موضوع مقاله: بیت سوسین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیت سوسین | مقدمه: بیت سوسین روستایی عرب‌نشین فلسطینی در بخش رمله از سرزمین قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود که در حدود ۱۷ کیلومتری جنوب شرق رمله و ۲۶ کیلومتری غرب بیت‌المقدس قرار داشت. | ## بخش 1: بیت سوسین | بیت سوسین بر فراز تپه‌ای در دامنه‌های جنوبی منطقه‌ای کوهستانی جای داشت و بر پهنهٔ گسترده‌ای در جنوب و غرب خود مشرف بود. روستا در نزدیکی شبکه‌ای از راه‌ها قرار گرفته بود که آن را به مراکز شهری گوناگون پیوند می‌داد و از طریق راهی فرعی به بزرگراه یافا–بیت‌المقدس متصل می‌شد. جغرافیا بیت سوسین در جنوب قلهٔ تپه‌ای به بلندای ۳۱۰ متر از سطح دریا در بخش غربی کوه‌های بیت‌المقدس واقع بود. چاه بئر الحوره در جنوب غربی روستا و چاهی دیگر در «بیارات الأفندی» در شمال غرب آن قرار داشت. پیشینه در اطراف بیت سوسین بقایای دیوارها و گورستان‌ها، سنگ‌های تراشیده، پی ساختمان‌ها، آب‌انبارها و حوض‌هایی یافت شده بود. دوران عثمانی در سال ۱۵۹۶ میلادی، در دوران فرمانروایی امپراتوری عثمانی، بیت سوسین زیر نظر ناحیهٔ رمله از سنجق غزه اداره می‌شد و جمعیتی متشکل از ۵۰ خانوار و ۶ مرد مجرد داشت که همگی مسلمان بودند. در سال ۱۸۳۸ میلادی بیت سوسین به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیهٔ رمله ثبت شد. کتاب‌شناس آمریکایی ادوارد رابینسون در سال ۱۸۵۲ از بیت سوسین دیدن کرد و آن را روستایی کوچک و کهن توصیف نمود. فهرست روستاهای عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰ جمعیت بیت سوسین را ۲۱ تن (تنها مردان) در ۱۱ خانه ثبت کرد. | ## بخش 2: بیت سوسین | در سال ۱۸۸۳ بررسی فلسطین غربی از سوی صندوق اکتشاف فلسطین در این مکان «پی‌ها و دیوارهای ویران، چاه دائمی خوبی به نام بئر الحوره در جنوب و چشمه‌هایی در دره» را گزارش کرد. این رقم در سرشماری ۱۹۳۱ به ۷۰ تن رسید که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۱۴ خانه زندگی می‌کردند. در دوران قیمومت بریتانیا روستا به دو بخش تقسیم می‌شد: بخش بزرگ‌تر نقشه‌ای مستطیلی در راستای شمالی-جنوبی داشت و بخش کوچک‌تر حدود ۲۵۰ متر جنوب غربی آن قرار گرفته بود. بخش‌های اصلی اقتصاد روستا کشاورزی (غلات به‌عنوان محصول نقدی اصلی) و دامداری بود. مساحت کل زمین‌های روستا ۶٬۴۸۱ دونوم بود که ۵٬۴۵۳ دونوم آن متعلق به عرب‌ها و باقی اموال عمومی به‌شمار می‌رفت. از این مساحت، ۵٬۱۰۸ دونوم زیر کشت غلات بود، ۹۴ دونوم آبیاری می‌شد یا به باغ‌داری اختصاص داشت و ۸ دونوم بافت ساخته‌شدهٔ (شهری) روستا را تشکیل می‌داد. جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن به گفتهٔ بنی موریس، مورخ نوین اسرائیلی، بیت سوسین در ۲۰ آوریل ۱۹۴۸ در آغاز عملیات نخشون تصرف و تخلیه شد. با این حال، مورخ فلسطینی عارف العارف نوشته‌است که تلاش برای تصرف روستا در ۲۲ مه رخ داد اما به دلیل مقاومت شدید شبه‌نظامیان محلی ناکام ماند. به گفتهٔ افسران اسرائیلی، در ۲۳ مه بیت سوسین در اشغال لژیون عرب و نیروهای نامنظم بود و این موضوع بر فرماندهان یهودی پوشیده مانده بود. | ## بخش 3: بیت سوسین | در جریان عملیات بن‌نون الف که هدفش تصرف برجستگی لطرون بود و با شکست اسرائیل پایان یافت، ضدحمله‌های عربی از بیت سوسین آغاز شد. در تدارک عملیات بن‌نون ب، سربازان اسرائیلی از گردان ۷۲ تیپ شِوَع در ۲۸ مه روستا را پاکسازی کردند. معلوم نیست آیا بیت سوسین پس از تصرف ویران شد یا نه، اما بیشتر روستاهای عربی اشغال‌شده در برجستگی لطرون با خاک یکسان شدند. جادهٔ برمه که اسرائیلی‌ها چند روز بعد برای تدارک‌رسانی به بیت‌المقدس آغاز به ساخت آن کردند از میان این روستا می‌گذشت. در ۲۰ اوت ۱۹۴۸ بیت سوسین یکی از ۳۲ روستای تخلیه‌شدهٔ فلسطینی بود که داوید بن گوریون برای ایجاد شهرک‌های جدید یهودی پیشنهاد کرد. موشاو تعوز در سال ۱۹۵۰ بر زمین‌های بیت سوسین اما در جنوب غربی محل روستا بنیان نهاده شد. بر پایهٔ گزارش پژوهشگران ولید خالدی که در ۱۹۹۰ از این مکان بازدید کردند: «بیت سوسین با بولدوزر با خاک یکسان شده‌است؛ علف و خار آوار باقی‌مانده را پوشانده… و بقایای دیوارهای خانه‌ها در حاشیهٔ جنوبی دیده می‌شود، جایی که درختان خرنوب، کاج و سرو روییده‌اند.» آموزشگاه مشترک در فاصلهٔ نزدیک به ۳ کیلومتری غرب بیت سوسین روستای عربی بیت جیز قرار داشت. در دورهٔ قیمومت بریتانیا آموزشگاهی مشترک برای دو روستا بر فراز تپه‌ای میان آن‌ها ساخته شد. | ## جمع‌بندی | ساختمان متروک این آموزشگاه هنوز پابرجاست و به‌عنوان مکانی که دادگاه صحرایی مایر طوبیانسکی در آن برگزار شد شهرت یافته‌است.