موضوع مقاله: مکانیک‌گرایی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مکانیک‌گرایی | مقدمه: مکانیک‌گرایی باور به این است که کل‌های طبیعی (به‌ویژه موجودات زنده) همانند ماشین‌ها یا مصنوعات پیچیده‌ای هستند که از اجزایی بی‌هیچ رابطه ذاتی با یکدیگر تشکیل شده‌اند. | ## بخش 1: مکانیک‌گرایی | هر دو گونه، آموزه‌هایی متافیزیکی هستند اما در دامنه و دیدگاه با هم تفاوت دارند: نخستی آموزه‌ای جهانی دربارهٔ طبیعت است و دومی آموزه‌ای موضعی دربارهٔ انسان‌ها و ذهن‌هایشان که محل نزاع جدی است. برای روشن‌تر شدن مطلب، می‌توان این دو آموزه را به‌ترتیب مکانیک‌گرایی جهانی و مکانیک‌گرایی انسانی نامید. فلسفه مکانیکی فلسفه مکانیکی شکلی از فلسفه طبیعی است که جهان هستی را به یک سازوکار در مقیاس بزرگ (یعنی یک ماشین) تشبیه می‌کند. یکی از نخستین بیان‌های مکانیک‌گرایی جهانی در گذرهای آغازین کتاب لویاتان اثر توماس هابز یافت می‌شود که در ۱۶۵۱ منتشر شد. برخی از مورخان اندیشه و نظریه‌پردازان انتقادی استدلال می‌کنند که فلسفه مکانیکی نخستین با افسون‌زدایی و رد این تصور که طبیعت زنده است یا توسط ارواح یا فرشتگان متحرک می‌شود، پیوند داشته‌است. با این حال، پژوهشگران دیگری خاطرنشان کرده‌اند که فیلسوفان مکانیکی نخستین با این همه به جادو، مسیحیت و اسپیریتوالیسم باور داشتند. مکانیک‌گرایی و جبرگرایی برخی از فلسفه‌های باستانی بر این باور بودند که جهان هستی به اصول کاملاً مکانیکی — یعنی حرکت و برخورد ماده — تقلیل‌پذیر است. این دیدگاه با ماده‌باوری و تقلیل‌گرایی پیوند نزدیکی داشت، به‌ویژه با دیدگاه پیروان مکتب اتم‌گرایی و تا حد زیادی با فیزیک رواقی. مکانیک‌گرایان متأخر بر این باور بودند که دستاوردهای انقلاب علمی سده هفدهم نشان داده‌است که همه پدیده‌ها را می‌توان سرانجام از طریق «قوانین مکانیکی» توضیح داد: قوانین طبیعی حاکم بر حرکت و برخورد ماده که مستلزم نوعی موجبیت‌گرایی هستند. اگر همه پدیده‌ها بتوانند کاملاً از طریق حرکت ماده زیر قوانین فیزیکی توضیح داده شوند — همان‌گونه که چرخ‌دنده‌های یک ساعت تعیین می‌کنند که باید یک ساعت پس از نواختن ساعت یک، ساعت دو را بنوازد — آنگاه همه پدیده‌ها، چه گذشته، چه حال و چه آینده، باید کاملاً تعیین‌شده باشند. گسترش فیلسوفان طبیعی که در پی گسترش فلسفه مکانیکی بودند، بیشتر گروهی فرانسوی بودند که برخی از پیوندهای شخصی‌شان نیز در این میان حضور داشتند. همچنین اندیشمندان انگلیسی ، توماس هابز و والتر چارلتون؛ و فیلسوف طبیعی هلندی آیزاک بکمان نیز در این جریان دخیل بودند. رابرت بویل از اصطلاح «فیلسوفان مکانیکی» هم برای اشاره به کسانی که نظریه‌ای دربارهٔ «ذرات ریز» یا اتم‌های ماده داشتند — مانند گاسندی و دکارت — و هم برای کسانی که چنین نظریه‌ای نداشتند، بهره می‌گرفت. کاربرد او این اصطلاح را در مورد هابز و گالیلئو گالیله مسئله‌ساز می‌کرد؛ اما و کریستیان هویگنس را، و همچنین خود او را، دربرمی‌گرفت. در فرانسه فلسفه مکانیکی عمدتاً از طریق آکادمی‌های خصوصی و سالن‌ها گسترش یافت؛ در انگلستان از طریق انجمن سلطنتی. در انگلستان در ابتدا تأثیر چندانی بر دانشگاه‌ها نگذاشت، حال آنکه در فرانسه، هلند و آلمان دانشگاه‌ها تا حدی پذیراتر بودند. هابز یکی از نخستین بیان‌های مکانیک‌گرایی جهانی در گذرهای آغازین لویاتان (۱۶۵۱) اثر هابز یافت می‌شود؛ فصل دوم این کتاب اصل لختی را فرا می‌خواند که پایه‌ای برای فلسفه مکانیکی است. بویل او را در شمار آن گروه نیاورد؛ اما در آن زمان آن دو در دو سوی یک مناقشه قرار داشتند. در بخش‌های دوم و سوم این اثر، او گام بلندی در راستای یکی‌دانستن فیزیک بنیادین با هندسه برمی‌دارد و آزادانه مفاهیم این دو حوزه را درهم می‌آمیزد. او که پیرو دوگانه‌باوری جوهری بود، استدلال می‌کرد که واقعیت از دو نوع کاملاً متفاوت از جوهر ترکیب شده‌است: از یک سو ماده گسترش‌یافته و از سوی دیگر ذهن غیرمادی. او ماده را با گسترش فضایی — که تنها تصور روشن و متمایز از آن است — یکی می‌دانست و در نتیجه وجود خلأ را نفی می‌کرد. دکارت استدلال می‌کرد که نمی‌توان ذهن آگاه را بر حسب پویایی فضایی ذرات مکانیکی ماده که به یکدیگر برخورد می‌کنند توضیح داد. با این همه، درک او از زیست‌شناسی در ذات خود مکانیکی بود: کار علمی او بر پایه درک مکانیکی سنتی استوار بود که بر اساس آن جانوران و انسان‌ها به کلی خودکاره‌هایی مکانیکی هستند. دوگانه‌باوری دکارت ریشه در این ناممکن‌نمایی داشت که پویایی مکانیکی بتواند تجربه‌های ذهنی را پدیدآورد. بکمان نظریه فلسفه مکانیکی آیزاک بکمان که در کتاب‌های سنتوریا و روزنامه او شرح داده شده، بر دو سازه استوار است: ماده و حرکت. برای توضیح ماده، بکمان بر فلسفه اتم‌گرایی تکیه کرد که بر این اساس ماده از ذرات تجزیه‌ناپذیر بسیار ریزی ترکیب شده که با یکدیگر برهم‌کنش دارند و اشیاء موجود در زندگی را پدیدمی‌آورند. برای توضیح حرکت، او از ایده لختی — نظریه‌ای که آیزاک نیوتن پرورش داد — پشتیبانی کرد. نیوتن آیزاک نیوتن مفهوم ضعیف‌تری از مکانیک‌گرایی را وارد کرد که گرانش را تاب می‌آورد. تفسیرهایی از کار علمی نیوتن در پرتو پژوهش‌های رمزآلود او پیشنهاد کرده‌اند که او جهان را واقعاً مکانیکی نمی‌انگاشت، بلکه آن را سرشار از نیروها و ارواح رازآلود می‌دید که خداوند و فرشتگان دائماً آن را نگه می‌دارند.Josephson-Storm (2017), p. با این همه، نسل‌های بعدی فیلسوفانی که از نمونه نیوتن الهام گرفتند، اغلب مکانیک‌گرا بودند. پیر دو لاپلاس مکانیک‌گرا و جبرگرای فرانسوی پیر سیمون لاپلاس برخی از پیامدهای مدعای مکانیک‌گرایانه را صورت‌بندی کرد و نوشت: نقد منتقدان استدلال می‌کنند که هرچند فلسفه مکانیکی دربرگیرنده دامنه گسترده‌ای از داده‌های مشاهداتی و اصولی سودمند است، این فلسفه نتوانسته جهان و اجزای آن را به‌درستی توضیح دهد و در تعریف‌هایش کاستی‌هایی وجود دارد. از جمله انتقادهایی که به این فلسفه وارد شده عبارتند از: پژوهشگران علوم دینی این فلسفه را به این دلیل نقد کرده‌اند که در آن مداخله خداوند در مدیریت جهان ناضروری به نظر می‌رسد. فلسفه مکانیکی نیوتن با همه پیامدهای مثبتش بر زندگی انسانی، در نهایت به دادارباوری می‌انجامد. | ## بخش 2: مکانیک‌گرایی | این فلسفه یک جهان‌بینی ایستاست که نمی‌تواند حضور و عنایت دائمی خداوند در جهان را توضیح دهد. در اوج این فلسفه، خداوند به‌مثابه طراحی ماهر نگریسته می‌شد و ساختار ذهنی و اخلاق انسانی برای او تصور می‌شد. این فرض که خداوند جهان را مانند یک ساعت کوک کرد و آن را به حال خود رها کرد، آشکارا با خدای کتاب مقدس که در هر لحظه به‌طور مستقیم و بی‌واسطه در آفرینش خود دخیل است، در تعارض است. این فلسفه مفاهیمی مانند ذات، عرض، ماده، صورت، فعل و قوه که در هستی‌شناسی به‌کار می‌روند را کنار می‌گذارد و دخالت امور متعالی را در اداره این جهان نفی می‌کند. این فلسفه به‌طور کلی از توضیح تجربه‌های معنوی انسان و ساحت‌های غیرمادی جهان ناتوان است. فلسفه مکانیکی به‌گونه‌ای خودسرانه جهان طبیعی را به دسته‌بندی‌هایی از علت‌ها و معلول‌ها تقسیم می‌کند که از فرمان‌های نیروها و اصول فعال تبعیت می‌کنند؛ اصولی که به‌شکلی انسان‌انگارانه به‌مثابه کلیت‌هایی عینی در جهان طبیعی تلقی می‌شوند. مکانیسم جهانی عقیده کهن‌تر که در اینجا مکانیسم جهانی نامیده می‌شود، فلسفه‌های باستانی است که پیوند نزدیکی با ماده‌باوری و تقلیل‌گرایی دارند؛ به‌ویژه فلسفه اتم‌گرایان و تا حد زیادی فیزیک رواقی. آنان بر این باور بودند که جهان به اصول کاملاً مکانیکی—یعنی حرکت و برخورد ماده—تقلیل‌پذیر است. مکانیست‌های متأخر بر آن بودند که دستاوردهای انقلاب علمی نشان داده‌اند که همه پدیده‌ها می‌توانند در نهایت بر پایه قوانین «مکانیکی» توضیح داده شوند؛ قوانین طبیعی حاکم بر حرکت و برخورد ماده که موجبیت‌گرایی فراگیری را در پی داشت: اگر *همه* پدیده‌ها می‌توانستند *به‌تمامی* از طریق حرکت ماده زیر قوانین فیزیک کلاسیک توضیح داده شوند، آن‌گاه حتی به‌مراتب قطعی‌تر از آنچه چرخ‌دنده‌های یک ساعت تعیین می‌کنند که ساعت باید یک ساعت پس از نواختن یک بار، دو بار بنوازد، همه پدیده‌ها—چه گذشته، چه حال و چه آینده—باید کاملاً موجب باشند. فرانسوی، مکانیست و جبرگرا، پیامدهای گسترده این پایان را این‌گونه صورت‌بندی کرد: یکی از نخستین و مشهورترین تقریرهای مکانیسم جهانی در فقرات آغازین کتاب لویاتان نوشته توماس هابز (۱۶۵۱) یافت می‌شود. آنچه کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد این است که رنه دکارت مکانیستی استوار بود، هرچند امروزه در فلسفه ذهن به‌خاطر طرح مسئله ذهن و جسم در قالب دوگانه‌باوری و فیزیکالیسم به یاد آورده می‌شود. دکارت دوگانه‌باور جوهری بود و استدلال می‌کرد که واقعیت از دو نوع کاملاً متفاوت جوهر تشکیل شده‌است: ماده گسترده از یک سو، و ذهن غیر مادی از سوی دیگر. دکارت استدلال می‌کرد که نمی‌توان ذهن آگاه را بر پایه پویایی فضایی تکه‌های مکانیکی ماده که با یکدیگر برخورد می‌کنند توضیح داد. با این حال، درک او از زیست‌شناسی ماهیتاً کاملاً مکانیکی بود: کار علمی او بر این فهم سنتی مکانیستی استوار بود که حیوانات و انسان‌ها خودکاره‌هایی کاملاً مکانیکی هستند. دوگانه‌باوری دکارت از ناممکن بودن ظاهری این امر ناشی می‌شد که پویایی‌های مکانیکی بتوانند تجارب ذهنی را پدیدآورند. آیزاک نیوتن پذیرش بسیار ضعیف‌تری از مکانیسم را پدیدآورد که کنش از راه دور گرانش را—که در تضاد بود و هنوز توضیح‌ناپذیر بود—تحمل می‌کرد. با این حال، کار او می‌نمود که حرکت اجسام آسمانی و زمینی را بر اساس این اصل با موفقیت پیش‌بینی می‌کند، و نسل فیلسوفانی که از نمونه نیوتن الهام گرفتند در هر حال پرچم مکانیسم را برافراشتند. در میان آنان فیلسوفان فرانسوی چون ژولین اوفره دو لا متری و دنی دیدرو بیش از دیگران برجسته بودند (همچنین ببینید: ماتریالیسم فرانسوی). نقد در دوران معاصر، فیلسوفان نگرانی‌های چندی دربارهٔ شیوه‌ای که دکارت و نیوتن هر دو از «روش علمی» در صورت‌بندی یک متافیزیک مکانیستی جهانی بهره گرفتند مطرح کرده‌اند. از این نظر قابل توجه است؛ او استدلال کرد که هر دو دکارت و نیوتن دچار دست‌کم سه خطای رویه‌ای در پرورش آموزه مکانیسم جهانی شدند. نخستین خطای آنان با این ادعا پدید آمد که *قطعیتی* که ویژگی بهره‌گیری از استدلال قیاسی در پرورش رابطه میان قضایا و اصول است، در صورت *اصول فعال* که به‌مثابه کاتالیزورهایی برای زنجیره علّی رویدادها عمل می‌کنند در جهان طبیعی حضور دارد. در این فرایند، هر دو فیلسوف ویژگی‌ای از *فرایند* توضیح رویدادهای طبیعی را به درون جهان طبیعی خود منتقل کردند و ناگهان «طبیعت… از منطق روش قیاسی پیروی می‌کند». افزون بر این، دکارت و نیوتن جهان طبیعی را به‌گونه‌ای مصنوعی به «علت‌ها» (مانند «گرانش»، «مقاومت» یا «جاذبه») و «معلول‌ها» (مانند «اجسام در حال سکون» و «اجسام در حال حرکت») دوپاره کردند، و در عین حال اصرار داشتند که *هر* توضیح قیاسی از جهان طبیعی باید بر روابط علّی استوار باشد. با ادعای اینکه «قوانین» یا «نیروهای» علّی ذاتی جهان طبیعی هستند، هر دو دکارت و نیوتن اصل مرکزی روش علمی خود را—که شواهد مشاهداتی مستقیم از حضور چنین عوامل را می‌طلبید—نقض کردند. سومین خطای رویه‌ای آن‌ها بر پیش‌فرض پیشینی استوار است که *همه* کاربردهای روش علمی باید بر بهره‌گیری از *محاسبه* به منظور *استنتاج* نتیجه‌ها متکی باشند. در حالی که بهره‌گیری از معادلات دیفرانسیل آشکارا جنبه‌ای سودمند از روش علمی است، لزوماً *تنها* ویژگی قطعی و انحصاری پرورش قضایا و نتیجه‌گیری‌ها از طریق استدلال قیاسی نیست. تربین یادآور می‌شود که ادعای خلاف این، معادل پذیرش تعریفی بی‌دلیل محدودکننده از روش علمی به‌خودی‌خود است. مکانیک‌گرایی انسان‌شناختی مدعای مکانیک‌گرایی انسان‌شناختی آن نیست که هر چیزی را می‌توان به‌طور کامل در قالب مفاهیم مکانیکی توضیح داد (هرچند برخی از مکانیک‌گرایان انسان‌شناختی ممکن است چنین باوری نیز داشته باشند)، بلکه مدعا این است که هر آنچه دربارهٔ انسان‌ها صدق می‌کند می‌توان به‌طور کامل در قالب مفاهیم مکانیکی تبیین کرد، درست همان‌گونه که می‌توان هر چیزی را دربارهٔ ساعت‌ها یا موتور احتراق داخلی تبیین نمود. یکی از اصلی‌ترین موانعی که تمامی نظریه‌های مکانیک‌گرایانه با آن روبرو بوده‌اند، ارائه تبیینی مکانیکی از ذهن انسان است. دکارت، برای نمونه، با وجود پذیرش دیدگاهی کاملاً مکانیکی از جهان مادی، از ثنویت دفاع کرد، زیرا استدلال می‌کرد که مکانیک‌گرایی و مفهوم ذهن از نظر منطقی ناسازگارند. هابز، از سوی دیگر، ذهن و اراده را صرفاً مکانیکی می‌پنداشت و معتقد بود می‌توان آن‌ها را به‌طور کامل بر حسب پیامدهای ادراک و پیگیری خواسته تبیین کرد؛ که آن را نیز به نوبه خود کاملاً قابل تبیین از طریق کارکردهای مادی دستگاه عصبی می‌دانست. پس از هابز، مکانیک‌گرایان دیگر نیز از تبیینی کاملاً مکانیکی از ذهن دفاع کردند و یکی از تأثیرگذارترین و جنجالی‌ترین بیان‌های این آموزه را در کتاب انسان-ماشین (۱۷۴۸) ارائه داد. نقاط اصلی مناقشه میان مکانیک‌گرایان انسان‌شناختی و ضدمکانیک‌گرایان عمدتاً حول دو موضوع دور می‌زند: ذهن —و به‌ویژه آگاهی— و اراده آزاد. | ## بخش 3: مکانیک‌گرایی | ضدمکانیک‌گرایان استدلال می‌کنند که مکانیک‌گرایی انسان‌شناختی با شهودهای عقل سلیم ما ناسازگار است؛ در فلسفه ذهن آن‌ها استدلال می‌کنند که اگر ماده فاقد ویژگی‌های ذهنی باشد، پدیده آگاهی را نمی‌توان با اصول مکانیکی عمل‌کننده بر ماده توضیح داد. در متافیزیک، ضدمکانیک‌گرایان استدلال می‌کنند که مکانیک‌گرایی انسان‌شناختی مستلزم موجبیت‌گرایی دربارهٔ کنش انسانی است که با تجربه ما از اراده آزاد ناسازگار است. از جمله فیلسوفان معاصری که از این موضع دفاع کرده‌اند می‌توان به نورمن ملکلم و دیوید چالمرز اشاره کرد. در شیوه نخست، آن‌ها با ضدمکانیک‌گرایان موافقند که مکانیک‌گرایی با برخی شهودهای عقل سلیم ما در تعارض است، اما استدلال می‌کنند که این شهودها صرفاً نادرستند و باید اصلاح شوند. گزینه دوم که در میان فیلسوفانی که مکانیک‌گرایی انسان‌شناختی را می‌پذیرند رایج است، این است که استدلال کنند استدلال‌های ناسازگاری ظاهری واهی هستند: هر آنچه مقصود ما از «آگاهی» و «اراده آزاد» باشد باید کاملاً با درک مکانیکی از ذهن و اراده انسانی سازگار باشد. در نتیجه آن‌ها گرایش دارند از این یا آن نظریه غیرحذف‌گرایانه فیزیکالیستی ذهن و از سازگارگرایی در مسئله اراده آزاد دفاع کنند. استدلال‌های گودلی برخی محققان دربارهٔ اینکه قضایای ناتمامیت گودل چه پیامدی —اگر داشته باشند— برای مکانیک‌گرایی انسان‌شناختی دارند مناقشه کرده‌اند. بخش عمده‌ای از این مناقشه حول این محور دور می‌زند که آیا ذهن انسانی معادل یک ماشین تورینگ است یا، بر اساس تز چرچ-تورینگ، معادل هر ماشین متناهی. اگر چنین باشد و ماشین سازگار باشد، آنگاه قضایای ناتمامیت گودل بر آن اعمال می‌شوند. استدلال‌های گودلی مدعی‌اند که یک نظام از ریاضی‌دانان انسانی (یا نوعی آرمانی‌سازی از ریاضی‌دانان انسانی) هم سازگار است و هم به اندازه کافی قوی که سازگاری خود را بشناسد. از آنجا که این برای یک ماشین تورینگ ناممکن است، گودل‌گرا نتیجه می‌گیرد که استدلال انسانی باید غیرمکانیکی باشد. با این حال، اجماع نوین در جامعه علمی و ریاضی این است که استدلال واقعی انسانی ناسازگار است: هر «نسخه آرمانی‌شده سازگار» H از استدلال انسانی از نظر منطقی ناگزیر است که یک تردید معقول اما ضدشهودی بازمذهبانه دربارهٔ سازگاری H را بپذیرد (وگرنه H به‌اثبات ناسازگار است)؛ و اینکه قضایای گودل به هیچ استدلال معتبری علیه مکانیک‌گرایی نمی‌انجامند.Mark Colyvan. در این سخنرانی، گودل از قضیه ناتمامیت برای رسیدن به تقاطع ذیل بهره می‌گیرد: (الف) ذهن انسانی یک ماشین متناهی سازگار نیست، یا (ب) معادلاتی سیاله وجود دارند که نمی‌توان دربارهٔ وجود حل‌هایشان تصمیم گرفت. گودل (ب) را نامحتمل می‌یابد و از این رو به نظر می‌رسید که باور داشت ذهن انسانی معادل یک ماشین متناهی نیست، یعنی توانش آن از هر ماشین متناهی فراتر می‌رود. در سال‌های بعد، خطوط استدلالی ضدمکانیک‌گرایانه مستقیم‌تری ظاهراً در فضای روشنفکری در جریان بود. به‌طور غیررسمی، این استدلال بر این ادعا استوار است که تفاوت (ادعاشده) میان «آنچه می‌توان به‌صورت مکانیکی اثبات کرد» و «آنچه انسان‌ها می‌توانند ببینند که درست است» نشان می‌دهد که هوش انسانی ماهیتاً غیرمکانیکی است. یا به گفته پاتنم: هیلاری پاتنم معترض است که این استدلال مسئله سازگاری را نادیده می‌گیرد. اگر بخواهیم از روش گودل برای اثبات گزاره‌ای که T نمی‌تواند آن را اثبات کند استفاده کنیم، باید ابتدا (گزاره ریاضی نمایانگر) سازگاری T را اثبات کنیم که وظیفه‌ای دشوار و شاید ناممکن است. بعدها پاتنم پیشنهاد کرد که در حالی که قضایای گودل را نمی‌توان بر انسان‌ها اعمال کرد —چون آن‌ها اشتباه می‌کنند و از این رو ناسازگارند— می‌توان آن‌ها را بر قوه علم یا ریاضیات بشری به‌طور کلی اعمال کرد. لوکاس اذعان می‌کند که بر اساس قضیه دوم گودل، ذهن انسانی نمی‌تواند به‌صورت صوری سازگاری خود را اثبات کند و حتی (شاید از سر طنز) می‌گوید که زنان و سیاستمداران ناسازگارند. با این حال، استدلال‌هایی ارائه می‌دهد که چرا یک مرد غیرسیاستمدار می‌تواند سازگار تلقی شود. وب مدعی است که تلاش‌های پیشین از این نکته که آیا واقعاً می‌توان دید که گزاره گودلی p متعلق به خود فرد درست است یا نه، چشم‌پوشی کرده‌اند. با بهره‌گیری از صورت‌بندی متفاوتی از قضایای گودل —یعنی صورت‌بندی ریموند اسمولیان و امیل لئون پست— وب نشان می‌دهد که می‌توان برای خود فرد، استدلال‌های قانع‌کننده‌ای هم از صدق و هم از کذب p بیرون کشید. افزون بر این استدلال می‌کند که همه استدلال‌ها دربارهٔ پیامدهای فلسفی قضایای گودل در واقع استدلال‌هایی دربارهٔ درست یا غلط بودن تز چرچ-تورینگ هستند. در سال ۱۹۷۵، بیشتر استدلال کرد که تمام تلاش‌هایی که تاکنون برای اثبات اینکه بشر صرفاً «دنده‌ای در چرخ ماشین جهان» است انجام شده، در بهترین حالت بیهوده‌اند و ذاتاً غیرعقلانی هستند و استدلال را مستند کرد. در کتاب خود کنشگر و تماشاگر او از وسوسه ارائه استدلالی عقلانی جایگزین در حمایت از نظریه مکانیک‌گرایانه پرهیز می‌کند. بلکه استدلال می‌کند که این نظریه به ذات خود «خودشکن» است و باید با «بند معافیت‌الذات» همراه شود. این بدان دلیل است که اگر نظریه‌های مکانیک‌گرایانه به‌طور عینی درست باشند، بشر هرگز نمی‌تواند به آگاهی دربارهٔ آن‌ها دست یابد یا حتی درستی آن‌ها را برقرار سازد. این از آن روست که ماشین‌ها به ذات خود فاقد ظرفیت تخیل انسانی‌اند و در نتیجه کاملاً ناتوان از تدوین چنین نظریه‌ای هستند. بک با حوصله به خوانندگانش یادآوری می‌کند: «اگر باور داری که تو یک ماشین نیستی اما من هستم، (آنگاه) نمی‌دانم چرا این کتاب را می‌خوانی». بعدها راجر پنروز وارد این بحث شد و استدلال‌های ضدمکانیک‌گرایانه تازه‌ای در کتاب‌هایش ذهن جدید امپراتور (۱۹۸۹) [ENM] و (1994) [SM] ارائه داد. مارتین دیویس در مقاله‌اش «آیا بینش ریاضی الگوریتمی است؟» (ps) به ENM پاسخ داد و استدلال کرد که پنروز مسئله سازگاری را نادیده می‌گیرد. | ## جمع‌بندی | پاسخ جامعه علمی به استدلال‌های پنروز منفی بوده و گروهی از محققان تلاش‌های مکرر پنروز برای شکل‌دادن به یک استدلال گودلی قانع‌کننده را «نوعی بازی پوسته‌ای فکری» نامیده‌اند «که در آن یک مفهوم دقیقاً تعریف‌شده که یک نتیجه ریاضی بر آن اعمال می‌شود … با یک مفهوم مبهم‌تر جابجا می‌شود».