موضوع مقاله: اوپانیشاد پرشنه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # اوپانیشاد پرشنه | مقدمه: این اوپایشناد یکی از اوپانیشادهای اصلی محسوب می‌شود و در شمارهٔ چهار در فهرست ۱۰۸ اوپانیشادی موکتیکا آمده‌است. | ## بخش 1: اوپانیشاد پرشنه | اوپانیشاد پرشنه شامل شش پرشنه (به سانسکریت یعنی پرسش، پرسمان) است که پاسخ هر کدام یک بخش را تشکیل می‌دهد. هر فصل با عبارت «پرشنه‌پراتیواکنم» به معنای «این‌چنین پاسخ به سؤال پایان می‌یابد» به اتمام می‌رسد. در برخی متون کشف‌شده در هند این اوپانیشاد به سه بخش بزرگ (ادهیایا) و شش بخش کوتاه (کاندیکا) تقسیم شده‌است. گاه‌شماری پراشنا اوپانیشاد احتمالاً در نیمه دوم هزاره اول پیش از میلاد، پس از متون دیگری از آتارواودا مانند مونداکا اوپانیشاد ایجاد شده است. به عنوان مثال، پاتریک اولیول می‌نویسد مونداکا اوپانیشاد از اوپانیشادهای نسبتاً جدیدتر دوره باستان است و به احتمال زیاد به دوره پس از بودا تعلق دارد. تعیین گاه‌شماری پراشنا اوپانیشاد و همچنین دیگر متون هند باستان، بسیار دشوار است. زیرا همه نظرات بر شواهد اندک، تجزیه و تحلیل واژگان کهن، سبک، و تکرار متون استوار است. گمانه‌زنی‌هایی در مورد تکامل احتمالی ایده‌ها و پیش‌فرض‌هایی مبنی بر اینکه چه فلسفه‌ای بر سایر فلسفه‌های هندی تأثیر داشته است در این امر نقش دارند. اولیول اظهار می‌دارد که پراشنا اوپانیشاد "نمی‌تواند خیلی قدیمی‌تر از آغاز دوران مشترک [میلادی] باشد". ماهونی پیشنهاد می‌کند که پراشنا، به همراه مایتری و ماندوکایاوپانیشاد، احتمالاً اوایل قرن چهارم قبل از میلاد پدیدار شده‌اند. فیلیپس، تاریخ تدوین پراشنا اوپانیشاد را پس از بریهادارانیاکا، چاندوگیا، ایشا، تایتیریا و آیتاریا، کنا، کات‌ها و مونداکا، اما قبل از ماندوکایا، شوِتا شواتارا و مایتری اوپانیشاد معرفی می‌کند. او تصنیف پراشنا اوپانیشاد را در گروه پنجم اوپانیشادهای باستانی قرار می‌دهد، اما پس از شوِتا شواتارا اوپانیشاد. | ## بخش 2: اوپانیشاد پرشنه | درونمایه پراشنا اوپانیشاد یا پرسش اوپانیشاد، یکی از اوپانیشادهای اصلی (موکیا اوپانیشاد) متعلق به آتاروا ودا است. پراشنا اوپانیشاد به شکل آموزه‌هایی ارائه می‌شود که ریشی پیپالادا در پاسخ به پرسش‌های شش تن از پرستندگان برهما بیان می‌کند. پرسش اول: به اولین پرسش، "موجودات از کجا متولد می‌شوند؟" ، حکیم پاسخ می‌دهد: پراجاپاتی (ارباب موجودات) جفتی را آفرید: رای و پرانا. کسانی که به اعمال نیک و قربانی (در آیین ودایی) اکتفا می‌کنند، به جهان ماه دست می‌یابند. اما کسانی که اتمن را با ریاضت، پرهیز، ایمان و دانش جستجو می‌کنند، به خورشید، مخزن موجودات، جاودانگی و مسیر برتر دست می‌یابند. این پاسخ اول به طور کامل تغییر دوره را نشان می‌دهد که ایدئولوژی ودایی، آئینی مبتنی بر اعمال و قربانی را از ایدئولوژی ودانتا، مبتنی بر ترک دنیا جدا می‌کند. پرسش دوم: به پرسش "چند دیوا وجود دارند که موجودات را نگه می‌دارند؟" ، حکیم می‌گوید: آکاشا (فضا، اتر) دیوا است. "همانطور که پره‌های چرخ به محور آن متصل هستند، همه چیز در پرانا استقرار یافته است." پرسش سوم: به پرسش "پرانا از کجا متولد می‌شود؟" ، حکیم پاسخ می‌دهد: "پرانا از اتمن زاده می‌شود." "کارما آن را به این بدن می‌آورد." پرانا به پنج نفس تقسیم می‌شود: آپانا (نفس ظریف) به اندام‌های دفع و تولید مثل می‌رود. ویانا در آنها جریان دارد." از طریق کانال بالایی، سوشومنا، "اودانا انسان پاک را به دنیای پاک، انسان ناپاک را به دنیای ناپاک و با هر دو کیفیت به دنیای انسان رهنمون می‌شود." "خورشید، پرانای خارجی است." آپانا بر زمین حاکم است. "کسانی که اودانای آنها ضعیف می‌شود، با حواس جذب شده در ذهن، به سوی تولد دیگری رهسپار می‌شوند." نکات: اتمن: جوهر روح و نفس در فلسفه هندو کارما: قانون عمل و عکس‌العمل در فلسفه هندو سوشومنا: یکی از کانال‌های اصلی انرژی در بدن انسان در فلسفه هندو اودانا: نوعی پرانا (انرژی حیاتی) است که با تنفس و حرکت صعودی مرتبط است. پرانا: انرژی حیاتی در فلسفه هندو آپانا: نوعی پرانا که با دفع و حرکت نزولی مرتبط است. آکاشا: عنصر اتر یا فضا در فلسفه هندو سامانا: نوعی پرانا که با گوارش و سوخت‌وساز مرتبط است. | ## بخش 3: اوپانیشاد پرشنه | تِجاس: عنصر آتش یا گرما در فلسفه هندو توضیحات: متن بالا به منشأ پرانا، انرژی حیاتی در فلسفه هندو، می‌پردازد. اتمن در قلب ساکن است و ۱۰۱ کانال از آن منشعب می‌شوند که ویانا در آنها جریان دارد. آپانا، سامانا، ویانا و تِجاس به ترتیب با زمین، آکاشا، باد و گرما و روشنایی مرتبط هستند. ضعف اودانا باعث می‌شود که انسان با حواس جذب شده در ذهن، به سوی تولد دیگری رهسپار شود. سه پرسش (Prashna) اول این اوپانیشاد بر علت و معلول جهان گذرا، تجربی و متجلی تمرکز می کند. پرسش‌های چهارم تا ششم اوپانیشاد بر ماهیت خود تمرکز می‌کنند؛ آن‌ چیزی که تغییرناپذیر و مستقل از علت، دلیل و خود-آشکار است (یعنی وجودش نیازی به اثبات ندارد). پراشنا اوپانیشاد پاسخ را با یک تشبیه برای بیان پیش زمینه نظریه جاری آغاز می‌کند و سپس توضیح خود را ارائه می‌دهد. همانطور که اشعه خورشید هنگام غروب در قرص خورشید فرو می‌روند و وقتی خورشید طلوع می‌کند در همه سو پراکنده می‌شوند، همه ایزدان (اندام‌های حسی) درون انسان نیز، هنگام خواب، پس کشیده می‌شوند و در بالاترین دوا به نام ماناس (ذهن) یکی می‌شوند. اوپانیشاد تأیید می کند که مردم دیگر معتقدند ایزدان دیگری در درون انسان زندگی می کنند و آنها، به غیر از ایزد ذهن، از فعالیت خود در هنگام خواب، باز می ایستند. پرسش چهارم اوپانیشاد پس از آن، تئوری "پنج آتش" را ارائه می‌کند، و خاطرنشان می‌سازد که پرانا (نفس، نیروی حیات) نمی‌خوابد، و اینکه ذهن، مواد غذایی ذخیره شده در بدن را با هوایی که نفس فراهم می‌کند، قرببانی می‌کند تا به ذهن خدمت کند. | ## جمع‌بندی | رویا شکلی از لذت برای ذهن است که در آن، چیزهایی که ذهن اخیراً یا در زمان گذشته، در این زندگی یا تولد دیگریگراجتماع می‌کند.