موضوع مقاله: صوبا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # صوبا | مقدمه: در پس‌زمینه: کیبوتص تصوبا|border صوبا (به عربی: ) روستایی عرب فلسطینی در غرب اورشلیم بود که در سال ۱۹۴۸ میلادی در جریان جنگ اعراب و اسرائیل تخلیه و ویران شد. | ## بخش 1: صوبا | این روستا بر فراز یک تپه مخروطی به نام تل تصوبا (به عبری: ) یا جبل صوبا به بلندای ۷۶۹ متر از سطح دریا جای داشت و بر ویرانه‌های یک قلعه صلیبی ساخته شده بود. در دوران عثمانی و قیمومت بریتانیا، ساکنان آن مسلمان بودند و از کشاورزی امرار معاش می‌کردند. در جنگ ۱۹۴۸ به دلیل نزدیکی به بزرگراه اورشلیم، روستا صحنه درگیری‌های شدید بود و سرانجام در شب ۱۲ تا ۱۳ ژوئیه ۱۹۴۸ به دست نیروهای پالماخ سقوط کرد. ارجاع کتاب مقدسی این مکان به‌طور احتمالی با شهری که در نسخه هفتادگانی کتاب یوشع (۱۵:۵۹) نام برده شده همسان‌سازی شده‌است.Harper and Pringle, 2000 در هفتادگانی فهرستی از یازده شهر آمده که در متن مازورتی وجود ندارد. همچنین همسان‌سازی احتمالی با «تصوبا» یا «صوبَه» (به یونانی: Σουβα) از کتاب‌های سموئیل مطرح شده (اول سموئیل ۱۴:۴۷ و دوم سموئیل ۲۳:۳۶)، هرچند برخی پژوهشگران این همسان‌سازی را بی‌پایه می‌دانند. پیشینه دوران باستان در همسایگی ویرانه‌های روستای عربی، گورهای سنگ‌چین (کِرن) مربوط به عصر برنز میانه کاوش شده‌اند، هرچند خود محوطه هیچ آثاری پیش از اواخر عصر آهن به دست نداده‌است. در کاوش‌های مارس ۲۰۰۰ در غاری گچ‌اندود در زمین‌های کیبوتص تصوبا، آن غار به‌عنوان غار یحیی شناسایی شد. 332 پیش از ۱۱۶۹ صلیبیون قلعه‌ای به نام بلمونت در آنجا ساختند که به دست شوالیه‌های مهمان‌نواز اداره می‌شد. 480 امروزه بخش‌هایی از دیوارهای شمالی و غربی صلیبی و نیز ویرانه‌های یک برج و سازه‌های دیگر برجای مانده‌اند. | ## بخش 2: صوبا | 407, lines 6835-69 اما هیچ نشانه‌ای از این تخریب در بررسی‌های باستان‌شناختی یافت نشد. سکونت در این محوطه ادامه یافت و در حدود ۱۲۲۵ یاقوت حموی از آن به‌عنوان «صوبا»، روستایی از روستاهای اورشلیم، یاد کرده‌است.Le Strange, 1890, p. دوران عثمانی صوبا مانند سراسر سرزمین فلسطین در سال ۱۵۱۷ به امپراتوری عثمانی پیوست. در دفترهای مالیاتی سال ۱۵۹۶، شمار ۶۰ خانوار مسلمان و ۷ خانوار مسیحی در آنجا زندگی می‌کردند که جمعیتی در حدود ۳۶۹ تن را تشکیل می‌دادند. 115 در سده‌های ۱۵۰۰ میلادی، روستاییان صوبا برای زراعت زمین‌های دیر سمیت نیز مالیات می‌پرداختند.Toledano, 1984, p. 282 در سده هفدهم، روستاییان مسیحی ارتدکس یونانی صوبا به اسلام گرویدند، چنان‌که در اسناد دادگاه شرعی اورشلیم ثبت شده‌است. دیوارهای صلیبی و استحکاماتی که آنان در روستا برپا کرده بودند در سال ۱۸۳۴ توسط ابراهیم محمدعلی پاشا در جریان شورش دهقانان ویران شد.Khalidi, 1992, pp. او صوبا را کوهی مجزا و مخروطی‌شکل توصیف کرد که بر قله‌اش شهرکی کوچک واقع بود و پیش از حمله ابراهیم‌پاشا دژی استوار با باروهای باشکوه شمرده می‌شد.Guérin, 1868, pp. 265-278 فهرست روستایی عثمانی مربوط به حدود ۱۸۷۰ نشان می‌دهد که صوبا ۳۳ خانه و جمعیتی ۱۱۲ نفره داشت، هرچند شمارش جمعیت تنها مردان را دربرمی‌گرفت.Socin, 1879, p. | ## بخش 3: صوبا | 15 در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین (که صوبا همراه با دیر عمر شمارش شد) جمعیت به ۴۳۴ مسلمان در ۱۱۰ خانه رسید.Mills, 1932, p. 43 بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت صوبا ۶۲۰ نفر بود که همگی مسلمان بودند و ۴٬۰۸۲ دونوم زمین در اختیار داشتند.Khalidi, 1992, p. 154 جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن در جریان جنگ اعراب و اسرائیل ۱۹۴۸، روستا به دلیل جایگاه کلیدی‌اش در نزدیکی بزرگراه اورشلیم شاهد نبردهای سختی بود. در اواخر ۱۹۴۷ و اوایل ۱۹۴۸، نیروهای نامنظم اخوان‌المسلمین مصر که در صوبا مستقر بودند در نبرد علیه نیروهای یهودی شرکت جستند و به ترافیک یهودی در جاده تل‌آویو–اورشلیم حمله بردند.Morris, 2004, p. سرانجام در شب ۱۲ تا ۱۳ ژوئیه ۱۹۴۸، پالماخ روستا را در چارچوب عملیات دنی تصرف کرد. در اکتبر ۱۹۴۸ گروه «عاملیم» از کهنه‌سربازان پالماخ، کیبوتصی به نام «میسگاو پالماخ» بر زمین‌های روستا در یک کیلومتری جنوب آن برپا کردند که بعدها به تصوبا تغییر نام داد. بسیاری از ساختمان‌های روستا هنوز پابرجاست؛ برخی بی‌سقف شده‌اند و برخی دیگر جز پی دیوارها چیزی از آن‌ها باقی نمانده‌است. | ## جمع‌بندی | تا سال ۲۰۱۱ پیشینه روستای صوبا درونمایه دو کتاب بوده‌است: نخست اثر ابراهیم عوض‌الله که در سال ۱۹۹۶ در امان (اردن) و دیگری اثر محمد سعید مصلح رمّان که در سال ۲۰۰۰ در کرانه باختری منتشر شد.Davis, 2011, pp.