موضوع مقاله: پاول لوکی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پاول لوکی | مقدمه: پاول لوکی (زاده ۲۶ دسامبر ۱۸۸۴ در ووپرتال- درگذشته ۲۱ ژوئیه ۱۹۴۹ در بودنزه ) تاریخنگار و پژوهشگر تاریخ ریاضیات اهل آلمان بود. | ## بخش 1: پاول لوکی | او بیشتر به خاطر پژوهش‌هایش دربارهٔ ریاضیدان ایرانی غیاث الدین جمشید کاشانی شناخته شده‌است. زندگی‌نامه کریستیان پاول لوکی در ۲۶ دسامبر ۱۸۸۴ در البرفلد ووپرتال در آلمان زاده شد. در ماربورگ، برلین و مونیخ به تحصیل ریاضی و فلسفه پرداخت و در شهر زادگاهش، البرفلد، از سال ۱۹۱۲ تا ۱۹۲۴ به دبیری ریاضی در دبیرستانها پرداخت. دوران تدریسش را جنگ جهانی نخست قطع کرد و مجبور شد که از سال ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۸ برای آلمان در جنگ‌های پرشماری در بلژیک بجنگد. در اینجا تا سال ۱۹۳۲، زمان بازنشستگی زود هنگامش، به کار تدریس دستور زبان در مدرسه مشغول بود. در فاصله سالهای ۱۹۲۴ تا ۱۹۲۸ همچنین در دانشگاه ماربورگ ریاضیات کاربردی تدریس کرد. پس از بازنشستگی زود هنگام در ۴۷ سالگی، لوکی آغاز به یادگیری زبان عربی در هایدلبرگ، برلین، بن و توبینگن کرد. | ## بخش 2: پاول لوکی | در برخی از مقاله‌های لوکی اشاره‌هایی به نژاد آریایی ابوریحان بیرونی و برخی دیگر از ریاضیدانان قرون وسطی وجود دارد. البته ممکن است که او این جمله‌ها را برای آسان تر کردن چاپ نوشته‌هایش در دوره نازیها افزوده باشد. به نظر میاید که او ارتش را در سال ۱۹۴۰ ترک کرد و در ۱۹۴۱ از رسالهٔ دکترایش که دربارهٔ رسالهٔ ابراهیم بن سنان درباره ادوات سایه بود در توبینگن دفاع کرد. لوکی در ۲۱ ژوئیه ۱۹۴۹، با پرتاب کردن خودش در رودخانه بودنزه در ایمن اشتات به زندگی خود پایان داد. زندگینامه برگرفته از رزومه لوکی در تز دکترای او در وبسایت پروفسور هوخندایکPaul Luckey (1884-1949) پژوهش‌ها لوکی نخستین کسی در مغرب زمین است که آثار غیاث الدین جمشید کاشانی را شرح و تفسیر کرد و نشان داد که بسیاری از نتایج ریاضی ای که در مغرب زمین بدست آمده‌اند پیش از آن توسط کاشانی اثبات شده‌اند. Wiesbaden, 1951 نوشت و مقدمه و بخشهای بسیاری از کتاب مفتاح الحساب کاشانی را به آلمانی ترجمه، شرح و تفسیر کرد و این کتاب در سال ۱۹۵۱، پس از مرگ او به چاپ رسید. لوکی در مقدمه این کتاب درباره رساله وتر و جیب کاشانی و حل معادلات درجه سوم به وسیله او می‌گوید: " به حق می‌توان این روش (استخراج جذر و کعب و محاسبه ریشه تقریبی معادلات درجه سوم) را بدیعترین و جالبترین نوشته‌هایی دانست که در همه ریاضیات اسلامی وجود دارد. | ## بخش 3: پاول لوکی | مخترع این روش تحسین‌آمیز یک ایرانی است که در نیمه نخست قرن پانزدهم در انجمن دانشورانی که نزد الغ بیگ گرد آمده بودند می‌زیسته و در آثارش خود را غیاث الدین جمشید فرزند مسعود فرزند محمود طبیب کاشانی نامیده است." سپس می‌افزاید: "اگر رساله محیطیه او (کاشانی) به دست ریاضیدانان معاصر وی در مغرب زمین رسیده بود، از آن پس مردم خاور زمین از بعضی منازعات و تالیفات مبتذل درباره اندازه‌گیری دایره بی‌نیاز می‌شدند. 217-274 بخش مهمی را به بررسی روش کاشانی در مفتاح الحساب برای بدست آوردن ریشه اعداد اختصاص می‌دهد. 6, Berlin, 1953 او در مقدمه این کتاب می‌گوید:"رساله محیطیه شاهکاری در فن محاسبه شصتگانی است. کاشانی در آغاز این رساله با بیانی روشن از ارشمیدس و از رساله‌ای که درباره محاسبه دایره به ابوالوفا (بوزجانی) منسوب است و همچنین از بیرونی گفتگو می‌کند؛ و سپس به محاسباتی که نظم و ترتیب در آن مراعات شده و ماهرانه مدون گردیده میپردازدو در طی این محاسبات دو کثیرالاضلاع منتظم محیطی و محاطی و محیطی که اضلاع هر یک از آن‌ها است نسبت قطر به محیط دایره را بسیار دقیقتر از آنچه پیشقدمان وی می‌دانسته‌اند به دست می‌آورد... کاشانی مقدار تقریبی دو پی را در دستگاه شصتگانی مساوی با ۶٬۲۸۳۱۸۵۳۰۷۱۷۹۵۸۶۵ بدست آورد که همه ارقام شصتگانی آن درست است... وی نخستین کسی است که کسرهای اعشاری را اختراع کرده و طرز نوشتن آن‌ها و روش عملی محاسبه با آن‌ها را آموزش داده است."همان، VII ابوالقاسم قربانی، درباره این کتاب می‌گوید: "لوکی در شرح رساله محیطیه نهایت دقت و موشکافی را به کار برده و جز در یکی دو مورد بسیار جزئی نکته‌ای را فروگذار نکرده است. به وسیله انتشار همین ترجمه و شرح لوکی بود که مورخان و ریاضیدانان مغرب زمین متوجه اهمیت و ارزش آثار کاشانی شدند و همه ما ایرانیان باید از آن دانشمند فقید سپاس‌گزار باشیم. | ## جمع‌بندی | همین ترجمه بعداً اساس ترجمه روسی رساله محیطیه واقع شد."ابوالقاسم قربانی، کاشانی نامه، مرکز نشر دانشگاهی چاپ دوم ۱۳۶۸ صفحه ۱۳۱ لوکی در این کتاب جدولهای فراوانی را برای تشریح روش کاشانی طراحی کرد.