موضوع مقاله: تاریخ کشاورزی و دامپروری | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تاریخ کشاورزی و دامپروری | مقدمه: تاریخ کشاورزی و دامپروری، اهلی کردن گیاهان و جانوران و توسعه و اشاعه فنون پرورش آن‌ها را ثبت کرده است. | ## بخش 1: تاریخ کشاورزی و دامپروری | کشاورزی به‌طور مستقل در نقاط مختلف جهان آغاز شد و طیف متنوعی از گونه‌ها را شامل می‌شد. نخستین شواهد از کشت در مقیاس کوچک علف‌های خوراکی مربوط به حدود ۲۱٬۰۰۰ سال قبل از میلاد با مردم Ohalo II در سواحل دریای گالیله است. تا حدود ۹٬۵۰۰ سال قبل از میلاد، هشت محصول پایه‌گذار دوران نوسنگی (گندم سبز، گندم سیاه، جو پوسته شده، نخود، عدس، ماشک تلخ، نخود و کتان) در شام کشت می‌شدند. برنج در سال ۶٬۲۰۰ قبل از میلاد در چین اهلی شد با نخستین کشت شناخته شده از ۵٬۷۰۰ قبل از میلاد و پس از آن ماش، سویا و لوبیای آزوکی. در حدود ۸٬۵۰۰ سال قبل از میلاد، گاوها در نواحی ترکیه و هند امروزی از کوه‌های وحشی اهلی شدند. آن‌ها از شیوه زندگی شکارچی-گردآورنده عشایری به اسکان دائمی و کشاورزی روی آوردند. کشاورزی که حدود ۱۲٬۰۰۰ سال پیش ریشه دوانید، چنان تغییری در جامعه و شیوه زندگی مردم ایجاد کرد که توسعه آن را «انقلاب نوسنگی» نامیدند. سبک زندگی سنتی شکارچی-گردآورنده، که بشر از زمان تکامل خود دنبال می‌کرد، به نفع سکونت‌گاه‌های دائمی و تأمین غذای مطمئن کنار گذاشته شد. خارج از کشاورزی، شهرها و تمدن‌ها رشد کردند و از آنجا که محصولات و حیوانات اکنون می‌توانستند برای برآورده کردن تقاضا کشت شوند، جمعیت جهان از حدود پنج میلیون نفر در ۱۰٬۰۰۰ سال پیش به بیش از هفت میلیارد نفر امروز افزایش یافت. هیچ عامل واحد یا ترکیبی از عوامل وجود نداشت که مردم را به سمت کشاورزی در نقاط مختلف جهان سوق دهد. به عنوان مثال، در خاور نزدیک، تصور می‌شود که تغییرات آب و هوایی در پایان آخرین عصر یخبندان، شرایط فصلی را به ارمغان آورد که گیاهان یک‌ساله مانند غلات وحشی را ترجیح داده شود. غلات تا ۹۲۰۰۰ سال پیش در سوریه کشت می‌شدند، در حالی که انجیر حتی قبل از آن نیز کشت می‌شد. میوه‌های بی دانه ماقبل تاریخ که در دره جردن کشف شد، نشان می‌دهد که درختان انجیر در حدود ۱۱٬۳۰۰ سال پیش کاشته شده‌اند. اگرچه انتقال از برداشت وحشی تدریجی بود، تغییر از شیوه زندگی عشایری به زندگی ساکن با ظهور روستاهای اولیه دوران نوسنگی با خانه‌هایی مجهز به سنگ‌های آسیاب برای پردازش غلات مشخص شد. قدیمی‌ترین شالیزارهای شناخته شده جهان که در سال ۲۰۰۷ در شرق چین کشف شد، شواهدی از تکنیک‌های کشت باستانی مانند کنترل سیل و آتشفشان می‌دهد. در مکزیک، کشت کدو حلوایی حدود ۱۰٬۰۰۰ سال پیش آغاز شد، امّا ذرت باید منتظر می‌ماند تا جهش‌های ژنتیکی طبیعی در جد وحشی خود، تئوسینت انتخاب شود. در حالی که به نظر می‌رسد گیاهان ذرت مانند حاصل از تئوسینت حداقل ۹٬۰۰۰ سال پیش کشت شده‌اند، نخستین کاکل ذرت با قدمت مستقیم فقط به حدود ۵٬۵۰۰ سال پیش برمی‌گردد. | ## بخش 2: تاریخ کشاورزی و دامپروری | گاو، بز، گوسفند و خوک همگی منشأ حیوانات پرورشی در هلال حاصلخیز نامیده می‌شوند، منطقه‌ای که شرق ترکیه، عراق و جنوب غربی ایران را پوشش می‌دهد. در حالی که میزان مهاجرت کشاورزان به غرب همچنان موضوع بحث است، تأثیر شگرف پرورش لبنیات بر اروپایی‌ها به وضوح در دی‌ان‌ای آن‌ها ثبت شده است. قبل از ورود گاوهای اهلی به اروپا، جمعیت‌های ماقبل تاریخ قادر به خوردن شیر خام گاو نبودند، امّا در مقطعی در طول گسترش کشاورزی در جنوب شرقی اروپا، جهشی برای تحمل لاکتوز رخ داد که به لطف مزایای تغذیه‌ای شیر، فراوانی آن از طریق انتخاب طبیعی افزایش یافت. با قضاوت از رواج ژن شیرخوار در اروپایی‌های امروزی (به میزان ۹۰ درصد در جمعیت کشورهای شمالی مانند سوئد) اکثریت قریب به اتفاق از نسل گله‌داران گاو هستند. ذرت بعداً به آمریکای شمالی رسید، جایی که آفتابگردان‌های کشت شده نیز حدود ۵٬۰۰۰ سال پیش شروع به شکوفه دادن کردند. در آمریکای جنوبی، کشاورزی از ۹٬۰۰۰ سال قبل از میلاد آغاز شد و با کشت چندین گونه گیاهی که بعداً به محصولات جزئی تبدیل شدند، شروع شد. در رشته کوه‌های آند آمریکای جنوبی، سیب‌زمینی بین ۸٬۰۰۰ تا ۵٬۰۰۰ سال قبل از میلاد به همراه لوبیا، کدو، گوجه‌فرنگی، بادام زمینی، کوکا، لاما، آلپاکا و خوکچه هندی اهلی شد. گونه دیگری از پنبه در میان آمریکا اهلی شد و تا حد زیادی به مهم‌ترین گونه پنبه در صنعت نساجی در دوران مدرن تبدیل شد. شواهد کشاورزی در شرق ایالات متحده آمریکا به حدود ۳۲۰۰۰ سال قبل از میلاد برمی‌گردد. نیشکر و برخی از سبزیجات ریشه ای در حدود ۷٬۰۰۰ سال قبل از میلاد در گینه نو اهلی شدند. در استرالیا، کشاورزی در دوره‌ای نامشخص اختراع شد، با قدیمی‌ترین تله‌های مارماهی Budj Bim که به ۶٬۶۰۰ سال قبل از میلاد برمی‌گردد و چندین محصول مختلف از یام تا موز را به کار می‌بردند. ۳۳۰۰ قبل از میلاد، شاهد تشدید کشاورزی در تمدن‌هایی مانند سومر، بین‌النهرین، مصر باستان، تمدن دره سند در شبه‌قاره هند، چین باستان و یونان باستان بود. در طول عصر آهن و دوران باستان کلاسیک، گسترش روم باستان، جمهوری و سپس امپراتوری، در سرتاسر مدیترانه باستان و اروپای غربی بر اساس سیستم‌های کشاورزی موجود ساخته شد و در عین حال سیستم ارباب‌نشینی را نیز ایجاد کرد که به زیربنای کشاورزی قرون وسطی تبدیل شد. در قرون وسطی، هم در اروپا و هم در جهان اسلام، کشاورزی با تکنیک‌های بهبود یافته و انتشار گیاهان زراعی، از جمله ورود شکر، برنج، پنبه و درختان میوه مانند پرتقال به اروپا از طریق آل. پس از سفرهای کریستف کلمب در سال ۱۴۹۲، مبادلات کلمبیایی محصولات دنیای جدید مانند ذرت، سیب‌زمینی، گوجه فرنگی، سیب‌زمینی شیرین و مانیوک را به اروپا آورد و محصولات دنیای قدیم مانند گندم، جو، برنج و شلغم و دام از جمله اسب، گاو، گوسفند و بز به قاره آمریکا برد. تاریخچه و بحث دربارهٔ مسئله تولید غذا و این که انسان ابتدا کشاورز بوده یا دامدار بسیار طولانی است. فرضیه دوم بریدوود شناخت انسان از محیط زیست به مرحله‌ای رسید که توانست گیاهان و حیوانات را اهلی کند. | ## بخش 3: تاریخ کشاورزی و دامپروری | فرضیه سوم بینفورد تغییر در محیط زیست و آب و هوا می‌توانست باعث کم شدن تراکم مواد غذایی مورد استفاده این جوامع شود و تغییرات جمعیتی می‌توانست سطح جمعیت را از سطح توانایی کشش غذایی زیست‌محیطی فراتر ببرد. فرضیه چهارم طیف وسیع اقتصادی فلانری شروع کردن کشاورزی و اطمینان نداشتن از میزان محصول که بستگی مستقیم به بارندگی داشت، با ایجاد روش‌های آبیاری از بین رفت و تنها پس از آن است که شواهد باستان‌شناختی نشان می‌دهد که شکار و گردآوری غذا در مکان‌های زیستی به شدت کاسته می‌شود. او با مطالعه زمین‌شناسی و گیاه‌شناسی می‌گوید: «در این دوره کوهپایی‌های زاگرس بدون درخت بوده و نود درصد جانوران شکار شده را جانوران سم‌دار تشکیل می‌دادند و همین‌طور واحد کمپ خانوارها چند خانوار بوده‌اند و آن‌ها به‌طور فصلی از جایی به جای دیگر کوچ می‌کردند و با شروع کشاورزی مبتنی بر آبیاری از ریسک ناشی از کشاورزی دیم کاسته شد.» پیش از رواج آبیاری و کانال‌سازی دشت جنوب غربی ایران دارای جویبارهای بی‌شماری بود که می‌توانستند از آن‌ها برای آبیاری در مقیاس کوچک استفاده کنند. روان آب‌های فصلی منطقه را برای مدت‌ها مرطوب نگه می‌داشت و کشاورزی دیم را شدنی می‌کرد. «جنوب بین‌النهرین کشاورزی دیم ناممکن بود و نیاز به کانال‌های آبیاری بوده که این خود باعث کشمکش بر سر آب و روی آوردن کشاورزان به زندگی در شهر برج و بارودار سومر کرد.» کشاورزی در دو نوع جو و سه نوع گندم بود که شخم پی در پی زمین‌ها با اسب‌سانان و گاوها بوده که این باعث شده بود که بسیاری از دانه‌ها و هسته‌های گیاهان که قبلاً امکان رشد نداشتند، رشد کنند و این فرایند سبب افزایش علف‌های هرز شده که برای چرای دام‌ها مناسب بود. البته برخلاف ادعاهای پیشین در مورد آغاز کشاورزی و اجبار انسان‌های نخستین به کشاورزی برای گذران عمر، بر اساس مطالعاتی که در فوریه ۲۰۱۷ منتشر شد، پاتریک رابرتز از دانشگاه آکسفورد دربارهٔ این تحقیقات اعلام می‌کند که نتایج به‌دست آمده نشان می‌دهد که انسان‌های اولیه مجبور نبوده‌اند برای زنده ماندن تبدیل به کشاورز شوند. این یافته‌ها حاکی از آن است که کشاورزی یکی از راه‌های تغییر دیدگاه انسان‌ها بوده است، امّا در این زمینه توسعه قطعاً اجتناب‌ناپذیر بوده است. آبیاری مدارک و شواهد کشاورزی توأم با آبیاری بسیار اندک است و در بعضی نقاط ایران آبیاری به صورت ابتدایی بوده و تابستان خود باعث مشکلاتی در آبیاری شده که ساکنان ایران در روستاهای سنتی و دور افتاده توانسته‌اند با ایجاد آبراهه‌های ابتدایی و انتقال آب به زمین‌های کشاورزی ولو به شکل محدود از کشاورزی توأم با آبیاری بهره‌مند شوند. در مناطقی که باران سالانه کمتر از دویست و پنجاه میلی‌متر باشد، کشاورزی بدون آبیاری ممکن نیست. با توسعه کشاورزی و فن آبیاری مردان وقت کمتری صرف شکار و بیشتر کشاورزی یا به نگهداری کانال‌های آبیاری مشغول بودند و زنان و کودکان نیز فعالیت داشتند. کشت دانه‌هایی چون غلات، محتاج برداشت محصول در زمان خاص و نیز پیشرفت مکانیزم‌ها برای انبار کردن آن‌ها برای استفاده در آینده می‌باشد. مفهوم غله و انبار کردن باعث به ثروت رسیدن است که افزایش ثروت باعث طبقه‌بندی افراد جامعه می‌شود. نخستین غلات معمولاً سالیانه برداشت و دارای دانه‌های درشت بوده و شامل حبوبات: نخود و غلات: گندم بوده است. کشت گندم مثالی از این است که چگونه انتخاب طبیعی و جهش می‌تواند نقش کلیدی را در این جریان داشته باشد. گندم وحشی برای دانه‌گذاری هنگامی قابل استفاده می‌شود بر روی زمین می‌افتد ولی گندم کشت شده بر روی ساقه می‌ایستد. اهلی کردن گیاهان ذرت نخستین بار در جنوب مکزیک هفت هزار سال قبل بوده که اول فکر می‌شده که ذرت وحشی با ساقه کوتاه و کوچک همراه با منگوله‌ها که از آن می‌روید به وجود آمده، ریچارد مک نیش باقی‌مانده این ذرت را یافت دید که آن مانند گیاه وحشی دیگری است به نام تیوسینت که بعد از آن جورج بیدل نتیجه گرفت ذرت از گیاه تیوسینت به وجود آمده است. این گیاه در مکزیک و گواتمالا در مزارع قدیمی با لوبیا و کدو می‌روید و جد ذرت است پس از اهلی کردن این گیاه: رشد ساقه‌ها بیشتر که ابتدا دو سانتی‌متر، بعد سه سانتی‌متر و چهار سانتی‌متر و در هفتصد قبل میلاد به سیزده سانتی‌متر رسیده است. | ## جمع‌بندی | این جریان در مورد گندم اینکورن هم صادق است که ابتدا دارای ساقه ترد و شکننده بوده که این خود امتیازی برای گیاه در پخش شدن سریع دانه‌ها در حالت وحشی بوده و با اهلی شدن کشت آن این مورد تغییر کرده است.