موضوع مقاله: منابع طبیعی ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # منابع طبیعی ایران | مقدمه: حدود ۱۱ درصد زمین‌های این کشور نیز قابل کشت هستند و محصولات خوراکی فراوانی از این کشور صادر می‌شود. | ## بخش 1: منابع طبیعی ایران | ایران با برخورداری از ۶۸ گونه مادهٔ معدنی و شناسایی نزدیک به ۶۰ میلیارد تُن ذخایر معدنی، از دید گوناگونی، میان کشورهای جهان، در جایگاه دهم جدول است و حدود ۷ درصد از ذخایر معدنی کل جهان، در این کشور قرار دارد. در دوران جمهوری اسلامی، بهره‌برداری چینی‌ها از حق ماهی‌گیری در آب‌های جنوبی ایران، در عمل، باعث بیکار شدن ماهیگیران منطقه شد و آسیبی شدید به چرخهٔ حیات آبزیان در منطقه، زد. درخواست برای آبزیان این کشور بسیار است و خاویار ایرانی، در خارج از این کشور، قیمت بسیار بالایی دارد. در همان سال، معاون آبزی‌پروری سازمان شیلات ایران اعلام کرد که امسال، نزدیک به پنج تن خاویار پرورشی تولید شده و در برنامه‌ها است که تولید را به ۱۰۰ تن برسانند. در دوران جمهوری اسلامی، بهره‌برداری چینی‌ها از حق ماهی‌گیری در آب‌های جنوبی ایران، در عمل، باعث بیکار شدن ماهیگیران منطقه شد و آسیبی شدید به چرخهٔ حیات آبزیان در منطقه، زد؛ مسئله‌ای که اعتراض‌های بسیاری را نیز به وجود آورد. تقریباً یک سوم زمین‌های این کشور، قابلیت کشاورزی را دارند، اما به دلیل خاک نامرغوب و نامناسب بودن توزیع آب در بیشتر نواحی تنها در ۱۱٪ از سرزمین ایران کشاورزی می‌شود. بر پایهٔ گزارشی در سال ۲۰۲۰ میلادی و بر پایهٔ آخرین آمارهای موجود در این سال، سطح جنگل‌های ایران از ۳٫۴ به ۱٫۶ میلیون هکتار کاهش یافته است. خاک در دهه‌های اخیر، خاک ایران نیز به ویژه خاک جنوب ایران، همانند خاک سرخ جزیره هرمز به کشورهای دیگر صادر می‌شود. | ## بخش 2: منابع طبیعی ایران | هم‌اکنون وزارت نفت ایران وظیفه نظارت بر تولید و فروش محصولات هیدروکربونی ایران را برعهده دارد، که از طریق چهار شرکت تابعه خود، این صنعت را راهبری می‌نماید. شرکت ملی نفت ایران به عنوان بزرگ‌ترین زیرمجموعه وزارت نفت، متولی بخش بالادستی صنایع نفت و گاز کشور می‌باشد. این شرکت با در اختیار داشتن شرکت‌های زیرمجموعه، وظیفه تولید نفت خام، گاز طبیعی و میعانات گازی را در کلیه میادین مستقر در ایران، برعهده دارد. شرکت ملی گاز ایران در زمینه توزیع و انتقال گاز طبیعی در مرزهای داخلی کشور فعالیت می‌کند. شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران در زمینه تولید محصولات پتروشیمی فعالیت می‌نماید و شرکت ملی پالایش و پخش فراورده‌های نفتی ایران نیز وظیفه مدیریت بر پالایشگاه‌ها و پالایش فراورده‌های نفتی، سپس توزیع و فروش این محصولات در مرزهای داخلی کشور، از طریق جایگاه‌های سوخت را برعهده دارد. بر پایهٔ گزارشی در سال ۲۰۲۱، با توجه به تحریم‌ها، جمهوری اسلامی پیشنهاد کرده بود که عربستان نفت ایران را ارزان‌تر از قیمت جهانی آن خریداری و به بازار جهانی عرضه کند. زغال‌سنگ ایران ذخایر زغال‌سنگ قابل توجهی نیز دارد و در سال ۱۳۹۷، رئیس انجمن زغال سنگ ایران اعلام کرد که با توجه به ذخایر مکشوفه زغال سنگ، این کشور تا ۴۰۰ سال آینده زغال سنگ خواهد داشت. وی همچنین اعلام داشت که چین و هندوستان برای عقد قراردادهای طولانی مدت با ایران اقدام کردند. | ## بخش 3: منابع طبیعی ایران | ایران با برخورداری از ۶۸ گونه مادهٔ معدنی و شناسایی نزدیک به ۶۰ میلیارد تُن ذخایر معدنی، از دید گوناگونی، میان کشورهای جهان، در جایگاه دهم جدول قرار دارد و حدود ۷ درصد از ذخایر معدنی کل جهان، در این کشور قرار دارد. ذخیرهٔ قطعی طلای موجود در معادن ایران هم ۲۵۰ تن اعلام شده است؛ این ذخایر، پیشتر از سوی بخش‌های دولتی ایران، خصوصی و سرمایه‌گذاران خارجی استخراج می‌شده‌اند. دبیرکل خانهٔ صنعت معدن تهران، با اعلام اینکه چینی‌ها، مدت‌هاست که در معادن طلای ایران، حضور دارند، افزود که حضور چینی‌ها در معدن‌های ایران، حتی معادن طلای این کشور، بخشی از قرارداد ۲۵ ساله ایران و چین بوده است. بهرام شکوری، رئیس کمیسیون معادن اتاق بازرگانی ایران نیز گفت که از جزئیات قرارداد ۲۵ ساله کشورش با چین، به بخش خصوصی ایران، اطلاعاتی نداده‌اند و در ادامه، افزود: «اگر قرار است مانند قبل، چینی‌ها از معادن طلا بهره‌برداری کنند، فقط بخش دولتی از جزئیاتش مطلع است». بنابر گزارشی، حداقل، شش پروژهٔ بزرگ معدن‌های ایران، در سال ۱۳۹۴ به شرکت‌های چینی معرفی گردید. پیش از این هم مسعود خوانساری، رئیس اتاق بازرگانی تهران، در تأیید پیمان همکاری ایران و چین، معادن کشورش را «بی‌شمار و نیازمند سرمایه‌گذاری خارجی» اعلام کرده‌بود. در تیر ۱۴۰۰ استاندار آذربایجان شرقی از برداشت غیرمجاز از معدن طلای اندریان خبر داد. در ژوئیهٔ ۲۰۲۱، اعلام شد که «ذخایر سنگ‌آهن ایران تا ۲۰ سال دیگر به پایان می‌رسد». | ## جمع‌بندی | بر پایهٔ آمار پخش‌شدهٔ دیوان محاسبات کشور در پایان فروردین، اگر تولید قطعی ۵۵ میلیون تن در سال در دست انجام قرار گیرد، ذخیرهٔ سنگ‌آهن ایران، تنها پاسخ‌گوی ۱۴ سال پس از افق چشم‌انداز ۱۴۰۴ است؛ اما در صورتی که تولید در نزدیکی ۴۵ میلیون تن جایگزین طرح پیشین شود، این ذخیره‌های سنگ‌آهن ایران، میان ۱۷ تا ۱۹ سال دوام می‌آورند.