موضوع مقاله: بیت شنه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیت شنه | مقدمه: این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و در مرحله دوم عملیات دانی در ۱۵ ژوئیه ۱۹۴۸ تخلیه و ویران شد. | ## بخش 1: بیت شنه | این روستا بر فراز تپه‌ای به بلندای نزدیک به ۲۳۰ متر از سطح دریا در پایه‌های غربی بلندی‌های رام‌الله بنا شده بود. خانه‌های روستا از خشت و سنگ ساخته شده و به‌هم چسبیده بودند و نقشه کلی روستا شکل هلالی داشت. ریشه‌شناسی نام بیت شنّا یک جای‌نام آرامی است که به معنای «خانه صخره» (šn') می‌باشد. در وقف‌نامه‌های سده شانزدهم میلادی، گونه‌ای کمیاب از این نام به صورت «بیت الشنّارة» (Bēt iš-šunnāra) نیز ثبت شده که معنای آن «جایگاه گربه» یا «جایگاه کبک» است. دو خرابه باستانی در غرب و شمال شرقی روستا قرار داشتند که در آن‌ها پی‌های کلیسا و ساختمان‌های دیگری شناسایی شده بود. دوره عثمانی بیت شنه در سال ۱۵۱۷ میلادی همراه با تمامی سرزمین فلسطین به امپراتوری عثمانی ضمیمه شد. خاصگی خرم سلطان، همسر برگزیده سلیمان یکم، درآمد مالیاتی این روستا را به عمارت خاصکی سلطان در بیت‌المقدس وقف کرد. در سال ۱۵۹۶ میلادی، نام این روستا در دفترهای مالیاتی عثمانی به صورت «بیت سنّه» ثبت شده و در ناحیه (نحیه) رمله از لوای غزه جای داشت. ساکنان مالیات ثابتی به میزان ۲۵ درصد بر فرآورده‌های کشاورزی شامل گندم، جو، محصولات تابستانی، تاکستان‌ها، درختان میوه، بزها و کندوهای عسل می‌پرداختند. | ## بخش 2: بیت شنه | در سال ۱۸۳۸ میلادی، ادوارد رابینسون در بررسی‌هایش از این مکان با نام «بیت شنّا» یاد کرد و آن را ویرانه یا متروک توصیف نمود. در سال ۱۸۸۳ میلادی، پیمایش غرب فلسطین وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین در محل «بیت شنّا» از «ردپای ویرانه‌ها و سنگ‌های تراشیده» گزارش داد. در آغاز سده بیستم، ساکنانی از روستای بیت سوریک در این مکان اسکان یافتند و بیت شنه را به‌عنوان روستایی وابسته به زادگاه خود بنیاد نهادند. دوره قیمومت بریتانیا در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقام‌های قیمومت بریتانیا انجام شد، جمعیت بیت شنه ۸ تن و همگی مسلمان بودند. در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت این روستا به همراه سلبیت مجموعاً ۴۰۶ تن بود که همه مسلمان بودند و در ۷۱ خانه زندگی می‌کردند. بر پایه آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۲۱۰ تن مسلمان بود و مساحت زمین‌هایش ۳٬۶۱۷ دونوم بود. از این میان، ۴۴ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۸۶۵ دونوم به کشت غلات و ۲٬۷۰۸ دونوم زمین غیرقابل کشت اختصاص داشت. جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن بیت شنه در ۱۵ تا ۱۶ ژوئیه ۱۹۴۸ در پی حمله نظامی نیروهای یه‌شو در مرحله دوم عملیات دانی تخلیه شد. نزدیک‌ترین شهرک، شعلویم بود که بر زمین‌های روستای ویران‌شده سلبیت در سال ۱۹۵۱ بنا شده بود. | ## بخش 3: بیت شنه | در سال ۱۹۹۲، وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «آوار سنگی خانه‌های پیشین سراسر محل روستا را پوشانده‌است. درختان بزرگ توت، زیتون و بادام در میان آوارها می‌رویند و بیشتر محل را پوشش گیاهی وحشی فرا گرفته‌است. در دامنه تپه در شرق روستا، اتاقی با دیوارهای سنگی هنوز برپاست و درختان میوه در اطراف آن می‌رویند.» جغرافیا روستای بیت شنه بر فراز تپه‌ای به ارتفاع نزدیک به ۲۳۰ متر از سطح دریا و در پایه‌های غربی بلندی‌های رام‌الله واقع بود. زمین‌های کشاورزی روستا بین هموار و موج‌دار متغیر بود و دیمی (وابسته به بارش) بودند. باغ‌ها و بوستان‌های درختان میوه‌دار بیشتر در جهت‌های شمال شرقی، غربی و جنوب غربی روستا گسترده بودند. در بخش شمالی روستا آب‌انباری برای آب آشامیدنی، مقام شیخ الشناوی و خرابه‌ای به نام «ام الصور» وجود داشت. روستا از راه‌های خاکی به روستاهای عربی پیرامون مانند سلبیت، برفیلیه، الکنیسه، عنابه و عمواس ارتباط داشت و نزدیک به ۵ کیلومتر با روستای القباب که بر سر راه بیت‌المقدس–یافا قرار داشت فاصله داشت. | ## جمع‌بندی | در سال ۱۹۹۸ شمار آوارگان فلسطینی‌ای که خانواده‌هایشان به این روستا تعلق داشتند نزدیک به ۱٬۴۹۶ تن برآورد شد.