موضوع مقاله: تنگه سومبا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تنگه سومبا | مقدمه: این تنگه، جزیرهٔ سومبا را از جزایر اصلی فلورس و سامباوا جدا می‌کند و همچنین جزایر کوچک‌تری همچون جزیره کومودو و رینکا را نیز در بر می‌گیرد. | ## بخش 1: تنگه سومبا | نزدیک‌ترین همسایگان سومبا در آن سوی تنگه، دو جزیره هم‌اندازهٔ سومبا یعنی سامباوا و فلورس هستند، به‌علاوه گروهی از جزایر کوچکتر که برجسته‌ترین آن‌ها جزیره کومودو و رینکا می‌باشند. برخلاف اغلب تنگه‌های این بخش از اندونزی که از شمال به جنوب امتداد دارند و اقیانوس‌های آرام و هند را به هم متصل می‌کنند، تنگه سومبا از غرب به شرق کشیده شده است و دریای میان‌جزیره‌ای ساوو (که بخشی از اقیانوس هند است) را به پهنهٔ اصلی همان اقیانوس پیوند می‌دهد. در شمال این تنگه، مرز آن با تنگه‌های بین‌اقیانوسی ساپه، لینتا و مولو هم‌مرز است؛ این تنگه‌ها به ترتیب میان سامباوا و کومودو، کومودو و رینکا، و رینکا و فلورس قرار دارند. سومبا عریض‌ترین تنگه در میان تنگه‌های سوندای کوچک است؛ کم‌عرض‌ترین بخش آن، بین جنوبی‌ترین نقطه فلورس و شمالی‌ترین نقطه سومبا، دست‌کم ۴۵ کیلومتر پهنا دارد. کرانه‌های جنوبی (در سمت سومبا) نسبتاً صاف‌اند، در حالی‌که کرانه‌های شمالی، به‌ویژه در بخش جنوب‌غربی سامباوا، بریدگی‌های بیشتری دارند و خلیج‌های چشمگیری در آن‌ها دیده می‌شود. تنها جزیره‌ای که در داخل خود تنگه سومبا قرار دارد، جزیرهٔ مولس (اندونزیایی: Pulau Mules) است که در چند کیلومتری جنوب کرانه فلورس واقع شده است. تنگه سومبا همچنین مرز اداری میان دو استان اندونزی، یعنی «سوندای کوچک غربی» و «سوندای کوچک شرقی» را تشکیل می‌دهد. جزیره سامباوا به استان نخست، و سومبا به همراه جزایر دیگرِ مشرف به شمال تنگه، به استان دوم تعلق دارند. | ## بخش 2: تنگه سومبا | عمق آب در فاصلهٔ ۲ تا ۳ کیلومتری از ساحل معمولاً بیش از ۲۰۰ متر است و بیشینهٔ عمق آن دست‌کم به ۹۰۰ متر می‌رسد. در فصل موسمی شمال‌غربی (ژانویه تا مارس)، دمای میانگین آب آن حداقل ۳۰ درجه سانتی‌گراد است که ۱ تا ۳ درجه بالاتر از تنگه‌های مجاور است. همچنین این تنگه شورترین آب را در میان تنگه‌های منطقه دارد، با شوری دست‌کم ۳۵ در هزار (در مقایسه با ۳۳ تا ۳۴ در هزار در سایر تنگه‌ها). این تنگه جریان‌هایی را هدایت می‌کند که از دریاهای باندو، آمبای و ساوو عبور می‌کنند. الگوی این جریان‌ها بر اساس فصل تغییر می‌کند، اما در مجموع حجم آبی که از اقیانوس آرام به اقیانوس هند می‌رود، بسیار بیشتر از جریان‌های معکوس است. بخشی از این تنگه که در نزدیکی جزایر کومودو و رینکا قرار دارد، از آغاز دهه ۱۹۹۰ جزو پارک ملی کومودو محسوب می‌شود که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. در سال ۲۰۰۹، وزارت امور دریایی و شیلات اندونزی با همکاری صندوق جهانی طبیعت، بزرگ‌ترین پارک ملی دریایی جنوب‌شرق آسیا را با وسعتی بیش از ۳۵ هزار کیلومتر مربع ایجاد کرد. این پارک شامل بخش‌هایی از دریای ساوو و مناطق پیرامونی آن، از جمله بخش مهمی از تنگه سومبا بین فلورس و سومبا (با مساحتی بیش از ۵۵۰۰ کیلومتر مربع) است. | ## بخش 3: تنگه سومبا | هدف از این اقدام، حفاظت از گونه‌های نهنگ (حداقل ۱۴ گونه) و همچنین حفظ تنوع زیستی شامل ۳۳۶ گونه ماهی و بیش از ۵۰۰ گونه مرجان عنوان شده است. اهمیت اقتصادی و ترابری شرایط مساعد ناوبری همچون پهنای زیاد، عمق قابل توجه و نبود آب‌سنگ‌های خطرناک باعث شده تنگه سومبا مسیر مهمی برای کشتیرانی باشد. کشتی‌هایی که بنادر جنوب‌غربی و جنوب‌شرقی اندونزی را به هم پیوند می‌دهند از این تنگه عبور می‌کنند. در جریان جنگ جهانی دوم، ناوگان‌های دریایی دو طرف در نبرد اقیانوس آرام بارها از این تنگه استفاده کردند و در فضای هوایی آن نیز نبردهای هوایی رخ داد. خدمهٔ آن شامل چهار نفر، از جمله قهرمان مسابقات موتورسواری اسپیدوی جهان در سال ۱۹۳۶، «لاینل ون پراگ» بود که پس از سقوط، با شنا به‌مدت ۳۰ ساعت خود را به ساحل سومبا رساندند و نجات یافتند. در بخش‌هایی از این تنگه که جزو مناطق حفاظت‌شده نیستند، ماهیگیری به‌شکلی فعال جریان دارد. | ## جمع‌بندی | گونه‌هایی مانند تُن‌ماهی راه‌راه، تُن شرقی کوچک و انواع گروپرها (سنگ‌ماهی‌ها) در این نواحی صید می‌شوند.