موضوع مقاله: برون‌رسانی خیابانی به بی‌خانمانان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # برون‌رسانی خیابانی به بی‌خانمانان | مقدمه: برون‌رسانی خیابانی به بی‌خانمانان (به انگلیسی: ) یکی از شیوه‌های کلاسیک برون‌رسانی اجتماعی به‌شمار می‌رود که با هدف دسترسی به افراد بی‌خانمان در محل زندگی آن‌ها در فضاهای عمومی انجام می‌شود. | ## بخش 1: برون‌رسانی خیابانی به بی‌خانمانان | افرادی که در وضعیت بی‌خانمانی به سر می‌برند با طیف گسترده‌ای از مشکلات پیچیده روبه‌رو هستند که نیاز به اشکال خاصی از مراقبت را ایجاد می‌کند. از این رو، برون‌رسانی خیابانی کاری دشوار و چالش‌برانگیز است و سازمان‌های دولتی و غیردولتی متعددی برای انجام آن تلاش کرده‌اند، چرا که بی‌خانمانان معمولاً در دسترسی به خدمات سنتی با موانع بیشتری روبه‌رو هستند. صرف‌نظر از شکل آن، جوهره برون‌رسانی خیابانی بر این پایه استوار است که به انسان‌ها در همان جایی که هستند دسترسی داشته باشد، پیوندهای عمیق اعتماد برقرار کند، پشتیبانی ارائه دهد و کرامت و احترام انسانی را که حق همه مردم است تقویت نماید. عناصر محوری برون‌رسانی خیابانی اثربخش شامل نظام‌مند بودن، هماهنگی، جامعیت، تمرکز بر مسکن، محوریت شخص، آگاهی از آسیب‌های روانی، پاسخگویی فرهنگی، تأکید بر ایمنی و کاهش آسیب است. در فرانسه، این نوع فعالیت با عنوان «ماراوده اجتماعی» (به فرانسوی: ) شناخته می‌شود. نخستین ماراوده اجتماعی مدرن در شب ۲۲ نوامبر ۱۹۹۳ (۱ آذر ۱۳۷۲) برگزار شد و از آن پس این رویکرد در بسیاری از کشورهای جهان گسترش یافت. اکثر متخصصان بر این توافق دارند که برون‌رسانی نقشی حیاتی دارد و شکافی در دسترسی به خدمات را پر می‌کند و به کسانی کمک می‌کند که با موانع بیشتری برای دریافت مراقبت روبه‌رو هستند. با این حال، میان موافقان برون‌رسانی بر سر این مسئله بحث وجود دارد که آیا باید بر فرایند (برون‌رسانی به عنوان تلاش برای ایجاد پیوند شخصی که جرقه آغاز مجدد زندگی شایسته را می‌زند) تأکید شود، یا بر اهداف (ملاقات با افراد در خیابان برای افزایش دسترسی آن‌ها به خدمات). برون‌رسانی به عنوان یک پاسخ یکسان برای همه در برابر بی‌خانمانی در نظر گرفته نمی‌شود، چرا که جمعیت افراد بی‌سرپناه از نظر نیازها و پیشینه بسیار متنوع است و اکثر برنامه‌های برون‌رسانی با محدودیت‌های قابل توجهی روبه‌رو هستند. یکی از دغدغه‌های پایدار در حوزه برون‌رسانی خیابانی این است که آیا کار خدماتی «پایین‌دستی» بر نیاز به کار حمایتی «بالادستی» اولویت دارد. مسکن داوطلبان و کارمندان دولتی که از طریق برون‌رسانی خیابانی برای تأمین مسکن تلاش می‌کنند، اغلب بر اساس مدل اول تأمین مسکن عمل می‌کنند که پس از سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹) در ایالات متحده برجسته شد. این مدل اولویت را به تأمین نیازهای اساسی افراد می‌دهد؛ یعنی نخست نیازهای حیاتی مانند خوراک و سرپناه را برطرف می‌کند و سپس به نیازهای ثانویه مانند یافتن منبع درآمد یا رسیدگی به مشکلات مصرف مواد مخدر می‌پردازد.Tsemberis, Sam (2011). مقامات دولتی که برون‌رسانی خیابانی را با رویکرد اول تأمین مسکن انجام می‌دهند گاهی با مخالفت روبه‌رو می‌شوند، زیرا این خدمات می‌توانند به عنوان ابزاری برای گسترش کنترل دولت بر گروهی که پیش از این به سختی قابل مدیریت بوده، یا روشی برای پنهان کردن اعضای جامعه بی‌سرپناه از دید همسایگان صاحب‌خانه تلقی شوند.Baker, Tom; Evans, Joshua (2016). موانع برون‌رسانی اثربخش در زمینه تأمین مسکن برای افراد بی‌خانمان شامل گزینه‌های مسکن محدود، مخالفت ساکنان محلی و بی‌اعتمادی میان افراد بی‌خانمان و کارگران برون‌رسانی است. هنگامی که سرپناه‌ها پر هستند و واحدهای در اشباع کامل به سر می‌برند، کارگران برون‌رسانی نمی‌توانند افراد را به خانه منتقل کنند. مانع بالقوه دیگری از بی‌اعتمادی میان افراد بی‌خانمان و نهادهای دولتی و شرکای آن‌ها مانند کارگران برون‌رسانی ناشی می‌شود. | ## بخش 2: برون‌رسانی خیابانی به بی‌خانمانان | معمولاً این گروه از مردم کمک را رد می‌کنند، زیرا یا این خدمات را ناکارآمد می‌دانند یا دیگر به سیستمی که در گذشته آن‌ها را ناامید کرده اعتماد ندارند. معمولاً این خدمات توسط متخصصان آموزش‌دیده مانند کلینیسین‌ها، مدیران پرونده و متخصصان مددکاری اجتماعی ارائه می‌شود. این نوع برون‌رسانی عنصری از خطر جسمی و اخلاقی برای کارگر برون‌رسانی دارد، چرا که مرزهای سنتی میان کلینیسین و بیمار در این حوزه وجود ندارد. چندین برنامه برون‌رسانی خیابانی بر ارائه خدمات تخصصی سلامت روان، کاهش آسیب یا خدمات بهداشتی تمرکز دارند و این در پاسخ به کمبود خدمات عمومی است که به طور مؤثر این نیازها را برطرف کند. به دلیل اینترسکشنالیتی مشکلاتی که به بی‌خانمانی منجر می‌شوند، برخی سازمان‌ها برون‌رسانی‌هایی طراحی کرده‌اند که امکان ارائه خدمات همزمان را برای افرادی که به بیش از یک دسته تعلق دارند فراهم می‌کند. مسائل مربوط به قلمرو، احترام و درک محل زندگی افراد بی‌سرپناه هنگام مشغول شدن به برون‌رسانی خدمات بی‌خانمانی اغلب عاملی است که کارگران برون‌رسانی به ویژه کسانی که به ارائه خدمات اجتماعی می‌پردازند آن را در نظر می‌گیرند. داوطلبان با کارهایی مانند احترام به حریم خصوصی (از جمله درخواست اجازه برای ورود به فضای شخصی، زدن ضربه به چارچوب چادر برای اطلاع‌رسانی به ساکنان) می‌کوشند قلمروهای افراد بی‌سرپناه را به رسمیت بشناسند.Rowe, Michael (1999). رویکرد درست از نظر مکان و زمان‌بندی برون‌رسانی خیابانی، افراد حاضر در تیم، و اولین برداشت‌های کلامی و غیرکلامی می‌تواند برای افرادی که در دسترسی به خدمات اجتماعی تردید دارند تعیین‌کننده باشد. هنگام انجام برون‌رسانی مبتنی بر خدمات، آگاهی از افرادی که نمی‌خواهند خدمات دریافت کنند یا ممکن است به پیشنهادهای کمک بی‌اعتماد باشند اهمیت دارد. برای مثال، در برون‌رسانی کاهش آسیب، همه‌گیری اوپیوئیدی و افزایش نگران‌کننده مسمومیت‌های تصادفی ناشی از مواد آلوده به فنتانیل به نگرش منفی قوی نسبت به «مشکل فنتانیل» منجر شده و ممکن است افرادی را که به طور تفریحی از فنتانیل استفاده می‌کنند داغ ننگ بزند.Tsai, Alexander C. برون‌رسانی در پرداختن به پیامدهای آموزش، درآمد و سایر که موجب بهبودهای بلندمدت در سلامت و می‌شوند ناکام می‌ماند؛ بنابراین، نمی‌توان برون‌رسانی را به عنوان راه‌حل قطعی برای بی‌خانمانی معرفی کرد. از برخی جهات، برون‌رسانی خیابانی به بی‌خانمانان صرفاً به عنوان پلی یا گامی میانی به سوی خدمات ثابت عمل می‌کند که می‌توانند پشتیبانی و تداوم مراقبت بیشتری فراهم آورند. پیمایشی از افراد بی‌خانمانی که با خدمات تعامل داشتند نشان داد «بهبودی در سلامت عمومی، سلامت روان و سرزندگی پس از تماس‌های برون‌رسانی خیابانی وجود دارد، اما تنها برای کسانی که بعداً به کلینیک‌های ثابت مراجعه کردند (کمتر از ۵۰٪ افراد).» برنامه‌های برون‌رسانی که از فضاهای ثابت موجود آگاهی دارند یا در شبکه‌های سازمان‌های خدماتی یکپارچه شده‌اند، بهتر می‌توانند دسترسی به مراقبت را هماهنگ کنند. بسیاری از افراد بی‌خانمان ناچارند دائماً جابه‌جا شوند که این امر مانعی برای برنامه‌ها و راه‌حل‌های بلندمدت ایجاد می‌کند. در مصاحبه‌ای با یک کارگر برون‌رسانی خیابانی در برزیل گفته شد: «این زندگی سرگردانانه بی‌خانمانان باعث می‌شود ما به دنبال مردم بگردیم و هرگز آن‌ها را نیابیم.» علاوه بر این، به دلیل گرایش سازمان‌های برون‌رسانی به غیرانتفاعی و مردمی بودن، محدودیت قابل توجهی برای خدمات برون‌رسانی وابستگی آن‌ها به زمان و ظرفیت داوطلبان و بودجه اهداکنندگان است تا بتوانند به کار با افراد بی‌سرپناه ادامه دهند. یکی از موانع گسترش گسترده خدمات برون‌رسانی، کمبود آگاهی دربارهٔ نیازهایی است که برون‌رسانی برآورده می‌کند و دشواری در بازنمایی کمّی تأثیر برون‌رسانی بر زندگی افراد بی‌سرپناه. | ## بخش 3: برون‌رسانی خیابانی به بی‌خانمانان | فراوانی محدودیت‌ها و ماهیت سیال برون‌رسانی خیابانی، پرداختن به راه‌حل‌های بلندمدت را به چالش تبدیل می‌کند. از این رو، برون‌رسانی خیابانی اغلب به عنوان راه‌حلی «موقت» یا «چسب زخم» برای بی‌خانمانی توصیف می‌شود. این تیم‌های کوچک سازماندهی می‌شوند تا با افراد بی‌سرپناه در خیابان‌ها ارتباط برقرار کنند و پیوند اجتماعی را حفظ نمایند. نخستین ماراوده اجتماعی مدرن در شب ۲۲ نوامبر ۱۹۹۳ (۱ آذر ۱۳۷۲) توسط گزاویه امانوئلی انجام شد که نخستین تیم‌های سیار کمکی را با مأموریت «رفتن نزد افرادی که در خیابان به نظر می‌رسد در مضیقه جسمی و اجتماعی هستند» ایجاد کرد. بسیاری از ابتکارات جامعه مدنی، انجمن‌ها و سازمان‌های غیردولتی با دغدغه نسبت به سرنوشت بی‌خانمانان، تیم‌های ماراوده تشکیل داده‌اند. در طول این ملاقات‌ها، اعضای تیم ماراوده افراد را به سوی راه‌حل‌های مسکن مناسب همراهی می‌کنند، آن‌ها را از گزینه‌های موجود آگاه می‌سازند و در صورت لزوم آن‌ها را به مراکز اسکان اضطراری منتقل می‌کنند. هماهنگی از طریق شماره ۱۱۵ در فرانسه، شماره ۱۱۵ یک شماره ملی اضطراری رایگان و ۲۴ساعته برای استقبال از افراد بی‌سرپناه است که توسط سرویس یکپارچه پذیرش و جهت‌دهی (SIAO) مدیریت می‌شود. این شماره به طور عملیاتی تیم‌های ماراوده سامو اجتماعی را در سطح استان هماهنگ می‌کند. تیم‌های ماراوده اجتماعی شامل چندین انجمن مانند صلیب سرخ فرانسه، تیم‌های حقوق‌بگیر یا داوطلب، نظام مالت و حفاظت مدنی هستند. فدراسیون ملی سامو اجتماعی فدراسیون ملی سامو اجتماعی (FNSS) در ۲۴ مارس ۲۰۰۱ (۴ فروردین ۱۳۸۰) به ابتکار گزاویه امانوئلی، رئیس مؤسس سامو اجتماعی پاریس، و مارک ژنتیلینی، رئیس وقت صلیب سرخ فرانسه، تأسیس شد. این فدراسیون حدود ده نهاد حقوقی معادل ۷۰ ساختار را که ۲۵۰ تیم سیار را اداره می‌کنند در بر می‌گیرد. این فدراسیون عمدتاً از تیم‌های سیار وابسته به نمایندگی‌های محلی صلیب سرخ تشکیل شده‌است و الهام‌بخش آن مدل سامو اجتماعی پاریس است که در سال ۱۹۹۳ (۱۳۷۲) تأسیس شد. داده‌های آماری فعالیت ماراوده‌ها در سال ۲۰۲۲ (۱۴۰۱)، فدراسیون ملی سامو اجتماعی (FNSS) تصمیم گرفت داده‌هایی دربارهٔ فعالیت‌های تیم‌های ماراوده گردآوری کند. بر اساس گزارش سال ۲۰۲۳ (۱۴۰۲) این پژوهش، ۱۱۹ تیم شرکت‌کننده به طور میانگین ۴٬۴۸۴ تماس در طول سال برقرار کردند. | ## جمع‌بندی | در مجموع ۵۵٬۹۳۹ نفر متمایز شناسایی شدند که از میان آن‌ها ۲۳٪ زن و ۷۷٪ مرد بودند.