موضوع مقاله: سونات ویولن در سل مینور (تریل شیطان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سونات ویولن در سل مینور (تریل شیطان) | مقدمه: این سونات، شناخته‌شده‌ترین ساختهٔ این آهنگساز به‌شمار می‌رود و به دلیل تم بی‌همتا و همچنین پاساژهای فنی بسیار دشوارِ خود، اثری به واقع قابل توجه در تاریخ موسیقی است. | ## بخش 1: سونات ویولن در سل مینور (تریل شیطان) | پیشینه گویا جوزپه تارتینی به ستاره‌شناس فرانسوی، ژروم لالاند، گفته بود که شبی در عالم رؤیا دیده است که شیطان بر او ظاهر شده و خواسته است تا هم خدمتکار و هم استاد او باشد. در پایان درس موسیقی، تارتینی ویولن خود را به شیطان داد تا مهارت او را در نوازندگی بسنجد. این اجرا آنچنان از زیبایی یگانه، و ذوق و دقت فنیِ برتری برخوردار بود که نفس آهنگساز در سینه حبس شد. داستان کامل، آن‌گونه که خودِ جوزپه تارتینی برای ژروم لالاند در کتابِ او با عنوان سفرنامهٔ یک فرانسوی در ایتالیا نقل کرده، چنین است: تارتینی، مسحور و شیفتهٔ نوازندگی درخشان و حیرت‌انگیز شیطان، کوشید تا آنچه را شنیده بود، بازآفرینی کند. با این حال، هرچند او پیش‌تر این سونات را اثر محبوب خود خوانده بود، اما بعدها نوشت که این ساخته «آنقدر از آنچه در رؤیا شنیده بودم، فروتر است که اگر می‌توانستم از راهی دیگر گذرانِ زندگی کنم، بی‌شک ویولنم را درهم شکسته و موسیقی را برای همیشه وداع گفته بودم.» با آنکه تارتینی مدعی بود این سونات را در سال ۱۷۱۳ تصنیف کرده، پژوهشگران به دلیل پختگی سبکیِ اثر معتقدند که احتمالاً تا اواخر دههٔ ۱۷۴۰ ساخته شده است؛ چرا که موسیقی آن واجدِ مؤلفه‌های سبک گالانت است، سبکی که دوران گذار میان دوره‌های باروک و کلاسیک به‌شمار می‌رود. این سونات تا سال ۱۷۹۸ یا ۱۷۹۹، یعنی تقریباً سی سال پس از درگذشت آهنگساز، منتشر شد. این سونات بعدها هم برای بالهٔ «ویولن شیطان»، ساختهٔ چزاره پوینی در سال ۱۸۴۹، و هم برای پرلود شماره ۲۷ اثر شوپن، مبنا قرار گرفت. ملودی، که در میانهٔ موومان از گامِ تونیک به مدیانت تغییر مایه می‌دهد، شامل چندین کادانسِ فریبنده است و سرانجام به تِمِ تونیکِ مشابهِ آغازین بازمی‌گردد. در ادامه، یک پاساژ براوورایِ چابک، سریع و بسیار پرتزئین نواخته می‌شود که مقدمه‌ای است بر یک موومانِ آهسته، کوتاه و آوازگونه؛ موومانی که گفته می‌شود حالتِ رؤیاییِ تارتینی را بازمی‌نمایاند. | ## بخش 2: سونات ویولن در سل مینور (تریل شیطان) | این بخش به یک تم کروماتیکِ آهسته می‌انجامد که در پی آن سکانس‌های بیشتری از این دو تم اجرا می‌شود. منشأ لقب ماندگارِ سونات (تریل شیطان)، پاساژی است که در آن ویولنیست تریل‌های پیاپی می‌زند و همزمان آکوردهای سه‌صداییِ آرپژدار (یا شکسته) می‌نوازد، که بشدت دشوار است. کادنزای براوورایی که غالباً در این اثر شنیده می‌شود، ساختهٔ فریتس کرایسلر بزرگ است. تریلِ به‌کاررفته در موومان پایانی، از نخستین نمونه‌های بهره‌گیری از تریل در بازنمایی یک تم موسیقایی به‌شمار می‌رود. بازتاب در فرهنگ و هنر سوناتای «تریل شیطان» به دلیل داستان رازآلود و ساختار فنی پیچیده‌اش (به‌ویژه استفاده از تریل‌ها)، الهام‌بخش آثار متعددی در حوزه‌های گوناگون هنر و سرگرمی بوده است. کامیک و انیمه در مجموعه کامیک ایتالیایی دیلن داگ، «تریل شیطان» قطعه‌ای است که شخصیت اصلی همنام داستان در اوقات فراغت خود با کلارینت می‌نوازد (که به گفتهٔ دستیارش گروچو، با نتایج ضعیفی همراه است). علاوه بر این، در شماره ۲۳۵ با عنوان «سوناتای وهم‌انگیز»، یک ویولن‌زن جوان و زیبای روس، این اثر را تحت هدایت یک آهنگساز پیر اجرا می‌کند که قصد دارد آن را تا حدی تکمیل کند که با آنچه شیطان در رؤیای افسانه‌ای تارتینی نواخته بود، یکسان شود. اما نت‌های این ملودی جدید، واکنش‌های ذهنی و فیزیکی غیرقابل توضیحی در شنوندگان برمی‌انگیزد و آن‌ها را در تماس مستقیم با جهنم قرار می‌دهد. در انیمهٔ ژاپنی اِرث‌داران تاریکی نیز، یکی از چهار پروندهٔ اصلی داستان از حکایت تارتینی و این سونات الهام گرفته است. | ## بخش 3: سونات ویولن در سل مینور (تریل شیطان) | موسیقی ویولنیست مشهور، ونسا-می، یک تنظیم مدرن و پرانرژی از این قطعه را با نام «The Devil's Trill» برای آلبوم سال ۱۹۹۶ خود ضبط کرد که به شهرت این اثر در میان نسل جدید کمک شایانی نمود. در این داستان، یک ویولن‌زن جوان، کپی نقشه محرمانه ارتش آلمان برای تهاجم به لهستان را که در یک نسخه از سونات تارتینی پنهان شده بود، پیدا می‌کند و در اروپایی که در آستانهٔ تجربهٔ نفرت نازی‌ها و تبدیل دوستان به دشمنان است، به یک مأمور مخفی تبدیل می‌شود. سینما و تلویزیون در فیلم شبانه (Nocturne) محصول ۲۰۲۰، یک نسخه از پارتیتور «تریل شیطان» یکی از عناصر کلیدی و رازآلود داستان است. در سال ۱۹۴۶، کارگردان بریتانیایی، برنارد نولز، فیلمی با عنوان پاگانینی: آرشه جادویی ساخت که در جشنواره کن به نمایش درآمد و در آن استوارت گرانجر نقش نیکولو پاگانینی را ایفا می‌کند. قطعات ویولن در این فیلم، از جمله سونات تریل شیطان، توسط یهودی منوهین نواخته شده است. این اولین تجربهٔ منوهین با سینما بود و او در این فیلم با یک ویولن استرادیواریوس و یک گوآرنری می‌نوازد. در فیلم آنگین (۱۹۹۹) به کارگردانی مارتا فاینز، کلوئه هانسلیپ که در آن زمان دوازده ساله بود، این سونات را اجرا می‌کند. بازی‌های ویدئویی در بازی ویدئویی کسلوانیا: مرثیهٔ معصومیت (۲۰۰۳)، قطعهٔ «تریل شیطان» به عنوان موسیقی پس‌زمینه برای مبارزه با یک شخصیت خون‌آشام به نام والتر برنهارد استفاده شده است. | ## جمع‌بندی | نسخه‌های چاپی منتشرشده نخستین نسخهٔ چاپی این سونات، حدود سال ۱۷۹۹ میلادی در پاریس و توسط انتشارات «دکومب» به چاپ رسید.