aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: بئر سالم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بئر سالم | مقدمه: این روستا در ۴ کیلومتری باختر رمله قرار داشت و در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۹ مه ۱۹۴۸ به‌دست تیپ ۸۴ گیواتی از سکنه تخلیه شد. | ## بخش 1: بئر سالم | بئر سالم بر پهنه‌ای هموار از دشت ساحلی جنوبی در ارتفاع ۷۵ متری از سطح دریا ساخته شده بود. خانه‌های روستا از سیمان و خشت ساخته شده و در کوچه‌ها و گذرهای تنگ کنار هم چیده شده بودند. یک راه فرعی روستا را به رمله و وادی حنین پیوند می‌داد و راه فرعی دیگری آن را به جاده اصلی آسفالتی رمله–یافا وصل می‌کرد. بر پایه منبع عبری، در سال ۱۸۸۹ کشیش لوتری آلمانی یوهان لودویگ اشنلر، بنیان‌گذار پرورشگاه اشنلر در بیت‌المقدس، ۱۰٬۰۰۰ دونوم زمین را از حکومت عثمانی میان رمله و نس تسیونا اجاره کرد و در سال ۱۸۹۵ چاهی در آنجا حفر شد که آب فراوانی داشت و اشنلر آن را «چاه صلح و رستگاری» نامید. پیشینه دوره عثمانی و مزرعه اشپون در سال ۱۸۹۷ مدرسه‌ای کشاورزی در محل ساخته شد که به سرپرستی دیاکون آلمانی ماتئوس اشپون (؛ ۱۸۶۶–۱۹۳۵) اداره می‌شد و به همین سبب محل به نام «مزرعه اشپون» شهرت یافت. | ## بخش 2: بئر سالم | در سال ۱۹۰۶ بخشی از زمین‌های مزرعه به یهودیان فروخته شد و مستعمره بئر یعقوب بر آن بنا گردید. جنگ جهانی اول و دوره بریتانیا در جنگ جهانی اول نیروهای عثمانی در مزرعه مستقر شدند و در سال ۱۹۱۷ ارتش بریتانیا به فرماندهی ادموند آلنبی آنجا را تصرف کرد. آلنبی مقر فرماندهی خود را در مزرعه قرار داد و از آنجا عملیات جنگی تا تسلیم امپراتوری عثمانی را هدایت کرد. پس از جنگ، آلمانی‌ها به مزرعه بازگشتند اما در جنگ جهانی دوم اخراج شدند و ارتش بریتانیا مدرسه‌ای برای افسران فنی در آنجا دایر کرد. جمعیت و کاربری زمین بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۴۱۰ نفر بود که همگی مسلمان بودند و در بیش از ۱۰۰ خانه زندگی می‌کردند. | ## بخش 3: بئر سالم | از این میان ۷۴۲ دونوم به کشت مرکبات و موز، ۵۱۰ دونوم به باغ‌های آبی و درختکاری، ۱٬۴۶۸ دونوم به کشت غلات و ۶۸۱ دونوم زمین غیرقابل‌کشت اختصاص داشت. خاک روستا حاصلخیز بود و آب‌های زیرزمینی در دسترس قرار داشت؛ از این رو اقتصاد روستا بر کشاورزی استوار بود و ساکنان به پرورش مرکبات، زیتون، غلات و سبزیجات می‌پرداختند. نیرویی از تیپ ۸۴ گیواتی که از بئر یعقوب حرکت کرده بود پیش از نیروهای عرب مزرعه را تصرف کرد. بر پایه خلاصه‌گزارش بخش اطلاعات ارتش اسرائیل، بئر سالم در ۹ مه ۱۹۴۸ پس از حمله به پرورشگاه از سکنه تخلیه شد. روستا در زمان حاضر از روستای ویران‌شده تنها مخزن آب قدیمی، چند درخت کهن‌سال کاج و چند خانه باقی مانده‌است. | ## جمع‌بندی | ساختمان‌های قدیمی مزرعه اشپون در محدوده نتسر سرنی به کاربری‌های فرهنگی و تجاری تبدیل شده‌اند؛ از جمله در خانه‌ای که آلنبی در آن اقامت داشت مرکز همایش و مراسمی به نام «مزرعه آلنبی» دایر است.
موضوع مقاله: بیرانیت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیرانیت | مقدمه: بیرانیت (، به معنای دژ کوچک) یک پایگاه نظامی و کیبوتص پیشین در شمال اسرائیل در مرز لبنان است. | ## بخش 1: بیرانیت | این پایگاه مقر فرماندهی لشکر گالیله از نیروهای دفاعی اسرائیل است و در فاصلهٔ نزدیک به یک کیلومتری مرز لبنان، میان نتوعا و ساسا قرار دارد. بیرانیت در ارتفاع نزدیک به ۷۵۰ متری از سطح دریا در منطقهٔ گالیلهٔ بالا واقع شده‌است. نام این مکان برگرفته از واژه‌ای عبری به معنای دژ کوچک است که به آیه‌ای از کتاب دوم تواریخ ایام در تورات اشاره دارد. این پایگاه بر روی زمین‌های روستای فلسطینی المنصوره بنا شده که ساکنان آن در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل به‌اجبار آواره شدند. جغرافیا بیرانیت در گالیلهٔ بالا در نزدیک به ۲۲ کیلومتری ساحل دریای مدیترانه و درست در مرز لبنان جای دارد. این مکان بر فراز کوه هار بیرانیت واقع شده و از دامنهٔ جنوبی جنگلی آن وادی نحال بیرانیت به سمت غرب جریان دارد. | ## بخش 2: بیرانیت | بیرانیت در چارچوب طرح توسعهٔ گالیلهٔ مرکزی (عملیات «سوف سوف») که به ابتکار نخست‌وزیر وقت لوی اشکول آغاز شد، به‌عنوان مرکز روستایی گروهی از شهرک‌های نوبنیاد در دههٔ ۱۹۶۰ برنامه‌ریزی گردید. نخستین وظایف ساکنان شامل احیای زمین، جنگل‌کاری، بازسازی جنگل‌های کهن، کاشت باغ‌های میوه و جاده‌سازی بود. در سال ۱۹۶۷ این مکان از حالت نظامی خارج و به مدرسهٔ شمشیربازی تبدیل شد، اما هرگز به شهرکی مستقل با جمعیت دائم بدل نگردید. تبدیل به پایگاه نظامی در آغاز دههٔ ۱۹۷۰ پس از رویدادهای سپتامبر سیاه و انتقال نیروهای مسلح فلسطینی از اردن به لبنان، اهمیت امنیتی مرز شمالی افزایش یافت و نیروهای دفاعی اسرائیل سازماندهی خود را در شمال تقویت کرد. در سال ۱۹۷۴ تیپ منطقه‌ای ۳۰۰ (لشکر بارام) با فرماندهی سرهنگ بنیامین بن‌الیعزر در بیرانیت تأسیس شد. پس از عملیات لیتانی، مقر فرماندهی لشکر گالیله (لشکر ۹۱) به بیرانیت منتقل شد و مقر تیپ ۳۰۰ به پایگاه شومرا رفت. | ## بخش 3: بیرانیت | با آغاز جنگ لبنان در دههٔ ۱۹۸۰ مقر لشکر بارام به خاک لبنان منتقل شد و بیرانیت به مقر فرماندهی لشکر منطقه‌ای تبدیل گردید. در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۰۶ در جریان جنگ ۲۰۰۶ لبنان این پایگاه هدف موشک‌های کاتیوشای حزب‌الله لبنان قرار گرفت. در ۲۰ نوامبر ۲۰۲۳ در جریان درگیری‌های مرزی اسرائیل و لبنان، پایگاه بیرانیت آسیب جدی از موشک‌های بورکان حزب‌الله دید. در ادامهٔ جنگ، پایگاه چندین بار دیگر نیز هدف موشک‌های بورکان و فالق سنگین حزب‌الله قرار گرفت و سرانجام تخلیه شد. | ## جمع‌بندی | ساکنان سرشناس آندره اشپیتسر (۱۹۴۵–۱۹۷۲)، مربی شمشیربازی تیم المپیک اسرائیل که در کشتار مونیخ کشته شد.
موضوع مقاله: بنی عایش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بنی عایش | مقدمه: بنی عایش در بخش جنوبی کلان‌شهر گوش دان واقع شده و مساحتی تنها ۰٫۸۳۶ کیلومتر مربع دارد که آن را به منطقه‌ای با تراکم جمعیتی بسیار بالا تبدیل کرده‌است. | ## بخش 1: بنی عایش | بنی عایش در سال ۱۹۵۷ بنیان‌گذاری شد و نخست به‌عنوان اردوگاه ترانزیت مهاجران یمنی‌تبار به کار می‌رفت. جمعیت کنونی شهر عمدتاً از یهودیان یمنی‌تبار و مهاجران اتحاد جماهیر شوروی سابق تشکیل شده‌است. پیش از سال ۱۹۴۸ این منطقه پایگاه نظامی نیروی زمینی بریتانیا در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. | ## بخش 2: بنی عایش | نام شهر از سرنام عبری نام خاخام عکیوا یوسف شلزینگر (عی"ش) برگرفته شده‌است و «بنی عایش» به معنای «فرزندان عکیوا یوسف شلزینگر» است. بنی عایش در آغاز به‌عنوان اردوگاه ترانزیت برای مهاجرانی (علیا) از یمن در اوایل دهه ۱۹۵۰ به کار می‌رفت. امروزه جمعیت شهر تقریباً از یهودیان یمنی‌تبار و مهاجران اتحاد جماهیر شوروی سابق تشکیل شده‌است. | ## بخش 3: بنی عایش | بر پایه آمار موجود، جمعیت شهر در سال ۲۰۰۵ حدود ۷٬۶۰۰ نفر بود که تا سال ۲۰۱۲ به ۶٬۹۵۹ نفر و در سال ۲۰۱۶ به ۶٬۹۵۵ نفر کاهش یافت. سال ۲۰۰۵ ۲۰۱۲ ۲۰۱۶ جمعیت ۷٬۶۰۰ ۶٬۹۵۹ ۶٬۹۵۵ جغرافیا بنی عایش در استان مرکزی اسرائیل و در بخش جنوبی کلان‌شهر گوش دان واقع شده‌است. | ## جمع‌بندی | مساحت شهر تنها ۰٫۸۳۶ کیلومتر مربع (۸۳۶ دونم) است و ارتفاع آن از سطح دریا ۷۵ متر است.
موضوع مقاله: دهکده گردشگری بیسان سیتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دهکده گردشگری بیسان سیتی | مقدمه: دهکده گردشگری بیسان سیتی مجموعه‌ای تفریحی-گردشگری در بخش شمالی غزه در فلسطین بود که به ابتکار دولت حماس ساخته شد. | ## بخش 1: دهکده گردشگری بیسان سیتی | این مجموعه بر زمینی به مساحت ۲۷۰ دونم بنا شده و دارای امکاناتی چون تالار عروسی، باغ‌ها، زمین‌های فوتبال، استخر شنای المپیکی، باغ‌وحشی به مساحت ۱۹ هکتار، زمین‌های بازی و رستوران بود. دهکده گردشگری بیسان سیتی بر زمین‌های دولتی متعلق به وزارت کشور حماس ساخته شد که پیش‌تر به‌عنوان محل دپوی زباله به کار می‌رفت. هزینه ساخت این مجموعه در حدود ۱٫۵ میلیون دلار بود و زیر نظر فتحی حماد، وزیر کشور حماس اداره می‌شد. گفته می‌شد هر آخر هفته نزدیک به ۶۰۰۰ نفر از این مجموعه بازدید می‌کنند که برخی از آنان با اتوبوس‌های یارانه‌ای دولت به آنجا می‌رسیدند. این دهکده گردشگری بخشی از موج گسترده ساخت‌وساز مراکز تفریحی در نوار غزه در سال ۲۰۱۰ بود که واکنش‌های انتقادی نیز به دنبال داشت. | ## بخش 2: دهکده گردشگری بیسان سیتی | ویژگی‌ها و امکانات مجموعه تفریحی بیسان سیتی بر زمینی به مساحت ۲۷۰ دونم شامل تالار عروسی، باغ‌ها، زمین‌های فوتبال، استخر شنای المپیکی، باغ‌وحشی ۱۹ هکتاری، زمین‌های بازی و رستوران‌ها بود. این مجموعه بر زمین‌های دولتی متعلق به وزارت کشور ساخته شد که پیش‌تر به‌عنوان زباله‌دانی به کار می‌رفت. هزینه ساخت آن در حدود ۱٫۵ میلیون دلار برآورد شده و ساخت‌وساز زیر نظر فتحی حماد، وزیر کشور حماس انجام گرفت. هر آخر هفته نزدیک به ۶۰۰۰ نفر از این مجموعه دیدن می‌کردند؛ برخی از بازدیدکنندگان با اتوبوس‌هایی که یارانه دولتی دریافت می‌کردند به آنجا می‌رسیدند و در بدو ورود هزینه ورودیه می‌پرداختند. جایگاه در رونق ساخت‌وساز غزه به گزارش اشرف ابوالهول، روزنامه‌نگار مصری و نویسنده روزنامه الأهرام، دهکده گردشگری بیسان سیتی یکی از مجموعه‌ای رو به رشد از پارک‌های تفریحی در غزه بود که از جمله آن‌ها می‌توان به زهرة المدائن، تفرجگاه البستان و پارک آبی کریزی واتر اشاره کرد. | ## بخش 3: دهکده گردشگری بیسان سیتی | وی نوشت که شمار بسیار زیادی از این مراکز تفریحی میان بازدید او از غزه در فوریه ۲۰۱۰ و بازگشتش در ژوئیه همان سال تکمیل شده بودند، به گونه‌ای که غزه را «تقریباً غیرقابل شناسایی» کرده بود. ابوالهول در ادامه نوشت: «فضای رفاه مطلق حاکم است که در تفرجگاه‌های بزرگ در امتداد ساحل غزه و نزدیکی آن نمایان است. افزون بر این، دیدن کالاها و اجناس لوکسی که مغازه‌های غزه را پر کرده بود مرا شگفت‌زده کرد. کالاها ارزان‌تر از مصر فروخته می‌شوند، هرچند بیشتر آن‌ها از بازار مصر می‌آیند و هزینه‌های حمل‌ونقل و قاچاق از طریق تونل‌ها نیز به آن افزوده می‌شود… محاصره حتی پیش از اقدام اسرائیل علیه کشتی‌های ناوگان آزادی در اواخر ماه مه شکسته شده بود؛ همه‌چیز از مصر وارد نوار غزه می‌شد. | ## جمع‌بندی | اگر چنین نبود، بازرگانان نمی‌توانستند در کمتر از چهار ماه این همه تفرجگاه بسازند.» انتقادها بر پایه گزارش رویترز، این تفرجگاه بخشی از «رونق ساخت‌وساز» در «مراکز تفریحی» بود که برخی را به انتقاد از حماس واداشت؛ منتقدان بر این باور بودند که حماس به‌جای سرمایه‌گذاری در مسکن و زیرساخت‌ها، بودجه را صرف مراکز سرگرمی مانند دهکده گردشگری بیسان سیتی و پارک آبی کریزی واتر می‌کند.
موضوع مقاله: الدرج | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # الدرج | مقدمه: نام این محله به معنای «محله پله‌ها» است و کهن‌ترین بخش مسکونی شهر غزه به‌شمار می‌رود. | ## بخش 1: الدرج | الدرج بر روی تپه‌ای کشیده به بلندای نزدیک به ۲۰ متر بالاتر از سطح دریا و مرتفع‌تر از هر نقطه دیگر شهر جای گرفته و احتمالاً نام خود را از پلکان‌هایی گرفته که زمانی به آن می‌رسیده یا از احساس بالا رفتن از پله هنگام نزدیک شدن به آن. این محله «محله مسلمانان» نیز خوانده می‌شود و دربرگیرنده چندین مسجد و بنای اسلامی است. از جمله مهم‌ترین آن‌ها مسجد بزرگ عمری، بزرگ‌ترین مسجد شهر، و نیز مسجد سید هاشم، مسجد شیخ زکریا، مسجد شیخ فرج و مدرسه الزهراء است. پیشینه محله الدرج کهن‌ترین بخش مسکونی شهر غزه است و بر روی محل غزه باستانی ساخته شده‌است. | ## بخش 2: الدرج | 62 بازمانده‌های گذشته باستانی شهر در بسیاری از خانه‌های سنگی محله دیده می‌شود؛ جایی که ستون‌ها و تخته‌سنگ‌های مرمرین به‌عنوان مصالح ساختمانی بازکاربرد شده‌اند. بر پایه اسناد مالیاتی عثمانی، الدرج در سال ۱۵۲۵ میلادی محله‌ای نسبتاً بزرگ با ۱۴۱ خانوار بوده‌است. این محله که قصرالباشا در آن قرار دارد، دست‌کم از سده هفدهم میلادی کرسی قدرت فرمانداران ایالتی غزه و بخش بزرگی از سرزمین فلسطین در دوران مملوکی و عثمانی بوده‌است. محله الدرج شامل محلات کوچک‌تری از جمله سید هاشم، سدره، قرقش، فواخیر و بنی‌عامر است. | ## بخش 3: الدرج | هاشم که سومین رئیس بزرگ قبیله قریش مکه بود، در سال ۴۹۷ میلادی هنگام سفر تجاری در غزه درگذشت. مسجد سید هاشم که در حدود سده دوازدهم میلادی ساخته شده، بر روی آرامگاه او بنا شده‌است. وجود آرامگاه هاشم در الدرج سرچشمه یکی از نام‌های غزه یعنی «غزه هاشم» است که به‌معنای «غزه متعلق به هاشم» است. ویرانی‌ها در جنگ در سال ۲۰۰۲ بمباران اسرائیلی یک بلوک مسکونی را به‌طور کامل ویران کرد؛ در این عملیات بیش از یک تن مواد منفجره به‌کار رفت و رویداد بعدها به «کشتار محله الدرج» شناخته شد. | ## جمع‌بندی | پس از آغاز جنگ غزه در اکتبر ۲۰۲۳، نیروهای اسرائیلی بخشی از مسجد سید هاشم را ویران کردند.
موضوع مقاله: دنه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دنه | مقدمه: این روستا در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل به تصرف نیروهای دفاعی اسرائیل درآمد و ساکنان آن اخراج شدند. | ## بخش 1: دنه | دنه بر دامنه‌ای از بلندی‌های جلیل سفلی و مشرف بر دشت مرج ابن عامر و دشت بیسان بنا شده بود و ارتفاع آن از سطح دریا نزدیک به ۱۰۰ متر بود. نقشه روستا به شکل مستطیل بود که ضلع بلندتر آن در راستای شمالی‌ـجنوبی کشیده شده بود. دوره عثمانی در سال ۱۵۱۷ دنه همراه با سایر نواحی فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد. در طول سده‌های شانزدهم و هفدهم میلادی این روستا در قلمرو امارت طوربای (۱۵۱۷–۱۶۸۳) قرار داشت که مرج ابن عامر، حیفا، جنین، دره بیت شیان، شمال جبل نابلس و بخش شمالی دشت شارون را نیز دربرمی‌گرفت. بر پایه دفتر مالیاتی عثمانی سال ۱۵۹۶ دنه بخشی از ناحیه شفا در لوای لجون بود و جمعیتی متشکل از ۵ خانوار مسلمان (در حدود ۲۸ نفر) داشت. 45 یوهان لودویگ بورکارت، جهانگرد سوئیسی که نزدیک به سال ۱۸۱۷ از سرزمین فلسطین گذشت، نام این روستا را ذکر کرد ولی شرحی دربارهٔ آن ارائه نداد.Burckhardt, 1822, p. | ## بخش 2: دنه | 130 ویکتور گِرَن در سال ۱۸۷۵ روستا را «فروتن» توصیف کرد و نوشت که بر تپه‌ای جای گرفته‌است. او اشاره کرد که روستا زمانی بسیار بزرگ‌تر بوده زیرا در شمال مرکز آن ویرانه‌های خانه‌هایی دیده می‌شد.Guérin, 1880, pp. 31 در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین این رقم به ۱۴۹ نفر کاهش یافت که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۲۸ خانه زندگی می‌کردند.Mills, 1932, p. 78 در دوره قیمومت روستا گسترش یافت و خانه‌های تازه‌ای از سنگ و خشت در امتداد جاده منتهی به روستای همسایه کفره ساخته شد. 46 بر پایه آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۱۹۰ نفر مسلمان بود و مساحت کل زمین‌ها ۶٬۶۱۴ دونوم بود. 134 علف و پوشش گیاهی دامنه‌ها و قله‌های کوه‌های مجاور برای چرای دام بهره‌گیری می‌شد. | ## بخش 3: دنه | جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن در ۲۸ مه ۱۹۴۸ نیروهای اسرائیلی روستا را اشغال و ساکنان آن را اخراج کردند.Morris, 2004, p. این اقدام همزمان با انتقال بازماندگان ساکنان شهر بیسان به ناصره انجام شد و تیپ گولانی مسئول عملیات در دره بیسان بود. مورخ اسرائیلی بنی موریس گزارش کرده‌است که تخریب روستا تا سپتامبر ۱۹۴۸ آغاز شده بود. یکی از رهبران شهرک‌نشینان مجاور با تخریب دنه مخالفت کرد با این استدلال که شاید بتوان بخشی از زمین‌های آن را برای شهرک‌سازی کنار گذاشت. این امر نشان می‌دهد که دست‌کم برخی از ساکنان در روستا مانده بودند یا پس از اخراج بازگشته بودند؛ اما سرنوشت نهایی آنان روشن نیست. | ## جمع‌بندی | ولید خالدی، مورخ فلسطینی، وضعیت روستا را در سال ۱۹۹۲ چنین توصیف کرده‌است: هیچ شهرک اسرائیلی بر روی زمین‌های روستای دنه بنا نشده‌است.
موضوع مقاله: پارک ملی کاستل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پارک ملی کاستل | مقدمه: پارک ملی کاستل یک پارک ملی در اسرائیل است که از یک قلهٔ مستحکم در جبال‌الخلیل تشکیل شده و در محل روستای پیشین فلسطینی القسطل قرار دارد. | ## بخش 1: پارک ملی کاستل | این پارک در ۸ کیلومتری باختر اورشلیم و در کنار بزرگراهی که این شهر را به تل‌آویو پیوند می‌دهد (بزرگراه ۱) واقع شده‌است. این مکان بیشتر به‌عنوان صحنهٔ نبردهای کلیدی عملیات نخشون در آوریل ۱۹۴۸ در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل شناخته می‌شود. در این نبردها عرب‌ها و یهودیان برای چیرگی بر نقطه‌ای که بر شاهراه اصلی تل‌آویو–اورشلیم اشراف داشت جنگیدند و کاستل چندین بار دست‌به‌دست شد. با کشته شدن فرماندهٔ عرب عبدالقادر الحسینی و رفتن بسیاری از رزمندگان عرب به مراسم تدفین او در مسجد اقصی در روز جمعه ۹ آوریل ۱۹۴۸، کاستل بی‌هیچ مقاومت جدی به دست نیروهای اسرائیلی افتاد. پارک ملی کاستل دربرگیرندهٔ یادمانی برای سربازان اسرائیلی کشته‌شده در آن نبردها، از جمله بنایی یادبود طراحی‌شده در سال ۱۹۸۰ به دست ایتسخاک یامین و یادمانی برای کاروان‌هایی است که کوشیدند محاصرهٔ اورشلیم را بشکنند. رومیان دژی در این نقطه ساختند که به‌سادگی نامیده می‌شد تا نظارت خود بر راه اورشلیم را تضمین کنند. دوران صلیبی صلیبیان بر ویرانه‌های دژ رومی قلعه‌ای ساختند که در سالنامه‌ها با نام از آن یاد شده؛ با این حال هیچ ردّی از سازه‌های صلیبی در این مکان یافت نشده‌است. | ## بخش 2: پارک ملی کاستل | سرانجام، روستایی عربی در این نقطه شکل گرفت و خانهٔ مختار روستا بر فراز تپه و بر بقایای قلعهٔ صلیبی بنا شد. دوران قیمومت بریتانیا در دوران قیمومت بریتانیا بر فلسطین، بریتانیایی‌ها این ناحیه را (به معنای «قلعه») می‌نامیدند. جنگ ۱۹۴۷–۱۹۴۸ در سال ۱۹۴۷ محاصرهٔ عربی اورشلیم به جیره‌بندی شدید آب و خوراک انجامید. با آنکه مردم شهر در آستانهٔ گرسنگی بودند، خودروهای آذوقه‌رسان به‌صورت کاروانی و با همراهی نگهبانان از جادهٔ تل‌آویو به سوی اورشلیم حرکت می‌کردند. اتوبوس‌ها و کامیون‌ها با ورق‌های فولادی و تخته‌های چوبی زره‌پوش شده بودند که آن‌ها را سنگین و کُند می‌ساخت. عرب‌های القسطل هنگام دیدن کاروان، تخته‌سنگی را بر جادهٔ باریک می‌گذاشتند و در میان درختان پنهان می‌شدند؛ هنگامی که راننده برای برداشتن سنگ توقف می‌کرد، مواد منفجره پرتاب و سرنشینان کشته می‌شدند. تا ۱ آوریل ۱۹۴۸ که آب اورشلیم تمام شده و مردم ناچار به خوردن گیاهان وحشی بودند، پالماخ عملیات نخشون را آغاز کرد. | ## بخش 3: پارک ملی کاستل | هنگامی که خبر سقوط القسطل به رهبران عرب رسید، به فرماندهٔ نامدار عبدالقادر الحسینی دستور دادند آن را بازپس بگیرد. هزاران داوطلب عرب به فراخوان او پاسخ دادند و مجهز به کارد، چماق، تفنگ و مواد منفجره به مدت پنج روز به تپه یورش بردند. در ۸ آوریل، دو نگهبان سه چهرهٔ ناشناس را دیدند که از دامنهٔ تپه بالا می‌آمدند و به سوی آن‌ها آتش گشودند. یک ساعت بعد، سربازی که رادیوی عربی گوش می‌داد عبارتی شنید که بارها تکرار می‌شد: «پرنده در قفس افتاد.» «پرنده» رمز الحسینی بود. فردای آن روز، کماندوهای پالماخ در سپیده‌دم بازگشتند و تنها شماری اندک را بر فراز تپه یافتند؛ عرب‌ها پیکر الحسینی را برداشته و برای خاک‌سپاری رفته بودند. یادمان در سال ۱۹۵۱ روستای یهودی ماعوز صیون (به معنای «دژ صیون») در دامنهٔ تپهٔ کاستل بنیان نهاده شد. | ## جمع‌بندی | در سطح پارک لوحه‌های برنزی فراوانی نصب شده که سیر نبردهای آوریل ۱۹۴۸ را بازگو می‌کنند.
موضوع مقاله: بشناق | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بشناق | مقدمه: بشناق (، به معنای «بوسنیایی»، همچنین به صورت‌های بوشناق، بوشناک و بوشنک نویسه‌گردانی می‌شود) یک نام خانوادگی رایج میان شامیان و سعودی‌های عرب‌زبان با ریشهٔ مسلمان بوسنیایی است. | ## بخش 1: بشناق | کسانی که این نام خانوادگی را دارند از نسل مسلمانان بوسنیایی هستند که پس از اشغال بوسنی و هرزگوین به دست اتریش-مجارستان در سال ۱۸۷۸ میلادی از زندگی زیر حاکمیت مسیحیان بیمناک بودند و به سوریه عثمانی مهاجرت کردند. با آنکه این مهاجران در اصل از یک خانواده نبودند، بیشتر مسلمانان بوسنیایی که به شام مهاجرت کردند نام خانوادگی بشناق را به نشانهٔ خاستگاه خود برگزیدند. امروزه واژهٔ بشناق در میان سوریان، فلسطینیان و اردنی‌ها همچنین برای اشاره به شخصی با پوست روشن و ظاهر نیکو به کار می‌رود. پیشینه نخستین جابه‌جایی بوسنیایی‌ها به سوی فلسطین زمانی رخ داد که در اواخر سدهٔ نوزدهم میلادی سربازان مسلمان بوسنیایی برای تقویت ارتش عثمانی به فلسطین فرستاده شدند. موج مهاجرت گسترده‌تر پس از سال ۱۸۷۸ آغاز شد؛ هنگامی که امپراتوری اتریش-مجارستان به فرمانروایی خاندان هابسبورگ بوسنی و هرزگوین را اشغال کرد. | ## بخش 2: بشناق | مهاجرت مسلمانان بوسنیایی در سراسر این دوره ادامه یافت و پس از الحاق بوسنی توسط اتریش-مجارستان در سال ۱۹۰۸ شتاب بیشتری گرفت. بسیاری از آنان به سرزمین‌هایی مهاجرت کردند که امروزه ترکیه را تشکیل می‌دهند، در حالی که شمار کمتری در سوریه عثمانی (شامل سوریه، اسرائیل، فلسطین، لبنان و اردن امروزی) ساکن شدند. اسکان در فلسطین مهاجران بوسنیایی عمدتاً در روستاهایی واقع در بخش‌هایی از کرانه باختری و اسرائیل کنونی ساکن شدند: قیساریه، یانون، نابلس و طولکرم. بازماندگان آنها همچنان در این روستاها زندگی می‌کنند و میراث بوسنیایی‌شان در نام خانوادگی عربی بشناق بازتاب یافته‌است. در قیساریه بوسنیایی‌ها اکثریت جمعیت روستا را تشکیل می‌دادند و مسجدی سنگی به سبک بوسنیایی موسوم به «مسجد قیساریه» بنا کردند. | ## بخش 3: بشناق | به دلیل شمار اندک و زندگی در کنار عرب‌ها، این مهاجران بوسنیایی‌زبان سرانجام در جمعیت عرب محلی ادغام شدند. در جریان جنگ ۱۹۴۸ شماری از بوسنیایی‌های قیساریه همراه با فلسطینیان آواره شدند و به لبنان، سوریه، اردن، تونس، مصر و کشورهای حوزهٔ خلیج فارس گریختند. برای حفظ یاد سرزمین نیاکان، بازماندگان نام خانوادگی بشناق (بوسنیایی) را برگزیدند. امروزه بیشتر کسانی که این نام خانوادگی را دارند در اردن و به‌ویژه در پایتخت آن عمان زندگی می‌کنند. | ## جمع‌بندی | افراد سرشناس با نام خانوادگی بشناق بشناق (Bushnak) رامز بشناق (۱۹۷۶–۲۰۰۰)، غیرنظامی عرب اسرائیلی که در جریان انتفاضه دوم به دست پلیس اسرائیل کشته شد.
موضوع مقاله: بریکه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بریکه | مقدمه: بریکه روستایی فلسطینی و عرب‌نشین در بخش حیفا بود که در جریان جنگ داخلی ۱۹۴۷–۱۹۴۸ فلسطین در ۵ مه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. | ## بخش 1: بریکه | بریکه در دوران عثمانی دارای مدرسه‌ای بود که در سال ۱۸۸۹ بنیان نهاده شد، اما در دوره قیمومت بریتانیا بسته شد. اقتصاد روستا بر کشاورزی دیم و دامداری استوار بود و غلات مهم‌ترین محصول آن به‌شمار می‌رفت. در سال ۱۲۶۵ میلادی، پس از اخراج صلیبیون، سلطان بیبرس روستای بریکه را در میان روستاها و املاکی قرار داد که به امیران خود واگذار کرد. نیمی از درآمد بریکه به امیر «جمال‌الدین موسی بن یغمور» و نیم دیگر به امیر «علم‌الدین سنجر الحلّی الغزّاوی» تعلق گرفت. دوره عثمانی در سال ۱۸۸۲، پیمایش فلسطین غربی که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، بریکه را «روستایی کوچک بر فراز تپه‌ای با چاهی در شمال و مناطق جنگلی در پیرامون» توصیف کرد. فهرست جمعیتی حدود سال ۱۸۸۷ نشان می‌دهد که بریکه نزدیک به ۱۱۵ ساکن داشت که همگی مسلمان بودند. مدرسه‌ای در سال ۱۸۸۹ در دوره عثمانی در روستا تأسیس شد، اما در دوره قیمومت بریتانیا تعطیل گردید. | ## بخش 2: بریکه | دوره قیمومت بریتانیا بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا انجام شد، بریکه ۲۴۹ نفر جمعیت داشت که همگی مسلمان بودند. این رقم در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین به ۲۳۷ نفر رسید که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۴۵ خانه زندگی می‌کردند. بر اساس آمار روستایی سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۲۹۰ نفر مسلمان بود و عرب‌ها در مجموع ۱٬۸۶۴ دونوم زمین داشتند. از این میزان، ۷۸ دونوم برای باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۱٬۵۳۸ دونوم برای کشت غلات و ۱۵ دونوم زمین ساخته‌شده (شهری) بود. در اواخر سده نوزدهم میلادی، تپه‌ای که بریکه بر آن بنا شده بود با جنگل‌ها احاطه شده بود. خانه‌های روستا از سنگ با ملاط گِل یا سیمان ساخته شده بودند و شکل مدرن روستا در امتداد محوری شمالی–جنوبی گسترش یافته بود. چشمه‌ها و چاه‌ها آب مورد نیاز خانگی روستا را تأمین می‌کردند و اقتصاد آن بر کشاورزی دیم و دامداری استوار بود. | ## بخش 3: بریکه | از جمله مهم‌ترین آن‌ها خربه الصواوین با پایه‌های ساختمانی، سفال‌های شکسته و کف موزاییکی؛ خربه بریکه با بقایای بناهای ویران‌شده؛ و خربه الرصیصه با آثاری از دوره بیزانس از جمله بقایای ساختمان، کارگاه فشردن انگور کنده‌شده در سنگ، گورها و ستون‌های موزاییکی بود. رویدادهای ۱۹۴۸ و پس از آن در آغاز، روستاییان تمایلی به شرکت در جنگ نداشتند و با استقرار نیروهای شبه‌نظامی ارتش آزادی‌بخش عرب در روستایشان مخالفت کردند. روستا سرانجام در اوایل مه ۱۹۴۸ و در پی نبرد میشمار هایمک تخلیه شد؛ هنگامی که نیروهای ایرگون (اتسل) روستاهای باقی‌مانده در منطقه را با آتش خمپاره‌انداز هدف قرار دادند. واحدهای اتسل پس از تصرف، منطقه را جست‌وجو کردند تا از خالی بودن آن اطمینان یابند. بیش از یکصد نفر از سالمندان، زنان و کودکان که در روستا مانده بودند چند روزی در روستای صبّارین اسیر شدند و سپس به منطقه ام‌الفحم اخراج گردیدند. | ## جمع‌بندی | بر روی زمین‌های روستا آنچه امروز شهر «زیخرون یعقوب» و محمیه طبیعی «آلونا» شناخته می‌شود ساخته شده‌است.
موضوع مقاله: بیت شیکما | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بیت شیکما | مقدمه: این روستا در نزدیکی شهر اشکلون واقع شده و از نظر اداری زیر نظر شورای منطقه‌ای حوف اشکلون قرار دارد. | ## بخش 1: بیت شیکما | این روستا بر روی زمین‌های روستای تخلیه‌شده عربی فلسطینی الجیه ساخته شده و نام آن برگرفته از درختان بزرگ انجیر سیکامور منطقه است. جغرافیا بیت شیکما در جلگه ساحلی جنوبی اسرائیل و در ارتفاع ۵۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است. | ## بخش 2: بیت شیکما | این روستا در فاصله ۶ کیلومتری از ساحل دریای مدیترانه، نزدیک به ۵۰ کیلومتری جنوب‌جنوب‌غربی مرکز تل‌آویو و نزدیک به ۶۱ کیلومتری جنوب‌غربی بخش تاریخی اورشلیم و ۴ کیلومتری جنوب‌شرقی شهر اشکلون قرار دارد. پیشینه این موشاو در سال ۱۹۵۰ میلادی توسط مهاجران و پناهندگان یهودی از لیبی و مراکش بنیان‌گذاری شد. | ## بخش 3: بیت شیکما | نام بیت شیکما به معنای «خانه چنار مصری» از درختان بزرگ انجیر سیکامور موجود در این منطقه گرفته شده‌است. | ## جمع‌بندی | جمعیت این روستا در سال ۲۰۱۴ برابر با ۷۹۹ نفر بود که نسبت به سال پیش از آن ۲٫۳ درصد رشد داشت.