موضوع مقاله: فرضیه فتح سرزمین کنعان توسط بنی‌اسرائیل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرضیه فتح سرزمین کنعان توسط بنی‌اسرائیل | مقدمه: فرضیه فتح نظامی کنعان در روایت‌های تورات و سنت‌های دینی یهودی ـ مسیحی مطرح می‌شود. | ## بخش 1: فرضیه فتح سرزمین کنعان توسط بنی‌اسرائیل | فتح کنعان بنا بر تعریف دیگر اصطلاحی هستند که برای توصیف ریشه‌های بنی‌اسرائیل و گذار از اواخر عصر برنز به اوایل عصر آهن در کنعان در مطالعات کتاب مقدس و باستان‌شناسی خاور نزدیک باستان به کار می‌روند. در قرن بیستم، دو مکتب فکری ظهور کردند: آلبرشت آلت این فتح را به عنوان نفوذ عمدتاً مسالمت‌آمیز گروه‌های نیمه‌عشایر به زمین‌های زراعی (فرضیه نفوذ) توصیف کرد، در حالی که ویلیام فاکسول آلبرایت آن را به عنوان یک فتح نظامی توصیف کرد. کتاب داوران به همزیستی جذابی بین گروه‌های قومی مختلف در منطقه سکونت کنعانی اشاره می‌کند. باستان‌شناسی خاور نزدیک با فرضیه‌های مختلف در مورد ریشه‌های بنی‌اسرائیل، موضوع «فتح سرزمین» را مورد بحث قرار می‌دهد. یافته‌های جدید از اوایل عصر آهن (حدود ۱۲۰۰ تا ۱۰۰۰ پیش از میلاد) مدل فتح عهد عتیق را به چالش کشیده است، که بر اساس آن بنی‌اسرائیل به عنوان یک نیروی فعال در مصر ظاهر شدند، سپس از خارج به کنعان حمله کردند و خود را در برابر گروه‌های قومی آنجا مستقر کردند. فرضیه «نفوذ به کنعان» در باستان‌شناسی خاور نزدیک توضیح می‌دهد که بنی‌اسرائیل نه با یک لشکرکشی ناگهانی از بیرون، بلکه به‌تدریج و از طریق جابجایی گروه‌های نیمه‌کوچ‌نشین در حاشیه شهرهای کنعانی وارد منطقه شدند و در بلندی‌ها و سکونتگاه‌های کوهستانی مستقر گشتند. همچنین فرضیه «انقلاب در کنعان» بیان می‌کند بنی‌اسرائیل در اصل دهقانان کنعانی شورشی بودند که علیه ساختارهای شهری قیام کردند و در بلندی‌ها هویت تازه‌ای یافتند. این نظریه بیشتر بر تحلیل اجتماعی ـ اقتصادی تکیه دارد و به‌عنوان بدیلی در برابر روایت‌های دینی و مدل نفوذ مطرح است. یک فرضیه تکاملی جدیدتر، تغییر مراتع را به فروپاشی فرهنگ شهری کنعانی مرتبط می‌کند، که گروه‌های نیمه کوچ‌نشین را قادر به سکونت در سکونت‌گاه‌های کوهستانی کرد. یهوه، خدای اسرائیل، در پیدایش ۱۲: ۱–۷ به ابراهیم وعده فرزندان بسیار و سرزمینی را می‌دهد که ابراهیم در آن زمان به عنوان یک غریبه در آن زندگی می‌کرد. یهوه این وعده را در چندین جای دیگر به ابراهیم و سپس به پسرش اسحاق در پیدایش ۲۶: ۳؛ و بعداً به نوه‌اش یعقوب در پیدایش ۲۸: ۱۳ و ۳۵: ۱۲ تأیید می‌کند. از پیدایش ۵۰:۲۴ به بعد، یهوه بارها اعلام می‌کند که بنی‌اسرائیل را که در مصر به یک ملت تبدیل شده بودند، به سرزمین موعود هدایت خواهد کرد (خروج ۳: ۸، ۱۷؛ ۶: ۸؛ ۳۲: ۱۳). داستان فتح زمین، به عنوان بخشی از مفهوم کتاب مقدس در مورد منشأ اسرائیل، از دو روایت خروج و سرگردانی پیروی می‌کند. در حالی که در ابتدا سرنوشت ساکنان محلی کنعانی نامشخص باقی مانده بود، اعزام جاسوسان (اعداد ۱۳–۱۴) حاکی از یک تهاجم نظامی است. سپس اعداد ۲۱ اولین تصرف زمین در کرانه شرقی اردن را اعلام می‌کند و در اعداد ۳۲ آمده است که این تصرفات بین دوازده قبیله اسرائیل توزیع خواهد شد. این مشاهدات چارچوب‌بخش در سراسر تورات وجود دارد و آن را از نظر ادبی به متون مربوط به تصرف زمین پیوند می‌دهد و تقریباً همیشه از یهوه به عنوان تنها بازیگری نام می‌برد که بنی‌اسرائیل را به سرزمینی که به آنها داده است «هدایت» یا «به سوی بالا» می‌کند و ساکنان اصلی آن را «بیرون» یا «جابجا» می‌کند. کتاب یوشع، سیر فتح نظامی دولت‌شهرهای کنعانی را به عنوان فریب و نسل‌کشی توصیف می‌کند (نسل‌کشی برابر با اصطلاح کتاب مقدس برای نابودی است). بنابراین، شهرهای اریحا (یوشع ۶) و عای (کنعان) (یوشع ۸:۱۴–۲۹) فتح و ویران شدند و همه ساکنان آنها کشته شدند. طبق یوشع ۱۰، این فتح‌های مشابهی را به دنبال داشت که در آنها جمعیت محلی به دستور یهوه نابود شدند. این با زمینه در یوشع ۲۴:۱۱–۱۲ که به عنوان کلام الهی ارائه شده است، در تضاد است: در آنجا می‌بینیم که یهوه دسته‌هایی از زنبورها را فرستاد که ساکنان اریحا را بیرون راندند. طبق خروج ۲۳:۲۸–۳۰، زنبورها به تدریج ساکنان سرزمین را بیرون راندند تا اینکه بنی‌اسرائیل به اندازه کافی زیاد شدند تا آن را فتح کنند. علاوه بر این، طبق یوشع ۹، ساکنان جبعون با بنی‌اسرائیل پیمانی بستند و بدین ترتیب از نابودی که از قبل برای آنها برنامه‌ریزی شده بود، نجات یافتند. روایت یوشع دربارهٔ «گرفتن تمام سرزمین» در یوشع ۱۱:۲۳ با فهرست گسترده‌ای از مناطق کنعان که او فتح نکرده بود در یوشع ۱۳:۱–۶ در تضاد قرار می‌گیرد. گزارش‌های مربوط به تقسیم سرزمین نیز نشان می‌دهد که کنعانیان در کرانهٔ شرقی (یوشع ۱۳:۱۳) و حتی در قلب کنعان، مانند اورشلیم، «تا به امروز» به زندگی خود ادامه می‌دادند (یوشع ۱۵:۶۳؛ ۱۶:۱۰؛ ۱۷:۱۲–۱۳). داوران این استثناها را با جزئیات بیشتری شرح می‌دهد و مناطقی را که پیش‌تر فتح‌شده اعلام شده بودند، در عمل «فتح‌نشده» توصیف می‌کند. برای نمونه، طبق داوران ۱:۱۹، قبیلهٔ یهودا تنها توانست نواحی کوهستانی را تصرف کند و از تسلط بر دشت‌ها ناتوان بود. داوران ۱:۲۲–۳۶ نیز فهرستی از مناطقی ارائه می‌دهد که قبایل پادشاهی شمالی قادر به فتح آنها نشدند. بر اساس داوران دوم ۲:۱–۶، بنی‌اسرائیل فرمان پیشین یهوه مبنی بر منع پیمان‌بستن با مردم آن سرزمین را نادیده گرفتند (خروج ۲۳:۳۲؛ تثنیه ۷:۲). در نتیجه، آنان «در میان کنعانیان، حتیان، اموریان، فرزیان، حویان و یبوسیان» زندگی می‌کردند، نه در میان بقایای این اقوام (داوران ۳:۱–۵). بنابراین، ادعای یوشع ۱۱:۲۳ مبنی بر وقوع یک فتح کامل و یک‌بارهٔ کنعان، با داده‌های دیگر کتاب مقدس سازگار نیست. این گروه‌های قومی، مجموعهٔ اصلی ساکنان سرزمین‌های کشاورزی کنعان را تشکیل می‌دادند. اگرچه محل سکونت برخی از آنها، مانند حویان (در جبعون) و یبوسیان (در اورشلیم), مشخص شده، اما در متن تأکید می‌شود که این اقوام همچنان وجود داشتند. در هیچ‌یک از این روایت‌ها سخنی از اخراج کامل اقوام دیگر نیست و تنها نام برخی از آنها در فهرست‌ها آمده است. صویر غیرتاریخی کتاب یوشع از سکونت بنی‌اسرائیل در کنعان به‌عنوان یک لشکرکشی برای نابودی، می‌تواند با شباهت‌های تاریخی، شرایط نویسندگان و نیات الهیاتی آنان در زمان نگارش توضیح داده شود. آنان از یک الگوی باستانیِ شرقی پیروی می‌کردند که مالکیت زمین موجود را ارادهٔ خدای خود می‌دانست: او فرمان می‌دهد که زمین را به زیر سلطهٔ خود درآورند و ساکنان پیشین را، در صورت مقاومت در برابر فتح، نابود کنند. چنین ایدئولوژی نظامی‌گرایانه‌ای در سنگ یادبود موآبی و همچنین در کتیبه‌های سلطنتی متعدد و گزارش‌های لشکرکشی‌های امپراتوری نونئوآشوری (هر دو از سدهٔ نهم پیش از میلاد) دیده می‌شود. از این نمونه‌ها، نویسندگان عهد عتیق مفهوم نابودی – «منع عبری» – را که توسط یهوه در تثنیه ۲۰:۱۶–۱۸ فرمان داده شده و طبق یوشع ۶:۲۱؛ ۸:۲۴–۲۵؛ ۱۰:۱۰، ۲۸–۳۰؛ ۱۱:۱، ۱۴ علیه جمعیت محلی اجرا شده است، استخراج کردند. این متون ادعا می‌کنند که خود یهوه جنگ را رهبری می‌کند و پیروزی را به انجام می‌رساند. افزون بر این، بسیاری از روایت‌های یوشع ۱ تا ۱۱ ماهیتی ریشه‌شناختی دارند و قصد دارند وضعیتی متأخرتر را توضیح دهند: شهر عای در عصر برنز ویران شده بود و برای بنی‌اسرائیل تنها به‌صورت «تلی از آوار» شناخته می‌شد. حدود ۸۵۰ سال پیش از میلاد، پادشاهی شمالی اسرائیل در معرض خطر از دست دادن قلمرو خود به‌دست آشوریان در حال پیشروی بود؛ قدرتی که سرانجام این پادشاهی را نابود کرد و بخش‌های بزرگی از جمعیت آن را آواره ساخت (نگاه کنید به اسکان اجباری در امپراتوری آشور). داستان فتح زمین، به عنوان بخشی از مفهوم کتاب مقدس ریشه‌های اسرائیل، پس از داستان‌های خروج از مصر می‌آید. در حالی که در ابتدا سرنوشت ساکنان محلی کنعانی نامشخص باقی ماند، فرستادن جاسوسان (اعداد ۱۳–۱۴) به یک فتح نظامی اشاره دارد. اولین تصرف زمین در کرانه شرقی اردن سپس در اعداد ۲۱ اعلام می‌شود و در اعداد ۳۲، توزیع بین دوازده قبیله اسرائیل شرح داده می‌شود. سپس کتاب یوشع فتح کرانه غربی اردن را به تفصیل شرح می‌دهد و یوشع ۱۱:۲۳ با توزیع آن ادامه می‌دهد. این یادداشت‌های چارچوب‌بندی در سراسر تورات وجود دارد و آن را از نظر ادبی به روایات فتح زمین پیوند می‌دهد و تقریباً همیشه از یهوه به عنوان تنها بازیگری نام می‌برد که بنی‌اسرائیل را به سرزمینی که به آنها داده بود «هدایت» می‌کند و ساکنان اصلی آن را «بیرون» یا «بی‌خانمان» می‌کند. این شواهد ثابت نمی‌کند که فتحی صورت گرفته است، اما اگر منظور کتاب مقدس از «روستاهای دختر» تمام روستاهای نزدیک به یک شهر خاص باشد، فهرست شهرهای کنعانی که در کتاب داوران ذکر نشده‌اند، که با این جمله آغاز می‌شود: «و مَنَسی بیت‌شئان و روستاهای دختر او را بیرون نکرد…»، مطابقت آن با نتایج نظرسنجی به طرز چشمگیری دقیق است. شهرهایی که در منطقه مرکزی تصرف نشدند عبارت بودند از تَعَنَخ، یِبْلَعام، تل مگیدو، تل دور، گزر، اَیَلون، شَعَلبیم و اورشلیم. تاریخ طبق کتاب اول پادشاهان ۶:۱، سفر خروج ۴۸۰ سال پیش از ساخت معبد سلیمان رخ داده است. بر اساس تاریخ سلطنت سلیمان، حدود ۱۴۶۰/۱۴۴۰ پیش از میلاد، این تهاجم در اواخر قرن پانزدهم پیش از میلاد رخ داده است. و احتمالاً تا اواخر قرن شانزدهم پیش از میلاد، یعنی اوایل عصر برنز متأخر نیز امتداد می‌یابد. با این حال، برای مدت طولانی در مباحث کلامی و تاریخی، تهاجم به سرزمین‌ها به اواخر قرن سیزدهم پیش از میلاد، یعنی نزدیک به پایان عصر برنز متأخر، نسبت داده شده است. بررسی‌های میدانی باستان‌شناسی که از دهه ۱۹۷۰ انجام شد، افزایش زیادی در جمعیت ساکن را نشان داد که قدمت آن به قرن ۱۲ پیش از میلاد، اواخر عصر برنز، برمی‌گردد. مشخص نیست که آیا بنی‌اسرائیل در پی فتوحات وارد شدند یا روستاهای جدید توسط عشایر سابق یا آوارگان تأسیس شدند. طبق شواهد باستان‌شناسی، این مناطق ممکن است محل سکونت کنعانیان یا مردمان دریایی بوده باشد. میلر منتشر شد، مدل‌سازی آماری را برای اندازه و مکان روستاها به کار می‌برد و آنها را بر اساس ویژگی‌های اقتصادی و سیاسی گروه‌بندی می‌کند. کاوش‌ها بر پایهٔ گزارش‌های کتاب اعداد، بنی‌اسرائیل در جریان حرکت خود در ساحل شرقی رود اردن چندین شهر و ناحیه را تصرف کردند. طبق اعداد ۲۱:۳، آنان شهر حُرما را ویران کردند و نام آن مکان را «حُرما» نهادند (همچنین در داوران ۱:۱۷). افزون بر این، همهٔ شهرهای اموریان در ساحل شرقی رود اردن به تصرف درآمد؛ چنان‌که در اعداد ۲۱:۲۵ آمده است، بنی‌اسرائیل در حشبون و همهٔ شهرهای پیرامون آن ساکن شدند. همچنین یعزیر در موآب و روستاهای آن (اعداد ۲۱:۳۱ به بعد) و پس از نبردی در نزدیکی دارائی در سرزمین باشان (اعداد ۲۱:۳۳–۳۵)، شهرهای موآب و باشان میان قبایل رئوبن، جاد و بخش‌هایی از منسی تقسیم شد. | ## بخش 2: فرضیه فتح سرزمین کنعان توسط بنی‌اسرائیل | ویرانی‌ها در روایت کتاب یوشع در روایت کتاب یوشع، برخی شهرها به‌طور مشخص ویران یا سوزانده شده‌اند، از جمله: اریحا (یوشع ۶) عای (یوشع ۸) مقیده (یوشع ۱۰:۲۸) حبرون (یوشع ۱۰:۳۶)؛ با این حال، طبق یوشع ۱۵:۱۳–۱۷، کالب بن یوفنا (یا بعدها عتنئیل به معنی «شیر خدا») حبرون را برای قبیلهٔ یهودا بازپس گرفت و ازاین‌رو ویرانی کامل آن محل مورد تردید است. حاصور (یوشع ۱۱:۱۱)؛ هرچند در داوران ۴ تنها از تصرف آن توسط دبوره سخن رفته اما اشاره‌ای به ویرانی نشده است. شهرهای تصرف‌شده بدون ویرانی برخی شهرها در کتاب یوشع به‌عنوان تصرف‌شده اما بدون ویرانی ثبت شده‌اند: لبنه (یوشع ۱۰:۲۹) تل لاچیش (یوشع ۱۰:۳۱ به بعد) عجلون (یوشع ۱۰:۳۴) دِبِر (یوشع ۱۰:۳۸) فهرست یوشع در باب ۱۲، شامل ۳۱ شهری است که پادشاهانشان شکست خوردند؛ اما این فهرست با گزارش کتاب داوران در تضاد است، زیرا داوران ۱ بیان می‌کند که بنی‌اسرائیل در زمان یوشع قادر به تصرف برخی شهرها نبودند؛ از جمله اورشلیم (داوران ۱:۲۰)، گزر (تل الجزر) (داوران ۱:۲۹)، تل تعنک، تل مگیدو و تل دور (داوران ۱:۲۷). شناسایی‌های باستان‌شناختی بر پایهٔ شواهد موجود، جایگاه شهر حرمه در آغاز به‌طور فرضی در خِربه‌المشاش و تَلّ‌المِلح تعیین شده بود؛ این امر به دلیل نزدیکی احتمالی آن به عراد بود. با توجه به نزدیکی این محل به تل الشریعه ــ که احتمالاً با محوطهٔ صقلج قابل تطبیق است ــ شواهد بیشتری برای تعیین موقعیت آن در تل حلیف ارائه شده است؛ دیدگاهی که نداف نعمان و شماری دیگر از پژوهشگران از آن حمایت می‌کنند. حشبون معمولاً با تل حشبای برابر دانسته می‌شود؛ یعزیز با یاحزه و همچنین الدبیر که با تلّ‌ رابود تطبیق داده می‌شود. در یوشع ۱۰:۲۹، مکانی که در ارتباط با مَقّیدة ذکر شده، اخیراً به‌طور مقدماتی با تلّ بورنه برابر دانسته شده است؛ جایی که دانشگاه اریئل در آن کاوش‌هایی انجام می‌دهد. در مورد عَجلون، این فرض مطرح است که محوطهٔ تل لاچیش در منطقهٔ سفله (تپه‌های الخلیل) ممکن است همان شهر باستانی باشد؛ بر این اساس که نام کهن محل در خِربه عجلان مجاور حفظ شده است. در هیچ‌یک از این محوطه‌ها، نشانه‌ای از تخریب یا استقرار جدید مربوط به اواخر عصر برنز یافت نشده است. ویران شده است؛ نام این شهر ناشناخته است و تاکنون هیچ سندی دربارهٔ نام کهن یا عامل تخریب آن به دست نیامده است. همچنین در شهرهای غرب رود اردن، مانند الخلیل و الدبیر، در سدهٔ سیزدهم پیش از میلاد نشانه‌ای از تخریب گسترده مشاهده نشده است. تنها به صورت روستایی بی‌دفاع باقی ماند؛ سپس متروک شد و نزدیک به هزار سال خالی از سکنه بود. برخی مورخان اولیه، نبود آثار دیوار را با «عوامل محیطی» یا «فرسایش خاک» توضیح داده‌اند؛ اما پژوهش‌های جدیدتر عمدتاً از نسبت دادن «تسخیر اریحا به دست اسرائیلیان» فاصله گرفته‌اند. دوباره بازسازی گردید؛ احتمالاً همانند دیگر روستاهای منطقهٔ کوهستانی، این بازسازی به دست ساکنان دشت ساحلی انجام شد که از یورش اقوام دریایی گریخته و به کوهستان پناه برده بودند (← فروپاشی عصر برنز). متروک شد و در ۱۵۰ سال پس از بازسازی، هیچ نشانه‌ای از تخریب دوباره در آن دیده نمی‌شود. در کاخ کنعانی این شهر آثار آتش‌سوزی شدید یافت شده و شماری از تندیس‌های دارای منشأ مصری تخریب شده‌اند. با این حال، باستان‌شناس امنون بن‌تور (אמנון בן תור)، که در کاوش‌ها مشارکت داشته، این تخریب را به بنی‌اسرائیل نسبت نمی‌دهد. نام یابین، پادشاه حاصور در یوشع ۱۱:۱ و داوران ۴، در یک لوح اکدی با نام «ابنی» ثبت شده است. شکل‌گیری قومیت اسرائیلی در حالی که در اواخر عصر برنز تقریباً هیچ محوطه‌ای در کنعان به‌طور آشکار ویران نشده است، شمار مستقرات روستایی جدید در این منطقه و نیز در نواحی کوهستانی شمالی، در آغاز عصر آهن به‌طور چشمگیری افزایش یافت. باستان‌شناسان این دگرگونی را نه نتیجهٔ فتوحات خارجی، بلکه پیامد افول مصر می‌دانند که تا آن زمان بر منطقه سلطه داشت. اریش زنگر می‌نویسد که اجماع پژوهش‌های باستان‌شناسی دربارهٔ تاریخ آغازین اسرائیل چنین است: «هیچ‌گاه یورش نظامیِ یکپارچه‌ای از سوی بنی‌اسرائیلِ متشکل از دوازده سبط برای تسخیر سرزمین رخ نداده است و هیچ نابودی فراگیری برای همهٔ ساکنان آن گزارش نشده است. بر پایهٔ دانسته‌های ما دربارهٔ خاستگاه‌های بنی‌اسرائیل، جامعهٔ اسرائیلی در سدهٔ دوازدهم پ.م. هپرو در سال ۱۸۸۷ میلادی حدود ۳۷۹ از نامه‌های عمارنه که خطاب به فرعون آمنحتپ سوم (۱۳۸۸–۱۳۵۰ پ. این نامه‌ها برتری مصر بر دولت‌شهرهای کنعان و نیز درگیری‌های میان امیران تابع محلی و منازعات آنان با گروه‌های اجتماعی نیمه‌کوچ‌نشین را ثبت می‌کنند. نویسندگان این نامه‌ها این گروه‌ها را «هپرو» می‌نامیدند و آنان را همواره به‌صورت راهزنان، غارتگران و باج‌گیران تصویر می‌کردند؛ امری که تا حدی برای کوچک‌نمایی نقش رقبای محلی و نشان دادن وفاداری کامل به فرعون نیز انجام می‌شد. گروه‌های هپرو در بسیاری از متون دیگر هزارهٔ دوم پیش از میلاد نیز به‌عنوان منشأ مشکلات برای دولت‌شهرها یاد شده‌اند. از این رو، احتمال داده می‌شود که این گروه‌ها در آن آشفتگی‌ها نقش داشته و در شکل‌گیری و سکونت در استقرارهای جدید مشارکت کرده باشند. این اصطلاح در متون مصری غالباً برای اشاره به بردگان، کارگران بیگاری یا کشاورزان به‌کار می‌رفت،James K. این ستون شاید قدیمی‌ترین مدرک شناخته شده در خارج از عهد عتیق در مورد نام «اسرائیل» باشد: «اسرائیل به یک سرزمین بایر تبدیل شده است و محصولات کشاورزی آن دیگر رشد نمی‌کنند.» این نام در میان نام‌های مناطق و شهرهای فتح شده در کنعان و سوریه دیده می‌شود. از آنجایی که هیچ مدرک دیگری از لشکرکشی مرنپتاه در این منطقه وجود ندارد، مشخص نیست که به چه نوع پیروزی اشاره شده است. با توجه به متن، این می‌تواند (علیرغم نماد "مردم") به منطقه‌ای یا گروهی اشاره داشته باشد که هنوز ساکن نشده بودند و بنابراین با روند "فتح زمین" سازگار باشد.James K. بررسی باستان‌شناسی بررسی‌های باستان‌شناسی (شناسایی) در مقیاس بزرگ برای اولین بار پس از سال ۱۹۵۰ در اسرائیل تحت نظارت یوحنان آهارونی انجام شد. این بررسی‌ها پس از جنگ ۱۹۶۷ در کرانه باختری آغاز شد و بعداً گسترش یافت و شامل مناطق زیادی در فلسطین شد. این روش بر شناسایی در مقیاس بزرگ متکی است: تیم‌هایی از باستان‌شناسان از منطقه مورد مطالعه عبور می‌کنند و تمام ویژگی‌های قابل مشاهده در سطح زمین را که نشان‌دهنده سکونتگاه‌های انسانی است، ثبت می‌کنند: ناهنجاری‌های توپوگرافی، ویژگی‌های موانع و دیوارها، قطعات سفال و سنگ چخماق و سایر مصنوعات. این روش امکان تولید تصاویر جامع از منطقه مورد بررسی را فراهم می‌کند که نه تنها مکان‌های منفرد را نشان می‌دهد، بلکه می‌تواند اطلاعات مهمی در مورد تکنیک‌های کشاورزی و الگوهای سکونتگاه ارائه دهد. علاوه بر این، شناسایی استاندارد یک منطقه، داده‌هایی را برای ارزیابی‌های آماری و تجزیه و تحلیل GIS فراهم می‌کند. ساختار جمله‌ها رسمی و دانشنامه‌ای است و جدول نیز با قالب ویکی‌پدیای فارسی بازنویسی شده است. دگرگونی‌های جمعیتی و سکونتی در گذار از عصر برنز به عصر آهن بر پایهٔ پژوهش‌های میدانی، تغییرات چشمگیری در شمار، اندازه و جمعیتِ سکونتگاه‌های کنعانی در دورهٔ گذار از عصر برنز متأخر (سدهٔ ۱۶ تا ۱۳/۱۲ پیش از میلاد) به عصر آهن یک (سده‌های ۱۲ تا ۱۱ پیش از میلاد) شناسایی شده است. به‌گفتهٔ اسرائیل فینکلشتاین، نداف نعمان، لورنس استاگر و ویلیام دیور، داده‌های باستان‌شناختی تصویر زیر را از تحولات جمعیتی ارائه می‌کنند. (جمعیت بادیه‌نشینان ــ که در محاسبات وارد نشده‌اند ــ حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد کل جمعیت برآورد می‌شود) جدول تغییرات سکونتگاه‌ها و جمعیت کنعان سده سکونتگاه‌های کنعانی جمعیت کنعان مجموع نواحی کوهستانی مجموع نواحی کوهستانی ۱۶ ۲۷۰فینکلشتاین و سیلبرمن، ص ۱۵۶ به بعد. به گفته استاگر، ۹۳٪ از کل سکونتگاه‌های مسکونی در ارتفاعات فلسطین در قرن‌های ۱۲ و ۱۱ پیش از میلاد، روستاهای تازه تأسیس و بدون استحکامات بودند.Lawrence E. برای این سکونتگاه‌ها، که به عنوان بنی‌اسرائیل اولیه یا اولیه شناخته می‌شوند، چندین ویژگی مشخص شده است که به عنوان نشانگرهای همگنی قومی در میان ساکنان این منطقه تفسیر می‌شوند. مناطق مسکونی معمولاً روستاهای کوچک و بدون استحکامات (حدود ۱۰۰ نفر جمعیت) بودند، با خانه‌هایی که در بلوک‌های دو یا سه تایی جمع شده بودند و دیوارهای مشترک و گاهی امکانات عمومی داشتند. طبقه‌بندی این خانه‌ها - شامل سه تا چهار اتاق و یک حیاط که توسط ستون‌های سنگی تقسیم شده بود ("خانه چهار اتاقه") - هیچ مشابهی در عصر برنز کنعانی و اوایل عصر آهن ندارد و نشان دهنده یک سازمان اجتماعی مبتنی بر خانواده‌های گسترده است. نبود تأسیسات نظامی، معابد، کاخ‌ها و سایر بناهای باستانی نیز نشان می‌دهد که ساکنان این روستاها جامعه‌ای قبیله‌ای و غیرسلسله مراتبی داشته‌اند. سایر ویژگی‌های یافته‌های باستان‌شناسی که اطلاعاتی در مورد فناوری و روش‌های تولید «اسرائیلی‌های اولیه» ارائه می‌دهند، به درجه بالایی از سازماندهی و کارایی در کشاورزی اشاره دارند: کشاورزی تراسی گسترده؛ ساخت مخازن سنگی، سیلوها و سایر تأسیسات ذخیره‌سازی. اینها همیشه فناوری‌های جدیدی نیستند، مانند سیلوها که در عصر برنز تا حد زیادی ناشناخته بودند. این فناوری از عصر برنز کنعانی (مانند مخازن و تراس‌ها) تداوم دارد، اما انتشار و بهره‌برداری از آن به سمت یک اقتصاد همگن و یکپارچه، نوآوری واقعی است؛ بنابراین، این یافته‌ها به عنوان شواهدی از کشاورزی معیشتی تفسیر می‌شوند که روش تولید آن مبتنی بر خانواده گسترده بود، اما قادر به تولید مازاد کالاهای مورد نیاز برای مبادله بود - بلکه برای غلبه بر خشکسالی‌ها و بیماری‌های همه‌گیر نیز کاربرد داشت. یافته‌های استخوان نیز با تصویر کشاورزی معیشتی مطابقت دارند: گوسفند، بز، گاو و الاغ بر دام‌ها تسلط دارند (از سوی دیگر، خوک تنها یک درصد از کل را تشکیل می‌دهد). ارزیابی اکتشافات سفالی بحث‌برانگیز است، که به گفتهٔ دِوِر، تقریباً پیوستگی کاملی با تولیدات کنعانی نشان می‌دهد، و به گفتهٔ فینکلشتاین، «به‌طور کلی در تضاد شدید» با آن قرار دارد. Ebal? هیچ بقایایی از مکان‌های عبادت یا محل‌های دفن مرتبط با روستاهای اولیه بنی‌اسرائیل کشف نشده است. «فرضیه مستند» که یولیوس ولهاوزن آن را صورت‌بندی کرد، سهم مهمی در تصحیح متون کهن‌ترین روایت‌های عهد عتیق دربارهٔ شکل‌گیری اسفار پنج‌گانهٔ موسی و سفر یوشع داشت. این فرضیه، از جمله، بخش‌هایی از این متون را به نیمهٔ دوم هزارهٔ نخست پیش از میلاد تاریخ‌گذاری می‌کند و تأثیر چشمگیری بر پژوهش‌های بعدی گذاشت، زیرا این متون بارها مورد تردید قرار گرفتند. در دهه‌های پایانی سدهٔ بیستم میلادی، مفهوم نگارش تاریخ فرهنگ‌ها در پیرامون عهد عتیق نیز بازتعریف و نقد شد. در این روندِ بازاندیشی، بسیاری از تاریخ‌نگاران عهد عتیق بر مسئلهٔ «موقعیتِ زیست‌شناختیِ متن (Sitz im Leben)» در نگارش تاریخ عهد عتیق تأکید کردند. افزون بر تاریخ‌گذاریِ متأخرِ روایت‌های عهدینی و قرار دادن تاریخ‌نگاری عهد عتیق در بستر پادشاهیِ متأخر اسرائیل، این امر به رویکردی «مینیمالیسم» در مطالعات عهدینی انجامید، به‌ویژه در ارتباط با روایت‌های نیاکان قوم و داستان خروج، و نیز روایت‌های موجود در اسفار یوشع و داوران. فتح سرزمین در بررسی قرن نوزدهم تا اوایل قرن بیستم، پژوهش‌های تاریخی دربارهٔ فتح کنعان عمدتاً بر تفسیرهای کتاب مقدس استوار بود. هرمان گوته در این چارچوب، دو موج مهاجرت بنی‌اسرائیل به کنعان را ــ در دو سوی رود اردن ــ از یکدیگر متمایز می‌کرد. به‌گفتهٔ او، موج نخست به استقرار گروه‌های موسوم به «لیه‌ها» (قبیله رئوبن، قبیله شمعون، قبیله لاوی و قبیله یهودا) در کرانهٔ شرقی انجامید. | ## بخش 3: فرضیه فتح سرزمین کنعان توسط بنی‌اسرائیل | در ادامه، قبیله شمعون، قبیله لاوی و قبیله یهودا به کرانهٔ غربی یورش بردند و کوشیدند در نزدیکی شهر شکیم مستقر شوند. تنها قبیلهٔ یهودا در بخش جنوبی این منطقه موفق به استقرار شد (پیدایش ۳۸؛ یوشع ۱۵:۱۳ به بعد). موج دوم مهاجرت، به‌گفتهٔ گوته، توسط قبایل راحل ــ به‌ویژه قبایل یوسف (افرایم و منسی) ــ و تحت رهبری یوشع هدایت شد. خاندان یوسف مناطق میان درهٔ مرج ابن عامر در شمال و درهٔ بیت‌حنینا در جنوب را تصرف کردند و مسیر را برای استقرار دیگر قبایل بنی‌اسرائیل هموار ساختند. بر پایهٔ سنگ‌نبشته مرنپتاح، گوته این «فتح دوم» را میان سال‌های ۱۲۳۰ تا ۱۲۰۰ پیش از میلاد تاریخ‌گذاری می‌کند. به‌گفتهٔ او، کتیبهٔ مرنپتاح نشان می‌دهد که در این دوره تنها بنی‌اسرائیل یا قبایل یوسف در منطقه حضور داشتند و ناچار بودند با نیروهای مصری در کنعان بجنگند. گوته جمعیت غیراسرائیلی کنعان را به هفت گروه تقسیم می‌کند: اموریان، گرگاشی‌ها، ممالک سوری-هیتی، حُویان، یبوسیان، کنعانیان و فِرِزی‌ها. پس از استقرار بنی‌اسرائیل، گذار تدریجی به زندگی کشاورزی آغاز شد؛ دوره‌ای که با افزایش درگیری‌ها، شکل‌گیری اتحادهای مسالمت‌آمیز با کنعانیان، مهاجرت‌های داخلی و برخورد با دیگر گروه‌های عشایری مهاجم همراه بود. الگوی یورش نخستین کسی که در اواخر سدهٔ نوزدهم میلادی «الگوی یورش» را پیشنهاد کرد ویلیام آلبرایت بود، و سپس جورج ارنست رایت آن را به‌گونه‌ای بسط داد که با جزئیات جغرافیایی روایت سفر یوشع باب‌های ۱ تا ۱۲ سازگار باشد. آلبرایت خود این آثار را در «تل بیت مرسیم» کشف کرد و آن را با شهر دَبیر یکی دانست؛ و رایت نیز در «بِیتین» ــ که به‌احتمال زیاد همان بیت ایل است ــ شواهد مشابهی یافت که به دورهٔ برنز متأخر تعلق دارد. تردیدها نسبت به الگوی یورشِ آلبرایت–رایت عمدتاً از پژوهش‌های تازه دربارهٔ تاریخ‌گذاری «شهر چهارم» در تل السلطان/اریحا ــ که بر اثر آتش ویران شده بود ــ و نیز تکمیل کاوش‌ها در «تل (محوطه باستانی)» ناشی شد. اما پس از بازبینی‌های انجام‌شده میان سال‌های ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۰، باستان‌شناس کاتلین کنیون این ویرانی را حدود ۱۵۵۰ ق. م در «التل» ــ که گارستانگ آن را بر پایهٔ توصیف‌های جغرافیایی یوشع ۷:۲–۵ و ۸:۱۱ با عای عهد عتیق یکی دانسته بود ــ به تضعیف الگوی آلبرایت–رایت کمک کرد. الگوی مهاجرت و الگوی نفوذ الگوی نفوذ که از سوی آلبریشت آلت و مارتن نوت مطرح شد و تسخیر کنعان به‌دست بنی‌اسرائیلِ متحد تحت رهبری یوشع را منتفی می‌دانست، اساساً بر این دیدگاه استوار است که سفر یوشع یک داستان سبب‌شناسی است. او همچنین اشاره کرد که هیچ مدرکی وجود ندارد که تخریب‌های ثابت‌شدهٔ باستان‌شناختی را به بنی‌اسرائیل نسبت دهد. مندنهال (Mendenhall)، اسرائیلیان بادیه‌نشین نبودند، بلکه از میان جمعیت روستایی «ازریشه‌کَنده و محروم اجتماعی» برخاسته بودند؛ گروهی که با هپرو در نامه‌های عمارنه قابل مقایسه‌اند و تحت رهبری «گروه موسی» که از مصر آمده بود، علیه ساکنان شهرهای کنعانی شوریدند.George E. این امر موجب تردید در مشروعیت پادشاهان شهرهای کنعانی شد و به‌گفتهٔ مندنهال، همین امر سبب پیوستن جمعیت‌های شورشی به گروه موسی گردید. مندنهال از اینکه رویکرد جامعه‌شناختی خود را «الگوی انقلابی» بنامد، خودداری کرد؛ با این حال این اصطلاح رواج یافت. گوتوالد نظریهٔ مارکسیستیِ مربوط به «شیوهٔ تولید آسیایی» را با ویژگی‌های جوامع روستاییِ دهقانان و وجود یک قدرت مرکزی نیرومند تطبیق داد. این قدرت مرکزی در فلسطین وجود نداشت و گوتوالد این امر را چنین توضیح می‌دهد که برخلاف میان‌رودان و مصر، در فلسطین نیازی به حفظ یک نظام آبیاری پیچیده و سازمان‌یافته نبود. الگوی گوتوالد تنها اندکی از روایت‌های مربوط به موسی و خروج را در نظر گرفت و ظهور قدرت جمعیت‌های غیرشهری را میان سال‌های ۱۳۵۰ (دورهٔ العمارنه) تا ۱۲۲۵ پ.م. کشف محوطه‌های روستاییِ آغاز عصر آهن در نواحی کوهستانی کنعان که فاقد استحکامات بودند، از دیدگاه گوتوالد دربارهٔ رشد مستقل گروه‌های جمعیتی خارج از دولت‌شهرهای کنعانی پشتیبانی کرد. به‌گفتهٔ گوتوالد، سنت‌های اخلاقی و دینی قبیله‌ای/روستایی در سده‌های بعدی همچنان به‌عنوان نقدی بر دولت باقی ماندند؛ از این‌رو گوتوالد نتیجه می‌گیرد که باید از متون متأخر عهد عتیق برای درک آگاهی روستاییان فلسطین در اواخر عصر برنز بهره گرفت. کار گوتوالد عمدتاً به دلیل ماهیت مارکسیستی نظریه‌اش رد شد و گاه با انتقادهای تند روبه‌رو گردید — از جمله از سوی خود مندنهال. با این حال، تمرکز گوتوالد بر نقش عنصر بومی در پیدایش اسرائیل و نوآوری اجتماعی ـ انسان‌شناختی رویکرد او در پژوهش‌های عهد عتیق و باستان‌شناسی کتاب مقدس به‌طور گسترده مورد توجه قرار گرفت. روبرت کوت، ماروین چِینی و ویلیام دیوِر، در کنار دیگران، الگوی انقلابی را با برخی اصلاحات دنبال کردند. به‌گفتهٔ کوت، اسرائیلیان نخستین از میان کنعانیانی بودند که در نواحی مرتفع کنعان ساکن شدند و به کشاورزی پرداختند؛ آنان خود را در قالب یک اتحادیهٔ قبیله‌ای سازمان دادند که دست‌کم در آغاز، مورد حمایت مصریان نیز بود.Robert B. به گفتهٔ چینی و دِوِر، ظهور جوامع اولیهٔ بنی‌اسرائیل را نمی‌توان آن‌طور که مندنهال، گوتوالد و دیگران گفته‌اند، با یک جنبش با انگیزهٔ مذهبی توضیح داد. بلکه، استقرار و تثبیت جمعیت اولیهٔ بنی‌اسرائیل در ارتفاعات، پیشینهٔ اقتصادی داشته است: این گروه‌ها از اتحاد عناصر کنعانی که مجبور به ترک دولت‌شهرهای دشت ساحلی شده بودند، پدید آمدند و نوعی سازمان اجتماعی ایجاد کردند که از نظر عملکردی با چالش‌های جدید زندگی کشاورزی در ارتفاعات مرتبط بود. رویکردهای «پنهان‌گرایی» و «تجدیدنظرطلبی» رویکردهای نوین در پژوهش دانشگاهی دربارهٔ پیدایش اسرائیل، شامل فرضیه‌های نیلز پیتر لِمکه (Lemche)، فولکمار فریتس (Fritz)، گوستا اَلستروم (Ahlström) و دیگران است؛ رویکردهایی که بیانگر نوعی «حدنوی‌گری» در برابر متن عهد عتیق‌اند. لِمکه مدل‌های «فتح» و «مهاجرت» را رد می‌کند و تأکید دارد که هیچ شاهد باستان‌شناختی‌ای بر مهاجرت اسرائیلیانِ متأخر به سرزمین کنعان وجود ندارد؛ و چنین خاستگاهی تنها بر پایهٔ روایت‌های کتاب مقدس قابل فرض است. به‌گفتهٔ او، متون عهد عتیق منبع تاریخی قابل اتکایی نیستند، زیرا بیشتر آن‌ها میان سدهٔ پنجم تا دوم پیش از میلاد ــ به‌ویژه سفر یوشع ــ نوشته شده‌اند و ماهیتی خیال‌پردازانه دارند. لِمکه همچنین گوتوالد را به‌سبب استفادهٔ کهنه و نامناسب از داده‌های انسان‌شناختی به‌شدت نقد می‌کند. گوستا اهلستروم فرضیه‌ای را مطرح کرد مبنی بر اینکه بنی‌اسرائیل اولیه بخشی از جمعیت دشت کنعانی بودند که در طول بحران اواخر عصر برنز، به منطقه کوچکی از کنعان عقب‌نشینی کردند - همان منطقه‌ای که به گفته اهلستروم در ستون یادبود مرنپتاه «اسرائیل» نامیده می‌شود. دِوِر، مواضع پژوهشی تجدیدنظرطلبانهٔ زیر را که او آنها را «پوچ‌گرایانه» توصیف می‌کند، به داشتن انگیزه‌های ایدئولوژیک متهم می‌کند: فیلیپ آر. دیویس استدلال می‌کند که «اسرائیل باستان» یک اختراع دانشگاهی است و نمی‌توان هیچ چیزی در مورد «اسرائیل تاریخی» دانست: تحقیق بر روی یک «ساختار اجتماعی» انجام می‌شود.Philip R. وایتلم، این اختراع دانشگاهی با «تصاحب» و «خاموش کردن» تاریخ «فلسطینی‌های بومی» همراه است.Keith W. بر این اساس، «اسرائیل» یک «ساختار اسطوره‌ای» است و مسئلهٔ منشأ آن «یک مسئلهٔ تاریخی نیست، بلکه یک اثر کلامی و ادبی تلقی می‌شود.»Thomas L. تلاش‌های بیشتر برای یک ترکیب‌بندی تاریخی ـ باستان‌شناختی باستان‌شناس اسرائیلی، اسرائیل فینکلشتاین، بر این باور است که بنی‌اسرائیل در نتیجهٔ «اسکان دوباره» بخش‌هایی از جمعیت کنعانیان که در دورهٔ بحرانِ عصر برنز متأخر به کوچ‌نشین تبدیل شده بودند، پدید آمدند. این گروه‌ها پس از فروپاشیِ توازن میان جمعیت‌های یک‌جانشین و کوچ‌نشین در کنعان در سدهٔ دوازدهم پ.م. به‌سبب کاهش تولید کالاهای کشاورزی در روستاهای کنعانی، کوچ‌نشینان ناچار شدند برای تولید غلات به کشاورزی بپردازند. برخلاف روستاهای کوهستانی فلسطین، برای نمونه، در محوطه‌های کوهستانیِ غربِ رود اردن هیچ استخوانِ خوکی یافت نشده است؛ فینکلشتاین این امر را نشانه‌ای از شکل‌گیری هویت مشترک از طریق الگوهای غذایی می‌داند. با این حال، بونیموویتس به‌جای مهاجرت شرق به غرب، از عقب‌نشینیِ شبانان کوچ‌نشین و دیگر گروه‌های ناپایدار از دشت‌ها به کوهستان‌های فلسطین سخن می‌گوید.S. استاگر و ویلیام دیور دیدگاه‌های فینکلشتاین را نقد کرده‌اند و استدلال می‌کنند که افزایش جمعیت در ارتفاعات فلسطین در عصر آهن یکم—چنان‌که داده‌های باستان‌شناختی نشان می‌دهد—با مهاجرت کوچ‌نشینان درون کنعان سازگار نیست. روزن Rosen و گونار لمان Lehmann اشاره می‌کنند که در پژوهش‌های سدهٔ بیستم، فرضیه‌هایی دربارهٔ سبک زندگیِ بدوی یا «نیمه‌بدوی» اسرائیلیان مطرح شد که بر داده‌های مردم‌نگارانهٔ مربوط به کوچ‌نشینان معاصر فلسطین تکیه داشت. «نمی‌توان تصور وجود شمار زیادی از شبانان قبیله‌ایِ مستقل و کوچ‌نشین پیرامون یک منطقهٔ کشاورزیِ مرکزیِ پایدار را به‌عنوان الگویی برای دوران باستان پذیرفت—دست‌کم نه بر پایهٔ استخراج مشابهت‌های مردم‌نگارانهٔ معاصر از فلسطین».Steven A. ردفورد، مصرشناس، همهٔ تلفیق‌ها و تفسیرهایی را که تا آن زمان ارائه شده بود رد کرد. به‌گفتهٔ ردفورد، بنی‌اسرائیلِ متأخر در اصل گروهی از کوچ‌نشینانِ شاسو بودند که از جنوب در کوه‌های کنعان ساکن شدند و تا زمانی که الگوهای سکونتِ کنعانی را نپذیرفتند، هیچ ردپای قابلِ تأییدی از خود بر جای نگذاشتند.Donald B. ارزش کتاب یوشع به‌عنوان منبعی در الگوی‌های فتح سرزمین با آن‌که بسیاری از رویکردهای موسوم به « ساده‌گرایی» در پژوهش‌های مربوط به فتح سرزمین، در تقابل با تلفیق آلبرایت–رایت از «الگوی فتح» شکل گرفته‌اند، شباهت میان این دو رویکرد تقریباً تنها به ارزیابی روایت‌های عهد عتیق محدود می‌شود و هیچ‌یک برای این روایت‌ها ارزش تاریخی قابل‌توجهی قائل نیستند. این امر نشان‌دهندهٔ نوعی اجماع در پژوهش‌های باستان‌شناختی و تاریخی دربارهٔ این موضوع است. در این زمینه معمولاً به نوعی «اغراق دوگانه» اشاره می‌شود: از یک‌سو، در چارچوب «الگوی فتح»، داده‌های عهد عتیق بارها خارج از متن تفسیر شده و به‌عنوان گزارشی از ویرانی ناگهانی و گستردهٔ فلسطین فهم شده‌اند. برای نمونه، رایت تخریب شهرهای کنعانی را بسیار بیش از آنچه در سفر یوشع آمده، به اسرائیلیان نسبت می‌داد. از سوی دیگر، «الگوی فتح» از سوی « ساده‌گرایی» به این دلیل رد شد که بیش از حد به متن عهد عتیق وفادار است. با این حال، همین نویسندگان روایت عهد عتیق از فتح را غالباً به‌گونه‌ای تفسیر می‌کنند که گویی توصیفی از ویرانی گستردهٔ کنعان است، تا از این طریق وضعیت مسئله‌دار شواهد باستان‌شناختی را برجسته کنند. برای نمونه، اسرائیل فینکلشتاین و نیل اشر سیلبرمن کتاب یوشع را توصیف‌کنندهٔ «لشکرکشی نظامی برق‌آسا» می‌دانند که توسط «ارتشی نامنظم» یا «گروهی آشفته» انجام شده و بر «قلعه‌های بزرگ» و «ارابه‌رانان آموزش‌دیده» غلبه کرده است. به‌گفتهٔ آنان، این روایت چنین می‌نمایاند که بنی‌اسرائیل شهرهای کنعانی را نابود کرده‌اند. هوفمایر از دیدگاهی «محافظه‌کارانه» اشاره کرده است که سفر یوشع تنها ویرانیِ سه شهر—اریحا، عای و تل هازور—را توصیف می‌کند. حتی تاکتیک‌های احتمالیِ یورش بنی‌اسرائیل، بر پایهٔ روایت‌های عهد عتیق، بر حملاتِ جبهه‌ای و ویران‌سازیِ گسترده استوار نبودند: چنین ویرانگری‌ای بیشتر ویژگیِ حملات و لشکرکشی‌های تنبیهیِ قدرت‌های خارجی است، نه یورش گروهی که قصد اسکان در سرزمین را دارد. | ## جمع‌بندی | همچنین ویژگی‌های ادبیِ سفر یوشع بی‌نظیر نیست و در ادبیات خاورمیانهٔ هزارهٔ دوم و نخست پیش از میلاد نمونه‌هایی برای آن وجود دارد: این امر دربارهٔ جنبهٔ دینیِ روایت عملیات نظامی؛ توصیف‌های اغراق‌آمیز از پیروزی و نابودی دشمنان؛ پنهان‌سازیِ شکست‌های احتمالی؛ تکرار روایت‌هایی که یک پیروزی را چند بار و به قلم نویسندگان مختلف بازمی‌گویند؛ و فهرست‌پردازیِ قالبیِ فتوحات به شیوهٔ یوشع ۱۰:۲۸–۴۳ صدق می‌کند—تمام ویژگی‌هایی که بر پایهٔ آن‌ها روایت‌های عهد عتیق دربارهٔ فتح سرزمین، غیرتاریخی ارزیابی شده‌اند.