موضوع مقاله: نیروهای مسلح تاجیکستان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نیروهای مسلح تاجیکستان | مقدمه: نیروهای مسلح جمهوری تاجیکستان ، همچنین معروف به ارتش ملی تاجیکستان ارتش ملی جمهوری تاجیکستان است. | ## بخش 1: نیروهای مسلح تاجیکستان | این نیروها شامل نیروی زمینی، نیروی هوابرد و نیروی هوایی و پدافند هوایی، به همراه نیروهای نزدیک وابسته از جمله گارد ملی، نیروی مرزبانی و نیروی داخلی می‌باشد. در عوض، وزارت دفاع روسیه کنترل لشکر ۲۰۱ موتوریزه مستقر در دوشنبه را به دست گرفت. کنترل به سادگی از ستاد فرماندهی سابق ناحیه در تاشکند، که اکنون در ازبکستان مستقل قرار داشت، به مسکو منتقل شد. همچنین، یک گروه بزرگ از مرزبانان شوروی در تاجیکستان حضور داشتند که به نیرویی با افسران روسی و سربازان وظیفه تاجیک تبدیل شدند. برای مدتی طولانی، یک نیروی حافظ صلح کشورهای همسود، که حول لشکر ۲۰۱ موتوریزه شکل گرفته بود، در این کشور مستقر بود. تأسیس و جنگ داخلی در ۱۸ دسامبر ۱۹۹۲، امامعلی رحمان، رئیس شورای عالی تاجیکستان، قطعنامه‌ای «در مورد تأسیس نیروهای مسلح جمهوری تاجیکستان» را بر اساس جبهه مردمی و نیروهای حامی دولت مشروطه امضا کرد. جبهه مردمی دارای تشکیلات شبه‌نظامی بود که توسط رحمان نبی‌اف، رئیس‌جمهور پیشین، مسلح شده بودند. در ۲۳ فوریه ۱۹۹۳، اولین رژه نظامی شبه‌نظامیان جبهه مردمی در مرکز دوشنبه برگزار شد که از آن زمان به عنوان روز تشکیل ارتش در نظر گرفته می‌شود. به دلیل حضور نیروهای روسی در کشور و جنگ داخلی تاجیکستان، تاجیکستان تنها به طور رسمی در آوریل ۱۹۹۴ موجودیت نیروهای مسلح خود را قانونی کرد.Jane's World Armies 2004 در طول دهه ۱۹۹۰، نیروهای مسلح اغلب از ساختار فرماندهی ضعیف و انضباط پایین رنج می‌بردند و تجهیزات آنها به خوبی نگهداری نمی‌شد. با توجه به منشأ گروه‌های شبه‌نظامی پراکنده واحدهای ارتش، در اواخر سال ۱۹۹۵، تیپ‌های ۱ (به رهبری محمود خدایبردی‌یف) و ۱۱ (به رهبری فیضعلی سعیدوف) ارتش چندین بار با یکدیگر درگیر شدند و در ژوئن ۱۹۹۶ نیز درگیری بین تیپ واکنش سریع ارتش (که قبلاً تیپ محمود نامیده می‌شد) و گارد ریاست‌جمهوری دوباره شعله‌ور شد. سرهنگ خدایبردی‌یف، فرمانده تیپ واکنش سریع، در نتیجه این رویداد‌ها از فرماندهی برکنار شد. پس از جنگ داخلی تا به امروز پس از پیمان سال ۱۹۹۷ بین دولت رحمان و اپوزیسیون متحد تاجیک، چندین واحد از این اپوزیسیون به ارتش ملی پیوستند و به برخی از باتجربه‌ترین واحدهای آن تبدیل شدند. واحدهای جبهه مردمی نیز در ارتش تاجیکستان ادغام شدند، اگرچه بسیاری از واحدها، مانند تیپ یکم، استقلال خود را حفظ کردند. مشاوران نظامی روسیه در همان سال کمیته‌ای را در وزارت دفاع تشکیل دادند که سیستم آموزش عملیاتی را در سراسر نیروهای مسلح ایجاد کرد. در سپتامبر ۲۰۱۳، دولت روسیه به ارتش تاجیکستان تسلیحات و تجهیزات به ارزش ۲۰۰ میلیون دلار در ازای اجازه دادن به آنها برای ادامه استفاده از پایگاه ۲۰۱ اهدا کرد. در اواخر آوریل ۲۰۲۱، نیروهای ارتش با ارتش قرقیزستان در مرز قرقیزستان–تاجیکستان در نزدیکی کوکتاش درگیر شدند و از توپخانه سنگین استفاده کردند. دادستانی کل قرقیزستان در ۳۰ آوریل، نیروهای مسلح تاجیکستان را به حمله به این کشور و تصرف قلمرو حاکمیتی آن متهم کرد. در ژوئیه، ارتش تاجیکستان بزرگترین رزمایش آموزشی خود را در واکنش به نزدیک شدن حمله طالبان به مرزهای خود برگزار کرد. ایگور لیاکین-فرولوف، سفیر روسیه در تاجیکستان، گزارش داده است که در پایان سال ۲۰۲۱، مقادیر زیادی سخت‌افزار، تجهیزات، سلاح و مهمات نظامی روسیه به تاجیکستان تحویل داده شده است. رئیس جمهور تاجیکستان به عنوان فرمانده کل قوا، حق استفاده از مرکز مدیریت نیروهای مسلح (افتتاح‌شده در روز ارتش ملی در ۲۰۱۸) را دارد، که به عنوان مرکز فرماندهی نظامی اصلی برای رئیس جمهور، مشابه نیروهای مسلح روسیه مرکز مدیریت دفاع ملی عمل می‌کند. بدنه اصلی فرماندهی و کنترل عملیاتی نیروها، ستاد کل است که مسئولیت توسعه طرح‌های بسیج و پیشنهادات مربوط به دکترین نظامی جمهوری را بر عهده دارد. روسیه حمایت زیادی در جهت ایجاد ارتش ملی ارائه کرد و پرسنل فرماندهی و مهندسی را آموزش داد. با وجود بودجه زیاد و آموزش کافی پرسنل، ارتش ملی هنوز از یک خدمت حرفه‌ای فاصله زیادی داشت. در حال حاضر، بیش از ۱۰۰ دانشجوی نظامی تاجیک در آکادمی دفاع ملی و آکادمی نظامی هند در هند آموزش دیده‌اند. تاجیک‌ها همچنین در قزاقستان، آذربایجان، چین، پاکستان و جمهوری چک برای تحصیل، بازآموزی و بهبود مهارت‌های حرفه‌ای خود تحصیل می‌کنند. | ## بخش 2: نیروهای مسلح تاجیکستان | مؤسسات آموزش عالی نظامی زیرمجموعه وزارت دفاع و/یا سایر مؤسسات نظامی‌شده عبارتند از: دانشکده نظامی وزارت دفاع تاجیکستان آکادمی وزارت امور داخله تاجیکستان آکادمی نیروهای مرزی دانشکده‌های نظامی در نیروهای مسلح فعالیت می‌کنند: دانشکده نظامی دانشگاه ملی تاجیکستان گروه پزشکی نظامی دانشگاه دولتی پزشکی تاجیکستان ابوعلی سینا مورد زیر برای افسران میانی است: مرکز آموزش ملی قراتاق – تأسیس‌شده در سال ۲۰۱۰ با کمک آمریکا. این مرکز در حدود ۳۰ مایلی پایتخت واقع شده و توسط گارد ملی تاجیکستان اداره می‌شود. مرکز آموزش نیروهای مرزی مرکز آموزشی "پایتخت" مرکز آموزش گارد ملی مؤسسات متوسطه: دانشکده نظامی مستی‌بک تاش‌محمدوف وزارت دفاع تاجیکستان کوروش بزرگ دبیرستان نظامی نیروهای مرزی آموزش پرسنل و سربازگیری مردان تاجیک بین ۱۸ تا ۲۷ سالگی واجد شرایط خدمت در نیروهای مسلح هستند و انتظار می‌رود تا دو سال خدمت کنند. مناطق منطقه‌ای ارتش ملی دارای پنج منطقه دفاعی سرزمینی است که بین ولایت‌های تاجیکستان و دوشنبه تقسیم شده‌اند: منطقه دفاعی سرزمینی ختلان منطقه دفاعی سرزمینی نواحی تابع جمهوری منطقه دفاعی سرزمینی سغد منطقه دفاعی سرزمینی دوشنبه منطقه دفاعی سرزمینی بدخشان کوهستانی آنها توسط استانداران منتخب خود رهبری می‌شوند. تسهیلات میدان آموزشی فخرآباد مرکز آموزشی چوروخ-دایران میدان آموزشی نورافشان (نزدیک شهر اسفره و حومه سغد) پایگاه نظامی مومیرک عدالت نظامی دادگاه‌های نظامی توسط وزارت دفاع و گارد ملی اداره می‌شوند. فعالیت آنها با هدف حمایت از حقوق و آزادی‌های نظامیان و همچنین منافع واحدهای نظامی است. غالباً تصور می‌شد که این جنگ توسط بنیادگرایان اسلامی آغاز شده است، اما دقیق‌تر آن است که بگوییم جنگی بین طوایف منطقه‌ای و گروه‌های قومی بود. ایجاد نیروی نظامی خود برای ارتش به ویژه دشوار بود زیرا بسیاری از تاجیک‌ها به دلیل دستمزد بالاتر ترجیح می‌دادند در ارتش روسیه خدمت کنند. به دلیل مخالفت نظامی در کشور، رژیم بزرگترین ساختار نظامی را در منطقه آسیای مرکزی داشت. تا سال ۱۹۹۷، تاجیکستان دارای دو تیپ تفنگ موتوریزه (یکی از آنها تیپ آموزشی است)، یک تیپ و یک گردان عملیات ویژه (که همه در درجه اول برای حفاظت از رژیم حاکم در نظر گرفته شده بودند) و یک اسکادران هوایی ترکیبی بود. تاجیکستان همچنین مجموعه اساسی از واحدها و زیرواحدها را داشت که پشتیبانی عملیاتی، فنی و لجستیکی را فراهم می‌کردند. نیروی هوایی در طول دهه ۱۹۹۰، ارتش نیروی هوایی نداشت و برای دفاع هوایی به نیروی هوایی روسیه متکی بود، با این حال، دولت قصد داشت یک اسکادران هوایی ایجاد کند. نیروی هوایی تاجیکستان همچنان کوچک است زیرا دوشنبه انتظار حمله هوایی به تاجیکستان را ندارد و واحدهای نیروی هوایی روسیه در حصار در تاجیکستان و سایر واحدهای روسی مشابه در قزاقستان هرگونه حمله را شناسایی خواهند کرد. تاجیکستان همچنین به عنوان بخشی از سیستم دفاع هوایی مشترک کشورهای مستقل مشترک‌المنافع توسط هواپیماهای روسی گشت‌زنی می‌شود. نیروی هوایی بیشتر برای مأموریت‌های جستجو و نجات، حمل و نقل و حملات گاه به گاه به گروه‌های شبه‌نظامی استفاده می‌شود. در فوریه ۲۰۱۳، رژه بیستمین سالگرد روز نیروهای مسلح در دوشنبه برگزار شد که به مناسبت تأسیس نیروهای مسلح بود. هند توافقی انجام داد که بر اساس آن نیروهای هوایی تاجیکستان و روسیه یک پایگاه هوایی را به اشتراک می‌گذارند. اولین تجهیزاتی که رسید ۱۰ فروند MI-8MTB و ۵ فروند MI-24 در سال ۱۹۹۳ مستقر در دوشنبه بودند. طرحی از دهه ۱۹۹۰ برای خرید SU-25 از بلاروس برای تشکیل یک اسکادران تهاجمی محقق نشد. با این حال، مسکو در سال‌های ۲۰۰۶–۲۰۰۷ با دادن شش فروند هلیکوپتر تهاجمی میل می-۸ و میل می-۲۴ به تقویت ناوگان هلیکوپتری تاجیکستان کمک کرد. در ۶ اکتبر ۲۰۱۰، یک فروند هلیکوپتر نظامی میل می-۸ از گارد ملی تاجیکستان در دره رشت نزدیک ازگند و تاویل‌دره سقوط کرد. نیروهای سیار که مشابه نیروهای هوابرد روسیه هستند و با آنها تمرین می‌کنند، بدون افزایش پرسنل نظامی و با انتقال یک واحد از ارتش ملی ایجاد شدند. اگرچه آنها چترباز نامیده می‌شوند، اما نیروهای سیار اغلب با هلیکوپتر مستقر می‌شوند، زیرا نیروی هوایی تاجیکستان هواپیماهای کمی دارد. گارد ملی تاجیکستان یک نیروی ضربت ویژه تحت فرماندهی مستقیم رئیس جمهور تاجیکستان است. این نیرو که در ۴ دسامبر ۱۹۹۲ تشکیل شد، در اصل یک واحد نیروهای ویژه بود که در شانزدهمین جلسه شورای عالی تاجیکستان تحت وزارت کشور تاجیکستان به عنوان تیپ مأموریت ویژه شناخته می‌شد. | ## بخش 3: نیروهای مسلح تاجیکستان | این گارد در سال‌های نخستین خود آزمایش‌های جدی را پشت سر گذاشت که اعتماد رئیس جمهور و مردم را جلب کرد. به همین دلیل رئیس جمهور آن را از مأموریت ویژه به گارد ملی ریاست جمهوری تغییر داد. نیروی واکنش سریع، که به تیپ یکم نیز معروف است، تحت فرماندهی سرهنگ محمود خدایبردیف، به عنوان بخشی از گارد و ارتش منظم در جنگ داخلی تاجیکستان شرکت کرد. نیروهای مرزی تاجیکستان مسئول امنیت مرزها هستند و اغلب با پلیس مرزی افغانستان همکاری می‌کنند. یک آکادمی نیروهای مرزی در دوشنبه واقع شده است، در حالی که یک مرکز آموزش نیروهای مرزی در جنوب، در ناحیه رودکی قرار دارد. در سال ۲۰۱۱، نیروهای مرزی به همراه ارتش ملی و نیروهای متحرک، در یک رزمایش مشترک با قرقیزستان در مرز قرقیزستان و تاجیکستان شرکت کردند. نیروهای داخلی نیروهای داخلی که سند تأسیس آنها در ۲۸ دسامبر ۱۹۹۳ تصویب شد، وظیفه امنیت دولتی را بر عهده دارند و تحت نظر وزارت کشور فعالیت می‌کنند. کمیته موقعیت‌های اضطراری و دفاع مدنی کمیته موقعیت‌های اضطراری و دفاع مدنی وزارت اضطراری و دفاع مدنی تاجیکستان است. این وزارتخانه مجاز به تصمیم‌گیری در مورد حفاظت از جمعیت/قلمرو تاجیکستان در برابر بلایای طبیعی و سایر فرآیندهای زمین‌شناسی است. BTR-70 اتحاد جماهیر شوروی خودروی زره‌پوش ترابری نفربر ۲۳ دستگاه BTR-60/70/80 تا سال ۲۰۲۴. BTR-80 اتحاد جماهیر شوروی خودروی زره‌پوش ترابری نفربر ۲۳ دستگاه BTR-60/70/80 تا سال ۲۰۲۴. VP11 چین خودروی مقاوم در برابر کمین و انفجار ۱۳ مورد استفاده توسط پلیس نظامی تاجیکستان. در این پایگاه، چهل دستگاه تی-۷۲بی۱، شصت دستگاه BMP-۲، هشتاد دستگاه BTR-۸۲A، چهل دستگاه MT-LB، هجده دستگاه ۲اس۱ گووزدیکا، سی و شش دستگاه ۲اس۳ آکاتسیا، شش دستگاه ۲اس۱۲ سانی و دوازده دستگاه ۹پی۱۴۰ اوراگان مستقر هستند. یک اسکادران هلیکوپتر متشکل از چهار فروند می-۲۴پی هایند، چهار فروند می-۸ام‌تی‌وی هیپ و دو فروند می-۸ام‌تی‌وی-۵-۱ هیپ نیز در این پایگاه مستقر است. روسیه ادعا می‌کند که پس از تصرف افغانستان توسط طالبان، تانک‌ها و خودروهای زرهی بیشتری را تا پایان سال ۲۰۲۱ برای تقویت نیروهای خود در تاجیکستان ارسال خواهد کرد. کشور دیگری که حضور نظامی در تاجیکستان دارد، فرانسه است که پیشتر گروه ترابری عملیاتی نیروی هوایی فرانسه را در این کشور مستقر کرده بود. این گروه برای پشتیبانی از نیروهای فرانسوی در افغانستان طراحی شده بود و از سال ۲۰۰۲ فعالیت می‌کرد. در سال ۲۰۰۵، دو فروند هواپیمای ترابری نظامی فرانسه و حدود ۱۵۰ تکنسین/سرباز در فرودگاه بین‌المللی دوشنبه مستقر شدند. فرانسه به دلیل توافقنامه همکاری دوجانبه امضا شده توسط روسای جمهور رحمان و نیکولا سارکوزی از این فضا به صورت رایگان استفاده می‌کرد. در سال ۲۰۱۰، هند در بازسازی چند میلیون دلاری پایگاه هوایی عینی مربوط به دوران شوروی در نزدیکی پایتخت تاجیکستان شرکت کرد. پایگاه هوایی فرخار مستقیماً توسط نیروی هوایی هند اداره می‌شود و اولین پایگاه نظامی این کشور در خارج از قلمرو آن است. در سال ۲۰۰۳، رئیس جمهور پاکستان پرویز مشرف نگرانی‌های خود را به دولت تاجیکستان در مورد این واقعیت که هواپیماهای هندی که از این پایگاه می‌آیند می‌توانند در عرض چند دقیقه به مرز با پاکستان برسند، ابراز کرد. دولت ایالات متحده آمریکا تصمیم گرفته است که پس از خروج نیروهای آیساف از افغانستان، تجهیزاتی به ارزش ده‌ها میلیون دلار به ارتش تاجیکستان داده شود، زیرا ارتش ملی افغانستان با طالبان ارتباط دارد و پایدار نیست. | ## جمع‌بندی | در ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ (۱۷ مه ۲۰۲۲)، ایران یک کارخانه تولید پهپاد در کشور همسایه تاجیکستان افتتاح کرد.