موضوع مقاله: طبقه‌بندی هیجان‌ها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # طبقه‌بندی هیجان‌ها | مقدمه: تئوری‌های رایج از یکی از این دو دیدگاه پیروی می‌کنند؛ بر اساس دیدگاه اول هیجان‌‌های مختلف ساختارهایی مجزا و مستقل هستند، در حالی که دیدگاه دوم هیجان‌های مختلف را در طیف پیوسته‌ای از ترکیب خطی چند هیجان پایه توصیف می‌کند. | ## بخش 1: طبقه‌بندی هیجان‌ها | این هیجان‌های پایه با کلمه گسسته (discrete) مشخص می‌شوند، چرا که به نظر می‌آید بر مبنای حالت چهره و فرایندهای بیولوژیکی دیگر از هم قابل تفکیک هستند. آن‌ها نتیجه گرفتند که شش هیجان پایه وجود دارند که عبارت‌اند از؛ خشم، نفرت، ترس، خوشحالی، اندوه، و تعجب. اکمن توضیح داد که هر کدام از این هیجان‌ها ویژگی‌های مشخصی دارند، به گونه‌ای که میزان هر ویژگی می‌تواند در محدوده‌ای متغیر باشد. مناقشه در مورد امکان وجود هیجان‌های پایه انسان‌ها، بنا بر تجربه، در مورد مشاهده‌پذیری هیجان‌ها در شخص خود و دیگران اتفاق نظر دارند. این سادگی ظاهری باعث شده‌است که برخی از هیجانها، که در همه افراد دیده می‌شوند به عنوان پایه قلمداد شوند. با این‌حال، این دیدگاه در مورد ماهیت هیجان‌ها اخیراً از سوی متخصصین زیر سؤال رفته است. فعال‌سازی هیجان‌هایی مانند خشم یا ترس توسط مغز بعد از ارزیابی محرکها (Stimulus) یا اتفاقات مربوط به اهداف یا بقا انجام می‌گیرد. نقطه مشترک همه تئوری‌های هیجان‌های پایه این است که باید نشانه‌های عملکردی منحصر به فردی یک هیجان پایه را از دیگر هیجان‌های پایه متمایز کند. | ## بخش 2: طبقه‌بندی هیجان‌ها | به عبارتی دیگر، از نظر اصولی تعیین نوع هیجان یک فرد باید بر مبنای فعالیت مغزی و یا فیزیولوژیکی او ممکن باشد. در مقابل عده‌ای معتقدند که هیجان‌های مختلف جای مشخصی در شبکه عصبی نداشته و یا نشانه فیزیولوژیکی منحصر به فردی ندارند. مدل سویگانی هیجان‌ها برخی محققین هیجان‌ها را به صورت کمیت‌های چندبعدی توصیف می‌کنند، به گونه‌ای که هر بعد می‌تواند مقداری مشخص در یک بازه پیوسته را داشته باشد. ویلهلم وونت، پدر روانشناسی مدرن، در سال ۱۸۹۷ نظر داد که هیجان‌ها می‌توانند با سه بعد مشخص شوند: لذت‌بخشی، برانگیختگی، و آرامش.W.M. در سال ۱۹۵۴ هارولد شولسبرگ لذت‌بخشی، توجه، و میزان فعالیت را به عنوان سه بعد هیجان معرفی کرد. تقریباً همه مدل‌های ابعادی پسندار (valence)، انگیختار یا شدت را جز ابعاد به‌شمار می‌آورند. این مبنا درست در مقابل فرض مدل‌های پایه‌ای است که هر هیجان پایه را برخاسته از سیستم عصبی مجزایی در نظر می‌گیرد. از میان مدل‌های ابعادی پیشنهاد شده چندتایی بیشتر جا افتاده‌اند در زیر به اختصار معرفی می‌شوند. | ## بخش 3: طبقه‌بندی هیجان‌ها | بر اساس این مدل هیجان‌ها در یک فضای دوبعدی داخل یک دایره توزیع شده‌اند؛ برانگیختگی و ظرفیت، به ترتیب، با محورهای عمودی و افقی نمایش داده می‌شوند و مرکز مختصات با ظرفیت خنثی و برانگیختگی متوسط متناظر است. مدل سیرکمپلکس اغلب برای تست کردن قدرت تحریکی کلمات هیجانی، حالت‌های هیجانی چهره، و حالت‌های عاطفی مورد استفاده قرار می‌گیرد. مدل فعال‌سازی مثبت-فعال‌سازی منفی مدل فعال سازی مثبت-فعال سازی منفی (PANA) در سال ۱۹۸۵ ارائه شده‌است. مدل پلاچیک یکی از معروفترین نسخه‌های مدل ابعادی توسط رابرت پلاچیک ارائه شده‌است. این مدل هیجان‌ها را در دوایری هم مرکز مرتب می‌کند، به گونه‌ای که دوایر درونی‌تر بنیادی‌تراند ولی دوایر بیرونی‌تر از ترکیب هیجان‌های مجاور به وجود آمده‌اند. درجات لذت، برانگیختگی، و سلطه، به ترتیب، میزان خوشایندی، شدت و ذات کنترلی هیجان‌ها را مشخص می‌کنند. بدین ترتیب، یک مدل سه بعدی، با نام مکعب لوهیم، ارائه شد که میزان سه ماده مذکور سه محور متست را تشکیل داده و هشت هیجان پایه، بر اساس پیشنهاد سیلوان تامکین (Silvan Tomkins)، در هشت گوشه مکعب قرار می‌گیرند. به عنوان مثال، خشم با ترکیبی از میزان کم سروتونین و میزان بالای دوپامین و نوراپی‌نفرین متناظر است.Lövheim H. | ## جمع‌بندی | از آنجا که برای تک‌تک لغات یک زبان در زبان دیگر معادل وجود ندارد، آشکارا برخی از هیجان‌های قابل وصف در یک زبان نمی‌توانند در زبان دیگر بیان شوند.<ref name=Wierzbicka برای مثال، در بعضی از زبان‌های آفریقایی خشم و غم با یک کلمه بیان می‌شوند.