موضوع مقاله: پروژه غربالگری حرم شریف | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پروژه غربالگری حرم شریف | مقدمه: آغاز شد و هدف آن بازیابی و مطالعهٔ آثار باستانی موجود در بقایایی است که در حفاری غیر علمی و بدون نظارت، و روش‌های باستان‌شناسی مناسب از حرم شریف در اورشلیم استخراج شده‌است. | ## بخش 1: پروژه غربالگری حرم شریف | تاریخ علیرغم اهمیت تاریخی حرم شریف، هیچ باستان‌شناسی نتوانسته‌است در این محل کاوش کند. واقف در پیرامون ساختار تازه کشف شدهٔ مسجد المروانی که پائین‌تر از سطح فعلی بود کاوش نجات‌بخشی انجام نداد، و با استفاده از ماشین‌آلات سنگین حفاری بدون نظارت‌های باستان‌شناسی مناسب، خاکبرداری نمود. زباله‌ها به مکان‌های مختلفی منتقل شدند، اما قسمت عمدهٔ آن که حدود ۳۵۰ کامیون بود در دره کیدرون، نزدیک بخش شمال‌شرقی شهر قدیمی ریخته شد. پشته‌های خاک توسط مقامات ادارۀ عتیقات اسرائیل بررسی و نمونه‌برداری شد، اما هرگز به صورت علمی مورد بررسی و کاوش قرار نگرفت. در سال ۲۰۰۴م، مجوز کاوش به نام دو باستان‌شناس اسرائیلی به نام‌های گابریل بارکی و زاکای دیویغا، تحت نظارت دانشگاه بار-ایلان صادر شد؛ بودجه این پروژه با حمایت سرمایه‌گذار خصوصی و با همراهی انجمن اکتشاف اسرائیل تأمین شد، در نتیجه غربالگری پشته‌های خاک با کمک داوطلبان بیشتری انجام شد، و خاک حاصل از غربالگری به پارک ملی امک تزریم که از قبل توسط سازمان طبیعت و پارک‌های اسرائیل مشخص شده بود، منتقل شد. در پی بروز مشکلات مالی، بودجهٔ پروژه با کمک بنیاد ایر-دیوید تأمین شد، و این بنیاد مسئولیت مدیریت محوطهٔ غربالگری را بر عهده گرفت، و بارکی و دیویغا، نظارت علمی پروژه را حفظ کردند. پس از گذشت سال‌ها، این پروژه علاوه بر اهداف پژوهشی و علمی خود، جنبهٔ آموزشی و توریستی نیز به خود گرفت و صدها هزار داوطلب و گردشگر را به خود جذب کرد، که هریک برای مدتی کوتاه به پروژه غربالگری حرم شریف که توسط باستان‌شناسان نظارت می‌شد، پیوستند. در ادامه پروژهٔ غربالگری چندین کارزار تأمین سرمایهٔ عمومی را برگزار کرده، و از دسامبر ۲۰۱۸م. بودجهٔ کافی برای فعال نگه‌داشتن پروژه را تأمین کرده، اما این بودجه برای تکمیل تمام تحقیقات و از سرگیری عملیات غربالگری، که به صورت محدود در جریان است، کافی نبوده.; و تعهد بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر سابق اسرائیل برای حمایت دولت از این پروژه،; تاکنون بی‌نتیجه مانده‌است. بنیاد ایر-دیوید همچنان مدیریت محوطهٔ غربالگری پروژه، در پارک ملی امک تزریم را برعهده دارد، و یک پروژهٔ باستان‌شناسی تجربی را در آنجا اجرا می‌کند، و بازدیدکنندگان می‌توانند خاک حاصل از کاوش‌های مختلف در اورشلیم را غربال کنند. این بخش از کار بیشتر توسط داوطلبان و گردشگران و تحت نظارت باستان‌شناسان مجرب انجام می‌شود. پس از آن یافته‌های بازیابی شده از فرایند غربالگری مرطوب، توسط باستان‌شناسان، در محل پروژه طبقه‌بندی و فهرست می‌شود، و سپس به آزمایشگاه باستان‌شناسی منتقل می‌شوند تا توسط متخصصانی که یافته‌ها را برای انتشار آماده می‌کنند، بررسی شوند. | ## بخش 2: پروژه غربالگری حرم شریف | پیش از پروژه غربالگری حرم شریف، روش غربالگری مرطوب، توسط باستان‌شناسان تنها در برخی از محوطه‌های پیش از تاریخی استفاده می‌شد. واضح است که این موضوع دال بر عدم وجود چنین قطعه‌هایی در سایر محوطه‌ها نیست، بلکه اندازهٔ کوچک آن‌ها باعث شده‌است که از دید باستان‌شناسانی که به روش‌های سنتی کاوش می‌کنند، دور بمانند. در سال‌های بعد، پروژه‌های حفاری متعددی در اورشلیم و اطراف آن از تکنیک غربال‌گری مرطوب استفاده کردند،e.g. این پروژه اعلام کرد یک روش آماری را با استفاده از تجزیه و تحلیل خوشه‌ای برای بازسازی بخشی از بافت اصلی برخی از یافته‌ها، به کار گرفته‌است. سپس در همان سال، اعلام شد که یافته‌های کافی به عنوان نمونه جمع‌آوری شده‌است و یافتهٔ دیگری، به این منظور گردآوری نخواهد شد. بیشتر یافته‌های عصر مس‌سنگی و برنز را قطعات سفال‌های محلی می‌شود، اما نمونه‌هایی از سفال‌های مربوط به فرهنگ میسنی نیز یافت شده‌است. در میان یافته‌های عصر آهن IIa (قرن ۱۰ تا ۹ قبل از میلاد) یک نقش مهر نادر و یک سر پیکان وجود دارد. سایر یافته‌ها عبارتند از وزنه‌های سنگی یهودیه، تسلیحات جنگی - از جمله یک سر پیکان نادر از نوع سکایی-ایرانی - که فن ساخت آن توسط نیروهای نبوکدنصر دوم به اورشلیم منتقل شده، و کتیبه‌هایی از جمله یک مهر LMLK، ده‌ها استروکا و چندین مهر و پلمپ، که مهم‌ترین آن‌ها ایمر بولا است، مهر شکسته‌ای که از نظر قدمت به قرن هفتم تا ششم قبل از میلاد برمی‌گردد و نام ناقص lyahu[...] و نام پدری Immer، که یک کشیش معروف در کتاب مقدس، و یکی ازادوار مقدس است، که نام یکی از اعضای آن به نام پاشور به عنوان صاحب منصب اصلی در معبد ثبت شده‌است. شاهد این مدعا یافته‌های سفالی TMSP است، که بیش از ۴۰درصد آن‌ها مربوط به این دوره است (⅔ از دوران بین سلطنت هرود (۳۷پ. یکی از این ساختارها سرستونی دوریکی است که پهن‌ترین قسمت ۷۵ سانتی‌متر است، و احتمالاً روی ستونی به ارتفاع ۵٫۵ متر در ایوان سلیمان قرار داشته. یکی دیگر از اکتشافات معماری مهم ده‌ها موزائیک اپوس سکتیله با اشکال مختلف بود که امکان بازسازی الگوهای کاشی‌کاری به کار رفته در حیاط معبد هرود را فراهم کرد.Barkay, G. , ; ; بیش از ۵۰۰ سکه کشف شده در پروژه غربالگری به این دوره مربوط می‌شود که از ضرب سکه یهود در قرن ۶پ. | ## بخش 3: پروژه غربالگری حرم شریف | یافته‌های دیگر شامل گردن‌آویزها چلیپایی، چراغ نفتی‌های سفالی منقش به صلیب، و وزنه‌های برنزی است. اوایل دورهٔ اسلامی (۱۰۹۹–۶۳۸م) تقریباً یک چهارم قطعات سفالی به دست آمده از پروژهٔ TMSP منتسب به این دوره است که عمدتاً شامل ظروف غذاخوری و ذخیره‌سازی اموی، و ظروف غذاخوری، ذخیره‌سازی، و پخت و پز دورهٔ عباسی است. سایر یافته‌ها شامل بسیاری از عناصر معماری مرتبط با بنای قبه الصخره و مسجد الاقصی است که برجسته‌ترین آن‌ها هزاران قطعه معرق رنگی و طلاکاری شده متعلق به موزاییک‌های دیواری است که به احتمال زیاد مربوط به موزاییک‌هایی است که دیوارهای داخلی قبه الصخره را زینت می‌بخشیده. دورهٔ جنگ‌های صلیبی (۱۱۸۷–۱۰۹۹م) در این دوره، استفادهٔ شوالیه‌های معبد از زیر زمین حرم شریف به عنوان اصطبل، سبب شده امروزه این مکان موسوم به اصطبل سلیمان باشد. یافته‌هایی مانند صدها فلس زره، میخ‌های نعل اسبی و سر پیکان بیانگر صحت کاربری منتسب به آن است. 55 کاشی‌های اوپوس سکتیله منتسب به این دوران دقیقاً با الگوهای موجود در زیر فرش‌های قبه الصخره، و کلیسای قبر مقدس مطابقت دارد. غالب یافته‌ها مربوط به دورهٔ عثمانی هستند، از جمله یافته‌های مربوط به نوسازی‌های انجام شده در این دوران، مانند کاشی‌های لعاب‌دار که از قرن شانزدهم میلادی دیوارهای بیرونی قبه الصخره را پوشانده‌اند، و تکه‌هایی از شیشه‌های رنگارنگ پنجره‌های ساختمان. بیش از ده‌ها مهر شخصی مربوط به این دوره یافت شده، از جمله مهرهایی که نام شیخ عبدالفتاح التمیمی، معاون مفتی اعظم بیت‌المقدس، قادی در رمله، غزه، و نابلس در اوایل قرن هجدهم، را بر خود داشته.Relics in Rubble, pg. 55; همچنین صدها سرچپق سفالی و انواع سلاح از جمله سنگ آتش‌زنه، و گلوله‌های سربی و آهنی توپ از این دوره به دست آمده. و از زینت‌آلات تعداد زیادی دستبند و خلخال شیشه‌ای از هر دو دورهٔ مملوک و عثمانی به دست آمده‌است. | ## جمع‌بندی | جنگ جهانی اول و پس از (۱۹۹۹–۱۹۱۷) از این دوره بسیاری از یافته‌های مدرن از جمله ظروف چینی و کاشی‌های مارسی، سکه‌های مدرن، سجاده‌های نماز و لوازم جانبی لباس از جمله نشان‌های نظامی و تسلیحات نیروهای مختلف نظامی یافت شد.