موضوع مقاله: معادن نمک در افغانستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # معادن نمک در افغانستان | مقدمه: معادن نمک قابل استفاده در اندخوی، چندین معدن در مناطق مختلف ولسوالی تالقان ولایت تخار، نمکسار هرات، غور غزنی، پکتیا پروان می‌باشد. | ## بخش 1: معادن نمک در افغانستان | تولیدات نمک افغانستان الی سال ۲۰۰۲ به ۱۳۰۰۰ تن دریک سال بود با تأسیس کارخانه ها، در سال ۲۰۰۳ به ۲۱ هزار تن رسید. پس از سال ۲۰۰۴ بتدریج مصارف نمک بلند رفته در سال ۲۰۰۹ تولیدات به ۱۸۰هزار تن در سال ۲۰۱۳ به ۱۹۰ هزار تن رسیده است.تولیدات نمک افغانستان درسال 2013 در مجموع افغانستان در سال ۲۵۰ هزار تن نمک ضرورت دارد. بلاثر اینکه فابریکات افغانستان نمک را به قیمت بلند یعنی ۴۰۰۰ افغانی تولید می‌نمایند ۷۰ درصد نمک افغانستان از ایران و پاکستان به قیمت ۲۲۰۰ افغانی فی تن وارد می‌گردد.تولیدات نمک افغانستان در یک سال- اوسط مصارف نمک افغانستان به ۲–۴ گرام فی فرد می‌باشد. خالص‌ترین نمک افغانستان از معادن تاقجه خانه ولایت تخار بدست می‌آید که دارای آیودین می‌باشد. تا اکنون ۳۳ فابریکه و کارخانه و آسیاب در ۱۴ ولایت تولید نمک را می‌نماید که ۲۵ فابریکه نمک آیودین دار را تولید نموده باقی نمک عادی را تولید می‌نمایند. معادن که فعلاً اقتصادی قابل استخراج است معادن ولایت تخار است که سالانه ۷۵۰۰۰ تن نمک تولید دارد. فهرست معادن نمک با سال اکتشاف آن که از سوی وزارت معادن و پطرولیم افغانستان در اختیار رسانه‌ها قرار داده شده‌است قرار ذیل می‌باشد. ظواهر معدنی نمک یوس دور شار ولایت پروان با ضخامت ۵۰۰ متر به طرف غرب و ضخامت ۲۰۰۰ متر به طرف شرق در سال۱۳۵۶، کشف و مورد تفحص قرارگرفته‌است. معادن نمک قریهٔ بلوخیل ولسوالی زرغون شهر، مناطق ملتنی و چهار بران گومل، و منطقهٔ خیربین ولسوالی یوسف خیل پکتیا . معادن ولسوالی مقر ولایت غزنی معادن نمک در ولایت تخار معادن نمک ولایت تخار از قرن‌ها به این طرف مورد استفاده مردم افغانستان قرار دارد. مهم‌ترین معادن نمک ولایت تخار عبارتند از معدن نمک لته بند، قُرغ سای و ارچه کوتل در کلفگان، معدن نمک تاقچه خانهٔ نمک آب، معدن در چاه آب، چال ۱ و چال ۲ می‌باشد. علاوه بر این درین ولایت از سالیان متمادی آسیاب‌های نمک وجود دارد که نمک عادی را تولید می‌نمایند. قابل ذکر است معادن نمک ولسوالی نمک آب و کلفگان ازجمله بزرگترین معادن نمک درافغانستان است که دارای اهمیت فراوان می‌باشد. معادن طاقچه خانه ولایت تخار معادن طاقچه خانه در ولسوالی نمکسار ولایت تخار قرار دارد. این معدن از ایجاد راه ابریشم حدود دو هزار سال پیش کشف شده‌است، اما در سال ۱۹۷۰ میلادی مجدداً کشف گردید و از آن بعد کار استخراج معدن تاحال جریان دارد. مسوولان معادن ولایت اظهار نموده‌اند که دراین معدن، چهار هزار متر مکعب نمک موجود است. | ## بخش 2: معادن نمک در افغانستان | در چند سال اخیر، دو فابریکهٔ تولید نمک در شهر تالقان ایجاد گردیده که نمک را بعد از علاوه کردن، آیودین به بازار عرضه می‌کند. قرار داد این معادن با یک شرکت داخلی به نام (ویسکو) برای ۱۰ سال، سالانه دربدل پرداخت فی تُن ۵ دالر و۱۳ سنت، قرارداد کرده‌اند و اکنون مقدار استخراج آن بلند رفته است. نمک لته بند ولایت تخار ولایت تخار به ساحه یک میلون مترمربع به شرکت اکاشه قرار داد گردید. معادن نمک قروق سای ولایت تخار این معادن دارای ساحه ۴۰۰۰۰۰ مترمربع بوده حجم استخراج آن سالانه ۵۰۸۲ تن تثبیت گردیده است. معادن کلفکان ولسوالی کلفکان ولایت تخار دارای ساحه وسیع بوده فعلاً ساحه ۱۵ کیلومتری آن در معرض استخراج بوده حجم استخراج سالانه آن ۵۰ هزار تن تعین گردیده است. معادن نمک چال ولایت تخار این معادن در ولایت تخار قرار داشته دارای ساحه … می‌باشد. معادن نمک پکتیا معادن نمک نیز در قریهٔ بلوخیل ولسوالی زرغون شهر، مناطق ملتنی و چهار بران گومل، و منطقهٔ خیربین ولسوالی یوسف خیل پکتیا موقعیت داشته و مناطق وسیعی را دربر گرفته‌است. این معادن در ولسوالی اندخوی قرار داشته از قرن‌ها به این طرف مورد استخراج قرار دارد. این معدن قرن‌ها پیش وجود داشته؛ اما در سال ۱۳۱۹ مجدداً کشف گردید که اکنون به معادن سه‌گانه، میمنه – اندخوی و درزآب یاد می‌شود. نمک معدن دولت‌آباد همه ساله در اخیر ماه میزان برای ۱۵ روز جمع‌آوری می‌شود که به شکل کُنده ۲۰ تا ۴۰ سانتی‌متر ضخامت دارد. معادن نمک ولسوالی مقر یک معدن بزرگ آن در ولسوالی مقر ولایت غزنی موقعیت دارد؛ اما معلوم نیست که در این معدن، چه مقدار نمک موجود است. معادن رسوبی نمک شوره ولایت بلخ دارای ساحه وسیع بوده ظرفیت قابل استخراج سالانه آن از ۸۰۰–۱۲۰۰ تن در سال می‌باشد. معادن نمک غوک ولایت غور این معادن در ولایت غور قرار داشته دارای ساحه (...) می‌باشد. از سویی هم، بربنیاد شروطِ پیمان معدن نمک غوریان، شرکت مکلف بوده‌است که سالانه ۲۵ هزار تُن نمک از این معدن استخراج کند. فابریکات تولید نمک در افغانستان فعلاً ۳۳ فابریکه تولید نمک وجود دارد که قسمت اعظم این فابریکات در شهر کابل هرات مزار شریف جلال‌آباد پروان تخار میمنه پکتیا فعالیت دارد. مهم‌ترین فابریکات نمک افغانستان فابریکه مخلوط نمک آیودیندار ساحه صنعتی هرات، فابریکه تولید نمک غذا آیودین دار در پل علم لوگر، فابریکه نمک آیودین دار آیندهٔ شگوفان فاریاب، فابریکه نمک کریستال پامیر در جوزجان، فابریکه نمک آیودین دار عکاشه ولایت تخار، فابریکه نمک بلور افغان مزار شریف، فابریکه جدید پامیر بلور در کابل، فابریکه تولید نمک ایودین سمنگان، به تعداد۵ فابریکه شرکت پامیر افغان در مزار شریف میمنه، جوزجان، مزار، تخار و پروان، فابریکات «پامیربلور» در ۵ ولایات، فابریکهٔ «آینده درخشان» کابل، چهار فابریکه نمک در ولایت پروان و کاپیسا، کارخانه نمک مفید هرات، فابریکهٔ نمک آیودین در ولایت قندهار، کارخانه نمک جلا آباد و غیره می‌باشد. | ## بخش 3: معادن نمک در افغانستان | مشکلات فابریکه‌های نمک افغانستان علل شکست فابریکات نمک: فابریکهٔ «آینده درخشان»، در سال ۱۳۸۲باسرمایهٔ ۲۰۰ هزار دالر در شهر کابل به فعالیت آغاز کرد. این فابریکه، قبل ازآن شرکتی بود که نمک را از خارج وارد می‌کرد؛ اما ازآن به بعد به فابریکهٔ تولیدی مبدل شده‌است. این فابریکه، ظرفیت تولید ۱۹۲ تُن نمک را دریک شبانه روز دارد؛ اما نظر به خواست مشتریان فعلاً در ماه ۱۰ روز و آنهم روزانه چهار تُن تولید می‌کند. میرآقا شریف رئیس فابریکه «آینده درخشان»، می‌گوید که تولیدات آن‌ها در گذشته خوب بود؛ اما ازاینکه دولت معادن نمک را به کسانی به قرارداد داده که هم نمک را استخراج و هم آن را در فابریکهٔ خود تولید و عرضه می‌کنند، بازار آن‌ها سرد شده‌است. این کارخانه در اوایل، در یک‌شبانه روز حدود ۲۰۰ تن نمک آیودین دار تولید داشتند؛ اما حالا در یکماه ۱۰ روز تولید دارند که تولیدات روزانه‌شان به چهار تُن می‌رسد. نمک‌های که دارای مقدار مکنیزم و پوتاشیم یا کلساید می‌باشند دارای طعم تلخ می‌باشند. این نوع نمک ارزان بوده مردم دهات برای پخت‌وپز برای مواشی و آش دادن پوست حیوانات استفاده می‌نمایند. نمک را در حوض بزرگ آب حل نموده پس از ته‌نشین شدن سنگ ریگ خاک آب نمک دار را در حوض‌های دیگر رهنمای می‌نمایند. در روش کریستال ساختن مجدد پس از تصفیه نمک و جداسازی خالصی از ناخالصی، مقداری از مواد ناخالصی هنوزهم در درون کریستال‌های نمک باقی می‌مانند که برخی از آن‌ها فلزات سنگین هستند بنابراین نمک‌ها را در آب حل می‌کنند و پس از تصفیه دوباره، آب را می‌جوشانند تا نمک از آن به دست آید. برای تولید یک کیلوگرم نمک مقدار ۳٫۵ کیلوگرم آب نمک را می‌جوشانند و در آخر هم نمک‌ها را در حرارت ۱۴۰ درجه در خشک‌کن‌ها، خشک نموده سپس در پاکت‌ها جابجا می‌سازند. به گونه مثال در صورت وجود کلسیم در نمک، مزه آن خراب می‌شود اگر آیون مگنیزیم در آن بالا باشد، نمک تلخ می‌شود. اینگونه نمک‌ها در شرایط افغانستان نمک تصفیه شده یاد می‌گردد؛ ولی در کشورهای خارج پس از اینکه نمک را در آب حل می‌نمایند محلولات کلسیم مگنیزیم و غیره را توسط روش‌های از نمک طعام جدا می‌نمایند. بدن انسان معمولاً نمک خودرا از طریق خوراکه‌ها بدست می‌آورد؛ ولی اگر به مقدار ۲ گرام در روز خورده شود کار بد نیست بالاتر از این باعث تکلیف‌های متعدد می‌گردد. استخراج نمک از معدن نمک آب ولایت تخار نوشته شبکه اطلاع‌رسانی افغانستان نمک تخار به ولایات دیگر صادر می‌شود نوشته صدای آزادی در وب‌سایت صدای آزادی . | ## جمع‌بندی | قرار دادهای نمک توسط وزارت معادن و پطرولیم با تاجرین در وب‌سایت وزارت معدن هکذا درین قرار داده تمامی معادن نمک با مقدار استخراج ساحه نمکی تولید سال ذکر گردیده است.