موضوع مقاله: شستک‌کوچولو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شستک‌کوچولو | مقدمه: ۱۹۰۶ خلاصهٔ داستان روزی روزگاری، یک زن و شوهر فقیر و بی‌فرزند آرزو می‌کنند که صاحب فرزندی شوند، حتی اگر آن کودک به کوچکی انگشت شست باشد. | ## بخش 1: شستک‌کوچولو | پس از هفت ماه، همسر بیمار می‌شود و پسری به دنیا می‌آورد که قدش از انگشت شست بزرگ‌تر نیست. شَستک‌کوچولو که مایل است در کارهای خانه به پدرش کمک کند، پیشنهاد می‌دهد در گوش اسب بنشیند و با فرمان دادن، اسب را به‌سوی جنگل هدایت کند. دو غریبهٔ رهگذر، این صحنهٔ عجیب را می‌بینند و از پدر شَستک‌کوچولو می‌خواهند که او را به آنان بفروشد تا با نشان‌دادن او به مردم ثروتمند شوند. پدر که مردی ساده‌دل است، ابتدا مردد می‌شود، اما پسرش اطمینان می‌دهد که خودش راه بازگشت را پیدا خواهد کرد. پس از دریافت مبلغی، شَستک‌کوچولو بر لبهٔ کلاه یکی از مردان سوار شده و با آنان سفر می‌کند. در راه، شَستک‌کوچولو آن‌ها را فریب می‌دهد تا اجازه دهند برای قضای حاجت پایین بیاید. سپس به لانهٔ حلزونی برای استراحت شبانه می‌رود، اما نیمه‌شب، صدای دو دزد را می‌شنود که در حال برنامه‌ریزی برای دزدی از خانهٔ کشیش هستند. شَستک‌کوچولو با صدای بلند به آن‌ها پیشنهاد می‌دهد که او می‌تواند وارد خانه شود و اشیاء قیمتی را از لای میله‌ها بیرون بدهد. دزدها او را همراه خود می‌برند، اما وقتی شَستک‌کوچولو وارد خانه می‌شود، با فریادهای بلند وانمود می‌کند که با آن‌ها همکاری می‌کند تا اهالی خانه را بیدار کند. | ## بخش 2: شستک‌کوچولو | همه‌چی رو می‌خواید؟» این کار باعث می‌شود که خدمتکار بیدار شود و دزدها فرار کنند، اما شَستک‌کوچولو در خانه می‌ماند و شب را در انبار کاه می‌خوابد. صبح روز بعد، خدمتکار کاه‌ها را به گاو می‌دهد و شَستک‌کوچولو همراه کاه‌ها بلعیده می‌شود. هنوز شَستک‌کوچولو موفق به خروج نشده بود که گرگی از راه می‌رسد و شکم گاو را می‌خورد. او با فریب‌دادن گرگ، وعده می‌دهد که می‌تواند او را به جایی ببرد که غذا فراوان باشد و گرگ را به خانهٔ پدر و مادرش هدایت می‌کند. وقتی گرگ وارد آغل مرغ‌ها می‌شود، پدرش او را می‌کشد و شَستک‌کوچولو را از شکم او بیرون می‌آورد. آن‌ها خوشحال می‌شوند، به او غذا و لباس نو می‌دهند و قول می‌دهند که دیگر هیچ‌گاه او را نفروشند، حتی در برابر تمام ثروت دنیا. منشأ و نسخه‌شناسی داستان «شَستک‌کوچولو» در نسخهٔ نخستین افسانه‌های برادران گریم وجود نداشت و از چاپ دوم در سال ۱۸۱۹ با شمارهٔ ۳۷ اضافه شد. گریم‌ها در توضیحات خود این داستان را به داستان «سفرهای شستک‌کوچولو» (KHM 45) مرتبط می‌دانند و به چندین نسخهٔ مشابه در آلمانی و دیگر زبان‌ها نیز اشاره می‌کنند، از جمله در آثار «فوگل»، «ولف»، و «هان». تحلیل مضمون و نمادها فرزند آرزوشده تولد شَستک‌کوچولو نتیجهٔ آرزوی خالصانهٔ والدینی بی‌فرزند است. | ## بخش 3: شستک‌کوچولو | این الگو در بسیاری از افسانه‌های دیگر گریم نیز تکرار می‌شود؛ از جمله در «هانس جوجه‌تیغی من» (KHM 108) و «الاغ کوچک» (KHM 144). عنصر فریب و زرنگی گرچه شَستک‌کوچولو از نظر جسمی کوچک است، اما باهوش، پرحرف و فریب‌کار است. این ویژگی، او را در زمرهٔ شخصیت‌های «حیله‌گر» یا دغل‌باز در ادبیات فولکلور قرار می‌دهد. سمبل زاده شدن غیرمعمول در برخی باورهای آلمانی، تولد نوزاد در هفت‌ماهگی، نشانهٔ قدرت فوق‌العاده است. شَستک‌کوچولو نیز در هفت‌ماهگی متولد می‌شود و نشانه‌های خارق‌العاده‌ای از خود بروز می‌دهد. سفر قهرمانانه و بازگشت او از خانه بیرون می‌رود، ماجراهای خطرناکی را از سر می‌گذراند، به‌نوعی می‌میرد (بلعیده شدن توسط گاو و سپس گرگ)، اما دوباره بازمی‌گردد. بدن تغییرپذیر مانند برخی دیگر از شخصیت‌های افسانه‌های گریم، بدن شَستک‌کوچولو وارد موقعیت‌های غیرممکن می‌شود: نشستن در گوش اسب، خوابیدن در صدف حلزون، بلعیده شدن و زنده‌ماندن در شکم حیوانات. | ## جمع‌بندی | در رمان طبل حلبی اثر گونتر گراس، شخصیت کوتاه‌قد اسکار به تماشای نمایشی از داستان شَستک‌کوچولو می‌رود.