موضوع مقاله: موسیقی کلاسیک اندلسی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # موسیقی کلاسیک اندلسی | مقدمه: موسیقی کلاسیک اندلس (به عربی: ، به ) یا موسیقی اندلسی، یک سبک از موسیقی است که پس از اخراج موریسکوها در الندلس توسط موروها توسعه یافت و سپس در سراسر مغرب (الجزایر، مراکش، تونس و لیبی) به سبک‌های مختلفی توسعه یافت. | ## بخش 1: موسیقی کلاسیک اندلسی | برخی از اشعار آن از نویسندگان مشهوری مانند ابوالحسن شوشتری، ابن الخطیب و المعتمد بن عباد گرفته شده‌است. ریشه‌ها گفته می‌شود موسیقی کلاسیک اندلس در قرن ۹ در امارت کوردوبا (الأندلس) متولد شد. زریاب (درگذشته ۸۵۷ میلادی)، موسیقی‌دان، خواننده و بربط‌نواز کرد ایرانی، که در عراق، آفریقای شمالی و اندلس می‌زیست، بعداً نوازنده دربار عبدالرحمان دوم در کوردوبا شد، گاهی اوقات اختراع آن را به حساب می آورند. بعداً گفته می‌شود که شاعر، آهنگساز و فیلسوف ابن باجه (متولد ۱۱۳۹ میلادی) از ساراگوسا سبک زریاب را با رویکردهای غربی ترکیب کرده و سبکی کاملاً جدید را تولید کرده‌است که در سرتاسر ایبریا و شمال آفریقا گسترش یافته‌است. این کالاها به تدریج به پرووانس گسترش یافتند، و بر ترابادورها و تروفرهای فرانسه تأثیر گذاشتند و در نهایت به بقیه اروپا رسیدند. اسکان مجدد گسترده مسلمانان و یهودیان سفاردی از کوردوبا، سویا، والنسیا و گرانادا، با فرار از بازپس‌گیری اندلس، باعث افزایش دامنه موسیقی اندلس شد، البته بدون تغییر. در آفریقای شمالی ، سنت‌های موسیقی اندلس همه دارای مجموعه ای معروف به "نوبه" (در عربی نوبه به معنای: «نوبت» یا فرصتی برای اجرا است)، ایده‌ای که شاید از ایبریای اسلامی منشأ گرفته باشد، اما موارد مختلف دیگری به خود گرفت. علاوه بر این، این مهاجران از قرن سیزدهم به بعد با جوامع قومی اندلس روبرو شدند که قبلاً به شمال آفریقا مهاجرت کرده بودند، که به این موسیقی نخبه کمک کرد تا ریشه دواند و در میان مخاطبان گسترده شود. هام زفرانی در کتاب خود «یهودیان اندلس و مغرب» دربارهٔ سنت‌های موسیقی در جوامع یهودی در شمال آفریقا می‌نویسد: "در مغرب، مسلمانان و یهودیان موسیقی اسپانیایی-عربی را با تقوا حفظ کرده‌اند. ...در اسپانیا و مغرب، یهودیان حافظان پرشور موسیقی اندلس و حافظان غیور سنت‌های قدیمی آن بودند... " در واقع، مانند بسیاری از مناطق دیگر فرهنگ و جامعه اندلس، یهودیان در طول تاریخ آن نقش مهمی در تکامل و حفظ میراث موسیقی الأندلس داشته‌اند. | ## بخش 2: موسیقی کلاسیک اندلسی | از همان ابتدا، یکی از همکاران زریاب در دربار عبدالرحمان دوم، یک نوازنده خوب منار یحادی ("منصور یهودی") بود. تعدادی از نسخه‌های خطی قدیمی متون آهنگ و عناصر فلسفه موسیقی اندلس را حفظ می‌کنند. جدیدتر سندی است با عنوان، "العادری المسیس فی ل-ازجل و المووششات " ("باکره‌ها برای زاجال و مواششاḥ تکان می‌خورند)"، که احتمالاً مربوط به اواسط قرن ۱۵ است و به نظر می‌رسد پیوند خورده باشد به موسیقی اندلس Tlemcen در الجزایر. تا کنون بهترین سنت مستند آندلوسی ، سنت مراکش است که اولین گلچین برجای مانده توسط محمد البیشمی (حدود ۱۷۳۸) تولید شده‌است. اما مهمترین مجموعه کنش الشیک بود (اولین نسخه از چندین نسخه مورخ ۱۲۰۲/۱۷۸۸ است) که توسط وزیر الجامیچ در سال ۱۸۸۶ تجدید نظر شد (نسخه‌های زیادی از آن در کتابخانه‌های مراکش، مادرید، لندن و پاریس یافت می‌شود). هر یک از کشورهای امروزی آفریقای شمالی حداقل یک سبک موسیقی اندلس را در خود دارند. در الجزایر سه سبک وجود دارد: الغارنی (اشاره به گرانادا) در غرب، الشانزا در منطقه اطراف الجزایر، و الملیف در شرق. سنت‌های تونس و لیبی را نیز الملف می‌نامند.(footnote 12) موسیقی امروز فرم مجموعه ای به نام نوبه اندلسی اساس العَلا را تشکیل می‌دهد. گفته می‌شود که قبلاً بیست و چهار نوبت به هر ساعت از روز متصل بوده‌است، اما در الجزایر تنها شانزده نفر وجود دارد و در مراکش یازده نفر زنده مانده‌اند (اگرچه برخی از مراکز مراکش بیش از یک حالت دارند - ۲۴ حالت در همه)See Davila (2013) p. در مراکش، هر نوبه به پنج قسمت موسوم به "میزان" تقسیم می‌شود که هر کدام دارای ریتم متناظر هستند. ریتم ها به ترتیب زیر در یک نوبه کامل اتفاق می‌افتند (هرچند یک نوبه کل هرگز در یک نشست انجام نمی‌شود): باسط (۴/۶) قیم و نیف (۴/۸) بطاحی (۴/۸) درج (۴/۴) قُدّام (۳/۴ یا ۶/۸) ارکسترهای موسیقی کلاسیک اندلس در سراسر مغرب گسترش یافته‌اند، از جمله شهرهای: الجزایر: تلمسان، ندرومه، شرشال، الجزایر، بجایه، البلیده، کنستانتین، عنابه، اهرس، سیدیبالعباس، وهران، قلیعه، البلیده، مستغانم در الجزایر، سه سبک یا مدرسه اصلی یافت می‌شود: غارناتی منطقه تلمسان. | ## بخش 3: موسیقی کلاسیک اندلسی | در خارج از مغرب ارکستر اندلس اسرائیلی وجود دارد که موسیقی کلاسیک اندلس را به همراه پی یوتیم از سنت یهودیان سفاردی پخش می‌کند. اخیراً سازهای دیگری از جمله پیانو ، کنترباس، ویولن سل، و حتی بانجو، ساکسیفون و کلارینت به این گروه اضافه شده‌است، هرچند که این موارد نادر است. تأثیر موسیقی اندلس اندلس احتمالاً مسیر اصلی انتقال تعدادی از آلات موسیقی خاور نزدیک بود که در موسیقی اروپا به کار رفته‌است: مورد استفاده در موسیقی اروپا لوت از عود، کمانچه سه سیمه قدیمی (Rebec) از رباب، گیتار از قیتارا و یونانی کیتارا، و همچنین ناکر از نقاره. اکثر محققان بر این عقیده اند که ریشه سیستم نت نویسی موسیقی گوزو از آرتزو در Solfège از یک سرود لاتین بوده‌است، اما برخی دیگر معتقدند که ممکن است ریشه آن اندلسی باشد. با این حال، هیچ مدرک مستندی برای این نظریه وجود ندارد، و هیچ نسخه خطی موسیقی عربی با استفاده از توالی‌هایی از الفبای عربی وجود ندارد. هنری جورج فارمر معتقد است که هیچ مدرک محکمی در مورد منشأ نت وجود ندارد و بنابراین نظریه مبدأ Arab عرب و نظریه‌های منشأ سرود به یک اندازه معتبر هستند. اگرچه فیلسوف الکیندی (متوفی ۲۵۹/۸۷۴) و نویسنده آن ابوالفرج الافهانی (متوفی ۳۵۵/۹۶۷) هر دو از سیستم‌های نوشتن موسیقی یاد می‌کنند، اما این سیستم‌ها توصیفی بوده و براساس انگشتان عود بوده و استفاده از آنها پیچیده‌است. هیچ سیستم عملی و بومی نوشتن موسیقی در جهان اسلام قبل از دوران استعمار وجود نداشته‌است. برخی از محققان حدس می‌زنند که سنت ترابادور توسط اولین عموی ضبط شده، ویلیام نهم آکوئیتایی (متوفی ۱۱۲۶) از الندلس به فرانسه آورده شد، که پدرش در سال ۱۰۶۴ در محاصره و گونی باربسترو جنگیده بود و حداقل آن را بازگرداند. به احتمال زیاد ذائقه ویلیام جوان در موسیقی و شعر تحت تأثیر الاندلس قرار گرفته‌است. صرف نظر از دخالت ویلیام در خلق این سنت ، مگدا بوگین اظهار داشت که شعر اندلس احتمالاً یکی از چندین تأثیر در «شعر عاشقانه محبت آمیز» اروپا بود. | ## جمع‌بندی | رینولدز، دوایت (۲۰۰۰) "موسیقی" در تاریخ ادبیات عرب در کمبریج: ادبیات الاندلس، تنظیم شده توسط ریموند شیندلین، ماریا روزا منوکال و مایکل سلز.