موضوع مقاله: تاریخ دموکراسی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تاریخ دموکراسی | مقدمه: تاریخ دموکراسی به سیر تحول مفهومی و نهادی دموکراسی از دوران باستان تا قرن بیست‌و‌یکم می‌پردازد. | ## بخش 1: تاریخ دموکراسی | این تاریخ شامل اشکال مختلفی از حکومت مردمی است؛ از دموکراسی مستقیم در آتن باستان گرفته تا دموکراسی‌های نمایندگی مدرن. دموکراسی نظامی سیاسی یا سازوکاری برای تصمیم‌گیری درون یک نهاد، سازمان یا دولت است که در آن اعضا سهمی از قدرت دارند. دموکراسی‌های مدرن با دو ویژگی مهم شهروندان خود شناخته می‌شوند که آن‌ها را به‌طور بنیادین از اشکال پیشین حکومت متمایز می‌کند: نخست، توانایی مداخله در امور جامعه؛ و دوم، مسئول دانستن حاکمان (مانند نمایندگان منتخب) در برابر قوانین بین‌المللی و نهادهای هم‌تراز. دموکراسی اغلب در تقابل با نظام‌های الیگارشی (حکومت اقلیت) و سلطنتی (حکومت فردی پادشاه) قرار می‌گیرد. دموکراسی معمولاً با تلاش‌های یونانیان باستان گره خورده است؛ مردمانی که روشنگران سدهٔ هجدهم مانند منتسکیو آنان را بنیان‌گذاران تمدن غربی می‌دانستند. این اندیشمندان کوشیدند تا آزمایش‌های اولیه دموکراسی در یونان را به الگویی تازه برای نظم سیاسی پس از سلطنت تبدیل کنند.Morris I. اینکه احیاگران دموکراسی در سدهٔ هجدهم تا چه اندازه در تبدیل آرمان‌های دموکراتیک یونان به نهاد غالب سه قرن بعدی موفق بودند، کمتر مورد تردید است حتی اگر توجیهات اخلاقی‌ای که به‌کار می‌بردند، محل بحث باشد. با این حال، این گسست تاریخی و احیای ایده‌ها و نهادهای دموکراتیک، مسیر تاریخ را به‌طور اساسی دگرگون کرد و پس از فروپاشی واپسین بقایای امپراتوری بریتانیا در پی پایان جنگ جهانی دوم، در صحنه بین‌المللی به جایگاه مسلطی رسید. دموکراسی‌های نمایندگی‌محور امروزی می‌کوشند تا شکاف میان دیدگاه ژان-ژاک روسو از وضعیت طبیعی انسان و تصور توماس هابز از جامعهٔ ناگزیر اقتدارگرا را از طریق مفهوم قرارداد اجتماعی پر کنند، قراردادی که در آن حقوق شهروندان تثبیت می‌شود، قدرت دولت محدود می‌گردد، و مردم از راه حق رأی صاحب اختیار و نمایندگی می‌شوند. این جوامع که معمولاً از ۵۰ تا ۱۰۰ نفر تشکیل می‌شدند، تصمیم‌گیری را به‌صورت اجماع یا رأی‌گیری انجام می‌دادند و اغلب رهبری مشخصی نداشتند. این نوع دموکراسی‌ها به‌طور معمول به عنوان «دموکراسی ابتدایی» یا «قبیله‌ای» شناخته می‌شوند و در جوامع کوچک یا روستاها شکل می‌گرفتند که در آن تصمیم‌گیری‌ها در جلسات چهره‌به‌چهره با حضور بزرگان یا شوراهای محلی صورت می‌گرفت."Political System". | ## بخش 2: تاریخ دموکراسی | 159–172 فنیقیه در شهر بیبلوس فنیقیه، برخی تصمیم‌گیری‌های مهم از طریق شورایی به نام «موئدوت» انجام می‌شد، که نشانگر مشارکت مردمی در حکومت است، هرچند اطلاعات دقیقی از ترکیب یا اختیارات این شورا در دست نیست. ایران باستان در ایران باستان، اشکال اولیه‌ای از دموکراسی در میان مادها، هخامنشیان و اشکانیان دیده می‌شود. این جمهوری‌ها شامل مجامعی بودند که در آن‌ها سران خانواده‌ها یا حتی تمامی مردان آزاد در تصمیم‌گیری‌های سیاسی مشارکت داشتند.Diodorus 2.39 اسپارت اسپارت به‌رغم ساختار الیگارشیک، ویژگی‌هایی دموکراتیک داشت، مانند شوراها، انتخابات و نهادهای نظارتی. دو شاه هم‌زمان، شورای بزرگان (گروزیه)، افورهای ناظر و مجمع مردمی از اجزای اصلی حکومت بودند. 12–13 قرون وسطی در قرون وسطی، شکل‌هایی از حکومت مشورتی مانند شوراهای محلی، نظام‌های قبیله‌ای و اجتماعات شهری در نقاطی از اروپا، آسیا و آفریقا پدید آمدند. هرچند این ساختارها دموکراسی کامل نبودند، اما مشارکت نسبی مردم در امور حکومتی را ممکن ساختند. عصر روشنگری و انقلاب‌ها در سده‌های ۱۷ و ۱۸، با تأثیر اندیشه‌های عصر روشنگری، مفاهیمی چون آزادی فردی و حاکمیت مردم مطرح شدند. انقلاب آمریکا (۱۷۷۶) و انقلاب فرانسه (۱۷۸۹) از مهم‌ترین نقاط عطف در تاریخ دموکراسی مدرن به شمار می‌آیند. قرن نوزدهم و توسعه حق رأی در قرن نوزدهم، بسیاری از کشورهای غربی به‌تدریج حق رأی را از اقلیت‌های نخبه به تمام مردان، و سپس زنان گسترش دادند. قرن بیستم و جهانی‌شدن دموکراسی پس از جنگ جهانی اول و دوم، دموکراسی در بسیاری از کشورهای اروپا، آسیا و آفریقا گسترش یافت. موج سوم دموکراتیزاسیون از دههٔ ۱۹۷۰ با دموکراسی در پرتغال، یونان و اسپانیا آغاز شد و به آمریکای لاتین، آسیای شرقی و آفریقا گسترش یافت. | ## بخش 3: تاریخ دموکراسی | دموکراسی در قرن ۲۱ مناطق مختلف در خاورمیانه، حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ به تصویب قانون اساسی و انتخابات چندحزبی انجامید. بهار عربی در سال ۲۰۱۱ نیز موجب تحولات دموکراتیک در کشورهایی مانند تونس و مصر شد؛ گرچه در مصر پس از ۲۰۱۳ بار دیگر حکومت نظامی روی کار آمد. در آفریقا، فرایند دموکراتیزاسیون از سال ۲۰۰۵ کند شده است، اما نمونه‌هایی مانند گامبیا در ۲۰۱۶ و تحولات سودان و الجزایر در ۲۰۱۹ امیدهایی ایجاد کرده‌اند. در آسیا، کشورهایی مانند میانمار، بوتان و مالدیو اصلاحاتی در راستای دموکراسی انجام داده‌اند، گرچه برخی عقب‌گردها نیز مشاهده شده است؛ مانند تایلند و کامبوج. انتخابات ۲۰۲۴ در سال ۲۰۲۴، اکثر احزاب حاکم در کشورهای دموکراتیک با کاهش آراء مواجه شدند. این پدیده در کشورهایی مانند هند، بریتانیا، فرانسه و ژاپن مشاهده شد و برای نخستین‌بار از سال ۱۹۰۵ تا کنون، اکثریت احزاب حاکم در جهان در انتخابات شکست خوردند. روند کلی با وجود افزایش تعداد کشورهایی با نظام دموکراتیک از ۲۰۰۶ تاکنون، دموکراسی‌های انتخاباتی ضعیف بیشتر شده‌اند که نشان از شکنندگی نهادهای دموکراتیک دارد. از ۲۰۱۰ به بعد، پدیدهٔ پسرفت دموکراتیک افزایش یافته و عواملی مانند نابرابری اقتصادی، قطبی‌سازی سیاسی، سوء مدیریت بحران‌ها، تبلیغات خارجی و افزایش قدرت اجرایی در این روند نقش داشته‌اند. نوآوری‌های معاصر در پاسخ به بحران‌های دموکراسی نمایندگی، رویکردهایی چون دموکراسی مشورتی و مجمع شهروندان در برخی کشورها مانند کانادا، هلند و ایسلند اجرا شده‌اند. | ## جمع‌بندی | این نهادها از میان شهروندان به‌صورت تصادفی انتخاب می‌شوند تا درباره مسائل عمومی بحث و تصمیم‌گیری کنند.