موضوع مقاله: آندومتر | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آندومتر | مقدمه: آندومتر یا اِندومتریوم که به آن آستر رحم، آستر زهدان یا درون‌زه‌لاد هم گفته می‌شود. | ## بخش 1: آندومتر | این لایهٔ همراه با غشاء مخاطی، داخل رحم (زِهدان) پستانداران و به عبارتی دیوارهٔ داخلیِ رحم است. تحت تأثیر استروژن، ضخیم‌تر شده (مرحلهٔ فولیکولی) و تحت تأثیر پروژسترون، غدد مخاطیِ آن بیشتر می‌شود (مرحلهٔ ترشح). در همین فاز (مرحله) است که یک سلول تخم لقاح‌یافته می‌تواند در بافت رحم یا آندومتر جای گیرد که به لانه‌گزینی معروف است. زمانی که هیچ حاملگی‌ای رخ نمی‌دهد، بافت اندومتر تا حدودی دفع می‌شود که در آن رگ‌های خونی شکسته و باعث خونریزی قاعدگی می‌شوند. چرخهٔ قاعدگی در انسان حدود ۲۵ تا ۳۵ روز طول می‌کشد، اما در گونه‌های مختلف جانوران طول این چرخه از چند روز تا یک سال متفاوت است. طبقه‌بندی و ساختار بافت آندومتر شامل دو لایه است: بافت پایه‌ای (بازال) که همیشه باقی می‌ماند و به عنوان بافت مادر در مراحل مختلف رشد آندومتر عمل می‌کند. بافت کاربردی که در مراحل قاعدگی دچار تغییر می‌شود و بعد از ریزش در خونریزی قاعدگی مجدداً از بافت پایه ایجاد می‌شود. بافت آندومتر پس از تخمک‌گذاری موفقیت‌آمیز و لقاح و تشکیل سلول تخم، جفت را تشکیل می‌دهد. در غیاب پروژسترون، سرخرگ‌هایی که خون را به لایهٔ عملکردی تحمیل می‌کنند ضعیف می‌شوند، به طوری که سلول‌های موجود در آن لایه می‌میرند و منجر به قاعدگی می‌شوند. ممکن است فاز چرخهٔ قاعدگی را با اشاره به چرخهٔ تخمدان یا چرخهٔ رحم با رعایت تفاوت‌های میکروسکوپی در هر فاز، به عنوان مثال در دوره و چرخهٔ عملکرد تخمدان شناسایی کنید: فازروزهاضخامتاپیتلیوم یا بافت پوششیمرحلهٔ قاعدگی۱–۵نازکوجود ندارد یا تشکیل نشده‌استفاز فولیکولی۵–۱۴حد وسطبه شکل ستون وجود داردفاز لوتئال۱۵–۲۷ضخیمستون و عروق انسدادی رحم قابل دیدن استفاز ایسکمیک۲۷–۲۸ستون و عروق انسدادی رحم قابل دیدن است اصلاح ژن و پروتئین حدود ۲۰٬۰۰۰ ژن کدکنندهٔ پروتئین در سلول‌های انسانی وجود دارد و حدود ۷۰٪ از این ژن‌ها در آستر طبیعی ظاهر می‌شوند. پروتئین‌های خاص مربوط در سلول‌های غدد لنفاوی و استرومای مخاط مخاطی اندومتر وجود دارد. وجود بسیاری از این پروتئین‌ها بسته به چرخهٔ قاعدگی متفاوت است، برای مثال گیرندهٔ پروژسترون و هورمون آزادکنندهٔ تیروتروپین هر دو در مرحلهٔ پرولیفراتیو و PAEP بیان‌شده در مرحلهٔ ترشحی مشاهده می‌شوند. | ## بخش 2: آندومتر | پروتئین‌های دیگر مانند پروتئین HOX11 که برای باروری زنان مورد نیاز است، در سلول‌های استرومای اندومتری در طول دورهٔ قاعدگی ترشح می‌شود، برخی از پروتئین‌های خاص مانند گیرندهٔ استروژن نیز در انواع دیگری از انواع بافت‌های بدن زنان مانند دهانهٔ رحم، لوله‌های رحم، تخمدان‌ها و پستان وجود دارد. سرطان گردن رحم در سلول‌های پوشش داده‌شده روی دهانهٔ رحم شروع می‌شود یعنی از قسمت پایین رحم که سرویکس رحم نیز نامیده می‌شود. طی چرخهٔ قاعدگی، اندومتریوم به شکل لایهٔ بافتی غدد لنفاوی ضخیم و رگ‌های خونی رشد می‌کند. اندومتریوم مرکزی، اکوژنیک و قابل تشخیص با استفاده از اسکنرهای اولتراسوند است و دارای ضخامت متوسط ۶٫۷ میلیمتر است. در طول بارداری، غدد و رگ‌های خونی در اندومتر در اندازه و تعداد بیشتری افزایش می‌یابند. فضاهای عروقی با هم مخلوط و به یکدیگر متصل می‌شوند که اکسیژن و غذا را به جنین می‌رساند. دوره پوشش آندومتر بعد از خونریزی هر سیکل قاعدگی دوباره تحت بازسازی قرار می‌گیرد. انسان‌ها، میمون‌ها و برخی دیگر گونه‌های موجودات هم دورهٔ قاعدگی را دارند، درحالی‌که اکثر پستانداران دیگر چرخهٔ غضروف دارند که در هر دو مورد، آندومتر ابتدا تحت تأثیر استروژن قرار می‌گیرد. با این حال، هنگامی که تخمک‌گذاری رخ می‌دهد، تخمدان و به ویژه کپسول لوتوم، مقدار زیادی از پروژسترون تولید می‌کند. پس از لقاح، تخم ایجادشده می‌تواند به دیوارهٔ رحم بپیوندد و همراه با گنادوتروپین جفتی انسان؛ HCG، نقش خود را در آزادسازی پروژسترون و استروژن ادامه خواهد داد. بنابراین، بافت آندومتر یا دوباره جذب می‌شود یا با ریختن باعث پریود می‌شود که در مورد دوم، فرایند ریختن شامل تخریب پوشش، ریزش عروق خونی همراه و از دست دادن بافت و خون است. در عوض فقط باقی می‌ماند و سپس تبدیل به بخشی از جفت خواهد شد که باعث محافظت لازم را در دوران بارداری فراهم می‌کند. | ## بخش 3: آندومتر | اندومتریوم خود هورمون‌های خاصی را در مراحل مختلف چرخه تولید می‌کند و این دیگر بخش‌های سیستم تولیدمثل را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ضخامت اندومتر ضخامت معمول اندومتر بین ۷ تا ۹ میلیمتر است و ضخامت اندومتری کمتر از ۷ میلیمتر، میزان بارداری و باروری را کاهش می‌دهد. ضخامت اندومتر که توسط سونوگرافی واژینال اندازه‌گیری شده معمولاً به شرح زیر است اما توجه داشته باشید که این اندازه‌گیری‌ها فقط یک راهنما هستند، زیرا ضخامت اندومتر ممکن است از فرد به فردی دیگر متغیر باشد: پیش از یائسگی ضخامت اندومتر قبل از یائسگی، در مراحل مختلف چرخهٔ قاعدگی، تغییرات قابل توجهی وجود دارد: در طول قاعدگی: ۲ تا ۴ میلیمتر فاز اولیهٔ پرولیفراتیو (روزهای ۶–۱۴): ۵ تا ۷ میلیمتر فاز اواخر پرولیفراتیو: تا ۱۱ میلیمتر فاز ترشحاتی: ۷ تا ۱۶ میلیمتر پس از جراحی و کورتاژ یا سقط خودبه‌خودی: بزرگ‌تر از ۵ میلی‌متر پس از یائسگی یا منوپاز ضخامت اندومتر پس از یائسگی معمولاً کمتر از ۵ میلیمتر است اما اندازه‌های مختلف ضخامت برای ارزیابی بیشتر پیشنهاد شده‌است: در صورت خونریزی واژینال بدون مصرف تاموکسیفن: حداکثر حد نرمال استاندارد کمتر از ۵ میلیمتر است. بدون هیچ سابقهٔ خونریزی واژینال: محدودهٔ قابل قبول ضخامت اندومتر در این گروه تا ۱۱ میلیمتر است. بیماری‌های مرتبط با اندومتر بافت کوریونی یا جفتی ممکن است منجر به تغییراتی در اندومتر مشخص شود. واکنش آریاس-استلا سبب می‌شود که شناسایی سلول‌های غده‌ای آتیپیک در پاپ اسمیر زمان حاملگی دشوار باشد. بیماری‌های مرتبط با اندومتر به شرح زیر است: آدنومایوز یا میومتریم که رشد اندومتر در لایهٔ عضلانی رحم است. هیپرپلازی اندومتر؛ هیپرپلازی اندومتر زمانی اتفاق می‌افتد که غدد اندومتر شما باعث رشد سریع بافت می‌شود. سندرم اشرمن (به انگلیسی: Asherman) که به عنوان چسبندگی داخل رحمی نیز شناخته می‌شود که زمانی رخ می‌دهد که لایهٔ پایه و اصلی آندومتر با ابزار و اشیایی آسیب دیده یا عفونت کرده‌است. این مشکل منجر به تشکیل اسکلروز اندومتر و تشکیل چسبندگی کم یا زیاد در رحم می‌شود. اندومتری نازک ممکن است کمتر از ۸ میلیمتر تعریف شود و معمولاً پس از یائسگی اتفاق می‌افتد. | ## جمع‌بندی | درمان‌هایی که می‌توانند ضخامت اندومتر را بهبود بخشد شامل ویتامین E یا ال‌آرژنین و سیلدنافیل سیترات است.