین مجموعه‌های شهری در ایتالیا را شکل داده است که ریشه در دوران طلایی بی‌واسطگی امپراتوری دارد.
موضوع مقاله: شاهزاده اسقف‌نشین ترنت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاهزاده اسقف‌نشین ترنت | مقدمه: این ایالت که در سال ۱۰۲۷ میلادی توسط کنراد دوم تأسیس شد، توسط یک شاهزاده-اسقف اداره می‌شد که همزمان قدرت دنیوی و مذهبی را در دست داشت. | ## بخش 1: شاهزاده اسقف‌نشین ترنت | ترنت به دلیل موقعیت جغرافیایی‌اش به عنوان پلی میان فرهنگ‌های آلمانی و ایتالیایی عمل می‌کرد و برای قرن‌ها یکی از کانون‌های اصلی سیاست‌های امپراتوری در جنوب رشته‌کوه‌های آلپ بود. بی‌واسطگی امپراتوری و قدرت سیاسی اسقف‌های ترنت با دریافت امتیاز بی‌واسطگی امپراتوری، مستقیماً تابع امپراتور شدند و از سلطه حاکمان محلی ورونا رهایی یافتند. این جایگاه حقوقی به شاهزاده-اسقف اجازه می‌داد تا به عنوان یک حاکم مستقل در مجلس امپراتوری (رایشتاگ) حضور یابد. در سده‌های میانه، این ایالت نقش مهمی در تأمین امنیت گذرگاه برنر ایفا می‌کرد که اصلی‌ترین مسیر عبور ارتش‌های امپراتوری به سمت ایتالیا بود. این اهمیت راهبردی باعث می‌شد که امپراتوران همواره از استقلال و قدرت اسقف‌های ترنت در برابر زیاده‌خواهی‌های کنت‌های تیرول حمایت کنند. شورای ترنت و اصلاحات کاتولیک نام ترنت در تاریخ جهان بیش از هر چیز با شورای ترنت گره خورده است که بین سال‌های ۱۵۴۵ تا ۱۵۶۳ میلادی در این شهر برگزار شد. | ## بخش 2: شاهزاده اسقف‌نشین ترنت | این شورا که مهم‌ترین واکنش کلیسای کاتولیک به اصلاحات پروتستانی بود، ترنت را به مرکز مذهبی و دیپلماتیک کل اروپا تبدیل کرد. در این دوران، شاهزاده اسقف‌نشین تحت حاکمیت کاردینال کریستوفورو مادروتسو به شکوفایی بی‌نظیری دست یافت و شهر با بناهای باشکوه به سبک رنسانس تزیین شد. نتایج این شورا نه تنها دکترین کلیسا را بازتعریف کرد، بلکه نفوذ سیاسی اسقف‌نشین را در ساختار قدرت امپراتوری به شدت افزایش داد. معماری باروک و کاخ بوئون‌کونسیلیو اقامتگاه رسمی شاهزاده-اسقف‌ها، کاخ بوئون‌کونسیلیو، یکی از بزرگترین مجموعه‌های کاخ و دژ در شمال ایتالیاست. این بنا که ترکیبی از سبک‌های گوتیک و باروک است، با نقاشی‌های دیواری نفیس تزیین شده که زندگی روزمره و قدرت سیاسی حاکمان ترنت را به تصویر می‌کشند. کلیسای جامع سن ویجیلیو نیز که محل برگزاری بسیاری از جلسات شورای ترنت بود، با معماری رومانسک خود نمادی از تداوم قدرت مذهبی در این منطقه است. | ## بخش 3: شاهزاده اسقف‌نشین ترنت | این بناهای باشکوه نشان‌دهنده ثروت حاصل از تجارت و معادنی بود که تحت کنترل مستقیم اسقف قرار داشتند. انحلال و مدیاتیزاسیون پایان تاریخ چندصدساله شاهزاده اسقف‌نشین ترنت در جریان جنگ‌های ناپلئونی رقم خورد. در سال ۱۷۹۶ میلادی، نیروهای فرانسوی شهر را اشغال کردند و با فرآیند مدیاتیزاسیون آلمان در سال ۱۸۰۳، حاکمیت دنیوی اسقف‌ها رسماً ملغی شد. قلمرو اسقف‌نشین به کنت‌نشین تیرول ملحق گشت که در آن زمان بخشی از قلمروهای هابسبورگ بود. | ## جمع‌بندی | با وجود انحلال سیاسی، میراث فرهنگی و مذهبی این ایالت به عنوان نقطه تلاقی تمدن‌های لاتین و ژرمن در کوه‌های آلپ همچنان زنده باقی مانده است.
موضوع مقاله: پاندالوس مونتاگویی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پاندالوس مونتاگویی | مقدمه: پاندالوس مونتاگویی (به لاتین: ) یک گونه از میگوهای راستین آب‌های سرد از تیره است. | ## بخش 1: پاندالوس مونتاگویی | این‌گونه، گونه نماد سرده پاندالوس بوده و به نام‌های میگوی صورتی و میگوی ازوپ نیز شناخته می‌شود. توصیف و پراکندگی پاندالوس مونتاگویی می‌گویی نیمه‌شفاف با رنگ صورتی است که معمولاً تا حدود ۵ سانتی‌متر رشد می‌کند. نوک سر (روستروم) بلند و به سمت بالا خمیده‌است و ۱۰ تا ۱۲ دندانه در لبهٔ پشتی دارد. | ## بخش 2: پاندالوس مونتاگویی | این‌گونه پراکندگی -قطبی دارد و از گرینلند و ایسلند، اقیانوس منجمد شمالی و شمال اقیانوس اطلس تا رود آیلند و جزایر بریتانیا یافت می‌شود. زیست‌شناسی پاندالوس مونتاگویی همه‌چیزخوار، شکارچی و لاشه‌خوار است و رژیم غذایی آن عمدتاً شامل سخت‌پوستان کوچک مانند پاروپایان، هیدروئیدها و کرم‌های پرتاران است. بیشتر افراد این‌گونه ابتدا به‌صورت نر متولد می‌شوند و در سن ۱۲ تا ۱۵ ماهگی تغییر جنسیت داده و ماده می‌شوند. | ## بخش 3: پاندالوس مونتاگویی | در دریای شمال، هر ماده حدود ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ تخم در ماه نوامبر می‌گذارد و لاروها پس از تفریخ چندین مرحلهٔ پلانکتونی را طی کرده و سپس دگردیسی می‌یابند. | ## جمع‌بندی | این‌گونه به‌صورت تجاری در بریتانیا صید می‌شود، هرچند عمدتاً جایگزینی برای میگوی شمالی (P.
موضوع مقاله: ادبیات امروزین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ادبیات امروزین | مقدمه: ادبیات امروزین یا ادبیات معاصر به آن بخش از ادبیات گفته می‌شود که به‌طور کلی پس از جنگ جهانی دوم نوشته شده و با دوران تاریخ معاصر هم‌زمان است. | ## بخش 1: ادبیات امروزین | این اصطلاح در دانش ادبی و نقد ادبی کاربرد گسترده‌ای دارد و مجموعه آثار داستانی، شعری، نمایشی و دیگر گونه‌های ادبی نویسندگان زنده یا متعلق به دوره پس از جنگ را دربرمی‌گیرد. در برخی سنت‌های ادبی، سال ۱۹۴۵ نقطه آغاز شمرده می‌شود، در حالی که در برخی دیگر رویدادهای متأخرتری مانند فروپاشی دیوار برلین در سال ۱۹۸۹ مبنا قرار می‌گیرد. ادبیات امروزین زیرگونه‌های متعددی دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به رمانتیک معاصر اشاره کرد. این ادبیات لزوماً به درونمایه‌های سیاسی یا اجتماعی روز نمی‌پردازد و داستان‌های آن الزاماً در زمان حال جریان ندارند. شرح مفهوم واژه «ادبیات امروزین» اصطلاحی گاه‌شمارانه و گفتمانی است که وضعیت چشم‌انداز ادبی زمان حال را توصیف می‌کند. | ## بخش 2: ادبیات امروزین | جنبش‌های ادبی همواره برای نویسنده‌ای که دربارهٔ آثار هم‌دوره خود بحث می‌کند «امروزین» بوده‌اند. پیشینه و جنبش‌های ادبی جنبش‌های ادبی گوناگونی در دهه‌های پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفته‌اند. دهه ۱۹۴۰ پسااستعمارگرایی دهه ۱۹۵۰ پوچ‌گرایی آفروفوتوریسم نسل بیت شعر کانکریت شعر اعترافی رمان نو دهه ۱۹۶۰ پست‌مدرنیسم دهه ۱۹۷۰ نئوفرمالیسم دهه ۱۹۸۰ سایبرپانک ماکسیمالیسم شعر اجرایی شعرخوانی رقابتی دهه ۱۹۹۰ دهه ۲۰۰۰ مرزبندی زمانی تعیین مرز زمانی دقیق برای ادبیات معاصر از مباحث چالش‌برانگیز در نقد ادبی و نظریه ادبی است. در سنت ادبی آلمانی‌زبان، این اصطلاح گاه به اشاره دارد و گاه به ادبیات پس از ۱۹۸۹ و فروپاشی دیوار برلین محدود می‌شود. در سنت انگلیسی‌زبان نیز پایان جنگ جهانی دوم رایج‌ترین نقطه آغاز است، هرچند برخی پژوهشگران دهه ۱۹۶۰ یا حتی دهه ۱۹۸۰ را مبدأ می‌گیرند. | ## بخش 3: ادبیات امروزین | تنوع صداها و دیدگاه‌ها، توجه به هویت‌های حاشیه‌ای و اقلیتی، آزمایشگری در ساختار روایی و درهم‌آمیختگی گونه‌های ادبی از مهم‌ترین این ویژگی‌هاست. نهادها و زیرساخت‌ها نهادهای گوناگونی در جهان به شناسایی، نقد و ترویج ادبیات امروزین می‌پردازند. مجلات ادبی، جوایز ادبی، انتشارات تخصصی و پایگاه‌های اینترنتی از جمله این نهادها هستند. در حوزه آلمانی‌زبان، «دانشنامه انتقادی ادبیات امروزین آلمانی‌زبان» آگاهی‌هایی دربارهٔ زندگی و آثار نزدیک به ۷۰۰ نویسنده ادبیات پس از ۱۹۴۵ را گردآوری کرده‌است. ادبیات امروزین فارسی ادبیات فارسی امروزین نیز پس از جنگ جهانی دوم دگرگونی‌های ژرفی را تجربه کرد. | ## جمع‌بندی | جنبش شعر نو با نیما یوشیج، داستان‌نویسی نوین با صادق هدایت و جلال آل‌احمد و نسل‌های پس از آنان شکل تازه‌ای به ادبیات فارسی بخشیدند.