موضوع مقاله: ارمنی‌های هند | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ارمنی‌های هند | مقدمه: مشارکت ارمنیان با هندی‌ها و حضور آن‌ها در هند بسیار قدیمی است و در طی چندین سده در گذشته مشارکت فرهنگی و اقتصادی متقابل ارمنیان و هندی‌ها وجود داشته‌است. | ## بخش 1: ارمنی‌های هند | دوران باستان اعتقاد بر این است که ارمنیان برای اولین بار حدود دو هزار سال پیش از میلاد به همراه سمیرامیس، ملکه جنگجوی آشور که به هند تاخت به عنوان هم پیمانان وفادار وی به هند آمده باشند. چندین سده بعد در ۳۲۷ پیش از میلاد، اعتقاد بر این است که ارمنیان در این تاریخ هم به هند آمده باشند و این هنگامی است که ارمنیان به عناصر کمکی نیروهای تحت فرمان اسکندر، زمانی که ارمنستان را به سمت هند پیمود ملحق شدند. قدیمی‌ترین سند مرجع مربوط به روابط متقابل بین ارمنی‌ها و هندی‌ها در کوروش‌نامه (هیئت اعزامی پارسی) پیدا شده که یک کار یونان باستان از سوی کسنوفون است. ارمنی‌ها بخش وسیعی از تجارت بین‌المللی منطقه به ویژه در زمینه سنگ‌های قیمتی و کیفیت اجناس را بر عهده داشتند. یک کتاب راهنما منتشره در ۱۹۵۶ میلادی در دهلی، هند اظهار می‌دارد که یک تاجر و سیاستمدار ارمنی به نام توماس کانا در سال ۷۸۰ میلادی از راه دریای مدیترانه به هند رسید. هفتصد سال پس از این واقعه یعنی در ۱۴۹۸ میلادی واسکو دو گاما به ساحل مالابار رسید. توماس کانا یک تاجر ثروتمند بود که عمدتاً ادویه و پارچه معامله می‌نمود او همچنین موفق شد که فرمانی حکاکی شده بر روی بشقاب مسی از حکام مالابار به دست آورد که چندین امتیاز تجاری، اجتماعی و دینی برای مسیحی مذهبان اعطا می‌کرد. ارمنی‌های هند به حق می‌توانند به خاطر گذشته پرافتخارشان، مغرور باشند ولی وضعیت فعلی و آینده‌شان در کل درخشان نیست. در حال حاضر به زحمت صد نفر ارمنی در هند یافت می‌شود که آن هم در کلکته هستند یعنی جایی که هنوز کالج ارمنی فعال است. تاریخ درگذشت ۲۹ سپتامبر ۱۷۹۹ میلادی حضور چند سده‌ای ارمنیان به عنوان «شاهزادگان تجارت هند» توصیف می‌شوند که باعث حضور تعدادی از سکونت‌های کوچک یا بزرگ ارمنی در چندین نقطه از هند از قبیل آگره، سورات، بمبئی، چینسورا، کان‌پور، کلکته، صیدآباد ،چنای، گوالیور، لکهنو، و چندین نقطه دیگر واقع در جمهوری هند گردید. لاهور و داکا در حال حاضر در پاکستان و بنگلادش هستند اما قسمت‌های قبلی که از هند جدا نشده و نیز کابل، پایتخت افغانستان، دارای یک جمعیت ارمنی بود. اکبر کبیر، امپراتور مغولی هند در سده شانزدهم از ارمنیان برای اقامت در «آگرا» دعوت به عمل نمود و در اواسط سده نوزدهم میلادی، آگرا دارای یک جمعیت قابل ملاحظه‌ای از ارمنیان بود.Julfa v. Armenians in India بر اساس یک حکم امپراتوری، تجار ارمنی از پرداخت مالیات در خصوص واردات و صادرات کالا بوسیلهٔ خودشان معاف بودند و آن‌ها همچنین مجاز به حرکت به اطراف امپراتوری مغول بودند در حالیکه سایر خارجیان از این حق محروم بودند. در طی سده شانزدهم و بعد از آن، ارمنی‌هایی که عمدتاً از ایران آمده بودند یک جامعه مهم تجاری در سورات که فعالترین بندر آن واقع در ساحل غربی هند بود را تشکیل دادند. شهر بندری سورات لنگرگاه منظم و ترافیک کشتی‌هایی بود که از بصره و بندرعباس می‌آمدند. | ## بخش 2: ارمنی‌های هند | ارمنی‌های سورات دو کلیسا و یک آرامگاه برای خود ساختند و یک سنگ قبر ارمنی متعلق به سال ۱۵۷۹ میلادی حامل کتیبه‌هایی است. یک دست‌نویس به زبان ارمنی در ۱۶۷۸ میلادی که هم‌اکنون در کتابخانه «سالتیکوف شچدرین» در سن پترزبورگ روسیه نگهداری می‌گردد از مستعمره دائمی ارمنی‌ها در سورات گزارش می‌دهد. ارمنی‌ها در «چینسورا» نزدیک کلکته در بنگال غربی ساکن شده و در ۱۶۹۷ میلادی کلیسایی در آنجا ساختند. این کلیسا دومین کلیسای قدیمی در بنگال است و هنوز تحت مراقبت جامعه کلیسایی ارمنی‌ها کلکته به خوبی نگهداری شده‌است. در طی دوره اورنگ‌زیب امپراتور مغول، فرمانی صادر شد که ارمنیان را به تشکیل اقامت گاه در «صیدآباد» که حومه «مرشدآباد» بود و بعداً مرکز استان مغولی «سوبا» در بنگال شد مجاز می‌نمود. این فرمان امپراتوری، مالیات وضع شده را نیز از پنج درصد به سه و نیم درصد در دو بخش تجاری ارمنی‌ها یعنی خرده فروشی و ابریشم خام تقلیل می‌داد. این فرمان تصریح می‌نمود که دارائی ارمنی‌ها متوفی باید به جامعه ارمنی انتقال یابد. در ۱۷۵۸ میلادی ارمنی‌ها، «کلیسای مریم مقدس» را در بازار «خان صیدآباد» بنا نمودند. ارمنی‌ها در جمهوری هند ارمنی‌ها بعد از تأسیس جمهوری هند نیز به حضور خود در هند ادامه دادند. معروف‌ترین مؤسسه ارمنی در هند «کالج و آموزشگاه خیریه ارمنی» است که بیشتر به عنوان کالج ارمنی شناخته می‌شود که مقر آن در کلکته بوده و توسط خیرین و بخشندگان تأسیس شده‌است که مدیریت آن چند سال پیش به حوزه اسقف‌نشین اچمیادزین در ارمنستان واگذار شد. حدود ۱۲۵ کودک از جمهوری ارمنستان، ایران، عراق و جمعیت ارامنه محلی در این کالج مشغول تحصیل هستند. «پل مارمالونگ» با طاقهایش در عرض «رودخانه آدیار» به وسیلهٔ او ساخته شد و او برای ساخت این پل مبالغ هنگفتی به مقامات محلی پرداخت نمود. او در کنار ساختن خانه‌های استراحت برای زوار، «چاپل بانوی معجزه‌ها» (مریم مقدس) را هم ساخت. تنها جیزی که از آن دوره باقی مانده کلیسای مریم مقدس ۱۷۷۲ میلادی است که در «خیابان ارمنستان» در جنوب «بلک تاون» واقع است. (این منطقه امروزه «جورج تاون» نامیده می‌شود) روابط ارمنستان و هند لوون تر-پتروسیان در سال ۱۹۹۵ میلادی از هند دیدن نموده و پیمان دوستی و همکاری با این کشور امضا کرد و وارطان اوسکانیان وزیر خارجه وقت نیز در سال ۲۰۰۰ میلادی به هند سفر کرد. | ## بخش 3: ارمنی‌های هند | آقای «دیگویجی سینگ» وزیر امور خراجه هند نیز در ژوئیه ۲۰۰۳ میلادی از ارمنستان دیدن نمود. روبرت کوچاریان نیز از اکتبر تا نوامبر ۲۰۰۳ میلادی به همراه چندین وزیر و یک هیئت تجاری نیرومند از هند دیدن نمود. «بایرون سینگ شخاوات» معاون رئیس‌جمهور هند در اکتبر ۲۰۰۵ میلادی از ارمنستان دیدن نمود. در طی این ملاقات، یادداشت تفاهمی در زمینه همکاری‌های پارلمانی امضا گردیده و اسناد مربوط به پیمان دوستی و همکاری بین ارمنستان و هند مبادله گردید. این توافق‌نامه‌ها شامل پروتکل‌هایی در زمینه برپایی روابط دیپلماتیک و یک پروتکل در زمینه برقراری روابط کنسولی (اوت ۱۹۹۲) یک توافق‌نامه در زمینه همکاری تجاری و اقتصادی (مارس ۱۹۹۳) یک توافق‌نامه همکاری در زمینه علم و تکنولوژی (مارس ۱۹۹۴) و یک پیمان دوستی و همکاری (دسامبر ۱۹۹۵) می‌باشد. «انجمن دوستی ارمنستان و هند» (انجمن ارمنی‌ها برای دوستی و روابط فرهنگی با کشورهای خارجی) به جمهوری هند و روز استقلال این کشور توجه دارد. او بعداً با «ژان فیلیپ دو بوبون آو ناواره» (دودمان بوربون) که یک شاهزاده فرانسوی بود ازدواج نمود. ماریام زامانی بگوم،Mariam Zamani Begum یکی از همسران اکبر شاه که گفته می‌شود ارمنی بود و قصر او هنوز در فاتح پور سیکری در اوتار پرادش هند پابرجاست اما هم‌اکنون اکثر مورخین با هم توافق دارند که ماریام زامانی اولین همسر هندوی اکبر شاه و پرنسس امیر بود. سرمد،Sarmad از ارمنی‌های اورنگ‌زیب و محقق و از بزرگان تصوف در آن زمان بود و سنگ قبر او نزدیک مسجد جامع دهلی است. استعداد شعری او اغلب با اشعار سروده شده توسط فردوسی، سعدی، حافظ و خیام مقایسه می‌گردد. خدمات او در طی شیوع وبا در آن زمان باعث کسب مدرک افتخار از سوی دولت بریتانیا به او گردید. او دارویی برای اسهال خونی کشف نموده و او به زبان‌های: ارمنی، روسی، انگلیسی، آلمانی، هندی، بنگالی، فرانسوی و پشتو تسلط کامل داشت. Gasper از وکلای برجسته دادگاه عالی کلکته و اولین ارمنی بود که قانون آزمایشی خدمات مدنی هند را در سال ۱۸۶۹ میلادی را تصویب نمود. | ## جمع‌بندی | او به مدت بیش از سی سال به عنوان مدافع کل خدمت نموده و دست آوردش افتخار کسب عنوان نجیب زادگی و لقب «سِر گریگور چارلز پُل» بود.