موضوع مقاله: جنگ ۲۰۲۶ لبنان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جنگ ۲۰۲۶ لبنان | مقدمه: از ۲ مارس ۲۰۲۶، جنگی در لبنان میان اسرائیل و گروه شبه‌نظامی شیعه حزب‌الله در جریان است. | ## بخش 1: جنگ ۲۰۲۶ لبنان | این درگیری نشانگر از سرگیری نبردهای گسترده در چارچوب درگیری اسرائیل و حزب‌الله است که از اواخر سال ۲۰۲۳ آغاز شده بود و بخشی از تنش‌های گسترده‌تر در خاورمیانه به‌شمار می‌رود. این جنگ بیش از ۲٬۰۰۰ نفر از نیروهای نظامی و غیرنظامیان را در لبنان کشته و بیش از یک میلیون نفر، یعنی حدود ۲۰ درصد جمعیت کشور را آواره کرده و یک بحران انسانی به وجود آورده است. درگیری میان اسرائیل و حزب‌الله در اکتبر ۲۰۲۳ و در واکنش به جنگ غزه آغاز شد که در ادامه به جنگ ۲۰۲۴ لبنان در اکتبر ۲۰۲۴ انجامید. با وجود توافق آتش‌بس در نوامبر ۲۰۲۴، اسرائیل تقریباً به‌صورت روزانه به حملات هوایی در لبنان ادامه داد که به کشته شدن حدود ۵۰۰ نفر، از جمله ۱۲۷ غیرنظامی، انجامید. حزب‌الله نیز با بازسازی زیرساخت‌های نظامی و زرادخانه خود، این آتش‌بس را نقض کرد. در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، آمریکا و اسرائیل جنگی را علیه ایران، حامی اصلی حزب‌الله، آغاز کردند و سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، را کشتند. در پاسخ، حزب‌الله حملات راکتی به اسرائیل را از سر گرفت و اسرائیل نیز با حملات هوایی گسترده در سراسر لبنان، از جمله بیروت، واکنش نشان داد. ارتش اسرائیل از ۱۶ مارس عملیات زمینی در جنوب لبنان را آغاز کرد و در نهایت پنج لشکر را در منطقه مستقر نمود. حزب‌الله با پهپادها و تا حدود ۲٬۰۰۰ راکت به اسرائیل حمله کرد، در حالی که اسرائیل صدها حمله هوایی در جنوب لبنان، بیروت و دره بقاع انجام داد. اسرائیل همچنین پل‌های اصلی روی رودخانه لیتانی را برای قطع ارتباط جنوب لبنان با سایر مناطق منهدم کرد. در ۲۴ مارس، وزیر دفاع اسرائیل اعلام کرد که این کشور قصد دارد مناطق مرزی لبنان را تخریب کرده و تا رود لیتانی پیشروی کند. دولت لبنان به‌طور علنی حملات مجدد حزب‌الله به اسرائیل را محکوم کرد و آن را تهدیدی برای حاکمیت کشور دانست. این دولت تلاش کرد فعالیت‌های نظامی حزب‌الله را ممنوع کند و خواستار قرار گرفتن سلاح‌های این گروه تحت کنترل دولت و پایان دادن به حملات بدون مجوز از خاک لبنان شد. | ## بخش 2: جنگ ۲۰۲۶ لبنان | در عین حال، دولت لبنان طرح اشغال و حملات اسرائیل به غیرنظامیان را نیز محکوم کرد. ایران نیز پایان حملات اسرائیل به لبنان را شرطی برای دستیابی به آتش‌بس گسترده‌تر دانست. در ماه آوریل، آتش‌بس جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران برقرار شد و حزب‌الله نیز اعلام کرد که حملات خود را متوقف کرده است. با این حال، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تأکید کرد که این آتش‌بس شامل لبنان نمی‌شود؛ موضعی که با نظر ایران و میانجی پاکستانی، شهباز شریف، در تضاد بود. تنها چند ساعت پس از اعلام آتش‌بس، اسرائیل بزرگ‌ترین حملات هوایی خود در طول این جنگ را انجام داد که به کشته شدن بیش از ۳۵۰ نفر انجامید. در ۱۶ آوریل، رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، اعلام کرد که اسرائیل و لبنان با آتش‌بس موافقت کرده‌اند. پیشینه از زمان آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، اسرائیل و حزب‌الله وارد رویارویی‌های نظامی مکرر شده‌اند که بخشی از یک دوره طولانی‌تر خصومت‌ها بین این دو گروه از زمان تأسیس حزب‌الله در سال ۱۹۸۲ است. حزب‌الله پس از حملات ۷ اکتبر، به مدت یک سال در همبستگی با شبه‌نظامیان فلسطینی، حملاتی را علیه اسرائیل آغاز کرد. در پاسخ، اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۴ به جنوب لبنان حمله کرد و پس از آتش‌بس با میانجیگری آمریکا در پایان نوامبر، اما نه قبل از ترور دبیرکل حزب‌الله، سید حسن نصرالله، از آنجا خارج شد. با این حال، بین نوامبر ۲۰۲۴ و مارس ۲۰۲۶، چندین مورد نقض آتش‌بس بین این دو رخ داد، و اسرائیل یک سال پس از آتش‌بس، هنوز تقریباً هر روز به لبنان حمله می‌کند. خصومت‌ها در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، آمریکا و اسرائیل یک حملهٔ مشترک علیه ایران را آغاز کردند که اوج بحران ژئوپلیتیکی بود که از اوایل سال آغاز شده بود. حزب‌الله این حملات را محکوم کرد و اظهار داشت: «ما مطمئن هستیم که دشمن آمریکایی و اسرائیلی سیلی بزرگی دریافت خواهد کرد و از تجاوز ظالمانه و جنایتکارانه خود چیزی جز شکست نخواهد خورد.» در طول این حمله، حملات اسرائیل موجب کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی ایران، سید علی خامنه‌ای شد. پس از تأیید مرگ او توسط ایران در ۱ مارس، نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، به تلافی و «انجام وظیفه خود در مقابله با تجاوز» رأی داد و اظهار داشت که حزب‌الله «میدان افتخار و مقاومت» را ترک نخواهد کرد. | ## بخش 3: جنگ ۲۰۲۶ لبنان | در دوم مارس، حزب‌الله چندین موشک به شمال اسرائیل شلیک کرد، که اولین بار از زمان آتش‌بس ۲۰۲۴ بود و یک سایت دفاع موشکی در جنوب حیفا را هدف قرار داد. نیروهای دفاعی اسرائیل ادعا کردند که یک موشک برخاسته از لبنان را رهگیری کرده‌اند و چندین موشک دیگر به داخل سایت‌های باز افتاده‌اند. در پاسخ، جت‌های اسرائیلی ساعت ۳ بامداد به وقت محلی، بیروت، پایتخت لبنان را بمباران کردند و به غیرنظامیان محلی در ۵۰ روستا در سراسر جنوب لبنان و بقاع دستور تخلیه دادند. نیروهای اسرائیلی تا ۱۴ آوریل چندین کیلومتر در جنوب لبنان پیشروی کرده‌اند تا پایگاه‌های پرتاب راکت حزب‌الله به سمت شمال اسرائیل را از بین ببرند. در ۲۸ آوریل ارتش اسرائیل با متهم کردن حزب‌الله به نقض آتش‌بس، نسبت به انجام حملات قریب‌الوقوع هشدار داد و از ساکنان چندین شهر و روستای جنوب لبنان خواست برای حفظ جان خود این مناطق را تخلیه کرده و از نزدیکی به مواضع و نیروهای حزب‌الله دوری کنند. در ۲ مه، ارتش اسرائیل بار دیگر با متهم کردن حزب‌الله به نقض آتش‌بس، هشدار تخلیه برای ۱۱ منطقه در جنوب لبنان صادر کرد. در ۶ مه مقام‌های اسرائیلی اعلام کردند در حمله‌ای به حومه جنوبی بیروت، فرمانده یگان رضوان حزب‌الله را هدف قرار داده است. این عملیات با هدف «خنثی‌سازی» او انجام شده و او مسئول حملات علیه شهرک‌ها و نیروهای اسرائیلی بوده است. مذاکرات در ۱۴ آوریل ۲۰۲۶، اسرائیل و لبنان وارد مذاکرات مستقیم دیپلماتیک در واشینگتن شدند. این مذاکرات شرایطی حساس و هم‌زمان با ادامه درگیری‌های نظامی میان اسرائیل و حزب‌الله برگزار شد. در این مذاکرات، سفیران دو کشور در آمریکا، یخیل لایتر از سوی اسرائیل و ندا حماده از سوی لبنان حضور داشتند. وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا، مارکو روبیو، این مذاکرات را «فرصتی تاریخی» توصیف کرده و هدف آن را پایان دادن به نفوذ حزب‌الله در لبنان دانسته است. مقامات اسرائیلی تأکید کرده‌اند تا زمان پاکسازی مناطق مرزی از حضور نیروهای حزب‌الله، امکان بازگشت ساکنان آواره وجود نخواهد داشت، در حالی که لبنان تمرکز خود را بر دستیابی به آتش‌بس گذاشته و کنترل کامل این گروه را در اختیار ندارد. | ## جمع‌بندی | در بیانیه مشترک منتشرشده پس از نخستین دور مذاکرات نیز آمده است که این روند می‌تواند زمینه‌ساز بازسازی لبنان و بهبود وضعیت اقتصادی آن باشد، هرچند اختلافات بنیادین میان طرفین همچنان پابرجاست.