موضوع مقاله: فرهنگ سیستانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرهنگ سیستانی | مقدمه: زبان و ادبیات مردم سیستانی به گویش سیستانی سخن می‌گویند، گویش سیستانی یکی از گویش‌های زبان فارسی است. | ## بخش 1: فرهنگ سیستانی | ابوریحان بیرونی در الصیدنه، چند لغت از زبان قدیم سیستانی آورده‌است.فرهنگ معین، ج ۵، زیر عنوان «سیستانی». بسیاری از واژگان سیستانی از هزار سال پیش تاکنون تفاوت چندانی نکرده‌است.محمدی خمک، جواد، مقاله «گویش سیستانی در ترجمه قرآن قدس» در ماتیکان سیستان، مجموعه مقالات سیستانی، مشهد، واژیران، ۱۳۷۸، ص ۴۷۱. اگرچه اصل زبان که احیاناً همان سکزی است، پیش از این منقرض شده و تنها گویش آن باقی‌مانده‌است.بهار، محمدتقی، سبک‌شناسی. ادبیات سیستانی به مجموعه‌ای از متون و اشعار نوشتاری و شفاهی گفته می‌شود که به سیستانی گفته یا نوشته شده‌است. در میان کتب ادبی به نوشتار سیستانی در سده اخیر نیز ناهماهنگی‌های بارزی در رسم‌الخط سیستانی به چشم می‌خورد. تلاش‌های اخیری که برای یکپارچه‌سازی رسم‌الخط سیستانی انجام شده‌است تاکنون با بی اقبالی مواجه شده‌است. در این زمینه در حال حاضر کوشش‌های تازه‌ای صورت گرفته و چند جلد کتاب به گویش سیستان با خط فونتیک بین‌المللی ipa و ترجمه به فارسی نوشته شده که عبارتند از: ۱- ادبیات سیستان، بخش نثر، ادبیات داستانی، آسوکه، جلد نخست، غلامرضا عمرانی، نشر دریافت، ۱۳۹۲؛ ۲- ادبیات سیستان، بخش نثر، ادبیات داستانی، آسوکه، جلد دوم، غلامرضا عمرانی، نشر دریافت، ۱۳۹۳؛ ۳- ادبیات سیستان، بخش نثر، ادبیات داستانی، آسوکه، جلد سوم، غلامرضا عمرانی، نشر دریافت، ۱۳۹۴؛ ۴- ادبیات سیستان، بخش نظم، شعر امروز، جلد نخست، (موسیقی) غلامرضا عمرانی، نشر دریافت، ۱۳۹۴. | ## بخش 2: فرهنگ سیستانی | موسیقی موسیقی سیستانی یکی از موسیقی‌های نواحی ایران است که خاستگاه آن منطقه سیستان می‌باشد. موسیقی سیستانی در میان تمام موسیقی‌هایی که در نواحی مختلف ایران وجود دارند از ماهیت و کیفیت ویژه ای برخوردار است. موسیقی سیستان از جمله هنرهایی است که به‌جهت شرایط خاص آن شاخص‌تر از موسیقی دیگر مناطق است.درویشی، محمدرضا. دایرةالمعارف موسیقی ایران، جلد(۱)، سازهای زهیِ مضرابی و آرشه‌ای نواحی ایران.پورمندان، مهران. دایرةالمعارف موسیقی ایران، جلد(۲)، سازهای کوبه ای نواحی ایران.زاویه، سعید و اردکانیان، عباس و اسعدی، ارغوان، (۱۳۹۳)، سازها و موسیقی محلی ایران، جاذبه ای برای گردشگران داخلی و خارجی، اولین همایش ملی توریسم و گردشگری سبز، همدان. موسیقی که در ماه رمضان خوانده می‌شود، اجرای موسیقی تعزیه و موسیقی «صفت» بخشی از این نوع موسیقی در مدح خدا، پیامبر و بزرگان دین است. همچنین موسیقی مرثیه و مراسم عزاداری است.وبگاه دستان سیستان رقص رقص در سیستان بر گونه‌های مختلفی تقسیم می‌شود که هر کدام در مناسبت ویژه‌ای به اجرا گذاشته می‌شوند؛ در یک تقسیم‌بندی می‌توان رقص سیستانی را به دو نوع مردانه و زنانه تقسیم‌بندی کرد.اسعدی، ارغوان، سیداحمدی زاویه، سیدسعید، و اردکانیان، عباس. | ## بخش 3: فرهنگ سیستانی | از انواع رقص زنانه سیستانی می‌توان به رقص پایکوبی اشاره کرد که صورت ویژه آن کوبیدن متناوب پا بر زمین به دنبال ضرب‌های مشخص ساز دایره می‌باشد.سیستان بلوچستان۱۰ رقص سیستان را نمادی از صلح و جنگ و اتحاد دانسته‌اند. هر یک از حرکات و ابزارها متناسب با فرهنگ سیستان و در ارتباط نزدیک با طبیعت شکل گرفته‌است. تابناک سیستان و بلوچستانسیستانی، محمد اعظم، مردم‌شناسی سیستان، ص۷۰و۷۱ به دستار در گویش محلی لنگوته می‌گویند که بیشتر به رنگ سفید است. در گویش محلی سیستان به شلوار، تمو یا تومون و به پیراهن پنر می‌گویند و نوع ترک‌دار آن را چل تریز می‌نامند که از قسمت زیر حلقه آستین به پایین حداقل از ۳۴ ترک تشکیل شده‌است. زنان سیستانی علاوه بر لباس سنتی و روزانه خود، نوعی لباس نیز جهت اعیاد و جشن‌ها تدارک می‌بینند. از مشخصات لباس روزمره زنان سیستانی، نوعی سوزن‌دوزی است که در حاشیه یقه و سرآستین لباس به کار می‌رود که در گویش محلی به آن سیاه دوزی گویند. پوشاک جشن‌ها و مراسم شاد که متشکل از شلواری پرچین، پیراهنی تا بالای زانو با دو چاک از دو طرف است. | ## جمع‌بندی | همچنین پیراهن دو گریبانه، پیراهن تاجیک، لچک و چادر، بخشی از پوشاک محلی زنان سیستانی است.آشنایی با لباس زنان سیستان، همشهری آنلاین آشپزی آشپزی سیستانی طیف گسترده‌ای از غذاها را شامل می‌شود که توسط مردمان سیستانی تهیه می‌شود.