موضوع مقاله: مقاومت فرانسه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مقاومت فرانسه | مقدمه: مقاومت فرانسه به مجموعهٔ فعالیت‌های مردم فرانسه علیه اشغال فرانسه به دست آلمان نازی و علیه همدستی رژیم ویشی با آلمان در خلال جنگ جهانی دوم گفته می‌شود. | ## بخش 1: مقاومت فرانسه | هسته‌های مقاومت گروه‌های کوچکی از مردان و زنان مسلح بودند که علاوه بر جنگ چریکی اقدام به پخش شب‌نامه‌ها، فراهم کردن اطلاعات سری دست اول و ایجاد شبکهٔ فرار برای سربازان متفقین و هوانوردان گرفتار در پشت خطوط دشمن می‌نمودند. 30 از همهٔ طبقه‌های اقتصادی و رده‌های سیاسی جامعهٔ فرانسه از قبیل مهاجران، استادان دانشگاه، دانشجویان، اشراف، کشیش‌های کلیسای محافظه کار کاتولیک، لیبرال‌ها، آنارشیست‌ها و کمونیست‌ها در مقاومت فرانسه حضور داشتند. 169 مقاومت فرانسه نقش بسزایی در سرعت دادن به پیشروی متفقین به فرانسه و در پی آن حمله به نرماندی در ۶ ژوئیه ۱۹۴۴ و حمله به پرووانس در ۱۵ اوت همان سال داشت که این امر به وسیلهٔ دست پیدا کردن به اطلاعات سری نظامی مدافعان آلمانی که دیوار آتلانتیک نامیده می‌شد و اطلاعات نظامی در مورد استقرار ارتش آلمان نازی انجام شد. 191 مقاومت فرانسه هم از نظر سیاسی و هم از نظر اخلاقی چه در خلال اشغال فرانسه و چه دهه‌ها پس از آن به خاطر این که نمونه‌ای الهام بخش از میهن‌پرستی و انجام وظیفه ملی و مقابله با تهدیدات احتمالی ضد ملیت فرانسوی بود دارای اهمیت بود. 14 پس از پیاده شدن متفقین در نرماندی و پروانس بخش‌های چریکی مقاومت دارای سازماندهی رسمی‌تری شد و دارای رده‌بندی یکان‌های عملیاتی با نام نیروهای داخلی فرانسه گردید. تخمین زده می‌شود که نیروهای داخلی فرانسه در ژوئن ۱۹۴۴ دارای صدهزار نفر نیرو بود که در ماه پس از آن این نیرو دو برابر شد و تا اکتبر آن سال تقریباً به ۴۰۰٬۰۰۰ نفر رسید.Sumner (1998), p. 37 گرچه ترکیب نیروهای داخلی فرانسه در برخی موارد آکنده از مشکلات سیاسی بود، ولی سرانجام نیروی موفقی بود و سبب شد که فرانسه چهارمین ارتش بزرگ در جنگ اروپا را (۱٫۲ میلیون نفر) تا روز پیروزی در اروپا در مه ۱۹۴۵ بازسازی کند. پس از نبرد فرانسه و آتش‌بس دوم میان آلمان و فرانسه که در تاریخ ۲۲ ژوئن ۱۹۴۰ در نزدیکی کومپین امضا شد ابتدا زندگی برای بسیاری در فرانسه کمابیش به حال نرمال بازگشت، ولی پس از چندی مقامات آلمانی در فرانسهٔ اشغالی و همدستان آنان در رژیم ویشی آغاز به تاکتیک‌های وحشیانه و هولناک فزاینده‌ای برای اطمینان از تسلیم مردم فرانسه نمودند. گرچه بیشتر شهروندان فرانسه نه با آلمانی‌ها همکاری می‌کردند و نه مقاومت آشکاری از خودشان نشان می‌دادند، ولی اشغال فرانسه و سیاست‌های سختگیرانهٔ آلمانی‌ها اقلیتی ناراضی را بر آن داشت تا گروهی چریکی را برای مقاومت آشکار و نهان شکل دهند.Marshall (2001), p. 5 به خاطر این ارزش‌گذاری افزودهٔ غیرواقعی روی پول رایج آلمان اشغالگران می‌توانستند درخواست‌ها و خریدهای به ظاهر عادلانه و شرافتمندانه‌ای داشته باشند، ولی اثر این ارزشگذاری برپایی سیستمی از غارت سازماندهی شده بود. 271 اقتصاد فرانسه دچار کمبود کارگر شد، زیرا صدها هزار کارگر فرانسه برای کار اجباری به آلمان اعزام شدند.Hayward (1993), p. 51 مقررات سختگیرانه، سانسور شدید، تبلیغات پیوسته و منع رفت‌وآمد شبانه همگی در ایجاد یک فضای هراس و سرکوب نقش داشت. منظرهٔ زنان فرانسوی که با سربازان آلمانی معاشرت و نشست و برخاست می‌کردند بسیاری از مردان فرانسوی را خشمگین می‌کرد، ولی گاهی این تنها راهی بود که این زنان می‌توانستند برای خانوادهٔ خود غذای کافی فراهم کنند.Crowdy (2007), p. 336 برای تلافی فعالیت‌های مقاومت، مقامات آلمانی شکل‌های خشنی از تنبیه جمعی را ایجاد کردند؛ مثلاً با افزایش حضور نظامی مقاومت کمونیست‌ها در اوت ۱۹۴۱ هزاران نفر از مردم عادی گروگان گرفته شدند.Herbert (2000), p. 139 در خلال اشغال تخمین زده می‌شود که ۳۰٬۰۰۰ شهروند گروگان فرانسوی کشته شدند تا افرادی که در فعالیت مقاومت نقش داشتند را بترسانند.Jackson (2003), p. قتل‌عام‌هایی از قبیل نابودی اورادور-سور-گلان که در آن یک دهکده کاملاً با خاک یکسان شد و مردم آن قتل‌عام شدند. 546 در اوائل سال ۱۹۴۳ مقامات ویشی گروهی شبه نظامی به نام میلیس را ایجاد کردند تا با مقاومت مقابله کند.Jackson (2003), p. این گروه همکاری نزدیکی با نازی‌ها داشت و همتای نیروهای امنیتی گشتاپو در آلمان بود.DuArte (2005), p. 546 فعالیت‌های آنان اغلب بی‌رحمانه و شامل شکنجه و اعدام مظنونان به عضویت در مقاومت می‌شد. پس از آزادسازی فرانسه در تابستان ۱۹۴۴ فرانسویان تعداد بسیاری از نیروهای میلیس که تخمین زده می‌شود ۲۵۰۰۰ تا ۳۵۰۰۰ تن می‌شدند را به خاطر همدستی با آلمانی‌ها اعدام نمودند. در سال ۱۹۴۲ یکی از رهبران مقاومت اعلام کرد که جنبش از سوی چهار گروه پشتیبانی می‌شود: طبقهٔ متوسط پایین و میانه، استادان دانشگاه و دانشجویان، طبقهٔ کارگر، بخش بزرگی از دهقانان. امانوئل داستیه دو لا ویژری یکی از رهبران مقاومت با نگاهی به گذشته می‌گوید مقاومت تشکیل شده بود از رانده شدگان اجتماعی و کسانی که در حاشیهٔ جامعه بودند. 403 گرچه بسیاری از عضوهای مقاومت از جمله خود داستیه در این توصیف می‌گنجیدند، ولی بسیاری از عضوها دارای پیش زمینهٔ سنتی و افرادی با ذهنی به گونه‌ای استثنایی نیرومند بودند که آماده برای گسستن از خانواده و دوستان برای رسیدن به یک هدف والاتر بودند.Jackson (2003), p. 339 فرانسوا مارکو استاد تاریخ دانشگاه سوربن با اشاره به تقریبی بودن این آمار می‌گوید که تعداد کنشگران مقاومت ۲۰۰٬۰۰۰ تن بود و تعداد ۳۰۰٬۰۰۰ تن نیز در عملیات‌های مقاومت نقش چشمگیری داشتند. رابرت پکستون تاریخدان تعداد عضوهای فعال مقاومت را تقریباً ۲٪ جمعیت بزرگسال فرانسه (یعنی تقریباً ۴۰۰٬۰۰۰ تن) می‌داند. او می‌گوید که مصداق جرم بدون شک گسترده‌تر بوده‌است و اگر بخواهیم افرادی که شب‌نامه‌ها را می‌خواندند را نیز به این تعداد بیفزاییم چیزی حدود دو میلیون تن به این تعداد افزوده می‌شود که ۱۰٪ جمعیت بزرگسال فرانسه را تشکیل می‌دهدPaxton (1972), p. همهٔ طیف‌های سیاسی که می‌توانستند در برابر آدولف هیتلر بجنگند و مخالف آتش‌بس مارشال فیلیپ پتن بودند به گرد ژنرال شارل دو گل جمع شدند. پیامد این گرایش این بود که در تاریخ ۲ اوت ۱۹۴۰ دو گل به‌صورت غیابی به‌وسیلهٔ رژیم ویشی به مرگ محکوم شد. او در فراخوان ۱۸ ژوئن ۱۹۴۰ اعلام کرد که هر میهن‌پرستی که توانایی رسیدن به خاک بریتانیا برسد باید چنین کند و به ارتش آزاد فرانسه بپیوندد و همراه با متفقین بجنگد. نیروهای فرانسهٔ آزاد در چند مستعمرهٔ فرادریایی فرانسه میتینگی برای جنگیدن با رژیم ویشی برگزار کردند. دیگر گلیست‌هایی که نمی‌توانستند به خاک بریتانیا دست یابند (یعنی اکثریت قاطع آن‌ها) در قلمرو ویشی باقی ماندند و شبکه‌هایی از تبلیغات چی‌ها، جاسوسان و خرابکاران را برای انجام عملیات ایذایی و ناآرام کردن اشغال گران به وجود آوردند. سرانجام رهبران همهٔ این سازمان‌های جداگانه و پاره پارهٔ مقاومت به وسیلهٔ ژان مولن و با پشتیبانی شورای ملی مقاومت که رابط رسمی دو گل با چریک‌ها در فرانسهٔ اشغالی بود، گرد هم جمع شده و هماهنگ شدند. در خلال نبرد ۱۹۴۳ ایتالیا ۱۳۰٬۰۰۰ سرباز فرانسهٔ آزاد در کنار متفقین جنگیدند و به هنگام نبرد نرماندی تعداد نیروهای فرانسهٔ آزاد تقریباً به نیم میلیون چریک و ۱۰۰٬۰۰۰ تن نیروهای داخلی فرانسه رسید. لشکر دوم زرهی فرانسه آزاد با فرماندهی ژنرال فیلیپ لوکلرک در نرماندی پیاده شد و در تابستان ۱۹۴۴ به سوی پاریس حرکت کرد. نیروهای داخلی فرانسه در نرماندی منطقهٔ ایل-دو-فرانس که پاریس را در محاصره داشتند با بستن جاده‌ها و راه‌آهن‌ها، گذاشتن تله و انجام نبردهای سنتی به همراه متفقین آغاز به آزار نیروهای آلمانی نمودند. این لشکر زیر نظر سپاه سوم ژنرال پاتن بود و نقش مهمی در عملیات کبرا که پیشروی از ساحل نرماندی بود داشت. در این عملیات این لشکر نقش پیوندی میان ارتش آمریکا و کانادا را بازی می‌کرد و پیشرفت سریعی به سوی نیروهای آلمانی داشت. لشکر دوم زرهی فرانسهٔ آزاد لشکر نهم زرهی آلمان‌ها را نابود کرد و چندین یکان دیگر آلمانی‌ها را نیز درهم کوبید. در خلال نبرد نرماندی این لشکر آلمانی ۱۳۳ کشته، ۶۴۸ زخمی و ۸۵ مفقودالاثر داشت و همچنین ۷۵ وسیلهٔ نقلیهٔ زرهی، ۷ توپ، ۲۷ نفربر نیمه شنی، ۱۳۳ دستگاه وسیلهٔ نقلیهٔ دیگر را این لشکر از دست داد. استراتژی متفقین نابود کردن نیروهای آلمانی در حال عقب‌نشینی به سوی راین بود، ولی هنگامی که مقاومت فرانسه با فرماندهی سرهنگ رل در شهر شورش برپا کردند، شارل دو گل از ژنرال آیزنهاور خواست که کمک بفرستد. پس از یک نبرد سخت که بهای آن برای لشکر دوم ۳۵ تانک، ۶ مسلسل و ۱۱۱ وسیلهٔ نقلیه بود، دیتریش فون شولتیتس حاکم نظامی پاریس شهر را طی تشریفاتی در هتل موریس تسلیم کرد. انبوه مردم سرمست از پیروزی به استقبال نیروهای فرانسوی آمدند و دو گل رژهٔ مشهور پیروزی را در شهر ترتیب داد. دو گل نه تنها مقاومت میهن‌پرستانه را زنده نگه داشت، بلکه برای برپایی دوبارهٔ استقلال و تمامیت ارضی فرانسه همهٔ کوشش خود را کرد. به‌عنوان رهبر، دولت‌های آمریکا و بریتانیا ژنرال ژیرو را که دارای محبوبیت کمتری در میان مردم بود، ولی کمتر خشن و کینه‌توز بود را به دو گل ترجیح می‌دادند، ولی برای مردم فرانسه دو گل تقریباً تنها رهبر واقعی بود که جهان او را به رسمیت شناخته بود و آن‌ها را به سوی پیروزیشان رهنمون شده بود. این رویدادها روزولت را وادار به به‌رسمیت شناختن کامل و نهایی دولت موقت دو گل در فرانسه نمود. 60 حزب کمونسیت فرانسه به دستور کمینترن در مسکو موضع ضدجنگ را در پیش گرفت که تا نخستین سال اشغال فرانسه پا بر جا بود و بازتاب دهندهٔ پیمان عدم مخاصمهٔ سپتامبر ۱۹۳۹ میان آلمان و شوروی بود.Crowdy (2007), p. از یک سو بسیاری از عضوهای آن مخالف سازش آلمانی‌ها بودند و از سویی برخی دیگر خط مشی بی‌طرفی به رهبری استالین را سرلوحهٔ خود می‌دانستند.Davies (2000), p. 60 در روز آتش‌بس که در تاریخ ۱۱ نوامبر ۱۹۴۰ انجام شد کمونیست‌ها در میان دانشجویان دانشگاه‌هایی بودند که در یک راهپیمایی در خیابان شانزلیزه علیه سرکوب آلمانی‌ها تظاهرات کردند.Jackson (2003), p. 41–2 آن‌ها از تجربیات خود در عملیات‌های پنهان در خلال جنگ داخلی اسپانیا بهره بردند. در تاریخ ۲۱ اوت ۱۹۴۱ سرهنگ پیر ژرژ فابین نخستین کنش آشکار خشونت‌آمیز مقاومت کمونیست‌ها را با ترور افسر آلمانی در ایستگاه باربس-رشوشوار متروی پاریس انجام داد.Jackson 2003, p. | ## بخش 2: مقاومت فرانسه | 423 کنش‌های دیگری در هفته‌های پس از آن انجام شد که موجب اقدام خشن تلافی جویانهٔ آلمانی‌ها شد که اوج آن اعدام ۹۸ گروگان در پی ترور فرماندهٔ شهر نانت در تاریخ ۲۰ اکتبر بود.Crowdy (2007), p. نیروی نظامی کمونیست‌ها تا اواخر سال ۱۹۴۱ هنوز نسبتاً ضعیف بود، ولی رشد سریع فران-تیرور ئه پارتیزان که جنبش مسلحانهٔ بنیادگرا بود باعث شد که کمونیست‌های فرانسه دوباره شهرت خود را به‌عنوان یک نیروی کارآمد ضدفاشیست به‌دست آورند.Ariès, Duby (1998), p. 341 عضویت در جنبش فران-تیرور ئه پارتیزان برای غیرکمونیست‌ها هم آزاد بود، ولی رهبری آن به دست کمونیست‌ها بودMarshall (2001), p. 41 تا اواخر اشغال فرانسه حزب کمونیست فرانسه به بیشترین میزان نفوذ خود دست یافت و مناطق گسترده‌ای از فرانسه را به وسیلهٔ یکان‌های مقاومت زیر فرمان خود در کنترل گرفت. 42 ولی رهبری حزب با پیروی از دستورکار استالین با این کار مخالفت کرده و سیاست همکاری با نیروهای متفقین و پشتیبانی از دولت محبوب خط مقدم مبارزه را در پیش گرفت.Godin, Chafer (2004), p. 49 بسیاری از چهره‌های روشنفکر و هنرمند در خلال جنگ به حزب کمونیست جذب شدند که از میان این چهره‌ها می‌توان به پابلو پیکاسوی هنرمند و ژان پل سارتر نویسنده و فیلسوف اشاره نمود.Knapp (2006), p. 8 پس از تهاجم آلمان به اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی بسیاری از روس‌های مهاجر سفید تحت تأثیر احساسات میهن پرستانه به پشتیبانی از مبارزان شوروی پرداختند. برخی از آن‌ها اتحادیه میهن پرستان روس را تشکیل دادند که موضع هواخواه شوروی را در پیش گرفته و با حزب کمونیست فرانسه همکاری نزدیک داشتند. در مارس ۱۹۴۱ دانیل مایر همراه با دیگر سوسیالیست‌ها مانند سوزان بوییسون و فلیکس گوئن در نیم کمیتهٔ کنش سوسیالیستی را پدیدآورد. همین سازمان به وسیلهٔ ژان باتیست لابا در نور-پا-دو-کاله (که بخشی از بلژیک بود) نیز در ژانویه ۱۹۴۱ پدید آمد. روزنامهٔ لو پوپولر، ارگان بخش فرانسوی کارگران که از ۱۹۲۱ تا ۱۹۴۰ چاپ می‌شد، چاپ آن در سال ۱۹۴۲ دوباره به صورت زیرزمینی آغاز شد. همان سال آندره فیلیپ کمیسر ملی داخلی فرانسهٔ آزاد گردید و فلیکس گوئن به شارل دو گل در لندن پیوست تا سوسیالیست‌ها را نمایندگی کند. هنگامی که در سال ۱۹۴۲ دادگاه ریوم آغاز شده بود شور و اشتیاق و تعداد سوسیالیست‌ها در مقاومت افزایش سافت. کمیتهٔ کنش سوسیالیستی جنوب در مارس ۱۹۴۳ تبدیل به سازمان سری بخش فرانسوی بین‌الملل کارگران گردید. لیبراسیون -نور یکی از هشت شبکهٔ بزرگ برای ایجاد شورای ملی مقاومت و در شبکهٔ بروتوس بود سوسیالیست‌ها همچنین در سازمان نظامی و غیرنظامی و لیبراسیون-سود نیز فعالی بودند. دیگر رهبران سوسیالیست در مقاومت عبارت بودند از: پیر بروسولت، گاستون دفر، ژان بیوندی، ژول مش، ژان-پیر بلوش، تانگی-پریژان، گی موله و کریستین پینو. فرانسوا کامل و مارکس دورموای ترور شدند، در حالی که ژان باتیست لوبا، ایزیدور تیوریه، آمده دونوا، کلود ژوردری و اگوستن مالرو به هنگام تبعید درگذشتند. 17 از میان دیگر جناح‌های بسیار پرنفوذ راست می‌توان به چلیپای آتش اشاره کردWeiss (2006), p. 69 که به تدریج مواضع خود را در سال‌های نخست جنگ تعدیل کرد و به گونهٔ فزاینده‌ای در میان کهنه سربازان پا به سن گذاشتهٔ جنگ جهانی اول محبوبیت به دست آورد.Jackson (2003), pp. 71 و همین اشتراک نظر سبب شد که آن‌ها متفقاً با هم در تظاهرات‌ها شرکت کنند که نمونهٔ قابل توجه این تظاهرات‌ها شوروش ۶ فوریهٔ ۱۹۳۴ بود.Jackson (2003), p. 72 در همین زمان بود که سازمان فاشیستی پارلمانتاریست لا کاگول فعالیت‌های مختلفی را با هدف بی‌ثبات کردن جمهوری سوم انجام داد. این کوشش‌ها ادامه پیدا کرد تا این که لا کاگول مورد نفوذ قرار گرفته و در سال ۱۹۳۷ از هم پاشیده شد.Jackson (2003), pp. 136 بلکه با آن تا سطوح مختلفی همداستان شدند، ولی گرایش نیرومند ناسیونالیسم فرانسوی دیگران را به سوی مقاومت علیه اشغال نیروی آلمانی سوق داد. در سال ۱۹۴۲ پس از یک دورهٔ نامعین سازش، رهبر پیشین چلیپای آتش، فرانسوا دو لا روک شبکهٔ کلان را بر پا کرد. 50–1 ژرژ لوستنو-لاکو و ماری مادلن فورکاد که هر دو لا کاگول را پشتیبانی می‌کردند شبکهٔ متفقین را بر پا کردند و سرهنگ گروسار از سازمان جاسوسی ویشی شبکهٔ ژیلبر را بر پا نمود. از نمونه‌های برجستهٔ آن می‌توان دانیال کوردیه را نام برد که منشی ژان مولن گردید و همچنین سرهنگ رمی که کنفرری نوتر-دام را پایه‌گذاری کرد. از عضوهای برجستهٔ این گروه‌ها می‌توان همچنین پیر دو بنوویل را نام برد که با آنری فرونی گروه نبرد را رهبری می‌کرد و ژاک رنوون که گروه «آزادی» را پدیدآورد. گاهی تماس با دیگر عضوها در مقاومت برخی از کنشگران را به سوی گرایش دیگر سیاسی سوق می‌داد. بسیاری به تدریج از پیش داوری‌های ضدیهودی خود و تنفر از دموکراسویل (دموکراسی کثیف) که آن را برابر با حکومت اوباش می‌دانستند می‌گسستند یا به عبارت ساده‌تر از ریشه‌های محافظه کاری سنتی خود جدا می‌شدند. فرانسوا میتران به چپ گرایش پیدا کردو به مقاومت پیوست و آنری فرونی به سوی سوسیالیسم اروپایی چرخش کرد.Jackson (2003), pp. 513–4 دانیل کوردیه که خانواده اش مورا را برای سه نسل پشتیبانی می‌کردند نگرش‌هایش را به کناری گذاشت و ایدئولوژی جمهوری‌خواهانه ژان مولن را برگزید. ژان-پیر آزمای تاریخدان اصطلاح ویشیستو-رزیستان را برای کسانی ساخت که در آغاز رژیم ویشی را پشتیبانی می‌کردند (بیشتر بر پایهٔ تصوری میهن پرستانه از پتن) ولی بعداً به مقاومت پیوستند.این اصطلاح به وسیلهٔ بسیاری از همکاران آزما به‌خصوص روبر بلو در مقاومت بدون دو گل، فایار، 2006، و آنری روسو در اکسپرس شمارهٔ ۲۸۷۱، ۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۰۶ به‌کار گرفته شد. موریس ریپوش، پایه‌گذار سو دو لا لیبراسیون، در آغاز از ویشی دفاع می‌کرد، ولی خیلی زود آزادی فرانسه را بالاترین هدف قرار داد و در سال ۱۹۴۱ درهای جنبش خود را به روی چپ‌ها باز نمود. در مقابل بسیاری از عضوهای راست افراطی مقاومت مانند گابریل ژانته و ژاک لو روآی لادوری هرگز از مدارا با ویشی چشم نپوشیدند. آفیش سرخ آفیش سرخ پوستر تبلیغاتی مشهوری بود که به وسیلهٔ فرانسهٔ ویشی و مقامات آلمانی در بهار ۱۹۴۴ در فرانسهٔ اشغالی پخش شد. هدف از این پوستر بی‌اعتبار کردن یک گروه ۲۳ نفری از فران-تیرورها که به نام گروه مانوشیان شناخته شده می‌شد بود. این پوستر بر ترکیب عضویتی گروه که بسیاری از آن‌ها یهودی و کمونیست بودند تأکید می‌کند و مقاومت را در انگیزش‌ها و وفاداری‌های بنیادین به قدر کافی فرانسوی نمی‌داند.Jackson (2003), p. 3 و سیاست تحت پیگرد قرار دادن یهودیان را که در اکتبر ۱۹۴۰ با قوانین ضدیهودی رسمی شده بود به اجرا درآورد. مجموعهٔ قوانینی که دربارهٔ یهودیان وجود داشت یهودیان فرانسه را یک طبقه تنگدست غیر فرانسوی می‌دانست و حق شهروندی را از از آن گرفته بود.Weisberg (1997), pp. 2 در نتیجه ویشی و آلمانی‌ها حضور یهودیان در همهٔ سطح‌های مقاومت فرانسه را بزرگنمایی می‌کردند و تصویری غیرواقعی از آنان در مقاومت فرانسه به دست می‌دادند. مطالعات نشان می‌دهد که گرچه یهودیان فقط ۱٪ جمعیت فرانسه بودند، ولی ۱۵٪ تا ۲۰٪ عضوهای مقاومت را تشکیل می‌دادند.Suhl (1967), pp. 181–3 در میان این یهودیان، یهودیان مهاجر بسیاری از جمله هنرمندان و نویسندگان مجار بودند. جنبش یهودیان جوان به نام دختران و پسران پیشاهنگ اسرائیلی فرانسه در نخستین سال‌های اشغال از ارزش‌های سنتی رژیم ویشی پشتیبانی می‌کردJackson (2003), p. 364 تا این که در سال ۱۹۴۳ ممنوع شده و عضوهای قدیمی تر آن یکان‌های مقاومت مسلحانه را تشکیل دادند.Jackson (2003), p. ارتش یهودی مسیرهای فراری از میان کوه‌های پیرنه به اسپانیا سازماندهی می‌کرد و تقریباً ۳۰۰ یهودی را در خلال سال ۴۴–۱۹۴۳ از کشور خارج نمودند. آن‌ها میلیون‌ها دلار از کمیته توزیع مشترک آمریکا دریافت می‌کردند تا بتواند سازمان‌ها و یکان‌های در حال نبرد در فرانسه را سر پا نگه دارند.Rosen, Philip E. در سال ۱۹۴۴ سازمان دختران و پسران پیشاهنگ اسرائیلی فرانسه و ارتش یهودی به هم پیوستند تا سازمان نبرد یهودی را شکل دهند. تا تابستان ۱۹۴۴ سازمان نبرد یهودی دارای ۴۰۰ عضو بود و در آزادسازی پاریس، لیون، تولوز، گرونوبل و نیس شرکت داشت.Zuccotti (1999), p. 275 در جنوب منطقهٔ اشغالی سازمان کوشش برای ایمن‌سازی کودکان که یک سازمان انسان دوست یهودی بود زندگی هفت هزار تا نه هزار کودک یهودی را با جعل مدرک، قاچاق به کشورهای بیطرف و سرپناه دادن آن‌ها در یتیم خانه‌ها، مدرسه‌ها و صومعه‌ها نجات داد.Jackson (2003), p. خانوادهٔ شارل آزناوور از میساک و همسرش ملینه هنگامی که پنهان شده بودند مراقبت کرده بودند. | ## بخش 3: مقاومت فرانسه | از دیگر عضوهای ارمنی سرشناس در مقاومت می‌توان به آرپن تاویتیان یکی از عضوهای گروه مانوشیان که اعدام شد، ناپلئون بولوکیان صنعتگر (۱۹۸۴–۱۹۰۵)، شاعر کغام آتماجیان (۱۹۴۰–۱۹۱۰) و روبن ملیک اشاره کرد. نویسندهٔ ارمنی-فرانسوی لوئیزا اصلانیان (۱۹۴۵–۱۹۰۶) از دیگر کنشگران مقاومت فرانسه در سال ۱۹۴۴ با شوهرش آرپیار آصلانیاندستگیر شد و به وسیلهٔ نازی‌ها به اردوگاه برده شده و کشته شد. 37 آنری کاریان (۲۰۱۱–۱۹۲۱) یکی از عضوهای گروه مانوشیان در پخش غیرقانونی روزنامهٔ اومانیته در پاریس مشارکت داشت و در نبردهای مسلحانه تا آزادی فرانسه شرکت داشت. در سال ۲۰۱۲ آرسن شاکاریان ۹۵ ساله آخرین بازماندهٔ گروه مقاومت مانوشیان که علیه نیروهای اشغالگر آلمان نازی در خلال جنگ جهانی دوم می‌جنگید، به‌عنوان یک افسر مدال لژیون دونور را از دست رئیس‌جمهور فرانسه دریافت کرد. شکست فرانسه در سال ۱۹۴۰ و انتصاب فیلیپ پتن، رهبر محافظه کار رژیم ویشی فمینیسم را تضعیف کردهPollard (1998), p. 39 در نتیجه تعداد زنان در مقاومت بسیار کمتر از مردان بود و فقط به‌طور میانگین ۱۱٪ عضوها در شبکه‌ها و جنبش‌های رسمی را شامل می‌شد.Jackson (2003), p. روشنفکرانی مانند ژرمن تیلیون و سوزان هیلترمن-سولومیاک که به شدت از ماهیت نازیسم و همکاری آگاه بودند، از معدود مقاومت‌کنندگان اولیه بودند. سوزان هیلترمن-سولومیاک نقش مهمی در جنبش هلندی-پاریس ایفا کرد و در نجات خلبانان متفقین تخصص داشت. لوسی اوبراک، نمونهٔ یک عضو مقاومت و یکی از بنیان‌گذاران لیبراسیون-سود هرگز برای نقش خاصی در سلسله مراتب جنبش منصوب نشد. الن ویانی یکی از بنیان‌گذاران دفاع فرانسه که با همسرش دارای دیدگاه‌های سیاسی مشترکی بود، هرگز اجازه نیافت تا عقایدش را در شبنامه‌ها بیان کند و شوهرش دو سال طول کشید تا به نتایج سیاسیی برسد که او سال‌ها پیش به آن نتایج رسیده بود.Jackson (2003), p. 66 با این حال، ژنرال دو گل به عنوان رئیس دولت موقت جمهوری فرانسه، برای به رسمیت شناختن و پاداش نقش زیان در مقاومت، در ۱۹۴۵به زنان حق رأی داد. شبکه‌ها و جنبش‌ها سازمان‌های مختلف مقاومت فرانسه را به دو دستهٔ شبکه و جنبش بخش‌بندی می‌کنند. شبکهٔ مقاومت به سازمانی گفته می‌شد که برای هدف‌های خاص نظامی از قبیل جمع‌آوری اطلاعات سری، خرابکاری یا کمک به سرنشینان هواپیماهای متفقین که پشت خطوط دشمن سرنگون شده بودند ایجاد شده بود.Moore (2000), p. 408–10 جنبش مقاومت به سازمانی گفته می‌شد که تمرکز آن بر روی آموزش و سازماندهی و افزایش آگاهی گستردهٔ مردم بود. شبکهٔ ادارهٔ مرکزی اطلاعات و اقدام در ژوئیه ۱۹۴۰ پس از شکست ارتش فرانسه و آتش‌بس با آلمان نخست‌وزیر بریتانیا وینستون چرچیل از دولت در تبعید فرانسهٔ آزاد به رهبری ژنرال شارل دو گل خواست تا یک آژانس اطلاعات و امنیت در فرانسهٔ اشغالی برای مقابله با تهدید عملیات آلمان با نام رمز عملیات شیر دریایی که عملیاتی برای تهاجم به بریتانیا با گذر از دریای مانش بود ایجاد کند.Marshall (2001), p. 24 سرهنگ آندره دواورن معروف به سرهنگ پاسی که قبلاً برای حفاظت اطلاعات ارتش فرانسه، اداره دوم، کار می‌کرد مسئولیت بر پا کردن چنین شبکه‌ای را بر عهده گرفت. هدف اصلی آن اطلاع‌رسانی به لندن دربارهٔ عملیات نظامی آلمان در ساحل اقیانوس اطلس و در دریای مانش بود. این شبکهٔ جاسوسی اداره مرکزی اطلاعات و اقدام نام گرفت و فعالیت‌های آن به وسیلهٔ داوطلبانی بود که با چتر در فرانسه فرود می‌آمدند تا سلول‌های محلی مقاومت را تغذیه کنند.Jackson (2003), p. 400 تا پایان جنگ تقریباً ۲۰۰۰ داوطلب در این شبکه فعال بودند و یکی از کارآمدترین و مشهورترین مأموران این شبکه ژیلبر رنو بود که مدال آزادی و بعداً مدال لوژیون دونور را برای فعالیت‌هایش در شبکه دریافت کرد. او در اوت ۱۹۴۰ پس از مدت کوتاهی از شکست فرانسه به فرانسه بازگشت و در نوامبر همان سال یکی از فعال‌ترین و مهم‌ترین شبکه‌های مقاومت ادارهٔ مرکزی اطلاعات و اقدام با نام کنفرری دو نوتر-دام را پایهٔ‌گذاری کرد. این شبکه عکس، نقشه و اطلاعات مهم درابرهٔ نیروهای دفاعی آلمان به‌طور کلی و اختصاصاً دربارهٔ دیوار آتلانتیک برای متفقین فراهم می‌کرد.Crowdy (2007), p. 12 از سال ۱۹۴۱ به بعد شبکه‌هایی از این قبیل شرایط را برای ادارهٔ مرکزی اطلاعات و اقدام فراهم می‌کردند تا چتربازهای مسلح، اسلحه و تجهیزات رادیویی برای انجام مأموریت‌ها به فرانسه بفرستد. از دیگر فعالان مهم ادارهٔ مرکزی اطلاعات و اقدام یک افسر نیروی دریایی به نام آنری اونوره دستین دورو بود که شبکهٔ ۲۶نفره را در فرانسه پدیدآورد. کریستین پینو از بنیان‌گذاران جنبش لیبراسیون-نور قبلاً از اعضای ادارهٔ مرکزی اطلاعات و اقدام بود. در خلال سفرش به لندن در آوریل ۱۹۴۲ دفتر مرکزی اطلاعات و اقدام به او مأموریت ایجاد دو سیستم اطلاعات و امنیت جدید به نام فالانکس و کوئورزآستوری را داد. نهضت مقاومت ملی فرانسه یکی دیگر از سازمان‌های مقاومت فرانسه بود که در ژانویه ۱۹۴۳ از گروه‌بندی دوبارهٔ سه جنبش اصلی مقاومت یعنی «نبرد»، «فران-تیرور» و «لیبراسیون-سود» پدید آمد. بعداً در همان سال دفتر مرکزی اطلاعات و اقدام و نهضت مقاومت ملی فرانسه شبکهٔ اطلاعات و امنیت خود را با هم ادغام کردند. از دیگر سازمان‌های وابسته به دفتر مرکزی اطلاعات و اقدام شبکهٔ گالیا بود که وظیفهٔ آن جمع‌آوری اطلاعات سری نظامی و فعالیت‌های پلیس بود. اهمیت آن در نیمهٔ دوم سال ۱۹۴۳ و بهار ۱۹۴۴ افزایش یافت و سرانجام با ۲۵۰۰ منبع، رابط، پیک و تحلیلگر بزرگ‌ترین شبکهٔ دفتر مرکزی اطلاعات و اقدام در منطقهٔ ویشی گردید. کار گالیا پس از پیاده شدن ۱۹۴۴ متفقین در نرماندی و پروانس به پایان نرسید و این شبکه برای متفقین اطلاعات فراهم می‌کرد که با آن اطلاعات متفقین می‌توانستند هدف‌های نظامی ارتش در حال عقب‌نشینی آلمان را بمباران کنند. پس از شکست در جنگ داخلی اسپانیا در اوائل ۱۹۳۹ تقریباً نیم میلیون جمهوری‌خواه اسپانیایی از ترس زندانی شدن یا اعدام به فرانسه فرار کردند.Jackson (2007), p. 105 این پناهندگان در شمال رشته کوه پیرنه در اردوگاه‌هایی مانند اردوگاه گور و اردوگاه ورنه نگهداری می‌شدند. گرچه بیش از نیمی از این افراد هنگامی که پتن در سال ۱۹۴۰ برپایی رژیم ویشی را اعلام کرد به اسپانیا یا جاهای دیگر بازگردانده شدند،Crowdy (2007), p. 242 حدود ۶۰٬۰۰۰ جمهوری‌خواه داوطلب کار توانستند فرار کنند و به مقاومت فرانسه بپیوندند. ولی در عوض هزاران مظنون جمهوری‌خواه ضدفاشیست به اردوگاه‌های آلمانی بازگردانده شدند.Bowen (2000), p. از ده هزار تن اسپانیایی که در این اردوگاه به ثبت رسیدند فقط ۲۰۰۰ تن توانستند تا پایان جنگ زنده بمانند.Bowen (2006), p. 237 بسیاری از فراریان اسپانیایی به گروه‌های مقاومت پیوستند و برخی دیگر گروه‌های مستقل خودشان را شکل دادند که این گروه‌ها به ماکی‌های اسپانیای معروف گردیدند. در آوریل ۱۹۴۲ کمونیست‌های اسپانیایی سازمانی را تشکیل دادند به نام گروه ۱۴ که یک جنبش چریکی مسلح بود و تعداد تقریبی مبارزان آن تا ژوئن ۱۹۴۴ به ۳۴۰۰ تن می‌رسید. این گروه در آغاز همکاری نزدیکی با فران-تیرور ئه پارتیزان داشت و بعداً در ۱۹۴۴ در قالب تشکیلاتی دیگری به نام گروه چریکی اسپانیایی فعالیت خود را ادامه داد.Beevor (2006), p. 420 هدف از تغییر نام این گروه نشان دادن ترکیب هویتی گروه بود: هدف نهایی این سربازان اسپانیایی سرنگونی ژنرال فرانسیسکو فرانکو بود. پس از این که ارتش آلمان از فرانسه بیرون رانده شد ماکی‌های اسپانیایی دوباره فعالیت‌های خود را بر روی اسپانیا متمرکز کردند. آلمانی‌های ضدفاشیست از بهار ۱۹۴۳ ضدفاشیست‌های آلمانی و اتریشی که در خلال جنگ داخلی اسپانیا در تیپ‌های بین‌المللی می‌جنگیدند در لوزر و سون همراه با مقاومت فرانسه در فران-تیرور ئه پارتیزان فعالیت می‌کردند. اتو کونه عضو پیشین رایشس‌تاگ در جمهوری وایمار بود و تا ژوئیهٔ ۱۹۴۴ دو هزار آلمانی را فرماندهی می‌کرد. 375-377 مجارها بسیاری از مجارهای مهاجر که برخی از آن‌ها یهودی بودند هنرمندان و نویسندگانی بودند که در زمان اشغال در پاریس کار می‌کردند. بسیاری از آن‌ها به مقاومت پیوستند و بیشتر در مناطق لیون، گرنوبل، مارسی و تولوز فعال بودند. از میان مبارزان یهودی مجار می‌توان به ایمر اپشتاین در گروه مجاری در تولوز، گیورگی وادنای (که بعدها ربی لوزان شد) در لیون، امیل زیتیای نویسنده در لیموژ، ساندور پوشای نقاش، ایستوان هایدوی مجسمه‌ساز (اتین هایدو)، لازلو کوروس روزنامه‌نگار و ایمره گیومرای، آندور اشتاینر عکاس (۱۹۰۲–۱۹۴۴)، لوسین اروه و اروین مارتون اشاره کرد. توماس الک (۱۹۲۴–۱۹۴۴)، ایمره گلاز (۱۹۰۲–۱۹۴۴) و یوژف بکزور (۱۹۰۵–۱۹۴۴) در میان ۲۳ عضو مقاومتی بودند که به خاطر فعالیت در گروه افسانه‌ای مانوشیان اعدام شدند. ضدفاشیست‌های ایتالیایی در سوم مارس ۱۹۴۳ نمایندگان حزب کمونیست ایتالیا و حزب سوسیالیست ایتالیا که به فرانسه پناهنده شده بودند پیمان لیون را مبنی بر آغاز مشارکتشان در مقاومت امضا نمودند. ایتالیایی‌ها در منطقهٔ صنعتی موزل که هیتلر آن را به آلمان ضمیمه کرده بود بی‌شمار بودند و نقش تعیین‌کننده‌ای در ایجاد سازمان مقاومت اصلی این شهرستان به نام گروه ماریو داشتند.Burger (1965), Le Groupe Mario ویتوریو کولیو یک نمونه از ایتالیایی‌ها در مقاومت فرانسه بود. لهستانی‌ها بیشتر سربازان لهستانی و تعدادی غیرنظامی لهستانی که پس از پیروزی آلمان در سال ۱۹۴۰ در فرانسه مانده بودند و همچنین یک خلبان لهستانی سرنگون شده در فرانسه (بسیاری از خلبانان لهستانی برای نیروی هوایی پادشاهی بریتانیا پرواز می‌کردند) به مقاومت فرانسه پیوستند که از میان آنان تونی هالیک و الکساندر کاوالکوسکی سرشناس هستند. | ## جمع‌بندی | آمریکایی‌های کیجن سربازان کیجن فرانسوی زبان نیروهای مسلح ایالات متحده آمریکا خود را در فرانسه به‌جای شهروندان بومی فرانسه جا می‌زدند تا کانال ارتباطی کمک‌های آمریکا به نیروهای مقاومت باشند.