موضوع مقاله: جغرافیای هند | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جغرافیای هند | مقدمه: هند از شمال باختری با پاکستان؛ از شمال با چین، بوتان، نپال و تبت؛ و از شمال خاوری با برمه و بنگلادش همسایه است. | ## بخش 1: جغرافیای هند | همچنین هند از باختر با خلیج همیشه فارس (خلیج فارس)، از خاور با خلیج بنگال، و از جنوب نیز با اقیانوس هند مرز آبی دارد. بیشتر سرزمین هند پست و هموار است و رشته‌کوه هیمالیا که در شمال کشور قرار دارد باعث شده است که رطوبت و ابرهای باران‌زا به شمال آسیا نفوذ نکند و در نتیجه هند کشوری پرباران و مرطوب و دارای خاک بسیار حاصلخیز است. جمعیت هند ۱٬۲۱۰٬۱۹۳٬۴۲۲ نفر است که دومین کشور پرجمعیت دنیا پس از چین به‌شمار می‌آید. بمبئی (مومبائی)، دهلی، کلکته، مدرس، بنگلور، حیدرآباد، اگرا، میسور، جی‌پور، گوا، پونا، بوپال، تریواندروم، سورات، کانپور و احمدآباد از شهرهای مهم این کشور پهناور هستند. خاک هندوستان تماماً در صفحه زمین‌شناختی هند جای گرفته است، یک صفحه بزرگ تکتونیکی که هنگام جدا شدن از قاره باستانی گوندوانلند (زمینی باستانی، متشکل از قسمت جنوبی ابرقاره پانگه‌آ) شکل گرفته است. در حدود ۹۰ میلیون سال پیش، در اواخر دوره کرتاسه، صفحه هند با سرعت حدود ۱۵ سانتی‌متر در سال شروع به حرکت کرد. حدود ۵۰ تا ۵۵ میلیون سال پیش، در عصر ائوسن دوره نوزیستی، این صفحه پس از پیمودن مسافتی ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلومتری، با حرکتی سریع‌تر از هر صفحه شناخته‌شده دیگر، به آسیا برخورد کرد. در سال ۲۰۰۷، زمین‌شناسان آلمانی به این نتیجه رسیدند که صفحه هند قادر است خیلی سریع حرکت کند، زیرا ضخامت آن نصف صفحات دیگری است که در گذشته گوندوانا را تشکیل داده بودند. برخورد هند با صفحه اوراسیا در امتداد مرز امروزی بین هند و نپال، کمربندی از کوه‌زایی ایجاد کرد که باعث پدید آمدن فلات تبت و هیمالیا شد. اکنون صفحه هند با سرعت ۵ سانتی‌متر در سال به سمت شمال شرق در حال حرکت است، در حالی که صفحه اوراسیا تنها ۲ سانتی‌متر در سال به سوی شمال حرکت می‌کند. این امر باعث تغییر شکل صفحه اوراسیا می‌شود و صفحه هند هم با سرعت ۴ سانتی‌متر در سال درهم فشرده می‌شود. جغرافیای هند به‌طور کلی به سه بخش تقسیم می‌شود: فلات بلند هیمالیا، جلگه گنگ و شبه جزیره جنوب هند که مناطق مختلف کوهستانی، دره رودخانه‌ای، کویر، دشت و جنگل را در بر می‌گیرد. پائین‌ترین سطح هند، در اقیانوس هند، با ارتفاع صفر و بلندترین نقطه این کشور، قله کانچنجونگا، با ارتفاع ۸۵۶۸ متر در هیمالیا قرار دارد که سومین قله مرتفع جهان است.وبگاه سفارت جمهوری اسلامی ایرات در دهلی نو جفرافیای هند بسیار متنوع است و کوه، بیابان، دشت، تپه و فلات را شامل می‌شود. | ## بخش 2: جغرافیای هند | آب و هوای این کشور از آب و هوای گرمسیری در جنوب تا آب و هوای معتدل در شمال متغیر است. مساحت ناحیهِ قابل کشت هند ۱٫۲۶۹٫۲۱۹ کیلومتر مربع (۷۸/۵۶٪ کل مساحت کشور) است که به دلیل رشد سوی جمعیت ر و افزایش شهرنشینی رو به کاهش است.<ref name="CIA"></ref> سطح نواحی پوشیده از آب در هند معادل ۳۱۴٫۴۰۰ کیلومتر مربع است و میانگین باران این کشور ۱٫۱۰۰ میلیمتر در سال است. بیش از ۹۲ درصد استفاده آب در هند برای مصارف آب‌رسانی است که در سال ۱۹۷۴ حدود ۳۸۰ کیلومتر مربع بود و بر اساس پیش‌بینی‌ها تا سال ۲۰۲۵ به سقف ۱٫۰۵۰ کیلومتر مربع می‌رسد که برابر با مصارف صنعتی و خانگی است. هند ششمین کشور تولیدکنندهِ ماهی در سطح جهان و دومین تولیدکنندهِ ماهی بومی در سطح جهان است. رودخانه‌های طویل هند، شامل: براهماپوترا و سند ۲۹۰۰ کیلومتر، گنگ۲۵۰۰ کیلومتر، گوداواری ۱۴۷۰ کیلومتر، یامونا ۱۳۷۰ کیلومتر، نارمادا ۱۳۰۰ کیلومتر و کریشنا ۱۲۹۰ کیلومتر هستند. هند از آب و هوایی بسیار متنوع بهره می‌برد، از شمال به رشته‌کوه‌های هیمالیا ختم می‌شود و رودخانه‌های متعددی که از این بلندی‌ها سرچشمه می‌گیرند هوایی بارانی و خاکی بارآور را به نواحی شمالی هند می‌بخشند. رودهای گنگ و براهماپوترا مهم‌ترین این رودخانه‌ها هستند که هر دو به خلیج بنگال سرازیر می‌شوند. هند از زیست جانوری بسیار متنوعی بهره می‌برد، منطقه حفاظت شده‌ای به وسعت ۱۴۱۲ کیلومتر مربع در استان گجرات تنها پناهگاه باقی‌مانده حدود ۳۰۰ شیر آسیایی است. هند زیستگاه بسیاری از پستانداران بزرگ مانند فیل آسیایی، کرگدن تک شاخ و ببر می‌باشد. آب و هوا آب و هوای هند دارای تنوع بسیار قابل توجهی است و از کوهستان‌های همیشه پوشیده از برف هیمالیا تا منطقه گرمسیری میانه و جنوب و کویر خشک غرب این کشور را دربر می‌گیرد. به‌طور میانگین ۱۰۰۰ تا۱۵۰۰ میلمتر باران در سال، تقریباً سراسر هند را دربر می‌گیرد که این مقدار به ۲۵۰۰ میلیمتر در سواحل و ناحیه شمال شرقی هند می‌رسد. بر اساس سامانه طبقه‌بندی اقلیمی کوپن، هند دارای شش زیرگروه بزرگ اقلیمی است، اعم از کویر خشک در غرب، سرددشت‌های کوهستانی و یخچال‌های طبیعی در شمال، و مناطق گرمسیری مرطوب که از جنگل‌های بارانی جنوب غرب و قلمروهای جزیره‌ای پشتیبانی می‌کنند. هیمالیا به عنوان مانعی در جلوی وزش بادهای سرد پایین‌رو که از آسیای میانه می‌وزد، عمل می‌کند؛ بنابراین، شمال هند در طول زمستان گرم یا فقط معتدل خنک است. | ## بخش 3: جغرافیای هند | اگرچه مدار رأس‌السرطان، یعنی مرز بین مناطق استوایی و نیمه‌گرمسیری، از وسط هند می‌گذرد، کل این کشور گرمسیری در نظر گرفته می‌شود. دمای هوا می‌تواند در طول روز بیش از ۴۰ درجه سانتی‌گراد باشد و در مناطق ساحلی بیش از ۳۰ درجه سانتی‌گراد همراه با رطوبت زیاد. جبهه باران‌زای موسمی جنوب غرب به دو شاخه تقسیم می‌شود، یکی شاخه خلیج بنگال و دیگری شاخه دریای عرب. شاخه خلیج بنگال در اوایل ماه ژوئن با گذر از شمال شرقی هند به سمت شمال حرکت می‌کند. شاخه دریای عرب به سمت شمال حرکت می‌کند و بخش اعظمی از باران خود را در سمت بادگیر گهات غربی فرومی‌ریزد. بالاترین دمای ثبت شده در هند ۵۱ درجه سانتی‌گراد (۱۲۴ درجه فارنهایت) در فالودی راجستان بوده است. ذخایر نفت هند که در ساحل بمبئی درماهاراشترا، گجرات و در شرق آسام وجود دارند، بیش از ۲۵٪ از نیازهای داخل را برطرف می‌کنند. هند سومین تولیدکننده زغال‌سنگ در جهان است و در تولید سنگ آهن رتبه چهارم را دارد. این کشور همچنین پنجمین تولیدکننده بوکسیت و دومین تولیدکننده بزرگ فولاد خام است که از فوریه ۲۰۱۸ در این رتبه جایگزین ژاپن شده است. هندوستان دارای ۲۴٪ توریم شناخته شده و بادوام اقتصادی جهان است که در سواحل کرالا قرار دارند. سالانه حدود ۴۴ میلیون تن بار از طریق رودخانه‌ها و آبراه‌های اصلی کشور منتقل می‌شود. خاک‌های سیاه مقاوم در برابر رطوبت هستند و برای کشت خشک و رشد پنبه، کتان و غیره ارجحیت دارند. | ## جمع‌بندی | بیشتر ذخایر نفتی ۵٫۴ میلیارد بشکه‌ای هند در حوضه‌های بمبئی بالا، آسام بالا، کامبای، کریشنا-گُدواری و کاوری واقع شده است.