موضوع مقاله: آموزش در گرجستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در گرجستان | مقدمه: بر اساس قوانین این کشور، آموزش رایگان و اجباری است و کودکان از سن ۶ تا ۱۴ سالگی ملزم به تحصیل هستند. | ## بخش 1: آموزش در گرجستان | قانون اساسی گرجستان تصریح می‌کند که آموزش رایگان است و هزینه‌های مرتبط با آن از جمله کتاب‌های درسی و رایانه‌های همراه از سوی دولت تأمین می‌شود. بیشتر نوجوانان در گرجستان انتظار می‌رود تا سن ۱۷ یا ۱۸ سالگی، در مجموع ۱۲ سال در مدرسه بمانند. نرخ باسوادی در گرجستان بسیار بالاست؛ بر پایه داده‌های سال ۲۰۱۵، ۹۹٫۸ درصد از جمعیت بالای ۱۵ سال باسواد هستند. زبان تدریس در بیشتر مدارس گرجی است، اما بیش از ۳۰۰ مدرسه به زبان‌های آذربایجانی، روسی و ارمنی نیز در این کشور فعالیت می‌کنند. در دوره میانه، نهادهای علمی مهمی چون آکادمی گلاتی بنیان گذاشته شدند که در رشد فرهنگ و دانش در منطقه نقش برجسته‌ای داشتند. در دوران معاصر، نظام آموزشی گرجستان دگرگونی‌های گسترده‌ای را پشت سر گذاشته و ساختار آن به آموزش ابتدایی، متوسطه و عالی تقسیم شده‌است. پیشینه دوران باستان در سده چهارم میلادی، در سرزمین گرجستان کنونی، در شهر فاسیس نزدیک به پوتی امروزی، «مدرسه عالی بلاغت» موسوم به آکادمی کولخیس پایه‌گذاری شد. سده‌های میانه در آغاز سده یازدهم میلادی، گرجستان به یک دولت متمرکز تبدیل شد که این امر بر رشد پیشه‌وری، بازرگانی و فرهنگ تأثیر گذاشت. آکادمی گلاتی که در سال ۱۱۰۶ میلادی (۴۸۵ هجری شمسی) به فرمان شاه داوید چهارم بانی پی‌ریزی شد، به یکی از بزرگ‌ترین مراکز علمی و آموزشی خاورمیانه بدل گشت. اندیشمندانی چون یوآنه پتریتسی و یوآنه شاوشلی در این آکادمی فعالیت می‌کردند و به ترجمه و آفرینش آثار اصیل می‌پرداختند. تأثیر نظام آموزشی اروپای غربی و امپراتوری بیزانس بر مدرسه‌های گرجستان سده‌های میانه بسیار چشمگیر بود. با این حال، در مدرسه‌ها از کتاب‌های آموزشی بهره گرفته می‌شد که سنت‌های ملی، ویژگی‌های تاریخی، زبانی و فرهنگی را نیز بازتاب می‌دادند. | ## بخش 2: آموزش در گرجستان | سده نوزدهم در سال ۱۸۰۴ میلادی (۱۱۸۳ هجری شمسی) در تفلیس مدرسه‌ای برای فرزندان اشراف گشوده شد که در سال ۱۸۳۰ (۱۲۰۹ هجری شمسی) به دبیرستان تبدیل گردید. این نخستین مدرسه رسمی غیردینی بود که چهره‌های برجسته‌ای از فرهنگ نوین گرجستان همچون گریگول اوربلیانی، دیمیتری کیپیانی و نیکولوز باراتاشویلی از آن برخاستند. در سال ۱۸۱۷ (۱۱۹۶ هجری شمسی) در تفلیس حوزه علمیه‌ای بنیان نهاده شد و از سال ۱۸۱۸ (۱۱۹۷ هجری شمسی) مدارس دینی ناحیه‌ای و محله‌ای شروع به کار کردند. در سال ۱۸۶۰ (۱۲۳۹ هجری شمسی) در گرجستان ۱۴۵ مؤسسه آموزشی از انواع مختلف وجود داشت که در مجموع ۷۸۵۰ دانش‌آموز داشتند. سده بیستم در سال‌های ۱۹۱۴–۱۹۱۵ میلادی، در سرزمین گرجستان کنونی ۱۷۶۵ مدرسه عمومی فعال بود که از این میان ۱۶۷۷ مدرسه ابتدایی بودند. با وجود کوشش‌های دولت برای بالا بردن شمار باسوادان، بی‌سوادی در میان بزرگسالان همچنان بالا بود. در سال ۱۹۵۹، کمیته مرکزی حزب کمونیست شوروی و شورای وزیران اتحاد شوروی قطعنامه‌ای دربارهٔ «اقدامات توسعه مدارس شبانه‌روزی در سال‌های ۱۹۵۹–۱۹۶۵» تصویب کرد که نقش مهمی در اجرای قانون آموزش اجباری همگانی داشت. در سال تحصیلی ۱۹۶۱–۱۹۶۲، ۵۷ مدرسه شبانه‌روزی در جمهوری شوروی سوسیالیستی گرجستان فعالیت می‌کردند و در آن‌ها ۱۵٬۸۰۰ دانش‌آموز تحصیل می‌کردند. در سال ۱۹۶۶ در ۴۶۸۵ مدرسه گرجستان شوروی بیش از ۹۲۷ هزار دانش‌آموز درس می‌خواندند و تا ۷۰ هزار آموزگار تدریس می‌کردند که نزدیک به ۷۵ درصد آن‌ها آموزش عالی داشتند. نظام آموزشی کنونی آموزش ابتدایی و متوسطه آموزش در گرجستان رایگان و برای کودکان ۶ تا ۱۴ ساله اجباری است. آموزش متوسطه سه سطح دارد: مدرسه ابتدایی (۶ سال)، مدرسه پایه (۳ سال) و دبیرستان (۳ سال). پس از پایان مدرسه پایه، دانش‌آموزان گواهینامه آموزش پایه دریافت می‌کنند و پس از اتمام کلاس دوازدهم، گواهینامه آموزش متوسطه کامل به آنان داده می‌شود. | ## بخش 3: آموزش در گرجستان | در سال ۱۹۹۶، نرخ ثبت‌نام ناخالص در آموزش ابتدایی ۸۸٫۲ درصد و نرخ خالص ۸۷ درصد بود. در سال ۲۰۰۱، شمار کودکانی که در آموزش ابتدایی شرکت نمی‌کردند به ۴۷٬۸۳۷ تن می‌رسید. درس‌های اجباری دربرمی‌گیرند: شیمی، فیزیک، زیست‌شناسی، جغرافیا، تاریخ، زبان و ادبیات گرجی، یک زبان خارجی و ریاضیات. مدارس توسط شوراهای امنا اداره می‌شوند که مدیران مدرسه را بنا بر پیشنهاد وزارت آموزش انتخاب می‌کنند. بر اساس داده‌های سال ۲۰۱۲، ۹۲٫۱ درصد از افراد ۵ تا ۱۴ ساله در مؤسسه‌های آموزشی حضور دارند. آموزش متوسطه حرفه‌ای پس از کلاس دهم می‌توان وارد مرحله نخست آموزش حرفه‌ای متوسطه شد. این آزمون چهار بخش دارد: مهارت‌های منطقی، زبان و ادبیات گرجی، زبان خارجی و یک درس انتخابی. چهار مقطع آموزش عالی در گرجستان وجود دارد: متخصص دیپلم‌دار (لیسانس مرحله اول) کارشناسی (بچلر) کارشناسی ارشد (ماستر) دکترا نظام نمره‌دهی بر پایه درصد (۱۰۰ درجه) و حروفی (از A تا F) است. زبان‌های آموزشی بیشتر مدارس به زبان گرجی تدریس می‌کنند؛ با این حال بیش از ۳۰۰ مدرسه به زبان‌های آذربایجانی، روسی و ارمنی در گرجستان فعالیت دارند. شهروندان گرجستانی که زبان مادری‌شان گرجی نیست، حق دارند بر اساس برنامه درسی به زبان مادری خود آموزش ببینند. در مدارس ویژه‌ای که برای کودکان با آسیب شنیداری و بینایی فعالیت می‌کنند، به ترتیب از زبان اشاره و خط بریل بهره گرفته می‌شود. | ## جمع‌بندی | حقوق آموزشی ابتکار اندازه‌گیری حقوق بشر (HRMI) نشان می‌دهد که گرجستان تنها ۹۴٫۳ درصد از آنچه باید بر اساس سطح درآمد خود برای حق آموزش تأمین کند را محقق می‌سازد.