موضوع مقاله: کابل خودنگه‌دار | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # کابل خودنگه‌دار | مقدمه: این کابل‌ها مزایای خوبی دارند اما به علت رعایت نکردن مسائل و اصول فنی در بهره‌برداری ازین کابل‌ها موجب ایجاد مشکلات عدیده ای در صنعت برق شده‌است. | ## بخش 1: کابل خودنگه‌دار | با توجه به اینکه ضریب هدایتی آلومینیوم پایین‌تر از مس بوده بنابراین از تلفات به نسبت بالاتری نیز برخوردار است. کابل خودنگهدار هوایی برای اولین بار در سال ۱۹۵۵ در کشور فرانسه برای جایگزینی در شبکه‌های فشار ضعیف با هادی سیمی مورد استفاده قرار گرفتند و به دلیل مزایا و امکانات زیادی که داشتند جایگاه ویژه ای پیدا کردند، شرکت‌های فرانسوی نقش مؤثری در گسترش استفاده از کابل خودنگهدار ایفا کردند سابقه بکارگیری این نوع کابل در ایران چندان طولانی نیست و تعداد معدودی از شرکت‌های توزیع اقدام به استفاده از این نوع کابل کرده‌اند. در سالیان اخیر کابل‌های خودنگهدار هوایی به منظور جلوگیری از استفاده غیرمجاز برق و جهت ساماندهی و بهینه‌سازی شبکه توزیع فشار ضعیف مورد استفاده قرار است این کابل‌ها کارایی خود را در مناطقی که میزان سوانح و اتفاقات فشار ضعیف علاوه بر مشکلات استفاده غیرمجاز از برق به دلایل اجتماعی در این مناطق وجود دارد را نشان داده و آن را تا حد قابل قبولی حل کرده‌است. در بسیازی از مناطق به دلیل بافت غیر مناسب شهری و مسائل اقتصادی امکان احداث شبکه کابلی زیر زمینی میسر نبوده و به همین دلیل استفاده از کابل‌های خودنگهدار تنها راه حل جهت کاهش اختلالات در شبکه فشار ضعیف و حل مسئله استفاده غیرمجاز از شبکه برق و همچنین به عنوان راه حلی با توجیه اقتصادی مطرح شده‌است. دستورالعمل و مشخصات فنی بکارگیری کابل‌های خودنگهدار و یراق آلات به منظور بکارگیری و نصب در شرکت‌های توزیع نیروی برق تهیه شده‌است. دلیل انتخاب این استاندارد کاربرد آن در بخش وسیعی از کشورهای خاورمیانه می‌باشد که به لحاظ جغرافیایی و اقلیمی شباهت‌های زیادی به ایران دارند. (البته در کشورهای جهان سوم این موضوع هنوز نیز رایج است) در حالی که مصرف‌کنندگان انرژی الکتریکی در کشورهای پیشرفته به ویژه در طی چند دهه اخیر شاهد استفاده از انواع خطوط هوایی عایق شده در شبکه‌های توزیع هوایی می‌باشند. در مجموع سه دسته اصلی انواع کابل خودنگهدار هوایی تولید شده که عبارتند از انواع اصلی کابل‌های هوایی دسته شده (خودنگهدار) فشار ضعیف ۱-کابل‌های هوایی دسته شده (خودنگهدار) فشار ضعیف با نول و مهار (مشترک و منفصل) کابل‌های هوایی دسته شده (خودنگهدار) فشار ضعیف با سیم نگهدارنده خنثی عایق شده؛ که با توجه به استانداردهای سیستم‌های فرانسوی شناخته می‌شود؛ این استاندارد شامل ۳ هادی فاز آلومینیومی عایق شده و یک سیم نگهدارنده عایق بندی شده که از آلیاژ آلومینیوم (معمولاً آلدری) می‌باشد. | ## بخش 2: کابل خودنگه‌دار | این سیستم می‌تواند ۱ یا ۲ هادی آلومینیوم عایق شده اضافی با سطح مقطع ۱۶ یا ۲۵ میلی‌متر مربع جهت مخابرات یا سیستم روشنایی را دربرگیرد. در نوعی که دارای نول و مهار مشترک می‌باشد هادی خنثی جهت سیم مهار و با مقاومت مکانیکی بالا است و در نوع دیگر به دلیل ارتقاء قابلیت اطمینان و افزایش ایمنی، نول و مهار جداگانه می‌باشد. ۲-کابل خود نگهدار هوایی دسته شده این کابل‌ها شامل ۴ هادی آلومینیوم عایق شده با سطح مقطع یکسان و مقاومت مکانیکی یکسان می‌باشد. این نوع سیستم می‌تواند شامل ۱ یا ۲ هادی آلومینیوم عایق شده اضافی با سطح مقطع ۱۶ یا ۲۵ میلی‌متر مربع جهت استفاده در مخابرات یا سیستم روشنایی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. این نوع کابل مشهور به سیستم آلمانی می‌باشد و استاندارد VDE به کابلهای خودنگهدار با آرایش فوق می‌پردازد. ۳-کابل هوایی دسته شده با سیم مهار لخت کابل هوایی دسته شده با سیم مهار لخت، که به سیستم فنلاندی مشهور می‌باشند، شامل ۳ هادی فاز آلومینیومی و یک سیم نگهدارنده خنثی که از آلیاژ آلومینیوم بدون عایق تشکیل شده‌است. این سیستم از یک یا دو هادی آلومینیوم عایق شده با مقطع ۱۶ یا ۲۵ میلی‌متر برا استفاده در مخابرات یا سیستم روشنایی را مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. هادی خنثی جهت مهار کابل و برقراری ارتباط نول بکار می‌رود و دارای مقاومت مکانیکی بالایی است. | ## بخش 3: کابل خودنگه‌دار | ۴-کابل سرویس کابل سرویس برای کابل هوایی دسته شده معمولاً از نوع خودنگهدار استفاده می‌شود. آنها شامل ۲ یا ۴ هادی آلومینیوم عایق شده که توسط کارخانه دسته شده با سطح مقطع ۱۶، ۲۵ یا ۳۵ میلیمتر مربع می‌باشند. انواع کابل خودنگهدار از لحاظ تعداد رشته: کابل خودنگهدار 2 رشته ای: شامل یک رشته فاز و یک رشته نول می‌باشد که برای کابل سرویس رسانی به مشترکین و تغذیه تک فاز مورداستفاده قرار می‌گیرد. کابل خودنگهدار 3 رشته ای: شامل یک رشته فاز، یک رشته روشنایی معابر و یک رشته نول نگه دارنده می‌باشد. کابل خودنگهدار 4 رشته ای: برای سه رشته فاز یک رشته نول به منظور روشنایی استفاده می‌کنند. کابل خودنگهدار 5 رشته ای: این نوع کابل ها از یک رشته مسنجر نول، یک رشته روشنایی و سه رشته فاز با هادی آلومینیومی ساخته شده اند. | ## جمع‌بندی | کابل خودنگهدار 6 رشته ای: هادی فاز به کار رفته در این کابل ها از آلومینیوم سخت می باشد و از یک رشته نول، یک رشته روشنایی، یک رشته مسنجر و سه رشته فاز یک ساخته شده اند.