موضوع مقاله: یالو (قیمومت بریتانیا بر فلسطین) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یالو (قیمومت بریتانیا بر فلسطین) | مقدمه: یالو (، همچنین یالو) روستایی فلسطینی عرب‌نشین بود که در ۱۳ کیلومتری جنوب‌شرقی رمله در منطقه لطرون قرار داشت. | ## بخش 1: یالو (قیمومت بریتانیا بر فلسطین) | پس از جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، اردن کرانه باختری از جمله یالو را ضمیمه خاک خود کرد. جمعیت روستا به‌ویژه با ورود پناهندگان فلسطینی از شهرها و روستاهای همجوار به‌شدت افزایش یافت. در جریان جنگ شش‌روزه ۱۹۶۷ نیروهای اسرائیلی ساکنان یالو و دو روستای همسایه عمواس و بیت نوبا را اخراج و سازه‌های روستاها را با بولدوزر و مواد منفجره ویران کردند. پس از آن صندوق ملی یهود با کمک‌های مالی جامعه یهودی کانادا فضای تفریحی پارک کانادا را بر ویرانه‌های این سه روستا بنا کرد. 80–81 نام این مکان در نامه‌های تل العمارنه (سده چهاردهم پیش از میلاد) نیز آمده‌است که نشان‌دهنده اهمیت آن به‌عنوان یک گذرگاه مهم میان دشت و کوهستان بود. یوسبیوس قیصریه در اثر خود اونوماستیکون (۳۰:۲۷) از این مکان با نام «آلوس» یاد کرده‌است. 106–107 این دژ در سال ۱۱۰۶ میلادی به دست مسلمانان ویران و در سال‌های ۱۱۳۲–۱۱۳۳ بازسازی شد. دوره عثمانی روستا در سال ۱۵۱۷ میلادی همراه با سراسر سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. 80–81 رابینسون و الی اسمیت در کتاب خود (۱۸۵۶) یالو را میان دو دره توصیف کردند که مشرف بر دشت چمنزارگونه «مرج ابن عمیر» بود. 144 ویکتور گِرَن در سال ۱۸۶۳ از روستا دیدن کرد و نزدیک به ۴۰۰ نفر ساکن را گزارش داد.Guérin, 1868, pp. 290–293 فهرست روستاهای عثمانی در حدود ۱۸۷۰ جمعیت «جالو» را ۲۵۰ نفر در ۶۷ خانه ثبت کرده‌است (شمارش تنها مردان را دربرمی‌گرفت).Socin, 1879, p. 155 در سال ۱۸۸۳ پیمایش صندوق اکتشاف فلسطین یالو را چنین توصیف کرد: «دهکده‌ای کوچک بر دامنه تپه‌ای کم‌ارتفاع با دره‌ای باز یا دشت کوچک در شمال آن. 15 در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت به ۹۶۳ نفر رسید که در ۲۴۵ خانه زندگی می‌کردند.Mills, 1932, p. 68 از این میان ۴۴۷ دونوم زمین باغی و آبیاری‌شدنی، ۶٬۰۴۷ دونوم زمین کشت غلاتHadawi, 1970, p. | ## بخش 2: یالو (قیمومت بریتانیا بر فلسطین) | 167 جنگ ۱۹۴۸ در آستانه آغاز جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، شب ۲۷ دسامبر ۱۹۴۷ تیپ عتصیونی وابسته به هاگانا سه خانه در یالو را منفجر کرد. مورخ اسرائیلی بنی موریس این اقدام را بخشی از مجموعه «ضربه‌های تلافی‌جویانه هاگانا» دانسته که دستورهای عملیاتی آن «تقریباً همیشه شامل فرمان انفجار یک یا چند خانه و همچنین کشتن مردان بزرگسال یا شبه‌نظامیان مسلح» بود.Morris, 2004, p. 343 دوره حکومت اردن پس از جنگ ۱۹۴۸، یالو از ۱۹۴۸ تا ۱۹۶۷ زیر فرمان اردن قرار داشت. در ۲ نوامبر ۱۹۵۰ سه کودک از یالو نزدیک دیر ایوب در برآمدگی لطرون هدف تیراندازی نیروهای اسرائیلی قرار گرفتند. علی محمد علی علیان (۱۲ ساله) و خواهرش فخریه (۱۰ ساله) کشته شدند و دختر عمویشان خدیجه عبدالفتاح محمدعلی (۸ ساله) زخمی شد. بنی موریس نوشت: «دو کودک در بستر وادی ایستاده بودند و سربازی با مسلسل استن به سوی آنان آتش گشود؛ هیچ‌یک از افراد جوخه تلاشی برای جلوگیری نکرد.»Morris, 1993, p. 220–221 در ۲۰ مه ۱۹۵۳ گردان ۸۹۰ ارتش اسرائیل در چارچوب عملیات‌های تلافی‌جویانه به روستا یورش برد و ساختمان‌ها و خودروهایی را تخریب کرد. 24 ساکنان در زمین‌های روستا غلات، زیتون، بادام، حبوبات و انگور پرورش می‌دادند و از چندین چشمه آب برای آشامیدن و آبیاری بهره می‌بردند. چشمه اصلی روستا «الجبّار» نام داشت و آب را به ساختمان قدیمی «بیت القناطر» (خانه طاق‌ها) می‌رساند. جنگ ۱۹۶۷ و تخریب روستا مقامات اسرائیلی اعلام کردند که یالو، عمواس و بیت نوبا در جریان درگیری‌های جنگ ۱۹۶۷ ویران شدند. سفارت اسرائیل در بریتانیا در ژوئن ۱۹۶۸ گفت: «این روستاها در جنگ ژوئن و پیامدهای فوری آن آسیب شدید دیدند، هنگامی که نیروهای ما با دو یگان کماندویی ارتش مصر درگیر شدند که در آنجا مستقر شده بودند.» تام سگف و جسیکا کوهن نوشتند که در ۱۹۶۷ نیروهای مسلح اسرائیل به ساکنان سه روستای منطقه لطرون فرمان دادند خانه‌هایشان را ترک کنند و در فضای باز بیرون روستاها گردآیند و سپس از بلندگو به آنان دستور داده شد به سوی رام‌الله راهپیمایی کنند. سگف تخمین می‌زند که نزدیک به ۸٬۰۰۰ نفر بر اثر این فرمان روستاها را ترک کردند.Segev, 2007, p. 407 عاموس کنان، سرباز اسرائیلی حاضر در عملیات، گزارش داد: «فرمانده یگان به ما گفت تصمیم گرفته شده سه روستا در بخش ما ویران شوند: بیت نوبا، عمواس و یالو… در خانه‌ها یک افسر کماندوی مصری زخمی و چند پیر بسیار سالخورده یافتیم. ظهر نخستین بولدوزرها رسیدند…» ارتش اسرائیل با بولدوزر و مواد منفجره ۵۳۹ خانه در یالو را ویران کرد.Karmi, 1999, p. | ## بخش 3: یالو (قیمومت بریتانیا بر فلسطین) | 87 مرون بنونیستی توضیح می‌دهد که یک هفته پس از اخراج ساکنان در ۷ ژوئن ۱۹۶۷، هزاران آواره از سه روستا کوشیدند بازگردند اما «با ایست‌بازرسی‌های ارتش مواجه شدند. از آنجا نگاه می‌کردند که بولدوزرها خانه‌هایشان را ویران می‌کنند و سنگ‌های ویرانه‌ها بر کامیون‌های پیمانکاران اسرائیلی بار می‌شود که آن‌ها را برای ساختن خانه‌های یهودی‌نشین خریده بودند. 327 در ۲۱ ژوئن ۱۹۶۷ توفیق طوبی، نماینده کنست، از وزیر دفاع موشه دایان خواست اجازه بازگشت ساکنان یالو را صادر کند اما درخواست او رد شد.Karmi, 1999, p. 87 مایکل اورن می‌نویسد که به روستاییان عرب پیشنهاد غرامت داده شد ولی اجازه بازگشت داده نشد.Oren, 2002, p. 307 از آن زمان ساکنان اخراج‌شده پیوسته خواستار بازگشت و بازسازی یالو بوده‌اند.Karmi, 1999, p. 87 در اوت ۱۹۶۸ موشه دایان در دیداری در رام‌الله اعلام کرد که به دلیل «ملاحظات امنیتی آشکار» ساکنان بازگردانده نخواهند شد و روستاها بازسازی نمی‌شوند، ولی دولت اسرائیل آمادگی خود را برای کمک به راه‌حلی انسان‌دوستانه شامل یافتن محل جایگزین یا پرداخت غرامت اعلام کرد. ساکنان روستاها در پاسخ نامه اعتراضی به دبیرکل سازمان ملل متحد اوتانت نوشتند و غرامت را رد کردند و خواستار بازگشت شدند. تحولات پس از ۲۰۰۳ از سال ۲۰۰۳ سازمان غیردولتی اسرائیلی ذاکرات («به‌یادآوری» به عبری) از صندوق ملی یهود خواست اجازه نصب تابلوهایی با نام روستاهای فلسطینی سابق در پارک کانادا را صادر کند. پس از شکایت به دادگاه عالی اسرائیل مجوز صادر شد، اما تابلوها بارها دزدیده یا تخریب شدند. جغرافیا یالو در ۱۳ کیلومتری جنوب‌شرقی رمله بر دامنه‌های غربی کوه‌های قدس در ارتفاع ۳۰۰ متری از سطح دریا ساخته شده بود. در دشت‌ها گندم، جو و ذرت و در تابستان گوجه‌فرنگی کشت می‌شد و در مناطق کوهستانی درختان زیتون پرورش می‌یافت. زمین‌های روستا دارای چندین خرابه باستانی بود از جمله خربه ام‌الحمص و خربه حیبا در غرب روستا که شامل چاه قدیمی، معصره زیتون و گورستان‌هایی بود. 365 بازنمایی هنری هنرمند فلسطینی سلیمان منصور یالو را درونمایه یکی از نقاشی‌های خود قرار داد. | ## جمع‌بندی | این اثر که به نام روستا نامیده شده بخشی از مجموعه چهارتایی دربارهٔ روستاهای ویران‌شده فلسطینی بود که او در ۱۹۸۸ آفرید؛ سه اثر دیگر دربارهٔ بیت دجن، عمواس و یبنا بودند.Ankori, 2006, p.