موضوع مقاله: سینما رادیوسیتی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سینما رادیوسیتی | مقدمه: سینما رادیوسیتی یکی از سینماهای تهران، ایران بود که توسط حیدر غیایی طراحی و در ۲۷ شهریور ۱۳۳۷ افتتاح شد. | ## بخش 1: سینما رادیوسیتی | با وجود بمب‌گذاری سال ۱۳۵۲ سینما همچنان فعال بود اما در آبان ۱۳۵۷ به آتش کشیده شد و پس از آن تعطیل گشت. در بهمن ماه ۱۳۹۶، ساختمان سینما پس از بررسی کارشناسان سازمان میراث فرهنگی در فهرست آثار ملی قرار گرفت. رادیوسیتی به سبک معماری گوگی ساخته شده بود و نمای بیرون آن با چراغ‌های نئون آن را به یکی از مدرن‌ترین سینماهای ایران تبدیل کرده بود. این سینما یکی از پربیننده‌ترین سینماهای تهران بود که غالباً فیلم‌های آمریکایی پخش می‌کرد. معماری نمای ورودی سینما به سبک گوگی طراحی شد و در طراحی آن از فرم‌های منحنی و مستقیم استفاده شده بود. چراغ‌های نئون قرمز رنگی بر روی نمای بیرونی ساختمان این سینما نصب شده بودند که شب‌ها روشن می‌شدند و جلوه‌ای مدرن به سینما می‌دادند. دیوار نمای غربی سینما به شکل منحنی است که از قسمت پایینی سقف طبقه دوم شروع می‌شود و به شکل کنسول به سمت پیاده‌روی خیابان ولی‌عصر پیش آمده‌است. همچنین هنگامی که از کناره‌ها به سینما نگاه می‌شود، نمای بیرونی، حالت مقعری شکل دارد که برآمدگی‌های آن از لبه پشت بام قابل مشاهده است. پلکان مارپیچی‌شکل زیبایی این سالن را به بالکن سالن نمایش فیلم که در طبقه دوم قرار داشت، متصل می‌کرد. در معماری سینما از شیشه به صورت گسترده‌ای استفاده شده‌است، ضلع غربی و در ورودی از کف سالن تا سقف شیشه‌ای بودند، به گونه‌ای که پلکان مارپیچ و مردمی که داخل سینما حضور داشتند از بیرون سینما پیدا بودند. این سینما دارای بخش افراد ویژه هم بود که در گوشهٔ سمت چپ سالن اصلی قرار داشت و ورودی آن از ورودی سایر تماشاگران مجزا بود. این ورودی تماشاگران را به طبقه اول هدایت می‌کرد تا از آنجا به تماشای فیلم بپردازند. از جمله افراد مشهوری که در بخش افراد ویژه این سینما به تماشای فیلم نشسته‌است، فرح پهلوی بوده‌است. | ## بخش 2: سینما رادیوسیتی | تماشاگران می‌توانستند به راحتی روی صندلی‌ها تکیه دهند و بر پردهٔ سینما مسلط باشند. رادیوسیتی یکی از پربیننده‌ترین سینماهای تهران بود که از اواخر دههٔ ۳۰ فیلمهای روشنفکرانه اکران می‌کرد. این سینما، محلی برای اجتماع طبقات مرفه جامعه و قرار گذاشتن دختران و پسران بود که با لباس‌های رسمی و کت و شلوار، کراوات و کلاه شاپو در آن جمع می‌شدند. گاهی بلیت آن در بازار سیاه به دو برابر قیمت فروخته می‌شد و به دلیل ازدحام جمعیت، گاهی پلیس نیز دخالت می‌کرد و مردم را پراکنده‌می‌ساخت. سانس ۱۱ صبح روزهای جمعه این سینما بسیار شلوغ بود و جوانان تهرانی با لباس‌های مد روز و شیک برای دیدن فیلم در جلوی آن صف می‌کشیدند. اکران‌های مشهور رادیوسیتی با نمایش فیلم فرانسوی-ایتالیایی گوهرفروشان مهتاب با بازی بریژیت باردو محصول سال ۱۹۵۸ افتتاح شد. فیلم‌های بربادرفته، ویولون‌زن روی بام، شهرستان رینتری، بیست هزار فرسنگ زیر دریا، داستان وست ساید، شکوه علفزار، زنان عاشق‌پیشه، پرنده شیرین جوانی، پرندگان، خشت و آینه و شب برخی از فیلم‌های خارجی مشهوری بودند که در این سینما به نمایش درآمدند. ابراهیم گلستان برای نمایش خشت و آینه، رادیوسیتی را به مدت یک ماه اجاره کرد.نوری، پرویز. این فیلم در ۲۹ دی ماه ۱۳۴۴ به مدت سه هفته در این سینما به نمایش درآمد ولی مخاطب چندانی نداشت. اولین فیلم سه‌بعدی که در تهران به نمایش درآمد، در سینما رادیوسیتی به نمایش گذاشته شد. این فیلم که محصول سال ۱۹۶۶ ایالات متحدهٔ آمریکا و به سبک علمی–تخیلی بود، حباب نام داشت این سینما از جمله سینماهای نمایش‌دهندهٔ فیلم‌های جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم تهران بود که تا پیش از انقلاب در ایران برگزار می‌شد. در نمایش فیلم چهار سوار سرنوشت که در تاریخ ۲۵ امرداد ۱۳۴۱ انجام شد، فرح پهلوی به دعوت از انجمن طرفداران تربیت پیشاهنگی در جایگاه ویژه سینما رادیوسیتی حضور داشت و به تماشای این فیلم نشست. در تیرماه سال ۱۳۵۲ حادثهٔ بمب‌گذاری توسط سازمان مجاهدین خلق در سینما اتفاق افتاد و تعدادی از صندلی‌های آن در اثر انفجار بمب آتش‌زا در آتش سوختند؛ ولی تا سال ۱۳۵۷ که انقلاب ایران رخ داد، سینما تعطیل نشد و همچنان دایر بود. | ## بخش 3: سینما رادیوسیتی | سینما رادیوسیتی در جریان انقلاب ایران و در حوادث آبان‌ماه سال ۱۳۵۷ همچون سینماهای کاپری، سینه موند و مولن روژ به آتش کشیده شد. گروهی حدوداً چهل نفری با چوب و چماق به آن حمله کردند شیشه‌ها و لامپ‌های نئونش را شکستند و تخریبش کردند. رادیوسیتی همچون سینماهای آتلانتیک، شهر فرنگ، شهر قصه و گلدن سیتی جزو اولین سینماهایی بود که پس از انقلاب ۱۳۵۷ مصادره شدند و هم‌اکنون در مالکیت بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس قرار دارد. این سینما در سال‌های دههٔ ۶۰ برای مدتی تغییر کاربری داد و به داروخانه تبدیل شد که آن نیز پس از مدتی تعطیل شد. این سینما که در حال حاضر ساختمان آن مخروبه شده‌است، در خیابان ولی‌عصر، نرسیده به میدان ولی‌عصر، نبش کوچهٔ گیلان قرار دارد. رادیوسیتی در شهرهای دیگر پیش از انقلاب ۱۳۵۷، سینماهایی به همین نام در شهرهای بزرگ ایران ساخته شده بودند: سینما رادیوسیتی رشت سینما رادیوسیتی رشت در سال ۱۳۴۴ در سبزه میدان رشت ساخته شد و در نوروز ۱۳۴۵ با نمایش فیلم هوس و دختر تنها افتتاح گردید. در حال حاضر این سینما دارای دو سالن نمایش فیلم و ۹۰۰ عدد صندلی است و به عنوان بزرگ‌ترین سینمای شهر رشت شناخته می‌شود. سینما رادیوسیتی مشهد سینما رادیوسیتی مشهد در سال ۱۳۳۸ در خیابان خسروی مشهد توسط محمد اسکوئیان تأسیس شد. در آن زمان، رادیوسیتی تنها سینمایی در مشهد بود که علاوه بر طبقه همکف دارای بالکن هم در طبقه بالا بود. در فرهنگِ عامّه در رمان‌های سفر شب و طوطی قهرمانِ رمان به تماشای فیلم در این سینما می‌رود. شهیار قنبری در قسمتی از ترانهٔ «دست‌ها» اینگونه به آن اشاره می‌کند: محمدعلی سپانلو نیز در شعر مسابقات از رادیوسیتی در کنار مولن‌روژ و آسیا نام می‌برد:سپانلو، محمد علی. در خرداد ماه سال ۱۳۹۴ محمد رحمانیان، نمایشی را با عنوان «سینماهای من» بر روی صحنه برد که در اپیزود سوم آن به رادیوسیتی به عنوان یکی از پاتوق‌های روشنفکری آن زمان می‌پردازد. بازسازی در سال ۱۳۸۸ مقرر گردید سینما رادیوسیتی توسط شهرداری تهران بازسازی شود و به نام «مجتمع فرهنگی سوم خرداد» نامگذاری شود. | ## جمع‌بندی | این مجتمع که مکانی برای علاقه‌مندان به فرهنگ دفاع مقدس است شامل سه سالن و یک کتاب‌فروشی خواهد بود.