موضوع مقاله: روابط آرژانتین و ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # روابط آرژانتین و ایران | مقدمه: روابط آرژانتین و ایران به روابط دیپلماتیک بین جمهوری آرژانتین و جمهوری اسلامی ایران گفته می‌شود. | ## بخش 1: روابط آرژانتین و ایران | در ابتدا روابط بین دو کشور دوستانه بود، با این حال، پس از بمب گذاری سفارت اسرائیل در بوئنوس آیرس در سال ۱۹۹۲ و علیه انجمن مشترک اسرائیل و آرژانتین (آمیا) در سال ۱۹۹۴، که آن هم در بوئنوس آیرس بود، روابط بین دو کشور تیره شد و تقریباً از هم گسست. زمانی که شاه در آرژانتین بود، نشان ژنرال آزادیبخش سن مارتین، بالاترین نشان آرژانتین را دریافت کرد. دو سال بعد در سال ۱۳۴۶ پس از عقد قرارداد صلح میان ایران و آرژانتین به پاس دوستی دو ملت میدانی در تهران به نام میدان آرژانتین نامگذاری شد. در دهه ۱۹۷۰، به دلیل بی‌ثباتی سیاسی داخلی در آرژانتین؛ روابط بین دو ملت تا اندکی پس از کودتای مارس ۱۹۷۶ به سردی گرایید. آنها به مدت دو روز با همتایان ایرانی خود دیدار کردند و در مورد احتمالات مختلف همکاری گفتگو کردند و فهرستی از توافقات احتمالی را تهیه کردند که قرار است در تاریخ بعدی امضا شود. در سال ۱۹۷۹، ایران انقلابی را تجربه کرد که در آن شاه از قدرت کنار رفت و به تبعید فرستاده شد. پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۹۷۹ اصولاً آسیبی به روابط دوجانبه بین دو ملت وارد نکرد. بمب‌گذاری در سفارت اسرائیل و آمیا در ۲۷ اسفند ۱۳۷۰، سفارت اسرائیل در بوئنوس آیرس بمب گذاری شد که بر اثر آن ۲۹ نفر کشته و ۲۴۲ نفر زخمی شدند. مسئولیت این بمب‌گذاری را سازمان جهاد اسلامی که با ایران و احتمالاً حزب‌الله لبنان مرتبط است، بر عهده گرفت. در تیر ۱۳۷۳، انجمن مشترک اسرائیلی‌ها در آرژانتین (آمیا) بمب‌گذاری شد که منجر به کشته شدن ۸۵ نفر و زخمی شدن صدها نفر شد. اندکی پس از این حمله، انصارالله یک سازمان جهادی فلسطینی که عمدتاً به عنوان جبهه‌ای برای حزب‌الله در نظر گرفته می‌شود، طبق گزارش‌ها مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت. آرژانتین محل زندگی یک جامعه یهودی با بیش از ۱۸۰،۰۰۰ نفر است که بزرگترین جامعه یهودی در آمریکای لاتین و ششمین جامعه یهودی در جهان پس از اسرائیل است. | ## بخش 2: روابط آرژانتین و ایران | در شهریور ۱۳۸۳، دادستان ویژه آلبرتو نیسمان برای رهبری تحقیقات بمب‌گذاری آمیا منصوب شد. تحقیقات در مورد حمله تروریستی سال ۱۹۹۴ علیه انجمن مشترک یهودیان آرژانتین (آمیا) با سوء رفتار قضایی مواجه شده و به بن‌بست رسیده بود. در مهر ۱۳۸۵، نیسمان رسماً دولت ایران را به هدایت بمب‌گذاری آمیا و شبه‌نظامیان حزب‌الله را به انجام آن متهم کرد. در ۸ بهمن ۱۳۹۱، دولت آرژانتین اعلام کرد که یادداشت تفاهمی با ایران برای تشکیل یک «کمیسیون حقیقت‌یاب» برای بررسی بمب‌گذاری آمیا امضا کرده است. به گفته رئیس‌جمهور کریستینا فرناندز دِ کرشنر، این کمیسیون برای «تجزیه و تحلیل تمام اسناد ارائه شده تا به امروز توسط مقامات قضایی آرژانتین و ایران و ارائه دیدگاه خود و انتشار گزارشی به همراه توصیه‌هایی در مورد چگونگی روند پرونده در چارچوب قانونی و نظارتی هر دو طرف» تشکیل شده است. این توافق‌نامه توسط هکتور تیمرمن، وزیر امور خارجه آرژانتین، و علی‌اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران، در آدیس آبابا، اتیوپی امضا شد. قرار بود در ۲۸ دی ۱۳۹۳، آلبرتو نیسمان، دادستان ویژه بررسی این حملات، در کنگره آرژانتین حاضر شود و شواهد خود را مبنی بر اینکه ایران پشت این بمب‌گذاری‌ها بوده و دولت آرژانتین آن را لاپوشانی کرده است، ارائه دهد، با این حال، تنها چند ساعت پیش از مرگ برنامه‌ریزی‌شده‌اش، نیسمان در آپارتمانش مرده پیدا شد. مرگ او بلافاصله خودکشی اعلام شد، در حالی که بحث‌های زیادی در مورد اینکه آیا او خودکشی کرده یا کشته شده است، وجود داشت. متن مکالمات تلفنی شنود شده بین مقامات دولتی آرژانتین و ایران در ۱ بهمن ۱۳۹۳، به عنوان بخشی از گزارش ۲۸۹ صفحه‌ای نوشته شده توسط نیسمان منتشر شد. متن مکالمات نشان می‌داد که آرژانتین در ازای نفت و وعده محافظت از مقامات ایرانی در برابر اتهامات، به ایران غذا ارسال کرده و سلاح پیشنهاد داده است. با این حال، این معامله به دلیل اینکه آرژانتین نتوانست اینترپل را متقاعد کند که حکم بازداشت مقامات ایرانی مظنون به دست داشتن در این حمله را لغو کند، به هم خورد. توافق‌نامه بین دو کشور در دسامبر ۲۰۱۵، اندکی پس از مراسم تحلیف رئیس جمهور آرژانتین، موریسیو ماکری لغو شد. | ## بخش 3: روابط آرژانتین و ایران | در سال ۲۰۱۷، هکتور تیمرمن، وزیر امور خارجه سابق، به اتهام لاپوشانی دخالت ایران در بمب‌گذاری آمیا در سال ۱۹۹۴ دستگیر شد. روابط امروزی در سال ۲۰۱۸، آرژانتین و ایران هشتادمین سالگرد روابط دیپلماتیک خود را جشن گرفتند. در ژوئیه ۲۰۱۸، آرژانتین، حزب‌الله مورد حمایت ایران را یک سازمان تروریستی اعلام کرد و دستور مسدود کردن دارایی‌های این گروه در این کشور را داد. حزب‌الله متهم به فعالیت در میان جنگل‌های مرز سه‌گانه بین آرژانتین، برزیل و پاراگوئه، انتقال مبالغ هنگفتی پول به رهبران شبه‌نظامی در خاورمیانه و تأمین مالی اردوگاه‌های آموزشی، عملیات تبلیغاتی و حملات بمب‌گذاری در آمریکای جنوبی شده است. در آگوست ۲۰۲۱، آرژانتین به شدت با تصمیم دولت ایران مبنی بر انتصاب احمد وحیدی به عنوان وزیر کشور مخالفت کرد. وحیدی توسط آرژانتین به عنوان یکی از عاملان حمله به آمیا در سال ۱۹۹۴ متهم شده‌است. مقامات آرژانتینی طبق گفته یک قاضی فدرال محلی و رسانه‌های رسمی ایران پنج گذرنامه را نزد خود نگه داشتند. در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در فروردین ۱۴۰۵ آرژانتین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران را به عنوان سازمانی تروریستی شناخت. در مقابل وزارت امور خارجه ایران این کشور را همدست با آمریکا در حمله به ایران و خاویر میلی، رییس‌جمهوری آرژانتین، و پابلو کویرنو، وزیر امور خارجه این کشور را تحت نفوذ آمریکا و اسرائیل دانست. سپس آرژانتین محسن سلطانی تهرانی، کاردار جمهوری اسلامی، را عنصر نامطلوب اعلام کرد و به او دستور داد ظرف ۴۸ ساعت خاک این کشور را ترک کند. | ## جمع‌بندی | یادداشت تفاهم برای توسعه روابط (۱۹۹۰); موافقتنامه همکاری برای استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای (۱۹۹۰) و یادداشت تفاهم برای ایجاد کمیسیون حقیقت در رابطه با بمب‌گذاری آمیا.