موضوع مقاله: طارق بن زیاد | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # طارق بن زیاد | مقدمه: ق، د: ۱۰۲ ه‍.ق) یکی از سرداران مسلمان سلسله امویان بود که رهبری سپاه اسلام را درجریان فتح اندلس و شکست ویزیگوت‌ها در عهد ولید بن عبدالملک را بر عهده داشت. | ## بخش 1: طارق بن زیاد | طارق موالی بود و در جوانی به سپاه والیان افریقیه پیوسته بود و به علت رشادت‌هایش به فرماندهی سپاه اندلس منصوب شد. بعضی او را از بربرهای شمال آفریقا و کارتاژ می‌دانند که اسلام را از جد خود به ارث برده و سومین نسل مسلمان آفریقا بوده است. برخی او را ایرانی و اهل همدان معرفی می‌کنند که غلام موسی بن نصیر امیر آفریقا بوده که یا آزاد شده یا با او پیمان بسته است. تعدادی نیز طارق را بربر و متعلق به یکی از بطون قبیله نغزه می‌دانند که این نظریه قوی تر است زیرا صاحب کتاب البیان المغرب، عذاری آن را تأیید کرده و سلسله نسب طارق را در آن کتاب مفصلاً آورده. عذاری گفته طارق اسلام را از پدرش زیاد و زیاد از پدر خودری عبدالله فرا گرفت و عبدالله نخستین نام عربی در سلسله نسب اوست. علت فتح اسپانیا ژولیان که تاجری نصرانی بود، به ایالت طنجه رفت و آمد داشت و با مردم آنجا تجارت می‌کرد. او دختر خود را برای تحصیل به شهر طلیطله پایتخت ویزیگوت می‌فرستد و ردریک که پادشاهی اسپانیا را غصب کرده بود، دختر را فریب می‌دهد. در سال ۷۱۰م گروهی متشکل از ۴۰۰نفر سرباز مسلمان به جنوبی‌ترین منطقه اسپانیا حمله می‌کنند و نام آن منطقه به اسم سردار آنان طریف، طریفه نام می‌گیرد. پس از این لشگرکشی موفق، مسلمانان عزم خود را برای فتح اسپانیا جزم می‌کنند و به نوعی انگیزه می‌گیرند. فتوحات در ۷۱۱م هفت هزار سرباز با کشتی‌هایی که ژولیان تدارک دیده بود به رهبری طارق بن زیاد که از طرف خلیفه مأمور شده بود، به نزدیکی تنگه جبل الطارق رفتند و اکثریت آنان بربر بودند. | ## بخش 2: طارق بن زیاد | رودریک در این زمان، به علت نبرد با شورشیان شمال غیبت داشت پس مسلمانان فرصت را غنیمت شمارده و فرستاده رودریک، تئیودمیر را شکست دادند و دژهای آن منطقه را به تصرف درآوردند. به بسیج کردن نیرو مشغول شد و یکی از فرماندهان خود به نام ادیکو را به مصاف مبارزه با طارق فرستاد اما آن سردار در جنگ شکست خورد و دشت‌های فرنتره را به طارق تسلیم کرد. با شکست ادیکو، رودریک به جنوب رفت و در دره گوادالته در تاریخ ۱۹ژوئیه به مسلمانان حمله کرد. جنگ ۸روز به درازا کشید و سرانجام مسلمانان پیروز میدان شدند و طارق سر رودریک را بریده، برای خلیفه در دمشق فرستاد. بعد از شکست ویزیگوت‌ها، راه اسپانیا برای طارق باز و هموار شد و به فتوحات خود ادامه داد و شهرهای اشبلیه، قرطبه و طلیطله را به تصرف درآورد. در پی اقدامات شجاعانه و پیروزمندانه طارق بن زیاد، موسی بن نصیر او را به حکومت طنجه و اطراف آن گماشت. در آخر موسی، به علت کفایت طارق، او را نامزد فتح اندلس کرد.در زمان آخرین پادشاه اندلس، لذریق فرمانده سپاه غیطشه شورش کرد و قرطبه را تصرف کرد. لذریق به فرزندان غیطشه نامه زد و از آنان درخواست کمک کرد اما چون آنان به لذریق اعتماد نداشتند، وارد قرطبه نشدند و لذریق در شَتُنده به آن دو پیوست تا با طارق رو به رو شوند. وقتی دو سپاه به یکدیگر رسیدند، برادران به لذریق خیانت کردند و همان شب برای طارق پیغام فرستادند و از او امان خواستند تا صبح به او بپیوندند و طارق در عوض، املاک پدرشان در اندلس را به آنان واگذار کند و این املاک که سه هزار پارچه آبادی بود، از آن پس خالصه‌های پادشان نام گرفت. آن دو در استرقه به هم رسیدند و به امکانات نظامی اسپانیا و شرایط رفاهی سربازان برای استقرار در آنجا پی بردند و به همین دلیل به سمت سرزمین‌های شمالی اسپانیا حرکت کردند تا آن مناطق را نیز فتح کنند. | ## بخش 3: طارق بن زیاد | او را خلیفه فرستاده بود تا آن رو فرمانده را به شام بخواند برای گزارش فتوحات و اقداماتشان. موسی، مغیث را متقاعد کرد تا چند روز به آنان زمان دهد برای فتح بیشتر، سپس سپاه به دو دسته تقسیم شد و سپاهیان طارق از سر قسطه در چپ رود ایبرو در زمین‌های بشکنس پیش رفتند و شهرها و دژهای آنجا را تصرف کردند. خصوصیات اخلاقی طارق قبل از شروع جنگ‌ها، برای سربازان خود سخنرانی می‌کرد تا به آنها روحیه دهد. دشمن با لشکری گران به پیشباز شما آمده درحالی که سلاح و توشه ای فراوان دارد و شما را پشتیبانی و یاوری جز شمشیرهایتان نیست و زاد و توشه شما همان است که از چنگ دشمنانتان بیرون می‌کنید. اگر روزگاری دراز در این بینوایی و فقر بمانید و دست به کاری نزنید، باد غرورتان فرونشیند و دلهایتان ناتوان گردد آن سان که به جای آنکه شما بیم در دل دشمن افکنید او بر شما دلیر خواهد شد. طارق در جنگ هرگاه متوجه رنج لشگریان خود می‌شد آنان را اندرزی می‌داد و به شکیبایی دعوت می‌کرد. روایتی وجود دارد که صحت و واقعیت یا داستان بودنش مشخص نیست، آن هم این است که طارق بعد از پهلو گرفتن کشتی‌هایی که با آنها از افریقیه به اندلس آمده بودند و پیاده شدن سپاه از آن، دستور آتش زدنشان را داد به این علت که لشکریان خود را به جنگ تا سر حد مرگ وادارد.طارق بخاطر اینکه برخی از سوره‌های قرآن را از حفظ بود، موسی بن نضیر از او خواسته بود در بین غربیان اسلام را گسترش و تعلیم دهد. طارق را همچنین سوارکاری ماهر و شاعر توصیف کرده‌اند و اشعاری را نیز به او نسبت داده‌اند. سرانجام طارق خلیفه قصد داشت طارق را به جای موسی والی اندلس کند ولی مغیث او را منصرف کرد و از احتمال دعوی استقلال طارق برای او گفت. | ## جمع‌بندی | طارق به دربار دمشق رفت و از او استقبال خوبی شد و احتمالاً خلیفه پاداش خوبی به او داد.