موضوع مقاله: جنگنده نسل چهارم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جنگنده نسل چهارم | مقدمه: این هواگردها تقریباً از سال ۱۹۸۰ تا به امروز در حال خدمت هستند و نمادی از کلیات طراحی جنگنده‌ها در دهه ۱۹۷۰ هستند. | ## بخش 1: جنگنده نسل چهارم | طراحی‌های نسل چهارم به شدت تحت تأثیر تجربیات و آموخته‌های تولید و طراحی نسل‌های قبلی هواپیماهای رزمی است. موشک‌های دوربرد هوابه‌هوا که در ابتدا تصور می‌شد داگ‌فایت کردن را منسوخ می‌کنند، تأثیری کمتر از حد انتظار داشته و تأکید بر قابلیت مانورپذیری جنگنده‌ها مجدداً اهمیت یافت. هزینه‌های رو به رشد هواپیماهای نظامی به‌طور کلی و موفقیت آشکار هواپیماهایی مانند اف-۴ فانتوم ۲، باعث محبوبیت جنگنده‌های چندمنظوره در کنار پیشرفت‌های بعدی، منجر به ظهور جنگنده‌های نسل چهارم گردید. جایگزینی سیستم‌های اویونیک آنالوگ، که برای فعال کردن عملیات هدایت پرواز برقی مورد نیاز بود، به یک نیاز اساسی تبدیل شد و سیستم‌های کامپیوتری آنالوگ قدیمی در نیمهٔ دوم دهه ۱۹۸۰ با سیستم‌های کنترل پرواز دیجیتال جایگزین شدند.Hoh, Roger H. پیشرفت بیشتر میکروکامپیوترها در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، امکان ارتقاء سریع تجهیزات اویونیکی را در طول عمر فعال این جنگنده‌ها فراهم کرد که شامل ارتقاء سیستم‌هایی مانند آرایه اسکن الکترونیکی فعال (AESA) و جستجو و ردیابی فروسرخ (IRST) بود. نمونه‌هایی از جنگنده‌های نسل ۴٫۵ عبارت‌اند از سوخو-۳۰ / سوخو-۳۴ / سوخو-۳۵، چنگدو جی-۱۰، میگ-۳۵، کی‌اف-۲۱، یوروفایتر تایفون، داسو رافال، گرومن اف-۱۴ تام‌کت، ساب ۳۹ گریپن، اف/ای-۱۸ سوپر هورنت، اف-۱۵ئی استرایک ایگل، اف-۱۶ فایتینگ فالکن جی‌اف-۱۷ تاندر و میتسوبیشی اف ۲. ویژگی‌ها کارایی جنگنده‌های جت برتر نسل سوم (مثلا اف-۴ فانتوم ۲ و میگ-۲۳) در استفاده به‌عنوان هواگرد رهگیر، تنها با تأکید بر قابلیت مانور، طراحی شده بودند. در جنگنده‌های نسل ۴، نیز قدرت مانورپذیری و توانایی داگ‌فایت، اهمیت زیادی پیدا کرد. | ## بخش 2: جنگنده نسل چهارم | جنگنده‌های نسل چهارم اولیه مانند مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ ایگل و گرومن اف-۱۴ تام‌کت، دارای سیستم هیدرولیک پرواز الکترومکانیکی بودند. این فناوری، در ادامه برای پرواز رو به جلو برای سایر جنگنده‌ها و جهت افزایش مانورپذیری توسعه داده شد. نخستین هواگرد ثابت‌بالکه قابلیت مانور پیشرفته را به این روش نشان داد، سوخو-۲۷ بود و این هواپیما، جهت‌دهی رانش را به‌صورت عمومی به نمایش گذاشت. هواپیماهای فعلی دارای این قابلیت، مانند اف-۲۲ رپتور، دارای نازل‌هایی در یک جهت هستند."MiG-35". ایالات متحده نیز در حال بررسی تطبیق این فناوری برای اف-۱۶ و مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ اس‌تی‌اوال/ام‌تی‌دی بود، اما تا زمان ورود جنگنده‌های نسل پنجم، آن را معرفی نکرد. پرواز ابرپیمایشی یا سوپرکروز، توانایی یک هواپیمای جت برای پرواز با سرعت فراصوت، بدون استفاده از پس‌سوز است. حفظ سرعت فراصوت، بدون استفاده از پس‌سوز، باعث صرفه‌جویی در مقادیر زیادی سوخت شده و برد و استقامت و پایداری جنگنده را تا حد زیادی افزایش می‌دهد. به‌عنوان مثال، اف-۱۵سی ایگل که اولین بار در سال ۱۹۷۸ تولید شد، در سال ۲۰۰۷ به‌روزرسانی‌هایی مانند رادار AESA و سیستم تعبیه‌شده بر روی کلاه مشترک را دریافت کرد و قرار است که این جنگنده، تا سال ۲۰۴۰ در خدمت نگه داشته شود. | ## بخش 3: جنگنده نسل چهارم | ایالات متحده اولین اف-۱۵سی‌های اصلاح شدهٔ خود را مجهز به رادارهای آرایه اسکن الکترونیکی فعال AN/APG-63(V)2"U.S. که فاقد قطعات متحرک هستند و قادر به پرتاب و فرستادن پرتوهای بسیار قوی‌تر و اسکن‌های سریع تر هستند، وارد میدان کرد. این سیستم به سوپر هورنت‌های بلوک ۶۰ (نوع صادراتی) و اف-۱۶ نیز معرفی شد و برای جنگنده‌های آمریکایی آینده مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در پاسخ به تأکید روزافزون آمریکا بر طراحی جنگنده‌های رادارگریز، روسیه به ساخت حسگرهای جایگزین، روی آورد. سیستم جستجو و ردیابی فروسرخ (IRST) برای نخستین بار، در دهه ۱۹۶۰، برای کشف و ردیابی اهداف هوایی، در جنگنده‌های آمریکایی مک‌دانل اف-۱۰۱ وودو و کانویر اف-۱۰۲ دلتا دگر معرفی شد. در طول دهه ۱۹۷۰، فناوری‌های اولیهٔ رادارگریزی، منجر به ساخت هواپیمای تهاجم زمینی لاکهید اف-۱۱۷ نایت‌هاوک شد. جی‌اف-۱۷ تاندر محصول مشترک پاکستان و چین و چنگدو جی-۱۰ چینی از یک ورودی مافوق صوت بدون انحراف استفاده می‌کنند، در حالی که در تولید جنگندهٔ هال تجاس ساخت هند، از پلیمر تقویت شده با الیاف کربن (CFC) استفاده می‌شود. | ## جمع‌بندی | جنگندهٔ آی‌ای‌آی لاوی، ساخت اسرائیل نیز، از یک کانال اس استفاده می‌کند که انعکاس امواج راداری را کاهش دهد.