موضوع مقاله: زمین سیاره بی‌همتا (فرضیه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # زمین سیاره بی‌همتا (فرضیه) | مقدمه: زمین سیارهٔ بی‌همتا فرضیه‌ای است که در سال ۲۰۰۰ در کتابی به‌همین نام گردآوری و منتشر شده است. | ## بخش 1: زمین سیاره بی‌همتا (فرضیه) | در سیاره‌شناسی و اخترزیست‌شناسی، این فرضیه معتقد است که پیدایش حیات (زندگی)، و تکامل پیچیدگی بیولوژیکی آن مانند تولید مثل جنسی، جانداران چندیاخته‌ای بر روی زمین (و سپس، هوشمندی انسان)، نیازمند یک ترکیب نامحتمل از پیش‌آمدها و شرایط اخترفیزیکی و زمین‌شناسی است. فرضیه استدلال می‌کند که زندگی پیچیدهٔ فرازمینی یک پدیدهٔ بسیار غیر محتمل و به احتمال زیاد بسیار نادر است. اصطلاح «زمین نادر» یا بی‌همتا از کتاب «چرا زندگی پیچیده در جهان نادر است؟» در سال ۲۰۰۰ سرچشمه می‌گیرد. برونلی، یک ستاره‌شناس و اخترزیست‌شناس، هر دو عضو هیئت علمی در دانشگاه واشینگتن نوشته شده است. در کنار این فرضیه، گمان‌های جایگزین دیگری نیز توسط کارل ساگان و فرانک دریک استدلال شده که زمین را یک سیارهٔ سنگی معمولی، در یک سامانهٔ سیاره‌ای معمولی، واقع در یک منطقهٔ غیر استثنایی، و از یک کهکشان مارپیچی از نمونهٔ شایع و رایج معمولی آن می‌داند. با توجه به اصل میانه‌روی (به‌همان گونه که در اصل کوپرنیکی آمده)؛ این احتمال نیز هست که جهان آبستن زندگی بسیار پیچیده‌ای باشد. جای درست در کهکشان مناسب فرضیهٔ زمین سیارهٔ بی‌همتا نشان می‌دهد که بیشتر جاهای جهان شناخته شده؛ از جمله بخش‌های بزرگی از کهکشان خودمان، اصولاً توانایی پشتیبانی از «زندگی پیچیده» را ندارد. | ## بخش 2: زمین سیاره بی‌همتا (فرضیه) | پیتر وارد و برونلی در اشاره به چنین منطقه‌هایی از آن‌ها به عنوان «مناطق مرده» یاد می‌کنند. آن قسمت از یک کهکشان که در آن زندگی پیچیده ممکن است منطقهٔ قابل سکونت کهکشان را تشکیل می‌دهد. این منطقه در درجهٔ اول، تابعی از فاصله از مرکز آن کهکشان است، زیرا که با افزایش فاصله: فلزیگی ستاره کاهش می‌یابد. وجود فلزات؛ (که در ستاره‌شناسی به معنی تمام عناصر دیگر به غیر از هیدروژن و هلیوم است)، برای ایجاد امکان شکل‌گیری سیارهٔ زمین‌سان ضروری است. تابش این گونه پرتوها که از سیاهچاله در مرکز کهکشان، و از ستارگان نوترونی در همسایگی آن سیاه‌چاله سرچشمه می‌گیرد، برای «زندگی پیچیده» خطرناک شناخته شده، از این رو فرضیهٔ «زمین نادر» در تصورش از جهان اولیه، و مناطق کهکشانی؛ که در آن جا چگالی ستاره‌ای بالا است ولی حضور ابرنواخترها هم امری معمولی است را، جای نامناسبی برای توسعهٔ «زندگی پیچیده» می‌داند.Ward & Brownlee 2000, pp. 27–29 اختلال گرانشی سیاره‌ها و خرده‌سیاره‌ها با ستاره‌های نزدیک، با کم شدن چگالی ستاره کاهش می‌یابد. از این رو هرچه که دوری بک سیاره از مرکز کهکشان یا بازوی مارپیچی بیشتر شود احتمال برخورد آن با یک شهاب‌واره ی بزرگ کمتر است. | ## بخش 3: زمین سیاره بی‌همتا (فرضیه) | تأثیر یک برخورد به اندازهٔ کافی بزرگ می‌تواند تمام «زندگی پیچیده» بر روی یک سیاره را خاموش گرداند. در مداری با فاصلهٔ مناسب گرد ستاره‌ای از نوع مناسب نمونهٔ زمینی ما نشان می‌دهد که «زندگی پیچیده» نیازمند حضور آب در حالت مایع است، و در نتیجه سیارهٔ یک ستارهٔ مرکزی باید در یک فاصلهٔ مناسب از آن ستاره قرار گرفته باشد. اگر یک سیاره در گردش به دور خورشید خود بیش از حد به آن نزدیک یا دور باشد، درجه حرارت سطح آن سیاره با شرط حضور «آب به شکل مایع» ناسازگار است. سیاره‌هایی با آرایش مناسب استدلال دیگر طرفداران «زمین نادر» این است که ساختار یک سیستم سیاره‌ای با توان حمایت از «زندگی پیچیده» باید کم و بیش مانند منظومه شمسی باشد، با سیاره‌های درونی کوچک و سنگی، و غول‌های گازی بیرونی. در مداری با دیرپایی و ثبوت پایدار «زمین نادر» استدلال می‌کند که یک غول گازی نباید بیش از اندازهٔ معینی به یک جرم (کره) که در آن پایه‌های بنیادی «زندگی» در حال پیشرفت است نزدیک باشد، مگر اینکه آن جرم یکی از اقمار آن غول گازی باشد. قرار داشتن در نزدیکی یک غول گازی می‌تواند بالقوه یا به‌طور مستقیم در ثبوت مداری یک سیارهٔ دارای «زندگی» بالقوه، تأثیر کرده و سیاره را دست‌خوش پیشامدهایی مانند خروج از منطقهٔ قابل سکونت کند و اصل تداوم را برهم زند. | ## جمع‌بندی | قوانین دینامیک نیوتونی می‌توانند مدار سیاره را به هرج و مرج بکشانند، احتمال خروج از مرکز مداری؛ به ویژه در سامانه‌ای با داشتن سیارهٔ بزرگ، بسیار بالا است.