موضوع مقاله: شادی ملی خالص | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شادی ملی خالص | مقدمه: شاخص شادی ناخالص ملی به‌عنوان هدف دولت بوتان در قانون اساسی بوتان تأسیس شد که در ۱۸ ژوئیه ۲۰۰۸ اجرا گردید. | ## بخش 1: شادی ملی خالص | GNH از سوی منتقدان به‌عنوان ابزار تبلیغاتی توصیف شده که توسط دولت بوتانی برای انحراف از صف‌سازی قومی و تجاوزات حقوق بشری که مرتکب شده، استفاده می‌شود. در مقاله‌ای که در سال ۲۰۰۴ در اکنومیست نوشته شد، «پادشاهی هیمالیایی بوتان در واقع بهشتی در افسانه نیست. میزبان حدود ۹۰۰٬۰۰۰ نفر است که بیشتر آن‌ها در فقر شدید زندگی می‌کنند.» دولت بوتانی کمپانی صف‌سازی قومی انجام داده است. بر اساس گزارش دیده‌بان حقوق بشر، «بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ نفر یا ۱/۶ جمعیت بوتان با اصالت نپالی و ایمان هندو به‌خاطر اینکه با فرهنگ بودیسم بوتان ادغام نمی‌شدند، از کشور اخراج شدند.» تاریخچه ظهور و مفهوم «شادی ناخالص ملی» (GNH) در ذهن بوداسف درک گیلپو، پادشاه چهارم بوتان، جیگمه سینگیه وانگچوک، همزمان با تکامل «گاکی فنسوم» (صلح و شکوفایی) و دوره مدرنیزاسیون بوتان در دوران حکومت درک گیلپو، پادشاه سوم بوتان، جیگمه دورجی وانگچوک، جوانه زد. اصطلاح «شادی ناخالص ملی» همان‌گونه که توسط پادشاه چهارم بوتان، جیگمه سینگیه وانگچوک، در سال ۱۹۷۲ مفهوم‌سازی شد، اعلام گردید: «مهم‌تر از تولید ناخالص داخلی است.» این مفهوم نشان می‌دهد که توسعه پایدار باید رویکردی جامع به مفاهیم پیشرفت داشته باشد و به جنبه‌های غیراقتصادی رفاه اهمیت مساوی بدهد. هنگام تعریف شادی ناخالص ملی (GNH)، پادشاه از سنت دیرینه بوتان نسبت به شفقت و خشونت‌نکردن به تمام موجودات زنده، ریشه‌دار در میراث ۱۲۰۰ ساله بودایی آن، الهام گرفت. در سال ۲۰۱۱، مجمع عمومی سازمان ملل متحد قطعنامه ۶۵/۳۰۹ را با عنوان «خوشحالی: به‌سوی رویکردی جامع به توسعه» تصویب کرد و کشورهای عضو را فراخواند تا از مثال بوتان پیروی کنند و خوشحالی و رفاه را بسنجند و خوشحالی را «هدف بنیادین انسانی» بنامند. در سال ۲۰۱۲، نخست‌وزیر بوتان جیگمی تینلی و دبیرکل سازمان ملل متحد، بان کی‌مون، نشست سطح بالا «رفاه و خوشحالی: تعریف یک الگوی اقتصادی جدید» را برای تشویق گسترش فلسفه GNH بوتان تشکیل دادند. کمی بعد، ۲۰ مارس توسط سازمان ملل در سال ۲۰۱۲ با قطعنامه ۶۶/۲۸ به‌عنوان روز بین‌المللی خوشحالی اعلام گردید. نخست‌وزیر بوتان، تشرینگ توگای، هنگامی که در سال ۲۰۱۳ سر کار آمد، ابراز علاقه کرد که به‌جای ترویج GNH، بر اهداف ملموس‌تر تمرکز کند، اما سپس از GNH کشورش محافظت کرد و مفهوم را به‌صورت بین‌المللی ترویج داد. مقام‌های دیگر بوتانی نیز گسترش GNH را در سازمان ملل و به‌صورت بین‌المللی ترویج می‌دهند. تعریف GNH از تولید ناخالص داخلی متمایز است زیرا تلاش می‌کند با تأکید بر هماهنگی با طبیعت و ارزش‌های فرهنگی انتخابی، معیار مستقیم‌تری از خوشبختی جمعی باشد، همان‌طور که در ۹ حوزه خوشحالی و ۴ ستون GNH بیان شده است. نه حوزه GNH عبارتند از: رفاه روان‌شناختی سلامت استفاده از زمان آموزش تنوع فرهنگی و تاب‌آوری حکومتداری خوب پویایی جامعه تنوع اکولوژیکی و تاب‌آوری سطح زندگی هر حوزه شامل روش‌های روش‌شناسی آماری (مبنی بر پیمایش) و شاخص‌های عینی است. اجرا در بوتان بدنه‌ای که مسئول اجرای GNH در بوتان است، کمیسیون شادی ناخالص ملی است. کمیسیون GNH از نخست‌وزیر به‌عنوان رئیس، دبیران هر یک از وزارتخانه‌های دولت و دبیر کمیسیون GNH تشکیل شده است. | ## بخش 2: شادی ملی خالص | وظایف کمیسیون GNH شامل طراحی و همچنین اجرای برنامه ۵ ساله کشور و صدور سیاست‌ها است. ابزار غربالگری سیاست GNH و ابزار غربالگری سیاست GNH و ابزار غربالگری پروژه GNH توسط کمیسیون GNH برای تعیین اینکه آیا سیاست‌ها را تصویب کند یا پروژه‌هایی را اجرا کند، استفاده می‌شود. ابزارهای غربالگری GNH توسط کمیسیون GNH بوتانی برای پیش‌بینی تأثیر ابتکارات سیاستی بر سطوح GNH در بوتان استفاده می‌شوند. پیمایش GNH تمام بیست ناحیه (زونخاگ) را پوشش می‌دهد و نتایج برای عوامل جمعیت‌شناختی مختلف مانند جنسیت، سن، محل سکونت و شغل گزارش می‌شود. پیمایش‌های اولیه GNH شامل پرسشنامه‌های طولانی بود که شهروندان را دربارهٔ شرایط زندگی و رفتار مذهبی السؤال می‌کرد، از جمله سوالاتی دربارهٔ تعداد دفعاتی که یک فرد در روز نماز می‌خواند و سایر شاخص‌های کارما. دورهای بعدی شاخص GNH کوتاه‌تر شدند، اما پیمایش شاخص‌های رفتاری مذهبی را حفظ کرد. شاخص GNH بوتان توسط مراکز مطالعات بوتان با کمک محققان دانشگاه آکسفورد برای کمک به سنجش پیشرفت جامعه بوتانی توسعه یافت. پس از ایجاد شاخص GNH، دولت از این معیار برای سنجش پیشرفت ملی و اطلاع‌رسانی سیاست‌ها استفاده کرد. شاخص GNH بوتان توسط محققان ترقی‌خواه برای سنجش پیشرفت جامعه مشابه سایر مدل‌ها مانند شاخص زندگی بهتر OECD سال ۲۰۱۱ و SPI شاخص پیشرفت اجتماعی سال ۲۰۱۳ در نظر گرفته می‌شود. یک ویژگی متمایز کننده شاخص GNH بوتان از سایر مدل‌ها این است که سایر مدل‌ها برای دولت‌های سکولار طراحی شده‌اند و شامل مؤلفه‌های اندازه‌گیری رفتار مذهبی نیستند. داده‌ها برای مقایسه خوشحالی بین گروه‌های مختلف شهروندی و تغییرات در طول زمان استفاده می‌شود. ملاحظات جامع چندین عامل از طریق رویکرد GNH به‌عنوان تأثیرگذار بر بیماری کووید-۱۹ در بوتان در همه‌گیری کووید-۱۹ ذکر شده است. شهرها و مناطق دیگر در آمریکای شمالی، از جمله او کلر، کرستن، بریتیش کلمبیا و ایالت ورمانت ایالات متحده، نیز از نسخه‌ای از شاخص GNH استفاده کردند. حاکم ایالت ورمانت ۱۳ آوریل (تولد رئیس‌جمهور جفرسون) را «روز دنبال کردن خوشحالی» اعلام کرد و به اولین ایالتی تبدیل شد که قوانینی را برای امکان‌پذیر کردن توسعه شاخص‌های جایگزین و کمک به صدور سیاست‌ها تصویب کرد. مرکز مطالعات روستایی دانشگاه ورمانت به‌صورت دوره‌ای مطالعه‌ای دربارهٔ رفاه در ایالت انجام می‌دهد. | ## بخش 3: شادی ملی خالص | در دانشگاه اورگن، ایالات متحده، یک مدل رفتاری GNH بر اساس استفاده از کلمات مثبت و منفی در به‌روزرسانی‌های وضعیت شبکه‌های اجتماعی توسط آدام کرامر توسعه یافت. پادشاه پیشین تایلند، بومیپول آدولیاده، دوست نزدیک جیگمه سینگیه وانگچوک بود و فلسفه مشابه اقتصاد کفایت را پدیدآورد. در فیلیپین، مفهوم GNH توسط شخصیت‌های مختلف تحسین شده است، به‌ویژه سناتور فیلیپین و قهرمان جهانی مقاومت سازمان ملل لورن لوگارد و وزیر پیشین محیط‌زیست گینا لوپز، مصرهای قانونی در سنات و مجلس نمایندگان فیلیپین برای حمایت از شادی ناخالص ملی در فیلیپین ثبت شده است. علاوه بر این، دکتر سامدو چتری، مدیر اجرایی مرکز GNH بوتان، توسط مقامات سطح بالا در فیلیپین برای یک فوروم GNH دعوت شده است. بسیاری از شهرها و دولت‌های دیگر از زمان نشست عالی‌رتبه در سال ۲۰۱۲ تلاش‌هایی برای سنجش شادی و رفاه (که با عنوان «فراتر از تولید ناخالص داخلی» نیز شناخته می‌شود) انجام داده‌اند، اما از نسخه‌های شاخص GNH بوتان بهره نگرفته‌اند. از جمله این دولت‌ها می‌توان به دفتر آمار ملی بریتانیا و امارات متحده عربی اشاره کرد، و در میان شهرها نیز سامرویل (ماساچوست) در ایالات متحده و بریستول در انگلستان قرار دارند. همچنین شماری از شرکت‌ها وجود دارند که با الهام از GNH، اقدام به اجرای رویه‌های پایداری در کسب‌وکار خود کرده‌اند. انتقادها منتقدان GNH را ابزاری تبلیغاتی توصیف کرده‌اند که دولت بوتان از آن برای منحرف کردن افکار عمومی از پاکسازی قومی و نقض حقوق بشر خود بهره می‌برد. پیش از آن، دولت در قالب حفظ فرهنگ GNH، پاکسازی قومی گسترده‌ای علیه جمعیت غیربودایی، یعنی نپالی‌تباران با اعتقادات هندو، انجام داد. بر اساس گزارش دیده‌بان حقوق بشر، «بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ نفر، یعنی یک‌ششم جمعیت بوتان که از نژاد نپالی و دین هندو بودند، به دلیل عدم پذیرش ادغام در فرهنگ بودایی بوتان از کشور اخراج شدند.» شورای پناهندگان استرالیا اعلام کرد: «شگفت‌آور و تکان‌دهنده است که کشوری بتواند یک‌ششم مردم خود را اخراج کند و در عین حال شهرت بین‌المللی‌اش را تقریباً دست‌نخورده نگه دارد. دولت بوتان نه به خاطر شادی ناخالص ملی، بلکه به خاطر ظاهرسازی ناخالص ملی باید شناخته شود.» برخی پژوهشگران بیان می‌کنند که فلسفه GNH بوتان «طی دهه گذشته با مشارکت پژوهشگران غربی و بومی به نسخه‌ای دموکراتیک‌تر و بازتر تحول یافته است؛ بنابراین احتمالاً ارجاع تاریخی دقیق‌تر این است که ابداع عبارت GNH را رویدادی کلیدی بدانیم، نه فلسفه GNH بوتان را؛ چراکه فلسفه‌ای که پژوهشگران غربی درک می‌کنند با فلسفه‌ای که پادشاه در آن زمان به کار می‌برد تفاوت دارد.» دیدگاه‌های دیگر GNH را فرآیندی از توسعه و یادگیری می‌دانند، نه یک هنجار عینی یا نقطه پایان مطلق. بوتان آرزوی افزایش شادی مردم خود را دارد و GNH به عنوان ابزاری برای سنجش تحقق این آرزو عمل می‌کند. در مقاله‌ای که در سال ۲۰۰۴ در اکونومیست منتشر شد آمده است: «پادشاهی هیمالیایی بوتان در واقع یک بهشت افسانه‌ای نیست. | ## جمع‌بندی | این کشور شاید ۹۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیت دارد که بیشترشان در فقر سختی به سر می‌برند.» سایر انتقادها به GNH به «سطوح فزاینده فساد سیاسی، گسترش سریع بیماری‌ها و دیگر مشکلاتی چون ایدز و سل، باند خلافکاران، خشونت علیه زنان و اقلیت‌های قومی، کمبود غذا و دارو، و مشکلات اقتصادی» اشاره دارند.