موضوع مقاله: علی بن جعفر صادق | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # علی بن جعفر صادق | مقدمه: علی بن جعفر صادق، یکی از فرزندان جعفر صادق است که به عنوان یکی از مهم‌ترین راویان حدیث در تشیع شناخته می‌شود. | ## بخش 1: علی بن جعفر صادق | وی که کوچک‌ترین فرزند جعفر صادق بود، پس از مرگ پدرش، در نزد برادرش موسی کاظم رشد کرد و تعالیم موسی کاظم بر وی اثر گذاشت. وی را به جهت انتساب به خاندان بنی‌هاشم، به نام‌های هاشمی، علوی و حسینی خوانده می‌شد و به جهت زندگی در مدینه، مدنی نام گرفته بود. وی دوران امامان شیعه بسیاری را درک کرده‌است؛ از جمله: جعفر صادق، موسی کاظم، علی بن موسی، محمد تقی و علی نقی. از وی دربارهٔ علت خشم هارون بر موسی کاظم، روایتی منقول است که وقتی یکی از نوادگان جعفر صادق، قصد سفر به بغداد را کرد، به جهت خداحافظی به همراه علی بن جعفر، به دیدار موسی کاظم رفت. در این دیدار موسی کاظم سه مرتبه به برادرزاده خویش، سفارش کرد که از خونش را محترم شمرد. در نهایت، برادرزاده پس از عزیمت به بغداد، نزد هارون رفته و با او مراوده و سخنی گفت که سبب شد تا هارون بر موسی کاظم خشم گرفته و در نهایت وی را دستگیر، مسموم و به قتل برساند. | ## بخش 2: علی بن جعفر صادق | در جای دیگر از سفرهای چندباره خویش به همراه موسی کاظم به حج خبر می‌دهد و تعداد حج‌های به جا آورده خود را چهار حج پیاده ذکر می‌کند. خاستگاهِ این شبهه، فاصلهٔ زمانیِ ۳۰ ساله بین ازدواجِ علی بن موسی و تولدِ محمد تقی است. همین شبهه سبب شد تا بعضی به امامتِ علی بن موسی الرّضا شک کنند؛ چراکه معتقد بودند امام باید صاحبِ فرزند باشد. بنابر گزارشی که کُلَیْنی در کافی نقل می‌کند، علی بن جعفر با اعتراف بر ظلمی که خود به‌همراهِ عموها و برادرانِ علی بن موسی الرّضا بر وی روا داشته‌اند، داستان را این‌گونه شرح می‌دهد که وقتی رنگِ دگرگونِ محمد تقی را دیدیم، به علی بن موسی الرّضا شکایت بردیم که در میانِ خاندان ما، امامی که رنگش دگرگون باشد، نبوده‌است و علی بن موسی پاسخ داد این فرزند، زادهٔ من است. اما خویشانِ علی بن موسی الرّضا به این حرف، قانع نشدند و تقاضای داوریِ قیافه‌شناس را مطرح کردند. علی بن موسی مباشرت در چنین کاری را رد کرد، ولی آنان را مختار قرار داد که هرچه می‌خواهند انجام دهند. | ## بخش 3: علی بن جعفر صادق | در نهایت در روزی مشخص، همگان جمع شدند و برای اطمینانِ بیشتر، بر علی بن موسی الرّضا لباسِ مبدل تن کرده و با صحنه‌سازی، او را باغبانِ خانه معرفی کردند و به وی گفتند در باغ مشغولِ کار شود، سپس همگی در اتاق جمع شدند. در نهایت قیافه‌شناس، بررسی‌های خود را انجام داد و اعلام کرد که پدرِ این فرزند در اتاق نیست، اما عموهای این فرزند و عموهای پدرش در اینجا حاضر هستند؛ سپس اعلام کرد که اگر کسی پدر این فرزند باشد، آن باغبانی است که ردِّ پایش را در باغچه دیده‌ام. با این سخنِ قیافه‌شناس، همگی به اشتباه خود پی‌برده و به امامتِ محمد بن علی اقرار کرده و از علی بن موسی الرّضا عذر خواستند. وی در منطقه عریض در نزدیکی مدینه دفن شده و به نقل از برخی جهانگردان، دارای بارگاهی نیز بوده‌است. | ## جمع‌بندی | شاگردان بیش از چهل راوی از وی نقل روایت کرده‌اند، از جمله آنها: احمد بن علی بن جعفر (فرزندش) احمد بن محمد بن ابی‌نصر بزنطی اسحاق بن محمد بن اسحاق بن جعفر اسحاق بن موسی بن جعفر (فرزند برادرش) اسماعیل بن محمد بن اسحاق بن جعفر (فرزند پسر برادرش) حسن بن علی بن عثمان بن علی بن حسین بن علی بن ابیطالب حسین بن زید بن علی بن الحسین حسین بن موسی بن جعفر (پسر برادرش) عبدالعظیم حسنی زید بن علی بن الحسین عبدالله بن حسن بن علی بن جعفر (نواده وی) عمرکی بن علی بوفکی خراسانی محمد بن علی بن جعفر (فرزندش) نصر بن علی جهضیمی آثار از مهم‌ترین آثار به یادگار مانده از وی، کتاب مسائل علی بن جعفر است که به یکی از مصادر بحارالانوار است.