موضوع مقاله: سد خرسان ۳ | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سد خرسان ۳ | مقدمه: سد خرسان۳، یک سد بتنی دو قوسی در دست ساخت بر روی رودخانه خرسان (رود) در شهرستان فلارد استان چهارمحال و بختیاری است که بخشی از مخزن سد در استان استان کهگیلویه و بویراحمد قرار می‌گیرد. | ## بخش 1: سد خرسان ۳ | نیروگاه ۴۰۰ مگاواتی این سد قادر خواهد بود سالانه ۱۱۰۶ میلیون کیلووات ساعت برق تولید کند که با احتساب قیمت ۶ سنت برای هر کیلووات ساعت برق، سالانه درآمد ۶۶۰ میلیون دلاری از طریق فروش برق خواهد داشت. عملیات خط‌کشی تونل انحرافی آب سد و نیروگاه خرسان سه به طول ۷۶۵ متر و قطر ۱۲/۵ متر، در سال ۱۳۹۱ به پایان رسیده‌است. مشخصات رودخانه رودخانه خرسان بزرگ‌ترین ریزابه به رود کارون است و از کوه‌های تنگ سرخ و کنه دوده سه در ۴۳ کیلومتری جنوب شرقی یاسوج و ۱۵ کیلومتری شمال غربی شهر اردکان فارس سرچشمه می‌گیرد و به نام رودخانه بشار به سوی شمال غربی امتداد می‌یابد. این رودخانه ضمن عبور از دره غربی کوه تنگ سرخ، روستاهای بردزرد، تنگ مشکان و تنگ خشک را سیراب می‌سازد. در یک کیلومتری غرب روستای تنگ سرخ با رود تنگ سرخ یا محمود بیگی درهم می‌آمیزد و به دره میان کوه‌های توپ عبدالله(در قسمت شرق) و پازنان(در قسمت غرب) وارد می‌شود. در مدخل دره مزبور روستای ده تولی را مشروب می‌کند و پس از آمیختن با یک ریزابه شرقی با آب دره دلی صفدر و سپس با رود وزگ مخلوط می‌گردد و از طریق دره شرقی کوه خرکلون به سوی روستای کلگه جاری می‌شود. | ## بخش 2: سد خرسان ۳ | پس از عبور از روستای سرتنگ، در ۴ کیلومتری روستای ده شیخ با آب دره آبزا در هم می‌آمیزد و بعد از عبور از روستاهای ده کهنه و سرسور به روستای دوراه می‌رسد. در شرق روستای اخیر با رودخانه گرداب، که از تنگه آبدوهی می‌گذرد، مخلوط می‌شود و به نام رودخانه گرم و گاه به نام رود خرسان به ناحیه لردگان در چهار محال و بختیاری وارد می‌شود. زیان‌های ناشی از طولانی شدن پروژه عبارتند از افزایش قیمت تمام شده طرح و نیز عدم کسب منافع حاصل از فروش برق، و افزایش قیمت‌ها و افزایش هزینه خسارت مخزن خواهد بود. بر اساس برآورد اولیه درآمد سالیانه بر حسب هر کیلووات ساعت ۴۳۰ ریال برابر با ۴۷۵ میلیارد ریال است. در بودجه سال ۱۳۹۳ مجلس ۴۵۰ میلیارد ریال اعتبار برای اجرا و تکمیل سد خرسان در شهرستان لردگان پیش‌بینی شده‌است. در کنار این منافع زیست‌محیطی نیز برای طرح متصور می‌باشد از جمله تولید انرژی پاک و عدم ایجاد آلاینده‌های مخرب زیست‌محیطی در اثر تولید برق، جلوگیری از بروز سیلاب‌های مخرب و کاهش فرسایش ناشی از آن، ایجاد مخزنی به وسعت بیش از ۲۴ کیلومتر مربع که باعث بهبود وضعیت جوی در منطقه و فراهم آمدن شرایط مساعد برای رشد و توسعه فزاینده پوشش‌های گیاهی و گونه‌های جانوری (حیوانات و آبزیان) خواهد شد. | ## بخش 3: سد خرسان ۳ | چالشها زیر آب رفتن جنگل‌ها و بوته‌زارها با تکمیل آبگیری این سد بیش از «۲۴۰۰ هکتار» از جنگل‌ها و بوته‌زارهای منطقه زیر آب می‌روند. در ارتباط با تعداد درختان واقع در مخزن سد خرسان ۳ مطالعات کاملی انجام شده که نشان می‌دهد حداکثر معادل ۳۷ هزار اصله درخت و بوته در مخزن سد در بالاترین تراز قرار می‌گیرد. شرایط در منطقه به گونه‌ای است که با توجه به تجارت غیرقانونی زغال بلوط، به جرئت می‌توان ادعا نمود که سالانه از این تعداد کاسته خواهد شد. زیر آب رفتن ۱۷ روستا و جایگزینی آن‌ها از مسائل مهم در طرح سد خرسان، زیر آب رفتن زمین‌های کشاورزی ۲۴ روستا و زیر آب رفتن ۱۷ روستای واقع در مخزن سد است که موجب بی جا شدن حدود ۵ هزار نفر و تحت تأثیر قرار گرفتن زندگی ۱۰ هزار نفر می‌شود. با وجود وعده خرید همه خانه‌ها و زمین‌های داخل مخزن سد که تا تاریخ یک اردیبهشت ۱۴۰۲ ساخته یا تملک شده‌اند، در طرح ساخت سد خرسان هیچ برنامه‌ای برای انتقال روستاهای درون مخزن سد به بالادست و ساخت روستاهای جدید برای آواره نشدن و کوچ مردم از این منطقه تعریف و اجرایی نشده‌است. آثار باستانی در دریاچه سد برای یافتن آثار باستانی واقع در مساحت مخزن این سد تاکنون چند ده فصل کاوش تعریف و انجام شده است که منجر که کشت گورستان ۴۵۰۰ ساله سادات محمودی و همچنین ۳۰۰ قطعه شیء تاریخی گردید است. | ## جمع‌بندی | همچنین هیچ برنامه‌ای برای انتقال این قبرها به خارج از دریاچه این سد اعلام نشده است.