موضوع مقاله: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور | مقدمه: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور براساس قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی مصوب ۱۳۸۲ متولی قانونی اداره کتابخانه‌های عمومی در ایران است.مجلس شورای اسلامی ایران (1382) قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی پیش از تصویب این قانون کتابخانه‌های عمومی کشور تحت عنوان هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اداره می‌شد اما بعد از تصویب این قانون نهاد کتابخانه‌های عمومی به صورت نهاد عمومی غیردولتی و مستقل آغاز به فعالیت کرد. | ## بخش 1: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور | بر اساس این قانون، غیر از هفت کتابخانه که در تبصره ۲ ماده ۱۱ استثنا شده‌اند، هر کتابخانه‌ای که می‌خواهد به عنوان «کتابخانه عمومی» در ایران فعالیت کند، باید زیر نظر نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و مطابق با این قانون اداره شود. هفت استثناء این قانون عبارتند از: کتابخانه ملی، کتابخانه آستان قدس رضوی، کتابخانه آستان حضرت معصومه (س)، کتابخانه آستان حضرت عبدالعظیم (ع)، کتابخانه آستان احمدبن موسی (ع) (شاه چراغ شیراز)، کتابخانه آیت‌الله‌العظمی‌مرعشی نجفی و کتابخانه مجلس شورای اسلامی. قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی این قانون بعد از تصویب لایحه شماره ۳۶۳۰۲/۲۵۸۸۲ مورخ ۲۸/۷/۱۳۸۱ دولت در مورد تأسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ ۱۷/۱۲/۱۳۸۲ مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۲۵/۱۲/۱۳۸۲ به تأیید شورای نگهبان‌رسیده‌است. بر اساس این قانون تأسیس، ساخت، تجهیز و بازسازی، توسعه، مدیریت، نظارت و سایر امور کتابخانه‌های عمومی در سراسر کشور به موجب این قانون انجام می‌شود. ترکیب هیئت امناء بر اساس ماده ۲ این قانون هیئت امنا کتابخانه با ترکیب زیر شکل می‌گیرد: الف- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس هیئت امناء). د- یک عضو از کمیسیون فرهنگی به پیشنهاد آن کمیسیون و تصویب مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر. و- پنج نفر از صاحب‌نظران و شخصیت‌های علمی فرهنگی کشور که حداقل دو نفر آنان را بانوان تشکیل دهند به پیشنهاد وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و با حکم رئیس‌جمهور برای مدت چهارسال انتخاب می‌شوند که یک نفر از آنان به انتخاب وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان دبیرکل هیئت امناء مسئولیت اداره امور دبیرخانه را به عهده خواهد داشت. اعضای هیئت امناء + اعضاء هیئت امناء نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور سال اعضای حقیقی هیئت امناء اعضای حقوقی هیئت امناء ۱۳۸۴–۱۳۸۶ (دوره اول) محمدحسین ملک‌احمدی؛ سید جعفر شهیدی؛ علی‌اصغر شعردوست؛ فاطمه راکعی؛ حمیده معین تقویالف- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس هیئت امنا)؛ احمد مسجدجامعی ب- رئیس شورای عالی استانها؛ منصور روشناسی ج- معاون ذیربط از سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور؛ مجتبی صدیقی د- یک عضو از کمیسیون فرهنگی به پیشنهاد آن کمیسیون و تصویب مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر؛ حجت‌الاسلام و المسلمین رضا آشتیانی عراقی ه - رئیس کتابخانه ملی ایران؛ سید محمدکاظم موسوی بجنوردی ۱۳۸۶–۱۳۹۰ (دوره دوم) منصور واعظی؛ رضا داوری اردکانی؛ علی زارعی نجف دری؛ محبوبه مباشری؛ سیمین دخت وحیدی الف- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس هیئت امنا)؛ محمدحسین صفار هرندی ب- رئیس شورای عالی استانها. د- یک عضو از کمیسیون فرهنگی به پیشنهاد آن کمیسیون و تصویب مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر. ه - رئیس کتابخانه ملی ایران؛ علی‌اکبر اشعری ۱۳۹۰–۱۳۹۲ (دوره سوم) منصور واعظی؛ رضا داوری اردکانی؛ علی زارعی نجف دری؛ محبوبه مباشری؛ سیمین دخت وحیدی الف- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس هیئت امنا)؛ محمدحسین صفار هرندی و سید محمد حسینی ب- رئیس شورای عالی استانها؛ مهدی چمران ج- معاون ذیربط از سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور؛ رحیم مبینی د- یک عضو از کمیسیون فرهنگی به پیشنهاد آن کمیسیون و تصویب مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر؛ داوود منظور ه - رئیس کتابخانه ملی ایران؛ اسحاق صلاحی ۱۳۹۲–۱۳۹۶ (دوره چهارم) علیرضا مختارپور قهرودی (جایگزین محمدحسین ملک احمدی)؛ سید عباس صالحی؛ حجت‌الاسلام و المسلمین سید علی حسینی؛ فریده عصاره؛ مهردخت وزیرپور کشمیری الف- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس هیئت امنا)؛ علی جنتی و سید عباس صالحی ب- رئیس شورای عالی استانها. د- یک عضو از کمیسیون فرهنگی به پیشنهاد آن کمیسیون و تصویب مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر. ه - رئیس کتابخانه ملی ایران؛ سید رضا صالحی امیری ۱۳۹۶–آذر ۱۴۰۰ (دوره پنجم) علیرضا مختارپور قهرودی؛ محسن جوادی؛ هوشنگ مرادی کرمانی؛ مهری پریرخ؛ فاطمه فهمیم‌نیا الف- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس هیئت امنا)؛ سید عباس صالحی ب- رئیس شورای عالی استان‌ها؛ علیرضا احمدی ج- معاون ذیربط از سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور؛ هادی جعفرنژاد د- یک عضو از کمیسیون فرهنگی به پیشنهاد آن کمیسیون و تصویب مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر؛ محمداسماعیل سعیدی (جایگزین طیبه سیاوشی شاه‌عنایتی) ه - رئیس کتابخانه ملی ایران؛ اشرف بروجردی۱۴۰۰–دی ۱۴۰۳ (دوره ششم) مهدی رمضانی؛ یاسر احمدوند؛ عصمت مومنی؛ فاطمه عزیزآبادی فراهانی؛ محسن پرویزالف- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس هیئت امنا)؛ محمدمهدی اسماعیلی ب- رئیس شورای عالی استان‌ها؛ پرویز سروری. د- یک عضو از کمیسیون فرهنگی به پیشنهاد آن کمیسیون و تصویب مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر؛ امیرحسین بانکی پورفرد. ه - رئیس کتابخانه ملی ایران؛ علیرضا مختارپور قهرودی۱۴۰۳–تاکنون (دوره هفتم) آزاده نظربلند فریبا افکاری محمدعلی مهدوی‌راد محسن اسماعیلی محسن جوادیالف- وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی (رئیس هیئت امنا)؛ سید عباس صالحی ب- رئیس شورای عالی استان‌ها؛ موسی‌الرضا حاجی‌بگلو. ج- معاون ذیربط از سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور؛ دکتر محسن نجفی‌خواه د- یک عضو از کمیسیون فرهنگی به پیشنهاد آن کمیسیون و تصویب مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر؛ حجت الاسلام والمسلمین اسماعیل سیاوشی. ج- هدایا و کمک‌های مردمی سازمان‌ها، مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و بخش خصوصی و مجامع بین‌المللی. ه - درآمدهای اختصاصی انجمن‌ها و کتابخانه‌های عمومی از محل انجام فعالیت‌های فرهنگی آموزشی مرتبط و دریافت حق عضویت. ماده ۶- شهرداری‌ها مکلفند همه ساله حداقل نیم درصد (۰٫۵٪) از درآمدهای خود را به منظور اداره امور کتابخانه‌ها در اختیار انجمن‌های کتابخانه‌های عمومی شهر مربوطه قرار دهند. مقدار بودجه نهاد در این قالب برای سال‌های مختلف به شرح جدول زیر است: +روند بودجه نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور از کمک‌های دولتسالمبلغ (میلیون ریال)رشد (درصد)۱۳۸۹۵۲۶٫۹۱۳۱۳۹۰۶۹۴٫۴۴۵۳۱٫۸۱۳۹۱۹۲۱٫۰۷۵۳۲٫۶۱۳۹۲۹۶۰٫۶۱۴۴٫۳۱۳۹۳۱٫۰۲۳٫۹۱۴۶٫۶۱۳۹۴۱٫۱۹۷٫۶۴۱۱۷٫۰۱۳۹۵۱٫۳۸۴٫۲۳۸۱۵٫۶۱۳۹۶۱٫۴۷۵٫۴۱۴۶٫۶۱۳۹۷۱٫۵۷۵٫۰۰۰۶٫۷۱۳۹۸۱٫۷۴۱٫۰۰۰۱۰٫۵ در لایحهٔ بودجهٔ ۱۳۹۵، بخشی از این بودجه به کتابخانه‌های ایران اختصاص یافت اما در این میان سهم کتابخانه ملی تقریباً دو برابر سال گذشته‌اش شد اما در مقابل، بودجه دیگر مراکز مانند نهاد کتابخانه‌های عمومی اندک تغییری، داشته‌است، بودجه کتابخانه ملی که در سال گذشتهٔ آن «۵۰ میلیارد تومان» در نظر گرفته‌شده بود، در این سال به میزان ۹۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان افزایش‌یافته‌است، بنابراین این بودجه تقریباً شاهد افزایش دو برابری رقم بودجه برای این سازمان بو ده است. | ## بخش 2: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور | این در حالی است که نهاد کتابخانه‌های عمومی در سال‌های گذشته همواره خواستار افزایش بودجه خود بوده‌است و نوبخت رئیس سازمان برنامه‌وبودجه، در مراسم تقدیر از کتابداران نهاد کتابخانه‌های عمومی، قول افزایش بودجه را داده بود، اما این بودجه تنها ۱۰ درصد نسبت به سال گذشته افزایش داشت. در لایحه بودجه سال ۱۳۹۵ برای کتابخانه مجلس ۱۶ میلیارد و ۵۸۱ میلیون تومان در نظر گرفته شد، همچنین بر اساس گزارش مربوطه، برای کتابخانه آیت‌الله مرعشی که در سال گذشته شش میلیارد و ۱۰۰ میلیون تومان بودجه تصویب‌شده بود، نیز با افزایش، شش میلیارد و ۵۰۸ میلیون تومان در نظر گرفته‌شده‌است.‌ ب) نیم درصد شهرداری‌ها منبع دوم تأمین هزینه کتابخانه‌های عمومی ماده ۶ قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی است که حداقل نیم درصد از درآمد شهرداری‌ها را شامل می‌شود. ماده ۶ این قانون صراحتاً شهرداری‌ها را مکلف کرده‌است که حداقل نیم درصد از درآمد خود را به منظور اداره امور کتابخانه‌ها در اختیار انجمن‌های کتابخانه‌های عمومی شهر مربوطه قرار دهند. با این حال سال‌های متمادی پس از تصویب قانون شهرداری‌ها از این موضوع سرباز می‌زدند یا اینکه با مبالغی بسیار اندک، با مدیران کتابخانه‌های عمومی کنار می‌آمدند. .» ساختار سازمانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور بر اساس قانون، دبیرخانه هیئت امنای نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور زیر نظر هیئت امنا فعالیت می‌کند. دبیرخانه هیئت امنا متشکل از سه معاونت و چند اداره کل مستقل و ادارات کل استانی است. رؤسای دبیرخانه هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی به قرار زیر بوده‌اند: +روسای دبیرخانه هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور نام و نام خانوادگی تاریخ شروع تاریخ پایانمحمدابراهیم انصاری لاری ۱۳۷۰ ۱۳۷۵ مهدی معین‌فر ۱۳۷۵ ۱۳۸۱ محمد حسین ملک احمدی ۱۳۸۱ ۱۳۸۴ در سال ۱۳۸۴ با تغییر ساختار نهاد، محمد حسین ملک احمدی به عنوان اولین دبیرکل آغاز به فعالیت کرد. دبیرکل‌های نهاد +دبیرکل‌های نهاد کتابخانه عمومی کشور نام و نام خانوادگی تاریخ شروع تاریخ پایانوزیر منصوب‌کننده محمد حسین ملک احمدی ۱۳۸۴ ۱۳۸۶ احمد مسجدجامعی منصور واعظی ۱۶ مرداد ۱۳۸۶ ۱۳۹۲ محمدحسین صفار هرندی و سید محمد حسینی محمد حسین ملک احمدی ۲۰ بهمن ۱۳۹۲ ۱۳۹۳ علی جنتی علیرضا مختارپور ۵ خرداد ۱۳۹۳ ۲۳ آذر ۱۴۰۰ علی جنتی و سید عباس صالحیمهدی رمضانی۲۳ آ ذر ۱۴۰۰5 دی 1403محمدمهدی اسماعیلیآزاده نظربلند5 دی 1403تاکنونسیدعباس صالحی انواع کتابخانه‌های عمومی زیر نظر نهاد سه نوع کتابخانه زیر نظر نهاد کتابخانه‌های عمومی فعالیت می‌کنند: ۱- کتابخانه‌های نهادی، ۲- کتابخانه‌های مشارکتی، ۳- کتابخانه‌های مستقل تعییرات تعداد و زیربنای کتابخانه‌های نهادی مطابق با جدول زیر است: +تعداد کتابخانه‌های عمومی نهادی و زیربنای آنهاسالتعداد کتابخانهتعداد کتابخانه‌های افزوده شدهزیربنا (مترمربع)میزان افزایش زیربنامیانگین زیربنا۱۳۸۶۱۶۳۳۷۳۱۴۳۴۴۴۸۱۳۸۷۱۷۰۶۷۳۷۷۸۰۶۰۴۶۶۲۶۴۵۶۱۳۸۸۱۸۰۵۹۹۷۹۲۰۲۳۱۱۳۹۶۳۴۹۴۱۳۸۹۱۹۲۴۱۱۹۹۱۳۲۸۶۲۱۲۶۳۴۷۵۱۳۹۰۱۹۸۵۶۱۹۴۱۶۱۰۲۸۳۲۴۴۷۴۱۳۹۱۲۰۴۴۵۹۹۶۰۵۷۸۱۸۹۶۸۴۷۰۱۳۹۲۲۱۶۳۱۱۹۱۰۰۸۹۲۳۴۸۳۴۵۴۶۶۱۳۹۳۲۲۴۴۸۱۱۰۲۸۵۷۵۱۹۶۵۲۴۵۸۱۳۹۴۲۳۳۱۸۷۱۰۴۴۰۱۸۱۵۴۴۳۴۴۸۱۳۹۵۲۳۹۲۶۱۱۰۶۸۲۴۵۲۴۲۲۷۴۴۷۱۳۹۶۲۴۶۷۷۵۱۰۹۳۱۸۴۲۴۹۳۹۴۴۳۱۳۹۷ دستورالعمل‌های اداره کتابخانه‌های عمومی بر اساس ماده ۳ قانون تأسیس و نحوه اداره کتابخانه‌های عمومی، یکی از وظایف و اختیارات نهاد تدوین و تصویب دستورالعمل‌های مورد نیاز برای اداره کتابخانه‌های عمومی است. بر این اساس تاکنون اسناد عمده زیر در حوزه برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری تدوین و ابلاغ شده‌است: سند چشم‌انداز نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در افق ۱۴۰۴؛ سال ۱۳۸۸ «سیاست‌ها و شاخص‌های برنامه‌ای سال ۱۳۹۵، سال خواندن» اولویت‌ها و اقدام‌های محوری نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، سال ۱۳۹۷ مجموعه استانداردهای کتابخانه‌های عمومی (سالهای مختلف) سند چشم‌انداز نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در افق ۱۴۰۴ بر اساس چشم‌انداز نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور که در سال ۱۳۸۸ تدوین شده‌است، نهاد خود را موظف می‌داند در چهار شاخص کتابخانه‌ای در زمره ۱۵ کشور برتر جهان قرار گیرد. سیاست‌ها و شاخص‌های برنامه‌ای سال ۱۳۹۵، سال خواندن یکی از کارویژهای کتابخانه‌های عمومی ترویج خواندن است. نهاد کتابخانه‌های عمومی در سال ۱۳۹۵ تصمیم گرفت این کارویژه را در نسبت با سایر ماموریت‌های خود در اولویت قرار دهد. این سند بر مبنای توجه وپژه به خواندن لذت بخش تدوین شد و اصول کلی زیر بر آن حاکم بود: اصل ترویج و تبلیغ تجربه مثبت خواندن با تمرکز بر لذت خواندن و نشان دادن سودمندیهای خواندن؛ اصل تبدیل کتابخانه عمومی به پاتوقی برای خواندن و ارائه خدمات مبتنی بر محوریت فضای کتابخانه؛ طراحی، اقدام و ارتقای فعالیت‌های ترویجی و تبلیغی حول موضوع خواندن با محوریت قراردادن اولویتهای محلی؛ اصل معرفی سبک زندگی مطالعه محور؛ اصل فعالسازی اعضا موجود. در این سند سیاست‌های زیر محور فعالیت‌های نهاد قرار گرفته‌است: بهبود کیفیت فیزیکی کتابخانه‌ها نسبت به توسعه صرف فیزیکی و افزایش متراژ، در اولویت قرار دارد؛ اولویت کلنگزنی، تأسیس و احداث کتابخانه جدید به این ترتیب است: ۱. محل اصلی اجرای فعالیت‌های فرهنگی، برنامه‌های ترویجی و خدمات، «کتابخانه‌ها و محیط محصور در شعاع خدماتی کتابخانه‌ها» است. مخاطب اصلی فعالیت‌ها، برنامه‌ها و خدمات در کلیه سطوح نهاد، در درجه اول اعضا و در درجه دوم ساکنان شعاع خدماتی کتابخانه‌ها هستند برنامه‌ها باید به گونهای تنظیم شوند که منجر به افزایش توان خدماتدهی کتابداران به اعضا شود. این سیاست یکی از محورهای اصلی ارزیابی عملکرد و تشویق کتابداران خواهد بود و یکی از شاخصهای اصلی نظام رتبهبندی کتابداران خواهد بود. افزایش همکاریها و مشارکت گروه‌های مردمی، افراد داوطلب و خیرین در کلیه فعالیت‌های کتابخانهای اعم از توسعه و تجهیز یا ارائه خدمات یکی از سیاستهای سال جاری است . اولویت‌ها و اقدام‌های محوری نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور این سند در سال ۱۳۹۷ بدون محدودیت زمانی تدوین شده‌است و ابلاغ سند جایگزین معتبر است. ارائه تصویری اجتماعی از جایگاه کتابخانه عمومی ذیل هر اولویت چند اقدام محوری مرتبط با آن اولویت ذکر شده‌است که در مجموع شامل ۲۴ اقدام محوری را شامل می‌شود. | ## بخش 3: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور | مجموعه استانداردهای کتابخانه‌های عمومی گروه استاندارد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در ۰۲/۰۲/۱۳۹۲ تأسیس شد تا با تدوین و پیاده‌سازی استانداردهای ملی و نهادی یاری‌رسان کتابخانه‌های عمومی کشور باشد. اهم وظایف این گروه عبارتند از: ۱) رصد، دسترس‌پذیری و حمایت از فعالیت‌های مرتبط با استاندارد در حوزهٔ کتابخانه‌های عمومی، ۲) تولید متون استاندارد برای کتابخانه‌های عمومی و ۳) استانداردسازی خدمات کتابخانه‌های عمومی. در راستای مأموریت نخست، اقداماتی از جمله کتابشناسی استاندارد و پایگاه استاندارد (به نشانی nppl.ir/standards) و در راستای مأموریت دوم، اقداماتی از جمله تدوین، تألیف و ترجمهٔ استانداردها، دستورالعمل‌ها و تعاریف استاندارد انجام شده‌است. در ادامه به مهم‌ترین فعالیت‌های صورت گرفته مرتبط با دو مأموریت مذکور اشاره می‌شود. الف) استانداردهای تدوین شده استاندارهای پایه ۱: تعریف کتابخانه عمومی/ اداره استاندارد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور. خدمات کتابخانه عمومی برای نابینایان و کم‌بینایان/ اداره استاندارد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور. تراکنش امانت‌های بین‌کتابخانه‌ای/ تهران: سازمان ملی استاندارد ایران، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ۱۳۹۶. [شماره استاندارد ملی: ۲۱۸۷۲] شرایط کیفی و آمارهای پایه برای ساختمان کتابخانه‌ها - فضا، عملکرد و طراحی / تهران: سازمان ملی استاندارد ایران، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور. [شماره استاندارد ملی: ۲۲۱۵۰] استاندارد خدمات و تجهیزات فناوری اطلاعات/ اداره استاندارد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور. رهنمودهای ایفلا: خدمات کتابخانه عمومی برای نوزادان، کودکان و نوجوانان/ ترجمه: حیدر مختاری. [در۳ قالبِ چاپی، درشت‌خط و بریل] استانداردها و رهنمودها کتابخانه‌های عمومی استرالیا/ شری کوئین و ایان مک‌کالوم؛ ترجمه: سعید اسدی. رهنمودهای ایفلا برای کتابخانه‌های سیار/ ترجمه: فاطمه نبوی؛ ویراستار: رحمت‌الله فتاحی. ب) استانداردهای ترجمه و منتشر شده در وب سایت استانداردهای ایالت‌های آمریکا / مدیریت ترجمه و ویراستاری: حسین مختاری‌معمار. انتشارات نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، دو نوع محصول تخصصی را منتشر می‌کند: کتاب‌های تخصصی در حوزه کتابخانه‌های عمومی فصلنامه تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی (پیام کتابخانه سابق) کتابهای تخصصی در حوزه کتابخانه‌های عمومی فهرست کتابهای منتشر شده در نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور به شرح زیر است: توسعه نظام‌ها و خدمات کتابخانه‌های عمومی (۱۳۷۱) اچ‌سی کمبل؛ ترجمه: علی شکویی کتابخانه‌های آموزشگاهی: راهنمایی برای معلم- کتابدار (۱۳۷۵) کالین‌ری؛ ترجمه: مهرداد نیکنام، نیره امامی شیوه‌های مطالعه (۱۳۷۷) رالف. استیگر؛ ترجمه: علی شکوئی، مهرداد نیکنام صحافی آسان (۱۳۷۷) ریبر هولت، ا دراستراپ؛ ترجمه: مهرداد نیکنام زندگی و سرنوشت کتابخانهٔ باستانی اسکندریه (۱۳۷۸) مصطفی العبادی؛ ترجمه: علی شکویی، مهرداد نیکنام استانداردهای ملی خدمات کتابخانه‌ای برای نابینایان (۱۳۷۹) شیرین تعاونی (خالقی) اطلاع‌رسانی به معلولان و پیشنهاد شبکه اطلاع‌رسانی برای معلولان کشور (۱۳۸۰) تاج‌الملوک ارجمند کتابداری و اطلاع‌رسانی و فلسفهٔ علم (؟) جمعی از مترجمان خلاقیت و نوآوری در کتابخانه‌های عمومی (۱۳۸۸) مجموعه مقاله از نویسندگان مختلف کتابخانه‌های عمومی کشور؛ تنگناها، توانمندی‌ها، راهکارها (۱۳۸۸) مجموعه مقاله از نویسندگان مختلف سیری فلسفی در سپهر اطلاعات (۱۳۸۸) محمد خندان فلسفه اطلاعات (۱۳۸۸) محمد خندان آیین نگارش علمی (چاپ ششم ۱۳۹۱) عباس حری مدیریت کتابخانه و نظام اطلاع‌رسانی (۱۳۸۸) موهیندر سینق/ ترجمهٔ غلامرضا فدایی مرجع‌شناسی عمومی لاتین (چاپی- اینترنتی) (۱۳۸۸) بابک پرتو؛ رحیم علیجانی آینده کتابخانه‌های عمومی در هلند: چشم‌انداز ده سال آینده (۱۳۸۹) فرانک هویسمنز؛ کارلین هیلبرینک/ ترجمهٔ امین زارع سیاهه‌وارسی از ملاحظات طراحی ساختمان کتابخانه (۱۳۸۹) ویلیام سنوالد/ ترجمهٔ علیرضا رستمی‌گومه؛ مهدی شقاقی تبیین مؤلفه‌های چشم‌انداز نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در افق ایران ۱۴۰۴ (۱۳۸۹) جمعی از مؤلفان وب پنهان (۱۳۸۹) مورین هنینجر/ ترجمهٔ زاهد بیگدلی مقالات کتابخانه‌های عمومی: ایفلا ۲۰۰۹ (۱۳۸۹) ایفلا/ جمعی از مترجمان مقدمه‌ای بر هویت کتابداری و اطلاع‌رسانی (۱۳۸۹) غلامرضا فدایی کتابخانه‌های عمومی و مدارس (۱۳۹۰) ناتالی ریف زیارنیک/ ترجمهٔ مهرداد نیکنام مقالات کتابخانه‌های عمومی: ایفلا ۲۰۱۰ (۱۳۹۰) ایفلا/ جمعی از مترجمان تأملات نظری در کتابداری و اطلاع‌رسانی (۱۳۹۱) محمد خندان (گردآوری) مروری بر اطلاعات و اطلاع‌رسانی (۱۳۹۱) عباس حری مقالات کتابخانه‌های عمومی: ایفلا ۲۰۱۱ (۱۳۹۱) ایفلا/ جمعی از مترجمان شاخص‌های ارزیابی عملکرد ایزو ۱۱۶۲۰ (۱۳۹۲) ایزو/ ترجمهٔ علی‌حسین قاسمی کتابخانه‌های عمومی و خدمات اینترنتی (۱۳۹۲) چارلز مک‌لور و پائول ایگر/ ترجمهٔ مریم آذرگون و مهناز جعفری کتابخانه‌های عمومی و عدالت اجتماعی (۱۳۹۲) جان پیتمن؛ جان وینسنت/ ترجمهٔ علی‌حسین قاسمی شاداب‌سازی محیط کتابخانه‌های عمومی (۱۳۹۲) ابراهیم افشار؛ نگار فاضلی مدل‌های مدیریت و تصمیم‌گیری در کتابخانه‌های عمومی (۱۳۹۲) رابرت هیز/ ترجمهٔ علی‌اکبر خاصه رهنمودهای ایفلا برای کتابخانه‌های سیار (۱۳۹۳) ایفلا/ ترجمهٔ فاطمه نبوی معرفت‌سنجی (۱۳۹۳) نیکلاس رشر/ ترجمهٔ مرتضی بحرانی مقدمه‌ای بر هویت علم اطلاعات و دانش‌شناسی (۱۳۹۴) غلامرضا فدایی سیاست‌های ملی کتابخانه‌های عمومی (۱۳۹۴) جان هلینگ/گروه مترجمان استانداردها و رهنمودهای کتابخانه‌های عمومی استرالیا (۱۳۹۴) شری کوئین و ایان مک‌کالوم/ ترجمهٔ سعید اسدی فناوری‌های کتابخانه‌ای و ارائه خدمات به کاربران (۱۳۹۵) آنتونی چو و تیم باکنال/ترجمهٔ بهروز رسولی و مجید نبوی تأملات دربارهٔ برنامهٔ درسی آموزش علوم کتابخانه و اطلاعات در اروپا (۱۳۹۵) لایف کایبرگ و لایف لورینگ/ ترجمهٔ محمد حسن‌زاده، مهتاب تیموری و محبوبه کوچه‌فاره نظریهٔ انتقادی برای علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی (۱۳۹۵) گلوریا جی. بوشمن بسترهای اطلاعات دیجیتال (۱۳۹۵) لوک تردینیک استاندارد خدمات کتابخانه عمومی برای نابینایان و کم‌بینایان (۱۳۹۵) کارگروه استاندارد نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور چگونه مرور کتاب بنویسیم؟: مرورنویسی برای مشاورهٔ خوانندگان (۱۳۹۶) برد هوپر/ ترجمهٔ علیرضا شفیعی‌نصب اعترافات یک کتابخوان معمولی (۱۳۹۶) آنه فدیمن/ ترجمهٔ محمد معماریان رهنمودهای ایفلا: خدمات کتابخانه عمومی برای کودکان و نوجوانان (۱۳۹۶) ایفلا /ترجمه: حیدر مختاری نقش اجتماعی کتابخانه‌ها: راهکارها و راهبردهای کاهش نابربری در دسترسی به دانش (۱۳۹۶) فابریس شامبون. ترجمه دکتر محمدرضا مجیدی، دکتر زهرا مجیدی پنج گام برنامه‌ریزی و ارزشیابی برآمدمحور کتابخانه‌های عمومی (۱۳۹۶) ملیسا گراس، سیندی مدیاویلا، ویرجینیا ای. والتر/ ترجمه: نسیم قیاسی لذت خواندن در عصر حواس‌پرتی (۱۳۹۶) آلن جیکوبز / ترجمه علی امیری قدرت خواندن: از سقراط تا توئیتر (۱۳۹۶) فرانک فوردی/ ترجمه محمد معماریان فصلنامه تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی (پیام کتابخانه سابق) این فصلنامه از سال ۱۳۷۰ هجری شمسی با نام پیام کتابخانه از سوی دبیرخانه هیئت امنای کتابخانه‌های عمومی کشور آغاز به فعالیت کرد؛ و تا سال ۱۳۸۳ به صورت مرتب منتشر می‌شد. از سال ۱۳۸۳ نشر آن متوقف و در سال ۱۳۸۷ با مدیریت اداره‌کل پژوهش نهاد کتابخانه‌های عمومی مجدداً منتشر شد. | ## جمع‌بندی | این فصلنامه در سال ۱۳۸۸ با اخذ درجهٔ علمی-پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فن‌آوری با نام فصلنامهٔ «تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی» به فعالیت خود در این عرصه ادامه داد.