موضوع مقاله: عملیات یوآو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عملیات یوآو | مقدمه: عملیات یوآو که عملیات ده بلا نیز نامیده می‌شود، یک عملیات نظامی اسرائیلی بود که از ۱۵ تا ۲۲ اکتبر ۱۹۴۸ در بیابان نگو و در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل انجام شد. | ## بخش 1: عملیات یوآو | هدف این عملیات ایجاد شکاف میان نیروهای مصری مستقر در امتداد ساحل و جاده بئرشبع–الخلیل–اورشلیم و در نهایت تصرف سراسر نگو بود. نام عملیات برگرفته از نام رمز ایتسخاک دوبنو، افسر ارشد پالماخ، بود که مسئولیت برنامه‌ریزی و رهبری دفاع از کیبوتص‌های نِگبا و یاد مُردخای را بر عهده داشت. دوبنو در یک حمله هوایی مصری به کیبوتص نگبا، اندکی پس از آغاز تهاجم مصر به جبهه جنوبی، کشته شد. نیروهای اسرائیلی در این عملیات از چهار تیپ پیاده و زرهی بهره گرفتند و با پشتیبانی نیروی هوایی، توپخانه و نیروی دریایی، توانستند بئرشبع و بخش‌های گسترده‌ای از نگو شمالی و مرکزی را تصرف کنند. اما بیابان نگو در جنوب که بر پایه طرح تقسیم سازمان ملل در ۱۹۴۷ به دولت یهودی اختصاص یافته بود، همچنان در دست نیروهای مصری باقی مانده بود. با وجود آتش‌بس دوم، مصری‌ها از عبور کاروان‌های یهودی به سوی نگو جلوگیری می‌کردند و مواضعی فراتر از خطوط تماس آتش‌بس را تصرف کرده بودند. عملیات ده بلا (با الهام از ده بلایی که بر پایه کتاب مقدس عبری خداوند بر مصریان فرستاد) در نشست هیئت دولت در ۶ اکتبر ۱۹۴۸ تصویب شد. بهانه آغاز عملیات، تیراندازی نیروهای مصری به کاروانی متشکل از ۱۶ کامیون در ۱۴ اکتبر ۱۹۴۸ بود. رالف بانچ که پس از ترور کنت فولکه برنادوت میانجی سازمان ملل شده بود، اظهار داشت: «عملیات نظامی [اسرائیل] در روزهای اخیر در مقیاسی بود که تنها پس از تدارکات قابل‌توجه امکان‌پذیر بود و به‌سختی می‌توان آن را اقدامی تلافی‌جویانه ساده در پاسخ به حمله به یک کاروان [اسرائیلی] دانست.» این عملیات هم‌زمان با عملیات ه‌هار (۱۸ تا ۲۴ اکتبر) بود که در آن تیپ ۱۰ هارئیل و تیپ ۶ اتزیوتی به روستاهای تحت کنترل مصر در امتداد دالان اورشلیم حمله بردند. افزون بر این، تمامی نیروی هوایی، نیروی دریایی و توپخانه اسرائیل در این عملیات به‌کار گرفته شدند. یک گردان از تیپ یفتاح خط آهن میان عریش و رفح و نیز راه‌های گوناگونی در منطقه غزه را مین‌گذاری کرد. شکافتن خطوط مصری دو گردان از تیپ گیواتی به جنوب شرقی عراق‌المنشیه (اکنون کریات گت) پیشروی کردند و جاده میان الفالوجه و بیت جبرین را قطع نمودند. مصری‌ها از لشکر عربی اردن که در شرق و پیرامون الخلیل مستقر بود درخواست یاری کردند اما این درخواست بی‌پاسخ ماند. | ## بخش 2: عملیات یوآو | تصرف بئرشبع بامدادان ۲۱ اکتبر، پس از دو شب حملات هوایی، تیپ نگب و تیپ ۸ زرهی از غرب به بئرشبع حمله بردند و نیروی دیگری از شمال به آن‌ها پیوست. پادگان ارتش مصر شامل ۵۰۰ سرباز با مقداری توپخانه سبک بود که پنج ساعت مقاومت کرد و سپس تسلیم شد. تصرف بئرشبع «عملیات موشه» نام گرفت، به یاد موشه آلبرت که در دفاع از بیت اشل محاصره‌شده کشته شده بود. آتش‌بس و ادامه درگیری‌ها آتش‌بسی برای ساعت ۱۵:۰۰ روز ۲۲ اکتبر اعلام شد، اما اسرائیلی‌ها برای بهره‌گیری از برتری خود به عملیات ادامه دادند. یک جیب مقاومت مصری با نزدیک به ۳۰۰۰ سرباز در الفالوجه نتوانست شکسته شود و تا پایان جنگ دوام آورد. پس از عقب‌نشینی مصری‌ها از اشدود (۲۸ اکتبر) و مجدل (۶ نوامبر) به سوی غزه، نوار ساحلی تا یاد مُردخای به تصرف نیروهای اسرائیلی درآمد. در ۹ نوامبر، دژ عراق سویدان تصرف و به افتخار عملیات به «دژ یوآو» تغییر نام داده شد. کشتار الدوایمه در ۲۹ اکتبر، سربازان گردان ۸۹ از تیپ ۸ زرهی پس از ورود به روستای الدوایمه کشتاری گسترده انجام دادند که در آن ۸۰ تا بیش از ۲۰۰ فلسطینی کشته شدند. بن گوریون این درخواست را رد کرد؛ بخشی به دلیل توافق ضمنی با پادشاه اردن دربارهٔ کرانه باختری و بخشی از بیم دخالت بریتانیا. پروژه امداد پناهندگان سازمان ملل گزارش داد که شمار آوارگان فلسطینی در نوار غزه در پی عملیات یوآو از ۱۰۰٬۰۰۰ به ۲۳۰٬۰۰۰ نفر افزایش یافته‌است. روستاهای عربی تصرف‌شده نامجمعیت (۱۹۴۴/۴۵)تاریخنیروهای مدافعتیپ مهاجمیادداشت بیت عفا ۷۰۰ نیمه دوم اکتبر ۱۹۴۸ ارتش مصر نامشخص نخست در ژوئیه توسط تیپ گیواتی تصرف شده بود. بیت طیما ۱٬۰۶۰ ۱۱/۱۹ اکتبر نیروهای سعودی و شبه‌نظامیان فلسطینی تیپ ۸۴ گیواتی پیش از تصرف با هواپیما و توپخانه بمباران شد. حلیقات ۴۲۰ ۱۹ اکتبر ارتش مصر: ۶۰۰ سرباز تیپ ۸۴ گیواتی پیش‌تر در عملیات باراک تصرف شده بود. | ## بخش 3: عملیات یوآو | کوکبا ۶۸۰ ۲۰ اکتبر نیروهای سعودی تیپ ۸۴ گیواتی در خط مقدم بود و چندین بار دست‌به‌دست شد. بئرشبع ۵٬۵۷۰ ۲۱ اکتبر ارتش مصر تیپ ۸ زرهی هاتیفا شمونه، تیپ ۱۲ نگب ساکنان عرب اخراج شدند؛ منطقه حفاظتی ۱۰ کیلومتری بر بدوها اعمال شد. رعنا ۱۹۰ ۲۲–۲۳ اکتبر نامشخص تیپ ۸۴ گیواتی ساکنان باقی‌مانده اخراج و روستا ویران شد. کدنه ۴۵۰ ۲۲–۲۳ اکتبر ارتش آزادی‌بخش عرب، داوطلبان اخوان‌المسلمین و شبه‌نظامیان محلی تیپ ۸۴ گیواتی تخلیه و ویران شد. عجور ۳٬۷۳۰ ۲۳ اکتبر نامشخص گردان ۴، تیپ ۸۴ گیواتی بیشتر ساکنان پیش‌تر گریخته بودند. دیرالدبان ۷۳۰ ۲۳–۲۴ اکتبر بدون مدافع تیپ ۸۴ گیواتی بیشتر ساکنان گریختند و برخی اخراج شدند. بیت جبرین ۲٬۴۳۰ ۲۴ اکتبر واحدی از ارتش مصر تیپ ۸۴ گیواتی از ۱۸ اکتبر بارها بمباران هوایی شد. القبیبه ۱٬۰۶۰ ۲۸ اکتبر بدون مدافع تیپ ۸۴ گیواتی یا تیپ ۱۰ هارئیل ساکنان گریختند و روستا ویران شد. اسدود ۴٬۹۱۰ (شامل ۲۹۰ یهودی) ۲۸ اکتبر عقب‌نشینی مصری‌ها تیپ ۸۴ گیواتی سه شب بمباران هوایی شد. دیرسنید ۷۳۰ اواخر اکتبر ارتش مصر، گردان ۹ شامل جمال عبدالناصر نامشخص بمباران هوایی در آغاز عملیات. حمامه ۵٬۰۷۰ (شامل ۶۰ یهودی) ۴ نوامبر ارتش مصر تیپ ۸۴ گیواتی ساکنان گریختند یا اخراج شدند. مجدل (اشکلون) ۹٬۹۱۰ ۴ نوامبر ارتش مصر تیپ ۸۴ گیواتی، تیپ ۱۲ نگب، تیپ ۱۱ یفتاح ساکنانی که مانده یا بازگشته بودند سرانجام در ۱۹۵۰ اخراج شدند. | ## جمع‌بندی | بیت جرجا ۹۴۰ ۴–۵ نوامبر نامشخص تیپ ۸۴ گیواتی، تیپ ۱۲ نگب، تیپ ۱۱ یفتاح ساکنان گریختند یا اخراج شدند.