موضوع مقاله: مسائل زیست‌محیطی در اتحادیه اروپا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسائل زیست‌محیطی در اتحادیه اروپا | مقدمه: مسائل زیست‌محیطی در اتحادیهٔ اروپا شامل چالش‌هایی است که هم از سوی خود اتحادیه و هم از طرف کشورهای عضو آن شناسایی شده‌اند. | ## بخش 1: مسائل زیست‌محیطی در اتحادیه اروپا | اتحادیهٔ اروپا برای رسیدگی به این مسائل، دارای نهادهای فدرال متعددی است که سیاست‌گذاری‌ها و اقدامات عملی زیست‌محیطی را در سراسر کشورهای عضو تدوین و هماهنگ می‌کنند. این گزارش نشان می‌دهد که وسایل نقلیه موتوری به‌ویژه خودروهای سواری، کامیون‌ها و اتوبوس‌ها بیشترین سهم را در انتشار آلاینده‌هایی مانند نیتروژن دی‌اکسید، ذرات معلق (PM)، و ازن سطح پایین دارند. این آلاینده‌ها نه‌تنها کیفیت هوا را کاهش می‌دهند، بلکه تأثیرات منفی قابل‌توجهی بر سلامت انسان و اکوسیستم‌ها دارند. به‌عنوان بخشی از اقدامات مقدماتی مرتبط با بازنگری دستورالعمل سقف‌های ملی انتشار (NECD)، کمیسیون اروپا از گروه کاری NECPI (یعنی: سقف‌های ملی انتشار – ابزارهای سیاستی یاری می‌گیرد. این گروه کاری، بستری فنی و تخصصی‌ست برای بررسی سازوکارهای سیاست‌گذاری مؤثر جهت کاهش آلاینده‌های جوی خاص در کشورهای عضو اتحادیهٔ اروپا و بخشی کلیدی از فرایند به‌روزرسانی مقررات زیست‌محیطی در چارچوب اتحادیه به‌شمار می‌رود. به‌عنوان بخشی از اقدامات مقدماتی مرتبط با بازنگری دستورالعمل سقف‌های ملی انتشار (NECD)، کمیسیون اروپا از گروه کاری NECPI (یعنی: سقف‌های ملی انتشار – ابزارهای سیاستی) یاری می‌گیرد. این گروه کاری، بستری فنی و تخصصی‌ست برای بررسی سازوکارهای سیاست‌گذاری مؤثر جهت کاهش آلاینده‌های جوی خاص در کشورهای عضو اتحادیهٔ اروپا—و بخشی کلیدی از فرایند به‌روزرسانی مقررات زیست‌محیطی در چارچوب اتحادیه به‌شمار می‌رود. به دنبال حکم مهمی که در ژوئیه ۲۰۰۹ از سوی دیوان دادگستری اروپا (ECJ) صادر شد، شهروندان می‌توانند شوراهای محلی خود را مجبور به مقابله با آلودگی هوا کنند. او استدلال کرد که براساس این دستورالعمل، مقامات شهری مونیخ موظف بوده‌اند برای جلوگیری از فراتر رفتن سطح آلودگی از حدود مجاز، دست به اقدام بزنند. او پرونده‌اش را به دیوان دادگستری اتحادیهٔ اروپا (ECJ) برد و نتیجه این شد که: شهروندان اروپایی حق دارند از مقامات محلی خود درخواست برنامه‌های عملیاتی برای بهبود کیفیت هوا را داشته باشند، به‌ویژه در مواقعی که خطر عبور از حدود تعیین‌شدهٔ اتحادیه وجود دارد. جانسک سپس پرونده خود را به دیوان دادگستری اروپا برد، که قضات آن گفتند شهروندان اروپایی حق دارند در شرایطی که خطر فراتر رفتن از محدودیت‌های اتحادیه اروپا وجود دارد، از مقامات محلی برنامه‌های عملیاتی کیفیت هوا را درخواست کنند. قانونگذاری از اواخر دههٔ ۱۹۷۰، اتحادیهٔ اروپا (EU) سیاست‌هایی را با هدف توسعه و اجرای تدابیر مؤثر برای بهبود کیفیت هوا در سراسر اتحادیه در پیش گرفت. این آژانس در سال ۱۹۹۳، پس از انتخاب شهر کپنهاگ به‌عنوان مقر آن، تأسیس شد و فعالیت رسمی آن از سال ۱۹۹۴ آغاز گشت. | ## بخش 2: مسائل زیست‌محیطی در اتحادیه اروپا | مأموریت اصلی EEA این است که به اتحادیه و کشورهای عضو آن کمک کند تا تصمیم‌هایی آگاهانه در راستای بهبود محیط زیست و ادغام ملاحظات زیست‌محیطی در سیاست‌های اقتصادی اتخاذ کنند. این آژانس همچنین مسئول هماهنگی شبکهٔ اطلاعات و پایش محیط‌زیست اروپا (Eionet) است؛ شبکه‌ای مشارکتی میان کشورهای عضو که شامل حدود ۱۰۰۰ کارشناس و بیش از ۳۵۰ نهاد ملی است. این شبکه از گردآوری، ساماندهی، و توسعهٔ اطلاعات مرتبط با محیط زیست اروپا حمایت می‌کند. تغییرات اقلیمی تغییرات اقلیمی باعث افزایش ۲٫۳ درجهٔ سانتی‌گراد (۴٫۱۴ درجهٔ فارنهایت) دمای قارهٔ اروپا در سال ۲۰۲۲ نسبت به سطح پیشاصنعتی شده است. کارشناسان بین‌المللی اقلیم هشدار داده‌اند که افزایش دمای جهانی نباید از ۲ درجه فراتر رود، زیرا پیامدهای خطرناک‌تری خواهد داشت؛ بدون کاهش در انتشار گازهای گلخانه‌ای، این وضعیت ممکن است پیش از سال ۲۰۵۰ رخ دهد. تغییرات اقلیمی تمام مناطق اروپا را تحت تأثیر قرار می‌دهد و شدت و نوع تأثیرات در نقاط مختلف متفاوت است. اثرات آن بر کشورهای اروپایی شامل گرم‌تر شدن هوا و افزایش بسامد و شدت پدیده‌های شدید اقلیمی مانند موج‌های گرما است که با خود خطرات سلامتی و آسیب به اکوسیستم‌ها می‌آورند. کشورهای اروپایی از جمله انتشاردهندگان اصلی گازهای گلخانه‌ای در سطح جهانی هستند، اگرچه اتحادیهٔ اروپا و دولت‌های چند کشور طرح‌هایی را برای کاهش آثار تغییر اقلیم و گذار انرژی در قرن بیست‌ویکم ارائه کرده‌اند. در نظرسنجی اقلیمی بانک سرمایه‌گذاری اروپا در سال ۲۰۲۰، ۹۰ درصد اروپاییان معتقد بودند که فرزندان‌شان آثار تغییر اقلیم را در زندگی روزمره تجربه خواهند کرد. مناطق حفاظت‌شده مناطق حفاظت‌شدهٔ اتحادیهٔ اروپا، نواحی‌ای هستند که به‌دلیل ارزش زیست‌محیطی، فرهنگی یا تاریخی خود برای کشورهای عضو اتحادیه، نیازمند و/یا مشمول حفاظت ویژه هستند. سیاست سیاست زیست‌محیطی اتحادیهٔ اروپا (EU) در سال ۱۹۷۳ با آغاز برنامه‌ای تحت عنوان «برنامهٔ اقدام زیست‌محیطی» پایه‌گذاری شد. از آن زمان تاکنون، این سیاست به‌تدریج گسترش یافته و «طی چند دهه، طیف وسیعی از موضوعات گوناگون را دربر گرفته» (به‌نقل از رویترز). بنا بر برآورد مؤسسهٔ سیاست زیست‌محیطی اروپا در سال ۲۰۱۵، «مجموعهٔ قوانین زیست‌محیطی اتحادیهٔ اروپا» شامل بیش از ۵۰۰ دستورالعمل، مقررات و تصمیم بوده است. | ## بخش 3: مسائل زیست‌محیطی در اتحادیه اروپا | طی دهه‌های گذشته، اتحادیهٔ اروپا مجموعه‌ای گسترده از قوانین زیست‌محیطی را وضع کرده که در نتیجهٔ آن، آلودگی هوا، آب و خاک به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته است. قوانین مربوط به مواد شیمیایی نیز به‌روزرسانی شده و استفاده از بسیاری از ترکیبات سمی یا خطرناک محدود گشته است. انرژی تجدیدپذیر پیشرفت انرژی تجدیدپذیر در اتحادیهٔ اروپا تحت‌تأثیر بازنگری سال ۲۰۲۳ در دستورالعمل انرژی تجدیدپذیر توسط کمیسیون اروپاست؛ این بازنگری هدف الزام‌آور اتحادیه برای سال ۲۰۳۰ را از ۳۲٪ به حداقل ۴۲٫۵٪ افزایش داد. این دستورالعمل از ۲۰ نوامبر ۲۰۲۳ در تمام کشورهای اتحادیه لازم‌الاجرا شد و با اهداف گسترده‌تر اقلیمی، مانند *کاهش حداقل ۵۵٪ از انتشار گازهای گلخانه‌ای تا سال ۲۰۳۰ و دستیابی به بی‌طرفی اقلیمی تا سال ۲۰۵۰ همسو است. همچنین، راهبرد «انرژی ۲۰۲۰» از اهداف خود فراتر رفت و اتحادیه در سال ۲۰۲۰ به سهم ۲۲٫۱٪ انرژی تجدیدپذیر دست یافت (بالاتر از هدف ۲۰٪). در سال ۲۰۲۳، بزرگ‌ترین دستهٔ انرژی تجدیدپذیر اروپا زیست‌تودهٔ جامد، مایع و گازی بود که نیمی از مصرف انرژی تجدیدپذیر سال را شامل شد. به‌ویژه، چوب به‌عنوان اصلی‌ترین منبع انرژی تجدیدپذیر در اروپا شناخته شد—بسیار جلوتر از انرژی خورشیدی و بادی. در بخش گرمایش و سرمایش، انرژی‌های تجدیدپذیر ۲۶٫۲٪ از کل مصرف را تأمین کردند (افزایشی ۱۱٫۷ درصدی نسبت به ۲۰۰۴). در مقابل، لوکزامبورگ با تنها ۱۱٫۶٪ پایین‌ترین سهم را داشت، و پس از آن بلژیک (۱۴٫۷٪)، مالت (۱۵٫۱٪) و ایرلند (۱۵٫۳٪) قرار گرفتند. دستورالعمل انرژی تجدیدپذیر مصوب ۲۰۰۹ چارچوبی برای تقسیم هدف ۲۰٪ اتحادیه تا سال ۲۰۲۰ میان کشورهای عضو ارائه کرده بود. این دستورالعمل با در نظر گرفتن شرایط آغازین و ظرفیت‌های متفاوت، اهداف خاصی را برای هر کشور تعیین کرد. | ## جمع‌بندی | ۲۶ کشور عضو موفق به دستیابی به اهداف ملی خود تا سال ۲۰۲۰ شدند؛ تنها استثنا فرانسه بود که با هدف ۲۳٪، تنها به ۱۹٫۱٪ دست یافت.