موضوع مقاله: روابط اسرائیل و لیتوانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # روابط اسرائیل و لیتوانی | مقدمه: اسرائیل استقلال لیتوانی را در سال ۱۹۹۱ به رسمیت شناخت و هر دو کشور در سال ۱۹۹۲ روابط دیپلماتیک برقرار کردند. | ## بخش 1: روابط اسرائیل و لیتوانی | اسرائیل از سال ۲۰۱۵ سفارتخانه‌ای در ویلنیوس دارد و لیتوانی نیز سفارتخانه‌ای در تل‌آویو دایر کرده‌است. پیش از هولوکاست نزدیک به ۱۶۰ هزار یهودی در لیتوانی زندگی می‌کردند که حدود ۷ درصد جمعیت این کشور را تشکیل می‌دادند. پیشینه پیش از برقراری روابط لیتوانی پیش از جنگ جهانی دوم خانه جامعه بزرگی از یهودیان بود. در سال ۱۹۹۵ آلگیرداس برازاوسکاس، رئیس‌جمهور لیتوانی، در سفر خود به اسرائیل از بلندگوی کنست بابت اقدامات آن دسته از لیتوانیایی‌ها که در دوران جنگ جهانی دوم یهودیان را کشتار و غارت کرده بودند از مردم یهود پوزش خواست. رویدادهای کلیدی در سال ۲۰۰۷ مقامات لیتوانیایی ییتزهاک آراد، مبارز ضدنازی و مدیر پیشین یاد واشم، را به‌خاطر فعالیت‌های پارتیزانی و اتهام کشتار لیتوانیایی‌های غیریهودی در جنگ جهانی دوم به بازجویی فراخواندند؛ اما مقامات اسرائیلی این درخواست را رد کردند. در آوریل ۲۰۱۲ لیتوانی برای نخستین بار وابسته بازرگانی رسمی در اسرائیل منصوب کرد تا روابط تجاری دو کشور و سرمایه‌گذاری اسرائیلی در لیتوانی تقویت شود. در ژوئیه ۲۰۱۳ شیمون پرز، رئیس‌جمهور اسرائیل، به لیتوانی سفر کرد و با دالیا گریبائوسکایته، رئیس‌جمهور لیتوانی، دیدار کرد. گریبائوسکایته در این دیدار اعلام کرد که «روابط با اسرائیل برای لیتوانی و اتحادیه اروپا بسیار حیاتی است» و افزود «ما اسرائیل را الگوی نوآوری می‌دانیم و برای تحکیم روابط دو کشور تلاش خواهیم کرد». در ۴ سپتامبر ۲۰۱۷ بنیامین نتانیاهو با لیناس لینکویچوس، وزیر امور خارجه لیتوانی، دیدار کرد. لینکویچوس مجسمه‌ای از یک دختر را به یادبود جامعه یهودی شهر شِدووا (به لیتوانیایی: ) که در جنگ جهانی دوم به‌کلی نابود شده بود به نتانیاهو هدیه داد؛ در گورستان آن شهر مادربزرگ بزرگ نتانیاهو و نیز پدربزرگ و مادربزرگ حییم هرتزوگ، رئیس‌جمهور پیشین اسرائیل، به خاک سپرده شده‌اند. | ## بخش 2: روابط اسرائیل و لیتوانی | در اوت ۲۰۱۸ نتانیاهو به ویلنیوس سفر کرد و در نشست سران کشورهای بالتیک شرکت نمود. در این سفر وی با سالیوس ورنلیس، نخست‌وزیر لیتوانی، دالیا گریبائوسکایته، ماریس کوچینسکیس نخست‌وزیر لتونی و یوری راتاس نخست‌وزیر استونی دیدار کرد. نتانیاهو همچنین همراه با وزیر خارجه لیتوانی و عضو سیماس (پارلمان لیتوانی) از کنیسه کورال ویلنیوس که از دوران جنگ جهانی دوم برجا مانده بازدید و با نمایندگان جامعه یهودی محلی دیدار کرد. در مارس ۲۰۱۹ سالیوس ورنلیس اعلام کرد در صورت پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری لیتوانی انتقال سفارت این کشور به اورشلیم را بررسی خواهد کرد. در نوامبر ۲۰۲۰ دولت اسرائیل توافقنامه همکاری با لیتوانی در زمینه امنیت عمومی و مبارزه با جرم و جنایت را تصویب کرد. در سال ۲۰۲۲ اسرائیل به مناسبت سی‌امین سالگرد روابط دیپلماتیک دو کشور نقاشی دیواری بزرگی از مناظر اسرائیل را به شهر ویلنیوس هدیه کرد. دو طرف دربارهٔ مسائل منطقه‌ای به‌ویژه تهدید ایران و گسترش همکاری در حوزه‌های نوآوری، امنیت سایبری و هوش مصنوعی گفت‌وگو کردند. واکنش به حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ پارلمان لیتوانی حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ را با ۱۰۸ رأی محکوم کرد. حکم بازداشت دیوان بین‌المللی کیفری در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۴ دیوان بین‌المللی کیفری حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و یوآف گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل، را صادر کرد. در آوریل ۲۰۲۵ کستوتیس بودریس، وزیر خارجه لیتوانی، اعلام کرد که لیتوانی پیشنهادهای فرانسه را رصد می‌کند و ممکن است کشور فلسطین را به رسمیت بشناسد اما «تنها در زمان مناسب». | ## بخش 3: روابط اسرائیل و لیتوانی | همکاری نظامی در سال ۲۰۱۶ ارتش لیتوانی سامانه‌های تسلیحاتی سمسون ام‌کی ۲ (به انگلیسی: ) با کنترل از راه دور برای خودروهای زرهی ترابر نفر را از شرکت رافائل اسرائیل خریداری کرد. این سامانه‌ها به توپ ۳۰ میلی‌متری، مسلسل ۷٫۶۲ و سامانه موشکی ضدزره اسپایک مجهز بودند. لیتوانی همچنین ۵ رادار برد کوتاه به ارزش ۲٫۸ میلیون یورو از اسرائیل خریداری کرد. در اوت ۲۰۲۳ دپارتمان امنیت ملی لیتوانی قصد گسترش پیمان‌نامه تبادل اطلاعات طبقه‌بندی‌شده با اسرائیل را داشت که در سال ۲۰۱۳ امضا شده بود؛ قرار بود این پیمان‌نامه علاوه بر مسائل نظامی، امنیت ملی را نیز دربرگیرد. بازرگانی روابط بازرگانی دو کشور تحت تأثیر پیمان تجارت آزاد اتحادیه اروپا و اسرائیل (۱۹۹۵) نیز هست. جدول زیر حجم تجارت دو کشور را بر حسب میلیون دلار آمریکا نشان می‌دهد: + تجارت اسرائیل و لیتوانی بر حسب میلیون دلار آمریکا سال واردات اسرائیل از لیتوانی صادرات اسرائیل به لیتوانی مجموع ۲۰۲۳ ۱۲۶٫۹ ۵۶٫۴ ۱۸۳٫۳ ۲۰۲۲ ۱۰۹ ۳۸٫۲ ۱۴۷٫۲ ۲۰۲۱ ۱۰۲٫۳ ۳۷٫۱ ۱۳۹٫۴ ۲۰۲۰ ۸۱٫۸ ۳۹٫۷ ۱۲۱٫۵ ۲۰۱۹ ۶۸٫۹ ۳۶٫۳ ۱۰۵٫۲ ۲۰۱۸ ۶۱٫۱ ۳۸٫۳ ۹۹٫۴ ۲۰۱۷ ۴۴٫۶ ۳۹٫۳ ۸۳٫۹ ۲۰۱۵ ۳۲٫۹ ۳۱٫۶ ۶۴٫۵ ۲۰۱۰ ۲۲٫۱ ۳۰٫۷ ۵۲٫۸ ۲۰۰۵ ۹٫۶ ۱۴٫۱ ۲۳٫۷ گردشگری از سال ۲۰۰۱ شهروندان دو کشور برای سفر به یکدیگر نیازی به ویزا ندارند. لیتوانی تلاش‌هایی برای جذب گردشگران اسرائیلی انجام داده و شمار بازدیدکنندگان اسرائیلی رو به افزایش بوده‌است. + آمار گردشگری میان دو کشور ۲۰۲۳ ۲۰۲۲ ۲۰۲۱ ۲۰۲۰ ۲۰۱۹ ۲۰۱۸ ۲۰۱۷ گردشگران لیتوانیایی در اسرائیل ۱۲٬۴۰۰ ۶٬۹۰۰ ۸۰۰ ۷٬۹۰۰ ۲۳٬۳۰۰ ۱۹٬۲۰۰ ۱۷٬۹۰۰ گردشگران اسرائیلی در لیتوانی ۲۷٬۷۹۰ ۲۴٬۸۹۵ ۶٬۸۴۸ ۲٬۸۴۷ ۳۰٬۲۰۵ ۲۶٬۰۲۳ ۲۰٬۴۰۰ دیدارهای رسمی = جدول زیر دیدارهای مهم مقامات دو کشور را نشان می‌دهد: سال دیدار یادداشت ۱۹۹۴ سفر آدولفاس شلژویچوس، نخست‌وزیر لیتوانی، به اسرائیل نخستین سفر نخست‌وزیر لیتوانی به اسرائیل ۱۹۹۵ سفر آلگیرداس برازاوسکاس، رئیس‌جمهور لیتوانی، به اسرائیل نخستین سفر رئیس‌جمهور لیتوانی به اسرائیل ۲۰۰۵ سفر والداس آدامکوس، رئیس‌جمهور لیتوانی، به اسرائیل ۲۰۱۰ سفر آندریوس کوبیلیوس، نخست‌وزیر لیتوانی، به اسرائیل ۲۰۱۳ سفر شیمون پرز، رئیس‌جمهور اسرائیل، به لیتوانی نخستین سفر رئیس‌جمهور اسرائیل به لیتوانی ۲۰۱۴ سفر آویگدور لیبرمن، وزیر خارجه اسرائیل، به لیتوانی ۲۰۱۵ سفر آلگیرداس بوتکویسیوس، نخست‌وزیر لیتوانی، به اسرائیل ۲۰۱۵ سفر دالیا گریبائوسکایته، رئیس‌جمهور لیتوانی، به اسرائیل ۲۰۱۸ سفر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به لیتوانی نخستین سفر نخست‌وزیر اسرائیل به لیتوانی ۲۰۱۹ سفر سالیوس ورنلیس، نخست‌وزیر لیتوانی، به اسرائیل ۲۰۲۳ سفر گابریلیوس لاندسبرگیس، وزیر خارجه لیتوانی، به اسرائیل ۲۰۲۳ سفر اینگریدا سیمونیت، نخست‌وزیر لیتوانی، به اسرائیل به تعویق افتاده سفر اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، به لیتوانی به‌دلیل تنش‌های خاورمیانه به تعویق افتاد شهرهای خواهرخوانده بر پایه منبع عربی ویکی‌پدیا، دو شهر اسرائیلی و لیتوانیایی پیمان خواهرخواندگی دارند: عکا و تراکای (از ۲۰۱۵) ایلات و پالانگا (از ۲۰۱۲) نمایندگی‌های دیپلماتیک اسرائیل سفارتخانه‌ای در ویلنیوس دارد. | ## جمع‌بندی | لیتوانی سفارتخانه‌ای در تل‌آویو و سه کنسولگری افتخاری در هرتزلیا، رمت‌گان و نتانیا دارد.