موضوع مقاله: ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها | مقدمه: گرچه چنین ناپدیدشدن‌هایی در طول تاریخ زنبورداری به‌صورت پراکنده رخ داده و با نام‌های گوناگونی شناخته شده‌اند — از جمله «بیماری ناپدیدشدن»، «کوچک‌شدن بهاری»، «بیماری ماه مه»، «فروپاشی پاییزی» و «بیماری کاهش پاییزه» — این سندرم در اوایل سال ۲۰۰۷ میلادی و همزمان با افزایش چشمگیر گزارش‌های ناپدیدشدن کلونی‌های زنبور عسل اروپایی (Apis mellifera) در آمریکای شمالی، «ناهنجاری فروپاشی کلونی» نام گرفت. | ## بخش 1: ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها | زنبورداران در بیشتر کشورهای اروپایی، به‌ویژه در جنوب و غرب اروپا، از سال ۱۹۹۸ میلادی پدیده‌ای مشابه را مشاهده کرده بودند؛ مجلس ایرلند شمالی نیز گزارش‌هایی از کاهش بیش از ۵۰ درصدی دریافت کرد. با این حال، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) محاسبه کرده‌است که تعداد کندوهای زنبور عسل در سراسر جهان از سال ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۱ میلادی، ۴۷ درصد افزایش یافته و به ۱۰۲ میلیون رسیده‌است. ناهنجاری فروپاشی کلونی می‌تواند زیان‌های اقتصادی سنگینی به بار آورد، زیرا بسیاری از محصولات کشاورزی جهان به گرده‌افشانی توسط زنبور عسل اروپایی وابسته‌اند. بر پایه برآورد فائو، ارزش کل محصولاتی که در سال ۲۰۰۵ میلادی توسط زنبورهای عسل گرده‌افشانی شدند، نزدیک به ۲۰۰ میلیارد دلار آمریکا بود. در ایالات متحده، کمبود زنبور هزینه کرایه کندو برای خدمات گرده‌افشانی را تا ۲۰ درصد افزایش داده‌است. البته کاهش شمار زنبورها چند دهه پیش از پدیدآمدن این ناهنجاری آغاز شده بود؛ صنعت کندوداری مدیریت‌شده در ایالات متحده از سال ۱۹۶۱ میلادی با آهنگی پیوسته رو به کاهش بوده‌است. در مقابل، جمعیت زنبور عسل مدیریت‌شده در سراسر جهان از سال ۱۹۷۵ میلادی به‌منظور تولید عسل، به‌طور پیوسته در حال افزایش بوده و چین بیشترین سهم را در این رشد داشته‌است. کم‌رشدترین دوره در تولید جهانی عسل، بین سال‌های ۱۹۹۱ و ۱۹۹۹ میلادی بود که ناشی از فروپاشی اقتصادی پس از فروپاشی بلوک شرق بود. از سال ۲۰۲۰ میلادی، تولید عسل در مقایسه با سال ۲۰۰۰ میلادی بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته که دو برابر نرخ رشد دهه‌های پیشین است و این روند علی‌رغم ناهنجاری فروپاشی ادامه داشته‌است. کارشناسان برآورد می‌کنند که در حال حاضر تعداد زنبورهای عسل زنده در سراسر جهان از هر دوره‌ای در تاریخ بشر بیشتر است. چندین علت احتمالی برای این ناهنجاری پیشنهاد شده، اما هیچ‌کدام پذیرش گسترده‌ای در میان جامعه علمی نیافته‌است. علل پیشنهادی شامل آفت‌کش‌ها، ابتلا به عوامل بیماری‌زای گوناگون (به‌ویژه آن‌هایی که توسط کنه‌های Varroa و Acarapis منتقل می‌شوند)، سوءتغذیه، عوامل ژنتیکی، نقص ایمنی، نابودی زیستگاه یا تغییر در شیوه‌های زنبورداری می‌شوند؛ ترکیبی از این عوامل نیز مطرح شده‌است. حجم زیادی از گمانه‌زنی‌ها پیرامون نقش خانواده آفت‌کش‌های نئونیکوتینوید در این ناهنجاری وجود دارد، اما بسیاری از کندوهای دچار فروپاشی هیچ اثری از این مواد شیمیایی نشان نمی‌دهند. پیشینه سندرم ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها مجموعه‌ای از نشانه‌های مشخص را دربرمی‌گیرد که پیش از این با نام‌های گوناگونی شناخته می‌شد؛ از جمله «بیماری ناپدیدشدن»، «کاهش بهاره»، «بیماری مه»، «فروپاشی پاییزه» و «بیماری کاهش پاییزی». علت این فروپاشی‌های تاریخی هرگز به‌طور قطعی مشخص نشده، اما ناهنجاری فروپاشی کلونی را «مرگ با هزار زخم که آشکارترین آن‌ها است» توصیف کرده‌اند. پس از آنکه مشخص شد این سندرم الزاماً محدود به فصل خاصی نیست و شاید در معنای متعارف «بیماری» نباشد — چرا که ممکن است عامل بیماری‌زا یا بیماری‌زایی واحدی وجود نداشته باشد — در سال ۲۰۰۷ نام این سندرم تغییر یافت. شیوعی مستند از زیان کلونی‌ها از جزیره وایت به سراسر بریتانیا در سال ۱۹۰۶ گسترش یافت. این زیان‌ها بعدها به ترکیبی از عوامل نسبت داده شد که شامل آب‌وهوای نامساعد، زنبورداری فشرده منجر به کمبود علوفه، و یک عفونت تازه به نام ویروس فلج مزمن زنبور عسل بود، اما در زمان شیوع، علت این مشکل کشاورزی ناشناخته بود. گزارش‌ها رفتار مشابهی را در کندوها در ایالات متحده در سال‌های ۱۹۱۸ و ۱۹۱۹ نشان می‌دهند. برخی آن را «بیماری مرموز» می‌نامیدند که سرانجام با نام «بیماری ناپدیدشدن» شهرت یافت. اورتل در سال ۱۹۶۵ گزارش داد که کندوهای مبتلا به بیماری ناپدیدشدن در لوئیزیانا با وجود غیاب بیشتر یا همه زنبورها، مقدار فراوانی عسل در موم‌ها داشتند و این یافته گزارش‌هایی را که علت ناپدیدشدن‌ها را کمبود غذا می‌دانستند رد کرد. در ایالات متحده، شمار کلونی‌های نگهداری‌شده توسط زنبورداران از دهه ۱۹۶۰ به دلایل گوناگونی از جمله شهرنشینی، کاربرد آفت‌کش‌ها، کنه‌های و و بازنشستگی و تعطیلی کسب‌وکار زنبورداران تجاری رو به کاهش بوده‌است. با این حال، در اواخر ۲۰۰۶ و اوایل ۲۰۰۷ ادعا شد که نرخ این کاهش به ابعاد تازه‌ای رسیده و مردم برای توصیف این موج ناگهانی از ناپدیدشدن‌ها اصطلاح «ناهنجاری فروپاشی کلونی» (یا گاه «فروپاشی خودانگیخته کندو» یا «سندرم ماری سلست» در بریتانیا) را به کار بردند. زیان‌ها از دهه ۱۹۹۰ با نرخی پایدار در حدود ۱۷ تا ۲۰ درصد در سال ثابت مانده بود که به عوامل گوناگونی چون کنه‌ها، بیماری‌ها و فشار مدیریت نسبت داده می‌شد. در زمستان ۲۰۰۴–۲۰۰۵ یک فروپاشی خودانگیخته رخ داد که به کنه‌های واروا (موج بیم از «کنه خون‌آشام») نسبت داده شد، هرچند این موضوع هرگز به‌طور قطعی تأیید نشد. نخستین گزارش طبقه‌بندی‌شده به عنوان این ناهنجاری در اواسط نوامبر ۲۰۰۶ توسط یک زنبوردار پنسیلوانیایی که در فلوریدا زمستان‌گذرانی می‌کرد ثبت شد. تا فوریه ۲۰۰۷، زنبورداران تجاری مهاجر بزرگ که در کالیفرنیا، فلوریدا، اوکلاهما و تگزاس زمستان را می‌گذراندند، زیان‌های سنگینی را مرتبط با این ناهنجاری گزارش دادند. میزان زیان گزارش‌شده از ۳۰ تا ۹۰ درصد کلونی‌های زنبور متفاوت بود؛ در برخی موارد زنبورداران از از دست دادن تقریباً همه کلونی‌هایشان خبر دادند و کلونی‌های بازمانده آن‌قدر ضعیف شده بودند که دیگر توان گرده‌افشانی یا تولید عسل نداشتند. در اواخر فوریه ۲۰۰۷، برخی از زنبورداران غیرمهاجر بزرگ‌تر در مناطق میانه اقیانوس اطلس و شمال غربی اقیانوس آرام نیز زیان‌های چشمگیری بیش از ۵۰ درصد گزارش دادند. زیان کلونی همچنین در پنج استان کانادا، چندین کشور اروپایی و کشورهایی در آمریکای جنوبی و مرکزی و آسیا گزارش شد. در سال ۲۰۱۰، وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که داده‌های مربوط به زیان کلی زنبور عسل برای آن سال نشان‌دهنده زیانی برابر با ۳۴ درصد بوده که از نظر آماری با زیان‌های گزارش‌شده در سال‌های ۲۰۰۷، ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ همسان است. در زمستان ۲۰۱۳–۲۰۱۴ در مقایسه با سال‌های اخیر زیان کمتری به کلونی‌ها در ایالات متحده وارد شد. زیان کل کلونی‌های مدیریت‌شده زنبور عسل از همه علل در سراسر کشور ۲۳٫۲ درصد بود که بهبود چشمگیری نسبت به ۳۰٫۵ درصد گزارش‌شده برای زمستان ۲۰۱۲–۲۰۱۳ و میانگین هشت‌ساله ۲۹٫۶ درصد به‌شمار می‌رود. پس از آنکه جمعیت زنبورها در زمستان ۲۰۱۳ به میزان ۲۳ درصد کاهش یافت، آژانس حفاظت محیط زیست ایالات متحده آمریکا و وزارت کشاورزی یک گروه کاری برای پرداختن به این موضوع تشکیل دادند. از سال ۲۰۱۴، کنگره از طریق یارانه‌های قابل توجهی به صنعت گرده‌افشانی اختصاص داده‌است. قانون کشاورزی ۲۰۱۴ اجازه می‌دهد تا ۲۰ میلیون دلار یارانه در هر سال مالی برای حفاظت از زنبورهای عسل، دام و ماهیان پرورشی که به دلیل بیماری، رویدادهای آب‌وهوایی یا شرایط نامساعد دچار زیان می‌شوند هزینه شود. در سال ۲۰۱۷، کنگره بودجه بیشتری برای محافظت از زنبورها در برابر سم‌پاشی و گردپاشی آفت‌کش‌های کشاورزی در دوره‌ای که زنبورها برای ارائه خدمات گرده‌افشانی قرارداد دارند تصویب کرد. که با نام قانون کشاورزی ۲۰۱۸ نیز شناخته می‌شود، سقف مالی کمک‌های سالانه اضطراری را از ۲۰ میلیون به ۳۴ میلیون دلار افزایش داد. پژوهشی که دانشگاه مریلند، کالج پارک و دانشگاه آبرن در سال ۲۰۲۳ منتشر کردند نشان داد شمار کلونی‌های زنبور عسل در ایالات متحده «نسبتاً پایدار» مانده، هرچند ۴۸ درصد از کلونی‌ها در سالی که در اول آوریل ۲۰۲۳ پایان یافت از دست رفتند و میانگین نرخ مرگ‌ومیر سالانه طی ۱۲ سال ۳۹٫۶ درصد بوده‌است. در سال پیش از آن (۲۰۲۱–۲۰۲۲) میزان زیان ۳۹ درصد و در سال ۲۰۲۰–۲۰۲۱ برابر با ۵۰٫۸ درصد بود. زنبورداران به دانشمندان مجری این پژوهش گفتند که زیان ۲۱ درصدی در طول زمستان قابل قبول است و بیش از سه‌پنجم زنبورداران مورد بررسی اعلام کردند زیان‌هایشان در سال ۲۰۲۲–۲۰۲۳ بیشتر بوده‌است. در سال ۲۰۲۴، از یک رکورد تاریخی در شمار کندوهای زنبور عسل تجاری (بیشتر در تگزاس) خبر داد و اعلام شد که این بخش سریع‌ترین بخش رشدیابنده دام در کشور است. در کلونی‌های فروپاشیده، زمانی به ناهنجاری فروپاشی مشکوک می‌شوند که تعداد زنبورهای بالغ موجود در کلونی بسیار اندک باشد. برخلاف سایر علل حاد مرگ‌ومیر مانند مسمومیت با آفت‌کش‌ها، در این حالت جسد مردهٔ زنبور یا اصلاً در کندو یافت نمی‌شود یا بسیار کم است؛ گویی کندو به سادگی رها شده‌است. کلونی‌ای که بر اثر این ناهنجاری فروپاشیده، معمولاً با همهٔ ویژگی‌های زیر به‌طور همزمان شناخته می‌شود: وجود در کلونی‌های رها شده. زنبورها معمولاً کندو را ترک نمی‌کنند مگر اینکه تمام نوزادهای درپوش‌گذاری‌شده خارج شده باشند. وجود ذخایر غذایی، هم عسل و هم گرده زنبور عسل: که زنبورهای دیگر بلافاصله آن را غارت نمی‌کنند با تأخیر قابل‌توجه در حملهٔ کندو مانند و وجود زنبور ملکه. اگر ملکه حضور نداشته باشد، کندو احتمالاً به دلیل فقدان ملکه از بین رفته که این حالت، ناهنجاری فروپاشی محسوب نمی‌شود. نبود جسد زنبور عسل مرده علائم پیش‌رو که ممکن است پیش از فروپاشی نهایی کلونی بروز کنند عبارتند از: ناتوانی در نگهداری نوزادهای موجود به دلیل کمبود نیروی کار کلونی عمدتاً از زنبورهای بالغ جوان تشکیل شده‌است زنبورها تمایلی به مصرف خوراک تأمین‌شده مانند شربت شکر و مکمل‌های پروتئینی ندارند. پیش‌بینی‌های ژنتیکی و فیزیوپاتولوژیک پیش از هرگونه بروز نشانه‌های ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها، برخی ویژگی‌های فیزیوپاتولوژیک می‌توانند به‌عنوان زیست‌نشانگر (biomarker) سلامت کلونی و همچنین پیش‌بینی‌کننده وضعیت این ناهنجاری عمل کنند. زنبورهای کلونی‌های رو به فروپاشی معمولاً مدفوع نرم، های نیمه‌پر، سنگ‌های راست‌رودی (انتروسنگ‌های رکتومی) و در دارند. ناهنجاری راست‌روده نشان‌دهنده اختلال تغذیه‌ای یا عدم تعادل آبی است در حالی که سنگ‌های راست‌رودی حاکی از اختلال در فیزیولوژی دفعی است که می‌تواند به یبوست و ضعف در در زنبورهای مبتلا به این ناهنجاری بینجامد. این ویژگی‌ها در چهار گروه سنی زنبور (زنبورهای تازه‌خارج‌شده، زنبورهای پرستار، زنبورهای جستجوگر غیرگرده‌جمع‌کن و زنبورهای جستجوگر گرده‌جمع‌کن) با درجات مختلف دیده می‌شوند و تأیید شده‌است که با سن ارتباطی ندارند. افزون بر این، نشانه‌های ژنتیکی در دستگاه گوارش وجود دارند که نشان‌دهنده آسیب‌پذیری زنبورهای عسل در برابر این ناهنجاری هستند. شصت‌وپنج متفاوت به‌عنوان نشانگرهای احتمالی وضعیت ناهنجاری فروپاشی شناسایی شده‌اند. بیان ژنتیکی این رونوشت‌ها در مقایسه با زنبورهای سالم، بسته به ژن‌ها یا افزایش یافته یا کاهش یافته‌است. وفور غیرمعمول قطعات (rRNA) حاوی دنباله‌های غنی از در انتهای ۳′ از طریق و در دستگاه گوارش زنبورهای مبتلا شناسایی شده‌است. این شواهد نشان می‌دهند که این توالی‌های پلی(A)-rRNA نقش واسطه‌های تجزیه را ایفا می‌کنند تا در و فعالیت آنزیمی rRNA کمک کنند. همچنین حضور و به همراه بیان پلی(A)-rRNA از نشانگرهای ژنتیکی پیدایش ناهنجاری فروپاشی به‌شمار می‌روند. البته این آمار، شمار واقعی کندوهای مدیریت‌شده را کمتر از حد واقع نشان می‌دهد، چراکه چند هزار کندویی که تنها برای قراردادهای گرده‌افشانی نگهداری می‌شوند را دربرنمی‌گیرد و کندوهای متعلق به زنبورداران با کمتر از ۵ کندو نیز در آن لحاظ نشده‌اند. این کم‌شماری ممکن است تا حدی با شمارش مضاعف برخی کندوها جبران شود؛ کندوهایی که برای تولید عسل به ایالت‌های مختلف منتقل می‌شوند، در مجموع هر ایالت به‌صورت جداگانه شمارش شده و در شمار کل جمع می‌شوند. در سال ۲۰۰۷ در ایالات متحده آمریکا، دست‌کم ۲۴ ایالت مختلف دست‌کم یک مورد ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها را گزارش داده بودند. در پیمایشی که در سال ۲۰۰۷ با شرکت ۳۸۴ زنبوردار از ۱۳ ایالت انجام شد، ۲۳٫۸٪ از آنان معیار مشخص‌شده برای ناهنجاری فروپاشی را داشتند (یعنی ۵۰٪ یا بیشتر از کلونی‌های از دست‌رفته‌شان بدون زنبور یا با بسیار کم زنبور مرده در کندو یا زنبورستان یافت شده بودند). در سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۷، عملیات‌های دچار ناهنجاری فروپاشی به‌طور کلی ۴۵٪ از کلونی‌های خود را از دست دادند، در مقایسه با ۲۵٪ تلفات کلی کلونی در زنبورداران بدون ناهنجاری. پیمایش ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ که بیش از ۱۹٪ از همه کلونی‌های آمریکا را پوشش می‌داد، تلفات کلی ۳۵٫۸٪ را نشان داد. عملیات‌هایی که بادام‌های کالیفرنیا را گرده‌افشانی کرده بودند، به‌طور میانگین همان تعداد کلونی را از دست دادند که سایر عملیات‌ها. ۳۷٫۹٪ از عملیات‌هایی که گزارش دادند دست‌کم برخی از کلونی‌هایشان با غیبت کامل زنبورها از بین رفته‌اند، ۴۰٫۸٪ تلفات کلونی داشتند، در مقایسه با ۱۷٫۱٪ تلفات گزارش‌شده توسط زنبورداران بدون این نشانه. عملیات‌های بزرگ‌تر بیشتر احتمال داشت این نشانه را نشان دهند، که می‌تواند نشان‌دهنده واگیر بودن یک عامل علّی باشد. حدود ۶۰٪ از همه کلونی‌هایی که در این پیمایش مرده گزارش شدند، بدون حضور زنبورهای مرده در کندو از بین رفته بودند و از این رو احتمالاً دچار ناهنجاری فروپاشی بوده‌اند. در فاصله سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۳ و پس از توصیف ناهنجاری فروپاشی در ایالات متحده، تلفات سالانه زمستانی کلونی‌ها از ۱۵٪ پیش از ناهنجاری به ۳۰٪ دو برابر شد. این نرخ تلفات از ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ به ۲۴٪ کاهش یافت و نشانه‌های ناهنجاری فروپاشی دیگر به اندازه گذشته با تلفات کندو مرتبط نبود. هرچند ناهنجاری فروپاشی سبب افزایش تلفات کندو شده‌است، شمار کلونی‌های زنبور عسل در آمریکا از زمان شناسایی این ناهنجاری ثابت مانده یا افزایش یافته‌است. در طول سال ۲۰۱۷، NASS گزارش داد که شمار کل کندوها در ایالات متحده برای عملیات‌های با بیش از پنج کلونی بین ۲٫۶۳ تا ۲٫۹۹ میلیون و برای عملیات‌های با کمتر از ۵ کلونی بین ۳۵ تا ۴۳ هزار کندو بود. در همان سال، عملیات‌های با بیش از ۵ کلونی، ۷۷٫۸ هزار کندو (۲٫۶ تا ۳٪) با نشانه‌های ناهنجاری فروپاشی از دست دادند و عملیات‌های با کمتر از ۵ کلونی، ۶ هزار کندو (۱۴ تا ۱۷٪) با این نشانه‌ها از دست دادند. تا سال ۲۰۲۲، شمار کلونی‌ها به ۳٫۸ میلیون رسید که بالاترین رقم تاریخ بود و از سال ۲۰۰۷ تا آن هنگام ۳۱٪ رشد داشت؛ این آمار بر اساس گزارش بود و عمدتاً به دلیل رشد تولیدکنندگان کوچک در تگزاس حاصل شده بود. اروپا بر اساس گزارش سازمان ایمنی غذایی اروپا (EFSA)، در سال ۲۰۰۷ بریتانیا ۲۷۴٬۰۰۰ کندو، ایتالیا ۱٬۰۹۱٬۶۳۰ کندو و فرانسه ۱٬۲۸۳٬۸۱۰ کندو داشت. در سال ۲۰۰۸، گزارش داد که جمعیت زنبور عسل در بریتانیا میان سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ حدود ۳۰٪ کاهش یافت و یک مطالعه EFSA نشان داد که در ایتالیا نرخ مرگ‌ومیر ۴۰ تا ۵۰٪ بوده‌است. با این حال، مقامات EFSA تأکید می‌کنند که این ارقام چندان قابل اطمینان نیستند، زیرا پیش از آن‌که زنبورها شروع به مردن کنند، روش یکپارچه‌ای برای جمع‌آوری آمار جمعیت زنبورها در کشورهای مختلف وجود نداشت. در آن دوره (۲۰۰۸)، گزارش‌ها نرخ بالای مرگ‌ومیر را به کنه واروا، دو فصل تابستان بارانی غیرمعمول در اروپا و برخی آفت‌کش‌ها نسبت می‌دادند. در سال ۲۰۰۹، تیم لاوت، رئیس انجمن زنبورداران بریتانیا، گفت: «به‌صورت شواهد شنیداری، تفاوت‌ها بسیار زیاد است. گزارش‌هایی وجود دارد که برخی زنبورداران تقریباً یک‌سوم کندوهایشان را از دست داده‌اند و برخی دیگر هیچ.» جان چاپل، رئیس انجمن زنبورداران لندن، تلفات ۱۵۰ عضو خود را بین یک‌پنجم تا یک‌چهارم برآورد کرد و گفت: «هنوز هم تعداد زیادی ناپدیدشدن مرموز وجود دارد و ما به دانستن علت آن‌ها نزدیک‌تر نشده‌ایم.» دولت انگلیس همچنان وجود ناهنجاری فروپاشی در بریتانیا را انکار می‌کرد و تلفات سنگین را به کنه واروا و تابستان‌های بارانی نسبت می‌داد که مانع چرای زنبورها می‌شود. در سال ۲۰۱۰، دیوید استون از انجمن زنبورداران بریتانیا اعلام کرد: «ما هنوز بر این باوریم که ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها (که اکنون بهتر تعریف شده) علت تلفات کلونی در بریتانیا نیست، اما همچنان شاهد تلفات کلونی هستیم که بسیاری از آن‌ها، اگر نگوییم اکثر، قابل توضیح‌اند.» او بر این باور بود که مطالعات اخیر «شواهد بیشتری برای این تصویر در حال شکل‌گیری ارائه می‌دهند که تعاملات پیچیده‌ای میان تعدادی از عوامل، عوامل بیماری‌زا، محیطی، شیوه‌های زنبورداری و سایر عوامل استرس‌زا در جریان است که باعث تلفات زنبور عسل می‌شود که در آمریکا ناهنجاری فروپاشی نامیده می‌شود». اندرو اسکارلت، زنبوردار مستقر در پرتشایر و بسته‌بندی‌کننده عسل، ۸۰٪ از ۱٬۲۰۰ کندوی خود را در زمستان ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۰ از دست داد. او تلفات را به یک عفونت باکتریایی شدید نسبت داد که به دلیل کمبود بازرسان زنبور عسل و آب‌وهوای بد مداوم که مانع از انباشت کافی ذخایر گرده و شهد توسط زنبورها شد، به سرعت گسترش یافت. در آلمان، که برخی از اولین گزارش‌های ناهنجاری فروپاشی در اروپا از آنجا رسید و بر اساس گزارش اتحادیه ملی زنبورداران آلمان ۴۰٪ کلونی‌های زنبور عسل از بین رفتند، هیچ تأییدیه علمی وجود نداشت. در اوایل ماه مه ۲۰۰۷، رسانه‌های آلمانی گزارش دادند که به نظر نمی‌رسد موردی تأییدشده از ناهنجاری فروپاشی در آلمان اتفاق افتاده باشد. یک مطالعه موردی که در سال ۲۰۱۲ منتشر شد، یک رویداد تلفات کلونی در سوئیس را بررسی و شناسایی کرد که توسط مرکز تحقیقات زنبور عسل سوئیس در اکتبر ۲۰۰۹ برداشت شده بود؛ این اولین مورد ناهنجاری فروپاشی خارج از ایالات متحده آمریکا شناخته شد. در حالی که این رویداد با معیارهای پیشنهادشده توسط پیمایش‌های پیشین کندوهای آمریکا مطابقت داشت، تحلیل آزمایشگاهی عوامل بیماری‌زا، تفاوتی در بار عوامل بیماری‌زا یا سطوح هم‌عفونتی میان کندوهای مبتلا و غیرمبتلا به ناهنجاری فروپاشی نشان نداد. این مطالعه موردی همچنین یادآور می‌شود که کلونی‌ها در زمان فروپاشی سطوح مضری از یا گونه‌های نداشتند، اما تأکید کرد که نمی‌توان نقش عوامل بیماری‌زا را رد کرد. در پایان ماه مه ۲۰۱۲، دولت سوئیس گزارش داد که حدود نیمی از جمعیت زنبور عسل از زمستان جان سالم به در نبرده‌است. آسیا در چین، یک پیمایش سه‌ساله از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ (با بهره‌گیری از پرسشنامه‌های COLOSS) تلفات کلونی به‌طور میانگین ۱۰٫۱٪ را نشان داد. علت‌های احتمالی سازوکارهای ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها هنوز ناشناخته است، اما عوامل بسیاری در حال بررسی‌اند، از جمله: آفت‌کش‌ها، هیره‌ها، قارچ‌ها، روش‌های زنبورداری (مانند کاربرد آنتی‌بیوتیک‌ها یا جابه‌جایی کندوها در مسافت‌های دور)، سوءتغذیه، ملکه‌های بی‌کیفیت، گرسنگی، سایر بیماری‌زاها و کمبود ایمنی. اجماع علمی کنونی بر این است که هیچ عامل منفردی سبب ناهنجاری فروپاشی نیست، بلکه ترکیبی از این عوامل ممکن است به‌صورت تجمعی یا هم‌افزایانه به بروز آن منجر شود. در سال ۲۰۰۶، (CCDWG) که عمدتاً در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا مستقر بود، تأسیس شد. یک نظرسنجی از زنبورداران در اوایل سال ۲۰۰۷ نشان داد که بیشتر زنبورداران هواهی (سرگرمی‌باز) بر این باور بودند که گرسنگی مهم‌ترین عامل مرگ‌ومیر کلونی‌هایشان است، در حالی که زنبورداران تجاری به‌طور چشمگیری آفات بی‌مهره (هیره‌های واروآ، هیره‌های نای زنبور عسل و/یا ) را علت اصلی مرگ‌ومیر کلونی می‌دانستند. | ## بخش 2: ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها | یک بررسی علمی در ژوئن ۲۰۰۷ نیز به‌همین ترتیب نظریه‌ها و عوامل مشارکت‌کننده احتمالی متعددی را مطرح کرد، اما موضوع را بی‌پاسخ گذاشت. در ژوئیه ۲۰۰۷، وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا (USDA) یک «برنامه عمل ناهنجاری فروپاشی» منتشر کرد که راهبردی برای مقابله با این ناهنجاری را در چهار مؤلفه اصلی ترسیم می‌کرد: بررسی و گردآوری داده‌ها؛ تحلیل نمونه‌ها؛ پژوهش فرضیه‌محور؛ اقدام کاهشی و پیشگیرانه. نخستین گزارش سالانه کمیته راهبری ناهنجاری فروپاشی کلونی ایالات متحده در سال ۲۰۰۹ منتشر شد. این گزارش پیشنهاد کرد که ناهنجاری فروپاشی ممکن است از برهم‌کنش عوامل گوناگون در ترکیب با هم ناشی شود. در همان سال، گروه کاری ناهنجاری فروپاشی یک مطالعه توصیفی جامع منتشر کرد که به این نتیجه رسید: «از میان ۶۱ متغیر اندازه‌گیری‌شده (از جمله فیزیولوژی زنبورهای بالغ، بار بیماری‌زاها و سطوح آفت‌کش‌ها)، هیچ عامل منفردی با ثبات کافی برای پیشنهاد یک عامل علّی واحد یافت نشد. زنبورهای کلونی‌های دچار ناهنجاری، بار بیماری‌زایی بالاتری داشتند و نسبت به جمعیت‌های شاهد بیشتر به بیماری‌زاهای متعدد آلوده بودند که نشان‌دهنده یا قرارگیری بیشتر در معرض بیماری‌زاها یا تضعیف دفاع‌ها در زنبورهای ناهنجار است.» دومین گزارش سالانه کمیته راهبری در نوامبر ۲۰۱۰ منتشر شد. این گروه گزارش داد که با وجود شناسایی پیوندهای بسیار — از جمله آفت‌کش‌ها، انگل‌ها و بیماری‌زاها — در طول پژوهش‌ها، «به‌طور فزاینده‌ای روشن می‌شود که هیچ عامل منفردی به‌تنهایی مسئول [ناهنجاری فروپاشی] نیست». یافته‌های آنان نشان داد که در زمان فروپاشی، سطوح مضر از انگل یا هیره‌های انگل وجود نداشته‌است. با این حال، پیوندی میان اثرات نیمه‌کشنده برخی آفت‌کش‌ها و ناهنجاری فروپاشی یافتند، از جمله دو هیره‌کش رایج یعنی کومافوس و که آفت‌کش‌های مجاز برای کنترل هیره‌های واروآ توسط زنبورداران هستند. زنبور یا کلونی‌ای که به‌ظاهر در اثر یک بیماری‌زا از پا درآمده، شاید اگر در معرض دُز نیمه‌کشنده‌ای از آفت‌کش قرار نمی‌گرفت و/یا دچار تنش غذایی نمی‌شد (که خود ممکن است ناشی از خشکسالی یا باران سنگین برانگیخته از تغییر اقلیم، یا رقابت با تراکم بالایی از کندوهای زنبور عسل در مجاورت باشد) نمی‌مُرد. متأسفانه، انجام پژوهش‌های با تکرار مناسب دربارهٔ اثرات چندین عامل تنش‌زای برهم‌کنشی بر کلونی‌های زنبور بسیار دشوار است. شمار ترکیب‌های عوامل تنش‌زا به‌سرعت زیاد می‌شود و کنترل قرارگیری در معرض این عوامل در زنبورهای آزادپرواز دشوار یا ناممکن است. با این حال، استدلال قوی‌ای می‌توان مطرح کرد که این برهم‌کنش میان انگل‌ها، آفت‌کش‌ها و رژیم غذایی است که در قلب مشکلات کنونی بهداشت زنبور قرار دارد. نظریه‌های بیماری‌زاها و نقص ایمنی پژوهشگران نخستین اشاره کردند که شیوه گسترش این ناهنجاری به سان یک عمل می‌کند؛ با این حال، برخی بر این باور بودند که این اختلال ممکن است با سازوکاری در ارتباط باشد که احتمالاً با «تنش» پیوند داشته و به تضعیف دستگاه ایمنی می‌انجامد. به‌ویژه، بر پایه پژوهشی که در سال ۲۰۰۷ در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا انجام شد: «شدت عوامل عفونی شناسایی‌شده در زنبورهای بالغ، نوعی سرکوب ایمنی را نشان می‌دهد». این پژوهشگران در ابتدا ارتباطی میان آلودگی به کنه و ناهنجاری فروپاشی پیشنهاد کردند و استدلال نمودند که ترکیبی از این کنه‌های زنبور، ویروس بال دژدیس (که توسط این کنه‌ها منتقل می‌شود) و باکتری‌ها با یکدیگر عمل کرده و ایمنی را سرکوب می‌کنند و می‌توانند یکی از دلایل ناهنجاری فروپاشی باشند. انگل‌هایی چون کنه‌های واروا ، کنه‌های نای زنبور عسل ، بیماری‌های قارچی، باکتریایی و ویروسی، و کلپتوانگل‌هایی چون همگی مشکلاتی هستند که در بیست سال گذشته در قاره آمریکا پدیدار شده‌اند و زنبورداران با آن‌ها روبه‌رو هستند. هنگامی که یک کلونی به هر دلیلی در حال مرگ است و کلونی‌های سالم دیگری در مجاورت آن قرار دارند (چنان‌که در معمول است)، آن کلونی‌های سالم اغلب وارد کلونی در حال مرگ شده و ذخایر آن را برای خود به یغما می‌برند. اگر ذخایر کلونی در حال مرگ آلوده باشد (به سموم طبیعی یا انسان‌ساز)، الگوی به‌دست‌آمده (که در آن کلونی‌های سالم پس از نزدیکی به کلونی در حال مرگ بیمار می‌شوند) ممکن است برای ناظر چنین به نظر برسد که یک بیماری واگیر در کار است. اما در موارد معمول ناهنجاری فروپاشی، ذخایر کلونی‌های در حال مرگ به یغما نمی‌روند و این نشان می‌دهد که سموم از راه غارتگری پخش نمی‌شوند و بدین ترتیب رفتاری شبیه به یک بیماری بروز می‌دهند. شواهد بیشتری که از بیماری‌زا بودن ناهنجاری فروپاشی حمایت می‌کنند، از مشاهدات زیر به دست آمدند: کندوهای کلونی‌هایی که بر اثر ناهنجاری فروپاشی از بین رفته بودند، تنها پس از تابش پرتوهای نابودکننده DNA قابل استفاده مجدد برای کلونی سالم بودند و گزارش گروه کاری ناهنجاری فروپاشی در سال ۲۰۱۰ نشان داد که کندوهای دارای نشانه‌های این ناهنجاری تمایل دارند در مجاورت یکدیگر در درون زنبوردانی‌ها قرار داشته باشند. دکتر ارنستو گوزمان، پژوهشگر حشره‌شناس در دانشگاه گوئلف کانادا، در سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ (۱۳۸۶ تا ۱۳۸۷) ۴۱۳ کلونی زنبور عسل در انتاریو را بررسی کرد. حضور کنه‌های Varroa در کلونی‌ها پیش از فصل زمستان موجب تضعیف سامانه ایمنی زنبورها و ورود ویروس‌هایی می‌شد که به مرگ کلونی در طول زمستان می‌انجامیدند. حدود ۲۷٪ از کندوها از زمستان جان به در نبردند و در ۸۵٪ از این موارد کنه Varroa به عنوان عامل اصلی شناسایی شد. کنه‌های Varroa همچنین توانایی ملکه در تولیدمثل را کاهش می‌دهند که برای بقای کندو زیان‌بار است. بر این اساس کنه‌های Varroa به عنوان یکی از علل احتمالی ناهنجاری فروپاشی در نظر گرفته شده‌اند، هرچند نه همه کلونی‌های رو به مرگ حاوی این کنه‌ها هستند. کنه‌های Varroa بسته به مرحله چرخه زندگی خود همه انواع زنبورهای عسل (کارگران، زنبورهای پرستار، لاروها) را انگل‌وار می‌آزارند. سپس کنه‌ها در مرحله تولیدمثل از لاروها تغذیه کرده و آمادگی بیشتر به افزایش باروری کنه (تعداد فرزندان ماده) می‌انجامد. به دلیل توانایی Varroa در تغذیه از همه انواع زنبورهای عسل، این کنه‌ها یکی از بزرگ‌ترین تهدیدها برای کلونی‌ها به ویژه در طول زمستان به‌شمار می‌روند. در سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۹)، گروهی از دانشمندان اعلام کردند که در مراحل ابتدایی آزمایش میدانی یک باکتری با پلاسمیدهای دستکاری‌شده ژنتیکی هستند که هم از آلودگی به ویروس بال دژدیس جلوگیری می‌کند و هم به گونه‌ای مؤثر بقای کنه Varroa را کاهش می‌دهد. ویروس فلج حاد اسرائیلی (IAPV) در سال ۲۰۰۴ در اسرائیل کشف شد و زمانی به‌عنوان علت ناهنجاری فروپاشی در نظر گرفته می‌شد. این ویروس بر اساس محل شناسایی نخستین خود نام‌گذاری شده‌است و خاستگاه اصلی آن نامشخص است. در سپتامبر ۲۰۰۷ نتایج یک پژوهش آماری گسترده با روش توالی‌یابی آران‌ای بر روی کلونی‌های آسیب‌دیده و سالم منتشر شد. در این پژوهش آران‌ای همه ارگانیسم‌های موجود در یک کلونی توالی‌یابی شد و با پایگاه‌های داده توالی مقایسه گردید تا حضور عوامل بیماری‌زا آشکار شود. همه کلونی‌ها آلوده به عوامل بیماری‌زای گوناگونی بودند، اما تنها ویروس IAPV پیوند معناداری با ناهنجاری فروپاشی نشان داد: این ویروس در ۲۵ کلونی از ۳۰ کلونی مبتلا به ناهنجاری و تنها در یکی از ۲۱ کلونی سالم یافت شد. پژوهش‌های سال ۲۰۰۹ نشان داد که نشانه‌ای از اختلال در تولید پروتئین در همه زنبورهای مبتلا به ناهنجاری فروپاشی مشترک است و این الگو با آلودگی به ویروس IAPV سازگار است. گمان می‌رود که همانند IAPV موجب تخریب ریبوزوم‌ها می‌شوند که مسئول تولید پروتئین سلول‌ها هستند و این کاهش کارکرد ریبوزوم‌ها زنبورها را تضعیف می‌کند و آن‌ها را در برابر عواملی که در شرایط عادی کشنده نیستند آسیب‌پذیرتر می‌سازد. نوزما برخی پیشنهاد کرده‌اند که این سندرم ممکن است ناتوانی زنبورداران در شناسایی درست بیماری‌های شناخته‌شده‌ای همچون یا قارچ موسوم به باشد. آزمایش و تشخیص نمونه‌های برگرفته از کلونی‌های آسیب‌دیده (که پیش از این انجام شده) این احتمال را بسیار بعید می‌سازد، زیرا نشانه‌های این بیماری‌ها کاملاً شناخته‌شده‌اند و با آنچه به عنوان ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها طبقه‌بندی می‌شود تفاوت دارند. نرخ بالای آلودگی به نوزما در نمونه‌های زنبوران پنسیلوانیا گزارش شد، اما این الگو در نمونه‌های برگرفته از دیگر نقاط گزارش نشد. با این حال، بررسی سال ۲۰۰۹ جمعیت‌های زنبور آمریکایی آلوده به ناهنجاری فروپاشی نشان داد تنها حدود نیمی از کلونی‌های نمونه‌برداری‌شده، هم در گروه آلوده به ناهنجاری و هم در گروه شاهد، به N. نخستین داروی ضدقارچ بهره‌گرفته‌شده در برابر نوزما، است که در یک طرح پژوهشی آلمانی برای کاهش اثر این ریزهاگیان بهره‌گرفته شده و گروه کاری ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها (CCDWG) آن را به عنوان درمان احتمالی یاد کرده‌است. هیگس نیز ادعا می‌کند با استفاده از فوماژیلین به درمان موفق کلونی‌ها دست یافته‌است. مناطق گوناگونی در اروپا وجود این قارچ را گزارش کرده‌اند، اما هنوز هیچ پیوند مستقیمی با ناهنجاری فروپاشی اثبات نشده‌است. با این حال، پژوهشگر این یافته را مدرک قطعی بر وجود پیوند با ناهنجاری فروپاشی نمی‌دانست؛ «نمی‌خواهیم این تصور را به کسی بدهیم که این موضوع حل شده‌است». ceranae در ۴۹ شهرستان شناسایی شد و از ۱٬۲۰۰ نمونه زنبور عسل گردآوری‌شده، ۵۲۸ نمونه (۴۴٪) از نظر نوزما مثبت بودند؛ تحلیل PCR بر روی ۳۷۱ نمونه دارای اسپور نشان داد ۹۶٪ آن‌ها N. ترکیب ویروسی و قارچی تیمی از دانشمندان و به سرپرستی جری برومنشنک که با ارتش ایالات متحده همکاری می‌کرد، در اکتبر ۲۰۱۰ مقاله‌ای منتشر کرد که در آن اعلام شد یک ویروس DNA جدید به نام ویروس ایریدسنت بی‌مهرگان نوع ۶ (IIV-6) و قارچ Nosema ceranae در هر کلونی کشته‌شده‌ای که گروه بررسی کرده بود، یافت شده‌اند. در این پژوهش مشخص شد که هیچ‌یک از این عوامل به‌تنهایی کشنده نیست، اما ترکیب این ویروس با N. آگاهی‌های مربوط به این پژوهش در مقاله‌ای در صفحه نخست نیویورک تایمز برای عموم منتشر شد. چند روز بعد، مقاله‌ای در مجله فورچون با عنوان «آنچه یک دانشمند به نیویورک تایمز دربارهٔ پژوهشش در مورد مرگ زنبورها نگفت» منتشر شد. جیمز فریزر، استاد حشره‌شناسی در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا که روی تأثیرات زیرکشنده آفت‌کش‌ها بر زنبورها پژوهش می‌کرد، گفت که هرچند پژوهش برومنشنک داده‌های سودمندی به‌دست داد، اما برومنشنک به‌عنوان مدیرعامل شرکتی که دستگاه‌های تشخیص بیماری‌های زنبور را توسعه می‌دهد، دارای تعارض منافع است. چند ماه بعد، روش‌های به‌کاررفته برای تفسیر داده‌های طیف‌سنجی جرمی در پژوهش برومنشنک مورد تردید قرار گرفت و این پرسش مطرح شد که آیا IIV-6 اصلاً به‌درستی در نمونه‌های بررسی‌شده شناسایی شده بود یا نه. دانشمندان مدت‌هاست نگران این بوده‌اند که آفت‌کش‌ها، از جمله برخی ، ممکن است اثرات زیرکشنده‌ای بر زنبورها داشته باشند؛ یعنی آن‌ها را به طور مستقیم از پای درنیاورند، بلکه در عوض به رشد و رفتارشان آسیب بزنند. مریان فریزر، استادیار ارشد بازنشستهٔ حشره‌شناسی در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا، گفته‌است: «آفت‌کش‌ها به تنهایی نشان نداده‌اند که علت ناهنجاری فروپاشی هستند. ما بر این باوریم که ترکیبی از عوامل مختلف، احتمالاً از جمله کنه‌ها، ویروس‌ها و آفت‌کش‌ها، در کار هستند.» ارزیابی نقش آفت‌کش‌ها در ناهنجاری فروپاشی به چند دلیل دشوار است. نخست آنکه گوناگونی آفت‌کش‌های مورد استفاده در مناطق مختلفی که ناهنجاری فروپاشی را گزارش کرده‌اند، آزمایش همزمان تمام آفت‌کش‌های ممکن را دشوار می‌سازد. دوم آنکه بسیاری از عملیات‌های تجاری زنبورداری ماهیتی سیار دارند و کندوها را در طول یک فصل در فاصله‌های جغرافیایی طولانی جابجا می‌کنند که به طور بالقوه کلونی‌ها را در هر مکان در معرض آفت‌کش‌های متفاوتی قرار می‌دهد. سوم آنکه خود زنبورها گرده و عسل را در ذخیره‌های بلندمدت می‌گذارند که به این معناست که ممکن است تأخیری از چند روز تا چند ماه پیش از آنکه آذوقه‌های آلوده به کلونی داده شود رخ دهد و این موضوع هر تلاشی برای مرتبط کردن پیدایش علائم با زمان واقعی مواجهه با آفت‌کش‌ها را بی‌اثر می‌سازد. در سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۸–۱۳۸۹)، توالی‌یابی ژنوم زنبور عسل توضیح احتمالی برای حساسیت زنبورها به آفت‌کش‌ها به دست داد. ژنوم زنبور عسل از نظر تعداد ژن‌های رمزکنندهٔ آنزیم‌های سم‌زدایی، از جمله مونواکسیژناز سیتوکروم P450 (P450s)، گلوتاتیون-S-ترانسفرازها و کربوکسیل‌استرازها، فقیر است. نئونیکوتینوئیدها دسته‌ای از حشره‌کش‌ها به نام به‌ویژه مورد بررسی دقیق قرار گرفته‌اند. نئونیکوتینوئیدها آفت‌کش‌های سیستمیک هستند که معمولاً به‌صورت تیمار بذر بهره می‌گیرند تا کاربرد آفت‌کش‌های برگ‌پاشی را در طول رشد گیاه کاهش دهند. سه ترکیب اصلی در کاربردهای کشاورزی عبارت‌اند از ایمیداکلوپراید، کلوتیانیدین و تیامتوکسام. اثرات بالقوه سمی که در آزمایشگاه بررسی شده‌اند، غالباً با مطالعات میدانی دنبال شده‌اند که نشان‌دهنده هیچ اثری بر جمعیت واقعی زنبورها نبوده‌اند. علی‌رغم شکاف‌هایی در شواهد علمی، مقام‌های نظارتی کاربرد نئونیکوتینوئیدها را در اروپا و سایر کشورها عمدتاً بر اساس نگرانی‌ها دربارهٔ سلامت زنبورها محدود کرده‌اند. شواهد خطر برای زنبورهای عسل بهره‌گیری از آفت‌کش‌های در ایالات متحده پس از سال ۲۰۰۵ افزایش یافت و این روند با بالا رفتن میزان مرگ‌ومیر زنبورها همزمان بود. بیشتر ذرت کشت‌شده در ایالات متحده از بذرهایی تهیه می‌شود که با نئونیکوتینوئیدها آغشته شده‌اند. اگرچه ذرت توسط باد گرده‌افشانی می‌شود، که تصادفاً روی این گیاهان در جستجوی غذا هستند ممکن است در معرض بقایای آفت‌کش موجود در شهد و گرده قرار گیرند. زنبورهای عسل همچنین ممکن است از طریق چرای روی گیاهان وحشی که به‌طور ناخواسته در معرض نئونیکوتینوئیدها قرار گرفته‌اند، با این مواد تماس پیدا کنند. پژوهش‌های آزمایشگاهی نئونیکوتینوئیدها ممکن است با توانایی‌های طبیعی زنبورها در یافتن مسیر خانه تداخل ایجاد کنند و باعث شوند آن‌ها سردرگم شده و راه بازگشت به کندو را نیابند. این اختلال‌ها ممکن است از پیامدهای نئونیکوتینوئیدها بر حافظه کوتاه‌مدت و بلندمدت زنبورها ناشی شوند. دوزهای زیرکشنده ایمیداکلوپراید در آزمایش‌های آزمایشگاهی و فعالیت پروازی و تشخیص بویایی را کاهش داد و عملکرد یادگیری بویایی مختل شد. نشان داده شده‌است که قرار گرفتن در معرض ایمیداکلوپراید در سطوح متناظر با مقادیر میدانی، رشد کلونی و تولید ملکه جدید را کاهش می‌دهد. یک پژوهش درجا در سال ۲۰۱۲ نشان داد که قرار گرفتن در معرض سطوح زیرکشنده ایمیداکلوپراید در (HFCS) که برای تغذیه زنبورهای عسل در زمان نبود چراگاه بهره می‌گیرند، باعث می‌شود زنبورها نشانه‌هایی سازگار با ناهنجاری فروپاشی از خود نشان دهند. دوزهایی که زنبورها دریافت می‌کردند کشنده نبودند، اما مشکلات مزمن احتمالی می‌توانستند از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض آن‌ها ناشی شوند. پژوهش‌های میدانی در سال ۲۰۰۵، گروهی از دانشمندان دریافتند که گرده به‌دست‌آمده از بذرهای پوشش‌داده‌شده با ایمیداکلوپراید حاوی مقادیر قابل توجهی از این حشره‌کش است و پیشنهاد کردند که گرده آلوده ممکن است موجب مرگ کلونی زنبور عسل شود. یک پژوهش فراتحلیلی منتشرشده در فوریه ۲۰۱۰ شواهدی از پژوهش‌های آزمایشگاهی مبنی بر اثرات زیرکشنده ایمیداکلوپراید بر زنبورهای عسل نشان داد، اما فاقد شواهد کافی دربارهٔ ربط محیطی این یافته‌ها بود. به همین ترتیب، یک مرور ادبیات در سال ۲۰۱۲ نتیجه گرفت که در شرایط آزمایشگاهی، هم اثرات کشنده و هم اثرات زیرکشنده بر رفتار جستجوی غذا، حافظه و توانایی یادگیری در زنبورهای عسل در معرض نئونیکوتینوئیدها مشاهده شد، اما این اثرات در پژوهش‌های میدانی با دوزهای واقعی میدانی دیده نشد. در سال ۲۰۱۲ چندین پژوهش منتشر شد که نشان می‌دادند نئونیکوتینوئیدها از مسیرهای مواجهه‌ای پیش‌تر ناشناخته از جمله از طریق گردوغبار، گرده و شهد بر زنبورها تأثیر می‌گذارند. پژوهش‌ها همچنین پایداری محیطی این مواد در کانال‌های آبیاری کشاورزی و خاک را نشان داد. ماشین‌آلاتی که بذرهای ذرت پوشش‌داده‌شده با کلوتیانیدین و ایمیداکلوپراید را می‌کارند، مقادیری از آفت‌کش را در هوا رها می‌کنند که خود مسیر احتمالی دیگری برای مواجهه است. در سال ۲۰۱۵، یک پژوهش ۱۱ ساله بریتانیایی همبستگی میان افزایش بهره‌گیری کشاورزی از پوشش‌دهی بذر با نئونیکوتینوئیدها و تشدید فروپاشی کلونی‌های زنبور عسل در سطح چشم‌انداز را نشان داد. این نخستین پژوهش میدانی بود که پیوندی میان نئونیکوتینوئیدها و ناهنجاری فروپاشی برقرار کرد. سیاست‌های نظارتی در اروپا، پیوند میان پدیده «مرگ زنبورها» و ایمیداکلوپراید مدت‌هاست که مورد بحث قرار می‌گیرد. گزارشی از (CST) در کانون این بحث‌ها قرار گرفت و به ممنوعیت جزئی ایمیداکلوپراید در فرانسه انجامید. آفت‌کش ایمیداکلوپراید با نام تجاری گوشو در سال ۱۹۹۹ توسط وزیر کشاورزی فرانسه عمدتاً به دلیل نگرانی از پیامدهای احتمالی آن بر زنبورهای عسل ممنوع شد. در سال ۲۰۱۳، بررسی رسمی سازمان ایمنی غذایی اروپا (EFSA) گزارش داد که برخی نئونیکوتینوئیدها خطری غیرقابل‌قبول برای زنبورها ایجاد می‌کنند و چندین شکاف داده‌ای که پیش‌تر مورد توجه قرار نگرفته بود را شناسایی کرد. این بررسی به این نتیجه رسید: «خطر حاد بالایی برای زنبورهای عسل از طریق انتشار گرد و غبار ناشی از کاربرد بذرهای پوشش‌داده‌شده در ذرت، کلزا و غلات شناسایی شد. همچنین خطر حاد بالایی از طریق باقیمانده‌ها در شهد و/یا گرده شناسایی شد.» پس از بررسی ۲۰۱۳ سازمان ایمنی غذایی اروپا، کمیسیون اروپا پیشنهاد ممنوعیت دوساله نئونیکوتینوئیدها را مطرح کرد. در آوریل ۲۰۱۳، اتحادیه اروپا به محدودیت دوساله حشره‌کش‌های نئونیکوتینوئیدی رأی داد. این ممنوعیت، کاربرد ایمیداکلوپراید، کلوتیانیدین و تیامتوکسام را برای محصولاتی که برای زنبورها جذاب هستند، محدود ساخت. هشت کشور از جمله دولت بریتانیا که استدلال می‌کرد علم کافی نیست، علیه این طرح رأی دادند. آژانس حفاظت محیط زیست در پاسخ به این دعوا به پژوهش‌هایی اشاره کرد که کنه را مسئول کاهش جمعیت زنبورها می‌دانستند و نشان می‌دادند که نقش نئونیکوتینوئیدها در ناهنجاری فروپاشی بیش از حد واقعی اعلام شده‌است. این طرح پیشنهادی خواستار تعلیق نئونیکوتینوئیدها تا زمان انجام بررسی کامل پیامدهای آن‌ها بود. فیپرونیل برای از بین بردن حشراتی مشابه زنبور عسل، از جمله (Vespula germanica) و بسیاری دیگر از آفات کلونیال، از طریق فرایند «طعمه‌گذاری سمی» طراحی شده‌است؛ به این ترتیب که یک حشره پس از بازگشت به کندو، آفت‌کش را در میان نوزادان پخش می‌کند. | ## بخش 3: ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها | در مه ۲۰۰۳ (اردیبهشت ۱۳۸۲)، مدیریت کل غذا در وزارت کشاورزی فرانسه تشخیص داد که یک مورد مرگ انبوه زنبوران در جنوب فرانسه با مسمومیت حاد ناشی از فیپرونیل مرتبط بوده‌است. این مسمومیت به عملیات ناقص ضدعفونی بذر که موجب تولید گرد و غبار شده بود، نسبت داده شد. در فوریه ۲۰۰۳ (بهمن ۱۳۸۱)، وزارت تصمیم گرفت به‌طور موقت فروش محصولات حفاظت از محصول شرکت BASF حاوی فیپرونیل در فرانسه، از جمله برند «Regent»، را به حالت تعلیق درآورد. در سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۸–۱۳۸۹)، فیپرونیل در پژوهشی توسط انجمن هماهنگی فنی صندوق فرانسه به‌عنوان عامل گسترش ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها معرفی شد. این پژوهش نشان داد که حتی در دوزهای بسیار پایین و غیرکشنده، این آفت‌کش توانایی زنبور در یافتن مسیر بازگشت به کندو را مختل می‌کند و در نتیجه شمار زیادی از زنبوران جستجوگر در هر سفر گرده‌جمع‌آوری گم می‌شوند؛ هرچند در این مطالعه به سایر نشانه‌های ناهنجاری اشاره‌ای نشده بود. قارچ‌کش‌ها در سال ۲۰۱۳، پژوهشگران گرده را از کندوها گردآوری کردند و آن را به زنبورهای سالم خوراندند. افزون بر این، پژوهشگران دریافتند که زنبورهایی که گردهٔ حاوی قارچ‌کش خورده بودند سه برابر بیشتر در معرض آلودگی به انگل‌ها قرار می‌گرفتند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که قارچ‌کش‌هایی که بی‌زیان برای زنبورها پنداشته می‌شوند، شاید نقشی مهم در ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها ایفا کنند. همچنین این پژوهش آشکار کرد که شیوه‌های سم‌پاشی نیازمند بازنگری‌اند، چرا که زنبورهای مورد بررسی نه از محصولات کشاورزی، بلکه تقریباً به‌طور انحصاری از علف‌های هرز و گل‌های وحشی شهد می‌گرفتند؛ این یافته نشان می‌دهد که زنبورها بیش از آنچه تصور می‌شد در معرض آفت‌کش‌ها قرار دارند. ، حشره‌شناس دانشگاه مریلند، در این باره گفته‌است: «قارچ‌کش‌ها که انتظار نداشتیم به حشرات آسیب بزنند، به نظر می‌رسد اثر زیرکشنده‌ای بر سلامت زنبورها دارند.» او همچنین افزوده‌است که این موضوع از آن رو اهمیت دارد که قارچ‌کش‌ها تحت مقررات سختگیرانه‌ای قرار ندارند. آنتی‌بیوتیک‌ها و کنه‌کش‌ها بیشتر زنبورداران آسیب‌دیده از ناهنجاری فروپاشی گزارش می‌دهند که در کلونی‌های خود از آنتی‌بیوتیک و کنه‌کش‌ها بهره می‌گیرند؛ با این حال فقدان یکنواختی در نوع مواد شیمیایی مصرفی احتمال دخالت یک ماده شیمیایی مشخص را کاهش می‌دهد. با این وصف، ممکن است برخی از این مواد شیمیایی هنوز از نظر اثرات احتمالی بر زنبور عسل آزمایش نشده باشند و بنابراین بالقوه می‌توانند در پدیده ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها نقش داشته باشند. آنتی‌بیوتیک‌ها پژوهشی در دانشگاه تگزاس در آستین نشان داد که آنتی‌بیوتیک‌های رایج در زنبورداری که برای پیشگیری از بیماری به کار می‌روند، سطح میکروب‌های روده در زنبورهای عسل را کاهش می‌دهند و در نتیجه آن‌ها را در برابر بیماری آسیب‌پذیرتر می‌سازند. پژوهشگران اعلام کرده‌اند که هرچند آنتی‌بیوتیک‌ها ضروری هستند، زنبورداران باید در تعیین میزان و مدت زمان مصرف آن‌ها احتیاط لازم را به خرج دهند. کنه‌کش‌ها زنبورداران از برای رهایی کلنی‌ها از آلودگی به بهره می‌گیرند؛ با این حال، این درمان می‌تواند به افزایش سطح عفونت‌های ویروسی در کلنی‌ها منجر شود. دوزهای بالای درمان یا کاربرد کنه‌کش‌ها برای مدتی طولانی می‌تواند سبب سرکوب سیستم ایمنی زنبوران عسل شود و آن‌ها را در برابر ویروس‌ها آسیب‌پذیرتر کند. پژوهشی که در سال ۲۰۰۸ توسط دانشمندان دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا انجام شد، سطح بالایی از کنه‌کش‌های و کومافوس را در نمونه‌های موم کندوها آشکار کرد؛ همچنین سطوح پایین‌تری از ۷۰ آفت‌کش دیگر نیز یافت شد. افزایش سطح ارگانوفسفات کومافوس در موم با کاهش بقای ملکه‌های در حال رشد مرتبط بوده‌است. پژوهشگران دانشگاه ایالتی واشینگتن به سرپرستی حشره‌شناس استیو شپارد در سال ۲۰۰۹ وجود سطح بالایی از باقی‌مانده‌های آفت‌کش در موم کندو را تأیید کردند و ارتباطی میان آن و کاهش چشمگیر طول عمر زنبوران یافتند. یک بررسی گسترده در سال ۲۰۱۰ روی کلنی‌های سالم و آسیب‌دیده از ناهنجاری فروپاشی نیز سطوح بالای آفت‌کش در موم و گرده را نشان داد، اما میزان آفت‌کش‌ها در هر دو گروه کلنی‌های در حال فروپاشی و سالم، مشابه بود. ثابت شده‌است که افزایش دما و سطح بارندگی ناشی از احتمال بقای یک کلونی زنبور را در یک نسل تا ۳۰٪ کاهش می‌دهد و همچنین شمار کلونی‌های جدید زنبور را که پایه‌گذاری می‌شوند کم می‌کند. بارندگی بیش از حد و همچنین خشکسالی هر دو می‌توانند دامنه جستجوی غذا توسط زنبورها را محدود کنند و در نتیجه شمار و سلامت آن‌ها را کاهش دهند. اجاره زنبور برای گرده‌افشانی یکی از ارکان اساسی کشاورزی ایالات متحده است؛ به‌گونه‌ای که بدون آن، سطح تولید کنونی تنها با تکیه بر گرده‌افشان‌های بومی قابل دستیابی نخواهد بود. زنبورداران آمریکایی در مجموع درآمد بسیار بیشتری از اجاره زنبورهایشان برای گرده‌افشانی نسبت به تولید عسل به دست می‌آورند. پژوهشگران نگران آن هستند که جابه‌جایی کلونی‌ها با کامیون در سراسر کشور برای گرده‌افشانی محصولات — و در نتیجه درهم‌آمیختن آن‌ها با زنبورهایی از نقاط گوناگون — به انتشار ویروس‌ها و کنه‌ها میان کلونی‌ها دامن می‌زند. افزون بر این، برخی بر این باورند که جابه‌جایی و استقرار مداوم، فشار و اختلالی بر کل کندو وارد می‌کند که ممکن است مقاومت آن را در برابر انواع اختلالات سیستمیک کاهش دهد. علاوه بر نگرانی دربارهٔ انتشار ویروس‌ها و کنه‌ها در حمل‌ونقل زنبورها در سراسر کشور، استرس ناشی از جابه‌جایی نیز به‌عنوان یک سازوکار احتمالی مرتبط با ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها شناخته می‌شود. پرورش تجاری انتخابی و کاهش تنوع ژنتیکی در زنبورداری صنعتی بیشتر توجه‌ها در زمینه ناهنجاری فروپاشی کلونی زنبورها بر عوامل محیطی متمرکز بوده‌است. این ناهنجاری بیشترین تأثیر را در مناطقی دارد که از کلونی‌های زنبور عسل پرورش‌یافته به شیوه تجاری در کشاورزی «صنعتی» بهره می‌گیرند. پرورش طبیعی و تولیدمثل کلونی در زنبورهای وحشی فرآیندی پیچیده و بسیار گزینشی است که به گسترده در جمعیت‌های بزرگ درون‌کلونی زنبورها می‌انجامد و این تنوع ممکن است در کلونی‌های پرورش‌یافته به شیوه تجاری بازتولید نشود. سوءتغذیه در سال ۲۰۰۷ (۱۳۸۶)، یکی از الگوهای گزارش‌شده توسط گروه پژوهشی ناهنجاری فروپاشی در دانشگاه ایالتی پنسیلوانیا این بود که همه تولیدکنندگان در یک بررسی مقدماتی، دوره‌ای از «فشار فوق‌العاده» را پیش از مرگ کلونی‌های موردنظر گزارش کردند که بیشتر شامل سوءتغذیه و یا خشکسالی می‌شد. این تنها عاملی بود که در همه موارد ناهنجاری فروپاشی در آن گزارش مشترک بود؛ بر این اساس، به نظر می‌رسید دست‌کم احتمال قابل توجهی وجود دارد که این پدیده با فشار تغذیه‌ای مرتبط باشد که ممکن است در کلونی‌های سالم و خوب‌تغذیه‌شده بروز نکند. این یافته مشابه نتایج بررسی مستقل دیگری بود که در سال ۲۰۰۷ انجام شد؛ در آن بررسی، زنبورداری‌های کوچک‌مقیاس (تا ۵۰۰ کلونی) در چند ایالت گزارش دادند که بیش از ۵۰٪ از موارد مرگ زنبورانشان را به سوءتغذیه و یا ضعف کلونی‌ها نسبت می‌دهند، خواه آن تلفات ناشی از ناهنجاری فروپاشی تشخیص داده می‌شد یا نه. برخی پژوهشگران این سندرم را به رویه تغذیه زنبورها با برای تکمیل ذخایر زمستانه نسبت داده‌اند. یک نویسنده اروپایی پیوند احتمالی با شربت ذرت پرفروکتوز تهیه‌شده از ذرت تراریخته را مطرح کرده‌است. با این حال، دست‌کم یک پژوهشگر اظهار کرده‌است که اگر این تنها عامل مؤثر بود، باید ناهنجاری فروپاشی منحصراً در کلونی‌های زمستانی که با شربت ذرت پرفروکتوز تغذیه می‌شوند پدیدار می‌شد، در حالی که بسیاری از گزارش‌های ناهنجاری فروپاشی در شرایط دیگر و نزد زنبوردارانی رخ داده‌است که از این شربت استفاده نکرده‌اند. در زمستان، به این زنبورها یک منبع غذایی واحد مانند شربت ذرت (پرفروکتوز یا انواع دیگر)، شکر و جایگزین گرده داده می‌شود. در تابستان نیز ممکن است تنها یک محصول (مانند بادام، گیلاس یا سیب) را گرده‌افشانی کنند. اگرچه ادعا می‌شود رژیم تک‌گرده بسیار پایین‌تر از رژیم مخلوط‌گرده است، چند نوع گرده وجود دارد که برای زنبورهای عسل به‌طور انحصاری قابل قبول‌اند، از جمله شبدر شیرین و خردل. پژوهشی که در سال ۲۰۱۰ (۱۳۸۹) منتشر شد نشان داد زنبورهایی که با گرده گیاهان گوناگون تغذیه شدند، نشانه‌هایی از سیستم ایمنی سالم‌تر در مقایسه با آن‌هایی که از گرده یک گونه تغذیه کردند، نشان دادند. زنبورهایی که از گرده پنج گونه گیاهی تغذیه شدند سطح بالاتری از گلوکز اکسیداز داشتند، حتی اگر آن گرده محتوای پروتئینی بالاتری داشت. «نویسندگان رژیمی حاوی ۱۰۰۰ قسمت در میلیون پتاسیم، ۵۰۰ قسمت در میلیون کلسیم، ۳۰۰ قسمت در میلیون منیزیم و ۵۰ قسمت در میلیون از هر یک از سدیم، روی، منگنز، آهن و مس را توصیه کردند.» پژوهشی در سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) نشان داد که زنبورهای تغذیه‌شده با شربت ذرت پرفروکتوز یا شکر، در مقایسه با آن‌هایی که از عسل با پروتئین پایین مشابه تغذیه می‌کنند، کاهش بیان در چندین ژن مرتبط با متابولیسم پروتئین و اکسیداسیون-احیا نشان می‌دهند. پژوهشی در سال ۲۰۱۳ (۱۳۹۲) نشان داد که اسید پ-کوماریک که به‌طور معمول در عسل وجود دارد، به زنبورها در سم‌زدایی برخی آفت‌کش‌ها کمک می‌کند؛ بنابراین، غیاب این ماده در مواد مغذی مصنوعی داده‌شده به زنبورها ممکن است به ناهنجاری فروپاشی دامن بزند. تابش الکترومغناطیسی با وجود بحث‌های گسترده در اینترنت و رسانه‌های عمومی، تقریباً هیچ پژوهش دقیقی در ادبیات علمی داوری‌شده دربارهٔ اثرات قرار گرفتن در معرض بر زنبورهای عسل منتشر نشده‌است. یکی از معدود پژوهش‌های داوری‌شده در سال ۱۹۸۱ منتشر شد و نشان داد که حتی در توان‌های تابش مایکروویو بسیار بالاتر از آنچه در ارتباطات بهره‌گرفته می‌شود، زنبورها تأثیر معناداری نمی‌پذیرند. پژوهشی دربارهٔ اثرات غیرحرارتی (RF) بر زنبورهای عسل گزارش داد که هیچ تغییری در رفتار زنبورها در اثر قرار گرفتن در معرض RF از ایستگاه‌های پایه تلفن بی‌سیم فعال در باند ۱٬۸۸۰ تا ۱٬۹۰۰ مگاهرتز رخ نداده‌است. پژوهشی بعدی نشان داد که (EMF) در فاصله نزدیک ممکن است توانایی زنبورها برای بازگشت به کندوشان را کاهش دهد. در جریان این پژوهش، نیمی از کلونی‌های مورد بررسی از هم پاشیدند که برخی از آن‌ها کندوهای شاهد بودند که ایستگاه‌های پایه DECT جاسازی‌شده نداشتند. در آوریل ۲۰۰۷ (فروردین ۱۳۸۶)، خبر این پژوهش در رسانه‌های گوناگون بازتاب یافت و با نوشتاری در ایندیپندنت آغاز شد که ادعا می‌کرد موضوع این پژوهش تلفن‌های همراه بوده و آن‌ها را با ناهنجاری فروپاشی مرتبط دانسته‌است. هرچند تلفن‌های همراه در آن زمان از سوی برخی گزارش‌های رسانه‌ای متهم شدند، اما در پژوهش مورد استناد به آن‌ها پرداخته نشده بود. پژوهشگران دخیل در این کار بعداً اعلام کردند که پژوهش‌شان شامل یافته‌هایی دربارهٔ تلفن‌های همراه یا ارتباط آن‌ها با ناهنجاری فروپاشی نبوده و اشاره کردند که نوشتار روزنامه ایندیپندنت نتایج آن‌ها را به‌اشتباه تفسیر کرده و «یک داستان ترسناک» ساخته‌است. مروری بر ۹۱۹ پژوهش علمی داوری‌شده که اثرات EMF بر جانوران وحشی، انسان‌ها و گیاهان را بررسی کرده بودند، شامل ۷ پژوهش مربوط به زنبورهای عسل می‌شد؛ ۶ تا از آن‌ها پیامدهای منفی ناشی از تابش EMF را گزارش کرده بودند، اما هیچ‌کدام پیوند مشخصی با ناهنجاری فروپاشی نشان نداده بودند. یک پژوهش اکتشافی در سال ۲۰۰۴ دربارهٔ اثرات غیرحرارتی قرار گرفتن در معرض تابش الکترومغناطیسی و یادگیری انجام شد. پژوهشگران هیچ تغییری در رفتار زنبورها در اثر قرار گرفتن در معرض RF از ایستگاه پایه DECT فعال در باند ۱٬۸۸۰ تا ۱٬۹۰۰ مگاهرتز نیافتند. زنبورهای عسل می‌توانند میدان‌های مغناطیسی ایستا یا با فرکانس پایین را شناسایی کنند و از این توانایی به‌عنوان یکی از چند نشانه در یابه‌یابی بهره می‌گیرند. با این حال، هیچ سازوکاری شناسایی نشده‌است که از طریق آن انرژی رادیویی ضعیف بتواند — جز از طریق گرمایش جزئی — رفتار حشرات را دگرگون کند. محصولات تراریخته محصولات به‌عنوان عاملی در ایجاد ناهنجاری فروپاشی شناخته نمی‌شوند. در سال ۲۰۰۸ یک فراتحلیل از ۲۵ پژوهش مستقل که اثرات پروتئین‌های Cry از بر بقای زنبورعسل (مرگ‌ومیر) را بررسی کرده بودند نشان داد که پروتئین‌های Bt به‌کاررفته در محصولات مهندسی‌شده ژنتیکی تجاری برای مهار آفات راسته پروانه‌سانان و سخت‌بالپوشان، بقای لاروها یا زنبورهای بالغ را به شکل منفی تحت تأثیر قرار نمی‌دهند. افزون بر این، لاروها تنها درصد اندکی از پروتئین خود را از گرده دریافت می‌کنند و همچنین همبستگی جغرافیایی میان مناطق کشت محصولات تراریخته و مناطقی که ناهنجاری فروپاشی در آن‌ها رخ داده بود وجود نداشت. پس از یافتن کندوی فروپاشیده، تجهیزات را در جایی نگهداری کنید که بتوانید از تدابیر پیشگیرانه بهره بگیرید تا زنبورها به آن دسترسی نداشته باشند. اگر با ناهنجاری فروپاشی روبه‌رو هستید و عفونت ثانویه‌ای مانند لوک اروپایی مشاهده می‌کنید، کندوها را با اکسی تتراسایکلین درمان کنید، نه با تیلوسین. راه‌حل پیشنهادی دیگر برای کشاورزانی که به گرده‌افشانی نیاز دارند، جایگزین‌کردن زنبورداران با از جمله و زنبور گل‌گر است. می‌توان با فراهم‌کردن مکان‌های مناسب برای آشیانه‌سازی و برخی گیاهان کمکی که زنبورها بتوانند از آن‌ها تغذیه کنند (مثلاً پس از پایان فصل گرده‌افشانی محصولات تجاری مزرعه) به استقرار زنبورهای بومی کمک کرد. نیز در برابر آلودگی به مقاوم هستند، اما همچنان در برابر سایر عوامل مرتبط با ناهنجاری فروپاشی آسیب‌پذیرند و ویژگی‌های نامطلوبی دارند که کاربرد آن‌ها در زنبورداری تجاری را محدود می‌کند. در پادشاهی متحده، پایگاه داده ملی زنبور عسل در مارس ۲۰۰۹ (اسفند ۱۳۸۷) برای پایش ناهنجاری فروپاشی راه‌اندازی شد؛ این اقدام در واکنش به کاهش ۱۵ درصدی جمعیت زنبور در دو سال پیش از آن صورت گرفت. این سامانه که با بودجه وزارت محیط زیست، غذا و امور روستایی تأمین مالی شده و توسط اداره می‌شود، برای پایش روندهای بهداشتی و کمک به تعیین اینکه آیا صنعت عسل از ناهنجاری فروپاشی تهدید می‌شود یا نه، به کار می‌رود. در اکتبر ۲۰۱۰ (مهر ۱۳۸۹)، دیوید استون از انجمن زنبورداران بریتانیا اعلام کرد: «ما همچنان بر این باور نیستیم که ناهنجاری فروپاشی علت از دست رفتن کندوها در انگلستان است؛ با این حال، کاهش کندوها ادامه دارد که بسیاری از آن‌ها را می‌توان توضیح داد. رویکرد زنبورداری در انگلستان بر ارتقای مدیریت یکپارچه بهداشت زنبور استوار است؛ به عبارتی شناسایی و حذف عواملی که سطح بهداشت کندو را کاهش می‌دهند. این پدیده به‌ویژه برای محصولاتی مانند بادام کالیفرنیا اهمیت دارد، جایی که زنبورهای عسل گرده‌افشان اصلی به‌شمار می‌روند و ارزش این محصول در سال ۲۰۱۱ به ۳٫۶ میلیارد دلار رسید. در سال ۲۰۰۰، ارزش کل محصولات کشاورزی ایالات متحده که کاملاً به گرده‌افشانی زنبور عسل وابسته بودند، بیش از ۱۵ میلیارد دلار برآورد شد. تولید بادام کالیفرنیا از ۳۷۰ میلیون پوند در سال ۱۹۹۵ به رکورد ۲٬۵۰۰ میلیون پوند در سال ۲۰۱۹ افزایش یافت و تنها در دهه اخیر بیش از ۳۰ درصد رشد داشت. به دلیل این تقاضای بالا برای گرده‌افشان‌ها، هزینه اجاره زنبورهای عسل به‌طور چشمگیری افزایش یافته و صنعت بادام کالیفرنیا سالانه در حدود ۱٫۶ میلیون کلونی زنبور عسل را در فصل بهار برای گرده‌افشانی محصول خود اجاره می‌کند. در سطح جهانی، زنبورهای عسل تقریباً ۲۰۰ میلیارد دلار خدمات گرده‌افشانی ارائه می‌دهند. این زنبورها مسئول گرده‌افشانی حدود یک‌سوم از گونه‌های زراعی ایالات متحده هستند؛ از جمله بادام، هلو، سیب، گلابی، گیلاس، تمشک، ، کرنبری، هندوانه، گرمک، خیار و توت‌فرنگی. بسیاری از این گیاهان — اما نه همه — می‌توانند توسط دیگر حشرات در ایالات متحده نیز گرده‌افشانی شوند؛ از جمله گونه‌های دیگر زنبور (مانند بر روی کدوئیان)، اما معمولاً نه در مقیاس تجاری. در حالی که برخی کشاورزان تعداد محدودی از محصولات بومی، زنبورهای عسل را برای کمک به گرده‌افشانی وارد می‌کنند، هیچ‌کدام به‌طور خاص به آن‌ها نیاز ندارند و هنگامی که زنبورهای عسل از منطقه‌ای غایب باشند، این انتظار وجود دارد که گرده‌افشان‌های بومی جایگاه را باز پس گیرند و معمولاً سازگاری بهتری برای خدمت به آن گیاهان داشته باشند (با این فرض که گیاهان به‌طور عادی در آن منطقه خاص وجود دارند). با این حال، اگرچه در هر فرد، بسیاری از گونه‌های دیگر در گرده‌افشانی کارآمدتر هستند، در ۳۰ درصد از انواع محصولاتی که زنبورهای عسل در آن‌ها بکار می‌روند، اغلب گرده‌افشان‌های بومی را نمی‌توان به‌همان سهولت یا اثربخشی زنبورهای عسل به‌صورت انبوه بهره‌گرفت — در بسیاری از موارد اصلاً به آن گیاهان مراجعه نمی‌کنند. کندوها می‌توانند بنا به نیاز از محصولی به محصول دیگر جابه‌جا شوند و زنبورها به‌شمار زیاد از گیاهان بازدید می‌کنند و از طریق کمبود کارایی را جبران می‌کنند. در کشاورزی، برخی گیاهان برای تولید میوه کاملاً به گرده‌افشانی زنبورهای عسل وابسته‌اند، در حالی که گیاهان دیگر تنها برای افزایش توان تولید میوه‌های بهتر و سالم‌تر به زنبورهای عسل نیاز دارند. زنبورهای عسل همچنین به گیاهان کمک می‌کنند تا فاصله زمانی میان شکوفه‌دهی و تشکیل میوه را کاهش دهند و بدین ترتیب خطر ناشی از آفت‌ها، بیماری‌ها، مواد شیمیایی، شرایط آب‌وهوایی و مانند آن را کم کنند. با این وصف، زنبورهای عسل تا حدی در گرده‌افشانی نزدیک به ۷۵ درصد از همه گونه‌های گیاهی که مستقیماً در تأمین غذای انسان در سرتاسر جهان بکار می‌روند، نقش دارند. از دست رفتن فاجعه‌بار زنبورهای عسل می‌تواند پیامد چشمگیری داشته باشد؛ برآورد شده‌است که هفت تا از ۶۰ محصول عمده در اقتصاد آمریکای شمالی از میان می‌روند و این تنها برای یک منطقه از جهان است. مزارعی با نظام‌های فشرده (تراکم بالای محصول) بیشتر از نظام‌های غیرفشرده (باغچه‌های محلی کوچک که به زنبورهای وحشی وابسته‌اند) تحت تأثیر قرار خواهند گرفت؛ زیرا به خدمات گرده‌افشانی زنبور عسل وابستگی دارند. این‌گونه مزارع تقاضای بالایی برای خدمات گرده‌افشانی زنبور عسل دارند که تنها در ایالات متحده سالانه ۱٫۲۵ میلیارد دلار هزینه دارد. با این حال، این هزینه جبران می‌شود زیرا زنبورهای عسل به‌عنوان گرده‌افشان ۲۲٫۸ تا ۵۷ میلیارد یورو در سطح جهانی ایجاد می‌کنند. در فرهنگ عامه یک قسمت از مجموعه تلویزیونی در سال ۲۰۰۷ با عنوان «سکوت زنبورها»، چند دلیل گمانه‌زنانه برای این پدیده مطرح کرد. مستند ۲۰۰۹ آفت‌کش‌های نئونیکوتینوئیدی را محتمل‌ترین عامل معرفی کرد، هرچند کارشناسان مصاحبه‌شده اذعان داشتند که هنوز داده‌های قطعی وجود ندارد. مستند بلندمدت ۲۰۱۰ با عنوان «ملکه خورشید: زنبورها چه می‌گویند؟» دربرگیرنده مصاحبه با زنبورداران، دانشمندان، کشاورزان و فیلسوفان بود. در بخش «کوانزا» از قسمت «جشن تعطیلات فیوچراما» از مجموعه انیمیشنی علمی‌تخیلی فیوچراما (فصل ۶، قسمت ۱۵، اولین پخش ۲۱/۱۱/۲۰۱۰)، ناهنجاری فروپاشی کلونی — که در این قسمت «سندرم فروپاشی کلونی» نامیده شده — در کندوی زنبورهای فضایی غول‌پیکر کشف می‌شود، هنگامی که خدمه کشتی Planet Express برای یافتن موم برای ساخت شمع‌های کوانزا به آنجا می‌روند. در فصل سوم مجموعه تلویزیونی Elementary (فصل سه، سال‌های ۲۰۱۴–۲۰۱۵)، ناهنجاری فروپاشی موضوع تکرارشونده‌ای بود؛ هولمز در قسمت دهم آفت‌کش‌ها را مقصر معرفی کرد و در قسمت چهاردهم به ارائه نظریه‌هایی دربارهٔ درمان پرداخت. در قسمت بیست‌وسوم با عنوان «Absconded»، هولمز و واتسون مرگ یک پژوهشگر وزارت کشاورزی ایالات متحده را که در حال انجام مطالعات میدانی دربارهٔ شیوع ناهنجاری فروپاشی در شمال‌شرق ایالات متحده بود بررسی کردند. فیلم کوتاه ۲۰۱۶ «ناهنجاری فروپاشی کلونی: زندگی بدون زنبور» آینده‌ای دیستوپیک و اغراق‌آمیز از زندگی پس از نابودی زنبورها را به تصویر کشید. قسمت «نفرت میان ملت» از مجموعه آینه سیاه آینده‌ای را نشان داد که در آن زنبورهای مکانیکی برای مقابله با ناهنجاری فروپاشی ساخته شده‌اند. در فیلم ۲۰۲۵ بوگونیا، تدی، یکی از شخصیت‌های اصلی، بر این باور است که این پدیده ناشی از مدیرعامل یک شرکت زیست‌پزشکی است که به گمان او موجودی فرازمینی است. | ## جمع‌بندی | در ذهن این شخصیت، ناهنجاری فروپاشی کلونی همتراز تجربه انسان‌ها روی زمین است که به آرامی توسط نژاد فرازمینی مذکور از هستی محو می‌شوند.