موضوع مقاله: اخلاق در اسلام | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اخلاق در اسلام | مقدمه: 283 - و بخش عمده‌ای از آن بر «فضیلت‌های اخلاقی شناخته‌شدهٔ عمومی» تکیه دارد که در اصول کلی میان بیشتر ادیان جهان مورد توافق‌اند. | ## بخش 1: اخلاق در اسلام | 415 بخشش، صداقت، صبر، عدالت، احترام به والدین و بزرگان، وفای به عهد و کنترل خشم، عشق به خدا و کسانی که خدا دوستشان دارد، عشق به پیامبرش (محمد) و مؤمنان است. «هدف اساسی» اخلاق و آداب اسلامی «رسیدن به» رضای الهی یا «هدف زندگی انسان» قرار دادن رضایت خداوند است؛ و اهمیت رفتار اخلاقی در این امر در پنج آیه قرآنی که مسلمانان را به «امر به معروف و نهی از منکر» فرا می‌خواند، و احادیثی که از حضرت محمد نقل می‌کنند که «من برای تکمیل مکارم اخلاق مبعوث شده‌ام» منعکس شده است. اصطلاحات اصطلاحات مرتبط با عمل صالح در اسلام عبارتند از: اخلاق ( (اخلاق) تمرین فضیلت، اخلاق و آداب در الهیات و فلسفه اسلامی است. علم اخلاق (علم الاخلاق) می‌آموزد که انسان از طریق تمرین و تلاش آگاهانه می‌تواند از تمایلات طبیعی و حالت طبیعی خود (فطرت) فراتر رود تا اخلاقی‌تر و خوش‌رفتارتر شود. در علوم اجتماعی، اخلاق نوعی نظام اخلاقی هنجاری است که به عنوان «اخلاق فضیلت» شناخته می‌شود و مبتنی بر «فضایل یا شخصیت اخلاقی» است، نه «مفاهیم حق (مانند اخلاق کانتی) یا خیر (مانند فایده‌گرایی)». احسان ، یک اصطلاح عربی به معنای «زیبایی»، «کمال» یا «برتری» است، اما در اسلام (توسط مالکوم کلارک) به عنوان اخلاق/اخلاق «به معنای واقعی کلمه فضیلت، از جمله زندگی درست» نیز تعریف شده است، و (به گفته رقیه وارث مقصود) مسئله‌ای است که ایمان درونی خود را به کار می‌گیرد و آن را هم در عمل و هم در عمل نشان می‌دهد. | ## بخش 2: اخلاق در اسلام | کامپو، ویراستار دایرةالمعارف اسلام،اخلاق به معنای تأمل فلسفی دربارهٔ رفتار اخلاقی است، در حالی که «مَلاَک‌های اخلاقی» یا «مسائلِ اخلاقی» به مجموعه‌ای از هنجارها و قواعد مشخص رفتار مربوط می‌شود. از این‌رو، مباحث اخلاق دربرگیرندهٔ موضوعاتی همچون سرشت انسان و توانایی او برای نیک‌کرداری، ماهیت خیر و شر، انگیزه‌های کنش اخلاقی، اصول بنیادینی که رفتارهای اخلاقی و غیراخلاقی را سامان می‌دهند، معیارهای تعیین‌کنندهٔ اینکه چه کسانی موظف به رعایت قوانین اخلاقی‌اند و چه کسانی از آن معاف، و نیز پیامدهای پایبندی یا سرپیچی از آن قوانین است. قرآن قرآن، که مسلمانان آن را وحی الهی به انسان می‌دانند، «نیکوکاری» را — افزون بر باورهای دینی خاص همچون ایمان به خدا، روز رستاخیز، پیامبران، فرشتگان و مانند آن — دربرگیرندهٔ رفتارهایی می‌داند چون: انفاق دارایی برای خویشاوندان، یتیمان، نیازمندان، درراه‌ماندگان، درخواست‌کنندگان، و آزاد کردن بندگان؛ برپاداشتن نماز، پرداخت منظم صدقات، وفای به پیمان‌ها، و پایداری و شکیبایی در برابر درد، دشواری و اضطراب‌های گوناگون (بقره، آیهٔ ۱۷۷). همچنین قرآن نیکان را کسانی می‌داند که در کارهای خیر و بخشش فعال‌اند، از روابط جنسی ناروا جز با همسران خود یا کسانی که شرعاً در اختیار دارند پرهیز می‌کنند، و امانت‌ها و پیمان‌های خویش را به درستی نگاه می‌دارند (مؤمنون، آیات ۳ تا ۱۱).Clark, Islam For Dummies, 2011: p.248 بر اساس تفسیری از سوره ۱۷، «اسراء» («سفر شبانه پیامبر»)، آیات ، پژوهشگر دانشگاهی س.ا. Nigosian) مجموعه‌ای از احکام اخلاقی را شناسایی کرده است که می‌توان آن را به‌طور منطقی در قالب ده فرمان دسته‌بندی کرد و از نظر ساختار نگارشی مشابه «ده فرمان» کتاب مقدس دانست. نیگوسیان بر این باور است که این بخش از قرآن «کامل‌ترین بیان از قانون رفتاری است که هر مسلمان باید از آن پیروی کند». | ## بخش 3: اخلاق در اسلام | با این حال، عالمان مسلمان این آیات را از دیگر احکام اخلاقی قرآن جدا نمی‌دانند و آن را جایگزین، بدل یا ناسخ مجموعهٔ دیگری از فرمان‌ها در وحی‌های پیشین تلقی نمی‌کنند. «تنها خدا را بپرستید.» «با پدر و مادر خود مهربان، محترم و فروتن باشید.» ؛ «نه خسیس باشید و نه اسراف کنید.» «از ترس گرسنگی مرتکب «قتل‌های ترحم‌آمیز» نشوید.» خدا روزی‌رسان خواهد بود. ؛ «زنا نکنید.» «به ناحق کسی را نکشید.» «از کودکان یتیم مراقبت کنید» ؛ «به عهد و پیمان خود وفا کنید.» «در معاشرت صادق و منصف باشید.» «در ادعاها یا باورهای خود مغرور مباش.» بسیاری از متکلمان مسلمان «قاعده طلایی» را تلویحاً در برخی آیات قرآن و حدیث می‌بینند. حدیث حدیث، که «دیگر منبع بزرگ خرد اخلاقی در اسلام» به‌شمار می‌آید، بر پایهٔ گزارش‌هایی از آموزه‌ها، کردارها و گفتارهای پیامبر اسلام، محمد (ص)، استوار است. حدیث اساس «سُنّت» را تشکیل می‌دهد؛ سنتی که مسلمانان آن را مجموعه‌ای از هنجارها و شیوه‌های رفتاری می‌دانند که باید در عبادت و نیز در زندگی روزمره مورد پیروی قرار گیرد. مجموعه‌های حدیثی طی قرون نخستین اسلامی گردآوری شده و نقش محوری در تبیین و تکمیل تعالیم اخلاقی و فقهی اسلام ایفا کرده‌اند.در این مجموعه‌ها، باب‌هایی دربارهٔ فضیلت‌هایی که پیامبر اسلام در رفتار و سیرت خود متجلی ساخته بود نیز آمده است. | ## جمع‌بندی | از جمله این فضیلت‌ها می‌توان به احترام به والدین و سالخوردگان، حفظ پیوندهای خانوادگی، نیکی به همسایگان، مهرورزی و توجه به کودکان، پرهیز از آزار و سوءرفتار با خدمتکاران و بردگان، خوش‌رفتاری و آداب‌دانی، مهمان‌نوازی، عیادت بیماران، مهربانی با حیوانات، شکیبایی، صداقت، خوش‌سلامی، اجازه‌گرفتن پیش از ورود به خانهٔ دیگران، پوشش آراسته و متواضعانه، و پرهیز از دروغ‌گویی و سخنان زشت اشاره کرد.Campo, Encyclopedia of Islam, "Ethics and morality" 2009: p.216در حدیثی از محمد نقل شده است که می‌گوید: «من برای تکمیل مکارم اخلاق مبعوث شده‌ام.» (موطا مالک) آنها بیان می‌کنند که کسی که بهترین یا کامل‌ترین ایمان را دارد «کسی است که بهترین رفتار را دارد و با خانواده‌اش مهربان‌تر است» (سنن ترمذی).