موضوع مقاله: خسرومیرزا گرجی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خسرومیرزا گرجی | مقدمه: خسرو میرزا باگراتیونی معروف به رستم خان گرجی از حاکمان گرجی ایران در دورهٔ صفویه بود. | ## بخش 1: خسرومیرزا گرجی | زندگی‌نامه رستم خان (باگراتیونی) در سال ۱۰۳۵ ق شاه عباس اول، میر عبدالعظیم را از مقام داروغگی اصفهان عزل نمود. او برای انتخاب داروغهٔ جدید با امام قلی خان و گرگین خان مشورت نمود و هر دو خسرو میرزا را فرزند داود خان باگراتیونی از همسر دهقان زاده اش را معرفی کردند. و بعد از آن مقام داروغگی اصفهان همواره با شاهزادگان گرجی بود.مینورسکی، سازمان اداری حکومت صفوی، ۲۷. وظیفهٔ داروغه محافظت از اصل شهر و خارج شهر و جلوگیری از ارتکاب هر گونه خلاف و ستم و درگیری و امور خلاف شرع همانند فاحشه، میخوارگی و قمار بود. خسرو میرزا از خانواده‌های باگراتیونی بود که با خاندان اوندیلادزه رقابت می‌کرد.تودوا، مطالعات گرجی–ایرانی، ۵۳. وی در زمان شاه عباس علاوه بر منصب داروغگی در اقدامات نظامی نیز شرکت می‌کرد.حسینی استرآبادی، تاریخ سلطانی، ۲۳۲. | ## بخش 2: خسرومیرزا گرجی | پس از درگذشت شاه عباس، در شهر اشراف و امرا و درباریان تصمیم به مخفی نگه داشتن خبر مرگ او گرفتند و پس از مصلحت‌اندیشی با زینب بیگم نامه‌ای برای خسرو میرزا داروغهٔ اصفهان فرستادند مبنی بر اینکه به علت نامناسب بودن هوای مازندران به سوی اصفهان خواهیم آمد و خسرو میرزا و ابوالقاسم بیک ایشک آقاسی دستور دادند پس از اطلاع مضمون نامه سام میرزا را از حرم سرا به دولت خانه آورده محافظت نمایند: ولی پس از افشای راز مرگ شاه عباس افراد تصمیم به برگزیدن سام میرزا به پادشاهی گرفتند و به خسرو میرزا نوشتند تا در خدمت سام میرزا باشد ولی جلوس وی را موقوف بدارد.خواجگی اصفهانی، خلاصة السّیر، ۳۳–۳۵. خسرو میرزا «از وفور عقیدت و حسن اخلاص و صلاح دولت به جهت دفع مفاسد ملک و استقامت رعیت و آرامش خلق» جلوس شاه صفی را بر سوگواری برای شاه عباس مقام دانسته و در چهارم جمادی‌الثانی سام میرزا را با عنوان شاه صفی بر تخت نشاند.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۷. شاه صفی پس از جلوس بر تخت، خسرو میرزا را به «رستم خان» ملقب نمود و چون خود آگاهی از احوال و اوضاع کشور و مملکت داری نداشت، وی را جزئی از ارکان دولت قرار داد تا خود بر طبق تدابیر وی و چند تن دیگر عمل نماید. رستم خان افزون بر منصب داروغگی اصفهان به منصب فرماندهی غلامان پادشاه نیز رسید.خواجگی اصفهانی، خلاصة السّیر، ۱۴۴. او در سال ۱۰۴۱ ق به حکومت کارتلی منصوب شد و مقام داروغگی پایتخت را نیز به وسیلهٔ نایبان خود اداره می‌کرد.برن، نظام ایالات در دورهٔ صفویه، ۱۳۶. هنگام انتصاب به حکومت کارتلی، شاه صفی وی را به لقب «اخوی» سرافراز ساخت.ترکمان، عالم آرای عبّاسی، ۲۶۹. | ## بخش 3: خسرومیرزا گرجی | ۱- گیورگی جانیدزه ۲- میرقاسم بیک ۳- باآداه بیکسانیکیدزه، شمشیرهای برهنه، ۱۸۳.وحید قزوینی، عبّاسنامه، ۲۱۹. ۴- الکساندر ۵- کنستانتین ۶- رستم ۷- داود پس از انتصاب رستم خان به حکومت کارتلی، اشراف و اعیان کاختی و کارتلی از او جانب داری کردند و تیموراز یکم مجبور به ترک آنجا شد. به دلیل طرفداری اعیان و طبقه‌های حاکمهٔ گرجستان صفوی از رستم خان، از یک سو سیاست سنجیده و مصالحهٔ عاقلانهٔ او با دربار ایران بود که برای مدتی طولانی گرجستان روی آرامش را دید و دیگر، رعایت اصول زمین‌داری سنتی گرجی که بر اساس حق وراثت بنیاد نهاده شده بود، تحقق پذیرفت.تودوا، مطالعات گرجی–ایرانی، ۶۳. او پس از مرگ رستم خان در سال ۱۶۵۸ م با عنوان واختانگ پنجم به حکومت گرجستان صفوی رسید. | ## جمع‌بندی | در سریال در سریال مهیار عیار که روایتی است از اصفهان دوران صفویه، نقش او را در مقام داروغگی اصفهان سیامک صفری نقش او را بازی کزده است.