موضوع مقاله: سازمان جهاد اسلامی (لبنان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سازمان جهاد اسلامی (لبنان) | مقدمه: سازمان جهاد اسلامی مشهور به "جهاد اسلامی" (به عربی: جهاد الاسلامی)، یک گروه شبه نظامی شیعه بود که به خاطر فعالیت‌هایش در دهه هشتاد میلادی در طی جنگ داخلی لبنان شهرت یافته بود. | ## بخش 1: سازمان جهاد اسلامی (لبنان) | این سازمان خواستار خروج همه آمریکایی‌ها از لبنان بود و مسئولیت تعدادی گروگانگیری، ترور، انفجار در سفارتخانه‌ها و انفجار آسایشگاه نیروهای حافظ صلح که به کشته شدن چند صد نفر انجامید را بر عهده گرفته بود.این سازمان در سال ۱۹۸۹ به دستور عماد مغنیه ، رئیس آن، اقدام به بمب گذاری پرواز مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۱۰ ۷۷۲ UTA French Airlines از چاد به پاریس کرد که جان ۱۷۰ مسافر و خدمه این پرواز را در این ایرلاین امریکایی گرفت. همچنین مرگبارترین حملات این سازمان در سال ۱۹۸۳ شامل حمله انتحاری به آسایشگاه سربازان حافظ صلح آمریکایی و فرانسوی و حمله انتحاری به سفارت آمریکا در بیروت بود. ادعا می‌شود این گروه از ۲۰۰ شبه نظامی شیعه لبنانی تشکیل شده‌بود که هزینه‌های آن را جمهوری اسلامی ایران تأمین کرده و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آن‌ها را آموزش داده‌ بود که با اشغال لبنان از سوی اسرائیل در سال ۱۹۸۲ مبارزه کنند. با این حال سران جمهوری اسلامی ایران این اتهام را رد کرده‌اند به عنوان مثال مهدی کروبی ادعا کرده‌ بود که ایران هیچ ارتباطی با این گروه ندارد. جفری گلدبرگ می‌گوید:حزب‌الله تا سال ۱۹۸۵ که بیانیه اش در محکومیت غرب را منتشر کرد، با استفاده از نام‌های مختلف از جمله جهاد اسلامی و سازمان مستضعفان روی زمین، زیرزمینی باقی ماند. بائر معتقد هست که سازمان جهاد اسلامی بسیار متمایز از حزب‌الله بود، زیرا شورای مشورتی حزب‌الله تنها اطلاعات مبهمی از آنچه که گروگانگیرها انجام می‌دادند داشتند. هلا جابر معتقد هست که این نام را سپاه پاسداران عمداً ساخته‌است که باعث سردرگمی شود. رایت اما محتاط تر هست و می‌گوید: «جهاد اسلامی به وضوح در ایدئولوژی طرفدار ایران بود، اما هم مسلمانان میانه‌رو و هم دیپلماتهای غربی شک دارند که آیا این سازمان مستقیماً از ایران هدایت می‌شد یا یک سازمان بومی بوده‌است.» نویسندگان اخیر مانند رابرت آ. A12 ۱۸ آوریل ۱۹۸۳، انفجار سفارت آمریکا در بیروت (۱۹۸۳) انفجار بمبی به وزن تقریبی دو هزار پاند (۹۱۰ کیلوگرم)، جاسازی شده در یک خودرو ون در مقابل سفارت آمریکا در بیروت به وسیلهٔ عامل انتحاری. این عملیات با دو کامیون بمب‌گذاری شده در مقابل ساختمان‌هایی که به عنوان آسایشگاه نیروهای چند ملیتی در بیروت استفاده می‌شدند رخ داد و به کشته شدن ۲۴۱ تفنگدار دریایی آمریکایی و ۵۸ چترباز فرانسوی انجامید. … ما پس از آن [انفجار سفارت آمریکا در بیروت (۱۹۸۳ اعلام کردیم که دوباره و با خشونت بیشتر حمله خواهیم کرد. 73 ۱۲ دسامبر ۱۹۸۳، بمب‌گذاری‌های ۱۹۸۳ کویت، دو ماه پس از انفجار مقر تفنگداران دریایی آمریکا در بیروت حمله ۹۰ دقیقه ای هماهنگ شده به شش نقطه کلیدی، شامل دو سفارتخانه، فرودگاه، و کارخانه پتروشیمی اصلی کویت. تماس گیرنده تلفنی که مدعی نمایندگی جهاد اسلامی بود اعلام کرد: «ما مسئول ترور رئیس آ.یو.بی. [دانشگاه آمریکایی بیروت] هستیم … ما سوگند می‌خوریم که اجازه ندهیم یک آمریکایی یا فرانسوی در این خاک باقی بماند. | ## بخش 2: سازمان جهاد اسلامی (لبنان) | 101-2 ۷ فوریه ۱۹۸۴، غلامعلی اویسی فرماندار سابق نظامی تهران و برادرش در پاریس ترور شدند. یک شخص ناشناس به یونایتدپرس اینترنشنال در لندن زنگ زد و گفت که این گروه مرتکب این قتل شده‌است «... ما این کار را با تمام مخالفانمان در خارج از کشور خواهیم کرد.» ۲۰ سپتامبر ۱۹۸۴، حمله انتحاری به ضمیمه سفارت آمریکا در بخش شرقی و مسیحی بیروت توسط یک ون محتوی ۳۰۰۰ پوند ماده منفجره. جهاد اسلامی در تماسی تلفنی مسوولیت عملیات را برعهده گرفت و اظهار داشت "این عملیات ثابت می‌کند که ما به وعده قبلی خود در مورد اجازه ندادن به باقی ماندن حتی یک آمریکایی در خاک لبنان عمل می‌کنیم. ۲۵ آوریل ۱۹۸۵، تلاش برای ترور امیر کویت جابر احمد الصباح با انفجار انتحاری خودرو بمبگذاری شده در حین عبور کاروان خودرویی حامل امیر کویت. جهاد اسلامی مسوولیت حمله را برعهده گرفت و از کویت خواست کسانی که به خاطر حملات قبلی دستگیرشده بودند را آزاد کند.New York Times 26 May 1985 ۱۹ سپتامبر ۱۹۸۹ (مهر ۱۳۶۸) ، به دستور شخص حسن الخاندانی ، رئیس این گروه اقدام به بمب گذاری مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۱۰ پرواز ۷۷۲ یوتا ایرلاینز از چاد به پاریس کرد که جان ۱۷۰ مسافر و خدمه این پرواز را در این ایرلاین امریکایی گرفت. ۱۷ مارس ۱۹۹۲، حمله انتحاری به سفارت اسرائیل در بوئنوس آیرس: یک کامیون بمب‌گذاری شده به سفارت اسرائیل در بوئنوس آیرس کوبید و علاوه بر ساختمان سفارت، موجب تخریب یک کلیسای کاتولیک و یک مدرسه شد. چهار اسرائیلی کشته شدند اما قربانیان عمدتاً از غیرنظامیان آرژانتینی و بسیاری از آن‌ها کودک بودند و در کل ۲۹ نفر کشته و ۲۴۲ نفر زخمی شدند. جهاد اسلامی مسئولیت بمبگذاری را برعهده گرفت و اظهار کرد که این حمله در تلافی ترور سید عباس موسوی رهبر حزب‌الله لبنان بوده‌است. پرواز ۱۲۸۵ ارو ایر، از گاندر، نیوفاندلند (جزیره) که حدود نیم مایل پس از باند پرواز سقوط کرد و تمام ۲۵۶ مسافر و خدمه آن کشته شدند. این پرواز حامل سربازان آمریکایی بود که از مصر (از مسیر آلمان و کانادا) به پایگاه خود در کنتاکی برگردانده می‌شدند. یک تماس گیرنده ناشناس با یک آژانس خبری در بیروت ادعا کرد که جهاد اسلامی هواپیما را نابود کرده‌است تا تواناییش برای حمله به آمریکاییها در هر نقطه از جهان را ثابت کند.Watson, Laurie. تحقیقات ستاد ایمنی حمل و نقل هوایی کانادا (CASB) اعلام کرده‌است که سقوط هواپیما در اثر مقاومت هوای بالا و قدرت بالابرندگی پایین سطوح پروازی (بالها) به خاطر پوشش یخ و برف در کنار تقریب نادرست از وزن بار و مسافران هواپیما بوده‌است. البته اقلیتی بر این باورند که آتش‌سوزی در حین پرواز در نتیجه انفجار از منبع نامشخص بوده‌است. | ## بخش 3: سازمان جهاد اسلامی (لبنان) | داج رئیس دانشگاه آمریکایی بیروت توسط دانشجویان تندرو مسلمان شیعه طرفدار ایران از پردیس آ. (دانشگاه آمریکایی بیروت) ربوده شد، و به زندانی در نزدیکی تهران منتقل شد و دقیقاً یک سال بعد تا زمان آزادی در زندان بود. «آدم ربایی، و تلاش‌های دیپلماتیک متعاقب آن برای تأمین آزادی آقای داج، پوشش خبری جهانی داشت.». حجت‌الاسلام موسی فخر روحانی که در زمان گروگانگیری مسوولیت سفارت ایران در لبنان را برعهده داشت، در مصاحبه ای با بولتن نیوز، اظهار می‌کند که عماد مغنیه و گروهش داج را به تلافی گروگانگیری چهار دیپلمات ایرانی در لبنان (احمد متوسلیان و همراهانش) گروگان گرفته بودند. منصور کوچک‌‌محسنی از پاسداران اعزامی به سوریه و لبنان نیز در مصاحبه‌ای اشاره کرده‌است که دو جوان که، یکی شان شبیه جهاد مغنیه (فرزند عماد مغنیه) بود، داج را که رئیس دانشگاهشان بود گروگان گرفتند تا با احمد متوسلیان مبادله شود. جهاد اسلامی ادعا کرد که او را در ۳ اکتبر سال ۱۹۸۵ کشته‌است و سپس عکس جسد او را به روزنامه‌های بیروت نشر داد. گزارش‌های مطبوعاتی ادعا می‌کنند که باکلی به ایران منتقل شده و در آنجا شکنجه و کشته شده‌است. او در بخش شیعه‌نشین بیروت زندگی می‌کرد و از نزدیک با گروه‌های مختلف خیریه و امدادی همکاری می‌کرد. دو روز پس از آدم‌ربایی، یک تماس گیرنده تلفنی که ادعا می‌کرد از جهاد اسلامی هست مسئولیت این آدم‌ربایی را با هدف "تجدید پذیرش چالش ریگان و تایید بیانیه‌مان … "ما اجازه نمی‌دهیم حتی یک آمریکایی در خاک لبنان بماند" برعهده گرفت. ویر، یک روز پس از تحویل دومین محموله سلاح از اسرائیل به ایران، شامل ۴۰۸ ضدتانک تاو (ر.ک. افول و انحلال ۱۹۸۶–۱۹۹۲ سازمان جهاد اسلامی، هنگامی که ربایش موقت چهار دیپلمات شوروی در ۱۹۸۵ به قتل یکی از گروگانها انجامید، دچار مشکل شد. کاگ‌ب بی درنگ با ارعاب و فشار از سوریه خواست که عملیات خود را در شمال لبنان متوقف کند و سه گروگان باقی مانده را آزاد کند. آخرین حمله ای که سازمان جهاد اسلامی ادعای انجام آن را داشته، در خارج از خاورمیانه، حمله به سفارت اسرائیل در بوئنوس آیرس در مارس ۱۹۹۲، بوده‌است. | ## جمع‌بندی | برخی از گزارش‌ها نشان می‌دهند که این سازمان، پس از انتصاب رهبر آن عماد مغنیه به عنوان رئیس دستگاه امنیتی حزب‌الله در خارج از لبنان، با حزب‌الله لبنان ادغام شده‌است.