موضوع مقاله: سپر آبی بین‌المللی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سپر آبی بین‌المللی | مقدمه: سپر آبی، که در گذشته کمیته بین‌المللی سپر آبی نام داشت، یک سازمان بین‌المللی است که در سال ۱۹۹۶ برای محافظت از میراث فرهنگی جهان در برابر تهدیداتی مانند درگیری‌های مسلحانه و بلایای طبیعی تأسیس شد. | ## بخش 1: سپر آبی بین‌المللی | در ابتدا به عنوان «معادل فرهنگی صلیب سرخ» در نظر گرفته شده بود، نام آن از نماد سپر آبی طراحی شده توسط یان زاچواتوویچ گرفته شده است که برای نشان دادن مکان‌های فرهنگی محافظت شده توسط کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حفاظت از اموال فرهنگی در درگیری‌های مسلحانه استفاده می‌شود. این سازمان شبکه‌ای از کمیته‌های تشکیل شده از افراد دارای تعهد در سراسر جهان است که «متعهد به حفاظت از اموال فرهنگی جهان است و در صورت بروز درگیری مسلحانه، بلایای طبیعی یا انسانی، به حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی، ملموس و ناملموس، می‌پردازد .» سپر آبی سازمانی است که با سازمان ملل متحد، نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد و یونسکو همکاری نزدیکی دارد و با کمیته بین‌المللی صلیب سرخ نیز همکاری می‌کند. تاریخچه بعد از جنگ جهانی دوم که شاهد خسارات گسترده و سرقت گسترده میراث فرهنگی در سرتاسر قاره‌های اروپا و آسیا بود، سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) در سال ۱۹۴۶ به صورت رسمی با هدف ترویج صلح، توسعه و گفتگو از طریق تبادل و حفظ فرهنگ تأسیس شد. به درخواست هلند، یونسکو به تهیه و حمایت از کنوانسیون لاهه برای حفاظت از اموال فرهنگی در صورت درگیری مسلحانه کمک کرد و اولین معاهده بین‌المللی که به‌طور گسترده تصویب شد و منحصراً بر حفاظت از اموال فرهنگی در درگیری‌های مسلحانه تمرکز داشت است. این معاهده در تاریخ ۷ اوت ۱۹۵۶ لازم‌الاجرا شد و کشورهای عضو را ملزم به حفاظت از اموال فرهنگی در زمان صلح و جنگ، از جمله اموالی که در کشورهای درگیر جنگ قرار دارند، می‌کند. کمیته بین‌المللی سپر آبی (آی‌سی‌بی‌اِس) در سال ۱۹۹۶ توسط چهار سازمان بزرگ غیردولتی میراث فرهنگی، که نماینده متخصصان فعال در زمینه‌های بایگانی، کتابخانه‌ها، بناهای تاریخی و محوطه‌ها و موزه‌ها هستند، تأسیس شد: ICA: شورای بین‌المللی بایگانی ایکوم: شورای بین‌المللی موزه‌ها ایکوموس: شورای بین‌المللی بناها و محوطه‌های تاریخی ایفلا: فدراسیون بین‌المللی انجمن‌ها و مؤسسات کتابداری برای حفاظت بیشتر از میراث در درگیری‌ها. ماده ۲۷٫۳ پروتکل دوم کنوانسیون لاهه ۱۹۵۴ (۱۹۹۹) به صراحت از کمیته بین‌المللی سپر آبی به عنوان نهاد مشورتی کمیته حفاظت از اموال فرهنگی در صورت درگیری مسلحانه نام می‌برد. این چهار سازمان برای آمادگی و واکنش به موقعیت‌های اضطراری که می‌توانستند بر میراث فرهنگی تأثیر بگذارند، با یکدیگر همکاری کردند. در سال ۲۰۰۵، CCAAA (شورای هماهنگی انجمن‌های بایگانی سمعی و بصری) به آنها پیوست که بعداً در سال ۲۰۱۲ از این سازمان جدا شد. «چهار بنیانگذار» دبیرخانه‌ای برای این سازمان فراهم کردند که هر سه سال یک بار بین آنها می‌چرخید. جولین آنفرونز بین سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۳ رئیس کمیته بین‌المللی سپر آبی (آی‌سی‌بی‌اِس) بود. تا سال ۲۰۰۰، کمیته‌های ملی برای حفاظت از میراث فرهنگی در کشورهایشان شروع به تشکیل کردند. در سال ۲۰۰۶، کنفرانسی با عنوان «به سوی سازماندهی مستحکم: زیرساخت و آگاهی» در لاهه هلند با حضور کمیته‌های ملی و آی‌سی‌بی‌اِس برگزار شد. در این رویداد، توافقنامه لاهه نوشته شد و انجمن کمیته‌های ملی سپر آبی (ANCBS) برای هماهنگی کار کمیته‌های ملی تأسیس شد. ANCBS در سال ۲۰۰۸ رسماً تأسیس شد: کارل فون هابسبورگ به عنوان اولین رئیس منصوب شد. در این مدت، او تعدادی مأموریت حقیقت‌یابی به کشورهای درگیر جنگ انجام داد تا دربارهٔ آسیب‌های وارده به میراث فرهنگی آنها اطلاعات بیشتری کسب کند. در حالی که در بسیاری از جنگ‌ها، آزادی حرکت پرسنل سازمان ملل متحد به دلیل نگرانی‌های امنیتی به‌طور قابل توجهی محدود می‌شود، سپر آبی به دلیل ساختارش که آن را قادر می‌سازد در درگیری‌های مسلحانه خطرناک، انعطاف‌پذیر و مستقل عمل کند، به‌طور ویژه مناسب در نظر گرفته می‌شود. جوریس کیلا، مورخ هنر سپر آبی و «مرکز صلاحیت میراث فرهنگی» در دانشگاه وین، این موضوع را به شرح زیر خلاصه می‌کند: «یونسکو و سایر نهادها، بازرسی از مکان‌های لیبی را، چه آسیب دیده باشند و چه نه، بسیار خطرناک می‌دانند؛ بنابراین من و کارل فون هابسبورگ تصمیم گرفتیم که خودمان این کار را انجام دهیم. ما در راس-آلمرگیب، مکانی درست در کنار لپتیس مگنا بودیم، جایی که یک ایستگاه رادار و دفاع هوایی نیروهای قذافی در فاصله کمتر از ۱۵ متری یک قلعه رومی که دست نخورده باقی مانده بود، نابود شد. به گفته ارینا بوکووا، مدیر کل وقت یونسکو، همکاری بین یونسکو و سپر آبی اینترنشنال قرار است بیشتر تقویت شود. | ## بخش 2: سپر آبی بین‌المللی | بوکووا در اکتبر ۲۰۱۷ در کنفرانس سپر آبی اینترنشنال گفت: «یونسکو و سپر آبی اینترنشنال هدف مشترکی دارند» و «ما به دنبال حفاظت از اموال فرهنگی و به تبع آن، میراث فرهنگی بشریت هستیم.» در سال ۲۰۱۶، آی‌سی‌بی‌اِس و اِی‌اِن‌سی‌بی‌اِس با هم ادغام شدند و به «سپر آبی» تبدیل شدند و اساسنامه اِی‌اِن‌سی‌بی‌اِس را برای انعکاس این تغییرات اصلاح کردند و سپر آبی را به عنوان یک انجمن در هلند ثبت کردند. همان‌گونه که رئیس‌جمهور سابق هابسبورگ بیان کرد، حفظ زبان، حفاظت از میراث فرهنگی نیز هست. اما چهار درصد از جمعیت به ۹۶ درصد از زبان‌ها صحبت می‌کنند و ۹۶ درصد از جمعیت به چهار درصد از زبان‌ها صحبت می‌کنند. این چهار درصد توسط گروه‌های زبانی بزرگی صحبت می‌شوند و بنابراین در معرض خطر نیستند. شما باید با آنها مانند گونه‌های منقرض شده رفتار کنید.» یکی از دغدغه‌های ویژه سپر آبی بین‌المللی، حفاظت از میراث فرهنگی در طول عملیات نظامی صلح است. ۴۰ سخنران و شرکت‌کننده از آمریکا، دانمارک، لبنان، ایتالیا، کرواسی، اسلواکی و اتریش در «انجمن کلاه آبی ۲۰۱۹» فرصت یافتند تا به این موضوع بپردازند. تجربیات ارتش ایالات متحده، تجربه عملیاتی در عراق و افغانستان و ایجاد یک واحد جداگانه از اموال فرهنگی ایتالیا نیز مورد بحث قرار گرفت. کارل فون هابسبورگ در مورد لزوم حفاظت از اموال فرهنگی نه تنها در طول و پس از درگیری‌ها، بلکه در خارج از درگیری‌های مسلحانه نیز صحبت کرد. در سال ۲۰۲۰، سازمان بین‌المللی سپر آبی و نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان، با همکاری نیروهای مسلح لبنان، پروژه‌ای یک‌ماهه را برای ایمن‌سازی و حفاظت از اموال فرهنگی آسیب‌دیده پس از انفجارهای ۴ آگوست در بیروت به پایان رساندند. کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حفاظت از اموال فرهنگی در صورت وقوع درگیری مسلحانه، این لوگو را توصیف کرده و شرایط استفاده از آن را تعیین می‌کند. سپر آبی از کمیته‌های ملی در سراسر جهان تشکیل شده است که توسط یک هیئت بین‌المللی - سپر آبی بین‌المللی (BSI) - هماهنگ می‌شوند. مجمع عمومی همچنین به چهار عضو که از کمیته‌های ملی برای انتخابات کاندید شده‌اند، رأی می‌دهد. کارل فون هابسبورگ در مجمع عمومی ۲۰۱۷ به عنوان اولین رئیس سپر آبی منصوب شد؛ و پیتر استون به عنوان نایب رئیس منصوب شد. در سال ۲۰۲۰، هابسبورگ که از سال ۲۰۰۸ ریاست این سازمان را بر عهده داشت (در ابتدا به عنوان رئیس ANCBS)، از سمت خود کناره‌گیری کرد. دانشگاه نیوکاسل در حمایت از کار پیتر استون در زمینه حفاظت از اموال فرهنگی، اولین دبیرخانه تمام وقت این سازمان را در سال ۲۰۱۷ تأمین مالی کرد که متشکل از یک عضو تمام وقت - دکتر اما کانلیف - و یک عضو پاره وقت - دکتر پاول فاکس - بود که در پایان دسامبر ۲۰۱۹ از سمت خود کناره‌گیری کرد و دکتر مایکل دلاکروز جایگزین او شد. اهداف کلیدی سپر آبی در ماده ۲ اساسنامه سپر آبی ۲۰۱۶ آمده است آنها عبارتند از: حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی - ملموس و ناملموس - در برابر اثرات درگیری و بلایای زیست‌محیطی؛ تصویب، احترام و اجرای کنوانسیون لاهه ۱۹۵۴ و دو پروتکل آن را ترویج دهید؛ افزایش آگاهی از اهمیت حفاظت از میراث در شرایط اضطراری؛ آموزش‌های مرتبط (برای متخصصان میراث فرهنگی، نیروهای مسلح، سایر امدادگران و کسانی که در جلوگیری از قاچاق غیرقانونی اشیاء غارت‌شده نقش دارند) را ترویج و ارائه دهید. ترویج تعامل جامعه و مشارکت در حفاظت از اموال فرهنگی (CP)؛ همکاری با سایر نهادهای ذیربط درگیر در شرایط اضطراری و بین آنها را تشویق کنید. کار سپر آبی بر اساس حقوق بین‌الملل - به ویژه کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه در مورد حفاظت از اموال فرهنگی در صورت درگیری مسلحانه و دو پروتکل آن در سال‌های ۱۹۵۴ و ۱۹۹۹ - که بخشی از حقوق بین‌الملل بشردوستانه (آی‌اِچ‌ال) محسوب می‌شوند، استوار است. حقوق بین‌الملل بشردوستانه که با نام‌های حقوق جنگ یا حقوق درگیری مسلحانه نیز شناخته می‌شود، مجموعه‌ای از قواعد است که به دلایل بشردوستانه، به دنبال محدود کردن اثرات درگیری مسلحانه بر افراد و اموال است. این زمینه اصلی همچنین توسط تعدادی دیگر از اسناد حقوقی بین‌المللی، دستور کار بین‌المللی حفاظت از فرهنگ که توسط سازمان ملل و یونسکو تعیین شده است، و ابتکارات بین‌المللی در مورد فجایع زیست‌محیطی مانند چارچوب سندای برای کاهش خطر بلایا، شکل گرفته است. | ## بخش 3: سپر آبی بین‌المللی | اگرچه کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه و دو پروتکل آن به اموال فرهنگی اشاره دارند و تحولات درک ما از فرهنگ در سراسر جهان و شیوه‌های مختلف تجلی آن را به رسمیت می‌شناسند، سپر آبی با مفهوم وسیع‌تر میراث فرهنگی سروکار دارد. در رابطه با حفاظت از اموال فرهنگی (سی‌پی‌پی) در صورت وقوع درگیری‌های مسلحانه و بلایای طبیعی/انسانی، سپر آبی در زمینه‌های زیر فعالیت می‌کند: حفاظت پیشگیرانه و آمادگی در برابر ریسک؛ واکنش اضطراری؛ تثبیت، بازیابی پس از سانحه، و فعالیت‌های پشتیبانی بلندمدت/مستمر؛ انطباق با قوانین، سیاست‌ها و اجرای آنها؛ فعالیت‌های ظرفیت‌سازی، و آموزش و پرورش در حمایت از حوزه‌های فعالیت سپر آبی؛ هماهنگی - اعضای سپر آبی و با سازمان‌های همکار. سپر آبی این حوزه‌های فعالیت را در زمینه‌های ملی و بین‌المللی زیر محقق می‌کند: مشارکت در تدوین و اجرای برنامه‌ها و اقدامات برای برنامه‌ریزی پیشگیرانه، واکنش اضطراری، تثبیت، بازیابی پس از سانحه و فعالیت‌های پشتیبانی بلندمدت/مستمر در سطح ملی و بین‌المللی، هماهنگی پشتیبانی از کمیته‌های ملی آسیب‌دیده از جامعه بین‌المللی در صورت درخواست. ترویج و توسعه درک قوانین بین‌المللی که زیربنای کار سپر آبی هستند مشارکت در تدوین سیاست‌های مربوط به دستور کارهای ملی و بین‌المللی حفاظت از فرهنگ و ترویج اجرای آنها. بی اِس‌آی اذعان دارد که کار آن باید در یک بستر ملی و با در نظر گرفتن قوانین و سیاست‌های ملی تفسیر شود. همکاری با شرکا برای حمایت از فعالیت‌های ظرفیت‌سازی و توسعه و ارائه مواد و دوره‌های آموزشی و تربیتی در حمایت از حوزه‌های فعالیت سپر آبی. سازمان بین‌المللی شیلد آبی متعهد به ارائه آموزش در زمینه حفاظت از اموال فرهنگی برای اعضای نیروهای مسلح در سراسر جهان است و ناتو را در فهرست شرکای خود قرار داده است. علاوه بر همکاری با ناتو، در سال‌های ۲۰۱۷–۲۰۱۸، آنها در آموزش نیروهای مسلح ملی در گرجستان، نیروهای حافظ صلح مستقر در فیجی، و برگزاری رزمایش در یک کارگاه بین‌المللی در اتریش مشارکت داشتند. این لوگو نمایانگر هیئت بین‌المللی سپر آبی و کمیته‌های ملی ثبت‌شده رسمی سپر آبی در سراسر جهان است. آی‌سی‌بی‌اِس نشان کنوانسیون لاهه ۱۹۵۴ را که اموال فرهنگی را که باید محافظت شوند، تعیین می‌کند و برای شناسایی کسانی که برای محافظت از آنها تلاش می‌کنند - سپر آبی - را پذیرفت. نشان فرهنگی یک نماد حفاظتی است که در طول درگیری‌های مسلحانه استفاده می‌شود و استفاده از آن طبق قوانین بین‌المللی محدود شده است. برای جلوگیری از سردرگمی با این نشان، اِی‌اِن‌سی‌بی‌اِس نماد جدیدی را اتخاذ کرد - آنها نشان کنوانسیون را به عنوان نمادی از کار حفاظتی خود برگزیدند، اما آبی سلطنتی را روشن‌تر کردند و آن را در یک پس‌زمینه دایره‌ای آبی فیروزه‌ای قرار دادند. وقتی آی‌سی‌بی‌اِس و اِی‌اِن‌سی‌بی‌اِس در سال ۲۰۱۶ با هم ادغام شدند، تصمیم گرفته شد که برندسازی مجدد انجام شود تا نماد سازمان جدید سپر آبی باشد. لوگوی سپر آبی، نشان سلطنتی سپر آبی کنوانسیون لاهه ۱۹۵۴ است که در یک دایره آبی میانی قرار گرفته و هم ریشه‌ها و تمرکز سپر آبی بر کنوانسیون لاهه و درگیری‌های مسلحانه و هم حوزه گسترده‌تری را که امروزه در بر می‌گیرد، نشان می‌دهد. به عنوان بخشی از تغییر برند، سپر آبی شعار خود را به «حفاظت از میراث در بحران» تغییر داد. لوگوی سپر آبی به عنوان یک نشانه قابل مشاهده برای نشان دادن هیئت مدیره بین‌المللی سپر آبی استفاده می‌شود و کمیته‌های ملی ثبت‌شده رسمی سپر آبی را در سرتاسر جهان نشان می‌دهد. این لوگو باید برای افزایش دیده شدن نام و لوگوی سازمان سپر آبی با مرتبط کردن نام و سازمان آن با فعالیت‌های کسانی که با آنها کار می‌کند، استفاده شود. سپر آبی در بنین، «در: آمادگی و واکنش به بلایا در میراث فرهنگی ایکوم» کورین کخ (ویراستار، ویراستار) (۲۰۰۳). حفاظت از اموال فرهنگی در صورت درگیری مسلحانه: کار سپر آبی، ، واحد تحقیقات دانشکده حقوق آدلاید در مورد حقوق و اخلاق نظامی، مقاله تحقیقاتی RUMLAE شماره ۱۷–۰۲ اما کانلیف، پاول فاکس و پیتر جی استون. | ## جمع‌بندی | «حفاظت از اموال فرهنگی در صورت درگیری مسلحانه: حواس‌پرتی غیرضروری یا اولویت مرتبط با مأموریت؟