موضوع مقاله: موسیقی سایکدلیک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # موسیقی سایکدلیک | مقدمه: موسیقی سایکدلیک (به انگلیسی: Psychedelic music) یک سبک گسترده و متنوع از موسیقی راک و موسیقی پاپ است که در اواسط دهه ۱۹۶۰ در میان جوامع هیپی و فرهنگ متقابل دهه ۱۹۶۰ در بریتانیا و ایالات متحده آمریکا ظهور کرد. | ## بخش 1: موسیقی سایکدلیک | موسیقی سایکدلیک با استفاده از تکنیک‌های نوآورانه ضبط، به‌کارگیری سازهای غیرمتعارف در موسیقی راک (مانند سی‌تار و طبلا)، و ساختارهای موسیقایی پیچیده و بداهه‌نوازی‌های طولانی، مرزهای موسیقی عامه‌پسند را جابجا کرد و تأثیر عمیقی بر تکامل سبک‌هایی مانند پراگرسیو راک، هارد راک، هوی متال و موسیقی الکترونیک گذاشت.Unterberger, Richie. ریشه‌شناسی و تعریف واژه «سایکدلیک» (psychedelic) نخستین بار در سال ۱۹۵۶ توسط روان‌پزشک بریتانیایی، هامفری ازموند، در مکاتبه با نویسنده مشهور، آلدوس هاکسلی، برای توصیف تأثیرات مواد روان‌گردان بر ذهن به کار رفت. هدف اصلی این موسیقی، فراتر از سرگرمی صرف، ایجاد یک تجربه شنیداری عمیق بود که بتواند حالات تغییریافته هوشیاری ناشی از مصرف روان‌گردان‌ها را شبیه‌سازی یا تقویت کند.DeRogatis, Jim. تاریخچه ریشه‌ها و پیشگامان (اوایل تا اواسط دهه ۱۹۶۰) ریشه‌های موسیقی سایکدلیک را می‌توان در جنبش موسیقی فولکلور آمریکا، موسیقی بلوز و جاز جستجو کرد. هنرمندانی مانند باب دیلن با اشعار پیچیده و سورئال خود، راه را برای محتوای عمیق‌تر در موسیقی عامه‌پسند باز کردند. شکوفایی در آمریکا و بریتانیا (۱۹۶۶–۱۹۶۹) از سال ۱۹۶۶، موسیقی سایکدلیک به یک پدیده فرهنگی بزرگ تبدیل شد. گروه پینک فلوید، به رهبری سید برت، با آلبوم نخست خود نی‌زن بر دروازه‌های سپیده‌دم (۱۹۶۷) یکی از برجسته‌ترین آثار سایکدلیک بریتانیایی را خلق کرد. اما این بیتلز بودند که با انتشار آلبوم‌های Revolver (۱۹۶۶) و به خصوص گروهبان فلفل و باشگاه دل‌های تنها (۱۹۶۷)، موسیقی سایکدلیک را به اوج محبوبیت جهانی رساندند. | ## بخش 2: موسیقی سایکدلیک | افول و میراث (اواخر دهه ۱۹۶۰ به بعد) در پایان دهه ۱۹۶۰، جنبش سایکدلیک رو به افول گذاشت. تجاری‌سازی بیش از حد، فشار رسانه‌ها، و جنبه‌های تاریک‌تر فرهنگ مواد مخدر (مانند اعتیاد و مشکلات روانی هنرمندان کلیدی مانند سید برت و برایان ویلسون) از دلایل این افول بودند. تمایل به آلبوم‌های مفهومی، ساختارهای موسیقایی پیچیده و بداهه‌نوازی‌های طولانی، مستقیماً به شکل‌گیری پراگرسیو راک توسط گروه‌هایی مانند پینک فلوید (در دوره پس از سید برت)، یس و جنسیس منجر شد. جنبه‌های سنگین‌تر و گیتارمحورتر آن، به ویژه در قالب اسید راک، پایه‌های هارد راک و هوی متال را در آثاری از گروه‌هایی چون لد زپلین و دیپ پرپل بنا نهاد. ویژگی‌های موسیقایی و محتوایی موسیقی سایکدلیک مجموعه‌ای از ویژگی‌های موسیقایی، صوتی و محتوایی را در بر می‌گیرد که آن را از سایر سبک‌های موسیقی پاپ و راک آن دوره متمایز می‌کند. ساختار و سازبندی آهنگ‌های سایکدلیک اغلب از ساختار استاندارد «ورس-کورس» رایج در موسیقی پاپ فاصله می‌گیرند و به سمت قطعات طولانی‌تر با بخش‌های بی‌کلام گسترده، بداهه‌نوازی (jamming) و تغییرات ناگهانی در تمپو و میزان گرایش دارند. در کنار سازهای استاندارد راک (گیتار، بیس، درامز)، سازهای غیرمتعارف نقشی کلیدی در ایجاد فضای سایکدلیک داشتند. سی‌تار که توسط جورج هریسون از گروه بیتلز پس از آشنایی با راوی شانکار به موسیقی غربی معرفی شد، به نماد صوتی این سبک تبدیل گشت. | ## بخش 3: موسیقی سایکدلیک | تکنیک‌های استودیویی پیشرفت تکنولوژی ضبط در اواسط دهه ۱۹۶۰ به هنرمندان سایکدلیک اجازه داد تا از استودیو نه تنها به عنوان مکانی برای ضبط، بلکه به عنوان یک ساز مجزا استفاده کنند. استریو و حرکت دادن صدا بین کانال‌های چپ و راست (panning) نیز برای تشدید تجربه شنونده استفاده می‌شد. محتوای ترانه‌ها اشعار موسیقی سایکدلیک اغلب از موضوعات عاشقانه و اجتماعی رایج در موسیقی پاپ فاصله می‌گرفت و به مضامین انتزاعی، سورئال، فلسفی و عرفانی می‌پرداخت. اشعار مستقیماً یا به صورت کنایه‌آمیز به تجربیات روان‌گردان، تغییرات در ادراک، رؤیاها، و سفرهای درونی اشاره داشتند. زیرسبک‌ها موسیقی سایکدلیک شامل چندین زیرسبک اصلی است: * سایکدلیک راک: سبک اصلی که ویژگی‌های ذکر شده را در قالب موسیقی راک ارائه می‌دهد. * سایکدلیک پاپ: نسخه‌ای تجاری‌تر و خوشایندتر از سایکدلیا که بر ملودی‌های جذاب و تکنیک‌های استودیویی تمرکز دارد اما از بداهه‌نوازی‌های طولانی دوری می‌کند. | ## جمع‌بندی | * اسید راک: زیرسبکی سنگین‌تر، بلندتر و خام‌تر از سایکدلیک راک که بر بداهه‌نوازی‌های گیتار طولانی و تحریف‌شده (distorted) تمرکز دارد.