موضوع مقاله: تلسکوپ هرونی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تلسکوپ هرونی | مقدمه: این سازه در ارتفاع حدود ۱۷۱۱ متر بر دامنهٔ کوه آراگات قرار دارد و به‌عنوان یک سازهٔ منحصربه‌فرد ترکیب رادیویی و اپتیکی طراحی شده است. | ## بخش 1: تلسکوپ هرونی | مشخصات تلسکوپ شامل یک آینهٔ اصلی تقریباً ۵۴ متری (بزرگ‌تر از بسیاری از آنتن‌های مشابهِ زمانِ خود) و یک آینهٔ ثانویهٔ متحرک با قطر حدود ۵ متر است که به‌صورت یک سامانهٔ دوآینه‌ای عمل می‌کند. طراحی و دقت سطحی قطعات باعث شده بود که در باندهای میلی‌متری و زیرمیلی‌متری عملکرد قابل‌توجهی داشته باشد. تاریخچه پروژهٔ ساخت این تلسکوپ در دههٔ ۱۹۷۰ آغاز شد و طبق گزارش‌ها بین سال‌های ۱۹۷۵ تا ۱۹۸۵ ساخته شد؛ نخستین بهره‌برداری‌های علمی از اواسط دههٔ ۱۹۸۰ (حدود ۱۹۸۶) آغاز گردید. فعالیت علمی آن در دههٔ ۱۹۹۰ به‌دلیل مشکلات فنی و مالی کاهش یافت و در سال‌های بعد تلاش‌هایی برای نوسازی و راه‌اندازی مجدد انجام شد. در سال ۲۰۱۲ یک خرابی مکانیکی در سامانهٔ کنترل ثانویه رخ داد که منجر به توقف عملیات شد و از آن زمان بازسازی و تأمین بودجهٔ لازم چالشی بزرگ بوده است. اهمیت و وضعیت فعلی به‌دلیل طراحی منحصربه‌فرد و حساسیت بالای سامانه، تلسکوپ ارگاو از نظر تاریخی و علمی اهمیت دارد و به‌عنوان یکی از نمونه‌های برجستهٔ مهندسی رادیو-اپتیکی در منطقه شناخته می‌شود. این سازه در فهرست آثار فرهنگی/تاریخی ارمنستان نیز ثبت شده است (گزارش‌ها ثبت رسمی به‌عنوان یادمان/اثر فرهنگی از حدود سال ۲۰۰۲ را ذکر می‌کنند). | ## بخش 2: تلسکوپ هرونی | با این‌حال، به‌علت نیاز به تعمیرات گسترده و به‌روزرسانیِ سیستم‌های کنترل و پردازش داده‌ها، وضعیت عملیاتی آن در سال‌های اخیر محدود یا متوقف بوده و چندین طرح بازسازی پیشنهاد شده است. این تلسکوپ به شکل نیم‌کره‌ای به قطر ۵۴ متر است و روی زمین به‌صورت ثابت قرار دارد. دقت سطح آن حدود ۰٫۷ میکرومتر است که باعث می‌شود طول موج عملیاتی آن بین ۳ تا ۳۰ میلی‌متر (۱۰ تا ۱۰۰ گیگاهرتز) باشد و در ابتدا برای مشاهده تا ۱ میلی‌متر (۳۰۰ گیگاهرتز) طراحی شده بود. تلسکوپ اپتیکی دارای آینه‌ای به قطر ۲٫۶ متر است همچنین فاصله کانونی آن ۱۰ متر است. تاریخچه توسعه در سال ۱۹۶۴، پاریس هرونی مفهوم این پروژه را به سرگئی کارالیوف پیشنهاد داد. کارالیوف پروژه را تأیید کرد و پس از تأخیرهای مختلف، ساخت آن در سال ۱۹۷۵ آغاز شد. سپس بتن در گودال ریخته شد و ۳۶۰۰ پنل فلزی مسطح در گودال دیوارچینی شدند تا به لوله‌های آهنی متصل شده و آینه تلسکوپ را تشکیل دهند. | ## بخش 3: تلسکوپ هرونی | از نظر فنی، پولیش کردن پنل‌ها چالش بزرگی بود چراکه به یک سطح بسیار یکنواخت برای دریافت امواج رادیویی در محدوده‌های میلیمتری و زیر میلیمتری نیاز بود. در همان سال، هرونی شماره اختراع ۱۳۷۷۹۴۱ را برای «تلسکوپ رادیویی آینه‌ای هرونی» دریافت کرد. انفجار یک غول سرخ (ستاره دوقلوی صورت فلکی دُوَرجو) ثبت شد، مقالات متعددی در مجلات علمی شوروی و خارج از آن منتشر شد و گزارش‌هایی در کنفرانس‌ها ارائه گردید. در سال‌های ۱۹۹۵–۲۰۱۰، تلسکوپ با کامپیوترهای کنترل جدید و تغذیه‌های جدید به‌روز شد و مشاهدات از سر گرفته شد. در سال ۲۰۱۲، عملیات دوباره متوقف شد، این زمانی بود که یک بازوی کنترل دچار نقص شد و آینه ثانویه را بی‌حرکت کرد. دولت ارمنستان نتوانست هزینه‌های تعمیرات را تأمین کند و مجموعه تحقیقاتی متوقف شد. عملیاتی کردن دوباره در آینده نیازمند به‌روزرسانی‌های بیشتر در سیستم‌های کنترل، تنظیمات جامع، جایگزینی حسگرهای آنالوگ قدیمی با دیجیتال و به‌روزرسانی سیستم‌های پردازش داده‌ها دارد. | ## جمع‌بندی | در سال‌های ۲۰۱۸–۲۰۱۹، یک پروژه بازسازی آماده شد تا تلسکوپ به شبکه وی‌ال‌بی‌آی اروپایی متصل شود که اجرای آن قرار بود از سال ۲۰۱۹ آغاز شود.