موضوع مقاله: جانشینی‌گرایی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جانشینی‌گرایی | مقدمه: جانشینی‌گرایی، که از سوی طرفدارانش الهیات تکمیل، مافوق‌گرایی یا سوپراسیونیسم و از سوی منتقدانش الهیات جایگزینی نامیده می‌شود، دیدگاهی در الهیات مسیحی است که بر اساس آن کلیسا جایگزین بنی‌اسرائیل شده و یهودیان به‌عنوان قوم برگزیده را به خود اختصاص داده است، بدین معنا که میثاق جدید از طریق عیسی از دیدگاه مسیحیان جایگزین پیمان موسایی شده است. | ## بخش 1: جانشینی‌گرایی | جانشینی‌گرایان بر این باورند که کلیسای جهانی «اسرائیل جدید» خداوند شده و بنابراین مسیحیان قوم خدا هستند، نه یهودیان. اغلب ادعا می‌شود که این دیدگاه توسط مسیحیان بعدی از پولس رسول در عهد جدید سرچشمه گرفته است. جانشینی‌گرایی برای بیشتر تاریخ خود یکی از اصول اساسی بسیاری از کلیساهای مسیحیت ارتدکس شرقی، کلیسای کاتولیک، و لوتریانیسم بوده است. بیشتر فرقه‌های تاریخی مسیحی، از جمله کلیسای کاتولیک رم، کلیساهای لوتری، و کالوینیسم و متدیسم تاریخی، معتقدند که دیدگاه‌های مسیحی درباره عهد قدیم سه بخش دارد: تشریفاتی، اخلاقی و مدنی ( الهیات پیمانی). آن‌ها می‌آموزند که در حالی که قوانین تشریفاتی و مدنی (قضایی) تکمیل شده‌اند، قانون اخلاقی ده فرمان همچنان مسیحیان را ملزم می‌کند. از قرن نوزدهم، برخی جوامع مسیحی، مانند کلیسای برادران پلیموث، الهیات بخشودگی‌گرایی را در مقابل جانشینی‌گرایی و الهیات پیمانی پذیرفته‌اند. همچنین، در چارچوب آشتی مسیحی-یهودی، کلیسای کاتولیک رم تأکید بیشتری بر تاریخ مشترک مسیحیت و یهودیت گذاشته است. یهودیت خاخامی جانشینی‌گرایی را توهین‌آمیز به تاریخ یهود می‌داند و آن را رد می‌کند. اسلام نیز می‌آموزد که آخرین و اصیل‌ترین بیان ادیان ابراهیمی است و هم یهودیت و هم مسیحیت را پشت سر گذاشته است. با این حال پس از مرگ عیسی، پذیرش جنتیل‌ها به عنوان برابر در این فرقه نوپای یهودی مشکلاتی پدید آورد، به‌ویژه در مورد پایبندی جنتیل‌ها به شریعت موسی،; که هم در شورای اورشلیم و هم در نامه پولس به غلاطیان محوریت داشت، هرچند رابطه پولس با یهودیت همچنان مورد بحث است. دیدگاه‌های پولس درباره یهودیان پیچیده است، اما او عموماً نخستین کسی دانسته می‌شود که ادعا کرد یهودیانی که ادعاهای مسیح‌شناسی را نپذیرفتند، خود را از نجات محروم کردند. به گفته جیمز کارول کشیش سابق کاتولیک، پذیرش الوهیت عیسی برای پولس با یهودی بودن در تضاد بود. رایت استدلال می‌کند که پولس ایمان خود به عیسی را دقیقاً تحقق یهودیتش می‌دانست و هیچ تعارضی میان یهودی و مسیحی بودن نمی‌دید. در بیشتر تاریخ مسیحیت، جانشینی‌گرایی تفسیر اصلی عهد جدید در هر سه سنت بزرگ تاریخی مسیحیت — کلیسای ارتدکس شرقی، کلیسای کاتولیک و پروتستانتیسم — بوده است. بسیاری از مفسران مسیحیت اولیه آموختند که عهد قدیم در عیسی به کمال رسیده و توسط عهد جدید جایگزین شده است. ژوستین شهید نوشت که «اسرائیل معنوی واقعی» به کسانی اشاره دارد که «از طریق این مسیح مصلوب به خدا هدایت شده‌اند». ایرنئوس آموخت که اگرچه عهد جدید عهد قدیم را جایگزین کرده، قانون اخلاقی زیربنای شریعت موسی در عهد جدید همچنان پابرجاست. ترتولیان بر این باور بود که عهد جدید شریعتی نو با خود آورده است و نوشت: آگوستین دیدگاه‌های پدران کلیسای پیشین را دنبال کرد، اما بر اهمیت ادامه حیات مستقل ایمان یهودی ربانی برای مسیحیت تأکید کرد: «یهودیان ... بدین‌سان از طریق کتب مقدس خودشان گواهی برای ما هستند که ما پیشگویی‌های مربوط به مسیح را جعل نکرده‌ایم.» کلیسای کاتولیک نظام فرجام‌شناسی خود را بر الهیات او بنا نهاد، که در آن عیسی از طریق کلیسای پیروزمند خود به‌صورت معنوی بر زمین حکومت می‌کند. با این حال، آگوستین همچنین گفت که باید یهودیان را «دوست داشت» تا آن‌ها را به مسیحیت هدایت کرد. هود و جیمز کارول از او پیروی کردند، این را دارای پیامدهای اجتماعی تعیین‌کننده‌ای می‌داند. کارول می‌نویسد: «بیراه نیست اگر بگوییم که در این مقطع، مسیحیت به دلیل آگوستین بقای یهودیت را 'مجاز' شمرد.» دیدگاه‌های معاصر ارتدوکس شرقی در روزهای اولیه، دیدگاه‌های الهیات جایگزینی در کلیسای ارتدوکس متفاوت بود، هرچند از این اصطلاح استفاده نمی‌شد. در سال‌های اخیر، الهیات جایگزینی مورد بازنگری قرار گرفته و برخی کلیساها آن را به‌صراحت رد کرده‌اند. کاتولیک رومی جانشینی‌گرایی نام هیچ آموزش رسمی کاتولیک رومی نیست و این کلمه در هیچ سند کلیسایی ظاهر نمی‌شود. | ## بخش 2: جانشینی‌گرایی | با این حال، آموزش رسمی کاتولیک در طول تاریخ خود، به‌ویژه پیش از اواسط قرن بیستم، سطوح متفاوتی از تفکر جانشینی‌گرایانه را منعکس کرده است. الهیاتی که یهودیان دیندار با ادامه حیات خارج از کلیسا مخالفت می‌کنند، در عبادت و ادبیات کاتولیک گسترده است. شورای دوم واتیکان (واتیکان دوم) نقطه عطفی در تأکید آموزش رسمی کاتولیک درباره یهودستیزی در مسیحیت بود، تحولی که به گفته David Novak می‌توان آن را گذار از جانشینی‌گرایی «سخت» به «نرم» توصیف کرد. تا پیش از واتیکان دوم، آموزش کاتولیک در این زمینه با الهیات «جابجایی» یا «جایگزینی» مشخص می‌شد؛ بر اساس این الهیات، کلیسا و میثاق جدید آن جای یهودیت و «عهد قدیم» آن را گرفتند و عهد اخیر با آمدن عیسی باطل شد. ابطال عهد قدیم اغلب با «اتهام خداکشی یهودی» توضیح داده می‌شد: اینکه یهودیان با تصلیب عیسی پیمان خود را از دست دادند. در سال ۱۹۴۳، پیوس دوازدهم در رساله خود نوشت: در شورای دوم واتیکان که دو دهه پس از هولوکاست تشکیل شد، چارچوب متفاوتی برای نحوه تفکر کاتولیک‌ها درباره پیمان یهودی پدیدار شد. اعلامیه ، که در سال ۱۹۶۵ صادر شد، چندین بیانیه داشت که نشان‌دهنده گذار از تفکر «جانشینی‌گرایی سخت» بود؛ دیدگاهی که بر اساس آن خداوند دیگر پیمان یهودیان را به رسمیت نمی‌شناخت. پاپ ژان پل دوم تحولات بیشتری را در تفکر کاتولیک درباره وضعیت پیمانی یهودیان قومی رهبری کرد. یکی از برجسته‌ترین بیانیه‌های او در این زمینه در جریان بازدیدش در سال ۱۹۸۰ از کنیسه ماینتس بود، هنگامی که یهودیان را «قوم خدا در پیمان قدیم، که هرگز توسط خدا فسخ نشده» نامید (رومیان ۱۱:۲۹: «زیرا بخشش‌ها و فراخوان خدا برگشت‌ناپذیر است»). در سال ۱۹۹۷، ژان پل دوم بار دیگر وضعیت پیمانی یهودیان را تأیید کرد: «این قوم با وجود همه چیز همچنان قوم پیمان است و علی‌رغم بی‌وفایی انسانی، خداوند به پیمانش وفادار است.» پاپ بندیکت شانزدهم، که بعداً پاپ بندیکت شانزدهم شد، در اثر خود در سال ۱۹۹۹ با عنوان Many Religions – One Covenant نوشت: «پیمان سینا [موسایی] واقعاً جانشین شده است.» تحول پس از واتیکان دوم به سوی به رسمیت شناختن یهودیان به عنوان قومی دارای پیمان، بحث‌های داغی را در کلیسا درباره هیئت‌های تبلیغی مسیحی به یهودیان برانگیخت. کاردینال اوری دالس نوشت: «اگر مسیح نجات‌دهنده جهان است، هر زبانی باید او را اعتراف کند»، در حالی که دیگران به شدت با «هدف قرار دادن یهودیان برای تبدیل» مخالفت کردند. و نوشت: در موعظه رسولانه خود (۲۰۱۳)، پاپ فرانسیس بر میراث مشترک و احترام متقابل تأکید کرد و نوشت: به همین ترتیب، کاسپر رابطه خدا با قوم یهود را برجسته می‌کند، اما با فرانسیس در نجات‌بخش دانستن یهودیت تفاوت دارد: «فیض خدا، که بر اساس ایمان ما فیض عیسی مسیح است، برای همه در دسترس است. بنابراین، کلیسا معتقد است که یهودیت، [به عنوان] پاسخ وفادارانه قوم یهود به پیمان برگشت‌ناپذیر خدا، برای آن‌ها نجات‌بخش است، زیرا خدا به وعده‌هایش وفادار است.» در سال ۲۰۱۱، کاسپر به صراحت مفهوم الهیات «جابجایی» را رد کرد و روشن ساخت که «عهد جدید برای مسیحیان جایگزین (بدل) عهد قدیم نیست، بلکه تکمیل آن است.» این بیانیه‌ها نقطه بحث باقی‌مانده‌ای را نشان می‌دهند که برخی به حرکتی دور از جانشینی‌گرایی پایبندند و برخی دیگر آنچه را که می‌توان جانشینی‌گرایی «نرم» نامید حفظ می‌کنند. Pius X که از نظر قانونی نامنظم است، به شدت با تحولات الهیاتی واتیکان دوم درباره یهودیت مخالفند و دیدگاه‌های جانشینی‌گرایانه «سخت» را حفظ می‌کنند. حتی در میان گروه‌های اصلی کاتولیک و آموزش رسمی کاتولیک، عناصری از جانشینی‌گرایی نرم باقی مانده است. کتاب راهنمای کلیسای کاتولیک به توبه جمعی آینده یهودیان اشاره می‌کند: در شورای دوم واتیکان (۱۹۶۴)، کلیسا نوشت که خداوند «نژاد اسرائیل را به عنوان قومی برگزید» و «پیمانی» با آن‌ها بست، آن‌ها را راهنمایی و مقدس کرد. اما «همه این امور[...] به عنوان آمادگی و تمثیلی برای آن پیمان جدید و کامل» انجام شد که توسط مسیح بنا نهاده و در او تأیید شد (بند ۹). واتیکان دوم همچنین تأیید کرد که «کلیسا قوم جدید خداست» بدون آنکه «اسرائیل جسمانی» یعنی قوم یهود باشد. این تفاوت‌ها از رویکردهای متفاوت تحت‌اللفظی در برابر مجازی برای درک روابط میان عهدها ناشی می‌شوند، به‌ویژه رابطه میان پیمان‌های عهد قدیم و عهد جدید. پس از تأسیس دولت سیاسی اسرائیل در پی هولوکاست، متکلمان و فرقه‌های اصلی مسیحی شروع به بازبینی جانشینی‌گرایی کردند و برخی جوامع این آموزه را به‌کلی رد کردند. هرمنوتیک پروتستانی تمایل دارد دیدگاه‌ها را در این موضوع هدایت کند؛ الهیات پیمانی عموماً با جانشینی‌گرایی و بخشودگی‌گرایی عموماً با مخالفت با جانشینی‌گرایی مرتبط است.Provan CD. صهیونیسم مسیحی نیز با رد جانشینی‌گرایی مرتبط است؛ الهیات دوپیمانی در مقابل جانشینی‌گرایی قرار دارد و معتقد است که پیمان موسایی برای یهودیان خاخامی همچنان معتبر است. پیروان این دیدگاه‌های مختلف به یک فرقه دینی واحد محدود نمی‌شوند، هرچند برخی سنت‌ها دیدگاه خاصی را آموزش می‌دهند. الهیات پیمانی کلاسیک در سنت‌های پرسبیترینیسم و پروتستانتیسم اصلاح‌شده قاره‌ای تدریس می‌شود. | ## بخش 3: جانشینی‌گرایی | هرمنوتیک متدیسم به‌طور سنتی از نوعی از این الهیات استفاده می‌کند که به الهیات پیمانی وسلیانی شناخته می‌شود و با الهیات نجات آرمینیوسی سازگار است. برخی فرقه‌های اصلی آمریکایی (مانند کلیسای اسقفی (ایالات متحده آمریکا)، ELCA، UMC) بیانیه‌های غیرجانشینی‌گرایانه صادر کرده‌اند. مخالفان مسیحیت لیبرال با جانشینی‌گرایی این آموزه را با انگیزه‌های نژادپرستی مرتبط می‌دانند. او نوشت: «واقعیت قوم یهود، که در تاریخ با واقعیت برگزیدگی آن‌ها، در وفاداری‌شان علی‌رغم بی‌وفایی‌شان، ثابت شده، به اندازه کلیسای مسیحیان غیریهودی محکم و استوار است.»van Buren P. این آموزه همچنان در فرقه‌های لوتریانیسم اعترافی مانند کلیسای لوتری - سینود میسوری تدریس می‌شود، که هرگونه مبنای الهیاتی مسیحی برای صهیونیسم را رد کرده‌اند. اصلاح‌شده سنت کالوینیسم (پروتستانتیسم اصلاح‌شده قاره‌ای، پرسبیترینیسم، کلیسای کنگره‌گرایان و کالوینیسم) به الهیات پیمانی پایبند است و به‌طور تاریخی آموزش داده که «مسیح انتظارات زندگی پیمانی یهودی را تحقق می‌بخشد و قوم خدا را که ریشه در عهد قدیم و یهودیت دارد تجدید می‌کند» و اینکه «عیسی معبد جدید، اسرائیل جدید است.» قدیسین آخرالزمان مورمونیسم مدعی است که احیای ایمان مسیحی اصیل است و دین عبری باستان نوعی مسیحیت پیش‌زمینه بوده است. با این حال، قدیسین آخرالزمان معتقدند که فرزندان امروزی اسرائیل همچنان قوم پیمان خدا هستند، اما از ایمان پیش‌مسیحی که خداوند در دوران باستان از طریق پدرسالاران و انبیای اسرائیل آشکار کرد، مرتد شده‌اند. به عنوان مثال، کتاب موسی روایت می‌کند که پدرسالار کتاب مقدس، اخنوخ، رؤیایی از عیسی به عنوان مسیحای مصلوب و رستاخیزیافته دید. کتاب ابراهیم روایت می‌کند که خداوند به پدرسالار کتاب مقدس رؤیایی از پسر انسان (عنوان رایج عیسی مسیح) آشکار کرد که در شورایی پیش از مرگ برگزیده شد تا به عنوان نجات‌دهنده بشریت خدمت کند. به‌طور تاریخی، رهبران قدیسین آخرالزمان و مواد آموزشی کلیسا این ایده را ترویج داده‌اند که کسانی که تعمید را در کلیسا می‌پذیرند، فرزندان واقعی اسرائیلیان پراکنده‌شده هستند، عمدتاً از قبیله افرایم. اما این آموزش‌ها از اواخر قرن بیستم به نفع روایت رقیبی درباره پذیرفته‌شدن یا «پیوند خوردن» اعضا به خاندان اسرائیل کم‌رنگ شده است. صفحه عنوان کتاب مورمون—که پیروان معتقدند از جمله محتوایی است که جوزف اسمیت از الواح طلایی ترجمه کرده—بیان می‌کند که یکی از اهداف اصلی آن «متقاعد کردن یهودی و غیریهودی است که عیسی مسیح، خدای جاوید است.» نیفی‌ها—که کتاب مورمون آن‌ها را اسرائیلیان باستانی می‌داند که درست پیش از اسارت بابلی از اورشلیم گریختند—گفته می‌شود که شریعت موسی را با درکی از اینکه این شریعت پیشگوی رسالت مسیحایی مسیح بود، حفظ کردند. کتاب مورمون همچنین می‌آموزد که چون یهودیان مسیح را رد کردند و مصلوب نمودند، در میان ملت‌های زمین پراکنده می‌شوند و در طول نسل‌ها مجازات می‌بینند تا زمانی که مسیح را به عنوان مسیحای حقیقی بپذیرند. بر اساس عقاید و پیمان‌ها، پس از آنکه عیسی خود را به یهودیان نشان دهد، آن‌ها به خاطر گناهانشان خواهند گریست. در آن آمده است: برخی یهودیان رویه قدیسین آخرالزمان در تعمید پس از مرگ را بیانی به‌ویژه بی‌احترامانه از باورهای جانشینی‌گرایانه می‌دانند، و اگرچه کلیسا دستورالعمل‌هایی برای محدود کردن تعمید نیابتی قربانیان هولوکاست یهودی اجرا کرده، رویه تعمید یهودیان درگذشته ادامه داشته است. یهودی یهودیت خاخامی جانشینی‌گرایی را رد می‌کند و آن را تنها به عنوان ایده‌ای که متکلمان مسیحی و مسلمان از آن حمایت می‌کنند مورد بحث قرار می‌دهد. بسیاری از یهودیان مدرن از باور سنتی مسیحی به جانشینی‌گرایی آزرده‌خاطر می‌شوند، زیرا معتقدند این باور تاریخ یهود را تضعیف می‌کند. مسلمان آموزش اسلامی درباره تحریف بر این باور است که متون یکتاپرستانه پیشین یا تفسیرهای آن‌ها توسط تفسیرهای بعدی تحریف شده‌اند، در حالی که قرآن نسخه‌ای خالص و دست‌نخورده از پیام الهی آن‌ها را ارائه می‌دهد. در شکل متعارف خود، مفهوم اسلامی بر این باور است که متون یهودی و مسیحی، یا تفسیرهای آن‌ها، تحریف شده‌اند و بدین ترتیب پیام الهی که در اصل داشتند پنهان شده است. بر اساس این آموزش، قرآن هم خطاهای ناشی از تحریف پیشین متون یکتاپرستانه را نشان می‌دهد و هم آن‌ها را تصحیح می‌کند و بدین ترتیب آخرین و خالص‌ترین وحی الهی است. ساندرا تونیس کیتینگ استدلال می‌کند که اسلام از آغاز جانشینی‌گرا بود و دیدگاهی را ترویج می‌داد که وحی‌های قرآنی «متون تحریف‌شده‌ای را که جوامع دیگر داشتند جایگزین می‌کند»، و اینکه متون اسلامی اولیه نشان‌دهنده «الهیات روشنی از وحی است که با ایجاد اعتبار برای جامعه نوپا» در برابر سایر ادیان مرتبط است. در مقابل، عبدالعزیز ساچادینا استدلال کرده که جانشینی‌گرایی اسلامی نه از قرآن یا حدیث، بلکه از کار فقیهان مسلمان ناشی می‌شود که پیام قرآنی درباره اسلام (به معنای تحت‌اللفظی «تسلیم») را به عنوان «تنها دین حقیقی نزد خداآل عمران [...] در زمینه موقعیت سیاسی و اجتماعی جامعه» بازتفسیر کردند و بدین ترتیب توجیه نظری برای سلطه سیاسی مسلمانان و تفسیر گسترده‌تری از مفهوم جهاد فراهم آوردند که فقیهان مسلمان را به ادعای برتری اسلام بر سایر ادیان سوق داد. در تفسیر حقوقی اسلام , نسخ نظریه‌ای است که برای حل تناقضات وحی از طریق اصلاح وحی پیشین توسعه یافته است. | ## جمع‌بندی | بقره دو نوع نسخ را نشان می‌دهد: «جانشینی» - «تعلیق» و جایگزینی آیه قدیمی بدون حذف آن - یا «حذف» - باطل کردن آیه قدیمی از قرآن مکتوب .