موضوع مقاله: جغرافیای بحرین | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جغرافیای بحرین | مقدمه: عربستان سعودی در غرب خلیج بحرین قرار دارد و جزایر بحرین حدود ۲۴ کیلومتر از ساحل شرقی عربستان سعودی فاصله دارند. | ## بخش 1: جغرافیای بحرین | از هفتصد کیلومتر مربع مساحت این کشور نزدیک به چهارصد کیلومتر مربع آن بیابانی است. جزیره بحرین حدود ۷۸ درصد از مساحت این پادشاهی را به خود اختصاص داده‌است که ۶۰۴ کیلومتر مربع را شامل می‌شود. طول آن از شمال به جنوب ۴۸ کیلومتر و در عریض‌ترین نقطه آن از شرق به غرب به ۱۶ کیلومتر کشیده شده‌است. این جزیره توسط چندین میدان نفتی بزرگ خاورمیانه احاطه شده‌است و دارای موقعیت راهبردی در میان خطوط کشتیرانی خلیج فارس است. بحرین شامل سه شهر یا به عبارت بهتر سه جزیره اصلی منامه و محرق و ستره است و منامه یعنی بزرگ‌ترین این جزایر پایتخت آن به‌شمار می‌آید. یک میان‌گذر چهارخطه منامه را به جزیره و شهر محرق، محل فرودگاه بین‌المللی تازه‌توسعه‌یافته کشور، متصل می‌کند. پس از بازگردانده شدن جزیره جنان به قطر در مارس ۲۰۰۱، کشور بحرین از ۳۳ جزیره طبیعی در مجمع‌الجزایر بحرین تشکیل شده‌است. در پیرامون بیشتر کرانه‌های بحرین یک ورودی نسبتاً کم‌عمق از خلیج فارس وجود دارد که به خلیج بحرین معروف است. بستر دریا در مجاورت بحرین صخره‌ای است و عمدتاً در قسمت شمالی جزیره، توسط صخره‌های مرجانی گسترده پوشیده شده‌است. نوار حاصلخیزی به عرض پنج کیلومتر در امتداد ساحل شمالی وجود دارد که در آن درختان خرما، بادام، انجیر و انار می‌رویند. بخش مرکزی جزیره اصلی بحرین یک بلندی کم‌ارتفاع دارد که تا ۱۳۴ متر، یعنی بالاترین نقطه جزیره، بالا می‌رود و جبل الدُخان (کوه دود) را تشکیل می‌دهد که به خاطر مه‌هایی که اغلب قله را پوشانده‌اند، این‌گونه نام‌گذاری شده‌است. | ## بخش 2: جغرافیای بحرین | (1994) شهر، بندر و پایتخت اصلی کشور، مَنامه، در منتهی‌الیه شمال خاوری جزیره بحرین واقع شده‌است. این کشور از دو گروه مجزا از جزایر تشکیل شده‌است که مجموعاً حدود ۵۰ کیلومتر از شمال به جنوب و ۱۶ کیلومتر از شرق به غرب امتداد دارند. جزیره بحرین هفت‌هشتم مساحت کل کشور را به خود اختصاص داده و توسط جزایر کوچکتری احاطه شده‌است. دو جزیره، یعنی محرق و ستره، هر دو در شمال شرق، با پل‌هایی به جزیره بحرین پیوستگی دارند که توسعه مسکونی و صنعتی را تسهیل کرده‌است. جزایر دیگر این گروه عبارتند از: نبیه صالح، المحمدیه (ام‌الصبان)، ام‌النعسان (مرتبط با میان‌گذر ملک فهد)، و جده. نبیه صالح شامل چندین چشمه آب شیرین است که برای آبیاری نخلستان‌های وسیع جزیره استفاده می‌شود. گروه دوم شامل جزایر حوار است که در نزدیکی ساحل قطر، در حدود ۱۹ کیلومتری جنوب خاوری جزیره بحرین قرار دارند. جزیره حَوار و پانزده جزیره کوچک نزدیک آن موضوع مناقشه ارضی بین بحرین و قطر بوده‌است.اختلاف با قطر بر سر مالکیت این جزایر در سال ۲۰۰۱، زمانی که دادگاه بین‌المللی دادگستری آنها را به بحرین داد، حل شد. در ماه‌های تابستان، از آوریل تا اکتبر، دمای بعد از ظهر به‌طور متوسط ۳۹ درجه سانتی‌گراد است و می‌تواند در ماه‌های ژوئن و ژوئیه به ۴۶ درجه سانتی‌گراد برسد. علاوه بر این، یک باد گرم و خشک جنوب غربی، که در محل به آن «باد قوس» می‌گویند، در تابستان به‌طور دوره‌ای گرد و غبار را از منطقه بایر جنوب بحرین به سمت منامه می‌برد. دما در ماه‌های زمستان، از نوامبر تا مارس، معتدل و دامنه تغییر آن بین ۱۰ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد است. | ## بخش 3: جغرافیای بحرین | از دسامبر تا مارس، بادهای غالب از شمال غربی، معروف به باد شمال، هوای نمناک را بر روی جزایر می‌آورد. باران‌های زمستانی به‌طور مختصر و رگباری می‌بارد و خشکرودهای کم‌عمقی را که در بقیه سال خشک هستند پر می‌کند و مانع رفت‌وآمد می‌شود. با این حال، چشمه‌های طبیعی بی‌شماری در قسمت شمالی بحرین و جزایر مجاور وجود دارد. ذخایر آب شیرین زیرزمینی نیز در زیر خلیج فارس تا سواحل عربستان سعودی گسترش می‌یابد. از زمان‌های بسیار قدیم، این چشمه‌ها مهاجرانی را به گروه جزایر بحرین جذب کرده‌است. از اوایل دهه ۱۹۸۰، اما کارخانه‌های آب‌شیرین‌کن حدود ۶۰ درصد نیاز روزانه آب ساکنان این کشور را تأمین می‌کنند. گیاهان و جانوران در بیرون از مناطق زیر کشت، گل‌های بی‌شمار وحشی بیابانی ظاهر می‌شوند که بیشتر پس از باران قابل توجه است. رشد جمعیت و توسعه صنعتی میزان زمین‌های کشاورزی را کاهش داده و سطح آب را پایین آورده و سفره‌های زیرزمینی را در برابر آلودگی شور آسیب‌پذیر کرده‌است. در سال‌های اخیر، دولت تلاش کرده‌است استخراج آب‌های زیرزمینی را محدود کند (تا حدی با گسترش تأسیسات نمک‌زدایی آب دریا) و پوشش گیاهی را از فرسایش بیشتر محافظت کند.همان منبع. در نتیجه، زمین‌هایی که در غیر این صورت ممکن است مولد باشند، به تدریج با گسترش بیابان نابارور می‌شوند. | ## جمع‌بندی | آلودگی ناشی از تولید نفت با جنگ خلیج فارس و آسیب ناشی از آن به تأسیسات تولید نفت در منطقه خلیج فارس تسریع شد، که خلوص آب‌های ساحلی و زیرزمینی را تهدید کرد و به خطوط ساحلی، صخره‌های مرجانی و پوشش گیاهی دریایی از طریق نشت نفت و غیره آسیب رساند.