موضوع مقاله: گالینا پوگاچنکووا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گالینا پوگاچنکووا | مقدمه: گالینا پوگاچنکووابی‌قابمتولد شده (1915-02-07) 7 فوریه 1915 ورنی، امپراتوری روسیهورنی امپراتوری روسیهمُرده18 فوریه 2007 (2007-02-18) (در سن 92) تاشکند، ازبکستان تاشکند ازبکستانشهروندیاتحاد جماهیر شوروی → ازبکستانپیوند=|جایگزین=|حاشیه|23x23پیکسل پیوند=|جایگزین=|حاشیه|23x23پیکسل آلما ماتر موسسه صنعتی آسیای مرکزیحرفه علمیدانش آموزان برجستهادوارد رتویلادز گالینا آناتولیونا پوگاچِنکووا (به روسی: Галина Анатольевна Пугаченкова؛ زادهٔ ۷ فوریهٔ ۱۹۱۵ – درگذشتهٔ ۱۸ فوریهٔ ۲۰۰۷) باستان‌شناس و تاریخ‌نگار هنر شوروی بود که به‌عنوان یکی از بنیان‌گذاران باستان‌شناسی ازبکستان شناخته می‌شود و نقشی محوری در پیشرفت باستان‌شناسی و تاریخ هنر در دوران شوروی ایفا کرد. | ## بخش 1: گالینا پوگاچنکووا | کارهای او سهم بزرگی در ثبت و مستندسازی بناهای تاریخی آسیای مرکزی داشت و در بسیاری موارد نخستین فهرست بناهای سنتی باقی‌مانده را تهیه کرد. پوگاچنکووا از سال ۱۹۴۶ تا ۱۹۶۱ سرپرستی شاخه‌ای از هیئت باستان‌شناسی ترکمنستان جنوبی را بر عهده داشت و سپس از ۱۹۵۹ تا ۱۹۸۴ ریاست هیئت تاریخی-هنری ازبکستان را بر عهده گرفت. او به‌عنوان یکی از چهره‌های برجستهٔ علمی، میراثی ماندگار در زمینهٔ شناخت و حفاظت از معماری و هنر سنتی آسیای مرکزی بر جای گذاشت. تحصیلات و شغل گالینا آناتولیونا پوگاچِنکووا بیش از ۷۰۰ اثر به شش زبان دربارهٔ هنرهای زیبا و کاربردی آسیای مرکزیِ باستان و قرون میانه منتشر کرد. حرفهٔ او در سال ۱۹۳۷ آغاز شد، زمانی که از مؤسسه صنعتی آسیای مرکزی فارغ‌التحصیل شد. این آغازگر یک مسیر طولانی در مطالعهٔ توسعهٔ آسیای باستان بود، از جمله بررسی بناهایی مانند خالچایان، دالورزین‌تپه و باکتریا. پوگاچنکووا نوشتن نخستین آثار علمی خود را در سال ۱۹۵۸ آغاز کرد که با علاقهٔ او به تحول معماری آسیای مرکزی در تاریخ معماری مشخص می‌شود، به‌ویژه با تمرکز بر قرون چهاردهم و پانزدهم. مطالعهٔ مواد معماری گردآوری‌شده در جریان حفاری‌های خالچایان و دالورزین‌تپه به او امکان داد تا نظریه‌هایی دربارهٔ خاستگاه‌های ژنتیکی هنر کوشانی و تأثیرات گوناگون فرهنگ‌های باکتریایی و پارتی بر فرهنگ هنری گنداره ارائه کند. او علاقهٔ زیادی به سکه‌شناسی داشت که به او امکان داد مطالعات خود را دربارهٔ سبک‌های پیکرتراشی نیاکانی دقیق‌تر کند. | ## بخش 2: گالینا پوگاچنکووا | همچنین علاقهٔ زنده‌اش به کوروپلاستیک‌های ماریانا و باکتریای شمالی او را به مطالعهٔ نقش‌برجسته‌های سمرقند به‌عنوان مواد مقایسه‌ای برای جزئیات و الگوهای کوچک معماری سوق داد. پوگاچنکووا چندین تک‌نگاری دربارهٔ مفهوم تحول هنر آسیای مرکزی بر جای گذاشت، از جمله: هنر ازبکستان از کهن‌ترین دوران تا نیمهٔ قرن نوزدهم (به همراه ل.ای. هنر ترکمنستان هنر افغانستان هنر باکتریای دوران کوشانی از گنجینهٔ هنری خاورمیانه گالینا آناتولیونا پوگاچِنکووا در طول دوران حرفه‌ای خود سمت‌های زیر را بر عهده داشت: استادیار گروه باستان‌شناسی دانشکده تاریخ دانشگاه آسیای مرکزی (دانشگاه دولتی تاشکند) از سال ۱۹۴۲ تا ۱۹۶۰، سپس استاد از سال ۱۹۶۲. عضو-دبیر بخش تاریخ، زبان‌شناسی و مطالعات ادبیات در آکادمی علوم ازبکستان از ۱۹۸۴ تا ۱۹۸۷. او همچنین در دههٔ ۱۹۷۰ نسبت به پراکندگی آثار تاریخی و گنجینه‌های ازبک در موزه‌های خارجی انتقاد داشت و خواستار بازگرداندن آن‌ها شد. پس از درگذشت او در فوریهٔ ۲۰۰۷، مراسم وداع در تالار مرکزی آکادمی هنرهای ازبکستان برگزار شد و در تاریخ ۱۹ فوریهٔ همان سال طبق آیین‌های مسیحی به خاک سپرده شد. تاریخ هنر به‌عنوان یک تاریخ‌نگار هنر، او دربارهٔ طیف گسترده‌ای از هنرهای آسیای مرکزی نوشت، از جمله نگارگری. دربارهٔ نگارگری گفته بود که زمانی که هنرمندان ادبیات را در قالب نگارگری تصویر می‌کنند، در واقع «زمان و مکان خودشان» را نشان می‌دهند، نه زمان و مکان اثر ادبی. پوگاچنکووا تفسیرهای تازه‌ای از پرسش‌های تاریخ هنر ارائه کرد، از جمله مطالعهٔ توتم اژدها که بر مسجد شیخ جمال‌الدین در ترکمنستان دیده می‌شود. | ## بخش 3: گالینا پوگاچنکووا | باستان‌شناسی پوگاچنکووا نخستین تماس خود با دنیای باستان‌شناسی را به‌واسطهٔ شرکت در پروژهٔ یو‌تاکه (YuTAKE – هیئت باستان‌شناسی ترکمنستان جنوبی) در سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۸ به دست آورد؛ این پروژه به سرپرستی میخائیل ماسون انجام شد که بعدها همسر او گردید. این پروژه که برای نخستین بار رویکردی نظام‌مند به باستان‌شناسی در آسیای مرکزی ارائه داد، در او این آگاهی را ایجاد کرد که آثار معماری نگهداری‌شده در موزه‌ها برای بازسازی تاریخ معماری و هنر خاورمیانه کافی نیست و باید تاریخ را در آثار حفظ‌شده در محل و زیر زمین جست‌وجو کرد. تجربهٔ یو‌تاکه، سال‌های بعدی حضور او در ازبکستان، ترکمنستان، تاجیکستان، قرقیزستان، افغانستان و ایران و همکاری با ماسون، سبب شد پوگاچنکووا روش‌های باستان‌شناسی را در پژوهش و مطالعهٔ بناهای تاریخی به کار گیرد و به ایجاد هیئت‌های منحصربه‌فردی برای کاوش میراث تاریخی-هنری ازبکستان دست بزند. کارهای او درهای هنر آسیای مرکزی و افغانستان را به روی جامعهٔ علمی جهان و سراسر دنیا گشود. به‌عنوان یک باستان‌شناس، پوگاچنکووا حفاری‌های گسترده‌ای انجام داد و در زمینهٔ هنر و معماری آثار متعددی منتشر کرد، از جمله دربارهٔ معماری بودایی در قرن چهارم. او همچنین در زمینهٔ باستان‌شناسی سغدیان با ولادیمیر کاراسِف همکاری گسترده‌ای داشت. او با تیمی از آکادمی علوم، باستان‌شناسی جادهٔ ابریشم در ترکمنستان را مطالعه کرد. در پروژه‌ای دیگر، باغ‌های تیموری قرن پانزدهم را مطالعه کرد و پیشنهاد داد که این باغ‌ها بر اساس طرح‌های از پیش تعیین‌شده ساخته شده‌اند و در چیدمان خود معانی نمادین بسیاری داشته‌اند. | ## جمع‌بندی | مواد گران‌بهایی همچون طلا در پژوهش‌های او جایگاه ویژه‌ای داشت، زیرا او ثروت به‌دست‌آمده از مکان‌های گوناگون را بررسی می‌کرد.