موضوع مقاله: تاریخچه آلودگی محیط زیست | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تاریخچه آلودگی محیط زیست | مقدمه: در تاریخ اولیه بشر، استفاده از آتش و میل به غذاهای خاص ممکن است ترکیب طبیعی جوامع گیاهی و جانوری را تغییر داده باشد. | ## بخش 1: تاریخچه آلودگی محیط زیست | بین ۸۰۰۰ تا ۱۲۰۰۰ سال پیش، جوامع کشاورزی پدیدار شدند که تا حد زیادی به محیط خود و ایجاد «ساختاری برای ماندگاری» وابسته بودند.Clarke, W. انقلاب صنعتی غرب در قرن‌های ۱۸ تا ۱۹ میلادی، از پتانسیل رشد عظیم انرژی موجود در سوخت‌های فسیلی بهره برد. زغال سنگ برای به حرکت درآوردن موتورهای کارآمدتر و بعدها برای تولید برق مورد استفاده قرار گرفت. در اواسط قرن بیستم، یک جنبش زیست‌محیطیِ در حال شکل‌گیری خاطرنشان کرد که هزینه‌های زیست‌محیطی مرتبط با مزایای مادی فراوانی که اکنون از آنها بهره‌مند می‌شوند، وجود دارد. تا دهه ۱۹۷۰، ردپای اکولوژیکی بشر از ظرفیت تحمل زمین فراتر رفت، بنابراین شیوه زندگی بشر ناپایدار شد. در قرن بیست و یکم، آگاهی جهانی در مورد تهدید ناشی از تغییرات اقلیمی جهانی که عمدتاً ناشی از سوزاندن سوخت‌های فسیلی است، رو به افزایش است. یکی دیگر از تهدیدهای عمده، از بین رفتن تنوع زیستی است که عمدتاً ناشی از تغییر کاربری زمین است. جوامع کشاورزی تا حد زیادی به محیط خود و ایجاد «ساختاری برای ماندگاری» وابسته بودند. تا سال ۱۰۰۰ پیش از میلاد، تمدن‌هایی نیز در دره سند، چین، مکزیک، پرو و بخش‌هایی از اروپا تأسیس شدند.Kramer, S. شهرهای سومری از حدود سال ۱۰۰۰ میلادی کشاورزی فشرده و مداومی را در تمام طول سال انجام می‌دادند پیش از میلاد مازاد غذای قابل انبار که توسط این اقتصاد ایجاد شد، به جمعیت اجازه داد تا به جای مهاجرت در جستجوی غذاهای وحشی و چراگاه، در یک مکان ساکن شوند. توسعه کشاورزی در بین‌النهرین مستلزم کارگران زیادی برای ساخت و نگهداری سیستم آبیاری آن بود. این به نوبه خود منجر به سلسله مراتب سیاسی، بوروکراسی و تحریم مذهبی، همراه با ارتش‌های دائمی برای محافظت از تمدن نوظهور شد. کشاورزی فشرده باعث افزایش جمعیت شد، اما همچنین منجر به جنگل‌زدایی در مناطق بالادست شد که منجر به سیل و آبیاری بیش از حد شد و شوری خاک را افزایش داد. در حالی که تغییر از کشت گندم به جو که تحمل بیشتری به شوری داشت، رخ داد، بازده همچنان کاهش یافت. | ## بخش 2: تاریخچه آلودگی محیط زیست | تخمین زده می‌شود که از ۲۱۰۰ سال پیش از میلاد تا ۱۷۰۰ سال پیش از میلاد، جمعیت تقریباً شصت درصد کاهش یافته است.Wright, R. در مقابل، جوامع پایدار کشاورزان و باغدارانِ در حالِ تغییرِ مکان در گینه نو و آمریکای جنوبی وجود داشتند، و جوامع بزرگ کشاورزی در چین، هند و جاهای دیگر قرن‌ها در همان مکان‌ها کشاورزی کرده‌اند. در سریلانکا، ذخایر طبیعی که در زمان سلطنت پادشاه دوانامپیاتیسا تأسیس شدند و قدمت آنها به ۳۰۷ سال قبل از میلاد مسیح برمی‌گردد، به پایداری و زندگی هماهنگ با طبیعت اختصاص داده شده بودند. اما این انقلاب صنعتی غرب در قرن‌های ۱۸ و ۱۹ بود که از پتانسیل رشد عظیم انرژی موجود در سوخت‌های فسیلی بهره برد. زغال سنگ برای به حرکت درآوردن موتورهای کارآمدتر و بعدها برای تولید برق مورد استفاده قرار گرفت. چنین شرایطی منجر به انفجار جمعیت انسانی و رشد بی‌سابقه صنعتی، فناوری و علمی شد که تا به امروز ادامه داشته و آغاز دوره‌ای از نفوذ جهانی انسان را که به عنوان آنتروپوسین شناخته می‌شود، رقم زده است. از سال ۱۶۵۰ تا ۱۸۵۰، جمعیت جهان دو برابر شد و از حدود ۵۰۰ میلیون نفر به ۱ میلیارد نفر رسید.Goudie A. نگرانی‌ها در مورد تأثیرات زیست‌محیطی و اجتماعی صنعت توسط برخی از اقتصاددانان سیاسی عصر روشنگری و از طریق جنبش رمانتیک دهه ۱۸۰۰ ابراز شد. کشیش توماس مالتوس، نظریه‌های فاجعه‌بار و بسیار مورد انتقاد «ازدیاد جمعیت» را مطرح کرد، در حالی که جان استوارت میل مطلوبیت اقتصاد «ایستا» را پیش‌بینی کرد و بدین ترتیب دغدغه‌های رشته مدرن اقتصاد بوم‌شناختی را پیش‌بینی نمود.Martinez-Alier, J. در اواخر قرن نوزدهم، یوجینیوس وارینگ اولین گیاه‌شناسی بود که روابط فیزیولوژیکی بین گیاهان و محیط آنها را مطالعه کرد و منادی رشته علمی بوم‌شناسی شد. بوم‌شناسی اکنون به عنوان یک رشته علمی مورد پذیرش عمومی قرار گرفته بود و بسیاری از مفاهیم حیاتی برای پایداری مورد بررسی قرار می‌گرفت. اواسط قرن بیستم: محیط زیست‌گرایی پس از محرومیت‌های ناشی از رکود بزرگ و جنگ جهانی دوم، جهان توسعه‌یافته وارد دوره جدیدی از رشد فزاینده شد، «شتاب عظیم… موجی در فعالیت‌های انسانی پس از دهه ۱۹۵۰ که بشریت را به عنوان یک نیروی ژئوفیزیکی جهانی تثبیت کرده است.»Robin, L. یک جنبش زیست‌محیطیِ در حال شکل‌گیری خاطرنشان کرد که هزینه‌های زیست‌محیطی مرتبط با مزایای مادی فراوانی که اکنون از آنها بهره‌مند می‌شوند، وجود دارد. نوآوری‌ها در فناوری (از جمله پلاستیک، مواد شیمیایی مصنوعی، انرژی هسته‌ای) و افزایش استفاده از سوخت‌های فسیلی، جامعه را متحول می‌کرد. | ## بخش 3: تاریخچه آلودگی محیط زیست | کشاورزی صنعتی مدرن - «انقلاب سبز» - مبتنی بر توسعه کودهای شیمیایی، علف‌کش‌ها و آفت‌کش‌ها بود که پیامدهای مخربی برای حیات وحش روستایی داشت، همان‌طور که توسط زیست‌شناس دریایی، طبیعت‌شناس و فعال محیط زیست آمریکایی ، راشل کارسون، در کتاب «بهار خاموش» (۱۹۶۲) مستند شده است. کینگ هابرت، یک اوج اجتناب‌ناپذیر تولید نفت را پیش‌بینی کرد، ابتدا در ایالات متحده (بین سال‌های ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۰)، سپس در مناطق متوالی جهان - و پس از آن یک اوج جهانی مورد انتظار بود.Grove, N. شوماخر، در سال ۱۹۷۳ و کتاب «محدودیت‌های رشد» منتشر شده توسط اندیشکده جهانی، باشگاه رم، در سال ۱۹۷۵، نمود یافت. بحران‌های انرژی سال‌های ۱۹۷۳ و ۱۹۷۹ نشان داد که جامعه جهانی تا چه حد به یک منبع تجدیدناپذیر وابسته شده است؛ رئیس‌جمهور کارتر در سخنرانی سالانه خود از آمریکایی‌ها خواست که «انرژی را ذخیره کنید. در حالی که کشورهای توسعه‌یافته در حال بررسی مشکلات توسعه لجام‌گسیخته بودند، کشورهای در حال توسعه که با فقر و محرومیت مداوم مواجه بودند، توسعه را برای افزایش سطح زندگی مردم خود ضروری می‌دانستند. در سال ۱۹۸۰، اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت ، استراتژی حفاظت از جهان تأثیرگذار خود را منتشر کرد و به دنبال آن در سال ۱۹۸۲، منشور جهانی طبیعت را منتشر کرد که توجه را به زوال اکوسیستم‌های جهان جلب می‌کرد. در سال ۱۹۸۷، کمیسیون جهانی محیط زیست و توسعه سازمان ملل متحد (کمیسیون برانتلند) در گزارش خود با عنوان «آینده مشترک ما» اظهار داشت که توسعه قابل قبول است، اما باید توسعه‌ای پایدار باشد که نیازهای فقرا را برآورده کند و در عین حال مشکلات زیست‌محیطی را افزایش ندهد. تقاضای بشر بر روی کره زمین در طول ۴۵ سال گذشته در نتیجه رشد جمعیت و افزایش مصرف فردی، بیش از دو برابر شده است. با افزایش آگاهی عمومی و پذیرش بازیافت و انرژی‌های تجدیدپذیر، حرکتی به سوی زندگی پایدار پدیدار شد. قرن بیست و یکم: آگاهی جهانی از طریق کار دانشمندان اقلیم در هیئت بین‌دولتی تغییر اقلیم، آگاهی جهانی در مورد تهدید ناشی از تغییرات اقلیمی جهانی، که عمدتاً ناشی از سوزاندن سوخت‌های فسیلی است، افزایش می‌یابد. در مارس ۲۰۰۹، شورای آب و هوای کپنهاگ، تیمی بین‌المللی از دانشمندان برجسته آب و هوا، بیانیه‌ای قاطع صادر کرد: «سیستم آب و هوایی در حال حاضر فراتر از الگوهای تغییرپذیری طبیعی است که جامعه و اقتصاد ما در چارچوب آن توسعه یافته و رونق یافته است. این پارامترها شامل میانگین دمای سطح جهانی، افزایش سطح دریا، پویایی اقیانوس‌ها و صفحات یخی، اسیدی شدن اقیانوس‌ها و رویدادهای شدید آب و هوایی است. آثار بینا آگاروال و واندانا شیوا، در کنار بسیاری دیگر، برخی از خرد فرهنگی جوامع کشاورزی سنتی و پایدار را وارد گفتمان دانشگاهی در مورد پایداری کرده و همچنین آن را با اصول علمی مدرن آمیخته است. بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸، ایالات متحده شاهد افزایش ۵٫۷ درصدی میانگین سالانه ذرات معلق ریز بود که به سنجش کیفیت هوای محیط کمک می‌کند. | ## جمع‌بندی | فناوری‌های به سرعت در حال پیشرفت، اکنون ابزارهایی را برای دستیابی به گذار اقتصاد، تولید انرژی، مدیریت آب و پسماند و تولید مواد غذایی به سمت شیوه‌های پایدار با استفاده از روش‌های بوم‌شناسی سیستم‌ها و بوم‌شناسی صنعتی فراهم می‌کنند.Kay, J.