موضوع مقاله: آموزش در کامرون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در کامرون | مقدمه: کامرون کشوری در آفریقای مرکزی و واقع در ساحل خلیج گینه است که پس از جنگ جهانی اول، هشتاد درصد آن زیر اداره فرانسه و بیست درصد آن زیر اداره بریتانیا درآمد. | ## بخش 1: آموزش در کامرون | تا ۱۹۷۶ دو نظام آموزشی جداگانه بر پایه مدل‌های فرانسوی و انگلیسی موجود بودند که ادغام آن‌ها به‌آسانی صورت نگرفت. امروزه انگلیسی و فرانسوی زبان‌های اصلی آموزش به‌شمار می‌روند و زبان‌های بومی به دلیل کثرت و حساسیت‌های سیاسی در برنامه‌های درسی جایی ندارند. مدارس مأموریت‌های مسیحی نقش مهمی در آموزش کودکانی که خانواده‌هایشان توان پرداخت هزینه را دارند ایفا کرده‌اند؛ اما بیشتر خانواده‌ها از این توان بی‌بهره‌اند. آموزش ابتدایی از سال ۲۰۰۰ میلادی (۱۳۷۹ خورشیدی) رایگان شده، اما این مدارس بسیار ابتدایی و پرجمعیت‌اند و خانواده‌ها ملزم به تأمین لوازم جانبی هستند. بررسی دولتی سال ۲۰۰۴ نشان داد که مدارس ابتدایی تنها برای ۱٫۸ میلیون دانش‌آموز ظرفیت دارند، حال آنکه ۲٫۹ میلیون کودک به مدرسه می‌روند. شمار دختران دانش‌آموز به دلایلی چون ازدواج زودهنگام، بارداری، مشاغل خانگی و تعصبات فرهنگی کمتر از پسران است. ابتکار سنجش حقوق بشر اعلام کرده که کامرون تنها ۷۳٫۰٪ از آنچه باید بر اساس سطح درآمد خود برای تحقق حق آموزش انجام دهد را برآورده می‌کند. این سازمان حق آموزش را در دو بخش آموزش ابتدایی و متوسطه بررسی می‌کند: کامرون با در نظر گرفتن سطح درآمدش، ۹۰٫۶٪ از ظرفیت ممکن خود را در آموزش ابتدایی محقق می‌سازد، اما در آموزش متوسطه این رقم تنها به ۵۵٫۳٪ می‌رسد. پیشینه پس از استقلال کامرون، دو نظام آموزشی جداگانه در این کشور به کار گرفته می‌شد: نظام کامرون شرقی بر پایه مدل فرانسوی و نظام کامرون غربی بر پایه مدل بریتانیایی بنا شده بود. یکپارچه‌سازی این دو نظام نماد ادغام ملی میان بخش‌های غربی و شرقی کامرون تلقی می‌شد.A. آموزش رایگان است، اما خانواده‌ها باید هزینه لباس فرم، کتاب و گاه حتی داروهای پیشگیری از مالاریا را بپردازند. در دوران رئیس‌جمهور احمدو آهیجو و سال‌های نخست ریاست‌جمهوری پل بیا، دانشجویان مقطع عالی ماهانه مبلغی دریافت می‌کردند. با این حال، گرایش رو به رشدی در میان ثروتمندترین و تحصیل‌کرده‌ترین دانشجویان برای مهاجرت به خارج از کشور به منظور تحصیل و اقامت وجود دارد. قانون‌گذاری نظام آموزشی کامرون از سوی قانون شماره ۹۸/۰۰۴ مصوب ۱۴ آوریل ۱۹۹۸ اداره می‌شود. پایین بودن نرخ ثبت‌نام به هزینه‌ها نسبت داده می‌شود و مشارکت دختران به دلیل ازدواج زودهنگام، آزار جنسی، بارداری ناخواسته، مسئولیت‌های خانگی و تعصبات اجتماعی-فرهنگی بیشتر کاهش می‌یابد. بررسی دولتی سال ۲۰۰۴ نشان داد که شکاف بزرگی میان ظرفیت مدارس و تعداد دانش‌آموزان بالقوه وجود دارد. بر اساس این بررسی، مراکز پیش‌دبستانی تنها به ۱۶٪ از جمعیت بالقوهٔ دانش‌آموزی خدمات می‌دادند. | ## بخش 2: آموزش در کامرون | استان‌های شمالی محروم‌ترین مناطق بودند، چنان‌که تنها ۵٫۷٪ از کل معلمان در استان‌های ادماوا، شمال و شمال دور فعالیت می‌کردند. این بررسی نشان داد که مدارس ابتدایی تنها برای ۱٫۸ میلیون نفر صندلی دارند، در حالی که ۲٫۹ میلیون دانش‌آموز در مدارس حضور دارند. پس از این یافته‌ها، دولت کامرون یک برنامهٔ سه‌ساله برای ساخت و بازسازی مدارس، بهبود شایستگی معلمان و تأمین مواد آموزشی آغاز کرد که در سال ۲۰۱۰ تمدید شد. با این حال، مشکلات همچنان حل نشده باقی مانده‌اند: اختلاس از بودجهٔ آموزشی اصلی‌ترین معضل آموزش ابتدایی محسوب می‌شود؛ نیمی از مدارس ابتدایی دولتی مورد بررسی از مشکلات ساختمانی رنج می‌برند (تنها ۱۹٪ توالت کارآمد، ۳۰٪ دسترسی به آب لوله‌کشی، و حدود ۳۰٪ میز و نیمکت کافی دارند)؛ غیبت معلمان و ضعف در اجرا و نظارت بر مقررات نیز از دیگر مشکلات جدی هستند. ابتکار اندازه‌گیری حقوق بشر (HRMI) گزارش می‌دهد که کامرون تنها ۷۳٫۰٪ از آنچه بر اساس سطح درآمد خود باید برای تحقق حق آموزش انجام دهد را برآورده می‌سازد. کامرون ۹۰٫۶٪ از ظرفیت ممکن خود را در آموزش ابتدایی محقق می‌سازد، اما این رقم برای آموزش متوسطه تنها ۵۵٫۳٪ است. ساختار نظام آموزشی نظام آموزشی در کامرون به مقاطع ابتدایی (شش سال، اجباری)، متوسطه (پنج سال)، دبیرستان (دو سال) و عالی (دانشگاه) تقسیم می‌شود. سال تحصیلی از سپتامبر تا ژوئن ادامه دارد و در پایان آن امتحانات پایان‌سال برگزار می‌شود. گواهی‌نامهٔ عمومی آموزش (GCE) در دو سطح عادی و پیشرفته، دو آزمون اصلی در بخش انگلیسی‌زبان کامرون هستند. دو نظام متوسطهٔ جداگانه وجود دارد که بر اساس مدل استعماری فرانسوی یا بریتانیایی عمل می‌کنند. در کل، مرحله متوسطه شامل یک دوره پایین (راهنمایی) و یک دوره بالا (دبیرستان) است. دانش‌آموزانی که دوره پنج‌ساله متوسطه را به پایان می‌رسانند باید در آزمون GCE سطح عادی و آنانی که دوره دوساله دبیرستان را تمام می‌کنند باید در آزمون GCE سطح پیشرفته شرکت کنند. تاکنون GCE سطح پیشرفته و بکالوریا (معادل فرانسوی آن) دو مدرک اصلی برای ورود به مؤسسات آموزش عالی به‌شمار می‌روند. پس از دوره متوسطه، امکان دنبال‌کردن «تحصیلات فنی و حرفه‌ای» وجود دارد؛ این دوره‌ها برای افراد بیکار زیر نظر وزارت اشتغال برگزار می‌شوند. آموزش ابتدایی از سال ۲۰۰۰ رایگان شده‌است، اما خانواده‌ها باید هزینه لباس فرم و کتاب را بپردازند. نرخ‌های ناخالص ثبت‌نام بر پایه شمار دانش‌آموزانی است که رسماً ثبت‌نام کرده‌اند و لزوماً حضور واقعی در مدرسه را نشان نمی‌دهند. همچنین در سال ۲۰۰۱، ۶۴٪ از کودکانی که وارد مقطع ابتدایی می‌شدند احتمال داشت به پایه پنجم برسند. | ## بخش 3: آموزش در کامرون | در سال ۲۰۰۱، کمیته سازمان ملل متحد در مورد حقوق کودک چندین مشکل در نظام آموزشی کامرون شناسایی کرد، از جمله: نابرابری‌های روستایی-شهری و منطقه‌ای در حضور مدرسه؛ دسترسی محدود به آموزش رسمی و حرفه‌ای برای کودکان دارای معلولیت؛ عقب‌ماندن کودکان در مقطع ابتدایی؛ نرخ بالای ترک تحصیل؛ کمبود معلم ابتدایی؛ و خشونت و سوءاستفاده جنسی از کودکان در مدارس. ازدواج زودهنگام، بارداری برنامه‌ریزی‌نشده، کارهای خانگی و تعصبات اجتماعی-فرهنگی نیز در پایین بودن نرخ تحصیل دختران نقش دارند. در سال‌های اخیر روندی رو به افزایش در مهاجرت بهترین دانش‌آموزان به خارج برای تحصیل و اقامت وجود دارد که از آن به‌عنوان «فرار مغزها» یاد می‌شود. همچنین شماری از دانشگاه‌های خصوصی پررونق وجود دارند، مانند دانشگاه علوم و فناوری بامندا (BUST)، دانشگاه بین‌المللی بامندا، (HIPDET) و دانشگاه فوتسو ویکتور در استان غربی. بقیه دانشگاه‌های کامرون بر اساس مدل فرانکوفون اداره می‌شوند، هرچند به‌طور اصولی مؤسساتی دوزبانه محسوب می‌شوند. دانشگاه‌های کامرون به‌طور کامل تحت مدیریت دولت مرکزی هستند و رئیسان دانشگاه‌ها با فرمان ریاست‌جمهوری منصوب می‌شوند. در مقایسه با کشورهای همسایه، کامرون عموماً از تقویم تحصیلی پایداری برخوردار است. از زمان استقلال، آموزش عالی کامرون با فارغ‌التحصیلی هزاران نفر که عمدتاً جذب نهادهای دولتی شده‌اند، پیشرفت‌هایی داشته‌است. از دهه ۱۹۹۰ به بعد، با بحران اقتصادی، روندی تازه در قالب مهاجرت صدها فارغ‌التحصیل دانشگاهی به کشورهای غربی برای یافتن فرصت‌های بهتر شکل گرفته‌است. معلمان هر دو زیرنظام انگلیسی و فرانسوی، به دلایل فرهنگی و تاریخی، همچنان به‌صورت جداگانه در نظام آموزشی فعالیت می‌کنند و این امر مانع از «توسعه یک ذخیره آموزشی مشترک در مسائل حرفه‌ای و مشارکت در بحث‌های سازنده پیرامون گفتمان‌ها و ذخایر جدیدی چون فناوری اطلاعات در حمایت از تدریس» می‌شود، هرچند معلمان در حوزه خصوصی «به نظر می‌رسد نسبت به چالش‌های کامرون مدرن و ارتباط چندزبانه در مراکز شهری بزرگ گشوده هستند».Edith Esch, op. در سال ۱۹۹۵، انجمن ملی آموزش به‌شدت «گنجاندن دانش و رویه‌های بومی در برنامه درسی مدارس را به منظور ارتباط بیشتر نظام آموزشی با فراگیران» توصیه کرد. برای این منظور، مؤسسه آموزش روستایی کاربردی (IRAP) برنامه‌های سازگارشده و آموزش یکپارچه‌ای را ترتیب داد که دانش عمومی را با مهارت‌های کاری (کشاورزی، دامداری، طیور، آجرچینی، نجاری و غیره) درمی‌آمیخت. با این حال، این نظام به‌خوبی متوازن نبود: درس‌های سنتی (یعنی ریاضیات، علوم، زبان فرانسوی) به‌خوبی تدریس می‌شدند، در حالی که موضوعات جدید به‌اندازه کافی با شرایط مختلف سازگار نشده بودند. این طرح شکست کاملی نبود: برخی ابتکارات جالب بودند و نشان دادند که رویکرد تا حدی درست بوده، اما نیاز به مطالعه دقیق‌تر داشت. زبان‌ها نظام آموزشی کامرون به دو زیرنظام تقسیم شده که حتی اگر رسماً از بیش از چهار دهه پیش ادغام شده‌اند، تفاوت‌های رویکردی در میان معلمان بسیار مشهود است. | ## جمع‌بندی | دلایل اصلی این امر، نبود حمایت دولتی و عملاً ناممکن بودن برخی پیشنهادها هستند: از آنجا که بیش از ۲۷۰ زبان بومی در کامرون وجود دارد، انتخاب تصادفی یک زبان برای تدریس در سراسر کشور «احساس برتری سیاسی ایجاد می‌کند که ممکن است وحدت ملی را به خطر بیندازد».Eric A.