موضوع مقاله: شل‌کننده ماهیچه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شل‌کننده ماهیچه | مقدمه: شل‌کننده ماهیچه دارویی است که بر عملکرد عضلات اسکلتی تأثیر می‌گذارد و تون عضلانی را کاهش می‌دهد. | ## بخش 1: شل‌کننده ماهیچه | این دارو ممکن است برای کاهش علائمی مانند اسپاسم عضلانی، درد و هایپررفلکسی استفاده شود. اصطلاح «شل‌کننده عضلانی» برای اشاره به دو گروه درمانی اصلی استفاده می‌شود: مسدودکننده‌های عصبی-عضلانی و اسپاسمولیتیک‌ها. مسدودکننده‌های عصبی-عضلانی با تداخل در انتقال در صفحه انتهایی عصبی-عضلانی عمل می‌کنند و هیچ فعالیت سیستم عصبی مرکزی ندارند. آنها اغلب در طول اعمال جراحی و در مراقبت‌های ویژه و پزشکی اورژانس برای ایجاد فلج موقت استفاده می‌شوند. اسپاسمولیتیک‌ها، که به عنوان شل‌کننده‌های عضلانی «با اثر مرکزی» نیز شناخته می‌شوند، برای کاهش درد و اسپاسم اسکلتی-عضلانی و کاهش اسپاستیسیته در انواع بیماری‌های عصبی استفاده می‌شوند. تاریخچه اولین استفاده شناخته شده از داروهای شل کننده عضلات توسط بومیان حوضه آمازون در آمریکای جنوبی بود که از تیرهای سمی استفاده می‌کردند که باعث مرگ ناشی از فلج عضلات اسکلتی می‌شد. این اولین بار در قرن شانزدهم، زمانی که کاوشگران اروپایی با آن مواجه شدند، ثبت شد. این سم که امروزه با نام کورار شناخته می‌شود، منجر به برخی از اولین مطالعات علمی در فارماکولوژی شد. ماده فعال آن، توبوکورارین، و همچنین بسیاری از مشتقات مصنوعی، نقش مهمی در آزمایش‌های علمی برای تعیین عملکرد استیل کولین در انتقال عصبی-عضلانی ایفا کردند. تا سال ۱۹۴۳ داروهای مسدود کننده عصبی-عضلانی به عنوان شل کننده‌های عضلانی در عمل بیهوشی و جراحی تثبیت شدند. سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) استفاده از کاریزوپرودول را در سال ۱۹۵۹، متاکسالون را در اوت ۱۹۶۲و سیکلوبنزاپرین را در اوت ۱۹۷۷ تأیید کرد. سایر شل‌کننده‌های عضلات اسکلتی از این نوع که در سراسر جهان استفاده می‌شوند، از دسته‌های دارویی مختلفی هستند و سایر داروهایی که در درجه اول برای این منظور استفاده می‌شوند عبارتند از: اورفنادرین (آنتی‌کولینرژیک)، کلرزوکسازون، تیزانیدین (از خانواده کلونیدین)، دیازپام، تترازپام و سایر بنزودیازپین‌ها، مفنوکسالون، متوکاربامول، دانترولن، باکلوفن. داروهایی که زمانی برای شل کردن عضلات اسکلتی استفاده می‌شدند اما دیگر استفاده نمی‌شوند یا بسیار به ندرت استفاده می‌شوند شامل مپروبامات، باربیتورات‌ها، متاکوالون، گلوتتیمید و موارد مشابه هستند. برخی از زیرشاخه‌های اوپیوئیدها دارای خواص شل‌کننده عضلات هستند و برخی از آنها به صورت داروهای ترکیبی با شل‌کننده‌های عضلات اسکلتی یا صاف مانند محصولات کامل تریاک، برخی از فرآورده‌های کتوبمیدون، پیریترامید و فنتانیل و اکواژسیک به بازار عرضه می‌شوند. اکثر مسدودکننده‌های عصبی-عضلانی با مسدود کردن انتقال در صفحه انتهایی اتصال عصبی-عضلانی عمل می‌کنند. به‌طور معمول، یک تکانه عصبی به پایانه عصب حرکتی می‌رسد و هجوم یون‌های کلسیم را آغاز می‌کند که باعث اگزوسیتوز وزیکول‌های سیناپسی حاوی استیل کولین می‌شود. ممکن است توسط استیل کولین استراز هیدرولیز شود یا به گیرنده‌های نیکوتینی واقع در صفحه انتهایی حرکتی متصل شود. اتصال دو مولکول استیل کولین منجر به تغییر ساختاری در گیرنده می‌شود که کانال سدیم-پتاسیم گیرنده نیکوتینی را باز می‌کند. این امر امکان و یون‌های برای ورود به سلول و یون‌های سلول را ترک می‌کنند و باعث دپلاریزاسیون صفحه انتهایی می‌شوند که منجر به انقباض عضله می‌شود. پس از دپلاریزاسیون، مولکول‌های استیل کولین از ناحیه صفحه انتهایی حذف شده و توسط استیل کولین استراز به صورت آنزیمی هیدرولیز می‌شوند. عوامل غیر دپلاریزه کننده، مانند توبوکورارین، مانع از اتصال آگونیست، استیل کولین، به گیرنده‌های نیکوتینی و فعال شدن آنها می‌شوند و در نتیجه از دپلاریزاسیون جلوگیری می‌کنند. از طرف دیگر، عوامل دپلاریزه کننده، مانند سوکسینیل کولین، آگونیست‌های گیرنده نیکوتینی هستند که Ach را تقلید می‌کنند و با دپلاریزه کردن تا حدی که گیرنده را بی‌حس می‌کند و دیگر نمی‌تواند پتانسیل عمل را آغاز کند و باعث انقباض عضله شود، انقباض عضله را مسدود می‌کنند. هر دوی این دسته از داروهای مسدود کننده عصبی-عضلانی از نظر ساختاری شبیه استیل کولین، لیگاند درون‌زا هستند و در بسیاری از موارد حاوی دو مولکول استیل کولین هستند که توسط یک سیستم حلقه کربنی سفت و سخت به هم متصل شده‌اند، مانند پانکرونیوم (یک عامل غیر دپلاریزه کننده). تولید سیگنال‌های عصبی در نورون‌های حرکتی که باعث انقباض عضلات می‌شوند، به تعادل تحریک و مهار سیناپسی که نورون حرکتی دریافت می‌کند، بستگی دارد. | ## بخش 2: شل‌کننده ماهیچه | مهار با تقلید یا افزایش عملکرد مواد مهارکننده درون‌زا، مانند گاما آمینوبوتیریک اسید، تقویت می‌شود. اصطلاحات از آنجا که آنها ممکن است در سطح قشر مغز، ساقه مغز یا نخاع یا هر سه ناحیه عمل کنند، به‌طور سنتی به عنوان شل کننده‌های عضلانی «با اثر مرکزی» شناخته می‌شوند. با این حال، اکنون مشخص شده است که همه داروهای این دسته فعالیت CNS ندارند (مثلاً دانترولن)، بنابراین این نام دقیق نیست. طبق MeSH، دانترولن معمولاً به عنوان یک شل‌کننده عضلانی با اثر مرکزی طبقه‌بندی می‌شود. سازمان بهداشت جهانی، در سیستم طبقه‌بندی شیمیایی آناتومیکی درمانخود، از اصطلاح «عوامل با اثر مرکزی» استفاده می‌کند، اما یک دسته مجزا از «عوامل با اثر مستقیم» را برای دانترولن اضافه می‌کند. استفاده بالینی اسپاسمولیتیک‌هایی مانند کاریزوپرودول، سیکلوبنزاپرین، متاکسالون و متوکاربامول معمولاً برای کمردرد یا گردن درد، فیبرومیالژیا، سردردهای تنشی و سندرم درد میوفاشیال تجویز می‌شوند. در کمردرد حاد، آنها از پاراستامول یا داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی) مؤثرتر نیستند، و در فیبرومیالژیا از داروهای ضد افسردگی مؤثرتر نیستند. با این وجود، برخی شواهد (با کیفیت پایین) نشان می‌دهند که شل‌کننده‌های عضلانی می‌توانند به درمان با NSAIDs کمک کنند. هیچ دارویی بهتر از دیگری نشان داده نشده است و همه آنها عوارض جانبی، به ویژه سرگیجه و خواب‌آلودگی دارند. نگرانی‌ها در مورد سوءمصرف احتمالی و تداخل با سایر داروها، به ویژه اگر افزایش آرام‌بخشی یک خطر باشد، استفاده از آنها را محدودتر می‌کند. شل‌کننده‌های عضلانی (طبق یک مطالعه) برای بیماری‌های ارتوپدی توصیه نمی‌شوند، بلکه بیشتر برای بیماری‌های عصبی مانند اسپاسم در فلج مغزی و ام‌اس توصیه می‌شوند. دانترولن، اگرچه در درجه اول به عنوان یک عامل مؤثر محیطی در نظر گرفته می‌شود، با اثرات CNS مرتبط است، در حالی که فعالیت باکلوفن صرفاً با CNS مرتبط است. بر اساس این نظریه که درد باعث اسپاسم می‌شود و اسپاسم باعث درد می‌شود، تصور می‌شود شل‌کننده‌های عضلانی در اختلالات دردناک مفید باشند. به‌طور کلی، شل‌کننده‌های عضلانی توسط سازمان غذا و دارو (آمریکا) برای استفاده طولانی مدت تأیید نشده‌اند. با این حال، روماتولوژیست‌ها اغلب سیکلوبنزاپرین را هر شب و به صورت روزانه برای افزایش خواب مرحله چهار تجویز می‌کنند. و کاریزوپرودول برای افراد مسن، زنان باردار یا افرادی که افسردگی دارند یا سابقه اعتیاد به مواد مخدر یا الکل دارند توصیه نمی‌شود. مکانیسم به دلیل افزایش مهار در سیستم عصبی مرکزی، اکثر داروهای ضد اسپاسم عوارض جانبی آرام‌بخشی و خواب‌آلودگی دارند و ممکن است در صورت مصرف طولانی‌مدت باعث اعتیاد شوند. تعدادی از این داروها نیز پتانسیل سوءمصرف دارند و تجویز آنها به شدت کنترل می‌شود. بنزودیازپین‌ها، مانند دیازپام، با گیرنده گابا A در سیستم عصبی مرکزی تعامل دارند. اگرچه می‌توان از آن در بیماران مبتلا به اسپاسم عضلانی تقریباً با هر منشأی استفاده کرد، اما در بیشتر افراد در دوزهای مورد نیاز برای کاهش تون عضلانی، باعث ایجاد آرامش می‌شود. باکلوفن حداقل به اندازه دیازپام در کاهش اسپاسم مؤثر است و باعث آرام‌بخشی بسیار کمتری می‌شود. این دارو به عنوان آگونیست GABA در گیرنده‌های GABA B در مغز و نخاع عمل می‌کند و منجر به هایپرپلاریزاسیون نورون‌های بیان‌کننده این گیرنده می‌شود، که احتمالاً به دلیل افزایش هدایت یون پتاسیم است. باکلوفن همچنین با کاهش ورود یون کلسیم و در نتیجه کاهش آزادسازی انتقال‌دهنده‌های عصبی تحریکی در مغز و نخاع، عملکرد عصبی را به صورت پیش‌سیناپسی مهار می‌کند. همچنین نشان داده شده است که کلونیدین و سایر ترکیبات ایمیدازولین با فعالیت سیستم عصبی مرکزی خود، اسپاسم عضلانی را کاهش می‌دهند. | ## بخش 3: شل‌کننده ماهیچه | تیزانیدین شاید دقیق‌ترین آنالوگ کلونیدین مورد مطالعه باشد و آگونیست گیرنده‌های α2- آدرنرژیک است، اما در دوزهایی که منجر به افت فشار خون به‌طور قابل توجهی کمتر از کلونیدین می‌شوند، اسپاسم را کاهش می‌دهد. مطالعات نوروفیزیولوژیک نشان می‌دهد که این دارو بازخورد تحریکی از عضلات را که به‌طور معمول باعث افزایش تون عضلانی می‌شوند، کاهش می‌دهد، بنابراین اسپاسم را به حداقل می‌رساند. علاوه بر این، چندین کارآزمایی بالینی نشان می‌دهد که تیزانیدین اثربخشی مشابهی با سایر داروهای اسپاسمولیتیک مانند دیازپام و باکلوفن دارد، با طیف متفاوتی از عوارض جانبی. دانترولن، مشتق هیدانتوئین، یک عامل اسپاسمولیتیک با مکانیسم عمل منحصر به فرد خارج از سیستم عصبی مرکزی است. این دارو با مهار جفت شدن تحریک-انقباض در فیبر عضلانی، قدرت عضلات اسکلتی را کاهش می‌دهد. در انقباض طبیعی عضلات، کلسیم از طریق کانال گیرنده رایانودین از شبکه سارکوپلاسمی آزاد می‌شود که باعث ایجاد تعامل تنش‌زای اکتین و میوزین می‌شود. دانترولن با اتصال به گیرنده رایانودین و مسدود کردن لیگاند درون‌زا رایانودین از طریق مهار رقابتی، در آزادسازی کلسیم اختلال ایجاد می‌کند. عضله‌ای که سریع‌تر منقبض می‌شود، نسبت به عضله‌ای که به آرامی منقبض می‌شود، به دانترولن حساس‌تر است، اگرچه عضله قلبی و عضله صاف فقط کمی تحت تأثیر قرار می‌گیرند، به احتمال زیاد به این دلیل که آزادسازی کلسیم توسط شبکه سارکوپلاسمی آنها شامل فرآیندی کمی متفاوت است. عوارض جانبی عمده دانترولن شامل ضعف عمومی عضلات، خواب‌آلودگی و گاهی اوقات هپاتیت است. سایر داروهای اسپاسمولیتیک رایج عبارتند از: متوکاربامول، کاریزوپرودول، کلرزوکسازون، سیکلوبنزاپرین، گاباپنتین، متاکسالون و اورفنادرین. وکولکیکوزید یک شل‌کننده عضلانی با اثرات ضدالتهابی و ضددرد است و مکانیسم اثر آن ناشناخته است. این دارو به عنوان یک آنتاگونیست رقابتی در گیرنده‌های GABA A و گلیسین با قدرت مشابه، و همچنین در گیرنده‌های استیل کولین نیکوتینی، البته به میزان بسیار کمتر، عمل می‌کند. عوارض جانبی بیماران معمولاً خواب‌آلودگی را به عنوان عارضه جانبی اصلی شل‌کننده‌های عضلانی گزارش می‌کنند. معمولاً به افراد توصیه می‌شود در حالی که تحت تأثیر شل‌کننده‌های عضلانی هستند، رانندگی نکنند یا با ماشین‌آلات سنگین کار نکنند. در حالی که بدن با این دارو سازگار می‌شود، ممکن است بیماران خشکی دهان، خستگی، سبکی سر، یبوست یا تاری دید را تجربه کنند. برخی عوارض جانبی جدی اما بعید ممکن است تجربه شوند، از جمله تغییرات ذهنی یا خلقی، گیجی و توهم احتمالی و مشکل در ادرار کردن. در موارد بسیار کمی، عوارض جانبی بسیار جدی اما نادر ممکن است تجربه شوند: ضربان قلب نامنظم، زردی چشم یا پوست، غش، درد شکم از جمله درد معده، حالت تهوع یا استفراغ، بی‌اشتهایی، تشنج، ادرار تیره یا از دست دادن هماهنگی. بیمارانی که برای مدت طولانی کاریزوپرودول مصرف کرده‌اند، وابستگی، ترک و سوءمصرف را گزارش کرده‌اند، اگرچه بیشتر این موارد توسط بیمارانی با سابقه اعتیاد گزارش شده است. این اثرات همچنین توسط بیمارانی که آن را در ترکیب با سایر داروهای دارای پتانسیل سوءمصرف مصرف کرده‌اند، گزارش شده است و در موارد کمتری، گزارش‌هایی از سوءمصرف مرتبط با کاریزوپرودول هنگام استفاده بدون سایر داروهای دارای پتانسیل سوءمصرف مشاهده شده است. عوارض جانبی رایجی که در نهایت توسط متاکسالون ایجاد می‌شوند شامل سرگیجه، سردرد، خواب‌آلودگی، حالت تهوع، تحریک‌پذیری، عصبی بودن، ناراحتی معده و استفراغ است. هنگام مصرف متاکسالون ممکن است عوارض جانبی شدیدی مانند واکنش‌های آلرژیک شدید (بثورات پوستی، کهیر، خارش، مشکل در تنفس، گرفتگی قفسه سینه، تورم دهان، صورت، لب‌ها یا زبان)، لرز، تب و گلودرد تجربه شود که ممکن است نیاز به مراقبت پزشکی داشته باشد. سایر عوارض جانبی شدید شامل خستگی یا ضعف غیرمعمول یا شدید و همچنین زرد شدن پوست یا چشم‌ها است. | ## جمع‌بندی | هنگامی که باکلوفن به صورت داخل نخاعی تجویز می‌شود، ممکن است باعث سرکوب سیستم عصبی مرکزی همراه با فروپاشی قلبی عروقی و نارسایی تنفسی شود.