موضوع مقاله: ایلانیا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ایلانیا | مقدمه: این شهرک که با نام سجره نیز شناخته می‌شود، نخستین شهرک یهودی‌نشین در منطقه جلیل سفلا بود و از آغاز بنیان‌گذاری تا جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل نقش مهمی در شهرک‌سازی یهودیان در جلیل ایفا کرد. | ## بخش 1: ایلانیا | نام سجره از نام روستای عربی همجوار الشجره گرفته شده بود که به معنای «درخت» در زبان عربی است و نام عبری ایلانیا نیز همان معنا را دارد. ایلانیا در سال ۱۸۹۹ میلادی بر روی زمین‌هایی که بارون ادموند جیمز دو روتشیلد خریداری کرده بود پایه‌گذاری شد و به مدیریت انجمن استعمار یهود (ایکا) سپرده شد. این شهرک دارای یک مزرعه آموزشی بود که نقش مهمی در پرورش کشاورزان یهودی داشت و کمون سوسیالیستی آن به رهبری مانیا ویلبوشویتس و اسرائیل شوحات به‌عنوان پیشگام جنبش کیبوتص شناخته می‌شود. داوید بن گوریون، نخست‌وزیر آینده اسرائیل، نیز در این شهرک به‌عنوان کارگر کشاورزی و نگهبان کار کرد. پیشینه دوران باستان در نزدیکی ایلانیا، باستان‌شناسان بقایای یک شهرک باستانی یهودی را کشف کردند. بقایای یک سازه عمومی باستانی که در اواخر سده نوزدهم مستندسازی شد، دارای کتیبه‌ای یونانی بود و در آغاز کلیسا یا معبد شناسایی شد؛ اما اکنون پژوهشگران بر این باورند که این سازه یک کنیسه باستانی بوده‌است. این نتیجه‌گیری بر پایه قطعات معماری ویژه کنیسه‌ها، همانند نمونه‌هایی که در کفرناحوم و بَرعَم یافت شده‌اند، استوار است. افزون بر این، در سال ۱۹۸۵ میلادی، در یک آبراه زهکشی در نزدیکی چاه باستانی، سکه‌ای از هرود آگریپا کشف شد. یک غار دفن باستانی در نزدیکی ایلانیا دارای تصویر منورای سرخ‌رنگ بر یکی از دیوارهاست که بالای آن حروف نامشخصی به خط عبری دیده می‌شود. شهرک کوچکی که ایکا بنیان نهاد دارای دو بخش بود: یک مستعمره بَرزگری برای کشاورزان باتجربه‌تر و یک مزرعه آموزشی برای کارگران بدون مهارت. | ## بخش 2: ایلانیا | مستعمره برزگران شامل خیابانی کوتاه با خانه‌های خصوصی در دو سو، باغچه‌هایی در جلو و انبارهایی در پشت بود. مزرعه آموزشی کمی بالاتر بر فراز شیب قرار داشت و شامل حیاطی دیوارکشی‌شده با اتاق‌هایی برای کارگران بود. هدف ایکا یاری‌رسانی به اسکان کشاورزان حرفه‌ای یهودی بر روی زمین بود و کشاورزی هم از دید اقتصادی و هم اخلاقی ارزشمند شمرده می‌شد. رهبران ایکا در پاریس نمی‌خواستند پروژه‌شان مانند طرح‌های خیرخواهانه بارون روتشیلد باشد و انتظار داشتند مزرعه آموزشی خودکفا شود و سودآوری داشته باشد. هنگامی که این هدف محقق نشد، در سال ۱۹۰۱ کالواریسکی را با زراعت‌شناس جوان الیاهو کراوزه جایگزین کردند. از آنجا که مزرعه همچنان زیان‌ده بود، ایکا از سال ۱۹۰۶ روند کاهش مزرعه آموزشی اداری و واگذاری تدریجی زمین‌های آن به برزگران را آغاز کرد. کمون سوسیالیستی در سال‌های ۱۹۰۷ تا ۱۹۰۸، قراردادی با یک کمون سوسیالیستی به رهبری مانیا ویلبوشویتس و اسرائیل شوحات بسته شد تا مزرعه را به‌صورت خودگردان و بدون دخالت اداری به مدت یک سال اداره کنند. ویلبوشویتس از پشتیبانی یهوشوا هانکین بهره‌مند شد که الیاهو کراوزه را برای تدوین برنامه عملیاتی به کار گرفت. هجده عضو کمون، جوانان زن و مرد از سجره و دیگر نقاط فلسطین، با یاری شماری از هواداران، برای نخستین بار توانستند سودآوری ایجاد کنند و اشتغال پایدار برای همه کارگران سجره فراهم آورند؛ پیامد جانبی این کار آن بود که دیگر نیازی به کارگران عرب بیرونی نبود. در کنار کار کشاورزی، نشست‌های آموزشی روزانه برگزار می‌شد: داوید بن گوریون جوان (که در آن زمان داوید گرون نام داشت) عبری می‌آموخت، یک روستایی عرب زبان عربی تدریس می‌کرد، مانیا ویلبوشویتس نظریه سوسیالیستی آموزش می‌داد و اسرائیل شوحات آخرین اخبار را بازگو می‌کرد. | ## بخش 3: ایلانیا | به‌صورت پنهانی، گروه از سجره برای آموزش سازمان نوبنیاد دفاع از خود یهودیان یعنی بر-گیورا بهره می‌برد که سرانجام وظیفه نگهبانی در سجره و دیگر شهرک‌های یهودی همجوار را از چرکس‌ها و عرب‌ها بر عهده گرفت. بن‌گوریون به مدت ۱۳ ماه از سال ۱۹۰۸ به‌عنوان کارگر مزرعه و سپس نگهبان در سجره کار کرد؛ در آن زمان جمعیت سجره نزدیک به ۲۰۰ نفر بود. در ۱۲ آوریل ۱۹۰۹، دو یهودی از سجره در درگیری‌هایی پس از کشته‌شدن یک روستایی از کفرکنا (که در جریان تلاش برای سرقت با تیر کشته شده بود) جان باختند. با وجود موفقیت اقتصادی، ایکا توافق‌نامه با کمون سوسیالیستی را پس از پایان آزمایش یک‌ساله تمدید نکرد. مانیا شوحات با سودآور کردن یکی از کم‌بازده‌ترین مزارع نشان داد که ایده‌های او دربارهٔ جمع‌گرایی می‌تواند کارساز باشد. این نخستین کمون سوسیالیستی-صهیونیستی سازمان‌یافته در فلسطین پیش‌درآمد مهمی بر جنبش کیبوتص و یکی از هسته‌های شهرک‌نشینی یهودیان در فلسطین به‌شمار می‌رود. با این حال، پس از بیش از یک دهه آموزش مهارت‌های بنیادی به کارگران کشاورزی و گرد هم آوردن برخی از پیشگامان برجسته علیای اول و علیای دوم که زیرساخت‌های جامعه صهیونیستی پیش از تأسیس دولت را بنا نهادند، می‌توان گفت این مزرعه نقشی اساسی در کوشش صهیونیستی ایفا کرد. جنگ ۱۹۴۸ در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل، روستا چندین بار از سوی ارتش رهایی‌بخش فلسطین به فرماندهی فوزی القاوقجی مورد حمله قرار گرفت. تا سال ۱۹۴۹ شهرک گسترش یافت و سرزمین روستای عربی فلسطینی همجوار الشجره را که در جریان جنگ خالی از سکنه شده بود دربر گرفت. از جمله مکان‌های دیدنی آن می‌توان به مدرسه قدیمی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۲، میکوه طهارت در غار گورستانی، خانه نفتالی فابریکانت (اکنون مرکز کتابخانه و آموزش) و بقایای کنیسه‌ای از دوران بیزانس اشاره کرد. | ## جمع‌بندی | ساکنان سرشناس داوید بن گوریون — نخست‌وزیر آینده اسرائیل که به‌عنوان کارگر و نگهبان در سجره کار کرد.