موضوع مقاله: خاندان آل آقا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # خاندان آل آقا | مقدمه: آقا محمدعلی بهبهانی جد اصلی این خاندان که یک روحانی شیعه بود، در اواخر قرن هجدهم میلادی باهدف تبلیغ تشیع به شهر کرمانشاه مهاجرت و در آنجا اقامت کرد. | ## بخش 1: خاندان آل آقا | وابستگان این خاندان کرد و غیرکُرد در ایران بیش از همه در شهرهای کرمانشاه و سپس تهران، قم، کاشان و نهاوند ساکن هستند. سرسلسله نسب خاندان آل آقا به آقا محمدعلی بهبهانی می‌رسد که فرزند محمدباقر وحید بهبهانی ملقب به استاد کل بود. وی در زمان حکومت الله‌قلی‌خان زنگنه، حاکم کرمانشاه در اواخر زندیه به کرمانشاه آمد و در این شهر ساکن شد. دربارۀ علت مهاجرت وی به کرمانشاه سه دلیل ذکر شده‌است: نخست درخواست الله‌قلی‌خان زنگنه، دوم شیوع طاعون در عتبات عراق، و سوم اشارۀ پدرش وحید بهبهانی. وی در حوالی ۱۱۸۶ قمری (۱۷۷۲ میلادی) همراه با خانواده و بستگانش به کرمانشاه آمد و در آنجا ماندگار شد.کُردپرس: کرمانشاهان؛ از فقه تا فلسفه (بخش دوم)، نوشتۀ محمدعلی سلطانی، نوشته‌شده در ۳۰ شهریور ۱۴۰۳؛ بازدید در ۳۰ شهریور ۱۴۰۳. همچنین گفته شده که در سال ۱۷۷۱ میلادی برای تأسیس حوزهٔ علمیه‌ای در کرمانشاه فراخوان داده و از آخوندهایی از شهرهای شیعه‌نشین ایران و عراق درخواست کرد که برای مشاکت در تأسیس این حوزه به کرمانشاه بیایند.پایگاه اینترنتی ژیارکرد: گفتگوی کوتاهی با استاد اردشیر کشاورز در باب گفته‌های کزازی در فصلنامه گفتگو؛ شادی نظریان؛ بازدید در ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۵. | ## بخش 2: خاندان آل آقا | آقا محمدعلی نخستین فرد از این خاندان است که در کرمانشاه ساکن شده و نسل این خاندان از فرزندان وی می‌باشد. از آنجا که محمدعلی بهبهانی با نام آقا محمدعلی شناخته می‌شد و به همین دلیل نوادگان وی آل آقا به معنای خانوادهٔ آقا نام گرفتند. انتساب به شیخ مفید بزرگان خانوادهٔ آل آقا و نوادگان محمدباقر وحید بهبهانی بر مبنای شجره نامه‌هایی که در دست دارند که نشان می دهد که سلسهٔ نسب آنان با چهارده واسطه به شیخ مفید می‌رسد. مطابق با آنچه که سردار کابلی نقل کرده، این وصیت نامه‌ها بر مبنای وصیتنامه ایست که سید جعفر اعرجی کاظمینی ملقب به معین الاشراف، در زمان آقا اسدالله امام جمعه (نوادهٔ آقا محمد علی) نوشته است.پس از وی نیز فرزندانش هریک نسخه‌ای از آن برای خود تهیه کرده اند. از آنجا که این کتاب بعدها به عنوان منبعی شاخص برای نسب‌شناسی بزرگان شیعه به کرات مورد استفاده قرار گرفت، انتساب خاندان آل آقا نیز بارها با استناد به این کتاب نقل شده است. سید محمد محسن حسینی طهرانی در کتاب نوروز در جاهلیت و اسلام به این مطلب اشاره می‌کند که هم محمدباقر وحید بهبهانی و هم محمدعلی بهبهانی هر دو از محققین علمای رجال محسوب می‌شده‌اند و هر دو در کتاب‌هایشان بارها نام شیخ مفید را برده و از وی مطالبی نقل کرده‌اند.حسینی طهرانی، سید محمد محسن، نوروز در جاهلیت و اسلام: تحقیقی پیرامون نوروز و آداب آن در قبل و بعد از اسلام، تهران: مکتب وحی، ‫‬ ۱۳۹۳، فصل سوم، ص ۱۱۰–۱۰۶. | ## بخش 3: خاندان آل آقا | پراکندگی جمعیت طبق تحقیقات نظام الدین آل آقا چندین هزار نفر از منسوبان به این خاندان در ۵ قاره دنیا وجود دارند و در ایران بیش از همه در کرمانشاه و سپس تهران و قم و کاشان و ساکن هستند. آرامگاه آرامگاه خانوادگی خاندان آل آقا در کرمانشاه، در خیابان آرامگاه و در کنار پارک شیرین (چیاسور) قرار دارد که قبر بسیاری از وابستگان این خاندان در آنجا قرار دارد. در شهر نهاوند میدانی به نام میدان آل‌آقا وجود دارد که به نام این خاندان نامگذاری شده‌است.سایت خبری-تحلیلی گَرو: «آل آقا» کیست؟، نوشته‌شده در ۴ اسفند ۱۳۹۳؛ بازدید در ۱۰ دی ۱۳۹۸. مشاهیر خاندان آل آقا وحید بهبهانی آقا محمدعلی بهبهانی احمد بهبهانی مؤلف مرآه‌الاحوال جهان‌نما که توسط علی دوانی به چاپ رسیده‌است. | ## جمع‌بندی | تاریخ تشیع در کرمانشاه، مؤلف: محمد علی سلطانی، ناشر: سها، مکان نشر: تهران .۱۳۷۴، مفاخر کرمانشاه: شرح حال عالمان و فضلای کرمانشاهی، نویسنده علی کرجی؛ اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه، ۵۳۲ص.