موضوع مقاله: فازانگ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فازانگ | مقدمه: فازانگ (چینی: 法藏؛ ۶۴۳–۷۱۲ میلادی) یک دانشمند، مترجم و رهبر مذهبی چینی-سُغدی در دوران دودمان تانگ بود. | ## بخش 1: فازانگ | او سومین پیشوای مکتب هوآیان در بودیسم شرق آسیا، از شخصیت‌های کلیدی در دربار امپراتوری چین، و یکی از فیلسوفان برجستهٔ بودایی به‌شمار می‌رفت. برخی پژوهشگران او را مهم‌ترین چهره یا حتی بنیان‌گذار واقعی مکتب هوآیان می‌دانند. تبار فازانگ از مردمان ایرانی‌تبار سُغد، یکی از مراکز مهم تجارت در جادهٔ ابریشم، بود، اما او در پایتخت تانگ، چانگ‌آن (امروزه شی‌آن) به دنیا آمد. فازانگ به‌عنوان مترجمی توانمند و آشنا به زبان سانسکریت شهرت داشت و در تهیهٔ ترجمهٔ جدیدی از نسخهٔ گستردهٔ سوترای گاṇḍاویوها نقش داشت. فازانگ از طریق ارتباط با شهبانو وو زتیان و نگارش چندین مقاله دربارهٔ فلسفهٔ هوآیان، از جمله «مقالهٔ شیر طلایی»، به ترویج و گسترش این مکتب پرداخت. پدرش، کانگ می، در دربار تانگ مقامی رسمی داشت، اما دربارهٔ مادرش اطلاعات دقیقی وجود ندارد. گفته می‌شود که خانوادهٔ پدری فازانگ ثروتمند بودند، که این امر احتمالاً به پدرش کمک کرد تا در میان اشراف چینی جایگاهی پیدا کند. ژی‌یَن (Zhiyan) استاد اصلی او بود و داوچِنگ و بائوچِن نیز تأثیر زیادی بر او داشتند. علاوه بر این، فازانگ احتمالاً شاگردان متعددی از جمله راهبه‌ای به نام فاچِنگ، دو شاگرد کره‌ای دیگر و یک زندگینامه‌نویس چینی به نام چیانلی داشته است. در پانزده‌سالگی، او انگشت خود را در برابر استوپای آیوانگ شلیتا (که استخوان انگشت بودا را در خود جای داده بود) سوزاند. با این حال، او پس از جست‌وجو در چانگ‌آن نتوانست استادی مناسب بیابد، بنابراین به کوه ژونگنان رفت و در آنجا به مطالعهٔ سوتره‌های مهایانه، به‌ویژه سوترای گل‌آرایی (Avatamsaka) پرداخت. در آنجا، با استادش ژی‌یَن آشنا شد و به دلیل دانش وسیعش دربارهٔ سوترای گل‌آرایی او را تحت تأثیر قرار داد. فازانگ حدود ۶۶۳ میلادی به‌عنوان شاگرد غیررسمی نزد ژی‌یَن رفت، اما همچنان سفرهای زیادی انجام می‌داد و نزد او ساکن نشد. پیش از درگذشت ژی‌یَن در ۶۶۸ میلادی، او از دو استاد آیین وینایا، داوچِنگ و بائوچِن، خواست که از فازانگ حمایت کنند. پس از آن، داوچنگ به‌عنوان یکی از مدیران معبد تازه‌ساخت تای‌یوانسی در چانگ‌آن منصوب شد. | ## بخش 2: فازانگ | اما در واقع، این گزارش‌ها تلاش‌هایی برای توجیه نبود شواهدی از انجام یک آیین رسمی برای ورود او به راهبگی هستند. ۶۷۰–۷۰۰ میلادی پس از ۶۷۰ میلادی، فازانگ پس از پیوستن به راهبان، بین کوه ژونگنان (در معابد ووجنسی و ژی‌شیانگسی) و تای‌یوانسی در پایتخت دررفت‌وآمد بود. از ۶۸۰ تا ۶۸۷ میلادی، با راهب هندی دیواکارا در ترجمهٔ متون هندی به چینی همکاری کرد. در سال‌های ۶۸۸–۶۸۹ میلادی، امپراتریس وو زتیان (که در آن زمان هنوز نایب‌السلطنه بود) به فازانگ دستور داد که در لوئویانگ یک تریبون بلند برای تدریس سوترای گل‌آرایی و محل بودی‌ماندا برای هشت گروه شنوندگان بسازد. این اقدام باعث ترویج گستردهٔ آموزه‌های هوآیان شد و همچنین رابطهٔ فازانگ با امپراتریس را مستحکم‌تر کرد. در این دوره، فازانگ با مترجم بودایی دیگری به نام دِوِندراپراجنیا همکاری کرد و همچنان با شاگردش اویسانگ (بنیان‌گذار مکتب هوآئوم در کره) در ارتباط بود. این مکاتبات نه‌تنها علاقهٔ عمیق او به شاگردش را نشان می‌دهند، بلکه نگاهی نادر به رابطهٔ دوستانهٔ یک استاد و شاگرد در سنت بودایی ارائه می‌کنند. با تأسیس دودمان ژو توسط امپراتریس وو در ۶۹۰ میلادی، فازانگ به تدریس سوترای گل‌آرایی ادامه داد و به سفرهای متعددی پرداخت. با این حال، در مقطعی (بین ۶۹۴ تا مه ۶۹۵ میلادی)، به جنوب چین تبعید شد، اما در اوت ۶۹۵ میلادی دوباره بازگشت. در همان سال، نسخهٔ جدید سوترای گل‌آرایی که توسط تیم ترجمهٔ شیکشاناندا انجام شده بود، منتشر شد و طی مراسمی جشن گرفته شد. در یکی از این جلسات در حدود ۷۰۰ میلادی، در هنگام سخنرانی او زلزله‌ای رخ داد که این رویداد به‌عنوان نشانه‌ای مبارک تلقی شد. این اقدام رابطهٔ او را با امپراتریس وو محکم‌تر کرد و موفقیت در جنگ موج جدیدی از علاقه به بودیسم در دربار را برانگیخت. بین سال‌های ۷۰۰ تا ۷۰۵ میلادی، فازانگ به دستور امپراتریس وو به فعالیت‌های ترجمه‌ای خود ادامه داد. او با تیم ترجمهٔ شیکشاناندا همکاری کرد تا نسخه‌ای جدید از سوترای لانکاواتارا را تهیه کند که در سال ۷۰۴ میلادی تکمیل شد. در این دوره، گفته می‌شود که فازانگ به معبد فامن سفر کرد تا یک یادگار مقدس بودایی را بازیابد که گفته می‌شد خاصیت شفابخشی دارد. | ## بخش 3: فازانگ | پس از کناره‌گیری وو زتیان از قدرت به دلیل کشمکش‌های سیاسی، لی شیان دوباره به تخت نشست و فازانگ وفاداری خود را به او اعلام کرد. همچنین، در جریان یک شورش سیاسی، فازانگ با ارائهٔ اطلاعات مهم به امپراتور، به سرکوب آن کمک کرد. این پروژه برای سال‌ها مرکز فعالیت‌های علمی او بود و تا پس از درگذشتش در ۷۱۳ میلادی تکمیل نشد. معجزهٔ باران و نفوذ دربار در سال‌های ۷۰۸ تا ۷۰۹ میلادی، خشکسالی شدیدی در مناطق اطراف پایتخت رخ داد. به نظر می‌رسد که فازانگ در این مراسم از دُهرانی مهاپراتیسارا (رقص باران) که در متون بودایی ذکر شده، استفاده کرده است. بنا بر گزارش‌های زندگینامه‌نویس او، چوی چی‌وون، در این دوره تعداد انجمن‌های مطالعهٔ سوترای گل‌آرایی که توسط غیرراهبان بودایی برگزار می‌شد، از ده هزار فراتر رفت. امپراتور رویزونگ با اهدای کمک مالی سخاوتمندانه‌ای به یاد او، به احترامش ادای دین کرد. تأثیرات و میراث فازانگ بزرگ‌ترین تأثیر فازانگ بر شاگرد برجسته‌اش، اویسانگ (۶۲۵–۷۰۲) بود که بعدها مکتب هوآیان کره‌ای را تأسیس کرد. رابطهٔ او و اویسانگ به‌خوبی ثبت شده و نشان‌دهندهٔ دوستی عمیق و مکاتبات مداوم آنها در طول زندگی‌شان است. فازانگ همچنین تأثیر زیادی بر یکی دیگر از شاگردان کره‌ای خود، سیمسانگ (ژاپنی: شین‌جو) داشت. سیمسانگ تعالیم هوآیان را به ژاپن منتقل کرد و استاد روبن (۶۸۹–۷۷۳) بود که بعدها مکتب کِگون (نسخهٔ ژاپنی هوآیان) را بنیان نهاد. او در این پروژه با اساتید هندی و چینی متعددی همکاری کرد و تفسیری مهم بر این سوتره نوشت. تعالیم سوترای گل‌آرایی از طریق سخنرانی‌های گسترده و همچنین رابطهٔ نزدیک فازانگ با وو زتیان و درباریان ترویج شد، که در نهایت به ساخت و گسترش معابد هوآیان در چانگ‌آن، وو و یُوئه منجر شد. فازانگ همچنین نقش مهمی در بهبود و ترویج فناوری چاپ چوبی (چاپ چوبی) ایفا کرد و از این روش برای چاپ متون بودایی استفاده کرد. | ## جمع‌بندی | در واقع، قدیمی‌ترین متن چاپ چوبی دارای تاریخ ثبت‌شده، نسخه‌ای از سوترای دُهرانی بود که توسط فازانگ در سال ۷۰۴ میلادی ترجمه شد.