موضوع مقاله: میگدال آفک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میگدال آفک | مقدمه: در این مکان بقایای یک عمارت استحکام‌یافته را می‌توان دید که شیخی عثمانی در سده نوزدهم میلادی بر روی ویرانه‌های دژ صلیبی میرابل ساخته بود. | ## بخش 1: میگدال آفک | دژ میرابل بر فراز تپه‌ای در نزدیک به ۱۷ کیلومتری شرق یافا و در کنار گذرگاه باریکی در مسیر ویا ماریس قرار داشت که مصر را به شام پیوند می‌داد. این گذرگاه میان میگدال آفک و تل آفک از اهمیت راهبردی برخوردار بود، زیرا امکان دور زدن رود یارکون و باتلاق‌های دشت شارون را فراهم می‌کرد. شهرک یهودی حصاردار میگدال آفک از سده دوم پیش از میلاد در این مکان وجود داشت و در سده‌های میانه به دژ صلیبی و سپس به استحکامات عثمانی تبدیل شد. ریشه‌شناسی میگدال آفک (؛ به یونانی باستان: ) در هر دو زبان به معنای «برج آفک» است. نام میگدال تصدک به معنای «برج صادق» در عبری است و به نام شیخ صادق الریان اشاره دارد. پیشینه دوران باستان شهرک یهودی حصاردار میگدال آفک از سده دوم پیش از میلاد در این مکان برپا بود و در سال ۶۷ میلادی در جریان نخستین جنگ یهود-روم به دست رومیان ویران شد. دوران بیزانس از کلیسایی متعلق به دوران بیزانس، سنگ‌نبشته‌ای یونانی بر فراز درگاهی سنگی برجای مانده‌است. این کتیبه عبارت «ΜΑΡΤΥΡΙΟΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΗΡΥΚΟΥ» (شهادتگاه قدیس کریکوس) را دربردارد که به کریکوس، شهید خردسال تارسوس، اشاره می‌کند و احتمالاً به سده‌های پنجم تا هفتم میلادی تعلق دارد. | ## بخش 2: میگدال آفک | دوران صلیبی در سال ۱۱۳۴ میلادی، پادشاه فولک میرابل را به قلمرویی مستقل در شهرستان یافا و عسقلان ارتقا داد و آن را به باریسان ایبلینی واگذار کرد. باریسان در سال‌های پس از آن بر ویرانه‌های بنای رومی-بیزانسی یک دژ کوهستانی برپا ساخت. پس از مرگ باریسان در ۱۱۵۰، ماناسه دو هیرژ که با بیوه باریسان ازدواج کرده بود، ارباب میرابل شد. در نزاع بر سر تاج و تخت میان ملکه ملیساند و پسرش بلدوین سوم، ماناسه در کنار ملیساند ایستاد. بلدوین سوم سرانجام در ۱۱۵۲ میرابل را محاصره کرد و ماناسه را وادار به تسلیم و تبعید ساخت. پسر باریسان، هوگو، اربابی میرابل را بر عهده گرفت و پس از مرگ بدون فرزند او در ۱۱۷۰، برادرش بلدوین ایبلینی جانشین او شد. در ۱۱۶۶ زمین‌ها و محصولات کشاورزی میرابل به کلیسای یوحنای تعمیددهنده در نابلس بخشیده شد. در ۱۱۷۷ سکونتگاه فرنگی اطراف دژ توسط پیشقراول سپاه صلاح‌الدین غارت و سوزانده شد، هرچند صلاح‌الدین در نبرد مونژیزار شکست خورد. | ## بخش 3: میگدال آفک | برخلاف بسیاری از دژهای صلیبی، فاتحان میرابل را ویران نکردند؛ در ۱۱۹۱–۱۱۹۲ صلاح‌الدین از آن به عنوان پایگاه حملات علیه صلیبیون بهره برد. در دوران ممالیک، جغرافی‌دان عرب یاقوت حموی در ۱۲۲۶ از آن با نام «مجدل یافا» (برج یافا) یاد کرد و آن را روستایی با دژی استوار توصیف نمود. دوران عثمانی در سده‌های هفدهم و هجدهم میلادی، عثمانیان بار دیگر از دژ به عنوان استحکامات نظامی بهره بردند. برای مدتی نام محل از مجدل یابا به مجدل صادق تغییر یافت و سپس دوباره بازگردانده شد. در سده هفدهم، خاندان ریان که از ماوراء اردن آمده بودند روستا را در اختیار گرفتند و عمارتی دوطبقه بنا کردند. در دهه ۱۹۴۰، معدن سنگ سولل بونه در میگدال تصدک توسط تاعاس (صنایع زیرزمینی تسلیحاتی یهودی) برای آزمایش نخستین سلاح‌های تولیدشده به کار گرفته شد. ۱۹۴۸ روستای عربی در ژوئیه ۱۹۴۸ در جریان نکبت توسط نیروهای دفاعی اسرائیل تخلیه شد. سنگ کتیبه‌دار بر فراز ورودی، قطعه‌ای بازکاربردشده از سده‌های چهارم تا پنجم میلادی است. | ## جمع‌بندی | در دوران عثمانی بخش‌هایی از دژ بازسازی شد، اما ساختار برج مرکزی (دونژون) و باروی حلقوی همچنان نمایانگر معماری صلیبی اصلی است.