موضوع مقاله: اتحادیه اسلامی کردستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اتحادیه اسلامی کردستان | مقدمه: اتحادیه اسلامی کردستان (به کردی: ، ) یک حزب سیاسی اسلام‌گرای کُرد در اقلیم کردستان عراق است که در ۶ فوریه ۱۹۹۴ پایه‌گذاری شد. | ## بخش 1: اتحادیه اسلامی کردستان | این حزب که به‌اختصار «یکگرتوو» خوانده می‌شود، خود را پیرو رویکرد میانه‌رو و اصلاح‌طلبانه در اندیشه و کنش سیاسی اسلامی معرفی می‌کند و شاخه کُردی اخوان‌المسلمین در عراق به‌شمار می‌رود. یکگرتوو از راه‌های سیاسی و قانونی برای دستیابی به آرمان‌های ملت کُرد کنش می‌کند و پرهیز از خشونت و دوری از نظامی‌گری را از اصول خود می‌داند. دبیرکل کنونی حزب صلاح‌الدین بهاءالدین است و دفتر مرکزی آن در اربیل، پایتخت اقلیم کردستان عراق جای دارد. حزب دارای نمایندگانی در مجلس نمایندگان عراق و پارلمان کردستان است و از بنیان‌گذاری تاکنون هفت کنگره عمومی برگزار کرده‌است. پیشینه و بنیان‌گذاری ریشه‌های اتحادیه اسلامی کردستان به کنش جنبش اخوان‌المسلمین در میان کُردهای عراق بازمی‌گردد. پس از برپایی خودگردانی در کردستان عراق در سال ۱۹۹۱ و استقلال نسبی این اقلیم از حکومت مرکزی بغداد، جبهه کردستانی اداره حکومت در اقلیم را بر عهده گرفت و زندگی حزبی در منطقه آغاز شد. صلاح‌الدین بهاءالدین از هم‌بنیان‌گذاران حزب بود و در نخستین کنگره عمومی به دبیرکلی انتخاب شد. سپس هادی علی و محمد فرج جانشین وی شدند، اما در سال ۲۰۱۶ بار دیگر صلاح‌الدین بهاءالدین به دبیرکلی حزب انتخاب شد. حزب از آغاز پیوند نزدیکی با اخوان‌المسلمین در مصر و دیگر کشورهای خاورمیانه داشت و به‌ویژه پس از جنگ عراق توانست خود را به‌عنوان جنبشی اسلامی-دموکراتیک در منطقه جای‌گیر کند. اندیشه و اهداف یکگرتوو خود را حزبی اصلاح‌طلب معرفی می‌کند که رویکرد میانه‌رو و اعتدالی را در اندیشه و کنش سیاسی دنبال می‌کند. حزب کنش مدنی و پرهیز از نظامی‌گری و شبه‌نظامی‌گری را سرلوحه کار خود قرار داده و از «لیگ اسلامی کُرد» که خدمات‌رسانی به نیازمندان را بر عهده دارد پشتیبانی می‌کند. از دیدگاه ایدئولوژیک، این حزب اسلام‌گرایی، محافظه‌کاری اجتماعی و ناسیونالیسم کُردی را با هم درمی‌آمیزد و ملت کُرد را بخشی از امت اسلامی می‌داند. کنگره‌های عمومی حزب از بنیان‌گذاری تا سال ۲۰۱۶ هفت کنگره عمومی برگزار کرده‌است که همگی بر راهبرد «کنش مدنی سیاسی» و اصلاح‌طلبی تأکید داشته‌اند. | ## بخش 2: اتحادیه اسلامی کردستان | کنگره نخست (۱۹۹۳) کنگره بنیان‌گذاری حزب در سال ۱۹۹۳ با حضور ۱۳۰ عضو (۱۲۲ مرد و ۸ زن) نمایندگی ۹ حوزه انتخاباتی سازمانی با ۷۲۷ عضو بنیان‌گذار برگزار شد. به دلیل جنگ داخلی در اقلیم در آن زمان، کنگره به شکل دو نشست جداگانه در سلیمانیه و اربیل برگزار شد و در آن ۱۵ عضو برای «شورای مرکزی مشورتی» انتخاب شدند. کنگره دوم (۱۹۹۶) این کنگره در ۲۰ اوت ۱۹۹۶ در اربیل با حضور ۲۵۰ عضو برگزار شد و ۲۵ عضو برای شورای مرکزی مشورتی انتخاب شدند. کنگره سوم (۱۹۹۹) در ۳ سپتامبر ۱۹۹۹ در اربیل با حضور ۳۲۵ عضو برگزار و ۳۰ عضو برای شورای مرکزی مشورتی انتخاب شدند. کنگره چهارم (۲۰۰۵) در ۳۰ آوریل ۲۰۰۵ در اربیل با حضور ۴۹۰ عضو برگزار و ۳۵ عضو برای شورای مرکزی مشورتی انتخاب شدند. ۷۹ نفر برای عضویت در «شورای رهبری» نامزد شدند که ۳۵ تن از میان آنها انتخاب شدند. در این کنگره اساسنامه حزب تصویب و دبیرکل جدید و اعضای شورای رهبری و هیئت عالی نظارت انتخاب شدند. مشارکت سیاسی انتخابات ۲۰۰۵ در انتخابات پارلمانی ژانویه ۲۰۰۵ عراق، یکگرتوو بخشی از ائتلاف گسترده کُردی به نام «ائتلاف میهنی دموکراتیک کردستان» بود. با این حال در نوامبر ۲۰۰۵ از این ائتلاف کناره‌گیری کرد و اعلام کرد در انتخابات دسامبر ۲۰۰۵ به‌صورت مستقل با برنامه «اصلاح و خدمات» شرکت خواهد کرد و اعلام داشت که کثرت‌گرایی در کردستان عملاً اجرا نمی‌شود. در واکنش به خروج یکگرتوو از ائتلاف، دفترهای حزب هدف شورش و اعتراض ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ نفر عمدتاً از اعضای سازمان‌های حزب دموکرات کردستان عراق قرار گرفت. این ناآرامی‌ها به کشته شدن ۴ عضو یکگرتوو از جمله یکی از اعضای رهبری حزب انجامید، پس از آنکه دفترهای آنها در دهوک، زاخو و چند منطقه دیگر زیر آتش قرار گرفت و پلیس و نیروهای امنیتی به جای حمایت از دفترهای حزب از معترضان پشتیبانی کردند. در انتخابات دسامبر ۲۰۰۵، حزب ۱٫۳ درصد آرا و ۵ کرسی از ۲۷۵ کرسی پارلمان عراق را به دست آورد. انتخابات ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ یکگرتوو در انتخابات پارلمان کردستان در ژوئیه ۲۰۰۹ پنج کرسی و در انتخابات پارلمانی عراق در مارس ۲۰۱۰ چهار کرسی به دست آورد. | ## بخش 3: اتحادیه اسلامی کردستان | انتخابات ۲۰۱۳ در انتخابات پارلمان کردستان در سپتامبر ۲۰۱۳، حزب ده کرسی به دست آورد و به چهارمین نیروی سیاسی کردستان پس از حزب دموکرات کردستان عراق، جنبش تغییر و اتحادیه میهنی کردستان به رهبری جلال طالبانی تبدیل شد. انتخابات ۲۰۱۸ و پس از آن در انتخابات پارلمانی ۲۰۱۸ عراق، حزب با ۱۰۴٬۲۵۷ رأی دو کرسی به دست آورد. رویدادهای دسامبر ۲۰۱۱ دهوک در ۲ دسامبر ۲۰۱۱ پس از نماز جمعه، افراد ناشناس در شهر زاخو به فروشگاه‌های مشروبات الکلی، سالن‌های زیبایی، مراکز ماساژ و چندین هتل حمله کردند. فروش مشروبات الکلی در عراق اغلب توسط مسیحیان و ایزدیان انجام می‌شود که قربانیان اصلی این حملات آتش‌افروزی بودند. خشونت به‌سرعت در سراسر منطقه بهدینان کردستان عراق و از زاخو به دهوک و سرانجام تا سلیمانیه گسترش یافت و دست‌کم ۳۰ نفر زخمی شدند. سخنگویان حزب دموکرات کردستان عراق خشونت‌ها را به یک روحانی وابسته به یکگرتوو نسبت دادند، اما حزب و خود آن روحانی این اتهامات را رد کردند. در پی این رویدادها، هواداران حزب دموکرات کردستان بیش از چهار دفتر سیاسی و رسانه‌ای یکگرتوو را در سراسر منطقه بهدینان به آتش کشیدند. رسانه‌های حزب یکگرتوو دارای نهادهای رسانه‌ای گوناگون نوشتاری، شنیداری و دیداری است. حزب دوازده شبکه تلویزیونی محلی در شهرهای کردستان از جمله اربیل، سوران، سلیمانیه، کرکوک، دهوک، حلبجه، کرمیان، کفری، رانیه، جمجمال و بنجوین دارد. حزب همچنین ۱۶ ایستگاه رادیویی در شهرهای گوناگون کردستان و سه روزنامه هفتگی و ده مجله ماهانه و فصلی ویژه کودکان، جوانان و زمینه‌های فکری و سیاسی منتشر می‌کند. پایگاه اجتماعی یکگرتوو به‌ویژه در میان دانشجویان از پشتیبانی گسترده‌ای برخوردار است و بر پایه گزارش‌ها در حدود ۴۰ درصد آرای انتخابات دانشجویی دانشگاه دهوک را به دست آورده‌است. | ## جمع‌بندی | یکگرتوو با هر دو حزب بزرگ کُرد یعنی اتحادیه میهنی کردستان و حزب دموکرات کردستان عراق روابط داشته، هرچند رقابت‌های سیاسی گاه به تنش میان آنها انجامیده‌است.