موضوع مقاله: حسن مشرف نفیسی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حسن مشرف نفیسی | مقدمه: دکتر حسن خان مشرف ‌الدوله نفیسی (زاده ۱۲۷۶ خورشیدی در تهران) که نام خانوادگی مشرف نفیسی برگزید، روزنامه‌نگار، قاضی، وکیل دادگستری و از کارگزاران اقتصادی دوره پهلوی بود که عملکردش در مسئولیت‌های مختلف در آن دوره بسیار آماج انتقاد و اتهام شد. | ## بخش 1: حسن مشرف نفیسی | او از مؤسسان شرکت سهامی بیمه ایران بود اما بیش از هر چیز نامش به عنوان وزیر دارایی ایران در دوران اشغال در جنگ جهانی دوم یاد می‌شود که سیاست‌هایش به افت شدید ارزش پول کشور انجامید. خانواده میرزا حسن خان از خاندان نفیسی کرمان بود که از چند قرن قبل در این شهر به طبابت اشتغال داشته‌اند و نسب آن‌ها به حکیم برهان‌الدین نفیس بن عوض بن حکیم کرمانی از معروف‌ترین پزشکان قرن نهم هجری و پزشک دربار الغ بیک بن شاهرخ بن تیمور گورکانی می‌رسد. آغاز کار حسن زیر نظر پدر تحصیل کرد و سپس براى ادامه تحصیل به اروپا رفت و از دانشگاه پاریس در حقوق و اقتصاد دکترا گرفت. پس از بازگشت به ایران مدتى کوتاه در عدلیه به قضاوت پرداخت و رئیس محکمه تجارت شد. در تأسیس شرکت سهامى بیمه ایران با دکتر آقایان زحماتى کشید و از سال ۱۳۱۶ تا ۱۳۲۰ ریاست هیئت مدیره این شرکت را عهده‌ دار بود. جواهرات سلطنتی پنج روز پس از کناره‌گیری رضا شاه از سلطنت، محمدعلی فروغی با فشار انگلیسى‌ ها مشرف نفیسی را به عنوان وزیر دارایی کابینه خود به مجلس معرفی کرد. | ## بخش 2: حسن مشرف نفیسی | آغاز وزارت او با فشار مطبوعات و نمایندگان مجلس همراه بود که می‌خواستند از سرنوشت جواهرات سلطنتی اطلاع بیابند که شایع شده بود، رضا شاه آنها را با خود برده و توضیح وزیر دارایی پیشین، عباسقلی گلشائیان و نماینده مجلس در هیئت نظارت بر خزانه بانک مالی نیز آن‌ها را قانع نکرده بود. در نتیجه، کمیسیونی مرکب از نمایندگانی از مجلس، دولت، دادستانی کل و دیوان عالی کشور تشکیل شد تا وضعیت جواهرات سلطنتی را گزارش کنند. مشرف نفیسی در هشتم آبان ۱۳۲۰ به مجلس گزارش کرد که همه جواهرات جز هشت حلقه انگشتر، یک گوشواره و ۵۴ دانه مروارید در خزانه بانک ملی موجود بوده است. آن هشت حلقه انگشتر را در فروردین ۱۳۱۸ برای هدیه دادن به مناسبت ازدواج ولیعهد با فوزیه به مصر برده بودند. یک گوشواره هم در دربار موجود بوده و اشتباهاً به خزانه بانک ملی انتقال نیافته، ۵۴ دانه مروارید هم مشخص شده که اول به شکل تسبیح بوده و بعد به شکل گردنبد درآورده بودند، جز چند دانه آن که در مورد آن چند دانه تحقیقات جریان دارد. در مقابل، ۲۴۰ قیراط الماس و مقداری پلاتین که رضا شاه برای ساخت زینت‌الات در عروسی ولیعهد از پول خود خریداری کرده و همچنین جواهرات و اشیای طلا یا جواهرنشانی که رضا شاه از سلاطین یا دیگران هدیه گرفته بوده، به خزانه دولت داده بوده و در بانک ملی موجود است. | ## بخش 3: حسن مشرف نفیسی | او به سبب بالا رفتن بهای ارز و اینکه نرخ لیره استرلینگ تا شانزده تومان بالا رفت، زیر فشار قرار گرفت تا جایی که بعدها از او با عنوان «قهرمان لیره و عامل مخرب اقتصادیات ایران» یاد شد که در دوران وزارتش «قریب سیصد میلیون تومان عایدات نفت غارت شد». مدت وزارت دارایى‌ نفیسی زیاد طولانى نشد و فروغی در اسفند ماه پیش از آنکه خودش از نخست‌وزیری کناره بگیرد، نفیسی را از وزارت دارایی کنار گذاشت. نفیسی بعدها مدتى وزیرپیشه و هنر و کار بود تا اینکه در دولت قوام‌ السلطنه به ریاست سازمان برنامه رسید و برنامه هفت ساله‌ اى براى ایران تنظیم کرد. او حدود ۱۷۵۰ کارمند با حقوق‌هاى گزاف استخدام کرد که نارضایتی‌ زیادى میان سایر کارمندان دولت ایجاد کرد و سبب شد کمیسیون برنامه مجلس شوراى ملى شمار این کارمندان را به ۲۵۰ نفر کاهش دهد. | ## جمع‌بندی | بناى هتل شاه عباس کبیر در اصفهان در دوران ریاست نفیسی بر شرکت بیمه ایران انجام گرفت و پرونده اى در مورد تشکیل شد.