موضوع مقاله: فهرست زنان برنده جایزه نوبل | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست زنان برنده جایزه نوبل | مقدمه: چپ|150px چپ|150px جایزه‌های نوبل جوایزی هستند که سالانه توسط فرهنگستان پادشاهی علوم سوئد، آکادمی سوئد، مؤسسهٔ کارولینْسکا، و کمیتهٔ نوبل نروژ به افرادی که مشارکت‌های مهمی در شیمی، فیزیک، ادبیات، فیزیولوژی و پزشکی و اقتصاد داشته باشند اهدا می‌شوند. | ## بخش 1: فهرست زنان برنده جایزه نوبل | جایزهٔ نوبل اقتصاد یا «جایزهٔ بانک مرکزی سوئد» برای یادبود آلفرد نوبل در ۱۹۶۸ توسط بانک مرکزی سوئد برای مشارکت‌های قابل توجه در امر اقتصاد بنا نهاده شد. هر جایزه را کمیتهٔ خاصی اهدا می‌کند: فرهنگستان پادشاهی علوم سوئد جایزه‌های فیزیک و شیمی و اقتصاد، آکادمی سوئد جایزهٔ ادبیات، مؤسسهٔ کارولینْسکا جایزهٔ نوبل فیزیولوژی و پزشکی، و کمیتهٔ نوبل نروژ جایزهٔ صلح را اهدا می‌کنند. هر برنده، یک مدال، دیپلم افتخار و مقداری جایزهٔ نقدی ـ که میزان آن هر ساله متفاوت است ـ دریافت می‌کند. از میان زنان، ۱۷ تن جایزهٔ صلح، ۱۴ زن جایزهٔ ادبیات ۱۲ تن جایزهٔ فیزیولوژی و پزشکی، ۴ زن جایزهٔ شیمی، ۳ زن جایزهٔ فیزیک، و یک زن جایزهٔ اقتصاد را دریافت کرده‌اند. نخستین زنی که جایزهٔ نوبل را دریافت کرد ماری کوری بود که موفق شد به همراه همسرش پیر کوری و آنری بکرل در سال ۱۹۰۳ جایزهٔ نوبل فیزیک را دریافت کند. ماری کوری در سال ۱۹۱۱ نیز جایزهٔ شیمی نوبل را دریافت کرد و به تنها زنی تبدیل شد که برندهٔ ۲ جایزهٔ نوبل شده‌است. ایرن ژولیو-کوری، دختر ماری کوری، نیز در ۱۹۳۵ جایزهٔ نوبل شیمی را برد و این دو تنها مادر و دختری هستند که جایزهٔ نوبل را دریافت کرده‌اند. سال ۲۰۰۹ سالی بود که بیشترین جایزهٔ نوبل را برای زنان به ارمغان آورد، به طوری که در آن سال ۵ زن موفق به کسب این جایزه شدند. دانا استریکلند و فرانسیس آرنولد و نادیا مراد آخرین زنانی هستند که جایزهٔ نوبل را دریافت کرده‌اند. برندگان سال تصویر نام کشور جایزه دلیل ۱۹۰۳ 75px ماری کوریبه همراه پیر کوری و آنری بکرل لهستانفرانسه جایزه نوبل فیزیک به خاطر پژوهش‌های خارق‌العاده بر روی پدیدهٔ تابش که توسط پروفسور آنری بکرل کشف شده بود.۱۹۰۵ 75px برتا سوتنر اتریش-مجارستان جایزه صلح نوبل رئیس افتخاری دفتر بین‌المللی صلح و به خاطر نگارش رمان تفنگت را زمین بگذار. ۱۹۰۹ 75px سلما لاگرلوف سوئد جایزه نوبل ادبیات به خاطر آرمان‌گرایی بلند، تخیل زنده و ادراک معنوی که مشخصهٔ نوشته‌های اوست. ۱۹۲۶ 75px گراتزیا دلدا ایتالیا جایزه نوبل ادبیات به خاطر نوشته‌های الهام‌بخش او که با تصویر واضح و تغییرپذیر زندگی او در جزیرهٔ زادگاهش و هم‌دردی با مشکلات کلیِ بشری را به تصویر می‌کشد. ۱۹۲۸ 75px سیگرید اوندست نروژ جایزه نوبل ادبیات عمدتاً به خاطر توصیف قدرتمند خود از زندگی شمالی در قرون وسطی. ۱۹۳۱ 75px جین آدامزبه همراه نیکولاس موری باتلر ایالات متحده آمریکا جایزه صلح نوبل جامعه‌شناس، ریاست اتحادیه بین‌المللی زنان برای صلح و آزادی. ۱۹۳۵ 75px ایرن ژولیو-کوریبه همراه فردریک ژولیو کوری فرانسه جایزه نوبل شیمی برای ساخت عناصر پرتوزای جدید. ۱۹۳۸ 75px پرل باک ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل ادبیات برای توصیف غنی و واقعاً حماسی خود از زندگی روستایی در چین و شاهکارهای زندگینامه‌ای او. ۱۹۴۵ 75px گابریلا میسترال شیلی جایزه نوبل ادبیات به خاطر شعر غنایی او که از احساسات قوی الهام گرفته شده و باعث شده که نام او نماد آرمان‌گرایی در کل آمریکای لاتین شود. ۱۹۴۶ 75px امیلی گرین بالچبه همراه جان مت ایالات متحده آمریکا جایزه صلح نوبل استاد پیشین تاریخ و جامعه‌شناسی، ریاست افتخاری اتحادیه بین‌المللی زنان برای صلح و آزادی. | ## بخش 2: فهرست زنان برنده جایزه نوبل | ۱۹۴۷ 75px گرتی کوریبه همراه برناردو هوسای و کارل فردیناند کوری ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی برای کشف چرخهٔ کاتالیزوری گلیکوژن. جنسن و یوجین ویگنر ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل فیزیک برای اکتشافات خود در مورد ساختار پوسته هسته‌ای. ۱۹۶۴ 75px دوروتی هاجکین بریتانیا جایزه نوبل شیمی برای تخمین‌هایش دربارهٔ ساختار مواد مهم بیوشیمیایی به وسیلهٔ بلورنگاری. ۱۹۶۶ 75px نلی زاکسبه همراه شموئل یوسف آگنون سوئد و آلمان جایزه نوبل ادبیات برای نوشتار تغزلی و دراماتیک برجستهٔ وی که سرنوشت اسرائیل را با قدرت لمس تفسیر می‌کند. ۱۹۷۶ 75px بتی ویلیامز بریتانیا جایزه صلح نوبل به خاطر بنیان‌گذاری جنبش صلح ایرلند شمالی (که بعدها به جامعهٔ صلح مردم تغییر نام داد). 75px مایرید ماگوایر ۱۹۷۷ 75px روزالین سوسمن یالوبه همراه روژه گیمن و اندرو شالی ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی به خاطر پیشبرد پرتوشناسی هورمون‌های پپتیدی. ۱۹۷۹ 75px مادر ترزا یوگسلاوی هند جایزه صلح نوبل بنیان‌گذاری جمعیت مبلغان خیریه در کلکته. ۱۹۸۲ 75px آلوا میردالبه همراه آلفونسو گارسیا روبلس سوئد جایزه صلح نوبل وزیر سابق کابینه، دیپلمات و نویسنده. ۱۹۸۳ 75px باربارا مک‌کلینتاک ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی به خاطر کشف سازه جابجاشدنی ژنتیکی. ۱۹۸۶ 75px ریتا لوی مونتالچینیبه همراه استنلی کوهن ایتالیا ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی به خاطر کشف عامل رشد. هیچینگز و جیمز بلک ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی برای کشف در اصول بنیادین داروشناسی. ۱۹۹۱ 75px نادین گوردیمر آفریقای جنوبی جایزه نوبل ادبیات به خاطر نوشتن حماسهٔ باشکوهش (در کلام آلفرد نوبل) که سود زیادی به بشریت رسانده‌است. ۱۹۹۱ 75px آنگ سان سو چی میانمار جایزه صلح نوبل برای مبارزهٔ بدون خشونتش برای دموکراسی و حقوق بشر. ۱۹۹۲ 75px ریگوبرتا منچو گواتمالا جایزه صلح نوبل برای کارهایش در زمینهٔ حقوق اجتماعی و آشتی قومی فرهنگی بر اساس احترام به فرهنگ مردم بومی. ۱۹۹۳ 75px تونی موریسون ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل ادبیات برای او که در رمان‌هایش با نیروی رؤیایی و اظهارات شاعرانه، به جنبهٔ مهمی از زندگی آمریکایی‌ها زندگی بخشید. لوئیس و اریک فرانسیس ویشوس آلمان جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی برای کشف کنترل ژنتیکی مراحل نخستین رویان‌زایی. ۱۹۹۶ 75px ویسواوا شیمبورسکا لهستان جایزه نوبل ادبیات برای شعرش که با چاشنی طنز اجازه می‌دهد تا بستر تاریخی و زیستی برای آمدن روشنایی به بندبند وجود انسان فراهم شود. ۱۹۹۷ 75px جودی ویلیامزبه همراه کارزار جهانی علیه مین‌های زمینی ایالات متحده آمریکا جایزه صلح نوبل برای کارهایش در زمینهٔ ممنوعیت از استفاده و پاک‌سازی مین‌های ضد نفر. | ## بخش 3: فهرست زنان برنده جایزه نوبل | ۲۰۰۳ 75px شیرین عبادی ایران جایزه صلح نوبل برای فعالیتش در زمینهٔ دموکراسی و حقوق بشر به ویژه حقوق زنان و کودکان.۲۰۰۴ 75px الفریده یلینک اتریش جایزه نوبل ادبیات برای نثر آهنگین در رمان‌ها و نمایش نامه‌هایش که با شور زبانی فوق‌العاده‌ای پوچی و قدرت انقیاد جوامع کلیشه‌ای را نشان می‌دهد. 75px وانگاری ماآتای کنیا جایزه صلح نوبل برای سهم خود در توسعه پایدار، دموکراسی و صلح. 75px لیندا باکبه همراه ریچارد اکسل ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی برای کشف گیرنده‌های بویایی و سازمان‌دهی دستگاه بویایی. ۲۰۰۷ 75px دوریس لسینگ بریتانیا جایزه نوبل ادبیات برای به تصویر کشیدن تجربه‌ای حماسی از زن که با شک‌گرایی، آتش و قدرت رؤیایی یک تمدن تقسیم‌شده را به دقت بررسی کرده‌است. ۲۰۰۸ 75px فرانسواز باره سینوسیبه همراه هارالد تسور هاوزن و لوک مونتانیه فرانسه جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی به خاطر کشف ویروس اچ‌آی‌وی. ۲۰۰۹ 75px الیزابت بلک‌برنبه همراه جک ژوستاک استرالیا ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی برای کشف این که چگونه کروموزوم توسط تلومراز و آنزیم تلومراز محافظت می‌شود.75px کارول گریدربه همراه جک ژوستاکایالات متحده آمریکا 75px عادا یوناتبه همراه توماس استیتز و ونکاترامان راماکریشنان اسرائیل جایزه نوبل شیمی برای پژوهش‌هایش در زمینهٔ ساختار و عملکرد ریبوزوم. 75px هرتا مولر آلمان و رومانی جایزه نوبل ادبیات به خاطر به تصویر کشیدن چشم‌انداز محرومان با تمرکز بر شعر و صداقت نثر. ویلیامسون ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل اقتصاد به خاطر بررسی حاکمیت اقتصادی به ویژه مشترکات آن. ۲۰۱۱ 75px الن جانسون سیرلیف لیبریا جایزه صلح نوبل برای مبارزهٔ صلح‌آمیز برای امنیت و حقوق زنان برای مشارکت کامل در اعمال صلح آمیز.75px لیما گبوی 75px توکل کرمان یمن ۲۰۱۳ 75px آلیس مونرو کانادا جایزه نوبل ادبیات مهارت در داستان‌نویسی کوتاه معاصر. ۲۰۱۴ 75px می-بریت موزربه همراه ادوارد موزر و جان اوکیف نروژ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی به خاطر کشف سلول‌هایی که سیستم موقعیت‌یابی مغز را تشکیل می‌دهند. 75px ملاله یوسف‌زیبه همراه کایلاش ساتیارتی پاکستان جایزه صلح نوبل برای تلاش‌های ضد سرکوب حقوق کودکان و جوانان و حق تحصیل همهٔ کودکان. ۲۰۱۵ 75px یویو توبه همراه ویلیام کمبل و ساتوشی آمورا جمهوری خلق چین جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی برای کشف درمان جدید مالاریا. 75px سوتلانا الکسیویچ بلاروس جایزه نوبل ادبیات برای نوشته‌های پلی‌فونیک او، یک بنای درد و شجاعت در زمان ما. ۲۰۱۸ 75px دانا استریکلندبه همراه ژرار مورو و آرتور اشکین کانادا جایزه نوبل فیزیک برای روش‌هایش در تقویت پالس‌های خرد شدت بالا، پالس‌های نوری فوق کوتاه. 75px(به همراه دنیس موک‌وگه)عراقجایزه صلح نوبلبه دلیل مبارزاتش علیه خشونت جنسی و استفاده از آن در جنگ‌ها به عنوان سلاح. 75pxلهستانجایزه نوبل ادبیاتبرای داستان پردازی خیال‌انگیزی که به همراه دایرة‌المعارفی از شور و اشتیاق شدید، شکستن مرزها را به عنوان گونه‌ای از زندگی نشان می‌دهد. ۲۰۱۹ 75px استر دوفلو به همراه آبیجیت بنرجی و میشائیل کرمر ایالات متحده آمریکا فرانسه جایزه نوبل اقتصاد جهت رویکرد تجربی‌اش برای کاهش فقر جهانی. | ## جمع‌بندی | برانکوبه همراه فرد رمسدل و شیمون ساکاگوچی ایالات متحده آمریکا جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی برای اکتشافات در مورد ایمنی تحمل محیطی.