موضوع مقاله: چین و جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # چین و جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران | مقدمه: دخالت جمهوری خلق چین در جنگ ایران در ۲۰۲۶ شامل مجموعه‌ای از اقدامات دیپلماتیک، اطلاعاتی و لجستیکی در جریان درگیری‌ای بود که با حملات هوایی هماهنگ اسرائیل و ایالات متحده آمریکا علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد. | ## بخش 1: چین و جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران | چین روابطی دیرینه با ایران، شامل پیوندهای اقتصادی و همکاری‌های نظامی، حفظ کرده است. از آغاز درگیری، چین بر میانجی‌گری دیپلماتیک تمرکز داشت، در حالی که شرکت‌های چینی فناوری‌های دومنظوره، از جمله قطعات موشکی، و اطلاعات جغرافیایی را در اختیار ایران قرار دادند. جاسم العزاوی این کمک‌ها را عاملی دانست که به ایران امکان می‌دهد بدون گسترش درگیری به رویارویی گسترده‌تر با مسکو یا پکن، توان دفاعی خود را حفظ کند. ایالات متحده نیز شرکت‌های چینی را به‌دلیل پردازش نفت خام ایران و همچنین ادعای ارائه داده‌های ماهواره‌ای به ایران برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی و متحدانش در منطقه، تحت تحریم قرار داد. با وجود محکومیت علنی حملات آمریکا و اسرائیل، چین هیچ نیروی نظامی اعزام نکرد و در عملیات رزمی مشارکت نداشت. این کشور همچنین در محکوم‌کردن حملات ایران به کشورهای خلیج فارس در قطعنامه ۲۸۱۷ شورای امنیت سازمان ملل متحد رأی ممتنع داد. اولویت‌های چین بر تأمین امنیت انرژی از طریق تنگه هرمز و جلوگیری از اختلال در تجارت جهانی متمرکز بود. دخالت چین چین رویکردی محتاطانه اتخاذ کرد و در حالی که بر دیپلماسی تأکید داشت، حمایت غیرمستقیمی نیز از ایران ارائه داد. ارزیابی‌های اطلاعاتی نشان می‌داد که پکن برای ارائه کمک مالی و قطعات موشکی به ایران آماده شده بود، اما برای محافظت از واردات نفت خود از مسیر آبراه‌های مورد مناقشه، از دخالت آشکار نظامی خودداری کرد. فناوری‌های دومنظوره چینی، از جمله سامانه‌های راداری و فناوری ناوبری که پیش از جنگ صادر شده بودند، توانایی‌های جنگ الکترونیک ایران را تقویت کردند. | ## بخش 2: چین و جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران | پکن فرستادگانی را برای میانجی‌گری اعزام کرد و نسبت به گسترش «شعله‌های جنگ» هشدار داد، در حالی که همزمان شهروندان خود را از ایران تخلیه می‌کرد. خودداری چین از رأی‌دادن علیه ایران در سازمان ملل متحد با موضع روسیه همسو بود، اما کارشناسان تأکید کردند که راهبرد بلندمدت چین، تثبیت جایگاه خود به‌عنوان بازیگر ثبات‌بخش پس از جنگ در منطقه است. اتهام‌های مربوط به کمک نظامی و اطلاعاتی به ایران در مارس ۲۰۲۶، ایالات متحده شرکت دولتی چینی شرکت بین‌المللی تولید نیمه‌رسانا را متهم کرد که ابزارهای ساخت تراشه را در اختیار ارتش ایران قرار داده است. در همان ماه، کمیسیون بازبینی اقتصادی و امنیتی ایالات متحده و چین اعلام کرد که سامانه بیدو توسط ایران برای هدایت حملات در سراسر منطقه استفاده شده است. از زمان آغاز جنگ، چندین کشتی ایرانیِ تحت تحریم که گمان می‌رود حامل سدیم پرکلرات، ماده اولیه مورد استفاده در موشک‌های سوخت جامد، بودند، از چین به ایران سفر کرده‌اند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، پس از اطلاع از گزارش CNN گفت که اگر چین ارسال تسلیحات به ایران را عملی کند، «با مشکلات بزرگی» روبه‌رو خواهد شد. همچنین سی‌بی‌اس نیوز به نقل از آژانس اطلاعات دفاعی ایالات متحده گزارش داد که چین در حال بررسی ارسال سامانه‌های راداری باند ایکس به ایران است. در آوریل ۲۰۲۶، روزنامه فایننشال تایمز تحقیقی منتشر کرد که به اسناد نظامی فاش‌شده ایران استناد داشت و نشان می‌داد نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اواخر ۲۰۲۴ به‌طور محرمانه یک ماهواره شناسایی با وضوح بالا از چین خریداری کرده است. این ماهواره برای اهداف نظامی، از جمله حملات، مکان‌های کلیدی منطقه را زیر نظر داشت. به گفته ترامپ، شی جین پینگ در جریان تبادل نامه میان دو رهبر پیش از نشست مهم آن‌ها، به او گفته بود که پکن در حال ارسال تسلیحات به ایران نیست. | ## بخش 3: چین و جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران | در ۱۹ آوریل ۲۰۲۶، نیروهای آمریکایی کشتی کانتینربر ایرانیِ تحت تحریم MV Touska را در خلیج عمان و در مسیر بازگشت از چین توقیف کردند. دیپلماسی در ۳۱ مارس ۲۰۲۶، چین و پاکستان طرحی پنج‌ماده‌ای را اعلام کردند که شامل درخواست برای آتش‌بس و ازسرگیری کشتیرانی عادی در تنگه هرمز بود. اتحادیه آفریقا نیز از این طرح حمایت کرد و اعلام نمود: «این ابتکار، مشارکتی به‌موقع و سازنده در راستای تلاش‌های بین‌المللی جاری برای کاهش تنش‌ها به‌شمار می‌رود.» خبرگزاری آسوشیتد پرس گزارش داد که دولت ترامپ تمایل چندانی به میانجی‌گری چین نشان نداده است. در ۷ آوریل، چین همراه با روسیه قطعنامه پیشنهادی بحرین در شورای امنیت سازمان ملل متحد دربارهٔ اسکورت کشتی‌ها در تنگه هرمز را وتو کرد و اعلام داشت که این پیش‌نویس «در بازتاب علل ریشه‌ای و تصویر کامل درگیری به‌صورت جامع و متوازن ناکام بوده است.» به نوشته نیویورک تایمز، چین نقشی کلیدی در متقاعد کردن ایران برای پذیرش پیشنهاد آتش‌بس دو هفته‌ای پاکستان در ۷ آوریل ایفا کرد. به گفته یک تحلیلگر مستقر در کانادا، چین منافعی گسترده در ثبات خلیج فارس دارد و به‌شدت به تنگه هرمز وابسته است. پاکستان کانال عملی لازم برای آتش‌بس شکننده را فراهم کرد و چین نیز پشتیبانی سیاسی و راهبردی آن را بر عهده داشت. تحریم‌ها در آوریل ۲۰۲۶، ایالات متحده یکی از بزرگ‌ترین پالایشگاه‌های مستقل چین موسوم به «تی‌پات» را به‌دلیل فرآوری نفت خام ایران تحریم کرد؛ این پالایشگاه، «هنگلی پتروکمیکال (دالیان) ریفاینری» بود. در مه ۲۰۲۶، وزارت بازرگانی چین به شرکت‌ها و بانک‌های این کشور دستور داد تحریم‌های ایالات متحده علیه پالایشگاه‌های چینی را نادیده بگیرند و اعلام کرد که چنین تحریم‌هایی نقض حقوق بین‌الملل است. در همان ماه، اداره ملی تنظیم مقررات مالی به بانک‌های چینی دستور داد اعطای وام‌های جدید به پنج پالایشگاه تحریم‌شده از سوی ایالات متحده را متوقف کنند. در ۸ مه ۲۰۲۶، ایالات متحده سه شرکت چینی را که allegedly اطلاعات مکانی و جغرافیایی در اختیار ایران قرار داده بودند، تحریم کرد: «مینتروپی تکنولوژی»، «دِ ارث آی» و شرکت فناوری ماهواره‌ای چانگ گوانگ. | ## جمع‌بندی | پیامدها برخی تحلیلگران معتقدند که این درگیری میزان پایداری «محور» میان سه کشور را آزموده و مرزهای عمل‌گرایانه همکاری آن‌ها را آشکار ساخته است.