موضوع مقاله: رضا اردکانیان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # رضا اردکانیان | مقدمه: رضا اردکانیان (زادهٔ ۱۳۳۷ یزد) سیاستمدار، مدرس دانشگاه و مدیر ارشد اجرایی ایرانی است که در دولت دوازدهم سمت وزیر نیرو ایران را برعهده داشت. | ## بخش 1: رضا اردکانیان | او فعالیت سیاسی خود را از سال ۱۳۶۴ به عنوان رئیس دفتر وزیر کشور آغاز کرد و از ۱۳۶۶ تا ۱۳۶۸ معاونت امور عمرانی وزارت کشور را برعهده داشت. او در سال ۱۳۶۸ به وزارت نیرو رفت و در ۱۳۶۸ تا ۱۳۷۰ معاون برنامه‌ریزی و هماهنگی امور اقتصادی وزیر نیرو بود. این طرح با تشدید نظام پلکانی این قبوض، با وعده پرداخت آب و برق رایگان به ۸٫۴ میلیون نفر در ابتدا و در نهایت به ۳۰ میلیون نفر اجرا شد که رئیس جمهور، حسن روحانی این طرح را برق مجانی برای مستضعفین برای اولین بار بعد انقلاب نامید. از اقدامات مهم درگیر وی در دوره وزارت، نسبت دادن پیگیری‌ها برای ساخت نیروگاه به «فشار مافیا» جمله «به هیچ‌وجه فشار مافیای نیروگاه‌سازی را نمی‌پذیرم» بود. به گفته منتقدان در دوره مسئولیت اردکانیان در وزارت نیرو نه تولید و تأمین برق و آب توسعه قابل ذکری یافت و نه مصرف مدیریت شد. دوره ابتدایی را در اصفهان سپری کرد و بخشی از دوره دبیرستان را در تهران و بخشی دیگر را در یزد به اتمام رساند. وی فعالیت شغلی خود را از وزارت کشور آغاز کرد و از ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۶ ریاست دفتر وزیر کشور وقت؛ علی‌اکبر محتشمی‌پور را برعهده داشت و در فاصله سالهای ۱۳۶۶ تا ۱۳۶۸ نیز به عنوان معاون امور عمرانی وزیر کشور فعالیت می‌کرد. تغییر ساختار معاونت امور محلی و عمران شهری به معاونت هماهنگی امور عمرانی وزارت کشور جز کارنامه فعالیت این دوره وی محسوب می‌شود. | ## بخش 2: رضا اردکانیان | تغییر ساختار معاونت مزبور به دلیل دور نگاه داشتن وزارت کشور در ستاد و معاونت‌ها در استانداری‌ها از مدیریت تفضیلی امور شهرداری‌ها بود، تا زمینه برای اجراء قانون شوراها و تشکیل شوراهای اسلامی شهرها فراهم شود. معاونت وزارت نیرو از نیمه سال ۱۳۶۸ و در پایان دولت میرحسین موسوی در وزارت نیرو (دوره بیژن نامدار زنگنه) همکاری خود را با تأسیس و اداره معاونت برنامه‌ریزی و هماهنگی امور اقتصادی این وزارتخانه، تا سال ۱۳۶۹ ادامه داد. این معاونت به منظور ایجاد هماهنگی بیشتر بین بخش‌های ستادی حوزه برق و آب وزارت نیرو بود. در ابتدای دولت محمد خاتمی در سال ۱۳۷۷، از سوی وی برای همکاری با دولت وقت، دعوت شد و به عنوان قائم‌مقام وزارت نیرو در دوره حبیب‌الله بیطرف از ۱۳۷۷ ت ۱۳۸۰ فعالیت نمود. در بخش فعالیت‌های برون‌مرزی آب کشور و آنچه که امروز از آن به عنوان «دیپلماسی آبی» یاد می‌شود، در این دوره می‌توان به عملیاتی نمودن معاهده هیرمند در همکاری نزدیک با کشور افغانستان، احداث و به بهره‌برداری رساندن سد دوستی در همکاری با ترکمنستان، احداث سد خداآفرین بر روی رودخانه مرزی با جمهوری آذربایجان و نیز مهار آبهای مرزی در غرب کشور نام برد. همکاری با سازمان ملل متحد از سال ۱۳۸۶ تا پایان ۱۳۹۴ رضا اردکانیان به عنوان مدیر مؤسس دفتر دهه بین‌المللی آب سازمان ملل متحد در شهر بن، آلمان دفتر UN-WATER، مشغول به کار بود. در این مدت همکاری مستقیمی با همهٔ آژانس‌های سازمان ملل که در فعالیت‌های آب، بهداشت و محیط زیست فعال هستند، شکل داد که در نتیجه آن ۱۷۵ پروژه ظرفیت سازی عمدتاً در مناطق در حال توسعه دنیا به اجرا درآمد. برای اولین بار پس از تأسیس دانشگاه سازمان ملل در سال ۱۹۷۳ این دانشگاه با مجوز مجمع عمومی سازمان ملل، نسبت به ارائه دوره‌های تحصیلات تکمیلی و صدور مدرک اقدام نموده است، که در پی آن این انستیتو توانست که دوره دکترای مشترک با دانشگاه فنی درسدن را راه‌اندازی نماید. | ## بخش 3: رضا اردکانیان | به همین دلیل وی از سال ۱۳۹۳ به عنوان استاد تمام منتخب (co-opted) دانشکده علوم محیط زیستی دانشگاه فنی درسدن منصوب شده است. وزارت نیرو حسن روحانی، اردکانیان را در مهر ۱۳۹۶ به عنوان وزیر نیرو برای کسب رای اعتماد به مجلس شورای اسلامی معرفی کرد. وی در ۷ آبان ۱۳۹۶ با ۲۲۵ رای موافق، ۳۸ رای مخالف و ۱۳ رای ممتنع، از مجموع ۲۷۶ رای ماخوذه، به عنوان وزیر نیروی دولت دوازدهم انتخاب شد. در این دوره وزارت نیرو طرح «برق و آب امید» را اجرا کرد که شامل رایگان کردن قبض آب و برق ۸٫۴ میلیون با هدف اعلامی مشوق کاهش مصرف شدن اینکار بود که هدف داشت این جمعیت را به ۳۰ میلیون نفر برساند. رئیس جمهور در روز معارفه عمومی این طرح وزارت نیرو می‌گوید: «امروز هم با اجازه جنابعالی در دولت مصوبه‌ای داشتیم که برای حدود ۳۰ میلیون جمعیت ایرانی که خانواده‌هایی هستند که مصرف برق‌شان زیاد نیست و جزو لیست کم‌مصرف‌ها هستند برای کم‌مصرف‌ها تصمیم گرفتیم که پولی برای برق پرداخت نکنند به شرط اینکه در همان رده کم‌مصرف باقی بمانند. بنابراین برای اولین بار بعد از انقلاب می‌توانیم اعلام کنیم که برق مستضعفین جامعه ‌مجانی خواهد بود.» سایر فعالیت‌ها سرپرست معاونت اروپایی دانشگاه سازمان ملل متحد، بن-آلمان (۱۳۸۸ – ۱۳۹۰) مشاور ویژه معاون دبیرکل سازمان ملل در آسیای مرکزی (۱۳۸۷ – ۱۳۹۱) هماهنگ‌کننده کارگروه برنامه‌ریزی و سازماندهی دهه جدید بین‌المللی آب، مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد (۱۳۹۷ – ۱۴۰۷) عضویت کمیته علمی WMO در برنامه پژوهش تغییر اقلیم (۱۳۸۶ – ۱۳۹۰) عضویت شورای حکام مؤسسه آموزشی آب یونسکو UNESCO-IHE، دلفت-هلند (۱۳۸۲–۱۳۸۶) عضویت شورای بین‌الدول UNESCO-IHP، پاریس، فرانسه (۱۳۸۱ – ۱۳۸۴) معاون هییت رئیسه UNESCO-IHP، پاریس، فرانسه (۱۳۸۱ – ۱۳۸۳) فعالیت‌های بین‌المللی رئیس کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران (۱۳۸۰ – ۱۳۸۴) عضویت هیئت مدیره IHA، انجمن بین‌المللی برق آبی‌ها (۱۳۸۳ – ۱۳۸۵) فعالیت‌های منطقه‌ای مدیر مؤسس مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری تحت پوشش یونسکو در تهران - RCUWM با مشارکت ۱۱ کشور در سطح وزرای آب و محیط زیست و سازمان‌های بین‌المللی (۱۳۸۱) مشارکت در تأسیس مرکز بین‌المللی قنات و سازه‌های تاریخی هیدرولیکی تحت پوشش یونسکو در یزد (۱۳۸۳) مرکز RCUWM که در حال حاضر نیز فعال است، در آن زمان توانست پروژه‌های مشترک همکاری در بخش آب با کشورهای منطقه از جمله عمان، افغانستان و تاجیکستان را به انجام برساند. از جملهٔ این پروژه‌ها، تهیه طرح جامع آب در حوضه آبریز کابل و نیز انتقال آب آشامیدنی به شهر زرنج، مرکز ایالت نیمروز افغانستان بود، که با همکاری دستگاه‌های ستادی از جمله وزارت امور خارجه و نهاد ریاست جمهوری، زمینه‌ساز اجرای عملی معاهدهٔ متوقف شدهٔ هیرمند، پس از ۳۰ سال شد و در پی امضای یادداشت تفاهم همکاری بین روسای جمهور ایران و افغانستان، برای اولین بار پس از امضای معاهده در ۱۹۵۱، کمیساریای مشترک رودخانه هیرمند تشکیل و تعهد افغانستان در تأمین حقابهٔ ایران از رودخانه هیرمند با رعایت ترتیبات فنی عملیاتی گردید. | ## جمع‌بندی | مدل تأسیس مرکز منطقه‌ای مدیریت آب شهری در تهران توسط یونسکو در سایر نقاط جهان نیز به کار گرفته شد و هم اینک تعداد زیادی از این مراکز در مناطق مختلف تأسیس و مشغول به فعالیت می‌باشند.