موضوع مقاله: زد ویو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زد ویو | مقدمه: زد ویو (Z-Wave) پروتکل ارتباطات بی‌سیم است که به‌طور عمده برای اتوماسیون ساختمان‌های مسکونی و تجاری استفاده می‌شود. | ## بخش 1: زد ویو | این پروتکل یک شبکه مش است که از امواج رادیویی کم‌مصرف برای ارتباط بین دستگاه‌ها استفاده می‌کند، و امکان کنترل بی‌سیم دستگاه‌های خانه هوشمند مانند چراغ‌های هوشمند، سیستم‌های امنیتی، ترموستات‌ها، حسگرها، قفل‌های هوشمند درب و بازکن‌های درب گاراژ را فراهم می‌کند. مانند دیگر پروتکل‌ها و سیستم‌هایی که برای بازارهای مسکونی، تجاری، MDU (ساختمان‌های چندواحدی) و ساختمان‌ها طراحی شده‌اند، یک سیستم زد ویو می‌تواند از طریق تلفن هوشمند، تبلت یا کامپیوتر کنترل شود و به‌صورت محلی از طریق بلندگوی هوشمند، کلید بی‌سیم (Keyfob) یا پانل دیواری که به یک دروازه (Gateway) یا دستگاه کنترل مرکزی زد ویو متصل است، قابل مدیریت باشد. تعداد محصولات سازگار با زد ویو در حال افزایش است؛ بیش از 1,700 محصول در سال 2017، بیش از 2,600 محصول تا سال 2019، و بیش از 4,000 محصول تا سال 2022. تاریخچه پروتکل زد ویو در سال 1999 توسط شرکت دانمارکی Zensys که در کپنهاگ مستقر بود، توسعه یافت. در همان سال، Zensys یک سیستم کنترل روشنایی برای مصرف‌کنندگان معرفی کرد که بعدها به زد ویو تبدیل شد، یک پروتکل اختصاصی اتوماسیون خانگی مبتنی بر سیستم روی تراشه (SoC) در یک باند فرکانس بدون مجوز در محدوده 900 مگاهرتز. تراشه سری 700 در سال 2019 عرضه شد و توانایی ارتباط مستقیم تا 100 متر از نقطه به نقطه یا 800 متر در کل شبکه زد ویو ، عمر باتری تا 10 سال و همچنین فناوری‌های S2 و SmartStart را ارائه کرد. آن‌ها ائتلاف زد ویو را تشکیل دادند که هدف آن ترویج استفاده از فناوری زد ویو بود و تمامی محصولات تأیید شده توسط شرکت‌های عضو ائتلاف با یکدیگر سازگار بودند. در سال 2005، تنها شش محصول در بازار وجود داشت که از فناوری زد ویو استفاده می‌کردند. تا سال 2012، با افزایش محبوبیت فناوری خانه‌های هوشمند، تقریباً 600 محصول مبتنی بر زد ویو در ایالات متحده در دسترس بود. تا ژوئن 2022، بیش از 4,000 محصول تأیید شده زد ویو که با یکدیگر سازگار هستند، وجود دارد. قابلیت همکاری قابلیت همکاری Z-Wave در لایه کاربردی تضمین می‌کند که دستگاه‌ها می‌توانند اطلاعات را به اشتراک بگذارند و تمامی سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای زد ویو با یکدیگر کار کنند. فناوری شبکه مش بی‌سیم آن به هر گره (Node) اجازه می‌دهد که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم با گره‌های مجاور صحبت کرده و سایر گره‌ها را کنترل کند. گره‌هایی که در محدوده قرار دارند، به‌طور مستقیم با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. | ## بخش 2: زد ویو | اگر گره‌ها در محدوده نباشند، می‌توانند از طریق یک گره دیگر که در محدوده هر دو قرار دارد، به اطلاعات دسترسی پیدا کنند و آن را مبادله کنند. در سپتامبر 2016، بخش‌هایی از فناوری زد ویو عمومی شد، زمانی که مالک آن در آن زمان، یعنی Sigma Designs، نسخه عمومی لایه قابلیت همکاری زد ویو را منتشر کرد و نرم‌افزار آن به کتابخانه متن‌باز زد ویو اضافه شد. در دسترس بودن نسخه متن‌باز به توسعه‌دهندگان نرم‌افزار اجازه می‌دهد تا زد ویو را با محدودیت‌های کمتری در دستگاه‌ها ادغام کنند. امنیت S2، Z/IP برای انتقال سیگنال‌های زد ویو از طریق شبکه‌های IP و میان‌افزار زد ویو از سال 2016 به صورت متن‌باز ارائه شده‌اند. در سال 2020، ائتلاف زد ویو مشخصاتش را تصویب کرد و توسعه آن را به جامعه متن‌باز گسترش داد. استانداردها و ائتلاف زد ویو ائتلاف زد ویو که در سال 2005 تأسیس شد و در سال 2020 به‌عنوان یک سازمان غیرانتفاعی دوباره ثبت گردید، یک سازمان توسعه استاندارد مبتنی بر اعضا است که به توسعه بازار، مشخصات فنی زد ویو ، تأیید دستگاه‌ها و آموزش درباره این فناوری اختصاص دارد. ائتلاف زد ویو یک کنسرسیوم متشکل از بیش از 300 شرکت در بازار فناوری‌های متصل مسکونی و تجاری است. این ائتلاف دستگاه‌ها را براساس استانداردهایی تأیید می‌کند که قابلیت همکاری با تمام نسل‌های دستگاه‌های Z-Wave را با سازگاری کامل به عقب تضمین می‌کند. این استانداردها شامل مشخصاتی برای قابلیت اطمینان، برد، مصرف انرژی و قابلیت همکاری دستگاه‌ها هستند. در اکتبر 2013، یک پروتکل و برنامه تأیید قابلیت همکاری جدید با نام زد ویو پلاس(Z-Wave Plus) معرفی شد که براساس ویژگی‌های جدید و استانداردهای بالاتر قابلیت همکاری طراحی شده بود و برای سیستم روی تراشه (SoC) سری 500 الزامی بود. همچنین شامل برخی از ویژگی‌هایی بود که از سال 2012 برای تراشه‌های سری 300/400 در دسترس بودند. تحت SDO، سطوح عضویت جدید، گروه‌های کاری و کمیته‌هایی شامل گروه‌های فنی برای ویژگی‌های خاص، و گروه‌های مربوط به تأیید، امنیت و بازاریابی ایجاد شد. در دسامبر 2019، Silicon Labs اعلام کرد که مشخصات زد ویو را به‌عنوان یک استاندارد بی‌سیم متن‌باز منتشر خواهد کرد تا توسط ائتلاف زد ویو تأیید شود. | ## بخش 3: زد ویو | یک آسیب‌پذیری اولیه در قفل‌های درب زد ویو با رمزگذاری AES کشف شد که می‌توانست به‌صورت از راه دور مورد سوءاستفاده قرار گیرد تا درها بدون نیاز به دانستن کلیدهای رمزگشایی باز شوند. به دلیل تغییر کلیدها، پیام‌های شبکه بعدی، مانند پیام "در باز است"، توسط کنترلر شبکه نادیده گرفته می‌شدند. این آسیب‌پذیری ناشی از نقصی در مشخصات پروتکل زد ویو نبود، بلکه یک خطای پیاده‌سازی توسط سازنده قفل‌های در بود. در 17 نوامبر 2016، ائتلاف زد ویو استانداردهای امنیتی قوی‌تری را برای دستگاه‌هایی که از تاریخ 2 آوریل 2017 تأییدیه زد ویو دریافت می‌کنند، اعلام کرد. S2 استانداردهای رمزنگاری برای انتقالات بین گره‌ها را تقویت کرده و فرآیندهای جفت‌سازی جدیدی را برای هر دستگاه الزامی می‌کند که شامل استفاده از کدهای PIN یا QR منحصر به‌فرد بر روی هر دستگاه است. این لایه جدید احراز هویت برای جلوگیری از دسترسی هکرها به دستگاه‌های بدون امنیت یا ضعیف طراحی شده است. طبق گفته ائتلاف زد ویو ، این استاندارد امنیتی جدید، پیشرفته‌ترین امنیت موجود در بازار برای دستگاه‌ها، کنترلرها، درگاه‌ها و هاب‌های خانه هوشمند است. در سال 2022، محققان چندین آسیب‌پذیری در چیپ‌ست‌های زد ویو تا سری 700 را منتشر کردند. این آسیب‌پذیری‌ها بر اساس استفاده از یک ابزار Fuzzer متن‌باز مخصوص پروتکل بودند. در نتیجه، بسته به نوع چیپ‌ست و دستگاه، یک مهاجم در محدوده رادیویی زد ویو می‌تواند خدمات را مختل کند، باعث خرابی دستگاه‌ها شود، باتری‌ها را تخلیه کند، ترافیک را رهگیری، مشاهده یا بازپخش کند، و دستگاه‌های آسیب‌پذیر را کنترل کند. دستگاه‌های زد ویو با چیپ‌ست‌های سری 100، 200 و 300 نمی‌توانند برای رفع این آسیب‌پذیری‌ها به‌روزرسانی شوند. | ## جمع‌بندی | اما برای دستگاه‌های دارای چیپ‌ست‌های سری 500 و 700، این آسیب‌پذیری‌ها می‌توانند از طریق به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری کاهش یابند.