موضوع مقاله: بوم‌فمینیسم | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بوم‌فمینیسم | مقدمه: بوم‌فمینیسم یا اکوفمینیسم نگرشی بر مبنای احترام به طبیعت است که با تلفیق رویکردهای فمینیسمی و بوم‌شناختی، مخالف رفتارهای تهاجمی و از میان بردن طبیعت به بهانهٔ سود و پیشرفت است. | ## بخش 1: بوم‌فمینیسم | اکوفمینیسم با بررسی‌ ارتباط بین زن و طبیعت در فرهنگ، دین، ادبیات و نمادنگاری می‌پردازد و درصدد است تشابهات بین سلطه بر زنان و سلطه بر طبیعت را بیابد. برای مثال این شباهت‌ها می‌توان به وجود دیدگاه مالکانه به زن و طبیعت، دیدن مردان به عنوان متولیان فرهنگ و زنان به عنوان متولیان طبیعت، و تشابه الگوها در تسلط مردان به زنان و تسلط انسان‌ها بر طبیعت نام برد. نظریه اکوفمینیسم ادعا می‌کند که این دیدگاه، زنان را در موقعیت برتر قرار نمی‌دهد؛ بلکه بیشتر خواهان برابری و یک جامعه مشارکتی است که در آن برتری گروهی وجود ندارد. یکی از اصلی­‌ترین استدلالات آن‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها این است که «اساسا زنان بیش‌تر از مردان از لطمه دیدن و آلودگی محیط‌زیست صدمه می­‌بینند و در نتیجه اصولا مسئله محیط‌ زیست مسئله­‌ای جنسیتی است.رویکردی نظری به مفهوم اکوفمینیسم, حلیمه عنایت, حیدر فتح‌زاده- «مطالعات جامعه‌شناسی» سال دوم، شماره پنجم، زمستان 1388 ص ص 63 - 45. وی از زنان خواست که انقلاب اکولوژیکی را رهبری کنند و روابط جدیدی بین انسانیت و طبیعت و همچنین زن و مرد برقرار کنند. وی به وجود یک زن سالاری اصلی‌ که در آن روابط زن و مرد بر پایه‌ی برابری بود اشاره می‌کند. | ## بخش 2: بوم‌فمینیسم | بعدتر تسلط مطلق مردان بر باروری زنان و همچنین باروری زمین جانشین این زن سالاری میشود. از دهه هشتاد گروه‌های اکوفمینیستی به‌طور مشخصی وارد عرصه فعالیت‌های اجتماعی به منظور بهبود شرایط زنان و مقابله با تهدیدات و مخاطرات زیست‌محیطی به‌طور توأمان شدند و از نیمه دوم دهه هشتاد این شاخه فمینیستی به‌صورت رشته‌ای آکادمیک در مراکز دانشگاهی وارد شد. ماهیت جنسیت‌گرایی در ادبیات اکوفمینیستی ادعایی که به‌طور مستمر تکرار می‌شود این است که ساختارهای مردانه سلطه خود را از طریق اختلاف طبیعی زن و مرد توجیه می‌کنند، در حالیکه تضادهای مانند: بهشت/زمین، ذهن/بدن، مرد/زن، انسان/حیوان، روح/ماده، فرهنگ/طبیعت، سفید/غیرسفید، و توانا/ناتوان، ظلم و ستم، تضادهای طبیعی محسوب میشوند. تئوری اکوفمینیستی ادعا می‌کند که سرمایه‌داری بر اساس ارزش‌های پدر‌سالار و مردسالار‌انه بنا شده و به همین دلیل این رویکرد نمی‌تواند به نفع زنان باشد. استدلالهای رایج اکوفمینیسم استدلال می‌کند که در نظام مرد‌سالارنه بین سلطه و استثمار زن و سلطه و استثمار طبیعت ارتباط مهمی‌ وجود دارد. اکوفمینیسم معتقد است که سلطه و استثمار زنان و تسلط و بهره‌برداری از طبیعت هر دو منشأیی مشترک دارند. | ## بخش 3: بوم‌فمینیسم | برخی‌ نمایندگان جامعه مردسالار استدلال می‌کنند که زیست‌شناسی‌ زنان (بدن زن و توانایی زن در باردار شدن و ایجاد زندگی‌) آنها را در موقعیت نزدیک‌تری به طبیعت قرار می‌دهد. بر اساس این رویکرد، مردان، موجوداتی با هدایت عقل هستند که به دنیای تمدن تعلق دارند. زبان جنسیتی که برای توصیف طبیعت استفاده می‌شود، (مام زمین) و زبان طبیعت انگارانه که برای توصیف زنان (پنجه آفتاب) استفاده میشود. نظریه اکوفمینیسم تأکید می‌کند سرمایه‌داری باعث شکاف عمیق بین طبیعت و تمدن شده است. اکو‌فمینیست‌ها در دهه ۱۹۷۰ ادعا کردند که شکاف بین طبیعت و تمدن تنها با غریزه زنانه و آگاهی‌ کلی‌ و جهان شمول پروسه‌های طبیعی‌ قابل درمان است. | ## جمع‌بندی | محققان اکوفمینیست تاکید می‌کنند که این تاثیر زنان برای پر کردن شکاف تمدن و طبیعت حاصل غریزه زنانه نیست بلکه به دلیل شرایط مشابه زنان تحت ظلم در دست نیروهای غالب مردسالار است.