موضوع مقاله: نقش پارسی بر احجار هند | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # نقش پارسی بر احجار هند | مقدمه: چاپ اول این کتاب شامل متن فارسی بیشتر از ۸۰ سنگ نوشته فاخر در بناهای تاریخی هندی بوده‌است که امروزه بسیاری از آن‌ها جزو میراث ملی یا ثبت میراث جهانی یونسکو شده‌اند. | ## بخش 1: نقش پارسی بر احجار هند | کتاب نقش پارسی بر بناهای فاخر هند بخش اندکی از نمونه‌های فاخر آثار پارسی در هند را جمع‌آوری کرده‌است. این کتاب با تصاویر زیبا مصور شده این مجموعه تنها بخشی از بیشتر از ۱۵ هزار سنگ نوشته فارسی و قرآنی در هند است که شناسایی شده‌اند که بسیاری از آن‌ها در زمره میراث فرهنگی هند و میراث جهانی ثبت شده‌است. در این کتاب همچنین نسخه‌های بی‌نظیر فارسی از قبیل فرمان‌ها و وصیت‌نامه‌ها مورد توجه قرار گرفته‌است؛ و یک فصل به آن اختصاص یافته‌است. در این کتاب سنگ نوشته‌های فارسی در قصرها و قلعه‌ها - در مساجد - قبور و ارامگاه‌ها و در سایر بناهای هند بررسی و توضیح داده شده‌است. دیباچه کتاب با این شعر پر آوازه از عرفی شیرازی آغاز شده که او این شعر را در هند و در مدح شاهاکبر کبیر سروده اما بعضی در ایران انرا مدح پیامبر دانسته‌اند: از نقش و نگار در و دیوار شکسته - آثار پدید است صنادید (بزرگان) عجم را. مساجد مساجد زیر در کتاب نقش پارسی توضیح داده شده‌است: مسجد جامع دهلی مسجد بادشاهی فاتح پور سیکریهمشهری تیر 1393 مسجد جامع دهلی و سنگ نوشته‌های زیبای فارسی آن. مسجد کهنه در نواحی فتحپور (سیکری) مسجد کوتلهٔ نظام الّدین کالی مسجد یا کلان مسجد مسجد قلعه کهنهٔ دهلی مسجد آمبر مسجد جامع فتحپور (سیکری) مسجد جامع اله آباد مسجد جامع اکبر آباد (آگره) مسجد اکبرآبادی سنگ نوشتهٔ مسجد روشن الدوله مسجد بابری مسجد بابُری बाबरी मस्जिद) نام مسجدی در شهر آیودیا (آیودهیا یا آجودهیا) در بخش فیض آباد در ایالت اوتارپرادش هند در شرق لکنهو بود که برفراز تپه‌ای به‌نام «رام کوت» به معنی «قلعه رام» قرار داشت که بنظر هندوها زادگاه رام بوده‌است لذامسجد تخریب گردید. یک تصویر بزرگ با رنگ و روغن از نظامی گنجوی و یک تصویر بزرگ از بانوی ایرانی نقاشی شده که در دو سوی سالن آشوکا است. | ## بخش 2: نقش پارسی بر احجار هند | آرامگاه‌ها و درگاه صوفیان مقبره بی‌بی * آرامگاه همایون * آرامگاه اکبر کبیر * تاج‌محل * سرای نورمحل * سیکندرا فاتح پور سیکری * معین الدین چشتی * معماری گورکانی * آرامگاه آصف‌خان * آرامگاه همایون * احمد لاهوری * استاد عیسی شیرازی * باره‌دری * باغ‌های گورکانی * باغ شالیمار * بلند دروازه * جهانگیر محل * باغ مهتاب حویلی* حمام شاهی * پری محل * تاج محل * چتر (معماری) * چهارباغ (معماری) * مسجد جامع دهلی * قلعه شاهی * سرای نورمحل * سیکندرا * شیش محل (قلعه لاهور) * فاتح پور سیکری* قلعه آگره* لال قلعه (دهلی) *مسجد بابری *مسجد پادشاهی * مسجد شاه‌جهان (تهته)*مسجد مریم زمانی بیگم *مقبره بی‌بی * مسجد وزیر خان * مقبره نادره بیگم چاپ جدید بابخشهای اضافه ۱۳۹۲ این کتاب پس از گذشت بیشتر از نیم قرن فراموشی مجدداً به کوشش محمد عجم منتشر شده‌است چاپ جدید شامل تصویر بسیاری از این سنگ نوشته هااست و همچنین یک فصل جدید (هفتم) شامل پنج گفتار: گفتار نخست: تعدادی از سنگ نوشته‌های فاخر حیدر آباد گفتار دوم:فارسی بر احجار بنگاله. گفتار چهارم: اهمیت زبان فارسی و تأثیرگذاری آن بر سایر زبان‌ها- زبان هندی و اردو. گفتار پنجم: نمونه‌هایی از فرمان‌ها - دستورهای حکومتی نسخ‌های فاخر مصور فارسی در موزه‌های حیدر آباد و دهلی. در مقدمه ناشر آمده‌است: چاپ جدید دارای نسخه آپلود شده در اینترنت است که به صورت رایگان قابل استفاده است. از جمله کتیبه‌های بررسی شده می‌توان به نمونه‌های زیر اشاره کرد: نوشته‌های فارسی روی سنگ قبر ارجمند بانو نورجهان، نوزاد دختری که خانواده اش در سفر تبعیدی از ایران به هند او را در کنار چاه آبی رها کرد تا شاهد دردهای خود و خانواده‌اش نباشد، سرگذشت شگفت‌آوری پیدا کرد. بگونه‌ای که او همسر جهانگیر شاه شد و در ترقی ایرانیان، از آن جمله برادرش که پدر ارجمند بانو بود نقش بارزی داشت. در داخل بنای تاج محل قبر شاه جهان و همسرش ارجمند بانو وجود دارد که با سنگ مرمر یکپارچه تزئین شده‌است کنار سنگ مرمر قبر سمت راست به خط نسخ فارسی رایج دوره صفویه نوشته شده‌است: مرقد منور ارجمند بانو بیگم مخاطب بممتاز محل متوفی سنه... کنار سنگ گور شاه جهان نوشته شده: مرقد مطهر اعلی حضرت فردوس آشیانی صاحبقران ثانی شاه جهان طاب ثراه سنه ۱۰۷۶ ق) تعدادی بیشماری سنگ نوشته‌های فارسی با خط نستعلیق در قصر قلعه اگرا شاه جهان * قصر اکبر شاه * سنگ نوشته‌های فارسی درگاه جهانگیر * نوشته‌های قبر تاج محل ممتاز محل وجود دارد. | ## بخش 3: نقش پارسی بر احجار هند | روزنامه همشهری مقبره بی‌بی * * تاج‌محل * سرای نورمحل * سیکندرا * فاتح پور سیکری * قلعه آگره * معین الدین چشتی * لال قلعه (دهلی) * مسجد بادشاهی فاتح پور سیکریهمشهری تیر 1393 مسجد جامع دهلی و سنگ نوشته‌های زیبای فارسی آن. صلیب پارسی شش عدد صلیب در کلیساهای مختلف کهن سریانی جنوب هند وجود دارد به دلیل اینکه بر روی این صلیبها به خط پارسی پهلوی جملاتی نوشته شده به آن صلیب پارسی در هندوستان هم می‌گویند. سنگ نوشته‌های پارسی و نقاشی‌های مانوی، غارهای آجانتا از پادشاهان ساسانی و ۶ صلیب فارسی نوشته به خط پهلوی در جنوب هند اهمیت خاصی دارد. همهٔ این شش صلیب سنگی در جنوب هند یافت شده و احتمالاً به سدهٔ هفتم میلادی تعلق دارند. این صلیبهای سنگی را مسیحیان ایرانی سریانی که به جنوب هند مهاجرت کرده بودند، از خود به یادگار نهاده‌اند. مسیحیانی که از ایران امروز یا از خراسان بزرگ به این منطقه مهاجرت کرده‌اند و احتمالاً مسیحیت توسط این گروه از ایرانیان در هند معرفی شده‌است. برگردان پارسی نوشته روی چلیپا یا صلیب سریانی: خدای مان، مسیحا، بخشایید و برافراشت چهاربخت (صلیب) را، سوریها که این رهایی شان داد. ویژه نامه نسخ خطی هند۱۳۸۷- فصلنامه قند پارسی شماره زمستان ۱۳۸۹ ویژه نامه تاگور نقش پارسی بر احجار هند علی اصغر حکمت اهمیت زبان فارسی در عصر دهکده جهانی، دکتر محمد عجم - همشهری، ۲۲ آبان ۱۳۸۵ زبان «اردو» برآمده از مشترکات فارسی و هندی است. | ## جمع‌بندی | مصاحبه دکتر عجم سنگ نوشته فارسی فرمان شاه‌جهان (مجله دریای پارس) تأثیر زبان فارسی بر زبان و ادبیات شبه قاره هند.