موضوع مقاله: فهرست میراث جهانی در سوئد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست میراث جهانی در سوئد | مقدمه: میراث جهانی در سوئد تا تاریخ ۲۰۲۵ شامل ۱۵ اثر ثبت‌شدهٔ فرهنگی، طبیعی و ترکیبی در کشور سوئد توسط میراث جهانی یونسکو است. | ## بخش 1: فهرست میراث جهانی در سوئد | سایت‌های میراث جهانی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، یونسکو مکان‌هایی هستند که دارای اهمیت فرهنگی یا طبیعی هستند، همان‌طور که در پیمان‌نامه میراث جهانی، که در سال ۱۹۷۲ تأسیس شده، شرح داده شده است. پادشاهی سوئد این پیمان‌نامه را در تاریخ ۲۲ ژانویه ۱۹۸۵ پذیرفت و از آن هنگام، مکان‌های طبیعی و فرهنگی سوئد دارای شرایط برای گنجانده شدن در فهرست میراث جهانی هستند. تا تاریخ ۲۰۲۵، ۱۵ سایت میراث جهانی در سوئد قرار دارند که شامل ۱۳ سایت فرهنگی، ۱ سایت طبیعی و ۱ سایت ترکیبی (فرهنگی و طبیعی) می‌شود. نخستین سایت میراث جهانی سوئد، کاخ دروتنینگهلم بود که در پانزدهمین نشست کمیتهٔ میراث جهانی در کارتاژ، تونس در سال ۱۹۹۱ فهرست شد. تازه‌ترین سایت افزوده‌شده، خانه‌های مزرعه‌ای تزئین‌شده در هلسینگلاند است که در سال ۲۰۱۲ افزوده شد. کرانه مرتفع / مجمع‌الجزایر کوارکن با فنلاند و هلال ژئودزی اشترووه با نه کشور دیگر مشترک است. # نگاره نام موقعیت سال ثبت ش ثبتمعیارها شرحمنبع۱200px|alt=کاخ با نمای زرد و سقف سبز، پارک روبروی آنکاخ دروتنینگهلماستکهلم۱۹۹۱ ۵۵۹ (iv)کاخ دروتنینگهلم محل سکونت خصوصی خانواده سلطنتی سوئد است که در جزیره لوون، دریاچه ملارن و در برون‌شهر استکهلم قرار دارد. پیشینهٔ این ملک به سدهٔ هفدهم می‌رسد و در سدهٔ هجدهم تغییراتی در آن اعمال شد که شامل یک تئاتر همچنان فعال، یک عمارت چینی، یک روستای کانتون و باغ‌های محاط آن است. فضای داخلی غنی کاخ، نشان‌دهندهٔ قدرت سوئد به عنوان یک ابرقدرت اروپایی در سدهٔ هفدهم است. معماری این مجموعه، تحت تأثیر کاخ ورسای بوده است.۲200px|alt=مردم در حال تماشای حفاری باستان‌شناسانهبیرکا و هوگوردناستکهلم۱۹۹۳۵۵۵(iii), (iv)این دو سایت، یک مجموعهٔ معماری از دوران وایکینگ‌ها هستند. بیرکا یک شهر تجاری مهم و یک مرکز تجاری در منطقهٔ بالتیک بود که از سال ۷۵۰ تا ۹۸۰ اوج خود را تجربه کرد. همچنین این شهر نخستین مکان جماعت مسیحیان در سوئد بود که توسط سنت آنسگار تشکیل شد. سکونتگاه سلطنتی در هوگوردن باقی ماند، همانطور که سنگ‌نوشته رونی و ویرانه‌های آلسنو هوس، محل برگزاری شورای سلطنتی ۱۲۸۰، که پایه و اساس نظام ارباب‌رعیتی قرون وسطی سوئد را پایه گذاری کرد، نشان دادند.۳200px|alt=برخی از ساختمان‌های مجموعه با رنگ قرمزذوب‌آهن انگلسبرگوستمانلاند۱۹۹۳۵۵۶(iv)ذوب‌آهن انگلسبرگ حفظ‌شده‌ترین و کامل‌ترین نمونه از یک ملک آهنگری در سوئد از سدهٔ ۱۷ تا ۱۹ میلادی است. پیشینهٔ رسم معدن‌کاری و ذوب کردن سنگ آهن در این منطقه به سدهٔ دوازدهم میلادی می‌رسد. نخستین کوره بلند برای تولید آهن خام در سال ۱۶۸۱ ساخته شد، در حالی که کورهٔ کنونی در سال ۱۷۷۸- ۱۷۷۹ ساخته شد و شامل نوآوری‌های فناوری آن زمان می‌شد. بیش از ۵۰ سازه با پیشینه‌ها و کارکردهای گوناگون از جمله سازه‌های فناورانه، اداری و مسکونی نگه‌داری شده‌اند.۴200px|alt=کنده‌کاری‌های نشان‌دهندهٔ مردم و قایق‌ها، با رنگ قرمزسنگ‌نگاره‌های تانوموسترا یوتلاند۱۹۹۴۵۵۷(i), (iii), (iv)پیشینهٔ سنگ‌نگاره‌های کنده‌کاری‌شده بر سنگ بستر گرانیت به عصر برنز نوردیک (از ۱۷۰۰ تا ۵۰۰ پیش از میلاد) می‌رسد. حدود ۱۵۰۰ مکان با کنده‌کاری‌های نشان‌دهندهٔ انسان‌ها، جانوران، جنگ‌افزار، ابزار و دیگر موضوعات وجود دارد. این کنده‌کاری‌ها، گواهی بر زندگی و باورهای ایجادکنندگان آن است و برخی از مکان‌ها، به عنوان مراکز نخستین پرستش و آیین معاصر تفسیر شده‌اند. | ## بخش 2: فهرست میراث جهانی در سوئد | برخی کنده‌کاری‌ها با رنگ قرمز نشان داده شده‌اند تا توجه گردشگران را به خود جلب کند. این کنش به دلیل آسیب زدن به اصالت و وضعیت اصلی کنده‌کاری‌ها، انتقادهایی به خود داشته‌است.۵200px|alt=گورستان و درختاناسکوگسکیرکوگوردناستکهلم۱۹۹۴۵۵۸(ii), (iv)اسکوگسکیرکوگوردن، یا «گورستان جنگل»، گورستانی واقع‌شده در جنوبِ مرکز استکهلم است. این گورستان توسط معماران گونار آسپلوند و سیگورد لورنتز بر مکان پیشین که شامل چاله‌های شنی و درخت‌های کاج بر آن بود ساخته شد. ساخت‌وساز آن میان سال‌های ۱۹۱۷-۱۹۲۰ انجام شد و تا سال ۱۹۴۰ ساختمان‌هایی با آن افزوده شد. اسکوگسکیرکوگوردن، نمونه‌ای قابل‌توجه از چگونگی یکپارچه‌سازی ویژگی‌های معمارانه با محیط است و تأثیر ژرفی بر طراحی گورستان در کشورهای زیادی داشته است.۶200px|alt=دیوارهای استحکامات ویزبهشهر هانزایی ویزبهگوتلاند۱۹۹۵۷۳۱(iv), (v)شهر ویزبه، در جزیره گوتلاند، از سدهٔ ۱۲ تا ۱۴ مرکز اصلی اتحادیه هانزا در منطقهٔ بالتیک بود. این شهر در اصل یک سکونتگاه وایکینگ در منطقه‌ای راهبردی بر کرانه‌ای با یک بندر طبیعی بود که توسط صخره‌های شیب‌دار محافظت می‌شد. در سدهٔ ۱۳، ویزبه به یک کلان‌شهر چشمگیر تبدیل شد که توسط دیوار پدافندی نیرومندی تحت محافظت بود. نقش ویزبه در نیمهٔ دوم سدهٔ ۱۴، به دلیل جنگ، دزدان دریایی و تغییر مسیرهای تجاری رو به افول رفت و با تاراج شهر توسط ارتشی از لوبک در سال ۱۵۲۵ رو به انحطاط رفت.۷200px|alt=کلیسا احاطه‌شده با خانه‌های چوبی قرمزرنگگملستاد شیرکستادنوربوتن۱۹۹۶۷۶۲(ii), (iv), (v)گملستاد بهترین نمونهٔ باقی‌مانده از یک «روستای کلیسایی» است که روزگاری در شمال اسکاندیناوی رایج بود. شهر شامل یک کلیسای سدهٔ ۱۵، کلیسای ندرلولئو و بیش از ۴۰۰ کلبهٔ چوبی برای زائرانی که یکشنبه‌ها برای مراسم مذهبی به گملستاد می‌آمدند، می‌شود. از آنجایی که ناحیهٔ دور آن کم‌جمعیت بود و سفر به شهر در شرایط آب‌وهوایی خشن، چالش‌برانگیز بود، کلبه‌ها مکانی برای اقامت زائران بودند.۸200px|دلتای رودخانه، از دید بالاناحیه لاپونینوربوتن۱۹۹۶۷۷۴(iii), (v), (vii), (viii), (ix)ناحیه لاپونی، سرزمین نامسکونی و طبیعی بزرگی در شمال سوئد است. مساحت آن ۹٬۴۰۰ کیلومتر مربع است و بزرگ‌ترین منطقهٔ طبیعی دست‌نخورده در جهان است. این منطقه هنوز توسط جمعیت بومی، یعنی مردم سامی که گوزن شمالی گله می‌کنند و مسیرهای مهاجرت سالانه را دنبال می کنند، پرورش می‌یابد. در این منطقه، چهار پارک ملی و دو ذخیره‌گاه طبیعی قرار دارد که برای شکل زمین یخبندان و تنوع زیستی آن مهم است. ناحیه همسایه، یعنی تیسفیورن در نروژ، آبدره واقع‌شده در هلم‌بوتن و پارک ملی راگو، برای افزوده شدن به این سایت در نظر گرفته شده است. ۹200px|alt=کلیسایی در میانه میدانبندر کلسکرونابلکینگه۱۹۹۸۸۷۱(ii), (iv)کلسکرونا تنها شهر سوئدی ساخته‌شده به سبک باروک است. این شهر در سال ۱۶۸۰ در طول فرمانروایی کارل یازدهم ساخته شد تا به عنوان پایگاه دریایی نو برای نیروی دریایی پادشاهی سوئد، جایگزین استکهلم شود. افزون بر شهر، سایت میراث شامل ساخت‌وساز دریایی جزیره تروسه و استحکامات درونی آن، استحکامات بیرونی قلعهٔ دروتنینگهوار و قلعهٔ هونگزهولمز، خانه اعیانی هواروا و آسیاب پادشاهی لیکه‌بی می‌شود. کلسکرونا از پایگاه‌های دریایی کهن‌تر الهام گرفته بود و خود الهام‌دهندهٔ شهرها و پایگاه‌های دریایی پسین شد. | ## بخش 3: فهرست میراث جهانی در سوئد | ۱۰200px|alt=چمنزارچشم‌انداز کشاورزی اولاند جنوبیکالمار۲۰۰۰۹۶۸(iv), (v)بخش جنوبی جزیره اولاند در دریای بالتیک، توسط فلات سنگ آهک بزرگی به نام استورا آلوارت پوشیده شده است. برای هزاران سال، مناطق خاصی به عنوان مرتع و مناطق دیگر برای کشاورزی تعیین شده‌اند.۱۱200px|alt=خلیج محاط با جنگل از دو سوکرانه مرتفع / مجمع‌الجزایر کوارکنوسترنورلاند۲۰۰۰۸۹۸(viii)هر دوی کرانهٔ مرتقع (در اصل تنها در فهرست قرار داشت) و جزایر کوارکن (واقع‌شده در فنلاند، افزوده‌شده به فهرست در سال ۲۰۰۶)، در خلیج بوتنی قرار دارند و شامل هزاران جزیره می‌شوند. این ناحیه نشان‌دهندهٔ آثار برجستهٔ برخاست پسایخچالی، برخاستن زمین به دنبال آب‌شدن یخسار قاره‌ای پس از آخرین بیشینه یخچالی (در نتیجه حذف شدن جرم یخچال‌ها)، حدود ۱۰٬۰۰۰ تا ۲۴٬۰۰۰ سال پیش است. افزایش ارتفاع که در برخی مکان‌ها تا حدود ۳۰۰ متر هم می‌رسد، به‌طور مداوم چشم‌انداز منطقه را تغییر می‌دهد.۱۲200px|alt=معدن روباز و زیرساخت معدن در پس زمینهناحیه معدن کوه مس بزرگ فالوندالارنا۲۰۰۱۱۰۲۷(ii iii v)کوه مس بزرگ، یکی از مهم‌ترین مناطق معدنی اروپا بود، به‌ویژه در تسلط در تولید مس. افزون بر میراث معدنی و صنعتی منطقه، سکونتگاه‌های معدنی سرشمار، گواهی بر توسعهٔ جامعه و اقتصاد جوامع معدنی هستند. ۱۳200px|alt=ساختمان اصلی به رنگ سفید و آنتن‌ها در پس‌زمینهایستگاه رادیویی گریمتونهاللاند۲۰۰۴۱۱۳۴(ii iv)ایستگاه رادویی گریمتون، یک ایستگاه موج بلند فرای اقیانوس اطلسی مجهز به تلگراف بی‌سیم است که در سال ۱۹۲۲-۱۹۲۴ ساخته شد. سایت شامل ساختمان‌های اصلی طراحی‌شده به سبک نوکلاسیک توسط معمار کارل اوکلربلاد و همچنین برج‌های آنتن با ارتفاع ۱۲۷ متر که در سوئد آن زمان بلندترین نوع خود بود می‌شود. این ایستگاه از یک فناوری پیشا-الکترونیکی فرستنده رادیویی به نام ژنراتور سنکرون الکساندرسون استفاده می‌کرد که همچنان فعال است. ۱۴200px|alt=.هلال ژئودزی اشترووهنوربوتن۲۰۰۵۱۱۸۷(ii), (iii), (vi)هلال ژئودزی اشترووه مجموعه‌ای از نقاط مثلثی و سه‌تایی است که بیش از از هامرفست در نروژ تا دریای سیاه طول دارد. هر کدام از این نقاط، مکان دیگری را تنها با زوایای آن از نقاط شناخته شده در هر دو انتهای خط پایه ثابت به جای فواصل تا نقطه به‌طور مستقیم مانند سه لایه اندازه‌گیری می‌کنند. با ساخت این نقاط از شمال در فنلاند تا جنوب در مولداوی، یک نصف‌النهار همراه با اندازه و شکل زمین اندازه‌گیری شد. این نقاط توسط ستاره‌شناس آلمانی، اشترووه برای یک پژوهش نقشه‌برداری ساخته شدند که برای نخستین بار اندازه‌گیری دقیق بخش طولانی از یک نصف النهار و همراه با آن اندازه و شکل زمین را انجام داد و در کل ۲۶۵ نقطه بودند. میراث جهانی شامل ۳۴ نقطه از این هلال در ده کشور (از شمال به جنون: نروژ، سوئد، فنلاند، روسیه، استونی، لتونی، لیتوانی، بلاروس، مولداوی و اوکراین) می‌شود که چهار تا از این نقاط در سوئد قرار دارند.۱۵150px|alt=خانهٔ مزرعه‌ای با رنگ قرمز و پنجره‌های سفیدخانه‌های مزرعه‌ای تزئین‌شده در هلسینگلاندیولبوری۲۰۱۲۱۲۸۲(vi)این سایت شامل هفت خانهٔ مزرعه‌ای چوبی در شهرستان یولبوری می‌شود. صاحبان، هنرمندان محلی را مأمور کردند تا درون خانه‌ها را رنگ کنند و اتاق‌های ویژه یا ساختمان‌های جداگانه برای جشن‌ها، از جمله تزئین‌شده‌ترین‌ها هستند. موقعیت جغرافیایی فهرست آزمایشی علاوه بر مکان‌هایی که در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌اند، کشورهای عضو می‌توانند فهرستی از مکان‌های آزمایشی که ممکن است برای نامزدی در نظر بگیرند را داشته باشند. نامزدی برای فهرست میراث جهانی تنها در صورتی پذیرفته می‌شود که سایت قبلاً در فهرست آزمایشی ثبت شده باشد. #نگارهنامموقعیتسال ثبتش ثبتمعیارهاشرح۱200px|alt=باغ در نمای روبرو، درختان و خانه‌ها در پس‌زمینهظهور زیست‌شناسی نظام‌مندکرونوبری و اوپسالا۲۰۰۹۵۴۹۱(vi)این ملک درخواستی، شامل مکان‌های مربوطٔ به پیدایش زیست‌شناسی نظام‌مند امروزی است. | ## جمع‌بندی | بخش‌های سوئدی مربوط به زندگی و آثار کارل لینه، شامل روس‌هولت (زادگاه او، در نگاره)، باغ لینه، موزهٔ لینیا، هرباتیونس اوپسالینسس، ذخیره‌گاه طبیعی هوگادولن-نوستن، ذخیره‌گاه طبیعی فبودموسن، اورایک فیریس و هاماربی لینه می‌شوند.