موضوع مقاله: آموزش در بوروندی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در بوروندی | مقدمه: آموزش در بوروندی بخشی اساسی از ساختار اجتماعی این کشور آفریقایی را تشکیل می‌دهد. | ## بخش 1: آموزش در بوروندی | بر اساس قانون، آموزش در بوروندی برای کودکان شش سال اجباری است و سنین هفت تا سیزده‌سالگی را دربرمی‌گیرد. آموزش ابتدایی از نظر قانونی رایگان است، اما در عمل، واقعیت دستگاه آموزشی این کشور اغلب با ساختار رسمی آن تفاوت دارد. دستگاه آموزشی بوروندی از چهار مرحله تشکیل شده‌است: پیش‌دبستانی، پایه (بنیادی)، متوسطه (عمومی یا فنی‌وحرفه‌ای) و آموزش عالی. آموزش ابتدایی شش پایه را دربرمی‌گیرد و پس از آن، دوره پایین‌تر متوسطه با چهارپایه و سپس دوره بالاتر متوسطه با سه‌پایه ادامه می‌یابد. در سال ۲۰۱۵، نرخ ناخالص ثبت‌نام در آموزش ابتدایی برای کودکان ۸ تا ۱۰ سال ۶۱ درصد بود. جنگ داخلی این کشور در سال‌های ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۶ آسیب‌های جدی به دستگاه آموزشی وارد کرد؛ حدود ۲۵ درصد از مدارس کشور ویران شدند و بسیاری از معلمان کشته یا شدند. از دهه ۱۹۷۳ تاکنون، اصلاحات گوناگونی در این دستگاه به انجام رسیده که مهم‌ترین آن‌ها اصلاح ۱۹۷۳، اصلاح ۱۹۸۲ و برنامه توسعه بخش آموزش ۲۰۱۲–۲۰۲۰ بوده‌اند. پیشینه تاریخی ۱۹۶۲ از هنگام اعلام استقلال دولت بوروندی، دستگاه آموزشی این کشور پیرامون سازمان‌های مذهبی شکل گرفت که از پیش حضوری پررنگ داشتند. دستگاه آموزشی بوروندی، چنان‌که کلیسا آن را می‌نگریست و سازمان می‌داد، دارای دو مسیر کاملاً جداگانه بود: از یک سو، آموزشی غیررسمی و توده‌ای برای بزرگ‌سالان و جوانانی که آرزوی غسل تعمید داشتند، با تمرکز بر آموختن کتاب مقدس، خواندن و نوشتن؛ و از سوی دیگر، آموزشی رسمی بسیار گزینشی که از مقطع متوسطه پرهزینه و نامتوازن بود، هرچند محتوا و ساختارهایش از الگوی بلژیکی الهام گرفته بود. این اصلاح پیش‌بینی می‌کرد که تا سال ۱۹۸۹، ۸۴ درصد کودکان هفت‌ساله — سن قانونی ورود به مدرسه ابتدایی — ثبت‌نام کنند. این اصلاح همچنین هدف داشت آموزشی را پرورش دهد که ویژگی‌های فرهنگی ملی را در نظر بگیرد، چون آموزش ارائه‌شده تا آن زمان عمدتاً از واقعیت‌های قدرت‌های استعماری پیاپی در بوروندی — آلمانی، سپس بلژیکی — الهام گرفته بود. تصمیم‌گیران سیاسی آن دوران بر این باور بودند که تأثیر این راهبرد زبانی بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان چشمگیر خواهد بود. ۱۹۸۰ با پشتیبانی همکاری فنی بلژیک، انستیتوی آموزشی (IP) با دوره آموزشی حداکثر دوساله پس از دوره دبیرستان عمومی (معادل دیپلم) تأسیس شد. ۱۹۸۲ اصلاح ۱۹۸۲ نظام دو نوبته برای معلمان و فضاهای آموزشی را معرفی کرد و گامی تعیین‌کننده در گسترش دسترسی به آموزش در بوروندی برداشت. | ## بخش 2: آموزش در بوروندی | در مقطع متوسطه، مدارس تربیت معلم (EFI) جایگزین مدارس نُرمال و مدارس میانه آموزشی شدند؛ سپس خود این مدارس با دوره دوساله پس از هسته مشترک، جای خود را به دبیرستان‌های آموزشی دادند. در مقطع آموزش عالی، مهم‌ترین نوآوری ادغام مدرسه عالی نُرمال و دانشگاه رسمی بوجومبورا — دو نهادی که از دوران استعمار آسیب دیده بودند — برای تأسیس بود. کاهش اعتبارات، کاهش حقوق معلمان و عدم تحصیل بخشی از جمعیت، آثاری فراتر از اصلاح دستگاه مدرسه‌ای ۱۹۹۷ به جا گذاشت. چنان‌که در سال ۲۰۰۴، سطح هزینه‌های عمومی در آموزش هنوز به سطح پیش از بحران ۱۹۹۳ نرسیده بود. اصلاحات سده بیست‌ویکم در سال ۲۰۰۵، حذف مؤثر شهریه برای ورود به مقطع ابتدایی عملی شد. در سال ۲۰۰۶، کیسواحیلی و انگلیسی وارد دستگاه آموزشی ابتدایی شدند، در حالی که زبان‌های آموزشی در مقاطع ابتدایی و متوسطه همچنان کیروندی و فرانسوی باقی ماندند. از سال ۲۰۱۲، بوروندی درگیر اصلاحی عمیق در دستگاه آموزشی خود در چارچوب برنامه جدید بخشی توسعه آموزش و آموزش حرفه‌ای (PSDEF) ۲۰۱۲–۲۰۲۰ شده‌است. این راهبرد نو که به‌ویژه گذار به آموزش پایه ۹ساله را مقرر می‌دارد، با پشتیبانی شرکای فنی و مالی دولت، به‌ویژه از طریق صندوق مشترک آموزش (FCE)، دنبال می‌شود. در سال ۲۰۱۵، نرخ ناخالص ثبت‌نام در آموزش ابتدایی برای کودکان ۸ تا ۱۰ساله ۶۱ درصد بود. بر اساس پژوهش بانک جهانی، بیش از نیمی از کودکانی که در مقطع ابتدایی ثبت‌نام می‌کنند، پیش از پایه پنجم از دستگاه آموزشی خارج می‌شوند. نرخ ماندگاری در مقطع ابتدایی حدود ۳۷ درصد است، به این معنا که تقریباً ۶۳ درصد از کسانی که این دوره را آغاز می‌کنند، آن را به پایان نمی‌رسانند. نرخ بالای مردودی — نزدیک به ۳۰ درصد در مقطع ابتدایی — از چالش‌های اصلی این دستگاه است. بر پایه یک پژوهش بین‌المللی دربارهٔ یادگیری، نمونه‌ای از دانش‌آموزان پایه پنجم با آزمون استاندارد MLA سنجیده شدند. نتایج نشان داد که بوروندی عملکرد خوبی داشته و بالاتر از میانگین ۲۶ کشور آفریقایی مورد بررسی قرار گرفته‌است: نمره میانگین بوروندی ۶۹ در مقابل نمره میانگین ۵۰ برای همه کشورهای این پژوهش بود. | ## بخش 3: آموزش در بوروندی | همچنین بر اساس پیمایش QUID، در بوروندی ۸۹ درصد از بزرگ‌سالانی که شش سال آموزش ابتدایی دریافت کرده‌اند، توانایی خواندن بدون دشواری دارند؛ این رقم در مقایسه با میانگین ۷۲ درصد برای ۱۲ کشور آفریقای جنوبی‌صحرا قابل توجه است. پس از حذف مؤثر شهریه در سال ۲۰۰۵، شمار دانش‌آموزان به‌شدت افزایش یافت و گاهی جمعیت کلاس‌ها از ۴۰ نفر پیش از ۲۰۰۵ به ۲۰۰ نفر پس از آن رسید. با استقرار آموزش پایه، گذراندن یک آزمون ملی هدایت و گواهی‌دهی در پایه نهم برای ورود به مرحله پس از آموزش پایه الزامی است. مدارس متوسطه برتر در سپتامبر ۲۰۱۶، وزیر آموزش بوروندی خانم اعلام کرد که شش مدرسه برتر به شکل مدارس شبانه‌روزی تأسیس خواهد شد. این شش دبیرستان عبارتند از: موسِنیی در ، لیسه موسینزیرا (برای دانش‌آموزان استان‌های گیتگا، کاروزی، مورامویا و موارو)، کیرِمبا جنوبی در ، روسِنگو در استان رویگی، و سن‌مارک و نگاگارا در شهرداری بوجومبورا. از جمله دانشگاه‌های اصلی کشور می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: (ULBU) دانشگاه موارو دانشگاه پلی‌تکنیک گیتگا (UPG) دانشگاه پلی‌تکنیک یکپارچه سیبیتوکه (UPI) سواد و شاخص‌های کلی سطح کلی آموزش در بوروندی پایین است. بر اساس داده‌های کتاب حقایق جهانی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا در سال ۲۰۲۱، تنها ۷۴٫۷ درصد از جمعیت ۱۵ سال و بالاتر توانایی خواندن و نوشتن داشتند؛ این رقم برای مردان ۸۱٫۳ درصد و برای زنان ۶۸٫۴ درصد بود. حقوق آموزشی و کار کودک دولت بوروندی به پروتکل‌های بین‌المللی گوناگون علیه کار کودک پیوسته‌است. ابتکار سنجش حقوق بشر (HRMI) دریافته که بوروندی ۱۰۰ درصد آنچه را که بر اساس سطح درآمد کشور باید برای حق آموزش انجام دهد، اجرا می‌کند. بیش از ۶۰۰۰ کودک بوروندیایی در اردوگاه‌های پناهندگان خارج از بوروندی زندگی می‌کنند. چالش‌های دستگاه آموزشی پیامدهای جنگ داخلی جنگ‌وجدال‌های دوران (۱۹۹۳–۲۰۰۶) آسیب ویژه‌ای به دستگاه آموزشی وارد کرد. حدود ۲۵ درصد از همه مدارس کشور ویران شدند و بسیاری از معلمان کشته یا آواره داخلی شدند. حقوق معلمان معلمان پیوسته از کمبود اعتبارات دولتی در پرداخت حقوقشان یا تأخیرهای شدید در پرداخت حقوق کارمندان آموزشی شکایت دارند. در پژوهشی که در سال ۲۰۰۱ انجام شد، ۸۴ درصد از معلمان اعلام کردند که حقوقشان در برابر نیازهای زندگی کنونی ناچیز است و آن را به کمک انسانی تشبیه می‌کنند. | ## جمع‌بندی | یک معلم ابتدایی گزارش داد که حقوق ماهانه‌اش یک‌پنجم نیازهای اساسی‌اش را هم تأمین نمی‌کند.