موضوع مقاله: مازندرانی دماوند | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مازندرانی دماوند | مقدمه: مازندرانی دماوند یا گویش دماوندی که در دماوند، آبعلی و آبادی‌های شمالی و غربی شهرستان دماوند و آبادی‌های شمالی شهرستان پردیس در استان تهران گویش می‌شود. | ## بخش 1: مازندرانی دماوند | واژه‌نامه بزرگ تبری، گویش‌های گوناگون زبان مازندرانی را در دوازده منطقه تعریف کرده که گویش دوازدهم در منطقه دماوند شامل بخش‌های کوهستانی شهرستان دماوند و بومهن و فیروزکوه را شامل می‌شود. حبیب برجیان زبان‌شناس و عضو هیئت ویراستاری دانشنامه ایرانیکا در تعریف حد جنوبی زبان مازندرانی آورده‌ است: اما حد جنوبی مازندرانی از مرزهای استان کنونی درمی‌گذرد و در مسیر جاده تهران- به فیروزکوه و دماوند می‌رسد و تا لواسان و رودبار قصران و گچسر- به فاصله یک تیغه کوه از شهر تهران- پیش می‌رود. این گویش نزدیکی بسیار زیادی با گویش شهرستان آمل دارد زبان مازندرانی فراتر از رشته‌کوه البرز، شامل فیروزکوه و دماوند می‌شود و تمام مسیر جنوب به حومه تهران در شمیرانات، لواسانات، رودهن و غیره را در بر می‌گیرد. واژه نامه بزرگ تبری گویش دماوندی را به عنوان یکی از دوازده گویش زبان مازندرانی معرفی می کند. گویش طبری دماوندی گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد که در تمام بخش‌های کوهستانی شهرستان دماوند و پردیس را در بر می‌گیرد. | ## بخش 2: مازندرانی دماوند | در محلات شمالی شهر دماوند تا سه کیلومتری مرکز شهر همچون دشتبان، دشتک، دشتمزار، چشمه‌علا، مشا، احمدآباد و اوره به زبان مازندرانی صحبت می‌شود. همچنین روستاهایی که در مسیر گردنه‌های گدوک و امامزاده هاشم و اطراف آنها واقع شده‌اند همگی به زبان مازندرانی سخن می‌گویند. از مسیر گدوک: کهنک در پایانه شرقی دماوند، آرو، روستاهای دشت کوه شامل: یهر، لی‌ پشت، دهنار، مومج و هویر و سیدآباد در پنجاه کیلومتری گدوک و روستاهای جنوبی آن: کلاک، مشهد ویدره و از مسیر امامزاده هاشم: دهستان آبعلی شامل: مبارک‌آباد، آبعلی، قائم‌‌محله، سادات‌‌محله، کریتون، جورد، وسکاره و ایراء همگی به زبان مازندرانی صحبت می‌کنند.دماوند نامه، زبان و فرهنگ مازندرانی در کوهپایه‌های دماوند. به گفته علیرضا علیجانی عضو شورای اسلامی گویش محلی شهر دماوند برگرفته از مازندرانی و تهران قدیم است محدوده جغرافیایی گویش طبری دماوندی گویشی از زبان مازندرانی می‌باشد که در تمام نواحی کوهستانی شهرستان دماوند و پردیس را در بر می‌گیرد. در محلات شمالی شهر دماوند تا سه کیلومتری مرکز شهر همچون دشتبان، دشتک، دشتمزار، چشمه‌علا، مشا، احمدآباد و اوره به زبان مازندرانی صحبت می‌شود. | ## بخش 3: مازندرانی دماوند | همچنین روستاهایی که در مسیر گردنه‌های گدوک و امامزاده هاشم و اطراف آنها واقع شده‌اند همگی به زبان مازندرانی صحبت می‌کنند. از مسیر گدوک: کهنک در منتهی‌الیه شرقی دماوند، آرو، روستاهای دشت کوه شامل: یهر، لی پشت، دهنار، مومج و هویر و سیدآباد درپنجاه کیلومتری گدوک و روستاهای جنوبی آن: کلاک، مشهد ویدره و از مسیر امامزاده هاشم: دهستان آبعلی شامل: مبارک‌آباد، آبعلی، قائم محله، سادات محله، کریتون، جورد، وسکاره و ایراء همگی به زبان مازندرانی صحبت می‌کنند.دماوند نامه، زبان و فرهنگ مازندرانی در کوهپایه‌های دماوند. شهرهایی که طبری دماوندی در آن رایج هستند از قبیل زیر هستند: دماوند: در شمال شهر دماوند، به فاصله دو یا سه کیلومتر از مرکز شهر، گویش مازندرانی رایج است؛ اما درجنوب شهر تا شعاع ۳۰ کیلومتری لهجه‌های گویش دماوندی رواج دارد.دماوند نامه، گویش دماوندی. | ## جمع‌بندی | دستور زبان ضمایر در گویش طبری دماوندی ضمیر سه حالت دارد: فاعلی، مفعولی و ملکی.دماوند نامه، زبان و فرهنگ مازندرانی در کوهپایه‌های دماوند.