موضوع مقاله: روز تریفیدها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # روز تریفیدها | مقدمه: پس از اینکه اکثر مردم جهان توسط یک بارش شهابی ظاهری کور می‌شوند، گونه‌ای از گیاه مهاجم شروع به کشتن مردم می‌کند. | ## بخش 1: روز تریفیدها | اگرچه ویندهام قبلاً رمان‌های دیگری را با استفاده از ترکیب نام‌های مستعار دیگر منتشر کرده بود، اما این اولین رمانی بود که با نام «جان ویندهام» منتشر شد. از این داستان در سال ۱۹۶۲ فیلم بلندی به همین نام، سه سریال درام رادیویی (در سال‌های ۱۹۵۷ ، ۱۹۶۸ و ۲۰۰۱) و دو سریال تلویزیونی (در سال‌های ۱۹۸۱ و ۲۰۰۹) ساخته شده است. چکیده قهرمان داستان، بیل میسن، زیست‌شناسی است که زندگی خود را از طریق گیاهان تریفید بلند، سمی و گوشت‌خوار که قادر به حرکت هستند، گذرانده است. با توجه به سابقه خود، بیل مشکوک است که آنها در اتحاد جماهیر شوروی مهندسی زیستی شده‌اند و به‌طور تصادفی در طبیعت رها شده‌اند. به دلیل کیفیت صنعتی عالی روغنی که توسط تریفیدها تولید می‌شود و از آن به دست می‌آید، در سرتاسر جهان کشت‌های سنگین تریفیدی وجود دارد. داستان با بیل در بیمارستان شروع می‌شود، چشم‌هایش را پس از پاشیدن سم از نیش پانسمان می‌کنند. صبح روز بعد، او متوجه می‌شود که نور این نمایش غیرمعمول، هر کسی را که آن را تماشا کرده است، کور کرده است (بیل در ادامه این کتاب حدس می‌زند که «بارش شهابی» احتمالاً در مدار سلاح‌های ماهواره‌ای در حال چرخش بوده و به‌طور تصادفی به راه افتاده است). پس از بازکردن چشمانش، بیمارستان را در هرج‌ومرج می‌بیند، با کارکنان و بیمارانی که بینایی ندارند. او در لندن پر هرج‌ومرج پر از ساکنان نابینا پرسه می‌زند و با رمان‌نویس ثروتمند جوزلا پلیتون ملاقات می‌کند که پس از کشف اینکه مردی نابینا به‌زور از او به‌عنوان راهنما استفاده می‌کند، او را نجات می‌دهد. بیل و جوزلا که مجذوب یک نور واحد در بالای مجلس سنا در شهری تاریک شده‌اند، گروهی از بازماندگان بینا را به رهبری مردی به نام بیدلی که قصد دارد یک مستعمره در حومه شهر ایجاد کند، پیدا می‌کنند. چندهمسری ضمنی در طرح بیدلی برای بازسازی جامعه، برخی از اعضای گروه، به‌ویژه خانم دورانت مذهبی را به وحشت می‌اندازد. با این حال، قبل از اجرای این نقشه‌ها، مردی به نام ویلفرد کوکر دانشگاه را آتش می‌زند و تعدادی از افراد بینا از جمله بیل و جوسلا را می‌رباید. هر یک از آنها به یک فرد نابینا زنجیر می‌شوند و وظیفه رهبری یک اسکادران از نابینایان، جمع‌آوری مواد غذایی و سایر تدارکات را بر عهده می‌گیرند، که در تمام این مدت توسط تریفیدها و آشغال‌جمع‌کن‌های رقیب محاصره می‌شود. هنگامی که یک روز صبح از خواب بیدار‌ می‌شود و متوجه‌ می‌شود که بازماندگان او را ترک کرده‌اند، به مجلس سنا باز‌ می‌گردد تا جوسلا را جستجو کند، اما تنها راهنمایش آدرسی است که گروه بیدلی پشت سر گذاشته است. بیل با یک کوکر توبه‌کار همراه می‌شود و به آدرسی می‌رود، یک املاک روستایی به نام تینشام در ویلشایر. او بخشی از گروه بیدلی را پیدا‌ می‌کند که اکنون توسط دورانت رهبری‌ می‌شود، که در نهایت به او‌ می‌گوید که بیدلی چند روز قبل از رسیدن او به دورست رفته است. بیل و کوکر تصمیم‌ می‌گیرند به دنبال بیدلی بروند و گروه‌های کوچکی از افراد نابینا و بینا را در مسیر پیدا‌ می‌کنند. در نهایت آنها تصمیم به جدایی می‌گیرند، کوکر برای کمک به تینشام برمی‌گردد، در حالی که بیل پس از یادآوری سخنی که جوسلا درباره دوستانی که در آنجا داشت، به سمت ساسکس داونز می‌رود. در مسیر، بیل یک دختر جوان بینا به نام سوزان را نجات‌ می‌دهد که او را به تنهایی در خانه به دام افتاده‌ می‌یابد، در حالی که برادر جوانش مرده در باغ دراز کشیده است که توسط یک مرد سهل‌انگار کشته شده است. بازماندگان تلاش می‌کنند تا یک مستعمره خودکفا را در ساسکس با موفقیت ایجاد کنند، اما دائماً در معرض تهدیدات تریفیدها هستند که در اطراف حصار بیرونی جمع شده‌اند. چندین سال‌ می‌گذرد، تا اینکه یک روز نماینده‌ای از جناح بیدلی هلیکوپتری را در حیاط آنها فرود‌ می‌آورد و گزارش‌ می‌دهد که گروهش یک مستعمره در جزیره وایت ایجاد کرده است. صحبت دورانت در مورد دورست تلاشی عمدی برای پرتاب بیل به سفرش برای یافتن بیدلی بود. در حالی که بیل و دیگران تمایلی به ترک محل سکونت خود ندارند، گروه تصمیم می‌گیرند تابستان را قبل از نقل مکان به جزیره وایت در ساسکس ببینند. برنامه‌های آنها با ورود نمایندگان نظامی‌گرای یک دولت استبدادی خود انتصابی، با خودروی زرهی تسریع می‌شود. بیل رهبر را به‌عنوان یک مرد جوان بی‌رحم می‌شناسد که او در یک سفر آشغال‌جمع‌کن در لندن با او روبرو شده بود و او را تماشا کرده بود که یکی از گروه خود را که بیمار شده بود، با خونسردی اعدام می‌کند. دومی قصد دارد به بیل تعداد زیادی از افراد نابینا را بدهد تا از آنها مراقبت کنند و در مزرعه به‌عنوان کار برده از آنها استفاده کنند. | ## بخش 2: روز تریفیدها | گروه بیل با تظاهر به توافق، یک مهمانی برگزار‌ می‌کنند و در طی آن بازدیدکنندگان را تشویق به مست شدن‌ می‌کنند. در حالی که بازدیدکنندگان در خواب عمیقی هستند، از خانه بیرون‌ می‌آیند و ماشین زرهی را با ریختن عسل در مخزن سوخت از کار‌ می‌اندازند و از دروازه‌ها عبور‌ می‌کنند و آنها را برای ریختن تریفیدها باز‌ می‌گذارند. یک نسخه فشرده از کتاب نیز در مجله (Collier) در ژانویه و فوریه ۱۹۵۱ به‌صورت سریالی منتشر شد. در برخی از نسخه‌های این رمان، نکات تریفیدها به ذکر مختصری از نظریه‌های تروفیم لیسنکو، کشاورزی‌دان شوروی، یکی از طرفداران لامارکیسم مربوط می‌شود که در نهایت کاملاً رد شد. "در روزهایی که هنوز اطلاعات رد و بدل‌ می‌شد، روسیه موفقیت‌هایی را گزارش کرده بود. با این حال، بعدها، شکافی از روش‌ها و دیدگاه‌ها باعث شد که زیست‌شناسی در آنجا، تحت رهبری فردی به نام لیسنکو، مسیر دیگری را طی کند" (فصل ۲). لیسنکوئیسم در زمان خلق رمان هنوز توسط برخی استالینیسم‌های برجسته بین‌المللی دفاع‌ می‌شد. او صحنه‌ها و حوادث زیادی از جمله سکوت عجیب لندن در صبح یکشنبه پس از یک بمباران شدید را در نامه‌هایی به شریک دیرینه‌اش گریس ویلسون توصیف کرد. Francis McComas) آن را تحسین کردند و گفتند: «به ندرت جزئیات فروپاشی با چنین معقول بودن دقیق و بی‌واسطه بودن انسانی برخورد شده است و هرگز فروپاشی به چنین منبعی غیرعادی و وحشتناک نسبت داده نشده است».. برایان آلدیس عبارت تحقیرآمیز «فاجعه دنج» (Cozy catastrophe) را برای توصیف زیرژانر داستان‌های آخرالزمانی پس از جنگ که در آن جامعه به جز تعداد انگشت‌شماری از بازماندگان که قادر به لذت بردن از زندگی نسبتاً راحت هستند، نابود می‌شود، ابداع کرد. او روز تریفیدها را به‌عنوان نمونه برشمرد و تریفیدها را «کلاً عاری از اندیشه» توصیف کرد. مارگارت اتوود می‌نویسد: «می‌توان جنگ جهانی دوم را که ویندهام از جانبازان آن بود، یک جنگ «دنج» نامید، زیرا همه در آن نمردند». جان کلوت (John Clute) اظهار داشت که این کتاب به‌طور منظم برای برنامه‌های درسی مدرسه انتخاب می‌شد، زیرا "ایمن" بود. تاثیر فرهنگی به گفته کارگردان دنی بویل، سکانس افتتاحیه بیمارستانی فیلم روز تریفیدها الهام بخش الکس گارلند برای نوشتن فیلم‌نامه ۲۸ روز بعد (۲۰۰۲) شد. داستان کوتاه سال ۲۰۱۲ "چگونه یک تریفید بسازیم" نوشته کلی لاگور شامل بحث‌هایی در مورد مسیرهای ژنتیکی احتمالی است که می‌توان آنها را برای مهندسی تریفیدها دستکاری کرد.. مواضع علم و تکنولوژی روز تریفیدها به پیشرفت‌های بشر در علم و فناوری به‌عنوان عامل احتمالی فروپاشی جامعه‌ای که در رمان به تصویر کشیده شده است، اشاره می‌کند.اکنون آنها را با انزجاری دیدم که قبلاً هرگز در من ایجاد نکرده بودند. چیزهای بیگانه هولناکی که برخی از ما به‌نحوی خلق کرده بودیم و بقیه با حرص و طمع خود در سرتاسر جهان پرورش داده بودیم، حتی نمی‌شد طبیعت را به خاطر آنها سرزنش کرد. — بیل میسن، در روز تریفیدهامایکل داگلاس گرین در پایان‌نامه‌ای با عنوان نقد اجتماعی در رمان‌های اصلی جان ویندهام: رازهای تمدن و حقایق طبیعت، درباره سایر مشارکت‌های علمی در آخرالزمان رمان می‌نویسد:با این حال، آخرالزمان در روز تریفیدها صرفاً نتیجه ایجاد تریفیدها نیست. پس از آن که یک وحشت مصنوعی دیگر - یک ماهواره - به انحراف می‌افتد، تریفیدها آزاد می‌شوند. راوی ظهور نوعی موشک مداری (نه کاملاً بی‌شباهت به ICBM) را توصیف می‌کند که در شرق و غرب توسعه یافته و نه تنها سلاح‌های اتمی را حمل می‌کند، بلکه مواردی مانند بیماری‌های محصولات کشاورزی، بیماری‌های گاو، غبارهای رادیواکتیو، ویروس‌ها و عفونت‌ها را نیز حمل می‌کند. فقط از انواع آشنا، اما انواع کاملاً جدید که اخیراً در آزمایشگاه‌ها ابداع شده‌اند و همه در آنجا شناور هستند." — نقد اجتماعی در رمان‌های اصلی جان ویندهام: اسرار تمدن و حقایق طبیعت، ص ۲۸-۲۹ سیاست بریتانیا پس از جنگ جهانی دوم منتقدان شباهت‌های بین تریفیدها و استعمارزدایی را که پس از سال ۱۹۴۵ در اروپا رخ داد، برجسته کرده‌اند. در مقاله‌ای با عنوان «سیاست پساآخرالزمان: ایدئولوژی‌هایی در مورد محاکمه در روز تریفیده‌های جان ویندهام»، منتقد ادبی جری. Määttä می‌نویسد:می‌توان ادعا کرد که یکی از دلایلی که روز تریفیدهای جان ویندهام به‌چنین مخاطبان زیادی دست یافت، این است که می‌توان آن را به‌عنوان یک مذاکره نمادین از وضعیت بریتانیا در چند سال اول پس از جنگ جهانی دوم خواند. در جای دیگر، من همچنین پیشنهاد کرده‌ام که می‌توان به‌عنوان استعاره‌های تحریف‌شده برای مردمان مستعمره‌شده امپراتوری بریتانیا - که در میانه‌ی فرآیند استعمارزدایی - به سرزمین اصلی بریتانیا بازگشتند، می‌توان آن‌ها را که به‌طرز عجیبی تحلیل نشده است خواند، درست مانند مریخی‌ها. — سیاست‌های پساآخرالزمان: ایدئولوژی‌های در حال محاکمه در روز تریفیدها ۱۳.۲ جان ویندهام، «سیاست پساآخرالزمان: ایدئولوژی‌هایی در محاکمه در روز تریفیدها» اثر جان ویندهام.رابرت ییتس در مقاله خود «جنسیت و قومیت در حومه پساآخرالزمانی» پیوند دیگری را با استعمار پیشنهاد می‌کند:عنوان روز تریفیدها نشان‌دهنده یک تغییر نقش استعماری از این نوع است که در آن بشریت دیگر قوی‌ترین گونه نیست، و ماسن می‌گوید که «یک فکر غیرطبیعی است که یک نوع از موجودات باید دائماً تسلط داشته باشد». غل و زنجیر اجباری افراد بینا توسط کوکر به نابینایان بازتاب احساساتی است که برخی از شهروندان طبقه متوسط بریتانیا در پی تغییرات ایجاد شده توسط حزب کارگر پس از پیروزی در انتخابات ۱۹۴۵ آنها احساس کردند. | ## بخش 3: روز تریفیدها | از دست دادن هویت این رمان مکرراً سودمندی فردگرایی در دوران آخرالزمان را زیر سؤال می‌برد. کالین منلوو (Colin Manlove) این پدیده را در مقاله‌اش «همه چیز از بین می‌رود: روز تریفیدهای جان ویندهام» برجسته می‌کند:همزمان با این روند، افراد هویت خود را از دست می‌دهند. بخشی از این واقعیت از این ناشی می‌شود که همه اکنون در یک موقعیت مشترک قرار دارند، در فاجعه دیگر نمی‌توان یک زراعت‌دان، یک پزشک، یک کشاورز، یک رمان‌نویس بود، بلکه فقط یک فرد در برابر تریفیدها، تنها یک تمایز واقعی بود اگر بینا باشد. براکلی و اروینگ آلن، حقوق فیلم را خریداری کردند و در سال ۱۹۵۶ جیمی سانگستر را برای نوشتن فیلم‌نامه استخدام کردند. سانگستر معتقد بود که ویندهام یکی از بهترین رمان‌نویسان علمی‌تخیلی بود که در آن زمان می‌نوشت و از اینکه می‌خواست با رمان ویندهام «به‌هم زدن» بپردازد، هم افتخار می‌کرد و هم «کمی ترسید». سانگستر ادعا می‌کند که برای کارش دستمزد دریافت کرده است اما هرگز از تهیه‌کنندگان خبری نشده و فیلم ساخته نشده است. با این رمان موافق نبود، اما نشان داد که ریزه‌ها از طریق هاگ‌های حاصل از بارش شهابی به زمین رسیده‌اند. در سپتامبر ۲۰۱۰، ورایتی اعلام کرد که یک نسخه فیلم سه‌بعدی توسط تهیه کنندگان دن مورفی و میکائیل پریگر در حال برنامه‌ریزی است. اقتباس‌های بازی مدرسه تعطیلات لیپنیس، یک سازمان غیرانتفاعی که در دهه ۱۹۸۰ در اردوهای تابستانی آموزش تجربی در چکسلواکی پیشگام بود، یک بازی در فضای باز بر اساس داستان توسعه داد. نسخه ایتالیایی ۱۹۸۳ سیاه‌چال‌ها و اژدهایان پیشرفته (پشته آشفته)، فیگور ماجراجویی فانتزی توسط تی‌اس‌آر. اقتباس‌های چاپی مارول کامیکس این داستان را در مجله مجله دنیای ناشناخته علمی تخیلی (۱۹۷۵) اقتباس کرد. نسخه دوم اقتباس کوپر، برای رادیو بی‌بی‌سی ۴، اولین بار بین ۲۰ ژوئن و ۲۵ ژوئیه ۱۹۶۸ پخش شد. در سال ۱۹۷۱ این رمان خوانده شد (رادیو بی بی سی ۴ - ۱۰ × ۱۵ دقیقه، خوانده شده توسط گابریل وولف) یک عصاره ۲۰ دقیقه‌ای برای مدارس برای اولین بار در ۲۱ سپتامبر ۱۹۷۳ از رادیو بی بی سی ۴ پخش شد که توسط پیتر فوزارد اقتباس و تهیه شد. در سال ۱۹۸۰ این رمان خوانده شد (رادیو بی بی سی ۴/ساعت زن – ۱۴ × ۱۵ دقیقه، خوانده شده توسط دیوید اشفورد) اقتباسی از لنس دان در دو قسمت ۴۵ دقیقه‌ای برای سرویس جهانی بی‌بی‌سی اولین بار در ۸ و ۲۲ سپتامبر ۲۰۰۱ پخش شد. قسمت ۲ در ابتدا برای ۱۵ سپتامبر ۲۰۰۱ برنامه‌ریزی شده بود، اما به دلیل حملات ۱۱ سپتامبر دوباره برنامه‌ریزی شد. نسخه سریال تلویزیونی شش قسمتی (هر قسمت ۳۰ دقیقه) توسط بی‌بی‌سی در سال ۱۹۸۱ تولید شد و ابتدا در UKGold در اوایل دهه ۱۹۹۰ (به‌صورت قسمت‌های ۳×۵۰ دقیقه‌ای که برای فروش بین‌المللی ویرایش شد) و سپس در بی‌بی‌سی چهار تکرار شد. جان داتین در نقش بیل میسن نقش‌آفرینی کرد و نسبتاً به رمان وفادار بود، هرچند که جدول زمانی را به یک محیط معاصر منتقل کرد، با روغن تریفید که به‌عنوان یک افزودنی سوخت صرفه‌جویی در انرژی تولید می‌شد. در دسامبر ۲۰۰۹، بی‌بی‌سی نسخه جدیدی از داستان را پخش کرد که توسط ای‌آر (ER) و نویسنده نظم و قانون، پاتریک هاربینسون نوشته شده بود. دوگری اسکات در نقش بیل میسن، جولی ریچاردسون در نقش جو پلیتون، برایان کاکس در نقش دنیس میسن، ونسا ردگریو در نقش دورانت، ادی ایزارد در نقش تورنس و جیسون پریستلی در نقش کوکر بازی می‌کنند. در این نسخه، تریفیدها در ابتدا در زئیر فرگشت یافتند و روغن آنها به‌عنوان سوخت جایگزین برای جلوگیری از گرم شدن کره زمین استفاده می‌شود. تفاوت دیگر در طرح این بود که کره زمین توسط یک شراره خورشیدی به جای بارش شهابی کور شده بود. استودیو آمازون اعلام کرد برنامه‌ریزی شده برای اقتباس سریال تلویزیونی از این رمان با یوهان رنک که کارگردانی و تولید اجرایی برای فیلم‌های خشمگین است. این داستان ۲۵ سال پس از کتاب ویندهام می‌گذرد و بر ماجراهای دیوید پسر بیل میسن که به نیویورک، ایالات‌متحده آمریکا سفر می‌کند، تمرکز دارد. سایمون گولد سرزمین تریفیدها را در سال ۲۰۱۶ منتشر کرد و داستان کریستینا شوفیلد را ادامه داد و از جایی شروع کرد که کتاب «شب تریفیدها» اثر سایمون کلارک متوقف شد. با این حال، از سال ۲۰۲۳، این کتاب برای خرید در دسترس نیست و به هیچ شکلی دراماتیزه نشده است. | ## جمع‌بندی | این فیلم در «مستعمره» جزیره وایت در آستانه هزاره اتفاق می‌افتد و جزئیات تجمع بازماندگان از سرتاسر بریتانیا برای آخرین تلاش برای شکست دادن تهدید تریفیدها را شرح می‌دهد.