موضوع مقاله: مسیحیان کرد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مسیحیان کرد | مقدمه: برخی از کُردها در طول تاریخ پیرو مسیحیت بودند و زمانی‌که بیشتر کُردها به اسلام گرویدند، همچنان مسیحی باقی ماندند؛ با این‌حال، اکثریت مسیحیان کُرد امروزی نوکیش (تازه‌مسیحی‌شده) هستند. | ## بخش 1: مسیحیان کرد | از نظر تاریخی، کُردهایی که به مسیحیت گرویدند، از پیشینه‌های متنوعی از جمله دین ایران باستان، زرتشت، اسلام و ایزدی بودند. تاریخ در سدهٔ دهم میلادی، شاهزادهٔ کُرد، ابن‌الزحّاک که دژ الجعفری را در اختیار داشت، از اسلام به مسیحیت ارتدوکس گروید و بیزانسی‌ها در برابر این تغییر دین، به او زمین و یک دژ واگذار کردند.A. در سال ۹۲۷ میلادی، او و خانواده‌اش در جریان یورشی به‌دست ثمل الدلفی، حاکم طرسوس، اعدام شدند.Paul F. 82 این دودمان، در سدهٔ سیزدهم میلادی بر بخش‌هایی از ارمنستان شمالی حکومت می‌کرد و با بنیان‌گذاری صومعه‌های تازه، کوشید تا فعالیت‌های علمی و فرهنگی را رونق بخشد.A. 405-406 برخی ایزدی‌های عثمانی به دلیل مسائل اجتماعی مرتبط با ایزدی‌گری به مسیحیت گرویدند. در سدهٔ نوزدهم، هر دو گروه مبلغان پروتستان و کاتولیک به ایزدی‌ها علاقه‌مند شدند. در امپراتوری عثمانی، ترک اسلام جرم بود، اما از آنجا که ایزدی‌ها مسلمان نبودند، گرویدن آن‌ها به مسیحیت و تبلیغ مسیحیت در میان آن‌ها جرم محسوب نمی‌شد، و فعالیت‌های مذهبی مسیحی در جوامع ایزدی رونق گرفت. شمار اندکی از آنان به زبان کُردی سخن می‌گفتند یا آشنایی نزدیکی با کُردها داشتند. مبلغان پروتستان کوشیدند مسیحیان آشوری و ارمنی را برای این کار به‌کار گیرند، با این باور که کُردها با آنان بیشتر خو می‌گیرند تا با خارجیان. | ## بخش 2: مسیحیان کرد | با این‌حال، مسیحیان آشوری و ارمنی از تبلیغ مسیحیت در میان کُردها خودداری کردند و کسانی‌هم که پذیرفتند، کمتر از خودِ مبلغان پروتستان موفق بودند؛ در حالی‌که پروتستان‌ها نیز طی بیش‌از یک سده فعالیت، هیچ پیشرفتی در کُردستان به‌دست نیاورده‌بودند. مبلغان کاتولیک در ایجاد روابط با جوامع آشوری، کلدانی و ارمنی کامیاب بودند، اما هنگامی که به تبلیغ در میان کُردها پرداختند و چند ایزدی را به مسیحیت گرواندند، مسیحیان محلی از شرکت در آیین‌های مذهبی آنان خودداری کردند. در نتیجه، مبلغان کاتولیک همهٔ فعالیت‌های تبلیغی در میان کُردها را متوقف کردند و تنها بر دیگر جوامع مسیحی متمرکز شدند. آشوریان و ارمنیان نیز از پذیرش کُردها در کلیساهای خود سر باز زدند؛ به‌ویژه آشوریان که به‌عنوان «دشمنان موروثی» کُردها توصیف می‌شدند. 17-20, 193-199 مسیحیان کُرد معاصر بخشی از عهد جدید نخستین‌بار در سال ۱۸۵۶ به زبان کُردی ترجمه و منتشر شد. کلیسای مسیح کوردزمان (کُردی‌زبان) در اواخر سال ۲۰۰۰ در هەولێر (اربیل) بنیان‌گذاری شد و در استان‌های سلیمانیه و دهوک نیز شعبه‌هایی دارد. این کلیسا نخستین کلیسای انجیلی کُردی در عراق به‌شمار می‌رود.Revival Times نشان این کلیسا از خورشیدی زرد و یک صلیب تشکیل شده‌است که از پشت رشته‌کوهی برمی‌آید. بنا بر گفتهٔ یکی از نوکیشان‌های کُرد، از سال ۲۰۰۶ تاکنون حدود ۵۰۰ جوان مسلمان کُرد در سراسر کُردستان به مسیحیت گرویده‌اند. ایزدی‌هایی که به مسیحیت گرویده بودند، توسط جامعهٔ ایزدی طرد و مورد بدرفتاری قرار گرفتند. | ## بخش 3: مسیحیان کرد | در سال ۲۰۲۳، یک گروه مبلغ انجیلی پس‌از برپایی مراسم دعا در یک معبد ایزدی برای نابودی ایزدی‌گری، جنجالی ایجاد کرد. پس‌از نسل‌کشی ایزدی‌ها، موجی از گرویدن ایزدی‌ها به مسیحیت شکل گرفت که عمدتاً از طریق مبلغان مسیحی بود. فیان دخیل خواستار ممنوعیت مبلغان مسیحی در منطقهٔ کردستان شد، اما دولت اقلیم کردستان این درخواست را رد کرد و دفتر امور مسیحیان اقلیم اعلام کرد که مبلغان فعالیت‌های خود را به‌صورت اخلاقی انجام داده‌اند. مبلغان مسیحی مهاجرت ایزدی‌های آواره به منطقهٔ کردستان را فرصتی طلایی برای گرویدن آنان می‌دانستند، زیرا ایزدی‌ها به‌طور تاریخی آن‌چنان منزوی بوده‌اند که حتی مبلغان بومی عراق نیز قادر به گرواندن آن‌ها نبودند. تا اواخر سال ۲۰۱۵، حدود ۸۰۰ ایزدی به مسیحیت گروییده بودند و بیش از ۷۰٪ از نوکیشان مسیحی در اردوگاه‌های پناهندگان ایزدی بودند. ولید شویبات، مبلغان مسیحی و فیان دخیل و تلاش‌های او برای ممنوعیت تبلیغ مسیحیت را مورد انتقاد قرار داد و مدعی شد که دخیل ترجیح می‌دهد «به شیطان پرستش کند تا عیسی». ایزدی‌ها به‌طور تاریخی نسبت به مسیحیت و به‌ویژه مبلغان مسیحی، دیدگاه خصمانه داشته‌اند. | ## جمع‌بندی | مدای مامدی، ایزدی اهل گرجستان که به کلیسای ارتدوکس گرجی گرویده بود، در فوریهٔ ۲۰۲۳ توسط اسقفیّهٔ آمریکای شمالی کلیسای ارتدوکس گرجستان کشیش شد و بدین ترتیب نخستین کُردی بود که به‌عنوان کشیش ارتدوکس مسیحی منصوب شد.