موضوع مقاله: حرم شاه عبدالعظیم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حرم شاه عبدالعظیم | مقدمه: این اثر در تاریخ با شماره‌ی ثبت ۴۰۶ به‌عنوان یکی از آثار ملّی ایران به ثبت رسیده‌است. | ## بخش 1: حرم شاه عبدالعظیم | عبدالعظیم پس از ورود به شهر ری در سرداب خانه یکی از شیعیان آن شهر به زندگی پنهانی روی می‌آورد و پس از مدتی بیمار می‌شود و در سال ۲۵۲ قمری (۸۶۶ م) می‌میرد. شایان ذکر است که عبدالعظیم یکی از روایان احادیث شیعه هستند؛به‌همین دلیل تأثیر زیادی در زمان خود بر حفظ جریان شیعه، آن هم در دوران خفقان موجود در زمان امامان هشتم و نهم و دهم شیعیان را داشته اند و از این سه‌بزرگوار روایاتی را نقل کرده‌اند. ضمن اینکه جناب شیخ‌صدوق مجموعه روایات اوی را با عنوان «جامع اخبار عبدالعظیم» گردآوری نموده است. ضمنا بخشی از این احادیث، بی‌واسطه از ائمه نقل شده است؛ البته علاوه بر نقل احادیث اهل بیت،وی با علوم دینی آشنایی داشتند و به همین دلیل، محل رجوع مردم در زمینه مسائل دینی بوده‌اند. قابل توجه اینکه ازابوتراب رویانی نقل شده است : «شنیدم که ابوحماد رازی می‌گفت در سامرا بر امام دهم شیعیان وارد شدم و از بعضی مسائل حلال و حرام از ایشان پرسیدم. چون قصد وداع داشتم، ایشان فرمودند: چنانچه در امور دینی در تشخیص حلال و حرام، مسئله‌ای بر تو دشوار شد، از عبدالعظیم بن عبدالله حسنی سؤال کن و سلام مرا به او برسان.» بناها بنای نخستین آرامگاه عبدالعظیم را محمد بن زید داعی علوی، در نیمه دوم قرن سوم هجری قمری برابر با با قرن نهم میلادی تعمیر اساسی کرد. | ## بخش 2: حرم شاه عبدالعظیم | درگاه اصلی ورودی حرم که در شمال آرامگاه قرار دارد به فرمان پادشاهان خاندان آل بویه و سپس با تلاش مجدالملک قمی ساخته شد. در بالا مانند همه بناهای سلجوقی برفراز چهارگوشه حرم چهار گوشوار یعنی چهار طاق مورب بنا کرده‌اند و بالاتر از آن یک هشت ضلعی و بر روی آن یک شانزده‌ضلعی ساخته‌اند. پوشش زرین گنبد، به فرمان ناصرالدین‌‌شاه در سال ۱۲۷۰ هجری قمری برابر با ۱۸۳۵ میلادی انجام گرفته‌است. آثار تاریخی تاریخ ساخت صندوق داخل آرامگاه عبدالعظیم ۷۲۵ هجری قمری برابر با ۱۳۳۵ میلادی است. دو لوحه کتیبه چوبی روی یک جفت در چوبی جدید تر نصب شده که تاریخ ساخت لوحه‌ها ۸۴۸ هجری قمری مطابق با ۱۴۴۴ میلادی است. تاریخ ساخت در بزرگ چوبی بین رواق شمالی و مسجد زنانه ۹۰۴ هجری قمری (برابر با ۱۴۹۸ میلادی) و به سبک دوره تیموری است. | ## بخش 3: حرم شاه عبدالعظیم | آرامگاه‌های پیرامون بسیاری از نامداران ایران در کنار آرامگاه و رواق‌های اطراف، عمدتاً در باغ طوطی، به خاک سپرده شده‌اند. از جمله: رنامتاریختدفینتوضیحات ۱ناصرالدین‌شاه 60px۱۲۷۵چهارمین شاه قاجار (که پس از پیروزی انقلاب اسلامی، سنگ قبرش به خلوت کریمخانی منتقل شد)۲سید ابوالقاسم کاشانی 60px۱۳۴۰نماینده و رئیس مجلس شورای ملی۳علی‌مردان‌خان بختیاری 60px۱۳۱۳از سرداران ایل بختیاری بود، که علیه حکومت پهلوی اول تا سال ۱۳۱۳ جنگید.۴قائم مقام فراهانی 60px۱۲۱۴ادیب ، شاعر و صدراعظم ایران۵ملا علی کنی 60px۱۲۶۷فقیه شیعه و مجتهد متنفذ ایران در زمان قاجار۶ستارخان 60px۱۲۹۳ملقب به سردار ملی یکی از سرداران جنبش مشروطه۷حسین سلامی 60px۱۴۰۴فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ۸محمد قزوینی60px۱۳۲۸ادیب و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران۹عباس اقبال آشتیانی60px۱۳۳۴مورخ ، ادیب و نویسنده۱۰محمدرضا مهدوی کنی 60px۱۳۹۳نخست وزیر ایران و رئیس مجلس خبرگان رهبری۱۱محمدتقی فلسفی 60px۱۳۷۷واعظ مشهور تهران و از شخصیت‌های مبارز انقلاب اسلامی۱۲شیخ محمد خیابانی 60px۱۲۹۹رئیس مجاهدین آذربایجان در انقلاب مشروطه۱۳حسین امیر‌عبداللهیان 60px۱۴۰۳دیپلمات و وزیر امور خارجه ایران۱۴محمدعلی شاه‌آبادی 60px۱۳۲۸عارف و مجتهد شیعه۱۵اسماعیل آشتیانی 60px۱۳۴۹شاعر و نقاش۱۶ابوالفتوح رازی ۵۵۲ ه.قمفسر و عارف شیعه قرن ششم هجری ۱۶حبیب‌الله شیرازی ۱۲۳۳ملقب به قاآنی شاعر ۱۸محمدمهدی طهرانچی 60px۱۴۰۴فیزیکدان، دانشمند هسته‌ای و رئیس دانشگاه آزاد اسلامی۱۹سید ضیاءالدین طباطبایی60px۱۳۴۸نخست وزیر ایران۲۰عزیزالله خوشوقت 60px۱۳۹۱مجتهد شیعه، عضو مجلس خبرگان قانون اساسی، خبرگان رهبری و مجلس شورای اسلامی۲۱محی الدین انواری 60px۱۳۹۱روحانی و فقیه شیعه۲۲ادیب‌الممالک فراهانی 60pxژورنالیست ، شاعر و نویسنده۲۳مجتبی تهرانی 60px۱۳۹۱استاد اخلاق تهران۲۴عبدالکریم حق‌شناس 60px۱۳۸۶فقیه و عارف شیعه۲۵طیب حاج رضایی 60px۱۳۴۲از مبارزان سرشناس علیه حکومت پهلوی۲۶اسماعیل مرآت 60px۱۳۲۸سیاستمدار و وزیر فرهنگ ایران۲۷مهدی ربانی ۱۴۰۴فرمانده ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ۲۸سید رضا زواره‌ای60px۱۳۸۴سیاستمدار، حقوقدان شورای نگهبان و عضو مجلس شورای اسلامی۲۹سید علی غیوری60px۱۳۹۳امام جمعه شهرری و نماینده مجلس شورای اسلامی۳۰محدث ارموی۱۳۵۸تصحیح‌کننده و پژوهش‌گر متون کهن۳۱سید محمدصادق طباطبایی60px۱۳۴۰مؤسس حزب اعتدالیون، رئیس و نماینده مجلس شورای ملی۳۲بدیع‌الزمان فروزانفر60px۱۳۴۹ادیب، مترجم، پژوهشگر ادبی و مدرس دانشگاه۳۳محمد محمدی ری‌شهری60px۱۴۰۱روحانی، وزیر اطلاعات و عضو مجلس خبرگان رهبری ۳۴عباسعلی اختری60px۱۴۰۱نماینده مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان رهبری همچنین برخی حکام اردلان که از وابستگان پادشاهان قاجار بودند نیز در صحن آرمیده‌اند. در دوره پهلوی، آرامگاهی در جوار این آستان برای رضاشاه تدارک دیده شد که به تدریج بسیاری از وابستگان این خاندان در آن جا به خاک سپرده شدند. این آرامگاه پس از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ به همراه آرامگاه پنجاه تن از وابستگان نظام پادشاهی، توسط گروهی به دستور صادق خلخالی ویران شد. | ## جمع‌بندی | آرامگاه پادشاهان آرامگاه سرشناسان بسته شدن درهای حرم در اواخر اسفند ماه سال ۱۳۹۸ پایگاه اطلاع‌رسانی حضرت عبدالعظیم اعلام کرد که به دنبال شیوع گسترده ویروس کرونا و با درخواست ستاد ملی مبارزه با کرونا در راستای مقابله از روز سه شنبه ۲۷ اسفند ماه تا خرداد ماه ۱۴۰۱ با کم شدن کرونا باز شد.