موضوع مقاله: نگهبانان سروها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نگهبانان سروها | مقدمه: این سازمان در اوایل دهه ۱۹۷۰ (میلادی) از سوی اتین صقر (شناخته‌شده با کنیه «ابوارز» یا «پدر سروها») به همراه حزب تجدد لبنانی بنیان‌گذاری شد. | ## بخش 1: نگهبانان سروها | این شبه‌نظامیان در جنگ داخلی لبنان با شعار «لبنان، در خدمت تو» کنش‌وری داشتند و به‌خاطر مواضع شدیداً ضدفلسطینی و خشونت‌بار خود علیه جنگجویان فلسطینی شهرت یافتند. ایدئولوژی آنان بر فنیقی‌گرایی، ملی‌گرایی قومی و مخالفت با پان‌عربیسم استوار بود. پس از پایان جنگ داخلی و خروج اسرائیل از لبنان در سال ۲۰۰۰، سازمان فعالیت نظامی خود را متوقف کرد و تنها به‌صورت سیاسی به کار خود ادامه داد. دهه ۱۹۷۰ در مارس ۱۹۷۶ نگهبانان سروها با نیروهای فلسطینی و چپ‌گرا در بیروت غربی درگیر شدند. یگانی از آنان به زعرور در بالای جاده کوهستانی زحله اعزام شد تا از نیروهای فالانژیست پشتیبانی کند. در آوریل همان سال، جنگجویان این سازمان خط دفاعی در منطقه حدث، کفرشیما و بسابا در جنوب بیروت برقرار کردند و در برابر ائتلافی از نیروهای فلسطینی، حزب سوسیالیست ترقی‌خواه و حزب سوسیال ناسیونالیست سوری ایستادگی نمودند. در تابستان ۱۹۷۶، نگهبانان سروها از نخستین شبه‌نظامیانی بودند که به اردوگاه آوارگان فلسطینی تل‌الزعتر در بیروت شرقی یورش بردند. این اردوگاه پس از ۵۲ روز محاصره سقوط کرد و اقدامات نگهبانان و متحدانشان پس از تصرف اردوگاه به‌طور گسترده به‌عنوان کشتار ساکنان غیرنظامی گزارش شده‌است. در همین نبرد، صقر یگانی را به شکا رهبری کرد که در آنجا غیرنظامیان مسیحی در محاصره نیروهای چپ‌گرا و فلسطینی بودند. سپس نگهبانان و شبه‌نظامیان مسیحی متحدشان به منطقه کوره در شمال لبنان هجوم بردند و به طرابلس رسیدند تا از ساکنان مسیحی گرفتار در درگیری‌ها پشتیبانی کنند. در سال ۱۹۷۸ به‌عنوان بخشی از جبهه لبنانی حملات کوچکی به ارتش سوریه در بیروت انجام دادند و دوباره در ۱۹۸۱ در نبرد زحله شرکت جستند. گزارش شده که اعضای شبه‌نظامی زندانیان فلسطینی را به عقب تاکسی‌ها می‌بستند و آنان را روی بزرگراه تا جونیه می‌کشاندند و سپس اجسادشان را به بستر خشک رودخانه‌ای می‌انداختند. صقر به پیروانش دستور کشتن همه فلسطینیان را می‌داد و یک‌بار گفت: «اگر نسبت به زنان و کودکان فلسطینی احساس دلسوزی می‌کنید، به یاد داشته باشید که آنها کمونیست هستند و کمونیست‌های تازه‌ای خواهند زایید».Fisk, Pity the Nation (2001), p. دهه ۱۹۸۰ در سال ۱۹۸۵ نگهبانان سروها از کفر فالوس و جزین دفاع سرسختانه‌ای کردند و با شبه‌نظامیان فلسطینی و شیعه-دروزی جنگیدند و از هزاران مسیحی در جنوب لبنان محافظت نمودند. در اواخر دهه ۱۹۸۰ و تا سال ۲۰۰۰، بیشتر درگیری‌های باقی‌مانده در لبنان در جنوب کشور و درون منطقه اشغالی اسرائیل رخ می‌داد. ساختار نظامی و سازمان‌دهی شبه‌نظامیان حزب تجدد لبنانی از سال ۱۹۷۴ به‌طور پنهانی توسط صقر سازمان‌دهی شدند، اما تنها در سپتامبر ۱۹۷۵ در یک بیانیه رسمی موجودیت خود را به نام «نگهبانان سروها» اعلام کردند. مقر فرماندهی در دفاتر اصلی حزب در اشرفیه قرار داشت و فرماندهی مستقیم بر عهده صقر بود. | ## بخش 2: نگهبانان سروها | که توسط کیروز بَرَکِت، افسر جوان ارتش لبنان، آموزش می‌دیدند و با سلاح‌های کهنه‌ای که از بازار سیاه خریداری شده بود مجهز بودند. هرچند اعضای نگهبانان سروها همگی مارونی بودند، گفته شده که صقر یک گروه محافظ شخصی وفادار از مسلمانان شیعه لبنانی داشت. با فروپاشی ارتش لبنان در ژانویه ۱۹۷۶، صقر فراریان ارتش را جذب کرد و تجهیزات سنگین از پادگان‌ها و ایستگاه‌های پلیس به دست آورد و شمار شبه‌نظامیان یکسان‌پوش به ۳٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ نفر رسید. نگهبانان سروها افزون بر دریافت بودجه و آموزش از حزب کتائب و التنظیم، مدعی بودند که از سال ۱۹۷۴ کمک مستقیم از اسرائیل دریافت کرده‌اند. آنها تنها جناح جبهه لبنانی بودند که هرگز کمک نظامی از سوریه دریافت نکردند که با توجه به مواضع شدیداً ضدسوری‌شان دور از انتظار نبود. باورهای سیاسی نگهبانان سروها بر چند باور بنیادین پای می‌فشردند: لبنان ملتی کهن با قومیتی یگانه است. پیروان این حزب میان عربی و «زبان لبنانی» تمایز قائل بودند و خواهان احیای صورتی از زبان بودند که فیلسوف لبنانی سعید عقل ابداع کرده بود. مواضع خصمانه حزب در برابر پان‌عربیسم دلیل اصلی ناتوانی آن در گسترش به بیرون از جامعه مارونی دانسته می‌شود. در آن دوره کمیل شمعون لبنان را در پیمان بغداد به رهبری ایالات متحده شرکت داد، اما با مقاومت سخت بخش بزرگی از مردم لبنان روبه‌رو شد که سرانجام به شکست این اتحاد انجامید. همکاری با اسرائیل پس از دخالت سنگین فلسطینیان در جنگ داخلی لبنان، نگهبانان سروها پیوندهایی با ارتش اسرائیل برقرار کردند و سلاح و پشتیبانی دریافت نمودند. برخی پیروان بر آن بودند که این همکاری از سر ناچاری بوده و توافق ایدئولوژیک با اسرائیلی‌ها نبوده‌است، اما برخی دیگر معتقد بودند که این همکاری بر پایه اشتراک منافع دو کشور شکل گرفته بود. دیگر شبه‌نظامیان هم‌سو مانند نیروهای تنظیمی کتائب و ببرهای حزب لیبرال ملی نیز به‌طور نیمه‌پنهان با اسرائیل همکاری می‌کردند. صقر بعدها این همکاری را چنین برجسته ساخت: «قدرت لبنان در قدرت اسرائیل است و ضعف لبنان در ضعف اسرائیل نهفته‌است». این اتحاد با اسرائیل نقشی بنیادین در ممنوع شدن حزب و اخراج اعضایش داشت که بیشترشان به اسرائیل گریختند. صقر که اکنون در نیکوزیا قبرس زندگی می‌کند، پذیرفته‌است که اسرائیل حتی پیش از آغاز جنگ از این گروه پشتیبانی مالی می‌کرده‌است. او اکنون از سوی دولت لبنان خائن شناخته می‌شود، در کنار آنتوان لحد که تا زمان مرگش در ۲۰۱۵ در تل‌آویو زیر حفاظت موساد زندگی می‌کرد. رویکرد در برابر فلسطینیان و مسلمانان لبنانی نگهبانان سروها به‌شدت ضدفلسطینی بودند و خواهان اخراج اجباری همه فلسطینیان و دیگر غیرلبنانیان (از جمله سوری‌ها) از لبنان بودند. | ## بخش 3: نگهبانان سروها | صقر دیدگاه سازمان دربارهٔ فلسطینیان را در مصاحبه‌ای با روزنامه جروزالم پست در ۲۳ ژوئیه ۱۹۸۲ چنین خلاصه کرد: با این حال، برخلاف بسیاری از شبه‌نظامیان فرقه‌ای دیگر (مانند کتائب) و برخلاف رویکرد خشن خود نسبت به فلسطینیان، نگهبانان سروها تلاش می‌کردند از تصویر یک جنگ دینی پرهیز کنند. حزب هرچند در اساس شبه‌نظامی مسیحی بود و در جنگ با بیشتر شبه‌نظامیان مسلمان درگیر بود، رسماً بر هویت سکولار و ملی‌گرایانه‌ای تأکید می‌ورزید که هم مسلمانان و هم مسیحیان بتوانند در آن سهیم باشند. جبهه نگهبانان سروها جبهه نگهبانان سروها که گاه با سرنام عربی «جها» شناخته می‌شد، گروه کوچکی از راست مسیحی بود که در سال ۱۹۷۴ پدیدار شد. این گروه ظاهراً انشعابی از نگهبانان سروها بود و دیدگاه‌های مشابهی داشت که پیش از جنگ با شعارنویسی‌های ضدفلسطینی با امضای «جها» بر دیوارهای ساختمان‌های بیروت شرقی بیان می‌شد. این سازمان کوچک و ناشناخته نزدیک به ۱۰۰ عضو داشت و عمدتاً در بخش شرقی پایتخت در فاز نخست جنگ داخلی (۱۹۷۵–۱۹۷۷) فعال بود و پس از آن خبری از آن نشد. پایان شبه‌نظامیان در سال ۱۹۸۹ نگهبانان سروها بار دیگر در کنار ارتش لبنان و در پشتیبانی از دولت نظامی موقت ژنرال میشل عون علیه سوری‌ها جنگیدند. در بیانیه‌ای در سال ۱۹۹۰ نگهبانان سروها اشغال کویت توسط صدام حسین را بهانه‌ای برای اعلام این جمله قرار دادند: «عربیت دروغ بی‌چون‌وچرای سده بیستم است.» آنان از مردم خواستند گرد رهبری ژنرال عون جمع شوند و خروج لبنان از اتحادیه عرب را درخواست کردند. با پایان جنگ داخلی در اکتبر ۱۹۹۰، دگرگونی‌های سیاسی جنبش‌های راست‌گرا را تضعیف کرد. دولت بازسازمان‌یافته لبنان زیر فشار سوریه عون را از قدرت برکنار ساخت و از آن سال تا خروج در ۲۰۰۵، سوریه لبنان را اشغال نمود. نیروهای لبنانی به فرماندهی سمیر جعجع اتین صقر را دستگیر کردند زیرا از عون پشتیبانی کرده بود. در این رویداد صقر آسیب دید و ناگزیر به جزین پناه برد و سرانجام پس از خروج اسرائیل از لبنان در سال ۲۰۰۰ لبنان را ترک کرد و به اروپا رفت. چندین عضو دیگر نگهبانان سروها به اتهام جنایت‌های جنگی تحت تعقیب دولت لبنان قرار دارند. از پایان جنگ داخلی در ۱۹۹۰ تا خروج اسرائیل در ۲۰۰۰، نگهبانان سروها بخشی از ارتش جنوب لبنان بودند. این حزب همسو با ائتلاف ۱۴ مارس، از قیام سوریه (جنگ داخلی سوریه) پشتیبانی کرده‌است. جنبش ملی‌گرایی لبنانی امروزه نگهبانان سروها بازسازمان‌یافته یک حزب سیاسی قانونی و فعال است. اخیراً عنوان جنبش ملی‌گرایی لبنانی به نام آن افزوده شده و اکنون با نام کامل «حزب حراس الأرز – حرکة القومیة اللبنانیة» شناخته می‌شود. ارزیابی نظامی بنا بر گفته حایم عارِو، ناظر نظامی اسرائیلی، سربازان نگهبانان سروها بهترین و باتجربه‌ترین جنگجویان در میان شبه‌نظامیان تشکیل‌دهنده جبهه لبنانی بودند. | ## جمع‌بندی | او پیوندی مستقیم میان ایدئولوژی میهن‌پرستانه نگهبانان و توان رزمی برتر جنگجویانشان برقرار کرده و اظهار داشته که هرچند نگهبانان از حزب‌های کوچک‌تر جنگ داخلی بودند، مردان و زنان آرمان‌گرایشان سربازانی از بهترین نوع بودند.