موضوع مقاله: دستبرد به حرمسرا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # دستبرد به حرمسرا | مقدمه: دستبرد به حرمسرا یک اپرای زینگ‌اشپیل (ترکیبی از آواز و گفتار)، در سه پرده می‌باشد که توسط موتزارت ساخته شده‌است. | ## بخش 1: دستبرد به حرمسرا | اپرانامه آلمانی آن توسط کریستف فریدریک برتزنر و با همکاری گاتلیب استفانی نوشته شده‌است. داستان این اپرا در مورد تلاشهای یک شاهزاده شجاع اسپانیایی برای آزادی معشوقه اش از حرمسرای سلیم پاشا می‌باشد؛ که پدریلو - خادمش - نیز در این راه او را کمک می‌کند.Manning 1982Abert 2007, 620 موتزارت ۲۵ ساله بود که برای یافتن موقعیت شغلی و حرفه‌ای بهتر، به وین آمد؛ او امیدوار بود که بتواند آهنگساز یکی از اپرانامه‌های استفانی باشد. زیبایی کار موتزارت نه تنها استفانی، بلکه مدیر برنامه‌های نمایشی - کنت فرانز، که یکی از اشراف‌زادگان اتریش بود - را نیز تحت تأثیر قرار داد و آنها با وی جهت اجرای یک اپرا، قرار داد بستند. استفانی که خود از اپرا نویسان متبحر و صاحب نام بود، از آشنایی با موتزارت بسیار راضی و خوشحال بود و تصمیم گرفت یکی از اپرنامه‌های خود را در اختیار وی گذارد تا این نابغه موسیقی، بر روی آن آهنگسازی کند.Deutsch 1965 موتزارت اپرانامه «دستبرد به حرمسرا» را به تاریخ ۲۹ ژوئیه ۱۷۸۱ از استفانی دریافت نمود و طبق نامه‌هایی که در آن زمان برای پدرش - لئوپلد موتزارت - می‌نوشت، شوق و هیجان زیادی برای آهنگسازی این اثر داشته‌است. ابتدا قرار بود که این اپرا به هنگام بازدید پل یکم روسیه پسر کاترین دوم روسیه (و وارث پادشاهی روسیه) از وین، اجرا شود؛ اما تصمیمات بعدی برنامه ریزان بدین منوال شد که از اپراهای کریستف ویلیبالد گلوک برای اجرای مراسم استقبال استفاده شود و این باعث شد موتزارت فرصت بیشتری برای ساخت این اثر داشته باشد.Braunbehrens 1990, 61 او مرتباً از طریق نامه با پدرش در ارتباط بود و او را در جریان امور می‌گذاشت؛ آهنگساز جوان باور داشت که هنگامی یک اپرا مورد توجه قرار خواهد گرفت که موسیقی و معانی کلمات با هم هماهنگ باشند، نه اینکه موسیقی را آماده کرد و بعد کلمات را در لابلای آن گنجانید.Quoted in Braunbehrens 1990, 61–62 استفانی نیز نهایت همکاری را با موتزارت می‌نمود و در بعضی موارد، قسمتهایی از متن را به خواست او تغییر می‌داد.Quoted in Braunbehrens 1990, 77–78Quoted in Braunbehrens 1990, 62 به دلیل همین تغییرات نه چندان اندک، ساخت این اپرا چندین ماه به طول انجامید و سرانجام به تاریخ ۱۶ ژوئیه ۱۷۸۲، برای نخستین بار در سالن نمایش بورگ‌تئاتر وین، به روی صحنه رفت و مورد استقبال چشمگیری قرار گرفت. | ## بخش 2: دستبرد به حرمسرا | اما با وجود سود مالی فوق‌العاده ایی که این اپرا برای برنامه گزاران داشت، ثروت چندانی نصیب موتزارت نکرد و بابت تعداد زیادی از اجراها هم هیچ سودی عاید این آهنگساز چیره‌دست نشد.Deutsch 1965, 202 هنوز این اپرا در سراسر جهان متناوباً اجرا می‌شود و مورد علاقه مردم می‌باشد؛ همچنین تا ژانویه ۲۰۱۲، حداقل ۵۲ ضبط کامل از این اثر به ثبت رسیده که به صورت ۱۵ ضبط ویدئو، ۱۷ ضبط استودیو و دست کم ۱۷ آلبوم زنده، موجود می‌باشند. سازها سازهای مورد استفاده در این اپرا عبارتند از: چند فلوت - به صورت دوتایی، ابوا، کلارینت، باسون، هورن، ترومپت، سازهای زهی، دو تیمپانی؛ با همراهی یک ارکستر موسیقی دوره کلاسیک و سازهای مورد نیاز برای موسیقی ترکی شامل طبل بزرک، سنج، مثلث (ساز) و فلوت پیکولو. پدریلو، خدمتکار بلمونته هم، به همراه کنستانزه و بلونده در قصر پاشا گرفتار شده و در این مدت مرتباً از طریق نامه سرورش را در جریان امور می‌گذاشته‌است. پدریلو و بلونده نیز با هم قرار ازدواج گذاشته بودند؛ اما در جریان این اسارت، بلونده از طرف سلیم پاشا به اسمین هدیه داده می‌شود. پدریلو و بلمونته برای فراری دادن کنستانزه و بلونده نقشه ایی طرح می‌کنند؛ پدریلو تصمیم می‌گیرد که بلمونته را به عنوان یک معمار حرفه ایی به حضور سلیم پاشا معرفی کند تا از این طریق او را وارد قصر کند. | ## بخش 3: دستبرد به حرمسرا | هنگامی که بلمونته و پدریلو در حال وارد شدن به کاخ بودند، اسمین آنها را می‌بیند و مانع می‌شود؛ اما آنها با تیزی و ذکاوتشان، او را گیج می‌کنند و به سرعت خود را به داخل می‌رسانند (Terzett: Marsch! وقتی کنستانزه می‌رود، پدریلو پیش بلونده می‌آید و به او مژده می‌دهد که به زودی همراه با کنستانزه از حرمسرا نجات پیدا خواهند کرد. پس از مدت کمی، اسمین به خواب عمیقی فرومی‌رود و راه برای دیدار کنستانزه و بلونده با بلمونته و پدریلو باز می‌شود. بلمونته و پدریلو نگرانند که مبادا در این مدت نامزدهایشان آنها را فراموش کرده باشند و به مردان قصر دل بسته باشند؛ کنستانزه و بلونده هم به آنها اطمینان می‌دهند که در تمام مدت این جدایی دردناک، به عشقشان پایبند بوده و به هیچ‌کس اجازه نداده‌اند که به آنها نزدیک شود؛ بلمونته و پدریلو هم از نامزدهایشان - بابت این سؤ ظن - عذر خواهی می‌کنند. بلمونته التماس عفو می‌کند؛ او به سلیم پاشا می‌گوید که پدرش - لستادوس - از بزرگان اسپانیاست و فرمانروای وهران، الجزایر می‌باشد و اگر جان آنها بخشیده شود، پدرش خون‌بهای قابل توجهی به پادشاهی عثمانی اهدأ خواهد نمود. | ## جمع‌بندی | در این بین، سلیم پاشا به فکر فرومی‌رود که به جای جواب خون با خون، می‌تواند درس بزرگی به فرمانروای وهران بدهد و ستیزه جوئی‌های او را با نیکی و بخشش پاسخ دهد؛ بنابراین او نه تنها کنستانزه و بلمونته، بلکه بلونده و پدریلو را نیز بخشیده و آزاد می‌کند.