موضوع مقاله: گامی کوتاه در هندوکش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گامی کوتاه در هندوکش | مقدمه: این کتاب روایتی خودزندگی‌نامه‌ای از ماجراجویی‌های نویسنده در منطقه هندوکش، به‌ویژه در کوه‌های نورستان در شرق افغانستان است؛ سفری که ظاهراً با هدف صعود نخستین به قله میر سمیر انجام شده بود. | ## بخش 1: گامی کوتاه در هندوکش | منتقدان این اثر را طنزآمیز، کاملاً انگلیسی‌مآبانه و سرشار از لحنی فروتنانه دانسته‌اند. در این مسیر، نویسنده آموزش بسیار مختصرش در کوه‌نوردی در شمال ولز، توقفی در استانبول، و رانندگی تقریباً فاجعه‌بار از میان ترکیه و ایران را توصیف کرده است. او و همراهانش تا درهٔ پنجشیر برده شدند، جایی که پیاده‌روی خود را آغاز کردند؛ سفری که با رنج‌ها و دشواری‌های کوچک همراه بود و نیوبی آن را با روایتی طنزآمیز و در عین حال آمیخته با تاریخ واقعی نورستان و توصیف‌های گذرا از لحظات نادر زیبایی در طول مسیر بازگو کرده است. اختلاف‌نظرهای نیوبی با همراه فارسی‌زبانش، هیوز کارلس (Hugh Carless)، و عبارت‌های عجیب برگرفته از یک کتاب دستور زبان قدیمی، به شکلی طنزآمیز در متن به کار رفته است. این کتاب بارها تجدید چاپ شده و دست‌کم در ۱۶ نسخهٔ مختلف انگلیسی و نیز به زبان‌های اسپانیایی، چینی، آلمانی و کرواتی منتشر شده است. منتقدان متفق‌القول‌اند که این کتاب به‌طرز چشم‌گیری بامزه و طنزآمیز است، آن‌هم به سبک کلاسیک بریتانیایی. پیشینه در سال ۱۹۵۶، اریک نیوبی در سن ۳۶ سالگی به‌طور ناگهانی به حرفهٔ خود در صنعت مد در لندن پایان داد و تصمیم گرفت به گوشه‌ای دورافتاده از افغانستان سفر کند؛ جایی که هیچ انگلیسی‌ای در شصت سال پیش از آن، پا نگذاشته بود. او تلگرامی برای دوستش، دیپلمات هیو کارلس (Hugh Carless) فرستاد که قرار بود همان سال به‌عنوان دبیر اول سفارت بریتانیا در تهران منصوب شود، و از او خواست که در سفری اکتشافی به شمال افغانستان با وی همراه شود. نیوبی و کارلس آمادگی لازم و تجربهٔ کافی نداشتند، اما با هم عهد بستند که کوه یخ‌زده و در آن زمان دست‌نخوردهٔ میرسمیر (Mir Samir) را که ارتفاعی نزدیک به ۲۰۰۰۰ پا (۵۸۰۹ متر) داشت، صعود کنند. این کتاب به زبان‌های فرانسوی (۱۹۸۹)، اسپانیایی (۱۹۹۷)، چینی (۱۹۹۸)، آلمانی (۲۰۰۵)، سوئدی (۲۰۰۸) و کرواتی (۲۰۱۶) ترجمه شده است. نقشه نخست با عنوان «نقشه‌ای برای نشان دادن سفری در نورستان توسط اریک نیوبی و هیو کارلس در سال ۱۹۵۶»، منطقه‌ای به وسعت ۷۵ در ۵۵ مایل را پوشش می‌دهد که از دره پنجشیر در شمال‌غرب آغاز می‌شود و تا نورستان و دره پوشال (لقمان) در جنوب‌شرق امتداد دارد؛ در کنار آن، یک نقشه کوچک‌تر از آسیای مرکزی نیز آمده است که موقعیت این منطقه را در شمال‌شرق کابل نشان می‌دهد. | ## بخش 2: گامی کوتاه در هندوکش | نقشه دوم با عنوان «نورستان»، منطقه وسیع‌تری به اندازه تقریباً ۱۸۵ در ۱۴۰ مایل را شامل می‌شود و شهرهای کابل و جلال‌آباد را در جنوب و ناحیه چترال و کوهستان پاکستان را در شرق نشان می‌دهد. او به سبک «محاوره‌ای و بی‌تکلف» کتاب اشاره می‌کند و روایت دلنشین آن را «عمیقاً انگلیسی» می‌داند. او ابراز امیدواری می‌کند که نیوبی آخرین نمایندهٔ این «سنت شوخ و خیال‌پردازانه» نباشد. او توضیح می‌دهد که اریک نیوبی نویسندهٔ این کتاب را ابتدا با نویسندهٔ دیگری به همین نام اشتباه گرفته و اعتراف می‌کند (یا تظاهر می‌کند) که در آغاز با تصور اینکه کتاب متعلق به آن شخص دیگر است، آن را به دست گرفته است. وو توصیف طنزآمیز و دلپذیر نیوبی از فروش لباس زنانه را برجسته می‌کند، و سپس به آنچه «ندای طبیعت» می‌نامد (و خودش آن را عبارتی به‌غایت کلیشه‌ای می‌داند) که نیوبی را به رشته‌کوه هندوکش کشاند. در پایان، او «خوانندهٔ عزیز» را دعوت می‌کند که «دل بدهد و از این اثر خاص لذت ببرد». نیوبی با شرحی داستانی از نارضایتی‌اش از زندگی در صنعت مد لندن و چگونگی ترک آن آغاز کرده است. او تعریف کرده که چگونه خودش و دوستش کارلس آموزش کوتاهی در فن کوهنوردی دیدند، روی سنگ‌ها و صخره‌های کوچک در شمال ولز. آنها با کارلس ملاقات کرده و از آنجا با خودرو از ترکیه به سوی پرشیا (ایران امروزی) عبور می‌کنند. در جاده مجبور می‌شوند ناگهانی ترمز کنند، درست پیش از رسیدن به یک کوچ‌نشین در حال مرگ، و با دشواری پلیس را قانع می‌کنند که آنها موجب مرگ او نشده‌اند. واندا به خانه بازگشت و مردان از مسیر ایران و افغانستان، در مدت یک ماه پنج هزار مایل می‌راندند؛ از هرات تا کابل. | ## بخش 3: گامی کوتاه در هندوکش | در مسیر، روایت‌هایی طنزآمیز درباره شخصیت‌ها و دشواری‌ها وجود دارد: مثلا «صاحب‌کار عبدل، مردی با دندان‌های شکسته و شیطانی، علاقه شدیدی به هیوج داشت.» نیوبی و کارلس پس از مقدمات و آموزش کوتاه، از کابل به دره پنجشیر رفتند و در خانه‌ای کنار رودخانه اقامت کردند، جایی که هیوج داستان‌های محلی تعریف می‌کرد. آن‌ها با سه اسب و همراهان محلی حرکت می‌کردند و با مشکلاتی چون گرما، تاول و دل‌درد مواجه بودند. در مسیر، ردپای حیوانات وحشی و روستاهای مخروبه را می‌دیدند و تلاش می‌کردند با طبیعت و شرایط سخت کنار بیایند. کوهنوردی در ارتفاعات هندوکش با یخچال‌های لغزنده و مسیرهای دشوار ادامه داشت و پس از تلاش زیاد، گاه مجبور به بازگشت می‌شدند. نیوبی و کارلس با استفاده از دستور زبان قدیمی باشگلی(کاتی) و کمک راهنماها، به نورستان رسیدند، جایی گرم و پر از مردمان محلی. آن‌ها با مردم تعامل داشتند، در مراسم محلی اجازه شرکت نداشتند اما از فرهنگ و طبیعت منطقه لذت می‌بردند. مشکلاتی چون بیماری و ضعف جسمی را تحمل می‌کردند و با طبیعت زیبای منطقه ارتباط برقرار می‌کردند. مسیرشان به دهکده‌های صخره‌ای و دره‌های پرآب می‌رسید و خاطراتی از سفر، از جمله برخورد با حیوانات وحشی و مردم محلی، در ذهنشان ثبت می‌شد. در نهایت، پس از طی راه طولانی، به قندهار بازگشتند و در آنجا زندگی روزمره را دوباره شروع کردند. Douglas)، قاضی دیوان عالی آمریکا را نقل می‌کند که کتاب را "سرگرم‌کننده و شوخ‌طبع" خوانده است. | ## جمع‌بندی | میراث آلپ‌نورد اتریشی، آدولف دیمبرگر (Adolf Diemberger)، در گزارشی در سال ۱۹۶۶ تلاش نیوبی و کارلس را برای شناسایی هندوکش مرکزی از نظر کوهنوردی «بی‌اهمیت» خواند، هرچند اذعان داشت که آن‌ها «تقریباً موفق به صعود شدند».