موضوع مقاله: انبارهای نفت تهران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # انبارهای نفت تهران | مقدمه: مهم‌ترین این انبارها شامل انبار نفت شهران (شمال‌غرب)، انبار نفت ری (جنوب تهران، کنار پالایشگاه نفت تهران)، و برخی انبارهای کوچک‌تر در مناطق چون کوهک (غرب تهران) و کرج می‌شوند. | ## بخش 1: انبارهای نفت تهران | انبار نفت شهران (شهرک نفت شهران) با مساحت حدود ۲۲٫۵ هکتار، ظرفیت ذخیره‌سازی نزدیک به ۲۲۰ میلیون لیتر سوخت را دارد. این انبار که در سال ۱۳۵۳ تأسیس شده، هم‌اکنون صرفاً به‌عنوان یک «انبار سرویس‌دهنده» روزانه عمل می‌کند و سوخت مورد نیاز مناطق شمال‌غرب، غرب و شمال تهران را با ذخیره‌سازی حدود دو روز مصرف در مخازن عمدتاً از نوع بنزین و نفت‌گاز تأمین می‌کند. انبار نفت ری در مجاورت پالایشگاه تهران بر روی زمینی به وسعت ۶۰ هکتار قرار دارد و ظرفیت ذخیره‌سازی آن حدود ۸۳۰ میلیون لیتر انواع فرآوردهٔ نفتی است. بر اساس آمار رسمی، روزانه بیش از ۲۵ میلیون لیتر فرآورده مختلف از این انبار بارگیری می‌شود و حدود ۶۰ درصد سوخت هوایی کشور (از جمله ۵ میلیون لیتر بنزین هواپیما در روز) از همین محل تأمین می‌شود. خرداد ۱۴۰۴ (ژوئن ۲۰۲۵)، انبار نفت شهران در پی حمله هوایی هدف آتش قرار گرفت؛ سخنگوی آتش‌نشانی تهران گزارش داد ۲–۳ مخزن دچار حریق شدند اما این مخازن حاوی بنزین نبودند و موجودی سوخت پیش از حمله تعدیل (کاهش) شده بود. موقعیت انبار نفت شمال شرق انبار نفت شمال غرب (شهران) تاسیسات انبار نفت شمال‌ غرب تهران سال ۱۳۵۳ پیش از تصویب قانون ممنوعیت ساخت‌وساز در حریم گسل‌های تهران احداث شده است. انبار نفت شهران با ظرفیت ذخیره سازی نزدیک به ۲۶۰ میلیون لیتر در ۱۱ مخزن، یکی از بزرگترین مراکز ذخیره سازی و توزیع سوخت تهران است. این انبار در غرب تهران و نزدیک مناطق مسکونی قرار دارد و بارها درباره خطرات آن هشدار داده شده است. یک دیوار بتنی بلند در انتهای خیابان منتهی به انبار نفت، تاسیسات را از خانه‌های اطرافش جدا کرده است اما ۱۱ مخزن داخل این محدوده هنوز دیواربه‌دیوار خانه‌های مسکونی‌اند. | ## بخش 2: انبارهای نفت تهران | انبار نفت شهر ری مدیر عملیات انبار نفت ری، اعلام کرد که روزانه حدود ۷۵۰ تانکر در این مجموعه بارگیری می‌شوند. این مرکز ۶۰ درصد سوخت هواپیمایی کشور، از جمله سوخت مورد نیاز فرودگاه مهرآباد و فرودگاه امام خمینی را تأمین می‌کند. به گفته وی، ۴۰۰ نفر کارکنان به همراه بیش از ۲۷۰ تانکر به‌صورت شبانه‌روزی در این مجموعه فعالیت دارند. انبار نفت منطقه ۱۱ جاده مخصوص تهران پارس آزادگان لویزان ارتش وردآورد افسریه ظرفیت +عنوانموقعیتحجم تقریبیویژگی‌هامنبعانبار نفت شهرانشمال‌غرب تهران – منطقه شهران۲۶۰ میلیون لیتر۱۱ مخزنانبار نفت ریجنوب تهران، نزدیکی پالایشگاه تهرانچند مخزن بزرگ LPG و فرآورده نفتی؛ برخی مخازن ۱۸ هزار تنیانبار نفت بعثتجنوب‌شرق تهران – حوالی بزرگراه بعثتانبار نفت کنغرب تهرانانبار نفت قرچکجنوب‌شرق استان تهران (ورامین / قرچک)انتقال روزانه حدود ۵ میلیون لیتر سوختانبار نفت شمال شرق تهرانمحدوده شرق تهران محصولات انبازهای نفت تهران عمدتاً انواع فرآورده‌های نفتی را در مخازن بزرگ زمینی ذخیره می‌کنند. انبار شهران اساساً بنزین و نفت‌گاز (گازوئیل) مورد نیاز جایگاه‌ها را با اکتان‌های مختلف دریافت و توزیع می‌کند. در انبار ری علاوه بر بنزین و نفت‌گاز، مخازن ویژهٔ گاز مایع (LPG) نیز تعبیه شده و روزانه چند میلیون لیتر سوخت هوایی (جت) برای فرودگاه مهرآباد و امام خمینی از این انبار تأمین می‌شود. سوخت نیروگاهی عمدتاً از همین مراکز به خط لوله‌های انتقال سوخت تلمبه‌زنی می‌شود؛ به‌عنوان نمونه، بنزین مورد نیاز شهران از پالایشگاه تهران از طریق خط لوله ۱۴ اینچی به آنجا می‌رسد. این تأسیسات از شبکهٔ حمل‌ونقل پیشرفته‌ای برخوردارند: انبار شهران روزانه ۹۶ نفتکش ۳۰ هزار لیتری و انبار ری حدود ۷۵۰ نفتکش و بیش از ۲۷۰ نفتکش ریلی را برای بارگیری دارد. هر دو انبار به‌طور شبانه‌روزی و با نیروی انسانی قابل توجه (جمعاً بیش از ۵۰۰ نفر) فعال هستند. | ## بخش 3: انبارهای نفت تهران | علاوه بر این، جاده‌ها و پل‌های اختصاصی در اطراف این تأسیسات قرار دارد تا عبور و مرور تانکرها به شهرهای مسکونی مجاور محدود شود. بر اساس اعلام شرکت ملی پخش، استانداردهای ایمنی این انبارها به‌روز و ارتقا یافته است و در حوادث قبلی سازه‌های مستحکم آنها مانع انتشار حریق به مناطق اطراف شده است. بنا بر تصمیمات کمیته ایمنی شهر تهران، انبار شهران اخیراً از فهرست «املاک بحرانی» خارج شده و قرار است مسیر تردد نفتکش‌ها تغییر یابد تا از مسکونی دور شوند. حوادث سال ۸۷ یکی از تانکر‌های این انبار که حامل ۳۰ هزار لیتر بنزین بود، در بلوار شهران واژگون شد. اواخر فروردین و اسفند سال ۸۵ هم دو حادثه مشابه در شهران و اطراف مجتمع کوهپایه و شهر زیبا رخ داد. روزنامه هم‌میهن با اشاره به برخورد موشک به انبار نفت شهران در جریان جنگ ۱۲ روزه، از امکان و احتمال انفجار آن با عنوان «بمب ساعتی» یاد کرد. رییس سابق کمیته بودجه شورای شهر تهران، پس از انفجار بزرگ بندر بیروت در مرداد ۹۹ هشدار داد به‌دلیل وجود انبار نفت در داخل بافت مسکونی شهران، «فاجعه‌ای دهشتناک‌تر از بیروت» در کمین تهران است. | ## جمع‌بندی | اسفند ۱۴۰۴ در اسفند ۱۴۰۴ در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، ۳ انبار نفت در منطقه کوهک، شهران و کرج مورد حمله جنگنده‌های اسرائیل قرار گرفتند.