موضوع مقاله: فهرست محوطه‌های باستان‌شناختی در نوار غزه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست محوطه‌های باستان‌شناختی در نوار غزه | مقدمه: فهرست محوطه‌های باستان‌شناختی در نوار غزه دربرگیرندهٔ بیش از ۳۰۰ محوطهٔ باستان‌شناختی است که در نوار غزه شناسایی شده‌اند. | ## بخش 1: فهرست محوطه‌های باستان‌شناختی در نوار غزه | پایگاه دادهٔ باستان‌شناسی در خطر خاورمیانه و شمال آفریقا (EAMENA) آگاهی‌هایی دربارهٔ ۱۶۶ محوطه از این مجموعه را ثبت کرده‌است. محوطه‌های باستان‌شناختی فلسطین در دوره‌های گوناگون زیر نظر سازمان‌های مختلف اداره شده‌اند. در دورهٔ قیمومت بریتانیا بر فلسطین (۱۹۲۰–۱۹۴۸) ادارهٔ آثار باستانی مسئولیت این محوطه‌ها را بر عهده داشت. از ۱۹۴۸ تا ۱۹۹۴ مدیریت محوطه‌های نوار غزه از کرانهٔ باختری جدا بود و نخست زیر نظر مصر و سپس از ۱۹۶۷ زیر نظر اسرائیل قرار گرفت. در ۱۹۹۴ ادارهٔ آثار باستانی و میراث فرهنگی فلسطین با شعبه‌ای در نوار غزه تأسیس شد. در دورهٔ قیمومت بریتانیا کارهای باستان‌شناختی گسترده‌ای در فلسطین انجام شد اما در غزه نسبتاً محدود بود. در دههٔ ۱۹۲۰ کاوش‌های کوچک‌مقیاسی در تل حروبه (پیشینهٔ شهر غزه) و در دههٔ ۱۹۳۰ کاوش‌های فلندرز پتری در تل العجول انجام شد. | ## بخش 2: فهرست محوطه‌های باستان‌شناختی در نوار غزه | در دورهٔ حکومت مصر کاوش بزرگی صورت نگرفت و در دورهٔ اشغال اسرائیل باستان‌شناسانی از دانشگاه بئرشبع در دیر البلح و تل رقیش پژوهش کردند. پیشینهٔ باستان‌شناسی کار باستان‌شناسی در نوار غزه در مقایسه با دیگر بخش‌های فلسطین محدودتر بوده‌است. ژان‌باتیست امبر و معین صادق بر این باورند که پیامدهای جنگ، تغییر پیاپی حکومت‌ها با اولویت‌های باستان‌شناختی متفاوت و نبود باستان‌شناسی کتاب مقدسی در این منطقه از عوامل کم‌توجهی باستان‌شناسان به محوطه‌های غزه بوده‌اند. در دورهٔ اشغال اسرائیل پس از ۱۹۶۷ باستان‌شناسان دانشگاه بئرشبع در دیر البلح و تل رقیش به کاوش پرداختند. با تأسیس ادارهٔ آثار باستانی و میراث فرهنگی فلسطین در ۱۹۹۴ مدیریت محوطه‌ها به تشکیلات خودگردان فلسطین واگذار شد. فهرست محوطه‌ها جدول زیر شماری از محوطه‌های باستان‌شناختی شناسایی‌شده در نوار غزه را نشان می‌دهد. مسجد القزماری مسجد ظفر دمری مسجد اسلامی معاصر این مسجد در حدود ۱۳۶۰ میلادی به سبک معماری مملوک ساخته شد؛ تاریخ آن بر پایهٔ کتیبه‌ای بالای درگاه ورودی تعیین شده‌است. | ## بخش 3: فهرست محوطه‌های باستان‌شناختی در نوار غزه | گورستان الزیتون گورستان اسلامی (شام/عربستان) مسجد علی مروان مسجد ابن مروان 200x200px|centerتصاویر بیشتر مسجد/زیارتگاه اسلامی (شام/عربستان) گورستان ارض المحاربین گورستان کلاسیک/پیشااسلامی گورستان رومی بهره‌برداری‌شده در سده‌های یکم تا سوم میلادی. ۱۳۵ گور در محوطه‌ای به مساحت ۳٬۵۰۰ مترمربع کشف شده که دربرگیرندهٔ دو تابوت سربی است – نخستین نمونه‌های یافته‌شده در غزه. آنتدون بندر/بندرگاه مسجد ایبکی مسجد/زیارتگاه اسلامی (شام/عربستان) باب عسقلان (شرقی) دروازه/طاق اسلامی (شام/عربستان) باب عسقلان (غربی) دروازه/طاق اسلامی (شام/عربستان) باب البحر دروازه/طاق اسلامی (شام/عربستان) باب البلاخیه دروازه/طاق اسلامی (شام/عربستان) باب الدارم دروازه/طاق اسلامی (شام/عربستان) باب الخلیل دروازه/طاق اسلامی (شام/عربستان) باب المیناس دروازه/طاق اسلامی (شام/عربستان) باب المنطار دروازه/طاق اسلامی (شام/عربستان) باب الشریف دروازه/طاق اسلامی (شام/عربستان) شهر قدیم بیت حانون اسلامی (شام/عربستان) شهر قدیم بیت‌لاهیا اسلامی (شام/عربستان) گورستان عصر مفرغ دیر البلح 200x200px|centerتصاویر بیشتر عصر مفرغ گورستانی به مساحت ۳ تا ۴ هکتار وابسته به استقرارگاه هم‌دورهٔ دیر البلح. این گورستان در سدهٔ چهاردهم پیش از میلاد بنیاد نهاده شد و احتمالاً تا سدهٔ دوازدهم پیش از میلاد بهره‌برداری می‌شد. در میان پنجاه گور، ده‌ها تابوت انسان‌نما یافت شد که بسیاری به‌صورت غیرقانونی خارج شدند. | ## جمع‌بندی | شهر قدیم دیر البلح اسلامی (شام/عربستان) مسجد الغزالی اسلامی (شام/عربستان) مسجد الحواشی مسجد/زیارتگاه اسلامی (شام/عربستان) مسجد المحکمه اسلامی (شام/عربستان) الحربیش ناشناخته المغازی، خربهٔ انصیرات برج دیدبانی ناشناخته المنطار ناشناخته النصیرات ناشناخته الرسوم کارگاه تولید (سفالگری) ناشناخته مسجد السدره مسجد/زیارتگاه اسلامی (شام/عربستان) مسجد شیخ عثمان مسجد/زیارتگاه اسلامی (شام/عربستان) الشط برج دیدبانی ناشناخته الشیخ عبید اسلامی (شام/عربستان) الشیخ عجلین اسلامی (شام/عربستان) الشیخ علیا اسلامی (شام/عربستان) الشیخ عمری اسلامی (شام/عربستان) الشیخ احمد مسجد/زیارتگاه اسلامی (شام/عربستان) الشیخ دویر اسلامی (شام/عربستان) الشیخ الناجیه مسجد/زیارتگاه اسلامی (شام/عربستان) الشیخ حسن اسلامی (شام/عربستان) الشیخ محمد الیمانی اسلامی (شام/عربستان) الشیخ نبهان اسلامی (شام/عربستان) الشیخ سعد الانصار ساختمان ناشناخته الشیخ ساره اسلامی (شام/عربستان) الشیخ شعبانی اسلامی (شام/عربستان) الشیخ سلیمان رفح اسلامی (شام/عربستان) الشیخ ام النصر ساختمان ناشناخته الشیخ یوسف اسلامی (شام/عربستان) الشیخه آمنه اسلامی (شام/عربستان) دیوارهای شهر غزه باروها/استحکامات دفاعی شهر قدیم غزه مسجد جامع عمری، معبد مارنا 200x200px|centerتصاویر بیشتر حکوره عبدالحمید ناشناخته حمام الاوشبیر حمام السمره 200x200px|centerتصاویر بیشتر گرمابه اسلامی (شام/عربستان) این فهرست تنها بخشی از مجموع بیش از ۳۰۰ محوطهٔ باستان‌شناختی شناسایی‌شده در نوار غزه را دربرمی‌گیرد.