موضوع مقاله: کامیابی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کامیابی | مقدمه: کامیابی یا موفقیت وضعیت یا شرایطی است که در آن فرد یا گروهی به دامنه‌ای مشخص از اهداف از پیش تعریف‌شده دست می‌یابد. | ## بخش 1: کامیابی | سنجه‌های کامیابی به زمینه و بافتار بستگی دارند و ممکن است از دید ناظران گوناگون متفاوت باشند؛ آنچه یک‌نفر کامیابی می‌شمارد ممکن است از نگاه دیگری شکست به حساب آید، به‌ویژه در موقعیت‌های رقابت مستقیم یا بازی‌های مجموع‌صفر. دشواری یا ناممکن بودن تعیین اینکه آیا وضعیتی مشمول سنجه‌های کامیابی یا شکست هست نیز رخ می‌دهد، به‌ویژه هنگامی که آن سنجه‌ها مبهم یا نادقیق تعریف شده باشند. یافتن معیارهای سودمند و کارآمد یا ابتکارهای شهودی برای داوری دربارهٔ کامیابی یا شکست یک وضعیت، خود می‌تواند کاری دشوار باشد. برای نمونه، فیلمی که از نظر تجاری ناکام یا حتی بمب گیشه شمرده شود، ممکن است بعدها به پیروان کالت دست یابد و همان ناکامی نخستین تجاری به نوعی اعتبار فرهنگی فرعی بدل شود. در فرهنگ آمریکایی دویتیس و ریچ کامیابی را با مفهوم رؤیای آمریکایی پیوند می‌دهند. آنان بر این باورند که «آرمان کامیابی در رؤیای آمریکایی نهفته‌است که احتمالاً نیرومندترین ایدئولوژی در زندگی آمریکایی است» و پیشنهاد می‌کنند که «آمریکایی‌ها عموماً به دستاورد، کامیابی و ماده‌باوری اقتصادی باور دارند». وایس در بررسی خود دربارهٔ کامیابی در روان آمریکایی، دیدگاه آمریکاییان نسبت به کامیابی را با مفهوم اخلاق کاری پروتستانی ماکس وبر مقایسه می‌کند. یک نظرسنجی خصوصی از سوی اندیشکده پاپیولِس نشان داد که آمریکایی‌ها اکنون بر بازنشستگی امن، استقلال مالی، والد بودن و رضایت شغلی به‌عنوان رؤیای آمریکایی خود تأکید دارند. در زیست‌شناسی انتخاب طبیعی تغییرپذیری در بقا و زادآوری موفق جانداران بر پایه تفاوت در فنوتیپ آن‌هاست. چارلز داروین اصطلاح «انتخاب طبیعی» را رواج داد و آن را در برابر زادگیری مصنوعی قرار داد. داروین در سال ۱۸۵۹ نوشت که انتخاب طبیعی «اصلی است که به‌واسطه آن هر تغییر اندک [در یک صفت]، اگر سودمند باشد، حفظ می‌شود». مفهوم ساده اما نیرومند بود: جاندارانی که بهتر با محیط خود سازگارند، بیشتر احتمال دارد زنده بمانند و زادآوری کنند. تا زمانی که میان آن‌ها تغییرپذیری وجود داشته باشد و آن تغییرپذیری وراثت‌پذیر باشد، گزینش ناگزیر افراد دارای سودمندترین تغییرات رخ خواهد داد. اگر تغییرات وراثت‌پذیر باشند، موفقیت تولیدمثلی نابرابر به فرگشت پیش‌رونده جمعیت‌های ویژه‌ای از یک گونه می‌انجامد و جمعیت‌هایی که به اندازه کافی متفاوت شوند سرانجام به گونه‌های جداگانه تبدیل می‌شوند. تا سال ۱۸۸۴ میلادی، عملکرد دانشجویان را بر مقیاس ۱۰۰ نمره‌ای یا درصدی ارزیابی و سپس آن نمره‌های عددی را با حروف A تا E خلاصه می‌کرد، به‌طوری‌که E نشانگر عملکرد کمتر از ۷۵ درصد بود. در ۱۸۹۸ کالج مانت هولیوک نظام نمره‌دهی را اصلاح کرد و حرف F را برای مردودی افزود. کاربرد نمره‌های حرفی در دهه‌های نخست سده بیستم گسترش بیشتری یافت و تا دهه ۱۹۳۰ حرف E به دلایل نامشخصی حذف شد. | ## بخش 2: کامیابی | خود نظام‌های آموزشی نیز بر پایه میزان کامیابی‌شان در انتقال دانش و مهارت‌ها ارزیابی می‌شوند. برای نمونه، برنامه بین‌المللی ارزیابی دانش‌آموز (PISA) پژوهشی جهانی از سوی سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (OECD) است که هدف آن ارزیابی نظام‌های آموزشی با سنجش عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان ۱۵ ساله در ریاضیات، دانش و خواندن است. این برنامه نخستین‌بار در سال ۲۰۰۰ برگزار شد و پس از آن هر سه سال یکبار تکرار می‌شود. کارل دوک، روان‌شناس دانشگاه استنفورد، به‌طور عمده بر انگیزش، شخصیت و رشد در پیوند با پژوهش می‌کند. مهم‌ترین دستاورد او در حوزه آموزش کتاب «ذهنیت: روان‌شناسی نوین کامیابی» (۲۰۰۶) است. دوک ذهنیت را بر پیوستاری میان ذهنیت ثابت (هوش ایستاست) و ذهنیت رشدیابنده (هوش قابل پرورش است) ترسیم می‌کند. ذهنیت رشدیابنده رویکردی یادگیری‌محور است که چالش را در آغوش می‌کشد و پایداری در برابر شکست‌ها را پشتیبانی می‌کند. در کسب‌وکار و رهبری مالکم گلادول در کتاب ۲۰۰۸ خود با عنوان «» پیشنهاد می‌کند که مفهوم یک افسانه است. گلادول استدلال می‌کند که کامیابی کارآفرینانی همچون بیل گیتس بیش از آنکه ناشی از استعداد ذاتی آنان باشد، حاصل شرایط و بستر زندگی‌شان است. او جف بیزوس (آمازون) و جک ما (علی‌بابا) را نمونه می‌آورد که در کسب‌وکار کامیاب بوده‌اند «زیرا در زمانی که آنها آغاز کردند، شرکت‌های بسیاری آرزوی تسلطی را داشتند که این دو به دست آوردند».Likierman, A. سود و ارزش سهام را نمی‌توان مستقیماً به‌عنوان سنجه‌های کامیابی شرکتی گرفت و نیازمند تفسیر دقیق‌اند. این شاخص‌ها معمولاً از منافع و چشمداشت‌های ذینفعان برگرفته می‌شوند و بنگاه را از چشم‌انداز مشتری، کارکنان، فرایند و مالی می‌نگرند.Robert S. 16 کامیابی کامل به معنای دستیابی ۱۰۰ درصدی به هدف است و ناکامی کامل به معنای صفر درصد دستیابی. برای نمونه، اگر کارگری هدف توافق‌شده ۳۰ قطعه فرآوری در دقیقه را برآورده سازد، کامیاب کار کرده‌است. نظریه‌های علمی اغلب هنگامی کامیاب شمرده می‌شوند که پیش‌بینی‌هایی بکنند که آزمایش آن‌ها را تأیید کند. برای نمونه، محاسبات مربوط به مه‌بانگ وجود ریزموج زمینه کیهانی و فراوانی نسبی عناصر شیمیایی در فضای ژرف را پیش‌بینی کردند (نگاه کنید به هسته‌زایی مه‌بانگ) و مشاهدات این پیش‌بینی‌ها را تأیید کرده‌اند. نظریه‌های علمی همچنین می‌توانند به‌طور غیرمستقیم به کامیابی دست یابند، با پیشنهاد ایده‌های دیگری که درست از آب درمی‌آیند. | ## بخش 3: کامیابی | هرچند خود این ایده نادرست بود، اما او را برانگیخت تا پژوهشی را پی بگیرد که به کشفیاتی انجامید که اکنون به قوانین کپلر شناخته می‌شوند و در پیشرفت اخترشناسی و فیزیک نقشی محوری داشتند. در احتمالات و آمار حوزه‌های احتمالات و آمار اغلب وضعیت‌هایی را بررسی می‌کنند که رویدادها با برچسب «کامیابی» یا «شکست» مشخص می‌شوند. برای نمونه، آزمایش برنولی یک آزمایش تصادفی با دقیقاً دو پیامد ممکن است: «کامیابی» و «شکست»، که در آن احتمال کامیابی هر بار که آزمایش انجام می‌شود یکسان است. برای نمونه، آزمایش می‌تواند پرتاب یک تاس باشد که آمدن عدد شش «کامیابی» و همه پیامدهای دیگر «شکست» خوانده شوند. 123 روان‌شناسی به‌صورت تجربی با علل (اصطلاحاً تعیین‌کننده‌ها) کامیابی سروکار دارد. عوامل اساسی برای کامیابی پایدار عبارت‌اند از: خودانگاره، رفتار اجتماعی، هوش، دانش، فرهنگ و انگیزش. بر پایه این مفهوم، نوعی احساس خوشبختی هنگامی پدید می‌آید که توانایی‌های فرد به همان اندازه چالش‌ها رشد کنند. نارضایتی از کامیابی هرچند شهرت و کامیابی از سوی بسیاری از مردم خواسته می‌شود، افراد کامیاب اغلب از جایگاه خود ناخرسندند. پژوهشی در سال ۲۰۰۸ نشان داد که مدیران عامل بیش از دو برابر عموم مردم دچار افسردگی می‌شوند، که نشان می‌دهد این پدیده به افراد مشهور محدود نیست. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که مردم بیشتر بر کامیابی عینی (مانند پایگاه اجتماعی، ثروت و آوازه) به‌عنوان معیار کامیابی تمرکز می‌کنند تا بر کامیابی ذهنی (مانند ارزش خویشتن، روابط و درون‌نگری اخلاقی) و در پیامد آن، از کامیابی‌ای که دارند سرخورده می‌شوند. گونه‌های کامیابی کامیابی را می‌توان از زاویه‌های گوناگون دسته‌بندی کرد: بر پایه جهت‌گیری هدف کامیابی جزئی: دستیابی ناکامل اما بخشی به هدف. کامیابی آبرومندانه: هنگامی که نتیجه نسبت به هدف نخستین کمتر است، اما به‌طور مطلق از سوی ناظران به‌عنوان عملکردی بالاتر از میانگین ارزیابی می‌شود. برای نمونه، نامزدی که انتخابات را می‌بازد اما نسبت به شانس خود نتیجه‌ای چشمگیر به دست می‌آورد. کامیابی ظاهری: نتیجه‌ای که نخست کامیابی به نظر می‌رسد اما پس از آن ناکامی از آب درمی‌آید (همچون پیروزی پیرّوسی). بر پایه نسبت با انسان کامیابی شخصی: برآیند مثبت کنش‌های فرد در راستای اهداف شخصی‌اش. کامیابی رهبری: کامیابی شخصی رهبر یا مدیر که در کارنامه و پیشرفت شغلی او بازتاب می‌یابد. کامیابی هنگامی رخ می‌دهد که ورزشکار در رقابت پیروز شود؛ مانند آنکه در دو و میدانی نخستین نفری باشد که از خط پایان می‌گذرد، در پرش طول بیشترین فاصله را بپیماید یا در فوتبال گل‌های بیشتری بزند. | ## جمع‌بندی | کامیابی در اینجا با زمان‌سنجی یا واحدهای اندازه‌گیری مانند طول یا شمار سنجیده می‌شود.