موضوع مقاله: پادشاهی شمالی اسرائیل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # پادشاهی شمالی اسرائیل | مقدمه: پادشاهی اسرائیل یا پادشاهی شمالی اسرائیل (عبری:מַמְלֶכֶת יִשְׂרָאֵל مَملَکَة اسرائیل) بر اساس تنخ جایگزین حکومت یکپارچه اسرائیل بود. | ## بخش 1: پادشاهی شمالی اسرائیل | این پادشاهی از سال ۹۳۰ قبل از میلاد تا حدود سال ۷۲۰ قبل از میلاد وجود داشت تا زمانی که توسط آشوریان تسخیر شد. تاریخدانان معمولاً از آن به عنوان پادشاهی شمالی اسرائیل یا پادشاهی سامریه یاد می‌کنند تا با پادشاهی یهودا/پادشاهی جنوبی اسرائیل (یهودا) متفاوت باشد. محدوده پادشاهی اسرائیل شامل قبایل زبولون، یساکار، اشیر، دان، نفتالی، مناسه، افرایم، رئوبن و جاد بود. جغرافیا همانند بسیاری از پادشاهی‌های باستانی، مرزهای پادشاهی اسرائیل به‌طور مکرر تغییر می‌کرد، بنابراین تعریف آن‌ها بر اساس مناطقی که تحت کنترل آن بود و نیز پادشاهی‌های همسایه دقیق‌تر است. در شمال‌شرق، آرام قرار داشت که با آن بر سر کنترل ناحیهٔ جلعاد درگیری مداوم وجود داشت. در جنوب جلعاد، پادشاهی‌های عمون و موآب قرار داشتند، که پادشاهی‌های کوچکی بودند و در دوره‌هایی تحت سلطهٔ پادشاهی اسرائیل قرار داشتند. همچنین پادشاهی ادوم که در جنوب آن‌ها قرار داشت، به‌نظر می‌رسد به‌صورت متناوب تحت سلطهٔ پادشاهی اسرائیل بوده است. در جنوب پادشاهی اسرائیل، پادشاهی یهودا قرار داشت که در مقایسه با آن کوچک‌تر و فقیرتر بود. اسرائیل و یهودا اشتراکات بسیاری داشتند و زبان و باورهای بسیار مشابهی را به اشتراک می‌گذاشتند. مناطق اصلی تحت کنترل پادشاهی اسرائیل شامل جلیل، درهٔ حوله، جلعاد، درهٔ یزرعیل، سامره و شارون بود. در اوج قدرت خود (در زمان یربعام دوم)، همان‌طور که ذکر شد، بر پادشاهی‌های عمون، موآب و ادوم نیز سلطه داشت. برخی پژوهشگران حتی بر این باورند که در مقطعی، یهودا یک پادشاهی تابع (انگلیسی) پادشاهی اسرائیل بوده است pages 97-101, 104-105. بر اساس روایت کتاب مقدس، در این دوره دامنهٔ نفوذ پادشاهی اسرائیل در شمال تا لبوی حَمات گسترش یافت. پادشاهی اسرائیل بر بخشی از دو مسیر تجاری بسیار مهم در جهان باستان قرار داشت: مسیر میان میان‌رودان و مصر باستان، و راه بخور که میان شبه‌جزیرهٔ عربستان و دریای مدیترانه امتداد داشت. | ## بخش 2: پادشاهی شمالی اسرائیل | این موقعیت، آن را در تمام دوران موجودیتش در «چشم طوفان» خاور نزدیک باستان قرار داد؛ نقطه‌ای برای برخورد منافع امپراتوری‌هایی که در مصر و میان‌رودان مستقر بودند. نخستین پایتخت آن شکیم بود، سپس برای مدتی به ترصه منتقل شد و در دوران خاندان عمری به سامره انتقال یافت، در حالی که یزرعیل به‌عنوان پایتخت تابستانی عمل می‌کرد. شهرهای مهم دیگر شامل مجدو، که به‌عنوان مرکز نظامی و اداری عمل می‌کرد، و حزور بودند. تاریخچه پادشاهی متحد اسرائیل با پادشاهی طالوت در ۱۰۳۰ قبل از میلاد آغاز شد و تا زمان سلیمان در ۹۳۰ قبل از میلاد ادامه داشت. بعد از مرگ سلیمان در ۹۳۱ قبل از میلاد، هیچ‌یک از قبایل اسرائیل ــ به‌استثنای یهودا و بنیامین ــ حاضر نشدند رحبعام پسر او را به پادشاهی قبول کنند. پس شورش علیه رحبعام به دلیل مخالفت با مالیات‌های زیادی که سلیمان وضع کرده بود درگرفت. قبیله یهودا حاضر نشد او را به دلیل نداشتن نژاد داوود قبول کند و بعداً قبیله بنیامین نیز به قبیله یهودا ملحق شد. از این زمان پادشاهی شمالی، پادشاهی اسرائیل و پادشاهی جنوبی، پادشاهی یهودا نامیده شد. همچنین بعداً تعدادی از افراد قبایل افرایم، مناسه و شمعون به پادشاهی یهودا فرار کردند. رابطه بین دو پادشاهی ابتدا بسیار تیره بود و شصت سال اول در جنگ سپری شد؛ ولیکن بعداً روابط آن‌ها بهبود یافت و حتی در مقابل دشمنان خارجی نظیر دمشقیان با یکدیگر همکاری می‌کردند. نابودی در سال ۷۳۲ قبل از میلاد، پکاه پادشاه اسرائیل با رزین پادشاه آرام ملحق شد و اورشلیم را تهدید کرد. تیگلات-پیلسر سوم سپس زمین قبیله نفتالی و افرایم را نیز تسخیر کرد و مردم آن را به سرزمین آشور تبعید کرد. اسرائیل با قلمرو کمتر به حیات خود ادامه داد تا اینکه در سال ۷۲۰ قبل از میلاد دوباره آشوریان حمله کردند و بقیه مردم تبعید شدند. او ۲۷۲۹۰ نفر را از این زمین تسخیر کرد و قسمتی از آن‌ها را به نزدیکی خابور و قسمت دیگری را به سرزمین مادها فرستاد که در اکباتان (همدان) و ری مناطق یهودی‌نشین ایجاد کردند. | ## بخش 3: پادشاهی شمالی اسرائیل | پس از ویرانی، بسیاری از ساکنان پادشاهی اسرائیل به مناطق دیگر امپراتوری آشور تبعید شدند (احتمالاً به نواحی بابل و شمال امپراتوری آشور) و به‌جای آنان ساکنانی از بابل، کوث، حَمات، سفروایم و عَوّا آورده شدند تا زمین را آباد کنند. بر اساس سنت یهودی، این ساکنان از روی ترس تا حدی دین اسرائیل را پذیرفتند، زیرا به تصور الوهیت محلی باور داشتند (این تصور که هر مکان خدایی مخصوص به خود دارد که قدرتش تنها در همان سرزمین معتبر است) و گمان می‌کردند که «خدای سرزمین اسرائیل» آنان را از طریق شیرها مجازات می‌کند، زیرا این شیرها عادت داشتند این مهاجران جدید را بدرند، چون او را عبادت نمی‌کردند. آنان از پادشاه آشور درخواست کردند فردی را بفرستد تا به آن‌ها بیاموزد چگونه خدای اسرائیل را عبادت کنند، و او کاهنی را که از پادشاهی اسرائیل تبعید شده بود نزد آنان فرستاد تا تورات را به آن‌ها بیاموزد. با این حال، آنان در کنار عبادت خدای اسرائیل همچنان به پرستش خدایان خود ادامه دادند، چنان‌که آیات نیز بیان می‌کنند که این مهاجران همچنان خدایان سرزمین‌های خود را می‌پرستیدند. ساکنانی که به‌جای مردم اصلی پادشاهی اسرائیل در آن سرزمین‌ها اسکان داده شدند، «کوتیم» نامیده می‌شوند، برگرفته از نام شهر کوث در جنوب عراق که از آنجا آورده شده بودند. در دورهٔ بازگشت به صهیون از تبعید بابل، مشکلات بسیاری میان سامریان و بازگشت‌کنندگان به وجود آمد. در کتاب تواریخ آمده است که آسا پادشاه یهودا در روزگاری که برای پادشاهی اسرائیل «خدا یا تورات» وجود نداشت، قربانگاه خدا را تجدید کرد، و افرادی از قبایل افرایم، منسی و شمعون و نیز مهاجرانی که با آنان بودند، وقتی دیدند خدا با اوست، نزد او گرد آمدند؛ یعنی این افراد پادشاهی اسرائیل را ترک کرده و به پادشاهی یهودا پیوستند. همچنین برمی‌آید که در زمان حزقیا پادشاه یهودا، شماری از ساکنان یا بخشی از جمعیت در سرزمین‌های پادشاهی اسرائیل باقی مانده بودند و تبعید نشده بودند؛ این افراد دعوت حزقیا را برای رفتن به اورشلیم و برگزاری عید فصح همراه با ساکنان یهودا، با یک ماه تأخیر نسبت به زمان اصلی، پذیرفتند. حزقیا حتی از آنان خواست که همراه با برادران خود در یهودا به پرستش خدا بازگردند و مانند ساکنانی که به‌سبب گناهانشان به امپراتوری آشور تبعید شده بودند، رفتار نکنند.ספר דברי הימים ב', פרק ל'. روایت شده است که فرستادگان حزقیا در سرزمین‌های قبایل افرایم، منسی و زبولون رفت‌وآمد می‌کردند و از سوی برخی ساکنان پادشاهی اسرائیل که تبعید نشده بودند با تمسخر و بی‌احترامی روبه‌رو می‌شدند؛ با این حال، برخی از افراد از قبایل اَشِر، منسی، زبولون و یساکار و نیز مهاجرانی از پادشاهی اسرائیل درخواست او را پذیرفته و برای مراسم به اورشلیم رفتند. کاسوتو و هرتوم در تفسیرهای خود بر کتاب مقدس ادعا کرده‌اند که حزقیا سرزمین‌هایی را که در آن‌ها ساکنان پادشاهی اسرائیل باقی مانده بودند، به قلمرو خود ملحق کرد. در تنخ آمده است که یربعام دو معبد جدید به عنوان جایگزین معبد سلیمان در اورشلیم ساخت. | ## جمع‌بندی | اهب پادشاه اسرائیل اجازه داد که کاهنین بعل به دین قابل قبولی در کشورش تبدیل شوند.