موضوع مقاله: سده وربورگ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سده وربورگ | مقدمه: این روستا در شمال شهر کفر سابا واقع شده و زیر نظر شورای منطقه‌ای دروم هشارون قرار دارد. | ## بخش 1: سده وربورگ | سده وربورگ در سال ۱۹۳۸ به شیوه دیوار و برج توسط مهاجران یهودی آلمانی بنیان‌گذاری شد و به نام اوتو وربورگ، گیاه‌شناس و رهبر صهیونیست که در همان سال درگذشت، نام‌گذاری گردید. اقتصاد این روستا بر پایه کشاورزی شامل پرورش مرکبات، گل و سبزیجات و نیز مرغداری استوار بوده، هرچند با گسترش ساخت‌وساز مسکونی از دهه ۱۹۹۰ به بعد، سیمای کشاورزی آن به‌تدریج کم‌رنگ شده‌است. پیشینه جنگل شارون پیش از سده بیستم، این منطقه بخشی از جنگل شارون را تشکیل می‌داد. این درختزار با غلبه گونه بلوط تابور (به لاتین: ) از کفار یونا در شمال تا رعانانا در جنوب گسترده بود. ساکنان عرب منطقه به‌طور سنتی از این سرزمین برای چرای دام، تأمین هیزم و کشاورزی فصلی بهره می‌بردند. شدت یافتن اسکان و کشاورزی در دشت ساحلی در سده نوزدهم به جنگل‌زدایی و در پی آن تخریب محیط زیست انجامید. تأسیس موشاو در سال ۱۹۳۳ پیمان هعَوَرا (پیمان انتقال) میان آژانس یهود و حکومت نازی آلمان امضا شد که امکان انتقال مبالغ محدودی از دارایی یهودیان آلمان به فلسطین را فراهم کرد. بر پایه این پیمان، تجهیزاتی مانند لوله، کنتور آب و ابزار کار از آلمان خریداری شد و چند صد خانواده یهودی به فلسطین مهاجرت کردند. | ## بخش 2: سده وربورگ | در سال ۱۹۳۷ گروهی از یهودیان از سیلزیای علیا و دیگر مناطق آلمان برای اسکان در نزدیکی کفر سابا راهی فلسطین شدند. شرکت رسکو (Rassco) وابسته به آژانس یهود، جوانان طبقه متوسط را برای اسکان بر زمین‌های صندوق ملی یهود هدایت کرد. نخستین اعضا شامل سی خانواده بودند که نزدیک به ۱٬۲۰۰ لیره برای راه‌اندازی مزرعه دریافت کردند و ده خانواده دیگر نیز مزارع کوچکی با وام آژانس تهیه کردند. در ماه مه ۱۹۳۸ نخستین سلاح‌ها در انباری مخفی ذخیره شد و فردای آن روز نخستین خانواده‌ها در روستا مستقر شدند. موشاو به‌صورت یک استقرار «دیوار و برج» پایه‌ریزی شد و ساخت نخستین خانه‌های دائمی تا سال ۱۹۴۰ به پایان رسید. نام روستا از اوتو وربورگ، گیاه‌شناس و سومین رئیس سازمان جهانی صهیونیست گرفته شده‌است. زنان و کودکان از روستا تخلیه شدند و مردان در پیرامون مواضع دفاعی گرفتند؛ اما عراقی‌ها پس از چند ساعت به دلایل نامعلوم عقب‌نشینی کردند. پس از جنگ و توسعه پس از جنگ، گروهی از مهاجران یهودی بازمانده هولوکاست از چکسلواکی و مجارستان به موشاو پیوستند و فرایند پذیرش آن‌ها تا ۱۹۵۱ به پایان رسید. | ## بخش 3: سده وربورگ | در این دوره رهبری موشاو تصمیم گرفت تنها زبان ارتباطی روستا عبری باشد که همین امر به کناره‌گیری برخی از سران موشاو که تنها آلمانی می‌دانستند انجامید. پیش از ۱۹۴۹ وسعت سده وربورگ ۷۰۰ دونم (۰٫۷ کیلومتر مربع) بود و اکنون به ۲٬۹۰۰ دونم (۲٫۹ کیلومتر مربع) رسیده‌است. از دهه ۱۹۹۰ موشاو دوره‌ای از گسترش ساختمانی را آغاز کرد: فاز نخست در سال ۱۹۹۲ (۲۱ خانه)، فاز دوم در ۱۹۹۷ (۴۳ خانه) و فاز سوم در ۲۰۰۵ (۷۲ خانه) به بهره‌برداری رسید. در سال ۲۰۰۸ به مناسبت هفتادمین سالگرد تأسیس موشاو، بایگانی روستا با گردآوری اسناد، مصاحبه‌ها و ترجمه شهادت‌نامه‌هایی که به آلمانی نوشته شده بودند تأسیس گردید. این روستا در حدود ۹ کیلومتری ساحل دریای مدیترانه، نزدیک به ۲۰ کیلومتری شمال شرقی تل‌آویو و ۳ کیلومتری شمال کفر سابا قرار دارد. در حدود ۵ کیلومتری شمال شرقی موشاو شهر عربی تیره و در ۶ کیلومتری جنوب شرقی آن شهر فلسطینی قلقیلیه در آن سوی خط سبز قرار دارد. سالاد به شرکت‌کنندگان و تماشاگران به بهای ۱۰ شِقِل نو در هر کاسه فروخته شد و ۱۰۰٬۰۰۰ شقل (بیش از ۲۵٬۰۰۰ دلار) برای مرکز توانبخشی عالِه نِگِو—دهکده بازتوانی بزرگسالان جوان دارای ناتوانی‌های شدید جسمی و شناختی—گردآوری شد. | ## جمع‌بندی | بر پایه آمار سال ۲۰۱۴، جمعیت آن ۱٬۴۸۵ نفر بود و اکثریت مطلق ساکنان آن را یهودیان تشکیل می‌دادند.