موضوع مقاله: اثرات تشعشع | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اثرات تشعشع | مقدمه: تشعشع می‌تواند به عنوان یک انرژی در نظر گرفته شود که به صورت پرتو یا ذراتی با سرعت فوق‌العاده بالا حرکت می‌کند. | ## بخش 1: اثرات تشعشع | انواع مختلفی از تشعشع در طبیعت وجود دارد که می‌تواند به دو گروه تشعشع الکترومغناطیسی و تشعشع ذرات، دسته‌بندی شود. تشعشع الکترومغناطیسی: شکلی از انرژی هستند که این تشعشعات در هر کجای جهان یافت می‌شوند. تشعشعات الکترومغناطیسی به صورت امواجی که طول‌موج‌های مختلفی دارند، حرکت می‌کنند و امواج رادیویی بلندترین طول موج را دارند. شکل دیگر تشعشعات الکترومغناطیسی ریز موج‌ها (مایکروویوها)، مادون قرمز (فروسرخ)، نور مرئی، ماوراء بنفش (فرابنفش)، اشعه‌های ایکس و اشعه‌های گاما است که کوتاه‌ترین طول موج را دارا هستند. تشعشع ذرات: در آن ذراتی که به سرعت حرکت می‌کنند و دارای انرژی و جرم هستند، در این نوع از تشعشع ممکن است ذرات آلفا، بتا یا نوترون رها شوند. انواع خاصی از تشعشعات (پرتوهای الکترونی، اشعه ایکس و اشعه ماوراء بنفش) انرژی کافی برای نفوذ در یک نمونه پلیمری و برهمکنش با اتم‌های سازنده یا الکترون‌های آن‌ها دارند. در نتیجه، یکی از پیوندهای کووالانسی مرتبط با اتم خاص شکسته می‌شود و در آن نقطه، اتم‌ها یا گروه‌هایی از اتم‌ها بازآرایی می‌شوند. این شکستن پیوند بسته به ساختار شیمیایی پلیمر و همچنین به دوز تابش، منجر به بریدگی یا اتصال عرضی در محل یونیزاسیون می‌شود. پس از قرار گرفتن در معرض طولانی مدت، بیشتر لایه‌های پلیمری شکننده، تغییر رنگ، ترک خوردگی و شکستگی می‌شوند. به عنوان مثال، چادرهای کمپینگ شروع به پاره شدن می‌کنند، داشبوردها ترک می‌خورند و پنجره‌های پلاستیکی کدر می‌شوند. پلیمرهای موجود در وسایل نقلیه فضایی باید پس از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض تشعشعات کیهانی در برابر تخریب مقاومت کنند. | ## بخش 2: اثرات تشعشع | به‌طور مشابه، پلیمرهایی که در راکتورهای هسته‌ای استفاده می‌شوند باید سطوح بالایی از تشعشعات هسته‌ای را تحمل کنند. توسعه مواد پلیمری که می‌توانند در برابر این محیط‌های شدید مقاومت کنند یک چالش مداوم است. اتصال عرضی ممکن است توسط تابش برای بهبود رفتار مکانیکی و ویژگی‌های تخریب ایجاد شود. به عنوان مثال، تشعشع به صورت تجاری برای اتصال عرضی پلی اتیلن به منظور افزایش مقاومت آن در برابر نرم شدن و جریان در دماهای بالا استفاده می‌شود. در صورتی که بیشتر از ۱۰ میلی گاوس در معرض این امواج باشیم، دچار سرطان سینه و تومورهای مغزی می‌شویم. در صورتی که میزان تشعشع به بیش از ۱۶ میلی گاوس افزایش پیدا کند، احتمال سقط جنین نیز افزایش پیدا می‌کند. تولید هورمون ملاتونین در اثر این امواج با اخلال روبرو شده‌است و می‌تواند موجب بیماری آلزایمر، پارکینسون و دیگر مریضی‌های عصبی و چشمی شود. در صورتی که در معرض امواج الکترومغناطیس قرار بگیریم، مرگ نورون‌ها در مغز رخ می‌دهد. یک پروتئین به نام ملاتونین وجود دارد که در مغز تولید می‌شود و از مغز در برابر بسیاری از بیماری‌ها مانند آلزایمر محافظت می‌کند. ازین رو سیستم ایمنی در برابر این چنین بیماری‌ها، از بین می‌رود و سطح کلسیم سلول‌های مغز کاهش پیدا می‌کند و موجب کاهش بیشتر سطح اکسیژن می‌شود که ممکن است موجب ایجاد حالت کما در فرد شود. همچنین، ممکن است بعضی سم‌ها در سلول‌های عصبی مغز ایجاد شود که موجب بلوکه شدن نورون‌ها و گاهی مرگ فرد می‌شود. | ## بخش 3: اثرات تشعشع | این امواج همچنین موجب ایجاد اخلال در جریان‌های الکتریکی ایجاد شده در مغز برای کنترل کلی بدن می‌شود که می‌تواند موجب فلجی شود. هنگامی که این تشعشع‌ها از داخل غذا عبور می‌کنند، بسیاری از مولکول‌ها به یون تبدیل شده و غذا سمی می‌شود. از جمله غذاهایی ممکن است موجب ایجاد سرطان بشود، گوشت غذایی است که بیش از بقیه مواد تحت تأثیر تشعشع قرار می‌گیرد. زمانی که گوشت فرآوری شده و برای خوراک آماده می‌شود، پر از تشعشع و مواد رادیو اکتیو می‌شود. علت اصلی این مورد این است که زمانی که مواد رادیواکتیو از طریق گیاهان و غذاها به بدن انسان منتقل شود، میزان این مواد در بدن افزایش می‌یابد. تأثیر امواج الکترومغناطیس بر گیاهان مطالعات متعددی در زمینهٔ اثرات امواج الکترومغناطیسی بر گیاهان انجام شده‌است که نشان دهندهٔ تأثیر بر تغییر در جوانه زنی، تغییر الگوهای رشد، کاهش کلروفیل، ایجاد تغییرات در فتوسنتز، کاهش تولید بذر، تغییرات در اندازه بوته و عملکرد محصولات می‌تواند داشته باشد. با مطالعهٔ روند رشد درختان کاج در جنگل‌هایی که در نزدیکی آنها دکل‌های ایستگاه‌های رادیویی نصب شده، مشاهده شده‌است که رشد شعاعی درختان کاج در تمام قطعه‌هایی که تابش الکترومغناطیسی دریافت کرده‌اند کاهش یافته‌است. نمونهٔ دیگری بر روی درختانی که در حلقهٔ اصلی امواج بوده‌اند، نشان داد که این درختان دارای ظاهری ضعیف و حساس در مقابل بیماری‌ها و آفت‌ها شده‌اند، نوک شاخه‌های درختان که به صورت مستقیم با امواج ارتباط داشته‌اند، خشک شده‌اند و این اثر در مورد درختانی که ریشه‌هایی نزدیک به آب دارند، بیشتر قابل مشاهده بوده‌است. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد که بذر برخی از گیاهان با قرارگیری در معرض فرکانس‌های خاص با کاهش کلروفیل در برگ‌هایشان مواجه می‌شوند همچنین قرارگیری گیاه گوجه فرنگی در معرض این امواج باعث تغییر در برخی از ژن‌های آن می‌شود. | ## جمع‌بندی | نتایج این مطالعات و مطالعات مشابه نشان می‌دهد که افزایش آلودگی‌های الکترومغناطیسی می‌تواند اثرات مخربی بر روی محیط زیست از جمله گیاهان و کیفیت تولید بذر در آن‌ها داشته باشد.