موضوع مقاله: فهرست امپراتوری‌ها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست امپراتوری‌ها | مقدمه: فهرست امپراتوری‌ها فهرستی از امپراتوری‌های جهان است که در گستره تاریخ بشر پدید آمده‌اند. | ## بخش 1: فهرست امپراتوری‌ها | این فهرست دربرگیرندهٔ امپراتوری‌هایی است که فراتر از قلمرو جغرافیایی و فرهنگی خود گسترش یافتند و بر سرزمین‌های دیگر چیرگی پیدا کردند. برخی از امپراتوری‌های یادشده تنها نفوذ فرهنگی و اقتصادی داشتند و برخی مورخان بر این باورند که شماری از نام‌های این فهرست تنها دودمان‌های فرمانروا بوده‌اند و نه امپراتوری به معنای دقیق کلمه. این فهرست بر پایهٔ ترتیب الفبایی سامان یافته و برای هر امپراتوری سال آغاز، سال پایان و مدت دوام آن آورده شده‌است. م۱۸۰آکوامو۱۶۲۹۱۸۶۷۲۳۸ایالات متحده آمریکا (مورد مناقشه)۱۷۷۶اکنون۲۴۹امپراتوری آنژوین۱۱۵۴۱۲۴۲۸۸آق‌قویونلو۱۴۶۷۱۵۰۸۴۱امپراتوری ارمنستان در زمان تیگران بزرگ۸۹ پ. م۳۴امپراتوری آشانتی۱۶۷۰۱۹۰۲۲۳۲امپراتوری اولیکارا۵۲۸۵۵۰۲۲اتریش-مجارستان۱۸۶۷۱۹۱۸۵۱امپراتوری اتریش۱۸۰۴۱۸۶۷۶۳خاقانات آوار۵۶۷۸۲۲۲۵۵پادشاهی آیوتایا۱۳۵۱۱۷۶۷۴۱۶امپراتوری آزتک۱۳۲۵۱۵۲۱۱۹۶امپراتوری بابل کهن۱۸۹۴ پ. م۸۷امپراتوری بامانا۱۷۱۲۱۸۶۱۱۴۹امپراتوری استعماری بلژیک۱۹۰۸۱۹۶۲۵۵پادشاهی بنین۱۱۸۰۱۸۹۷۷۱۷امپراتوری برزیل۱۸۲۲۱۸۸۹۶۷امپراتوری بریتانیک۲۸۶۲۹۶۱۰امپراتوری بریتانیا۱۵۸۳۱۹۹۷۴۱۴راج بریتانیا۱۸۵۸۱۹۴۷۸۹امپراتوری برونئی۱۳۶۸۱۸۸۸۵۲۰بلغارستان بزرگ کهن۶۳۲۶۶۸۳۶امپراتوری نخست بلغارستان۶۸۱۱۰۱۸۳۳۷دومین امپراتوری بلغارستان۱۱۸۵۱۳۹۶۲۱۱امپراتوری بیزانس۳۹۵۱۴۵۳۱۰۵۸امپراتوری پادشاهی مصر نوین: ← پادشاهی نوین مصر۱۵۵۰ پ. م۴۷۳امپراتوری تیمموریان: ← دولت تیموریانبر پایهٔ منبع عربی۱۳۷۰۱۵۲۶۱۵۶خانات جونغار۱۶۳۴۱۷۵۸۱۲۴امپراتوری چولا۸۴۸۱۲۷۹۴۳۱امپراتوری چیمور۹۰۰۱۴۷۰۵۷۰جمهوری خلق چین (مورد مناقشه)۱۹۴۹اکنون۷۶چنلابر پایهٔ منبع انگلیسی۵۵۰۸۰۲۲۵۲امپراتوری استعماری دانمارک۱۵۳۶۱۹۵۳۴۱۷امپراتوری درانی۱۷۴۷۱۸۴۲۹۵دوک‌نشین بزرگ لیتوانی۱۲۳۶۱۷۹۵۵۵۹راج بریتانیا (امپراتوری هند)۱۸۵۸۱۹۴۷۸۹امپراتوری عیلام۱۲۱۰ پ. م۵۰امپراتوری گال۲۶۰۲۷۴۱۴امپراتوری گازا۱۸۲۴۱۸۹۵۷۱امپراتوری استعماری آلمان۱۸۸۴۱۹۲۰۳۶امپراتوری آلمان۱۸۷۱۱۹۱۹۴۸امپراتوری آلمان (۱۸۴۸–۱۸۴۹)۱۸۴۸۱۸۴۹۱پادشاهی غنا۸۳۰۱۲۳۵۴۰۵گوگوریو۳۷ پ. | ## بخش 2: فهرست امپراتوری‌ها | م۶۶۸۷۰۵گوریو۹۱۸۱۳۹۲۴۷۴اردوی زرین۱۲۴۰۱۵۰۲۲۶۲امپراتوری گوپتا۳۲۰۵۵۰۲۳۰پادشاهی هابسبورگ۱۲۸۲۱۹۱۸۶۳۶امپراتوری هلند۱۵۹۵۱۹۷۵۳۸۰امپراتوری آفریقای مرکزی۱۹۷۶۱۹۷۹۳امپراتوری اول فرانسه۱۸۰۴۱۸۱۵۱۱امپراتوری دوم فرانسه۱۸۵۲۱۸۷۰۱۸امپراتوری استعماری فرانسه۱۵۳۴۱۹۸۰۴۴۶امپراتوری اتیوپی۱۲۷۰۱۹۷۴۷۰۴پادشاهی نوین مصر۱۵۵۰ پ. م۴۷۳ یادداشت‌ها ستون «مدت» بر پایهٔ تقریبی سال‌های آغاز و پایان محاسبه شده و ممکن است با محاسبات دقیق‌تر اندکی تفاوت داشته باشد. برخی نهادهای سیاسی مانند ایالات متحده آمریکا و جمهوری خلق چین در این فهرست به‌عنوان «مورد مناقشه» آمده‌اند؛ زیرا مورخان دربارهٔ امپراتوری بودن آن‌ها هم‌رأی نیستند. برخی از مدخل‌های این فهرست نه امپراتوری به معنای دقیق کلمه بلکه دودمان‌های فرمانروا یا قلمروهای سلطنتی بوده‌اند. م–۲۲۴ م) سومین و امپراتوری ساسانیان (۲۲۴–۶۵۱ م) چهارمین امپراتوری ایرانی به‌شمار می‌آیند.بر پایهٔ منبع عربی در دوره‌های پسین نیز سلسله‌هایی چون غزنویان، افشاریان و دولت زندیه بر ایران فرمان راندند. امپراتوری‌های اروپایی اروپا از دوران باستان تا سدهٔ بیستم میلادی شاهد پیدایش و فروپاشی امپراتوری‌های بسیاری بوده‌است. امپراتوری بریتانیا (۱۵۸۳–۱۹۹۷) بزرگ‌ترین امپراتوری در تاریخ از نظر وسعت بود و امپراتوری‌های استعماری فرانسه، هلند، بلژیک و آلمان نیز نقشی برجسته در تاریخ جهان ایفا کردند. امپراتوری‌های آسیایی آسیا میزبان امپراتوری‌های متنوعی از خاور دور تا خاورمیانه بوده‌است. | ## بخش 3: فهرست امپراتوری‌ها | اردوی زرین (۱۲۴۰–۱۵۰۲) و خانات جونغار (۱۶۳۴–۱۷۵۸) از شاخه‌های امپراتوری‌های استپی بودند. پادشاهی غنا (۸۳۰–۱۲۳۵) و پادشاهی بنین (۱۱۸۰–۱۸۹۷) نیز از امپراتوری‌های شناخته‌شدهٔ آفریقایی هستند. امپراتوری‌های آمریکایی در قارهٔ آمریکا پیش از ورود اروپاییان، تمدن‌های بزرگی شکل گرفته بودند. امپراتوری آزتک (۱۳۲۵–۱۵۲۱) در مزوآمریکا و امپراتوری اینکا در آند از مهم‌ترین آن‌ها هستند. امپراتوری‌های مورد مناقشه برخی نهادهای سیاسی معاصر مانند ایالات متحده آمریکا و جمهوری خلق چین توسط شماری از پژوهشگران امپراتوری خوانده شده‌اند، اما این برچسب مورد توافق عمومی نیست. نیل فرگوسن در کتاب «غول‌پیکر» ایالات متحده را امپراتوری نامید، حال آنکه دیگران این ادعا را رد کرده‌اند. | ## جمع‌بندی | دربارهٔ چین نیز بحث‌هایی دربارهٔ ماهیت امپراتوری‌گونهٔ سیاست‌های این کشور وجود دارد.