موضوع مقاله: آموزش در رومانی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در رومانی | مقدمه: این نظام از سوی وزارت آموزش ملی رومانی سامان‌دهی و اجرا می‌شود و هر مرحله از آن ساختار سازمانی و قوانین و دستورالعمل‌های ویژه خود را دارد. | ## بخش 1: آموزش در رومانی | مهدکودک برای کودکان زیر پنج سال اختیاری است؛ اما آموزش اجباری معمولاً از سن چهار سالگی با سال دوم مهدکودک آغاز می‌شود که برای ورود به دبستان الزامی است. تحصیلات اجباری تا پایه دوازدهم، که با سن هجده یا نوزده سالگی همخوانی دارد، ادامه می‌یابد. چرخه آموزشی مدرسه‌ای در پایه دوازدهم به پایان می‌رسد، زمانی که دانش‌آموزان آزمون باکالورئا (دیپلم دبیرستان رومانی) را می‌گذرانند. افزون بر نظام رسمی آموزشی، که اخیراً بخش خصوصی معادل نیز به آن افزوده شده، نظامی از تدریس خصوصی نیمه‌رسمی و غیررسمی نیز وجود دارد. در المپیاد جهانی ریاضی، این کشور با ۳۱۶ مدال کسب‌شده از سال ۱۹۵۹، رتبه ششم همه اعصار را داراست. همچنین در المپیاد جهانی انفورماتیک با ۱۰۷ مدال از سال ۱۹۸۹، باز هم رتبه ششم جهان را در اختیار دارد. به استثنای مهدکودک (پیش‌دبستانی) و آموزش عالی (دانشگاه)، بخش خصوصی حضور بسیار کمی در نظام آموزشی رومانی دارد. آموزش اجباری در رومانی در سده نوزدهم، در سال ۱۸۶۴، زیر فرمانروایی الکساندر یوآن کوزا برقرار شد؛ هنگامی که چهار سال مدرسه ابتدایی برای همه کودکان، فارغ از طبقه اجتماعی و جنسیت، رایگان و اجباری اعلام گشت. در دوران کمونیستی، این نظام از نظام آموزشی شوروی تأثیر پذیرفت (به‌ویژه در دهه ۱۹۵۰) و شامل تبلیغات سیاسی و ساعت‌هایی از کار فیزیکی اجباری برای دانش‌آموزان (معمولاً در کشاورزی) بود. تا آوریل ۲۰۱۳، حدود ۷٬۲۰۰ مدرسه در رومانی فعال بود، که در مقایسه با نزدیک به ۳۰٬۰۰۰ واحد در سال ۱۹۹۶ کاهش چشمگیری داشت. این کاهش عمدتاً به دلیل ادغام مدارس برای تشکیل مدارس بزرگ‌تر و کاهش بروکراسی بود. در همان سال، ۳٫۲ میلیون دانش‌آموز و پیش‌دبستانی در نظام آموزشی ثبت‌نام کرده بودند که ۵۰۰٬۰۰۰ نفر بیشتر از سال ۲۰۱۲ بود. ابتکار سنجش حقوق بشر (HRMI) نشان می‌دهد که رومانی تنها ۶۵٫۱٪ از آنچه بر پایه سطح درآمد کشور باید برای حق آموزش تحقق یابد را برآورده می‌کند. با احتساب سطح درآمد رومانی، این کشور ۴۸٫۵٪ از آنچه برای آموزش ابتدایی و ۸۱٫۶٪ از آنچه برای آموزش متوسطه ممکن است را تحقق داده‌است. در سال ۲۰۲۱، رومانی نرخ باسوادی بزرگسالان (۱۵ سال و بالاتر) را ۹۹٫۲٪ ثبت کرد (۹۹٫۰٪ برای مردان و ۹۹٫۳٪ برای زنان). در دوره ۱۹۹۰–۲۰۰۳، توجه اندکی به آموزش در رومانی مبذول شد و نسلی که در این دوره تحصیل کرد، به‌ویژه در میان جمعیت روما در مناطق روستایی، از آموزش ضعیف‌تری نسبت به نسل پیشین برخوردار بود و نرخ بی‌سوادی در این گروه بالاتر بود. در سال ۲۰۱۶، در ۹۷ دانشگاه رومانی جمعاً ۵۳۱٬۵۸۶ دانشجو ثبت‌نام کرده بودند که ۴۶۴٬۶۴۲ نفر از آن‌ها در مؤسسات دولتی بودند. ۷۶٫۳٪ از دانشجویان در مقطع کارشناسی، ۲۰٫۱٪ در مقطع کارشناسی ارشد و ۳٫۶٪ در مقطع دکتری تحصیل می‌کردند. آموزش اجباری در طول سده بیستم، مدت آموزش اجباری میان ۴ سال، ۷ سال، ۴ سال، ۷ سال، ۸ سال، ۱۰ سال و دوباره ۸ سال در نوسان بود. هنگامی که کمونیست‌ها در سال ۱۹۴۷ به قدرت رسیدند، آموزش اجباری ۷ ساله بود اما اجرا نمی‌شد. در ابتدا، رژیم کمونیستی آموزش اجباری را به ۴ سال کاهش داد اما با اجرای سختگیرانه‌تر. | ## بخش 2: آموزش در رومانی | در سال ۲۰۰۳، از طریق قانون شماره ۲۶۸/۲۰۰۳ که ماده ۶ قانون شماره ۸۴/۱۹۹۵ را اصلاح کرد، آموزش اجباری به ۱۰ سال افزایش یافت. این قانون پس از سال‌ها بحث سیاسی در مورد تعداد سال‌های آموزش اجباری و نحوه ساختاربندی آن به اجرا درآمد. با افزوده شدن سال پیش‌دبستانی آماده‌سازی به عنوان بخشی از آموزش اجباری ابتدایی در سال ۲۰۱۲، آموزش اجباری شامل ۵ سال مدرسه ابتدایی، ۴ سال دوره متوسطه/گیمنازیوم و ۲ سال دبیرستان/آموزش حرفه‌ای شد. در سال ۲۰۲۰، آخرین سال مهدکودک و دو سال آخر دبیرستان به آموزش اجباری اضافه شدند و مجموع آموزش اجباری به ۱۴ سال رسید. قانون ۲۰۱۱ در سال ۲۰۲۳ با قانون جدیدی جایگزین شد که یک سال دیگر به آموزش اجباری افزود؛ یعنی گروه میانی («گروپا میجلوچه») مهدکودک. همچنین بر اساس برنامه‌ریزی‌های قانون ۲۰۲۳، از سال ۲۰۳۰ گروه کوچک مهدکودک (کودکان ۳ تا ۴ سال) نیز اجباری خواهد شد. خدمات مهدکودک از یک مهدکودک به دیگری و از دولتی به خصوصی متفاوت است و ممکن است شامل آموزش زبان‌های خارجی (معمولاً انگلیسی، فرانسوی یا آلمانی)، مقدمه‌ای بر علوم رایانه، رقص و شنا و غیره باشد. بیشتر مهدکودک‌های دولتی در مناطق شهری سه نوع برنامه برای والدین پیشنهاد می‌دهند: برنامه کوتاه (معمولاً ۸ صبح تا ۱ بعدازظهر)، برنامه متوسط (معمولاً ۸ صبح تا ۳ بعدازظهر) و برنامه طولانی (معمولاً ۸ صبح تا ۵ یا ۶ بعدازظهر). در مناطق روستایی، بیشتر مهدکودک‌ها تنها برنامه کوتاه دارند و از کمبود بودجه و بی‌توجهی رنج می‌برند. شهریه معمول مهدکودک خصوصی بین ۴۰۰ تا ۱٬۶۰۰ لئوی رومانی در ماه است، در حالی که مهدکودک‌های دولتی شهریه دریافت نمی‌کنند. دبستان دوره ابتدایی شامل مدرسه ابتدایی (سال آماده‌سازی و چهارپایه بعدی) و سپس چهارپایه دیگر (پایه‌های ۵ تا ۸ دوره گیمنازیوم) است. بیشتر مدارس ابتدایی دولتی هستند؛ آمار وزارت آموزش نشان می‌دهد کمتر از ۲٪ از دانش‌آموزان ابتدایی در مدارس خصوصی تحصیل می‌کنند. مگر اینکه والدین زودتر مدرسه‌ای را انتخاب کنند، دانش‌آموز آینده به‌طور خودکار در نزدیک‌ترین مدرسه به محل سکونتش ثبت‌نام می‌شود. سال تحصیلی در ابتدای سپتامبر آغاز می‌شود و در اواسط یا اواخر ژوئن سال بعد به پایان می‌رسد. این دوره به پنج ماژول (بخش) تقسیم می‌شود که هر کدام با تعطیلاتی دنبال می‌شوند: ماژول ۱: اوایل سپتامبر تا اواخر اکتبر. یک کلاس (clasă) می‌تواند تا حدود ۳۰ دانش‌آموز داشته باشد (۲۵ نفر بهینه در نظر گرفته می‌شود). هر گروه نام‌گذاری ویژه‌ای دارد که معمولاً پایه را با یک حرف الفبا ترکیب می‌کند (برای مثال، VII A یعنی دانش‌آموز در پایه هفتم، کلاس 'الف' است). پس از چهار سال، دانش‌آموزان می‌توانند در دو آزمون شرکت کنند: آزمون صلاحیت حرفه‌ای و آزمون باکالورئا (دیپلم دبیرستان). نرخ مردودی در آزمون باکالورئا با ۵۵٪ بالاست، در حالی که در مدارس آلمانی‌زبان این نرخ با ۲٪ بسیار پایین است که نشانگر تقاضای بالا برای این مدارس است. آموزش عالی آموزش عالی رومانی با فرایند بولونا همسو شده و بر سه چرخه مبتنی است: مقطع کارشناسی (لیسانس)، مقطع کارشناسی ارشد (ماستر) و مقطع دکتری. در سال ۲۰۰۴، دانشگاه‌های رومانی رسماً به فرایند بولونا که با اعلامیه بولونا در سال ۱۹۹۹ آغاز شده بود، پیوستند. | ## بخش 3: آموزش در رومانی | رومانی دارای ۹۷ دانشگاه، مؤسسه دانشگاهی، آکادمی و مؤسسه آموزش عالی است که شامل ۵۶ نهاد دولتی و حداقل ۴۱ دانشگاه خصوصی می‌شود. همچنین آکادمی مطالعات اقتصادی بخارست (تأسیس ۱۹۱۳) جهت‌گیری بین‌المللی گسترده‌ای دارد. در سال تحصیلی ۲۰۲۳–۲۰۲۴، در مجموع ۵۴۴٬۶۲۳ دانشجو در دانشگاه‌های رومانی ثبت‌نام کرده بودند. بسیاری از رومانیایی‌ها در خارج از کشور تحصیل می‌کنند، بیشتر در فرانسه، دانمارک و هلند، که جوامع بزرگ رومانیایی دارند و هزینه‌های تحصیل در آن‌ها پایین است. قانون‌گذاری و نظارت چارچوب قانونی در رومانی، چارچوب قانونی سازماندهی و اداره آموزش از طریق اسناد هنجاری زیر تعریف می‌شود: ماده ۳۲ از قانون اساسی رومانی که حق آموزش را تضمین می‌کند. آموزش دولتی که از بودجه عمومی تأمین می‌شود، رایگان است و از طریق بازرسی‌های آموزشی استانی بر فعالیت مدارس نظارت می‌شود. آموزش خصوصی بر اساس شهریه فعالیت می‌کند و باید از وزارت آموزش اعتبارسنجی دریافت کند تا مدارک معادل مؤسسات دولتی صادر نماید. دانشگاه‌ها و دیگر مؤسسات آموزش عالی از استقلال برخوردارند و حق دارند سیاست‌های توسعه خود را تعیین کنند، اما وزارت آموزش فعالیت آن‌ها را هماهنگ می‌کند. آموزش به زبان‌های اقلیت برای اقلیت‌های قومی چون مجاری‌ها و آلمانی‌های رومانی، حق برخورداری از مدارس اقلیت در قانون اساسی تضمین شده‌است. حدود ۹٬۰۰۰ دانش‌آموز در نظام مدارس آلمانی‌زبان تحصیل می‌کنند و بیش از ۶۰ مدرسه آلمانی‌زبان از دبستان تا دبیرستان وجود دارد؛ از جمله گیمنازیوم ساموئل فون بروکنتال در سیبیو، گیمنازیوم یوهانس هونتروس در براشوف و گیمنازیوم نیکلاس لناو در تیمیشوارا. اگرچه زبان آلمانی پس از موج مهاجرت ۸۰۰٬۰۰۰ مادری‌گوی به خارج از کشور، به تنها ۳۲٬۰۰۰ گوینده بومی (بر اساس سرشماری ۲۰۲۲) رسیده‌است، این مدارس همچنان بسیار محبوب هستند و به عنوان معیاری برای پیشرفت اجتماعی و شانس‌های شغلی بهتر شناخته می‌شوند. دو برنده جایزه نوبل آلمانی-رومانیایی، هرتا مولر (ادبیات ۲۰۰۹) و اشتفان هل (شیمی ۲۰۱۴)، هر دو در لیسئوم آلمانی‌زبان تیمیشوارا در باناه تحصیل کرده‌اند. آموزش دینی برای چندین کیش در همه انواع مدارس معمول است و حدود نیمی از دانش‌آموزان در آن شرکت می‌کنند. در المپیاد جهانی ریاضی، این کشور با ۳۱۶ مدال کسب‌شده از سال ۱۹۵۹، رتبه ششم همه اعصار را داراست و پس از چین، روسیه، ایالات متحده آمریکا و مجارستان، بالاترین امتیاز تیمی را در تاریخ مسابقات داشته‌است. موفق شد در تمام سه بار شرکت در المپیاد جهانی ریاضی (۱۹۹۵، ۱۹۹۶ و ۱۹۹۷) نمره کامل (۴۲ امتیاز) برای مدال طلا کسب کند؛ این دستاوردی بی‌نظیر در تاریخ این رقابت است. در المپیاد جهانی انفورماتیک، رومانی با ۱۰۷ مدال از سال ۱۹۸۹، رتبه ششم جهان را داراست. دانش‌آموزان رومانیایی همچنین در المپیادهای بین‌المللی دیگر همچون SEEMOUS موفقیت‌های قابل توجهی کسب کرده‌اند. چالش‌های آموزشی یکی از مشکلات مزمن آموزش در رومانی، اجرای اجباری تحصیل اجباری در مناطق روستایی است؛ جایی که خانواده‌های کم‌درآمد از جمعیت اکثریت رومانیایی یا اقلیت روما اغلب از رفتن به مدرسه سرباز می‌زنند. ابتکار سنجش حقوق بشر (HRMI) نشان می‌دهد که رومانی تنها ۶۵٫۱٪ از آنچه بر پایه سطح درآمد کشور باید برای حق آموزش تحقق یابد را برآورده می‌کند. این ابتکار برای آموزش ابتدایی ۴۸٫۵٪ و برای آموزش متوسطه ۸۱٫۶٪ از ظرفیت بالقوه کشور را گزارش می‌کند. بسیاری از مدارس در شهرها به دلیل شمار زیاد دانش‌آموزان در مقایسه با تعداد کلاس‌ها، به صورت دو نوبته فعالیت می‌کنند. | ## جمع‌بندی | مشکل دیگر افت کیفیت بی‌سوادی کارکردی است؛ گزارش‌ها حاکی است بیش از ۵۰٪ از دانش‌آموزان رومانی با بی‌سوادی کارکردی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.