موضوع مقاله: المنصوره (روستای ویران‌شده در طبریه فلسطین) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # المنصوره (روستای ویران‌شده در طبریه فلسطین) | مقدمه: المنصوره روستایی عربی فلسطینی در ناحیه طبریه بود که در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۱۰ مه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. | ## بخش 1: المنصوره (روستای ویران‌شده در طبریه فلسطین) | المنصوره بر دامنه‌های جنوبی کوه حَزور در ارتفاع ۲۲۵ تا ۳۰۰ متری از سطح دریا ساخته شده بود. وادی سلامه از باختر آن می‌گذشت و روستا بر درّه‌ای مشرف بود که سرشاخه‌ای از وادی الربادیه را تشکیل می‌داد و به دریاچه طبریه می‌ریخت. المنصوره در آغاز دهکده‌ای وابسته به روستای مجاور مُغار بود و در سرشماری‌ها معمولاً همراه با آن شمرده می‌شد. مساحت زمین‌های المنصوره و مُغار روی‌هم ۵۵٬۵۸۳ دونوم (نزدیک به ۵۵٫۶ کیلومتر مربع) بود. ساکنان به کشاورزی و به‌ویژه پرورش زیتون می‌پرداختند و مدرّج‌های کشاورزی (تراس) بر دامنه‌های پرشیب ساخته بودند. جغرافیا روستای المنصوره بر شیب تپه‌ای سنگی بنا شده بود و کوه حَزور در شمال آن سر برمی‌افراشت. در جنوب روستا دره‌ای قرار داشت که سرشاخه‌ای از وادی الربادیه از آن عبور کرده و به دریاچه طبریه (دریای جلیل) می‌ریخت. مساحت زمین‌های المنصوره و مُغار در مجموع ۵۵٬۵۸۳ دونوم بود که از این میان تنها یک دونوم متعلق به یهودیان و ۹٬۹۹۲ دونوم زمین عمومی و بقیه متعلق به عرب‌ها بود. | ## بخش 2: المنصوره (روستای ویران‌شده در طبریه فلسطین) | سطح زیر کشت ۲۶٬۲۱۷ دونوم بود؛ ۷٬۸۶۴ دونوم باغ و زمین آبی و ۱۸٬۳۵۲ دونوم زمین غلات. پیشینه دوره عثمانی المنصوره مانند سراسر فلسطین در سال ۱۵۱۷ به امپراتوری عثمانی ضمیمه شد. بر پایه دفتر (ثبت مالیاتی) سال ۱۵۹۶، این روستا در ناحیه (نَحیه) طَبَریه از سنجق صفد جای داشت و ۱۶ خانوار داشت که همگی مسلمان بودند. ساکنان مالیاتی ثابت به نرخ ۲۵ درصد بر فرآورده‌های کشاورزی از جمله گندم، جو، برنج، بز و کندوی عسل و نیز درآمدهای پراکنده می‌پرداختند؛ جمع مالیات ۵۳۰ آقچه بود.Rhode, 1979, p. 6 یادآوری می‌کند که دفتر بررسی‌شده از سنجق صفد نه مربوط به ۱۵۹۵/۶ بلکه مربوط به ۱۵۴۸/۹ است. در سال ۱۸۳۸، المنصوره به‌عنوان روستایی درزی در ناحیه «اِش‌شَغور» میان صفد، عکا و طبریه ثبت شد. در سال ۱۸۷۵ ویکتور گِرَن جمعیت روستا را ۲۰۰ تن درزی برآورد کرد و باغ‌های انجیر، لیمو و انار و نیز چشمه مهم عین‌المنصوره را توصیف نمود. در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات بریتانیا انجام دادند، مُغار و منصوره با هم جمعیتی برابر با ۱٬۳۷۷ تن داشتند: ۲۶۵ مسلمان، ۶۷۶ درزی و ۴۳۶ مسیحی. | ## بخش 3: المنصوره (روستای ویران‌شده در طبریه فلسطین) | در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت المنصوره و مغار روی‌هم ۱٬۷۳۳ تن در ۳۷۳ خانه مسکونی بود: ۳۰۷ مسلمان، ۵۴۹ مسیحی و ۸۷۷ درزی. در آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت المنصوره و مغار ۲٬۱۴۰ تن بود: ۹۰ مسلمان، ۸۰۰ مسیحی و ۱٬۲۵۰ نفر از دیگر گروه‌ها (عمدتاً درزی). جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن تاریخ و شرایط دقیق تصرف روستا و آوارگی ساکنانش به‌درستی دانسته نیست. بر پایه گزارش عارف العارف، سقوط المنصوره پیامد تضعیف‌کننده‌ای بر مردم صفد داشت که در ۱۰ مه ۱۹۴۸ سقوط کرد؛ بنابراین المنصوره احتمالاً چند روز پیش از آن افتاده بود. به گفته بنی موریس، روستای درزی مغار نزدیک به ۲۹ تا ۳۱ اکتبر سقوط کرد و ساکنان المنصوره احتمالاً در همان زمان گریختند. زمین‌های روستا دیرهنگام شهرک‌سازی شد: حازون (هازون) در ۱۹۶۹ در باختر، تفاشوت در ۱۹۸۰ در جنوب و کلانیت و راوید در ۱۹۸۱ بنیان‌گذاری شدند. | ## جمع‌بندی | در سال ۱۹۹۲ ولید خالدی آنچه از روستا بر جای مانده بود را چنین وصف کرد: «محوطه پوشیده از آوار و کاکتوس و درختان زیتون و علف‌های بلند است.