موضوع مقاله: رئوس مطالب فلسفه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رئوس مطالب فلسفه | مقدمه: معرفت‌شناسی ‌معرفت‌شناسی شاخه‌ای از فلسفه است که به مطالعهٔ منبع، ماهیت و اعتبارِ دانش می‌پردازد. | ## بخش 1: رئوس مطالب فلسفه | اخلاق کاربردی – بررسی فلسفیِ مسائِ ویژه‌ای در زندگی خصوصی و عمومی از منظر اخلاقی. یعنی کوششی برای استفاده از روش‌های فلسفی در راستای شناساییِ سیر عملِ اخلاقیِ صحیح در زمینه‌های گوناگونی زندگی آدمی. اخلاق زیستی – تجزیه و تحلیل مسائل اخلاقیِ بحث‌برانگیزِ ناشی از پیشرفت‌های پزشکی. اخلاق محیط‌زیستی – که به مطالعهٔ مسائل اخلاقی مربوط به جهانِ غیر انسانی می‌پردازد. این شاخه، بر طیف گسترده‌ای از رشته‌ها از جمله حقوق محیط‌زیست، جامعه‌شناسی زیست‌محیطی، اکوتئولوژی، اقتصاد بوم‌شناختی، بوم‌شناسی و جغرافیای محیطی تأثیر می‌گذارد. اخلاق پزشکی – که مسائل اخلاقیِ مربوط به پزشکی و پژوهش‌های پزشکی را مطالعه می‌کند. اخلاق حرفه‌ای – اخلاق برای بهبودِ حرفه‌اینِگی اخلاق توصیفی – بررسی باورهای مردمْ پیرامونِ اخلاق اخلاق گفتمانی - کشف اصول اخلاقی با مطالعهٔ زبان اخلاق رسمی - کشف اصول اخلاقی از طریق کاربردِ منطق اخلاق هنجاری – مطالعهٔ نظریه‌های اخلاقی که چگونگی و بایستگیِ رفتار افراد را تجویز می‌نماید فرااخلاق – شاخه‌ای از اخلاقیات که به دنبال درکِ ماهیت ویژگی‌های اخلاقی، اظهارات، نگرش‌ها و قضاوت‌هاست. | ## بخش 2: رئوس مطالب فلسفه | هستی‌شناسی – مطالعهٔ فلسفی چیستیِ هستی، شدن، بودن یا واقعیت و همچنین مقولات اساسی و روابط ایشان. فلسفه مکان و زمان – شاخه‌ای از فلسفه است که به مسائل پیرامونیِ هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و ویژگی فضا و زمان می‌پردازد. فلسفه ذهن فلسفه ذهن – ماهیت ذهن، ویژگی‌های ذهنی، آگاهی و رابطهٔ ایشان با بدن فیزیکی، به ویژه با مغز را مطالعه می‌کند. فلسفه کنش – نظریه‌هایی پیرامونِ فرآیندهایی که باعث حرکات بدنیِ عمدی انسان از نوع کم و بیش پیچیده می‌شوند. این حوزهٔ فکری از زمان کتاب اخلاقِ نیکوماخوس ارسطو (کتاب سوم) توجه شدید فیلسوفان را به خود جلب کرده است. فلسفه خود – این شاخه، مطالعهٔ بسیاری از شرایطِ هویت است که یک موضوعِ تجربه را از دیگر تجربیات، جدا و متمایز می‌کند. فلسفه علم فلسفه علم – شاخه‌ای از فلسفه است که به معرفت‌شناسی، روش‌شناسی و مبانی علم می‌پردازد. | ## بخش 3: رئوس مطالب فلسفه | فلسفه مسیحی نوافلاطونی مسیحی اسکولاستیک (Scholasticism) تومیسم (Thomism) فلسفه اسلامی ابن‌سیناگرایی اورویسم (Averroism) اشراق‌گرایی فلسفه یهودی فلسفه‌های یهودی-اسلامی فلسفه چینی پساکلاسیک نئوکنفوسیوسیسم ژوانکسو (Xuanxue) ذن فلسفه نوین و معاصر فلسفهٔ دوران مدرن فلسفه رنسانس اومانیسم رنسانس فلسفه یهودی رنسانس ماکیاولیسم نئوستوییسم (Neostoicism) رامیسم مدرسه سالامانکا فلسفه مدرن اولیه تجربه‌گرایی عقل‌گرایی آرمان‌گرایی فلسفهٔ معاصر فلسفه تحلیلی فلسفه قاره‌ای طبیعت‌گرایی (اگزیستانسیالیسم) پدیدارشناسی فلسفه معاصر آسیایی مدرنیسم بودایی کنفوسیوسیسم جدید مائوئیسم مکتب کیوتو نئوودانتا (Neo-Vedanta) فلسفه اسلامی معاصر الهیات متعالی (؟!) پراگماتیسم مکتب سنتی سنت‌های فلسفی بر اساس منطقه سویه‌های منطقه‌ای فلسفه فلسفهٔ آفریقایی فلسفهٔ آکان فلسفهٔ اتیوپی فلسفهٔ اوبونتو فلسفهٔ خاوردوری (Eastern philosophy) فلسفهٔ چینی فلسفهٔ هندی فلسفهٔ اندونزیایی فلسفهٔ ژاپنی فلسفهٔ کره‌ای فلسفهٔ ویتنامی فلسفهٔ خاورمیانه‌ای (Middle Eastern Philosophy) فلسفهٔ ایرانی فلسفهٔ پاکستانی فلسفهٔ ترکیه‌ای/آناتولیایی فلسفهٔ بومی آمریکایی فلسفهٔ آزتکی فلسفهٔ غربی فلسفهٔ آمریکایی فلسفهٔ استرالیایی فلسفهٔ بریتانیایی فلسفهٔ کانادایی فلسفهٔ چکی فلسفهٔ دانمارکی فلسفهٔ هلندی فلسفهٔ فرانسوی فلسفهٔ یونانی فلسفه آلمانی فلسفهٔ ایتالیایی فلسفهٔ مالتی (Maltese philosophy) فلسفهٔ لهستانی فلسفهٔ رومانیایی فلسفهٔ روسی فلسفهٔ اسکاتلندی فلسفهٔ اسلوونیایی فلسفهٔ اسپانیایی فلسفهٔ یوگسلاویایی مکاتب فکری فلسفی مکاتب فکری فلسفی به زمینه‌های تاریخی ویژه‌ای وابسته نیستند. جنبش‌های زیبایی‌شناختی نمادگرایی رمانتیسم تاریخ‌گرایی کلاسیک‌گرایی مدرنیسم پسامدرنیسم نظریه روانکاوی مواضع معرفتی نظریه‌های اخلاقی نتیجه‌گرایی دئونتولوژی (Deontology) اخلاق فاضل (Virtue ethics) واقع‌گرایی اخلاقی نسبیت‌گرایی اخلاقی نظریهٔ خطا ناشناخت‌گرایی خودپرستی اخلاقی نسبیت‌گرایی فرهنگی اخلاق فرگشتی فرگشت اخلاق رو در رو سامانه‌های منطقی منطق کلاسیک منطق متوسط منطق شهودی منطق حداقلی منطق مربوطه (Relevant logic) منطق افین (Affine logic) منطق خطی منطق دستوری دیالیتیسم مواضع متافیزیکی فلسفه‌های سیاسی آنارشیسم استبداد (Authoritarianism) محافظه‌کاری لیبرالیسم لیبرتارینیسم سوسیال دموکراسی سوسیالیسم کمونیسم نظریه‌ها و مواضع فلسفه زبان نظریه‌ها و مواضع فلسفه ذهن مواضع فلسفه دین نظریه‌ها و مواضع فلسفه علم ادبیات فلسفی بلک ول همراه فلسفه تاریخ فلسفه غرب از برتراند راسل تاریخ فلسفه از فردریک کاپلستون آثار مرجع دایره المعارف فلسفه – یکی از دانشنامه‌های مهم فلسفه در انگلیسی. دایره المعارف اینترنتی فلسفه – یک دایره المعارف برخط و رایگان پیرامون موضوعات فلسفی و فیلسوفان است که توسط جیمز فیزر در ۱۹۹۵ بنیان نهاده شد. ویراستاران عمومیِ کنونی، جیمز فیزر (استاد فلسفه در دانشگاه تنسی در مارتین ) و بردلی داودن (استاد فلسفه در دانشگاه ایالتی کالیفرنیا، ساکرامنتو ) هستند. دایره المعارف فلسفه راتلج – دایره‌المعارف فلسفه‌اب ویرایش‌شده توسط ادوارد کریگ که برای نخستین بار توسط راتلج در ۱۹۹۸ منتشر شد. در ابتدا در ۱۰ جلد چاپی و به صورت CD-ROM منتشر شد، در سال ۲۰۰۲ به صورت اشتراکی و برخط در دسترس قرار گرفت. دایره المعارف فلسفه استنفورد – ترکیبی از یک دایره المعارف برخط فلسفه با انتشار مقالات اصلی فلسفه که به صورت آزاد برای کاربران اینترنت در دسترس است. | ## جمع‌بندی | هر مدخل توسط یک متخصص در این زمینه، از جمله اساتیدِ بسیاری از موسسه‌هایِ دانشگاهی در سراسر جهان نوشته و نگهداری می‌شود.