aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: برآمدن ژانر خلقیات در ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # برآمدن ژانر خلقیات در ایران | مقدمه: برآمدن ژانر خلقیات در ایران، کتابی پژوهشی در حوزه جامعه‌شناسی و تاریخ اندیشه است که توسط ابراهیم توفیق، سیدمهدی یوسفی، حسام ترکمان و آرش حیدری تألیف و در سال ۱۳۹۸ توسط پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است. | ## بخش 1: برآمدن ژانر خلقیات در ایران | این اثر با هدف بررسی و دسته‌بندی محتواهای موجود دربارهٔ خلقیات ایرانیان از دوره مشروطه تا سال‌های پس از انقلاب اسلامی نگاشته شده و تلاش می‌کند ارکان و اجزای آنچه را که نویسندگان «ژانر خلقیات» می‌نامند، استخراج و تحلیل کند. محتوا کتاب از چهار بخش اصلی شامل تعاریف و مباحث نظری، شکل‌گیری‌های اولیه ژانر، پیدایش ژانر و بازسازی خلقیات‌پژوهی در ایران پس از انقلاب تشکیل شده است. نویسندگان در این اثر استدلال می‌کنند که ادبیات مربوط به خلقیات ایرانیان نه یک مطالعه علمی بی‌طرفانه، بلکه یک «ژانر» با قواعد و پیش‌فرض‌های مشخص است که در بستر تقابل سنت و مدرنیته شکل گرفته است. نویسندگان کتاب معتقدند که ادبیات مربوط به خلقیات ایرانیان نه یک مطالعه علمی، بلکه یک «ژانر» با منطق درونی خاص است که به جای تبیین علمی پدیده‌ها، به ارزش‌گذاری اخلاقی جامعه می‌پردازد. بر اساس این پژوهش، این ژانر در بستر مواجهه با مدرنیته شکل گرفته و تلاش می‌کند ریشه‌های عقب‌ماندگی ایران را به جای ساختارهای سیاسی و تاریخی، در ویژگی‌های شخصیتی و اخلاقی مردم جستجو کند. | ## بخش 2: برآمدن ژانر خلقیات در ایران | در این دیدگاه، «خلقیات‌پژوهی» ابزاری برای صورت‌بندی نوعی سوژه ایرانی است که همواره در نسبت با مدل غربی دچار نقصان و کاستی تصویر می‌شود . در بخشی از متن کتاب آمده است: «در ژانر خلقیات، اخلاق به مثابه علت‌العللِ عقب‌ماندگی برگزیده شده و جایگزین تبیین‌های اقتصادی و سیاسی می‌شود. این رویکرد به جای تحلیلِ قدرت، به سرزنشِ مردم می‌پردازد و از این طریق، نظمِ موجود را از پرسشگری مصون نگاه می‌دارد» . جوایز و افتخارات این کتاب در سال ۱۳۹۹ به عنوان نامزد نهایی سی‌وهشتمین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران در گروه علوم اجتماعی معرفی شد. نقد و بررسی این اثر در محافل دانشگاهی و رسانه‌ای با واکنش‌های گسترده‌ای روبرو شد و چندین نشست نقد و بررسی در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات و سایر مراکز علمی برای آن برگزار گردید. | ## بخش 3: برآمدن ژانر خلقیات در ایران | مقصود فراستخواه در نقد این کتاب، ضمن تأیید اهمیت نگاه تبارشناسانه نویسندگان، به این نکته اشاره می‌کند که تمرکز بیش از حد بر «برساخت‌گرایی» ممکن است باعث نادیده گرفتن واقعیت‌های عینی جامعه ایران شود. همچنین هاشم آقاجری با بررسی متدولوژی کتاب، آن را تلاشی برای فرار از دوگانه‌های مرسوم جامعه‌شناسی سنتی می‌داند، اما بر ضرورت دقت بیشتر در تحلیل متون تاریخی تأکید می‌کند. منتقدان دیگری مانند رضا نجف‌زاده نیز به چالش‌های زبانی و پیچیدگی‌های مفهومی متن اشاره کرده و معتقدند که کتاب در برخی بخش‌ها به سمت رادیکالیسم نظری متمایل شده است. | ## جمع‌بندی | مریم شریف‌نسب نیز در نقد خود، ساختارشکنی کتاب در مواجهه با متون کلاسیک خلقیات‌پژوهی را از نقاط قوت آن برمی‌شمارد.
موضوع مقاله: یک ملت، یک رایش، یک پیشوا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # یک ملت، یک رایش، یک پیشوا | مقدمه: روی پوستر نوشته شده است: «یک ملت، یک رایش، یک پیشوا!» این اصل، اساس سیاست خارجی آلمان نازی را تشکیل می‌داد. | ## بخش 1: یک ملت، یک رایش، یک پیشوا | با این حال، پس از همه‌پرسی در زارلاند، همان‌طور که در پیمان ورسای آمده بود، این منطقه از فرانسه جدا و به آلمان ملحق شد. تلاش دوم برای الحاق به آلمان در سال ۱۹۳۸ موفقیت‌آمیز بود و اتریش در مارس ۱۹۳۸ به آلمان پیوست. | ## بخش 2: یک ملت، یک رایش، یک پیشوا | در توافقنامه مونیخ در سپتامبر ۱۹۳۸، ابتدا سودتنلند و سپس بقیه چکسلواکی به آلمان ملحق شدند. هیتلر که تا حد زیادی به اصل «یک ملت، یک رایش، یک پیشوا» دست یافته بود، کار بر روی مرحله دوم سیاست خارجی خود را آغاز کرد: لبنس‌راوم (فضای زندگی). | ## بخش 3: یک ملت، یک رایش، یک پیشوا | «فضای زندگی» یکی از دلایل جنگ برای آدولف هیتلر بود، او معتقد بود کنترل منطقه‌ای مرکزی برای تبدیل شدن آلمان به یک قدرت جهانی ضروری است. بردگی یا اخراج مردم روس و سایر اقوام اسلاو، تبدیل آنها به مستعمرات وابسته به آلمان و اسکان مردم آلمان (از نژاد آریایی) در این مناطق خالی از سکنه، سیاستی بود که رژیم ناسیونال سوسیالیست تعیین کرده بود. | ## جمع‌بندی | کلام هیتلر مطلق بود، اما حوزه‌های مورد علاقه او محدود بود (عمدتاً مربوط به دیپلماسی و ارتش)، و بنابراین زیردستان او اراده او را مطابق با منافع خود تفسیر می‌کردند.
موضوع مقاله: ارسکین جانسون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ارسکین جانسون | مقدمه: اِرسکین جانسون (؛ – ) مجری رادیو، روزنامه‌نگار و ستون‌نویس شایعات هالیوود بود که برای زنجیره روزنامه‌های هرست کار می‌کرد و در رادیو و فیلم‌های سینمایی حضور می‌یافت. | ## بخش 1: ارسکین جانسون | حرفه ستون او با نام «یادداشت‌های هالیوود» توسط انجمن سازمانی روزنامه توزیع گسترده (سندیکایی) می‌شد. جانسون منبع نقل‌قول مشهور گروچو مارکس بود: «من نمی‌خواهم عضو آن باشگاهی باشم که مرا به عنوان یکی از اعضایش بپذیرد.» جانسون این مطلب را در ستون خود در ۲۰ اکتبر ۱۹۴۹ منتشر کرد و مدعی شد که این جمله از نامه استعفای مارکس به «باشگاه فرایرز» آمده است. | ## بخش 2: ارسکین جانسون | در اواخر دهه ۱۹۴۰ و اوایل دهه ۱۹۵۰، جانسون مجری یک مجموعه تلویزیونی دربارهٔ هالیوود به نام «شوریل هالیوودِ ارسکین جانسون» بود که از ایستگاه اصلی شبکه تلویزیونی پارامونت، یعنی کی‌تی‌ال‌ای، پخش می‌شد. بین سال‌های ۱۹۳۷ تا ۱۹۶۰، جانسون در هشت فیلم و دو سریال تلویزیونی، عمدتاً در نقش خودش یا به عنوان خبرنگار، ظاهر شد. | ## بخش 3: ارسکین جانسون | ## جمع‌بندی | به یادماندنی‌ترین حضور او بر پرده سینما در فیلم معمایی کمدی جسد با پرداخت در محل محصول ۱۹۴۷ بود که در آن به همراه بسیاری از ستون‌نویسان رقیب خود، نقش کوتاهی را به عنوان خودش ایفا کرد.
موضوع مقاله: جسد با پرداخت در محل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جسد با پرداخت در محل | مقدمه: جسد با پرداخت در محل یک فیلم کمدی معمایی آمریکایی محصول سال ۱۹۴۷ به کارگردانی هنری لوین، تهیه‌کنندگی ساموئل بیشاف و با بازی جرج برنت، جون بلوندل و ادل جرگنز است. | ## بخش 1: جسد با پرداخت در محل | این اثر کمدی معمایی به دلیل حضور افتخاری ستون‌نویسان شایعات هالیوود که در نقش خودشان ظاهر شده‌اند، مشهور است: هریسون کارول، جیمی فیدلر، جرج فیشر، هدا هاپر، ارسکین جانسون، لوئلا پارسونز و سیدنی اسکلسکی. این فیلم بر اساس رمانی از ستون‌نویس، جیمی استار، ساخته شده است که خود او نیز در فیلم حضور دارد. | ## بخش 2: جسد با پرداخت در محل | خلاصه داستان دو خبرنگار به نام‌های جو مدفورد و رزماری دورانت (با بازی جرج برنت و جون بلوندل) که عاشق یکدیگر هستند، برای پوشش خبریِ داستانِ کشف جسدی که در عمارت یک بازیگر مشهور سینمای هالیوود، مونا هریسون (با بازی ادل جرگنز) پیدا شده است، با یکدیگر رقابت می‌کنند. گزیدهٔ بازیگران جرج برنت جون بلوندل ادل جرگنز جیم بانون لسلی بروکس جان برکس فرد اف. | ## بخش 3: جسد با پرداخت در محل | سیرز ویلیام ترنک گرانت میچل اونا اوکانر ماروین میلر ماری فیلد کلیف کلارک ویلتون گراف ویلیام فارست کازمو ساردو چارلز واگنهایم لین چندلر گرگوری گی پت اومالی جرج فیشر هریسون کارول جیمی فیدلر هدا هاپر ارسکین جانسون لوئلا پارسونز سیدنی اسکلسکی جیمی استار تولید این فیلم بر پایه رمانی محصول سال ۱۹۴۴ به قلم ستون‌نویس هالیوود، جیمی استار، ساخته شد. در ژوئیه ۱۹۴۶ اعلام شد که سام بیشاف، تهیه‌کننده، این فیلم را برای کلمبیا خواهد ساخت و جورج برنت در آن نقش‌آفرینی خواهد کرد.[۴] در نوامبر اعلام شد که هنری لوین کارگردانی را بر عهده خواهد داشت. | ## جمع‌بندی | بازخوردها ورایتی نوشت: «کارگردانی هنری لوین بر ریتم تند و لحن ملایم فیلم تأکید دارد تا تعادلی در برابر جنبه‌های ملودرام ایجاد کند.
موضوع مقاله: کیپ فولرتون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کیپ فولرتون | مقدمه: کِیپ فولرتون (؛ به زبان اینوکتیتوت: کاتیکتالیک) یک دماغه و شبه‌جزیره در منطقه کیوالیک در نوناووت کانادا است که در سواحل شمال غربی خلیج هادسون، در تنگه روئز ولکام واقع شده و شامل بندر فولرتون نیز می‌شود. | ## بخش 1: کیپ فولرتون | اگرچه کیپ فولرتون به‌طور سنتی موطن اینوئیت‌های مهاجر، از جمله آیویلینگمیوت و کیوالیرمیوت (اینویت‌های کاریبو) بوده است، امروزه نزدیک‌ترین سکونتگاه دائمی دارای جمعیت، چسترفیلد اینلت است که در حدود ۱۰۰ کیلومتری (۶۲ مایلی) جنوب غربی آن قرار دارد. در اوایل دهه ۱۹۰۰، بندر فولرتون یک ایستگاه زمستانی محبوب برای کشتی‌های صید نهنگ آمریکایی و اسکاتلندی و یک مرکز تجاری میان اینوئیت‌ها و شکارچیان جنوبی نهنگ بود. در سپتامبر ۱۹۰۳، نخستین پاسگاه پلیس سواره‌نظام شمال غرب در کیپ فولرتون مستقر شد تا هم حاکمیت کانادا را تثبیت کند و هم به مدیریت مجوزهای شکار نهنگ، جمع‌آوری عوارض گمرکی، کنترل مشروبات الکلی و حفظ نظم بپردازد. | ## بخش 2: کیپ فولرتون | کومر پس از آنکه کشتی قبلی‌اش، «ایرا» (Era)، در سال ۱۹۰۶ در نزدیکی نیوفاندلند غرق شد، فرماندهی گیفورد را بر عهده گرفته بود. کومر دو زمستان، بین سال‌های ۱۹۱۰ تا ۱۹۱۲، را در حالی که در یخ‌های کیپ فولرتون گیر افتاده بود سپری کرد؛ او در این مدت ضبط‌های صفحه گرامافون (با دستگاه فونوگراف) از اینوئیت‌های محلی تهیه کرد و فولکلور و افسانه‌های «ایلوئیلیرمیوت‌های» شبه‌جزیره آدلاید در خلیج هادسون را گردآوری نمود. از سال ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۹، کاپیتان جورج کلیولند (۱۸۷۱–۱۹۲۵) تحت استخدام پوست‌فروشی به نام «اف.ان. | ## بخش 3: کیپ فولرتون | در سال ۱۹۱۹، هادسونز بی کمپانی این مرکز را به دست آورد و کلیولند آن را به ریپولس بِی (ناوجات امروزی) منتقل کرد. همچنین در سال ۱۹۱۹ بود که کاپیتان جورج کومر اسکونر خود، «فین‌بک»، را در کیپ فولرتون به گل نشاند؛ این آخرین سفر قطبی او به شمالگان او بود. در سال ۱۹۲۴، یک کارگاه نجاری قدیمی و یک ساختمان فرعی از بقایای پاسگاه کیپ فولرتون برچیده شدند و الوارهای آن‌ها به چسترفیلد اینلت فرستاده شد. | ## جمع‌بندی | در زمستان ۱۹۴۰–۱۹۴۱، «آسایشگاه‌های متروکه پلیس در بندر فولرتون» همچنان به عنوان پناهگاهی برای مسافران مورد استفاده قرار می‌گرفتند.
موضوع مقاله: دریاچه تارسار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دریاچه تارسار | مقدمه: دریاچه تارسار یا تار سار یک دریاچه بادامی‌شکل و الیگوتروف آلپی است که در ناحیه اننتناگ در جامو و کشمیر واقع شده است. | ## بخش 1: دریاچه تارسار | کوتاه‌ترین مسیر برای رسیدن به آن، از سورفراو گاندربل است، اما این مسیر دارای زمینی دشوار است. سایر مسیرهای پیاده‌روی به دریاچه از مناطق جنگلی لیدروات و ناگابران در جنوب کشمیر می‌گذرند. جغرافیا قله‌های کوه کلاهوی در شرق، حدود ۲۰ کیلومتر دورتر، بر دریاچه تارسار اشراف دارند. این دریاچه توسط کوهی با حداقل ارتفاع قله از دریاچه دیگری به همین ماهیت به نام دریاچه مارسار که در مجاورت پارک ملی داچیگام قرار دارد، جدا می‌شود. در قرن شانزدهم، یوسف شاه چک، فرمانروای کشمیر، در شعری که برای معشوق خود سرود، به این دو دریاچه اشاره کرده است: آب دریاچه تارسار توسط جریان خروجی آن تخلیه شده و در لیدروات، در ۱۵ کیلومتری شرق، به رود لیدر می‌ریزد. لیدروات به عنوان نزدیک‌ترین سکونتگاه فصلی، در مسیر پیاده‌روی به دریاچه از آرو، پاهالگام قرار دارد. | ## بخش 2: دریاچه تارسار | در مقابل، دریاچه مارسار تخلیه شده و آب آن در جهت مخالف دریاچه تارسار جریان می‌یابد. گیاهان و جانوران در طول زمستان، دریاچه تارسار یخ می‌زند و پوشیده از برف سنگین می‌شود؛ حتی در تابستان نیز یخ‌های شناور در آن دیده می‌شود. در طول تابستان، کلنی‌های زادآوری از پرندگان مهاجر از جمله غازهای سرنوک، هماها، زاغچه‌های بلندپرواز، عقاب‌های طلایی هیمالیا، گنجشک دارچینی و بلبل سیاه دیده می‌شوند. حوضه تارسار و پارک ملی داچیگام همجوار یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های گوزن قرمز کشمیری (هنگول)، بز کوهی، آهوی ختن، پلنگ برفی، خرس قهوه‌ای هیمالیا و در ارتفاعات بالاتر، مارموت طلایی است. مسیر دسترسی دریاچه تارسار فقط در طول تابستان و ترجیحاً از ژوئن تا اواسط سپتامبر قابل دسترسی است. می‌توان از سرینگر از طریق جاده‌ای به طول ۱۰۲ کیلومتر که از اننتناگ و پاهالگام به کمپینگ آرو منتهی می‌شود، به دریاچه رسید. | ## بخش 3: دریاچه تارسار | چمنزار آلپی لیدروات در نقطه میانی مسیر دو روزه پیاده‌روی به دریاچه قرار دارد و عمدتاً به عنوان کمپ اصلی برای بیشتر کوهنوردان استفاده می‌شود. مسیر جایگزین دیگری از گاندربل و نقطه شروع پیاده‌روی در سورفراو در دره سند می‌گذرد. با توجه به شیب تند مسیر، بهتر است از مسیر آرو-لیدروات به دریاچه نزدیک شد و از طریق مسیر سورفراو-دره سند بازگشت. در این مسیر، کوهنوردان ممکن است بخش بالایی و نالای روستای سورفراو (سوراف راو) را ببینند. | ## جمع‌بندی | مسیر قابل دسترسی دیگری به تارسار و مارسار، منطقه‌ای به نام ناگا-بارن از طریق ترال است.
موضوع مقاله: کشتار هاوزن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کشتار هاوزن | مقدمه: کشتار هاوزن (همچنین با املای هاوزین یا هاوذین) کشتاری بود که توسط نیروهای درگ (حکومت نظامی وقت) در اتیوپی در ۲۲ ژوئن ۱۹۸۸ و در جریان جنگ داخلی اتیوپی انجام شد. | ## بخش 1: کشتار هاوزن | نیروهای نظامی این حمله را با ادعای تجمع هزاران نفر از نیروهای جبهه آزادی‌بخش خلق تیگرای (TPLF) در هاوزن توجیه کردند. | ## بخش 2: کشتار هاوزن | علاوه بر قربانیان انسانی، گزارش شده است که شترها نیز هدف قرار گرفتند، زیرا شورشیان از آن‌ها برای حمل اسلحه و تدارکات استفاده می‌کردند. | ## بخش 3: کشتار هاوزن | به گفته آرقاوی برهه، از رهبران پیشین جبهه آزادی‌بخش خلق تیگرای، این حمله با دستور، یا حداقل با اجازه ضمنی، لگسه آسفاو، فرمانده نیروهای مسلح در تیگرای انجام شد. | ## جمع‌بندی | در سال ۲۰۰۸، پنج تن از مقامات عالی‌رتبه نظامی رژیم درگ توسط دادگاهی در اتیوپی به دلیل نقششان در کشتار هاوزن به اعدام محکوم شدند؛ با این حال، در سال ۲۰۱۱، این احکام به حبس ابد تخفیف داده شدند.
موضوع مقاله: کیدوش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کیدوش | مقدمه: فرد باید با خودداری از ۳۹ دسته فعالیت ممنوعه در شبات، آن را «نگهداری» کند و باید با انجام تمهیدات ویژه برای این روز، و به ویژه از طریق مراسم کیدوش، آن را «به یاد داشته باشد». | ## بخش 1: کیدوش | بنابراین، خواندن کیدوش قبل از غذا در شبات و اعیاد یهودی، فرمانی از تورات است (همانطور که در تورات شفاهی توضیح داده شده است). با این حال، می‌توان با خواندن ماآریو شبات، که به تقدس این روز نیز اشاره دارد، به این فرمان کتاب مقدس نیز عمل کرد. خواندن کیدوش قبل از وعده غذایی صبحگاهی در شبات و اعیاد، الزامی با منشأ خاخامی است. کیدوش معمولاً در سومین وعده غذایی شبات خوانده نمی‌شود، اگرچه ابن میمون معتقد بود که در این وعده غذایی نیز باید شراب نوشیده شود. تلمود استفاده از آب انگور تازه تخمیر نشده را برای مصارف مذهبی مجاز می‌داند.Bava Batra 97b در حالی که قوانین بعدی ترجیح شراب را ابراز کرده‌اند، جوامع سنتی و ارتدکس عموماً استفاده از آب انگور را به جای شراب برای دعا و مناسک مجاز می‌دانند. | ## بخش 2: کیدوش | در عصر جمعه، ممکن است کیدوش بر سر نان خالا خوانده شود؛ دعای خیر برای نان، جایگزین دعای خیر برای شراب می‌شود. در این صورت، آیین طهارت در یهودیت که معمولاً قبل از صرف خالا انجام می‌شود، قبل از خواندن کیدوش انجام می‌شود. برخی از جوامع اشکنازی، به ویژه یهودیان آلمانی و یهودیان مجارستانی، حتی اگر شراب وجود داشته باشد، از این روش پیروی می‌کنند. متن کیدوش عصر جمعه با بخشی از پیدایش ۲: ۱-۳ آغاز می‌شود، به عنوان گواهی بر خلقت جهان توسط خدا و پایان کار در روز هفتم. برخی از مردم در طول تلاوت این آیات تورات می‌ایستند (حتی اگر برای کیدوش بنشینند)، زیرا طبق قانون یهود، شهادت باید در حالت ایستاده داده شود. | ## بخش 3: کیدوش | بسته به سنت‌های اجتماعی و خانوادگی، آداب و رسوم مختلفی در مورد نشستن یا ایستادن هنگام خواندن کیدوش وجود دارد. برخی از یهودیان حسیدی و سفاردی، جمعه شب، قبل از کیدوش، مقدار کمی آب در شراب می‌ریزند. این کار یا برای بزرگداشت رسم قدیمی «مخلوط کردن شراب» در روزگاری که شراب آنقدر قوی بود که بدون رقیق کردن نمی‌شد نوشیده شود، یا برای القای خاصیت رحمت به شراب که نماد آن آب است، انجام می‌شود. از آنجایی که کیدوش صبح شبات، بیشتر از آنکه از نظر کتاب مقدس اجباری باشد، از نظر خاخام‌ها اجباری است، جایگاه کمتری نسبت به کیدوش عصر جمعه دارد. نام آن اولین بار در تلمود ذکر شده است، نسخه‌های مختلفی برای کیدوش در صبح روز شنبه وجود دارد و عموماً کوتاه‌تر از کیدوش عصر جمعه است. | ## جمع‌بندی | با این حال، آداب و رسوم بسیار متنوعی در مورد اینکه کدام آیه خوانده شود وجود دارد و در برخی جوامع اصلاً هیچ آیه‌ای خوانده نمی‌شود.
موضوع مقاله: کاندیس آلکورتا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کاندیس آلکورتا | مقدمه: Alcorta) پژوهشگر و انسان‌شناس فرگشتی آمریکایی است که به دلیل پژوهش‌هایش در زمینه روان‌شناسی فرگشتی دین و نقش آیین‌های مذهبی در تکامل اجتماعی انسان شناخته می‌شود. | ## بخش 1: کاندیس آلکورتا | فعالیت‌های علمی تمرکز اصلی پژوهش‌های آلکورتا بر روی تعامل میان سیستم‌های عصبی، احساسات و آیین‌های مذهبی است. او به همراه ریچارد سوسی، نظریات مهمی را در مورد «سیگنال‌دهی پرهزینه» و چگونگی تثبیت همکاری‌های اجتماعی از طریق مناسک مذهبی ارائه داده است. او معتقد است که آیین‌های مذهبی، به ویژه در دوران بلوغ، باعث شرطی‌شدن مغز نسبت به نمادهای مقدس می‌شوند و از این طریق انسجام گروهی را افزایش می‌دهند. او همچنین در پروژه‌های متعددی به بررسی رابطه میان باورهای مذهبی و کاهش آسیب‌های اجتماعی در نوجوانان پرداخته و نشان داده است که چگونه ساختارهای مذهبی به عنوان یک «انطباق فرگشتی» برای مقابله با استرس‌های محیطی عمل می‌کنند. | ## بخش 2: کاندیس آلکورتا | دیدگاه‌ها و نظریات نظریات آلکورتا بر پایه این پرسش استوار است که چرا رفتارهای مذهبی (که اغلب پرهزینه و زمان‌بر هستند) در طول فرایند فرگشت حفظ شده‌اند. آیین‌های مذهبی و شرطی‌شدن عصبی آلکورتا معتقد است آیین‌های مذهبی صرفاً سنت‌های اجتماعی نیستند، بلکه ابزارهای بیولوژیکی برای «شرطی‌شدن احساسی» هستند. او استدلال می‌کند که انجام مناسک مذهبی در دوران نوجوانی، سیستم پاداش مغز را با نمادهای مقدس پیوند می‌زند. این فرایند باعث می‌شود که مفاهیم انتزاعی مذهبی برای فرد به واقعیت‌های احساسیِ غیرقابل‌انکار تبدیل شوند که در زمان بحران، مانع از فروپاشی روانی و اجتماعی او می‌گردند. | ## بخش 3: کاندیس آلکورتا | دین به عنوان انطباق فرگشتی با استرس از نظر آلکورتا، دین یک «سیستم دفاعی فرگشتی» در برابر استرس‌های محیطی است. پژوهش‌های او نشان می‌دهد که نوجوانانی که در محیط‌های مذهبی رشد می‌کنند، به دلیل وجود ساختارهای نمادین و حمایت‌های آیینی، نرخ کمتری از اختلالات اضطرابی و رفتارهای پرخطر را نشان می‌دهند. همکاری و سیگنال‌دهی پرهزینه او در همکاری با ریچارد سوسی، بر این باور است که مناسک سخت و دشوار مذهبی (مانند روزه‌داری یا آیین‌های بلوغ) به عنوان «سیگنال‌های صادقانه» عمل می‌کنند. | ## جمع‌بندی | این آیین‌ها ثابت می‌کنند که فرد به ارزش‌های گروه متعهد است؛ امری که از ورود «مفت‌سواران» (کسانی که از مزایای گروه استفاده می‌کنند اما هزینه نمی‌دهند) جلوگیری کرده و انسجام گروه را برای بقا در رقابت‌های فرگشتی تضمین می‌کند.
موضوع مقاله: پاتریک مک‌نامارا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پاتریک مک‌نامارا | مقدمه: پاتریک مک‌نامارا (؛ زادهٔ ) عصب‌پژوه و روان‌شناس فرگشتی آمریکایی است که به دلیل پژوهش‌های پیشگامانه در زمینه عصب‌شناسی دین و بررسی ریشه‌های بیولوژیک تجربیات مذهبی شناخته می‌شود. | ## بخش 1: پاتریک مک‌نامارا | او هم‌اکنون استاد نورولوژی در دانشکده پزشکی دانشگاه بوستون و از ویراستاران ارشد مجموعه سه جلدی «دین، مغز و رفتار» است . دستاوردهای علمی تمرکز اصلی مک‌نامارا بر نقش لوب پیشانی و سیستم‌های دوپامینرژیک مغز در شکل‌گیری باورها و مناسک مذهبی است. | ## بخش 2: پاتریک مک‌نامارا | او در کتاب شاخص خود با عنوان «عصب‌شناسی تجربه مذهبی»، استدلال می‌کند که دین به عنوان یک ابزار تکاملی برای انسجام بخشیدن به شخصیت و «منِ انسانی» (Self) عمل کرده است. از نظر او، فرآیندهای مذهبی با تقویت عملکردهای اجرایی مغز، به انسان در مهار تکانه‌ها و افزایش همکاری‌های اجتماعی کمک کرده‌اند . | ## بخش 3: پاتریک مک‌نامارا | ## جمع‌بندی | او همچنین پژوهش‌های گسترده‌ای در مورد تکامل خواب و رؤیا انجام داده و معتقد است که تجربیات رؤیا در دوران پیش‌ازتاریخ، یکی از بسترهای اولیه برای شکل‌گیری مفهوم روح و موجودات مافوق‌طبیعی در ذهن اجداد انسان بوده است.
موضوع مقاله: شاهزاده دوک‌هونگ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاهزاده دوک‌هونگ | مقدمه: شاهزاده دوک‌هونگ با نام اصلی وانگ هه ، سومین پسر پادشاه چونگ‌سون گوریو بود که بعدها به عنوان مدعی سلطنت گوریو با حمایت مغولان مطرح شد. | ## بخش 1: شاهزاده دوک‌هونگ | پس از آن‌که پادشاه گونگ‌مین، برادرزادهٔ ناتنی او، به تخت پادشاهی گوریو رسید، شاهزاده دوک‌هونگ گوریو را ترک کرد و در دادو، پایتخت دودمان یوآن، ساکن شد. از آن زمان، او با نام مغولی خود، تاش تمور (塔思帖木兒) نیز شناخته می‌شد که در خوانش چینی–کره‌ای به صورت تاپساچوپموکا نوشته می‌شد. او در مقطعی از زندگی خود به آیین بودایی گروید و راهب شد، اما بعدها زندگی غیرروحانی را از سر گرفت. | ## بخش 2: شاهزاده دوک‌هونگ | دودمان یوآن، تحت نفوذ امپراتریس کی و برادرش کی چول، کوشید پادشاه گوریو، گونگ‌مین، را از سلطنت برکنار کند. بلافاصله پس از آن‌که گونگ‌مین، کی چول — رهبر جناح طرفدار یوآن — را اعدام کرد، امپراتریس کی گونگ‌مین را خلع و وانگ هه را به عنوان پادشاه جدید اعلام کرد و برادرزاده‌اش کی سام‌بونو را ولیعهد نامید. در سال ۱۳۶۴ میلادی، وانگ هه با نیرویی متشکل از ۱۰٬۰۰۰ سرباز یوآن، تحت فرماندهی ژنرال چوی یو ، برای حمله به گوریو حرکت کرد، اما در برکنار کردن پادشاه گونگ‌مین ناکام ماند. | ## بخش 3: شاهزاده دوک‌هونگ | پس از عبور از رود یالو، سپاه او به دست نیروهای گوریو به رهبری چوی یونگ و یی سونگ گه شکست خورد و شاهزاده دوک‌هونگ ناچار به عقب‌نشینی و بازگشت به یوآن شد. | ## جمع‌بندی | امپراتور دودمان یوآن پس از آگاهی از این شکست، او را به ۱۰۷ ضربه گون‌جانگ (곤장 107대) محکوم کرد و سپس از قلمرو یوآن تبعید نمود.
موضوع مقاله: شاهدخت نوگوک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # شاهدخت نوگوک | مقدمه: شاهدخت اعظم نوگوک (؛ درگذشتهٔ ۸ مارس ۱۳۶۵) که با نام‌های ملکه این‌دوک (인덕왕후؛ 仁德王后) و در دوران سلطنت ناپسری‌اش پادشاه وو گوریو با عنوان ملکه مادر این‌دوک (인덕태후؛ 仁德太后) نیز شناخته می‌شد، از اعضای خاندان امپراتوری دودمان یوآن بود. | ## بخش 1: شاهدخت نوگوک | زندگی‌نامه شاهدخت نوگوک که در آینده به این نام شناخته شد، با نام بوداشیری زاده شد. او از اعضای طایفهٔ حاکم بورجیگین در دودمان یوان و از نوادگان نسل پنجم قوبلای خان بود. ازدواج نوگوک در چارچوب سیاستی انجام شد که قوبلای خان بنیان نهاده بود؛ بر اساس این سیاست، زنان خاندان امپراتوری یوان با شاهزادگان گوریو ازدواج می‌کردند تا برتری و نفوذ یوان بر شبه‌جزیره کره حفظ شود. | ## بخش 2: شاهدخت نوگوک | زمانی که پادشاه گونگ‌مین استقلال گوریو را از سلطهٔ یوان بازگرداند، نوگوک از سرزمین مادری خود روی گرداند و با پشتیبانی از همسرش، جایگاه ویژه‌ای در قلب و زندگی او یافت. سرانجام، بوداشیری پانزده سال پس از ازدواج باردار شد، اما در سال ۱۳۶۵ بر اثر عوارض ناشی از زایمان درگذشت. پس از مرگ او، گفته می‌شود که پادشاه گونگ‌مین به‌شدت اندوهگین شد و نسبت به امور سیاسی بی‌اعتنا گردید. | ## بخش 3: شاهدخت نوگوک | او ادارهٔ بسیاری از امور مهم کشور را به راهبی بودایی به نام پیون‌جو سپرد؛ فردی که بعدها در سال ۱۳۷۱ اعدام شد. | ## جمع‌بندی | سرانجام خودِ گونگ‌مین نیز در سال ۱۳۷۴ در خواب، به دست هونگ ریون ، چوی مان سِنگ و چند تن دیگر به قتل رسید.
موضوع مقاله: گلوسا اوردیناریا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گلوسا اوردیناریا | مقدمه: این مجموعه در بستر احیای مطالعات حقوق رومی در اروپای قرون وسطی و به‌ویژه در فضای دانشگاهی بولونیا شکل گرفت و به‌تدریج به مرجع اصلی فهم، آموزش و کاربرد حقوق رومی بدل شد. | ## بخش 1: گلوسا اوردیناریا | در دوره‌ای که متون ژوستینیانی پس از قرن‌ها دوباره در دسترس حقوقدانان اروپایی قرار گرفت، ابهام‌های زبانی، تعارض‌های درونی و فاصلهٔ تاریخی این متون با واقعیت‌های اجتماعی زمانه، نیاز به تفسیر را اجتناب‌ناپذیر ساخت. حقوقدانانی که بعدها به «گلاساطورها» شهرت یافتند، با نگارش توضیحاتی کوتاه در حاشیه یا میان سطور متن اصلی، کوشیدند مفاهیم حقوق رومی را روشن، سازگار و قابل استفاده کنند. | ## بخش 2: گلوسا اوردیناریا | او با گردآوری، پالایش و هماهنگ‌سازی آثار گلاساطورهای پیشین، مجموعه‌ای فراهم کرد که از حیث تفسیری اقتدار یافت. این حواشی نه در پی قانون‌گذاری جدید، بلکه در پی رفع ابهام، جمع میان متون متعارض و ایجاد انسجام مفهومی بودند. | ## بخش 3: گلوسا اوردیناریا | بدین‌سان، گلوسا به‌جای دگرگون کردن متن قانون، شیوهٔ فهم آن را تثبیت و هدایت می‌کرد. هرچند از سده‌های بعدی جریان‌هایی مانند پست‌گلاساطورها رویکردهای تحلیلی‌تری ارائه کردند، اما اقتدار گلوسا اوردیناریا برای قرن‌ها حفظ شد. | ## جمع‌بندی | از منظر تاریخ حقوق، این مجموعه حلقهٔ واسط میان حقوق رومی باستان و نظام‌های حقوقی اروپای متأخر به‌شمار می‌آید.
موضوع مقاله: کی چول | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کی چول | مقدمه: کی چول (؛ درگذشتهٔ ۱۶ ژوئن ۱۳۵۶) که با نام مغولی بایان بوکا نیز شناخته می‌شد، از چهره‌های سیاسی و اشراف برجسته در اواخر دورهٔ گوریو بود. | ## بخش 1: کی چول | پس از آن‌که خواهر کوچک‌ترش، امپراتریس کی — همسر طغون تیمور — پسری به دنیا آورد، کی چول به لقب شاهزادهٔ داخلی دوک‌سونگ مفتخر شد. | ## بخش 2: کی چول | کی چول از سوی دودمان یوآن به منصبی دولتی گماشته شد و در سال ۱۳۴۰ به مقام دا سیتو یا وزیر اعظم آموزش منصوب گردید. | ## بخش 3: کی چول | از آن‌جا که طایفهٔ هِنگ‌جو کی در گوریو به عنوان خاندانی قدرتمند شناخته می‌شد، کی چول در دوران اقامتش در یوآن از رفتاری ممتاز برخوردار بود و حتی در برخی موارد جایگاهی هم‌تراز با پادشاه گوریو داشت. | ## جمع‌بندی | در ۱۶ ژوئن ۱۳۵۶، کی چول به دعوت مستقیم پادشاه گونگ‌مین در ضیافتی درباری شرکت کرد؛ اما به محض ورود به کاخ، پادشاه او و کوان گیوم — که هر دو از اعضای جناح طرفدار یوآن بودند — را به توطئه و خیانت متهم کرد.