موضوع مقاله: سیم ایمنی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سیم ایمنی | مقدمه: سیم ایمنی در ضخامت‌ها (گِیج‌ها) و جنس‌های متنوعی تولید می‌شود که بسته به نوع کاربرد انتخاب می‌گردد. | ## بخش 1: سیم ایمنی | در صنایع هوافضا و مسابقات اتومبیل‌رانی، معمولاً از سیم فولاد ضدزنگ استفاده می‌شود، مانند سیمی با قطر ۰٫۸ میلی‌متر (۰٫۰۳۲ اینچ). به‌طور معمول، این سیم از سوراخی که روی یک بست یا قطعه ایجاد شده عبور داده می‌شود، سپس پیچانده شده و به یک بست یا قطعه دیگر متصل می‌گردد و بار دیگر پیچانده می‌شود تا اتصال ایمن شود. به‌طور خلاصه، ایمنی‌سازی به این صورت تعریف می‌شود: «محکم کردن مهره، پیچ، مهارچرخشی (Turnbuckle) و سایر قطعات هواپیما به روش‌های مختلف، به‌گونه‌ای که لرزش در حین عملکرد، باعث شل شدن آن‌ها نشود.» این روش‌ها به‌منظور ایجاد یا حفظ گشتاور (Torque) نیستند، بلکه به‌عنوان یک ابزار ایمنی برای جلوگیری از باز شدن ناخواسته پیچ‌ها، مهره‌ها، خارها، درپوش‌های روغن، شیرهای تخلیه، شیرها و سایر قطعات مورد استفاده قرار می‌گیرند. سیم ایمنی با پیچیده شدن به دور خودش، کشش (تنش) را حفظ می‌کند و در جای خود باقی می‌ماند؛ به‌طوری که یک سر آن به بست مورد نظر (مثلاً پیچ) و سر دیگر به نقطه مهار (که می‌تواند یک بست دیگر باشد) متصل می‌شود. از آنجا که سیم ایمنی از آلیاژ شکل‌پذیر ساخته شده، پس از خم شدن، شکل خود را حفظ می‌کند و به حالت اولیه بازنمی‌گردد. این ویژگی باعث می‌شود که بتوان آن را به‌راحتی به دور یک جسم قفل کرد، مثلاً زمانی که از یک سوراخ کوچک در پیچ عبور داده می‌شود، به خودش بازمی‌گردد و پیچانده می‌شود. از آنجا که سیم پیچیده شده باز نمی‌شود و حالت خود را حفظ می‌کند، به‌صورت یک حلقهٔ ثابت عمل کرده و برای باز شدن، نیاز به نیرویی بسیار بیشتر از تنش‌هایی دارد که برای مقابله با آن‌ها طراحی شده است. در این روش، چند دور سیم ماوزینگ از سوراخ مخصوصی که در انتهای بدون رزوه پین تعبیه شده عبور داده می‌شود و سپس دور بدنه خمیده شَکل (Hoop) پیچیده می‌شود تا اتصال ایمن گردد. در برخی شَکل‌های رزوه‌دار، یک سوراخ اضافه در انتهای رزوه‌دار پین وجود دارد که از محل خروج آن از رزوه عبور می‌کند. در این موارد، می‌توان با استفاده از یک خار فنری (Cotter Pin) یا چند دور سیم ماوزینگ که از این سوراخ رد شده‌اند، همان هدف را محقق کرد؛ یعنی نگه‌داشتن شَکل در وضعیت بسته. استفاده سیم ایمنی برای تأمین ایمنی و جلوگیری از باز شدن ناخواسته بست‌ها به کار می‌رود. سپس سیم از سوراخ عبور داده می‌شود، به سمت عقب برگردانده شده، در راستای سر دیگر قرار می‌گیرد و پیچانده می‌شود. یک سر سیم ممکن است وارد سوراخ یک بست دیگر شود، سپس دوباره پیچانده شود و در نهایت به بست دوم یا یک قطعه دیگر مهار شود. در این حالت، دو سر حلقهٔ سیمی که تشکیل شده‌اند، با استفاده از ابزار مخصوص پیچاندن سیم (مانند انبردست پیچشی یا سیم‌گیر) به هم پیچانده می‌شوند، به اندازه کافی پیچ می‌خورند تا ایمن بمانند و سپس از ابزار رها می‌شوند. بست متحرک—که ممکن است مهره، مهره پروانه‌ای، مهارچرخشی (Turnbuckle)، پیچ یا پینی مشابه پیچ باشد—معمولاً دارای سوراخی است که در حالت بسته نیز در دسترس باقی می‌ماند. پس از پایان کار، هرگونه طول اضافی سیم با سیم‌چین یا انبردستی که گاهی ابزار پیچاندن نیز هست بریده می‌شود. اگر بست مورد نظر فاقد سوراخ مناسب برای عبور سیم ایمنی باشد، ممکن است نیاز باشد تا سوراخی مخصوص روی آن ایجاد شود. سیم ایمنی قابلیت استفاده مجدد ندارد؛ بنابراین، هنگام نیاز به باز کردن بست، می‌توان آن را با ابزار مناسب برید و به‌راحتی جدا کرد. تکنیک‌های مناسب گام استفاده از متداول‌ترین سایز سیم ایمنی (سافت وایر) که ۰٫۸ میلی‌متر (معادل ۰٫۰۳۲ اینچ) است، راهنمایی‌های نصب و روش اجرا را می‌توان در چندین منبع قابل دسترس عمومی یافت. استاندارد 43.13-1B هیچ اشاره دیگری به تعداد پیچش در هر اینچ، چه برای پیچش دستی و چه با ابزار خاص، ندارد. کتابچه راهنمای مکانیک هواپیما (Aviation Mechanic Handbook) مقادیر متفاوتی برای پیچش در هر اینچ مشخص کرده است: برای سیم‌های با قطر ۰٫۰۲۰ تا ۰٫۰۲۵ اینچ (۰٫۵ تا ۰٫۶ میلی‌متر)، ۸ تا ۱۴ پیچش در هر اینچ (تقریباً با گام ۳ تا ۲ میلی‌متر)؛ برای سیم‌های با قطر ۰٫۰۳۲ تا ۰٫۰۴۱ اینچ (۰٫۸ تا ۱ میلی‌متر)، ۶ تا ۱۱ پیچش در هر اینچ (تقریباً با گام ۴ تا ۲ میلی‌متر)؛ و برای سیم‌های با قطر ۰٫۰۵۱ تا ۰٫۰۶۰ اینچ (۱ تا ۲ میلی‌متر)، ۴ تا ۸ پیچش در هر اینچ (تقریباً با گام ۶ تا ۳ میلی‌متر). سیم ایمنی باید به گونه‌ای از بست عبور داده شود که در خلاف جهت باز شدن بست، کشش ایجاد کند. برای مثال، اگر یک پیچ متداول خودرویی در آمریکا ایمن می‌شود، سیم ایمنی پس از نصب باید به‌طور مداوم پیچ را در جهت عقربه‌های ساعت تحت کشش قرار دهد، زیرا این جهت، جهت سفت شدن پیچ است. | ## بخش 2: سیم ایمنی | هنگام سوراخ‌کاری یک بست (Fastener)، محل مناسب برای سوراخ‌کاری به نوع بست و نقطه‌ای که قرار است به آن سیم‌کشی شود بستگی دارد. طبق استاندارد AC43.13-1B، بند 7-124f، صفحه ۷–۲۱ آمده است: «انتهای سیم ایمنی باید به سمت داخل و زیر قطعه خم شود تا از ایجاد لبه‌های تیز یا برجسته که ممکن است خطر ایمنی ایجاد کنند، جلوگیری شود.» بر این اساس، تصویر اول در این مقاله با تکنیک‌ها و رویه‌های صحیح انطباق ندارد و لازم است که با یک نمونه بهتر و منطبق با استانداردهای ایمنی جایگزین شود. سیم شاهد یکی از کاربردهای ساده‌تر سیم ایمنی که معمولاً با عنوان «سیم شاهد» (Witness Wiring) شناخته می‌شود، استفاده از سیم مسی نازک و تک‌رشته‌ای است که هدف آن ارائه تأیید بصری مثبت از بسته بودن یا ایمن بودن برخی تجهیزات خاص در صنعت هوافضا است. از کاربردهای رایج آن می‌توان به ایمن‌سازی تجهیزات ایمنی مانند کپسول‌های آتش‌نشانی و کیف‌های تجهیزات اضطراری اشاره کرد. کاربرد سیم شاهد تنوع زیادی دارد و ممکن است انواع مختلفی از تجهیزات و شرایط را دربر گیرد. وظیفه اصلی این سیم، ایجاد شاخصی بصری است که نشان دهد تجهیز موردنظر باز نشده یا تغییری در آن صورت نگرفته است. سیم‌های شاهد همچنین با هدف ارائه روشی سریع برای اطمینان از عدم استفاده یا دستکاری تجهیزات یا سیستم‌های ایمنی حیاتی از آخرین تعمیر، تنظیم مجدد یا بازرسی آنها، و همچنین عدم باز شدن، آسیب دیدن یا دستکاری ناخواسته محفظه چنین تجهیزاتی، به کار می‌روند و در نتیجه اطمینان از آمادگی آنها برای استفاده را فراهم می‌کنند. به‌طور مشابه، پوشش‌های سوئیچ سیستم‌های حیاتی از طریق استفاده از سیم شاهد از فعال شدن ناخواسته محافظت می‌شوند. سایز سیم مسی مورد استفاده در این کاربرد به گونه‌ای است که ایمنی ایجاد شده توسط سیم را می‌توان با اعمال حداقل نیروی شکستن به صورت دستی برطرف کرد، بدون آنکه به تجهیزات یا افراد آسیبی وارد شود؛ و پس از شکسته شدن، به تجهیزات متصل باقی می‌ماند و بدون ایجاد خسارت ناشی از اجسام خارجی (FOD) است. معمولاً سیم از طریق سوراخ‌های موجود در تجهیزات مربوطه عبور داده می‌شود، به‌طوری که از یک حلقه تک‌رشته‌ای و یک تقاطعِ تکی استفاده می‌شود، به گونه‌ای که بسته بودنِ درپوش یا اتصال، بدون ایجاد مانع در عملکرد عادی تجهیزات، تضمین می‌شود. تقاطع تکی (سنگ زنی) اصطکاک مناسب را ایجاد می‌کند، به طوری که سیم پس از شکسته شدن نمی‌تواند به‌طور کامل از تجهیزات جدا شده و آزادانه بیفتد. انتهای آزاد رشته می‌تواند به شیوه «دم خوکی» (پیگ‌تیل) تابانده شود یا با یک سربند (سِرِ سیم) فشرده و محکم گردد، که هر دو رشته را تا حد امکان نزدیک به نقطه بست، ثابت می‌کند. در هر صورت، انتهای آزاد رشته‌ها باید به‌طور منظم و مرتب، دور از احتمال برخورد و ضربه ناخواسته، جمع و تَکّه شود. این سیم معمولاً از فولاد ضدزنگ ساخته می‌شود، اما برای کاربردهای با دمای بالا نیز در آلیاژهای مونل و اینکونل، و برای کاربردهای «قابل شکست» از مس نیز در دسترس است.. برای کاربردهای مصرفی، معمولاً در فروخته می‌شود قرقره‌هایی که در یک قوطی مقوایی یا پلاستیکی کوچک قرار گرفته‌اند. نوع دیگری از تابنده‌های پایه‌ای سیم ایمنی وجود دارد که مشابه یک پیچ‌گوشتی استاندارد است، با این تفاوت که نوک آن دارای یک مکانیسم کوچک گیرنده برای نگهداشتن انتهای سیم است، در حالی که تکنسین دسته را می‌چرخاند تا سیم را تاب دهد. مزیت این ابزار، طراحی باریک و بلند آن است که می‌تواند به areas سخت‌دسترس که دست‌ها یا انبرها در آن جا نمی‌شوند، دسترسی یابد. این ابزار معمولاً به دلیل ظاهر پوزه‌مانند آن، «پینیوز» (pignose - بینی خوکی) نامیده می‌شود. زبانه‌های سیم ایمنی زبانه‌های سیم ایمنی (سفتی وایر تَب) واشرهایی هستند که برای محکم کردن بست‌ها با انتقال نیروی سیم ایمنی به سرِ بست مورد نظر، استفاده می‌شوند. این زبانه‌ها درست مانند هر واشر دیگری نصب می‌شوند، پس از آن دو طرف زبانه به سمت بالا خم شده تا با طرفین سرِ بست تماس برقرار کنند. یک طرف زبانه بلندتر از طرف دیگر است و یک سوراخ کوچک در بالای آن وجود دارد که سیم ایمنی از داخل آن عبور داده می‌شود. هنگامی که سیم ایمنی به درستی نصب شد، طرفین زبانه نیروی سیم ایمنی را به بست منتقل می‌کنند، گویی که خود بست سوراخ شده و سیم ایمنی مستقیماً از داخل آن عبور داده شده است. مزیت زبانه‌های سیم ایمنی (تِب‌ها) این است که نیازی به سوراخ کردن (دریل) بست مورد نظر نیست. | ## بخش 3: سیم ایمنی | این ویژگی می‌تواند برای بست‌هایی که به دلیل ملاحظات مربوط به اندازه یا آسیب‌پذیری، نباید یا نمی‌توانند سوراخ شوند، مفید باشد. همچنین زمانی که یک بست نیاز به تعویض دارد، جایگزین آن از قبل سوراخ نشده باشد، و شرایط، زمان یا ابزار لازم برای آماده‌سازی مناسب بست جایگزین را فراهم نکند، این زبانه‌ها می‌توانند مفید واقع شوند. معایب آن این است که فاصله اضافی بین سر بست و سطحی که به آن بسته می‌شود ایجاد می‌کند، و همچنین امنیت و استحکام آن به پایانی اتصال مستقیم سیم به خود بست نیست، چرا که خود زبانه می‌تواند به عنوان یک نقطه شکست بالقوه عمل کند اگر به هر طریقی صاف شود یا سوراخ آن بشکند (که به دلیل نازکی و چکش‌خواری مادهٔ سازنده آن، در مقایسه با شکست سوراخ یک بست سوراخ شده، احتمال بیشتری دارد). بست‌های از پیش سوراخ‌شده برای برخی کاربردهای رایج که در آنها از سیم‌کشی ایمنی استفاده می‌شود، بست‌ها از ابتدا به صورت سوراخ‌دار (Pre-drilled) تولید می‌شوند تا امکان عبور سیم ایمنی فراهم باشد. با این حال، هنگامی که باید قطعه‌ای را سیم‌کشی کرد که بست‌های اولیه آن از قبل سوراخ‌دار نبوده‌اند، روش مقرون‌به‌صرفه‌تر (در مقایسه با جایگزینی تمام بست‌های اصلی با انواع سوراخ‌دار مشابه) اغلب، سوراخ کردن (دریل کردن) همان بست‌های اصلی است. دستگاه‌های حفاری از آنجایی که استفاده از سیم ایمنی تابیده شده برای محکم کردن بست‌ها مستلزم سوراخ کردن (دریل) بست‌ها است، سازندگان ابزار، راهنماهای دریل (جیگ) را به منظور کمک به تکنسین‌ها برای سوراخ کردن بست‌های مورد نظر ارائه می‌دهند. اگرچه می‌توان بست‌های از پیش سوراخ‌شده را تهیه کرد، اما بیشتر بست‌هایی که نیاز به ایمن‌سازی دارند، در ابتدا هرگز برای این منظور در نظر گرفته نشده‌اند (مانند یک موتورسیکلت تولید انبوه که برای خیابان ساخته شده اما به یک موتور مسابقه‌ای تبدیل شده است). سوراخ کردن آن‌ها اغلب دشوار است، زیرا به دلیل اندازه کوچک و شکل نامنظم، محکم کردن صحیح آن‌ها و اعeffective مته دریل می‌تواند خسته‌کننده باشد. در نتیجه، تکنسین‌ها اغلب مته‌ها را می‌شکنند یا به بست آسیب می‌رسانند وقتی که مته از موقعیت خود لیز می‌خورد. یک ابزار مفید، ماشین دریل ایستاده (دریل پرس) است، زیرا به تکنسین اجازه می‌دهد نیروی مته دریل را مستقیماً به بستی که در حال سوراخ شدن است اعمال کند و حرکت جانبی را حذف می‌کند؛ اما حتی با وجود دریل پرس نیز، بست نیاز دارد تا محکم ثابت شود تا از زیر مته لیز نخورد. حتی اگر دریل پرس فرایند را آسان می‌کند، همیشه در دسترس نیست، مانند زمانی که در یک رویداد مسابقه‌ای هستید؛ و حتی با وجود دریل پرس، مشکل ثابت کردن بست همچنان وجود دارد. برای حل این مشکلات، جیگ‌هایی در دسترس هستند که به گونه‌ای طراحی شده‌اند که بست را به‌طور ایمن نگه داشته و یک کانال راهنما برای مته دریل (چه با استفاده از دریل دستی و چه دریل پرس) فراهم می‌کنند تا تکنسین بتواند به راحتی و مستقیماً نیرو را از دریل به بست اعمال کند بدون اینکه بست لیز بخورد یا مته بشکند.. علاوه بر این، تاباندن سیم ایمنی یک تکنیک استاندارد و غیرانحصاری است و ابزارها و مواد مورد نیاز را می‌توان به راحتی پیدا کرد، به صورت ارزان قیمت خریداری کرد و با برندهای دیگر مخلوط کرد، در حالی که همه آنها به درستی کار می‌کنند (مشروط بر اینکه البته همه اجزا به درستی و با انواع مناسب اجزای مکمل و ابزارها - اگر نه از یک برند - استفاده شوند). همچنین هنگام قطع کردن انتهای سیم یا باز کردن بست‌های سیم‌کشی شده در فرایند تعمیر، ضایعات فلزی تیزی باقی می‌ماند که به راحتی می‌توانند به مواد نرم آسیب زده یا باعث جراحت پوست شوند. با این حال حجم این ضایعات نسبتاً کم بوده و غیرسمی هستند و در صورت دفع صحیح توسط تکنسین‌ها، این خطر کاملاً قابل کنترل است. هنگام قطع کردن انتهای سیم، این تکه‌ها ممکن است به اطراف پرتاب شوند که هم جمع‌آوری آنها را دشوار می‌کند و هم ممکن است به افراد حاضر در محل مانند تکنسین یا دستیار آسیب برسانند. البته این مشکل نیز با دقت بیشتر یا استفاده از انبرهای مخصوص سیم ایمنی مجهز به محفظه جمع‌آوری تکه‌های بریده شده، به راحتی قابل حل است. عیب دیگر این است که اگرچه مهارت اولیه کار با سیم ایمنی به سادگی یادگرفته می‌شود، اما تکنیک‌های پیشرفته‌تر برای حداکثر کردن اثر قفل‌کنندگی سیم (مانند جهت اعمال نیروی قفل‌کنندگی، جهت تابیدن سیم، زوایای صحیح برای بستن چندین بست، تعداد تاب مناسب در هر اینچ یا میلی‌متر، نوع سیم مناسب و مواردی از این دست) اغلب توسط تکنسین‌های بدون آموزش رسمی (مانند علاقه‌مندان غیرحرفه‌ای) که در پروژه‌های شخصی از سیم ایمنی استفاده می‌کنند، نادیده گرفته می‌شود. نکته مهم پایانی این که سیم ایمنی تنها می‌تواند از باز شدن مهره‌ها جلوگیری کند، اما نمی‌تواند از «شکست خستگی» که در پیچ‌های تحت کشش ناکافی در معرض ارتعاش رخ می‌دهد، جلوگیری کند. جایگزین‌ها علاوه بر این، سیستم‌های دیگری برای جلوگیری از شل شدن بست‌ها وجود دارند که اصلاً به سیم ایمنی متکی نیستند؛ مانند واشرهای فنری (لاک واشر)، مهره‌های قفل‌شونده (لاک نات)، مهره‌های جفتی (جم نات)، مایع قفل‌کننده رزوه (لوک تایت)، مهره‌های قلعه‌ای (کاستلِیتِد نات) و پین‌های قفلی (کوتر پین). همه این روش‌ها هدفی مشابه سیم ایمنی را دنبال می‌کنند که جلوگیری از باز شدن (شل شدن) مهره‌ها است. | ## جمع‌بندی | مهره‌های قفل‌شونده‌ای مانند مهره‌های نایلونی (نایلوک) و مهره‌های هاردلاک، هدف اضافه‌ای نیز دارند و آن جلوگیری از کاهش کشش پیچ است.