موضوع مقاله: ناکامی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ناکامی | مقدمه: ناکامی یا عدم موفقیت یا ناموفقیت مفهومی اجتماعی است که به دست نیافتن به یک هدف مطلوب یا مورد نظر اشاره دارد و معمولاً در برابر قرار می‌گیرد. | ## بخش 1: ناکامی | سنجه‌های ناکامی به بافتار وابسته‌اند و ممکن است از دید ناظران گوناگون متفاوت باشند. یک‌نفر ممکن است چیزی را ناکامی بداند که دیگری آن را کامیابی می‌شمارد، به‌ویژه در موقعیت‌های رقابت مستقیم یا بازی مجموع-صفر. همچنین اندازهٔ کامیابی یا ناکامی در یک موقعیت ممکن است از دید شرکت‌کنندگان گوناگون متفاوت ارزیابی شود. گاه تشخیص اینکه آیا وضعیتی سنجه‌های ناکامی یا کامیابی را برآورده می‌کند دشوار یا ناممکن است؛ زیرا آن سنجه‌ها ممکن است مبهم یا تعریف‌نشده باشند. یافتن سنجه‌ها یا رهیافت‌های آنی سودمند و کارآمد برای داوری دربارهٔ کامیابی یا ناکامی یک وضعیت، خود می‌تواند کاری پراهمیت باشد. به گفتهٔ او، ناکامی مالی یا ورشکستگی نخست رویدادی در زندگی فرد شمرده می‌شد نه ویژگی شخصیتی. برداشت از اینکه شخصی «یک ناکام» باشد، پدیده‌ای نسبتاً نو بود: «تا آستانهٔ جنگ داخلی آمریکا، آمریکایی‌ها به‌ندرت مرد معسر را «یک ناکام» می‌خواندند». در زبان آلمانی نیز واژهٔ «شایترن» (Scheitern) از سدهٔ هفدهم به کار رفته و ریشه در واژهٔ «شایت» (Scheit) به‌معنای تکه‌چوب دارد؛ مفهوم اصلی آن «خُرد شدن و از هم پاشیدن» بوده که نخست برای توصیف شکستن کشتی‌ها به کار می‌رفت و سپس به هر ناکامی بازگشت‌ناپذیر تعمیم یافت. در کسب‌وکار ناکامی تجاری به فراورده یا شرکتی گفته می‌شود که به انتظارات کامیابی دست نیابد. بیشتر نمونه‌های شناخته‌شدهٔ ناکامی تجاری با انتظارات بالا، سرمایه‌گذاری کلان یا تبلیغات گسترده همراه بوده‌اند اما به کامیابی نرسیده‌اند. از جملهٔ این موارد می‌توان به بمب‌های گیشه، ناکامی‌های صنعت بازی رایانه‌ای و شرکت‌های دورهٔ حباب دات-کام اشاره کرد. | ## بخش 2: ناکامی | گاه فراورده‌های ناکام تجاری پس از مدتی پیروان پرشوری می‌یابند (هواداران کالت) و همین ناکامی نخستین به آن‌ها جذابیت خرده‌فرهنگی می‌بخشد. در بازاریابی پژوهشگران بازاریابی میان دو گونه ناکامی تمایز نهاده‌اند: ناکامی برآیندی و ناکامی فرایندی. ناکامی برآیندی یعنی ناتوانی در دستیابی کلی به کالا یا خدمت؛ ناکامی فرایندی یعنی دریافت کالا یا خدمت به شیوه‌ای نامطلوب یا پایین‌تر از استاندارد مورد انتظار. در آموزش نمرهٔ مردودی نشانه‌ای است که به دانش‌آموز یا دانشجو داده می‌شود تا نشان دهد در تکلیف، آزمون یا درسی ناکام بوده‌است. تا سال ۱۸۸۴، عملکرد دانشجویان را بر پایهٔ مقیاس ۱۰۰ امتیازی (درصدی) ارزیابی و سپس با حروف A تا E خلاصه می‌کرد؛ حرف E نشان‌دهندهٔ عملکرد کمتر از ۷۵٪ و به‌معنای مردودی بود. در ۱۸۹۸ کالج مانت هالیوک حرف F را برای مردودی افزود و دامنهٔ حروف دیگر را تنظیم کرد. در اخلاق، ترک فعل از کنش متمایز می‌شود: کنش شامل انجام‌دادن کاری توسط عامل است و ترک فعل شامل انجام‌ندادن آن. ترک فعل آگاهانه عمدی است، در حالی که ترک فعل ناآگاهانه ممکن است از سر سهل‌انگاری باشد اما عمدی نیست. به باور اسمیت باید ناکامی را وضعیتی بدانیم که در آن انتظار معقولی از شخص برای انجام کاری وجود دارد اما او آن کار را انجام نمی‌دهد، خواه عمدی باشد خواه نباشد. رندولف کلارک بر پایهٔ کار اسمیت پیشنهاد می‌کند که «آنچه ناکامی در کنش را به ترک فعل تبدیل می‌کند، حاکم است»؛ به بیان دیگر، ناکامی در کنش هنگامی اهمیت اخلاقی می‌یابد که هنجاری انجام کنشی را ایجاب کند و آن کنش صورت نگیرد. در دانش فرضیه‌های دانشی را می‌توان ناکام شمرد هنگامی که پیش‌بینی‌هایشان با نتایج آزمایش‌ها همخوانی نداشته باشد. | ## بخش 3: ناکامی | همچنین آزمایش‌هایی که آگاهی سودمندی دربارهٔ طبیعت به دست ندهند ممکن است ناکام انگاشته شوند؛ با این حال سنجه‌های ناکامی در دانش همیشه روشن نیستند. برای نمونه، آزمایش مایکلسون-مورلی به «مشهورترین آزمایش ناکام تاریخ» شهرت یافت زیرا نتوانست حرکت زمین از میان اتر نورانی را آشکار کند. همین ناکامی در تأیید وجود اتر بعدها از پشتیبان‌های نظریهٔ نسبیت خاص آلبرت اینشتین شد. کوین کلی، سردبیر مجلهٔ وایرد، توضیح می‌دهد که از اشتباهات غیرمنتظره درس‌های فراوانی می‌توان آموخت و بخشی از کامیابی دانش از آن است که لغزش‌ها «کوچک، مدیریت‌پذیر، پیوسته و ردیابی‌شدنی» نگه داشته شوند. او هشدار می‌دهد که فرهنگ تنبیه سخت ناکامی، فرایند خلاقیت را بازمی‌دارد و خطر آن را دارد که افراد از گزارش‌دادن ناکامی‌های مهم (مانند ) به دیگران خودداری کنند. ناکامی همچنین می‌تواند به‌صورت سازنده به کار رود؛ برای نمونه در بررسی سوگیری‌ها در یادگیری ماشین، ناکامی به‌مثابهٔ «گسست سایبرنتیک» عمل می‌کند که سوگیری‌های ازپیش‌موجود و کاستی‌های ساختاری را آشکار می‌سازد. در فرهنگ عامه عبارت «ناکامی فلاکت‌بار» (به انگلیسی: ) در پی یک بمباران گوگلی شناخته شد که سبب می‌شد جستجوی این عبارت در جستجوگر گوگل زندگی‌نامهٔ جرج دابلیو. میم‌های اینترنتی و «فِیل» در آغاز دههٔ ۲۰۰۰ میلادی، واژهٔ به‌صورت حرف ندا در بافتار میم‌های اینترنتی رواج یافت. به گفتهٔ زبان‌شناس بن زیمر، محتمل‌ترین خاستگاه این کاربرد بازی ویدئویی ژاپنی (۱۹۹۸) است که پیام بازی تمام شد آن به انگلیسی «You fail it» ترجمه شده بود. وب‌گاه طنز که در ژانویهٔ ۲۰۰۸ راه‌اندازی شد، عکس‌ها و ویدئوهایی با برچسب «fail» منتشر می‌کرد. | ## جمع‌بندی | یادگیری از ناکامی ادبیات گسترده‌ای در زمینه‌های گوناگون از جمله اقتصاد، دانش، سیاست، پزشکی و روابط انسانی به بررسی علل ناکامی (مانند کم‌تجربگی، فشار زمان، ناهماهنگی، ارتباط ناکافی و بی‌صبری) و راه‌های آموختن از اشتباهات و رسیدن به کامیابی اختصاص یافته‌است.