موضوع مقاله: آموزش در اتیوپی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در اتیوپی | مقدمه: پیش از سال ۱۹۷۴ میلادی (۱۳۵۳ خورشیدی)، اتیوپی نرخ باسوادی زیر ۵۰ درصد داشت و در فراهم‌آوری مدارس و دانشگاه‌ها حتی در مقایسه با سایر کشورهای آفریقایی نیز وضعیت نامناسبی داشت. | ## بخش 1: آموزش در اتیوپی | پس از انقلاب اتیوپی، تأکید بر افزایش باسوادی در مناطق روستایی قرار گرفت و مواد درسی کاربردی و آموزش سوسیالیسم مورد توجه ویژه واقع شد. تا سال ۲۰۱۵ میلادی (۱۳۹۴ خورشیدی)، نرخ باسوادی به ۴۹٫۱ درصد رسید که همچنان در مقایسه با بیشتر کشورهای دیگر آفریقا پایین است. بیش از ۹۰ درصد کودکان ۷ ساله در مدارس ابتدایی ثبت‌نام می‌کنند اگرچه تنها نیمی از آنان هر دو چرخه را کامل می‌کنند. این وضعیت از منطقه‌ای به منطقه دیگر متفاوت است و در مناطق کشاورزی-دامپروری مانند منطقه سومالی و عفار و مناطق در حال رشد مانند گامبلا و بنیشنگول گموز پایین‌تر است. بهره‌گیری از مادری‌آموزی (آموزش به زبان مادری) در بسیاری از مدارس ابتدایی آغاز شده‌است، هرچند در مورد زبان‌های اقلیت کوچک با دشواری‌هایی روبرو است. پیشینه پیش از سده بیستم اگرچه وجود کتیبه‌ها نشان می‌دهد که سوادآموزی پیش از پذیرش مسیحیت به عنوان دین رسمی در اتیوپی آغاز شده بود، در زمان کهن‌ترین اسناد بازمانده، آموزش رسمی در کنترل کلیسا بود. 668 بر پایه آنچه ریچارد پنخرست آورده‌است، آموزش سنتی کلیسا با آموختن الفبا، یا به‌درستی‌تر، هجاها آغاز می‌شد که از ۲۶ نویسه پایه با هفت شکل مختلف برای نشان دادن واکه‌های گوناگون تشکیل می‌شد. یادگیری نوشتن نیز احتمالاً در همین زمان آغاز می‌شد و در دوره‌های جدیدتر ممکن بود اندکی حساب هم افزوده شود. مرحله چهارم با بررسی مزامیر داوود آغاز می‌شد و نقطه عطف مهمی در آموزش کودک به‌شمار می‌رفت که والدین با جشنی که در آن معلم، کشیش، خویشاوندان و همسایگان دعوت می‌شدند، آن را گرامی می‌داشتند. 666f آموزش عالی‌ای که کلیسای اتیوپی فراهم می‌آورد، موسیقی دینی (که به , و و تقسیم می‌شد)، شعر، ریاضیات، تاریخ، فلسفه و نوشتن نسخ خطی را دربرمی‌گرفت. پیشینه سده بیستم تا اوایل دهه ۱۹۰۰ میلادی، آموزش رسمی محدود به نظامی از آموزش دینی بود که زیر نظر کلیسای ارتدکس توحیدی اتیوپی سازمان‌دهی و ارائه می‌شد. در این فرایند، این مدارس آموزش دینی را برای فرزندان اشراف و پسران تعداد محدودی از کشاورزان و خدمتکاران وابسته به خانواده‌های نخبه نیز فراهم می‌آوردند. سیاست‌های نادرست باعث می‌شد تعداد بسیار کمی از کودکان به آموزش دسترسی داشته باشند. در نتیجه، اتیوپی در اوایل دهه ۱۹۰۰ میلادی با استانداردهای آموزشی سایر کشورهای آفریقایی فاصله زیادی داشت. به سوی پایان سده نوزدهم، منلیک دوم نیز اجازه تأسیس مدارس مبلغان مسیحی اروپایی را داد. در آغاز سده بیستم، ناتوانی نظام آموزشی در برآوردن نیازهای افراد فعال در سیاست، دیپلماسی، بازرگانی و صنعت، به راه‌اندازی آموزش غیردینی تحت حمایت دولت انجامید. نخستین مدرسه دولتی با آموزش به شیوه ، بود که در اکتبر ۱۹۰۸ میلادی (مهر ۱۲۸۷ خورشیدی) با راهنمایی هانا صالح و شماری از معلمان قبطی گشوده شد. پنخرست یادآور می‌شود که تا سال ۱۹۲۴ میلادی (۱۳۰۳ خورشیدی) «نه کمتر از ۳٬۰۰۰ دانش‌آموز از این مدرسه فارغ‌التحصیل شده بودند» و در سال ۱۹۳۵ میلادی (۱۳۱۴ خورشیدی) مدرسه ۱۵۰ دانش‌آموز داشت. تعداد اندکی از دانشجویان نیز با بورس‌های تحصیلی دولتی به خارج رفتند؛ پنخرست اعداد حداقلی برای چند کشور ارائه می‌دهد: دست‌کم ۲۰ نفر در لبنان، ۱۹ نفر در مصر، ۱۲ نفر در سودان، ۶۳ نفر در فرانسه، ۲۵ نفر در انگلستان، ۸ نفر در ایالات متحده، ۱۰ نفر در سوئیس، ۱۰ نفر در ایتالیا و تعداد کمتری در آلمان، بلژیک و اسپانیا.Pankhurst, Economy of Ethiopia, p. 371 به دو مدرسه «به سبک ایتالیایی» تبدیل شد که هر دو برای فرزندان اروپایی بود، در حالی که مدرسه امپراتریس منن که پیش از جنگ برای دختران بود به بیمارستان نظامی رژینا النا تبدیل شد. 378f پس از شکست ایتالیا، کشور شروع به بازسازی این بخش کرد، اما نظام با کمبود معلم، کتاب درسی و امکانات روبرو بود. دولت معلمان خارجی برای مدارس ابتدایی و متوسطه جذب کرد تا کمبود معلم را جبران کند. تا سال ۱۹۵۲ میلادی (۱۳۳۱ خورشیدی) مجموعاً ۶۰٬۰۰۰ دانش‌آموز در ۴۰۰ مدرسه ابتدایی، یازده مدرسه متوسطه و سه نهاد ارائه‌دهنده دوره‌های سطح دانشگاهی ثبت‌نام کرده بودند. در دهه ۱۹۶۰ میلادی، ۳۱۰ مدرسه مأموریتی و خصوصی با ۵۲٬۰۰۰ دانش‌آموز نظام مدارس دولتی کشور را تکمیل می‌کردند. در حالی که اصلاحاتی در اهداف آموزشی صورت گرفته، ساختار واقعی نظام مدرسه‌ای اتیوپی از آنچه در دهه ۱۹۵۰ میلادی (۱۳۳۰ خورشیدی) برقرار شده بود، تغییری نکرده‌است. دو نهاد آموزش عالی وجود داشت: در آدیس آبابا که در سال ۱۹۶۱ میلادی (۱۳۴۰ خورشیدی) با فرمان امپراتوری تأسیس شد، و دانشگاه اسمره خصوصی که توسط یک نهاد دینی کاتولیک رومی مستقر در ایتالیا بنیان‌گذاری شده بود. دولت نظام مدارس دولتی را گسترش داد و در سال ۱۹۷۱ میلادی (۱۳۵۰ خورشیدی) ۱٬۳۰۰ مدرسه ابتدایی و متوسطه و ۱۳٬۰۰۰ معلم وجود داشت. ساخت مدارس که اغلب با کمک‌های خارجی تأمین مالی می‌شد، معمولاً سریع‌تر از آموزش و صدور گواهی‌نامه برای معلمان پیش می‌رفت. نابرابری‌های نظام، گسترش آموزش ابتدایی را در مناطق ثروتمندتر به‌جای مناطق فقیرتر تقویت کرد. | ## بخش 2: آموزش در اتیوپی | علاوه بر این، شهرنشینانی که نیازی به پرداخت مالیات نداشتند فرزندانشان را به هزینه مالیات‌دهندگان روستایی مالک زمین و دهقانان فقیر به مدرسه می‌فرستادند. دولت در سال ۱۹۷۰ میلادی (۱۳۴۹ خورشیدی) کوشید این عدم تعادل را با وضع مالیات بر مالکان زمین شهری و مالیات ۲ درصدی بر درآمد شخصی ساکنان شهری جبران کند. اما وجوه جمع‌آوری‌شده را بخشی از درآمد عمومی تلقی کرد و هرگز آن را برای هدف مقرر هزینه نکرد. هزینه‌های آموزشی تنها ۱٫۴ تا ۳ درصد تولید ناخالص ملی بین سال‌های ۱۹۶۸ تا ۱۹۷۴ میلادی بود، در مقایسه با ۲٫۵ تا ۶ درصد برای سایر کشورهای آفریقایی در همان دوره. تحت فشار نارضایتی روزافزون مردم و فعالیت‌گرایی فزاینده دانشجویی در دانشگاه‌ها و مدارس متوسطه، دولت امپراتوری بررسی جامعی از نظام آموزشی آغاز کرد. بازنگری بخش آموزش (ESR) که در ژوئیه ۱۹۷۲ میلادی (تیر ۱۳۵۱ خورشیدی) تکمیل شد، دستیابی به آموزش ابتدایی همگانی را هرچه سریع‌تر و با کمترین هزینه توصیه کرد، به‌علاوه روستایی‌سازی برنامه‌های درسی از طریق گنجاندن آموزش غیررسمی، برابری فرصت‌های آموزشی و پیوند دادن کل نظام به فرایند توسعه ملی. ESR نظام آموزشی را به دلیل تمرکز بر آماده‌سازی دانش‌آموزان برای سطح تحصیلی بعدی و انجام آزمون‌های صلاحیتی سخت‌گیرانه مورد انتقاد قرار داد. همچنین از بی‌توجهی دولت به جوانانی که پیش از یادگیری مهارت‌های قابل عرضه در بازار کار ترک تحصیل می‌کردند، انتقاد شد. گزارش اعلام کرد که «نظام پیشنهادی در هر سطح یک برنامه مستقل و کامل در خود ارائه می‌دهد که برای اکثر دانش‌آموزان پایانی محسوب می‌شود.» این گزارش تا فوریه ۱۹۷۴ میلادی (بهمن ۱۳۵۲ خورشیدی) منتشر نشد که زمانی داد برای ایجاد مخالفت از سوی دانش‌آموزان، والدین و اتحادیه معلمان. اعتصاب‌ها و اغتشاشات گسترده درگرفت و بحران آموزشی به یکی از عوامل سقوط رژیم امپراتوری در آن سال تبدیل شد. با آغاز انقلاب اتیوپی در سال ۱۹۷۴ میلادی (۱۳۵۳ خورشیدی)، نام دانشگاه به دانشگاه آدیس آبابا (AAU) تغییر یافت. تا سال ۱۹۷۴ میلادی، علی‌رغم تلاش‌های دولت برای بهبود اوضاع، کمتر از ۱۰ درصد کل جمعیت باسواد بودند. کمپین ملی باسوادی در اوایل سال ۱۹۷۵ میلادی (۱۳۵۴ خورشیدی) آغاز شد و دولت بیش از ۶۰٬۰۰۰ دانش‌آموز و معلم را برای خدمت دوساله به سراسر کشور اعزام کرد. بیشتر منتقدان این اقدام را روشی برای خاموش کردن مخالفان رو به رشد و در عین حال ایجاد شبکه‌ای از جاسوسان دولتی در مناطق روستایی تفسیر کردند. دولت‌های اروپای شرقی مشاورانی برای تدوین برنامه درسی بر اساس نظام‌های خود فرستادند. ایده کلی آموزش برای توده‌ها بود که در شعار «آموزش برای تولید، پژوهش و آگاهی سیاسی» خلاصه می‌شد. فرمان شماره ۱۰۳ درگ (۱۹۷۶) مالکیت عمومی مدارس را در چارچوب نظام سوسیالیستی مقرر کرد. با این حال هنوز چند مدرسه خصوصی برای فرزندان سیاستمداران و خانواده‌های ثروتمند باقی ماند که کیفیت آموزشی بالاتری نسبت به سایر مدارس داشت. درگ برای حل مشکل کمبود معلم، ۵٬۵۰۰ معلم آموزش‌ندیده از فارغ‌التحصیلان پایه دوازدهم جذب کرد. این معلمان باید سه سال در مدارس تابستانی طراحی‌شده توسط دولت شرکت می‌کردند تا گواهی‌نامه دریافت کنند. در طول رژیم درگ، جنگ داخلی، خشکسالی شدید و قحطی اثر منفی بر پیشرفت‌های آموزشی داشت. تا سال ۱۹۹۱ میلادی (۱۳۷۰ خورشیدی)، هنگامی که درگ توسط جبهه دمکراتیک انقلابی خلق اتیوپی (EPRDF) سرنگون شد، زیرساخت‌ها ویران شده، دسترسی به آموزش بسیار محدود و فقر شدید گسترده بود. نظام کنونی ساختار آموزشی برخی از آموزش پیش از دبستان برای کودکان ۴ تا ۶ ساله وجود دارد اما فراهم‌آوری آن یکنواخت نیست. آموزش ابتدایی دو چرخه دارد: از سن ۷ تا ۱۰ سال (پایه‌های ۱ تا ۴) و از سن ۱۱ تا ۱۴ سال (پایه‌های ۵ تا ۸). آزمون‌های منطقه‌ای در پایان پایه ۸ برگزار می‌شود (آزمون گواهی‌نامه مدرسه ابتدایی). آموزش متوسطه دو چرخه دارد: از سن ۱۵ تا ۱۶ سال (پایه‌های ۹ و ۱۰) و از سن ۱۷ تا ۱۸ سال (پایه‌های ۱۱ و ۱۲) که به آزمون‌های ملی ختم می‌شود. آزمون گواهی‌نامه عمومی آموزش متوسطه اتیوپی (EGSECE) در پایان پایه ۱۰ برگزار می‌شود و برای ارتقا به سطح بعدی قبولی در حداقل ۵ درس لازم است. آموزش پایه جایگزین (ABE) آموزش ابتدایی چرخه اول انعطاف‌پذیر و اجتماع‌محور را برای کودکان خارج از مدرسه فراهم می‌کند. دانش‌آموزانی که در پایان پایه ۱۰ فارغ‌التحصیل می‌شوند می‌توانند به مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای (TVET) یا کالج‌های آموزش معلم (CTT) بروند. | ## بخش 3: آموزش در اتیوپی | دانشگاه‌ها برنامه‌های ۳، ۴ و ۵ ساله برای دریافت مدرک کارشناسی، دکترای پزشکی و دکترای دامپزشکی ارائه می‌دهند. دانشجویانی که مدرک کارشناسی دارند می‌توانند در برنامه تخصصی تحصیلات تکمیلی برای دریافت مدرک کارشناسی ارشد یا دکترا شرکت کنند. آموزش بزرگسالان و غیررسمی آموزش ابتدایی را برای بزرگسالان بالای ۱۴ سال فراهم می‌کند و هم توسط سازمان‌های دولتی و هم غیردولتی اداره می‌شود. مدارس ابتدایی و متوسطه آمار (MoE) نشانگرهایی از دستاوردها در پنج سال ۲۰۰۸/۰۹ تا ۲۰۱۲/۱۳ ارائه می‌دهد. ثبت‌نام در مدارس ابتدایی به‌طور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته، اما تنها حدود نیمی از ثبت‌نام‌شدگان موفق به تکمیل هر دو چرخه می‌شوند. در سال ۲۰۰۸/۰۹، نرخ ناخالص پذیرش (GIR) ۱۶۲٫۵ درصد (پسران = ۱۶۹٫۴ درصد؛ دختران = ۱۴۴٫۱ درصد) و نرخ خالص پذیرش (NIR) ۸۲٫۲ درصد (پسران = ۸۴٫۳ درصد؛ دختران = ۸۰٫۱ درصد) بود. در سال ۲۰۱۲/۱۳، GIR به ۱۴۴٫۱ درصد (پسران = ۱۵۰٫۲ درصد؛ دختران = ۱۳۷٫۸ درصد) و NIR به ۹۵٫۵ درصد (پسران = ۹۷٫۹ درصد؛ دختران = ۹۳٫۰ درصد) رسید. نرخ‌های تکرار پایه در سال ۲۰۰۷/۰۸ برای پایه‌های ۱ تا ۸، ۶٫۷ درصد بود و در سال ۲۰۱۲/۱۳ به ۷٫۹ درصد رسید. نرخ بقا تا پایه ۵ در سال ۲۰۰۷/۰۸، ۴۹٫۲ درصد (پسران = ۴۵٫۸ درصد؛ دختران = ۵۳٫۳ درصد) و در سال ۲۰۱۲/۱۳، ۵۰٫۷ درصد بود. در سال ۲۰۱۲/۱۳، پایین‌ترین نرخ تکمیل در عفار (۱۶٫۴ درصد) و سومالی (۱۵٫۹ درصد) و سپس اورومیا (۴۳٫۵ درصد) بود. در سال ۲۰۰۸/۰۹، نرخ ناخالص ثبت‌نام (GER) در دوره متوسطه ۳۸٫۱ درصد و نرخ خالص ثبت‌نام (NER) ۱۳٫۵ درصد بود. از همه دانش‌آموزان ثبت‌نام‌شده در آزمون پایه ۱۰، درصد کسانی که نمره قبولی ۲ یا بیشتر کسب کردند از ۴۲٫۶ درصد در سال ۲۰۰۸/۰۹ به ۷۰٫۱ درصد در سال ۲۰۱۲/۱۳ افزایش یافت و در میان دختران از ۳۲٫۲ درصد به ۶۱٫۹ درصد رسید. از همه دانش‌آموزان ثبت‌نام‌شده در آزمون پایه ۱۲ در سال ۲۰۱۲/۱۳، ۹۱٫۷ درصد نمره قبولی ۲۰۱ یا بیشتر کسب کردند اما تنها ۱٫۷ درصد به ۵۰۱ یا بیشتر دست یافتند. دسترسی و تقاضا پیشرفت‌هایی در دسترسی به مدارس ابتدایی صورت گرفته و آموزش پایه جایگزین و نوآوری‌هایی مانند مدارس سیار به رسیدن به گروه‌های محروم و مناطق روستایی دورافتاده کمک می‌کنند. بین سال‌های ۲۰۰۸/۰۹ و ۲۰۱۲/۱۳، تعداد مدارس ابتدایی از ۲۵٬۲۱۲ به ۳۰٬۵۳۴ افزایش یافت. حقوق بشر و آموزش ابتکار سنجش حقوق بشر (HRMI) نشان می‌دهد که اتیوپی تنها ۶۷٫۱ درصد از آنچه باید در قبال حق آموزش بر اساس سطح درآمد کشور انجام دهد را محقق می‌کند. دشواری‌هایی در معرفی بازمهندسی فرایند کسب و کار (BPR) با کارکنان دانشگاه با حقوق پایین که درآمد خود را از هر طریق ممکن تکمیل می‌کنند وجود داشته‌است. در آموزش عالی، کمی بیش از ۲٬۲۰۰ استاد وجود داشت که دو سوم آنها دارای مدرک کارشناسی ارشد یا دکترا بودند و بقیه حداقل مدرک کارشناسی داشتند. همچنین نزدیک به ۶٬۰۰۰ نیروی اداری در آموزش عالی وجود داشت که ۷۵ درصد از وقتشان را به تدریس و بقیه را به فعالیت‌های پژوهشی اختصاص می‌دادند. زنان همچنان در نظام آموزشی اتیوپی کم‌نمایند و تنها ۱۵ درصد را تشکیل می‌دهند که بیشتر در علوم اجتماعی ثبت‌نام کرده و تعداد بسیار کمی در مهندسی، کشاورزی و داروسازی حضور دارند. برخی مشکلاتی را که زنان در آموزش عالی با آن روبرو هستند مورد توجه قرار داده‌است. آموزش زبان مادری هنگامی که منطقه‌بندی در سال ۱۹۹۳ میلادی (۱۳۷۲ خورشیدی) معرفی شد، اتیوپیایی‌ها حق یافتند به زبان خود تحصیل کنند. بسیاری از مدارس ابتدایی آموزش به زبان مادری را معرفی کرده‌اند اما در مورد زبان‌های اقلیت کوچک با دشواری‌هایی روبرو هستند. آموزش دختران دسترسی دختران به آموزش بهبود یافته اما ازدواج زودهنگام حضور آنان را کاهش می‌دهد. دستاوردهای تحصیلی دختران به‌طور منفی از کلیشه‌های جنسیتی، خشونت، فقدان امکانات بهداشتی و پیامدهای فعالیت جنسی تأثیر می‌پذیرد. اگرچه آنها معمولاً از جایگاه یکسانی با پسران برخوردار نیستند، اقداماتی مانند تبعیض مثبت به برقراری تعادل کمک می‌کند. موانع و چالش‌ها اتیوپی با موانع تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی متعددی روبرو است که پیشرفت آموزش را در طول سده‌های متمادی محدود کرده‌است. از اواسط دهه ۱۹۷۰ میلادی، بسیاری از معلمان — عمدتاً به دلایل اقتصادی — کشور را ترک کرده‌اند. | ## جمع‌بندی | در سال ۲۰۰۶ میلادی (۱۳۸۵ خورشیدی)، پزشکان اتیوپیایی بیشتری در شهر شیکاگو زندگی می‌کردند تا در کل کشور.