موضوع مقاله: محاصره دریایی ایران توسط آمریکا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # محاصره دریایی ایران توسط آمریکا | مقدمه: محاصره دریایی ایران توسط آمریکا، به محدودیت‌های آمریکا در حرکت و کالاها در ایران از طریق بندرهای ایران اشاره دارد که در فروردین ۱۴۰۵ پس از شکست مذاکرات اسلام‌آباد برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران آغاز شد. | ## بخش 1: محاصره دریایی ایران توسط آمریکا | ارتش آمریکا گفت که محاصره روز دوشنبه ۲۴ فروردین در ساعت ۱۷ بعد از ظهر به وقت تهران آغاز خواهد شد و فقط برای کشتی‌هایی که به ایران می‌روند و از آنجا می‌روند اعمال می‌شود. ایران گفت که ورود کشتی‌های نظامی به نزدیکی تنگه را به عنوان نقض آتش‌بس دو هفته‌ای جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران می‌بیند و به همین ترتیب پاسخ خواهد داد. در ۱۷ آوریل، ایران اعلام کرد که عبور کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز در طول آتش‌بس در لبنان کاملاً آزاد است. در ۱۸ آوریل، ایران اعلام کرد که در پاسخ به امتناع ایالات متحده از لغو محاصره دریایی خود، تنگه هرمز را دوباره بسته است. به گفته سنتکام، از زمان آغاز این محاصره، تا تاریخ ۲۰ آوریل، به دست‌کم ۲۵ کشتی تجاری دستور تغییر مسیر یا بازگشت داده شده است. در همین حال، تا ۲۰ آوریل، فهرست لویدز اعلام کرد که حداقل ۲۶ کشتی موفق شده‌اند از خط محاصره ایالات متحده در هر دو جهت (هم به سمت بنادر ایران و هم در حال خروج از بنادر ایران) عبور کنند. زمینه ایران به تدریج به برخی از ناقلات اجازه عبور داده است در مقابل هزینه تا ۲ میلیون دلار در هر کشتی. در ۸ آوریل ۲۰۲۶، ایالات متحده و ایران بر سر یک آتش‌بس موقت دو هفته‌ای توافق کردند که قرار بود شامل بازگشایی تنگه باشد. محاصره در ۱۳ آوریل ۲۰۲۶، محاصره دریایی ایران توسط ارتش ایالات متحده به اجرا درآمد. بر اساس اعلام سنتکام، این محاصره قرار است «تمامی خطوط ساحلی ایران» را دربر گیرد و هشدار داد که هر شناوری که «بدون مجوز وارد یا از منطقه محاصره‌شده خارج شود، در معرض رهگیری، تغییر مسیر و توقیف قرار خواهد گرفت.» رئیس‌جمهور ایالات متحده، ترامپ، تهدید کرد که هرگونه شناور تندرو نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را با حملاتی مشابه قایق‌های مواد مخدر هدف قرار خواهد داد، همانند اقداماتی که پیش‌تر علیه قاچاقچیان مواد مخدر در دریای کارائیب در جریان عملیات «نیزه جنوبی» انجام شده بود. سنتکام افزود که «این محاصره به‌صورت بی‌طرفانه علیه شناورهای تمامی کشورها که وارد بنادر و مناطق ساحلی ایران می‌شوند یا از آن خارج می‌گردند، اجرا خواهد شد، از جمله تمامی بنادر ایران در خلیج فارس و دریای عمان. نیروهای سنتکام آزادی ناوبری کشتی‌هایی را که از تنگه هرمز به مقصد بنادر غیرایرانی در حال عبور هستند یا از آن‌ها بازمی‌گردند، مختل نخواهند کرد.» رئیس‌جمهور ایالات متحده، ترامپ، در ۱۴ آوریل اعلام کرد که در ۱۳ آوریل ۳۴ کشتی از تنگه هرمز عبور کرده‌اند. در ۲۰ آوریل ایالات متحده اعلام کرده یک کشتی باری ایرانی به نام «توسکا» را در دریای عمان توقیف کرده است. به گفته دونالد ترامپ، این کشتی تلاش داشت محاصره دریایی را نقض کند و پس از بی‌توجهی به هشدارها، نیروهای آمریکایی با هدف قرار دادن موتور آن، کشتی را متوقف و سپس کنترلش را در دست گرفتند. | ## بخش 2: محاصره دریایی ایران توسط آمریکا | سنتکام نیز این عملیات را تأیید کرده و همچنین اعلام شده این کشتی به دلیل سابقه فعالیت‌های غیرقانونی تحت تحریم بوده و محموله آن در حال بررسی است. در ۲۷ آوریل گزارش شد محاصره به‌طور هم‌زمان از سوی نیروهای دریایی و هوایی در حال انجام است، و سنتکام اعلام کرد «۳۸ کشتی مجبور به تغییر مسیر یا بازگشت به بنادر ایران شدند.» در ۲۹ آوریل در وال‌استریت ژورنال گزارش شد ترامپ دستور داده برای یک محاصره طولانی‌مدت علیه ایران آماده‌سازی انجام شود. در این طرح، جلوگیری از تردد کشتی‌ها به بنادر ایران به‌عنوان گزینه‌ای کم‌خطرتر نسبت به ازسرگیری حملات نظامی یا عقب‌نشینی ارزیابی شده است. در ۶ مه نیروهای آمریکایی با شلیک به یک نفتکش ایرانی به نام «ام‌تی حسنا»، آن را در خلیج عمان متوقف کرده‌اند. به گفته سنتکام، این نفتکش خالی که به سمت یکی از بنادر ایران در حرکت بود، پس از عبور از آب‌های بین‌المللی و دریافت چندین هشدار، هدف قرار گرفت و سکان آن آسیب دید تا از ادامه مسیر بازبماند. واکنش‌ها ایران ایران این محاصره را محکوم کرد و آن را اقدامی غیرقانونی و در حکم دزدی دریایی دانست. در بیانیه‌ای از سوی ارتش ایران آمده است که اگر امنیت «بنادر ایران در آب‌های خلیج فارس و دریای عمان» تهدید شود، هیچ بندری در خلیج فارس و دریای عمان امن نخواهد بود. ایالات متحده استیون میلر، مشاور ارشد سیاستگذاری دونالد ترامپ، اعلام کرد که محاصره آمریکا علیه ایران تغییری اساسی در قدرت جهانی این کشور ایجاد کرده و می‌تواند نظم ژئوپلیتیکی را برای دهه‌ها دگرگون کند. او حرکت شاه‌مات را انجام داده است؛ بنابراین، مهم نیست ایران چه مسیری را انتخاب کند، آمریکا برنده است. اگر ایران مسیر خفگی اقتصادی از طریق محاصره را انتخاب کند، جهان از ایران عبور خواهد کرد.» او همچنین افزود: «مسیرهای جدید انرژی ایجاد خواهد شد. سایر کشورها در منطقه و جهان، به‌ویژه آمریکا، انرژی جهان را تأمین خواهند کرد و ایران به یک حاشیه تبدیل خواهد شد. این انتخابی است که ایران دارد و رئیس‌جمهور ترامپ آمریکا را در موقعیتی برد-برد قرار داده است.» مسیرهای جایگزین ایران مرزهای زمینی قابل توجهی با عراق، ترکیه، افغانستان، پاکستان، ترکمنستان، آذربایجان و ارمنستان دارد. در سال ۲۰۲۴، روزانه میلیون‌ها لیتر نفت ایران از طریق زمینی به پاکستان قاچاق می‌شد، که این حجم قاچاق سالانه به بیش از ۱ میلیارد دلار می‌رسید. قبل از آتش‌بس ۸ آوریل ۲۰۲۶، نیروی هوایی اسرائیل تأسیسات دریایی ایران در دریای خزر را بمباران کرد و در نتیجه ادعاهایی مبنی بر اینکه اسرائیل عملاً تجارت دریایی ایران با کشورهای هم‌مرز دریای خزر را مسدود کرده است، مطرح شد. | ## بخش 3: محاصره دریایی ایران توسط آمریکا | در ۱۴ آوریل، پروفسور کریستوفر کلاری گفت که ایران از طریق دریای خزر به روسیه و قزاقستان دسترسی دارد. سمیر مدنی، یکی از بنیان‌گذاران تانکرترکرز، گفت که یک نفتکش بزرگ ایرانی به نام هاگ با موفقیت از محاصره ایالات متحده با ماندن در نزدیکی سواحل پاکستان و هند تا رسیدن به تنگه مالاکا، اجتناب کرد. مدنی همچنین اظهار داشت که نفتکش‌های ایرانی ممکن است در آینده، پس از اینکه «ذخیره‌سازی بیشتری در نزدیکی مرز پاکستان انجام دهند»، تلاش کنند تا از محاصره عبور کنند. پیامد اقتصاد ایران محاصره دریایی ایران با مختل کردن حدود ۹۰ درصد تجارت خارجی، به‌ویژه صادرات نفت و کالاها، باعث کاهش شدید درآمدهای ارزی و افزایش فشار بر بودجه دولت شده است. این وضعیت زنجیره تأمین را مختل کرده، تولید صنعتی را کاهش داده و به افزایش بیکاری، تورم و افت قدرت خرید مردم انجامیده است. همزمان، نگرانی‌ها دربارهٔ کاهش ارزش دارایی‌ها، محدودیت انتقال پول و فرار سرمایه افزایش یافته و بی‌اعتمادی به نظام پولی تشدید شده است. گسترش قاچاق سوخت و ارز، چاپ پول بی‌پشتوانه و افزایش قیمت‌ها نیز نشانه‌های عمیق‌تر شدن بحران اقتصادی هستند. بر اساس ارزیابی یک تحلیلگر آمریکایی، ایران تنها حدود ۱۳ روز ظرفیت ذخیره‌سازی نفت دارد و پس از آن ناچار خواهد شد میادین نفتی خود را تعطیل کند و این تعطیل می‌تواند به آن‌ها آسیب وارد کند. همان تحلیلگر میزان از دست رفتن ظرفیت واردات و صادرات را حدود ۴۳۵ میلیون دلار در روز برآورد کرده است. بر اساس مؤسسه تحقیقاتی کپلر، با محدودیت شدید ظرفیت ذخیره‌سازی، ایران احتمالاً تا اواخر اردیبهشت ناچار به کاهش چشمگیر تولید نفت، تا حدود ۱٫۵ میلیون بشکه در روز، خواهد شد. مصادره‌ها تا کنون کشتی‌های توسکا، تیفانی و مجستیک ایکس توسط ایالات متحده در دریای عمان و اقیانوس هند مصادره شده‌اند. به تلافی، ایران دو کشتی ام‌اس‌سی-فرانسسکا (با پرچم لیبریا) و اپامینودز (با پرچم پاناما) را در نزدیکی تنگه هرمز توقیف کرد. | ## جمع‌بندی | تحلیل محاصره ایران توسط آمریکا با محاصره ونزوئلا و کوبا متفاوت است، زیرا ایران با بستن تنگه هرمز تلافی می‌کند، به این معنی که هر چه محاصره آمریکا طولانی‌تر شود، اقتصاد جهانی بیشتر آسیب می‌بیند.