موضوع مقاله: تشخیص پزشکی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تشخیص پزشکی | مقدمه: تشخیص پزشکی (با سرواژه Dx, Dx یا Ds) فرایند تعیین بیماری یا وضعیتی است که علائم و نشانه‌های یک فرد را توضیح می‌دهد. | ## بخش 1: تشخیص پزشکی | داده‌های لازم برای تشخیص معمولاً از شرح حال و معاینه بالینی فرد جویای مراقبت پزشکی گردآوری می‌شود. در بسیاری از موارد، یک یا چند روش تشخیصی مانند آزمایش‌های پزشکی نیز در این فرایند انجام می‌گیرد. برای نمونه، قرمزی پوست (اریتما) به‌خودی‌خود نشانه‌ای از اختلال‌های گوناگون است و به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست. از این رو باید تشخیص افتراقی انجام شود که در آن چند توضیح احتمالی با یکدیگر مقایسه و سنجیده می‌شوند. پژوهش دربارهٔ پیامدهای بیماران پس از تشخیص در حوزه اپیدمیولوژی بقا انجام می‌شود. کاربردهای پزشکی تشخیص، در معنای روش تشخیصی، می‌تواند تلاشی برای طبقه‌بندی وضعیت فرد در دسته‌های جداگانه و مشخص تلقی شود که امکان اتخاذ تصمیم‌های پزشکی دربارهٔ درمان و پیش‌آگهی را فراهم می‌کند. (در مورد تشخیص نادرست، بیماری یا وضعیت واقعی فرد با تشخیص او یکسان نیست) ارزیابی کامل یک وضعیت را اغلب «بررسی تشخیصی جامع» می‌نامند. روش تشخیصی ممکن است توسط متخصصان گوناگون مراقبت بهداشتی مانند پزشک، ، دندان‌پزشک، پاپزشک، ، پرستار متخصص، یا دستیار پزشک انجام شود. روش تشخیصی (و همچنین نظری که از طریق آن به دست می‌آید) لزوماً دربرگیرنده روشن‌سازی سبب‌شناسی بیماری‌ها یا وضعیت‌های مورد نظر نیست؛ یعنی اینکه چه چیزی موجب بیماری یا وضعیت شده‌است. این روشن‌سازی می‌تواند برای بهینه‌سازی درمان، تدقیق بیشتر پیش‌آگهی یا پیشگیری از عود بیماری در آینده مفید باشد. اندیکاسیون‌ها عبارتند از: شناسایی هر گونه انحراف از آنچه طبیعی شناخته می‌شود؛ مانند آنچه می‌توان بر حسب کالبدشناسی (ساختار بدن انسان)، فیزیولوژی (چگونگی کارکرد بدن)، آسیب‌شناسی (آنچه می‌تواند در کالبدشناسی و فیزیولوژی دچار اشکال شود)، روان‌شناسی (اندیشه و رفتار) و هم‌ایستایی انسانی (دربارهٔ سازوکارهای حفظ تعادل سامانه‌های بدن) توصیف کرد. آگاهی از حالت طبیعی و سنجش وضعیت کنونی بیمار در برابر آن هنجارها می‌تواند به تعیین انحراف خاص بیمار از هم‌ایستایی و میزان این انحراف کمک کند. خود این واقعیت که بیمار به متخصص تشخیص مراجعه کرده می‌تواند به‌خودی‌خود اندیکاسیونی برای انجام روش تشخیصی باشد. برای نمونه، در ویزیت پزشکی، پزشک ممکن است از همان لحظه‌ای که بیمار از اتاق انتظار به مطب می‌آید و هنوز هیچ شکایتی را مطرح نکرده، با مشاهده بیمار شروع به انجام روش تشخیصی کند. حتی در جریان یک روش تشخیصی در حال انجام نیز ممکن است اندیکاسیونی برای انجام روش تشخیصی دیگری برای بیماری یا وضعیت همزمان دیگری وجود داشته باشد. این می‌تواند در نتیجه یافته تصادفی نشانه‌ای بی‌ارتباط با پارامتر مورد نظر باشد؛ چنان‌که می‌تواند در آزمون‌های جامع مانند مطالعات رادیولوژیک مثل تصویربرداری تشدید مغناطیسی یا پانل‌های آزمایش خون که شامل آزمایش‌های خونی غیرمرتبط با تشخیص جاری هستند رخ دهد. روش مؤلفه‌های کلی موجود در روش تشخیصی در بیشتر شیوه‌های موجود عبارتند از: تکمیل داده‌های از پیش موجود با گردآوری داده‌های بیشتر، که می‌تواند شامل پرسش‌هایی دربارهٔ شرح حال پزشکی (احتمالاً از اطرافیان بیمار نیز)، معاینه بالینی و آزمون‌های تشخیصی گوناگون باشد.آزمون تشخیصی هر نوع آزمایش پزشکی است که برای کمک به تشخیص یا شناسایی بیماری انجام می‌شود. آزمون‌های تشخیصی همچنین می‌توانند برای ارائه داده‌های پیش‌آگهی دربارهٔ افراد مبتلا به بیماری‌های شناخته‌شده بهره گرفته شوند.Thompson, C. شماری از شیوه‌ها یا فنون وجود دارد که می‌توان در روش تشخیصی از آن‌ها بهره گرفت؛ از جمله انجام تشخیص افتراقی یا پیروی از الگوریتم‌های پزشکی. تشخیص افتراقی شیوه تشخیص افتراقی بر یافتن بیشترین تعداد ممکن از بیماری‌ها یا وضعیت‌های نامزد که می‌توانند احتمالاً موجب نشانه‌ها یا علائم شوند استوار است؛ و پس از آن یا دست‌کم‌کم‌وزیش یا افزایش احتمال هر گزینه از طریق آزمایش‌های پزشکی بیشتر و پردازش‌های دیگر دنبال می‌شود تا به نقطه‌ای برسیم که تنها یک بیماری یا وضعیت نامزد محتمل باقی بماند. نتیجه ممکن است همچنان فهرستی از وضعیت‌های ممکن باشد که بر حسب احتمال یا شدت رتبه‌بندی شده‌اند. حتی اگر به یک بیماری یا وضعیت محتمل واحد منجر نشود، می‌تواند دست‌کم هر وضعیت بالقوه تهدیدکننده حیات را رد کند. مگر اینکه ارائه‌دهنده مراقبت از وضعیت موجود اطمینان داشته باشد، آزمون‌های پزشکی بیشتر مانند تصویربرداری پزشکی انجام می‌شود یا برنامه‌ریزی می‌شود تا تشخیص را تأیید یا رد کند و وضعیت بیمار را مستند کند و سابقه پزشکی بیمار را به‌روز نگه دارد. اگر در این فرایند یافته‌های غیرمنتظره‌ای به دست آید، فرضیه اولیه ممکن است رد شود و ارائه‌دهنده باید فرضیه‌های دیگری را بررسی کند. بازشناخت الگو در شیوه بازشناخت الگو، ارائه‌دهنده از تجربه خود برای شناخت الگویی از ویژگی‌های بالینی بهره می‌گیرد. این شیوه اساساً مبتنی بر ارتباط میان علائم یا نشانه‌های خاص با بیماری‌ها یا وضعیت‌های خاص است و لزوماً دربرگیرنده پردازش شناختی گسترده‌تری که در تشخیص افتراقی وجود دارد نیست. | ## بخش 2: تشخیص پزشکی | این ممکن است شیوه اصلی در مواردی باشد که بیماری‌ها «آشکار» هستند، یا تجربه ارائه‌دهنده به او امکان می‌دهد وضعیت را به‌سرعت تشخیص دهد. از نظر نظری، یک الگوی خاص از نشانه‌ها یا علائم می‌تواند مستقیماً با یک درمان خاص مرتبط باشد، حتی بدون تصمیم قطعی دربارهٔ اینکه بیماری واقعی چیست. اما چنین سازشی خطر چشمگیری از دست دادن تشخیصی را که درمان متفاوتی نیاز دارد دربردارد. معیارهای تشخیصی اصطلاح «معیارهای تشخیصی» به ترکیب خاصی از علائم و نشانه‌ها و نتایج آزمون‌هایی اشاره دارد که پزشک برای تلاش در تعیین تشخیص درست از آن‌ها بهره می‌گیرد. برخی نمونه‌های معیارهای تشخیصی، که به تعریف‌های بالینی بیماری نیز شناخته می‌شوند، عبارتند از: برای سرطان غیرپولیپی ارثی روده بزرگ برای ام‌اس معیارهای ACR برای لوپوس اریتماتوز سیستمیک برای گلودرد استرپتوکوکی سامانه تصمیم‌یار بالینی سامانه‌های تصمیم‌یار بالینی برنامه‌های رایانه‌ای تعاملی هستند که برای کمک به متخصصان بهداشت در وظایف تصمیم‌گیری طراحی شده‌اند. پزشک با نرم‌افزار تعامل می‌کند و از هر دو دانش خود و نرم‌افزار برای انجام تحلیلی بهتر از داده‌های بیماران بهره می‌گیرد، بیشتر از آنچه انسان یا نرم‌افزار به‌تنهایی توان آن را داشته باشد. 2009 < > برخی برنامه‌ها تلاش می‌کنند با جایگزینی پزشک این کار را انجام دهند؛ مانند خواندن خروجی مانیتور قلب. چنین فرایندهای خودکاری معمولاً توسط سازمان FDA «دستگاه» تلقی می‌شوند و نیاز به تأیید نظارتی دارند. در مقابل، سامانه‌های تصمیم‌یار بالینی که پزشک را «پشتیبانی» می‌کنند اما جایگزین او نمی‌شوند، چنانچه معیارهای FDA را برآورده کنند، «هوش افزوده» نامیده می‌شوند. پیامدهای نامطلوب مشکلات تشخیص عامل اصلی پرداخت‌های ناشی از سهل‌انگاری پزشکی است و طبق پژوهشی بر پایه داده‌های ۲۵ سال و ۳۵۰٬۰۰۰ پرونده، ۳۵٪ از کل پرداخت‌ها را تشکیل می‌دهد. تشخیص بیش از حد تشخیص بیش از حد، تشخیص «بیماری» ای است که هرگز در طول زندگی بیمار موجب علائم یا مرگ نمی‌شود. این مشکلی است زیرا افراد را به‌ناروا تبدیل به بیمار می‌کند و می‌تواند به هدررفت اقتصادی و درمان‌هایی که ممکن است آسیب برسانند بینجامد. تشخیص بیش از حد زمانی رخ می‌دهد که بیماری درست تشخیص داده می‌شود اما تشخیص بی‌ربط است. یک تشخیص درست ممکن است بی‌ربط باشد زیرا درمان بیماری در دسترس نیست، نیاز نیست یا خواسته نشده‌است. خطاها طبق گزارش ۲۰۱۵ آکادمی‌های ملی علوم، مهندسی و پزشکی، بیشتر مردم دست‌کم یک بار در طول زندگی‌شان با خطای تشخیصی روبه‌رو می‌شوند. علل و عوامل خطا در تشخیص عبارتند از: تظاهرات بیماری به اندازه کافی آشکار نیستند یک بیماری از بررسی حذف می‌شود اهمیت بیش از حد به جنبه‌ای از تشخیص داده می‌شود وضعیت یک بیماری نادر است با علائمی که حاکی از بسیاری از وضعیت‌های دیگر است وضعیت تظاهر نادری دارد تأخیر در تشخیص در تشخیص پزشکی، «تأخیر» به وقفه زمانی تا هنگامی که گامی به‌سوی تشخیص بیماری یا وضعیتی برداشته می‌شود اشاره دارد. انواع اصلی تأخیر عبارتند از: تأخیر از شروع تا مراجعه پزشکی: فاصله زمانی از شروع علائم تا مراجعه به ارائه‌دهنده مراقبت بهداشتی تأخیر از مراجعه تا تشخیص: فاصله زمانی از اولین مراجعه پزشکی تا تشخیص تأخیرهای طولانی اغلب «اُدیسه تشخیصی» نامیده می‌شوند. پیشینه نخستین نمونه‌های ثبت‌شده تشخیص پزشکی در نوشته‌های ایمهوتپ (۲۶۳۰–۲۶۱۱ پیش از میلاد) در مصر باستان (پاپیروس ادوین اسمیت) یافت می‌شود. یک کتاب درسی پزشکی بابلی به نام «راهنمای تشخیص» که توسط ( ۱۰۶۹–۱۰۴۶ پیش از میلاد) نوشته شد، کاربرد تجربه‌گرایی، منطق و عقلانیت را در تشخیص بیماری معرفی کرد.H. طب سنتی چین، چنان‌که در هوانگدی نیجینگ (قانون باطنی امپراتور زرد) آمده، چهار روش تشخیصی را مشخص کرد: بازرسی، سمع-بویایی، پرسش و . پزشک از چند منبع داده بهره می‌گیرد و تکه‌های جورچین را کنار هم می‌گذارد تا برداشت تشخیصی اولیه‌ای شکل بگیرد. برداشت تشخیصی اولیه می‌تواند اصطلاحی کلی توصیف‌کننده یک رده از بیماری‌ها باشد نه یک بیماری یا وضعیت خاص. پس از برداشت تشخیصی اولیه، پزشک آزمون‌ها و روش‌های پیگیری را انجام می‌دهد تا داده‌های بیشتری برای تأیید یا رد تشخیص اولیه به دست آورد و تلاش می‌کند آن را به سطح خاص‌تری تقلیل دهد. ممکن است درجه‌ای از ناهنجاری در یک پیوستار یا نوعی از ناهنجاری در یک طبقه‌بندی را نشان دهد. تحت تأثیر عوامل غیرپزشکی مانند قدرت، اخلاق و انگیزه‌های مالی برای بیمار یا پزشک قرار دارد. می‌تواند خلاصه‌ای کوتاه یا صورت‌بندی گسترده‌ای باشد که حتی شکل داستان یا استعاره به خود بگیرد. | ## بخش 3: تشخیص پزشکی | ممکن است وسیله‌ای برای ارتباط باشد مانند یک کد رایانه‌ای که از طریق آن پرداخت، نسخه، اطلاع‌رسانی، داده‌ها یا مشاوره را فعال می‌کند. پس از رسیدن به نظر تشخیصی، ارائه‌دهنده می‌تواند برنامه مدیریت پیشنهاد دهد که شامل درمان و همچنین برنامه‌های پیگیری است. از این نقطه به بعد، علاوه بر درمان وضعیت بیمار، ارائه‌دهنده می‌تواند بیمار را دربارهٔ سبب‌شناسی، پیشرفت، پیش‌آگهی، سایر پیامدها و درمان‌های احتمالی آگاه سازد و توصیه‌هایی برای حفظ سلامت ارائه دهد. برنامه درمانی پیشنهاد می‌شود که می‌تواند شامل درمان و مشاوره‌های پیگیری و آزمون‌هایی برای پایش وضعیت و پیشرفت درمان باشد؛ معمولاً طبق دستورالعمل‌های پزشکی ارائه‌شده توسط حوزه پزشکی برای درمان بیماری خاص. شکست در پاسخ به درمان‌هایی که معمولاً مؤثر هستند ممکن است نیاز به بازنگری تشخیص را نشان دهد. پنج دلیل را که ضرورت تشخیص را تعیین می‌کنند شناسایی می‌کند: تشخیص برای برنامه‌ریزی درمان؛ داده‌های موجود در آن مرتبط با پیش‌آگهی؛ حفاظت از منافع بیماران؛ تشخیص ممکن است به درمانگر کمک کند با بیمارش همدلی کند؛ ممکن است احتمال ترک درمان توسط برخی بیماران هراسناک را کاهش دهد. انواع زیرگونه‌های تشخیص عبارتند از: تشخیص بالینی تشخیصی که بر اساس نشانه‌های پزشکی و علائم گزارش‌شده توسط بیمار انجام می‌شود نه آزمون‌های تشخیصی تشخیص آزمایشگاهی تشخیصی که اساساً بر گزارش‌های آزمایشگاهی یا نتایج آزمون‌ها متکی است نه معاینه بالینی بیمار. برای نمونه، تشخیص صحیح بیماری‌های عفونی معمولاً نیازمند هم معاینه نشانه‌ها و علائم و هم نتایج آزمایشگاهی و ویژگی‌های عامل بیماری‌زا است. تشخیص الکتروگرافی تشخیصی که بر اندازه‌گیری و ثبت فعالیت الکتروفیزیولوژیک استوار است. تشخیص آندوسکوپی تشخیصی که بر بازرسی آندوسکوپی و مشاهده داخل یک اندام توخالی یا حفره بدن استوار است. تشخیص بافتی تشخیصی که بر بررسی ماکروسکوپی، میکروسکوپی و مولکولی بافت‌ها مانند بیوپسی‌ها یا اندام‌های کامل استوار است. تشخیص اصلی تنها تشخیص پزشکی که بیشترین ارتباط را با شکایت اصلی یا نیاز به درمان بیمار دارد. تشخیص بستری تشخیصی که به‌عنوان دلیل بستری بیمار در بیمارستان داده می‌شود؛ ممکن است با مشکل واقعی یا «تشخیص‌های ترخیص» که هنگام ترخیص بیمار از بیمارستان ثبت می‌شوند متفاوت باشد. تشخیص افتراقی فرایند شناسایی همه تشخیص‌های ممکنی که می‌توانند با نشانه‌ها، علائم و یافته‌های آزمایشگاهی مرتبط باشند و سپس رد تشخیص‌ها تا زمانی که تعیین نهایی امکان‌پذیر شود. معیارهای تشخیصی ترکیبی از نشانه‌ها، علائم و نتایج آزمون‌ها را تعیین می‌کند که پزشک برای تلاش در تعیین تشخیص درست از آن‌ها بهره می‌گیرد. این‌ها استانداردهایی هستند که معمولاً توسط کمیته‌های بین‌المللی منتشر می‌شوند و برای ارائه بهترین حساسیت و ویژگی ممکن طراحی شده‌اند. وضعیتی پزشکی که وجود آن نمی‌تواند با اطمینان کامل از طریق شرح حال، معاینه یا آزمون ثابت شود. این اصطلاح تقریباً همیشه به تشخیص یک بیماری روانی جدی و یک اختلال مصرف مواد اشاره دارد؛ اما شیوع فزاینده آزمایش ژنتیک موارد بسیاری از بیماران با اختلال‌های ژنتیکی همزمان چندگانه را آشکار کرده‌است. تشخیص از راه دور نوعی از پزشکی از راه دور که بیمار را بدون حضور فیزیکی در همان اتاق تشخیص می‌دهد. تشخیص پرستاری به‌جای تمرکز بر فرایندهای زیستی، تشخیص پرستاری پاسخ‌های افراد به وضعیت‌های زندگی‌شان را شناسایی می‌کند؛ مانند آمادگی برای تغییر یا تمایل به پذیرفتن کمک. تشخیص به کمک کامپیوتر ارائه علائم به رایانه برای شناسایی مشکل و تشخیص کاربر تا حد ممکن. غربالگری سلامت با شناسایی قسمتی از بدن که علائم در آن قرار دارند آغاز می‌شود؛ رایانه یک پایگاه داده را برای بیماری مربوطه جستجو می‌کند و تشخیص را ارائه می‌دهد. تشخیص بیش از حد تشخیص «بیماری» ای که هرگز در طول زندگی بیمار موجب علائم، رنج یا مرگ نمی‌شود. تشخیص سبد زباله برچسب پزشکی یا روانپزشکی مبهم، یا حتی کاملاً ساختگی، که به بیمار یا بخش مدارک پزشکی برای دلایلی اساساً غیرپزشکی داده می‌شود؛ مانند آرام کردن بیمار با ارائه یک برچسب رسمی‌نما، ایجاد وجهه برای ارائه‌دهنده، یا کسب تأیید برای درمان. | ## جمع‌بندی | تشخیص گذشته‌نگر برچسب زدن به بیماری یک شخصیت تاریخی یا رویداد تاریخی خاص با بهره‌گیری از دانش، روش‌ها و طبقه‌بندی‌های مدرن بیماری.