موضوع مقاله: آموزش در اتریش | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آموزش در اتریش | مقدمه: آموزش در اتریش بر پایه یک نظام آموزشی عمومی و رایگان استوار است که نه سال تحصیل اجباری را دربرمی‌گیرد. | ## بخش 1: آموزش در اتریش | پس از این دوره، دانش‌آموزان می‌توانند از میان مسیرهای گوناگون فنی و حرفه‌ای یا آماده‌سازی برای ورود به دانشگاه انتخاب کنند که معمولاً یک تا چهار سال بیشتر به طول می‌انجامد. وزارت فدرال آموزش بر تأمین مالی و نظارت بر آموزش ابتدایی و آموزش متوسطه و از سال ۲۰۰۰ میلادی بر آموزش دانشگاهی نیز نظارت دارد. با اینکه سیاست‌گذاری آموزشی در سطح ملی انجام می‌شود، مدارس ابتدایی و متوسطه توسط مقامات ایالت‌های اتریش اداره می‌شوند. قوانین فدرال آموزشی از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند و در عمل همانند قوانین اساسی تلقی می‌شوند؛ تصویب یا اصلاح آن‌ها نیازمند اکثریت دوسوم در پارلمان است. نظام آموزشی اتریش پس از جنگ جهانی دوم کوشیده‌است آموزش عالی را از امتیازی ویژه برای طبقات بالای جامعه به دسترسی برابر برای همه تبدیل کند. مدارس خصوصی که آموزش ابتدایی و متوسطه و برخی دوره‌های تربیت معلم را ارائه می‌دهند، حدود ۱۰ درصد از حدود ۶٬۸۰۰ مدرسه و ۱۲۰٬۰۰۰ معلم کشور را تشکیل می‌دهند و مهم‌ترین ارائه‌دهنده آن‌ها کلیسای کاتولیک است. مدارس دیرها تنها مراکز آموزشی به‌شمار می‌رفتند و راهبانی از فرقه‌های بندیکتی، یسوعی و پیاریست این مسئولیت را بر عهده داشتند. از آنجا که در این مراکز معمولاً شهریه دریافت می‌شد، مردم روستا و قشرها کم‌درآمد شهری اغلب بی‌سواد می‌ماندند. کهن‌ترین مدرسه هنوز پابرجای اتریش، گیمنازیوم دیرستان ملک است که در سده دوازدهم میلادی به عنوان مدرسه دیری بنیان‌گذاری شد. او در پرتو جنبش روشنگری دریافت که برای پاسداشت قدرت دولت به جمعیتی باسواد نیاز است. یوهان ایگناتس فون فلبیگر که آموزش‌ها و کتاب‌های درسی‌اش از پیش شناخته‌شده بود، نظام‌نامه مدرسه‌ای نوینی تهیه کرد که به «نظام‌نامه عمومی مدارس» شهرت یافت. بر پایه این نظام‌نامه، تحصیل شش‌ساله در مدرسه ابتدایی برای همه کودکان ۶ تا ۱۲ساله از هر دو جنس اجباری شد؛ گرچه اجرای این سیاست حضور در مدرسه سختگیرانه نبود، اما این رویکرد پیشینه‌ای سرتاسری پدیدآورد که همه کودکان باید به مدرسه بروند. کتاب‌های درسی یکپارچه شدند، آموزش معلمان ساماندهی گردید و مدارس در همه نواحی حتی روستاها الزامی شدند. با اینکه این اصلاحات بخشی از اختیار آموزشی را از کلیسا به دولت منتقل کرد، آموزش دینی و اخلاقی همچنان بخش مهمی از برنامه درسی باقی ماند. دختران هرچند مشمول تحصیل اجباری شدند، اما از ورود به مدارس حرفه‌ای یا متوسطه محروم بودند. نرخ باسوادی اتریش در آغاز سده نوزدهم یکی از بالاترین‌ها در امپراتوری هابسبورگ شد. اصلاحات یوزف دوم جانشین ماریا ترزا، یوزف دوم، اصلاحات آموزشی را پیش برد و مدارس بسیاری ساخت. نظامی سه‌لایه‌ای برقرار شد: مدرسه ابتدایی در پایه، مدرسه اصلی در شهرها و مدرسه نرمال در رأس که همزمان مرکز تربیت معلم بود. وزارت آموزش عمومی در سال ۱۸۴۸ میلادی (انقلاب) وزارت جداگانه‌ای برای آموزش عمومی تأسیس شد. از سال ۱۸۴۹ میلادی این وزارت زیر فرمانروایی فرانتس یوزف اول به نام «وزارت فرهنگ و آموزش» درآمد و لئو فون تون تا سال ۱۸۶۰ میلادی اصلاحات گسترده‌ای در نظام آموزشی انجام داد. از سال ۱۸۶۸ میلادی آموزش صلاحیت مجزای هر یک از دو نیمه امپراتوری اتریش-مجارستان شد. قانون مدارس ملی در سال ۱۸۶۹ میلادی قانونی که به طور غیررسمی «قانون مدارس ملی» خوانده می‌شد، نظام مدرسه‌ای اتریش را یکپارچه کرد. به‌عنوان گزینه‌ای جایگزین، پس از پنج سال مدرسه ابتدایی می‌شد در دوره سه‌ساله مدرسه شهروندی تحصیل کرد که دختران هم می‌توانستند در آن ثبت‌نام کنند. | ## بخش 2: آموزش در اتریش | آموزش زنان در سال ۱۸۶۸ میلادی نخستین مدرسه متوسطه برای دختران گشوده شد و از سال ۱۸۶۹ مدارس شهروندی برای دختران نیز دردسترس قرار گرفت. از سال ۱۸۷۲ میلادی دختران اجازه داشتند در امتحانات دیپلم شرکت کنند، اما ورود به دانشگاه برای آن‌ها مجاز نبود. نخستین گیمنازیوم دخترانه تنها در سال ۱۸۹۲ میلادی بنیان‌گذاری شد، در حالی که در آن زمان ۷۷ گیمنازیوم پسرانه وجود داشت. از سال ۱۹۰۱ میلادی زنان فارغ‌التحصیل اجازه یافتند در دانشکده‌های فلسفه و پزشکی برخی دانشگاه‌ها تحصیل کنند. در سال ۱۹۱۰ پذیرش دختران در گیمنازیوم‌های پسرانه آغاز شد، اما آن‌ها حق شرکت فعال در کلاس یا شرکت در امتیحانات را نداشتند. در سال ۱۹۱۹ زنان به دانشکده حقوق، در سال ۱۹۲۳ به دانشکده الهیات پروتستان و در سال ۱۹۴۶ به دانشکده الهیات کاتولیک راه یافتند. اصلاحات مدرسه در جمهوری اول در سال ۱۹۱۸ میلادی اصلاحاتی بنیادین به رهبری اوتو گلوکل در نظام آموزشی اتریش انجام شد که تا امروز نیز پابرجاست. گلوکل در پی انتخابات مجلس با اکثریت سوسیال‌دموکرات‌ها به مقام معاون وزیر کشور (همتای وزیر آموزش امروزی) رسید و دیوانسالاران را با کارشناسان آموزشی جایگزین کرد. در سال ۱۹۲۷ میلادی مدرسه اصلی به عنوان مدرسه اجباری برای کودکان ده تا چهارده‌ساله معرفی و جانشین مدرسه شهروندی شد. دوره ملی‌گرایی اقتدارگرا و جنگ جهانی دوم در دوره جنگ جهانی دوم که اتریش بخشی از آلمان ملی‌سوسیالیستی بود (۱۹۳۸–۱۹۴۵)، نظام آموزشی کاملاً ایدئولوژیک و سیاسی‌زده شد. جمهوری دوم با بازسازی اتریش در سال ۱۹۴۵ میلادی، قوانین مدرسه‌ای جمهوری اول بازگردانده شد. حزب مردم اتریش و حزب سوسیال‌دموکرات اتریش از زمستان ۱۹۴۶–۱۹۴۷ میلادی بر سر تجدید سازمان نظام مدرسه کار کردند، اما اختلاف دیدگاه‌ها گفتگوها را تا سال ۱۹۶۲ میلادی به تأخیر انداخت. در ۱۸ ژوئیه ۱۹۶۲ مقرر شد که قوانین مدرسه در پارلمان تنها با اکثریت دوسوم به تصویب برسند تا پایداری نظام آموزشی تضمین شود. در سال ۱۹۶۲ نخستین اصلاحیه مدرسه‌ای تصویب شد که دوره تحصیل اجباری را به نه سال افزایش داد. دومین اصلاحیه در سال ۱۹۷۴ میلادی «قانون آموزش مدرسه» را که هنوز هم اعتبار دارد به اجرا گذاشت. در سال ۱۹۷۵ میلادی آموزش مختلط (Koedukation) در مدارس برقرار شد و از سال ۱۹۷۹ پسران و دختران در مدارس ابتدایی حتی در درس‌های کار و ورزش نیز جداگانه آموزش نمی‌دیدند. از سال ۱۹۸۹ دانش‌آموزان دارای ناتوانی در آموزش ابتدایی و از سال ۱۹۹۴ در آموزش متوسطه امکان آموزش تلفیقی یافتند. سال شمار ۱۹۷۰/۷۱ ۶۸٬۳۴۲ ۱۹۸۰/۸۱ ۱۰۰٬۵۶۱ ۱۹۹۰/۹۱ ۱۱۲٬۷۴۶ ۲۰۰۰/۰۱ ۱۲۵٬۱۷۷ ۲۰۰۷/۰۸ ۱۲۰٬۲۲۶ از سال ۱۹۷۰ که تنها ۶۸٬۳۴۲ معلم در اتریش بود، تعداد آن‌ها تقریباً دو برابر شد و در سال تحصیلی ۲۰۰۰–۲۰۰۱ میلادی به ۱۲۵٬۱۷۷ نفر رسید. شمار معلمان گیمنازیوم‌ها از ۹٬۴۸۴ نفر در سال تحصیلی ۱۹۷۰–۱۹۷۱ به ۲۰٬۳۵۶ نفر در سال تحصیلی ۲۰۰۷–۲۰۰۸ رسید. آزمون پایانی این مراکز، آزمون بلوغ تحصیلی (ماتورا) است که دارنده آن حق دارد در دانشگاه ثبت‌نام کند، هرچند برخی رشته‌ها مانند پزشکی ممکن است آزمون جداگانه‌ای نیاز داشته باشند. مدارس خصوصی که آموزش ابتدایی، متوسطه و برخی دوره‌های تربیت معلم را ارائه می‌دهند، حدود ۱۰ درصد از ۶٬۸۰۰ مدرسه و ۱۲۰٬۰۰۰ معلم کشور را تشکیل می‌دهند. قانون ۱۹۶۲ و اصلاحیه‌های پسین آن مقرر می‌دارند که همه مدارس دولتی باید فارغ از تولد، جنسیت، نژاد، منزلت، طبقه، زبان یا دین برای کودکان باز باشند. پیش از اصلاحیه ۱۹۶۲، کمتر از ۱۰ درصد از دانش‌آموزان در مسیر آماده‌سازی برای دانشگاه (AHS) تحصیل می‌کردند و بیش از ۶۶ درصد آن‌ها پسر بودند. | ## بخش 3: آموزش در اتریش | در اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی بیش از ۳۰ درصد از دانش‌آموزان این مسیر را گزیدند و کمی بیش از نیمی از آن‌ها دختر بودند. روسری در مدارس در سال ۲۰۱۹ میلادی روسری در مدارس ابتدایی ممنوع شد، اما کیپای یهودیان و دستار سیک‌ها از این ممنوعیت معاف بودند. مقنعین اتریشی گفتند هدف آن‌ها ارتقای برابری میان زن و مرد و بهبود انسجام اجتماعی است؛ والدینی که کودک خود را با روسری به مدرسه می‌فرستادند جریمه ۴۴۰ یورو در نظر گرفته شده بود. با این حال در سال ۲۰۲۰ میلادی دادگاه قانون اساسی این قانون را مغایر با قانون اساسی دانست، زیرا مقنعین ملزم بودند با همه باورهای دینی به یکسان رفتار کنند. در گیمنازیوم (AHS) که برخلاف مدارس حرفه‌ای بر آموزش عمومی تمرکز دارد، ماتورا شامل ۳ تا ۴ آزمون کتبی (هر کدام ۴ تا ۵ ساعت) است که در روزهای پیاپی معمولاً در ماه مه برگزار می‌شوند و ۲ تا ۳ آزمون شفاهی که معمولاً در ماه ژوئن انجام می‌گیرند. مدارس حرفه‌ای با گرایش بازرگانی یا فنی مانند آکادمی بازرگانی (HAK) و پلی‌تکنیک‌های عالی نیز با ماتورا به پایان می‌رسند، اما این مدارس پنج‌ساله‌اند در برابر چهار سال دوره بالایی گیمنازیوم. بزرگسالان در هر سنی می‌توانند پس از شرکت در مراکز آموزش بزرگسالان در آزمون‌های ماتورا شرکت کنند. مطالعات بین‌المللی پیزا دانش‌آموزان در اتریش سال شمار۱۹۶۰/۶۱ ۱٬۰۴۳٬۸۷۸ ۱۹۷۰/۷۱ ۱٬۳۴۷٬۹۵۵ ۱۹۸۰/۸۱ ۱٬۳۸۵٬۹۴۱ ۱۹۹۰/۹۱ ۱٬۱۴۴٬۶۰۰ ۲۰۰۰/۰۱ ۱٬۲۳۱٬۱۸۸۲۰۱۰/۱۱ ۱٬۱۶۶٬۵۲۵۲۰۲۰/۲۱ ۱٬۱۴۲٬۳۴۲۲۰۲۳/۲۴ ۱٬۱۷۲٬۴۰۶ پیزا ۲۰۰۰ پس از عملکرد نسبتاً خوب اتریش در مطالعه پیزای سال ۲۰۰۰ میلادی، نظام آموزشی این کشور در مطالعه‌های بعدی به ردیف میانه فرو افتاد. ریاضیات دانش‌آموزان اتریشی در ریاضیات به طور میانگین ۵۰۵ امتیاز به دست آوردند که ۷ امتیاز بالاتر از میانگین OECD (۴۹۸ امتیاز) بود. دانش‌آموزان اتریشی به طور میانگین ۴۹۰ امتیاز کسب کردند (میانگین OECD: ۴۹۲) که در میان ۲۹ کشور OECD رتبه ۱۶ (رتبه اشتراکی ۱۲ تا ۲۰) بود. عوامل خانوادگی عملکرد دانش‌آموزان اتریشی به میزان قابل توجهی به منزلت اجتماعی خانواده وابسته بود. هر چه منزلت اجتماعی و سطح تحصیلات رسمی والدین بالاتر بود، عملکرد دانش‌آموزان بهتر بود. پیزا ۲۰۱۲ در ریاضیات، اتریش به‌طور معناداری بهتر از میانگین عمل کرد و رتبه هشتم را کسب کرد. اصلاحات نهادی سده بیست‌ویکم ۲۰۰۵: قوانین مدرسه در آوریل ۲۰۰۵ میلادی حزب سوسیال‌دموکرات اتریش و حزب خلق اتریش بر سر لغو الزام اکثریت دوسوم برای تغییر قوانین مدرسه به توافق رسیدند. در اوایل ماه مه ۲۰۰۵ توافق شد که الزام کلی اکثریت دوسوم که از ۱۹۶۲ میلادی برقرار بود، لغو شود. ۲۰۰۷: آموزش و بازآموزی معلمان از اول اکتبر ۲۰۰۷ میلادی، آموزش و بازآموزی معلمان بازسازماندهی شد. آموزش معلمان مدارس اجباری و بازآموزی همه معلمان در این دانشکده‌ها انجام می‌شود، در حالی که آموزش معلمان مدارس عالی همچنان در دانشگاه‌ها صورت می‌گیرد. ۲۰۱۳: قانون خدمت جدید معلمان در پی اصلاحیه قانون خدمات ۲۰۱۳، قانون خدمت جدید معلمان (PD) برای معلمان تازه‌کار وضع شد. ۲۰۱۸: بسته آموزشی و آزمون MIKA-D بسته آموزشی ۲۰۱۸ میلادی دربرمی‌گرفت: غربالگری ورود به مدرسه: بررسی دقیق‌تر رشد هر کودک پیش از ورود به مدرسه برنامه‌های درسی نو: فراگیر و شایستگی‌محور در همه درس‌های مدارس اجباری شبکه شایستگی و تکالیف یادگیری: نمایش میزان فراگیری شایستگی‌ها اصلاحیه آیین‌نامه ارزیابی عملکرد: ارزیابی روشن‌تر، قابل‌فهم‌تر و منسجم‌تر سنجش شایستگی فردی: آزمون استاندارد از پایه سوم دبستان ابزار راهنمایی تحصیلی و شغلی: از پایه هفتم، پرسشنامه‌ای آنلاین برای راهنمایی دانش‌آموزان به مشاغل مناسب الزام آموزشی: کودکان باید شایستگی‌های پایه در آلمانی، انگلیسی و ریاضی را فرابگیرند از سال ۲۰۱۸ آزمون استاندارد MIKA-D (ابزار سنجش شایستگی – آلمانی) تنها برای کودکانی که زبان مادری‌شان آلمانی نیست اجرا می‌شود. بر اساس نتیجه این آزمون، کودکانی که نمره بسیار ضعیف می‌گیرند وارد کلاس پشتیبانی آلمانی می‌شوند. آموزش عالی نظام آموزش دانشگاهی اتریش دربرگیرنده دانشگاه‌های سنتی، دانشگاه‌های هنری و مدارس عالی حرفه‌ای است. | ## جمع‌بندی | وزارت فدرال آموزش از سال ۲۰۰۰ میلادی نظارت بر آموزش دانشگاهی را نیز بر عهده گرفت.