موضوع مقاله: نبرد خیام (۲۰۲۶) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نبرد خیام (۲۰۲۶) | مقدمه: نبرد خیام، نبردی است که در جنگ ۲۰۲۶ لبنان، در چارچوب جنگ گسترده‌تر آمریکا و اسرائیل با ایران، در جریان است. | ## بخش 1: نبرد خیام (۲۰۲۶) | این نبرد در اوایل مارس ۲۰۲۶، پس از وقوع خصومت‌های گسترده بین اسرائیل و حزب‌الله در ۲ مارس ۲۰۲۶، زمانی که حزب‌الله حملات موشکی به اسرائیل را از سر گرفت و نیروهای اسرائیلی یک عملیات هوایی و زمینی مداوم را در سراسر جنوب لبنان آغاز کردند، آغاز شد. خیام، شهری تپه‌ای با اهمیت استراتژیک در نزدیکی مرز اسرائیل و دروازه‌ای کلیدی به بقاع، به سرعت به یکی از نقاط کانونی اصلی نبرد تبدیل شد، زیرا نیروهای اسرائیلی به دنبال گسترش منطقه امنیتی و مختل کردن خطوط تدارکاتی حزب‌الله بودند. پیشینه اهمیت خیام تقریباً مانند بنت جبیل، خیام نیز در طول سال‌ها، پس از تسلیم نشدن در نبرد خیام که در سال ۲۰۰۰ و نبردی که در سال ۲۰۲۴ رخ داد، به نمادی از «مقاومت» در روایت حزب‌الله تبدیل شده است. این شهر همچنین از نظر نمادین و ایدئولوژیکی برای اسرائیلی‌ها مهم است، که آن را نقطه شروع جنگ ۲۰۰۶ لبنان می‌دانند. ارزش استراتژیک و نظامی این شهر همچنین به دلیل موقعیت مکانی آن در مجاورت دشت مرجعیون، مرز اسرائیل، نزدیکی به جاده‌های متصل کننده خطوط تدارکاتی بین مواضع حزب‌الله در دره بقاع و جنوب لبنان و کشتزارهای شبعا در نزدیکی آن که به دلایل اقتصادی و اجتماعی منطقه‌ای مورد مناقشه است، قابل توجه است. آغاز خصومت‌ها در طول این کمپین، حملات ایالات متحده و اسرائیل منجر به کشته شدن سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران شد. پس از تأیید مرگ او توسط ایران در اول مارس، نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، قول داد که تلافی کند و «وظیفه خود را در مقابله با تجاوز انجام دهد» و اظهار داشت که حزب‌الله «میدان افتخار و مقاومت» را ترک نخواهد کرد. در ۲ مارس، حزب‌الله چندین موشک به شمال اسرائیل شلیک کرد که اولین حمله از این نوع از زمان آتش‌بس ۲۰۲۴ بود و یک سایت دفاع موشکی در نزدیکی حیفا را هدف قرار داد. این گروه این حمله را «اقدامی دفاعی» با هدف وادار کردن اسرائیل به توقف عملیات خود در لبنان و عقب‌نشینی از مناطق اشغالی توصیف کرد و اظهار داشت که این حمله ارتباطی با جنگ ایران ندارد. نیروهای دفاعی اسرائیل اعلام کردند که یک پرتابه رهگیری و بقیه در مناطق باز فرود آمده‌اند. در پاسخ، اسرائیل حملات هوایی شبانه‌ای را در بیروت و سراسر جنوب لبنان انجام داد و دستور تخلیه ده‌ها مجتمع مسکونی را صادر کرد. ارتش اسرائیل اعلام کرد که این حملات چهره‌های ارشد حزب‌الله و زیرساخت‌های آن را هدف قرار داده است. بعداً گزارش داد که حسین مکلد، رئیس اطلاعات حزب‌الله، کشته شده است، در حالی که گزارش‌های اولیه حاکی از آن بود که سایر رهبران ارشد نیز ممکن است هدف قرار گرفته باشند. جدول زمانی قبل از آتش‌بس (۴ مارس – ۱۶ آوریل) ۴ مارس حملات هوایی و توپخانه‌ای اسرائیل به شهر شدت گرفت و رسانه‌های لبنان اولین نمونه از حضور نیروهای اسرائیلی در داخل شهر را ثبت کردند. همچنین گزارش شد که حزب‌الله با تلاش برای حمله به دفتر مرکزی شرکت صنایع هوافضای اسرائیل با انبوهی از پهپادها پاسخ داد. پس از این حمله، ارتش اسرائیل به ساکنان دستور تخلیه شهر و فرار از رودخانه لیتانی را داد. | ## بخش 2: نبرد خیام (۲۰۲۶) | این آغاز نبرد بالفعل بود، حتی اگر روزنامه‌های طرفدار حزب‌الله و طرفدار حوثی‌ها، مانند انصارالله، ادعا می‌کردند که این نبرد در ۱۰ مارس ۲۰۲۶ آغاز شده است. برای تأمین امنیت سرزمین‌های مجاور، نیروهای دفاعی اسرائیل همچنین تلاش کردند تا منطقهٔ مجاور، یعنی ضایرا، را اشغال کنند که با مقاومت روبرو شدند. ۵ مارس حزب‌الله گزارش‌های مربوط به درگیری‌های مستقیم در داخل شهر خیام و ضیره بین شبه‌نظامیان خود و ارتش اسرائیل را تأیید کرد و تلفات ادعایی اسرائیلی‌ها را پذیرفت، اما تعداد آنها را مشخص نکرد. این رویارویی، بار دیگر به گفته حزب‌الله، باعث شد ارتش اسرائیل وسایل نقلیه و سربازان قبلاً مشاهده شده خود را از خیام عقب‌نشینی کرده و به شهر تل الحمامیس برگرداند، جایی که حزب‌الله سپس با رگباری از موشک به آنها حمله کرد. ۶ مارس گزارش شده است که حزب‌الله در تلاش خود برای دفع حمله خودروهای اسرائیلی که قصد ورود مجدد به شهر از بخش شرقی آن را داشتند، از مسلسل‌های سنگین و موشک‌های ضدتانک استفاده کرده است. ۷ مارس حزب‌الله مدعی شد که نیروهای دفاعی اسرائیل که قصد ورود به شهر را داشتند، در کمین نشسته‌اند. ۸ مارس گزارش‌های رسیده از شهر حاکی از آن بود که نیروهای دفاعی اسرائیل مواضع را با توپخانه و گلوله‌باران فسفر سفید هدف قرار داده‌اند. ۱۰ مارس حزب‌الله گزارش داد که ظاهراً حدود ساعت ۲:۳۰ بامداد (به وقت محلی) در نزدیکی خیام، سه تانک مرکاوا اسرائیلی را غافلگیر کرده است. طبق گزارش‌ها، این امر باعث شد که ارتش اسرائیل برای سومین بار از این شهر عقب‌نشینی کند. ۱۱ مارس انصارالله، روزنامه‌ای که هم به حزب‌الله و هم به حوثی‌ها وابسته است، از آغاز «عملیات الاصف المأکول» خبر داد که هدف آن هدف قرار دادن تجمعات اسرائیلی‌ها در جنوب خیام و همچنین مانارا و مرکبا بود. ۱۴ مارس درگیری‌های مستقیم بین حزب‌الله و ارتش اسرائیل بار دیگر گزارش شد و تا پاسی از شب ادامه یافت. ۱۵ مارس پس از نتیجه نبردی که روز قبل رخ داد، نیروهای دفاعی اسرائیل به سمت خود شهر پیشروی کردند و بار دیگر در مسیر خود به سمت شهر با درگیری‌های شدیدی روبرو شدند. حزب‌الله ادعا کرد که در جریان این درگیری‌ها، یک تانک مرکاوا دیگر را در نزدیکی بازداشتگاه خیام هدف قرار داده است. ۱۶ مارس عملیات اسرائیل علیه حزب‌الله، از جمله در خیام، تشدید شد و لشکر ۹۱ گالیل در کنار سایر مکان‌ها، آنها را هدف قرار داد. به گزارش نیویورک تایمز، تلاش‌های نیروهای دفاعی اسرائیل برای ورود به شهر دفع شده و با مقاومت ساکنان محلی حزب‌الله مواجه شده است. ۱۹ مارس به گفته اسرائیل، این شهر پس از درگیری‌ها «تقریباً در آستانه» تصرف توسط نیروهای دفاعی اسرائیل بود. | ## بخش 3: نبرد خیام (۲۰۲۶) | این منبع اسرائیلی همچنین تأیید کرد که حزب‌الله در تلاش برای دفع پیشروی‌های آنها، استراتژی چریکی مبارزه در «گروه‌های کوچک» را در پیش گرفته است. ۲۱ مارس حزب‌الله درگیری‌های جاری با نیروهای دفاعی اسرائیل در محله‌های شرقی شهر را تأیید کرد. ۲۲ مارس پس از درگیری‌ها در محله شرقی، نیروهای دفاعی اسرائیل به سمت محله‌های شمالی پیشروی کردند تا محله‌های شمال شرقی و جنوب شرقی (در منطقه زندان محلی) را دور بزنند و از آنجا به مرکز شهر نفوذ کنند. یک نبرد مسلحانه نزدیک چهار ساعته، با استفاده از مسلسل‌های متوسط از هر دو طرف، بین حزب‌الله و نیروهای دفاعی اسرائیل در خیابان‌های شهر ثبت شد. ۲۳ مارس مسجدی توسط ارتش اسرائیل بمباران شد که محکومیت آن را از سوی شورای روابط آمریکایی-اسلامی به دنبال داشت. گزارش شده است که ارتش اسرائیل «در داخل شهر عملیات انجام می‌دهد»، با این حال، هنوز کنترل کامل آن را در دست ندارد. روز بعد، ارتش اسرائیل توضیح داد که آنها «در حال انجام کارهای سیستماتیک در شهر برای یافتن تروریست‌ها هستند» و لبنان را به دلیل عدم انجام این کار سرزنش کرد. ۲۷ مارس تیپ گیواتی ادعا کرد که یک تونل حزب‌الله را در زیر یک کلیسا و یک مدرسه در شهر پیدا کرده است و اظهار داشت که این مدرکی دال بر سوءاستفاده حزب‌الله از غیرنظامیان محلی و زیرساخت‌های غیرنظامی است. گزارش‌هایی از انبارهای نظامی حاوی مین، مسلسل، تفنگ، گلوله و تجهیزات نظامی اضافی منتسب به جنبش امل منتشر شد. گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای دفاعی اسرائیل کنترل کامل منطقه زندان خیام را به دست گرفته‌اند، با این حال، حزب‌الله همچنان با استفاده از جنگ پهپادی در این منطقه به مقاومت ادامه می‌دهد. ۳۰ مارس تصاویر ماهواره‌ای نشان داد که بازداشتگاه خیام، که به زندان خیام نیز معروف است، پس از تصرف آن در روزهای قبل، توسط نیروهای دفاعی اسرائیل تخریب و با خاک یکسان شده است. ۱ آوریل گزارش شده است که درگیری‌های شدیدی با سلاح‌های سبک و متوسط، موشک و توپخانه در نزدیکی شهر رخ داده است. جدول زمانی پس از آتش‌بس (۱۷ آوریل – اکنون) ۱۷ آوریل پس از امضای آتش‌بس، تصاویر ماهواره‌ای نشان داد که ساختمان‌های مسکونی مختلفی در خیام و دیگر شهرهای لبنان به‌طور سیستماتیک تخریب می‌شوند. ۲۲ آوریل در طول عملیات، نیروهای دفاعی اسرائیل مخفیگاه‌های تسلیحاتی حزب‌الله را کشف کردند که شامل سلاح‌های مختلف، تجهیزات دیده‌بانی، یک پرتاب‌گر آرپی‌جی، مهمات و یک پرچم حزب‌الله بود. ۵ مه ایال زمیر از منطقه بازدید کرد و اظهار داشت که نقش اصلی ارتش اسرائیل در این عملیات «از بین بردن هرگونه تهدیدی است که شهر و سربازان را تهدید می‌کند». | ## جمع‌بندی | پیامدها در طول اشغال شهر، خیام عمدتاً خالی از سکنه شد و ساختمان‌های مسکونی به‌طور سیستماتیک تخریب شدند، کاری که ناظران آن را قتل‌عام تعریف کردند.