aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: لئو والیانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # لئو والیانی | مقدمه: لئو والیانی (۹ فوریهٔ ۱۹۰۹ – ۱۸ سپتامبر ۱۹۹۹) تاریخ‌نگار، سیاستمدار و روزنامه‌نگار ایتالیایی بود. | ## بخش 1: لئو والیانی | زندگی نخستین والیانی با نام اصلی «لئو وایچن» در فیومه (امروزه رییکا) در ساحل دریای آدریاتیک زاده شد؛ در آن زمان این شهر بخشی از اتریش-مجارستان و در منطقهٔ مجارستان بود (امروزه در کرواسی). در سال ۱۹۲۷ رژیم ایتالیای فاشیستی نام خانوادگی او را به اجبار «ایتالیایی‌سازی» کرده و از «وایچن» به «والیانی» تغییر داد. فعالیت سیاسی و روزنامه‌نگاری والیانی که از اعضای سازمان عدالت و آزادی بود، در سال ۱۹۳۰ به‌دلیل فعالیت‌های ضد فاشیستی دههٔ ۱۹۲۰ به پنج سال زندان محکوم شد. پس از آزادی به فرانسه گریخت و سپس به جمهوری دوم اسپانیا رفت و در جنگ داخلی اسپانیا در کنار جمهوری‌خواهان (جنگ داخلی اسپانیا) جنگید.Obituary: Leo Valiani، ایندیپندنت، ۲۷ سپتامبر ۱۹۹۹ او پس از شکست جمهوری‌خواهان به دست ملی‌گرایان فرانسیسکو فرانکو در ۱۹۳۹، به فرانسه گریخت و در اردوگاه ورنه همراه با آرتور کوستلر زندانی شد. | ## بخش 2: لئو والیانی | والیانی که عضو حزب کمونیست ایتالیا بود، به‌تدریج سیاست‌های ژوزف استالین و برخورد او با تروتسکیست‌ها را زیر سؤال برد و در پی پیمان مولوتوف–ریبنتروپ در ۱۹۳۹ از حزب جدا شد. در ۱۹۴۳ از سوی سازمان عملیات ویژه (بریتانیا) به پشت خطوط دشمن در ایتالیا فرستاده شد و با فرچوچو پارّی رهبر جنبش مقاومت ایتالیا و کمیته آزادی ملی در میلان همکاری کرد. او نمایندهٔ رهبران مقاومت در مذاکرات با مأموران آمریکایی سازمان خدمات استراتژیک از جمله آلن دالس در سوئیس بود. والیانی از رهبران مقاومت شمال ایتالیا شد و در سازمان‌دهی قیام پارتیزان‌ها در آوریل ۱۹۴۵ نقش داشت. | ## بخش 3: لئو والیانی | او در ۱۹۴۶ به نمایندگی مجلس مؤسسان ایتالیا از سوی حزب کنش (ایتالیا) برگزیده شد، اما پس از افول آن حزب به پژوهش تاریخی روی آورد. والیانی سپس به حزب رادیکال (ایتالیا) (۱۹۵۶–۱۹۶۲) و در دههٔ ۱۹۸۰ به حزب جمهوری‌خواه ایتالیا پیوست. او بیش از سه دهه برای هفته‌نامهٔ ال اسپرسو نوشت و با ایل موندوی و کوریه دلا سرا همکاری داشت. در ۱۹۸۰، ساندرو پرتینی، رئیس‌جمهور وقت ایتالیا، او را به‌عنوان سناتور مادام‌العمر منصوب کرد. | ## جمع‌بندی | درگذشت والیانی در ۱۸ سپتامبر ۱۹۹۹ در میلان درگذشت و در گورستان یادمانی این شهر به خاک سپرده شد.
موضوع مقاله: آنجلو موسو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آنجلو موسو | مقدمه: آنجلو موسو (۳۰ مهٔ ۱۸۴۶ – ۲۴ نوامبر ۱۹۱۰) فیزیولوژی‌دان ایتالیایی در سدهٔ نوزدهم بود که نخستین روش تصویربرداری عصبی را با نام «تراز گردش خون انسان» ابداع کرد. | ## بخش 1: آنجلو موسو | موسو پژوهش‌های خود را با ثبت ضربان‌های قشر مغز بیماران دچار آسیب جمجمه پس از جراحی آغاز کرد. او دریافت که این ضربان‌ها هنگام فعالیت ذهنی تغییر می‌کنند و نتیجه گرفت که جریان خون در مغز در طول چنین فعالیت‌هایی افزایش می‌یابد. | ## بخش 2: آنجلو موسو | برای اندازه‌گیری غیرتهاجمی این تغییرات در افراد سالم، او «تراز گردش خون انسان» را ساخت؛ ابزاری که به‌عنوان نخستین روش تصویربرداری عصبی شناخته می‌شود و پیش‌درآمد فناوری‌های نوین مانند تصویربرداری تشدید مغناطیسی کارکردی (fMRI) و توموگرافی گسیل پوزیترون (PET) است. در سال ۱۸۷۶ به‌عنوان استاد داروشناسی و در ۱۸۷۹ به‌عنوان استاد فیزیولوژی در دانشگاه تورین منصوب شد. | ## بخش 3: آنجلو موسو | ## جمع‌بندی | او ابزارهای گوناگونی برای سنجش نبض ابداع کرد و آزمایش‌های گسترده‌ای دربارهٔ تغییرات حجم نبض در خواب، فعالیت ذهنی و هیجان انجام داد.
موضوع مقاله: انریکو فورلانینی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # انریکو فورلانینی | مقدمه: انریکو فورلانینی (۱۳ دسامبر ۱۸۴۸ – ۹ اکتبر ۱۹۳۰) مهندس، مخترع و پیشگام هوانوردی ایتالیایی بود که به خاطر کارهایش بر روی بالگرد، هواپیما، هایدروفویل و کشتی هوایی شهرت یافت. | ## بخش 1: انریکو فورلانینی | زندگی اولیه انریکو فرزند فرانچسکو فورلانینی، پزشک نامدار و مدیر بیمارستان فاته‌بنه‌فراتلی در میلان بود. پس از آموزش ابتدایی، در سال ۱۸۶۳ وارد دبیرستان‌های فنی سلطنتی شد و سپس به کالج نظامی تورین راه یافت. در ۱۸۶۸ در «مدرسهٔ کاربردی توپخانه و مهندسی» ادامه تحصیل داد و در ۱۸۷۰ فارغ‌التحصیل شد. | ## بخش 2: انریکو فورلانینی | در کازاله مونفراتو به خدمت رسید و همزمان در کارگاه‌ها به پژوهش دربارهٔ پروانه‌ها پرداخت. بالگرد در سال ۱۸۷۷ او یک بالگرد آزمایشی با موتور بخار ساخت که نخستین نمونهٔ شناخته‌شدهٔ خود بود. کشتی‌های هوایی فورلانینی در آغاز سدهٔ بیستم مجموعه‌ای از کشتی‌های هوایی طراحی و ساخت. | ## بخش 3: انریکو فورلانینی | نمونهٔ تمام‌مقیاس او با موتور ۶۰ اسب بخار و ملخ‌های ضدچرخشی در آزمایش‌های دریاچه ماجیوره در سال ۱۹۰۶ به سرعت ۶۸ کیلومتر بر ساعت رسید. | ## جمع‌بندی | میراث فورلانینی چندین پتنت بریتانیایی و آمریکایی به دست آورد که بیشترشان مربوط به هواپیمای آب‌نشین بود.
موضوع مقاله: بیات‌کردن (غذا) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیات‌کردن (غذا) | مقدمه: کهنه‌سازی می‌تواند تحت شرایط مختلفی و به دلایل مختلفی از جمله ایجاد طعم‌های اومامی قوی‌تر و لطافت بیشتر انجام شود. | ## بخش 1: بیات‌کردن (غذا) | خشک‌کردن خشک‌کردن غذاها با قرار دادن آنها در محیطی با رطوبت کم، هزاران سال است که به عنوان یک روش نگهداری غذا مورد استفاده قرار می‌گیرد. گوشت خشک شده در هوا مانند برگه گوشت ممکن است از اولین غذاهای نگهداری شده‌ای باشد که توسط انسان مصرف شده است. | ## بخش 2: بیات‌کردن (غذا) | تخمیر ممکن است غذاها کهنه شوند تا تخمیر در آنها رخ دهد، مانند تهیه نوشیدنی‌های الکلی، پنیرسازی، ترشی انداختن، مانند کیمچی و در فرآورده‌های گوشتی یا ماهی مانند سوسیس تخمیر شده یا سورسترومینگ که از این جمله غذا هستند. کشت علاوه بر تخمیر، کشت‌های میکروبی مواد غذایی می‌توانند روی محصولات غذایی تأثیر بگذارند تا ترکیب شیمیایی آنها را تغییر دهند و طعم‌های اضافی ایجاد نمایند. | ## بخش 3: بیات‌کردن (غذا) | استخراج در مورد نوشیدنی‌هایی مانند کهنه‌شدن شراب، آبجو یا ویسکی، نگهداری نوشیدنی برای مدت طولانی در بشکه‌های چوبی به مایع اجازه می‌دهد تا ترکیبات طعم‌دهنده را از خود چوب استخراج کند و به پیچیدگی و عمق طعم بیفزاید. | ## جمع‌بندی | سرکه بالزامیک سنتی سال‌ها در بشکه‌های بلوط کهنه می‌شود تا طعم‌ها استخراج و غلیظ شوند.
موضوع مقاله: آنا ماریا چیچونه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آنا ماریا چیچونه | مقدمه: آنا ماریا چیچونه یا ماریانینا کورادینا چیچونه (۲۹ اوت ۱۸۹۲ – ۲۹ مارس ۱۹۶۵) فیزیک‌دان ایتالیایی بود. | ## بخش 1: آنا ماریا چیچونه | سپس در مؤسسه فنی آرشمیدس در مودیکا در رشتهٔ فیزیک و ریاضیات ادامه تحصیل داد، جایی که تنها دانشجوی زن کلاس بود. پس از یک سال در دانشگاه رم، به دانشگاه پیزا منتقل شد و در ۱۹۲۴ با درجه عالی در فیزیک فارغ‌التحصیل شد. یک سال بعد به‌عنوان دستیار در مؤسسه فیزیک پیزا منصوب شد و از ۱۹۳۱ به‌عنوان دستیار رسمی لوئیجی پوچیانتی فعالیت کرد. | ## بخش 2: آنا ماریا چیچونه | در ۱۹۳۶ استاد یار فیزیک تجربی شد و همان سال به دارمشتات رفت و در کنار گرهارد هرتسبرگ – دانشمند ضدنازی و برندهٔ نوبل شیمی ۱۹۷۱ – در پژوهش‌های طیف‌سنجی همکاری کرد. مقاومت در برابر آلمانی‌ها چیچونه یکی از نخستین زنان فارغ‌التحصیل در ریاضیات و فیزیک از دانشگاه پیزا بود. در جریان عملیات آکسه (۱۹۴۳) او با شجاعت در برابر نظامیان آلمانی ایستاد و مانع انفجار کامل مؤسسه فیزیک و غارت کتابخانه و ابزار علمی آن شد. | ## بخش 3: آنا ماریا چیچونه | او حتی در بحبوحهٔ جنگ جهانی دوم کلاس‌های خود را ادامه داد و تنها استاد باقی‌مانده در دانشکده بود. پس از جنگ از ۱۹۵۳ او به بخش فیزیک–شیمی منتقل شد و پژوهش‌هایش را بر طیف‌سنجی پرتو فروسرخ متمرکز کرد. با وجود بازنشستگی در ۱۹۵۴، به تدریس به‌عنوان استاد مدعو ادامه داد و تا سال‌های ۱۹۶۱–۶۲ دروس فیزیک تجربی، طیف‌سنجی، فیزیک زمینی و فیزیک اتمی را ارائه کرد. | ## جمع‌بندی | میراث چیچونه با وجود تولد در شهری کوچک در جنوب، در پیزا به پژوهش و آموزش پرداخت و روش‌های نوینی در الکترومغناطیس و طیف‌سنجی آزمود.
موضوع مقاله: جوزپینا ماسوتی بیجوجرو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جوزپینا ماسوتی بیجوجرو | مقدمه: جوزپینا ماسوتی بیجوجرو (۸ اوت ۱۸۹۴ – ۲۴ اکتبر ۱۹۷۷) ریاضی‌دان و تاریخ‌نگار ایتالیایی بود. | ## بخش 1: جوزپینا ماسوتی بیجوجرو | او به‌خاطر پژوهش‌هایش در هندسه جبری شناخته می‌شود و همچنین تاریخ‌نگاری‌های مهمی دربارهٔ ریاضی‌دانانی چون ماریا گائتانا آنزیسی و لوکا پاچولی نوشت. زندگی اولیه جوزپینا بیجوجرو در ۸ اوت ۱۸۹۴ در ملنیانو، ایتالیا از مارتا (با نام خانوادگی ماشی‌رونی) و بیاجو بیجوجرو زاده شد. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه‌اش را در لودی به پایان رساند و در سال ۱۹۱۲ مدرک معلمی گرفت. هم‌زمان با ادامهٔ تحصیل در مؤسسهٔ فنی کارلو کاتانه‌او، او در دبستان‌های کارپیانو و سپس ملنیانو تدریس می‌کرد. در آن زمان، تنها راه ورود به دانشگاه یا گرفتن دیپلم دبیرستانی بود که معمولاً برای زنان فراهم نبود، یا مدرکی از یک مؤسسهٔ فنی. او در سال ۱۹۱۷ بورس تحصیلی گرفت تا در پلی‌تکنیک میلان ادامه تحصیل دهد و شغل معلمی را رها کرد. چون پلی‌تکنیک برنامهٔ ویژه‌ای برای ریاضی نداشت، در ۱۹۱۹ به دانشگاه پاویا منتقل شد و زیر نظر تحصیل کرد. | ## بخش 2: جوزپینا ماسوتی بیجوجرو | او دو اثر دربارهٔ منحنی‌های جبری حقیقی منتشر کرد که برندهٔ جوایز بوردونی و تورلی شد. زندگی حرفه‌ای در سال ۱۹۲۴، به امید همکاری با اسکار چیزینی، بیجوجرو به میلان بازگشت و به‌عنوان دستیار او و استاد دروس هندسه توصیفی و تصویری در پلی‌تکنیک میلان منصوب شد. از ۱۹۲۷، او همچنین در سمینار ریاضی و فیزیک میلان (که همان سال بنیان‌گذاری شد) سخنرانی می‌کرد و در دانشگاه میلان دروس هندسه عالی و هندسه تصویری ارائه می‌داد. او به‌عنوان ویراستار مدخل‌های ریاضی در دانشنامه ایتالیانا (۱۹۳۳) منصوب شد و شانزده جلد نخست این اثر را مرور کرد، با تمرکز بر گردآوری‌های فدریگو انریکس. در سال ۱۹۳۹ بیجوجرو با آرنالدو ماسوتی، استاد مکانیک عقلانی در دانشکده معماری، ازدواج کرد. او در ۱۹۴۸ کرسی هندسه در پلی‌تکنیک را به‌دست آورد و تا بازنشستگی‌اش در ۱۹۶۹ در این سمت ماند. علاوه بر تدریس هندسه توصیفی در دانشکده ریاضی، او هندسه تصویری را به دانشجویان رشته‌های معماری و مهندسی آموزش می‌داد. | ## بخش 3: جوزپینا ماسوتی بیجوجرو | پژوهش‌های بیجوجرو بدنه‌ای گسترده از کارهای مرتبط با هندسه جبری پدید آورد، از جمله دربارهٔ اشکال و مجموعه‌های منحنی‌های جبری، محاسبات تانسوری، تکینگی‌های هسیانی منحنی‌ها و ساخت صفحات سه‌گانه و چهارگانه. به‌عنوان مسیر دوم پژوهش، او به بررسی دیفرانسیل‌های جبری پرداخت و روی عرض‌ها، از جمله قضیه‌های لیوویل و رایس، همچنین نظریه ناورداهای انریکو بومپیانی کار کرد. او مقالاتی منتشر نمود که نتایج مورگان کرافْتون، آنری لِبِگ و لوئیس سانتالو را خلاصه و فرمول‌های جدیدی برای تعیین بیضی‌ها و تخم‌مرغی‌شکل‌ها ارائه کرد. بیجوجرو همچنین به تاریخ ریاضیات علاقه داشت و پژوهش‌هایی دربارهٔ هندسه مثلث و چهاروجهی همراه با ویرجینیو رتالّی برای دانشنامه ریاضیات ابتدایی نوشت. او زندگی‌نامه‌ای از لوکا پاچولی نگاشت و با همسرش مطالعه‌ای بر آثار ماریا گائتانا آنزیسی منتشر کرد. | ## جمع‌بندی | در ۱۹۴۹، او به عضویت درآمد و همچنین عضو ، انجمن ایتالیایی علوم ریاضی و فیزیکی بود.
موضوع مقاله: اما استرادا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اما استرادا | مقدمه: اما استرادا (۱۸ نوامبر ۱۸۸۴ – ۲۶ سپتامبر ۱۹۷۰) مهندس عمران ایتالیایی بود که نخستین زن دریافت‌کنندهٔ مدرک مهندسی عمران از دانشگاه پلی‌تکنیک تورین شد. | ## بخش 1: اما استرادا | او از خانواده‌ای مهندسی برخاسته بود: پدرش ارنستو استرادا و برادرش اوجنیو استرادا هر دو مهندس بودند. مهندسی آموزش در ۱۹۰۳ استرادا دبیرستان لیچه‌ئو کلاسیکو ماسیمو داتزلیو در تورین را به پایان رساند. همان سال او وارد دورهٔ مقدماتی علوم مهندسی در دانشگاه تورین شد که بعداً امکان ورودش به «مدرسهٔ کاربردی مهندسان» (بعدها دانشگاه پلی‌تکنیک تورین) را فراهم کرد. این اتفاقی نادر بود زیرا پیش‌تر تنها مردان اجازهٔ تحصیل در آن دوره‌ها را داشتند. استرادا پس از پنج سال تحصیل، در ۵ سپتامبر ۱۹۰۸ با رتبهٔ سوم در میان ۶۲ هم‌کلاسی‌اش و با درجهٔ عالی فارغ‌التحصیل شد. کمیسیون یک ساعت بحث کرد که آیا باید او را «اینگنیه‌ره» (مهندس) یا «اینگنیه‌رسه» (مهندس زن) بنامد. | ## بخش 2: اما استرادا | او نخستین زن شد که مدرک مهندسی عمران از دانشگاه پلی‌تکنیک تورین و در کل ایتالیا دریافت کرد. به‌عنوان هدیهٔ فارغ‌التحصیلی و برای جشن گرفتن موفقیتش، یک چراغ برقی در خانهٔ او نصب شد. در آن زمان برق در تورین کمیاب بود و او اغلب با کالسکه در شهر جابه‌جا می‌شد زیرا خودروها نادر بودند و چراغ‌های خیابانی با گاز روشن می‌شدند. حرفه پس از فارغ‌التحصیلی، استرادا به‌عنوان دستیار لوئیجی پالیانی، مدیر «کابینهٔ بهداشت صنعتی» در دانشگاه تورین و استاد دانشگاه پلی‌تکنیک تورین، مشغول به کار شد. او در کنار پدر و برادرش کار می‌کرد و به طراحی و ساخت کارخانه‌ها، تونل‌های آب سطحی، معادن، خطوط راه‌آهن و خانه‌های اجتماعی کمک کرد. در ۱۹۱۰ دفتر پدرش به کالابریا منتقل شد و استرادا در کاتانزارو به ساخت راه‌آهن کابلی میان کاتانزارو چیتا و کاتانزارو سالا کمک کرد. | ## بخش 3: اما استرادا | او در بخش راه‌آهن موفقیت بسیاری به دست آورد، که در آن زمان حوزه‌ای کاملاً مردانه به‌شمار می‌رفت. پس از جنگ جهانی دوم با کسب حقوق مدنی، زنان فرصت بیشتری برای ورود به حرفه‌ها یافتند، هرچند بسیاری از مهندسان زن همچنان با تبعیض شغلی روبه‌رو بودند. انجمن ایتالیایی زنان مهندس و معمار (AIDIA) در ۲۶ ژانویهٔ ۱۹۵۷، گروهی از مهندسان زن شامل اما استرادا، آنا ای. آرمور، اینس دل تتو نوتو، ادل راکلی دومنیگتی، لائورا لانگه، الساندرا بونفانتی ویه‌تی و معمار ویتوریا ایلاردی انجمن ایتالیایی زنان مهندس و معمار را بنیان گذاشتند. ابتکار ایجاد این انجمن به ماریا آرتینی، نخستین زن فارغ‌التحصیل مهندسی برق در ایتالیا، نسبت داده می‌شود. استرادا نخستین رئیس انجمن شد و برای ارتقای جایگاه زنان مهندس و معمار در سطح ملی و بین‌المللی تلاش کرد. | ## جمع‌بندی | در ۱۹۶۸ به سومین کنفرانس بین‌المللی زنان مهندس و دانشمند دعوت شد، اما چند ماه پیش از آن درگذشت.
موضوع مقاله: آدا بورسی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آدا بورسی | مقدمه: آدا بورسی (Ada Bursi؛ ۱۹۰۶، ورونا – ۱۹۹۶، کاستیلیونه تورینزه) معمار ایتالیایی بود که در زمینهٔ طراحی گرافیک، نقاشی، طراحی داخلی و معماری شناخته می‌شود. | ## بخش 1: آدا بورسی | او در سال ۱۹۴۰ به «انجمن معماران تورین» پیوست و نخستین زن معمار عضو این نهاد شد. زندگی و تحصیلات بورسی در سال ۱۹۰۶ در ورونا به دنیا آمد و سپس همراه خانواده‌اش به تورین نقل مکان کرد. او سپس وارد «رجیو پولیتکنیکو دی تورینو» (امروزه دانشگاه پلی‌تکنیک تورین) شد و در ۱۹۳۸ با مدرک معماری فارغ‌التحصیل گردید. | ## بخش 2: آدا بورسی | او تنها زن در کلاس خود بود، هرچند جوزپه اودیزیو نیز پیش‌تر از همین دانشکده فارغ‌التحصیل شده بود اما در این حوزه فعالیت نکرد. زندگی حرفه‌ای در سال ۱۹۴۰ بورسی نخستین زن معمار شد که به «انجمن معماران تورین» پیوست. او فعالیت حرفه‌ای خود را با همکاری جووانی موتسیو، معمار برجستهٔ میلان آغاز کرد و مدتی به عنوان دستیار نزد او کار نمود. | ## بخش 3: آدا بورسی | همچنین آپارتمان‌هایی برای مسکن ارزان طراحی کرد که امروزه جزو واحدهای پرطرفدار محسوب می‌شوند. بورسی در سال ۱۹۴۶ طراحی مبلمان مدولار را آغاز کرد که نتیجهٔ همکاری او با آمِده‌ئو آلبرتینی و جینو بکر بود. | ## جمع‌بندی | او در ۱۹۷۵ از «انجمن معماران» بازنشسته شد و در سال ۱۹۹۶ در کاستیلیونه تورینزه درگذشت.
موضوع مقاله: پیمان رم (۱۹۲۴) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پیمان رم (۱۹۲۴) | مقدمه: پیمان رم در ۲۷ ژانویه ۱۹۲۴ منعقد شد، زمانی که پادشاهی ایتالیا و پادشاهی صرب‌ها، کروات‌ها و اسلوونی‌ها توافق کردند که فیومه به عنوان استان فیومه به ایتالیا ملحق شود و شهر سوساک بخشی از پادشاهی صرب‌ها، کروات‌ها و اسلوونی‌ها باشد. | ## بخش 1: پیمان رم (۱۹۲۴) | پس از آنکه فیومه تحت سلطه‌ی نایب‌السلطنه‌ ایتالیایی کارناروی گابریل دانونتزیو قرار گرفت، پیمان راپالو (۱۹۲۰) دولت آزاد مستقل فیومه را ایجاد کرد که بلافاصله توسط سایر کشورها، از جمله ایالات متحده، فرانسه و بریتانیا، به رسمیت شناخته شد. این دولت تنها یک سال به صورت بالفعل (دوفاکتو) و چهار سال به صورت قانونی (دوژور)‌ دوام آورد و اداره مشترک بندر هرگز ایجاد نشد. در ۲۴ آوریل ۱۹۲۱، نخستین انتخابات عمومی پارلمان آن برگزار شد و ریکاردو زانلا، رهبر جنبش خودمختار فیوم، به عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شد. | ## بخش 2: پیمان رم (۱۹۲۴) | در ۳ مارس ۱۹۲۲، جنبشی به رهبری فرانچسکو جونتا، نماینده فاشیست، زانلا را مجبور به استعفا کرد. در ۱۷ سپتامبر ۱۹۲۳، گائتانو جاردینو، یک ژنرال ایتالیایی، از سوی نخست‌وزیر ایتالیا، بنیتو موسولینی، با وظیفه بازگرداندن نظم عمومی اعزام شد. در همین حال، مذاکرات بین ایتالیا و پادشاهی صرب‌ها، کروات‌ها و اسلوونی‌ها برای انحلال ایالت آزاد فیوم آغاز شد. | ## بخش 3: پیمان رم (۱۹۲۴) | همه طرف‌ها این توافق‌نامه را در ۲۲ فوریه ۱۹۲۴ در رم تصویب کردند و از همان روز لازم‌الاجرا شد. پادشاهی صرب‌ها، کروات‌ها و اسلوونی‌ها حاکمیت خود را بر دلتای رودخانه ریجینا، از جمله بندر دریایی سوساک (پورتو باروس) و شمال شهرستان فیومه اعمال کردند. شهر فیومه، برخی از زمین‌های اطراف و یک کریدور ساحلی برای اتصال آن به سرزمین اصلی ایتالیا به ایتالیا داده شد. | ## جمع‌بندی | امروزه، قلمرو سابق آن تقریباً با شهرستان پریمورجه-گورسکی کوتار در کرواسی مطابقت دارد.
موضوع مقاله: اسمش را فریحا گذاشتم: راه امیر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اسمش را فریحا گذاشتم: راه امیر | مقدمه: اسمش را فریحا گذاشتم: راه امیر ، یک سریال تلویزیونی درام ترکی تولید شده توسط مدیاپیم، که در سال ۲۰۱۲ از شبکه شو تی‌وی پخش شد. | ## بخش 1: اسمش را فریحا گذاشتم: راه امیر | داستان در راه امیر معلوم می‌شود فریحا و مادرش توسط نامزد قبلی او خلیل که به نحوی توانسته از بیمارستان روانی فرار کند، کشته شده‌اند. در آخر قسمت ساخته شده مادر امیر با صنم خانم بحث می‌کند و به صنم سیلی می‌زند، صنم خانم قطع نخاع و فلج می‌شود و یاووز او را به حال خودش رها می‌کند. | ## بخش 2: اسمش را فریحا گذاشتم: راه امیر | بعد از باخبر شدن یاووز از رابطه امیر و گونش به فکر انتقام هست و متوجه می‌شود که خواهرش گونش از امیر باردار شده است. کلثوم که تعادل روانی ندارد راهی آسایشگاه روانی می‌شود و پینار و کورای برخلاف انتظار همه با هم ازدواج می‌کنند. | ## بخش 3: اسمش را فریحا گذاشتم: راه امیر | ## جمع‌بندی | گونش هم پس از ۹ ماه فرزند امیر را به دنیا می‌آورد و سریال راه امیر با پایانی غمگین به اتمام می‌رسد.
موضوع مقاله: ماریا، ملکه سیسیل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ماریا، ملکه سیسیل | مقدمه: ماریا، ملکه سیسیل (؛ ۲ ژوئیه ۱۳۶۳ – ) از سال ۱۳۷۷ تا زمان مرگش ملکه سیسیل و دوشس آتن و نئوپاتریا بود. | ## بخش 1: ماریا، ملکه سیسیل | به تخت نشستن سیسیل ماریا که در کاتانیا متولد شده بود، دختر و وارث فردریک ساده از همسر اولش کنستانس آراگون بود. او در آن زمان تنها سیزده سال داشت و چهار خانواده بارونی که مدعی قدرت او بودند، خود را «ویکار» می‌نامیدند. یکی از ویکارها، آرتاله آلاگونا، قبلاً توسط پدر ماریا به عنوان نایب‌السلطنه منصوب شده بود. در سال ۱۳۶۰ - هفده سال قبل از به تخت نشستن ملکه ماریا - آلاگونا با استفاده از نیروهای سیراکوز و کاتانیا، آگوستا، یک شهر مهم و مستحکم را به آتش کشیده و با خاک یکسان کرده بود. با این حال، نیابت سلطنت آلاگونا به دلیل درگیری بین احزاب «سیسیلی» و «آراگونی» شکست خورد و او مجبور شد به جای آن، دولتی با سه ویکار دیگر تشکیل دهد. چهار خانواده بارونی برای نمایندگی و توزیع مساوی قدرت بین جناح‌های سیسیلی و آراگونی انتخاب شدند. ناآرامی در دوران سلطنت ویکارها از سال ۱۳۷۷، پادشاهی سیسیل توسط چهار ویکار اداره می‌شد: آرتاله اول آلاگونا، کنت میسترتا، فرانچسکو دوم ونتیمیگلیا، کنت گراسی، مانفردی سوم کیارامونته، کنت مودیکا، و گوگلیلمو پرالتا، کنت کالتابلوتا. | ## بخش 2: ماریا، ملکه سیسیل | ترکیب کالج ویکارها به گونه‌ای در نظر گرفته شده بود که شامل نمایندگان احزاب «سیسیلی» و «آراگونی» باشد. با این حال، این چهار مرد به‌طور مؤثر تنها در سرزمین‌های بارونی جداگانه خود حکومت می‌کردند. در سال ۱۳۷۹، ملکه ماریا توسط گوگلیلمو ریموندو سوم از مونکادا، مارکی مالت و گوتزو، یک نجیب‌زاده سیسیلی و عضو خاندان آراگونی مونتکادا، که به‌طور خاص توسط آلاگونا از حکومت کنار گذاشته شده بود، ربوده شد. مونکادا قصد داشت از ازدواج برنامه‌ریزی‌شده ماریا با جیانگالئاتزو ویسکونتی، دوک میلان، جلوگیری کند و او را به مدت دو سال ابتدا در آگوستا و سپس در لیکاتا نگه داشت. اقدامات مونکادا توسط پدربزرگ ماریا، پادشاه پیتر چهارم آراگون تأیید شده بود، اما طبیعتاً مخالفت‌هایی را برانگیخت، به ویژه از سوی رقبای او، آلاگونا و کیارامونته، که به قلعه‌های مونکادا حمله کردند. در سال ۱۳۸۱، مونکادا ماریا را به فرستادگان پیتر چهارم تحویل داد و در سال ۱۳۸۲ توسط ناوگان آراگونی از نیروهای در حال پیشروی کیارامونته نجات یافت. او ابتدا به ساردینیا و سپس در سال ۱۳۸۴ به آراگون برده شد، جایی که در سال ۱۳۹۰ با پسرعمویش مارتین آراگونی ازدواج کرد. | ## بخش 3: ماریا، ملکه سیسیل | حکومت مشترک با مارتین جوان در سال ۱۳۹۲ ماریا و مارتین با نیروی نظامی بازگشتند و بارون‌های مخالف را شکست دادند و تا زمان مرگ ماریا در سال ۱۴۰۱ به‌طور مشترک حکومت کردند. در آن زمان، مارتین پیمان ویلنوو (۱۳۷۲) را لغو کرد و به تنهایی بر سیسیل حکومت کرد. پادشاهی بدون ولیعهد باقی ماند و این باعث بحران جانشینی برای مارتین شد که به حق همسرش حکومت می‌کرد. فردریک ساده، پسر نامشروع خود، گوگلیلمو، کنت مالت، را به عنوان وارث احتمالی در صورت انقراض نسل دخترش معرفی کرده بود. گوگلیلمو در حدود سال ۱۳۸۰ درگذشته بود، اما او یک دختر به نام جیووانا داشت که همسر پیترو دی جیونی، نجیب‌زاده سیسیلی، بود. | ## جمع‌بندی | با این حال، او نمی‌توانست ادعای عمویش را رد کند، زیرا مارتین تا زمان مرگش بدون هیچ مخالفتی به حکومت ادامه داد.
موضوع مقاله: اما ایتالیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اما ایتالیا | مقدمه: اما ایتالیا (; – ) ملکه فرانک غربی به عنوان همسر پادشاه لوتار بود که در سال ۹۶۵ با او ازدواج کرد. | ## بخش 1: اما ایتالیا | زندگی اما که حدود سال ۹۴۸ متولد شد، تنها فرزند لوتار دوم ایتالیا و آدلاید ایتالیا بود. با این حال، برنگار از او سرپیچی کرد و به جای او با پادشاه آلمانی اتو اول، امپراتور مقدس روم، ازدواج کرد که از او اتو دوم را به دنیا آورد. در سال ۹۷۷، ملکه اما توسط برادر شوهرش، دوک چارلز از لورن، به خیانت به آسلین، اسقف لائون، متهم شد. ملکه و اسقف توسط شورای کلیسای سنت ماکره، به رهبری آدالبرون، اسقف اعظم ریمز، تبرئه شدند و چارلز مجبور به فرار از فرانک غربی شد. اما، برای اطمینان از جانشینی پسرش، لوتار را متقاعد کرد که او را به عنوان پادشاه وابسته تاجگذاری کند. ازدواج اما با لوتار با خصومت بین شوهر و برادر ناتنی‌اش، اتو دوم، همراه بود که هر یک به سرزمین‌های دیگری حمله می‌کردند و سعی در بی‌ثبات کردن یکدیگر داشتند، که اغلب از طریق واسطه برادر لوتار، چارلز (که به عنوان دوک لورن سفلی دست نشانده امپراتور بود) انجام می‌شد. | ## بخش 2: اما ایتالیا | با این حال، سال‌های پایانی ازدواج آنها، از سال ۹۸۰ به بعد، شاهد صلح بین لوتار و خانواده همسرش بود. با این حال، او فوراً اِما و اسقف آسِلین از لائون را از دربار بیرون راند و آنها را به مسموم کردن لوتار متهم کرد. در ماه‌های بعد، برادر شوهرش، چارلز، پایتخت سلطنتی لائون را تصرف کرد و خود را پادشاه اعلام کرد. هیو کاپت، دوک فرانک‌ها، در ۳ ژوئیه ۹۸۷ توسط آژانس‌های آدالبرون به عنوان پادشاه انتخاب و تاجگذاری شد. در درگیری‌های ناشی از آن، آسِلین چارلز را به هیو کاپت خیانت کرد و در نتیجه آخرین کارولنژی در اورلئان زندانی شد. اعتقاد بر این است که او در یک صومعه بورگوندی درگذشته یا با دوک بولسلاو دوم (که همان اِمای مِلنیک است) ازدواج کرده و احتمالاً پسری به نام اولدریش داشته است. | ## بخش 3: اما ایتالیا | ازدواج دوم فرضی در بوهمیا به گفته برخی از مورخان، او ممکن است اِمای مِلنیک باشد که حدود سال ۹۸۹ با بولسلاو دوم ازدواج کرد و در سال ۱۰۰۵ یا ۱۰۰۶ درگذشت. مورخان چک به‌طور سنتی تصور می‌کردند که اِما مادر پسران کوچکتر بولسلاو، اولدژیچ و یارومیر، و مادر پسر بزرگتر، بولسلاو سوم بوهمیا، آدیوا، همسر اول بولسلاو دوم، بوده است. پس از مرگ شوهر دومش و ترس از بولسلاو سوم، اِما در سال ۱۰۰۱ به همراه پسران ناتنی‌اش، اولدژیچ و یارومیر، تصمیم گرفت به دربار باواریا تبعید شود (زیرا خواهرخوانده امپراتور سابق اتو دوم بود). شواهد ازدواج بوهمیا، سکه‌های دینار بوهمیا با کتیبه «ملکه اما»، نه دوشس است، در حالی که سکه‌های دینار شوهرش بولسلاو دوم از همان دوره با کتیبه «دوک بولسلاو» حک شده‌اند. | ## جمع‌بندی | در آن زمان، بوهمیا یک دوک‌نشین بوهمیا بود، اما هنوز پادشاهی بوهمیا نبود، اما او هنوز ملکه منصوب فرانک غربی بود.
موضوع مقاله: عدسی نوری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # عدسی نوری | مقدمه: عدسی نوری، عدسی بینایی یا قرص بینایی یا سر عصب بینایی، نقطه خروج آکسون‌های سلول‌های گانگلیونی از چشم است. | ## بخش 1: عدسی نوری | از آنجا که هیچ میله یا مخروطی روی دیسک بینایی وجود ندارد، این نقطه معادل یک نقطه کور کوچک در هر چشم است. عدسی بینایی نشان‌دهندهٔ ابتدای عصب بینایی است و نقطه‌ای است که آکسون‌های سلول‌های گانگلیونی شبکیه به هم می‌رسند. عدسی بینایی در چشم طبیعی انسان، ۱ تا ۱٫۲ میلیون فیبر عصبی آوران را از چشم به سوی مغز حمل می‌کند. دیس بینایی همچنین نقطه ورود شریان‌های اصلی که خون شبکیه را تأمین می‌کنند و نقطه خروج سیاهرگ‌ها از شبکیه است. | ## بخش 2: عدسی نوری | این یک بیضی عمودی است که ابعاد متوسط آن ۱٫۷۶ میلی‌متر به صورت افقی و ۱٫۹۲ میلی‌متر به صورت عمودی است. این فرورفتگی می‌تواند شکل‌های مختلفی از یک فرورفتگی کم‌عمق تا یک گلدان لوبیا داشته باشد - این شکل می‌تواند برای تشخیص برخی از بیماری‌های شبکیه مهم باشد. کارکرد عدسی بینایی یا سر عصب بینایی، نقطه خروج آکسون‌های سلول‌های گانگلیونی از چشم است. از آنجا که هیچ میله یا مخروطی روی دیسک بینایی وجود ندارد، این نقطه معادل یک نقطه کور کوچک در هر چشم است. | ## بخش 3: عدسی نوری | اهمیت بالینی تقریباً همهٔ ساختارهای چشم را می‌توان با تجهیزات و لنزهای اپتیکی مناسب بررسی کرد. استفاده از یک افتالموسکوپ مستقیم پیشرفته، با استفاده از اصل برگشت‌پذیری نور، نمایی از دیسک بینایی ارائه می‌دهد. برای نمای دقیق و سه‌بعدی دیسک بینایی و ساختارهای داخل چشم، به یک معاینه بیومیکروسکوپی با لامپ شکافی به همراه یک لنز کانونی ناکروی مناسب (+66D، +78D یا +90D) نیاز است. یک عدسی بینایی طبیعی به رنگ نارنجی تا صورتی است و ممکن است بستگی به قومیت متفاوت باشد. | ## جمع‌بندی | عدسی رنگ‌پریده، عدسی بینایی است که رنگ آن از صورتی کم‌رنگ یا نارنجی تا سفید متغیر است.