موضوع مقاله: فرمان‌بری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرمان‌بری | مقدمه: فرمان‌بری مستلزم وجود یک سلسله‌مراتب قدرت است که در آن فرد مقتدر، مسئولیت عمل را بر عهده می‌گیرد و فرد زیردست، خود را به عنوان ابزار اجرای آن فرمان می‌بیند.Aronson, Elliot. | ## بخش 1: فرمان‌بری | مشهورترین و تکان‌دهنده‌ترین مطالعه در این زمینه، آزمایش میلگرام است که نشان داد چگونه افراد عادی می‌توانند تحت شرایط خاص، دست به اعمال بی‌رحمانه‌ای بزنند که در حالت عادی هرگز انجام نمی‌دهند. بر اساس این نظریه، وقتی فردی وارد یک ساختار سلسله‌مراتبی می‌شود و خود را تابع یک مرجع قدرت می‌بیند، یک تغییر روان‌شناختی حیاتی در او رخ می‌دهد: او دیگر خود را مسئول اعمالش نمی‌بیند، بلکه خود را به عنوان یک «عامل» یا ابزار برای اجرای خواسته‌های آن مرجع قدرت در نظر می‌گیرد.Milgram, Stanley. در این حالت، مسئولیت اخلاقی از شانه‌های فرد برداشته شده و به مرجع قدرت منتقل می‌شود. این تغییر وضعیت به فرد اجازه می‌دهد تا اعمالی را انجام دهد که در صورت احساس مسئولیت شخصی، وجدانش مانع از انجام آن‌ها می‌شد. آزمایش کلاسیک میلگرام در اوایل دهه ۱۹۶۰، استنلی میلگرام، روان‌شناس دانشگاه ییل، مجموعه‌ای از آزمایش‌ها را برای درک میزان تمایل افراد به اطاعت از یک مرجع قدرت طراحی کرد، حتی اگر دستورها با وجدان آن‌ها در تضاد باشد. به هر شرکت‌کننده نقش «معلم» داده می‌شد و وظیفه او این بود که به یک «دانش‌آموز» (که در واقع یک بازیگر بود و در اتاق دیگری قرار داشت) در ازای پاسخ‌های اشتباه، شوک الکتریکی وارد کند. | ## بخش 2: فرمان‌بری | نقش مرجع قدرت: یک آزمایشگر با روپوش سفید به عنوان نماینده علم و اقتدار در اتاق حضور داشت و در صورت تردید شرکت‌کننده، با جملات استانداردی مانند «لطفاً ادامه دهید» یا «آزمایش نیازمند ادامه دادن شماست»، او را به ادامه کار ترغیب می‌کرد. نتایج: پیش‌بینی روان‌شناسان این بود که تنها درصد بسیار کمی از افراد (حدود ۱ تا ۲ درصد) تا آخرین ولتاژ (۴۵۰ ولت) پیش خواهند رفت. اما نتایج واقعی تکان‌دهنده بود: در نسخه اصلی آزمایش، ۶۵ درصد از شرکت‌کنندگان تا آخرین و شدیدترین درجه شوک الکتریکی به کار خود ادامه دادند، علی‌رغم اینکه صدای فریادها و ناله‌های دردناک (که ضبط شده بود) دانش‌آموز را از اتاق مجاور می‌شنیدند.Milgram, Stanley. این آزمایش به طور قدرتمندی نشان داد که این نه شخصیت سادیستی، بلکه قدرت موقعیت و فشار ناشی از اقتدار است که می‌تواند افراد عادی را به انجام اعمال وحشتناک وادار کند. عوامل مؤثر بر میزان فرمان‌بری میلگرام با ایجاد تغییراتی در شرایط آزمایش، عوامل کلیدی مؤثر بر کاهش یا افزایش اطاعت را شناسایی کرد: نزدیکی به قربانی: هرچه «معلم» از نظر فیزیکی و عاطفی به «دانش‌آموز» نزدیک‌تر بود، میزان اطاعت کاهش می‌یافت. وقتی معلم مجبور بود دست دانش‌آموز را برای دریافت شوک روی صفحه فلزی قرار دهد، میزان اطاعت به ۳۰ درصد کاهش یافت. | ## بخش 3: فرمان‌بری | نزدیکی و مشروعیت مرجع قدرت: وقتی آزمایشگر از طریق تلفن دستور می‌داد یا فردی عادی (بدون روپوش سفید) جایگزین او می‌شد، میزان اطاعت به شدت (تا حدود ۲۰ درصد) افت می‌کرد. در نسخه‌ای که دو «معلم» دیگر (بازیگر) در کنار شرکت‌کننده حضور داشتند و در میانه راه از ادامه کار سرپیچی می‌کردند، میزان اطاعت شرکت‌کننده اصلی به تنها ۱۰ درصد کاهش یافت. اطاعت در دنیای واقعی: ابتذال شر مفهوم فرمان‌بری به درک بسیاری از وقایع تاریخی، از جمله هولوکاست، کمک می‌کند. او استدلال کرد که آیشمن یک هیولای سادیست نبود، بلکه یک بوروکرات معمولی بود که جنایات خود را نه از روی نفرت، بلکه از روی اطاعت محض از دستورها و انجام وظیفه در یک ساختار سازمانی انجام می‌داد.Arendt, Hannah. | ## جمع‌بندی | این تحلیل، یافته‌های آزمایش میلگرام را در دنیای واقعی بازتاب می‌دهد و نشان می‌دهد که شرارت‌های بزرگ اغلب توسط انسان‌های عادی که تفکر انتقادی خود را به یک مرجع قدرت واگذار کرده‌اند، به وقوع می‌پیوندد.