موضوع مقاله: وصیت‌نامه هایلیگنشتات | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # وصیت‌نامه هایلیگنشتات | مقدمه: متنِ این وصیت‌نامه نشان‌دهندهٔ بدحالیِ بتهوون، نگرانیِ او از وضعیتِ کم‌شنواییِ روزافزون، و تمایلش برای غلبه بر بیماری‌های جسمی و مشکلات عاطفی با هدفِ ادامهٔ زندگی هنری‌اش است. | ## بخش 1: وصیت‌نامه هایلیگنشتات | بتهوون این نامه را هرگز نفرستاد و تا پایان عمر، آن را لابه‌لای یادداشت‌های شخصی‌اش پنهان کرد و احتمالاً هرگز به کسی نشان نداد. در ماه مارس ۱۸۲۷، اندکی پس از درگذشتِ بتهوون، آنتون شیندلر، دوست و شاگردِ او، و اشتفان فون بروینینگ، ناشرِ موسیقی، وصیت‌نامه را کشف کردند و اشتفان آن را در اکتبرِ همان سال انتشار داد. نکتهٔ قابل تأمل و کنجکاوی‌برانگیز در سند این است که، در حالی که بتهوون نام «کارل» را در جاهای مناسب برده، هنگامی که نام یوهان را نوشته، فضاهای خالی گذاشته‌است ــ ازجمله در گوشهٔ سمت راستِ تصویرِ پیوست در این مقاله. کارشناسان توضیحات پیشنهادیِ متعددی برای این امر داده‌اند، ازجمله این‌که بتهوون تردید داشته که نام کاملِ «یوهان» (نیکولاوس یوهان) را در این سندِ تقریباً قانونی ذکر کند یا خیر؛ احساساتِ آهنگساز مانعِ ارسالِ وصیت‌نامه شده بود؛ فرستادنِ این نامه برای پسرانِ پدری الکلی و سوءاستفاده‌گر، که نام او نیز یوهان بود و از او کینه و حتی تنفر داشته، و در زمانِ نوشته شدنِ نامه، ۱۰ سال مرگِ او سپری شده‌است. متن وصیت‌نامه ترجمهٔ فارسی متن کامل وصیت‌نامهٔ بتهوون از این قرار است: «برای برادرانم کارل و یوهان بتهوون شما ای مردمی که مرا شخصی بدخو، دیوانه، و متنفر از همه می‌پندارید، چقدر بی‌انصاف و ستمگرید! دل و جانِ من از دوران کودکی به احساساتِ شیرینِ نیکوکاری متمایل بود و همواره برای انجام فداکاری‌ها و اقدامات بزرگ آماده بوده‌ام. اما تنها به همین موضوع بیندیشید که من از شش سال پیش، گرفتارِ وضعی هولناک بوده‌ام و پزشکانِ نالایق بر شدتِ این وضع افزوده‌اند. سال به سال، با امیدِ بهبودی، خود را فریب داده‌ام و عاقبت هم ناگزیرم که به رنجِ یک بیماریِ ممتد تن دردهم که اگر درمانِ آن غیرممکن نباشد، مسلماً سال‌ها طول خواهد کشید. من که با طبعی آتشین و فعال به‌دنیا آمده‌ام و به تمام لذایذِ دنیا علاقه داشتم، باید خیلی زود و پیش از آنکه وقتش فرارسد، خود را از مردم جدا می‌ساختم و در انزوا زندگی می‌کردم. آه که اگر گاهی هم می‌خواستم واقعیت را نادیده بگیرم، با کمال سختی و تلخی به بیماری خود برمی‌خوردم! من قادر نبودم که به مردم بگویم: «بلندتر صحبت کنید، فریاد بزنید، من کر هستم!» آخر چگونه ممکن بود که ضعفِ یکی از حواس خود را بر همه فاش سازم؛ حسی که می‌بایست در من خیلی قوی‌تر از دیگران باشد؟! | ## بخش 2: وصیت‌نامه هایلیگنشتات | حسی که پیش از آن، در کمالِ دقت و قدرت در اختیارم بود، با چنان دقت و قدرتی که مسلماً کمتر کسی از میانِ هم‌حرفه‌هایم داشته‌اند و دارند، به پای آن می‌رسیده‌اند! اگر می‌بینید من دور از همه زندگی می‌کنم، [اما] گاه می‌خواهم که به جمع شما بپیوندم [و نمی‌توانم]، مرا ببخشید. من از نعمتِ آسایش در میان اجتماع، از لذتِ صحبت‌های ظریف و دل‌انگیز، و از تعاملِ متقابلِ احساسات محروم شده‌ام؛ تنها، کاملاً تنها مانده‌ام؛ جرئت ندارم که جز برای نیازهای بسیار ضروری، به میانِ مردم بیایم؛ باید مانند یک تبعیدی دور از مردم زندگی کنم؛ وقتی به گروه‌های مردم نزدیک می‌شوم، غمی عظیم وجودِ مرا فرامی‌گیرد؛ شاید از این می‌ترسم که همه‌کس از بیماری من آگاه شود. او گفته‌است که از امیالِ خود جلوگیری کنم؛ اما میل به شرکت در اجتماعات بارها مرا در خود گرفته‌است و به اجتماع کشیده شده‌ام؛ ولی چقدر خود را حقیر می‌دیدم هنگامی که متوجه می‌شدم کسی که در نزدیکیِ من است، صدای نی‌لبکی را که از دور می‌آید، می‌شنود و من هیچ نمی‌شنوم؛ یا او ترانهٔ چوپانی را که آواز می‌خوانَد، می‌شنود و من باز هیچ نمی‌شنوم! چنین تجربه‌هایی مرا به‌کلی ناامید می‌ساخت و چیزی نمانده بود که به زندگی‌ام خاتمه دهم. برایم غیرممکن بود که پیش از انجام آنچه حس می‌کردم برعهده دارم جهان را ترک گویم، و به این ترتیب، این حیاتِ آمیخته به تیره‌بختی ادامه یافته‌است. به‌راستی زندگی برایم رنج‌آلود است، آن هم با این بدنِ حساس که با کوچکترین تغییر، مرا از بهترین حالات به بدترین حال می‌افکنَد! بردباری؛ این چیزی است که به من توصیه می‌کنند، و همین است که اکنون باید راهنمای من باشد. من بردبارم و حوصله دارم و امیدوارم اراده‌ام تا آن لحظه که خدایان بخواهند رشتهٔ حیاتِ مرا بگسلند، پایدار بماند. آسان نیست که انسان در ۲۸سالگی به‌ناچار فیلسوف شود، و به‌ویژه این کار برای یک هنرمند به‌مراتب دشوارتر است تا برای دیگران! اگر روزی این نوشته را بخوانید، به یاد بیاورید که نسبت به من ظالم بوده‌اید و به‌ناروا حکم کرده‌اید. | ## بخش 3: وصیت‌نامه هایلیگنشتات | تیره‌بختان نیز تسلی یابند از اینکه می‌بینند تیره‌بختی چون آنها، با وجود تمام موانع طبیعت، آنچه توانسته، کرده‌است تا در صفِ هنرمندان و برگزیدگان قرار گیرد. شما برادران من، کارل و یوهان، وقتی من مُردم، اگر پروفسور اشمیت هنوز زنده بود، از جانبِ من از او بخواهید تا شرحِ بیماری‌ام را بنویسد، و این نامه را هم به شرح زندگانی من بیفزایید تا پس از مرگم، تا آنجا که مقدور است، دنیا با من آشتی کند!!! در ضمن، شما دونفر را وارثِ دارایی مختصر خود، اگر بتوان آن را «دارایی» نامید، قرار می‌دهم. به‌خوبی می‌دانید که مدت‌هاست آنچه را دربارهٔ من روا داشته‌اید، بخشیده‌ام؛ و از تو، کارل، برادر عزیزم، مخصوصاً برای توجهی که در این اواخر به من نشان می‌دادی، سپاسگزارم. «تقوا»ست که مرا در میان فقر و تیره‌بختی حفظ کرد؛ و اگر با خودکشی به حیاتم خاتمه نداده‌ام، عمرم را مدیونِ «تقوا» و «هنر»م هستم. [که نزدِ من بود]، نزدِ یکی از شما محفوظ بماند، و البته باعثِ اختلاف میانِ شما نشود. اگر مرگ پیش از آنکه بتوانم شایستگی‌های هنریِ خود را به کمال برسانم، فرارسد، با وجودِ سرنوشت دشواری که دارم، بسیار برایم زود و بی‌موقع خواهد بود، و آرزو خواهم کرد که به تأخیر افتد. شایستهٔ آن هستم که پس از مرگ هم به فکرم باشید؛ چراکه در زندگیِ خود بسیار در اندیشهٔ شما و خوشبخت ساختنِ شما بوده‌ام. هایلیگنشتات، ۶ اکتبر ۱۸۰۲ هایلیگنشتات، بدین ترتیب و با کمالِ اندوه از تو جدا گشتم. آری، امیدِ عزیزی که با خود بدین‌جا آورده‌ام و اندیشهٔ اینکه بهبود می‌یابم، ولو اندکی، به‌کلی رهایم کرده‌است؛ درست آن‌گونه که برگ‌های پاییزی بر زمین می‌افتند و می‌خشکند، امیدِ من نیز خشکیده‌است! | ## جمع‌بندی | تقریباً به همان حالی که آمدم، بازمی‌گردم؛ حتی شهامتِ عظیمی که در روزهای زیبای تابستان داشته‌ام، نابود گشته‌است.