موضوع مقاله: آموزش در سنگال | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در سنگال | مقدمه: آموزش در سنگال بر پایه نظام آموزشی فرانسه بنا شده و دولت مسئولیت ایجاد سامانه‌ای آموزشی را بر عهده دارد که دسترسی همه شهروندان به آموزش را تضمین کند. | ## بخش 1: آموزش در سنگال | مواد ۲۱ و ۲۲ قانون اساسی سنگال که در ژانویه ۲۰۰۱ (دی ۱۳۷۹) به تصویب رسید، دسترسی به آموزش را برای همه کودکان تضمین می‌کند. نظام آموزشی سنگال به چهار سطح تقسیم می‌شود: آموزش پیش‌دبستانی، آموزش ابتدایی، آموزش متوسطه و آموزش عالی. دولت‌های پی‌درپی سنگال آموزش را از اولویت‌های اصلی خود دانسته‌اند، چراکه جمعیت این کشور بسیار جوان است. در سال‌های اخیر اصلاحاتی در نظام آموزشی این کشور صورت گرفته، از جمله برنامه ده‌ساله آموزش و پرورش (PDEF) که هدف آن گسترش دسترسی به آموزش و بهبود کیفیت آن در سراسر کشور بوده‌است. ابتکار سنجش حقوق بشر نشان می‌دهد که سنگال تنها ۵۸٫۱٪ از آنچه را که بر اساس سطح درآمد کشور برای تحقق حق آموزش باید انجام دهد، محقق می‌سازد. این سازمان میزان دستیابی به آموزش ابتدایی را ۶۹٫۸٪ و به آموزش متوسطه را تنها ۴۶٫۴٪ ارزیابی کرده‌است. دوم، نظام آموزشی باید ارزش‌های سنگال را ترویج دهد: آزادی، دموکراسی، اخلاق فردی و مدنی، حقوق بشر و پایبندی به قوانین جامعه سنگالی. سوم، نظام آموزشی باید فرهنگ ملی را با پرورش زنان و مردانی که در فعالیت‌های ملی مشارکت فعال دارند و توانایی کمک به پیشرفت علم را دارند، ارتقا دهد. بر اساس آمار سال ۲۰۰۱، ۸۰٪ از کودکانی که تحصیل ابتدایی را آغاز می‌کردند احتمالاً به پایه پنجم می‌رسیدند."Senegal". وزارت کار اعلام کرده که نظام مدارس دولتی قادر به پاسخگویی به تعداد کودکانی که باید هرساله ثبت‌نام کنند نیست. در نتیجه، بسیاری از کودکان در سن تحصیل به دنبال آموزش و پرورش از طریق روش‌های غیررسمی‌تر هستند. شمار زیادی از آنان در مغازه‌ها به‌عنوان کارآموز مشغول می‌شوند و هیچ دستمزدی دریافت نمی‌کنند. سازمان ملی آمار و جمعیت‌شناسی (ANSD) گزارش داده که تا سال ۲۰۰۱، ۳۲٫۷٪ از کودکان ۱۰ تا ۱۴ ساله زندگی حرفه‌ای خود را آغاز کرده بودند. در سال ۲۰۰۰، دولت سنگال برنامه ده‌ساله آموزش و پرورش (PDEF) را در چارچوب ابتکارات ویژه سازمان ملل برای آفریقا آغاز کرد. پیش‌دبستانی در سنگال، آموزش پیش‌دبستانی برای کودکان ۳ تا ۵ ساله و برای حداکثر سه سال ارائه می‌شود. کودکانی که در این مقطع ثبت‌نام می‌کنند می‌توانند به‌جای سن هفت سالگی، در شش سالگی به دوره آموزش ابتدایی وارد شوند. بر اساس ماده ۱۰ قانون ۹۱–۲۲، نظام پیش‌دبستانی سنگال دو هدف اصلی دارد: تثبیت هویت کودکان از طریق پیوند دادن آنها با زبان‌های ملی و ارزش‌های فرهنگی؛ و رشد مهارت‌های حرکتی، ذهنی و اجتماعی آنان. در سال ۲۰۰۷، ۵۷٪ از مراکز پیش‌دبستانی و ۳۶٫۹٪ از مهدکودک‌ها در داکار قرار داشتند. در دوره ۲۰۱۴–۲۰۱۸، نرخ ناخالص پیش‌دبستانی از ۱۵٫۲٪ در سال ۲۰۱۳ به ۱۷٫۵٪ در سال ۲۰۱۷ رسید. درصد مربیان دارای گواهینامه رسمی از ۲۳٫۴۲٪ در سال ۲۰۱۳ به ۳۱٫۰۹٪ در سال ۲۰۱۷ افزایش یافت. نظام آموزش ابتدایی سنگال شش سال تحصیل را به سه دوره دوساله تقسیم می‌کند که با موفقیت در آزمون CFEE (گواهینامه اتمام دوره ابتدایی) و آزمون ورودی به دوره بعدی پایان می‌یابد. برای کودکانی که در نظام آموزشی ثبت‌نام شده‌اند، حضور تا پایان سال دوم دوره ابتدایی اجباری است. نرخ ناخالص ثبت‌نام در آموزش ابتدایی از ۸۲٫۶٪ در سال ۲۰۱۳ به ۸۷٫۳٪ در سال ۲۰۱۷ افزایش یافته‌است. | ## بخش 2: آموزش در سنگال | با وجود این پیشرفت‌ها، نرخ ترک تحصیل و تکرار پایه در میان کودکان سنگالی همچنان بالا است. دوره متوسطه اول (راهنمایی) آموزش دوره متوسطه اول برای دانش‌آموزان ۱۳ ساله طراحی شده و شامل چهار سال تحصیل است. برای موفقیت در این دوره، دانش‌آموزان باید در آزمون BFEM (گواهینامه پایان دوره متوسطه اول) قبول شوند. در سال ۲۰۰۷، ۶۲۴ مدرسه متوسطه اول دولتی و ۳۷۶ مدرسه متوسطه اول خصوصی ثبت‌نام شده بودند. از این مدارس، ۵۸٫۴٪ در مناطق شهری متمرکز بودند و ۵۱٫۴٪ در داکار، تیس و زیگینشور قرار داشتند. دبیرستان (دوره متوسطه دوم) آموزش متوسطه دوم سنگال می‌تواند «عمومی» یا «فنی و حرفه‌ای» باشد و با استانداردهای نظام فرانسوی لیسه (lycée) هماهنگ است. این برنامه‌های آموزشی سه ساله هستند و با دیپلم بکالوریای فرانسوی رسمی مورد تأیید قرار می‌گیرند. برنامه متوسطه فنی با موفقیت در آزمون‌های BEP (گواهینامه مطالعات حرفه‌ای) و BT (گواهینامه فنی) پایان می‌یابد. آموزش متوسطه دوم چهار رشته ارائه می‌دهد: عمومی، فنی بلندمدت، فنی کوتاه‌مدت و حرفه‌ای. 1, 16–18 هرچند آموزش چندپایه بخشی جدایی‌ناپذیر از نظام آموزشی سنگال است، انتظار می‌رود با تلاش برای فراهم ساختن آموزش برای همه کودکان سنگالی گسترش یابد. در سنگال ۱۸٪ از مدارس کلاس‌های چندپایه دارند و ۱۰٪ از کودکان در مقطع ابتدایی در این کلاس‌ها تحصیل می‌کنند. دو الگو برای آموزش چندپایه در سنگال وجود دارد: الگوی نخست و رایج‌تر، تدریس همزمان دوپایه متوالی توسط یک معلم است؛ الگوی دوم به «École à Classe Unique» معروف است و در آن یک معلم با حداکثر شش پایه همزمان کار می‌کند. مدارس چندپایه معمولاً نتایج ضعیف‌تری در آزمون CFEE نشان می‌دهند؛ نرخ قبولی در کائولاک ۴۴٪، در مبور ۳۴٪ و در مباکه ۴۶٪ است. مدارس قرآنی مدارس دولتی سنگال آموزش دینی ارائه نمی‌دهند؛ از این‌رو کودکان به مدارس قرآنی فرستاده می‌شوند. داده‌های اندکی دربارهٔ آموزش قرآنی در سنگال موجود است و ساختار مشخصی برای این مدارس وجود ندارد.André, P. در سال ۱۹۹۹، بانک جهانی سه سطح آموزش قرآنی را شناسایی کرد: سطح ابتدایی قرآنی: کودکان با دانش پایه قرآن آشنا می‌شوند. سطح متوسط قرآنی: کودکان بخش‌های بزرگی از قرآن را حفظ می‌کنند و علوم اسلامی می‌آموزند. مطالعات عالی قرآنی: شمار بسیار کمی به این سطح می‌رسند و نزد استادان برجسته اسلامی، معمولاً در دانشگاه‌های اسلامی معتبر، تحصیل می‌کنند. در برخی اشکال آموزش قرآنی سنگال، کودکان به سرپرستی استادان قرآنی سپرده می‌شوند و اغلب مجبور به گدایی برای تأمین معاش خود می‌شوند. برآورد کرده که ۹۰٪ از کودکان متکدی در سنگال دانش‌آموزان این نوع آموزش قرآنی هستند. مدارس قرآنی در سنگال معمولاً به شکل مدارس فرانسوی-عربی و مدارس حرفه‌ای هستند که آموزش فرانسوی و تعلیم دینی را با هم ترکیب می‌کنند. همچنین، تعداد دانشجویان به ازای هر ۱۰٬۰۰۰ نفر جمعیت از ۸۵۹ نفر در سال ۲۰۱۲ به ۱۰۹۹ نفر در سال ۲۰۱۷ افزایش یافته‌است. چالش‌های آموزش عالی بر اساس گزارش حسّانا الیدو، مسئول بخش آموزش پایه تا عالی در یونسکو داکار، علی‌رغم برخی پیشرفت‌ها از سال ۲۰۰۰، نظام آموزش عالی سنگال با چالش‌های متعددی روبرو است: از جمله تعداد زیاد دانشجویان در دانشگاه داکار (UCAD)؛ رشد سریع مؤسسات خصوصی آموزش عالی؛ عملکرد پایین و آموزش ناکافی ناشی از نقص‌های نظام؛ نابرابری دسترسی میان زنان و مردان؛ و مسئله تقلب در کسب مدارک دانشگاهی. | ## بخش 3: آموزش در سنگال | دانشگاه سن‌لویی در ژانویه ۱۹۹۰ (دی ۱۳۶۸) تأسیس شد و در سال ۱۹۹۷ به نام «دانشگاه گاستون برژه» تغییر نام یافت. در سال تحصیلی ۲۰۱۰–۲۰۱۱، دانشگاه ۱۸۵ استاد و پژوهشگر، ۳۴۸ کارمند اداری و فنی و ۵۳۴۷ دانشجو داشت. این دانشگاه از دانشکده‌ها، مؤسسات، آزمایشگاه‌ها و کارکنان اداری و آموزشی تشکیل شده‌است. این دانشگاه در سال ۱۹۸۷ از «دانشگاه داکار» به «دانشگاه شیخ آنتا دیوپ داکار» تغییر نام یافت. ورود به این مؤسسات و دانشکده‌ها از طریق آزمون‌های رقابتی در همه سطوح صورت می‌گیرد، به جز دوره دکترا که گزینش بر اساس بررسی پرونده‌ها انجام می‌شود. دانشگاه‌های دولتی در سنگال شبکه دانشگاهی میان سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ به‌طور چشمگیری تقویت شد. وزارت آموزش حرفه‌ای، کارآموزی و صنایع دستی (MFPAA) برنامه‌های اصلی آموزش فنی و حرفه‌ای دولتی در سنگال را در همکاری با وزارت آموزش ملی (MEN) اجرا می‌کند. نهادهای مختلفی در نظام آموزش فنی و حرفه‌ای سنگال فعالیت دارند (دولتی، خصوصی، ملی و بین‌المللی از جمله سازمان‌های غیردولتی). نهادهای زیر نقش اصلی را ایفا می‌کنند: صندوق تأمین مالی آموزش فنی و حرفه‌ای (FFFPT) که وجوه جمع‌آوری‌شده از عوارض آموزشی را مدیریت می‌کند؛ دفتر ملی آموزش حرفه‌ای (ONFP) که علاوه بر ارائه آموزش، کارکردهای دیگری نیز دارد. سایر نهادهای مرتبط با این نظام عبارتند از: شبکه آفریقایی صندوق‌ها و مؤسسات آموزش حرفه‌ای (RAFPRO)؛ فهرست عملیاتی مشاغل و اشتغال (ROAME) که ابزاری برای ارتقای کیفیت نظام آموزش فنی و حرفه‌ای است. نرخ رشد ثبت‌نام در آموزش فنی و حرفه‌ای از ۳٫۱۵٪ در سال ۲۰۱۲ به ۱۳٪ در سال ۲۰۱۷ رسیده‌است. چالش‌های نظام آموزشی در سال ۱۹۹۲، حدود ۵۴٬۰۰۰ جوان سنگالی مشغول کارآموزی در بازار کار به‌جای حضور در مدرسه بودند. هرچند سن قانونی این کارآموزی‌ها باید ۱۵ سال باشد، اعتقاد بر این است که کودکان بسیار کم‌سن‌تری نیز در نیروی کار حضور دارند. کودکانی که در مناطق روستایی زندگی می‌کنند در وضعیت نامساعدتری قرار دارند و معمولاً به‌جای رفتن به مدرسه در کشاورزی کار می‌کنند. افزایش ثبت‌نام دختران سنگالی یکی از اولویت‌هاست، هرچند نرخ ثبت‌نام در سال‌های اخیر افزایش یافته‌است. سازمان ابتکار اندازه‌گیری حقوق بشر (HRMI) می‌یابد که سنگال تنها ۵۸٫۱٪ از آنچه را که بر اساس سطح درآمد کشور برای تحقق حق آموزش باید انجام دهد، به انجام می‌رساند. در واکنش به این وضعیت، مقامات ملی سنگال مراقبت از دوران کودکی اولیه را اولویت توسعه دانسته‌اند. این «خانه» یا سکونتگاه سنتی، نمادی از سبک زندگی، نگرش و تعهد به ارزش‌های آفریقایی است و به‌عنوان نقطه آغاز یادگیری کودک در زندگی شناخته می‌شود. این مراکز در اصل برای محیط‌های محروم و روستایی طراحی شدند تا دسترسی به خدمات یکپارچه و مناسب را تضمین کنند. آنها توسط خود مردم اداره می‌شوند و نزدیک به ۲۰٪ از ساختارهای دوران کودکی اولیه سنگال را تشکیل می‌دهند. این ساختارها رویکردی جامع و کل‌نگر به مراقبت از کودکان دارند که آموزش، بهداشت و برنامه‌های تغذیه را دربرمی‌گیرد. مشارکت در این برنامه رایگان نیست، اما هزینه‌ها کمتر از دیگر ساختارهای مراقبت از دوران کودکی در بخش رسمی است. | ## جمع‌بندی | مشارکت مالی جنبه نمادین دارد و به خانواده‌ها امکان می‌دهد در راستای یک خیر مشترک که به جامعه تعلق دارد همکاری کنند.