موضوع مقاله: موریس (شلی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # موریس (شلی) | مقدمه: این داستان در سال ۱۸۲۰ برای لورت تایگ، دخترِ دوستانش مارگارت کینگ و جورج ویلیام تایگ نوشته شد. | ## بخش 1: موریس (شلی) | متن داستان تا سال ۱۹۹۷ مفقود بود، تا اینکه نسخه‌ای از دست‌نویس آن در ایتالیا کشف شد. «موریس» روایت‌گر داستان پسربچه‌ای است در جستجوی خانه، که در مسیرش با مسافری برخورد می‌کند که در نهایت مشخص می‌شود پدر گمشده‌اش است. داستان با لحنی اندوهگین و از چند زاویهٔ دید روایت می‌شود و تمرکز آن بر مضمون فقدان، به‌ویژه جدایی والدین و فرزندان، است. مری شلی این مضمون تا حدی خودزندگی‌نامه‌ای را در دیگر آثار هم‌دوره‌اش نیز کاویده است، از جمله در رمان ماتیلدا و نمایشنامهٔ پروسرپاین. زبان سادهٔ این داستان بازتابی است از سبک ویلیام وردزورث، شاعر رمانتیک، که مری شلی هنگام نوشتن «موریس» آثارش را مطالعه می‌کرد. در سال ۱۸۱۴، مری شلیِ هفده‌ساله (که در آن زمان مری گادوین نام داشت) همراه با پرسی بیش شلی به قارهٔ اروپا گریخت؛ آن‌ها را کلر کلرمونت، خواهر ناتنی مری، همراهی می‌کرد. مری با فرزندی از پرسی باردار برگشت، اما نوزادشان مدت کوتاهی پس از تولد زودرس درگذشت. پرسی از خانواده‌اش طرد شده بود و حمایت مالی اندکی دریافت می‌کرد؛ به همین دلیل، همواره تحت فشار طلبکاران قرار داشت. این گروه تابستان ۱۸۱۶ را با لرد بایرون در کنار دریاچهٔ ژنو گذراندند؛ جایی که مری شلی فرانکنشتاین را نوشت. آن پاییز، همسر پرسی، هریت، خودکشی کرد و در دسامبر همان سال، پرسی و مری ازدواج کردند. کلرمونت با بایرون رابطه داشت و در ژانویهٔ ۱۸۱۷ از او دختری به نام آلگرا به دنیا آورد. کلر نیز بیش‌ازپیش نگران آلگرا بود، چرا که بایرون نه اجازهٔ ملاقات می‌داد و نه می‌گفت که دختر کجاست. در مسیر، با زوجی آشنا شدند که به آن‌ها کمک کرده و الهام‌بخششان شدند: لیدی مانت‌کشِل (که در گذشته مارگارت کینگ، شاگرد مشتاق مری ولستون‌کرفت، مادر مری شلی، بود) و جورج ویلیام تایگ، نظریه‌پرداز کشاورزی که به‌خاطر او خانواده‌اش را ترک کرده بود. هر دوی آن‌ها شاعر بودند و مانند خانوادهٔ شلی، جمهوری‌خواه و آزاداندیش محسوب می‌شدند. پس از سفر به فلورانس، مری شلی در نامه‌ای به لیدی مانت‌کشِل، سادگی و صراحت لورت را ستود.Qtd. مری شلی دو ماه پس از تولد پرسی فلورنس، از لورت دعوت کرد که در فلورانس نزد او بماند، اما مادر لورت طاقت دوری از دخترش را نداشت. | ## بخش 2: موریس (شلی) | در اوایل ۱۸۲۰، گروه به پیزا نقل مکان کرد و کلر به‌سان خواهری بزرگ‌تر برای لورت شد؛ او را به اپرا و کارناوال می‌برد. در تابستان، گروه باز هم نقل مکان کردند، این بار از پیزا به لیورنو، و مری شلی پژوهش برای رمان تاریخی‌اش والپرگا را آغاز کرد. بایرون که معتقد بود خانوادهٔ شلی والدینی سهل‌انگارند و مرگ فرزندانشان نتیجهٔ بی‌مبالاتی آن‌هاست، و همچنین نگران بود که فرزندان تربیت مذهبی مناسب نداشته باشند، همواره از اجازهٔ دیدار کلر با دخترشان خودداری می‌کرد.Seymour, 243. کلر کلرمونت و لورت روز تولد لورت را در پیزا با هم گذرانده بودند و روز بعد را نیز با مری شلی در کنار ساحل سپری کردند؛ این گردش ممکن است الهام‌بخش داستان موریس بوده باشد، که احتمالاً هدیهٔ تولدی برای لورت نیز به‌شمار می‌رفته است.Tomalin, "Introduction", 37. مری شلی پیشنهاد کرد که پدرش، فیلسوف ویلیام گادوین، موریس را در مجموعهٔ کتابخانهٔ کودکان و نوجوانان خود منتشر کند، اما او این پیشنهاد را نپذیرفت. یا اینکه شباهت زیادی به داستانی از کارولین بارنارد با عنوان پسر ماهیگیرِ ویماوث که او به‌تازگی در سال ۱۸۱۹ منتشر کرده بود، دارد.Seymour, 331. آدام مک‌لر در مقاله‌ای دربارهٔ موریس پیشنهاد می‌کند که شاید دلیل دیگر گادوین برای رد این داستان، «شباهت‌های قوی زندگی‌نامه‌ای» آن با تاریخچهٔ خانواده‌های شلی و گادوین بوده باشد.Mekler, 24. او در جعبه‌ای پر از کاغذهای قدیمی به‌دنبال «چیزی جالب» برای افزودن به نمایشگاهی دربارهٔ زمستان سال‌های ۱۸۲۷ تا ۱۸۲۸ می‌گشت—دورانی که شاعر جاکومو لئوپاردی از آنجا دیدار کرده و با لیدی مانت‌کشِل و دخترش دیدار کرده بود.Dazzi, "Preface", xiv. بخش‌هایی از این داستان نخستین بار در کتابی ایتالیایی دربارهٔ لیدی مانت‌کشِل به قلم ماریو کورلی در سال ۱۹۹۷ منتشر شد.Seymour, 559. یک سال بعد، کلر تاملین، زندگی‌نامه‌نویس پرسی شلی و مری ولستون‌کرفت، متن کامل داستان را همراه با مقدمه‌ای مفصل و نسخهٔ تایپی دست‌نویس آن منتشر کرد. او شاهد عبور دسته‌ای عزادار است و در میان آن‌ها پسربچه‌ای زیبا و اندوهگین را می‌بیند که در مراسم شرکت دارد. مسافر به مهمان‌خانه‌ای محلی می‌رود، جایی که یکی از روستاییان داستان موریس و «بارنت پیر» تازه‌درگذشته را برایش تعریف می‌کند. همسرش حدود یک سال پیش از دنیا رفته بود و بارنت پس از مرگ او دچار اندوه شدیدی شد، چرا که دیگر کسی نبود که به خانه‌اش بازگردد. روزی، موریس ظاهر شد و داوطلب شد تا در نبود او که به ماهیگیری می‌رفت، در کارهای خانه کمک کند. موریس فقیر و بیمار بود و توان انجام کارهای سنگین را نداشت، اما با جدیت کار می‌کرد. «بخش دوم» با آمدن برادر بارنت آغاز می‌شود که به موریس اطلاع می‌دهد باید تا یک هفته دیگر کلبه را ترک کند. | ## بخش 3: موریس (شلی) | روزی، همان مسافر دوباره به روستا بازمی‌گردد و به دنبال موریس می‌گردد؛ او به کلبه می‌رود و از موریس می‌خواهد که اجازه دهد شب را آنجا بماند. آن‌ها با هم گفتگو می‌کنند و موریس از تصمیمش برای ترک کلبه و یافتن کار در مزرعه می‌گوید. او از خانوادهٔ فقیرش تعریف می‌کند و اینکه نمی‌خواهد باری بر دوش آن‌ها باشد، و فاش می‌کند که پدرش او را کتک می‌زده، چون باور نداشته که موریس واقعاً بیمار است. مسافر و موریس کنار هم می‌نشینند و از طبیعت لذت می‌برند، و دربارهٔ زیبایی‌های زندگی روستایی و کتاب‌خواندن گفتگو می‌کنند. در کودکی، عاشق کتاب‌خواندن در فضای باز بوده و همیشه می‌خواسته بداند جهان چگونه کار می‌کند. روزی، آن دو فرزندشان را به پرستارش سپردند و خود برای گردش رفتند؛ اما پرستار در خواب فرورفت، و وقتی والدین بازگشتند، کودک ناپدید شده بود و دیگر هرگز پیدا نشد. پدر سال‌ها در جستجوی پسرش در روستاها می‌گشت، تا اینکه روزی با زنی به نام بانو اسمیتسون روبه‌رو شد؛ زنی که پسرش را دزدیده بود. او برای خشنود کردن همسر دریانوردش که آرزوی داشتن فرزند داشت، دروغ گفته بود که باردار است. کودک که به زندگی سخت دهقانی عادت نداشت، بیمار و ضعیف شد و شوهر آن زن که او را بی‌فایده می‌دانست، از او بیزار شد و کتکش می‌زد. او بازمی‌گردد و می‌بیند که کلبهٔ قدیمی ویران شده است؛ سپس کلبه‌ای نو برای خانواده‌ای فقیر از ماهیگیران می‌سازد، درست کنار جایگاه کلبهٔ قبلی. با این حال، مارینا وارنر در نقدی بر نسخهٔ کلر تاملین از موریس در نیویورک تایمز می‌نویسد که این داستان «فاقد آن جوشش خلاقانه، پیچیدگی اخلاقی و خیال‌پردازی تیره و گوتیکی است که در فرانکنشتاین دیده می‌شود».Warner, 8. کلر تاملین استدلال می‌کند که «وردزورث گویی بر فضای موریس سایه افکنده است، با زبان روشن و ساده‌اش، و با فضاسازی‌ای در میان مردم ساده‌دل و کارگران فقیر، در بسترهایی طبیعی از صخره‌ها، درختان، صخره‌ساحلی و کنار دریا».Tomalin, "Introduction", 15. این مضمون در داستان‌های کوتاه مری شلی چون سوگوار، چشمِ شیطانی، و زائران، همچنین در رمان لودور (۱۸۳۵) نیز بررسی شده است. مکلر معتقد است که داستان ممکن است نوعی انتقاد پوشیده از نامادری مری شلی، مری جین کلرمونت، باشد. بانو اسمیتسون به شوهرش دربارهٔ وضعیت فرزندی‌اش دروغ می‌گوید؛ که ممکن است اشاره‌ای باشد به گذشتهٔ مبهمِ دو فرزند نخست مری جین کلرمونت و «تمایل او به دروغ‌گویی».Mekler, 30.(کلرمونت خود را بیوه‌ای معرفی می‌کرد با فرزندانی مشروع، در حالی‌که واقعیت چنین نبود) مکلر گمان می‌کند که «در ربودنِ نخست‌زاده، بانو اسمیتسون به‌شکلی استعاری تکرار می‌کند آنچه مری جین انجام داد: غصب نقش مادریِ وارث مذکری که اصالتاً متعلق به مری ولستون‌کرفت بود». بازخوردها به‌گفتهٔ میراندا سیمور، نویسندهٔ زندگی‌نامهٔ مری شلی، هرچند خود داستان موریس «اثر بزرگی نبود… اما واکنش عمومی به کشف آن، بسیار بیشتر از مثلاً نامه‌های تازه‌یافتهٔ [پرسی] شلی و بایرون بود».Seymour, 559. | ## جمع‌بندی | او توضیح می‌دهد که این توجه عمومی به این دلیل بوده که مری شلی اکنون به‌عنوان یکی از نویسندگان برجستهٔ دورهٔ رمانتیک شناخته می‌شود، آثارش روزبه‌روز در دسترس‌تر شده‌اند، و نویسندگی او در فرانکنشتاین اغلب در رسانه‌های عمومی مورد اشاره قرار می‌گیرد.