موضوع مقاله: صنایع دستی کشمیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # صنایع دستی کشمیر | مقدمه: گاندربال و بودگام مناطق اصلی در مرکز کشمیر هستند که از دیرباز به تولید محصولات صنایع دستی مشغول بوده‌اند. | ## بخش 1: صنایع دستی کشمیر | بقیه مناطق آن، از جمله سرینگر، گاندربال و بودگام، بیشتر به خاطر میراث فرهنگی خود که شامل صنعت صنایع دستی در جامو و کشمیر هند است، شناخته می‌شوند. گلدوزی بخش جدایی‌ناپذیر بسیاری از صنایع دستی کشمیری است، شال‌ها، فرش‌ها و لباس‌های زنانه کشمیری با گلدوزی‌های پیچیده یا سبک‌های گل ساخته شده از نخ‌های فلزی نازک تزئین شده‌اند و این نوع گلدوزی در زبان کشمیری به عنوان «تیله» شناخته می‌شود. هنر دست کشمیر با ساخت پالکی‌ها، ملحفه‌ها، صندوق‌ها، دوات‌ها، جعبه‌ها و قاشق‌ها در سراسر هند مشهور است. کشمیری‌ها به‌طور سنتی با وسایل و مواد ساده انواع مختلفی از محصولات صنایع‌دستی تولید می‌کنند. از زمینه‌های شاخص صنایع‌دستی کشمیر می‌توان به منسوجات، فرش و قالی، گلدوزی کرول، فُل‌کاری، ظروف نقره، صنایع چوبی و پاپیه‌ماشه اشاره کرد. کاغذ دیواری کشمیر کاغذ ماشه کشمیر، هنری است که توسط میر سید علی همدانی، روحانی مسلمان، در قرن چهاردهم از ایران به کشمیر آورده شد. عموماً به شکل گلدان، کاسه یا فنجان (با و بدون لبه فلزی)، جعبه، سینی، پایه چراغ و بسیاری از اشیاء کوچک دیگر دیده می‌شود. طرح‌های پاپیه‌ماشه کشمیری ساده‌اند، اما صنعتگران روی آن‌ها نقش‌های ظریف و پیچیده‌ای می‌کشند که نیازمند مهارت و دقت بالایی است. الگوها توسط استاد نقاش، معروف به نقاشی، با دست آزاد ترسیم می‌شوند و دستیاران در مراحل مختلف رنگ‌ها را پر می‌کنند. منبت کاری چوب گردوی کشمیر منبت‌کاری چوب گردوی کشمیر، نوعی هنر منبت‌کاری ظریف است. درخت گردوی ایرانی که به‌طور گسترده در منطقه کشمیر رشد می‌کند، برای منبت‌کاری چوب استفاده می‌شود و کشمیر یکی از مکان‌هایی است که درختان گردو در آن یافت می‌شود. | ## بخش 2: صنایع دستی کشمیر | شال کشمیری شال‌ها در قرن پانزدهم میلادی توسط صنعتگران مسلمان از ترکستان به کشمیر وارد شدند. استادکاران ایرانی نیز به دستور سومین امپراتور گورکانی، اکبر، به کشمیر آورده شدند و باعث پیشرفت هنر و فنون محلی در بافت شال و قالی شدند. شال کشمیری نوعی شال است که به خاطر بافت کشمیری‌اش متمایز است و به‌طور سنتی از پشم شاهتوش یا پشمینه ساخته می‌شود.فرانسوا برنیه، که از نزدیک شاهد صنعت شال بوده است، بر این نکته تأکید می‌کند و اذعان می‌کند که «او می‌گوید زحمات زیادی برای تولید شال‌هایی مشابه شال‌های کشمیر در پتنه، آگرا و لاهور کشیده شده است، اما با وجود تمام دقت‌های ممکن، آنها هرگز بافت و نرمی شال‌های کشمیر را ندارند، شال‌هایی که برتری بی‌نظیرشان ممکن است به دلیل برخی خواص موجود در آب آن کشور باشد.» شال‌های کشمیری عمدتاً در فروشگاه پولو ویو سرینگر (پایتخت جامو و کشمیر) توسط آقای شاه، یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان صنایع دستی کشمیری، فروخته می‌شوند. پشمینه یا کار امیر اکثر پارچه‌های پشمی کشمیر، و به ویژه شال‌های مرغوب، از پشم یا پشمینه ساخته می‌شدند و می‌شوند، که همان پشم بز کوهی وحشی آسیایی، است. او بود که مد پوشیدن دو شال را که پشت به پشت دوخته می‌شدند، آغاز کرد، به طوری که زیر شال‌ها هرگز دیده نمی‌شد. در آن زمان، محبوب‌ترین شال‌ها، شال‌هایی بودند که با نخ طلا و نقره کار شده بودند یا شال‌هایی با حاشیه‌ای که با حاشیه‌هایی از طلا، نقره و نخ ابریشم تزئین شده بود. دوشالا همان‌طور که از نامش پیداست «دو شال»، همیشه به صورت جفت فروخته می‌شود و انواع گوناگونی دارد. کانی شال شال کانی نوع دیگری از شال کشمیری است که از منطقه کانیهاما در کشمیر سرچشمه گرفته است. فرش، قالیچه و زیرانداز گفته می‌شود که فرش‌ها از واحه‌ها و روستاهای آسیای مرکزی سرچشمه گرفته‌اند. Raina · 1981کشمیر انواع مختلفی از کفپوش‌های دستباف و گره‌زن مانند فرش و قالیچه تولید می‌کند. پشمی که مستقیماً از پشم گوسفند زنده به دست می‌آید، دسته‌بندی، تمیز و رنگرزی می‌شود و سپس لایه‌های زیادی با هم مخلوط، صابونی و نمدمالی می‌شوند. | ## بخش 3: صنایع دستی کشمیر | قبایل کشاورز کوچ‌نشین استپ‌ها و کوهستان‌های آسیای مرکزی، تکنیک نمدمالی را از اواخر عصر آهن می‌دانستند و فرش‌های نمدی هنوز بخشی از فرهنگ کشورهایی مانند قرقیزستان، قزاقستان، ازبکستان، مغولستان، بخش‌هایی از پاکستان و ترکیه هستند. گفته می‌شود که او چنان تحت تأثیر نمدی که به عنوان هدیه برای محافظت از اسبش در برابر سرما داده شده بود، قرار گرفت که امپراتور به سازنده نمد، نوبی، زمین‌های وسیعی اعطا کرد. وزارت توسعه مهارت و کارآفرینی در حال ترویج این هنر است و انتظار می‌رود بیش از دو هزار صنعتگر از ۳۰ خوشهٔ تولید نمد کشمیر از این طرح بهره‌مند شوند. سلطان زین العابدین شاهمیری در قرن پانزدهم میلادی هنر «کل‌بافی» (فرش‌بافی دست‌گره‌ای) را از ایران به کشمیر معرفی کرد. کال باف برای بافتن واگو استفاده می‌شد و سرانجام در قرن پانزدهم در کشمیر مشهور شد. گلدوزی گلدوزی بخش جدایی‌ناپذیر بسیاری از صنایع دستی کشمیری است؛ شال‌ها، فرش‌ها و فیران‌ها، لباس‌های زنانه کشمیری، با گلدوزی‌های پیچیده یا گل‌هایی که با نخ‌های فلزی نازک ساخته شده‌اند و در زبان کشمیری به «تیله» معروف هستند، تزئین می‌شوند. سنگ کاری صنعتگران کشمیری در هنرهایی مانند منبت‌کاری چوب، کار با سنگ، صیقل سنگ، شیشه‌گری و ساخت وسایل از بید دستانی تند و دقیق داشتند. هنر سنگ‌تراشی در کشمیر قدمتی بسیار کهن دارد و نمونه‌های برجسته‌ای از معماری زیبا و مجسمه‌سازی در آن خلق شده است. از جمله نمونه‌های معروف می‌توان به سازه‌های باشکوه معابد مارتاند، آوانتیپور، پریهارپور و پاتان اشاره کرد. نقش صنایع دستی در اقتصاد کشمیر صنعت صنایع دستی همچنان یک کلید مهم در توسعه اقتصادی جامو و کشمیر است و این صنعت سهم بزرگی در ایجاد فرصت‌های شغلی دارد. صنایع دستی کشمیری بحران‌های مالی را در بین افرادی که از معلولیت‌های جسمی رنج می‌برند، از بین برده است. | ## جمع‌بندی | پس از آنکه صنایع دستی با بازخورد مثبت در خارج از کشور مورد توجه قرار گرفت، بسیاری از جوانان این حرفه را به عنوان حرفه خود انتخاب کردند.