موضوع مقاله: جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی | مقدمه: جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی (; – ) کنشگر اجتماعی، روش‌شناس، روزنامه‌نگار و نویسندهٔ آذربایجانی بود. | ## بخش 1: جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی | اوایل زندگی و تحصیلات جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی در ۲۹ ژانویه سال ۱۸۸۷ در شهر شماخی که آن روزگار از توابع فرمانداری باکو امپراتوری روسیه بود، به دنیا آمد. پدرش، «عادل بیگ جبرائیل‌بیگلی»، به‌عنوان منشی در ادارهٔ دینی اهل سنت در شهر شَماخی مشغول به کار بود. جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی چون پدرش را در سنین کودکی از دست داد، از سال ۱۸۹۶ تا ۱۹۰۱ با حمایت «میرجعفر سیدزاده»، فرزند سید عظیم شیروانی، در مدرسهٔ شهر شَماخی تحصیل کرد. در سال ۱۹۰۸، او با حضور در برابر یک کمیسیون ویژه امتحان داد و گواهی‌نامهٔ تدریس دریافت کرد. سابقهٔ تدریس پس از نقل مکان به باکو، جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی در چندین مدرسه به تدریس پرداخت. در سال ۱۹۲۶، پس از آن‌که مدارس پسرانه و دخترانه تربیت معلم در قالب «مدرسهٔ فنی و تربیت مدرس متحد باکو» ادغام شدند، او به‌عنوان معاون مدیر امور آموزشی شروع به فعالیت کرد. جبرائیل‌بیگلی نه‌تنها در پروژه‌های آموزشی کمیساریای خلق آموزش و پرورش وقت (وزارت آموزش و پرورش امروز) حضور می‌یافت، بلکه با نشریات آموزشی و کودکانهٔ آذربایجانی نیز همکاری می‌کرد. | ## بخش 2: جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی | نوشته‌های او در مجلاتی مانند «معارف»، «قیزیل ییلدیز» (ستاره طلایی)، «قیرمیزی گؤنش» (آفتاب سرخ) و «ینی ییلدیز» (ستاره جدید) به طبع می‌رسید. او در کنار اینکه داستان‌هایی با محتوای طبیعت، نیز شعر و سرود می‌نوشت، آثار ادبی روسی و اروپایی را هم برای دانش‌آموزان ترجمه یا اقتباس می‌کرد. در رویدادی که در ۵ نوامبر ۱۹۲۴ در «خانهٔ آموزش» برگزار شد، خواننده یاور کلنترلی قطعه موسیقی مقامی «ماهور هندی» را اجرا کرد و در این اجرا، «بدل‌بیگ بدل‌بیگلی» با تار و جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی با ویولن او را همراهی کردند. بر اساس روایتی دیگر، پس از این اجرا، عزیر حاجی‌بیگف به کلنترلی توصیه کرد که در یکی از محافل موسیقی مقامی حضور مستمر داشته باشد. فعالیت‌های ادبی جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی اشعار خود را با تخلص‌های «جامو بیگ» و «جامو» می‌سرود. شعر او با عنوان «سن‌سن» (تو هستی) در سال ۱۹۲۲ در شمارهٔ دوم مجلهٔ ادبی، علمی و سیاسی «ینی ییلدیز» با امضای «جامو» منتشر شد. در همان شماره، مقالهٔ او با عنوان «حفظ‌الصحهٔ اجتماعی» (به‌معنای «بهداشت عمومی») نیز به چاپ رسید. | ## بخش 3: جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی | گروهی از نویسندگان آذربایجانی مدعی هستند که اشعار سرود ملی جمهوری آذربایجان ممکن است توسط جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی سروده شده باشد، نه احمد جواد. این ادعا بر انتشار شعری با عنوان «وطن مارشی» (مارش میهن) با امضای «جامو بیگ» در مجموعهٔ اشعار «میلی نغمه‌لر» (ترانه‌های ملی) در سال ۱۹۱۹ مبتنی است. آثار جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی کتاب‌های درسی، آثار روش‌شناختی، جزوه‌های اصطلاحات و نثر کودکانه تألیف کرده است. از جمله آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: «تاریخی-طبیعی»، باکو، ۱۹۱۹ «درس‌های حیوانات»، باکو، آذرنشر، ۱۹۲۴ «نخستین گام به‌سوی طبیعت»، باکو، آذرنشر، ۱۹۲۴ «نباتات مختصر»، باکو، آذرنشر، ۱۹۲۴ و ۱۹۲۶ «طبیعت را بیاموز»، باکو، آذرنشر، ۱۹۲۶ «درس‌های حیوانات»، باکو، آذرنشر، ۱۹۲۸ و ۱۹۲۹ «علوم طبیعی»، باکو، آذرنشر، ۱۹۲۹ «روش‌شناسی علوم طبیعی»، باکو، آذرنشر، ۱۹۳۰ «آکواریوم و باغ شیشه‌ای»، باکو، آذرنشر، ۱۹۳۰ «اصطلاحات فیزیولوژی گیاهی»، باکو، آذرنشر، ۱۹۳۱ «اصطلاحات فیتوسوسیولوژی»، باکو، آذرنشر، ۱۹۳۱ «داستان‌ها»، باکو، اوشاق‌گنج‌نشر، ۱۹۴۷ «داستان‌های جالب»، باکو، اوشاق‌گنج‌نشر، ۱۹۵۶ «داستان‌هایی دربارهٔ طبیعت»، باکو، آذرنشر، ۱۹۶۳ «خاطراتم»، باکو، آذرنشر، ۱۹۶۶ مرگ جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی در ۳۰ ژوئیهٔ ۱۹۶۵ درگذشت. او در نزدیکی آرامگاه میرزا علی‌اکبر صابر در آرامستان «یدی گنبد» (هفت گنبد) در شَماخی به خاک سپرده شد. | ## جمع‌بندی | بعدها به یاد وی تک‌نگاشتی تحت عنوان «جاموبیگ جبرائیل‌بیگلی: زندگی و آثار ادبی او»، نوشتهٔ «آصف رستم‌لی» توسط مؤسسهٔ ادبیات نظامی گنجوی منتشر شد.