موضوع مقاله: آرامگاه یویا و تویا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آرامگاه یویا و تویا | مقدمه: آرامگاه یویا و تویا که با شماره آرامگاه KV46 نیز شناخته می‌شود، محل دفن اشراف‌زادگان مصر باستان، یعنی یویا و همسرش تویا، در دره پادشاهان است. | ## بخش 1: آرامگاه یویا و تویا | این آرامگاه در دوران باستان مورد سرقت قرار گرفت اما مقدار زیادی از محتویات اصلی آن، از جمله صندوق‌ها، تخت‌ها، صندلی‌ها، یک گردونه و تعداد زیادی خمره نگهداری، حفظ شد. همچنین، مومیایی‌های دست‌خورده اما سالم یویا و تویا در میان تابوت‌های به‌هم‌ریخته آن‌ها یافت شد. پیش از کشف آرامگاه توت‌عنخ‌آمون، این کشف یکی از بزرگ‌ترین اکتشافات مصرشناسی محسوب می‌شد. تاریخچه تدفین و سرقت‌ها یویا و تویا از اشراف‌زادگان مصر باستان بودند که در میانه دودمان هجدهم مصر در دوران پادشاهی نوین مصر زندگی می‌کردند. این زوج از اخمیم بودند و دارای القابی مرتبط با پرستش خدای محلی مین (اسطوره) بودند. با وجود این‌که از خاندان سلطنتی نبودند، دخترشان تیه (ملکه) به همسر بزرگ سلطنتی فرعون آمنهوتپ سوم تبدیل شد. آرامگاه آن‌ها در دوران مصر باستان احتمالاً سه بار مورد سرقت قرار گرفت: نخستین بار اندکی پس از بسته شدن آرامگاه و سپس دو بار دیگر در طول ساخت آرامگاه‌های مجاور، یعنی KV3 و KV4. در نخستین سرقت، تنها اشیای فاسدشدنی مانند روغن خارج شد؛ آن‌هایی که فاسد شده بودند، به جا ماندند. اما در سرقت‌های دوم و سوم، دزدان بیشتر جواهرات و پارچه‌های مرتبط با مومیایی‌ها را بردند. پس از این سرقت‌ها، تلاش اندکی برای بازگرداندن نظم به آرامگاه انجام شد؛ جسد تویا با یک پوشش پوشانده شد، صندوق‌ها مجدداً پر شدند و مسدودکننده شکسته تا حدی بازچینی شد. کشف و تخلیه آرامگاه یویا و تویا، با شماره KV46، در ۵ فوریه ۱۹۰۵ در جریان کاوش‌هایی که توسط جیمز کوئیبل و به نمایندگی از تئودور دیویس انجام شد، کشف گردید. فصل کاوش‌های پیشین دیویس در سال‌های ۱۹۰۲–۱۹۰۳ آرامگاه‌های تحوتموس چهارم (KV43) و حتشپسوت (KV20) را در یک دره کوچک کشف کرده بود و کاوش‌ها در ۱۷ دسامبر ۱۹۰۴ در این منطقه از سر گرفته شد. پس از آن‌که در ژانویه ۱۹۰۵ چیزی کشف نشد، کاوش‌ها به منطقه‌ای باریک و ناشناخته میان آرامگاه‌های KV3 و KV4 منتقل شد. این منطقه با «توده‌ای بزرگ از سنگ‌ریزه‌ها که به‌وضوح مصنوعی و برای مدت طولانی دست‌نخورده بود» پوشیده شده بود. دیویس این منطقه را «کاملاً نامیدکننده» توصیف کرد، اما اظهار داشت که «کاوش دقیق ارزشش را دارد و دانستن تمام جزئیات این دره، حتی اگر چیزی کشف نشود، رضایت‌بخش خواهد بود.» کاوش در ۲۵ ژانویه ۱۹۰۵ آغاز شد و در ۶ فوریه، دیویس توسط سرکارگر و کارگران هیجان‌زده‌اش اولین پله آرامگاه را مشاهده کرد؛ تا عصر ۱۲ فوریه، در ورودی کاملاً نمایان شد. این ورودی با سنگ‌هایی که با گچ گل اندود شده بودند، مسدود شده بود اما بخش بالایی آن به اندازه باز بود، که نشان می‌داد آرامگاه در دوران باستان باز شده و احتمالاً مورد سرقت قرار گرفته است. باوجود تاریکی تقریباً کامل، دیویس و آرتور ویگال، بازرس ارشد جدید آثار باستانی، از شکاف در ورودی نگاهی انداختند و یک راهرو با شیب تند مشاهده کردند؛ دیویس همچنین یک عصا را در نزدیکی در ورودی تشخیص داد. ازآنجاکه نردبانی در دسترس نبود، پسر کوچک ریس (سرکارگر) را به داخل فرستادند تا شیء را بیرون بیاورد. | ## بخش 2: آرامگاه یویا و تویا | او در کنار عصا، یک سنگ طلایی‌شده به شکل اسکارات و یوغ یک گردونه را نیز بیرون آورد. آن شب، دیویس این اشیا را به گستون مسپرو نشان داد که با دیدن آن‌ها و کنجکاوی دربارهٔ صاحب آرامگاه، درخواست کرد که در بازگشایی آن در روز بعد حضور داشته باشد. محتویات تا پیش از کشف آرامگاه توت‌عنخ‌آمون در سال ۱۹۲۲، این مقبره غنی‌ترین و بهترین مقبره حفظ‌شده در دره پادشاهان بود و نخستین مقبره‌ای بود که اشیای مهم آن درون‌جا کشف شد. تعداد زیاد اشیایی که در این مقبره انباشته شده بودند، آرتور ویگال را بر آن داشت که ورود به آن را با «ورود به خانه‌ای درون‌شهری که برای تابستان بسته شده باشد» مقایسه کند. این صندلی چوبی، که به‌عنوان تخت شاهزاده سیتمون شناخته می‌شود، روکشی از چوب قرمز دارد و با تزئینات طلاکاری‌شده مزین شده است؛ تکیه‌گاه آن دارای تصویری دوگانه از سیتمون، نوه آن‌ها، است که در حال دریافت گردنبندی از یک خدمتکار است. در سمت راست، صندلی دیگری که کوچک‌تر بود قرار داشت که به‌دلیل طراحی بازوی آن که به‌شکل بز کوهی زانو زده ساخته شده است، به نام 'صندلی بز کوهی' شناخته می‌شود. در پشت آن، تصویر ملکه تیه که نشسته و یک گربه بزرگ زیر صندلی‌اش قرار دارد، در کنار سیتمون و دختری دیگر که سوار بر قایق پاپیروسی است، دیده می‌شود. این صندلی احتمالاً متعلق به یک کودک بوده و نشانه‌های ساییدگی در طلاکاری آن نشان می‌دهد که پیش از قرار گرفتن در مقبره، به‌خوبی استفاده شده بود. تابوت‌های چوبی بزرگ و مجموعه تابوت‌های یویا و تویا بیشتر فضای مقبره را اشغال کرده بودند، به‌گونه‌ای که تابوت یویا در برابر دیوار شمالی و تابوت تویا در برابر دیوار جنوبی قرار داشت و هر دو به سمت غرب بودند. اندازه بزرگ این تابوت‌ها به‌گونه‌ای بود که احتمالاً در خود مقبره مونتاژ شده و شاید حتی در همان‌جا تکمیل شده بودند، زیرا هیچ شکاف و برشی در تزئینات طلاکاری‌شده آن‌ها دیده نمی‌شود. یک طرف تابوت یویا شکسته شده و درپوش آن جابه‌جا شده بود؛ درپوش‌های سه تابوت تو در توی او برداشته شده بودند، دو تا از آن‌ها روی هم چیده شده و بخشی از آن‌ها روی صندلی شاهزاده سیتمون قرار گرفته بود، و سومی به پهلو در کنار تابوت‌ها تکیه داده شده بود. ماسک کارتونیج طلاکاری‌شده او شکسته شده و جسد مومیایی‌شده‌اش که توسط غارتگران مورد بررسی قرار گرفته بود، در میان بقایای پارچه‌های پاره‌شده دیده می‌شد. تابوت تویا نیز تا حدودی از هم باز شده بود، به‌گونه‌ای که درپوش آن روی یکی از دو تخت گذاشته شده بود و یکی از کناره‌های آن بر روی درپوش قرار داده شده بود، در حالی که سمت جنوبی آن در برابر دیوار تکیه داده شده بود. این وضعیت امکان بیرون آوردن دو تابوت تو در توی او را فراهم کرده بود؛ درپوش تابوت بیرونی روی یکی از تخت‌ها انداخته شده بود، در حالی که بخش اصلی آن در گوشه‌ای از مقبره قرار گرفته بود. این دو جعبه از لحاظ ظاهری بسیار مشابه هم بودند، با سقف‌های شیب‌دار و تزئینات گچ‌بری طلاکاری‌شده روی زمینه‌ای سیاه. درپوش‌های هر دو صندوق جابه‌جا شده بود، اما کوزه‌های کانپیک مرمری و اندام‌های مومیایی‌شده، که در مورد تویا به‌شکل مومیایی با ماسک‌های طلاکاری‌شده بودند، دست‌نخورده باقی مانده بودند. در زیر تخت‌ها و در گوشه‌ای از ورودی، جعبه‌ها و صندوق‌هایی قرار داشتند، در حالی که درون یا زیر درپوش‌های تابوت‌های وارونه و بخش‌های داخلی آن‌ها، اشیایی چون بالش، یک کلاه‌گیس، گلدان‌های مرمری، و درپوش‌های جعبه‌ها یافت شد. محتویات صندوق‌ها شامل اشیایی مانند صندل، ابزارهای مدل برای اوشابتی، پارچه، و درپوش جعبه‌های اوشابتی بود. | ## بخش 3: آرامگاه یویا و تویا | در مجموع، نوزده اوشابتی در مقبره وجود داشت – پانزده مورد با نام یویا و چهار مورد با نام تویا. بیشتر این مجسمه‌ها همچنان در جعبه‌های خود بودند که بین تابوت یویا و دیوار قرار داشتند؛ چهار مورد دیگر از جعبه‌ای نزدیک در ورودی به‌دست آمد. اکثر این مجسمه‌ها از جنس چوب بودند، برخی از سدر و یکی از آبنوس، که اغلب با چهره‌ها و کلاه‌گیس‌ها یا یقه‌های طلاکاری‌شده تزئین شده بودند. اوشابتی‌های تویا ارزشمندتر از اوشابتی‌های همسرش بودند، چرا که دو مورد آن‌ها با ورق نقره پوشانده شده و دارای جزئیات طلاکاری‌شده بودند، در حالی که دو مورد دیگر کاملاً طلاکاری‌شده بودند. این مجسمه‌ها با دعای شماره ۶ از کتاب مردگان منقوش شده بودند که آن‌ها را به انجام وظایف متوفی در دنیای مردگان فرا می‌خواند؛ تنها اوشابتی مرمری یویا بدون نوشته بود. هفت مورد از اوشابتی‌های یویا در طی انقلاب ۲۰۱۱ مصر از موزه مصر به سرقت رفتند که تاکنون شش مورد از آن‌ها بازیابی شده‌اند. با وجود این دست‌درازی، دزدان صفحهٔ طلایی پوشانندهٔ برش مومیایی را از قلم انداخته بودند. زمانی که بدن یویا از درونی‌ترین تابوتش خارج شد، گردنبندی نیمه‌رشته‌شده متشکل از مهره‌های بزرگ طلایی و لاجوردی در پشت گردن او یافت شد که احتمالاً پس از پاره شدن توسط دزدان، در آنجا افتاده بود. بدن یویا متعلق به مردی سالخورده با قدی برابر با است که دارای موی سفید موج‌دار بوده که اکنون در اثر فرایند مومیایی تغییر رنگ داده است؛ ابروها و مژه‌های او قهوه‌ای تیره هستند. بسته‌های پارچه‌ای برای مومیایی‌سازی در جلوی چشمان او قرار داده شده بودند و حفرهٔ بدن او با بسته‌های کتانی آغشته به رزین پر شده بود. اسکن CT سن او را در هنگام مرگ بین ۵۰ تا ۶۰ سال برآورد کرده است، بر اساس میزان تحلیل مفاصل و فرسایش دندان‌ها؛ علت مرگ او مشخص نشده است. ماسپرو بر اساس موقعیت تابوت‌ها استنباط کرد که یویا نخستین فردی بود که در این آرامگاه به خاک سپرده شد. با این حال، چشم‌های بزرگ و بینی و دهان کوچک که در ماسک تدفینی او دیده می‌شود، نشان می‌دهد که این ماسک در دههٔ آخر سلطنت آمنهوتپ سوم ساخته شده، که به این معنی است که او احتمالاً بعد از تویا درگذشته است. او با یک کفن کتانی بزرگ پوشیده شده بود که در پشت گره خورده و با چهار نوار محکم شده بود. این نوارها با رزین پوشیده شده بودند و در مقابل هر نوار، عناوین زراندود تویا که از ورقهٔ طلایی بریده شده بودند، قرار داشتند. بدن تویا متعلق به زنی سالخورده و کوتاه‌قامت با قدی برابر با است که دارای موی سفید است. برش مومیایی او با نخی دوخته شده که در انتهای پایینی آن یک مهرهٔ بشکه‌ای شکل از جنس عقیق جگری متصل شده است؛ حفرهٔ بدن او با کتانی آغشته به رزین پر شده بود. | ## جمع‌بندی | زمانی که داگلاس دری (که بعداً اولین بررسی مومیایی توت‌عنخ‌آمون را انجام داد) در حال کمک به اسمیت برای بررسی تویا بود و پای او را برای اندازه‌گیری دقیق‌تر قدش نمایان کرد، مشخص شد که او صندل‌هایی از ورقهٔ طلا به پا دارد.