موضوع مقاله: نورالدین الموتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نورالدین الموتی | مقدمه: نورالدین الموتی (۱۲۸۰ ورک الموت – ۱۳۴۴ تهران) وزیر دادگستری ایران در دوران نخست‌وزیری علی امینی بود که به عنوان وزیری قاطع و مبارز در دوران کوتاه وزارت خود اقدامات بسیاری برای ریشه‌کن کردن فساد و دزدی انجام داد تحصیلات و خدمات در الموت پدرش سید زمان نام داشت. | ## بخش 1: نورالدین الموتی | تحصیلات مقدماتی را در قزوین گذراند و در سال ۱۳۰۰ در وزارت معارف استخدام شد و در مدارس قزوین تدریس کرد. در سال ۱۳۰۶ که علی‌اکبر داور بنیان دادگستری نوین این را گذاشت، پس از گذراندن دوره‌ای، قاضی عدلیه شد. بین سال‌های ۱۳۰۷ و ۱۳۰۸ الموتی از کسانی بود که برای اولین‌بار یک باب مدرسه چهار کلاسه در زوارک الموت به مدیریت شیخ حسین کیایی قزوینی تأسیس کرد. یک باب کتابفروشی هم در قزوین به راه انداخت که عصرها مرکز تجمع فضلا و روشنفکران آن دوره بود. او بود که راه ارتباطی الموت به قزوین را پایه‌گذاری کرد و اولین مسیر ارتباطی الموت را به انجام رساند.قیام مسلحانه دهقانان الموت، ضیاءالدین الموتی، تهران: نشر بی‌نا، ۱۳۵۹، صفحهٔ ۱۶ الموتی در سال ۱۳۱۱ در عدلیه تبریز امین صلح ناصح شد. | ## بخش 2: نورالدین الموتی | حزب توده نورالدین الموتی سوسیال دمکرات بود و یکی از اعضای پنجاه و سه نفر حزب توده در زمان رضا شاه محسوب می‌شود که در سال ۱۳۱۶ به دست شهربانی دستگیر و زندانی شدند. در شهریور سال ۱۳۲۰ به دنبال سقوط رضا شاه و آزادی کلیه زندانیان، از زندان رهایی یافتایران در دوران پهلوی، مصطفی الموتی، لندن: پکا، ۱۹۹۱، صفحهٔ ۱۵۶ و پس از اینکه گروه ۵۳ نفر حزب توده را تشکیل دادند، به این حزب پیوست و علاوه بر عضویت در کمیته اجرائی، به سمت دبیرکل و عضویت کمیسیون نظارت و تفتیش برگزیده شد. الموتی در سال ۱۳۲۵ از حزب توده ایران خارج شد و فعالیت سیاسی را موقتاً کنار گذاشت. الموتی این کار را با جد و جهدی وافری توأم با صداقت انجام داد و مورد توجه دکتر امینی قرار گرفت.حزب مردم به روایت اسناد ساواک، جلد دوم، تهران: وزارت اطلاعات، مرکز بررسی اسناد تاریخی، ۱۳۸۸، صفحهٔ ۲۴۵ وزیر دادگستری الموتی در سال ۱۳۳۷ به مستشاری دیوان عالی کشور ارتقاء مقام یافت و در اردیبهشت ۱۳۴۰، هنگام نخست‌وزیری علی امینی، وزارت دادگستری به او سپرده شد. او در دوران وزارت خود برای تصفیه دادگستری و مجازات کسانی که بیت‌المال را دست‌خوش شبیخون کرده بودند، دست به اقدامات حادی زد. | ## بخش 3: نورالدین الموتی | او که در مصاحبه‌ای مطبوعاتی اعلام کرده‌بود ریشه فساد و خیانت و دزدی و اعلام نفوذ را خشک می‌کند، چهارصد پرونده را رسیدگی و دستور توقیف و محاکمه مقامات مختلفی از جمله سپهبد علوی مقدم، سرلشکر علی‌اکبر ضرغام، سپهبد کیا، ابوالحسن ابتهاج، فتح‌الله فرود و محسن فروغی را صادر کرد. همچنین در برکناری سپهبد امیرحسین آزموده، دادستان و رئیس دادرسی ارتش، نقش اساسی داشت و در مصاحبه‌ای مطبوعاتی به وی لقب «آیشمن ایران» را داد. با روی کار آمدن اسدالله علم و برکناری دکتر امینی، الموتی خانه‌نشین شد و جای خود را به غلامحسین خوشبین داد. حتی کار قضاوت را نیز به او نسپردند و کسانی که با کارهای اصلاحی وی مخالف بودند، پیرایه‌ای به او بستند و ذهن شاه را نسبت به او بدگمان ساختند.خاطرات علی امینی، حبیب لاجوردی، تهران: نشر گفتار، ۱۳۷۶، صفحهٔ ۲۳مقاله «نورالدین الموتی»، سکینه کریمی، مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران الموتی با اینکه سال‌ها پیش از رسیدن به وزارت دادگستری ایران از حزب توده جدا شده بود، در دوران وزارتش همچنان بر گرایش‌های قدیم خود استوار بود و به همراه حسن ارسنجانی، محمد شاهکار، مهندس زاوش، شهاب فردوس و جفرودی جمعیت آزادی را تشکیل دادند که البته دوام چندانی نداشت.ایران در دوران پهلوی، مصطفی الموتی، لندن: پکا، ۱۹۹۱، صفحهٔ ۱۱۹ مرگ در سال ۱۳۴۴، سرانجام در همان دیوان کیفری که علیه دیگران از آن استفاده سیاسی می‌کردند، چنان ناراحت شد که دچار حمله قلبی گردید و چندی بعد درگذشت. | ## جمع‌بندی | از وی تشییع جنازه مفصلی به عمل آمد و عده زیادی از مقامات قضائی جنازه‌اش را تشییع کردند.