موضوع مقاله: شکار به‌ازای واحد تلاش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شکار به‌ازای واحد تلاش | مقدمه: شکار به‌ازای واحد تلاش (به انگلیسی: ؛ به‌اختصار CPUE) سنجه‌ای غیرمستقیم برای برآورد فراوانی یک گونهٔ مشخص در شیلات و زیست‌شناسی حفاظت است. | ## بخش 1: شکار به‌ازای واحد تلاش | دگرگونی‌های این شاخص نشان‌دهندهٔ تغییر در فراوانی واقعی گونهٔ مورد نظر تلقی می‌شود؛ کاهش آن بیانگر بهره‌برداری بی‌رویه و ثبات آن نشانهٔ برداشت پایدار است. شکار به‌ازای واحد تلاش در مقایسه با روش‌های دیگر سنجش فراوانی برتری‌هایی دارد: در فرایند عادی برداشت اختلالی ایجاد نمی‌کند، گردآوری داده‌ها آسان است و واکاوی آن حتی برای غیرمتخصصان نیز ساده‌تر از روش‌های مبتنی بر ترانسکت به‌شمار می‌رود. با این حال تعریف دقیق «واحد تلاش» دشواری اصلی کاربرد این شاخص است و رابطهٔ آن با فراوانی واقعی اغلب غیرخطی است که تفسیر نتایج را پیچیده‌تر می‌کند. شرح مفهوم شکار به‌ازای واحد تلاش از تقسیم مقدار کل شکار بر میزان تلاش صیادی به دست می‌آید. تلاش صیادی ممکن است بر پایهٔ شمار تله‌ها، ساعت‌های تورکشی، تعداد قلاب‌ها یا مدت زمان جستجو تعریف شود. این شاخص یک سنجهٔ نسبی فراوانی است، اما در شرایط مناسب می‌توان آن را برای برآورد فراوانی مطلق نیز به کار برد. فرمول‌بندی ساده‌ترین صورت محاسبهٔ CPUE چنین است: که در آن مقدار شکار (بر حسب وزن یا شمار) و واحد تلاش صیادی است. | ## بخش 2: شکار به‌ازای واحد تلاش | هنگامی‌که ناوگان صیادی ناهمگن باشد یا شرایط محیطی تغییر کند، از مدل‌های آماری برای استانداردسازی CPUE بهره می‌گیرند. برتری‌ها سادگی گردآوری داده‌ها داده‌های CPUE در جریان عملیات معمول شکار گردآوری می‌شوند و نیازی به طراحی آزمایش مستقل نیست. تحلیل‌پذیری آسان بر خلاف روش‌های مبتنی بر که به تخصص آماری بالایی نیاز دارند، تحلیل داده‌های CPUE ساده است و حتی بهره‌برداران محلی نیز می‌توانند بر پایهٔ آن دربارهٔ تصمیم‌گیری کنند. کاربرد در مدیریت مشارکتی از آنجا که صیادان خود داده‌ها را ثبت می‌کنند، CPUE ابزاری مناسب برای مدیریت ماهیگیری مبتنی بر مشارکت جوامع محلی است. تفاوت در نوع ابزار شکار، توان موتور شناور، مهارت صیاد و شرایط آب‌وهوایی همگی بر میزان تلاش مؤثرند و اگر در نظر گرفته نشوند، شاخص CPUE گمراه‌کننده خواهد بود. رابطهٔ غیرخطی با فراوانی فرض بنیادین CPUE آن است که این شاخص متناسب با فراوانی واقعی تغییر می‌کند، اما پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این رابطه اغلب غیرخطی است. پدیده‌هایی مانند «فوق‌پایداری» (به انگلیسی: ) — که در آن CPUE علی‌رغم کاهش جمعیت ثابت می‌ماند — یا «فوق‌تخلیه» (به انگلیسی: ) می‌توانند تخمین فراوانی را به‌شدت مخدوش کنند. | ## بخش 3: شکار به‌ازای واحد تلاش | کاهش شکار در تلاش‌های پیاپی تلاش‌های صیادی متوالی در یک منطقه معمولاً با کاهش شکار همراه‌اند. روال مطلوب آن است که تلاش استانداردسازی شود، برای نمونه با ثابت نگه‌داشتن شمار تله‌ها یا مدت جستجو، تا این اثر کنترل گردد. استانداردسازی برای رفع محدودیت‌های یادشده، روش‌های آماری گوناگونی برای استانداردسازی CPUE پیشنهاد شده‌اند. مدل‌های خطی تعمیم‌یافته (GLM) و مدل‌های افزایشی تعمیم‌یافته (GAM) از رایج‌ترین این روش‌ها هستند که متغیرهایی مانند فصل، منطقهٔ شکار، نوع شناور و ابزار شکار را به‌عنوان متغیرهای مستقل در نظر می‌گیرند. کاربردها شیلات تجاری CPUE یکی از شاخص‌های اصلی در علم شیلات برای ارزیابی وضعیت ذخایر ماهی و تعیین بازده پایدار بیشینه است. زیست‌شناسی حفاظت در زیست‌شناسی حفاظت، CPUE برای پایش جمعیت گونه‌های شکاری و ارزیابی پیامد برنامه‌های حفاظتی نیز به کار می‌رود. برای نمونه، در مدیریت حیات وحش آمازون از CPUE شکار به‌عنوان ابزار پایش جامعه‌محور بهره گرفته شده‌است. | ## جمع‌بندی | تفریحی و ورزشی در ماهیگیری تفریحی نیز CPUE (معمولاً بر حسب تعداد ماهی به‌ازای ساعت شکار) برای سنجش کیفیت مناطق ماهیگیری به کار می‌رود.