موضوع مقاله: سایوز (ماهواره‌بر) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سایوز (ماهواره‌بر) | مقدمه: سایوز (، به معنی «اتحاد»، و با شاخص جی‌آرای‌یو 11A511) نام خانواده‌ای از موشک‌های ماهواره‌بر روسی و شوروی است که توسط OKB-1 توسعه یافته و توسط مرکز فضایی راکت پروگرس در سامارا، روسیه ساخته شده‌است. | ## بخش 1: سایوز (ماهواره‌بر) | سایوز با بیش از ۱۹۰۰ پرواز از زمان آغاز به کار خود در سال ۱۹۶۶، تا سال ۲۰۲۱ پرمصرف‌ترین ماهواره‌بر در جهان است. برای نزدیک به یک دهه، از آخرین پرواز شاتل فضایی در سال ۲۰۱۱ تا اولین مأموریت موشک فالکون ۹ اسپیس ایکس در سال ۲۰۲۰، موشک‌های سایوز تنها وسیله پرتابی بودند که قادر و مورد تأیید برای انتقال فضانوردان به ایستگاه فضایی بین‌المللی بودند. ماهواره‌بر سایوز به عنوان پرتابگر برای فضاپیمای خدمه‌دار سایوز به عنوان بخشی از برنامه فضایی سایوز، و همچنین برای پرتاب فضاپیمای تدارکاتی بدون سرنشین پروگرس به ایستگاه فضایی بین‌المللی و برای پرتاب‌های تجاری که توسط Starsem و Arianespace به بازار عرضه شده و اداره می‌شوند، استفاده می‌شود. تاریخچه اسب بارکش فضایی پرتابگر سایوز در سال ۱۹۶۶ معرفی شد که برگرفته از پرتابگر وستوک بود که خود بر اساس موشک بالستیک قاره‌پیمای 8K74 یا R-7a ساخته شد. این پرتابگر فضایی با بیش از ۱۷۰۰ بار پرواز، بسیار بیشتر از هر موشک دیگری به فضا پرتاب شده‌است. با وجود قدمت بالا، شاید به لطف سادگی طراحی آن، این خانواده راکت به دلیل هزینه کم و قابلیت اطمینان بالا قابل توجه بوده‌است. | ## بخش 2: سایوز (ماهواره‌بر) | سایوز / فرگات در اوایل دهه ۱۹۹۰، برنامه‌هایی برای بازطراحی گونه ای پرتابگر سایوز با یک استیج بالایی فرگات طراحی شد. اگرچه این طرح توسط Roscosmos و وزارت دفاع روسیه در سال ۱۹۹۳ تأیید شد و «روس» را به عنوان روسی سازی و مدرن سازی سایوز معرفی کرد و بعداً به سایوز-۲ تغییر نام داد، کمبود بودجه مانع اجرای این طرح شد. این طرح شامل یک Soyuz-U کمی اصلاح شده همراه با مرحله فوقانی فرگات، با ظرفیت حمل بار تا ۱۳۵۰ کیلوگرم تا مدار انتقالی زمین‌ایستا است. فضاپیمای سایوز که با پوشش پرتاب آن پوشیده شده‌است، در گوشه پایین سمت راست قرار دارد. این روش با روش مونتاژ عمودی که به عنوان مثال در Saturn V استفاده می‌شود، متفاوت است و یکی از ویژگی‌هایی است که آماده‌سازی سایوز برای پرتاب را ارزان‌تر می‌کند. مونتاژ یک موشک با موقعیت افقی نسبتاً ساده است زیرا همه ماژول‌ها به راحتی قابل دسترسی هستند. | ## بخش 3: سایوز (ماهواره‌بر) | مونتاژ موشک در موقعیت عمودی نیاز به یک آشیانه بلند ضد باد دارد که در زمان طراحی موشک، به دلیل اقتصاد شکست خورده اتحاد جماهیر شوروی، از نظر مالی امکان‌پذیر نبود. کل موشک توسط مکانیسم‌های باربر روی بوسترهای اتصال-تسمه‌ای که به هسته مرکزی متصل می‌شوند، بر روی سیستم پرتاب معلق می‌شود. این طرح شبیه شرایط پرواز است که در آن بوسترهای اتصال-تسمه‌ای، هسته مرکزی را به جلو می‌برند. مقاومت در برابر باد شدید یکی از ویژگی‌های مهم سیستم پرتاب است، زیرا استپ قزاقستان، جایی که سایت پرتاب بایکونور در آن قرار دارد، با طوفان‌های باد شناخته می‌شود. موتورها به‌وسیلهٔ مشعل‌های پایروتکنیک الکتریکی، که بر روی birch pole نصب شده‌اند، مشتعل می‌شوند که در حدود ۲۰ ثانیه، قبل از ورود اجزای سوخت به محفظه احتراق، مشتعل می‌شوند. پس از بیرون آمدن سرهای پشتیبان از شکاف تکیه گاه ویژه در بخش‌های دماغه اتصال تسمه‌ای، بوم‌ها و خرپاها از بدنه موشک جدا می‌شوند و روی محورهای پشتیبانی می‌چرخند و راه را برای بلند شدن موشک آزاد می‌کنند. | ## جمع‌بندی | هنگامی که موتورهای بوسترهای اتصال-تسمه‌ای متوقف می‌شوند، بوسترها بدون ایجاد ضربه سقوط می‌کنند و از آن جدا می‌شوند.