موضوع مقاله: شورای عالی روسیه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شورای عالی روسیه | مقدمه: شورای عالی روسیه — که در آغاز با نام شورای عالی RSFSR و سپس با نام شورای عالی فدراسیون روسیه شناخته می‌شد — بالاترین نهاد قدرت دولتی جمهوری سوسیالیستی فدراتیو شوروی روسیه از سال ۱۹۳۸ تا ۱۹۹۰ به‌شمار می‌رفت. | ## بخش 1: شورای عالی روسیه | در دوره ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۳، این نهاد به‌عنوان رکن دائمی عمل می‌کرد و وظایف قانونگذاری، اجرایی و نظارتی را بر عهده داشت. این نهاد در سال ۱۹۳۸ بر اساس ساختار شورای عالی اتحاد شوروی پایه‌گذاری شد و جای کنگره کشوری شوراها را به‌عنوان عالی‌ترین نهاد قدرت در روسیه گرفت. از دهه ۱۹۴۰، هیئت رئیسه شورای عالی و شورای وزیران جمهوری در عمارت پیشین کنت‌های اوسترمان در خیابان دلگاتسکایا مستقر بودند. در سال ۱۹۸۱ شورای عالی به ساختمانی ویژه در کنار خیابان کراسنوپرسنسکایا — معروف به خانه شوراها یا کاخ سفید (مسکو) — منتقل شد. شورای عالی روسیه در اکتبر ۱۹۹۳، در پی رویدادهای ، منحل شد و جای آن را مجلس فدرال (روسیه) — متشکل از شورای فدراسیون (روسیه) و دومای دولتی — گرفت. بر اساس قانون اساسی شوروی (۱۹۳۶) و قانون اساسی RSFSR (۱۹۳۷)، تمام اختیارات دولتی کنگره کشوری شوراها به شورای عالی RSFSR منتقل شد. اعضای شورا بر پایه رأی‌گیری همگانی، برابر و مستقیم با رأی مخفی از سوی شهروندان بالای ۱۸ سال — بدون تمایز جنسیتی، دینی یا ملیتی — برای دوره‌های چهار ساله (و از ۱۹۷۸ به بعد پنج ساله) برگزیده می‌شدند. در مجموع یازده دوره انتخاباتی برگزار شد و در همه آن‌ها اعضای حزب کمونیست اتحاد شوروی اکثریت را داشتند. | ## بخش 2: شورای عالی روسیه | از آنجا که حقوق شوروی اصل تفکیک قوا را رد می‌کرد، شورای عالی RSFSR تا سال ۱۹۸۹ به‌عنوان عالی‌ترین نهاد قدرت تعریف می‌شد که صلاحیت تصمیم‌گیری دربارهٔ هر موضوعی را که در حوزه اختیارات جمهوری بود داشت. رئیس هیئت رئیسه شورای عالی RSFSR پیش از ۱۹۹۰، رئیس از نظر رسمی رئیس دولت جمهوری سوسیالیستی فدراتیو شوروی روسیه به‌شمار می‌رفت، اما تنها اختیارات صوری داشت. برخلاف دیگر جمهوری‌های شوروی، RSFSR تا ۱۹۹۰ حزب کمونیست مستقل خود را نداشت و در نتیجه دارای دبیر اول مستقل هم نبود. رئیسان هیئت رئیسه شورای عالی RSFSR نام دوره۱۹ ژوئیه ۱۹۳۸ – ۴ مارس ۱۹۴۴ (سرپرست)۹ آوریل ۱۹۴۳ – ۴ مارس ۱۹۴۴نیکولای شوورنیک۴ مارس ۱۹۴۴ – ۲۵ ژوئن ۱۹۴۶۲۵ ژوئن ۱۹۴۶ – ۷ ژوئیه ۱۹۵۰۷ ژوئیه ۱۹۵۰ – ۱۶ آوریل ۱۹۵۹۱۶ آوریل – ۲۶ نوامبر ۱۹۵۹۲۶ نوامبر ۱۹۵۹ – ۲۰ دسامبر ۱۹۶۲۲۰ دسامبر ۱۹۶۲ – ۱۴ نوامبر ۱۹۶۶خالی(معاونان: و )۱۴ نوامبر – ۲۳ دسامبر ۱۹۶۶۲۳ دسامبر ۱۹۶۶ – ۲۶ مارس ۱۹۸۵۲۶ مارس ۱۹۸۵ – ۳ اکتبر ۱۹۸۸ویتالی وروتنیکوف۳ اکتبر ۱۹۸۸ – ۲۹ مه ۱۹۹۰ رئیسان شورای عالی RSFSR (۱۹۳۸–۱۹۹۰) نام دورهآندری ژدانف۱۵ ژوئیه ۱۹۳۸ – ۲۰ ژوئن ۱۹۴۷۲۰ ژوئن ۱۹۴۷ – ۱۴ مارس ۱۹۵۱۱۴ مارس ۱۹۵۱ – ۲۳ مارس ۱۹۵۵۲۳ مارس ۱۹۵۵ – ۱۵ آوریل ۱۹۵۹۱۵ آوریل ۱۹۵۹ – ۴ آوریل ۱۹۶۳۴ آوریل ۱۹۶۳ – ۱۱ آوریل ۱۹۶۷۱۱ آوریل ۱۹۶۷ – ۲۷ مه ۱۹۷۳۳۰ ژوئیه ۱۹۷۳ – ۲۵ مارس ۱۹۸۰۲۵ مارس ۱۹۸۰ – ۱۶ مه ۱۹۹۰ دوره ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۳ ساختار پس از پذیرش اصلاحیه‌های قانون اساسی RSFSR در اکتبر ۱۹۸۹، پست رئیس هیئت رئیسه شورای عالی حذف شد و از مه ۱۹۹۰ ریاست دولت مستقیماً به رئیس شورای عالی RSFSR منتقل گردید. از ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۳ شورای عالی از ۲۵۲ نماینده در دو اتاق برابر تشکیل می‌شد: به ریاست وِنیامین سوکولف و به ریاست رمضان عبداللطیف‌اف. این دومجلسی بودن تا حد زیادی ظاهری بود، چون تصمیمات اصلی به‌صورت مصوبه‌های مشترک و هم‌زمان دو اتاق گرفته می‌شد و بسیاری از میان هر دو اتاق مشترک بودند. شورای عالی دوازدهمین دوره که در ۱۹۹۰ انتخاب شده بود، نخستین پارلمان دائمی روسیه پس از سپتامبر ۱۹۱۷ به‌شمار می‌رفت. هیئت رئیسه کار شورای عالی را هیئت رئیسه‌ای هدایت می‌کرد که در آغاز هر دوره از میان نمایندگان برگزیده می‌شد. | ## بخش 3: شورای عالی روسیه | هیئت رئیسه شامل رئیس، ۱۷ معاون (از جمله یک معاون از هر جمهوری خودمختار)، دبیر و ۲۰ عضو بود. بر اساس اصلاحیه‌های ۱۹۸۹، هیئت رئیسه دیگر به‌صورت انتخابی جداگانه شکل نمی‌گرفت بلکه بر اساس سِمَت تشکیل می‌شد: رئیس شورای عالی، معاون اول، معاونان، روسای هر دو اتاق و روسای کمیته‌های دائمی. اختیارات از آنجا که حقوق شوروی اصل تفکیک قوا را نمی‌پذیرفت، شورای عالی تا ۱۹۸۹ اختیار رسیدگی به هر موضوعی در حوزه جمهوری را داشت. قانون اساسی ۱۹۷۸ در ماده ۱۰۴ مقرر می‌داشت که شورای عالی RSFSR صلاحیت تصمیم‌گیری دربارهٔ تمام موضوعاتی را دارد که قانون اساسی اتحاد شوروی و قانون اساسی جمهوری به آن محول کرده‌است. پس از آنکه در ۱۹۸۹ کنگره نمایندگان خلق به عالی‌ترین نهاد دولتی تبدیل شد، اختیارات شورای عالی به شرح زیر بازتعریف گردید: برگزاری انتخابات نمایندگان خلق و شوراهای محلی تأیید ترکیب کمیسیون مرکزی انتخابات انتصاب رئیس شورای وزیران و تأیید ترکیب آن انتخاب کمیته نظارت مردمی، دیوان عالی و قضات دادگاه‌های استانی رسیدگی منظم به گزارش‌های نهادها و مقامات منصوب تنظیم قوانین در زمینه‌های مالکیت، اقتصاد، بودجه، مالیات و محیط زیست تفسیر قوانین جمهوری تصویب بودجه دولتی و برنامه‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی تصویب و فسخ معاهدات بین‌المللی جمهوری انحلال در ۲۱ سپتامبر ۱۹۹۳ (۳۰ شهریور ۱۳۷۲)، رئیس‌جمهور روسیه با صدور فرمان شماره ۱۴۰۰ «دربارهٔ اصلاح گام‌به‌گام قانون اساسی» اختیارات کنگره نمایندگان خلق و شورای عالی را به تعلیق درآورد. با این حال در ۴ اکتبر ۱۹۹۳ (۱۲ مهر ۱۳۷۲)، نهادهای قانونگذار با بهره‌گیری از نیروی نظامی و زرهی منحل شدند. | ## جمع‌بندی | قانون اساسی جدید روسیه که در همه‌پرسی ۱۲ دسامبر ۱۹۹۳ (۲۱ آذر ۱۳۷۲) به تصویب رسید، هم شورای عالی و هم کنگره نمایندگان خلق را رسماً منحل اعلام کرد و مجلس فدرال (روسیه) را جایگزین آن‌ها ساخت.