موضوع مقاله: باسل خرطبیل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # باسل خرطبیل | مقدمه: باسل خرطبیل یا باسل صفدی (زادهٔ ۲۲ مهٔ ۱۹۸۱ در دمشق، درگذشته ۲۰۱۵) فعال مدنی توسعه‌دهندهٔ نرم‌افزارهای متن‌باز، اهل سوریه با اصالت فلسطینی است. | ## بخش 1: باسل خرطبیل | او از ۱۵ مارس ۲۰۱۲، اولین سالگرد خیزش مردم سوریه، توسط دولت سوریه دستگیر شد و در زندان عدرا در دمشق محبوس گردید. در ۳ اکتبر ۲۰۱۵ به مکانی نامعلوم منتقل شد تا احتمالاً در دادگاه نظامی مورد محاکمه قرار گیرد. دیده‌بان حقوق بشر و ۳۰ سازمان دیگر حقوق بشری در ۷ اکتبر ۲۰۱۵ نامه‌ای سرگشاده نوشته و خواستار اطلاع از محل حبس خرطبیل شدند. در اوت ۲۰۱۷ مأموران حکومت سوریه به همسر باسل، نورا، اطلاع دادند که همسرش در سال ۲۰۱۵ در زندان عدرا اعدام شده است. زندگی و فعالیت‌ها خرطبیل در ۲۲ مه ۱۹۸۱ در دمشق متولد و در سوریه بزرگ شد و در توسعهٔ نرم‌افزارهای متن‌باز تخصص پیدا کرد. او مسئول فنی و یکی از بنیانگذاران شرکت پژوهشی آیکی لب (Aiki Lab) و مسئول فنی شرکت الأوس بود. شرکت الأوس مؤسسه‌ای انتشاراتی و پژوهشی است که در حیطهٔ هنرها و علوم باستان‌شناسی فعالیت می‌کند. | ## بخش 2: باسل خرطبیل | خرطبیل مسئولیت رهبری و اجرای برخی از پروژه‌های کریئیتیو کامنز سوریه را بر عهده داشته، و در پروژه‌های موزیلا فایرفاکس، ویکی‌پدیا، اپن‌کلیپارت، فابریکاتورز، و شریسم مشارکت کرده است. گفته می‌شود که فعالیت‌های او در «بازکردن مسیر اینترنت در سوریه و گسترش دسترسی به اینترنت و اطلاعات آزاد برای مردم سوریه مؤثر بوده است». تهیهٔ تصویر سه‌بعدی از بازسازی شهر قدیمی پالمیرا از آخرین کارهای او به‌شمار می‌آید. دستگیری و زندان باسل در ۱۵ مارس ۲۰۱۲ توسط نیروهای اطلاعاتی نظامی سوریه‌ای بازداشت شد. از آن زمان، او بدون محاکمه و اتهام در زندان نگاه داشته شد و براساس گزارشهای منتشر شده از شکنجهٔ شدید و رفتار نامناسب کارکنان زندان سوریه، شامل یک دورهٔ هشت ماههٔ زندان انفرادی رنج برده است. در طول تفهیم اتهام کوتاهش، باسل قادر نبود دفاعیهٔ خود را ارائه کرده یا به نمایندهٔ قانونی دسترسی داشته باشد. در ۳ اکتبر ۲۰۱۵، باسل از سلول خود در زندان عدرا به جای نامعلومی منتقل شد و پس از آن خبری از او منتشر نشد. | ## بخش 3: باسل خرطبیل | در نوامبر ۲۰۱۵، گزارش‌های تأیید نشده‌ای از سوی خانواده‌اش منتشر شد که ممکن است او توسط یک دادگاه نظامی مخفی بدون حق فرجام‌خواهی به مرگ محکوم شده باشد.باسل را آزاد کنید فعالیت‌ها برای تعیین سرنوشت باسل سازمان‌های بین‌المللی عفو بین‌الملل در ۲۰ نوامبر ۲۰۱۵ بیانیه‌ای در رابطه با وضعیت باسل خرطبیل صادر کرد و در آن از دولت سوریه خواسته است: بلافاصله محل که باسل خرطبیل زندانی است را افشاء کرده و او به وکیل و خانواده‌اش دسترسی داشته باشید اطمینان حاصل کنید که او از شکنجه و بدرفتاری محافظت می‌شود بلافاصله و بدون قید و شرط او را آزاد کنیدSyria: Fears for life of free expression advocate در آوریل ۲۰۱۶، گروه کاری سازمان ملل در بازداشت خودسرانه برای رهایی فوری باسل از زندان درخواست داد، و ادامهٔ بازداشت او را «مستبدانه» توصیف کرد. گروه همچنین تأکید کرد که حکومت سوریه برای ارائهٔ «هر اطلاعاتی که نشان دهد فعالیت صلح‌آمیز و بدون خشونت آقای خرطبیل تهدیدی به امنیت ملی یا نظم عمومی بوده است.» شکست خورده است. بیش از ۳۰ سازمان حقوق‌بشر (شامل سازمان عفو بین‌الملل، دیده‌بان حقوق بشر، شاخص سانسور، سازمان گزارشگران بدون مرز و مرکز خلیج فارس برای حقوق بشر) نامه‌ای سرگشوده را امضا کردند تا حکومت سوریه را وادار سازند مکان باسل را فاش ساخته و دوباره او را نزد خانواده‌اش بازگرداند. روز پنج شنبه ۲۳ فوریه ۲۰۱۷ استفان دی میستورا، فرستاده ویژه سازمان ملل در سوریه، این زنان را در شروع مذاکرات صلح ملاقات کرد. نورا قاضی همسر باسل خرطبیل که یک وکیل حقوق‌بشر است، یکی از این زنان بود که در رابطه با همسرش به خبرگزاری رویترز گفت: «من متاهلم اما همسرم یک بازداشتی است، او دو هفته پیش از عروسی‌مان در ۱۵ مارس ۲۰۱۲ دستگیر شد. این زنان طی بیانیه مشترکی اعلام کردند: «ما به عنوان خانواده‌های این افراد خواهان آزادی فوری بستگانمان هستیم که به‌طور غیرقانونی بازداشت شده‌اند.»در حاشیه مذاکرات صلح، زنان سوری خواهان پیگیری وضعیت بستگان خود شدند اعدام توسط حکومت سوریه در اوایل اوت ۲۰۱۷ مأموران حکومت سوریه به نورا همسر باسل، اطلاع دادند که همسرش در سال ۲۰۱۵ در زندان عدرا اعدام شده است. واکنش‌ها آمریکا سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هیتر نوئرت روز ۳ اوت ۲۰۱۷ در واکنش به اعدام باسل خرطبیل گفت: جوایز باسل خرطبیل در سال ۲۰۱۲ در فهرست ۱۰۰ اندیشمند مهم جهان قرار گرفت. | ## جمع‌بندی | در سال ۲۰۱۳ توسط سازمان «ایندکس آن سنسور شیپ» موفق به دریافت جایزه آزادی بیان شد.