موضوع مقاله: معلول (روستای ویران‌شده فلسطینی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # معلول (روستای ویران‌شده فلسطینی) | مقدمه: معلول روستایی فلسطینی با جمعیتی مرکب از مسلمانان و اقلیت چشمگیری از مسیحیان فلسطین بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه و ویران شد. | ## بخش 1: معلول (روستای ویران‌شده فلسطینی) | این روستا در شش کیلومتری باختر شهر ناصره قرار داشت و بسیاری از ساکنانش پس از تخلیه به ناصره و شهرک همسایه یافه الناصره پناه بردند و به آوارگان درون‌سرزمینی فلسطین تبدیل شدند. با آنکه این ساکنان هرگز سرزمینی را که بخشی از اسرائیل شد ترک نکردند، بیشتر آنها بر پایه «قانون اموال غایبان» به عنوان «غایب» شناخته شدند و زمین‌هایشان مصادره گردید. از سازه‌های پیشین روستا تنها دو کلیسا، یک مسجد و یک آرامگاه یادمانی دوره رومی بر جای مانده که مردم محلی آن را «قصر الدیر» می‌نامند. بر پایه سرشماری سال ۱۵۹۶ میلادی، این روستا در ناحیه طبریه از لوای صفد جای داشت و ۷۷ تن جمعیت داشت. معلول و روستاها و شهرهای همسایه‌اش شامل ناصره، مجیدل، یافا، جبثه و کنفیس مالیات خود را به راهبان ناصره می‌پرداختند. این راهبان حق جمع‌آوری مالیات را در سال ۱۷۷۷ از مقامات عثمانی به بهای دویست دلار خریده بودند و سی سال بعد دوباره همین حق را به بهای دو هزار و پانصد دلار خریداری کردند. در سال ۱۸۵۹ جمعیت روستا نزدیک به ۲۸۰ تن برآورد شد که ۴۲ فدان زمین کشاورزی داشتند. در سال ۱۸۷۵ ویکتور گرن جمعیت معلول را ۳۵۰ تن گزارش کرد که همگی مسلمان بودند مگر نزدیک به ۳۰ تن «رومی ارتدکس». | ## بخش 2: معلول (روستای ویران‌شده فلسطینی) | فهرست جمعیتی نزدیک به سال ۱۸۸۷ جمعیت معلول را حدود ۶۵۰ تن نشان می‌دهد که همگی مسلمان بودند. در سال ۱۹۲۱ خاندان سرسق همه زمین‌های معلول به‌جز ۲٬۰۰۰ دونوم را به «شرکت توسعه اراضی فلسطین» صهیونیستی فروخت. از این رو به درخواست دولت قیمومت، شرکت پذیرفت ۳٬۰۰۰ دونوم دیگر را تا سال ۱۹۲۷ به ساکنان روستا اجاره دهد و ساکنان حق خرید این زمین‌ها را پیش از پایان اجاره داشتند. در سال ۱۹۲۷ وکیلی از سوی ساکنان روستا دعوایی اقامه کرد مبنی بر اینکه آنها خواهان خرید زمین هستند؛ اما شرکت اعلام کرد که ساکنان از حق خرید خود بهره‌گیری نکرده‌اند و مالکیت زمین به صندوق ملی یهود منتقل شده‌است. صندوق ملی یهود سرانجام در سال ۱۹۴۵ خواستار اخراج ساکنان روستا شد و دولت برای جلوگیری از خون‌ریزی در سال ۱۹۴۶ مذاکرات تازه‌ای آغاز کرد که طی آن صندوق ملی یهود پذیرفت ۳٬۷۰۰ دونوم زمین نزدیک معلول را در برابر ۵٬۴۳۳ دونوم زمین در نزدیکی بیسان واگذار کند؛ ولی اجرای این توافق نیز به سرانجام نرسید. بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین، معلول ۴۳۶ ساکن داشت: ۱۸۶ مسلمان و ۲۵۰ مسیحی که همگی ارتدکس بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت به ۳۹۰ تن کاهش یافت: ۲۲۸ مسلمان و ۱۶۲ مسیحی در ۹۰ خانه. مساحت کل زمین‌ها ۴٬۶۹۸ دونوم بود که ۶۵۰ دونوم آن باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۳٬۴۶۲ دونوم زمین غلات و ۲۹ دونوم زمین ساخته‌شده بود. | ## بخش 3: معلول (روستای ویران‌شده فلسطینی) | ساکنان آب مورد نیاز خود را از چشمه‌ها و چاه‌ها تأمین می‌کردند و به‌طور عمده به کشاورزی و به‌ویژه کشت غلات و زیتون می‌پرداختند و روغن زیتون را با دستگاه فشار دستی استخراج می‌کردند. در ژوئن ۲۰۱۹ سلوا سالم قبطی، زاده روستا و مقیم کفرکنا، پس از دهه‌ها تلاش اجازه یافت سالانه سه بار از گورستان مسیحی واقع در محدوده پایگاه نظامی بازدید کند. ساکنان مسیحی سابق معلول و خانواده‌هایشان هر سال مجوز برگزاری مراسم رسمی دومین روز عید پاک را دریافت می‌کنند و این مناسبت به جشنی سالانه تبدیل شده که همه ساکنان پیشین روستا در آن شرکت می‌کنند. شهرک‌های اسرائیلی بر زمین‌های روستا بنی موریس گزارش می‌دهد که شهرک تیموریم در ژوئن ۱۹۴۸ یعنی یک ماه پیش از تصرف روستا در نزدیکی معلول بنیاد نهاده شد و بعدها به نقطه‌ای در شمال کریات گات منتقل گردید. آژانس یهود در اواخر دهه ۱۹۷۰ طرح بازسازی تیمرات را تدوین کرد و در سال ۱۹۸۳ به پایان رساند. تیمرات ۱٫۵ کیلومتر غرب محل روستا قرار دارد و بخشی از آن بر زمین‌های معلول ساخته شده‌است. کفار هحورش (تأسیس ۱۹۳۳) در غرب روستا و میگدال هائمک (تأسیس ۱۹۵۲) در جنوب‌غربی آن بر زمین‌هایی قرار دارند که به روستای مجیدل تعلق داشت. | ## جمع‌بندی | فیلم مستند معلول درونمایه فیلم مستند «معلول جشن ویرانی‌اش را برپا می‌دارد» (۱۹۸۵) به کارگردانی میشل خلیفی است.