موضوع مقاله: هایدا گوای | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # هایدا گوای | مقدمه: هایدا گوای (تا سال ۲۰۰۹ به‌طور رسمی جزایر ملکه شارلوت) گروهی از جزایر است که در سواحل استان بریتیش کلمبیا در کانادا واقع شده‌اند. | ## بخش 1: هایدا گوای | این مجمع‌الجزایر شامل دو جزیره اصلی به نام‌های گراهام و مورس‌بی و همچنین ۲۰۰ جزیره کوچک‌تر است که از میان آن‌ها جزایر لوئیز و لایل بزرگ‌ترین هستند. نام‌گذاری نام استعماری جزایر، «جزایر ملکه شارلوت»، توسط کاپیتان جرج دیکسون انتخاب شد و به نام کشتی او، Queen Charlotte، که خود به افتخار ملکه سوفی شارلوت از مکلنبورگ-اشترلیتز، همسر پادشاه جرج سوم بریتانیا نام‌گذاری شده بود، گذاشته شد. از ۱۱ دسامبر ۲۰۰۹، نام این جزایر به افتخار بومیان ساکن در آنجا، رسماً به هایدا گوای تغییر یافت. همچنین، گونه‌های مختلف درختی مانند کاج ساحلی، توسکا قرمز آمریکایی، و سرو بزرگ غربی در این منطقه بومی هستند. هایدا گوای یکی از بزرگ‌ترین کلونی‌های زادآوری سیلور آلک را در خود جای داده که برخی از این کلونی‌ها بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ پرنده دارند. جمعیت آلک آلوتی نیز در گذشته در جزیره لانگارا بسیار زیاد بود، اما ورود موش‌ها این کلونی‌ها را نابود کرد. مهم‌ترین سکونتگاه‌ها مَسِت: با حدود ۹۰۰ نفر جمعیت، در شمال جزیره گراهام واقع شده و ورودی شمالی پارک Naikoon است. تلل: دهکده‌ای با ۳۷۰ نفر جمعیت در ساحل شرقی جزیره گراهام که به‌خاطر جامعه هنری خود مشهور است. سَندسپیت: تنها سکونتگاه جزیره مورس‌بی با حدود ۶۰۰ نفر جمعیت است که به پارک ملی Gwaii Haanas نزدیک است و تولیدکننده انواع ماهی قزل‌آلا است. تاریخ در پایان آخرین عصر یخبندان، تنگه هکاته که امروز این جزایر را از سرزمین اصلی جدا می‌کند، خشک بود. تنها در حدود ۸۰۰۰ سال پیش از میلاد، سطح دریا با بالا آمدن آب این تنگه را پر کرد. | ## بخش 2: هایدا گوای | در منطقه انتقالی بین دریا و خشکی ابزارهایی از دوره بلافاصله پس از عقب‌نشینی یخ‌ها یافت شده است. هایدا از دیرباز به اقیانوس آرام سفر می‌کردند و از تیغه‌های سنگی بسیار کوچک معروف به «ریزتیغه» استفاده می‌کردند. این تیغه‌ها عمدتاً از ابسیدین ساخته می‌شدند، ماده‌ای که نوعی شیشه با منشأ آتشفشانی است و از سرزمین اصلی به دست می‌آمد. در حالی که مصنوعات مربوط به ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد هنوز تفاوت‌های قابل‌توجهی با مصنوعات سرزمین اصلی داشتند، مصنوعات دوره ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد تا آغاز میلاد مسیح – احتمالاً به دلیل تجارت و حملات – شباهت بیشتری به مصنوعات اقوام تِلینگیت و تِسیمشی پیدا کرده بودند. زمانی که اولین اروپایی‌ها در اواخر قرن ۱۸ به این جزایر رسیدند، هایدا از مدت‌ها قبل به عنوان جنگجویان ترسناک از آلاسکا تا کالیفرنیا شناخته می‌شدند. جامعه هایدا به دو گروه اجتماعی به نام «کلاغ» و «عقاب» تقسیم می‌شد که از مجموع ۴۵ تبار بزرگ تشکیل شده بودند. در دوره‌ای قدیمی‌تر، به نظر می‌رسد هر خانواده در یک روستای جداگانه زندگی می‌کرده است. ازدواج تنها بین این دو گروه اجتماعی مجاز بود و فرزندان به گروه اجتماعی مادر تعلق می‌گرفتند. رهبری یک روستا به ثروتمندترین و بانفوذترین خانواده تعلق داشت، اما جنگجویان می‌توانستند مقام او را به چالش بکشند. این مراسم رویدادهای مهم مانند ازدواج، نام‌گذاری، یا مرگ را آشکار می‌کرد، یا به مناسبت ساخت یک خانه یا برپایی ستون توتم برگزار می‌شد. در ۲۲ اوت ۱۹۴۹، ساعت ۸:۰۱ صبح (به وقت محلی)، زمین‌لرزه‌ای با بزرگی ۸٫۱ در نزدیکی جزایر ملکه شارلوت رخ داد که قوی‌ترین زمین‌لرزه ثبت‌شده در تاریخ کانادا است. | ## بخش 3: هایدا گوای | در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۰۴ (به وقت محلی)، جزایر هایدا گوای بار دیگر با زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۷ در مقیاس بزرگی گشتاوری لرزیدند. این زمین‌لرزه دومین زمین‌لرزه بزرگ ثبت‌شده در کانادا بود و مرکز آن در شرق جزیره مورس‌بی‌قرار داشت. در توافقی که طی چندین دهه بین دولت کانادا و ملت هایدا مذاکره شد، بریتیش کلمبیا در سال ۲۰۲۴ مالکیت بیش از ۲۰۰ جزیره در سواحل غربی کانادا را به ملت هایدا واگذار کرد و بدین ترتیب حقوق سرزمینی بومیان هایدا گوای به رسمیت شناخته شد. این روستا همچنین در همان سال توسط دولت کانادا به عنوان یک «محوطه تاریخی ملی» معرفی شد. این مکان که در حدود سال ۱۸۸۰ توسط ساکنان آن، که شمارشان تا ۳۰۰ نفر می‌رسید، ترک شد، تاریخی نزدیک به ۲۰۰۰ سال دارد. برخی از خانه‌های بزرگ این روستا تا سال ۱۹۸۰ همچنان در وضعیت بسیار خوبی قرار داشتند. اما در بازدیدی که در تابستان ۲۰۱۷ انجام شد، تنها بقایای فرسوده‌ای از خانه‌ها و ستون‌های توتم باقی مانده بود. موزه پورت کلمنتس در شهر هم‌نام خود، نگاهی به زندگی مهاجران و چوب‌بران ارائه می‌دهد. در موزه خصوصی اد جونز هایدا در اولد مسِت، علاوه بر عکس‌های تاریخی و آثار باستانی، آثار هنری هایدا و تعدادی ستون توتم نیز به نمایش گذاشته شده‌اند. شش ستون اولیه‌ای که در این مرکز برپا شدند، نمایانگر شش روستا و شش قبیله مرتبط با آن‌ها هستند. | ## جمع‌بندی | هنر هایدا به‌ویژه به خاطر ماسک‌ها، آثار حکاکی و استفاده از عنصر طراحی بیضی‌شکل مشهور است.