موضوع مقاله: حواریون بهاءالله | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حواریون بهاءالله | مقدمه: حواریون بهاءالله، عنوانی است که شوقی افندی به نوزده تن از اولین افرادی که در گسترش آموزه‌های بهاءالله و ترویج دین بهائی با فداکاری و وفاداری بسیار کوشیدند، داده است. | ## بخش 1: حواریون بهاءالله | این عنوان نشانهٔ ارجی است که بر خدمات ارزندهٔ بهائیان ایرانی در راه این آیین نهاده شده است. ISBN 0-85398-152-3 حواریون بهاءالله میرزا آقا بزرگ نیشابوری (بدیع نیشابوری)؛ یکی از پیروان سرشناس باب و بهاءالله که در ۱۷ سالگی، در ایران شکنجه و اعدام شد. پس از ملاقاتش با نبیل اعظم و شنیدن داستان صدماتی که بهاءالله در راه آموزه‌های خود تحّمل کرده بود مجذوب وی شد، و از راه موصل در سال ۱۲۴۸ خورشیدی (۱۸۶۹) برای دیدار بهاءالله وارد عکا شد.Momen, Wendi. بهاءالله او را مأمور به حمل «لوح سلطان» که نامه‌ای خطاب به ناصرالدین‌شاه ایران بود کرد، و آقابزرگ را با عنوان بدیع مُلقَب نمود. وقتی که بدیع به ایران بازگشت و آن نامه را به دست ناصرالدین‌شاه رساند، دستگیر و شکنجه و در نهایت کشته شد. شمارهٔ بین‌المللی کتاب 09-901306-81 میرزا محمدحسین مشکین‌قلم اصفهانی؛ خوش‌نویس، ادیب، نقاش، شاعر،آب حیات از قلمم می‌چکد؛ نگاهی به نمایشگاه خوشنویسی و معنویت در موزه بریتانیا، بی‌بی‌سی فارسی عارف، و خطاط خلاق و ماهری بود. ISBN 1-85168-184-1 وی به سبکِ خاص ترسیم پرندگان و چهرهٔ انسان با استفاده از حروف علاقه خاصی داشت. او یکی از بهائیانی بود که با «صبح ازل» و چند تن از همراهانش به جریرهٔ قبرس تبعید شد. ISBN 0-85398-152-3 و مدتی هم در مدرسه دارالفنون تدریس کرد، و همزمان امام جمعه آنجا هم بود. 98 ISBN 0-85398-231-7 Pbk از جمله تألیف نامهٔ دانشوران که نخستین دانشنامه ایران بود، به ادیب العلماء» ملقب شد. او در حدود سال ۱۲۶۷ پس از گفتگوهای طولانی با محمد «فاضل» قائنی «نبیل اکبر» بهائی شد. او همچنین به همراه یک بهائی آمریکایی بنام سیدنی اسپراگ، نویسنده کتاب «یک سال با بهائیان هند و برمه» (۱۹۰۸م) به آن نواحی عزیمت نمود.Smith, Peter (2002). او پدر میرزا ولی‌الله خان ورقا و روح‌الله ورقا و نیز پدربزرگ علی‌محمد ورقا (ایادی امرالله) بود. او شاعر، طبیب، خطیب، عارف که در جریان یک قتل‌عام دینی-سیاسی، در حضور فرزند ۱۲ ساله‌اش، روح‌الله، توسط یکی از درباریان قاجار سلاخی شد.Smith, Peter (2002). ISBN 0-85398-231-7 عبدالبهاء علی محمد ورقا را به عنوان ایادی امرالله منصوب نمود. ملا محمد زرندی، نبیل زرندی، «نبیل اعظم»؛ پدر میرزا منیر قزوینی؛ تاریخ‌نگار وشاعر، بود. او با کمک میرزا موسی، برادر بهاءالله، در سال۱۲۶۷ خورشیدی (۱۸۸۸ میلادی) شروع به نگارش وقایع دوره بابیه و دوران اولیه تاریخ بهائی به نام مطالع الانوار، معروف به تاریخ نبیل کرد. او شخصی با استعداد و شاعری خوش‌قریحه بود که بیشتر اشعار خود را به بیان وقایع تاریخی دوران آیین بابی و بهائی اختصاص داد. مشهورترین اشعار او به‌صورت مثنوی دربارهٔ تاریخ آیین بهائی است که به نام «مثنوی نبیل زرندی» در سال ۱۳۰۳ خورشیدی (۱۹۲۴) در ۶۵ صفحه در قاهره چاپ شد و سپس در سال ۱۳۷۴ خورشیدی (۱۹۹۵) در لانگنهان آلمان دوباره به چاپ رسید. وی در این مثنوی، وقایع مهم تاریخی را از اولین روزهای جنبش باب تا سال ۱۲۴۸ خورشیدی (۱۸۶۹) می‌نویسد. یکی دیگر از اشعار تاریخی نبیل، مثنوی «وصال و هجر» است که در ۱۷۵ مصرع چاپ شده است.(ناشر: رأفتی، ۲۰۱۴، فصل ۶؛ ذکایی، صفحهٔ ۴۱۶) همچنین مثنوی زندگی آقا محمد قائنی (نبیل اکبر) در ۳۰۳ مصرع.گوشه‌هایی از خرمن ادب و هنر جلد ۱۳، صفحات ۱۰۸–۱۱۶ علاوه بر این‌ها نبیل یک مجموعهٔ بزرگ اشعار مختلف از خود به‌جا گذاشته که فقط جزئی از آن‌ها به چاپ رسیده است. مشهورترین اثر نبیل کتاب تاریخ اوست که با عنوان مطالع الانوار، شرح طولانی تاریخ آیین بابی است که در عکا در سال‌های ۱۲۶۷–۱۲۶۹ خورشیدی (۱۸۸۸–۱۸۹۰) به رشتهٔ تحریر درآورد. این کتاب به ویرایش و ترجمهٔ شوقی افندی درآمده و برای اولین بار در سال ۱۳۱۱ خورشیدی (۱۹۳۲) در ایالات متحدهٔ آمریکا به چاپ رسید. مطالع الانوار نبیل، معتبرترین و اصیل‌ترین منبع بهائی از تاریخ اولیهٔ نهضت بابی در ایران است. این اثر به زبان‌های زیادی ترجمه شده و نقش مهمی در آشنا ساختن بهائیان در سراسر جهان با پیشینهٔ تاریخی آیین‌شان و درک رابطهٔ آن با جوّ جامعهٔ مذهبی ایران داشته است. اصل نسخهٔ خطی مطالع الانوار، که در بایگانی بین‌المللی بهائی در حیفا نگهداری شده است، شامل ۱۰۱۴ صفحه‌های ۲۲–۲۴ سطری است. ISBN 0-85398-090-X نبیل اعظم به پیشنهاد عبدالبهاء با کنار هم قرار دادن چند اثر از بهاءالله، یک زیارت نامه‌ تهیه نمود که بهائیان این زیارت‌نامه را تا به امروز در هنگام زیارت مرقدهای باب و بهاءالله می‌خوانند.Balyuzi, H M. 427 ISBN 0-85398-090-X این اقدام نبیل مدتی به او آرامش بخشید، اما تحملش از دوری بهاءالله تمام شد و خود را در دریا غرق نمود. او سال درگذشت خود را با واژهٔ «غریق» که به حروف ابجد مطابق با ۱۳۱۰ هجری قمری (۱۲۷۱ خورشیدی) بود ثبت نموده است.Abdu'l-Baha. P.167 ISBN 0-85398-231-7 Pbk او یکی از بهائیان برجسته ایرانی می‌باشد که در خانواده ای روحانی به دنیا آمد و علاوه بر کسب علوم متعارف اسلامی، نزد فیلسوف حاجی ملا هادی سبزواری (ت: ۱۱۷۶خ - د: ۱۲۵۶خ) ادامهٔ تحصیل داد. فاضل قائنی مجتهد برجسته ای بود که به دیدار بهاءالله رفت و پس از شنیدن سخنان او به جرگهٔ‌پیروان وی درآمد. ISBN 1-85168-184-1 او پس از مدتی عشق آباد را به قصد تهران ترک نمود و در آنجا با دختر نبیل اکبر ازدواج کرد. عبدالبهاء از او خواست که به عشق آباد برود و سرپرستی آموزش و پرورش کودکان را در آنجا به عهده گیرد. میرزا محمدمصطفی بغدادی (۱۸۳۷/۸–۱۹۱۰) فردی آگاه، شاعر، شجاع، یک بهائی برجسته عرب و حامل جسد سید باب به عکا بودBalyuzi, H.M. ISBN 1-85168-184-1 پدرش، شیخ محمدالشِبْل، یکی از شاگردان سید کاظم رشتی و نماینده شخصی او در بغداد بود. ISBN 0-85398-152-3 زمانی که طاهره قرة العین از عراق به ایران برمی‌گشت محمد مصطفی و پدرش او را تا شهر محل سکونتش یعنی قزوین همراهی کردند. او در اواخر ۱۸۷۰م برای مساعدت به مسافرانی که برای ملاقات بهاءالله به عکا سفر می‌کردند به بیروت نقل مکان کرد.Smith, Peter (2002). | ## بخش 2: حواریون بهاءالله | پدر محمود، ملا میرزا محمد، یک روحانی بانفوذی بود که بابی شد و از بازماندگان مبارزهٔ قلعهٔ طبرسی بود. محمود فروغی از بهائیان وفادار و غیوری بود که شجاعت او روحانیون مسلمان ارتدوکس را برانگیخت، اما تعدادی از اعضای حکومت قاجار را تحت تأثیر قرار داد. او قبل از اینکه در نهایت مسموم شود، چندین بار مورد حبس، ضرب و شتم، و سوء قصد به جانش قرار گرفت. وی علاوه بر تبلیغ آموزه‌های بهائی در ایران، به عشق آباد و مصر سفر کرد و از عبدالبهاء نیز در عکا دیدن نمود. ISBN 0-85398-152-3 او دایی عبدالمجید فروغی خراسانی «صدیق العلما»، و نیز برادر زن ملا علی دوغ‌آبادی خراسانی است. تحصیلات روحانی خود را در سطح گسترده‌ای در فلسفهٔ عقلی، عرفانی، و همچنین علوم اسلامی را در کربلا و نجف و اصفهان ادامه داد.Balyuzi, H. ISBN 0-85398-152-3 علایق فکری وی همچنین شامل علوم اروپائی و آموزش اصول آئین بودائی هم بود. حوالی سال ۱۲۵۳خ (۱۸۷۴م) با تعدادی از بهائیان ملاقات کرد و به دنبال تحقق پیشگوئی‌های بهاءالله در مورد سقوط سلطان عبدالعزیز (عثمانی) به قبول و پیروی از آئین بهائی روی آورد.گهرریز، هوشنگ (۲۰۰۱) انتشارات مرآت، دهلی نو، هندوستان. شماره بین‌المللی: ۸۱-۹۰۱-۲۰۶-۰-۹ او که آشکارا از ایمان جدید خود صحبت می‌کرد، از سِمَت خود برکنار شد و چند ماه به زندان افتاد. در مجموع به دلیل فعالیت‌های بهائی خود تقریباً چهار سال از ده سال آینده زندگیش را در زندان گذراند. در این سفرها وی توانست عده‌ای، از جمله تعدادی از یهودیان و دوتن از شاهزادگان قاجار را در همدان به آئین بهائی جلب کند. در سال ۱۲۶۸خ (۱۸۸۹م) به عشق آباد ترکمنستان رفت و کانون توسعهٔ جامعهٔ بهائیان آنجا شد. ابوالفضل گلپایگانی به عنوان یک دانشمند علوم اسلامی در دانشگاه الازهر مصر شناخته شد، و به تدریس در آن پرداخت. او موفق به انتشار آموزه‌های بهائی در میان برخی از دانشجویان خود از جمله عبدالجلیل سعد شد. با کوشش‌های وی برای اولین بار جامعهٔ بهائی تعدادی از بومیان مصر را هم دربر گرفت. در سال ۱۸۰۱م به سفارش عبدالبهاء به منظور مقابله با نفوذ ابراهیم خیرالله و عمیق کردن دانش بهائیان دربارهٔ دینشان به ایالات متحده آمریکا رفت. عبدالبهاء یکی از درهای آرامگاه سید باب (مقام اعلی) را به افتخار او نامگذاری کرده است. ISBN 0-85398-152-3 محمد تقی ابهری (۱۸۵۳/۴–۱۹۱۷م) ملقب به «ابن ابهر»، معلم برجسته، یک ایادی امرالله ایرانی، در خانواده ای محترم از علما در روستای ابهر به دنیا آمد. 192 ISBN 1-85168-184-1 بهاءالله او را در حدود سال ۱۲۶۳خ (۱۸۸۶م) به عنوان ایادی امرالله منصوب کرد. او به دلیل فعالیت‌های خود در آموزش آئین بهائی یک بار در ۱۸۷۸–۱۸۷۹م، و دوباره بین سالهای ۱۸۹۰م و ۱۸۹۴م زندانی شد. ابن ابهر یکی از افراد گروهی بود که برای ترویج دیانت بهائی در سال ۱۹۰۷م به هند سفر کرد. ISBN 0-85398-152-3 محمد تقی در یزد ساکن شد و پس از مدتی در آنجا تاجری موفق و پیشرو به حساب آمد. تاجران آن دوران برای امنیت خود و اموالشان در برابر فرمانداران و مقامات دولتی مایل به نمایندگی کنسول گری‌های خارجی بودند.Balyuzi, H.M. ISBN 0-85398-152-3 محمد تقی در ملاقاتی که ملا محمد قائنی در یزد با وی نمود با آئین سید باب آشنا شد، و در سال ۱۲۳۵خ برابر با ۱۸۵۷م در سفری به بغداد و ملاقات با بهاءالله، ایمانش به آئین سید باب محکم شد. در ۱۲۷۸خ (۱۹۰۰م) محمدتقی امور تجارتش را جمع‌آوری کرد و عازم عشق آباد شد تا درخواست عبدالبهاء را مبنی بر ساختن یک مشرق الاذکار در آن شهر عملی سازد. او در عشق آباد نه تنها سرپرستی ساختمان را به عهده داشت بلکه مقدار قابل ملاحظه ای از بودجه آن را هم شخصاً تأمین کرد.Smith, Peter (2002). ISBN 0-85398-152-3 زمانی که ساختمان مشرق الاذکار نزدیک به اتمام بود محمدتقی در سال ۱۹۰۶ سفری به حیفا رفت. کاظم قزوینی (۱۸۴۴–۱۹۱۸م) ملقب به «سمندر» شعله عشق خداوند، بهائی برجستهٔ ایرانی در یک خانوادهٔ سرشناس تاجر در قزوین به دنیا آمد.Smith, Peter (2002). ISBN 1-85168-184-1 پدر کاظم، شیخ محمد، یک شیخی فداکار بود که بابی فعالی شد و بخاطر عقایدش مورد آزار و اذیت بسیار قرار گرفت. ISBN 0-85398-152-3 او نامه‌های بسیاری از بهاءالله دریافت داشت که در آن‌ها او را با عنوان «سمندر» یاد کرد. سمندر به منظور دیدار بهائیان شهرهای مختلف ایران به سی و یک سفر در کشور اقدام نمود. ISBN 0-85398-152-3 میرزا موسی نوری درگذشت ۱۲۶۶خ (۱۸۸۷م) با عنوان «آقای کلیم»؛ برادر تنی بهاءالله بود که به گفتهٔ او «وی یکی از دو تنی بود که به اندازه کافی ریشهٔ این آئین را درک کرده‌اند». او در سمت‌های گوناگون از جمله رسیدگی به تدارک سفرهای بهاءالله و خانواده، و ملاقات با مقامات دولتی از جانب بهاءالله به او خدمت کرد. «آقای کلیم» سرپرستی خانوادهٔ بهاءالله را در هنگام سفر وی به کوه‌های سلیمانیه ۱۲۳۳–۱۲۳۵خ (۱۸۵۴–۱۸۵۶م)، در بغداد به عهده داشت.Smith, Peter (2002). ISBN 1-85168-184-1 هنگامی که بهاءالله در سال ۱۲۳۰خ (۱۸۵۱م) تهران را برای زیارت عتبات ترک کرد، موسی یکی از افرادی بود که محافظت جسد سید باب و پنهان کردن آن در حرم امامزاده حسن به او محول شد.Balyuzi, H.M. میرزا یحیی در این شهر مخفیانه زندگی می‌کرد و می‌ترسید با بهاءالله تماس بگیرد تا مبادا هویتش فاش شود. 137 در سال ۱۲۴۶خ (۱۸۶۸م) موسی و خانواده‌اش به همراه بهاءالله و اطرافیانش به زندان شهر عکا تبعید شدند. | ## بخش 3: حواریون بهاءالله | اندکی پس از ورودشان، اکثریت قریب به اتفاق آن‌ها در حالی که در قلعهٔ شهر زندانی بودند به بیماری مالاریا و اسهال خونی مبتلا شدند. 283 در مهرماه ۱۲۴۹خ (اکتبر ۱۸۷۰م)، اندکی پس از شهادت میرزا مهدی، برادر کوچک عبدالبهاء، به همراهان بهاءالله اجازه داده شد زندان قلعه را ترک کنند. 315 در اواخر دهه ۱۲۵۱خ (۱۸۷۲م)، منیره خانم زمانی که برای اولین بار برای ازدواج با عبدالبهاء به عکا رسید، تا ۱۷ اسفند ۱۲۵۱خ (۸ مارس ۱۸۷۳م) که ازدواج برقرار شد در خانه موسی کلیم زندگی می‌کرد.Balyuzi, H. 369 او اندکی پیش از درگذشتش شخصاً در تألیف تاریخ اولیه بابیه به نبیل زرندی کمک کرد. ISBN 1-85168-184-1 بهاءالله در شماری از نوشته‌های خود با اشاره به آن‌ها به عنوان «نورین نیرین» از آن دو تمجید کرده است. زمانی که امام جمعه متوجه شد که مبلغ هنگفتی پول به این دو برادر بدهکار است برای جلوگیری از پرداخت مبلغ بدهی خود به آن‌ها، تصمیم گرفت به نحوی این مسئله را حل کند. او می‌توانست با کمک یک روحانی با نفوذ به نام شیخ محمد باقر نجف آبادی، سلطان الشهداء و محبوب الشهداء را به جرم بابی/بهائی بودن از بین ببرد. ISBN 0-85398-231-7 Pbk ملا علی‌اکبر شهمیرزادی (۱۸۴۲–۱۹۱۰)، معروف به «حاجی آخوند»، از بهائیان سرشناس ایران است. او حدود ۱۸۶۱م با خواندن کتاب ایقان از آثار بهاءالله و تماس با بابی‌ها خودش بابی شد. او با شجاعت و وفاداری تلاش می‌کرد همشاگردی‌هایش را در حوزه اسلامی با آئین جدید آشنا کند. ISBN 1-85168-184-1 حاجی آخوند در تهران به واسطه فعالیت‌های دینی بهائی که داشت در معرض یک سری حبس و زندان قرار گرفت. آنقدر در تهران به بهائی بودن معروف شد که هر گاه قیام هائی علیه بهائیان می‌شد، او عبایش را به خود می‌پیچید و در انتظار مأموران در خانه می‌نشست. ISBN 0-85398-152-3 زین‌العابدین نجف‌آبادی (۱۸۱۸–۱۹۰۳م) ملقب به «زین‌المقربین» نویسنده با کفایت، از بهائیان برجستهٔ ایرانی، و سرکردهٔ تبعیدی‌های موصل بود. ISBN 1-85168-184-1 او در سال ۱۸۵۱ بابی شد و به بغداد رفت تا با رهبران بابی ملاقات کند. ISBN 0-85398-152-3 تحت اقدامات او در نجف آباد و اصفهان یک جامعهٔ پرجمعیت بابی (بعداً بهائی) توسعه یافت. ISBN 0-85398-152-3 در ۱۸۷۰م با گروهی از بهائیان به موصل تبعید شد و سرپرستی آنان را به عهده گرفت. نامه‌های بهاءالله به بهائیان ایران را نسخه برداری می‌کرد و به ایران می‌فرستاد تا متون آن‌ها به‌طور گسترده در میان بهائیان منتشر شوند. به عنوان یک فقیه سؤال‌های بسیاری در توضیح نکات شرعی احکام کتاب اقدس نزد بهاءالله مطرح کرد. این سؤال‌ها با پاسخ‌های بهاءالله در مجموعه ای به نام «رسالهٔ سؤال و جواب» ضمیمهٔ کتاب اقدس را تشکیل می‌دهد. ISBN 0-85398-152-3 او در حدود سال ۱۸۵۱م بابی؛ و پس از پذیرش آموزه‌های بهاءالله بهائی شد. پس از مدتی به عنوان معاون حاجی شاه محمد منشادی (امین البیان)، که از سوی بهاءالله به عنوان «امین حقوق الله» منصوب شده بود، با وی همکاری می‌کرد. ISBN 0-85398-231-7 Pbk او پس از وفات امین البیان در سال ۱۸۸۰م، توسط بهاءالله به جهت انجام وظایف امین حقوق الله منصوب شد. این مسئولیت او را به سفرهای طولانی در ایران تا عکا برای رساندن تبرعات و نامه‌های بهائیان به بهاءالله می‌برد. و سپس با بازگشت به ایران، در نقاط مختلف کشور به دیدار بهائیان می‌رفت و الواح (نامه‌های) بهاءالله را بین بهائیان پخش می‌کرد. اولین سفرش به عکا حدود سال ۱۸۶۶م بود که توانست این خبر را برای بهائیان ایرانی بیاورد که بهاءالله در امان است.Smith, Peter (2002). ISBN 1-85168-184-1 ابوالحسن اردکانی (حاجی امین) یکی از بهائیان سرشناس بود که در سال‌های ۱۸۹۱–۱۸۹۳ در تهران و قزوین زندانی شد. عبدالبهاء به قدردانی از خدمت‌های او در دوران زندگانیش، یکی از درهای آرامگاه باب را در کوه کرمل به افتخار او نامگذاری کرده است.Smith, Peter. ISBN 0-85398-152-3 به همراه پدرش ملّقب به «اسم‌الله الاصدق» در (۱۸۶۳–۱۸۶۱م) به جهت دیدار بهاءالله به بغداد رفت. بعد از مدت کوتاهی بازگشت به ایران او و پدرش به جرم بهائی بودن به مدت دو سال در سیاه چال تهران زندانی شدند و مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. بهاءالله در ۱۸۸۰م پاسخی به این مضمون به وی ارسال داشت؛ که در این دورهٔ زمان، آنچه در این آئین مقبول است خدمت به امر خداوند و به ویژه تعلیم آن با حکمت و درایت است. ISBN 0-85398-152-3 ابن اصدق اوقاتش را به سفرهای گسترده در داخل ایران برای ترویج دیانت بهائی وقف کرده بود که در سال ۱۸۸۲م بهاءالله وی را «شهید زنده» خواند و او را با عنوان «شهید ابن شهید» خطاب کرد.Balyuzi, H.M. 115 ISBN 0-85398-231-7 Pbk ابن اصدق به جهت ازدواجش با عذرا خانم (متوفی ۱۹۲۳)، یکی از اشراف قاجار، توانست با اعضای قشر حاکم تماس گرفته و آنها را در جریان آشنائی با دیانت بهائی قرار دهد. او همچنین توانست «رساله سیاسیه» را که عبدالبهاء در سال ۱۲۷۱خ نوشته بود به دست شاه ایران برساند. او بعدها به‌طور گسترده در هند، برمه، قفقاز، ترکستان روسیه و ایران سفرهای طولانی کرد. ISBN 0-85398-152-3 از جمله در شهر تاریخی مَرو تدارک اولیه برای ساختمان مشرق الاذکار که زمینش را دولت در اختیار وی گذاشته بود تهیه دید. | ## جمع‌بندی | در سال۱۲۹۷خ (۱۹۱۹م)، ابن اصدق همراه با احمد یزدانی، نامهٔ عبدالبهاء به نام «لوح لاهه» را به سازمان مرکزی صلح پایدار در لاهه تحویل داد.