موضوع مقاله: آشتی مسیحی-یهودی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آشتی مسیحی-یهودی | مقدمه: آشتی مسیحی-یهودی ، به تلاش‌هایی اشاره دارد که برای بهبود تفاهم و پذیرش میان مسیحیت و یهودیان صورت می‌گیرد. | ## بخش 1: آشتی مسیحی-یهودی | در سال‌های اخیر پیشرفت چشمگیری در زمینه آشتی به‌وجود آمده، به‌ویژه از سوی کلیسای کاتولیک، اما همچنین از سوی گروه‌های دیگر مسیحیت. پیشینه در پاسخ به هولوکاست (هرچند گزارش‌های پیشین‌تری از آشتی نیز وجود دارد) و موارد فراوان آزار یهودیان توسط مسیحیان در طول تاریخ (که برجسته‌ترین آن‌ها تاریخ یهودیان و جنگ‌های صلیبی و تفتیش عقاید است)، بسیاری از الهیدانان مسیحی، مورخان دین و مربیان در پی بهبود شناخت مسیحیان از یهودیت و آداب دینی یهودی برآمده‌اند. تبشیر تلاش مسیحیان برای تغییر دین یهودیان به مسیحیت موضوعی مهم در روابط مسیحی-یهودی است. پاپ بندیکت شانزدهم پیشنهاد کرد که کلیسا نباید یهودیان را هدف تلاش‌های تغییر دین قرار دهد، زیرا «اسرائیل در دست خداوند است که آن را در زمان مناسب به‌طور کامل نجات خواهد داد». کاتولیسیسم روم شورای دوم واتیکان، که معمولاً واتیکان دوم نامیده می‌شود و در سال ۱۹۶۵ به پایان رسید، نقش مهمی در تهیه سند داشت که در بخشی از آن آمده است: برای پیشبرد هدف آشتی، کلیسای کاتولیک در سال ۱۹۷۱ یک کمیته ارتباط کاتولیک-یهودی بین‌المللی داخلی و کمیته بین‌المللی یهودی برای مشورت‌های بین‌دینی تأسیس کرد. پس از نشست این کمیته در ۴ مه ۲۰۰۱، مقامات کلیسا اعلام کردند که شیوه پرداختن به یهودیت در حوزه‌های علمیه و مدارس کاتولیک را تغییر خواهند داد. این درک نوین از رابطه میان مسیحیان و یهودیان به‌ویژه در آیین تجدیدنظرشده جمعه خوب بازتاب یافته است. نیایش جمعه خوب در آیین رومی، کاتولیک‌ها را به دعا برای اینکه یهودیان «خائن» به «حقیقت» بگروند فرا می‌خواند. معنای باستانی واژه لاتین در آن زمینه «بی‌ایمان» بود، اما معادل انگلیسی آن perfidious در طول قرن‌ها به‌تدریج معنای «خیانتکار» به خود گرفته بود. برای رفع سوءتفاهم در این زمینه، پاپ پیوس دوازدهم در سال ۱۹۵۵ دستور داد که واژه لاتین در کتاب‌های آیینی کاتولیک دقیق‌تر به «بی‌ایمان» ترجمه شود تا نیایش در معنای اصلی خود فهمیده شود: دعا برای یهودیانی که دربارهٔ مسیح «بی‌ایمان» مانده‌اند. همین صفت در بسیاری از آیین‌های باستانی پذیرش غیرمسیحیان به کلیسای کاتولیک نیز به‌کار رفته بود. به دلیل پتانسیل پایدار برای سردرگمی و سوءتفاهم ناشی از فاصله گرفتن کاربرد انگلیسی از معنای اصلی لاتین، پاپ یوحنا بیست‌وسوم دستور داد صفت لاتین از نیایش جمعه خوب برای یهودیان حذف شود؛ در سال ۱۹۶۰ دستور داد از تمام آیین‌های پذیرش مغتسلان یهودی حذف گردد."Easier for Converts". اصطلاح «کاتولیک‌های سنت‌گرا» اغلب برای مسیحیان کاتولیکی به‌کار می‌رود که به‌ویژه پایبند سنت‌های باستانی کلیسا هستند؛ با این حال، گروه‌هایی نیز هستند که خود را «کاتولیک سنت‌گرا» می‌نامند و بسیاری از تغییرات پس از واتیکان دوم را رد می‌کنند، یا واتیکان دوم را شورایی نامعتبر می‌دانند، یا پس از واتیکان دوم کاملاً از کلیسای کاتولیک جدا شده‌اند. برخی از این کاتولیک‌ها بر این باورند که پاپ آن زمان و همه پاپ‌های پس از او اکثریت روحانیون و مؤمنان کاتولیک را به بدعت کشانده‌اند. آن‌ها گفتگوی بین‌دینی با یهودیان را غیرضروری و بالقوه منجر به «رقیق شدن» ایمان کاتولیک می‌دانند. در سال ۲۰۰۲، کمیسیون کتاب مقدسی پاپی سند «قوم یهود و کتب مقدس آن‌ها» را منتشر کرد. در این سند، کلیسای کاتولیک موضع کنونی خود دربارهٔ یهودیان و کتب مقدس آن‌ها را بیشتر روشن ساخت و گام‌های دقیقی برداشت تا از هرگونه خصومت کاتولیکی نسبت به یهودیان جلوگیری کند. می‌تواند برای ما مسیحیان محرکی نیرومند برای زنده نگه داشتن بعد فرجام‌شناختی ایمانمان باشد. تفاوت این است که برای ما آن‌که قرار است بیاید ویژگی‌های عیسایی را خواهد داشت که پیش از این آمده و اکنون در میان ما حضور دارد و فعال است.» کمیسیون ادامه می‌دهد: «بنابراین نمی‌توان گفت که یهودیان آنچه را در متن اعلام شده نمی‌بینند، بلکه مسیحی در پرتو مسیح و در روح، معنایی افزون را در متن کشف می‌کند که در آنجا پنهان بود.» در دسامبر ۲۰۱۵، سریر مقدس سندی ده‌هزار کلمه‌ای منتشر کرد که از جمله به این نکته اشاره داشت که یهودیان برای رسیدن به رستگاری نیازی به تغییر دین ندارند و کاتولیک‌ها باید با یهودیان برای مبارزه با یهودستیزی همکاری کنند. انتشار این سند بحث‌های داخلی شدیدی در کلیسای کاتولیک برانگیخت، زیرا به نظر می‌رسید با آموزه کلیسا («خارج از کلیسا رستگاری نیست») در تناقض است و چون کلیسا در سال ۱۹۸۵ الهیات دو-عهدی را رد کرده بود. | ## بخش 2: آشتی مسیحی-یهودی | واتیکان در پاسخ توضیح داد که بیانیه ۲۰۱۵ را نمی‌توان به‌عنوان یک بیانیه عقیدتی حاوی آموزه الزام‌آور کاتولیکی تلقی کرد. این رویداد بر بحث جاری در کلیسای کاتولیک دربارهٔ جانشینی‌گرایی و معنای «عهد قدیم» یهودیان در رابطه با عهد جدید مسیح تأکید کرد. در جریان بازدید از یک کنیسه، فرانسیس سخن پاپ ژان پل دوم را که یهودیان را «برادران بزرگ‌تر» مسیحیان می‌نامید تکرار کرد و افزود: «در واقع شما برادران و خواهران ما در ایمان هستید. همه ما به یک خانواده تعلق داریم، خانواده خدا در ادیان ابراهیمی، که ما، قوم او، را همراهی و حفاظت می‌کند.» کلیساهای پروتستان در حالی که تلاش‌هایی برای گفتگوی پروتستانی-یهودی در طول تاریخ وجود داشته، یکی از مهم‌ترین این گفتگوها در حدود قرن پانزدهم رخ داد؛ زمانی که عبری‌شناسان مسیحی پروتستان شروع به کشف و همدلی با قرائیم و شباهت‌های درک‌شده آن با متن‌گرایی کردند. این علاقه با تلاش‌های پروتستان‌ها برای همانند کردن مبارزات قرائیان در برابر یهودیان ربانی با مبارزات خودشان در برابر کلیسای کاتولیک گسترش یافت. عالم مسیحی یوهان اوپندورف از رهبر معنوی قرائیان، سلیمان بن هارون، دعوت کرد تا منشأ قرائیان را توضیح دهد، که وی این کار را در اثرش انجام داد. مردخای بن نیسان کتاب تاریخ‌نگارانه و را به درخواست یاکوب تریگلند و کارل دوازدهم نوشت. مردخای سلطانسکی در اثرش ادعا کرد که یهودیت قرائی مورد ستایش بودوئن یکم اورشلیم قرار گرفته که گفته بود: «شما که در ایمانتان به اسرائیل وفادارید، و در اعمالتان صادق، و در رفتارتان درستکار، و به مسیحیان بدی نکرده‌اید، چون در دوره معبد دوم[...] در اورشلیم نبودید، بنابراین شایسته است که در مناطق اروپایی در میان مسیحیان حضور داشته باشید و آن‌ها شما را دوست بدارند و بهره‌های بزرگ به شما دهند.» در اعلامیه دریبرگن (۱۹۹۱)، کمیسیون لوتری اروپایی دربارهٔ کلیسا و قوم یهود، «آموزش تحقیر» تاریخی مسیحی نسبت به یهودیان و یهودیت، و به‌ویژه مارتین لوتر و یهودی‌ستیزی را رد کرد و خواستار اصلاح شیوه کلیسا در پرتو این درک‌ها شد. گروه علمای مسیحی گروه علمای مسیحی در روابط مسیحی-یهودی، گروهی متشکل از ۲۲ عالم، الهیدان، مورخ و روحانی مسیحی از شش فرقه پروتستان و کلیسای کاتولیک است که برای «توسعه الهیات‌های مسیحی مناسب‌تر دربارهٔ رابطه کلیسا با یهودیت و قوم یهود» تلاش می‌کند. نگرش مسیحیان ارتدکس به قوم یهود در سازمان‌های شدیداً یهودستیز ارتدکس شرقی که در بلوک شرق پس از شوروی پدید آمدند دیده می‌شود. تلاش‌های مشترک شورای بین‌المللی مسیحیان و یهودیان (ICCJ) یک سازمان چتری متشکل از ۳۸ سازمان ملی گفتگوی یهودی-مسیحی در سراسر جهان است که بر اساس اصول ده نکته کنفرانس زیلیسبرگ اداره می‌شود؛ کنفرانسی که در سال ۱۹۴۷ برای بررسی بنیاد رابطه یهودستیزی در مسیحیت برگزار شد. این سند «هم دیدگاه‌های جداگانه یهودی و مسیحی دربارهٔ ارتباط و همکاری متقابل و هم دیدگاه مشترکی دربارهٔ پایه دینی مشترک برای یهودیان و مسیحیان به‌منظور همکاری برای جهانی بهتر را در بر می‌گیرد.[...] این ملاحظات زیربنای الهیاتی، فلسفی یا ایدئولوژیکی 'رسمی' ICCJ و سازمان‌های عضو آن نیستند، بلکه دعوتی هستند برای تأمل در اینکه کار ما اساساً دربارهٔ چیست. این شورا انجمنی از مراکز و مؤسسات در ایالات متحده و کانادا است که به تعمیق تفاهم متقابل میان یهودیان و مسیحیان اختصاص دارد. هرچند بیشتر این مراکز یا مؤسسات در ایالات متحده قرار دارند، اعضای وابسته‌ای از اروپا و اسرائیل نیز وجود دارند. نمایندگان سازمان‌ها و نهادهای دینی بزرگ مسیحی و یهودی در ایالات متحده نیز عضو هستند. یهودیت محافظه‌کار و یهودیت اصلاح‌گرا اکنون معمولاً در گفتگوی الهیاتی بین‌دینی شرکت می‌کنند؛ شمار کمی از خاخام‌های ارتدکس مدرن نیز در چنین گفتگوهایی شرکت دارند. موضع غالب ارتدکسی در این مسئله بر پایه موضع ربی جوزف سولوویچیک است؛ وی معتقد بود که مسیحیت و یهودیت «دو جامعه ایمانی هستند که ذاتاً در تضادند». از نظر او «زبان ایمان یک جامعه خاص برای فرد متعلق به جامعه ایمانی دیگر کاملاً نامفهوم است. از این رو تقابل باید نه در سطح الهیاتی، بلکه در سطح انسانی دنیوی صورت گیرد[...] دیدار بزرگ میان انسان و خدا امری مقدس، شخصی و خصوصی است که برای بیگانه نامفهوم است». وی معتقد بود که ارتباط میان یهودیان و مسیحیان نه‌تنها مجاز، بلکه دربارهٔ مسائل غیرالهیاتی مانند صلح و جنگ، مبارزه با فقر، تلاش برای آزادی مردم، مسائل اخلاقی و حقوق مدنی، و همکاری در برابر تهدید درک‌شده سکولاریسم «مطلوب و حتی ضروری» است. | ## بخش 3: آشتی مسیحی-یهودی | در نتیجه حکم او، گروه‌های یهودی ارتدکس در گفتگوهای بین‌دینی میان کلیسای کاتولیک و یهودیت همکاری نکردند و در گفتگوهای بین‌دینی بعدی میان گروه‌های مسیحی پروتستان و جامعه یهودی نیز شرکت نداشتند. دیدگاه‌های پاپ‌های نوین پاپ پاپ ژان پل دوم تلاش ویژه‌ای برای بهبود روابط میان مسیحیت (به‌ویژه کاتولیسیسم) و یهودیان کرد و اغلب به‌عنوان چهره‌ای کلیدی در گشودن گفتگو میان جوامع کاتولیک و یهودی شناخته می‌شود. او اولین پاپی بود که به‌طور رسمی از یک کنیسه بازدید کرد و از طرف کلیسای کاتولیک بابت اشتباهات تاریخی علیه یهودیان عذرخواهی رسمی کرد. الهیات او اغلب جنبه‌ای از دو-عهدی داشت و از یهودیت به‌عنوان «برادر بزرگ‌تر» مسیحیت یاد می‌کرد. پاپ پاپ بندیکت شانزدهم دیدگاه‌هایی بسیار مشابه برخی خاخام‌های ارتدکس ابراز کرد و در کتابی در سال ۲۰۰۴ با مارچلو پرا (که در آن زمان رئیس سنای ایتالیا بود) گفت که گفتگوی میان‌فرهنگی اغلب می‌تواند مثبت باشد، اما گفتگوی الهیاتی در عمل غیرممکن و نه همیشه مطلوب است. شورای ملی کنیسه‌ها شورای ملی کنیسه‌ها (NCS) مشارکتی از شاخه‌های غیرارتدکس یهودیت است. (یهودیان ارتدکس برای پیوستن دعوت شده‌اند، اما رهبران ارتدکس حکم داده‌اند که خاخام ارتدکس به‌عنوان اصلی دینی نمی‌تواند با خاخام‌های غیرارتدکس همکاری کند) این گروه با مسائل بین‌دینی سر و کار دارد و به‌طور منظم با نمایندگان کنفرانس اسقفان کاتولیک ایالات متحده، شورای ملی کلیساهای مسیح و فرقه‌ها و ادیان مختلف دیگر ملاقات می‌کند. تأملاتی درباره عهد و رسالت بیانیه‌ای است که به‌طور مشترک توسط NCS و کمیته اسقفان آمریکا برای امور اکومنیکال و بین‌دینی تهیه شده است. اخیراً، بیش از ۲۲۰ خاخام از همه شاخه‌های یهودیت سندی با عنوان («حقیقت را بگو») امضا کردند که از آن پس در برنامه‌های آموزش یهودی در سراسر ایالات متحده مورد استفاده قرار گرفته است. بیانیه خاخامی ارتدکس دربارهٔ مسیحیت در ۳ دسامبر ۲۰۱۵، مرکز تفاهم و همکاری یهودی-مسیحی (CJCUC) عریضه‌ای از خاخام‌های ارتدکس از سراسر جهان را پیش برد که خواستار افزایش مشارکت میان یهودیان و مسیحیان بودند. بیانیه بی‌سابقه خاخامی ارتدکس دربارهٔ مسیحیت با عنوان «انجام خواست پدرمان در آسمان: به‌سوی مشارکت میان یهودیان و مسیحیان»، در ابتدا توسط بیش از ۲۵ خاخام برجسته ارتدکس در اسرائیل، ایالات متحده و اروپا امضا شد و اکنون بیش از ۶۰ امضاکننده دارد. "میان اورشلیم و روم" در ۳۱ اوت ۲۰۱۷، نمایندگان کنفرانس خاخام‌های اروپا، شورای خاخامی آمریکا، و کمیسیون خاخام‌خانه بزرگ اسرائیل بیانیه‌ای با عنوان «میان اورشلیم و روم» را تهیه و به سریر مقدس تقدیم کردند. این سند به‌ویژه ادای احترام می‌کند به اعلامیه شورای دوم واتیکان ، که فصل چهارم آن «منشور کبیر» گفتگوی سریر مقدس با جهان یهودی است. بیانیه «میان اورشلیم و روم» تفاوت‌های الهیاتی میان دو سنت ایمانی را پنهان نمی‌کند، اما در عین حال اراده‌ای محکم برای همکاری نزدیک‌تر، اکنون و در آینده، ابراز می‌دارد. دولت اسپانیا به‌طور فعال سیاست آشتی با نسل‌های بازماندگان یهودیان اخراج‌شده خود را دنبال کرده است. در سال ۱۹۹۲، در مراسمی به مناسبت پانصدمین سالگرد فرمان اخراج، خوآن کارلوس یکم (با کپه بر سر) در کنار رئیس‌جمهور اسرائیل حییم هرتزوگ و اعضای جامعه یهودی در کنیسه بِث یعقوو (مادرید، اسپانیا) نماز گزارد. پادشاه گفت: «سفارد (نام عبری اسپانیا) دیگر دلتنگی نیست و نه جایی که یهودیان باید در آن احساس کنند گویی در خانه‌اند، زیرا اسپانیا-یهودیان در اسپانیا در خانه‌اند. آنچه اهمیت دارد اراده برای تحلیل و فرافکندن گذشته در قبال آینده ماست.» از نوامبر ۲۰۱۲، سفاردی‌ها حق دریافت خودکار قانون تابعیت اسپانیا را بدون نیاز به اقامت در اسپانیا به دست آوردند. پیش از نوامبر ۲۰۱۲، یهودیان سفاردی از قبل حق دریافت تابعیت اسپانیایی پس از دوره اقامت کاهش‌یافته دو ساله (در مقابل ده سال برای خارجیان) را داشتند. در حین پردازش تابعیت، یهودیان سفاردی مستحق حمایت کنسولی پادشاهی اسپانیا خواهند بود. | ## جمع‌بندی | این اسپانیا را تنها کشوری کرد که به جز قانون بازگشت به نسل‌های بازماندگان یهودیان تابعیت خودکار اعطا می‌کند.