موضوع مقاله: بعل تشووا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بعل تشووا | مقدمه: بعل تشووا (به عبری: ؛ برای زن: ، یا ؛ جمع: ، ، به معنای «صاحب بازگشت [به خدا یا راه او]») در یهودیت، یهودی‌ای است که پس از پیروی از شیوه‌ای سکولار یا شکلی کمتر پایبند به شریعت، به نوعی از التزام دینی سنتی بازمی‌گردد یا آن را می‌پذیرد. | ## بخش 1: بعل تشووا | این جنبش از دهه ۱۹۶۰ میلادی (۱۳۴۰ خورشیدی) در ایالات متحده آغاز شد و سپس به اتحاد جماهیر شوروی، اسرائیل و دیگر نقاط جهان گسترش یافت. این مفهوم ریشه در تلمود دارد و به یهودی‌ای اطلاق می‌شود که پس از دور شدن از احکام شریعت یهودی، از طریق فرایندی از درون‌نگری و توبه به «بازگشت» کامل به پایبندی دینی دست می‌یابد. تعریف اصطلاح بعل تشووا به‌طورکلی به یهودی‌ای از پیشینهٔ غیرارتدکس اشاره دارد که به شیوه‌ای ارتدکسی پایبند به دین می‌شود؛ هرچند این مفهوم می‌تواند یهودیانی را نیز که گرایش ارتدکسی دارند و در پایبندی به احکام خود سخت‌گیرتر می‌شوند، دربرگیرد. از این‌رو، بعل تشووا یهودی‌ای است که هلاخا (شریعت یهودی) را آگاهانه یا ناآگاهانه نقض کرده، اما فرایند درون‌نگری را برای «بازگشت» به پایبندی کامل به میتزووت (احکام) خدا به پایان رسانده‌است. در میان جوامع یهودیان ارتدکس، این اصطلاح هم برای یهودیانی که از شاخه‌های کمتر سخت‌گیرانه یهودیت پیروی می‌کردند و هم برای کسانی که اصلاً آموزش دینی نداشته‌اند به کار می‌رود. این اصطلاح در برابر «» قرار می‌گیرد که به یهودیانی اطلاق می‌شود که در خانواده‌های مذهبی به دنیا آمده و هیچ‌گاه یهودیت را ترک نکرده‌اند. تفسیر بر اساس میشنه تورات ابن میمون، بعل تشووا در شمایم (به معنای تحت‌اللفظی «آسمان») جایگاهی بالاتر از «فروم از بدو تولد» دارد، حتی بالاتر از یک زدیک. بر اساس آموزه‌های تورات، متون تلمودی بیان می‌کنند که جایگاهی که بعلی تشووا بدان می‌رسند، حتی برای صدیقان کامل که همواره درستکار بوده‌اند، دست‌نیافتنی است. بسیاری از جوامع یهودی ارتدکس، اعضای خود را از پرسش دربارهٔ گذشته‌ای که بعل تشووا از آن توبه کرده بازمی‌دارند. پیشینه در ایالات متحده جنبش بعل تشووا از دهه ۱۹۶۰ میلادی (۱۳۴۰ خورشیدی) به‌عنوان یک جنبش قابل شناسایی در ایالات متحده پدیدار شد، چراکه شمار فزاینده‌ای از جوانان یهودی که در خانواده‌های غیردینی در ایالات متحده پرورش یافته بودند، به علاقه‌ای جدی برای پیوستن به یهودیت پایبند روی آوردند؛ بسیاری از این افراد، برخلاف انتظارات جامعه‌شناختی، به یهودیت ارتدکس جذب شدند. ربی کوشید پادفرهنگ و موسیقی آن را از طریق موسیقی و آموزه‌هایش به سوی یهودیت هدایت کند. همچنین جشنواره ، فرهنگ مواد مخدر، علاقه تازه به (که ربی کوشید از طریق نوشته‌هایش آن علاقه را به سوی یهودیت سوق دهد) و روحیه شورش جوانان که دبیرستان‌ها و دانشگاه‌های ایالات متحده را فرا گرفته بود، در شکل‌گیری این جنبش نقش داشتند. به همین دلیل بود که نخستین فرستادگان ربی لوباویچ، ربی مناخم مندل اشنیرسون، برای ارتباط با این افراد و «جذب» آنها به یهودیت اعزام شدند. | ## بخش 2: بعل تشووا | ربی ، مشرف روحانی دانشگاه یشیوا، در این باره می‌نویسد: در حالی که گرایش‌های نخستین بعل تشووا تا حدی با فضای ضدنهادی دهه ۱۹۶۰ پیوند داشت، افزایش غرور یهودی در پی پیروزی اسرائیل در جنگ شش‌روزه سال ۱۹۶۷ (۱۳۴۶ خورشیدی) به آغاز جنبش بعل تشووا شتاب و انگیزه بخشید. اگرچه پیامدهای هولوکاست و نفوذ جنبش پادفرهنگی بسیاری را از پیشینه دینی‌شان دور کرد، برخی دیگر حاضر به آزمایش شیوه‌های زندگی آزادانه‌تری بودند و در چارچوب این آزمایش، کاوش در رعایت شبات، نیایش عمیق‌تر و پژوهش در تورات و تلمود برایشان جذاب بود. بسیاری از این افراد به شیوه کاملاً ارتدکسی روی آوردند، هرچند برخی سرانجام کنار کشیدند یا در یهودیت محافظه‌کار یا دیگر گرایش‌های یهودی جای گرفتند: در سال ۱۹۸۶ (۱۳۶۵ خورشیدی)، نیویورک (مجله) گزارش داد: در اتحاد جماهیر شوروی سابق جنبش بعل تشووا در اتحاد جماهیر شوروی سابق نیز پدیدار شد؛ جایی که در آن زمان جمعیت یهودی تقریباً به‌طور کامل سکولار شده بود. خیزش غرور یهودی در واکنش به رشد دولت اسرائیل، در واکنش به سیاست‌های حامی اعراب و شوروی و در واکنش به یهودستیزی شوروی برانگیخته شد. پیروزی اسرائیل در جنگ شش‌روزه در سال ۱۹۶۷ (۱۳۴۶ خورشیدی)، غرور یهودیان شوروی، به‌ویژه در روسیه، را برانگیخت. ناگهان صدها هزار یهودی خواستار رفتن به اسرائیل شدند، هرچند جرئت ابراز آشکار این خواسته را نداشتند. چندین هزار نفر تقاضای ویزای خروجی به اسرائیل دادند و بلافاصله از سوی نهادهای دولتی از جمله کاگ‌ب طرد شدند. صدها نفر به (به روسی: otkazniks) تبدیل شدند که حاضر بودند زندان را تحمل کنند تا اشتیاق تازه‌یافته‌شان برای صهیون را نشان دهند. در میان این رویدادها، علاقه تازه‌ای به یادگیری و عمل به یهودیت پدید آمد؛ همان چیزی که حکومت کمونیستی سال‌ها کوشیده بود آن را ریشه‌کن کند. بسیاری از یهودیان روس شروع به پژوهش در هر متن یهودی‌ای کردند که می‌توانستند به دست آورند. خاخام‌های خارجی، که اغلب دانشجویانی جوان در یشیووت خبد بودند، برای آموزش تورات و شیوه رعایت شریعت یهودی به دیدار می‌آمدند. اشیاء مراسم یهودی مانند تفیلین، مزوزوت، سیدورها و حتی مصا نیز به روسیه قاچاق می‌شد. جنبش بازگشت به یهودیت یک جنبش خودجوش از پایه بود و بخشی از جنبش رفیوزنیک‌ها به‌شمار می‌رفت. | ## بخش 3: بعل تشووا | این جنبش برای مقامات شوروی و حتی برای جامعه یهودی خارج از شوروی شگفت‌انگیز بود و سرانجام به علیا از اتحاد جماهیر شوروی و دولت‌های پس از شوروی کمک کرد. از رهبران جوان این جنبش می‌توان به ، (که سرانجام خاخام شد)، و یتزحوک کوگان اشاره کرد که همگی بعدها به اسرائیل مهاجرت کردند. در اسرائیل در دهه ۱۹۶۰، در میان یهودیان سکولار اسرائیل جنبشی پدید آمد که اساساً جستجویی برای معنویت بود. در حالی که برخی یهودیان با یهودیت سنتی دشمنی داشتند، جست‌وجوی معنوی در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ برخی اسرائیلی‌ها را به سوی سنت یهودی کشاند. این مدارس در اوایل دهه ۱۹۷۰ (۱۳۵۰ خورشیدی)، عمدتاً در اورشلیم، گشوده شدند و برای پژوهش فشرده در متون کلاسیک با تفسیرهای خاخامی کهن طراحی شده بودند. دو نهاد مهم عبارتند از یشیوای («آتش تورات») به ریاست ربی و یشیوای به ریاست ربی‌های و مندل وینباخ. حسیدیت خبد، با کنیسه‌های خبد در سراسر اسرائیل و برنامه‌های یشیوا برای اسرائیلی‌ها، روس‌ها، فرانسوی‌ها و آمریکایی‌ها، به هزاران نفر دسترسی می‌یابد. پیروان خبد را می‌توان در غرفه‌های تفیلین در دیوار ندبه و فرودگاه بین‌المللی بن گوریون و دیگر اماکن عمومی دید. در میان یهودیان سفاردی و مزراحی، ربی آمنون یتزحاق و ربی رهبران جنبش بعل تشووا در اسرائیل شناخته می‌شوند. نهادها و سازمان‌ها از جمله فعال‌ترین سازمان‌هایی که می‌کوشند یهودیان غیرپایبند یا کسانی را که به دین‌های دیگر گرویده‌اند به یهودیت ارتدکس بازگردانند، سازمان چبد لوباویچ است که به «بیت خبد» نیز شناخته می‌شود. این سازمان خانه‌های خبد را در تقریباً هر مکانی که یهودیان حضور دارند—چه به‌عنوان ساکنان دائمی، چه برای کار و چه به‌عنوان گردشگر—دایر کرده‌است. چالش‌ها، انتقادها و دشواری‌ها مانند همه جنبش‌های اجتماعی، در اینجا نیز جدل و انتقاد وجود دارد. پژوهشگران اوایل سده بیست‌ویکم دربارهٔ نرخ «ریزش» از این جنبش و دلایل آن بحث کرده‌اند. | ## جمع‌بندی | xix) ادیان جایگزین آمریکا، نوشته تیموتی میلر (پژوهش دانشگاهی درباره جنبش بعل تشووا)، ص.