موضوع مقاله: میرزا غالیب (فیلم) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میرزا غالیب (فیلم) | مقدمه: میرزا غالب (؛ ) یک فیلم زندگی‌نامه‌ای هندی به زبان‌های هندی و اردو محصول سال ۱۹۵۴ به کارگردانی سهراب مودی است. | ## بخش 1: میرزا غالیب (فیلم) | این فیلم که بر اساس زندگی شاعر نامدار زبان فارسی، غالب دهلوی ساخته شده، پس از اکران مورد تحسین قرار گرفت. در این فیلم بهارات بوشان در نقش غالب و ثریا در نقش معشوقه طوائف او، موتی بیگم، به ایفای نقش پرداخته‌اند. داستان فیلم فصلی از زندگی شاعر مشهور میرزا غالب را در دوران آخرین پادشاه گورکانی هند، بهادرشاه ظفر، به تصویر می‌کشد. داستان حول محور عشق و ستایش موتی بیگم (که غالب او را «چادوین» به معنای ماه‌رو نامیده) نسبت به میرزا غالب و پایان آن با مرگ تراژیک «چادوین» می‌چرخد. غالب با «امراؤ بیگم» (نگار سلطانا) ازدواج کرده است؛ زنی پارسا که عاشق همسر شاعرش است و او را ستایش می‌کند. امپراتور بهادرشاه ظفر (افتخار) که خود شاعری بلندپایه است، میزبان یک «مشاعره» است. در این مشاعره، اشعار «ذوق» بسیار تشویق می‌شود، اما در مقابل، غزل‌های میرزا اسدالله خان «غالب» خریدار چندانی ندارد (در صحنه‌ای دیگر، وقتی غالب خارج از دربار شعر می‌خواند، حتی توده مردم فکر می‌کنند غزل‌های او بیش از حد عمیق و زبان اردوی او بسیار دشوار است). در محیط روشنفکرانه مشاعره، هیچ‌کس جز مفتی (مراد) و کوتوال، حشمت خان (اولهاس)، چیزی برای تحسین در شعر غالب نمی‌یابد. | ## بخش 2: میرزا غالیب (فیلم) | مفتی تحسین خود را به غالب ابراز می‌کند؛ کوتوال نیز وقت خود را صرف نوشتن سریع غزلی می‌کند که غالب به تازگی خوانده است. غالب برخلاف دیگران که آهنگین شعر می‌خوانند، غزل‌هایش را خشک می‌خواند و حتی در یکی از اشعارش خود را سخنوری بی‌همتا می‌نامد. این کار برخی از شاعران حاضر را آزرده می‌کند و باعث می‌شود غالب از دربار خارج شود. او نه تنها تحت تأثیر اشتیاق موتی بلکه مبهوت زیبایی او می‌شود و او را «چادوین بیگم» (ماهِ شب چهارده) خطاب می‌کند. وقتی غالب متوجه می‌شود که موتی او را نمی‌شناسد، با بدگویی از شعرِ غالب او را آزار می‌دهد. او غزل را به موتی می‌دهد و با معرفی مهمان قبلی به عنوان خودِ میرزا غالب، او را شگفت‌زده می‌کند. چند روز بعد، غالب فرد دیگری را می‌بیند که غزل او را می‌خواند؛ فقیری که می‌گوید موتی بیگم این اشعار را به او یاد داده تا با خواندنشان چند پولی کاسب شود. از سوی دیگر همسر غالب، زنی بسیار مذهبی است که از مرگ فرزندانش در نوزادی رنج می‌برد. | ## بخش 3: میرزا غالیب (فیلم) | رابطه او با شوهرش همراه با رفاقت است؛ او حامی سرسخت غالب است و حتی وقتی شک می‌کند شوهرش عاشق زن دیگری شده، اعتراض نمی‌کند و حتی به او پیشنهاد می‌دهد دوباره ازدواج کند. کوتوال، حشمت خان، به او چشم دارد و مادر فقیر چادوین را متقاعد کرده که دخترش را به عقد او درآورد. غالب برای نجات چادوین تصمیم می‌گیرد ۲۰۰۰ روپیه را فراهم کند و چون این پول را ندارد، با قمار آن را به دست می‌آورد و برای پیرزن طماع می‌برد. در این میان، مادر چادوین به دلیل تلاش دخترش برای خودکشی تغییر رویه داده و با کوتوال مخالفت می‌کند. در ادامه فیلم، تلاش‌های کوتوال برای انتقام، عشق رو به رشد غالب به چادوین و چالش‌های همسر غالب به تصویر کشیده می‌شود؛ همه این‌ها در پس‌زمینه دهلی در حال تغییر روایت می‌شود، جایی که حتی قدرت امپراتور به نماینده بریتانیا واگذار شده است. بازیگران بهارات بوشان در نقش میرزا غالب ثریا در نقش موتی بیگم / چادوین دورگا خوته در نقش مادر موتی بیگم اولهاس در نقش کوتوال حشمت خان نگار سلطانا در نقش امراؤ بیگم (همسر غالب) جگدیش ستهی در نقش پدر امراؤ بیگم ایندیرا مراد در نقش مفتی صدرالدین موکری در نقش لاله ماتوراداس افتخار در نقش بهادرشاه ظفر کومکوم در نقش رقاصه موسیقی متن آهنگسازی این اثر توسط غلام محمد انجام شده است. جوایز جوایز ملی فیلم ۱۹۵۴: جایزه ملی فیلم برای بهترین فیلم بلند ۱۹۵۴: جایزه ملی فیلم برای بهترین فیلم بلند به زبان هندی جوایز فیلم‌فیر جایزه فیلم‌فیر برای بهترین مدیریت هنری: روسی ک. در سال ۱۹۵۴، در اکران ویژه فیلم در راشتراپاتی بهاوان، نخست‌وزیر جواهر لعل نهرو خطاب به ثریا گفت: «تو روح میرزا غالب را دوباره زنده کردی.» ثریا بعدها اظهار داشت که این تحسین نهرو را باارزش‌تر از جایزه اسکار می‌داند. | ## جمع‌بندی | در سال ۱۹۹۸، در مراسم دویست‌سالگی میرزا غالب در دهلی نو، نخست‌وزیر وقت، آتال بهاری واجپایی، از ثریا برای زنده نگه داشتن یاد غالب از طریق بازی و آوازهایش تجلیل کرد.