موضوع مقاله: انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۸۳) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۸۳) | مقدمه: انتخابات ریاست جمهوری افغانستان ۱۳۸۳ نخستین انتخاباتی ریاست جمهوری در تاریخ افغانستان بود که مردم برای تعیین رئیس‌جمهور و دو معاون وی به پای صندوق انتخابات رفتند. | ## بخش 1: انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۸۳) | این انتخابات در تاریخ ۱۸ میزان/مهر ۱۳۸۳ برگزار شد و حامد کرزی با کسب ۵۵٫۴ درصد آرا به عنوان نخستین رئیس‌جمهور منتخب افغانستان برگزیده شد. حامد کرزی توانست در این انتخابات ۳ برابر بیشتر از بقیه نامزدها رأی مردم را کسب کند. برآوردها نشان می‌دهد بیش از سه چهارم از جمعیت تقریبی ۱۲ میلیونی واجد شرایط در این انتخابات حضور پیدا کردند. اما هنگامی که سازمان ملل اعلام کرد که هیئت مستقل سه نفره برای بررسی تقلب و بی‌نظمی در روز انتخابات را تشکیل می‌دهد لغو شد. این هیئت را یک دیپلمات سابق کانادایی، یک کارشناس انتخابات سوئدی و یک نماینده از طرف اتحادیه اروپا تشکیل می‌داد. این انتخابات قرار بود در تاریخ ۱۵ سرطان/تیر ۱۳۸۳ برگزار شود اما برای دو بار این انتخابات به تعویق افتاد. طبق ماده شصت قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان، به همراه رئیس‌جمهور دو فرد دیگر به عنوان معاون رئیس‌جمهور نامزد شدند. بعضی کاندیداها برای کسب آراء بیشتر معاونین خود را از اقوام مختلف انتخاب می‌کردند. اگر کاندیدی نمی‌توانست آراء بیش از ۵۰ درصد افغانستان را کسب کند، انتخابات به دور دوم می‌رفت. در سال‌های ۱۹۶۵ و ۱۹۶۹ نظرسنجی‌ها قانونی وجود داشت اما این انتخابات غیرمستقیم بودند. گرچه وی در این انتخابات به صورت مستقل حضور یافت اما حمایت چند حزب سیاسی از جمله حزب افغان ملت که حزبی سوسیال دموکرات هست را داشت. در ابتدا، ژنرال عبدالرشید دوستم، جنگ سالار، رهبر جنبش ملی اسلامی افغانستان و عضو اصلی ارتش ملی افغانستان در دوره دولت موقت کرزی را رقیب اصلی کرزی پیش‌بینی می‌کردند اما در ادامه مبارزات انتخاباتی معلوم شد که محبوبیت وی محدود است. یونس قانونی، که در چندین پست برجسته در دولت موقت فعالیت کرده بود، در این انتخابات خود را رقیب حامد کرزی و از مخالفان وی نشان داد. قانونی از اعضای برجسته ائتلاف شمال بود و با حمایت محمد قسیم فهیم، معاون اول رئیس‌جمهور موقت که از تیم کرزی کنار گذاشته بود حضور یافت. قانونی ادعای میراث داری احمد شاه مسعود را می‌کرد همانند برخی نامزدهای دیگر از جمله احمد ضیاء مسعود که در تیم حامد کرزی حضور داشت. محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان، وزیر در دوران حکومت حامد کرزی و برهان‌الدین ربانی و از متحدان عبدالرشید دوستم بود. | ## بخش 2: انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۸۳) | وی در دوران مبارزات انتخاباتی کرزی را به عنوان یک رهبر ضعیف مورد انتقاد می‌داد و تعهد کرده بود که با جناح‌های مختلف متحد شده و به تجارت مواد مخدر پایان دهد. در طول مبارزات انتخاباتی وی حامد کرزی را برای تلاش دیکتاتوری انتخاباتی متهم کرد. احمدزی قبلاً رهبری یک گروه رادیکال اسلامی که با مجاهدین، طالبان و القاعده همکاری داشت را رهبری می‌کرد، اما از آن زمان هرگونه ارتباط با آن‌ها را رد کرد. همایون شاه آصفی نمایندگی گروهای سلطنت طلب را داشت، هرچند پادشاه پیشین افغانستان، محمد ظاهر شاه، ادعاهای رئیس حکومت گذاشتنش را رد کرد. عبدالطیف پدرام شاعر، روزنامه‌نگار و رهبر حزب کنگره ملی افغانستان در انتخابات از حقوق پناهندگان افغانستانی حمایت می‌کرد. اسحاق گیلانی وابسته به حزب همبستگی ملی افغانستان و نماینده اقلیت مسلمانان صوفی در این انتخابات بود. غلام فاروق نجرابی پزشک کودکان و مدرس پزشکی، وابسته به حزب استقلال افغانستان بود. وی خواستار پایان دادن به تبعیض قومی، مذهبی و جنسی در افغانستان بود و ادعا می‌کرد که می‌تواند با طالبان پل ارتباطی بسازد. وی دولت را به انتصابات قبیله‌ای متهم کرد و خواستار تشکیل بخش علمای ملی در پارلمان افغانستان شد. میر محفوظ ندایی نامزد مستقل وی سابقه وزیر معادن و صنایع را در دولت موقت در کارنامه داشت. او دیگر کاندیداها را به قوم‌گرایی و حزب گرایی متهم کرد که موفق به ارائه یک برنامه درست وحدت ملی نشدند. وی که با ۷۲ سال سن پیرترین کاندید در این دوره از انتخابات بود از حقوق زنان حمایت می‌کرد و ادعا داشت که حقوق زنان در قانون اساسی، اسلام و فرهنگ مردم افغانستان امری پذیرفته شده‌است. تمامی نامزدها ادعا می‌کردند که می‌توانند پل ارتباطی بین اقوام و جناح‌های مختلف افغانستان ایجاد کنند. کمپین و رای‌گیری رای‌گیری حاوی اسامی نامزدها همراه با عکس و نماد انتخاباتی آنان بود. با اینحال اکثر کاندیداها به صورت مستقل در این انتخابات حضور یافتند و از نمادهای عمومی استفاده کردند. پس از رأی دهی، به منظور جلوگیری از تقلب، انگشت رای‌دهندگان درون جوهر قرار می‌گرفت. | ## بخش 3: انتخابات ریاست‌جمهوری افغانستان (۱۳۸۳) | با اینحال در روز انتخابات، زمان رأی دهی برای دو ساعت تمدید شد اما بعضی مراکز قبل از آنکه اعلامیه به آن‌ها رسیده شود در زمان از قبل تعیین شده بسته شدند. به‌واسطه همکاری سازمان مهاجرت (IOM) بیش از دو میلیون مهاجر در کشور ایران و پاکستان در انتخابات حضور یافتند. در پاکستان تحت رهبری استوارت پوچر یک تیم کوچک از سازمان ملل در کمتر از دو ماه ۴۰۰ مأمور ارشد و ۶۰۰۰ مأمور رأی دهی را برای آموزش دادن به ۸۰۰ هزار مهاجر برای رأی دادن استخدام کرد. زیرا بعضی از کاندیداها توافق کرده بودند تا با کسب سمت سیاسی از طرف کرزی یا نامزد دیگر از ادامه مبارزات انتخاباتی به نفع آنان کناره‌گیری کند. در آخرین روز مبارزات انتخاباتی گیلانی و آرین حمایت خود را از حامد کرزی اعلام کردند. تمامی نامزدها به غیر از گیلانی، آرین و کرزی این انتخابات را تحریم کردند و خواستار لغو انتخابات شدند. دو کاندیدای اصلی محمد محقق از رهبران قوم هزاره و عبدالرشید دوستم به زودی اعلام کردند به تحریم انتخابات ملحق نشده‌اند. در طی فرایند انتخابات، پنج سرباز اردوی ملی افغانستان به علت نا آرامی و توسط مین‌های زمینی جان خود را از دست دادند. چندین نامزد به عنوان مستقل در این انتخابات شرکت کرند، به رغم شناخت وابستگی به احزاب یا گروه‌های سیاسی. تقلب در این انتخابات نزدیک به پانزده تن از رقیبان حامد کرزی ادعای وجود تقلب در این انتخابات را مطرح کردند. معترضان، پاک شدن جوهر رنگی رای‌دهندگان و دخالت پلیس و نیروهای خارجی به نفع حامد کرزی را دلایل اعتراض به وجود تقلب در این انتخابات، بیان کردند و خواهان تحریم انتخابات و نتایج آن شدند. سازمان امنیت و همکاری اروپا و مقامات انتخاباتی بر صحت این انتخابات تأکید داشتند. روزنامه‌نگار کریستین پارنتی ادعا کرد که بسیاری از افغانستانی‌ها سه یا چهار شناسنامه داشتند. «یکی از طرفین به من دو کارت رای دهی معتبر داد و گفت با اضافه کردن تصویرم، می‌توانم رای دهم» از دیگر مشکلات گزارش شده از طرف پارنتی نبود خودکار در محل رأی دهی، نبود کافی رأی و وجود اختلاف زمانی در بسته شدن مراکز رأی دهی بود. | ## جمع‌بندی | با این حال این مستند بیشتر بر روی امیدها و آرزوهای مردم افغانستان در نخستین انتخابات ریاست جمهوری تمرکز دارد.