aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: هیلدبراند پیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هیلدبراند پیر | مقدمه: این داستان در رده‌بندی افسانه‌های عامیانهٔ آرنه–تامپسون تحت شمارهٔ ATU 1360C جای می‌گیرد که به داستان‌هایی دربارهٔ "شوهر فریب‌خورده‌ای که نهایتاً بر موقعیت مسلط می‌شود" تعلق دارد. | ## بخش 1: هیلدبراند پیر | روزی، کشیش دهکده که شیفتهٔ زن کشاورز شده، نقشه‌ای می‌کشد تا به خانهٔ او راه یابد. سپس، در خطبهٔ کلیسا، اعلام می‌کند که هر کس خویشاوند بیماری دارد، می‌تواند به «کوه فاخته» در ایتالیا سفر کند و با آوردن برگ درخت غار (Laurel) مریض را شفا دهد. هیلدبراند ساده‌دل، با باور به گفته‌های کشیش، برای نجات همسرش راهی سفر به ایتالیا می‌شود. در همین هنگام، تاجر تخم‌مرغ هم آهنگی می‌خواند، و سرانجام خود هیلدبراند از درون سبد با صدای بلند آواز می‌خواند که دیگر بس است! نسخه‌های دیگر و روایت‌های مشابه در نسخه‌ای آلمانی-بوهمی (بوهِمیا)، شوهر درون سبدی پنهان می‌شود که بر دیوار آویزان شده است. زمانی که زن کشاورز حاضر نمی‌شود در را باز کند، پنهان‌شده در سبد با خواندن شعر وارد ماجرا می‌شود. | ## بخش 2: هیلدبراند پیر | دیالوگ‌های این نسخه به سبک آوازگونه (چانته‌فابل) هستند که به صورت نوبتی میان کشیش، زن، تاجر و شوهر رد و بدل می‌شوند: «در کوه‌های والا در سرزمین ایتالیا،» : «فرستاده‌ام شوهرم را، آیا گناهی است این کار؟» در نسخه‌ای از هسن (منطقه‌ای در آلمان)، زن شوهرش را برای یافتن درمانی در سرزمین ظروف چینی (!) می‌فرستد. اما پدرخوانده‌اش او را برمی‌گرداند، در سبدی پنهان می‌کند، و آن‌گاه شوهر، همسر و کشیش را غافلگیر می‌کند. تحلیل و مفاهیم داستان این افسانه از معدود نمونه‌های ثبت‌شده در مجموعهٔ گریم است که دربارهٔ خیانت زناشویی و افشای آن از سوی شوهر است. مضمون اصلی داستان به اصطلاح «آشتی دادن حساب» است؛ جایی که شوهر فریب‌خورده نهایتاً پیروز می‌شود. کوه «گوکرلی‌برگ» (Göckerliberg) که نام آن در داستان آمده، مکانی خیالی است و معنای ضمنی آن به «کوه خروس» اشاره دارد، که در زبان آلمانی می‌تواند کنایه‌ای به «مرد فریب‌خورده» (یا به زبان فارسی «هَرنای» یا «شاخ‌دار») باشد. داستان نه تنها خیانت همسر را افشا می‌کند، بلکه نظم اخلاقی را با تنبیه متجاوز و احقاق حق برقرار می‌سازد. | ## بخش 3: هیلدبراند پیر | استفاده از آواز به عنوان قالب روایت، به ساختار نمایشی داستان کمک کرده و جذابیت آن را افزایش می‌دهد. مقایسه با دیگر افسانه‌ها در افسانهٔ یونانی «ادیسه»، شخصیت پنه‌لوپه نیز نقشی مشابه بازی می‌کند، اگرچه در آن داستان وفادار باقی می‌ماند. در برخی نسخه‌های افسانهٔ هیلدبراند، زنی به نام اوته (Ute) نقشی خیانت‌کارانه دارد. داستان‌هایی نظیر عروسی خانم روباه (KHM 38) نیز به موضوع ازدواج و انتخاب همسر با نگاهی طنزآمیز می‌پردازند. منبع اصلی این روایت، فردی ناشناس از منطقهٔ اتریش بود و به زبان گویش محلی روایت شده است. | ## جمع‌بندی | برادران گریم در یادداشت‌های خود اشاره کرده‌اند که این داستان در مناطق بوهمیا و بورگن‌لند نیز رایج بوده است.
موضوع مقاله: سلطان پیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سلطان پیر | مقدمه: سلطان پیر یک افسانه آلمانی است که توسط برادران گریم گردآوری شده و در جایگاه ۴۸ از مجموعهٔ «قصه‌های کودکان و خانواده» قرار دارد. | ## بخش 1: سلطان پیر | این داستان ترکیبی از دو گونهٔ طبقه‌بندی آرنه-تامپسون-اوتر (ATU) است: ATU 101 با عنوان «سگ پیر ناجی کودک» و ATU 103 با عنوان «جنگ حیوانات اهلی و وحشی». همسرش سعی می‌کند او را از این تصمیم منصرف کند و از وفاداری سلطان سخن می‌گوید، اما کشاورز تصمیم خود را گرفته است. سلطان که همه‌چیز را شنیده، بسیار ناراحت می‌شود و برای مشورت نزد دوست قدیمی‌اش، گرگ، می‌رود. او می‌گوید فردا وقتی کشاورز و همسرش فرزندشان را برای کار به مزرعه می‌برند، او کودک را می‌رباید و سلطان او را نجات می‌دهد. سلطان کودک را نجات می‌دهد و کشاورز از او قدردانی می‌کند، برایش سوپ نان درست می‌کند و تشک نرمی برایش می‌گذارد. | ## بخش 2: سلطان پیر | اما مدتی بعد، گرگ برای دیدار با سلطان می‌آید و از او می‌خواهد اجازه دهد شبانه گوسفندی بدزدد. گرگ این را شوخی می‌پندارد، اما همان شب که برای دزدی می‌آید، سلطان به کشاورز خبر می‌دهد و او گرگ را می‌زند و فراری می‌دهد. گرگ که احساس خیانت می‌کند، نزد دوستش گراز وحشی می‌رود و از او می‌خواهد که با هم به سلطان اعلان جنگ دهند. وقتی گرگ و گراز منتظر رسیدن آن‌ها هستند، دمِ راستِ گربه را با شمشیر اشتباه می‌گیرند و لنگ زدن او را نشانه‌ای از برداشتن سنگ برای پرتاب می‌دانند. گربه که گوش گراز را در بوته‌ها با موش اشتباه می‌گیرد، آن را گاز می‌گیرد و گراز با فریاد فرار می‌کند و جای گرگ را لو می‌دهد. | ## بخش 3: سلطان پیر | گرگ که شرمنده و پشیمان شده، از سلطان عذرخواهی می‌کند و دوستی‌شان دوباره برقرار می‌شود. مضامین داستان وفاداری و قدرناشناسی: سلطان علی‌رغم وفاداری‌اش به کشاورز، در آستانهٔ مرگ قرار می‌گیرد، اما با زیرکی و همکاری دوستانش، دوباره جایگاه خود را می‌یابد. دوستی و خیانت: رابطهٔ میان سلطان و گرگ نشان می‌دهد که دوستی‌ها گاه با منافع شخصی در تضاد قرار می‌گیرند. ظواهر فریبنده: گرگ و گراز با دیدن ظاهر گربه، اشتباهاتی می‌کنند که در نهایت به شکست‌شان می‌انجامد؛ نشانه‌ای از فریب ظاهر. در داستانی از منطقه پادربورن، سگ توسط گرگ برای جنگ تحریک می‌شود ولی باز هم فریب نمی‌خورد. | ## جمع‌بندی | همچنین، در فرهنگ اروپای شرقی ترکیب داستان سگ وفادار و جنگ حیوانات بسیار رایج است.
موضوع مقاله: دکتر همه‌چیزدان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دکتر همه‌چیزدان | مقدمه: دکتر همه‌چیزدان (به ) یک افسانه آلمانی است که توسط برادران گریم گردآوری شده و با شمارهٔ ۹۸ در مجموعهٔ افسانه‌های کودکانه و خانوادگی آن‌ها آمده‌است. | ## بخش 1: دکتر همه‌چیزدان | وقتی دید دکتر چه زندگی راحت و مجللی دارد، با خود گفت: «من هم باید دکتر شوم!» او یک کتاب الفبا خرید و خودش را «دکتر همه‌چیزدان» نامید. در همان زمان، یک مرد ثروتمند، مقدار زیادی پول از دست داده بود و دزد یا دزدها مشخص نبودند. کشاورز به زنش گفت: «این یکی اولی بود»، منظورش نخستین غذای سرو شده بود، اما خدمتکار گمان کرد که منظورش این است که او نخستین دزد است! کشاورز با خود گفت: «آه، من بیچارهٔ خرچنگ‌وار!» و به‌طور تصادفی درست حدس زد، چون واقعاً خرچنگ زیر آن بود. با دیدن این «دانش»، خدمتکاران ترسیدند و نزد او اعتراف کردند که پول‌ها را دزدیده‌اند. | ## بخش 2: دکتر همه‌چیزدان | کشاورز پول را به مرد ثروتمند بازگرداند، بدون آن‌که هویت دزدها را فاش کند، و پاداشی سخاوتمندانه از هر دو طرف دریافت کرد. تحلیل این داستان در سراسر اروپا، هند، آسیا، برخی از مناطق آفریقا و حتی در آمریکا روایت‌هایی مشابه دارد. پژوهشگران مانند اولریش مارزولف در نسخه‌های فارسی، ده روایت متفاوت از این افسانه با عنوان «پیش‌گو یا فال‌گیر دروغین» شناسایی کرده‌اند. موضوع اصلی داستان، موفقیت یک فرد ساده‌دل و بی‌سواد با تکیه بر شانس و سوءتفاهم است. در این افسانه، نه تحصیلات و نه تخصص، بلکه در جای درست بودن در زمان درست، موجب موفقیت می‌شود. | ## بخش 3: دکتر همه‌چیزدان | این افسانه در زمرهٔ داستان‌هایی قرار دارد که هوش عوامانه و زیرکی دهقانی را در برابر دانش رسمی به تصویر می‌کشد. جنبه‌های فرهنگی داستان در میان عامه، محبوبیت زیادی یافت و اصطلاح «دکتر همه‌چیزدان» به‌صورت ضرب‌المثل درآمد. همچنین، داستان به‌عنوان نمونه‌ای از پیروزی بخت بر تخصص، مورد توجه جامعه‌شناسان و فولکلوریست‌ها قرار گرفته است. اقتباس‌ها و نسخه‌های مشابه نسخه‌ای پارودی از این افسانه در مجموعهٔ «یانسش از افسانه‌های گریم» وجود دارد که در آن، همسر کشاورز با یادگیری جملات کلیدی، شهرت و ثروت کسب می‌کند. | ## جمع‌بندی | داستان مشابهی در ایران با عنوان‌هایی مانند «پیش‌گو» یا «فال‌گیر قلابی» روایت شده است.
موضوع مقاله: سگ و گنجشک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سگ و گنجشک | مقدمه: این داستان در دستهٔ ATU ۲۴۸ از فهرست آرنه-تامپسون قرار می‌گیرد و در گروه افسانه‌های حیوانی با پرنده و سگ صحبت‌کننده طبقه‌بندی می‌شود. | ## بخش 1: سگ و گنجشک | نخستین نسخهٔ آن در سال ۱۸۱۲ منتشر شد و عنوان اولیه‌اش «از گنجشک پدرخواندهٔ وفادار» بود. در مسیر، گنجشک با پرواز به فروشگاه‌های گوشت و نانوایی‌ها، برای سگ گرسنه تکه‌هایی گوشت و نان به دست آورد. گنجشک با نگرانی فریاد زد که سگ روی جاده خوابیده و ممکن است زیر گرفته شود، اما مرد ارابه‌ران توجهی نکرد و سگ بیچاره را زیر گرفت. برای اجرای انتقام، ابتدا با نوک خود به بشکه‌های شراب روی ارابه زد تا شراب‌ها بریزند. | ## بخش 2: سگ و گنجشک | در خانه، مرد متوجه شد که گنجشک با دوستان پرنده‌اش تمام محصولات مزرعه‌اش را خورده‌اند. او با خشم تبرش را برداشت و سعی کرد گنجشک را بکشد، اما با هر ضربه فقط پنجره‌ها، اجاق، و وسایل خانه‌اش را خراب کرد. سگ نمایانگر وفاداری و بی‌مهری دیده‌نشده است، در حالی‌که گنجشک به عنوان نیروی عدالت طبیعت وارد عمل می‌شود و با زرنگی انتقام ظلم را می‌گیرد. مرد ارابه‌ران نمادی از حرص، بی‌توجهی به هشدارهای اخلاقی، و در نهایت نابودی خودخواسته است. | ## بخش 3: سگ و گنجشک | پایان نمادین داستان، که پرنده با وجود بلعیده‌شدن باز نجات می‌یابد، نشان‌دهندهٔ شکست قطعی ستم در برابر عدالت است. نسخه‌های دیگر نسخه‌های مختلفی از این افسانه با تغییراتی در آلمان و هلند یافت شده‌اند. | ## جمع‌بندی | همچنین در نسخه‌ای از «گوتینگن»، گنجشک پیش از مرگ سگ از ارابه‌ران می‌خواهد تا کمکش کند، اما با بی‌توجهی مرد مواجه می‌شود.
موضوع مقاله: چهار برادر ماهر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # چهار برادر ماهر | مقدمه: این افسانه در چاپ دوم کتاب «افسانه‌های کودکان و خانوادگی» در سال ۱۸۱۹ و با شمارهٔ KHM 129 منتشر شد. | ## بخش 1: چهار برادر ماهر | بر پایهٔ رده‌بندی افسانه‌ها در سیستم آرنه-تامپسون-اوتر، این افسانه در گروه ۶۵۳ قرار دارد. روزی از آن‌ها خواست که هر یک از ایشان برای آموختن یک حرفه به راهی جداگانه بروند و در بازگشت، مهارت خود را نشان دهند. چهار سال بعد، هر یک از پسران به خانه برگشتند و پدرشان تصمیم گرفت توانایی آن‌ها را بسنجد. خیاط، تخم‌ها و جوجه‌های درونشان را دوخت و وقتی تخم‌ها به لانه بازگردانده شدند، جوجه‌ها بدون هیچ مشکلی بیرون آمدند، تنها نشانی از نخ قرمز بر گردن داشتند. منجم با تلسکوپ، مکان شاهزاده‌دختر را یافت و درخواست کشتی کردند تا به آنجا برسند. | ## بخش 2: چهار برادر ماهر | پادشاه که شاهد نقش حیاتی هر چهار برادر در نجات دخترش بود، نتوانست یکی را به‌عنوان داماد برگزیند. در نتیجه، پادشاه پاداش آن‌ها را این‌گونه تعیین کرد: هر کدام، یک‌چهارم پادشاهی را دریافت کنند. تحلیل داستان از کهن‌ترین ساختارهای افسانه‌ای بهره می‌برد که در آن چند برادر، هر یک مهارتی خاص دارند و با همکاری یکدیگر چالشی عظیم را حل می‌کنند. کراولی نشان می‌دهد که افسانهٔ چهار برادر ماهر از رایج‌ترین الگوهای افسانه‌ای در سطح جهان است. این افسانه در کشورهای اروپایی چون ایتالیا، فرانسه، روسیه، صربستان، چک و دانمارک، و همچنین در مناطق شرقی از جمله هند و ایران دیده می‌شود. | ## بخش 3: چهار برادر ماهر | استیت تامپسون منشأ اولیهٔ این داستان را در ادبیات کلاسیک هند دانسته است؛ به‌ویژه در اثر «دریای حکایات» که شامل داستان‌هایی با مضمون‌های مشابه است. نسخه‌ها و بازنویسی‌ها در ادبیات هند: سه جوان با مهارت‌های خارق‌العاده بر سر ازدواج با شاهزاده‌دختری رقابت می‌کنند. در داستان‌های ایتالیایی بازیله: پنج پسر با همکاری، شاهزاده‌خانمی را از چنگال مار نجات می‌دهند. در افسانهٔ صربستان: پنج اژدها با یک دزد همکاری می‌کنند تا شاهزاده‌خانمی را از اژدهایی هفت‌سر نجات دهند. | ## جمع‌بندی | در دانمارک: شش برادر شاهزاده‌خانمی را آزاد می‌کنند، اما اختلاف میان آن‌ها باعث مرگشان و تبدیل‌شدن‌شان به ستارگان آسمان (پلیاد) می‌شود.
موضوع مقاله: شلغم (قصه پریان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شلغم (قصه پریان) | مقدمه: شلغم یک افسانه فولکلور آلمان است که توسط برادران گریم گردآوری شده و به عنوان داستان شمارهٔ ۱۴۶ در مجموعهٔ افسانه های گریم منتشر شده‌است. | ## بخش 1: شلغم (قصه پریان) | این داستان بر پایهٔ دسته‌بندی آرنه-تامپسون در دو گونهٔ 1960D (سبزی غول‌پیکر) و 1689A (دو هدیه برای پادشاه) قرار دارد. هر دو در جوانی سرباز بودند، اما پس از پایان خدمت، برادر فقیر برای گذران زندگی ناچار شد به کشاورزی روی بیاورد. پادشاه از این هدیهٔ ساده اما صادقانه خوشش آمد و در عوض، به برادر فقیر ثروت، طلا و اسب‌هایی ارزشمند بخشید. برادر ثروتمند که از این ماجرا باخبر شد، برای جلب لطف پادشاه، هدایایی پرزرق‌وبرق و گران‌قیمت همچون طلا و اسب‌های نژاددار برای او برد، به امید اینکه پاداشی حتی بزرگ‌تر بگیرد. اما پادشاه، که می‌خواست نشان دهد صداقت برایش باارزش‌تر از ظواهر است، تنها هدیه‌ای که به او داد همان شلغم غول‌پیکر بود! وقتی برادر فقیر را در بیابان گیر انداختند، او را داخل کیسه‌ای کردند تا از درختی بیاویزند، اما پیش از انجام کار، صدای نزدیک شدن کسی را شنیدند و پا به فرار گذاشتند. | ## بخش 2: شلغم (قصه پریان) | برادر فقیر از داخل کیسه صدایش زد و به او گفت که در "کیسهٔ دانش" است و چیزهای شگفت‌انگیزی می‌آموزد. برادر فقیر پذیرفت و پس از پایین آمدن، دانشجو را به جای خود در کیسه بالا کشید و رفت. منشا برادران گریم در یادداشت‌های خود اشاره کرده‌اند که داستان از افسانه‌ای لاتین به نام Raparius از قرن چهاردهم اقتباس شده‌است. تحلیل و تفسیر این داستان تقابل میان صداقت و حرص، ساده‌زیستی و تجمل‌گرایی را به نمایش می‌گذارد. شلغم غول‌پیکر به‌عنوان نماد نعمت از زمین، به برادر صادق پاداشی بزرگ می‌دهد، درحالی‌که زرق‌وبرق بی‌روح برادر ثروتمند پاداشی تحقیرآمیز در پی دارد. بخش پایانی داستان، که در آن دانشجو فریب می‌خورد و به‌جای قربانی در کیسه می‌افتد، در گونهٔ دیگری از افسانه‌های جهانی نیز دیده می‌شود (ATU 1737). | ## بخش 3: شلغم (قصه پریان) | مضمون مشترک این داستان‌ها، زرنگی و هوش شخصیت فقیر یا فرودست است که در برابر فریب و خشونت ایستادگی می‌کند. نسخه‌های مشابه در روسیه، داستان مشابهی در قالب افسانه‌ای طنزآمیز نقل شده که در آن شخصیت اصلی با استفاده از فریب و زیرکی از مرگ می‌گریزد. در مجموعهٔ داستان‌های هند نیز داستان‌هایی از سبزیجات یا میوه‌های خارق‌العاده یافت می‌شود که به روایات اخلاقی شباهت دارند. در فرهنگ عامه تصویرسازی‌های اُتو اوبلوهده از این داستان در سال ۱۹۰۹ از آثار شناخته‌شدهٔ تصویری آن است. | ## جمع‌بندی | داستان «شلغم» بارها در کتاب‌های کودکانه و برنامه‌های آموزشی به شکل بازنویسی‌شده منتشر شده‌است.
موضوع مقاله: یهودی در میان خارها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یهودی در میان خارها | مقدمه: یهودی در میان خارها یکی از افسانه‌های گردآوری‌شده توسط برادران گریم است که در نسخهٔ دوم «افسانه‌های کودکان و خانواده» در سال ۱۸۱۵ با شمارهٔ ۱۱۰ (KHM 110) منتشر شد. | ## بخش 1: یهودی در میان خارها | داستان حاوی عناصری از طنز تلخ، عدالت شعری، و در عین حال محتوایی یهودستیزانه است که طی سال‌ها موضوع نقدهای فراوانی قرار گرفته است. با خوشنودی از این پاداش اندک، راهی سفر می‌شود و در راه با کوتوله‌ای نیازمند روبه‌رو می‌گردد. جوان با مهربانی تمام پولش را به کوتوله می‌دهد، و در پاسخ، سه آرزو دریافت می‌کند: یک تفنگ که همیشه به هدف می‌خورد؛ یک ویولن جادویی که هر کس صدایش را بشنود، مجبور به رقصیدن شود؛ و قدرت اینکه هیچ‌کس نتواند خواسته‌هایش را رد کند. در ادامه، مرد جوان به یهودی سالخورده‌ای برمی‌خورد که با شگفتی به آواز پرنده‌ای در بالای درخت گوش می‌دهد. هنگامی که یهودی وارد خارزار می‌شود تا پرنده را بردارد، جوان شروع به نواختن ویولن می‌کند. | ## بخش 2: یهودی در میان خارها | یهودی بی‌اختیار به رقص درمی‌آید و در حین رقصیدن میان خارها، لباسش پاره می‌شود، ریشش کشیده می‌شود و بدنش زخم می‌بیند. جوان تهدید می‌کند که هیچ‌گاه دست از نواختن برنمی‌دارد مگر اینکه یهودی اعتراف کند که دروغ گفته. یهودی در نهایت اعتراف می‌کند که پول را دزدیده بوده و به جای جوان به دار آویخته می‌شود. در نسخه‌های اولیه، شخصیت یهودی وجود نداشت، بلکه راهبی مسیحی جای او را گرفته بود. تحلیل یهودستیزی در داستان این داستان به دلیل شخصیت‌پردازی منفی یهودی و کلیشه‌هایی چون حریص‌بودن، دروغ‌گویی، و مظلوم‌نمایی، یکی از نمونه‌های برجستهٔ یهودستیزی در ادبیات فولکلور اروپایی شناخته می‌شود. | ## بخش 3: یهودی در میان خارها | تحلیل‌گران بر این باورند که یهودی در داستان به عنوان «اهرم شرارت» عمل می‌کند و به‌سادگی جایگزین راهب یا کلیشه‌ای دیگر از «دیگری» در نسخه‌های پیشین شده است. جایگاه داستان در آثار گریم در نسخهٔ نهایی ۱۸۵۷ از افسانه‌های گریم، تنها سه داستان به‌وضوح دارای مضامین یهودستیزانه‌اند: یهودی در میان خارها (KHM 110) معاملهٔ خوب (KHM 7) و خورشید روشن آشکارش می‌کند (KHM 114) همچنین، در مجموعهٔ «افسانه‌های آلمانی» آن‌ها (Deutsche Sagen)، داستان‌هایی چون «سنگ یهودیان» و «دختر کشته‌شده توسط یهودیان» وجود دارد که کلیشه‌های ضدیهودی مشابهی دارند. استفاده در تبلیغات نازی در دوران آلمان نازی، این داستان‌ها، به‌ویژه نسخه‌های اصلاح‌نشده، به‌عنوان ابزارهای تبلیغاتی برای القای یهودستیزی به کودکان استفاده می‌شدند. پژوهشگرانی چون «لوئیس اسنایدر» نوشته‌اند که بسیاری از کتاب‌های نازی برای کودکان چیزی جز نسخه‌های بازنویسی‌شدهٔ افسانه‌های گریم نبودند. نقدهای مدرن محققانی چون تئودور آدورنو و هانس-یورگ اوتر این داستان را به‌شدت نقد کرده‌اند و آن را بازتابی از پیش‌داوری‌های یهودستیزانهٔ رایج در قرن نوزدهم دانسته‌اند. | ## جمع‌بندی | برخی حتی تأکید کرده‌اند که ویلهلم گریم با بازنویسی‌های مکرر، به‌طور عامدانه ویژگی‌های منفی یهودی را تشدید کرده و چهره‌ای مثبت‌تر از خدمتکار مسیحی ترسیم کرده است.
موضوع مقاله: دختر غازچران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دختر غازچران | مقدمه: دختر غازچران یا دختر غاز یک قصه و متل از مجموعه قصه‌های برادران گریم که توسط یاکوب و ویلهلم گریم گردآوری شده‌است. | ## بخش 1: دختر غازچران | این قصه نخستین مرتبه در سال ۱۸۱۵ با عنوان سومین قصه از جلد دوم مجموعه چاپ گردید. ملکه به دخترش پارچه‌ای جادویی داد که بر آن سه قطره از خون خود را چکاند تا در سفر از دختر محافظت کند. شاهزاده‌خانم همراه با خدمتکاری به نامزدش سفر را آغاز کرد، سوار بر اسبی سخنگو به نام '''فالادا'''. من دیگر خدمتکار تو نیستم!» شاهزاده‌خانم ناچار شد با دستان ظریف خود از جوی آب بنوشد. خدمتکار که فرصتی برای خیانت یافته بود، شاهزاده‌خانم را وادار کرد تا با او لباس و اسب عوض کند و سوگند بخورد که هیچ‌گاه رازشان را فاش نکند. خدمتکار خیانت‌کار با هویت شاهزاده وارد قصر شاه شد، در حالی که شاهزادهٔ واقعی به عنوان یک دختر غازچران در اصطبل باقی ماند. | ## بخش 2: دختر غازچران | شاهزاده‌خانمِ غازچران، از قصاب خواست سر اسب را زیر دروازهٔ اصطبل نصب کند تا هنگام عبور بتواند با او سخن بگوید. هر روز که از دروازه می‌گذشت، می‌گفت: : «فالادا، فالادا، تو مرده‌ای، و شادی از زندگی من رفته است»، و سر اسب پاسخ می‌داد: : «آه، اگر مادرت بداند، قلبش از اندوه خواهد شکست.» در چراگاه غازها، پسربچه‌ای به نام '''کونراد''' همراه او بود. او می‌دید که دختر موهای طلایی زیبایش را شانه می‌کند و می‌خواست کمی از موهایش را بکَند. اما شاهزاده‌خانم وردی می‌خواند: : «ای باد، ای باد، کلاه کونراد را ببر، :: نگذار برگردد، تا که گیسوانم را شانه‌ام به‌سر شده باشد.» باد کلاه را برد، و کونراد ناچار شد به‌دنبال آن بدود. آن شب، شاه از دختر خواست ماجرا را تعریف کند، ولی او به‌خاطر سوگندی که خورده بود، چیزی نگفت. دختر وارد اجاق شد و با آن درد دل کرد؛ اما شاه در بیرون ایستاده بود و همه چیز را شنید. | ## بخش 3: دختر غازچران | شاه با شنیدن حقیقت، دستور داد شاهزادهٔ واقعی لباس فاخر بپوشد و خدمتکار را فریب داد تا خود مجازاتش را انتخاب کند. خدمتکار که فکر می‌کرد این مجازات نصیب شاهزادهٔ واقعی خواهد شد، گفت: «او باید در بشکه‌ای از میخ پر شده، برهنه در شهر کشیده شود تا بمیرد.» شاه همین حکم را دربارهٔ خود او اجرا کرد. تحلیل داستان «دختر غازچران» یکی از افسانه‌های نمادین گریم است که تم‌هایی چون خیانت، جابجایی هویت، ستم‌دیدگی و پاداش فضیلت را به زیبایی بازتاب می‌دهد. پارچهٔ خونی، سر اسب سخنگو، موهای طلایی، و باد، نمادهایی از پیوند با مادر، ارتباط با ناخودآگاه، خودآگاهی زنانه و طبیعت هستند. شخصیت شاهزاده‌خانم بسیار منفعل، مطیع و صبور است، ولی در نهایت، حقیقت با نیروی درونی و حمایت نمادین عناصر (فالادا، اجاق آهنی) پیروز می‌شود. | ## جمع‌بندی | نسخه‌ها و شباهت‌ها این افسانه با افسانه‌هایی همچون دستبند طلایی در آمریکا و شاهزادهٔ لورن و پیشخدمت دروغین در انگلستان مرتبط است.
موضوع مقاله: سه پرنده کوچک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سه پرنده کوچک | مقدمه: سه پرنده کوچک (به آلمانی: De drei Vügelkens) یکی از افسانه‌های مردم آلمان است که توسط برادران گریم گردآوری شده و به‌عنوان داستان شمارهٔ ۹۶ در مجموعهٔ قصه‌های برادران گریم منتشر شده است. | ## بخش 1: سه پرنده کوچک | این داستان از نوع ATU 707 در فهرست آرنه-تامپسون-اوتر است که با نام «سه کودک زرین» شناخته می‌شود. ویژگی بارز این گونه، تولد کودکان با ویژگی‌های خارق‌العاده (نشان زرین، ستاره، موهای طلایی)، توطئه برای دور کردن آنان، و جست‌وجوی عناصر جادویی مانند درخت سخنگو، پرندهٔ حقیقت‌گو، و آب زنده‌کننده است. دختر بزرگ‌تر می‌گوید که با خود پادشاه ازدواج می‌کند یا اصلاً ازدواج نمی‌کند، و خواهران دیگر نیز همین را دربارهٔ وزیران می‌گویند. پادشاه از زیبایی آنان شگفت‌زده می‌شود و تصمیم می‌گیرد با خواهر بزرگ‌تر ازدواج کند، و وزیرانش با دو خواهر دیگر. مدتی بعد، پادشاه برای سفری طولانی می‌رود و دو خواهر دیگر را برای مراقبت از ملکه تازه‌اش نزد او می‌گذارد. ملکه در غیاب شاه، سه فرزند به دنیا می‌آورد: دو پسر و یک دختر، که پسر بزرگ‌تر نشانی از یک ستارهٔ قرمز بر پیشانی دارد. | ## بخش 2: سه پرنده کوچک | اما خواهران حسودش نوزادان را به رودخانه می‌اندازند و حیواناتی (مانند سگ یا گربه) را جای آن‌ها قرار می‌دهند و به شاه گزارش می‌دهند که ملکه حیوان به دنیا آورده است. هربار پس از تولد کودک، پرنده‌ای از آب برمی‌خیزد و ترانه‌ای از حقیقت ماجرا می‌خواند، اما شاه تحت تأثیر دروغ خواهران، سرانجام همسرش را به زندان می‌اندازد. خوشبختانه یک ماهیگیر، هر سه کودک را از آب نجات می‌دهد و با همسرش که بچه‌ای ندارد، آن‌ها را بزرگ می‌کنند. کودکان در کنار هم رشد می‌کنند، اما زمانی که بزرگ‌تر می‌شوند و یکی از پسرها متوجه می‌شود که اصالتش ناشناخته است، تصمیم می‌گیرد حقیقت را پیدا کند. خواهر کوچک‌تر، در حالی‌که ادب و احترام بیشتری نسبت به یک پیرزن ماهیگیر از خود نشان می‌دهد، هدیه‌ای دریافت می‌کند: یک ترکه جادویی و توصیه‌هایی برای عبور از دروازه‌های قصر اسرارآمیز، آوردن پرنده‌ای در قفس، و لیوانی از آب. در راه بازگشت، او سگ سیاهی را که نگهبان قصر بود با ترکه می‌زند و سگ به شاهزاده‌ای زیبا تبدیل می‌شود. | ## بخش 3: سه پرنده کوچک | در ادامه، شاه هنگام شکار پسر دوم را ملاقات می‌کند و او را به خانهٔ ماهیگیر می‌برد. نسخه‌های مشابه در کشورهای دیگر داستان‌هایی با ساختار و مضمون مشابه در بسیاری از فرهنگ‌ها یافت می‌شوند: ایتالیا – در داستان‌هایی چون «شاه انسیلوتو» یا «سیب آوازخوان» (Straparola)، مضمون خواهران حسود و جست‌وجوی اشیای جادویی وجود دارد. فرانسه – در افسانهٔ شب ۷۵۶ هزار و یک شب (داستان «دو خواهر حسود») نیز مادر شاه به دروغ، بچه‌ها را با حیوانات جایگزین می‌کند. اتریش، مجارستان، اسلواکی، بلغارستان، سوئیس و دانمارک – نسخه‌هایی محلی با عناصر مشترک مانند پرندهٔ سخنگو، درخت آوازخوان، یا آبی که جوانی می‌بخشد دیده می‌شود. روایت‌های رایتورومانی – نسخه‌ای از این داستان تحت عنوان «پرنده‌ای که حقیقت را می‌گوید» وجود دارد که در آن بچه‌ها در جعبه‌ای در رودخانه رها شده و توسط آسیابان نجات می‌یابند. | ## جمع‌بندی | عدد سه (سه کودک، سه سفر، سه خواهر) نیز یکی از عناصر نمادین رایج در افسانه‌های کهن است.
موضوع مقاله: قوی‌های وحشی (قصه پریان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قوی‌های وحشی (قصه پریان) | مقدمه: قوی‌های وحشی یکی از افسانه‌های ادبی معروف هانس کریستیان آندرسن است که نخستین بار در دوم اکتبر ۱۸۳۸ در مجموعهٔ «افسانه‌ها برای کودکان: مجموعهٔ جدید» منتشر شد. | ## بخش 1: قوی‌های وحشی (قصه پریان) | این داستان دربارهٔ شاه‌دختی به نام الیزا است که برای شکستن طلسمی که بر یازده برادرش افکنده شده، تلاش می‌کند. این داستان به دلیل مضامین عاطفی، فداکاری، سکوت، جادو و رستگاری بسیار مورد توجه قرار گرفته و اقتباس‌های زیادی در قالب باله، انیمیشن، فیلم و رمان داشته‌است. این افسانه از نوع ۴۵۱ در شاخص آرنه-تامپسون-اوتر است: «برادرانی که به پرنده تبدیل شده‌اند». داستان‌های مشابه دیگری نیز با همین مضمون وجود دارند، از جمله: شش قو، دوازده برادر، هفت کلاغ، دوازده اردک وحشی. این ملکهٔ بدجنس یازده پسر پادشاه را با جادو به قوهای وحشی تبدیل می‌کند که فقط شب‌ها می‌توانند به شکل انسانی درآیند. سپس او سعی می‌کند الیزا را نیز جادو کند، اما روح پاک و بی‌گناه او مقاومت می‌کند. | ## بخش 2: قوی‌های وحشی (قصه پریان) | با این حال، ملکه او را با خاک‌مال کردن صورتش و پاره کردن لباس‌هایش زشت و ناشناس جلوه می‌دهد تا پدرش او را از قصر بیرون کند. الیزا از قصر رانده می‌شود و به جنگلی پناه می‌برد، جایی که پس از گذشت مدتی، برادرانش را دوباره می‌بیند. الیزا در خواب، از یک پری نیک‌دل راهنمایی دریافت می‌کند که برای نجات برادرانش باید با دستان خود یازده پیراهن از گیاه گزنه ببافد و در تمام این مدت، حتی یک کلمه هم نباید سخن بگوید؛ در غیر این صورت، برادرانش خواهند مرد. الیزا با وجود درد و زخم‌های زیاد، با سکوت و استقامت گزنه‌ها را جمع می‌کند و شروع به بافتن پیراهن‌ها می‌کند. در این میان، پادشاه سرزمینی دیگر او را می‌بیند و با وجود اینکه الیزا سخنی نمی‌گوید، به او دل می‌بندد و او را به قصر خود می‌برد و به عنوان همسر خود تاج‌گذاری می‌کند. شبی که الیزا برای جمع‌آوری گزنه به گورستان می‌رود، اسقف او را می‌بیند و گمان می‌برد که او با ارواح شریر هم‌پیمان است. | ## بخش 3: قوی‌های وحشی (قصه پریان) | در روز اجرای حکم، الیزا پیراهن‌ها را در آغوش گرفته و همچنان در سکوت به بافتن ادامه می‌دهد. در آخرین لحظه، یازده قو از آسمان فرود می‌آیند و الیزا پیراهن‌ها را به آن‌ها می‌پوشاند. همهٔ برادران دوباره به انسان تبدیل می‌شوند، جز برادر کوچک که یک بال قو به جای یک دست دارد، چرا که الیزا فرصت نیافته بود آستین آخرین پیراهن را کامل کند. او بی‌هوش می‌شود، اما برادرانش حقیقت را توضیح می‌دهند و آتش زیر پای او ناگهان به گل‌های سفید بدل می‌شود. اقتباس‌ها فیلم پویانمایی شوروی «قوی‌های وحشی» (۱۹۶۲) بالهٔ «قوی‌های وحشی» اثر النا کاتس-چرنین رمان «دختر جنگل» اثر جولیت مری‌لیر، بر اساس این داستان انیمهٔ «شاهزاده قوها» اثر استودیو توئی (۱۹۷۷) مجموعه تلویزیونی ژاپنی «افسانه‌های آندرسن»، قسمت‌های ۴۵ تا ۴۷ فیلم دانمارکی «قوی‌های وحشی» (۲۰۰۹) با طراحی هنری از ملکه مارگرته دوم دانمارک کتاب «قوی‌های سفید زمستان» نوشتهٔ گریگوری مگوایر، با تمرکز بر برادر ششم در فرهنگ عامه این افسانه در بسیاری از فرهنگ‌ها و سرزمین‌ها بازآفرینی شده‌است. پژوهشگران اشاره کرده‌اند که گونه‌های مشابهی از این داستان در اروپا، ایران، هند، و آسیای شرقی رواج دارد. | ## جمع‌بندی | اولریش مارزولف در فهرست افسانه‌های ایرانی خود، دست‌کم ده نسخه با عنوان «غیب‌گوی دروغین» ذکر کرده‌است.