aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: السوالمه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # السوالمه | مقدمه: السوالمه روستایی فلسطینی عرب‌نشین در زیربخش یافا بود که در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۳۰ مارس ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. | ## بخش 1: السوالمه | این روستا در ۱۱ کیلومتری شمال‌شرقی یافا و ۲ کیلومتری شمال رودخانه العوجا (رود یرقون) قرار داشت. روستای السوالمه را عرب‌های بادیه‌نشین سوالمه بنیاد نهادند که پیشینه حضورشان در فلسطین به پیش از دوره عثمانی بازمی‌گردد. آنان نخست به‌صورت فصلی در این محل اتراق می‌کردند اما به‌تدریج ساکن شدند و خانه‌های آجری ساختند. روستا بر زمینی نسبتاً هموار با شیب ملایم از شمال به جنوب و در ارتفاع ۲۵ متری از سطح دریا بنا شده بود. در بخش شرقی روستا وادی سماره جریان داشت که به رودخانه العوجا می‌ریخت و چاه‌هایی در بخش شمالی آب آشامیدنی و کشاورزی را فراهم می‌کردند. | ## بخش 2: السوالمه | پیشینه دوران عثمانی در سال ۱۰۵۱ هجری قمری (۱۶۴۱/۱۶۴۲ میلادی) قبیله بادیه‌نشین سوالمه از نواحی اطراف یافا به روستاهای صبطره، بیت دجن، الصفیریه، جنداس، لد و یازور که جزو وقف خاصکی سلطان بودند حمله بردند. در سال ۱۸۸۲ میلادی در «بررسی فلسطین غربی» که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، در مورد «خربه اس سوالیمیه» تنها آمده بود: «فقط آثاری از ویرانه‌ها دیده می‌شود.» کاوش‌های باستان‌شناختی آثاری از خاکسپاری نوزادان در خمره متعلق به اواخر دوره عثمانی را آشکار ساخت که معمولاً با کوچ‌نشینان یا کارگران سیار با ریشه‌های مصری مرتبط دانسته می‌شود. دوره قیمومت بریتانیا بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا برگزار کردند، روستای سوالمه ۷۰ نفر جمعیت مسلمان داشت. بر اساس آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۸۰۰ مسلمان بود و مساحت کل اراضی آن ۵٬۹۴۲ دونوم بود. از این مساحت، ۸۹۴ دونوم به کشت مرکبات و موز، ۱۹۱ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۴٬۵۶۶ دونوم به کشت غلات اختصاص داشت و ۲۹۱ دونوم زمین غیرقابل‌کشت بود. | ## بخش 3: السوالمه | جنگل‌هایی در شمال اراضی روستا گسترده بود و باغ‌های مرکبات بیشتر در بخش غربی قرار داشتند. رویدادهای ۱۹۴۸ و پس از آن بنی موریس «بیم از گرفتار شدن در جنگ» و «تأثیرپذیری از سقوط شهر مجاور» را دلایل تخلیه روستا در ۳۰ مارس ۱۹۴۸ ذکر کرده‌است. احتمال می‌رود که السوالمه پیش از پایان قیمومت بریتانیا در ۱۵ مه ۱۹۴۸ به دست نیروهای صهیونیست افتاده باشد؛ زیرا در آن بازه زمانی تمامی نوار ساحلی میان حیفا و تل‌آویو زیر کنترل آنان بود. وضعیت کنونی در سال ۱۹۹۲ توصیف محل روستا چنین بود: کاکتوس‌ها (صبر) در محل روستا می‌رویند و هیچ نشانه قابل‌شناسایی از خانه‌های پیشین (چادرها یا خانه‌های خشتی) باقی نمانده‌است. | ## جمع‌بندی | تنها بقایای یک اتاق از ساختمان مدرسه بازشناختنی است و بزرگراهی از کنار شمالی محل می‌گذرد.
موضوع مقاله: مسجد الشمعه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسجد الشمعه | مقدمه: مسجد الشمعه که با نام مسجد باب الدارم نیز شناخته می‌شود، یک مسجد تاریخی واقع در حی النجارین (محلهٔ نجاران) در محلهٔ زیتون در بخش قدیمی شهر غزه در فلسطین است. | ## بخش 1: مسجد الشمعه | این مسجد در ۸ مارس ۱۳۱۵ میلادی به دست سنجر الجاولی، فرماندار مملوکی غزه، ساخته شد. واژهٔ «شمعه» در عربی به معنای «شمع» است، هرچند خاستگاه این نام‌گذاری دانسته نیست. مسجد الشمعه فاقد مناره است و از زمان ساخت در سدهٔ چهاردهم میلادی تاکنون بارها بازسازی و مرمت شده‌است. | ## بخش 2: مسجد الشمعه | کتیبه‌ای که اکنون بر دیوار این مسجد نصب است در اصل به مسجد دیگری تعلق داشته که سنجر الجاولی پیش‌تر بنا کرده بود و در سال ۱۷۹۹ میلادی هنگام حملهٔ ناپلئون به غزه ویران شد. پیشینه مسجد الشمعه در ۸ مارس ۱۳۱۵ میلادی به فرمان سنجر الجاولی، فرماندار مملوکی غزه، در محلهٔ نجاران واقع در بخش قدیمی شهر غزه بنا شد. کتیبه و مسجد پیشین الجاولی کتیبه‌ای که بر دیوار مسجد الشمعه نقش شده، وقف‌نامهٔ سنجر الجاولی و سلطان مملوکی الناصر محمد را شرح می‌دهد. | ## بخش 3: مسجد الشمعه | آن مسجد در سال ۱۷۹۹ میلادی هنگام حملهٔ ناپلئون به غزه ویران شد و سنگ‌هایش در ساختمان‌های دیگر غزه به کار رفت، اما کتیبه‌اش به مسجد الشمعه منتقل شد. ابن بطوطه در سال ۱۳۵۵ میلادی از این مسجد بازدید کرد و دربارهٔ آن چنین نوشت: «غزه مسجد جامع زیبایی (مسجد جامع غزه) داشت، اما این روزها نماز جمعه در مسجدی که امیر الجاولی ساخته برگزار می‌شود. | ## جمع‌بندی | ساختمانی باشکوه و استوار است و منبرش از سنگ مرمر سپید ساخته شده.» امامان مسجد دانشمند اسلامی سدهٔ پانزدهم میلادی شمس‌الدین سخاوی یادآور شده که خطیب یوسف الغزی در سال‌های ۱۴۴۰ تا ۱۴۴۱ میلادی امام این مسجد بود.
موضوع مقاله: الشوکه التحتا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # الشوکه التحتا | مقدمه: الشوکه التحتا روستایی فلسطینی و عرب‌نشین در قضای صفد بود که در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین در ۳۱٫۵ کیلومتری شمال شرقی شهر صفد قرار داشت. | ## بخش 1: الشوکه التحتا | این روستا در ۱۴ مه ۱۹۴۸ در جریان جنگ داخلی فلسطین (۱۹۴۷–۱۹۴۸) و در پی عملیات یفتاح به دست گردان نخست پالماخ از سکنه تخلیه شد. مساحت کل اراضی روستا ۲٬۱۳۲ دونوم بود و جمعیت آن بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ به ۲۰۰ نفر می‌رسید که همگی مسلمان بودند. پس از تخلیه، هیچ شهرکی بر بستر این روستا ساخته نشد و امروزه تنها ویرانه‌ها و پوشش گیاهی خودرو در محل آن دیده می‌شود. پیشینه در محدوده روستا دو خرابه (خربه) به نام‌های تل‌القاضی و خربةالضیعه وجود داشت. در سال ۱۸۸۱ میلادی، پیمایش فلسطین غربی که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، مکانی به نام را در این ناحیه شناسایی کرد که به معنای «ویرانه دافنه (خرزهره)» بود. | ## بخش 2: الشوکه التحتا | شواهد باستان‌شناختی و نام‌شناختی (توپونیمیک) حاکی از آن است که این نام در دوره عثمانی به‌صورت دفنه در دفترهای مالیاتی سده شانزدهم و پیمایش‌های سده نوزدهم ثبت شده و سپس در دوره مدرن جای خود را به نام «الشوکه التحتا» داده‌است. دوره قیمومت بریتانیا بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت روستا ۱۳۶ نفر بود که همگی مسلمان بودند و در ۳۱ خانه زندگی می‌کردند. بر اساس آمار روستایی سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا به ۲۰۰ نفر مسلمان رسیده بود و مساحت کل اراضی آن ۲٬۱۳۲ دونوم بود. از این میان ۱٬۸۴۵ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱۴۰ دونوم به کشت غلات و ۱۷ دونوم به اراضی غیرقابل‌کشت اختصاص داشت. جنگلی در سمت شمالی روستا را فرامی‌گرفت و آبراهه‌های دائمی از سوی تل‌القاضی از میان روستا عبور می‌کردند. | ## بخش 3: الشوکه التحتا | بخش عمده زمین‌های کشاورزی آبی بودند و شامل باغ‌های میوه می‌شدند؛ بخش دیگری نیز دیم‌کاری بود. عملیات یفتاح که از سوی گردان نخست پالماخ هدایت می‌شد، هدف تخلیه صفد و روستاهای پیرامون آن را دنبال می‌کرد و الشوکه التحتا یکی از روستاهایی بود که در این عملیات از سکنه خالی شد. وضعیت کنونی امروزه محل روستا پوشیده از خار، علف‌های هرز و صبر (کاکتوس) است و سنگ‌های پراکنده‌ای بر جای مانده از تخریب ساختمان‌ها در آن دیده می‌شود. | ## جمع‌بندی | نزدیک‌ترین شهرک‌های یهودی‌نشین به آن، دان و دفنه هستند که ساکنانشان اراضی پیرامون روستای ویران‌شده را کشت می‌کنند.
موضوع مقاله: الشونه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # الشونه | مقدمه: الشونه روستایی عرب‌نشین فلسطینی در بخش صفد در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. | ## بخش 1: الشونه | الشونه در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در سرزمین قیمومتی فلسطین در ۳۰ آوریل ۱۹۴۸ از سوی گردان نخست پالماخ در چارچوب عملیات یفتاح پاکسازی قومی و تخلیه شد. امروزه محوطه‌ای که روستا بر آن بنا شده بود به پناهگاه حیات وحش ناحال عمود تبدیل شده‌است. پیشینه ویکتور گِرَن در سال ۱۸۷۵ این مکان را چنین توصیف کرد: «ساختمانی از سنگ آهک سفید آمیخته با سنگ‌های بازالت سیاه که به‌صورت ردیف‌های متناوب چیده شده‌اند. هرچند این شیوه در ساخت‌وسازهای جدید عربی رایج است، می‌توان نشان داد که ریشه‌ای کهن دارد و بنابراین بنا ممکن است قدیمی باشد. 412 موقعیت جغرافیایی روستای الشونه در نقطه‌ای قرار داشت که چند دره کوچک به هم می‌پیوستند و مجرای واحدی به نام وادی العامود را شکل می‌دادند. | ## بخش 2: الشونه | ارتفاع روستا ۵۰ متر بالاتر از سطح دریا بود و تپه‌هایی آن را از همه سو جز سمت جنوب غربی فراگرفته بودند. از روستاهای همجوار الشونه می‌توان القدیریه، یاقوق، فراضیه، الظاهریه التحتا، خربة الحقاب و عکبره را نام برد. شبکه‌ای از راه‌های خاکی از الشونه منشعب می‌شد و آن را به روستاها و خرابه‌های اطراف پیوند می‌داد و یکی از این راه‌ها الشونه را به یاقوق متصل می‌کرد. صخره‌های صعب‌العبور در سمت شرقی و جنوب‌شرقی روستا باعث شده بود که ساختمان‌ها در جهت غربی و در دامنه بلندی‌ها گسترش یابند. 41 در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۳۳۷ تن افزایش یافت که باز هم همگی مسلمان بودند و در ۶۵ خانه زندگی می‌کردند.Mills, 1932, p. | ## بخش 3: الشونه | مالکیت زمین تا سال ۱۹۴۵ فلسطینیان ۳٬۴۷۶ دونم از زمین‌های روستا را در مالکیت داشتند و ۱۸۴ دونم نیز زمین مشاع بود. ۱۹۴۸ و تخلیه روستا تاریخ دقیق سقوط الشونه مشخص نیست، اما با توجه به موقعیت جغرافیایی آن، بر این گمانند که در چارچوب حمله نیروی پالماخ در نبرد موسوم به عملیات یفتاح و به دست گردان نخست آن اشغال شده باشد. احتمال می‌رود ورود به روستا در اواخر آوریل تا اوایل مه ۱۹۴۸ رخ داده باشد، هم‌زمان با تخلیه روستاهای مجاور در آماده‌سازی برای حمله به صفد. روستا در زمان حاضر تپه‌ای که روستا بر آن بنا شده بود اکنون حصارکشی شده و دیوارهای سنگی فروریخته خانه‌های ویران‌شده بر آن دیده می‌شود. در وادی العمود دو خانه سنگی با درها و پنجره‌های قوسی‌شکل باقی مانده که تقریباً سالم‌اند هرچند متروک‌اند. | ## جمع‌بندی | زمین‌های پیرامون روستا به محمیه طبیعی ناحال عمود تبدیل شده که به‌عنوان پناهگاه حیات وحش و چراگاه نیز به کار می‌رود.
موضوع مقاله: ام الزینات | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ام الزینات | مقدمه: این روستا در ۲۰٫۵ کیلومتری جنوب شرقی حیفا و بر دامنه‌های جنوبی کوه کرمل در ارتفاع نزدیک به ۳۲۰ متری از سطح دریا جای داشت. | ## بخش 1: ام الزینات | ام الزینات در ۱۵ مه ۱۹۴۸ در جریان جنگ اعراب و اسرائیل توسط گردان چهارم تیپ ۱ گولانی تصرف شد و ساکنان باقی‌مانده اخراج شدند. همچنین چند آرامگاه سنگ‌تراشیده در جنوب و جنوب غربی روستا کشف شده که به دوران مسیحی نسبت داده می‌شوند. دوران عثمانی در سال ۱۸۵۹ کنسول انگلیسی راجرز جمعیت روستا را ۳۵۰ نفر و زمین‌های کشاورزی آن را ۲۵ فدان برآورد کرد. برخی باغ‌ها با کاکتوس محصور بودند و «مضافه» (مهمان‌خانه) هم‌زمان به‌عنوان مسجد به کار می‌رفت. در سال ۱۸۸۲ پیمایش غرب فلسطین توسط صندوق اکتشاف فلسطین روستا را چنین وصف کرد: «روستایی با اندازهٔ مناسب بر روی یک یال کوهستانی که خانه‌هایش بیشتر از سنگ ساخته شده و چاهی در جنوب آن قرار دارد. به نظر محلی باستانی است با آرامگاه‌های سنگ‌تراشیدهٔ فراوان.» فهرست جمعیتی نزدیک به سال ۱۸۸۷ نشان می‌دهد که ام الزینات در حدود ۷۵۰ ساکن داشت که همه مسلمان بودند. | ## بخش 2: ام الزینات | ام الزینات دارای یک دبستان پسرانه بود که در سال ۱۸۸۸ توسط عثمانی‌ها بنیان‌گذاری شد. دوران قیمومت بریتانیا در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین جمعیت ام الزینات ۷۸۷ نفر بود: ۷۸۲ مسلمان و ۵ مسیحی که مسیحیان همگی از فرقهٔ ملکی بودند. مساحت کل اراضی ۲۲٬۱۵۶ دونم بود که از آن میان ۱٬۷۴۲ دونم باغ و زمین آبی، ۹٬۸۷۹ دونم زمین غلات‌کاری و ۶۹ دونم زمین ساخته‌شده بود. جغرافیا و زندگی روزمره روستا میان چند آبراهه جای داشت: وادی الملح در شرق، وادی الناطف در شمال و وادی الصرار در غرب؛ در جنوب دشت الروحه گسترده بود. آب آشامیدنی از چشمه‌هایی چون عین البویضه، عین الصفصافه و عین الشکاک و نیز از چاه‌هایی در شمال و جنوب روستا تأمین می‌شد. معاش ساکنان بر کشاورزی و دام‌پروری در دشت الروحه استوار بود و چهار کارگاه روغن‌کشی زیتون در روستا وجود داشت. | ## بخش 3: ام الزینات | آموزش در دبستان تنها برای پسران و تا پایهٔ هفتم بود و درس‌ها عبارت بودند از عربی، حساب، انگلیسی و علوم اجتماعی. دانش‌آموزانی که خواهان ادامهٔ تحصیل بودند ناگزیر از رفتن به خارج از روستا بودند. یکی از روستاییان گفته‌است: «یک روز پیش از سقوط ام الزینات، سه مرد از شهرک عین هاعمک وارد روستای ما شدند و هشدار دادند که نیروهای هاگانا آمادهٔ ورود به روستا هستند و هدفشان ترساندن ما برای ترک روستاست. برخی ترسیدند و گریختند و برخی ماندند و سرنوشت خود را انتظار کشیدند.» تیپ ۱ گولانی روستا را در ۱۵ مه ۱۹۴۸ تصرف کرد و ساکنان باقی‌مانده را بیرون راند. در اوت ۱۹۴۸ نیروهای اسرائیلی بازگشتند با دستور کشتن هر مرد و اخراج هر زنی که در روستا یافته شود. روستا امروز در سال ۱۹۹۲ ولید خالدی محل روستا را چنین توصیف کرد: «خانه‌ها به تل‌های آوار تبدیل شده‌اند که در سراسر محل پراکنده‌اند. | ## جمع‌بندی | بخشی از زمین‌های پیرامون را کشاورزان اسرائیلی برای چرای دام و کاشت درختان زیتون و میوه به کار می‌برند.» ساکنان آواره‌شدهٔ روستا به اردوگاه‌های آوارگان از جمله اردوگاه نور شمس، اردوگاه جلزون و اردوگاه فارعه پناه بردند.
موضوع مقاله: ام الشوف | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ام الشوف | مقدمه: ام الشوف روستایی عرب فلسطینی بود که در ۲۹٫۵ کیلومتری جنوب حیفا، بر دامنه‌ای شیب‌دار در وادی المرح قرار داشت. | ## بخش 1: ام الشوف | این روستا بر پیامد یک حمله نظامی در ۱۲ تا ۱۴ مه ۱۹۴۸، درست پیش از آغاز جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، از سکنه تهی شد. ام الشوف در بخش حیفا از سرزمین‌های تحت قیمومت بریتانیا بر فلسطین جای داشت و مساحت زمین‌هایش ۷٬۴۲۶ دونم (نزدیک به ۷٫۴ کیلومترمربع) بود. روستا در ارتفاع ۱۲۵ متری از سطح دریا واقع بود و راه‌های فرعی آن را به روستاهای همسایه و جاده ساحلی و جاده حیفا–جنین پیوند می‌داد. پس از جنگ، منطقه به اسرائیل ملحق شد و موشاو گیوات نیلی در سال ۱۹۵۳ بر زمین‌های روستا بنیاد نهاده شد. جغرافیا روستای ام الشوف در بخش حیفا و بر شیب ملایمی از وادی المرح در منطقه بلاد الروحاء قرار داشت و رویش به سوی شمال بود. مساحت کل زمین‌های آن ۷٬۴۲۶ دونم بود که از این میان ۱۰۷ دونم زمین آبی یا باغ، ۶٬۱۷۵ دونم زیر کشت غلات و ۳۱ دونم زمین ساخته‌شده بود. نزدیک به ۱٬۱۰۴ دونم از زمین‌ها غیرقابل کشت بود و ۱٬۱۰۶ دونم به‌عنوان زمین دولتی رده‌بندی شده و مابقی در مالکیت عرب‌ها بود. | ## بخش 2: ام الشوف | زمین‌های روستا با اراضی روستاهای خبیزه، صابرین، قنیر، عرعره و سندیانه هم‌مرز بود. در سال ۱۸۸۲ گزارش «پیمایش فلسطین غربی» از صندوق اکتشاف فلسطین ام الشوف را این‌گونه وصف کرد: «روستایی کوچک با آبرسانی خوب از دو چشمه در سمت شمال که در آن سو باغچه‌ای کوچک نیز هست.» فهرستی از جمعیت در حدود سال ۱۸۸۷ نشان داد که ام الشوف نزدیک به ۳۷۵ ساکن داشت که همگی مسلمان بودند. دوره قیمومت بریتانیا در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، جمعیت ام الشوف ۲۵۲ تن و همگی مسلمان بودند. بر پایه آمار روستایی ۱۹۴۵، جمعیت به ۴۸۰ مسلمان رسیده بود و مساحت زمین‌ها ۷٬۴۲۶ دونم بود. شورش عرب ۱۹۳۶–۱۹۳۹ ام الشوف مانند دیگر روستاهای عرب فلسطین در دوره شورش عرب (۱۹۳۶–۱۹۳۹) یک دسته مسلح محلی به فرماندهی احمد الجربوع داشت که زیر نظر صبری حمد عصفور و یوسف ابودره عمل می‌کرد. مهم‌ترین درگیری این دسته نبرد تابستان ۱۹۳۸ بود؛ پس از آن، نیروهای بریتانیایی روستا را محاصره کردند، حکومت نظامی برقرار ساختند، مردان را در مسجد گردآوردند، ۱۱ تفنگ مصادره کردند و صاحبانشان را بازداشت نمودند. سربازان بریتانیایی سپس به خانه‌ها ریختند و ذخیره‌های غذایی شامل گندم، جو، عدس، نخود، ذرت، کنجد و آرد را با ریختن روغن و نفت بر آن‌ها تباه کردند. | ## بخش 3: ام الشوف | جنگ ۱۹۴۸ و پیامدها ام الشوف در اوایل مه ۱۹۴۸ پس از یورش نیروهای ایرگون (ایتسل) از سکنه تهی شد. بیشتر ساکنان پیش از رسیدن نیروهای مهاجم روستا را ترک کرده بودند زیرا از سرنوشت روستای همسایه صابرین آگاه شده بودند. یک شبه‌نظامی محلی و شماری از داوطلبان ارتش رهایی‌بخش عرب از روستا دفاع می‌کردند. سربازان ایرگون آوارگانی از ام الشوف را بازرسی کردند و یک تپانچه و یک تفنگ یافتند. هفت مرد جوان را از میان آوارگان جدا ساختند و چون هیچ‌یک مالکیت سلاح‌ها را نپذیرفت، همه را اعدام کردند. پس از جنگ، منطقه به اسرائیل ملحق شد و موشاو گیوات نیلی در سال ۱۹۵۳ بر زمین‌های روستا، در جنوب محل آن بنا شد. | ## جمع‌بندی | در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «توده‌هایی از آوار سنگی خانه‌ها در سراسر محل پراکنده‌اند و گیاهان صبر (کاکتوس)، خار و بوته آن را پوشانده‌اند.
موضوع مقاله: صوریئل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # صوریئل | مقدمه: این روستا در منطقهٔ جلیل واقع شده و در حوزهٔ اداری شورای منطقه‌ای معاله یوسف قرار دارد. | ## بخش 1: صوریئل | صوریئل در سال ۱۹۵۰ بر زمین‌های روستای فلسطینی سحماتا بنیان‌گذاری شد که ساکنان آن در جریان جنگ ۱۹۴۸ آواره شده بودند. نام روستا برگرفته از شخصیت کتاب مقدسی صوریئل پسر اَبیحائیل است که در سفر اعداد (۳:۳۵) از او یاد شده‌است. پس از چند سال، بنیان‌گذاران یمنی روستا را ترک کردند و گروهی از مهاجران یهودی مراکشی جایگزین آنان شدند. جغرافیا صوریئل در ارتفاع ۶۳۳ متری از سطح دریا، در منطقهٔ کوهستانی حاشیهٔ غربی کوه مرون در بخش مرکزی جلیل بالا قرار دارد. این روستا در فاصلهٔ نزدیک به ۲۰ کیلومتری ساحل دریای مدیترانه و حدود ۶ کیلومتری مرز لبنان واقع شده‌است. صوریئل در فاصلهٔ نزدیک به ۳ کیلومتری شرق شهر معالوت-ترشیحا، حدود ۱۱۵ کیلومتری شمال شرقی تل‌آویو و نزدیک به ۳۷ کیلومتری شمال شرقی حیفا جای دارد. پیشینه بنیان‌گذاری موشاو صوریئل در سال ۱۹۵۰ به عنوان یک «روستای کار» بر زمین‌های روستای فلسطینی سحماتا پایه‌گذاری شد. | ## بخش 2: صوریئل | صلیبیون این روستا را «ساموئت» می‌نامیدند و در آن دژی ساخته بودند که در سدهٔ ۱۸ میلادی توسط ظاهر العمر بازسازی شد. در پاییز ۱۹۴۸ در جریان عملیات حیرام این منطقه به تصرف نیروهای اسرائیلی درآمد و ساختمان‌های روستا ویران شد و تنها ویرانه‌های دژ سده‌های میانه بر جای ماند. بنیان‌گذاران صوریئل، یهودیان یمنی از شهر بیت عداقه بودند که به رهبری خاخام شالوم نِهورای هَلِوی به این منطقه مهاجرت کردند. در ژانویهٔ ۱۹۵۱ شمار ۱۳۳ خانه در روستا افتتاح شد و جمعیت آن به نزدیک ۵۰۰ نفر رسید. بحران و جابه‌جایی ساکنان در سال نخست، ساکنان روستا به پاک‌سازی زمین از سنگ و جنگل‌کاری با بودجهٔ صندوق ملی یهود می‌پرداختند. با وجود کمبود کار، صوریئل از نخستین موج ترک روستاهای کار جان سالم به در برد؛ اما بسیاری از ساکنان خواهان ترک روستا بودند. موج درگیری‌ها روستا را فرا گرفت و در ژوئن ۱۹۵۲ راهنمای اعزامی پوعالی آگودات اسرائیل به‌شدت مورد ضرب و شتم قرار گرفت. | ## بخش 3: صوریئل | در آغاز سال ۱۹۵۳ مهاجران یمنی موشاو را ترک کردند و روستا توسط مهاجرانی از مراکش بازآبادانی شد. در مه ۱۹۵۴ نُه خانواده از اردوگاه تسِماح و در اکتبر همان سال ۱۸ خانوادهٔ مهاجر دیگر به روستا پیوستند. از ژانویهٔ ۱۹۶۰ آژانس یهود شیوهٔ پرداخت به ساکنان صوریئل را تغییر داد که به اعتراض ساکنان و تظاهرات در دفاتر آژانس در صفد انجامید. خواسته‌های آنان شامل گسترش باغ‌ها، افزایش مرغداری‌ها، کاشت درختان زیتون و ساخت انبارهای تنباکو بود. نام‌گذاری نام صوریئل برگرفته از شخصیت کتاب مقدسی صوریئل پسر اَبیحائیل است که در سفر اعداد (۳:۳۵) به عنوان رئیس خاندان مراری از او یاد شده‌است. در نزدیکی موشاو از سمت شمال و آن سوی بزرگراه ۸۹، محوطهٔ باستان‌شناختی خربت برزیت قرار دارد که با برزیت کتاب مقدسی شناسایی شده‌است. اقتصاد و خدمات اقتصاد صوریئل بر پایهٔ کشاورزی و گردشگری استوار است و بخشی از ساکنان برای کار به خارج از روستا رفت‌وآمد می‌کنند. | ## جمع‌بندی | روستا یک سکونتگاه کوچک با روند رشد جمعیتی آرام بوده و جمعیت آن تا پایان سال ۲۰۱۴ به ۳۱۴ نفر رسیده‌است.
موضوع مقاله: صفریریم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # صفریریم | مقدمه: این روستا در نزدیکی بیت شمش قرار دارد و از نظر اداری در حوزهٔ منطقه آماری ماتیه یهودا جای می‌گیرد. | ## بخش 1: صفریریم | نام آن در زبان عبری به معنای «نسیم‌های صبحگاهی» است که به بادهای ملایم صبحگاهی منطقه اشاره دارد؛ زیرا این روستا بر فراز تپه‌ای بلندتر از پیرامونش بنا شده‌است. صفریریم در سال ۱۹۵۸ میلادی توسط مهاجران یهودی از مراکش، ایران، عراق و هند بنیان‌گذاری شد. این روستا بر زمین‌هایی واقع شده که پیش‌تر به روستای فلسطینی عجور تعلق داشته‌است. جغرافیا صفریریم در ارتفاع ۳۳۶ متری از سطح دریا، در مرزِ میان تپه‌ماهورهای کشاورزی شفلا و دامنه‌های جنگلی غربی کوه‌های یهودا واقع شده‌است. در شمال روستا، زمین به درّهٔ رود ناحال هاعلا سرازیر می‌شود و در جنوب و شرق آن مجموعهٔ جنگلی گسترده‌ای قرار دارد. | ## بخش 2: صفریریم | این روستا ۳۲ کیلومتر از ساحل دریای مدیترانه، نزدیک به ۴۸ کیلومتر جنوب‌شرقی مرکز تل‌آویو، حدود ۳۰ کیلومتر جنوب‌غربی بخش تاریخی اورشلیم و ۱۱ کیلومتر جنوب‌غربی بیت شمش فاصله دارد. صفریریم ۵ کیلومتر از خط سبز فاصله دارد که مرز میان اسرائیل و کرانهٔ باختری رود اردن را مشخص می‌کند. صفریریم از راه جادهٔ محلی شمارهٔ ۳۵۴۴ به شبکهٔ حمل‌ونقل متصل است که در شمال‌غربی روستا به بزرگراه شمارهٔ ۳۸ می‌پیوندد. پیشینه کارهای آماده‌سازی و توسعهٔ منطقه از سال ۱۹۵۷ آغاز شد و موشاو در ۱۲ مه ۱۹۵۸ رسماً بنیان‌گذاری شد. بنیان‌گذاران روستا مهاجران یهودی از مراکش، ایران، عراق و هند (از جمله جامعهٔ بنی‌اسرائیل) بودند که در چارچوب برنامهٔ سکونت‌گزینی منطقهٔ عدولام به اینجا آمدند. | ## بخش 3: صفریریم | بر پایهٔ برنامهٔ سکونت‌گزینی، ساکنان در دو سال نخست به کارهایی چون جنگل‌زدایی و آماده‌سازی زمین مشغول بودند و سپس ساخت خانه‌ها آغاز شد. موشاو با دشواری‌هایی روبه‌رو شد و بخشی از ساکنان تجهیزات کشاورزی اهدایی را فروختند. در مه ۱۹۶۱ تصمیم گرفته شد به موشاو که در آن زمان حدود ۳۰ خانوار داشت آخرین فرصت پیش از انحلال داده شود و در پی آن گاوداری‌ها و آغل‌هایی برای پرورش دام ساخته شد. از دههٔ ۱۹۸۰ روندی آغاز شد که طی آن خانواده‌هایی موشاو را ترک کردند و خانواده‌هایی از مناطق مرکزی اسرائیل جایگزین آن‌ها شدند. + روند تغییرات جمعیت صفریریم سال ۱۹۶۱ ۱۹۷۲ ۱۹۸۳ ۱۹۹۵ ۲۰۰۱ ۲۰۰۳ ۲۰۰۴ ۲۰۰۵ ۲۰۰۶ ۲۰۰۷ ۲۰۰۸ ۲۰۰۹ ۲۰۱۰ ۲۰۱۱ ۲۰۱۲ ۲۰۱۳ ۲۰۱۴ شمار ساکنان ۱۵۵ ۱۸۹ ۲۱۳ ۲۴۳ ۲۷۶ ۲۹۳ ۲۷۵ ۲۹۳ ۳۰۷ ۳۲۷ ۳۳۴ ۳۳۲ ۳۳۸ ۳۶۴ ۳۵۵ ۳۶۶ ۳۶۹ میراث باستان‌شناختی در جنوب‌غربی روستا محوطهٔ باستانی خربت مدرس با بقایای سازه‌های دوران باستان قرار دارد. | ## جمع‌بندی | در پیرامون موشاو محوطه‌های باستان‌شناختی متعددی شامل غارها، کبوترخانه‌ها و ساختمان‌های کهن وجود دارد.
موضوع مقاله: تصلافون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تصلافون | مقدمه: این روستا در شمال بیت شمش و در محدودهٔ شورای منطقه‌ای ماتیه یهودا در استان اورشلیم جای دارد. | ## بخش 1: تصلافون | تصلافون در منطقهٔ شِفِلا و در کنار بزرگراه شمارهٔ ۴۴ میان تقاطع شیمشون و تقاطع نحشون واقع شده و مساحت آن نزدیک به ۲٬۰۰۰ دونم است. این موشاو در سال ۱۹۵۰ به دست مهاجران یهودی یمنی بنیان‌گذاری شد و در سال ۱۹۵۵ گروهی از مهاجران یهودی مراکشی نیز به آن پیوستند. نام روستا احتمالاً برگرفته از شهر باستانی تصلافون در همان ناحیه است که خود به شخصیت کتاب مقدسی هَصِلِلپونی بازمی‌گردد؛ برخی نیز آن را برگرفته از بوته‌های کبر (به عبری: صَلَف) در منطقه می‌دانند. جغرافیا تصلافون در ارتفاع ۱۶۸ متری از سطح دریا در تپه‌ماهورهای کشاورزی شِفِلا و نزدیک دامنه‌های جنگلی کوه‌های یهودا قرار دارد. این روستا ۲۶ کیلومتر از ساحل دریای مدیترانه، نزدیک به ۳۴ کیلومتر جنوب‌شرقی مرکز تل‌آویو و نزدیک به ۲۸ کیلومتر غرب بخش تاریخی اورشلیم فاصله دارد. | ## بخش 2: تصلافون | موشاو تنها ۴ کیلومتر با خط سبز فاصله دارد که مرز میان اسرائیل و کرانهٔ باختری رود اردن را مشخص می‌کند. پیشینه پس از جنگ استقلال ۱۹۴۸ و تسلط ارتش اسرائیل بر دالان اورشلیم، شهرک‌سازی یهودی در این منطقه آغاز شد. در سال ۱۹۵۵ جادهٔ دسترسی به روستا ساخته شد و در همان سال نزدیک به ۲۰ خانوادهٔ یمنی‌تبار موشاو را ترک کردند و مهاجران یهودی مراکشی جایگزین آنان شدند. بسیاری از ساکنان تصلافون به کشاورزی خُرد ویژهٔ یهودیان یمنی‌تبار منطقه می‌پردازند و محصولاتی مانند نعناع، گشنیز و جعفری پرورش می‌دهند. در آغاز دههٔ ۱۹۶۰ گاوداری‌هایی برای هر بهره‌بردار ساخته شد که در سال ۱۹۶۶ گسترش یافت. | ## بخش 3: تصلافون | ریشهٔ نام نام روستا از شهر باستانی تصلافون گرفته شده که در همین ناحیه جای داشته‌است. بر پایهٔ روایت‌های تلمودی، نام آن شهر احتمالاً به شخصیت کتاب مقدسی هَصِلِلپونی بازمی‌گردد که مادر شمشون داور بوده‌است. برخی پژوهشگران نیز بر این باورند که نام روستا از بوته‌های کبر (به عبری: صَلَف) که در منطقه فراوان است گرفته شده و شاید میان این دو ریشه‌شناسی پیوندی وجود داشته باشد. | ## جمع‌بندی | در پایان سال ۲۰۱۴ جمعیت روستا ۸۲۸ نفر بود که نسبت به سال پیش از آن رشدی ۴٫۸ درصدی داشت.
موضوع مقاله: تسورعا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تسورعا | مقدمه: این کیبوتص در نزدیک به ۲۰ کیلومتری اورشلیم و در مجاورت شهر بیت شمش قرار دارد و زیر نظر منطقه آماری ماتیه یهودا اداره می‌شود. | ## بخش 1: تسورعا | نام آن برگرفته از روستای کتاب مقدسی صُرعه (Zorah) است که در کتاب داوران از آن یاد شده‌است. اقتصاد کیبوتص بر پایه کشاورزی و صنعت استوار بوده و از جمله نخستین شراب‌سازی کیبوتصی اسرائیل در آن تأسیس شده‌است. این نام از کتاب مقدس عبری، کتاب داوران (۱۳:۲۵) برگرفته شده‌است: «و روح خداوند آغاز کرد که او (سامسون) را گاه‌گاه در اردوگاه دان میان صُرعه و اشتهول به جنبش درآورد.» نام کیبوتص همچنین با نام روستای فلسطینی تخلیه‌شدهٔ سرعه (Sar'a) در همان نزدیکی پیوند دارد. تاریخ دوره کتاب مقدسی کیبوتص تسورعا در نزدیک به ۲ کیلومتری جنوب غربی تل تسورعا جای دارد. تل تسورعا محل احتمالی روستای کتاب مقدسی صُرعه است و تا سال ۱۹۴۸ روستای فلسطینی سرعه در آنجا قرار داشت. | ## بخش 2: تسورعا | بر پایه کتاب مقدس، این مکان با نام «صُرعه» یا «زورا» شناخته می‌شد و رومیان آن را ساریا می‌نامیدند. از سده‌های میانه، روستایی عربی در این محل برپا بود که در آن دو زیارتگاه مسلمان وجود داشت. دوره معبد دوم در سال ۲۰۱۱ در جریان کاوش‌های باستان‌شناختی سازمان باستان‌شناسی اسرائیل، یک حوضچه آیینی (میکوه) مربوط به دوره معبد دوم در نزدیکی کیبوتص تسورعا کشف شد. دوره نوین کیبوتص تسورعا در ۷ دسامبر ۱۹۴۸ به دست گروهی از اعضای پیشین پالماخ بنیان نهاده شد. بنیان‌گذاران نخست در روستای عربی متروک ساکن شدند و سپس خانه‌های نوسازی در نزدیکی آنجا ساخته شد که ساکنان در سال ۱۹۵۱ بدان‌ها نقل مکان کردند. | ## بخش 3: تسورعا | در آغاز دهه ۲۰۰۰ فرایند خصوصی‌سازی ساختار زندگی اشتراکی کیبوتص آغاز شد؛ مالیاتی اجتماعی بر درآمد وضع گردید و مابقی درآمد در اختیار اعضا ماند. جغرافیا تسورعا در ارتفاع ۲۰۵ متری از سطح دریا، در مرز میان تپه‌ماهورهای کشاورزی شفلا و دامنه‌های جنگلی غربی کوه‌های یهودا قرار دارد. این کیبوتص ۳۱ کیلومتر از ساحل دریای مدیترانه و نزدیک به ۲۶ کیلومتر در غرب بخش تاریخی اورشلیم فاصله دارد. این شرکت نخست دوچرخه تولید می‌کرد اما از سال ۱۹۷۴ به ساخت صندلی اداری روی آورد و سپس به تولید طیف کاملی از مبلمان اداری پرداخت. این شراب‌سازی سالانه ۸۰٬۰۰۰ بطری شراب تولید می‌کند که ۱۵٬۰۰۰ بطری آن صادر می‌شود. | ## جمع‌بندی | تسورعا یک گاوداری شیری را به‌صورت مشترک با کیبوتص‌های تسووا و نتیو هلامد هه اداره می‌کند.