موضوع مقاله: فهرست میراث جهانی در کامبوج | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست میراث جهانی در کامبوج | مقدمه: میراث جهانی در کامبوج تا فوریه ۲۰۲۵ شامل ۴ اثر فرهنگی ثبت‌شده در کشور کامبوج است. | ## بخش 1: فهرست میراث جهانی در کامبوج | کامبوج در ۲۸ نوامبر ۱۹۹۱ با امضای کنوانسیون به آن پیوست؛ و تا سال ۲۰۲۵ افزون بر ۴ سایت فرهنگی ثبت شده ۷ سایت دیگر نیز از این کشور در فهرست آزمایشی قرار گرفته است. سایت‌های سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو)، مکان‌هایی فرهنگی و طبیعی با ارزش برجسته از میراث جهانی هستند. طبق پیمان‌نامه کنوانسیون میراث جهانی یونسکو سال ۱۹۷۲، هر اثری پس از ثبت توسط این کمیته باید از سوی کشور نگهدارنده مورد توجه ویژه قرار گیرد و انجام هرگونه دخل و تصرف یا اقدامی که باعث به خطر افتادن آن شود، ممنوع است. میراث فرهنگی شامل بناهای تاریخی مانند آثار معماری، مجسمه‌ها، کتیبه‌ها، مجموعه‌های ساختمانی و محوطه‌های باستانی است. میراث طبیعی نیز به ویژگی‌های طبیعی (فیزیکی و زیستی)، شکل‌های زمین‌شناسی و فیزیوگرافی (شامل زیستگاه گونه‌های جانوری و گیاهی در معرض خطر) و مکان‌های طبیعی که از نظر علمی، حفاظتی یا زیبایی با اهمیت هستند؛ اطلاق می‌شود کامبوج چهار سایت در این فهرست دارد. سایت انگکور در سال ۱۹۹۲، زمانی که کشور کامبوج پس از جنگ کامبوج و ویتنام در راستای توافقنامه صلح پاریس ۱۹۹۱ برای مدت کوتاهی توسط هیئت سازمان ملل متحد اداره می‌شد؛ در فهرست میراث فرهنگی یونسکو قرار گرفت. این سایت پس از ثبت، بلافاصله در فهرست میراث جهانی در معرض خطر قرار گرفت تا به سرعت و کارآمد با مشکلات فوری حفاظت مقابله کند. معبد پره ویهار در سال ۲۰۰۸، مجموعه معابد سامبور پری کوک در سال ۲۰۱۸، و کوه کر در سال ۲۰۲۳ به ثبت رسید هر چهار سایت فرهنگی هستند. # نگاره نامموقعیتسال ش ثبتمعیارها شرح ۱200px|ویرانه‌های یک سازه بزرگ با پنج برج بزرگ در بالاآنگکورسیم ریپ۱۹۹۲۶۶۸(i ii iii iv)منطقه انگکور، یکی از بزرگ‌ترین مناطق باستان‌شناسی جهان، از قرن نهم تا پانزدهم و محل پایتخت‌های مختلف امپراتوری خمر بوده است. معابد انگکور وات، انگکور تام، بایون، بانتی سری و معابد رولووس دوره‌های مختلف معماری خمر را به تصویر می‌کشند و با مجسمه‌ها و حکاکی‌های سنگی تزئین شده‌اند. پس از کتیبه، سایت به عنوان در معرض خطر برای اطمینان از حفاظت در لیست قرار گرفت و سپس در سال ۲۰۰۴ از آن لیست حذف شد. سقف بالای در ورودی اصلی تزیین شده است.معبد پره ویهارپره ویهار۲۰۰۸۱۲۲۴(i)این معبد که قدمت آن به نیمه اول قرن یازدهم می‌رسد؛ شاهکاری از معماری خمر است. مجموعه معبد، که شامل چندین پناهگاه و راه پله در امتداد یک محور است، به شیوا اختصاص یافته است و با حجاری‌های سنگی تزئین شده است. | ## بخش 2: فهرست میراث جهانی در کامبوج | معبد در دشتی واقع در لبه فلات کوهستانی قرار دارد و عمدتاً به دلیل دور بودن از شهر ویژگی‌های آن به خوبی حفظ شده است. ۳200px|معبدی در سامبور پری کوکسامبور پری کوککامپونگ توم۲۰۱۷۱۵۳۲(iii ii vi)ایشاناپورا پایتخت امپراتوری چنلا در اواخر قرن ششم و اوایل قرن هفتم میلادی بود. این منطقه باستان‌شناسی شامل ۱۸۶ معبد سنگی از جنس ماسه‌سنگ به سبک معماری منحصر به فرد (سبک سامبور پری کوک) است که سبک آنگکوری به تدریج از آن توسعه و تکامل یافت. کتیبه‌های معابد به زبان‌های سانسکریت و خمر باستان از عنوان و مفهوم "پادشاه-خداً یاد می‌کنند؛ مفهومی که تا قرن بیستم برای نظام و سیستم حکومتی کامبوج و تایلند اساسی و بنیادین باقی ماند. ۴200px|پراسات پرانگ، هرم پلکانی کوه کرکوه کرپره ویهار۲۰۲۳۱۶۶۷(iv ii)کوه کر پایتخت امپراتوری خمردر نیمه اول قرن دهم میلادی بود که تحت حکومت جایاوارمان چهارم قرار داشت. اکنون شهر ویران شده و دسترسی به آن دشوار است؛ بقایای شهر شامل معابد هندو، آرامگاه‌ها، بناهای تاریخی و سیستم‌های مدیریت آب می‌باشد. موقعیت جغرافیایی فهرست آزمایشی افزون بر مکان‌هایی که در فهرست میراث جهانی ثبت می‌شوند، کشورهای عضو می‌توانند فهرستی پیشنهادی از مکان‌های پیشنهادی خود تهیه کنند. تنها آثاری که ابتدا در این فهرست قرار گرفته باشند، امکان ثبت در فهرست میراث جهانی را خواهند داشت. # نگاره نام موقعیتسال ش ثبتمعیارها شرح ۱200px|ویرانه‌های معبد بر بالای تپه ای پوشیده از جنگلسایت انگکور بورئی و پنوم داتاکنو۲۰۲۰۶۴۵۵(i ii iv)آنگکور بورِی پایتخت فونان، یکی از نخستین تشکیلات سیاسی خمر بود که تا اواخر قرن ششم میلادی دوام آورد. ساختمان‌های آجری، دیوارهای شهر و چندین کانال به همراه برخی از نخستین سنگ‌نوشته‌های خمر نیز از این دوره حفظ و باقی مانده‌اند. پنوم دا کوهی در نزدیکی این مکان است که بقایای دو معبد و چندین غار با آرامگاه را در خود جای داده است. این دو سایت نمایانگر سبک‌های هنری اولیه خِمِر هستند که تحت تأثیر هند شکل گرفته و عناصری از هندوئیسم و بودیسم را با هم ترکیب کرده‌اند؛ همچنین این سبک هنر تحت تأثیر هنر یونانی-بودایی نیز قرار داشته است. ۲200px|ویرانه‌های معبد در یک جنگلبانتی چماربانتی می چی۲۰۲۰۶۴۵۶(ii iii iv)مجموعه معابد بانتی چمار، به سبک بایون ساخته شده‌اند و به قرن دوازدهم و سیزدهم میلادی بازمی‌گردند. | ## بخش 3: فهرست میراث جهانی در کامبوج | این معابد با کنده‌کاری‌ها و حکاکی‌های سنگی تزئین شده‌اند که صحنه‌هایی از اسطوره‌شناسی هندو و جنگ میان خمرها و چام‌ها را به تصویر می‌کشند. یکی از ویژگی‌های مهم این مجموعه، یک مخزن بزرگ آب مصنوعی بزرگ به نام بارای است که در وسط آن جزیره‌ای وجود دارد. ۳200px|ویرانه‌های معبد در یک جنگلمعبد بنگ میلیاسیم ریپ۲۰۲۰۶۴۵۷(ii iv)معبد بنگ میلیا در قرن دوازدهم میلادی، در دوره آنگکور و در در زمان سلطنت پادشاه سوریاوارمان دوم ساخته شد. بنگ میلیا به دلیل قرارگیری در تقاطع مسیرهای تجاری مهم، این مکان یک مرکز بازرگانی منطقه‌ای بوده است. ۴200px|استوپاس روی تپه ای جنگلیشهر باستانی اودونگکندال۲۰۲۰۶۴۵۹(ii iv)اودونگ پایتخت دوره پساآنگکوری کامبوج از قرن هفدهم تا قرن نوزدهم میلادی بود. این شهر در تجارت با کشورهای جنوب شرقی آسیا و همچنین اروپا مشارکت داشت و محله‌هایی برای اسکان خارجی‌ها، از جمله چینی‌ها، چام‌ها، ژاپنی‌ها، پرتغالی‌ها، اسپانیایی‌ها، هلندی‌ها و انگلیسی‌ها داشت. ۵200px|زمین‌هایی با کوه در پس زمینهسایت باستانی پنوم کولن و ماهندراپارواتاسیم ریپ۲۰۲۰۶۴۶۰(v iv ii)پنوم کولِن نام رشته‌کوهی با اهمیت نمادین برای مردم خمر است. این رشته‌کوه شامل شهر ماهندراپارواتا می‌شود، جایی که شاه جایاوارمان دوم در سال ۸۰۲ میلادی استقلال خود را از جاوه اعلام کرد. معماری این شهر نشان دهنده گذار از دوره پیش از آنگکوری به دوره آنگکوری است؛ که امروزه چندین معبد و بنای تاریخی آن تا حدودی حفظ شده‌اند. این شهر یکی از نخستین شهرهای کامبوج بود که از یک نقشه شطرنجی برای طراحی شهری استفاده کرد. ۶200px|ساختمان مدرسه سابق، حیاط با درختان نخل در جلوزندان ام۱۳، موزه نسل‌کشی تیول اسلنگ، مرکز نسل‌کشی چوئنگ اکپنوم‌پن، کامپونگ چوننگ۲۰۲۰۶۴۶۱(vi iv iii)این نامزدی شامل سه سایت مرتبط با نسل‌کشی کامبوج در دهه ۱۹۷۰ با نام‌های M-۱۳، تول سلنگ، چوئونگ اک در دوران حکومت خمرهای سرخ است. M-۱۳ زندانی بود که توسط کنگ گک ایو برای آموزش نگهبانان زندان در بازداشت، شکنجه و کشتار تأسیس شد. تول سلنگ مدرسه‌ای بود که به زندان تبدیل شد و بیش از ۱۸٬۰۰۰ نفر در آن بازداشت، شکنجه، بازجویی و سپس اغلب به محل اعدام نزدیک چوئونگ اک منتقل می‌شدند. | ## جمع‌بندی | ۷200px|ویرانه‌های معبدمجموعه باستانی پره خان کمپونگ سوایپره ویهار۲۰۲۰۶۴۶۲(ii)پره خان کمپونگ سوای یک شهر بزرگ و مجموعه‌ای مذهبی از دوره آنگکوری بود که عمدتاً بین بین قرن یازدهم و اوایل قرن سیزدهم ساخته شده است.