موضوع مقاله: جایگزینی صفت | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جایگزینی صفت | مقدمه: اساس جایگزینی صفت ریشه در اصل طرد رقابتی یا قانون گاوس دارد که بیان می‌کند، دو گونه‌ای که در یک محیط پایدار رقابت می‌کنند باید در کنام خود تفاوت داشته باشند؛ بدون این تفاوت، یکی از این گونه‌ها از طریق رقابت حذف یا رانده می‌شود. | ## بخش 1: جایگزینی صفت | ویلسون و براون جایگزینی صفت را اینگونه توصیف می‌کنند «دو گونه‌ای که خویشاوندی نزدیک دارند، دارای دامنهٔ همپوشان هستند. در بعضی از دامنه که گونه‌ها به تنهایی حضور دارند، جمعیت‌های آن گونه مشابه گونهٔ دیگر هستند و حتی شاید نتوان به راحتی آن‌ها را از هم تمییز داد. در منطقهٔ همپوشانی که هر دو گونه با هم حضور دارند، جمعیت‌ها فاصلهٔ بیشتری دارند و به راحتی قابل تمییزند یا به عبارتی دیگر در یک یا چند صفت جایگزین همدیگر می‌شوند. این صفات می‌تواند ریخت‌شناختی، اکولوژیکی، رفتاری یا فیزیولوژیکی باشد، اما فرض بر این است که بنیان ژنتیکی دارند.» پدیدهٔ جایگزینی صفت می‌تواند به راحتی با دورگهزایی بین گونه‌ای اشتباه گرفته شود. احتمالاً بسیاری از مواردی که به عنوان دورگه‌زایی تصور می‌شود مثال‌هایی از جایگزینی صفت هستند. شش معیار برای تشخیص جایگزینی صفت به عنوان مکانیزم تفاوت در گونه‌های همجا معرفی شده‌است. آزمایش کردن این معیارها نیاز به یک رویکرد ترکیبی از مطالعات اکولوژی جوامع، مورفولوژی عملکردی، انطباق، ژنتیک کمی و سیستماتیک فیلوژنتیک دارد. | ## بخش 2: جایگزینی صفت | هرچند که تأمین کردن هر شش معیار در یک مطالعه واحد اغلب کاری غیرعملی است اما این معیارها زمینهٔ لازم برای مطالعات جایگزینی صفات را فراهم می‌کنند. کمرکولی کوچک از بالکان به سمت شرق تا میانهٔ غربی ایران حضور دارد و کمرکولی ایرانی از تیان شان در ترکستان به سمت غرب تا ارمنستان حضور دارد. خارج از منطقه همپوشانی این دو گونه بسیار شبیه به هم هستند، و به سختی قابل تمییزند. اما در منطقه‌ای که در ایران همپوشانی دارند، منقار کمرکولی کوچک از نظر طول و اندازه کوچک شده‌است و عرض و اندازه و تمایز راه‌راه‌های صورت بسیار کاهش یافته. از طرفی دیگر همین صفات در کمرکولی ایرانی افزایش داشته‌است، برای همین در این منطقه با یک نگاه می‌توان این دو گونه را از هم تشخیص داد. خزندگان مارمولک جنس Anolis در جزایر کارائیب، موضوع مطالعات متعددی در رابطه با رقابت و جایگزینی صفت در ساختار جامعه بوده‌است. جزایر آنتیل کوچک فقط می‌تواند گونه‌های آنولی را حمایت کند که اندازه‌های متفاوت دارند و تأثیر جایگزینی صفت در برابر اندازه در موفقیت گونه‌های مهاجم مورد بررسی قرار گرفته‌است. | ## بخش 3: جایگزینی صفت | این دو گونه در میانهٔ جزیره دارای همپوشانی هستند و در این همپوشانی طول آلت تناسلی جنس نر در دو گونه تفاوت قابل توجه دارد. هم مشاهدات طبیعی و هم دستکاری‌های مصنوعی آزمایشی نشان می‌دهد که وقتی دو گونهٔ تازه تکامل یافته از این جنس را در یک دریاچه قرار می‌دهیم دو ریخت‌شناسی متفاوت انتخاب می‌شود: یک فرم سطح‌زی که در بالای ستون آب تغذیه می‌کند و یک فرم کف‌زی که در کف دریاچه تغذیه می‌کند. این دو گونه در اندازه، شکل، طول و تعداد جاروی آبششی تفاوت دارند که همهٔ این‌ها به تغذیه متفاوت برمی‌گردد. مطالعات بر روی ماهی‌های گونه‌های دیگر نیز الگوی مشابهی را از انتخاب برای ریخت‌شانسی‌های سطح‌زی و کف‌زی نشان می‌دهد که می‌تواند منجر به گونه‌زایی همجا شود. پستانداران گونه‌های معرفی شده نیز «آزمایش‌هایی طبیعی» را برای بررسی سرعت جایگزینی صفت و تاثیرش در تغییرات تکاملی ارائه داده‌اند. زمانی که مینک آمریکایی به شمال شرقی بلاروس معرفی شد، اندازهٔ مینک اروپایی بومی افزایش یافت و اندازهٔ مینک معرفی شده کاهش یافت. | ## جمع‌بندی | این جایگزینی در طول مطالعه‌ای ده ساله رخ داد که نشان می‌دهد رقابت می‌تواند رانه‌ای برای تغییر تکاملی سریع باشد.