موضوع مقاله: الصرفند | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # الصرفند | مقدمه: بر اساس آمارنامه زمین و جمعیت سامی حدوی، جمعیت الصرفند در سال ۱۹۴۵ به ۲۹۰ نفر رسیده بود که همگی عرب مسلمان بودند. | ## بخش 1: الصرفند | این روستا در ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۸ در جریان جنگ عرب و اسرائیل توسط نیروهای اسرائیلی تخلیه شد و ساکنان آن آواره شدند. تنها بنایی که از تخریب در امان ماند مسجد روستا بود که آن نیز بعدها در سال ۲۰۰۰ ویران شد. پیشینه دوران باستان و میانه بقایای سفالینه‌هایی از دوران روم متأخر و دوره بیزانس در این محل یافت شده‌است. 272 نیروهای ایوبیان در سال‌های ۱۱۸۷–۱۱۸۸ الصرفند را از صلیبیون بازپس گرفتند.ابوشامه RHC (or.), IV, p. 272 نام این روستا در سند وقف آرامگاه (تربه) و مدرسه امیر قرقماز در مصر نیز آمده‌است.MPF, 11 No. 272 دوره عثمانی در سال ۱۵۱۷ روستای صرفند همراه با سراسر فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. در سده‌های شانزدهم و هفدهم میلادی این روستا بخشی از امارت طوربای (۱۵۱۷–۱۶۸۳) بود که مرج ابن عامر، حیفا، جنین، دره بیت شیان و بخش شمالی دشت شارون را نیز دربر می‌گرفت. بر پایه اسناد عثمانی، در سال ۱۵۹۶ صرفند روستایی در ناحیه شفا از لوای لجون بود و ۱۱ خانوار مسلمان با جمعیتی در حدود ۶۱ نفر داشت. | ## بخش 2: الصرفند | بیشتر آنان در اوایل ماه مه به سوی التیره گریختند و پس از تخلیه آن روستا به جنین رفتند. برخی بازگشتند و تا زمانی که نیروهای اسرائیلی متشکل از تیپ کارملی و تیپ الکساندرونی در ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۸ به روستا حمله کردند در آنجا ماندند. در آن زمان داوطلبان ارتش آزادی‌بخش عرب و شبه‌نظامیان محلی از الصرفند دفاع می‌کردند.Morris, 2004 بیشتر ساکنان به خط جنوب‌شرقی وادی عاره گریختند که ارتش عراق در آنجا مستقر بود. سپس از رود اردن گذشتند و از آن زمان بیشتر آوارگان الصرفند در اردن زندگی می‌کنند. اندرو پیترسن در سال ۱۹۹۴ مسجد روستا و طاق‌های مجاور آن را بازرسی کرد و مسجد را ساختمانی بلند و مستطیل‌شکل توصیف کرد که بر بالای تراسی نزدیک به قله تپه بنا شده بود. پیترسن تخمین زد که بنای فعلی به اواخر سده نوزدهم یا اوایل سده بیستم تعلق دارد اما سازه‌ای قدیمی‌تر را در خود جای داده‌است.Petersen, 2001, pp. 272-273 در ۳ اوت ۱۹۴۸ کیبوتس نوه‌یام نامه‌ای به مرکز کشاورزی اسرائیل نوشت و خواستار تحویل زمین‌های الصرفند شد. بنی موریس نقل می‌کند که ساکنان این کیبوتس گفته بودند تخلیه روستا به آن‌ها امکان داد تا به راه‌حلی ریشه‌ای برای تأمین زمین کافی جهت گسترش مستعمره خود برسند. | ## بخش 3: الصرفند | بازسازی مسجد در سال ۱۹۹۹ انجمن اقصی برای حفظ اماکن مقدس اسلامی تصمیم به بازسازی مسجد الصرفند گرفت. در ماه مه ۲۰۰۰ هنگامی که بازسازی نزدیک به پایان بود، مسجد شبانه با بولدوزر ویران شد. برداشتن چادر با مقامات اسرائیلی مذاکره شد و توافق بر آن بود که محوطه حصارکشی شود اما این کار انجام نشد و فعالان سازه‌ای پایدارتر برپا کردند. پلیس این سازه را در مارس ۲۰۰۲ تخریب کرد اما نمازهای جمعه همچنان در ویرانه‌های مسجد برگزار می‌شد. بر اساس گزارش کمیسیون اور، مقامات اسرائیلی پروانه‌ای برای بازسازی مسجد پس از تخریب صادر نکردند و این تصمیم به تیره شدن روابط میان مسلمانان محلی و مقامات انجامید. گزارش کمیسیون همچنین مدعی شد که سازمان‌های اسلامی مانند انجمن یادشده ممکن است از بهانه‌های مذهبی برای پیشبرد اهداف سیاسی بهره بگیرند و رویداد مسجد صرفند را نمونه‌ای از دگرگونی پویایی روابط میان مسلمانان و مقامات اسرائیلی دانست. روایت ایلان پاپه ایلان پاپه، مورخ نوین اسرائیلی، روایت دیگری از رویدادها ارائه می‌دهد. او می‌نویسد: «مسجد صد ساله بود که دولت اسرائیل در ۲۵ ژوئیه ۲۰۰۰ دستور تخریب آن را با بولدوزر صادر کرد و دادخواستی را که خطاب به نخست‌وزیر وقت اهود باراک نوشته شده بود نادیده گرفت.» وضعیت کنونی روستا امروزه تنها یک ساختمان بزرگ با دو قوس در نمای آن بر جای مانده‌است. | ## جمع‌بندی | بزرگراه حیفا–تل‌آویو از بخشی از محل روستا می‌گذرد و بخش دیگر با سیم خاردار محصور شده و خار و صبر آن را پوشانده‌است.