موضوع مقاله: انقلاب ۱۸۴۸ فرانسه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # انقلاب ۱۸۴۸ فرانسه | مقدمه: انقلاب ۱۸۴۸ فرانسه ، که به انقلاب فوریه نیز شناخته می‌شود، یکی از موج‌های انقلاب‌های ۱۸۴۸ در اروپا بود. | ## بخش 1: انقلاب ۱۸۴۸ فرانسه | این انقلاب در نهایت به سقوط سلطنت ژوئیه (۱۸۳۰–۱۸۴۸) و تشکیل جمهوری دوم در فرانسه منجر شد. این جنبش از ۲۲ فوریه به‌صورت اعتراضی گسترده علیه دولت فرانسوا گیزو آغاز شد، اما به‌تدریج به قیامی خشونت‌آمیز علیه سلطنت تبدیل گردید. پس از درگیری‌های شدید شهری، جمعیت عظیمی موفق شدند کنترل پایتخت را در دست بگیرند که این امر به کناره‌گیری لویی فیلیپ اول در ۲۴ فوریه و سپس اعلام تأسیس جمهوری دوم فرانسه انجامید. زمینه بر پایهٔ «منشور ۱۸۱۴»، لویی هجدهم به‌عنوان رئیس یک پادشاهی مشروطه بر فرانسه حکومت می‌کرد. پس از مرگ لویی هجدهم، برادرش، کنت آرتوا، در سال ۱۸۲۴ با عنوان شارل دهم به تخت سلطنت رسید. شارل دهم که از حمایت سلطنت‌طلبان افراطی برخوردار بود، پادشاهی بسیار محافظه‌کار و نامحبوب به‌شمار می‌رفت و جاه‌طلبی‌های او بسیار فراتر از برادر درگذشته‌اش بود. او هیچ تمایلی نداشت که به‌عنوان یک پادشاه مشروطه حکومت کند و اقدام‌های گوناگونی برای تقویت قدرت شخصی خود به‌عنوان پادشاه و تضعیف قدرت مجلس سفلی انجام داد. در سال ۱۸۳۰، شارل دهم فرانسه، که ظاهراً تحت تأثیر یکی از مشاوران اصلی خود، ژول، شاهزاده دو پولینیاک، قرار گرفته بود، «چهار فرمان سن-کلو» را صادر کرد. این فرمان‌ها آزادی مطبوعات را لغو کردند، تعداد واجدان شرایط رأی‌دهی را ۷۵ درصد کاهش دادند و مجلس سفلی را منحل کردند. این اقدام واکنش فوری شهروندان را برانگیخت و آنان در جریان «سه روز باشکوه» از ۲۶ تا ۲۹ ژوئیهٔ ۱۸۳۰ علیه سلطنت شورش کردند. در نتیجه، لوئی فیلیپ از شاخه اورلئانیست (Orléanist) به قدرت رسید، منشور قدیم را با منشور ۱۸۳۰ جایگزین کرد و دوران حکومت او به «سلطنت ژوئیه» مشهور شد. لوئی فیلیپ که به «پادشاه بورژوا» ملقب بود، در رأس حکومتی نسبتاً لیبرال قرار داشت که عمدتاً توسط نخبگان تحصیل‌کرده اداره می‌شد. او از سوی اورلئانیست‌ها حمایت می‌شد و در جناح راست با مشروعه‌خواهان (سلطنت‌طلبان افراطی سابق) و در جناح چپ با جمهوری‌خواهان مخالفت روبه‌رو بود. لوئی فیلیپ تاجری زبردست بود و از طریق فعالیت‌های اقتصادی خود، به یکی از ثروتمندترین مردان فرانسه تبدیل شده بود. او و دولتش نگاه مثبتی به سرمایه‌داران بزرگ (بورژوازی)، به‌ویژه بخش صنعتی بورژوازی فرانسه، نداشتند؛ با این حال، لوئی فیلیپ از بانکداران، چه بزرگ و چه کوچک، حمایت می‌کرد. در آغاز سلطنت او در سال ۱۸۳۰، ژاک لافیت، بانکدار و سیاستمدار لیبرالی که از به قدرت رسیدن لوئی فیلیپ پشتیبانی کرده بود، گفت: «از این پس، بانکداران حکومت خواهند کرد.» در دوران سلطنت لوئی فیلیپ، «اشرافیت مالی» ممتاز، یعنی بانکداران، بزرگان بورس، سرمایه‌داران راه‌آهن، مالکان معادن زغال‌سنگ و سنگ‌آهن، جنگل‌ها و همهٔ زمین‌دارانی که با آنان مرتبط بودند، عموماً از او حمایت می‌کردند. در مقابل، بخش صنعتی بورژوازی که ممکن بود تنها مالک زمین کارخانه‌های خود باشند و دارایی بیشتری نداشته باشند، مورد بی‌مهری لوئی فیلیپ قرار داشتند و در عمل در مجلس نمایندگان، در مخالفت با او، بیشتر به طبقهٔ متوسط و طبقهٔ کارگر گرایش پیدا می‌کردند. | ## بخش 2: انقلاب ۱۸۴۸ فرانسه | مالکیت زمین برتری داده می‌شد و این نخبه‌گرایی باعث محروم شدن بخش بزرگی از طبقات متوسط و کارگر از حق رأی شد. اگرچه فرانسه دارای مطبوعات آزاد و نظام دادرسی با هیئت منصفه بود، اما فقط مالکان زمین اجازهٔ رأی دادن داشتند و این امر خرده‌بورژوازی و حتی بورژوازی صنعتی را از حکومت بیگانه و ناراضی می‌کرد. لوئی فیلیپ عموماً فردی تلقی می‌شد که نسبت به نیازهای جامعه، به‌ویژه اعضای طبقهٔ متوسط که از عرصهٔ سیاسی کنار گذاشته شده بودند، بی‌تفاوت است. در اوایل سال ۱۸۴۸، برخی از لیبرال‌های اورلئانیست، مانند آدولف تیر، به‌دلیل ناامیدی از مخالفت او با پارلمان‌گرایی، از او روی گرداندند و به مخالفت با وی پرداختند. در فرانسه جنبشی اصلاح‌طلبانه شکل گرفت که از دولت می‌خواست دامنهٔ حق رأی را گسترش دهد؛ همان‌گونه که بریتانیا با قانون اصلاحات سال ۱۸۳۲ انجام داده بود. لوئی فیلیپ نسبت به جنبش اصلاحات بی‌اعتنا ماند و نارضایتی در میان بخش‌های گسترده‌ای از مردم فرانسه همچنان افزایش یافت. بادی از انقلاب در حال وزیدن است و طوفان در افق پدیدار شده است.» طبقات فرودست که به دلیل نداشتن شرایط مالکیت از حق رأی محروم بودند، در آستانهٔ شورش و قیام قرار داشتند.See تأثیرات اقتصادی و بین‌المللی طبقهٔ متوسط فرانسه با علاقه تحولات بریتانیا را دنبال می‌کرد. هنگامی که «قانون اصلاحات ۱۸۳۲» در بریتانیا حق رأی را به هر مردی که سالانه ۱۰ پوند یا بیشتر مالیات می‌پرداخت (معادل حدود ۱۰۰۰ پوند در سال ۲۰۲۵) گسترش داد، در حالی که پیش از آن حق رأی تنها به مالکان زمین محدود بود، مطبوعات آزاد فرانسه توجه ویژه‌ای به این موضوع نشان دادند. در همین حال، از نظر اقتصادی، شاید طبقهٔ کارگر فرانسه اندکی وضعیت بهتری نسبت به طبقهٔ کارگر بریتانیا داشت. تنها قانونی که در دوران سلطنت ژوئیه حتی به‌طور اسمی جنبه‌ای اجتماعی داشت، در سال ۱۸۴۱ تصویب شد. این قانون به‌کارگیری کودکان زیر هشت سال را ممنوع می‌کرد و همچنین اشتغال کودکان زیر سیزده سال در کار شبانه را قدغن می‌ساخت. سال ۱۸۴۶ شاهد بحران مالی و برداشت‌های نامطلوب محصولات کشاورزی بود و سال بعد نیز رکود اقتصادی فرا رسید. ضعف شبکهٔ راه‌آهن مانع از رساندن کمک‌ها می‌شد و شورش‌های دهقانیِ ناشی از این وضعیت با زور سرکوب گردید. به گفتهٔ اقتصاددان فرانسوی، فردریک باستیا، وضعیت نامناسب راه‌آهن تا حد زیادی ناشی از تلاش‌های دولت فرانسه برای ترویج دیگر شیوه‌های حمل‌ونقل، مانند کالسکه‌ها، بود. در همین دوران، نویسندگانی مانند لویی بلان («حق کار») و پیر-ژوزف پرودون («مالکیت دزدی است!») شهرت و نفوذ یافتند. باستیا، که یکی از مشهورترین نویسندگان سیاسی دههٔ ۱۸۴۰ بود، آثار بی‌شماری دربارهٔ وضعیت اقتصادی پیش از ۱۸۴۸ نوشت و توضیح متفاوتی دربارهٔ علت‌های شورش مردم فرانسه ارائه داد. او باور داشت که دلایل اصلی این قیام، پیش از هر چیز، فساد سیاسی و همچنین نظام بسیار پیچیدهٔ انحصارها، مجوزها و دیوان‌سالاری بود. | ## بخش 3: انقلاب ۱۸۴۸ فرانسه | این نظام به افرادی که می‌توانستند امتیازهای سیاسی به دست آورند، برتری ناعادلانه می‌داد و به آن‌ها اجازه می‌داد شرایط بازار را تعیین کنند و در نتیجه شمار زیادی از کسب‌وکارها ورشکست می‌شدند. بازارهای بین‌المللی در آن زمان به‌طور مشابه دچار مشکل نشده بودند، امری که باستیا آن را به آزادی تجارت نسبت می‌داد. در واقع، بخش بزرگی از مشکلات اقتصادی فرانسه در دهه‌های ۱۸۳۰ و ۱۸۴۰ ناشی از کمبود و قیمت‌های به‌طور غیرطبیعی بالای کالاهای مختلفی بود که می‌توانستند به‌راحتی از کشورهای دیگر وارد شوند، مانند منسوجات، ماشین‌آلات، ابزارها و سنگ‌های معدنی؛ اما انجام این کار یا در آن زمان کاملاً غیرقانونی بود یا به‌دلیل نظام تعرفه‌های تنبیهی، صرفه اقتصادی نداشت. باستیا همچنین اشاره کرده است که قانون‌گذاران فرانسوی کاملاً از واقعیت و پیامدهای سیاست‌های افراطی خود بی‌اطلاع بودند. گفته می‌شود یکی از اعضای مجلس نمایندگان فرانسه زمانی که پیشنهاد داد رکود سال ۱۸۴۷ عمدتاً ناشی از «ضعف خارجی» و «صلح‌طلبیِ منفعلانه» بوده است، با تشویق ایستاده روبه‌رو شد. گرایش‌های ملی‌گرایانه باعث شد فرانسه تمامی ارتباطات بین‌المللی با بریتانیا را به‌شدت محدود کند، از جمله ممنوعیت واردات چای که آن را مخرب روحیه ملی فرانسه می‌دانستند. از آنجا که بریتانیا در قرن نوزدهم بزرگ‌ترین اقتصاد جهان بود، فرانسه خود را از مهم‌ترین شریک اقتصادی‌اش محروم کرد، شریکی که می‌توانست نیازهای این کشور را تأمین کند و کالاهای مازاد آن را خریداری نماید. به‌گفته باستیا، چنین سیاست‌های دولتی و بی‌توجهی به علل واقعی مشکلات اقتصادی، از عوامل اصلی انقلاب ۱۸۴۸ فرانسه و همچنین زمینه‌ساز ظهور سوسیالیست‌ها و آنارشیست‌ها در سال‌های پیش از وقوع این انقلاب بود. از آنجا که برگزاری تجمعات و تظاهرات سیاسی در فرانسه ممنوع شده بود، فعالان عمدتاً طبقه متوسط مخالف دولت شروع به برگزاری مجموعه‌ای از ضیافت‌های جمع‌آوری کمک مالی کردند. فریدریش انگلس از اکتبر ۱۸۴۷ در پاریس حضور داشت و توانست برخی از این ضیافت‌ها را مشاهده کرده و در آن‌ها شرکت کند. در ۱۴ ژانویهٔ ۱۸۴۸، پیش از ضیافت بعدی که در پاریس با انتظار زیادی همراه بود، دولت نخست‌وزیر فرانسوا گیزو آن را ممنوع اعلام کرد. با این حال، برگزارکنندگان ضیافت تصمیم گرفتند که این مراسم همچنان برگزار شود و هم‌زمان با آن یک تظاهرات سیاسی نیز برپا گردد و تاریخ آن را برای ۲۲ فوریه تعیین کردند. انقلاب ۲۲ فوریه با آگاهی از تجمعات سیاسی برنامه‌ریزی‌شده برای روز بعد، دولت فرانسه در ۲۱ فوریه برای دومین بار ضیافت‌های سیاسی را ممنوع کرد. این ممنوعیت توانست کمیتهٔ برگزارکننده را تحت فشار قرار دهد تا این رویدادها را لغو کند. با این حال، کارگران و دانشجویانی که در روزهای پیش بسیج شده بودند، از ادامهٔ تظاهرات عقب‌نشینی نکردند. ۲۲ فوریه به‌آرامی آغاز شد و در ساعت ۹ صبح، اعضای گارد شهرداری که مأمور بازداشت رهبران ضیافت بودند، توسط رئیس پلیس به وظایف عادی خود بازگردانده شدند. اندکی پیش از ظهر، جمعیت‌های بزرگی به خیابان‌های پاریس سرازیر شدند و از حومه‌های شرقی و محلهٔ لاتن به‌سوی میدان کنکورد و میدان مادلن حرکت کردند. | ## جمع‌بندی | این حضور، پس از آن‌که تصور می‌شد رویدادها لغو شده‌اند، مقامات را غافلگیر کرد و به واکنشی اولیه و آشفته انجامید.