موضوع مقاله: سیلیکن وادی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سیلیکن وادی | مقدمه: این منطقه بخش زیادی از این کشور را پوشش می‌دهد اگر چه تمرکز بالای فناوری پیشرفته، صنعت را می‌توان در اطراف تل‌آویو از جمله خوشه‌های کوچک در اطراف شهرهای رعانانا، پتخ تیکوا، هرتزلیا، نتانیا شهرستان رخووت و همسایه آن ریشون لتسیون مشاهده کرد. | ## بخش 1: سیلیکن وادی | اخیر موسسات بالافنی در اورشلیم و در شهرهایی مانند یقنعم و ارپورت سیتی، نخستین شهر خصوصی اسرائیل ایجاد شده‌اند. اسرائیل به عنوان «ملت استارت‌آپ» به معنی کشور راه انداز و نوپا در جهان شناخته شده است. واژهٔ «وادی» از زبان عربی و از کلمهٔ «واد» گرفته شده است که به معنای «دره» می‌باشد. تاریخچه شرکت‌های فناوری پیشرفته اسرائیلی در اصل از دههٔ ۱۹۶۰ شروع به شکل‌گیری کردند. تعداد شرکت‌هایی که به موفقیت بین‌المللی دست یافتند به‌تدریج افزایش یافت و تا اوایل دههٔ ۱۹۹۰ هر سال تنها یکی دو شرکت جدید به موفقیت می‌رسیدند. شرکت موتورولا نخستین شرکت آمریکایی بود که در سال ۱۹۶۴ یک واحد تحقیق و توسعه (R&D) در اسرائیل راه‌اندازی کرد. این مرکز در ابتدا محصولات بی‌سیم از جمله سیستم‌های آبیاری از راه دور را توسعه داد و بعدها تراشه‌های پیشرفته‌ای مانند 68030 را تولید کرد. پس از تحریم تسلیحاتی فرانسه در سال ۱۹۶۷، اسرائیل مجبور شد صنایع نظامی داخلی خود را توسعه دهد و تمرکز خود را بر ایجاد برتری تکنولوژیک نسبت به همسایگانش بگذارد. برخی از این شرکت‌های نظامی شروع به جست‌وجو و توسعهٔ کاربردهای غیرنظامی فناوری‌های نظامی کردند. نقش در بازار جهانی نرم افزار به‌تدریج، صنعت جهانی رایانه تمرکز خود را از سخت‌افزار – حوزه‌ای که اسرائیل در آن مزیت نسبی نداشت – به سمت محصولات نرم‌افزاری سوق داد؛ حوزه‌ای که سرمایه انسانی نقش کلیدی‌تری در آن ایفا می‌کند. اسرائیل به یکی از نخستین کشورهایی تبدیل شد که وارد رقابت در بازار جهانی نرم‌افزار شد. هر یک از این شرکت‌ها در حوزه‌هایی تخصص یافتند که تحت سلطهٔ شرکت‌های آمریکایی نبود. بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۱، صادرات «خالص» نرم‌افزار از ۵ میلیون دلار به ۱۱۰ میلیون دلار افزایش یافت. بسیاری از ایده‌های مهمی که در این دوره توسعه یافتند، توسط فارغ‌التحصیلان واحد رایانه‌ای ارتش اسرائیل (مامرام) ایجاد شدند؛ واحدی که در دههٔ ۱۹۶۰ توسط ارتش دفاعی اسرائیل (IDF) تأسیس شده بود. در دههٔ ۱۹۸۰ و اوایل دههٔ ۱۹۹۰، چندین شرکت نرم‌افزاری موفق در اسرائیل پدیدار شدند که برخی از آن‌ها بعدها به بازیگران مهمی در بازار جهانی تبدیل شدند. در این دوران، توجه رسانه‌های بین‌المللی به نوآوری‌های این کشور افزایش یافت و باعث شد آگاهی جهانی نسبت به پیشرفت‌های فناورانه اسرائیل بیشتر شود. | ## بخش 2: سیلیکن وادی | رشد اقتصادی شدت گرفت و ورود موج جدیدی از مهاجران از اتحاد جماهیر شوروی سابق، نیروی کار ماهر در حوزهٔ فناوری را به‌طور چشمگیری افزایش داد. بسیاری از این مهاجران از سطح تحصیلات و مهارت‌های فنی بالایی برخوردار بودند که موجب تقویت کارآفرینی، مراکز پژوهشی و دانشگاه‌های اسرائیل شد. این خرید تنها ۱۸ ماه پس از تأسیس این شرکت و بدون داشتن هیچ‌گونه درآمدی صورت گرفت. موفقیت شرکت میرابیلیس باعث آغاز رونق دات‌کام در اسرائیل شد؛ بین سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۱ هزاران شرکت نوپا تأسیس شدند، در حالی که سرمایه‌گذاری خطرپذیر جذب‌شده توسط شرکت‌های اسرائیلی در سال ۱۹۹۹ به ۱٬۸۵۱ میلیون دلار رسید و در سال ۲۰۰۰ به اوج خود یعنی ۳٬۷۰۱ میلیون دلار رسید. سیلیکن وادی در حال حاضر دولت با ارائه وام‌های کم‌بهره از محل بودجه توسعه خود، از رشد صنعتی حمایت می‌کند. یکی از مزایای قطعی این کشور آن است که بسیاری از فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های اسرائیل احتمال زیادی دارند که به کارآفرینان حوزه فناوری اطلاعات تبدیل شوند یا به استارتاپ‌ها / نوپاها بپیوندند؛ این میزان تقریباً دو برابر فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های آمریکا است، که بیشتر جذب موقعیت‌های مدیریتی در شرکت‌های سنتی می‌شوند. همچنین شرکت‌های سمپو (Sampo)، جگوار و آمازون نیز مراکز نوآوری خود را راه‌اندازی کرده‌اند یا در حال راه‌اندازی هستند. سرمایه‌گذاری در استارتاپ‌های / نوپاهای اسرائیلی در سال ۲۰۲۳ معادل ۷ میلیارد دلار بوده است. اسرائیل از نظر تعداد استارت‌آپ‌ها در سطح منطقه‌ای در جایگاه سوم جهان قرار دارد و از نظر تعداد استارت‌آپ به ازای هر نفر، دارای بالاترین نرخ در جهان است. گرو راد (The RAD Group) که در سال ۱۹۸۱ توسط دو برادر، یهودا و زوهر زیساپل تأسیس شد، به عنوان "بارورترین بستر برای پرورش کارآفرینان اسرائیلی" شناخته می‌شود، چرا که ۵۶ کارآفرین زنجیره‌ای از این گروه برخاسته‌اند که هر یک بیش از یک استارتاپ تأسیس کرده‌اند. مرکز محاسبات کوانتومی اسرائیل نخستین مرکز محاسبات کوانتومی بود که چندین رایانه کوانتومی با انواع مختلف کیوبیت را در خود جای داده است. تا اواسط سال ۲۰۲۱، تعداد ۲۹ یونیکورن (شرکت‌هایی با ارزش بیش از یک میلیارد دلار) توسط کارآفرینان اسرائیلی تأسیس شده‌اند. در مجموع، تعداد ۷۱ یونیکورن که توسط اسرائیلی‌ها بنیان‌گذاری شده‌اند (صرف‌نظر از محل استقرار دفتر مرکزی آن‌ها)، به ثبت رسیده است. مراکز به‌دلیل کوچک بودن مساحت اسرائیل، تمرکز شرکت‌های فناوری پیشرفته در سراسر بخش بزرگی از کشور به اندازه‌ای است که می‌توان از آن به‌عنوان یک خوشه بزرگ واحد یاد کرد. بیشتر فعالیت‌ها در مناطق پرجمعیت مانند کلان‌شهر تل‌آویو، حیفا (پارک فناوری ماتام) و اورشلیم (پارک فناوری، محله ملخا، هار حوتسفیم و ربع رسانه‌ای JVP در منطقه تالپیوت) متمرکز هستند. علاوه بر این‌ها، برخی مناطق فرعی مانند مسیر منتهی به بئرشبع (از جمله کریات گت) و جلیل غربی نیز فعالیت‌هایی در این زمینه دارند. | ## بخش 3: سیلیکن وادی | در مجموع، این منطقه بیش از ۶۰۰۰ کیلومتر مربع مساحت ندارد، که نصف وسعت جغرافیایی سیلیکون‌ولی توسعه‌یافته در ایالات متحده است. اقتصاد در سال ۲۰۰۶، بیش از ۳٬۰۰۰ استارتاپ در اسرائیل تأسیس شد؛ رقمی که پس از ایالات متحده در رتبه دوم جهان قرار دارد. صنعت سرمایه گذاری خطرپذیر پذیر اسرائیل منشأ صنعت پررونق سرمایه‌گذاری خطرپذیر اسرائیل به یک برنامه دولتی به نام "یوزما" (به‌معنای "ابتکار" به زبان عبری) در سال ۱۹۹۳ بازمی‌گردد که با بودجه‌ای معادل ۱۰۰ میلیون دلار راه‌اندازی شد. در نتیجه، بین سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۰، میزان سرمایه‌گذاری سالانه خطرپذیر در اسرائیل — که تقریباً تماماً خصوصی بود — تقریباً ۶۰ برابر افزایش یافت؛ از ۵۸ میلیون دلار به ۳.۳ میلیارد دلار رسید. تعداد شرکت‌هایی که با پشتیبانی صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر اسرائیلی راه‌اندازی شدند از ۱۰۰ به ۸۰۰ رسید. همچنین درآمدهای حوزه فناوری اطلاعات اسرائیل از ۱.۶ میلیارد دلار به ۱۲.۵ میلیارد دلار افزایش یافت. بحران مالی سال ۲۰۰۸ بر دسترسی به سرمایه‌گذاری مخاطره‌پذیر در داخل کشور تأثیر گذاشت. به طور کلی، استارتاپ‌های اسرائیلی آن‌قدر جذاب شده‌اند که شرکت‌های آمریکایی بیشتر از دیگران تمایل به خرید آن‌ها دارند: در سال ۲۰۱۸، نیمی از تمامی معاملات مربوط به شرکت‌های آمریکایی بود. صنعت سرمایه‌گذاری خطرپذیر اسرائیل حدود ۷۰ صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر فعال دارد که از این تعداد، ۱۴ صندوق بین‌المللی دارای دفاتر در اسرائیل هستند. در سال ۲۰۰۹، بخش علوم زیستی با جذب ۲۷۲ میلیون دلار معادل ۲۴٪ از کل سرمایه جذب‌شده، پیشتاز بازار بود. پس از آن، بخش نرم‌افزار با ۲۵۸ میلیون دلار معادل ۲۳٪، بخش ارتباطات با ۲۱۹ میلیون دلار معادل ۲۰٪، و بخش اینترنت با ۱۳٪ از سرمایه جذب‌شده در سال ۲۰۰۹ در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. شرکت های فناوری چند ملیتی که در اسرائیل فعال هستند تا سال ۲۰۱۰، بیش از ۳۵٬۰۰۰ نیروی کار اسرائیلی در مراکز مختلف تحقیق و توسعه (R&D) که توسط شرکت‌های چندملیتی در سراسر اسرائیل اداره می‌شوند، مشغول به کار بودند. در سال‌های اخیر، شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران چندملیتی آسیای شرقی – به‌ویژه از چین – به‌طور فعال در اسرائیل سرمایه‌گذاری کرده و دفاتری افتتاح کرده‌اند. در مجموع، حدود ۶۰ مرکز تحقیق و توسعه خارجی در اسرائیل فعال هستند که در حوزه‌های متنوعی فعالیت می‌کنند، از جمله: زیست‌فناوری، مواد شیمیایی، ماشین‌آلات صنعتی، تجهیزات ارتباطی، ابزارهای علمی، تجهیزات پزشکی، ذخیره‌سازی فلش مموری، قطعات سخت‌افزاری رایانه، نرم‌افزار، نیمه‌رساناها و فناوری‌های اینترنتی. | ## جمع‌بندی | این مراکز نشان‌دهنده جذابیت بالای بازار فناوری اسرائیل برای شرکت‌های جهانی هستند، به‌ویژه در زمینه‌های نوآوری، نیروی انسانی متخصص و دستاوردهای علمی.