موضوع مقاله: فهرست جای‌ها در شاهنامه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست جای‌ها در شاهنامه | مقدمه: ایران آملاز آمل گذر سوی تمیشه کرد / نشست اندر آن نامور بیشه کرد کابلسوی کشور هندوان کرد رای / سوی کابل و دنبر و مرغ و مای زابلستانیکایک سوی زابلستان شوید / از ایدر به نزدیک دستان شوید بیوردشاهنامه فردوسی، تصحیح جلال خالقی‌مطلق، انتشارات سخن، جلد دوم، صفحهٔ 870 بلخآنجا به بلخ اندر آمد سپاه / جهان شد ز تاراج و کشتن سیاه اصطخرهمی رفت شادان به اصطخر پارس / که اصطخر بد بر زمین فخر پارس تیسفونکنون از مداین سخن نو کنم / صفتهای ایوان خسرو کنم تمیشه سیستانسوی سیستان رفت باید کنون / به کار آوری زور و بند و فسون سیرافشاهنامه فردوسی، تصحیح جلال خالقی‌مطلق، انتشارات سخن، جلد دوم، صفحهٔ 870 شیرازشاهنامه فردوسی، تصحیح جلال خالقی‌مطلق، انتشارات سخن، جلد دوم، صفحهٔ 870 نیمروزپس آگاهی آمد سوی نیمروز / به نزدیک سالار گیتی فروز هرات بُستز قَنُّوج تا مرز کاولستان / همان تا در بُست و زاولستان قندوز غزنی بامیاندگر پنجهیر و در بامیان / سر مرز ایران و جای کیان قندهارکه باشد که پیوند سام سوار / نخواهد ز اهواز تا قندهار گرگسارانچو نزدیکی گرگساران رسید / یکایک ز دورش سپهبد بدید مروبدین‌سان بیامد به نزدیک مرو / نپرد بدان گونه پران تذرو زیبدسپهدار ایران به زیبد رسید / از اندیشه کردن دلش بردمید قرچگانشه غرچگان بود برسان شیر / کجا ژنده پیل آوریدی بزیر تالقاندگر طالقان شهر تا فاریاب / همیدون در بلخ تا اندرآب فاریاب بخاراتیزی روانش مدارا گزید / دلش رای رزم بخارا گزید کشمیرستاره‌شناسان و کنداوران / ز کشمیر و کابل گزیده سران اندرآب پنجهیر ترمذز سومان و ترمذ و ویسه گرد / سپاهی برآمد ز هر سوی گرد ولایت ختلانسپاهی بیامد بدین سان ز چین / ز سقلاب و ختلان و توران زمین بدخشاندگر مولیان تا در بدخشان / همینست ازین پادشاهی نشان گوزگاناندگر گوزگانان فرخنده جای / نهادست نامش جهان کدخدای آذرآبادگان (آذربایجان)همی تاز تا آذر آبادگان / به جای بزرگان و آزادگان پارس اهواز رینخست از ری آمد سپاه اندکی / که شد با سپاه سکندر یکی دامغانبرفتند ترکان ز پیش مغان / کشیدند لشکر سوی دامغان مولیان ولایت سغدهمیدون برو تا در سغد نیز / نجوید کسی پادشاهی به چیز مای مرغ ارمانکسانی که از شهر ارمان شدند / به کینه سُوی زاولستان شدند آلانانکشیدند لَشکر به دشت نبرد / الانان و دریا پسِ پشت کرد قنوج بغداددگر منزل آن شاه آزادمرد / لب دِجله و شهر بغداد کرد بیت‌المقدس/دز هوخت کنگبه خشکی رسیدند سر کینه جوی / به بیت‌المقدس نِهادند رویکه بر پهلَوانی زبان راندند / همی «کَنگْ دِزْ هوخْتَ»ش خواندند تاتار عمانشاهنامه فردوسی، تصحیح جلال خالقی‌مطلق، انتشارات سخن، جلد دوم، صفحهٔ 870 تور ختنروارو چُنین تا به چین و ختن / سپردند شاهی بدان انجمن دنبر/دنبلهمه کاول و دنبر و مای و هند / ز دریای چین تا به دریای سند دهستاندهستان و گرگان همه زیر نعل / بکوبید و زِ خون کنید آب لعل رودابدز رودابد و شیر تا مرز تور / ازآن بخش گیتی بنزدیک و دور ساریز دریای گیلان چُن ابر سیاه / دُمادُم به ساری رسیده سپاه سپنجاب/سپیجابیکی لَشکری ساخت افراسیاب / ز دشت سپیجاب تا رود آب سگسارنه سگسار ماند نه مازندران / زَمین را بشوید به گرز گران شیر شیرخوانهمی راند زین گونه تا شیرخوان / جهان را چُن این بشنوی پیر خوان طرازشدند اندر ایوان بتان طراز / نشستند با ماه و گفتند راز توسچو از دشت بنشست آوای کوس / بفرمود تا پیش او رفت طوس کرمان گرزبانبشد قارن و موبد و مرزبان / سپاهی ز بامین و ز گرزبان گرگان گوراب/گورابد/گورابهبه گورابه اندرنهادند روی / همه راه شادان و با گفتگوی ماوراء‌النهرز خرگاه تا ماورالنّهر بر / که جیحون میانجی‌ست اندرگذر اردبیلدو فرزند ما را کنون با دو خیل / بباید شدن تا در اردبیل اصفهانبدو گفت: از ایدر برو بالصفهان / همه راه تازان بنزد مِهان خراسان خزرهاهمه باژ کشور سراسر بخواه / بگستر به مرز خزر در سپاه سمرقندبخارا و سغد و سمرقند و چاج / سپنجاب و آن کشور و تخت عاج شامیکی با گهر مرد با گنج و نام / درفشی برافراخت از مصر و شام استان گیلانهم از پَهْلَوِ پارس و کوج و بلوج / ز گیلان جنگی و دشت سَروج مکراناز ایران بشد تا به توران و چین / گذر کرد از آن پس به مکران زمین نیشابوربه مرو و نشابور و بلخ و هری / فرستاد بر هر سوی لشکری گرگانجبه رزم اندرون شیده برگشت ازوی / سوی شهر گرگانج بنهاد روی جهرمجهاندار به جهرم رسید / که آنجا بدی گنج‌ها را کلید حلبتو زایدر برو تا حلب چاره‌جوی / سپه را جز از جنگ چیزی مگوی عراقسپه برگرفت از عراق و براند / به رومی همی نام یزدان بخواند! | ## بخش 1: فهرست جای‌ها در شاهنامه | رام‌اردشیرچو رام اردشیرست شهری دگر / کزو بر سوی پارس کردم گذر گندی‌شاپورکجا گند شاپور خواندی وُرا / جزین نام نامی نراندی وُرا دشت‌ها دشت سُواران نیزه‌گذاریکی مرد بود اندران روزگار / ز دشت سُواران نیزه‌گزار دشت قحطانگر از دشت قحطان سگ مارگیر / شود مغ ببایدش کشتن به تیر دشت گُردانکه گر پادشا دیده خواهد ز من / وُگر دشت گردان و تخت یمن دشت یلانچو ایران و دشت یلان و یمن / به ایرج دهد، روم و خاور به من کوه‌ها دماوندبیاورد ضحاک را چون نوند / به کوه دماوند کردش ببند البرزکوهببردش دمان تا به البرز کوه / که بودش بدانجا کنام و گروه هندوکش (هندوکوه) سپیدکوه کوه سپند دابه کوه/رابه کوه کنابد گناباد رودها جیخونوزانجا به جیحون نهادند روی / خلیده دل و با غم و گفتگوی (آمودریا) هلمندبیامد چنان تا لب هیرمند / همه دل پر از باد و لب پر ز پند کاسه رودهمه مرزها کرد بی‌تار و پود / همی رفت پیروز تا کاسه‌رود اروندرودبه اروند رود اندرآورد روی / چُنان چون بود شاه دیهیم جویاگر پهلَوانی ندانی زبان / به تازی تو اروند را دِجله خوان دریای چینوزین مرز تا پیش دریای چین / همی نام بردند شهر و زمین دریای بیکند دریای گیلان رود ری دریای سندهمی رو چنین تا سر مرز هند / وزانجا گذر کن به دریای سند گلزریون بد آن آب را نام گلزریون / بدی در بهاران چو دریای خون . | ## بخش 2: فهرست جای‌ها در شاهنامه | ## بخش 3: فهرست جای‌ها در شاهنامه | ## جمع‌بندی | رام‌اردشیرچو رام اردشیرست شهری دگر / کزو بر سوی پارس کردم گذر گندی‌شاپورکجا گند شاپور خواندی وُرا / جزین نام نامی نراندی وُرا دشت‌ها دشت سُواران نیزه‌گذاریکی مرد بود اندران روزگار / ز دشت سُواران نیزه‌گزار دشت قحطانگر از دشت قحطان سگ مارگیر / شود مغ ببایدش کشتن به تیر دشت گُردانکه گر پادشا دیده خواهد ز من / وُگر دشت گردان و تخت یمن دشت یلانچو ایران و دشت یلان و یمن / به ایرج دهد، روم و خاور به من کوه‌ها دماوندبیاورد ضحاک را چون نوند / به کوه دماوند کردش ببند البرزکوهببردش دمان تا به البرز کوه / که بودش بدانجا کنام و گروه هندوکش (هندوکوه) سپیدکوه کوه سپند دابه کوه/رابه کوه کنابد گناباد رودها جیخونوزانجا به جیحون نهادند روی / خلیده دل و با غم و گفتگوی (آمودریا) هلمندبیامد چنان تا لب هیرمند / همه دل پر از باد و لب پر ز پند کاسه رودهمه مرزها کرد بی‌تار و پود / همی رفت پیروز تا کاسه‌رود اروندرودبه اروند رود اندرآورد روی / چُنان چون بود شاه دیهیم جویاگر پهلَوانی ندانی زبان / به تازی تو اروند را دِجله خوان دریای چینوزین مرز تا پیش دریای چین / همی نام بردند شهر و زمین دریای بیکند دریای گیلان رود ری دریای سندهمی رو چنین تا سر مرز هند / وزانجا گذر کن به دریای سند گلزریون بد آن آب را نام گلزریون / بدی در بهاران چو دریای خون .