موضوع مقاله: ابوالقاسم اشرف الکتابی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ابوالقاسم اشرف الکتابی | مقدمه: ابوالقاسم اشرف‌الکُتّابی (۱ مهر ۱۳۰۳ – ۱۵ آذر ۱۳۹۸)ناشر، نیکوکار و نویسنده ایرانی بود. | ## بخش 1: ابوالقاسم اشرف الکتابی | پدرش محمد علی اشرف الکتابی، یک عالم دینی، خوشنویس و معلم بود، مادرش هم به معلمی می‌پرداخت. ابوالقاسم، تحصیلات مقدماتی را در مکتب خانه پدر گذراند و به مطالعه و یادگیری کتاب‌هایی همچون بوستان، گلستان، ناسخ التواریخ و نصاب الصبیان پرداخت اما در سنین کودکی پدرش را از دست داد. در سال ۱۳۲۲ به تهران آمد و در مؤسسهٔ چاپ و کتابفروشی علی اکبر علمی به عنوان حسابدار مشغول به کار شد. پس از حدود هشت سال، کار پیش علمی‌ها را رها کرد و یک مغازهٔ خواربار فروشی باز کرد اما بعد از زمانی، عبدالرحیم جعفری به او پیشنهاد همکاری داد. در سال ۱۳۴۱، «انتشارات اشرفی» را در تهران، میدان امام حسین، بنیان گذاشت و به چاپ و فروش کتاب پرداخت.همچنین، در سال ۱۳۷۲، محل انتشارات را به روبروی دانشگاه تهران انتقال داد. انتشارات اشرفی علت ورود به کار کتاب او در مصاحبه با یک پایگاه خبری، دلیل ورود خود به دنیای نشر و کتاب را این چنین توضیح می‌دهد و بیان می‌دارد: فعالیت ابوالقاسم اشرف الکتابی پس از پایان دادن به فعالیت خود نزد عبدالرحیم جعفری، و در سال ۱۳۴۱ اقدام به تأسیس انتشارات اشرفی کرد. در آن زمان همکاری خود را با احمد عطایی آغاز کرد و به خواستهٔ محمود بامداد، فرزند محمدعلی بامداد، کتاب «ادب چیست؟ ادیب کیست؟» را منتشر کرد در حدود همان سال‌ها کتابی با عنوان «دائره المعارف فرهنگ و هنر» در ۱۶۰۰ صفحه به چاپ رساند که مورد استقبال سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران قرار گرفت و از روی آن مسابقات تلویزیونی برگزار می‌شد.کتاب‌های انتشارات اشرفی علاوه بر فروش در کتابفروشی‌های تهران، در کتابفروشی‌های شهرهای مختلف نیز همانند مشهد، تربت‌حیدریه، تبریز، اهواز و آبادان فروخته می‌شد. وی یکی از اعضای هیئت بنیان‌گذاران اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران بوده و سومین نفری بود که از اتحادیه جواز رسمی دریافت کرد. در سال ۱۳۴۵ کتاب «بچهٔ آدم» توسط شورای کتاب کودک در لیست کتاب‌های برگزیده برای کودکان قرار گرفت که یکی از ده دفتر کتاب قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن می‌باشد. اشرف الکتابی همچنین در انجمن‌های نشر و مجامع فرهنگی حضور داشت و از حامیان حفظ و توسعه سنت‌های نشر در ایران به‌شمار می‌رفت. | ## بخش 2: ابوالقاسم اشرف الکتابی | این تلاش او برای انتشار کتاب بود که اشرف‌الکتابی را به یکی از چهره‌های مهم نشر ایران تبدیل کرد، او از سوی اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران به عنوان «پیش‌کسوت صنعت نشر در ایران» معرفی شد و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز به او عنوان «خادم فرهنگ نشر در کشور» را اعطا نمود. خاندان اشرف الکتابی خاندان اشرف الکتابی از شمار خاندان‌هایی است که به نشر و فروش کتاب مشغول هستند. اشرف‌الکتابی ادامه فعالیت و خدمات فرهنگی «نشر و فروش کتاب» را به فرزندان خود سپرد. فرزندان و انتشاراتی‌های تحت مدیریت آنها عبارت اند از: منوچهر اشرف الکتابی: «انتشارات کلمه» محمود اشرف الکتابی: «انتشارات فارابی» مرضیه اشرف الکتابی: «انتشارات واژه» ناصر اشرف الکتابی: «انتشارات پژوهش» امیر اشرف الکتابی: «انتشارات جهان دانش» حسن اشرف الکتابی: «انتشارات استاندارد» سلسله نشست‌های تاریخ شفاهی کتاب مؤسسهٔ خانه کتاب و ادبیات ایران در اردیبهشت ۱۳۹۶ در سلسله نشست‌های «تاریخ شفاهی کتاب» میزبان ابوالقاسم اشرف الکتابی بود و مصاحبهٔ با وی در جلد دوم تاریخ شفاهی کتاب به انتشار رسید. مراسم تجلیل از پدیدآورندگان و ناشران پیش‌کسوت در مراسم تجلیلی که از ناشران و پدیدآورندگان پیش‌کسوت در دومین روز از برگزاری بیست و نهمین نمایشگاه کتاب تهران، در سرای اهل قلم بیست و نهمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران برقرار شد، ابوالقاسم اشرف الکتابی نیز به علت «نقش به سزا در صنعت نشر» و «پیشگامی در نشر مدرن»، مورد تقدیر و تجلیل قرار گرفت. اقدامات او و همسرش در شهر خوانسار یک مسجد با نام «حضرت ولیعصر (عج)» احداث نمودند. از کتابخانهٔ شخصی وی به اهتمام منوچهر اشرف الکتابی، دو هزار جلد کتاب به «فرهنگسرای خوانسار» اهدا شد. با نگرش به کهولت سن وی، منوچهر اشرف الکتابی، کمک‌هایی نیز به خیریه‌های مختلف صورت داد. برخی از آثار منتشر شده توسط انتشارات اشرفی «قرآن» عبدالحسین هژیر - مهدی سهیلی - «حافظ تشریح»؛ ۲۳۰ صفحه - سال ۱۳۵۴(چاپ سوم). ژاک بنوا مشن، مهدی سمسار (مترجم) - «جهان در میان دو جنگ (جلد اول)»؛ ۳۱۳ صفحه - سال ۱۳۴۶. ژاک بنوا مشن، آلان بالوک، آدولف هیتلر - مهدی سمسار (مترجم) - «جهان در میان دو جنگ (جلد دوم)»؛ ۴۹۶ صفحه - سال ۱۳۴۶. | ## بخش 3: ابوالقاسم اشرف الکتابی | ابونصر فراهی - محمد جواد مشکور (ویراستار) - «نصاب الصبیان»؛ ۱۸۳ صفحه - سال ۱۳۶۱. محمد حسین تسبیحی - «مأموریت ادبی یا از خوانسار تا شیراز»؛ سال ۱۳۴۹ مهدی آذری یزدی - «قصه‌های تازه از کتاب‌های کهن» کنستان ویرژیل گورگیو - قاسم صنعوی (مترجم) - «گدایان معجزه»؛ ۲۹۶ صفحه - سال ۱۳۴۷. عبدالفتاح گرومرودی - «شرح مأموریت آجودانباشی، حسین خان نظام الدوله»؛ ۵۲۲ صفحه - سال ۱۳۵۶ رضا براهنی - «قصه‌نویسی»؛ ۷۳۴ صفحه - سال ۱۳۴۸. سلطان ستاری (نویسنده) - نادعلی همدانی (گردآورنده) - «پدرم ستار خان»؛ ۱۳۳ صفحه، سال ۱۳۵۵. عبدالعظیم قریب، ملک الشعرا بهار، بدیع الزمان فروزانفر، جلال همایی، رشید یاسمی - «کتاب دستور زبان فارسی(پنج استاد)»؛ ۲۷۴ صفحه - چاپ چهارم (سال ۱۳۶۶) ناصر احمدزاده (گردآورنده) - «نهج البلاغه»؛ ۴۴۱ صفحه - آبان ۱۳۸۶(تک جلدی). منصور کریمیان (گردآورنده) - «نهج الفصاحه»؛ ۷۷۶ صفحه - سال ۱۳۸۶.(در قطع‌های مختلفی چاپ شده است) (سید محمدکاظم شریعتمداری) - «توضیح المسائل». جمال میرصادقی - «چشم‌های من خسته»؛ ۱۶۵ صفحه - سال ۱۳۵۵ محمد مشیری - «نشان‌ها و مدال‌های ایران از آغاز سلطنت قاجاریه تا امروز»؛ سال ۱۳۵۴. مصطفی زمانی نجف‌آبادی - «مجموعهٔ دفاتر ده جلدی داستان‌های مصور اسلامی برای کودکان»؛ سال ۱۳۵۰. چارلز دیکنز - رضا همراه (مترجم) - «داوید کاپرفیلد»؛ ۴۴۴ صفحه - سال ۱۳۵۳ منوچهر لمعه - «کتاب فرهنگ عامیانه عشایر بویر احمدی و کهگیلویه»؛ سال ۱۳۴۹. به کوشش محمود سپاسی - «مجموعه ابیات برگزیده از سخنان حکیم نظامی گنجوی»؛ ۱۳۰ صفحه - سال ۱۳۴۸. | ## جمع‌بندی | آکادمیین ثارله - صمد خیر خواه و ایرج همایون پور (مترجم) - «ناپلئون»؛ ۳۹۱ صفحه - سال ۱۳۴۹.