موضوع مقاله: فؤاد سزگین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فؤاد سزگین | مقدمه: او استاد بازنشستهٔ تاریخ علم طبیعی در دانشگاه گوته فرانکفورت آلمان و بنیان‌گذار و مدیر افتخاری مؤسسهٔ تاریخ علوم عربی_اسلامی آن‌جا است. | ## بخش 1: فؤاد سزگین | وی در همان‌جا لیسانس، فوق لیسانس (۱۹۴۹) و دکتری (۱۹۵۴) خود را در رشتهٔ علوم اسلامی و مطالعات ایرانی گرفت و در همان‌جا مشغول تدریس شد. شناخته شده‌ترین اثر او ۱۷ جلد کتاب تاریخ ادب عرب است که اصل کتاب به زبان آلمانی نوشته شده و یک کتاب مرجع استاندارد است. نتیجتاً او در سال ۱۹۶۱ به آلمان مهاجرت کرد و به عنوان استاد مدعو در دانشگاه فرانکفورت شروع به کار کرد. امروز این مؤسسه جامع‌ترین مجموعه از متون تاریخ علم عربی اسلامی در جهان را داراست. در سال ۱۹۸۳ سزگین یک موزهٔ منحصربه‌فرد در این مؤسسه، با گرد هم آوردن بیش از ۸۰۰ مدل از دستگاه‌های علمی از اختراعات دوران طلایی اسلام شامل ابزار و نقشه‌ها، عمدتاً متعلق به دوران طلایی اسلام تأسیس کرد. او در دیدار رئیس کتابخانهٔ مجلس شورای اسلامی ایران پیشنهاد داد تا ۶ جلد کتاب او دربارهٔ جغرافیای اسلامی به فارسی ترجمه شود. | ## بخش 2: فؤاد سزگین | وی در زمینهٔ احیاء و بازسازی دستاوردهای تمدنی دانشمندان اسلامی کارهای ماندگار و ارزشمندی را انجام داده و اکنون از این مجموعهٔ بازسازی‌شده یک مرکز نمایشگاهی و موزه‌ای ارزشمندی را در شهر فرانکفورت و در مرکز انستیتو تاریخ علوم اسلامی این شهر تشکیل داده است. دایره المعارف تاریخ میراث علمی عرب وی در سال ۱۹۴۷میلادی شروع به جمع آوری مطالب علمی برای کتاب خود، تاریخ ادب عرب تحت مشاوره استاد کارل بروکلمان، شرق شناس آلمانی کرد. سزگین در طول زندگی خود نسخه های خطی پراکنده عربی و اسلامی را در کتابخانه های خصوصی و عمومی شرق و غرب جمع آوری کرد و آنها را کپی و به آلمانی ترجمه کرد و اطلاعات موجود در آنها را استخراج کرد و سپس منتشر کرد. از تحقیقات و مطالعات بسیاری که توسط خاورشناسان متخصص در این زمینه دانش تهیه شده بود استفاده کرد. سزگین در این اثر علوم مختلفی را که مسلمانان ابداع و توسعه داده اند پوشش داد و در مورد همه شاخه های دانشی که با آنها کار می کردند نوشت و گفت رشد علمی در میان مسلمانان «به برخی از شاخه های علم محدود نمی شود، بلکه یک توسعه همه جانبه بوده است و بر اساس قانون توسعه علم پیش رفته، یعنی نمی تواند در جنبه ای خاص رشد کند بدون اینکه با توسعه در سایر جنبه های علم همراه باشد. به این ترتیب سزگین دایره المعارف خود را «تاریخ میراث عرب» در ۱۲ جلد منتشر کرد که شامل اختراعات، اکتشافات و خلاقیت های بسیاری از دانشمندان مسلمان بود. | ## بخش 3: فؤاد سزگین | احکام بر ستارگان و الآثار العلویَّة و مانند آن (جلد ۷) زبان (جلد ۸) دستور زبان (جلد ۹) جغرافیا و نقشه سال ۲۰۰۰ جغرافیای ریاضی و کارتوگرافی در اسلام و ادامه آن در اروپا سال ۲۰۰۰ جغرافیای ریاضی و نقشه کشی در اسلام و ادامه آنها در اروپا، نقشه ها سال ۲۰۰۰ دکتر اکرم العمری، استاد تاریخ دانشگاه بغداد، برای اولین بار مطالعه انتقادی کتاب «تاریخ میراث عرب» را ارائه کرد و آن را در مجله عراقی المورد در فوریه ۱۹۷۳ منتشر کرد. وی در آن بخش اول را که به تفسیر و علم حدیث می‌پردازد، پرداخته و در ۲۳ مقاله ذکر کرده و ۵۶ اشتباه چاپی و علمی را تصحیح کرده و به ارزش علمی کتاب اعتراف کرده و به زحمات فراوان مؤلف اشاره کرده است. در تهیه این دانشنامه محقق عرب، دکتر حکمت بشیر، پژوهشی با عنوان «تأملاتی در تاریخ میراث عرب فواد سزگین در کتب تفسیر» در مجله دانشگاه اسلامی مدینه منتشر کرد. محقق، نجم عبدالرحمن خلف، کتابی تحت عنوان تأملاتی در تاریخ التراث العربی تألیف فواد سزگین در علم الحدیث منتشر و در دارالبشیرالاسلامیه منتشر کرد. پس از آن نیز مطالعات و یادداشت های متعددی درباره این کتاب منتشر شد آثار ۱۷ جلد کتاب تاریخ ادب عرب او (۱۹۶۷–۲۰۰۰) زیر بنای تاریخ علم و فناوری در جهان اسلام و گاهشمار دانشمندان و مهندسان مسلمان است. | ## جمع‌بندی | ۱۲ جلد تاریخ میراث عرب ۵ جلد علوم طبیعی اسلام او که اسناد مربوط به اقلام موجود در موزهٔ فرانکفورت است.