موضوع مقاله: فهرست تلسکوپ‌های فضایی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست تلسکوپ‌های فضایی | مقدمه: گستره‌ فرکانسی عملکرد این تلسکوپ‌ها شامل اشعه گاما، اشعه ایکس، فرابنفش، نور مرئی، فروسرخ، ریزموج و امواج رادیویی است. | ## بخش 1: فهرست تلسکوپ‌های فضایی | تلسکوپ‌هایی که بیش از یک محدوده فرکانسی را پوشش داده‌اند در تمامی بخش‌های مرتبط گنجانده شده‌اند. در این فهرست، نام تلسکوپ‌هایی که پرتوهای کیهانی یا الکترون‌ها را شناسایی می‌کنند و همچنین ابزارهایی که توانایی بررسی امواج گرانشی را دارند هم آورده شده‌است. اهداف خاص واقع در منظومه شمسی مانند خورشید و سیارات در این فهرست پوشش داده نشده‌اند. برای تلسکوپ‌های موجود در مدار زمین، حداقل و حداکثر ارتفاع برحسب کیلومتر ارایه شده‌است. برای تلسکوپ‌های موجود در مدار خورشیدی، حداقل فاصله (حضیض) و حداکثر فاصله (اوج) بین تلسکوپ و مرکز جرم خورشید برحسب واحدهای نجومی (AU) آورده شده‌است. اشعه گاما وضعیت تلسکوپ تلسکوپ‌های اشعه گاما، اقدام به جمع‌آوری و اندازه‌گیری امواج منفرد و پرانرژی اشعه گاما از هدف‌های اخترفیزیکی می‌نمایند. این امواج پرانرژی توسط جو زمین جذب می‌شوند و از همین‌رو مشاهده و جمع‌آوری آن‌ها مستلزم استفاده از بالن‌های مورد استفاده در ارتفاع بالا یا مأموریت‌های فضایی است. | ## بخش 2: فهرست تلسکوپ‌های فضایی | پرتوهای گاما می‌توانند توسط ابرنواخترها، ستاره‌های نوترونی، تپ‌اختر‌ها و سیاه‌چاله‌ها ایجاد شوند. انفجار پرتوهای گاما، با انرژی بسیار بالایی نیز شناسایی شده‌اند اما هنوز مورد ارزیابی و تشخیص قرار نگرفته‌اند. چون اشعه ایکس، نمی‌تواند مسافت‌های طولانی را درون جو زمین طی کند، به‌همین علت، تنها می‌توان آن را در بخش‌های بالایی یا در خارج از جو مشاهده کرد. چندین نوع جسم نجومی از خود اشعه ایکس منتشر می‌کنند، از خوشه‌های کهکشان و سیاه‌چاله‌های موجود در هسته‌های کهکشانی فعال گرفته تا اجسام کهکشانی مانند بقایای ابرنواختر، ستاره‌ها و ستارهای دوتایی حاوی یک کوتوله سفید (ستاره‌های متغیر انفجاری)، ستاره نوترونی یا سیاه چاله (دوتایی اشعه ایکس). برخی از اجسام منظومه شمسی، از خود اشعه ایکس ساطع می‌کنند که قابل توجه‌ترین آنها ماه است، با این‌حال بیشتر تابش اشعه ایکس ناشی از ماه، در واقع بازتاب اشعه ایکس خورشیدی است. نور در این طول موج‌ها توسط جو زمین جذب می‌شود، بنابراین مشاهدات در این طول موج‌ها باید از قسمت بالایی جو زمین یا در فضای خارج از جو انجام شود. خورشید، ستاره‌های دیگر و کهکشان‌ها از جمله اجسامی هستند که از خود نور فرابنفش منتشر می‌کنند. | ## بخش 3: فهرست تلسکوپ‌های فضایی | قرار دادن یک تلسکوپ نوری در فضا، موجب حذف محدودیت‌ها و اعوجاج‌های نوری و ارائه تصاویر با وضوح بالاتر می‌شوند، کیفیتی که امکان دست‌یابی به آن با کمک تلسکوپ‌های نوری واقع برروی زمین، ممکن نیست. از تلسکوپ‌های نوری برای مشاهده سیارات، ستاره‌ها، کهکشان‌ها، سحابی‌های سیاره‌ای و قرص‌های پیش‌سیاره‌ای و بسیاری از پدیده‌ها و اجسام آسمانی استفاده می‌شود. به‌همین ترتیب، امکان مشاهده مواردی مانند ستاره‌های سرد (مانند کوتوله‌های قهوه‌ای)، سحابی‌ها و کهکشان‌های دارای انتقال به سرخ با کمک امواج فروسرخ وجود دارد. آنها همچنین تابش سنکروترون، تابش ترمزی، گرد و غبار چرخش کهکشان راه شیری، امواج رادیویی برون کهکشانی و خوشه‌های کهکشانی را با کمک اثر سونیائف زلدوویچ، اندازه‌گیری می‌کنند. تصویر نام آژانس فضایی تاریخ ارسال تاریخ خاتمه محل(ارتفاع برحسب کیلومتر) مراجع100x100پیکسل کاوشگر زمینه کیهان(COBE) ناسا ۱۸ نوامبر ۱۹۸۹ ۲۳ دسامبر ۱۹۹۳ مدار زمین(۹۰۰) اودینOdin شرکت فضایی سوئدSwedish Space Corporation ۲۰ فوریه ۲۰۰۱ - مدار زمین(۶۲۲)100x100پیکسل کاوشگر ناهمسان‌گرد ریزموجی ویلکینسون(WMAP) ناسا ۳۰ ژوئن ۲۰۰۱ اکتبر ۲۰۱۰ خورشید-زمیننقطه لاگرانژی ال-۲100x100پیکسل پلانک آژانس فضایی اروپا ۱۴ مه ۲۰۰۹ اکتبر ۲۰۱۳ خورشید-زمیننقطه لاگرانژی ال-۲ (مأموریت)چرخش به‌دور خورشید (رهاشده) امواج رادیویی به‌دلیل این‌که جو زمین برای عبور امواج رادیویی شفاف است، تلسکوپ‌های رادیویی موجود در فضا، بیشترین استفاده از این نوع تلسکوپ‌ها برای تداخل‌سنجی خط پایه بسیار طولانی است. این کار به این صورت انجام می‌پذیرد که مشاهده همزمان جسم هدف توسط یک ماهواره و یک تلسکوپ مستقر انجام می‌شود. مشاهدات می‌تواند از بقایای ابرنواخترها، میزرهای نجومی، همگرایی گرانشی، کهکشان‌های ستاره‌فشان و بسیاری از موارد دیگر باشد. | ## جمع‌بندی | تصویر نام آژانس فضایی تاریخ عرضه خاتمه یافت محل(ارتفاع برحسب کیلومتر) مراجع100x100px هالکا(HALCA) مؤسسه فضا و علوم فضایی ۱۲ فوریه ۱۹۹۷ ۳۰ نوامبر ۲۰۰۵ مدار زمین(۲۴٬۴۰۰–۵۶۰)100x100px اسپکتر-آر مرکز فضایی آستروAstro Space Center ۱۸ ژوئیه ۲۰۱۱ ۱۱ ژانویه ۲۰۱۹ مدار زمین(۳۹۰٬۰۰۰–۱۰٬۰۰۰) تشخیص ذره فضاپیما و ماژول‌های فضایی که ردیابی ذرات را انجام می‌دهند، به‌دنبال پرتوهای کیهانی و الکترون هستند.