موضوع مقاله: سره‌گرایی زبانی در انگلیسی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سره‌گرایی زبانی در انگلیسی | مقدمه: پاک‌گرایی زبانی روند تاریخی زبان‌ها برای دست‌نخورده نگاه داشتن ساختار واژگانی و خانواده‌های واژگانی خود در برابر نفوذهای بیگانه است که یکپارچگی و یا زیبایی‌شناختی زبان را تضعیف می‌کنند. | ## بخش 1: سره‌گرایی زبانی در انگلیسی | در تاریخ، پاک‌گرایی زبانی در انگلیسی واکنشی به شمار فراوان وام‌واژه‌ها در زبان انگلیسی از زبان‌های دیگر، به‌ویژه فرانسوی باستان از زمان فتح نورماندی در انگلستان بوده است؛ و بخشی از واژگان و دستور بومی انگلیسی با ویژگی‌های برخاسته از لاتین و یونانی جایگزین شد. تلاش‌ها برای کنار زدن یا سنجشِ کنار زدنِ واژه‌های بیگانه در انگلیسی را اغلب با نام انگلیش (Anglish) می‌شناسند؛ اصطلاحی که نویسنده و طنزپرداز پاول جنینگز در سال ۱۹۶۶ ساخت. پاک‌گرایی زبانی در انگلیسی در شکل‌های گوناگون از زمان مناقشهٔ واژه‌های مرکبدان در دوران نوین آغازین ادامه داشته است. در ساده‌ترین گونه، پاک‌گرایی توصیه می‌کند از واژه‌های بومی به جای وام‌واژه‌ها استفاده شود. از میان پاک‌گرایان برجستهٔ انگلیسی آغازین نوین می‌توان به جان چیک، توماس ویلسون، رالف لیور، ریچارد رولندز، و ناتانیل فرفکس اشاره کرد. در روزگار نوین نیز ویلیام بارنز، چارلز دیکنز، جرارد منلی هاپکینز، الیاس مولی، پرسی گرینجر، و جورج اورول از چهره‌های برجسته به‌شمار می‌آیند. تاریخ انگلیسی میانه واژگان انگلیسی پس از فتح نورماندی جای خود را به وام‌واژه‌های انگلو-نورمان داد؛ چراکه انگلیسی جایگاه خود را به‌عنوان زبانِ پرستیژ از دست داد. انگلو-نورمان در مدارس به کار می‌رفت و بر ادبیات، اشراف و زندگیِ بالادست چیره شد و همین باعث شد انبوهی از وام‌واژه‌های فرانسوی طی چند سده وارد انگلیسی شود — انگلیسی تازه در سال ۱۳۶۲ دوباره به دادگاه‌های حقوقی بازگشت و در سدهٔ بعد به حکومت. | ## بخش 2: سره‌گرایی زبانی در انگلیسی | با این حال، برخی نوشته‌های انگلیسی میانه آغازین به پاک‌گرایی زبانی روی آوردند و آگاهانه از نفوذ بیش از حد انگلو-نورمان پرهیز کردند. اثر Ancrene Wisse از همان دوران، وام‌واژه‌های فرانسوی و نورس باستان را می‌پذیرفت ولی نگارش و نحوِ محافظه‌کارانه را نگه می‌داشت تا به سنت انگلیسی باستان وفادار بماند. انگلیسی نوین آغازین جدال بر سر واژه‌های مرکبدان — یعنی وام‌واژه‌های بیگانه‌ای که بی‌نیاز و غیرضروری پنداشته می‌شدند — در سده‌های شانزدهم و هفدهم ادامه داشت. از یک‌سو، کسانی مانند توماس الیوت که نوساخته‌پرداز بود، برای «افزایشِ ضروری» زبان انگلیسی به‌طور گسترده از زبان‌های بیگانه وام می‌گرفت. در برابر او، پاک‌گرایانی چون جان چیک با این وام‌گیری‌ها مخالفت می‌کردند و خواستار حفظ انگلیسی «بی‌آمیزه و بی‌گزند» بودند. توماس ویلسون، هم‌روزگار چیک، نیز وام‌گیری از زبان‌های بیگانه را نکوهش می‌کرد و آن را گونه‌ای از «انگلیسی بیگانه‌نما» می‌خواند. رئیس‌جمهور آمریکا توماس جفرسون در نامه‌ای در سال ۱۸۲۵ یادآور شد که «در انگلستان ذوقی تازه برای بازگرداندن لهجهٔ آنگلوساکسون در حال جان گرفتن است». شاعر جرارد منلی هاپکینز در نامه‌ای در سال ۱۸۸۲ به رابرت بریجز از «ناامیدیِ کامل» نسبت به پاک‌گرایی بارنز گفت، اما همچنان در پشتیبانی از آن نوشت و باور داشت که «هیچ زیبایی‌ای در زبان نمی‌تواند جای نبودِ پاکی را پر کند». | ## بخش 3: سره‌گرایی زبانی در انگلیسی | چارلز دیکنز نیز در همین دوره بر اهمیت عناصر ژرمنیِ انگلیسی پافشاری کرد و هشدار داد که نویسنده نباید برای واژه‌های تازه «به خارج نگاه کند». آهنگساز پرسی گرینجر، هم‌روزگار اورول، گونه‌ای از «انگلیسی چشم‌آبی» را پدید آورد که آن را زبانی خالص می‌پنداشت و ترجیح می‌داد به جای واژه‌های سنتی ایتالیایی در موسیقی، از واژه‌های انگلیسی بهره بگیرد. یک سال پس از مرگ گرینجر، زبان‌شناس لی هولندر در ترجمهٔ ۱۹۶۲ خود از رمان ادای مظلوم — مجموعه‌ای از سروده‌های نورس باستان — تأکید کرد که «باید تا بیشترین حد از مواد ژرمنی بهره برد ... پاول جنینگز در مجموعه‌ای سه‌قسمتی در مجله‌ی پانچ به مناسبت ۹۰۰مین سالگرد فتح نورماندی، اصطلاح «انگلیش» (Anglish) را ابداع کرد. مقاله‌های او با نام «۱۰۶۶ و سراسر ساکسون» در ژوئن ۱۹۶۶ منتشر شد؛ در آن جنینگز انگلستانی را تصور می‌کرد که در آن فتح نورماندی شکست خورده و بخش‌هایی از انگلیسیِ پاک‌گرایانه آورده بود؛ او «سری به ویلیام بارنز» زد و او را الهام‌بخش دانست. رمان بیداری (۲۰۱۴) اثر پاول کینگزنورت در آمیزه‌ای از انگلیسی باستان و انگلیسی نوین نوشته شده تا فضای سال ۱۰۶۶ را بازتاب دهد. | ## جمع‌بندی | رمان هجوآمیز Outlaws (۲۰۱۷) اثر ادموند فرفکس نیز در گونه‌ای «ساخته‌شده» از انگلیسی نوشته شده که تقریباً منحصراً از واژه‌های ریشه‌دار ژرمنی تشکیل شده است.