موضوع مقاله: مقیبله | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مقیبله | مقدمه: مقیبله (به عربی: ، به عبری: ) شهرکی عربی‌نشین در منطقه شمالی اسرائیل است که در مرج ابن عامر میان جنین در کرانه باختری و منطقه تعنک جای دارد. | ## بخش 1: مقیبله | مقیبله در لبه جنوب شرقی مرج ابن عامر بر روی زبانه‌ای از زمین به ارتفاع نزدیک به ۱۱۲ متر از سطح دریا قرار گرفته‌است. این زبانه از دامنه‌های غربی کوه‌های گلبوع به سوی باختر کشیده شده و در نزدیکی وادی الکسلان پایان می‌یابد. نظر دیگر آن است که نام از واژه عربی «قَبَل» به معنای زمین بلند و رو به بیننده برگرفته شده‌است. آثار باستان‌شناختی از دوران امپراتوری بیزانس شامل یک چاه آب و کارگاه‌های سفالگری در نزدیکی روستای کنونی شناسایی شده‌است. دوره عثمانی بنا بر روایت ساکنان محلی، روستاییان در بخش پایانی دوره عثمانی از منطقه الحرم-مسجد سیدنا علی به این مکان کوچیدند. در سال ۱۸۳۸ ادوارد رابینسون مقیبله را «روستایی در دشت، بر سر راه مستقیم از جنین به ناصره» توصیف کرد. ویکتور گِرَن که در سال ۱۸۷۰ از روستا دیدن کرد، جمعیت آن را ۴۰۰ نفر گزارش کرد و به وجود چندین آب‌انبار اشاره نمود. در سال‌های ۱۲۸۸ قمری (۱۸۷۰/۱۸۷۱ میلادی) سرشماری عثمانی این روستا را در ناحیه شفا القبلی ثبت کرد. | ## بخش 2: مقیبله | در سال ۱۸۸۲ بررسی فلسطین غربی از سوی صندوق اکتشاف فلسطین مقیبله را «روستایی خشتی در دشت که آب آن از آب‌انبارها تأمین می‌شود» توصیف کرد. قیمومت بریتانیا در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا انجام شد، جمعیت مقیبله ۲۰۱ نفر بود؛ ۱۸۱ مسلمان و ۲۰ مسیحی. ساکنان در مجموع ۲٬۶۸۷ دونم زمین داشتند و ۴٬۴۴۱ دونم عمومی بود؛ جمعاً ۷٬۱۲۸ دونم. از این میزان، ۱۷۴ دونم برای باغ‌ها یا زمین‌های آبی، ۶٬۴۲۱ دونم برای غلات و ۲۲ دونم زمین ساخته‌شده بود. در دوره قیمومت و در جنگ جهانی دوم، بریتانیایی‌ها باند فرودگاهی در نزدیکی روستا ساختند که بعدها در جنگ ۱۹۴۸ نیز به کار رفت. پس از ۱۹۴۸ پس از جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، مقیبله و روستای مجاور صندله نخست در چارچوب پادشاهی اردن قرار گرفتند، اما بر پایه پیمان آتش‌بس ۱۹۴۹ در رودس این روستا به بخشی از اسرائیل تبدیل شد. بر خلاف بسیاری از روستاهای عربی دیگر، ساکنان مقیبله کوچانده نشدند و ترکیب قومی خود را حفظ کردند. در سال ۱۹۹۴ اندرو پترسن، باستان‌شناس متخصص در معماری اسلامی، ساختمان «حوش» را در مرکز روستا بررسی کرد. | ## بخش 3: مقیبله | حوش بنایی بزرگ و مربع‌شکل با حیاطی مرکزی به ابعاد نزدیک به ۳۰ متر در هر ضلع است و شباهت فراوانی به کاروانسرا دارد. پترسن بر پایه شیوه بنایی، ساخت آن را به اواخر دوره عثمانی یا آغاز دوره قیمومت نسبت داد. ساکنان آن عرب‌های اسرائیلی هستند و ترکیب دینی آن‌ها دربرگیرنده اکثریت مسلمان و اقلیت مسیحی است. مسیحیان مقیبله به سه فرقه وابسته‌اند که بزرگ‌ترین آن‌ها کلیسای لاتین و سپس کلیسای روم ملکی کاتولیک و ارتدکس شرقی است. جدول زیر روند تغییر جمعیت مقیبله را نشان می‌دهد: سال جمعیت ۱۹۲۲ ۲۰۱ ۱۹۳۱ ۲۷۰ ۱۹۴۵ ۴۶۰ ۱۹۶۱ ۴۵۹ ۱۹۷۲ ۷۹۳ ۱۹۸۳ ۱٬۲۵۷ ۱۹۹۵ ۲٬۰۷۲ ۲۰۰۷ ۳٬۱۶۸ ۲۰۱۴ ۳٬۵۸۱ چاه مسناوی از آغاز سکونت نوین در روستا در اواخر سده هجدهم میلادی، آب‌انبارهای جمع‌آوری آب باران منبع اصلی آب بودند. در دوره‌های خشکسالی، ساکنان از چشمه تینه در جنین آب می‌آوردند تا آنکه چاهی باستانی در باختر روستا شناسایی شد. در نزدیک به سال‌های ۱۸۶۰ تا ۱۸۶۵ آب این چاه جاری شد و چاه مسناوی تا اواخر سده بیستم منبع اصلی آب روستا باقی ماند. در سال ۱۹۷۷ چاه تازه‌ای به ژرفای نزدیک به ۷۵ متر حفر شد و با آغاز سده بیست‌ویکم چاه سومی در شرق روستا کنده شد. | ## جمع‌بندی | اقتصاد روستا تا حدی بر کشاورزی استوار است و بخشی از ساکنان برای کار — به‌ویژه در صنعت ساختمان — به شهرهای دیگر رفت‌وآمد می‌کنند.