aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: فهرست دانشگاه‌های قزاقستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست دانشگاه‌های قزاقستان | مقدمه: نخستین دانشگاه قزاقستان در سال ۱۹۲۸ میلادی (۱۳۰۷ خورشیدی) در شهر آلماتی با نام «دانشگاه دولتی قزاق» پایه‌گذاری شد که امروز با نام دانشگاه آموزشی ملی آبای قزاقستان شناخته می‌شود. | ## بخش 1: فهرست دانشگاه‌های قزاقستان | آلماتی از نظر تعداد مؤسسات آموزش عالی، پیشتاز میان شهرهای قزاقستان به‌شمار می‌رود. بر پایه داده‌های رسمی آغاز سال تحصیلی ۲۰۲۵–۲۰۲۶ میلادی، شمار دانشگاه‌های فعال در قزاقستان به ۱۲۷ مؤسسه می‌رسد که از میان آن‌ها ۳ مؤسسه دولتی، ۲۰ مؤسسه سهامی یا خصوصی، ۱۲ مؤسسه بین‌المللی و ۷۳ مؤسسه ملی هستند. در سال تحصیلی ۲۰۲۴–۲۰۲۵ میلادی، شمار دانشجویان در همه مؤسسات آموزش عالی این کشور به ۶۷۰٬۲۲۵ تن بالغ می‌شود. این فهرست دربرگیرنده دانشگاه‌های دولتی ملی، دانشگاه‌های بین‌المللی، دانشگاه‌های دولتی منطقه‌ای و مؤسسات خصوصی است که در شهرهای گوناگون قزاقستان استقرار دارند. | ## بخش 2: فهرست دانشگاه‌های قزاقستان | برخی از این دانشگاه‌ها در رده‌بندی‌های جهانی جایگاه شایسته‌ای دارند و با دانشگاه‌های معتبر جهان همکاری می‌کنند. اوسپانوف دانشگاه بین‌المللی قزاق-روس مؤسسه آموزشی دولتی آق‌تپه آتیراو مؤسسه نفت و گاز آتیراو آستانه دانشگاه نظربایف آکادمی دولتی پزشکی آکمولا آکادمی ملی موسیقی قزاق دانشگاه آگروتکنیک قزاق سیفولین آکادمی مالی دانشگاه ملی هنرهای «شابیت» آلماتی دانشگاه آموزشی ملی آبای قزاقستان آکادمی حقوق آدیلت دانشگاه الفارابی دانشگاه فناوری آلماتی دانشگاه ملی پزشکی قزاقستان دانشگاه آسیای مرکزی دانشگاه قزاقستان-آلمان دانشگاه بین‌المللی فناوری اطلاعات دانشگاه کاینار دانشگاه روابط بین‌الملل و زبان‌های جهانی آبلای خان قزاقستان آکادمی کار و روابط اجتماعی قزاق آکادمی ورزش و گردشگری قزاق دانشگاه قزاق-آمریکایی دانشگاه فنی قزاقستان و انگلیس دانشگاه ملی ارضی قزاقستان دانشگاه زبان‌های خارجی و مسیر شغلی کسب‌وکار هنرستان ملی قزاقستان آکادمی حمل‌ونقل و ارتباطات قزاق م. تینیشبایف دانشگاه فنی ملی قزاقستان دانشگاه سلیمان دمیرل دانشگاه آسیای مرکزی (در تکلی) دانشگاه تجارت بین‌الملل دانشگاه دمونتفورت قزاقستان اورال، قزاقستان آکادمی انسانی قزاقستان غربی اکی‌باس‌توز مؤسسه فنی-مهندسی اکی‌باس‌توز ک.ی. ساتپایف اوسکمن دانشگاه منطقه‌ای قزاقستان شرقی دانشگاه آزاد قزاق-آمریکایی پاولودار مؤسسه آموزشی دولتی پاولودار دانشگاه دولتی پاولودار س. | ## بخش 3: فهرست دانشگاه‌های قزاقستان | بایقونوروف رودنی مؤسسه صنعتی رودنی سمیی مؤسسه مالی-اقتصادی قزاق آکادمی دولتی پزشکی سمیی مؤسسه آموزشی دولتی سمیی دانشگاه دولتی سمیی شاکریم شمکند دانشگاه دوستی خلق‌های قزاقستان مؤسسه انسانی قزاقستان جنوبی م. ساپارباییف آکادمی دولتی پزشکی قزاقستان جنوبی طراز مؤسسه آموزشی دولتی طراز دانشگاه دولتی طراز م.ح. دولاتی مؤسسه آب‌یاری و ساختمان جامبیل مؤسسه علوم انسانی و فنی جامبیل قراغندی دانشگاه دولتی قراغندی دانشگاه پزشکی دولتی کاراگاندا دانشگاه فنی دولتی قراغندی آکادمی قزاقستان مرکزی دانشگاه اقتصادی قراغندی قزل‌اوردا دانشگاه دولتی قزل‌اوردا قورقیت آتا قوستانای دانشگاه دولتی قوستانای آ. | ## جمع‌بندی | بایتورسینوف مؤسسه آموزشی دولتی قوستانای کوکشه‌تاو دانشگاه دولتی کوکشه‌تاو (به نام شوکان والیخانوف) تکلی دانشگاه آسیای مرکزی ترکستان دانشگاه احمد یسوی آکتاو دانشگاه دولتی فناوری و مهندسی دریای خزر ش.
موضوع مقاله: فهرست دانشگاه‌های ژاپن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست دانشگاه‌های ژاپن | مقدمه: فهرست دانشگاه‌های ژاپن فهرست گسترده‌ای از دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشور ژاپن است که بر پایهٔ استان‌های این کشور سازمان‌دهی شده‌است. | ## بخش 1: فهرست دانشگاه‌های ژاپن | نظام دانشگاهی ژاپن دانشگاه‌ها را در سه دستهٔ کلی تقسیم‌بندی می‌کند: دانشگاه‌های ملی (دولتی)، دانشگاه‌های عمومی (استانی و شهری) و دانشگاه‌های خصوصی. این فهرست بر پایهٔ وبگاه وزارت آموزش، فرهنگ، ورزش، علوم و فناوری ژاپن گردآوری شده‌است. | ## بخش 2: فهرست دانشگاه‌های ژاپن | این فهرست تنها دانشگاه‌هایی را دربر می‌گیرد که در حال حاضر فعال هستند و بر پایهٔ ماده یک قانون آموزش مدرسه‌ای به‌عنوان «مدرسه» طبقه‌بندی می‌شوند. همچنین هر دانشگاه یا کالج بر پایهٔ استانی که مقر اصلی آن در آنجا قرار دارد فهرست شده و نه بر پایهٔ محل دانشکده‌ها یا پردیس‌های فرعی. | ## بخش 3: فهرست دانشگاه‌های ژاپن | برای آگاهی از دانشگاه‌هایی که در گذشته وجود داشته‌اند یا با مؤسسه دیگری ادغام شده‌اند، نگاه کنید به . ژاپن یکی از غنی‌ترین و متنوع‌ترین نظام‌های آموزش عالی را در جهان دارد؛ با صدها دانشگاه و مؤسسهٔ آموزش عالی در سراسر ۴۷ استان خود. | ## جمع‌بندی | بر پایهٔ استان فهرست زیر بر پایهٔ وبگاه وزارت آموزش، فرهنگ، ورزش، علوم و فناوری تنظیم شده‌است.
موضوع مقاله: فهرست دانشگاه‌های قرقیزستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست دانشگاه‌های قرقیزستان | مقدمه: فهرست دانشگاه‌های قرقیزستان مؤسسات آموزش عالی دولتی و غیردولتی را در بر می‌گیرد که در مناطق گوناگون قرقیزستان فعالیت می‌کنند. | ## بخش 1: فهرست دانشگاه‌های قرقیزستان | این مؤسسات طیف گسترده‌ای از رشته‌های علمی، فنی، پزشکی، هنری و علوم انسانی را پوشش می‌دهند و در شهرهای مختلف این کشور پراکنده‌اند. قرقیزستان پس از استقلال از اتحاد شوروی در سال ۱۹۹۱ میلادی (۱۳۷۰ شمسی)، گسترش چشمگیری در نظام آموزش عالی خود تجربه کرد. | ## بخش 2: فهرست دانشگاه‌های قرقیزستان | هم‌اکنون دانشگاه‌های دولتی و خصوصی متعددی در شهر بیشکک به‌عنوان پایتخت، و نیز در شهرهای اوش، نارین، جلال‌آباد و دیگر مراکز استانی فعالیت می‌کنند. برخی از این دانشگاه‌ها با همکاری بین‌المللی، از جمله با ترکیه، روسیه و ایالات متحده آمریکا، تأسیس شده‌اند. | ## بخش 3: فهرست دانشگاه‌های قرقیزستان | فهرست زیر دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی قرقیزستان را بر پایه موقعیت جغرافیایی به ترتیب الفبایی ارائه می‌دهد و هم مؤسسات دولتی و هم غیردولتی را دربر می‌گیرد. | ## جمع‌بندی | ریسکولبِکوف (KEU) مؤسسه تربیت بدنی و ورزش قرقیزستان (KIPES) کالج بین‌المللی جامع قرقیزستان (KIUC) مؤسسه معدن و متالورژی قرقیزستان (KMMI) دانشگاه ملی قرقیزستان به نام ژوسوپ بالاساغین (KNU) (KNAU) کنسرواتوار ملی قرقیزستان (KNC) (KSMA) دانشگاه دولتی قرقیزستان آراباِف (KSUA) (KSUCTA) دانشگاه زبان‌ها و فرهنگ قرقیزستان (KULC) (K-UU) دانشگاه قرقیزی-ترکی ماناس دانشگاه فنی توکموک دانشگاه‌های دولتی دیگر در بیشکک بر پایه داده‌های سال ۲۰۱۸ میلادی (۱۳۹۷ شمسی)، مؤسسات دولتی دیگری نیز در این منطقه فعالیت می‌کنند: آکادمی اداره دولتی زیر نظر ریاست جمهوری قرقیزستان دانشگاه دیپلماسی وزارت امور خارجه قرقیزستان دانشگاه دولتی حقوق قرقیزستان (KGLA) آکادمی دولتی تربیت بدنی و ورزش قرقیزستان دانشگاه دولتی فرهنگ و هنر قرقیزستان به نام ب.
موضوع مقاله: فهرست دانشگاه‌ها و کالج‌های ماکائو | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست دانشگاه‌ها و کالج‌های ماکائو | مقدمه: فهرست دانشگاه‌ها و کالج‌های ماکائو مراکز آموزشی ماکائو را گردآوری می‌کند که منطقه‌ای با جاذبه‌های گردشگری و آمیزه‌ای چندفرهنگی است که بستری گسترده و چشم‌اندازی بین‌المللی برای دانشجویان آموزش عالی فراهم می‌آورد. | ## بخش 1: فهرست دانشگاه‌ها و کالج‌های ماکائو | فضای آکادمیک آزاد این منطقه، همراه با پایه‌های فرهنگی ژرف و منحصربه‌فرد آن، شرایط مناسبی برای رشد آموزش عالی پدیدآورده است. بیشتر برنامه‌های درسی، شیوه‌های تدریس و کیفیت کلی آموزش به سطح پذیرفته‌شده‌ای در مجامع بین‌المللی دست یافته‌اند. زبان انگلیسی و زبان چینی (یا هر دو) زبان‌های اصلی تدریس در دانشگاه‌های ماکائو هستند؛ برخی درس‌ها و برنامه‌ها نیز به زبان پرتغالی ارائه می‌شوند. آموزش عالی نوین ماکائو ریشه در سال ۱۹۸۱ میلادی دارد که در آن سال دانشگاه آسیای شرقی پایه‌گذاری شد. | ## بخش 2: فهرست دانشگاه‌ها و کالج‌های ماکائو | این دانشگاه در ۱۹۹۱ به سه نهاد جداگانه تقسیم شد و هسته اصلی آن به دانشگاه ماکائو تبدیل گردید. در مجموع ماکائو دارای ۱۰ مؤسسه آموزش عالی است که ۴ مؤسسه دولتی و ۶ مؤسسه خصوصی را دربرمی‌گیرد. در میان این مؤسسات، ۶ دانشگاه با عنوان رسمی «دانشگاه» فعالیت می‌کنند که ۳ تای آن‌ها دولتی و ۳ تای دیگر خصوصی هستند. مؤسسات دولتی نام (فارسی) پرتغالی چینی نوع سال تأسیس دانشجویان (۲۰۲۵/۲۰۲۶) دانشگاه ماکائو دولتی ۱۹۸۱ ۱۷٬۰۸۰ دانشگاه پلی تکنیک ماکائو دولتی ۱۹۸۱ ۸٬۰۰۰ دولتی ۱۹۹۵ ۲٬۸۰۹ دولتیEscola Superior das Forças de Segurança de Macau ۱۹۸۸ ۹۳ مؤسسات خصوصی نام (فارسی) پرتغالی چینی نوع سال تأسیس دانشجویان (۲۰۲۵/۲۰۲۶) خصوصی ۲۰۰۰ ۲۴٬۲۴۱ خصوصی ۱۹۸۱ ۱۲٬۵۶۷ خصوصی ۱۹۹۶ ۱٬۳۸۰ خصوصی ۱۹۲۳ ۸۸۵ خصوصی ۱۹۸۸ ۲۶۵ خصوصی ۲۰۰۱ ۱۶۹ مؤسسات پژوهشی و دیگر نام پرتغالی چینی نوع سازمان خصوصی دانشگاه سازمان ملل خصوصی پیشینه آموزش عالی نوین ماکائو با تأسیس دانشگاه آسیای شرقی در سال ۱۹۸۱ میلادی (۱۳۶۰ خورشیدی) آغاز شد. | ## بخش 3: فهرست دانشگاه‌ها و کالج‌های ماکائو | در سال ۱۹۹۱ این دانشگاه به سه نهاد تقسیم شد: هسته اصلی آن با نام دانشگاه ماکائو به کار خود ادامه داد؛ دانشکده فنی و مهندسی به صورت مستقل با نام «مؤسسه پلی‌تکنیک ماکائو» درآمد که در سال ۲۰۲۲ به دانشگاه پلی تکنیک ماکائو تغییر نام یافت؛ و دانشکده تحصیلات تکمیلی و دانشکده آزاد با هم ادغام شدند و پس از همکاری با دانشگاه ملی آزاد پرتغال در سال ۱۹۹۲، سرانجام در سال ۲۰۱۱ به تبدیل گردیدند. که ریشه آن به سال ۱۹۲۳ میلادی (۱۳۰۲ خورشیدی) بازمی‌گردد، قدیمی‌ترین مدرسه پرستاری در ماکائو به‌شمار می‌رود. بزرگ‌ترین دانشگاه ماکائو از نظر شمار دانشجو، است که در سال تحصیلی ۲۰۲۵/۲۰۲۶ دارای ۲۴٬۲۴۱ دانشجو بود. | ## جمع‌بندی | پس از آن دانشگاه ماکائو با ۱۷٬۰۸۰ دانشجو و با ۱۲٬۵۶۷ دانشجو در رده‌های بعدی قرار دارند.
موضوع مقاله: فهرست دانشگاه‌های گرجستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست دانشگاه‌های گرجستان | مقدمه: فهرست دانشگاه‌های گرجستان مراکز آموزش کشور گرجستان است که در قفقاز و در تقاطع اروپا و آسیا قرار دارد و دارای نظام آموزش عالی گسترده‌ای است. | ## بخش 1: فهرست دانشگاه‌های گرجستان | این نظام شامل دانشگاه‌های دولتی و خصوصی می‌شود که در شهرهای مختلف این کشور، به‌ویژه در پایتخت تفلیس، فعالیت می‌کنند. نظام آموزش عالی گرجستان پس از استقلال این کشور در سال ۱۹۹۱ (۱۳۷۰ خورشیدی) دگرگونی‌های چشمگیری را تجربه کرده‌است. | ## بخش 2: فهرست دانشگاه‌های گرجستان | اصلاحات گسترده‌ای در دهه ۲۰۰۰ میلادی آغاز شد که منجر به ادغام برخی از دانشگاه‌ها، خصوصی‌سازی برخی دیگر و تأسیس نهادهای آموزشی جدید گردید. دانشگاه ایلیا که در سال ۲۰۰۶ (۱۳۸۵ خورشیدی) تأسیس شد، یکی از نمونه‌های برجسته این اصلاحات است. | ## بخش 3: فهرست دانشگاه‌های گرجستان | ## جمع‌بندی | برای فهرست دانشگاه‌های ایالت جورجیا در ایالات متحده آمریکا، به فهرست دانشگاه‌های جورجیا مراجعه کنید.
موضوع مقاله: فهرست دانشگاه‌های بوتسوانا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست دانشگاه‌های بوتسوانا | مقدمه: فهرست دانشگاه‌های بوتسوانا شامل مؤسسات آموزش عالی دولتی و خصوصی در کشور بوتسوانا می‌شود. | ## بخش 1: فهرست دانشگاه‌های بوتسوانا | بوتسوانا دارای چندین دانشگاه دولتی و خصوصی است که خدمات آموزشی گسترده‌ای را در رشته‌های مختلف علوم، فناوری، کشاورزی، هنر و تجارت ارائه می‌دهند. این مؤسسات در شهرهای مختلف کشور از جمله گابورون، فرانسیستاون، پالاپی و سبله پراکنده‌اند. | ## بخش 2: فهرست دانشگاه‌های بوتسوانا | دانشگاه‌های دولتی دانشگاه‌های دولتی بوتسوانا عبارت‌اند از: – BAC، در گابورون و فرانسیستاونپایگاه اینترنتی کالج حسابداری بوتسوانا. دانشگاه بین‌المللی علوم و فناوری بوتسوانا – BIUST، در پالاپیپایگاه اینترنتی دانشگاه بین‌المللی علوم و فناوری بوتسوانا. | ## بخش 3: فهرست دانشگاه‌های بوتسوانا | ## جمع‌بندی | – BOU (پیش‌تر با نام کالج یادگیری از راه دور و باز بوتسوانا – BOCODOL شناخته می‌شد)، در گابورونپایگاه اینترنتی دانشگاه باز بوتسوانا.
موضوع مقاله: فهرست دانشگاه‌های بنین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست دانشگاه‌های بنین | مقدمه: فهرست دانشگاه‌های بنین شامل مؤسسات آموزش عالی دولتی و خصوصی است که زیر نظر وزارت آموزش عالی و پژوهش علمی بنین فعالیت می‌کنند. | ## بخش 1: فهرست دانشگاه‌های بنین | این دانشگاه‌ها در شهرهای گوناگون بنین پراکنده‌اند و طیف گسترده‌ای از رشته‌های علمی، فناوری، مدیریت و علوم انسانی را پوشش می‌دهند. وزارت آموزش عالی و پژوهش علمی بنین (MESRS) نهاد دولتی مسئول سیاست‌گذاری، نظارت و اعتباربخشی به دانشگاه‌های این کشور است. | ## بخش 2: فهرست دانشگاه‌های بنین | دانشگاه‌های دولتی از بودجه عمومی دولت بنین تأمین مالی می‌شوند، در حالی که دانشگاه‌های خصوصی با مجوز همین وزارتخانه تأسیس و اداره می‌شوند. قدیمی‌ترین و بزرگ‌ترین دانشگاه بنین، است که در سال ۱۹۷۰ (۱۳۴۹ خورشیدی) تأسیس شد. | ## بخش 3: فهرست دانشگاه‌های بنین | ## جمع‌بندی | در دهه‌های اخیر، رشد چشمگیر مؤسسات آموزش عالی خصوصی در این کشور مشاهده می‌شود و شمار دانشگاه‌های خصوصی به طور قابل توجهی افزایش یافته‌است.
موضوع مقاله: انجیر وحشی افغانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # انجیر وحشی افغانی | مقدمه: این گیاه که به صورت خودرو در مناطق کوهستانی و صخره‌ای خشک می‌روید، بومی کشورهایی چون افغانستان، ایران، تاجیکستان، ترکمنستان و ترکیه است. | ## بخش 1: انجیر وحشی افغانی | مشخصات ظاهری انجیر وحشی افغانی گیاهی به صورت درختچه یا درخت کوچک است که ارتفاع آن معمولاً بین ۳ تا ۱۰ متر متغیر است. مشخصات متمایزکننده این زیرگونه عبارتند از: برگ‌ها: برگ‌های این گیاه ریزش‌کننده (خزان‌دار)، نسبتاً بزرگ (به طول ۷ تا ۱۳ سانتی‌متر)، قلبی‌شکل یا بیضی‌شکل هستند که بریدگی‌های عمیقی (۳ تا ۵ لوب) دارند. میوه: میوه‌ها (که در گیاه‌شناسی به آن‌ها انجیر یا سنکونیوم گفته می‌شود) به طول ۲ تا ۳٫۵ سانتی‌متر، گلابی‌شکل و دارای پوستی بدون کرک یا با کرک‌های متراکم هستند. پراکنش و زیستگاه این زیرگونه به خوبی با اقلیم‌های نیمه‌بیابانی و کوهستان‌های خشک سازگار شده است. | ## بخش 2: انجیر وحشی افغانی | زیستگاه اصلی آنامنطقه‌ای از جنوب غربی ترکیه تا شمال شرقی ایران، افغانستان و جنوب تاجیکستان را در بر می‌گیرد . در ایران، فراوانی بالایی از این گیاه در مناطقی چون استان سیستان و بلوچستان (به ویژه شهرستان سرباز) گزارش شده است که تنوع فنوتیپی بالایی را نشان می‌دهد. اهمیت در کشاورزی (بردهی) این گیاه از نظر اکولوژیکی و کشاورزی اهمیت ویژه‌ای دارد. در طب سنتی و باغبانی مناطق بومی، کشاورزان میوه‌های این انجیر وحشی را جمع‌آوری کرده و در میان شاخه‌های درختان انجیر اهلی و خوراکی آویزان می‌کنند. | ## بخش 3: انجیر وحشی افغانی | این کار باعث می‌شود زنبورها پس از خروج از میوه وحشی، گرده‌ها را به گل‌های انجیر خوراکی منتقل کرده و باعث باروری و باکیفیت شدن محصول باغات شوند. ژنتیک مطالعات زیست‌شناسی نشان داده است که این گیاه دارای شمارش کروموزومی دیپلوئید با تعداد $2n = ۲۶$ است. | ## جمع‌بندی | به دلیل تنوع فنوتیپی و ژنتیکی بالا در بخش‌هایی از ایران، این زیرگونه پتانسیل بالایی برای برنامه‌های اصلاح نژاد گیاهی و مقاومت به خشکی دارد.
موضوع مقاله: انجیر وحشی دالکی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # انجیر وحشی دالکی | مقدمه: انجیر وحشی دالکی , زیرگونه پایه‌ای و نامزد از گونه انجیر وحشی است که به تیره انجیران (Moraceae) تعلق دارد . | ## بخش 1: انجیر وحشی دالکی | این گیاه درختچه‌ای خودرو و کوهستانی، نخستین بار توسط گیاه‌شناس سوئیسی، پیر ادموند بواسیه، توصیف شد. مشخصات ظاهری این زیرگونه به صورت درختچه‌های کوچک یا بوته‌های بزرگ صخره‌زی رشد می‌کند. ویژگی‌های بارز آن عبارتند از: برگ‌ها: برگ‌ها در مقایسه با زیرگونه افغانی، معمولاً کوچک‌تر بوده، فرم قلبی یا تخم‌مرغی دارند و بریدگی‌ها (لوب‌ها) در آن‌ها عمق کمتری دارد. | ## بخش 2: انجیر وحشی دالکی | رنگ میوه در ابتدا سبز و در زمان رسیدن کامل به رنگ بنفش تیره تا سیاه مایل می‌شود. پراکنش و زیستگاه رویشگاه اصلی این گیاه دامنه‌های صخره‌ای، شکاف سنگ‌ها و دره‌های خشک در مناطق بیابانی و نیمه‌بیابانی است . پراکنش جغرافیایی آن شامل کشورهای ایران، افغانستان، پاکستان، عمان و کشورهای حوزه خلیج فارس است . | ## بخش 3: انجیر وحشی دالکی | در ایران، این گیاه در مناطق جنوبی و جنوب غربی از جمله استان بوشهر (منطقه دالکی و جاده دالکی به کازرون)، استان فارس (حوزه آبخیز تنگ سرخ) و بخش‌هایی از استان کرمان می‌روید . کاربرد و اهمیت اکولوژیک این گیاه به دلیل ریشه‌های عمیق و سخت، نقش مهمی در کنترل فرسایش خاک در دامنه‌های شیب‌دار کوهستان‌های خشک ایفا می‌کند. | ## جمع‌بندی | از سوی دیگر، میوه‌های این درختچه وحشی در باغبانی سنتی جنوب ایران به عنوان «بَر انجیر» جهت گرده‌افشانی باغات انجیر خوراکی استفاده می‌شود.
موضوع مقاله: ردیففهرست دانشگاه‌ها و دانشکدگان‌های کنیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ردیففهرست دانشگاه‌ها و دانشکدگان‌های کنیا | مقدمه: فهرست دانشگاه‌ها و کالج‌های کنیا یکی از جامع‌ترین مجموعه‌های آموزش عالی در قاره آفریقا به‌شمار می‌رود. | ## بخش 1: ردیففهرست دانشگاه‌ها و دانشکدگان‌های کنیا | این کشور دارای ۳۶ دانشگاه دولتی، ۳ دانشگاه تخصصی دولتی، ۷ کالج وابسته به دانشگاه‌های دولتی، ۳۲ دانشگاه خصوصی دارای منشور و چندین دانشگاه با مجوز موقت است. این دانشگاه‌ها بر پایه قانون دانشگاه‌ها مصوب ۲۰۱۲ تأسیس شده‌اند که چارچوب توسعه، اعتبارسنجی و حاکمیت آموزش عالی را در کنیا تعریف می‌کند. پیشینه دانشگاه‌های کنیا به تأسیس دانشگاه فدرال آفریقای شرقی در سال ۱۹۶۳ بازمی‌گردد. | ## بخش 2: ردیففهرست دانشگاه‌ها و دانشکدگان‌های کنیا | پس از انحلال این نهاد، دانشگاه نایروبی در ۱۰ دسامبر ۱۹۷۰ (۱۹ آذر ۱۳۴۹) به‌صورت رسمی تأسیس شد. از سال ۱۹۸۴ به بعد، دانشگاه‌های بیشتری تأسیس شدند و هر رئیس‌جمهور دست‌کم یک دانشگاه جدید تأسیس کرد یا یک کالج را به دانشگاه ارتقا داد. بر پایه گزارش ۲۰۰۴ دربارهٔ اصلاح آموزش عالی در کنیا، گسترش سریع دانشگاه‌ها پاسخی خودجوش به افزایش تقاضا برای آموزش عالی بود که خود ناشی از افزایش شمار فارغ‌التحصیلان مدارس بود. | ## بخش 3: ردیففهرست دانشگاه‌ها و دانشکدگان‌های کنیا | از جولای ۲۰۱۴، همه نهادهای دولتی و خصوصی ارائه‌دهنده آموزش فنی و حرفه‌ای زیر نظر سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای (TVET) قرار گرفتند. این اقدام با هدف ساماندهی بخشی انجام شد که به دلیل حضور نهادهای فاقد اعتبار و ارائه آموزش‌های نامعتبر، اعتبار خود را از دست داده بود. تا اکتبر ۲۰۱۶، شمار نهادهای دارای اعتبارسنجی از سوی این سازمان به ۵۴۰ مورد رسید. | ## جمع‌بندی | دانشگاه‌های دولتی دارای منشور ردیفدانشگاهسال اعطای منشور۱ دانشگاه نایروبی ۲۰۱۳۲ ۲۰۱۳۳ ۲۰۱۳۴ دانشگاه اجرتون ۲۰۱۳۵ ۲۰۱۳۶ ۲۰۱۳۷ ۲۰۱۳۸ ۲۰۱۲۹ ۲۰۱۳۱۰ ۲۰۱۳۱۱ دانشگاه فنی مومباسا ۲۰۱۳۱۲ ۲۰۱۳۱۳ ۲۰۱۳۱۴ ۲۰۱۳۱۵ دانشگاه ماسایی مارا ۲۰۱۳۱۶ ۲۰۱۳۱۷ ۲۰۱۳۱۸ ۲۰۱۳۱۹ ۲۰۱۳۲۰ ۲۰۱۳۲۱ ۲۰۱۳۲۲ ۲۰۱۳۲۳ ۲۰۱۵۲۴ ۲۰۱۶۲۵ ۲۰۱۶۲۶ ۲۰۱۶۲۷ ۲۰۱۶۲۸ ۲۰۱۶۲۹ ۲۰۱۶۳۰ ۲۰۱۶۳۱ ۲۰۱۷۳۲ ۲۰۲۲۳۳ ۲۰۲۲۳۴ ۲۰۲۲۳۵ ۲۰۲۲۳۶ ۲۰۲۶ دانشگاه‌های خصوصی دارای منشور ردیفدانشگاهسال اعطای منشور۱ ۱۹۹۱۲ ۱۹۹۲۳ ۱۹۹۴۴ ۱۹۹۷۵ ۱۹۹۹۶ ۲۰۰۲۷ ۲۰۰۶۸ ۲۰۰۷۹ ۲۰۰۸۱۰ دانشگاه استراثمور ۲۰۰۸۱۱ ۲۰۰۸۱۲ ۲۰۱۱۱۳ ۲۰۱۱۱۴ ۲۰۱۱۱۵ ۲۰۱۲۱۶ ۲۰۱۳۱۷ ۲۰۱۳۱۸ ۲۰۱۶۱۹ ۲۰۱۹۲۰ ۲۰۲۰۲۱ دانشگاه آقاخان ۲۰۲۱۲۲ ۲۰۲۲۲۳ ۲۰۲۲۲۴ ۲۰۲۲۲۵ ۲۰۲۲۲۶ ۲۰۲۴۲۷ ۲۰۲۴۲۸ ۲۰۲۴۲۹ ۲۰۲۵۳۰ ۲۰۲۵۳۱ ۲۰۲۵۳۲ ۲۰۲۵ دانشگاه‌های تخصصی اعطاکننده مدرک (دولتی) ردیفدانشگاهسال۱ ۲۰۲۱۲ ۲۰۲۳۳ ۲۰۲۴ آموزش فنی و حرفه‌ای از جولای ۲۰۱۴، همه نهادهای دولتی و خصوصی ارائه‌دهنده آموزش فنی و حرفه‌ای زیر نظر سازمان TVET قرار گرفتند.
موضوع مقاله: فهرست دانشگاه‌های لیبریا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست دانشگاه‌های لیبریا | مقدمه: فهرست دانشگاه‌های لیبریا شامل دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی شناخته‌شده در کشور لیبریا است. | ## بخش 1: فهرست دانشگاه‌های لیبریا | تا سال ۲۰۱۸ میلادی، لیبریا در مجموع ۳۸ دانشگاه و کالج دارای مجوز دولتی داشت که مدرک کارشناسی یا بالاتر اعطا می‌کردند. آموزش عالی در لیبریا پس از دوران جنگ داخلی به‌تدریج گسترش یافته و شمار دانشگاه‌های دولتی و خصوصی افزایش چشمگیری داشته‌است. | ## بخش 2: فهرست دانشگاه‌های لیبریا | علاوه بر دانشگاه‌های دارای مجوز، تا سال ۲۰۱۰ میلادی چهارده کالج اجتماعی نیز از سوی کمیسیون ملی آموزش عالی به رسمیت شناخته شده بودند. دولت لیبریا گاه‌به‌گاه اقدام به تعطیلی دانشگاه‌های فاقد مجوز که به‌صورت غیرقانونی فعالیت می‌کردند کرده‌است. | ## بخش 3: فهرست دانشگاه‌های لیبریا | ## جمع‌بندی | تابمن (۲٬۵۰۰ دانشجو) دانشگاه لیبریا، مونروویا، شهرستان مانتسرادو (۱۷٬۶۲۰ دانشجو تا سال ۲۰۰۹) ، پیشین با نام کالج اجتماعی شهرستان نیمبا (۲٬۰۰۰ دانشجو تا سال ۲۰۲۲) خصوصی مرجع آموزشی لیبریا میان دانشگاه‌های خصوصی و دانشگاه‌های وابسته به نهادهای دینی تمایز قائل می‌شود.
موضوع مقاله: فهرست دانشگاه‌های موزامبیک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست دانشگاه‌های موزامبیک | مقدمه: فهرست دانشگاه‌های موزامبیک این فهرست، دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی در موزامبیک را دربرمی‌گیرد. | ## بخش 1: فهرست دانشگاه‌های موزامبیک | آموزش عالی در موزامبیک پس از استقلال این کشور در سال ۱۹۷۵ میلادی (۱۳۵۴ خورشیدی) گسترش چشمگیری یافت و امروزه طیف گسترده‌ای از دانشگاه‌های دولتی و خصوصی در شهرهای مختلف این کشور فعالیت می‌کنند. فهرست دانشگاه‌های موزامبیک شامل مؤسسات آموزش عالی دولتی و خصوصی است که در سراسر این کشور آفریقایی پراکنده‌اند. | ## بخش 2: فهرست دانشگاه‌های موزامبیک | قدیمی‌ترین دانشگاه فعال در موزامبیک، دانشگاه ادواردو موندلانه در ماپوتو است که در سال ۱۹۶۲ میلادی (۱۳۴۱ خورشیدی) تأسیس شد. مؤسسات آموزش عالی موزامبیک را می‌توان به چند دسته تقسیم کرد: دانشگاه‌های دولتی، مؤسسات دانشگاهی دولتی، مؤسسات فنی-حرفه‌ای دولتی، مؤسسات نظامی و مؤسسات خصوصی. | ## بخش 3: فهرست دانشگاه‌های موزامبیک | ## جمع‌بندی | پایتخت کشور، ماپوتو، بیشترین تراکم دانشگاه‌ها را دارد، اما شهرهای بیرا، نامپولا و دیگر شهرستان‌ها نیز دارای مراکز آموزش عالی هستند.
موضوع مقاله: فهرست دانشگاه‌های نامیبیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست دانشگاه‌های نامیبیا | مقدمه: این کشور در جنوب غربی آفریقا دارای چهار دانشگاه رسمی و شماری از مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای است. | ## بخش 1: فهرست دانشگاه‌های نامیبیا | نهادهای آموزش عالی در نامیبیا باید از سوی تأیید صلاحیت و از طرف وزارت آموزش کشور مجوز دریافت کنند. دانشگاه‌های دولتی از سوی دولت نامیبیا یارانه دریافت می‌کنند، در حالی که دانشگاه‌های خصوصی به شکل مستقل اداره می‌شوند. افزون بر دانشگاه‌ها، مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای (VTC) زیر نظر نیروی کار ماهر را در رشته‌های گوناگون تربیت می‌کنند. آموزش فنی و حرفه‌ای بخش مهمی از منظومه آموزش عالی نامیبیا را تشکیل می‌دهد و در شهرهای مختلف این کشور از طریق مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای ارائه می‌شود. دانشگاه‌ها در نامیبیا چهار نهاد به عنوان دانشگاه به رسمیت شناخته شده‌اند: دانشگاه‌های دولتی (UNAM) — بزرگترین دانشگاه نامیبیا با بیش از ۲۵٬۰۰۰ دانشجو (۲۰۱۶)، با دانشکده‌های متعدد از جمله دانشکده کسب‌وکار نامیبیا. (NUST، پیش از این «پلی‌تکنیک نامیبیا») — دانشگاهی دولتی با تمرکز بر مهندسی، مدیریت بازرگانی، فناوری اطلاعات، گردشگری و محیط زیست، واقع در ویندهوک. | ## بخش 2: فهرست دانشگاه‌های نامیبیا | دانشگاه‌های خصوصی دانشگاه بین‌المللی مدیریت (IUM) — دانشگاه خصوصی با شعبه‌هایی در ویندهوک، ، والویس بی و ؛ با بیش از ۱۹٬۰۰۰ دانشجو (۲۰۲۴). (WU، پیش از این «مرکز آموزش بهداشت ولویچیا») — این نهاد در سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) به عنوان مرکز آموزش بهداشت تأسیس شد و در سال ۲۰۲۴ (۱۴۰۳) به مقام دانشگاه ارتقا یافت. مقر آن در ویندهوک است و دانشکده‌هایی در ، ، کاتیما مولیلو، والویس بی و چندین شهر دیگر دارد. سایر نهادهای آموزش عالی (دولتی) افزون بر دانشگاه‌ها، چندین نهاد آموزش عالی دولتی دیگر نیز در نامیبیا فعال‌اند: (NAMCOL) — نهادی دولتی با رویکرد آموزش از راه دور، با شعبه‌هایی در ویندهوک، ، و ؛ با بیش از ۱۲٬۰۰۰ دانشجو (۲۰۱۷). (NIPAM) — نهادی متخصص در آموزش مدیریت دولتی، واقع در ویندهوک، با حدود ۲۵۰ دانشجو (۲۰۱۲). آموزش فنی و حرفه‌ای بیشتر آموزش فنی و حرفه‌ای در نامیبیا از طریق مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای (VTC) ارائه می‌شود که زیر نظر فعالیت می‌کنند. | ## بخش 3: فهرست دانشگاه‌های نامیبیا | در نامیبیا هفت مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای وجود دارد: مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای اِنهانا، ، منطقه اوهانگونا مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای ناکایاله، ، منطقه اوموساتی مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای اوکاکارارا، ، منطقه اوتجوزوندجوپا. مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای روندو، ، کاوانگو غربی مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای والومبولا، ، منطقه اوشانا مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای ویندهوک، منطقه خوماس مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای زامبزی، , منطقه زامبزی مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای نگاتو، ، کاوانگو غربی سایر مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای افزون بر مراکز فوق، چند مرکز آموزشی دیگر نیز در زمینه فنی و حرفه‌ای فعالیت می‌کنند: (NIMT) در — این مرکز حرفه‌هایی چون دیگ‌سازی، برق‌کاری، تراشکاری و مکانیک دیزل تدریس می‌کند. (Namfi) در والویس بی — این مؤسسه در سال ۱۹۹۶ (۱۳۷۵) تأسیس شد و آموزش فنی و حرفه‌ای برای صنایع دریایی ارائه می‌دهد. مؤسسه علوم خانگی و کشاورزی در ، تأسیس‌شده در سال ۱۹۹۱ (۱۳۷۰) — این نهاد مورد تأیید نیست و برای کارگران خانگی آموزش ارائه می‌دهد. | ## جمع‌بندی | نهادهای آموزش عالی خصوصی دیگر بر پایه منبع آلمانی، چندین نهاد آموزشی خصوصی دیگر نیز در نامیبیا فعالیت می‌کنند: (مالزی) — در در حال راه‌اندازی بوده‌است.
موضوع مقاله: فهرست دانشگاه‌های رواندا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست دانشگاه‌های رواندا | مقدمه: فهرست دانشگاه‌های رواندا شامل نهادهای آموزش عالی دولتی و خصوصی فعال در کشور رواندا می‌شود. | ## بخش 1: فهرست دانشگاه‌های رواندا | تا دسامبر ۲۰۱۵ (دی ۱۳۹۴)، در رواندا ۳۴ نهاد آموزش عالی وجود داشت که ۱۱ نهاد دولتی و ۲۳ نهاد خصوصی بودند. در سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲)، دولت رواندا همه دانشگاه‌های دولتی را در هم ادغام کرد و یک دانشگاه واحد دولتی با شش دانشکده پدیدآورد. | ## بخش 2: فهرست دانشگاه‌های رواندا | نظام آموزش عالی رواندا پس از دوره بازسازی پس از جنگ داخلی، رشد چشمگیری داشته و مؤسسات خصوصی متعددی، از جمله شعبه‌هایی از دانشگاه‌های بین‌المللی، در این کشور مستقر شده‌اند. نهادهای آموزش عالی تا دسامبر ۲۰۱۵ (دی ۱۳۹۴)، ۳۴ نهاد آموزش عالی در رواندا وجود داشت که ۱۱ نهاد دولتی و ۲۳ نهاد خصوصی بودند. | ## بخش 3: فهرست دانشگاه‌های رواندا | ## جمع‌بندی | در سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲)، دولت رواندا همه دانشگاه‌های دولتی را با یکدیگر ادغام کرد و در نتیجه یک دانشگاه دولتی به نام دانشگاه رواندا با شش دانشکده تشکیل شد.