موضوع مقاله: تحریک مدح صحابه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تحریک مدح صحابه | مقدمه: تحریک مدح صحابه جنبش نافرمانی مدنی بود که توسط مردم پاکستان در شهر لکهنو در نیمه اول قرن بیستم برای مقابله با بزرگداشت مراسم عزاداری در ماه محرم آغاز شد. | ## بخش 1: تحریک مدح صحابه | این درگیری گسترده شیعه و سنی بین سالهای ۱۹۰۵ - ۱۹۰۹ و در ۱۹۳۶ - ۱۹۴۰ به خشونت کشیده شد. پیلی سارت، یک تاجر هلندی که بین سالهای ۱۶۲۰ تا ۱۶۲۷ میلادی در آگره زندگی می کرد، روایتی از بزرگداشت محرم در زمان جهانگیر شاه را به شرح زیر ارائه می دهد: "به یاد این فاجعه، آنها تمام شب را برای مدت ده روز گریه می کنند. این مردان دو تابوت تزئین شده در جاده های اصلی شهر با چراغ های زیادی حمل می کنند. واقعه اصلی در آخرین شب است، وقتی به نظر می رسد که یک فرعون همه نوزادان را در یک شب کشته است. تا اواخر قرن شانزدهم میلادی، فقط دو کتاب ضد شیعه در هند نوشته شد: منهاج الدین اثر مخدوم الملک ملا عبدالله سلطانپوری و رد روافض اثر شیخ احمد سرهندی .S. سرهندی می گوید:" از آنجا که شیعه لعنت به ابوبکر ، عمر ، عثمان و یکی از زنان پاکدامن (پیامبر) را مجاز می داند، که به خودی خود کفر به شمار می رود،طبق احکام خدا، بر همه مسلمانان و پادهشاهان مسلمان کشتن آنها و ظلم به آنها برای اعتلای دین واقعی، واجب است. اولین حادثه قتل شیعیان در این منطقه قتل عبدالله اشتر، پسر محمد نفس زکیه نوه بزرگ حسن ابن علی و چهارصد نفر از اصحاب وی به دست ارتش خلیفه عباسی منصور در سال۷۶۹ میلادی است. دومین واقعه از این دست با سرنگونی امپراتوری شیعیان اسماعیلی در مولتان در سال ۱۰۰۵ میلادی توسط محمود غزنوی و تخریب مساجد و کشتار مردم به اوج خود رسید. سیصد سال بعد، در زمان سلطان فیروز شاه تغلق (۱۳۵۸-۱۳۸۱)، نسخه های خطی مذهبی شیعه در دهلی سوزانده شد، آنها را تحقیر کردند و دور شهر گرداندند و عالمان آنها را ترور کردند.S. اما حکومت از هیچ تلاشی برای انجام مسئولیت خود درقبال تامین امنیت جان و مال شهروندان شیعه و اطمینان از آن فروگذار نکرد. در سال ١٥٨٨، هنگامی که ملا احمد تتوی، روحانی نامدار شیعه در لاهور، ترور شد، اکبر شاه قاتل وی میرزا فولاد را دستگیر و وی را اعدام کرد.S. سید نور الله شوشتری، یک مجتهد برجسته شیعه ساکن لاهور، در نامه ای بنام ملا قوسی شوشتری از اکبر شاه تمجید کرد و گفت:S. گرچه قاضی نورالله شوشتری در سال ۱۶۱۰ میلادی در زمان جهانگیر شاه زیر اثر شلاق جان خود را از دست داد، اما علت مرگ وی بیشتر سیاسی بود. اکبر به دلیل اعتیاد جهانگیر به شراب، خواست نوه خود را به عنوان جانشین خود معرفی کند. هنگامی که جهانگیر با کور کردن شاهزاده خسرو به قدرت رسید، خواص و اشراف دیوان عدالت اکبر مورد حمله قرار گرفتند و بدین ترتیب قاضی نورالله شوشتری با شلاق عمومی مجازات شد. جهانگیر و شاه جهان نیز پس از اکبر متعهد به صلح کل و زندگی مشترک در امپراتوری بودند. از این رو، هنگامی که شیخ احمد سرهندی تلاش کرد تا نفرت مذهبی را علیه هندو ها گسترش دهد، یک سال متحمل حبس شد. در دوره مغول، با این حال، عمده آزار و اذیت شیعیان تحت حکومت اورنگ زیب صورت گرفت. اورنگ زیب از عالمان مذهبی متعصب بود و در سال ۱۶۸۰ میلادی سلطان نشین های شیعه را در دکن سرنگون کرد، مراکز یادگیری را در آنجا نابود کرد و بزرگداشت محرم را ممنوع کرد. این فاجعه الهام بخش سید احمد بن عرفان بریلوی (متوفی ۱۸۳۱ م) و شاه اسماعیل دهلوی (متوفی ۱۸۳۱ م) که متعلق به مکتب فکری شاه ولی الله در شبه قاره هند بودند، شد. آنها، با صدها نفر از فدائیان خود، از سال ۱۸۱۸ میلادی تا ۱۸۲۱ میلادی در منطقه هایی مثل اود، بیهار و بنگال سفر کردند و به حسینیه ها حمله کردند. پروفسور باربارا میتکاف می نویسد: "دومین گروهی که مورد حمله سید احمد قرار گرفتند، کسانی بودند که تمایل به عقاید شیعی داشتند. وی به ویژه از مسلمانان خواست تا از حمل تعزیه ها، ماکت هایی از حرم های شهدای کربلا که در دسته های عزاداری حمل می شوند، دست بکشند. حتی اگر این از توان او خارج است، بگذارید حداقل از آنها با تمام قلب و روح خود متنفر باشد و نسبت به آنها نفرت بورزد '.گفته می شود، بدون شک با اغراق قابل توجهی، خود سید احمد هزاران حسینیه، ساختمانی که میزبان تعزیه هاست را، تخریب کرده است "B. آنها علاوه بر حمله به فرهنگ و سنت های پختون، دستور دادند که هر دختری باید پس از اولین دوره ی قاعدگی ازدواج کند. او دختران محلی را مجبور به ازدواج با "مجاهدین" (سربازان شبه نظامی خود) می کرد.Dr. هنگامی که مردم در مناطق پختون به تدریج علیه او شدند، شاه اسماعیل دهلوی گفت: "از این رو، اطاعت از عالیجناب سید احمد بر همه مسلمانان واجب است. هرکس در برابر خلافت و رهبری جنابش تسلیم نشود یا پس از ایمان آوردن او را رد کند، مرتد و مرتکب اعمالی شیطانی شده و کشتن او نیز همانند کشتار کافران قسمتی از جهاد است. | ## بخش 2: تحریک مدح صحابه | بنابراین، پاسخ مناسب به مخالفان پاسخ شمشیر است و نه قلم." مکاتب هاِ سید احمد شهید (مخطوطه)، صفحه ۷۵ روحانیون سنتی سنی در پیشاور علیه آنها فتوا دادند. این میراث به پیروان او انتقال یافت، که بعداً به دو فرقه جدید تقسیم شدند ، یعنی دیوبندی ها و اهل حدیث . با این وجود تا پایان قرن نوزدهم ، احساسات ضد شیعه حاشیه ای بود و پیروان سید احمد بریلوی تعداد کمی داشتند. پروفسور مشیرالحسن می گوید: "روابط شیعه و سنی بر اساس خطوط فرقه ای شکل نگرفته بود. برخی از افراد از تعصبات فرقه ای حمایت میکردند، اما اکثر آنها آگاهانه در برابر تلاش برای ایجاد شکاف در مدل زندگی اجتماعی و فرهنگی کاملاً متحد و با توافق مقاومت می کردند. صرف نظر از جدال علما و مبلغین دوره گرد، پیوندهای دوستی و تفاهم دست نخورده باقی ماند زیرا شیعیان و اهل تسنن از همه طبقات دارای زبان، ادبیات و میراث فرهنگی مشترکی بودند. شورش ۱۹۰۵ میلادی با آغاز دهه ۱۹۰۰، اکثریت اهل سنت هنوز سوگواری محرم را برگزار می کردند. همان‌طور که روزنامه دولتی اشاره کرد:"در مسر دسته‌های عزاداری، مغازه ها و غرفه های موقت و سرگرمی هایی مانند سیرک و نوسات راه اندازی شد. به نظر می رسد که زنان فاحشه نه تنها برای تلاش مردان مشتری به تجمع می آمدند بلکه بعضی از آن ها خیمه های موقت برای ملاقات به راه انداختند. وی از اهل تسنن خواست که به جای لباس سیاه، لباس قرمز یا زرد بپوشند و به جای پرچم سیاه سنتی، پرچم چاریاری تزئین شده را به همراه داشته باشند. وی به سنی های که در مراسم مشترک عزاداری شرکت داشتند گفت به جای نوحه، ستایش اصحاب بخوانند. دادستان خواسته های آنها را پذیرفت و قوانین سختگیرانه ای برای راهپیمایی عاشورای ۱۹۰۶ وضع شد. اهل سنت به قوانین جدید اعتراض کردند و بنابراین، دادستان یک راه جداگانه برای مراسم سنی ها در نظر گرفت و به آن ها پیش نهاد کرد که تعزیه خود را در نشاط گنج دفن کنند، که به کربلای پول کتورا معروف شد. شعرها و دوبیتی های چاریاری در موکب های اهل سنت قرائت می شد، برخی از آنها "به دلیل داشتن تمسخر از شیعه و اعتقادات آنها مورد اعتراض شیعیان قرار می گرفتند و این امر خشم شیعیان را برانگیخت. در سال ۱۹۰۷ و ۱۹۰۸ میلادی، شورش های جدی آغاز شد و پس از آن کمیته ای چهار نفره به ریاست دادگستری تی سی پیگوت و قاضی دادگاه عالی تشکیل شد تا موضوع را بررسی کند. نتیجه کمیته این بود که "تلاش برای تبدیل موکبهای تعزیه به مدح چهار خلیفه اول یک بدعت بود". کمیته توصیه کرد که باید شعر خوانی مدح صحابه در دهه اول ماه محرم، چهلم امام حسین و روز بیست و یکم رمضان منع شود. اغتشاشات دهه ۱۹۳۰ پس از تجزیه تنظیم جنبش خلافت در دهه ۱۹۲۰، روحانیون سیاسی حمایت خود را در جمع از دست داده بودند و مسلمانان سکولار مانند محمد علی جناح که از سیاست های مدرن پیروی می کردند، پیروان زیادی پیدا کردند. روحانیون دیوبندی برای حفظ جایگاه خود در عرصه سیاست، در سال ۱۹۳۱ یک سازمان جدیدی بنام مجلس احرار اسلام را تأسیس نمودند. مولوی عبدالشکور لکهنوی در سال ۱۹۳۱، درست در مسیر موکب سالانه شیعیان، یک حوزه علمیه موسوم به دارالمبلغین را تأسیس کرد. از آنجا که کاغذ به وفور در دسترس قرار گرفته بود، این نوشته ها در سراسر شبه قاره هند گسترش یافت و باعث بروز خشونت هایی شد. پروفیسور دولی پالا می گوید: " این مشکل دوباره در سال ۱۹۳۶ در روز عاشورا هنگامی رخ داد که دو نفر سنی (دیوبندی) از دستورها سرپیچی کردند و در روز عاشورا شعر های چاریاری را در مرکز شهر لکهنو خواندند. آنها دستگیر و تحت تعقیب قرار گرفتند، اما سپس در روز چهلم سنی های بیشتری در قرائت چاریاری شرکت کردند و چهارده نفر دستگیر شدند. این منجر به تحریک جدیدی از سوی اهل سنت لکهنو برای قرائت عمومی این اشعار شد که به مدح صحابه معروف شد ". در غازی پور توسط یک گروه اهل سنت که از جون پور به این شهر آمده بودند، مشکل ایجاد شد. غرولند تابستان اون سال ادامه یافت و اختلافات فرقه ای که تا آن زمان خفته بود، به یک اتفاق عادی زندگی روزمره لکهنو تبدیل شد. در طی دو سال آینده مشکلات بیشتری به‌وجود آمد، که با حکم کمیته ای منصوب دولت علیه مدح صحابه در لکهنو، فراگیر تر شد. حسین احمد مدنی (۱۸۷۹–۱۹۵۷)، رئیس حوزه علمیه مشهور در دیوبند، به همراه دیگر رهبران جمیعت علمای هند، وارد صحنه شد. | ## بخش 3: تحریک مدح صحابه | او اگرچه بظاهر طرفدار پرشور سیاست ملی گرایی سکولار حزب کنگره ملی هند و منتقد اصولی "نظریه دو ملت" بود، اما شورهای فرقه ای بین مسلمانان را بی وقفه برانگیخت. وی در یک جلسه عمومی در لکنو در ۱۷ مارس ۱۹۳۸ سخنرانی کرد که در آن مولوی عبدالشکور، و مولوی ظفرالملک، نماینده برجسته جنبش مدح صحابه در لکهنو، هم شرکت کردند. " در آوریل ۱۹۳۸، هنگامی که موکب چهلم از مقابل مدرسه تازه ساخته شده ی دارالمبلغین عبور کرد، از پشت بام بر روی عزاداران آجر پرتاب شد. هولیستر از اوضاع امنیتی در محرم سال ۱۹۴۰ میلادی گزارش می دهد: " درگیری های فرقه ای بین سنی ها و شیعیان در ماه محرم بسیار رخ می دهند. آنها نشان می دهند چه اتفاقی می افتد اگر دولت وضعیت را تحت کنترل نداشته باشد: «اقدامات مناسب از بروز حوادث جلوگیری میکند»، «محرم بدون آشوب گذشت»، «همه مغازه ها برای جلوگیری از بروز حوادث تعطیل ماندند»، «چند زن به نشانه مخالفت با عزاداران در آخرین مراسم، اقدام به تظاهرات مسالمت آمیز در طول مسیر بیست مایلی تا اله آباد کردند»، «آنها به عبور دسته عزاداری از مزارع خود اعتراض دارند»، «پلیس اقدامات امنیتی زیادی را برای جلوگیری از نقض صلح انجام داد» ، بعد از حمله پلیس به یکی از مراسم های عزاداری موسوم به حنابندان علی اکبر، مسلمانان امروز عزاداری را متوقف کردند»، «هیچ دسته ی تعزیه ای امروز بیرون نیامد»، «داد و ستد به صورت معمول در محلات هندو در جریان بود»، «پرتاب بمب بر سر عزاداران» J. 178, Luzac and Co, London, (1953) قاضی منیر می گوید: "چگونگی تلاش آنها برای شکست دادن مسلم لیگ و استفاده از اسلام به عنوان ابزار سیاسی، از برخی سخنان مولوی مظهر علی اظهر، رهبر جنبش احرار اسلام، که در دوبیتی معروف خود قائد اعظم را کافر خواند، آشکار خواهد شد. این آقا خودش می گوید که شیعه است ، اما مدح صحابه و بنی امیه برای او از زندگی عزیز تر است. در طول تنش شیعه و سنی در لکهنو، هم او و هم پسرش این شعار را اتخاذ کردند که آتش هر شیعه را برافروخته و از لاهور به لکهنو برای آتش افروختن سفر کردند. وی وقتی که در مقام باتی گیت درشهر لاهور در یک جلسه علنی احرار صحبت می کرد، گفت که وی طی دو یا سه ماه گذشته از مسلم لیگ می پرسد که آیا به مدح صحابه در پاکستان احترام خواهند گذاشت، اما محمد علی جناح به او هیچ پاسخی نداده است. وی ادعا کرد که در استانهای تحت کنگره ملی هند که دولت هنوز در دست انگلیس بود و مسلم لیگ هیچ قدرتی نداشت، لیگی ها اجازه نمی‌دادند که نام و شعار صحابه (در روز عاشورا) با احترام بلند کنند. وقتی که در لکهنو و سایر استانهایی که مسلمانان در اکثریت بودند و احترام به صحابه، یک جرم محسوب می شود. در ادامه ، وی سؤال کرد که اگر کلمات ستایش برای حضرت ابوبکر، حضرت عمر و حضرت عثمان در لکهنو و محمود آباد را نمی توان به زبان آورد، شرایط در پاکستان چگونه خواهد بود و مسلمانان با چنین پاکستانی چه علاقه ای باید داشته باشند؟ روزنامه "نوای وقت" در شماره 2 نوامبر ۱۹۴۵ میلادی نامه ای را که این آقا به یکی دیگر از رهبران احرار نوشته بود، منتشر کرد. از آنجا که اصل این نامه زیر سؤال رفته بود، ما مولوی مظهر علی اظهر را در این باره مورد بررسی قرار دادیم. او می گوید که به طور قطع یادداشت نکرده است که آن را نوشته باشد اما از آنجا که این نامه در یکی از روزنامه های برجسته لاهور چاپ شده است و مورد مخالفت وی قرار نگرفته است، هیچ شکی در این نیست که مولوی این نامه را نوشته باشد. غیرممکن است که مولوی، یک رهبر معروف، همانطور که در آن روزها بود، از انتشار این نامه اطلاع نداشته باشد، و اگر این نامه را هیچ گاه تکذیب نکرد، تنها استنباط می تواند این باشد که "نوای وقت" نسخه اصلی این نامه را در اختیار داشت که در صورت نیاز به اثبات، می توانست علنی کنند. موضوع این نامه مجدداً مدح صحابه است و ممکن است تکرار کنیم که مولوی به گفته خود شیعه است. در این نامه مول می گوید که مدح صحابه را می توان علیه مسلم لیگ مورد استفاده قرار داد و هم لیگ و هم دولت مجبور به تسلیم این مسئله هستند، هر چه نتیجه انتخابات باشد. پایان و پیامدها در ۳ سپتامبر ۱۹۳۹، نخست وزیر انگلیس ، نویل چمبرلین ، آغاز جنگ با آلمان را اعلام کرد. در دهه ۱۹۴۰، محمد علی جناح به عنوان رهبر مسلمانان هند شناخته شد واونها لقب قائد اعظم به او دادند. این تحولات و مباحث مربوط به وضعیت مسلمانان در هند آینده، فضایی را ایجاد کرد که مسلمانان اختلافات خود را به خاک بسپارند و به موضوعات مهمتری بپردازند. در سال ۱۹۴۴ روحانیون دیوبندی سازمانی جداگانه به نام تنظیم اهل سنت برای هدف حمله به شیعیان راه اندازی کردند.A. پس از سال ۱۹۴۷، بسیاری از شاگردان مولوی عبدالشکور لکهنوی و مولوی حسین احمد مدنی به پاکستان مهاجرت کردند. آنها حوزه های علمیه دیوبندی را در شهر های مختلف تأسیس کردند و تحت دو عنوان مختلف تنظیم اهل سنت و جمیعت علمای اسلام فعالیت های سیاسی خود را ادامه دادند. از جمله: مولوی نورالحسن بخاری، مولوی دوست محمد قریشی، مولوی عبدالستار تونسوی، مولوی مفتی محمود، مولوی عبدالحق حقانی و مولوی سرفراز خان صفدر. در انتخابات مجلس پنجاب، رأی دادن به کاندید های شیعه مذهب حرام اعلام شد و آنها را کافر خواندند. در همان سال، یک امام حسینیه بلتی در کراچی مورد حمله گروهی قرار گرفت و دوازده نفر به شدت زخمی شدند.A. در سال 1957، سه عزادار بر اثر حمله تروریستی در روستای سیت پور در ناحیه مظفر گره جان باختند. | ## جمع‌بندی | در همان سال، بر اثر پرتاب آجر و سنگ بر سر عزاداران در احمدپور شرقی، یک نفر کشته و سه نفر دیگر به شدت زخمی شدند.