aria-haman/haman-fa-wikipedia-articles-186k huggingface dataset:
موضوع مقاله: گسل‌های ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گسل‌های ایران | مقدمه: بر این اساس هم گسل‌های کوچک در حد چند میلی‌متر و هم گسل‌هایی با طول چندین کیلومتر در این تعریف می‌گنجند. | ## بخش 1: گسل‌های ایران | گسل‌ها بر تحولات زمین‌ساختی و تکوین حوضه‌های ساختاری - رسوبی ایران اثر قابل توجهی داشته‌اند. در این میان، گسل‌های طولی عمده هم‌زمان با جنبش‌های کوه‌زایی کاتانگایی (پرکامبرین پسین) به مراتب بیشتر است. روند این گسل‌ها در بیشتر جاها با روندهای زمین‌ساختی مربوط به چین‌خوردگی کاتانگایی هم‌خوان است و در راستای شمالی - جنوبی قرار دارد، ولی روندهای شمال‌غربی - جنوب‌شرقی (روند زاگرس) نیز گزارش شده‌است. علاوه بر این دو روند، راستای دیگری نیز در امتداد شمال‌شرقی - جنوب‌غربی بر گسل‌های ایران حاکم است؛ به گونه‌ای که سه امتداد اصلی قابل تشخیص است: جهت شمال‌غربی - جنوب‌شرقی که با امتداد زاگرس، پهنه سنندج - سیرجان، کمان ماگمایی ارومیه - بزمان و البرز غربی هم‌راستا است. | ## بخش 2: گسل‌های ایران | روند شمالی - جنوبی که با جهت‌یافتگی لوت و تمام مناطق شرق گسل نایبند و شمال بزمان مشخص است. این گسل‌ها مرز واحدهای ساختاری - رسوبی مختلف ایران را تشکیل می‌دهند و با فعالیت خود موجب تغییرات عمده در رخساره‌های سنگی، ضخامت رسوبات و تحولات زمین‌ساختی (ماگماتیسم، دگرگونی، شدت و الگوی چین‌خوردگی و…) می‌شوند و بنابراین شناخت آن‌ها از نظر زمان تشکیل، فعالیت، تأثیر آن‌ها بر زمین‌شناسی ایران و لرزه‌زمین‌ساخت بسیار مهم است. اصلی‌ترین گسل‌های تهران عبارتند از گسل مشا فشم، گسل شمال تهران، گسل جنوب تهران، گسل پارچین، گسل شمال ری، گسل جنوب ری، گسل کهریزک، گسل اشتهارد و گسل ایپک. امن‌ترین استان‌ها و مناطق ایران از نظر خطر گسل‌ها همدان اصفهان کردستان، مرکزی، مناطقی از خوزستان زنجان یزد و کرمان هستند. | ## بخش 3: گسل‌های ایران | خطرناک‌ترین گسل‌های ایران تهران:البرز - مشا، ایوانکی، کهریزک، پیشوا، رباط کریم تبریز - شمال تبریز گسل کوه خضر - از میان بخشی از شهر قم عبور می‌کند گسل اصلی جوان زاگرس - از کنار شهر مریوان و شهر بروجرد عبور می‌کند گسل غربی فروافتادگی دریاچه ارومیه - از کنار شهر ارومیه عبور می‌کند گسل بافران - از جنوب شهر نایین عبور می‌کند گسل هیرمند - از نزدیکی شهر زاهدان عبور می‌کند گسل مکران - از نزدیکی شهرهای جاسک و چابهار عبور می‌کند گسل ساحلی بندرعباس- از شهر بندرعباس عبور می‌کند گسل‌های زمین‌لرزه‌ای گسل زمین‌لرزه‌ای نوعی شکستگی زمین است که در اثر زمین‌لرزه کم‌ژرفا تولید شده باشد و به‌طور کلی با تجدید حرکت دوباره گسل‌های پیشین همراه هستند. این گونه گسل‌ها می‌توانند دربارهٔ سازوکار رهاسازی انرژی لرزه‌ای در طی زمین‌لرزه و نیز تنش‌های ناحیه، اطلاعات لازم را بدهند. بیشتر گسل‌های زمین‌لرزه‌ای شناخته‌شده ایران طول بیش از ۴۰ کیلومتر دارند و همه آن‌ها با زمین‌لرزه‌های مخرب با بزرگی بیش از ۷ همراهند. | ## جمع‌بندی | در همه حالت‌ها جهت گسل‌های زمین‌لرزه‌ای ایران گویای جهت فشاری در راستای شمال شمال‌شرقی - جنوب جنوب‌غربی است که با جهت حرکت شمال‌شرقی صفحه عربستان هماهنگی دارد.
موضوع مقاله: درخت رونده اتوماتا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # درخت رونده اتوماتا | مقدمه: یک درخت رونده اتوماتا یک نوع اتوماتا متناهی است که به جای رشته‌ها درخت‌ها را تحلیل می‌کند. | ## بخش 1: درخت رونده اتوماتا | این درخت بسیار شبیه درخت گرامر درخت منظم و ماشین درختی به عبارتی می‌توان گفت این درخت نمایشی متفاوت از دو درخت یاد شده‌است. تعریف تمام درخت‌های به این شکل دودویی هستند و دارای برچسب‌هایی با الفبای ثابت هستند در واقعیت این درخت‌ها دارای تعدادی حالت هستند که با آمدن حروف جدید مانند اتومات‌های واقعی از حالتی به حالت دیگر حرکت می‌کند و در نهایت اگر در حالت تأیید به کار خود پایان داد که آن درخت تأیید می‌شود و اگر در حالت رد یا حلقهٔ بی‌نهایت به کار خود پایان داد آن درخت رد می‌شود. اگر بخواهیم به صورت ریاضی تر آن را بگوییم هر درخت غیر قطعی رونده اتوماتا یک شش‌تایی A = (Q, Σ, I, F, R, δ) است که Σ الفبایی ثابت بوده، Q مجموعهٔ حالت‌ها ،I حالت‌های شروع، F حالت‌های تأیید و R حالت‌های رد است. | ## بخش 2: درخت رونده اتوماتا | همان‌طور که در تمامی اتومات‌ها رابطه‌هایی وجود دارد که با دیدن یک حرف از حالی به حالت دیگر می‌رود. منظور از Σ حرف دیده شده‌است و مورد بعدی به معنای حرکتی است که می‌کنیم که یکی از بالا، راست و چب است و Q آخر نیز به معنای حالتی است که در آن می‌رویم. مثال یک مثال ساده از این درخت برای اجرا کردن الگوریتم جستجوی عمق اول بر روی درخت ورودی است. | ## بخش 3: درخت رونده اتوماتا | حال با آمدن هر راس جدید به حالت چپ وارد می‌شویم و در صورتی که در برگ درخت باشیم به بالا می‌رویم که متناظر با همان حرکت بالا بود که در تعریف از آن یاد کرده بودیم. همان‌طور که گفتیم درین درخت می‌توان مشخص کرد که آیا زیر درختی پردازش شده‌است یا نه در این‌جا هم هر جا که زیر درخت سمت چپ پردازش شده باشد باید به حالت سمت راست برویم. خواص بر خلاف ماشین درختی، درخت رونده اتوماتا به سختی قابل تجزیه و تحلیل است و حتی خواص سادهٔ آن نیز به سختی اثبات می‌شود و بعضاً اثبات‌های بسیار پیچیده و غیر بدیهی دارند. | ## جمع‌بندی | درخت قطعی رونده اتوماتا تحت عمل متمم‌گیری بسته‌است اما هنوز مشخص نیست که درخت‌های غیرقطعی آن نیز تحت عمل متمم گیری بسته باشند مجموعه ای از زبان‌هایی که توسط این درخت تشخیص داده می‌شود زیرمجموعه درخت‌های زبان منظم هستند.
موضوع مقاله: چرخان‌تاژک‌داران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # چرخان‌تاژک‌داران | مقدمه: چرخان‌تاژک‌داران یا داینوفلاژله‌ها نام یک شاخه از حبابچه‌داران است که تک‌یاخته و اکثراً دریازی هستند. | ## بخش 1: چرخان‌تاژک‌داران | کپسول دو قسمتی است و شیاری در آن وجود دارد که در برگیرنده دو تاژک است، یکی از تاژک‌ها رو به عقب امتداد دارد و دیگری تقریباً افقی است. معمولاً دارای لکه چشمی و تعدادی زیاد کلروپلاست قهوه ای، زرد یا مایل به سبز هستند. حضور تعدادی کیسه بزرگ که توسط کانال‌ها یا مجاری به بیرون راه دارند، از مشخصات این جانوران است. | ## بخش 2: چرخان‌تاژک‌داران | این حجم‌های غیرانقباضی که پوسول (pusule) نام گرفته‌اند، گرچه به سیستم کریچهای شباهت ندارند ولی احتمالاً درگرفتن آب و در عمل هیدرواستاتیک نقش ایفا می‌کنند. تولید مثل در چرخان‌تاژک‌داران تا حدودی شبیه تقسیم دوتایی طولی تاژکداران است و در امتداد یک صفحه مورب صورت می‌گیرد. افراد حاصل از تقسیمات متوالی دوتایی گاهی به‌طور موقت به هم چسبیده می‌مانند (مانند زنجیر). | ## بخش 3: چرخان‌تاژک‌داران | یک نمونه معروف از تاژک‌داران چرخان، سراتیوم (Ceratium) است که نمونه‌ای زره دار و دارای خار و دو تاژک است و به روش گیاهان تغذیه می‌کند. | ## جمع‌بندی | از میان منافذ زره برجستگی‌ها یا پاپیلاهای سیتوپلاسمی متعددی خارج و به شبکه‌ای از پاهای کاذب منتهی می‌شوند.
موضوع مقاله: سرعت نور (اتوماتای سلولی) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سرعت نور (اتوماتای سلولی) | مقدمه: در بازی زندگی کانوی (و اتوماتای سلولی مربوط) سرعت نور یک نرخ انتشار در سراسر شبکه از دقیقاً یک گام (به صورت افقی عمودی یا مورب) در هر نسل است. | ## بخش 1: سرعت نور (اتوماتای سلولی) | در یک نسل یک سلول تنها می‌تواند همسایه‌های نزدیکش را تحت تأثیر قرار دهد و بنابراین سرعت نور (در قیاس با سرعت نور در فیزیک) حداکثر نرخی که با آن اطلاعات می‌توانند منتشر شوند. به‌طور مشابه «سفینه فضایی سبک» گفته شده‌است که سرعتی برابر هر حالت داده شده ۴ نسل طول می‌کشد تا توسط دو سلول ترجمه شود. انتشار با سرعت نور در حالی که یک کران بالای مطلق برای سرعت انتشار است حداکثر سرعت یک سفینه فضایی در بازی زندگی کانوی در واقع . دلیل این امر آن است که ساخت یک سفینه فضایی که بتواند در هر نسل حرکت کند غیرممکن است. | ## بخش 2: سرعت نور (اتوماتای سلولی) | (هر چند این موضوع در حالت کلی برای اتوماتای سلولی درست نیست؛ به عنوان مثال بسیاری از سفینه‌های فضایی با سرعت نور در دانه‌ها وجود دارند) با این حال این برای اشیاء ممکن است که با سرعت نور سفر کنند اگر آن‌ها به جای فضای خالی از مدیوم حرکت کنند. اگر با سرعت نور د کهکشان حرکت کنیم در۳۰ثانیه به ماه می‌رسیم و ۸/۳۰دقیقه به خورشید می‌رسیم و۲۰۰۰سال طول می‌کشد تا از کهکشان راه‌شیری خارج شده و چند میلیون سال طول می‌کشد تا به نزدیک‌ترین کهکشان برسیم. انتشار سریع تر از نور الگوهای خاص می‌توانند به نظر برسند که با سرعت بیشتر از یک سلول در هر نسل حرکت می‌کنند اما مانند پدیده‌های سریع تر از نور در فیزیک این امر گمراه کننده است. اگر یک سفینه فضایی سبک (LWSS) با گلایدرهای همگرا برخورد کند به نظر می‌رسد که در ۶ نسل ۱۱ حرکت رو به جلو انجام داده و در نتیجه سفری سریع تر از نور داشته‌است. | ## بخش 3: سرعت نور (اتوماتای سلولی) | این توهم به این خاطر اتفاق می‌افتد که واکنش حاصل از نابودی گلایدر با ایجاد و به زودی تخریب یکی دیگر از LWSSها همراه است. هنگامی که LWSS ورودی با گلایدرهای همگرا برخورد می‌کند به جای دیگر منتقل نمی‌شود اما به جای آن واکنش را به طوری که LWSS به تازگی ایجاد شده می‌تواند زنده بماند تغییر می‌دهد. تنها سیگنالی که منتقل می‌شود این است که تعیین کند آیا LWSS خروجی باید زنده بماند یا نه. | ## جمع‌بندی | این نیازی به رسیدن به مقصد خود ندارد تا بعد از اینکه LWSS منتقل شده‌است و بنابراین هیچ اطلاعاتی نیاز به سفر سریع تر از نور ندارد.
موضوع مقاله: فرم باکوس نائور توسعه یافته | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فرم باکوس نائور توسعه یافته | مقدمه: فرم باکوس نائور توسعه یافته یا EBNF در علوم رایانه ای، یک خانواده از نمادهای متاسینتاکس است که هر کدام از آن‌ها می‌توانند برای بیان یک دستور زبان مستقل از متن استفاده شود. | ## بخش 1: فرم باکوس نائور توسعه یافته | EBNF برای توصیف زبان صوری استفاده می‌شود که می‌تواند یک زبان برنامه‌نویسی کامپیوتری هم باشد. ابتدا EBNF توسط نیکلاوس ویرت توسعه داده شد و برخی از مفاهیم را به صورت نحوی به کار برد. یک EBNF شامل علائم ترمینال و قوانین تولید نامحدود است که محدودیت‌هایی را در مورد این که چگونه نمادهای ترمینال را می‌توان به یک ترتیب قانونی ترکیب کرد ارائه می‌کند. مثال‌هایی از نمادهای ترمینال عبارت اند از حروف الفبا، علائم نگارشی و نشانه‌های سجاوندی. EBNF قوانین تولید را تعریف می‌کند که در آن دنباله‌های نمادها به ترتیب به صورت غیرانتصابی اختصاص داده می‌شوند. نمودار عمودی امکان جایگزینی را نشان می‌دهد و نمادهای ترمینال علامت نقل قول همراه یا یک نقطه متوقف می‌شود. | ## بخش 2: فرم باکوس نائور توسعه یافته | یک قانون تولیدی همچنین می‌تواند دنباله ای از پایانه‌ها یا غیر ترمینال‌ها می‌باشد که هر کدام با یک کاما جدا شده‌اند. از جمله این که در همه موارد وجود ندارد یک گزینه را می‌توان از طریق براکت مربعی نشان داد و این بدان معنی است که هر چیزی که درون مربع قرار دارد ممکن است فقط یک بار و نه در همه جا باشد. EBNF همچنین در میان موارد دیگر به نحوی برای توصیف تکرار ما اقدام می‌کند تا برخی از بخش‌های تولید را حذف کرده و نظرات را در دستور زیاد EBNF قرار دهد. مورد استفاده علامت تعریف تلفیق خاتمه تناوب اختیاری تکراری } گروه‌بندی رشته ترمینابی رشته ترمینالی کامنت دنباله خاص استثنا مثال حتی EBNF را می‌توان با استفاده از خود EBNF توصیف نمود. به عنوان مثال گزینه‌ها و تکرارها نمی‌تواند به‌طور مستقیم در BNF بیان شود و نیازمند استفاده از یک قانون متوسط یا تولید جایگزین است که تعریف شده یا چیزی را به‌طور اختیاری و تکراری تولید کرده‌است. BNF از نماد (<,>, |, ::=) برای خود استفاده می‌کند، اما نقل قول‌ها در اطراف رشته‌های ترمینال را شامل نمی‌شود. | ## بخش 3: فرم باکوس نائور توسعه یافته | این مانع از این کاراکترها در زبان می‌شود و نیاز به یک نماد ویژه برای رشته خاصی دارد. علاوه بر این، EBNF شامل مکانیزیم‌هایی برای پیشرفت بوده که تعریف تعدادی از تکرارها به استثنای جایگزین‌های کامنت و غیره را دارد. کاراکترهای نمادی که هر اپراتور BNF از آن تمدید شده و اولویت ضمنی آن را نشان می‌دهند. با این حال این استاندارد کاراکتر ISO هفت بیتی را برای تبادل اطلاعات را به عنوان یک مرجع قانونی و بدون هیچ نامی از سایر مجموعه کاراکترها را دارد؛ بنابراین به‌طور رسمی، هیچ گونه سردرگمی با کاراکترهای یونیکد خارج از محدوده هفت بیتی ASCTE را ندارد. توسعه پذیری با توجه به استاندارد ISO 14977، EBNF به معنی توسعه پذیری بوده و دو امکان برای آن ذکر شده‌است. | ## جمع‌بندی | اولین قسمت بخشی از زبان EBNF بوده که دارای دنباله خاصی است و متن دلخواه در یک دنباله خاص فراتر از محدوده استاندارد EBNF می‌باشد.
موضوع مقاله: نظریه پاریک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نظریه پاریک | مقدمه: قضیهٔ پاریک یکی از قضایای علوم کامپیوتر نظری است که در سال ۱۹۶۱ توسط روهیت پاریک(Rohit Parikh) اثبات شده‌است و در سال ۱۹۶۶ اثبات ساده تری برای آن ارائه شده‌است.[3] اثبات می‌کند که یک زبان مستقل از متن روی یک الفبای تک حرفی باید منظم باشد. | ## بخش 1: نظریه پاریک | علاوه بر این از این قضیه برای اثبات این که یک زبان حاوی رشته‌ای با تعداد برابری از دو پایانه داده شده هست یا خیر.[1] این قضیه بیان می‌کند که اگر توالی نشانه‌ها در نظر گرفته نشود آنگاه زبان‌های مستقل از متن از نظر مجموعه‌های منظم و نشان دادن وجود یک زبان مستقل از متن ذاتاً مبهم غیر متمایزاند. تعاریف مهم اگر مجموعهٔ یک الفبا باشد، بردار پاریک یک کلمه به صورت یک تابع در قالب خواهد بود به‌طوری‌که و نشان دهندهٔ تعداد حرف در کلمهٔ است. می‌گوییم زیرمجموعه‌ای از خطی است اگر به ازای بردارهای این زیر مجموعه به صورت باشد. | ## بخش 2: نظریه پاریک | اگر یک مجموعه ی شبه‌خطی باشد، زبان شامل کلماتی که بردارهای پاریک آن‌ها در است با بعضی از زبان‌های منطم جابه‌جایی‌پذیرند. اهمیت آن در قضیهٔ پاریک اثبات می‌شود که بعضی از زبان‌های مستقل از متن فقط میتوانند گرامرهای مبهم داشته باشند که به این زبان ها، زبان‌های ذاتاً مبهم گفته می‌شود. به عبارتی دیگر بعضی از گرامرهای مستقل از متن را نمی‌توان به گرامر مستقل از متن غیر مبهمی تبدیل کرد. | ## بخش 3: نظریه پاریک | نگاشت پاریک روی یک زبان به صورت مقابل تعریف می‌شود: برای یک زبان دلخواه مانند که قرار دهید مثال: (نگاشت پاریک کلمات یک گرامر مستقل از متن) گرامر مستقل از متن را با قواعد زیر در نظر بگیرید: این بدین معناست که زبان تولید شده توسط دارای رشته‌هایی است که a و b‌ها میتوانند در آن به صورت درهم آمیخته ظاهر شوند. | ## جمع‌بندی | هر دو این رشته‌ها دارای نگاشت پاریک یکسان هستند؛ که داریم اثبات این قضیه با استقرا روی یک مجموعه از درخت‌های اشتقاق و با استفاده از نگاشت‌های پاریک به دست آمده از مجموعه ی درخت‌های اشتقاق پایانه‌ها و امکان بزرگ کردن آن‌ها در طول اشتقاق اثبات می‌شود.
موضوع مقاله: اردوگاه پناهندگان خان یونس | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اردوگاه پناهندگان خان یونس | مقدمه: اردوگاه پناهندگان خان یونس (به عربی: مخیم خان یونس)؛ (انگلیسی: Khan Yunis Camp) یک منطقهٔ مسکونی در فلسطین است، که در خان یونس واقع در غرب شهر خان یونس و ۲ کیلومتری شرق ساحل مدیترانه که در نوار غزه جنوبی قرار دارد. | ## بخش 1: اردوگاه پناهندگان خان یونس | آمار جمعیت در حالی که آژانس امداد و اقدام سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی در خاور نزدیک UNRWA اعلام کرده‌است در سال ۲۰۱۰ که حدود ۷۲۰۰۰ پناهنده فلسطینی در اردوگاه زندگی می‌کنند، اداره مرکزی آمار فلسطین در سرشماری سال ۲۰۰۷ آمار جمعیت خان یونس را ۳۷۷۰۵ نفر ثبت کرده‌است. تاریخچه اردوگاه خان یونس پس از جنگ شش روزه ۱۹۴۸-اعراب- اسرائیل احداث شد و حدود ۳۵٫۰۰۰ پناهنده فلسطینی در آن اسکان داده شدند. | ## بخش 2: اردوگاه پناهندگان خان یونس | در ۳ نوامبر ۱۹۵۶، اردوگاه و شهر خان یونس توسط نیروهای ارتش اسرائیل اشغال شد و در عملیات تهاجمی که صورت گرفت حدود ۲۷۵ نفر کشته شدند که ۱۴۰ پناهنده از اردوگاه را در بر می‌گرفت. ساکنان اردوگاه تصریح کردند که بیشتر تلفات پس از پایان جنگ‌ها رخ داد و آن هنگامی بود که ارتش به خانه‌هایی که مظنون به حضور شورشیان مسلح می‌دید تهاجم کرد. | ## بخش 3: اردوگاه پناهندگان خان یونس | با این حال، مقامات اسرائیلی اعلام کردند که تلفات ناشی از مقاومت ساکنان اردوگاه بوده‌است. وضعیت کنونی طبق گزارش آژانس امداد و اقدام سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی در خاور نزدیک UNRWA، بسیاری از ساکنان این اردوگاه‌ها به دلیل عملیات توسط ارتش اسرائیل، خانه‌های خود را از دست دادند. | ## جمع‌بندی | UNRWA در اوائل دهه ۲۰۰۰ تلاش‌های بازسازی را آغاز کرد اما به دلیل تصرف این منطقه توسط حماس و محاصره اسرائیل در نوار غزه عمدتاً این پروژه متوقف شده‌است.
موضوع مقاله: تجزیه‌کننده کاهشی بازگشتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تجزیه‌کننده کاهشی بازگشتی | مقدمه: با ساختن درخت از بالا به پایین، احتمال وجود عقب‌گردی در مراحل وجود دارد که نقطه ضعف این روش برشمرده می‌شود ولی با نوع پیش‌بینی‌کننده آن که از رشته ورودی برای پیش‌بینی اقدام بعدی استفاده می‌کند، می‌توان عقب‌گرد را از میان برداشت. | ## بخش 1: تجزیه‌کننده کاهشی بازگشتی | این تجزیه‌کننده از گرامر مستقل از متن که به صورت بازگشتی پیاده‌سازی می‌شود، استفاده می‌کند.تجزیه‌کننده‌های کاهشی بازگشتی نمی‌توانند دستور زبان‌های چپ‌گرد را تجزیه کنند (چون در حلقهٔ بی‌نهایت گیر می‌کنند) و ابتدا باید این چپ‌گردی را رفع نمود. در صورتی که نماد ناپایانی N فقط یک قاعده را در گرامر داشته باشد (در سمت چپ فقط یک قاعده آمده‌باشد) تابع تجزیه آن آسان خواهد بود و به ترتیب نمادها در سمت راست آن پیش می‌رویم. | ## بخش 2: تجزیه‌کننده کاهشی بازگشتی | اگر نماد بعدی یک نماد پایانی بود آن را نماد پیش‌رو در ورودی چک می‌کنیم اگر یکسان بود، هم در ورودی و هم در سمت راست قاعده یک نماد جلوتر می‌رویم و اگر نبود، خطا گزارش می‌دهیم. اگر نماد بعد یک نماد ناپایانی بود، تابع متناظر آن نماد ناپایانی را فراخوانی می‌کنیم به این صورت ادامه می‌دهیم تا به انتهای سمت راست قاعده می‌رسیم. | ## بخش 3: تجزیه‌کننده کاهشی بازگشتی | در صورتی که نماد ناپایانی N، در سمت چپ چندین قاعده بود، تابع تجزیه نیاز دارد تصمیم بگیرد از کدام قاعده استفاده کند. در صورتی که تجزیه ما پیش‌بینی‌کننده نباشد یکی از قاعده‌ها را انتخاب می‌کند و در صورت بروز خطا در اجرای این قاعده، قاعده دیگر مشتق شده از N را فراخوانی می‌کند. | ## جمع‌بندی | ولی در صورتی که تجزیه‌کننده ما قابلیت پیش‌بینی‌کنندگی داشته باشد، براساس نماد پیش‌رو ورودی و مقایسه قواعد مشتق‌شده، یک قاعده را انتخاب می‌کند.
موضوع مقاله: کد ریسه‌ای | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کد ریسه‌ای | مقدمه: در علوم رایانه، کد ریسه‌ای به روش برنامه‌نویسی گفته می‌شود که در آن، تمامی کد، یا حداقل اکثریت آن، از فراخوانی رویه‌ها تشکیل شده است. | ## بخش 1: کد ریسه‌ای | در حالت کلی این روش از برنامه‌نویسی در کامپایلرهایی یافت می‌شود که یا خروجی کامپایل آنها به صورت کد ریسه‌ای باشد و یا آنکه پیاده‌سازی کد خود کامپایلر به صورت ریسه‌ای صورت گرفته باشد. یکی از مهم‌ترین بده‌بستان‌ها در علوم و مهندسی کامپیوتر، مسئله تقابل زمان و حافظه می‌باشد. در این روش سعی بر آن است تا چگالی و حجم کد اشغال شده در ازای افزایش زمان اجرای آن، کاهش پیدا کند. در برخی مواقع این کاهش حجم کد منجر به آن می‌شود که کل کد در حافظه نهان پردازنده قرار گیرد و در این صورت، استفاده از کد ریسه‌ای و کاهش حجم کد منجر به کاهش زمان اجرای آن می‌شود. از کد ریسه‌ای در طراحی کامپایلر برخی زبان‌های برنامه‌نویسی از جمله Forth و همچنین برخی از پیاده‌سازی‌های بیسیک و کوبول استفاده می‌شود. تاریخچه و معرفی رایانه‌های اولیه حافظه به نسبت بسیار کمی داشتند که بعضاً در حد چند کیلوبایت می‌بود و در نتیجه معضل اساسی، یافتن روشی برای کم حجم‌تر کردن کد بود تا بتواند در حافظه ذخیره گردد. از طرف دیگر سرعت رایانه‌ها بسیار کم بود و زمان اجرای کد ماشین بسیار سریعتر از تفسیر عادی کد بود. | ## بخش 2: کد ریسه‌ای | در اینجا بود که نوشتن توابع و زیرروال‌ها فراگیر شد و به برنامه‌نویسان امکان این را می‌داد که ضمن کاستن از حجم کد، اجرای برنامه‌ها را از طریق کد ماشین تسریع بخشند. چارلز مور روش ریسه‌ای غیرمستقیم را در سال ۱۹۷۰ ابداع کرد ولی جیمز بل در سال ۱۹۷۳ نخستین مقاله مرتبط با این روش را به چاپ رسانید. عملکرد در این بخش عملکرد کد ریسه‌ای را به صورت کلی و به همراه مثال توضیح می‌دهیم. همچنین باید با استفاده از اشاره‌گری در یک ثبات، جدا از ثبات‌های PC و RA، به دستورالعمل فعلی اشاره کنیم. فرض می‌کنیم که IP به کلمه‌ای از دنباله‌ی کدها که دقیقاً بعد از کلمه دستورالعمل فعلی قرار دارد اشاره می‌کند. حال کافی است تا تنها کلمه را بارگیری کرده و با افزایش مقدار آن به اندازه یک کلمه، به رویه‌ای که بدان اشاره می‌کند پرش کنیم. این مدل در عین سادگی می‌تواند سربارهایی نیز داشته باشد زیرا از آنجایی که تنها از آدرس‌های ماشین در آن استفاده شده است، برای ورودی دادن پارامترها، باید آنها را به صورت غیرمستقیم از حافظه بارگیری کرد. | ## بخش 3: کد ریسه‌ای | ریسیدن غیرمستقیم در این مدل از اشاره‌گرهایی استفاده می‌شود که به مکان‌هایی اشاره می‌کنند که آن مکان‌ها خود به کد ماشین اشاره می‌کنند. ممکن است بعد از اشاره‌گر غیرمستقیم تعدادی عملوند که به جای ریسه در بلوک غیرمستقیم ذخیره شده‌اند، نیز قرار داشته باشد. کدهای تولید شده توسط این روش معمولاً کم حجم‌تر از کدهای تولید شده توسط روش ریسیدن مستقیم می‌باشند اما غالباً کندتر نیز می‌باشند. ریسیدن زیرروالی در این مدل توالی‌ای از دستورالعمل‌های call در زبان ماشین استفاده می‌شود. کامپایلرهای اولیه برای زبان‌هایی همچون فورترن و کوبول از این مدل استفاده می‌کردند. خروجی این مدل و دو مدل ارائه شده در بالا، حجمی در حدود یک هشتم تا یک چهارم کد کامپایل شده دارد. ریسیدن نشانه‌ای در این مدل لیستی از نمایه‌های ۸ یا ۱۲ بیتی به جدولی از اشاره‌گرها استفاده می‌شود. | ## جمع‌بندی | این روش معمولاً فشرده شده می‌باشد و حجم کد تولیدی آن چیزی حدود ۵۰ تا ۷۵ درصد کد تولید شده توسط مدل‌های دیگر می‌باشد.
موضوع مقاله: اتوماتای سنگ‌ریزه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اتوماتای سنگ‌ریزه | مقدمه: به علاوه، این اتوماتا یک مجموعه‌ی متناهی با اندازه‌ی ثابت از «سنگ‌ریزه‌ها» دارد که از 1 تا k شماره‌گذاری شده‌اند و می‌تواند آن‌ها را روی گره‌های درخت بگذارد. | ## بخش 1: اتوماتای سنگ‌ریزه | در یک گام اتوماتا می‌تواند روی گره فعلی بماند، به گره پدر برود، به گره فرزند چپ یا راست برود. همین‌طور می‌تواند سنگ‌ریزه‌ی iم را بردارد، یا سنگ‌ریزه‌ی i-1م را رو گره فعلی قرار دهد. این که در هر گام اتوماتا چه تصمیمی می‌گیرد، بستگی به حالت فعلی اتوماتا، مجموعه‌ی سنگ‌ریزه‌هایی که روی گره فعلی قرار دارد، برچسب گره فعلی، و نوع گره فعلی (ریشه، فرزند چپ یا راست، برگ یا گره داخلی) دارد. | ## بخش 2: اتوماتای سنگ‌ریزه | در این‌جا r برای ریشه، 0 فرزند برای فرزند چپ، 1 برای فرزند راست، l برای برگ، و i برای گره درونی در نظر گرفته شده است. در این‌جا ↑ برای رفتن به گره پدر، ← برای رفتن به فرزند چپ، → برای رفتن به فرزند راست، drop برای گذاشتن سنگ‌ریزه، و lift برای برداشتن سنگ‌ریزه در نظر گرفته شده است. , k + 1} × P 1, · · · , k × Σ) × (Q × MOVES چندتاییِ q, β, i, S, σ, q′,m) ∈ δ) بیان می‌کند که اگر A در حالت q باشد، سنگ‌ریزه‌های i تا k در درخت باشند، مجموعه‌ی S سنگ‌ریزه‌های گره فعلی را دربرداشته باشد، گره از نوع β باشد و برچسب σ داشته باشد، آن‌گاه A به حالت ′q می‌رود و باتوجه به m حرکت می‌کند. | ## بخش 3: اتوماتای سنگ‌ریزه | انواع اتوماتای سنگ‌ریزه بسته به نحوه‌ی برداشتن سنگ‌ریزه‌ها، در دو نوع بررسی می‌شود: ضعیف: در اتوماتای سنگ‌ریزه‌ی ضعیف، سنگ‌ریزه‌ها را در صورتی می‌توان برداشت که روی گره فعلی باشند. قوی: در اتوماتای سنگ‌ریزه‌ی قوی محدودیت گره فعلی وجود ندارد و سنگ‌ریزه‌ها را می‌توان از هر گرهی برداشت. نمادگذاری مجموعه‌ی زبان‌های تشخیص‌پذیر توسط اتوماتای سنگ‌ریزه‌ی قطعیِ قوی با n سنگ‌ریزه با sDPAn نشان داده می‌شود. | ## جمع‌بندی | یعنی مجموعه‌ی زبان‌های تشخیص‌پذیر توسط اتوماتای سنگ‌ریزه با مجموعه‌ی زبان های قابل‌توصیف در منطق بستار تعدی مثبت برابر است.
موضوع مقاله: اتوماتون بوچی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اتوماتون بوچی | مقدمه: عضوی از Q است و حالت ابتدایی نامیده می‌شود مجموعه حالات قبول یا پایانی خوانده می‌شود. | ## بخش 1: اتوماتون بوچی | فرض کنید یک اتوماتون بوچی متناهی باشد در این صورت یک تعمیم طبیعی از مفهوم اجرا (نسبت به اتوماتون قطعی متناهی) می‌تواند مطرح شود که به این صورت است که یک اجرا روی یک کلمه نامتناهی را به صورت دنبالهٔ تعریف می‌کنیم که از s شروع می‌کنیم و با به و سپس با به و… می‌رویم. در این صورت می‌گوییم ماشین A رشته σ را قبول می‌کند اگر اجرایی وجود داشته باشد که در ان حداقل یکی از حالات قبول را به تعداد نامتناهی دیده باشیم. | ## بخش 2: اتوماتون بوچی | در اتوماتون بوچی غیرقطعی به‌جای تابع انتقال، رابطهٔ انتفال مطرح است و مانند NFA هر حالت تحت رابطهٔ انتقال به مجموعه ای از حالات منجر می‌شود و به‌جای حالت آغازی مجموعه از حالات ابتدایی در نظر گرفته می‌شود. در حالت کلی وقتی کلمه اتوماتون بوچی را به تنهایی به کار می‌بریم منظورمان اتوماتون بوچی غیرقطعی است. | ## بخش 3: اتوماتون بوچی | زبان‌های قابل تشخیص توسط اتوماتون بوچی مجموعه تمام ω-کلمه‌های را که یک بوچی اتوماتون قبول می‌کند زبان ان بوچی اتوماتون می‌گویند. | ## جمع‌بندی | ویژگی‌های بستاری فرض کنید A,B دو بوچی اتوماتون باشند و C یک اتوماتون متناهی باشد در این داریم: اجتماع:بوچی اتوماتونی هست که را تشخیص می‌دهد اشتراک:بوچی اتوماتونی هست که را تشخیص می‌دهد اتصال:بوچی اتوماتونی هست که را تشخیص می‌دهد ω-بستار:اگر کلمهٔ تهی را نداشته باشد بوچی اتوماتونی هست که را تشخیص می‌دهد مکمل:بوچی اتوماتونی هست که را تشخیص می‌دهد انواع اتوماتون Co-Büchi اتوماتون بوچی ضعیف اتوماتون بوچی نیمه قطعی اتوماتون بوچی توسعه یافته کاربرد از بوچی اتوماتون معمولاً در وارسی مدل به عنوان یه نسخه نظریه ماشینی از یک فرمول در منطق موقت خطی استفاده می‌شود.
موضوع مقاله: گرامر ماتریسی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # گرامر ماتریسی | مقدمه: یک قانون نمی‌تواند به صورت مجزا اعمال شود، بلکه هر قانون به صورت دنباله‌ای از قانون‌ها اعمال می‌شود. | ## بخش 1: گرامر ماتریسی | به عنوان مثال برای اعمال یک قانون چندین بار باید بازنویسی انجام شود، به این صورت که ابتدا قانون اول انجام می‌شود سپس قانون دوم و به همین ترتیب تا آخرین قانون پیش می‌رود. تعریف دقیق یک گرامر ماتریسی یک پنج‌تایی مرتب به صورت زیر است: که دارای خاصیت‌های زیر می‌باشد: مجموعه همه ناپایانه‌ها است. | ## بخش 2: گرامر ماتریسی | سمبل شروعی است که تمام متن از آن حاصل می‌شود و باید در [مجموعه] N حضور داشته باشد. خصیصه‌ها فرض کنید مجموعه زبان‌هایی باشد که با گرامر ماتریسی تولید می‌شود و مجموعه زبان‌هایی باشد که با گرامر ماتریسی بدون تولید می‌شود. | ## بخش 3: گرامر ماتریسی | ## جمع‌بندی | مسئله حل‌نشده دوتا مسئله در زمینه این‌گونه گرامرها همچنان به صورت حل‌نشده باقی مانده است.