موضوع مقاله: نووگرودوک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نووگرودوک | مقدمه: 'ناواگروداک یا نووگرودوک (به بلاروسی: ؛ به روسی: ؛ به لهستانی: ؛ به لیتوانیایی: ؛ به ییدیش: ) شهری در استان گرودنو در کشور بلاروس است. | ## بخش 1: نووگرودوک | در دوران سلطنت میندوگاس و پس از آن، ناواگروداک بخشی از پادشاهی لیتوانی و بعدها دوک‌نشین بزرگ لیتوانی بود که بعدها به بخشی از مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی تبدیل شد. از سال ۱۷۹۵ تا ۱۹۱۵، امپراتوری روسیه بر این سرزمین‌ها حکومت کرد که با دوره‌های کوتاهی از وقفه همراه بود؛ از جمله حضور ارتش بزرگ ناپلئون در سال ۱۸۱۲ و قیام‌های ۱۸۳۱ و ۱۸۶۳. پس از سال ۱۹۱۵، ناواگروداک به مدت سه سال در طول جنگ جهانی اول توسط ارتش امپراتوری آلمان و سپس توسط جمهوری دوم لهستان تا زمان تهاجم شوروی به لهستان در سال ۱۹۳۹ اشغال شد. از سال ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۴، ناواگروداک در اشغال ارتش آلمان بود و پس از آن تا سال ۱۹۹۱ به اتحاد شوروی بازگشت. نام‌شناسی نام این شهر از واژگان اسلاوی شرقی باستان به معنای «شهر نو» گرفته شده است. این مکان سکونتگاه بزرگی در سرزمین‌های دوردست غربی کریویچ‌ها بود که در پایان قرن دهم تحت کنترل دولت روس باستان درآمد. گورویچ در نقاط مختلف شهر، یافته‌های بسیار جالبی (شیشه بیزانسی، جواهرات و حتی ویرانه‌های خانه‌ای با دیوارهای نقاشی شده از داخل) به دست داده است. این یافته‌ها و نتیجه‌گیری باستان‌شناس مبنی بر اینکه شهر در این مکان زودتر از قرن نهم ظاهر شده، به ناواگروداک اجازه می‌دهد تا مدعی نقش «نووگورود» در سالنامه‌های تاریخی باشد. اسلاوهای شرقی، به‌ویژه درگوویچ‌ها و وولینی‌ها، نخستین ساکنانی بودند که ناواگروداک را در پایان قرن دهم تأسیس کردند. بر اساس تحقیقات باستان‌شناسی که در دهه ۱۹۶۰ انجام شد، سکونتگاه‌ها در قلمرو امروزی ناواگروداک در پایان قرن دهم به وجود آمدند و استحکامات در اواسط قرن یازدهم ساخته شدند. تحقیقات همچنین نشان می‌دهد که شهری در قرن نهم و دهم در این مکان وجود داشته که پیوندهای تجاری با بیزانس، خاور نزدیک، اروپای غربی و اسکاندیناوی داشته است. در نیمه اول قرن یازدهم، شهر شامل دو سکونتگاه بدون دفاع بود که بر روی «قلعه کوچک» و «تپه قلعه» واقع شده بودند. در نیمه دوم قرن یازدهم، استحکاماتی در اطراف سکونتگاه تپه قلعه ساخته شد و بدین ترتیب «ارگ ناواگروداک» شکل گرفت. ناواگروداک نخستین بار در «نخستین سالنامه سوفیا» و «چهارمین سالنامه نووگورود» در سال ۱۰۴۴ در رابطه با جنگ بین یاروسلاو یکم و قبایل لیتوانیایی ذکر شد.Н.П.Гайба. История Новогрудка همچنین در ایپاتیوف کودکس در سال ۱۲۵۲ با نام «نووگورودوک» به معنای «شهر کوچک نو» از آن یاد شده است. دوک‌نشین بزرگ لیتوانی قرن سیزدهم در قرن سیزدهم، روس کی‌یف به دلیل تهاجمات عشایر آسیایی که با سقوط کی‌یف به اوج خود رسید، از هم پاشید. این امر یک خلأ ژئوپلیتیکی منطقه‌ای ایجاد کرد که در آن اسلاوهای شرقی بر اساس خطوط قبیله‌ای از هم جدا شدند. مشخص است که حتی پیش از ورود میندوگاس، یک کلیسای کاتولیک در ناواگروداک وجود داشت. برخی ناواگروداک را نخستین پایتخت لیتوانی و بعدها دوک‌نشین بزرگ لیتوانی می‌دانند، هرچند این موضوع مورد بحث است زیرا «وروتا» تنها ذکر معاصر از یک پایتخت اولیه احتمالی برای لیتوانی در دوران میندوگاس است. بریتانیکا تنها شهرهای کرناوه، تراکای و ویلنیوس را به عنوان پایتخت‌های لیتوانی ذکر کرده و ناواگروداک را از این فهرست حذف کرده است. این قلعه بار دیگر در سال‌های ۱۳۲۱، ۱۳۴۱، ۱۳۹۰ و سرانجام در ۱۳۹۴ توسط توتون‌ها مورد حمله قرار گرفت. از سال ۱۳۹۲، ناواگروداک یکی از مراکز املاک شخصی دوک بزرگ در دوک‌نشین بزرگ لیتوانی بود که در آن قلعه سنگی ناواگروداک ساخته شد. قرن پانزدهم در اواخر قرن چهاردهم و آغاز قرن پانزدهم، ویتوتاس تاتارهای لیپکا را در ناواگروداک و اطراف آن اسکان داد. در سال ۱۴۲۲، ویتوتاس بزرگ «کلیسای تجلی» را در ناواگروداک بنیان نهاد که در آن مراسم ازدواج پادشاه لهستان و دوک بزرگ لیتوانی، یوگایلا با سوفیا هالشانی برگزار شد. ناواگروداک از سال ۱۵۰۷ تا زمان تجزیه سوم لهستان در سال ۱۷۹۵ به عنوان پایتخت «ووئی‌وودگی نووگورودک» تعیین شد. قرن هفدهم در سپتامبر ۱۶۵۵، در جریان جنگی که میان روسیه تزاری و مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی درگرفت، شهر توسط سربازان پرنس آ. در سال ۱۶۶۱، شهر بار دیگر توسط ارتش لهستان–لیتوانی بازپس گرفته شد و برای دوره‌ای ۴ ساله از پرداخت مالیات معاف گردید. در قرن‌های شانزدهم تا هجدهم، ناواگروداک از آتش‌سوزی‌های متعددی رنج برد (۱۵۷۸، ۱۵۹۹، ۱۶۱۳، ۱۶۵۲، و شدیدترین آن‌ها در سال ۱۷۵۱ که طی آن ۱۶۷ خانه، ۴ کلیسا، تالار شهر و ساختمان فرمانداری در آتش سوختند) و همچنین با اپیدمی‌های گوناگونی روبرو شد (۱۵۹۰، ۱۵۹۲، ۱۶۰۳، ۱۷۰۸). افزون بر این، وقایع نظامی و بلایای قرن‌های هفدهم و هجدهم باعث زوال و افول شهر شد. | ## بخش 2: نووگرودوک | قرن هجدهم در طول جنگ بزرگ شمالی در سال ۱۷۰۶، شهر توسط ارتش سوئد و بعدها توسط نیروهای موسکوی اشغال شد؛ نیروهای روسی شهر را به آتش کشیدند و قلعه را منفجر کردند. در ۲۳ سپتامبر ۱۷۸۴، استانیسلاو آگوست پونیاتوفسکی، پادشاه لهستان و دوک بزرگ لیتوانی، وارد شهر شد. او در راه بازگشت از نیسویژ، از شهر، ویرانه‌های قلعه ناواگروداک، دیوان عالی لیتوانی و آرشیو شهر بازدید کرد. در طول جنگ دفاع از قانون اساسی، در اوایل ژوئن ۱۷۹۲، ناواگروداک مورد حمله ارتش ۳۳ هزار نفری تزاری به فرماندهی میخائیل کرچتنیکوف قرار گرفت. در اواسط ژوئن ۱۷۹۲، پس از شکست در نبرد میر، نیروهای لیتوانیایی تحت فرماندهی دوک لویی وورتمبرگ از طریق ناواگروداک به سمت گرودنو عقب‌نشینی کردند. تاتارهای سپاه ژنرال یوزف بلیاک آخرین کسانی بودند که شهر را ترک کردند؛ آن‌ها پیش از آن، قهرمانانه از گذرگاه رودخانه نمان در برابر سربازان روسی در نبرد استولبتسی دفاع کرده بودند. در پایان قرن هجدهم، ۶ صومعه، ۵ کلیسای کاتولیک، ۳ کلیسای ارتدکس، یک کنیسه و یک مسجد تاتار در ناواگروداک وجود داشت. در قرن نوزدهم در سال ۱۷۹۵، در نتیجه تجزیه سوم مشترک‌المنافع لهستان–لیتوانی، این شهر به امپراتوری روسیه ضمیمه شد. از نظر اداری، از سال ۱۷۹۶ بخشی از فرمانداری اسلونیم و از سال ۱۸۰۱ بخشی از فرمانداری لیتوانی بود. میتسکیه‌ویچ در «کلیسای تجلی» محلی غسل تعمید یافت و دوران کودکی خود را در این شهر گذراند. در طول جنگ‌های ناپلئونی، پس از اشغال ناواگروداک توسط ارتش بزرگ ناپلئون در سال ۱۸۱۲، هنگ ۲۰ پیاده‌نظام و هنگ ۱۹ اولان لهستان از میان ساکنان محلی تشکیل شد. در آن زمان، عمدتاً یهودیان، بلاروسی‌ها، لهستانی‌ها، تاتارهای لیپکا و روس‌ها در شهر زندگی می‌کردند. قیام نوامبر ۱۸۳۱: در طول قیام نوامبر، در ۲۲ ژوئیه ۱۸۳۱، ناواگروداک برای مدتی توسط دسته‌های ای. پس از انحلال مدرسه دومینیکن در سال ۱۸۳۴، مقامات تزاری یک مدرسه پنج‌کلاسه باز کردند که در سال ۱۸۵۸ به دبیرستان (ژیمنازیوم) ناواگروداک تبدیل شد. قیام ژانویه ۱۸۶۳ و سرکوب‌های پس از آن؛ در طول قیام ژانویه، یک سازمان شورشی به رهبری وی. به عنوان بخشی از سرکوب‌های ضد کاتولیک پس از قیام ژانویه، دولت تزاری دبیرستان و همچنین کلیساهای کاتولیک را تعطیل کرد و آن‌ها را به کلیساهای ارتدکس تبدیل نمود. در سال ۱۸۹۶، خاخام یوسف یوزل هورویتس یکی از مشهورترین موسسات آموزش عالی مذهبی یهودی را در ناواگروداک با نام یشیوا نواردوک تأسیس کرد که یکی از بزرگترین و مهم‌ترین یشیواها در اروپای پیش از جنگ و نیرویی قدرتمند در جنبش موسار بود. در سال ۱۹۱۰، ۷۶ ساختمان سنگی و ۱۰۷۴ ساختمان چوبی در شهر وجود داشت و در سال ۱۹۱۴ تعداد ۶ مؤسسه آموزشی در شهر فعال بود. در سال‌های ۱۹۰۷–۱۹۰۹، شعبه‌ای استانی از انجمن لهستانی «روشنگری» (Oświata) در شهر فعالیت می‌کرد که از آموزش لهستانی حمایت می‌کرد. جنگ جهانی اول و جنگ لهستان و شوروی در طول جنگ جهانی اول، شهر از ۲۲ سپتامبر ۱۹۱۵ تا ۲۷ دسامبر ۱۹۱۸ تحت اشغال آلمان بود. جبهه روسیه-آلمان در این زمان تنها در ۲۰ کیلومتری شرق شهر و در امتداد رودخانه سروچی قرار داشت. خانه میتسکیه‌ویچ توسط ژنرال پیاده‌نظام، راینهارد فن شفر-بویادل، فرمانده سپاه ۱۷ ذخیره اشغال شد. در دوران حکومت آلمان، در ۲۵ مارس ۱۹۱۸، نووگروودوک به عنوان بخشی از جمهوری خلق بلاروس اعلام شد. به زودی برخی از فعالان لهستانی دستگیر شدند و در مارس ۱۹۱۹، بلشویک‌ها برخی از آن‌ها را در ویرانه‌های قلعه اعدام کردند. در ۱ ژانویه ۱۹۱۹، پیرو قطعنامه و کنگره حزب کمونیست بلاروس، این شهر به بخشی از جمهوری شوروی سوسیالیستی بلاروس تبدیل شد. در سپیده‌دم ۸ آوریل ۱۹۱۹، پس از چندین ساعت نبرد، سربازان هنگ ۷۷ پیاده‌نظام (لهستان) (معروف به هنگ دوم تفنگداران کاوناس) به فرماندهی سرگرد لئون زاوستوفسکی و دو اسکادران از هنگ دهم اوهلان لیتوانی شهر را تصرف کردند. بسیاری از لهستانی‌های کمونیست از لشکر تفنگداران غربی در نبردها در سمت ارتش سرخ جنگیدند. page 94 جبهه لهستان-بلشویک برای چندین ماه در امتداد خط خندق‌های قدیمی آلمان در رودخانه‌های سروچ و اوشی متوقف شد. پس از شکست‌های سنگین در نبرد ورشو (۱۹۲۰) و سپس نبرد رودخانه نیمن، در ۱ اکتبر ۱۹۲۰، نیروهای لهستانی دوباره شهر را اشغال کردند. | ## بخش 3: نووگرودوک | این‌ها یگان‌هایی از هنگ‌های ۱ و ۵ پیاده‌نظام لژیون، هنگ ۱۶ پیاده‌نظام و ۳ آتشبار از هنگ ۱ توپخانه لژیون بودند. در جمهوری دوم لهستان سرانجام که در اکتبر ۱۹۲۰ توسط لهستانی‌ها تصرف شد، بر پایه صلح ریگا به عنوان بخشی از جمهوری دوم لهستان تثبیت گردید. نخستین استاندار نووگروودوک (۱۹۲۱–۱۹۲۴) ولادیسواو راچکیه‌ویچ بود که بعدها (۱۹۳۹–۱۹۴۷) به عنوان رئیس‌جمهور لهستان در تبعید فعالیت کرد. در ۱۳ مه ۱۹۲۲، پسر ارشد آدام میتسکیه‌ویچ، ولادیسواو، برای اقامت به نووگروودوک آمد و در ۳۰ اکتبر ۱۹۲۲، رئیس دولت، مارشال یوزف پیلسودسکی به اینجا آمد. چندین رئیس‌جمهور دیگر لهستان نیز از شهر بازدید کردند: استانیسواو وویچیخوفسکی (۲۵–۲۷ مه ۱۹۲۴) و ایگناتی موستسیتسکی (سپتامبر ۱۹۲۹ و اواخر ژوئن ۱۹۳۱). در اکتبر ۱۹۲۲، نخستین روزنامه به زبان بلاروسی با نام «ناشا باتسکایشچینا» در نووگروودوک منتشر شد. در سال‌های ۱۹۲۴–۱۹۳۱، پشته‌ای در قلعه کوچک به افتخار آدام میتسکیه‌ویچ ساخته شد و موزه‌ای به افتخار او در ۱۱ سپتامبر ۱۹۳۸ افتتاح گردید. تا سال ۱۹۳۱، ۱۰۵۵ ساختمان مسکونی، ۲ کلیسای کاتولیک، ۲ کلیسای ارتدکس، ۳ کنیسه و یک مسجد در شهر وجود داشت؛ علاوه بر دبیرستان بلاروسی، یک دبیرستان لهستانی نیز فعال بود. جنگ جهانی دوم اشغال توسط شوروی در آغاز جنگ جهانی دوم، پس از ۱۷ سپتامبر ۱۹۳۹، بمب‌افکن‌های نیروی هوایی شوروی شروع به ریختن اعلامیه‌هایی به زبان لهستانی شکسته بر روی شهر کردند که خبر از آزادی قریب‌الوقوع «از یوغ اربابان» و دیگر ستمگران می‌داد. در ۱۸ سپتامبر ۱۹۳۹ نووگروودوک توسط ارتش سرخ اشغال شد و در ۱۴ نوامبر ۱۹۳۹، به جمهوری شوروی سوسیالیستی بلاروس ملحق گردید. بسیاری از ساکنان شهر و منطقه سرکوب و به مناطق دیگر اتحاد جماهیر شوروی تبعید شدند و منطقه تحت شوروی‌سازی شدید قرار گرفت. در تقسیمات اداری سرزمین‌های جدید، این شهر برای مدت کوتاهی مرکز استان نووگروودوک بود تا اینکه مرکز استان به باراناویچی منتقل شد و خود استان به استان باراناویچی و منطقه به شهرستان نووگروودوک تغییر نام یافت (۱۵ ژانویه ۱۹۴۰). اشغال توسط آلمان در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۱، با آغاز عملیات بارباروسا و حمله آلمان به اتحاد جماهیر شوروی، شهر مورد بمباران آلمان قرار گرفت و بخشداری سابق (کاخ سابق رادزیویل‌ها) و مراکز خرید ویران شدند. در اواسط دسامبر ۱۹۴۳، مقاومت لهستان منطقه نووگروودوک آرتیمیا کرایووا را از منطقه بیاویستوک جدا کرد. نازی‌ها بیش از ۱۰٬۰۰۰ یهودی را در گتوی نووگروودوک، خود شهر و روستاهای اطراف در طول هولوکاست به قتل رساندند. با این حال، در اواسط مه ۱۹۴۳، آخرین زندانیان باقی‌مانده گتو شروع به حفر یک گذرگاه زیرزمینی ۲۵۰ متری به بیرون از گتو کردند و پنج ماه بعد، در ۲۶ سپتامبر ۱۹۴۳، فراری از طریق آن صورت گرفت.И. برخی از یهودیان فراری به پارتیزان‌های بیلسکی پیوستند که فعالانه علیه نازی‌ها در منطقه می‌جنگیدند. در فوریه–مارس ۱۹۴۴، به دستور کمیسر منطقه نووگروودوک، اوبرستورمبان‌فورر اس‌اس ویلهلم تراوب، ستوان سابق ارتش لهستان باریس راهولا، اسکادران سواره‌نظام بلاروسی نووگروودوک را برای مبارزه با پارتیزان‌ها تشکیل داد. در دوران اشغال آلمان در نووگروودوک، خواهران خانواده مقدس ناصره به درخواست والدین کودکان لهستانی، آموزش مخفیانه زبان و تاریخ لهستان را سازماندهی کردند. در ۸ ژوئیه ۱۹۴۴، ارتش سرخ پس از تقریباً سه سال اشغال آلمان، دوباره نووگروودوک را اشغال کرد. با این حال، پس از بازپس‌گیری بلاروس غربی از آلمانی‌ها، متحدان اخیر به دشمن تبدیل شدند. بدین ترتیب، در ۲۱ اوت ۱۹۴۴، در روستای سورکونتاخ، فرمانده منطقه پارتیزانی نووگروودوک ارتش میهن، سرهنگ دوم ماتسی کالنکیه‌ویچ، ملقب به «کوتویچ» (۱۹۰۶–۱۹۴۴) در نبردی با واحدهای ان‌کی‌وی‌دی که ده برابر برتر بودند، کشته شد. در طول جنگ، بیش از ۴۵٬۰۰۰ نفر در شهر و مناطق اطراف کشته شدند و بیش از ۶۰٪ مسکن تخریب گردید. پس از جنگ، سازمان «گربه سیاه» (سازمان ضد شوروی) در این منطقه فعالیت می‌کرد که هدفش مبارزه با رژیم شوروی بود؛ به طوری که در مارس ۱۹۴۸، گروه متحد نیروهای سازمان «گربه سیاه» به همراه چندین واحد از ارتش انقلابی خلق اوکراین (در مجموع ۲۰۰ نفر) به نووگروودوک حمله کردند تا اعضای دستگیر شده سازمان خود را آزاد کنند. این شهر پایگاه بخش ویژه ام‌جی‌بی بود که علیه پارتیزان‌های ضد شوروی می‌جنگید.Матох Василий. جنبش پارتیزانی ضد شوروی تا اوایل دهه ۱۹۶۰ ادامه یافت تا اینکه به طور کامل از میان رفت.Ёрш Сяргей. پس از جنگ، این منطقه به عنوان بخشی از جمهوری شوروی سوسیالیستی بلاروس باقی ماند و بیشتر زیرساخت‌های تخریب شده به سرعت بازسازی شد. | ## جمع‌بندی | در ۸ ژوئیه ۱۹۵۴، پس از انحلال استان باراناویچی، این شهرستان به همراه نووگروودوک به بخشی از استان گرودنو تبدیل شد که هنوز هم در بلاروس به همان صورت باقی مانده است.