موضوع مقاله: چهارچوب تعامل‌پذیری دولت الکترونیک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # چهارچوب تعامل‌پذیری دولت الکترونیک | مقدمه: این یک تمرین آرمانی در نظر گرفته شده برای حل و فصل و جلوگیری از (و یا حداقل به حداقل رساندن) مشکلات ناشی از محتوای ناسازگار از سیستم‌های کامپیوتری متفاوت است. | ## بخش 1: چهارچوب تعامل‌پذیری دولت الکترونیک | تعاریف چارچوب تعامل پذیری می‌تواند مجموعه‌ای از استانداردها و خطوط راهنمایی تعریف شود که مسیری را توصیف می‌کند که سازمان‌ها توافق می‌کنند یا باید توافق کنند که با یکدیگر تعامل داشته باشند؛ بنابراین یک چارچوب تعامل پذیری یک سند ایستا نیست و ممکن است در طول زمان در نتیجه فناوری، استاندارد و تغییر الزامات اداری مطابقت داده شود. تعامل پذیری ابزاری است که از طریق آن، اتصال میان سیستم‌ها، اطلاعات و روش‌های کاری چه در داخل یک سازمان و چه بین سازمان‌ها در سطح ملی، منطقه‌ای یا بخشی اتفاق خواهد افتاد. سازمان‌ها در اثر تعامل‌پذیرشدن با یکدیگر، می‌توانند خدماتی با کیفیت بهتر و هزینه کم‌تر ارائه دهند. برای آن که سازمان‌ها بتوانند با هم تعامل داشته باشند و اطلاعات مورد نیاز خود را به اشتراک گذارند، لازم است که از چارچوب و مدل‌های مشخصی استفاده نمایند. چارچوب تعامل پذیری دولت الکترونیکی مجموعه از سیاستها، استانداردها و راهنمایی‌هایی است که چگونگی به اشتراک گذاری و یکپارچه سازی اطلاعات و خدمات حوزه‌های فناوری اطلاعات را در بخش‌های دولتی و عمومی مشخص می‌کند. با پیروی از این چارچوب هر نهاد دولتی و عمومی باید بتواند اطلاعات و خدمات خود را به دیگر نهادها عرضه کند و از اطلاعات و خدمات آن‌ها استفاده کند. هدف از این چارچوب کمک به ایجاد یک دولت الکترونیکی یکپارچه، کارا و شفاف است که خدماتش را وقفه ناپذیر ارائه کند."پیش نویس چارچوب تعامل پذیری دولت الکترونیک جمهوری اسلامی ایران" eGIF تبادل اطلاعات بین سیستم‌های دولتی و تعامل بین دولت و شهروندان، واسطه‌ها، کسب وکارها و سایر دولت‌ها و تعاملات بین سازمانهای دولتی را شامل می‌شود. از نظر دولت انگلیس، eGIF یعنی بخش‌های آژانسهای دولت مرکزی، دولت محلی و بخش‌های همگانی وسیع تر مثل ساختارهای عمومی غیردولتی و خدمات بهداشت ملی؛ بنابراین، تعامل بین سازمانی کاملاً در درون حیطه eGIF جای می‌گیرد. به علاوه، سیستم‌های مشروع باید با این خصوصیات به منظور کسب مزیت از خدمات جدید فراهم شده با درگاه دولتی تطبیق داشته باشند. اصول اساسی اصول مقیاس پذیری، باز بکارگیری، آشکاری، حمایت بازار، امنیت، حریم خصوصی اصول اساسی است که یک چارچوب تعامل پذیری می‌تواند بر پایه آن‌ها شکل بگیرد. مقیاس پذیری (مقیاس‌پذیری) توانایی مدیریت تغییرات نیازمندیهای کاربران، سازمان‌ها و شرکت‌ها و همچنین قابلت گسترش به دو گونه عمودی (افزایش سطوح طبقات نهادهای مرتبط با تعامل پذیری) و افقی (داخل سازمان‌ها با افزایش واحدهای کاری درگیر در تعامل پذیری) در نهادهای دولتی و غیردولتی. باز بکارگیری (بازبهره‌پذیری) از سرویسها، داده‌ها و سیستم‌های موجود بتوان در آینده و در ساختارهای دیگر استفاده نمود. آشکاری (Openness) این اصل بر استانداردهای باز تمرکز دارد و ویژگی‌های اصلی همچون دسترسی آسان و امکان مشارکت همه و عدم کنترل توسط گروهی خاص در آن مورد نظر است. امنیت (امنیت) حریم خصوصی (حریم خصوصی) حریم خصوصی یعنی یک فرد یا گروه بتواند خود یا اطلاعات مربوط به خود را مجزا کند و در نتیجه بتواند خود یا اطلاعاتش را با انتخاب خویش در برابر دیگران آشکار کند. مرزها و محتوای آنچه خصوصی قلمداد می‌شود در میان فرهنگ‌ها و اشخاص متفاوت است، اما زمینه اصلی آن‌ها مشترک است. حریم خصوصی گاه مربوط به ناشناس بودن، یعنی تمایل به گمنامی یا دور ماندن از عرصه عمومی است. | ## بخش 2: چهارچوب تعامل‌پذیری دولت الکترونیک | پس از آن نظارت دائم بر توسعه و بروزآوری و اطمینان از تبعیت همه دستگاه‌ها از چارچوب تعامل پذیری کامل‌کننده وظائف حاکمیت در این حوزه است. تعامل پذیری سازمان جهتدهی و هماهنگی فرایندهای کسب و کار، ارائه مدل‌های همکاری بین کسب و کارهای مختلف، طراحی رویه‌های کاری، فرایندهای نظارتی، مشخص کردن سهم هر سازمان از سرمایهگذاری و وظایف در این سطح محقق می‌شود. این بعد امکان همکاری در مدیریت سازمانهایی با ساختار متفاوت و مرزهای مشخص در به اشتراک گذاری اطلاعات بین سازمانی را محقق می‌کند. تعامل پذیری فنی جهت پشتیبانی فنی و اجرایی نمودن سیاست‌ها و قوانین، برقراری ارتباطات، تبادل اطلاعات و راهاندازی فرایندها در تمامی سطوح به استانداردهای فنی نیاز است. این بعد از تعامل پذیری اطمینان می‌دهد که تعامل پذیری در محیط واقعی و در عمل محقق شود. استانداردهای بعد فنی به چهار دسته کلی اتصالات، یکپارچگی داده‌ها، مدیریت محتوا و نحوه دسترسی و ارائه سرویس‌ها تقسیم می‌شوند. تعامل پذیری اطلاعاتی این بعد از تعامل پذیری با استفاده از متدولوژیها، تعاریف و ساختارهای داده‌ای بر حفظ معنای داده‌ها و اطلاعات به هنگام تبادل بین سازمان‌ها متمرکز می‌شود. 2009 doi: 10.1109/HICSS.2009.467 ابعاد چارچوب تعامل پذیری اتحادیه اروپا چارچوب تعامل پذیری اروپا * انتشار نوامبر ۲۰۰۴ برای حمایت از خدمات همه اروپاییان ملاحظات: * کسب و کار، * فنی، * تعامل پذیری معناگرا. حوزه چارچوبهای تعامل پذیری دولتهای مختلف معمولاً در حوزه دولت با دولت (G2G) بوده و از ورود به حوزه‌های دولت به کسب و کار (G2B) و دولت به شهروند (G2C) خودداری می‌کند و شامل سیاست‌ها و خط مشی‌ها در حوزه حاکمیت، اسناد و استانداردهای مرتبط با حوزه فنی و فناوری اطلاعات و تعامل پذیری اطلاعاتی و خط مشی‌های پیاده‌سازی و مدیریت است. مسئله پیش رو در این مسیر استفاده دستگاه‌های مختلف و حتی زیرمجموعه‌های هر یک از آن‌ها از نرم‌افزارهایی با پلتفرمهای مختلف و سیستم‌های داده‌ای ناهمگون است. از اینرو وجود یک چارچوب تعامل پذیر داده‌ای در دولتهای دنیا احساس شد و دولت‌ها برای این مسئله به دنبال راه حلهای مختلف از جمله معماری سازمانی و چارچوب تعامل پذیری دولت الکترونیک رفتند. اهداف برای فعال کردن جریان یکپارچه از اطلاعات در سراسر دولت یا سازمانهای خدمات عمومی جهت مجموعه کردن استانداردهای عملی با استفاده از محصولات خوب پشتیبانی شده با ثبات برای ارائه پشتیبانی، هدایت و ابزارهایی که استاندارد را برای برآورده شدن فعال می‌کند. سیاست‌ها و مشخصه‌های فنی و واژه‌نامه چارچوب که بیانیه‌های سطح بالای سیاست گذاری و نظامات مدیریت، پیاده‌سازی و نگهداشت را تعریف می‌کند، سعی داشته خود را با اینترنت و شبکهٔ جهانی وب وفق دهد، سامانه‌ها را از طریق واسط هایشان تعریف کند و از استانداردهای XSL و XML حمایت کند. از آنجا که پیگیری اجرا و نگهداشت چارچوب عاملی مهم در تضمین اجرایی شدن آن محسوب می‌شود در بخشی از سند به سازمان لازم برای این کار اشاره شده‌است. گروه کاری تعامل پذیری که نقش هدایت و مدیریت شماهای XML لازم را برای پشتیبانی از نیازمندی‌های تعامل پذیری داده‌ای در راهبرد دولت بر عهده دارد. گروه شماهای دولتی که مسئولیت مدیریت پذیرش، انتشار و تقاضای تغییر در شماها را برعهده دارد و قواعدی برای طراحی آن‌ها تدوین می‌کند. | ## بخش 3: چهارچوب تعامل‌پذیری دولت الکترونیک | این گروه هم چنین وظیفه دارد تولید و توسعهٔ مشخصه‌های XML بین‌المللی را از طریق اتصال با سازمان‌های استاندارد مانند OASIS و W3C تعقیب کند. برخلاف انگلستان، نسخهٔ نیوزلند کامل تر بوده و شباهت بیشتری به چارچوب‌های رایج معماری سازمانی دارد. ایران با توجه به سادگی و استفاده گسترده از مدل لایه‌ای در بیان پیچیدگی ساختارها در فناوری اطلاعات، ساختار از مدل لای‌های تشریح می‌شود. جهت بیان استانداردها، قرادادها و سیاست‌ها که در ابعاد چارچوب تعامل پذیری از دیدگاه‌های مختلفی به آن‌ها پرداخته شده با استفاده از مدل لایه‌ای ساختاری ساده و تفکیک شده برای بیان آن‌ها استفاده می‌شود. چارچوب تعامل پذیری قراردادها و استانداردهای شبکه را براساس شبکه اینترنت مشخص کرده‌است. لایه یکپارچه سازی داده‌ها این لایه استانداردها و قراردادهای مورد نیاز جهت پردازش و نقل و انتقال داده‌ها بین سیستم‌ها و دستگاه‌های مختلف برای رسیدن به داده‌های یکپارچه را فراهم می‌کند. لایه خدمات کسب و کار استانداردهای مورد نیاز جهت نقل و انتقال و تبدیل داده‌ها در قالبهای قابل فهم و قابل استفاده در یک یا چند سازمان در این لایه قرار می‌گیرند. برخی از استانداردهای این لایه عمومی هستند و در هر سازمانی قابل استفاده‌اند اما اشاره کرد «نشانی» برخی دیگر اختصاصی یک سازمان خاص هستند. «نسخه پزشکی» و در زمینه یک موجودیت و مدل خاص می‌توان توصیه می‌شود سازمانهایی که مسئولیت مستقیم هر یک از اقلام اطلاعاتی و کسب و کاری را دارند، با استفاده از استانداردهای موجود در این چارچوب مدل‌های تجاری را تولید کنند و دیگر سازمان‌ها فقط از آن‌ها استفاده کنند. لایه دسترسی و ارائه این لایه، استانداردهای چگونگی ارائه سیستم‌های کسب و کاری و دسترسی به آن‌ها را مشخص می‌کند. استانداردها و پروتکلهای مربوط به فناوریهای وب و وب سرویسها مهم‌ترین اجزای این لایه را تشکیل می‌دهند. لایه خدمات دولت الکترونیک در این لایه خدمات دولت الکترونیک که در حال حاضر پیاده‌سازی شده و در دسترس هستند معرفی می‌شوند. لایه امنیت از آنجا که در تمامی لایه‌های چارچوب تعامل پذیری می‌تواند سطحی از امنیت تعریف شود بنابراین امنیت به عنوان یک لایه عمودی که در کنار دیگر لایه‌ها حضور دارد تعریف می‌شود. این لایه حاوی استانداردها، قراردادها، سیاست‌ها و راهکارهایی است که در صورت اعمال بر هر یک از دیگر لایه‌های چارچوب تعامل پذیری سطح مورد قبولی از اطمینان و اعتماد امنیتی را به وجود می‌آورد. دستگاه‌ها برای رسیدن به تعامل پذیری لازم است وضعیت فعلی خود را نسبت به استانداردهای چارچوب تعامل پذیری ارزیابی نمایند و در صورت وجود شکاف نسبت به پر کردن آن اقدام نمایند. جهت اندازه‌گیری میزان آمادگی هر سازمان لازم است معیارهای چهارگانه زیر در نظر گرفته شود. | ## جمع‌بندی | بلوغ زیرساخت بلوغ فرایندی بلوغ داده‌ای بلوغ فناوری مدیریت چارچوب مدیریت چارچوب شامل برنامه‌ریزی مطالعه و ارزیابی دستگاه‌ها، اجرای چارچوب و بروزرسانی آن است.