موضوع مقاله: آشپزی آسیای میانه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آشپزی آسیای میانه | مقدمه: مهاجرت مردم اویغور، اسلاو، کره ای، تاتارها، دونگان و آلمانی‌ها به این منطقه به تنوع آشپزی کمک کرده است. | ## بخش 1: آشپزی آسیای میانه | پس زمینه مردم کوچ نشین استپ اوراسیا رژیم غذایی ساده ای داشتند که عمدتاً بر اساس محصولات لبنی و تا حدی شکار و غذاهای گیاهی بود. کاوش‌های تمدن آمودریا در صحرای قره‌قوم ترکمنستان نشان می‌دهد که این مکان بین سال‌های ۲۴۰۰ تا ۱۳۰۰ قبل از میلاد اشغال شده است. شواهد باستان‌شناسی گیاه‌شناسی نشان داده است که انتشار محصولات در سراسر دره‌های کوهستانی و شهرهای واحه‌ای آسیای میانه در اوایل هزاره سوم قبل از میلاد ادامه داشت. اولین شواهد از غلات اهلی شده که توسط دامداران عشایری (۲۸۰۰ تا ۲۳۰۰ قبل از میلاد) به ارمغان می‌آید، در سایت‌های تاسباس و بگش در استپ کوهستانی قزاقستان یافت شده است. نفوذ آشپزی ترکی در کوفته‌های منتو، فرنی گندم به نام سمنو و انواع لبنیات دیده می‌شد. حتی پس از برهم خوردن فتوحات مغول در قرن سیزدهم، سنت‌های آشپزی ایرانی و ترکی در غذاهای کاخ عثمانی ادامه یافت و تا قرن بیستم باقی ماند. امپراتوری تیمور آخرین امپراتوری مهم آسیای میانه در قرن چهاردهم در نظر گرفته می‌شود که سرزمین‌های بغداد امروزی، رود ولگا و دهلی را پوشش می‌دهد. امپراتوری گورکانی که توسط بابر، یکی از نوادگان تیمور تأسیس شد، به دلیل دستاوردهای فرهنگی مورد توجه قرار گرفت، چرا که غذاهای پیچیده‌ای که عناصر هندی و ایرانی را در یک سبک منحصر به فرد ترکیب می‌کرد. از ادویه‌های معطر مانند جوز هندی و دارچین برای طعم دادن به غذاها استفاده می‌شد که با سس‌های غلیظ تهیه شده از ماست و آجیل خرد شده سرو می‌شد. | ## بخش 2: آشپزی آسیای میانه | غذاهای مدرن هندی به شدت تحت تأثیر غذاهای مغول قرار گرفت، از جمله گوشت تنوری کبابی و سس ماست. خصوصیات فرهنگ‌های آشپزی آسیای میانه را می‌توان به شرح زیر تقسیم کرد: عشایری یا شهری ارتفاعات یا دشت مغول، ترک یا ایرانی رژیم غذایی عشایری مبتنی بر گوشت و محصولات لبنی در ترکمنستان، قزاقستان و قرقیزستان یافت می‌شود. در حالی که گوشت بره و گاو، نان، پای پخته و رشته فرنگی خانگی در سرتاسر منطقه رایج است، بش برمک (غذای بره ای که با دست خورده می‌شود) و گوشت اسب فقط در برخی مناطق، عمدتاً قزاقستان و قرقیزستان، یافت می‌شود. تأثیر فرهنگی ایرانیان در آشپزی تاجیکی و جنوب ازبکستان دیده می‌شود و به شمال پاکستان و هند می‌رسد، جایی که برنج و سبزیجات خورش‌شده با ادویه‌ای دقیق‌تر است. چای سبز با خامه بیشتر در آشپزی قرقیزی رایج است، در حالی که چای سیاه در قزاقستان و ازبکستان رایج تر است. چایخانا یک چای‌خانه آسیای میانه است که مردم در آن جمع می‌شوند تا با همراه با خوردن چای با هم معاشرت کنند. غذاهای سنتی مانند شورپو (سوپ)، شیشلیک (گوشت کبابی)، مستوبا، مانتی، پلو و سامسا سرو می‌شود. این یک محصول لبنی تخمیر شده است که به‌طور سنتی از شیر مادیان یا شیر الاغ تهیه می‌شود. غذاهای کره ای نیز از طریق آشپزی کوریو-سرم بر غذاهای آسیای مرکزی تأثیر گذاشته است. | ## بخش 3: آشپزی آسیای میانه | کوریو-سرم، قومیت کره ای اتحاد جماهیر شوروی سابق، غذاهایی مانند مورکوچا را معرفی کرده‌اند که به‌طور قابل توجهی در سراسر اتحاد جماهیر شوروی سابق محبوب شده است. صدها گونه خربزه به صورت محلی در آسیای میانه رشد می‌کنند و آلو، سیب، زردآلو، گلابی، توت و گیلاس به صورت محلی در دسترس هستند. برای جشن‌های عید، گلوله‌های خمیر سرخ‌شده آغشته به شربت عسل به نام «چاک چاک» همراه با مارپیچ‌های خمیری که با پودر قند به نام «اوراما» نامیده می‌شود، به صورت تپه‌ایی روی هم می‌ریزند. بورتسوگ قرقیزستانی یک غذای خمیر سرخ شده مشابه است که در ترکمنستان بوغورساک و در قزاقستان باورساق نامیده می‌شود. میوه‌ها خربزه‌سانان منطقه شهرت دارند و گیلاس، سیب، آلو، هلو و انجیر نیز به صورت محلی کشت می‌شود. از آرد گندم برای تهیه نان‌های سنتی به نام تندیر نان، دامپلینگ به نام مانتی، کوفته‌های کوچکتر به نام چوچوارا و شیرینی‌های شکم پر به نام سامسا استفاده می‌شود. پلو نمادین‌ترین غذای آسیای میانه است که آشپزی ازبکی انواع مختلفی را ارائه می‌دهد و اغلب با حبوبات برای پروتئین افزوده مخلوط می‌شوند. | ## جمع‌بندی | سبزیجات رایج‌ترین سبزیجات شلغم، گوجه فرنگی، تربچه، پیاز، نخود فرنگی، فلفل قرمز و خیار هستند.