موضوع مقاله: جغرافیای جمهوری چک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # جغرافیای جمهوری چک | مقدمه: جمهوری چک در قلب اروپا واقع شده و با کشورهای آلمان، لهستان، اتریش و اسلواکی هم‌مرز است. | ## بخش 1: جغرافیای جمهوری چک | مساحت این کشور حدود ۷۸٬۸۶۴ کیلومتر مربع است و شامل مناطق تاریخی بوهم، موراوی و سیلزی می‌شود. پایتخت و بزرگ‌ترین شهر آن شهر پراگ است با وجودی که عضو اتحادیه اروپا است واحد پول آن کرونا است. جمهوری چک کشوری محصور به خشکی است که در اروپای مرکزی واقع شده است و از نظر تاریخی به سه ناحیه بوهم، موراویا، و سیلزی تقسیم می‌شود. در مرزهای جنوب غرب جنگل بوهم، در شمال غرب کوهستان ارتس، و در شمال کشور ناحیه زودت و کوهستان کرکونوشه (Krkonoše) قرار گرفته است. آب‌های روان در سرزمین چک پس از گذر از دیگر کشورها به سه دریا یعنی دریای شمال، دریای بالتیک و دریای سیاه می‌ریزند. از شهرهای بزرگ دیگر می‌توان به پیلزن، چسکه بودیوویتسه، اولوموتس، استراوا و هرادتس کرالووه اشاره کرد. در کشور ۱۳۵۱ منطقهٔ حفاظت‌شده وجود دارد که شامل سه پارک ملی بزرگ با مساحت کلی ۱٬۱۱۱٫۲ کیلومتر مربع می‌شوند. حفاظت از طبیعت در جمهوری چک قدمتی دیرینه دارد، و همین امر سبب شده است که بسیاری از مناطق کشور از نظر بوم‌زیستی پاکیزه باشند و مقصدی محبوب برای گردشگری و استراحت به‌شمار آیند. این کشور دارای ۱۵٬۰۰۰ دریاچه و آبگیر، شکل‌گیری‌های سنگی ماسه‌سنگی، ۲٬۰۰۰ چشمهٔ آب معدنی، صدها قلعه و کاخ، چمنزارها و کشتزارها است. ارزشمندترین نواحی طبیعی کشور تحت حفاظت دولتی‌اند و عنوان پارک ملی یا منطقهٔ حفاظت‌شده دارند. سدها و مخزن‌ها نیز در جمهوری چک بسیار رایج‌اند و علاوه بر تأمین آب آشامیدنی و تولید برق، در پیرامون آن‌ها نواحی تفریحی ساخته شده‌اند، مانند دریاچهٔ لیپنو یا سد اورلیک. | ## بخش 2: جغرافیای جمهوری چک | جمهوری چک از نظر آب‌های معدنی درمانی نیز بسیار غنی است و همین امر به شکوفایی آبگرم‌ها انجامیده است. چشمه‌های درمانی کارلووی واری، ماریانسکه لازنه و فرانتشن‌باد در این کشور قرار دارند و با هم «مثلث طلایی سلامت جمهوری چک» را تشکیل می‌دهند. منطقه بوهم که در غرب کشور واقع شده توسط رودهای البه (چکی: Labe) و مولداو (چکی: Vltava) آبیاری می‌شود و کوهستان‌های کم‌ارتفاع کرکونوشه و زودت آن را احاطه کرده‌اند. بلندترین نقطه کشور یعنی اسنیژکا (Sněžka) که ۱۶۰۲ متر ارتفاع دارد در همین منطقه و در مرز بوهم با لهستان واقع شده است. این منطقه توسط رودخانه موراوا آبیاری می‌شود و سرچشمه رود اودر (چکی: Odra) نیز در این ناحیه قرار دارد. تنها مرز چک با اتریش کوه‌های کمی دارد و عمدتاً با رود تایا (چکی: Dyje دیه) مشخص شده است. کم‌ارتفاع‌ترین نقطه جمهوری چک با ۱۱۵ متر ارتفاع هژنسکو (Hřensko) نام دارد و در محلی واقع شده که رودخانه البه کشور را ترک می‌کند. کوه‌های اوره در شمال‌غرب، کوه‌های جاینت و کوه‌های ایگل در شمال، بِسکیدها و کارپات‌ها در شمال‌شرق، کوه‌های شوماوا در جنوب و جنوب‌غرب و جنگل بوهمی در غرب قرار دارند. جمهوری چک در بلندهای چک-موراوی جای گرفته است که مرز حوضه‌های آبریز رودخانه البه (یا «لابا») و رود دانوب است. دیگر رودخانه‌های مهم عبارت‌اند از ولتاوا (بلندترین رود کشور با طول ۴۴۰ کیلومتر)، موراوا و دییه در ناحیهٔ موراوی. دره‌های پهناور با شبکه‌ای متراکم از رودها و دریاچه‌ها جای خود را به جنگل‌های انبوه، تپه‌ها و خط‌الرأس‌هایی می‌دهند که طراوت و خنکی غارهای چکیده‌سنگی را در دل خود دارند. | ## بخش 3: جغرافیای جمهوری چک | آب و هوا آب و هوای جمهوری چک معتدل است و بین آب و هوای اقیانوسی و آب و هوای قاره‌ای گذرا است. تابستان‌ها نسبتاً خنک و خشک است، با دمای متوسط در اکثر مناطق حدود ۲۰ درجه سانتی‌گراد، زمستان‌ها نسبتاً معتدل و مرطوب و میانگین دمای هوا در اکثر مناطق حدود صفر درجه سانتی‌گراد است. مرطوب‌ترین منطقه در جمهوری چک در اطراف بیلی پوتوک در کوه‌های ییزرا و خشک‌ترین منطقه آن شهرستان لونی در شمال غربی پراگ است. در بلندترین قله کشور یعنی اسنیه‌ژکا (۱۶۰۳ متر)، میانگین دما ۰٫۴- درجه سانتی‌گراد است، در حالی که در مناطق پست استان موراویای جنوبی، میانگین دما به ۱۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد. پایتخت این کشور، پراگ، دارای میانگین دمای مشابهی است، اگرچه متأثر از عوامل شهری است. در ماه‌های مارس، آوریل و مه، دما معمولاً افزایش می‌یابد، به ویژه در ماه آوریل، زمانی که دما و آب و هوا در طول روز متغیر است. همچنین به دلیل ذوب شدن برف با سیلاب گاه به گاه، سطح آب در رودخانه‌ها بالا می‌رود. در ماه اکتبر، دما معمولاً به زیر ۱۵ درجه یا ۱۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد و درختان برگریز شروع به برگ‌ریزی می‌کنند. سردترین دمایی که تاکنون در جمهوری چک اندازه‌گیری شده است منفی ۴۲٫۲ در لیتوینوویتسه در نزدیکی چسکه بودیوویتسه در سال ۱۹۲۹ بوده است. | ## جمع‌بندی | رعد و برق شدید، وزش بادهای ویرانگر، تگرگ، و گردباد گاه به گاه در این کشور رخ می‌دهد، به ویژه در فصل تابستان.