موضوع مقاله: ادبیات اسرائیل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ادبیات اسرائیل | مقدمه: بیشتر آثاری که در زمرهٔ ادبیات اسرائیل جای می‌گیرند به زبان عبری نوشته شده‌اند، هرچند برخی نویسندگان اسرائیلی به زبان ییدیش، زبان انگلیسی، زبان عربی و زبان روسی نیز آثاری پدیدآورده‌اند. | ## بخش 1: ادبیات اسرائیل | بنیان‌های ادبیات نوین اسرائیل را گروهی از پیشگامان ادبی موج دوم مهاجرت یهودیان (علیای دوم) بنا نهادند. از مهم‌ترین چهره‌های این دوره می‌توان به شموئل یوسف آگنون اشاره کرد که تنها برندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات در میان نویسندگان عبری‌زبان است. ادبیات اسرائیل در طول دهه‌ها تحولات چشمگیری را از سر گذرانده و نسل‌های گوناگون نویسندگان هر یک مضامین و رویکردهای تازه‌ای را وارد این ادبیات کرده‌اند. افزون بر ادبیات عبری، آثار ادبی به زبان‌های ییدیش و عربی نیز بخش مهمی از چشم‌انداز ادبی اسرائیل را تشکیل می‌دهند و به غنای فرهنگی این کشور افزوده‌اند. پیشینه نویسندگان عبری‌زبان بنیان‌های نوشتار نوین اسرائیل را گروهی از پیشگامان ادبی پی‌ریزی کردند. پس از جنگ و انقلاب روسیه، بسیاری از نویسندگان عبری‌زبان راه فلسطین تحت قیمومیت را در پیش گرفتند؛ به‌گونه‌ای که نوشتار عبری آن دوره در فلسطین اساساً ادامهٔ سنت ادبی اروپایی بود. در سال ۱۹۲۱ میلادی، ۷۰ نویسنده در تل‌آویو گرد هم آمدند و انجمن نویسندگان عبری را بنیان نهادند. در همین دوره نخستین نشریه‌های ادبی پدیدار شدند: «هَ‌اَدامه» به ویراستاری برنر و «مَعَباروت» به ویراستاری فیکمن. دههٔ ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ شاهد برآمدن فلسطین تحت قیمومیت به‌عنوان کانون اصلی کنش ادبی عبری بود. چهره‌های بزرگ آغاز سده، یعنی بیالیک، آحاد هعام و سال‌های پایانی عمر خود را در تل‌آویو گذراندند و هرچند این دوره اوج خلاقیت آنان نبود، بر نسل جوان‌تر نویسندگان عبری تأثیر ژرفی نهادند. در میان نخستین نویسندگان نوین عبری، اقلیت کوچکی از نویسندگان بومی فلسطین نیز حضور داشتند. از جملهٔ آنان و بودند، یهودیان سفاردی که خاندان‌هایشان به‌ترتیب در سده‌های نوزدهم و هجدهم به فلسطین مهاجرت کرده بودند. آثار این گروه به‌خاطر بازنمایی اصیل جامعهٔ عرب و یهودی فلسطین از دیدگاه کسانی که در دل آن بالیده بودند برجسته است.S. | ## بخش 2: ادبیات اسرائیل | مهم‌ترین نویسندگان نسل نخست، شموئل یوسف آگنون و ، ریشه‌های ژرفی در پیشینهٔ اروپایی خود داشتند و حلقهٔ پیوند میان نویسندگان کلاسیک دهه‌های آغازین احیای زبان عبری و نویسندگان عبری نسل‌های بعد بودند. برای نسل دوم نویسندگان، کانون توجه فلسطین بود حتی هنگامی که دربارهٔ دیگر بخش‌های جهان می‌نوشتند. از نام‌های برجستهٔ این نسل و بودند که در فلسطین پادزهری برای بی‌ریشگی تبعید (دیاسپورا) یافتند.Vgl. چهره‌های کلیدی این نسل — ، ، ، ، بنجامین تموز و — همگی (زادهٔ فلسطین/اسرائیل) بودند یا در کودکی به این سرزمین آورده شده بودند. گروهی به نام «کنعانی‌ها» حتی کوشیدند پیوند میان اسرائیلی‌ها و یهودیان دیگر نقاط جهان را نفی کنند. اما پس از ۱۹۴۸، احساس خلأ و جست‌وجوی ارزش‌های نو به آزمون‌گری در کاوش گذشتهٔ یهودی انجامید.دانشنامه جودائیکا، vol. 1001-1002 نسل بعدی در دههٔ ۱۹۶۰ — شامل ، عاموس عوز، ، و — کوشیدند فرهنگ اسرائیل را در بستری جهانی بنشانند و به‌جای جنبه‌های منحصربه‌فرد زندگی یهودی، بر وجوه جهان‌شمول آن تأکید کنند. نسل پسین، نویسندگانی که در دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ زاده شدند و در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ نخستین آثارشان را منتشر کردند، پرسش‌های بنیادین هستی یهودی-اسرائیلی را با آشکارسازی تنش‌های جمعی در شخصیت‌ها و سرنوشت‌های فردی واکاویدند. نویسندگان ییدیش‌زبان در کنار نویسندگان عبری‌زبان، آفرینش ادبی چشمگیری به زبان‌های دیگر و به‌ویژه زبان ییدیش در اسرائیل وجود داشته‌است. در فلسطین هنوز نوعی خصومت نسبت به زبان ییدیش احساس می‌شد زیرا آن را چالشی در برابر احیای عبری می‌دانستند. اما با جنگ جهانی دوم همهٔ این تصویر دگرگون شد: کانون‌های اروپایی به دست هیتلر و استالین نابود شدند و کانون نیویورک افول کرد. در اینجا نگرش درونی نرم شد و دوستانه گردید، هم به‌سبب هولوکاست در اروپا و هم به‌سبب جایگاه استوار زبان عبری.دانشنامه جودائیکا، vol. 1003 نوشتار ییدیش در اسرائیل را می‌توان همچون ادبیات عبری به نسل‌ها بخش‌بندی کرد. | ## بخش 3: ادبیات اسرائیل | نسل نخست دربرگیرندهٔ نویسندگانی مانند دیوید پینسکی و بود که سال‌های پایانی عمرشان را در اسرائیل گذراندند. نسل دوم به رهبری آبراهام ساتزکور حرفهٔ ادبی خود را در اروپای شرقی آغاز کرد اما در اسرائیل ادامه داد. نسل سوم بر گروه «اسرائیل جوان» متمرکز بود، گروهی نوگرا از شاعران و نویسندگان نثر که بیشترشان اعضای کیبوتص بودند و آثارشان از مکتب‌های پیشرو ادبیات انگلیسی و ادبیات فرانسه تأثیر پذیرفته بود. نوشتار ییدیش در اسرائیل بر هولوکاست اروپا (نویسندهٔ پیشتاز این زمینه بود) و زندگی مهاجران تازه‌وارد تمرکز دارد. نویسندگان عربی‌زبان حضور ادبیات عربی‌زبان در جامعهٔ اسرائیل در آغاز به امیل حبیبی، نویسندهٔ فلسطینی-اسرائیلی و سیاستمدار کمونیست، بازمی‌گردد. حبیبی که کمونیستی پرشور بود، در بنیادگذاری یاری رساند و روزنامهٔ کمونیستی «الاتحاد» را به زبان عربی در حیفا پایه‌گذاری کرد. آثار حبیبی هرچند اغلب نقدی بر جامعهٔ اسرائیل بودند، بخشی از فرهنگ اسرائیل به‌شمار می‌آیند. نشر کتاب در اسرائیل بر پایهٔ قانون، کتابخانه ملی اسرائیل وابسته به دانشگاه عبری اورشلیم دو نسخه از هر کتاب منتشرشده در اسرائیل را دریافت می‌کند. بیشتر آن‌ها به زبان عبری منتشر شده بودند و ۸۹ درصد کتاب‌های عبری‌زبان آثار اصلی عبری بودند. از نظر نوع ناشر، ۵۵ درصد تجاری، ۱۴ درصد خودانتشار، ۱۰ درصد دولتی، ۷ درصد آموزشی و ۱۴ درصد توسط سازمان‌های دیگر منتشر شده بودند. نویسندگان برجسته در ترجمه آثار بسیاری از نویسندگان اسرائیلی به زبان‌های گوناگون ترجمه شده‌اند. | ## جمع‌بندی | از جملهٔ این نویسندگان می‌توان به ، عاموس عوز، اتگار کرت، سید کاشوئا و اشاره کرد.