موضوع مقاله: میرزا عبدالله شیخ الاسلام | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # میرزا عبدالله شیخ الاسلام | مقدمه: متولی مدرسه ملا عبدالله شوشتری: مدرسه ملا عبدالله یکی از مدارس حوزه علمیه اصفهان است که به دستور شاه عباس اول جهت تدریس مولانا عبدالله شوشتری از علمای دورهٔ صفویه ساخته شده‌است. | ## بخش 1: میرزا عبدالله شیخ الاسلام | در کتاب مکارم الاثار آمده است که نام میرزا عبدالله شیخ الاسلام، در کاشیکاری و کتیبه مدرسهٔ ملاعبدالله موجود است محمدعلی معلم حبیب آبادی مکارم الآثار (جلد۴) - در احوال رجال دو قرن ۱۳ و ۱۴ هجری ص ۱۳۴۴ ؛ ولی هم‌اکنون از این کاشی‌ها اثری به جای نمانده‌است حوادث و وقایع شکایت از خسروخان گرجی: خسروخان گرجی، حاکم اصفهان بین سالهای ۱۲۱۳–۱۲۱۶ ه‍.ش (۱۲۵۰–۱۲۵۳ ه‍.ق) بود. میرزا عبدالله پس از مراجعه مردم و درخواست دادرسی از آنها علیه خسروخان، جهت شکایت از حاکم، به تهران نزد محمد شاه رفت. از طرف پادشاه فرمانی به خسرو خان گرجی صادر شد و در ان او را باجرای دستورهای شیخ الاسلام امر داد. صورت فرمان محمد شاه که به عنوان خسرو گرجی صادر شده‌است: السطان محمد شاه قاجار مقرب الخاقان خسرو خان- جناب میرزا عبدالله شیخ الاسلام آمد شرفیاب حضور شد نسبت باو التفات کردیم – مخلص حقیقی است. | ## بخش 2: میرزا عبدالله شیخ الاسلام | ان دولتخواه باید کارهای او را بگذارند مطابق قاعده و فرامین او با او خوب رفتار کند در هر باب و هر حال البته فی ۲۰ ربیع‌الاول ۱۲۵۳ (۱۲۱۶ ش) فشار خسروخان همچنان بر مردم ادامه داشت تا اینکه منجر به خشم بیشتر انها و شورش مردم اصفهان علیه او شد. شورشیان خسروخان را در کاخ هفت دست محاصره کردند و به زد وخورد با مامورین دولت پرداختند. از طرف دولت، فرخ‌خان غفاری کاشانی (امین‌الدوله) برای رفع درگیری به اصفهان آمد و خسروخان را بر کنار و به تهران فرستاد. کمک به فقرا در قحطی سال ۱۲۵۰ ه‍.ش (۱۲۸۸ ه‍.ق): در قحطی عمومی سال ۱۲۸۸ ه‍.ق که یکی از مرگبارترین رخدادهای ایران در دویست سال گذشته است ، میرزا عبدالله به فقرا و مستمندان کمک و مساعدت نموده‌است.محمدعلی معلم حبیب آبادی مکارم الآثار (جلد۴ ) - در احوال رجال دو قرن ۱۳ و ۱۴ هجری ص ۱۳۴۴ مهدوی، سید مصلح الدین (۱۳۷۱)، خاندان شیخ الاسلام اصفهان، گل بهار اصفهان، صص۱۳۶. | ## بخش 3: میرزا عبدالله شیخ الاسلام | طبق برآورد اولیور سنت جان در طول این قحطی، یک سوم مردم شهرهای اصفهان، یزد و مشهد یر اثر مرگ ومیر یا مهاجرت از دست رفته‌اند علی جناب تاریخ علمی و اجتماعی اصفهان ص ۳۲ کمبود شدید غله عواقب بسیار بدی در پی داشت: کسانی که نان نداشتند، ناگزیر به علف‌خواری روی آوردند یا به استفاده از گوشت حیوانات بارکش و در مراحل بعد به خوردن سگ و گربه و موش و حتی اجساد مرده ناچار شدند. او از نوادگان محقق سبزواری می‌باشد و نسب او چنین است: میرزا عبدالله بن میرزا محمدرحیم (دوم) بن میرزا مرتضی بن میرزا عبدالمطلب بن میرزا محمدرحیم (اوّل) بن ملا محمدجعفر بن آخوند ملا محمدباقر محقق سبزواری بن محمد مؤمن الشریف السبزواری (فوت در حدود ۹۹۸ ه‍.ش -۱۰۲۸ ه‍.ق) میرزا عبدالله سه همسر داشت: گوهر بیگم سلطان، دختر حاجی محمدتقی نقشینه فروش که در در ۱۸ شهریور ۱۲۲۱ ه‍.ش (۳ شعبان ۱۲۵۸ ه‍.ق) فوت کرد ، خدیجه سلطان بیگم، دختر آقا محمود که او مادر آقا میرزا محمد رحیم سوم بود و شهربانو، ملقب به نبات خانم، دختر نوروز بیک (تاریخ ازدواج ۱۲۱۲ ه‍.ش /۱۲۴۹ ه‍.ق) سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، کتابخانه مرکزی-شماره سند ۱۹۴۵۵۶ . | ## جمع‌بندی | حاصل ازدواج با آنها ۷ فرزند بود: میرزا محمد رحیم سوم، میرزا محمدباقر، میرزا حبیب‌ االله، میرزا حسن، گوهر سلطان، اغا بیگم و تاج ماه سلطان میرزا عبدالله در بهمن ۱۲۵۲ ه‍.ش (ذی الحجه ۱۲۹۰ ه‍.ق) فوت کرد عباس امانت، فریدون وهمن، ۲۰۱۶، از طهران تا عکا، بابیان و بهاییان در اسناد دوران قاجار، ص۳۴۶ و در تخت فولاد جنب پدرش در در داخل بقعه خوانساری دفن شد (اثاری از سنگ قبر او باقی نمانده است).