موضوع مقاله: آگوست فون مکنزن | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # آگوست فون مکنزن | مقدمه: آنتون لودویگ فریدریش آگوست فون مکنسن (۶ دسامبر ۱۸۴۹ – ۸ نوامبر ۱۹۴۵) نظامی آلمانی در دوره امپراتوری آلمان بود که در جنگ جهانی اول حضور داشت. | ## بخش 1: آگوست فون مکنزن | در طول حکمرانی نازی‌ها وی یک سلطنت‌طلب باقی ماند و هر از گاهی با یونیفورم جنگ اول جهانی خود در مراسمات رسمی شرکت می‌نمود. وی از لحاظ وفاداری به رژیم نازی مورد شک قرار داشت هرچند نازی‌ها نتوانستند چنین چیزی را علیه وی اثبات کنند. سال‌های اولیه مکنسن متولد لایپنیتس در نزدیکی روستای دالنبرگ در استان زاکسن پروس حاصل ازدواج لودویگ و ماری لوییس مکنسن بود. در طول جنگ فرانسه و پروس به درجه ستوان دومی ارتقا یافته و نشان صلیب آهنین درجه دو را بخاطر هدایت حمله‌ای علیه یک تیم شناسایی دشمن در شمال اورلئان دریافت کرد. با پایان جنگ، وی خدمت را ترک نموده تا در دانشگاه هاله تحصیل نماید اما در سال ۱۸۷۳ به ارتش بازگشت. وی در سال ۱۸۷۹ با دوریس فون هورن ازدواج نمود و از وی صاحب دو دختر و سه پسر گردید. در سال ۱۸۹۱ پس از گذراندن آموزش مقدماتی سه ساله در دانشکده جنگ، در ستاد ارتش آلمان در برلین استخدام گردید. وی جهت خدمت به‌عنوان آجودان رئیس جدید ستاد ژنرال آلفرد فون شلیفن فراخوانده شد؛ کسی که مکنسن وی را به چشم یک «متخصص آموزش رهبری ارتشهای میلیونی» می‌دید.Schwarzmüller, 1997, p.65. وی قیصر ویلهلم دوم را نیز تحت تأثیر خود قرار داد به‌طوری که وی دستور داد به مکنسن هدایت هنگ اول Life Hussars را از ۱۷ ژوئن ۱۸۹۳ تا ۲۷ ژانویه ۱۸۹۸ بسپارند و بدینگونه وی اغلب یونیفورم ویژه و مخصوص هوسار را می‌پوشید. در ۱۹۰۵ بیوه گشته و دوسال بعد با " لئونی فون در اوستن " بیست و دو ساله ازدواج نمود. با بازنشسته شدن ژنرال اشلیفن در ۱۹۰۶، وی به عنوان گزینه محتمل جانشینی وی مدنظر قرار گرفت اما این سمت ارزشمند به "هلموت فون مولتکه(جوانتر)" سپرده شد. ولیعهد آلمان به نام " ویلهلم فون پروس " تحت فرماندهی وی قرار گرفت و قیصر از مکنسن خواست که چشمش روی مرد جوان باشد و چگونگی هدایت مناسبِ [یک ارتش] را به وی بیاموزاند. جنگ جهانی اول (۱۹۱۸–۱۹۱۴) جبهه شرق با آغاز جنگ اول جهانی در اوت ۱۹۱۴ وقتی وی ۶۵ ساله بود سپاه هفدهم وی در ارتش هشتم آلمان تحت فرماندهی " ماکسیمیلیان فن پریتویتس " که مقر فرماندهی اش در پروس شرقی بود، ادغام شد. فون پریتویتس پس از حمله روسها به این استان، دستور عقب‌نشینی به نیروهایش را داد و در نتیجه تنها چند هفته بعد از کار برکنار و "پاول فون هیندنبورگ" بجایش به فرماندهی ارتش هشتم منصوب گردید. سپاه هفدهم تحت فرماندهی مکنسن پنجاه دقیقه پس از دریافت دستور در روز نوزدهم ماه اوت ۱۹۱۴ و همزمان با تجاوز ارتش امپراتوری روسیه به پروس شرقی بیست و پنج کیلومتر تا رود رومینته پیاده رفت و سپاه هفدهم خود را در نبردهای گامبینن، دریاچه مازور و البته نبرد حماسه ای تاننبرگ رهبری نمود؛ جاییکه روسها را از بخش اعظم پروس شرقی بیرون راند. در دوم ماه نوامبر ۱۹۱۴ یعنی درست سومین ماه جنگ، وی هدایت ارتش نهم آلمان را عهده‌دار شد و در بیست و هفتم این ماه نیز بالاترین نشان نظامی پروس یعنی نشان شایستگی " پور لو مریت " (به فرانسوی Pour le Mérite) را بخاطر نبردهای موفق لوش و ورشو (هر دو در لهستان) دریافت داشت. | ## بخش 2: آگوست فون مکنزن | در آوریل ۱۹۱۵ ارتش روسیه گالیسیای غربی (بخشی از لهستان که جزو قلمرو امپراتوری اتریش-مجارستان بود) را متصرف شد و به سوی مجارستان نیز درحال فشار آوردن بود. در واکنش به درخواستها و التماسهای اتریش_مجارها مبنی بر طراحی ضدحمله ای بر ضد روسها، فرماندهی عالی و ریاست ستاد ارتش آلمان یعنی ژنرال "اریش فون فالکنهاین" با چنین ضد حمله ای موافقت نمود.فرماندهی عالی ارتش اتریش-مجارستان با بی میلی رهبری ارتش ائتلافی توسط ژنرال مکنسن را پذیرفت؛ بنابراین "گروه ارتش مکنسن" با ترکیب ارتش یازدهم امپراتوری آلمان و ارتش چهارم امپراتوری اتریش-مجارستان تشکیل گشت. سپس وی سرهنگ " هانس فون زکت " را بعنوان رئیس ستاد گروه ارتش برگزید؛ کسی که مکنسن را با جمله دوستانه " فرمانده ای با غریزه ذاتی یک شکارچی " توصیف نموده بود. گروه ارتش مکنسن " با برتری کوباننده اش در توپخانه، در خطوط روسها بین گورلیتسه و تارنوف رخنه و سپس به شوی شرق پیشروی نموده و هیچگونه اجازه احداث خطوط دفاعی به روسها را نداد و با بازپس‌گیری پره میشل (به لهستانی Przemyśl) و لمبرگ (Lemberg) بخش اعظم گالیسیای شرقی را باز پس گرفت. این عملیات مشترک یک پیروزی اساسی برای قدرتهای محور محسوب می‌شد به طوریکه تاریخ‌دان انگلیسیِ نامی یعنی " ای. تیلور " این رخنه را عمیقترین و تنها رخنه واقعی ایجاد شده در خطوط دشمن در طول جنگ اول جهانی دانسته‌است. سرهنگ هانس فون زکت نیز بین این دو دیده می‌شود جبهه صربستان در این هنگام «گروه ارتش مکنسن» با تغییراتی چند، توسعه یافته و شامل ارتش یازدهم امپراتوری آلمان، ارتش سوم امپراتوری اتریش-مجارستان و ارتش یکم بلغارستان گردید. در ماه اکتبر ۱۹۱۵ یعنی چهاردهمین ماه جنگ، «گروه ارتش مکنسن» با ترکیب مذکور یک جبهه جدید علیه صربستان (که امپراتوری اتریش-مجارستان از بدو جنگ تا این هنگام نتوانسته بود این کشور کوچک و سرسخت را فتح کند) گشود تا کار آنها را بسازد. این بار امپراتوری اتریش-مجارستان توانست به فرماندهی ژنرال مکنسن دفاع محکم صربها را بشکند اما نتوانستند ارتش این کشور را نابود کنند به‌طوری که مابقی ارتش صربها به مناطق خالی از خطر آلبانی عقب‌نشینی نموده و پس از بهبودی و تجدید سلاح توسط فرانسویها و ایتالیاییها (دشمن اصلی اتریش-مجارستان) در جبهه مقدونیه مجدداً وارد جنگ شد. وقتی مکنسن وارد وین (پایتخت امپراتوری اتریش-مجارستان) شد، برای وی یک ضیافت شام شخصی با قیصر فرانتس یوزف یکم _که هفتمین دهه پادشاهی اش بر امپراتوری اتریش را سپری می‌کرد_ترتیب داده و در این ضیافت به وی صلیب درجه یک شایستگی نظامی مزین به الماس را تقدیم کردند؛ جایزه ای که برای یک غیر اتریشی منحصر به فرد بود. به نظر می‌رسید که فون مکنسن احترامی قابل توجه برای ارتش صربستان (و در مجموع صربها) قایل بود؛ چه اینکه وی قبل از عزیمت به جبهه صربستان در ۱۹۱۵، به سربازان خود گفته بود: «شما قرار نیست به نبرد با ایتالیاییان، روسها یا فرانسویان بروید؛ بلکه شما دارید به نبرد برابر یک دشمن جدید خطرناک، سرسخت، شجاع و تیز می‌روید: شما در حال ورود به صربستان و جبهه صربستان هستید. جبهه رومانی پس از اعلان جنگ رومانی به امپراتوری اتریش-مجارستان در پانزدهم ماه اوت ۱۹۱۶، مکنسن بار دیگر هدایت یک گروه ارتش چند ملیتی را که در شمال بلغارستان تشکیل شده بود را عهده‌دار شد و علاوه بر آلمانها، اتریش_مجارها و بلغارها، ترکان عثمانی نیز اضافه شدند و همگی به سوی جنوب رومانی حرکت نمودند. در هشتم سپتامبر آنان دو موضع دفاعی محکم دشمن را در کرانه راست رود دانوب متصرف شدند. از دیگرسو، یک گروه ارتش آلمانی و اتریش_مجارستانی تحت هدایت ژنرال اریش فون فالکنهاین (که بتازگی از ریاست ستاد مشترک ارتش آلمان برکنار و جایش را به ژنرال هیندنبورگ و معاون وی لودندورف واگذار کرده بود) با رد شدن از گذرگاه‌های ترانسیلوانی وارد شمال بلغارستان شد. «گروه ارتش مکنسن» نیز با رد شدن از دانوب، کرانه چپ آنرا نیز گرفته و رومانی‌ها و متحدین روس آنها را بین دوشاخه گازانبری گیر انداخت و بخارست بدست وی افتاده و در روز ششم دسامبر ۱۹۱۶ که زادروز وی نیز بود، سوار بر اسبی سفید وارد کاخ پادشاهی رومانی گشت. بخاطر این عملیات در نهم ژانویه ۱۹۱۷ به وی صلیب کبیرِ صلیب آهنین را بخشیدند تا یکی از تنها پنج نفری باشد که در طول جنگ به کسب آن نائل آمده‌اند. | ## بخش 3: آگوست فون مکنزن | از این لحظه وی مفتخر به دریافت تمامی مدالهای جنگی پادشاهی پروس بود و قیصر ویلهلم دوم تصمیم گرفت کلاس جدیدی از رزمناوهای جنگی را بنام وی نامگذاری نماید.G. وی پیشنهاد نمود یک شاهزاده آلمانی را به پادشاهی رومانی برگزینند اما این ابتکار صورت عملی بخود نگرفت. آخرین تلاش وی در جنگ، معطوف به نابود کردن ارتش رومانی بود که پس از " حمله کرنسکی " خود را مجدداً سازماندهی نموده بود. در " نبرد ماراششتی " (به رومانیایی Mărăşeşti) هر دو طرف تلفاتی سنگین دادند اما پیروزی از آن رومانی‌ها شد. مکنسن ادعا کرده بود که هیچ نبردی را نباخته و مطمئناً موفقترین ژنرال ارشد در این جنگ، چه در قیاس با ژنرالهای متحدین و چه در قیاس با ژنرالهای متفقین می‌باشد. در دسامبر ۱۹۱۷ در اثر انقلاب اکتبر روسیه و تولد اتحاد شوروی که اولین نتیجه اش خروج روسها از جنگ بود، رومانی متحد اصلی اش را از دست داده و در همین ماه مجبور به امضای آتش‌بس فوکشانی (به رومانیایی Focșani) گشت و نیز هفتم ماه مه ۱۹۱۸ معاهده صلح بخارست میان این کشور و دول محور امضا گردید و مکنسن تا پایان جنگ بعنوان حاکم مطلق العنان و دوفاکتوی این سرزمین باقی ماند. پس از امضای آتش‌بس ۱۱ نوامبر ۱۹۱۸ که به جنگ اول جهانی پایان داد، وی و دویست هزار نفر از افرادش در راه بازگشت به موطن خود، در مجارستان توسط نیروهای ژنرال " لویی فرانشه دسپره " (ژنرال فرانسوی که با گشودن جبهه سالونیک در یونان و شکست دادن بلغارستان، نقشی مهم در تسلیم کردن آلمان داشت) به‌طور دسته جمعی دستگیر شدند و تا نوامبر سال بعد در بازداشت بود.Schwartzmüller, 1997, p. وی یکی از ۸۹۶ نفر آلمانی بود که در لیست جنایتکاران جنگی (از نگاه متفقین) قرار داشت. به رغم مخالفت پایدارش با اجرایی شدن پیمان ورسای و نیز سیستم پارلمانی تازه تأسیس جمهوری وایمار، وی در ابتدا از کمپین‌های عمومی دوری می‌جست. در حوالی ۱۹۲۴ وی نظرش را تغییر داده و کوشید از تصویرش بعنوان قهرمان جنگی در جهت حمایت از دست راستی‌های سلطنت طلب و ناسیونالیست‌ها بهره گیرد. از «اشتال هلم» و «جامعه شلیفن» نام برد؛ همچنین وی از افسانه «خنجر از پشت» (اصطلاحی که ژنرال لودندورف در پایان جنگ جهت القای این گمان که یهودیان و سوسیالیست‌های ضد جنگ، مقصر شکست کشورشان در جنگ بودند را رواج داد) و نیز ترور «ماتیاس ارتسبرگر» به‌طور آشکاری طرفداری نمود. پس از به قدرت رسیدن هیتلر در ژانویه ۱۹۳۳، مکنسن بعنوان حامی نمادین (سمبولیک) رژیم نازی ظاهر گشت به نحوی که هر از گاهی با لقب «نقطه کانونی رایش» مورد طعن قرار می‌گرفت. تصویر ملی وی بعنوان یک قهرمان جنگی و همچنین یونیفورم سیاهش توسط کمپانی «هاوزر_الاستولین» که در دوران رژیم نازی به ساختن اسباب بازی‌های جنگی می‌پرداخت، مورد الگو برداری قرار گرفته و یک مجسمه اسباب بازی فیگور هفت سانتی‌متری از وی تولید نمودند.(Figure #651/1 See: Hausser Elastolin Spielzeug 1939-40 (toy catalog یونیفورم سیاه معروف وی سبب گردید که دو تا از واحدهای نظامی رژیم نازی یعنی «پانزر وافه» و «اس‌اس»، یونیفورم‌های سیاه رنگ را به همراه نماد جمجمه و دو استخوان متقاطع مقابل آن (که در تصویر دوم بر روی کلاهش دیده می‌شود) برای خود الگوبرداری کنند. در اکتبر ۱۹۳۵ رژیم نازی، فرمانداری شهر بروسوف (جزیی از استان براندنبورگ) را جهت به رسمیت شناختن شایستگی‌های نظامی اش به وی اعطا نمود. در ابتدای سال ۱۹۴۰ یعنی سومین ماه آغاز جنگ جهانی دوم، هیتلر و یوزف گوبلس نسبت به وفاداری مکنسن به رژیمشان شک کردند اما کاری انجام ندادند. پایان زندگی با توجه به یک گزارش رادیویی روز ۱۵ آوریل ۱۹۴۵ که از سوی" لری لوسور " خبرنگار شبکه CBS News مخابره گردید، وی از سوی ارتش دوم بریتانیا در هفته‌های پایانی جنگ جهانی در خانه خود دستگیر گردید. | ## جمع‌بندی | او در طول زندگی اش حکومت‌هایی از جمله پادشاهی پروس، کنفدراسیون آلمان شمالی، امپراتوری آلمان، جمهوری وایمار و رایش سوم را به چشم دیده بود.