موضوع مقاله: فهرست علمای اهل سنت ایران | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست علمای اهل سنت ایران | مقدمه: تاریخ‌های ذکرشده همگی به هجری قمری‌اند.اکثر علما و مردم تا قبل صفویان سنی مذهب بودند سدهٔ دوم محمد بخاری (۱۹۴–۲۵۶ ه‍.ق): معروف به امام بخاری، نویسندهٔ ایرانی کتاب مشهور صحیح بخاری. | ## بخش 1: فهرست علمای اهل سنت ایران | سدهٔ سوم مسلم بن حجاج نیشابوری (۲۰۶–۲۶۱ ه‍.ق): معروف به امام مسلم و نویسندهٔ کتاب مشهور صحیح مسلم. ابوبکر محمد ابن خزیمه (زاده ۲۲۳ هجری / درگذشته ۲ ذیقعده ۳۱۱ هجری - نیشابور) سدهٔ چهارم بدیع‌الزمان همدانی (۳۵۸–۳۹۸ ه‍.ق): کاتب عربی برجستهٔ ایرانی و بنیان‌گذار مقامه‌نویسی در ادبیات عربی. ابوبکر بیهقی (۳۸۴–۴۵۸ ه‍.ق): معروف به امام بیهقی از محدثان برجستهٔ اهل سنتِ شافعی‌مذهبِ ایرانی. امام‌الحرمین جوینی (۴۱۹–۴۷۸ ه‍.ق): متکلم، دانشمند و فقیه شافعی‌مذهب، از مدرسین نظامیه نیشابور. خواجه نظام‌الملک طوسی (۴۰۸–۴۸۵ ه‍.ق): دانشمند وزیر نیرومند دو تن از شاهان دودمان سلجوقیان. سدهٔ ششم عطار نیشابوری (۵۴۰–۶۱۸ ه‍.ق): عارف و از شاعران بزرگ ایرانی ادبیات فارسی. شهاب‌الدین یحیی سهروردی (۵۴۹–۵۸۷ ه‍.ق): ملقب به شیخ اشراق و فیلسوف.شیخ اشراق عقل و شهود را با هم جمع کرد / ۳ منتقد جدی فلسفه در اهل‌سنت، خبرگزاری فارس. سعدی (۶۰۹-۶۹۰) سدهٔ هفتم شیخ صفی‌الدین اردبیلی (۶۵۰–۷۳۵ ه‍.ق): شاعر، عارف و پایه‌گذار خانقاه صفوی در اردبیل. | ## بخش 2: فهرست علمای اهل سنت ایران | رکن‌الدین اوحدی مراغه‌ای (۶۷۳–۷۳۸ ه‍.ق) عارف و شاعر پارسی‌گوی ایرانی و اهل مراغه. حافظ(۷۲۷-۷۹۲ه.ق) شاعر ایرانی و عارف بلند مرتبه سدهٔ هشتم تفتازانی (۷۲۲–۷۹۲ ه‍.ق): فقیه، متکلم، منطق‌دان و ادیب ایرانی. سدهٔ نهم سدهٔ دهم مجدالدین فیروزآبادی سدهٔ یازدهم میرزا مخدوم شریفی سدهٔ دوازدهم بیتوشی معاصر تاریخ‌های این بخش به هجری خورشیدی می‌باشد. احمد مفتی‌زاده (۱۳۱۳–۱۳۷۱ ه‍.ش): متفکر، مبارز و از رهبران اهل‌سنتِ پس‌از انقلاب ۵۷، بنیان‌گذار مکتب قرآن. مولوی عبدالحمید اسماعیل زهی(۱۳۲۶-ه.ش): امام جمعه زاهدان، عضو اتحادیه جهانی علمای مسلمان، عضو مجمع فقهی مکه شیخ عبدالقادر زاهدی(۱۲۷۹-ه-ش) امام جمعه سقز و نماینده مردم استان کردستان در دوره سوم مجلس خبرگان رهبری آیت‌الله محمد مردوخ کردستانی (۱۲۵۶–۱۳۵۴ ه‍.ش): امام جمعه سنندج در عهد قاجار و پهلوی. محمدعثمان سراج‌الدین نقشبندی (۱۲۷۵–۱۳۷۵ ه‍.ش): از مشهورترین مرشد معاصر طریقت نقشبندی. سید محمدطاهر سیدزاده هاشمی(۱۲۹۳–۱۳۷۰ ه‍.ش): عالم؛ شاعر ؛ مورخ و خطاط عبدالعزیز ملازاده (۱۲۹۵–۱۳۶۶ ه‍.ش): از رهبران اهل‌سنتِ پس‌از انقلاب ۵۷، عضو مجلس خبرگان قانون اساسی. عبدالله سوری (۱۳۰۰–۱۳۷۴ ه‍.ش): نماینده سقز و بانه در مجلس شورای اسلامی ایران و امام جمعه بانه. | ## بخش 3: فهرست علمای اهل سنت ایران | عزالدین حسینی (۱۳۰۱–۱۳۸۹ ه‍.ش): از شخصیت‌های دینی و سیاسی کرد، رهبر حزب کومله کردستان ایران. بابا مردوخ روحانی (۱۳۰۲–۱۳۶۷ ه‍.ش): عالم، محقق و نویسندهٔ کتاب سه‌جلدی تاریخ مشاهیر کرد. ملامحمد ربیعی (۱۳۱۱–۱۳۷۵ ه‍.ش): مفتیِ مذهب شافعی، نویسنده، امام جمعه و خطیبِ مسجد جامع شافعی کرمانشاه. نظرمحمد دیدگاه (۱۳۱۳– ه‍.ش): نمایند حوزه انتخابیه ایرانشهر در اولین دوره مجلس شورای اسلامی، عضو شورای شمس. مصطفی خرم‌دل (۱۳۱۵– ه‍.ش): قرآن‌پژوهش و مفسر کرد، نویسندهٔ ۳ تفسیر قرآن به زبان عربی، فارسی و کردی. جلال جلالی‌زاده (۱۳۳۹– ه‍.ش): استاد دانشگاه، نویسنده، مترجم و نماینده ادوار مجلس ایران ناصر سبحانی (۱۳۳۰–۱۳۶۸ ه‍.ش): مفسر قرآن، از بنیان‌گذاران اخوان‌المسلمین ایران، مخالف و منتقد شیعه و جمهوری اسلامی. عبدالرحیم ملازاده (۱۳۳۷– ه‍.ش): عالم، مجری و مؤسس «شبکه وصال فارسی»، منتقد مذهب شیعه و جمهوری اسلامی ایران. | ## جمع‌بندی | فاروق فرساد (۱۳۴۰–۱۳۷۴ ه‍.ش): عالم، فعال اهل‌سنت و مخالف جمهوری اسلامی، از شاگردان احمد مفتی‌زاده.