موضوع مقاله: بحران انرژی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بحران انرژی | مقدمه: رشد جمعیتی منجر به افزایش تقاضای جهانی برای انرژی در سال‌های اخیر و خصوصاً در دهه ۲۰۰۰ میلادی شده. | ## بخش 1: بحران انرژی | این تقاضای جدید - همراه با تنش در خاورمیانه، کاهش ارزش دلار آمریکا، کاهش ذخایر نفت، نگرانی‌ها در مورد اوج نفت و حدس و گمان دربارهٔ قیمت نفت - باعث بحران انرژی در دهه ۲۰۰۰ و افزایش قیمت نفت شد. علل و دلایل بحران انرژی بیشتر بحران‌های انرژی ناشی از کمبودهای محلی، جنگ‌ها و دستکاری بازار بوده‌است. برخی استدلال کرده‌اند که اقدامات دولت‌ها مانند افزایش مالیات، ملی کردن شرکت‌های انرژی و تنظیم بخش انرژی، عرضه و تقاضای انرژی را از تعادل اقتصادی آن دور می‌کند. با این حال، بحران تاریخی اخیر انرژی که در زیر ذکر شده‌است ناشی از چنین عواملی نبوده‌است. یک بحران می‌تواند به دلیل اقدامات صنعتی مانند اعتصابات سازمان یافته اتحادیه‌ها و تحریم‌های دولتی ایجاد شود. علت ممکن است مصرف بیش از حد، زیرساخت‌های قدیمی، اختلال در «choke point» یا تنگناها در پالایشگاه‌های نفت و تأسیسات بندری باشد که عرضه سوخت را محدود می‌کنند. در زمستان‌های بسیار سرد نیز به دلیل افزایش مصرف انرژی، شرایط اضطراری ایجاد می‌شود. نوسانات و دستکاری‌های زیاد در مشتقات انرژی آتی می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر قیمت داشته باشد. بانک‌های سرمایه‌گذاری بزرگ تا می ۲۰۱۲ ۸۰ درصد از مشتقات نفتی را کنترل می‌کنند، در حالی که یک دهه قبل کنترل آنان حدود ۳۰ درصد بود. هانی حسین، وزیر نفت کویت، در مصاحبه با Upstream اظهار داشت: «بر اساس تئوری عرضه و تقاضا، قیمت نفت امروز توجیه نمی‌شود». حملات تروریست‌ها یا شبه‌نظامیان به زیرساخت‌های مهم یک مشکل احتمالی برای مصرف‌کنندگان انرژی است و حمله موفقیت‌آمیز به تأسیسات خاورمیانه به‌طور بالقوه باعث کمبود جهانی می‌شود. | ## بخش 2: بحران انرژی | رویدادهای سیاسی، به عنوان مثال، هنگامی که دولت‌ها به دلیل تغییر رژیم تغییر می‌کنند، فروپاشی سلطنت، اشغال نظامی و کودتا ممکن است تولید نفت و گاز را مختل کرده و کمبود ایجاد کند. قرن ۲۰ بحران انرژی دهه ۱۹۷۰ - ناشی از اوج‌گیری تولید نفت در کشورهای بزرگ صنعتی (آلمان، ایالات متحده، کانادا و غیره) و تحریم‌های سایر تولیدکنندگان بحران نفت ۱۹۷۳ - ناشی از تحریم صادرات نفت OAPEC توسط بسیاری از کشورهای عمده تولیدکننده نفت عرب، در پاسخ به حمایت غرب از اسرائیل در طول جنگ یوم کیپور. بحران انرژی ۱۹۷۹ - ناشی از انقلاب ایران شوک قیمت نفت در سال ۱۹۹۰ - ناشی از جنگ خلیج فارس دهه ۲۰۰۰ اعتراضات ۲۰۰۰ سوخت در بریتانیا در سال ۲۰۰۰ به دلیل افزایش قیمت نفت خام همراه با مالیات نسبتاً بالا بر سوخت جاده‌ها در بریتانیا بود. بحران انرژی دهه ۲۰۰۰ - از سال ۲۰۰۳، افزایش قیمت‌ها ناشی از افزایش مداوم تقاضای جهانی نفت همراه با رکود تولید، کاهش ارزش دلار آمریکا و هزاران علت ثانویه دیگر بود. ۲۰۰۰–۲۰۰۱ بحران برق کالیفرنیا - ناشی از دستکاری بازار توسط انرون و مقررات زدایی ناموفق. منجر به قطعی برق در مقیاس بزرگ شد ۲۰۰۰–۲۰۰۸ بحران گاز طبیعی آمریکای شمالی بحران انرژی ۲۰۰۴ در آرژانتین ۲۰۰۵، ۲۰۰۸ چین با کمبود شدید انرژی در اواخر سال ۲۰۰۵ و دوباره در اوایل سال ۲۰۰۸ مواجه شد. در طول بحران اخیر، چینی‌ها آسیب شدیدی به شبکه‌های برق همراه با کمبود گازوئیل و زغال‌سنگ متحمل شدند. پیش‌بینی می‌شود که عرضه برق در استان گوانگدونگ، مرکز تولید چین، حدود ۱۰ گیگاوات کاهش یابد. در سال ۲۰۱۱ پیش‌بینی می‌شد چین در سه‌ماهه دوم کسری برق بین ۴۴٫۸۵ تا ۴۹٫۸۵ گیگاوات داشته باشد. ۲۰۰۷ شورش‌های سیاسی در جریان اعتراضات ضد دولتی برمه در سال ۲۰۰۷ با افزایش قیمت انرژی آغاز شد. در همان زمان رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی نگرانی‌ها از بحران طولانی مدت برق در آفریقای جنوبی را برطرف می‌کرد. | ## بخش 3: بحران انرژی | در ماه فوریه، رئیس‌جمهور پاکستان برنامه‌هایی را برای مقابله با کمبود انرژی که (با وجود داشتن ذخایر قابل توجه هیدروکربنی) در حال رسیدن به مرحله بحران بود را اعلام کرد. در آوریل ۲۰۱۰، دولت پاکستان سیاست ملی انرژی پاکستان را اعلام کرد، که تعطیلات رسمی آخر هفته را تمدید کرد و چراغ‌های نئون را در پاسخ به کمبود فزاینده برق ممنوع کرد. بحران آفریقای جنوبی منجر به افزایش شدید قیمت پلاتین در فوریه ۲۰۰۸ و کاهش تولید طلا شد. دهه ۲۰۱۰ ۲۰۱۲ بحران سوخت بریتانیا ۲۰۱۵ - نپال در سال ۲۰۱۵ هنگامی که هند محاصره اقتصادی نپال را اعمال کرد، یک بحران انرژی بزرگ را تجربه کرد. نپال با کمبود انواع فرآورده‌های نفتی و مواد غذایی مواجه بود که به شدت اقتصاد نپال را تحت تأثیر قرار داد. ۲۰۱۷ - بحران برق غزه نتیجه تنش‌ها بین حماس، که بر نوار غزه حکومت می‌کند، و تشکیلات خودگردان فلسطین / فتح، که بر کرانه باختری بر درآمد مالیات گمرکی، تأمین مالی نوار غزه و قدرت سیاسی حکومت می‌کند، است. آژانس بین‌المللی انرژی به در کمین بودن بحران کمبود گاز در اروپا طی زمستان ۲۰۲۳-۲۰۲۴ هشدار داد.» ۲۰۲۲- بحران انرژی اروپا با اختلاف نظر سقف قیمت گاز: «بحران انرژی اروپا با اختلاف نظر در مورد سقف قیمت گاز مورد تهدید قرار گرفت. اختلاف نظر بر سر سقف قیمت گاز راه‌حل‌های بحران انرژی اتحادیه اروپا را تهدید می‌کند. به گزارش بازار نفت و گاز، چهار کشور اتحادیه اروپا تهدید کرده‌اند که بسته اقداماتی را که برای مقابله با بحران انرژی فعلی طراحی شده است، از مسیر خارج خواهند کرد.» ۲۰۲۲- بی‌بی‌سی فارسی نوشت: «وزیر نفت آلمان و برخی از مقامات مذاکره‌کننده بارها به اروپا هشدار داده‌اند که زمستان سخت در حال فرا رسیدن برای اروپاست و ایران می‌تواند با رفع تحریم‌ها در امنیت انرژی اروپا نقش فعالی ایفا نماید و تا حدی جایگزین روسیه در بازار انرژی اروپا شود.» تلاش‌ها برای کاهش اثرات بحران برای جلوگیری از پیامدهای جدی اجتماعی و اقتصادی که کاهش تولید جهانی نفت می‌تواند به همراه داشته باشد، گزارش هیرش (Hirsch report) در سال ۲۰۰۵ بر نیاز به یافتن جایگزین‌ها، حداقل ۱۰ تا ۲۰ سال قبل از اوج نفت، و حذف تدریجی استفاده از نفت در آن زمان تأکید کرده. اقدمات کاهشی می‌تواند شامل صرفه جویی در انرژی، جایگزینی سوخت و استفاده از نفت غیر متعارف باشد. سیاست‌های انرژی کشورها ممکن است اصلاح شود و منجر به شدت مصرف انرژی بیشتری شود، برای مثال در ایران با طرح سهمیه بندی گاز در سال ۲۰۰۷ میلادی، کانادا و برنامه ملی انرژی و در ایالات متحده با قانون استقلال و امنیت انرژی در سال ۲۰۰۷ که قانون انرژی پاک نیز نامیده می‌شود. | ## جمع‌بندی | یکی دیگر از اقدامات کاهشی، راه اندازی انباری از ذخایر سوخت ایمن مانند ذخیره استراتژیک نفت ایالات متحده در مواقع اضطراری ملی است.