موضوع مقاله: مرد آلفا و بتا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مرد آلفا و بتا | مقدمه: در زمینهٔ انسانی، «نر آلفا» معمولاً به مردی گفته می‌شود که سلطه‌گر، قاطع و دارای جایگاه اجتماعی یا حرفه‌ای بالا است؛ در حالی که «نر بتا» به مردی فرودست‌تر، کمتر مطابق با معیارهای سنتی مردانگی و دارای جایگاه اجتماعی پایین‌تر اطلاق می‌شود. | ## بخش 1: مرد آلفا و بتا | با این حال، این اصطلاحات در اصل توسط زیست‌شناسان برای توصیف سلسله‌مراتب چیرگی در حیوانات اجتماعی مانند شامپانزه‌ها و گرگ‌ها استفاده می‌شدند؛ و کاربرد آن‌ها دربارهٔ انسان از دیدگاه دانشمندان و متخصصان افسانهٔ علمی یا بیش‌ازحد ساده‌سازی‌شده تلقی می‌شود. این مفاهیم در اواخر دههٔ ۱۹۹۰ و اوایل ۲۰۰۰ با ظهور جامعهٔ پیکاپ‌آرتیست‌ها و برخی تحلیل‌های سیاسی بیشتر دیده شدند؛ جایی که «آلفا بودن» به‌عنوان یک ایده‌آل مطلوب برای جذب شریک عاطفی معرفی می‌شد. روان‌شناسان تکاملی این مدل‌ها را نقد کرده‌اند و می‌گویند جایگاه اجتماعی انسان بیشتر ترکیبی از سلطه و پرستیژ است، و در بسیاری از موارد پرستیژ (احترام و اعتبار اجتماعی) نقش مهم‌تری در جذابیت دارد. در فرهنگ اینترنتی معاصر، این اصطلاحات به‌طور گسترده در منوسفیر—مجموعه‌ای از انجمن‌ها و جوامع آنلاین دربارهٔ مردانگی که اغلب با زن‌ستیزی و مخالفت با فمینیسم شناخته می‌شوند—به کار می‌روند. در این فضاها، «بتا» معمولاً برچسبی تحقیرآمیز برای مردانی است که «ضعیف» یا «قابل سوءاستفاده توسط زنان» تصور می‌شوند. با این حال، برخی اعضای خرده‌فرهنگ‌ها مانند اینسل‌ها این برچسب را به‌عنوان هویت شخصی می‌پذیرند، زیرا احساس می‌کنند فاقد ویژگی‌های مردانهٔ سنتی هستند. | ## بخش 2: مرد آلفا و بتا | این جوامع سلسله‌مراتب یونانی را گسترش داده و اصطلاحاتی مانند «نر سیگما» را نیز اضافه کرده‌اند؛ مردی که «گرگ تنها» توصیف می‌شود: فردی منزوی اما با جایگاه بالا که خارج از ساختار آلفا–بتا قرار می‌گیرد. ادعاهایی مبنی بر اینکه ترجیحات جفت‌گیری انسان‌ها به‌طور زیستی «سیم‌کشی‌شده» تا سلطهٔ آلفا را ترجیح دهند، هیچ پشتوانهٔ علمی ندارند. پژوهش‌ها دربارهٔ جذابیت انسانی نشان می‌دهند که هرچند اعتمادبه‌نفس و قاطعیت ارزشمندند، اما رفتار تهاجمی یا بیش‌ازحد سلطه‌گرانه اغلب برای شریک عاطفی ناخوشایند است. علاوه بر این، باور به الگوی «alpha fux, beta bux» —که ادعا می‌کند زنان برای رابطهٔ جنسی به‌دنبال «آلفا» ها هستند اما برای امنیت مالی از «بتا» ها استفاده می‌کنند—با داده‌های جامعه‌شناختی و مطالعات ژنتیکی ناسازگار است. این مطالعات نشان می‌دهند که نرخ خیانت تاریخی در جوامع غربی پایین بوده و چنین الگوهایی واقعیت تجربی ندارند. اصطلاحات مرتبط نر سیگما نر سیگما یک اصطلاح عامیانهٔ اینترنتی است که برای توصیف مردانی تنها، مستقل و «مردانه» به کار می‌رود. | ## بخش 3: مرد آلفا و بتا | این واژه در اواخر دههٔ ۲۰۱۰ و اوایل دههٔ ۲۰۲۰ در فرهنگ اینترنت رواج یافت و الهام‌بخش میم‌ها، دیوارنگاری‌ها و ویدئوهای فراوانی شد. این اصطلاح برای اشاره به مردی استفاده می‌شود که از نظر جایگاه با «نر آلفا» برابر است، اما خارج از سلسله‌مراتب آلفا–بتا و به‌عنوان یک «گرگ تنها» عمل می‌کند. در سال ۲۰۲۴ نیز آهنگ روسی «Sigma Boy» در تیک‌تاک وایرال شد و در اسپاتیفای، یوتیوب و آی‌تیونز وارد جدول‌های پربازدید گردید. در شبکه‌های اجتماعی، این اصطلاح معمولاً برای توصیف شخصیت‌های مردانهٔ ایدئال‌گرایانه در فیلم‌ها و سریال‌ها استفاده می‌شود. از جمله نمونه‌های مشهور، بازی کریستین بیل در نقش پاتریک بیتمن در فیلم روانی آمریکایی (۲۰۰۰) است که اغلب—چه در میم‌ها و چه در بحث‌های جدی—به‌عنوان نمونهٔ «نر سیگما» معرفی می‌شود. | ## جمع‌بندی | همچنین به دلیل نسبت‌دادن این اصطلاح به شخصیت‌های خیالی سینمایی، گفته می‌شود که این مفهوم استانداردهای غیرواقعی شخصیتی و زیبایی را ترویج می‌کند.