موضوع مقاله: سندرم شیهان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سندرم شیهان | مقدمه: سندرم شیهان (به انگلیسی: Sheehan's syndrome) ،که به عنوان نکروز غده هیپوفیز پس از زایمان نیز شناخته می‌شود، زمانی رخ می‌دهد که غده هیپوفیز به دلیل از دست دادن حجم بالای خون و شوک هیپوولمیک (نکروز ایسکمیک) یا سکته مغزی آسیب ببیند، که در ابتدا در طول یا پس از زایمان ممکن است رخ دهد که منجر به کاهش عملکرد غده هیپوفیز می‌شود. | ## بخش 1: سندرم شیهان | در شکل خفیف‌تر مادر به دلیل عدم ترشح هورمون پرولاکتین توسط هیپوفیز قادر به شیر دادن به نوزاد خود نیست و همچنین دیگر پریود نمی‌شود، زیرا FSH (هورمون تحریک‌کننده فولیکول) و LH (هورمون لوتئینیزه‌کننده) ترشح نمی‌شوند. اگرچه مادر یائسگی را تجربه می‌کند، ولی با این شکل خفیف‌تر سندرم شیهان، گرگرفتگی را تجربه نمی‌کند، زیرا هیپوفیز قادر به ترشح FSH نیست (سطوح بالای FSH که توسط هیپوفیز در زنان یائسه سالم ترشح می‌شود، تلاشی برای تحریک تخمک‌گذاری است و این سطوح بالای FSH باعث گرگرفتگی می‌شود). عدم شیردهی و آمنوره (عدم قاعدگی) به عنوان یک سندرم (مجموعه‌ای از علائم) در نظر گرفته می‌شد، اما اکنون شیهان را به عنوان عدم ترشح ۱ تا ۵ هورمون از ۹ هورمونی که به‌طور معمول هیپوفیز تولید می‌کند در نظر گرفته می‌شود لوب قدامی هیپوفیز FSH, LH، پرولاکتین، ACTH (هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک)، TSH (هورمون تحریک‌کننده تیروئید) و GH (هورمون رشد) را تولید می‌کند؛ هیپوفیز خلفی (لوب پشتی) ADH (هورمون ضد ادرار) و اکسی‌توسین تولید می‌کند، یعنی هیپوفیز در تنظیم بسیاری از هورمون‌ها نقش دارد. Epub 2010 Dec 23 غده هیپوفیز در ارتباط با هیپوتالاموس و سایر اندام‌های غدد درون‌ریز برای تنظیم عملکردهای متعدد بدن از جمله رشد، متابولیسم، قاعدگی، شیردهی و حتی پاسخ «جنگ یا گریز» عمل می‌کند. این اندام‌های غدد درون‌ریز (مانند غده تیروئید در گردن یا غدد فوق کلیوی در قطب فوقانی کلیه‌ها)، هورمون‌ها را در مسیرهای بسیار خاصی که به عنوان محورهای هورمونی شناخته می‌شوند، آزاد می‌کنند. | ## بخش 2: سندرم شیهان | به عنوان مثال، آزاد شدن یک هورمون در هیپوتالاموس، هیپوفیز را تحریک می‌کند تا هورمون تحریک‌کننده تیروئید (TSH) را آزاد کند و هورمون آزاد شده از هیپوفیز (TSH) اندام بعدی در مسیر یعنی تیروئید را هدف قرار می‌دهد تا تیروکسین آزاد کند. تشخیص معمولاً یک سرنخ مهم که منجر به تشخیص سندرم شیهان می‌شود، شناسایی کمبود یک یا چند هورمون است که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم توسط غده هیپوفیز تولید می‌شوند. میزان کمبود هورمون و اینکه کدام هورمون‌ها تحت تأثیر قرار می‌گیرند، به میزان آسیب به هیپوفیز بستگی دارد. سنجش‌های هورمونی، سطح این هورمون‌ها را اندازه‌گیری می‌کنند که شامل T4، TSH، استروژن، گنادوتروپین، کورتیزول و ACTH می‌شوند، اما محدود به آنها نیستند. اگر سطح هورمون‌ها در مرز محدوده غیرطبیعی باشد، تشخیص آسیب به این مسیرهای هورمونی ممکن است دشوار باشد. | ## بخش 3: سندرم شیهان | MRI در تشخیص سندرم شیهان مفید است زیرا ساختار هیپوفیز را بررسی می‌کند و ممکن است هرگونه آسیب آناتومیکی را شناسایی کند. PMID 22029025 درمان درمان اصلی، جایگزینی هورمون برای هورمون‌هایی است که کمبود آنها احساس می‌شود. گلوکوکورتیکوئیدها ممکن است برای رفع یا پیشگیری از بحران آدرنال، که یک عارضه جدی بالقوه سندرم شیهان است، تجویز شوند. PMID 15237929 شیوع تعیین دقیق شیوع این سندرم دشوار است زیرا میزان بروز آن از کشوری به کشور دیگر بسیار متفاوت است. S2CID 3 در مطالعه‌ای که در سال 2001 در بریتانیا انجام شد، تنها 1.4٪ از بیماران مبتلا به کم‌کاری هیپوفیز به سندرم شیهان مبتلا بودند. | ## جمع‌بندی | در مطالعه‌ای بر روی 1034 بزرگسال علامت‌دار، سندرم شیهان ششمین علت شایع کمبود هورمون رشد شناخته شد و مسئول 3.1٪ موارد (در مقابل 53.9٪ به دلیل تومور هیپوفیز) بود.