موضوع مقاله: تاریخ فنلاند | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # تاریخ فنلاند | مقدمه: تاریخ فنلاند به سیر حوادث تاریخی در حوزه جغرافیایی که امروزه دولت-ملت فنلاند در آن قرار گرفته است، می‌پردازد. | ## بخش 1: تاریخ فنلاند | بیشتر منطقه از سده سیزدهم تا سال ۱۸۰۹ قسمتی از پادشاهی سوئد بود تا اینکه بیشتر سرزمینهایی که مردمانش به زبان فنلاندی صحبت می‌کردند به الکساندر یکم، امپراتور روسیه تسلیم گردید. با روی کار آمدن بلشویک‌ها در روسیه در سال ۱۹۱۷، استقلال فنلاند توسط مجلس آن اعلام گشت. در طول تاریخ تحولات عمده اروپا فنلاند را دربرنمی‌گرفت یا چند سده دیرتر و به شکلی ضعیف‌تر به آن می‌رسید. مسیحیت تا سده دوازدهم قدم در این سرزمین ننهاده و تا سده سیزدهم در آن ریشه ندوانده بود. بیشتر تاریخ فنلاند پیش از سده دوازدهم مربوط به باستان‌شناسی یا افسانه‌ها می‌شود. اشاره مختصر و مرددی به مردمانی که "فِنی" شناخته می‌شدند، در کتاب ژرمانیا از تاسیتوس از سال ۹۸ پس از میلاد موجود است. شریف ادریسی، جغرافی‌دان عرب که اوایل سده دوازدهم در دربار روگر دوم در پالرمو خدمت می‌نمود، توصیف قابل‌اتکاتری از جغرافیا و آب‌وهوای این سرزمین آورده است. نخستین سند حاکمیتی نسبت به فنلاند در اواخر این سده در سال ۱۱۷۲ میلادی در فرمان پاپی الکساندر سوم تحت عنوان گراویس آدمودوم بروز کرد که از ورود مسیحیت به آن سخن می‌گوید و ابراز می‌دارد فنلاندی‌ها آن گونه که پاپ انتظار دارد همواره در عقاید خود استوار نیستند و به کشیشان پایبندی نشان نمی‌دهند. اقوال سنتی و نه حقایق تاریخی گواه این است که فنلاندی‌ها اوایل سده دوازدهم توسط صلیبیون سوئدی به مسیحیت گرویده‌اند. ابهام و فقدان مدارک دربارهٔ شرایط فنلاند پیش از سده سیزدهم را می‌توان در بستر انزوای جغرافیایی آن از مابقی اروپا توضیح داد. جاذبه اندکی برای کشیده شدن فاتحان و تاجران به این سرزمین دور افتادهٔ دریاچه‌ها و جنگل‌ها با زمستان‌هایی سخت وجود داشته است. | ## بخش 2: تاریخ فنلاند | با این وجود زمانی که برای مابقی اروپا «سرزمینی ناشناخته» به حساب می‌آمد، خالی از سکنه نبود. اسناد باستان‌شناسی نشان می‌دهد نخستین ساکنان حدود ده هزار سال پیش با عقب‌نشینی کلاهک یخی در آن ظهور یافته‌اند. آخرین عصر یخبندان تأثیر زیادی بر جغرافیای فنلاند گذاشت و اراضی مرکزی آن را تا حدود ۱۰ درصد از مساحت ناحیه، پوشیده از هزاران دریاچه کرد. این دریاچه‌ها بخش مهمی از تاریخ فنلاند را تشکیل می‌دهند؛ چرا که با کاربرد قایق و اسکی در آن‌ها، راه‌های بهتری نسبت به جاده‌های زمینی، برای دسترسی به اراضی مرکزی و مزیت‌های اقتصادی ترابری فراهم می‌نمودند. عقب‌نشینی کلاهک یخی مواد معدنی برجای نهاد که در ساخت و ساز و کشاورزی ثمر بخش بود و موجب پدید آمدن جنگل‌ها شد. در گذر سده‌ها با عقب‌نشینی بدنه‌های آبی مساحت فنلاند در حال رشد بوده است؛ به وجهی که برخی شهرها در ساحل خلیج بوتنیا که در اعصار گذشته شرایط بندری در کنار دریای آزاد داشته‌اند هم‌اکنون ده‌ها کیلومتر درون خشکی قرار گرفته‌اند. بدین ترتیب، فنلاندی‌ها جهت حفظ تجارت دریایی در دفعات مختلف وادار به ساخت بنادر جدید شده‌اند. برای مثال، مانتیلوئوتو بندری است که بندر پیشین پوری را که هم‌اینک ۲۰ کیلومتر درون خشکی واقع شده به دریا وصل می‌کند. سابقه صنعتی با توجه به نبود ذخایر نفت و زغال‌سنگ در جغرافیای آن، هنگامی که فنلاند شروع به صنعتی‌شدن کرد در ابتدا بر چوب درختان جنگل‌هایش به عنوان سوخت کوره‌ها و قطارها متکی بود. به هر صورت چوب منبع انرژی ضعیفی است و توان کمتری نسبت به نفت و زغال‌سنگ ایجاد می‌کند. استفاده از آهن و مس باتلاقی در سرزمین فنلاند در هزاره نخست میلادی منقول و استخراج سنگ آهن از سده شانزدهم در اوسیما وجود داشته است. | ## بخش 3: تاریخ فنلاند | مهم‌ترین منبع سنگ‌های فلزی در ناحیه اوتوکومپو است که مس در سال ۱۹۱۲ در آن کشف شد. علاوه بر مس، از این ناحیه آهن، روی، کبالت، نیکل، قلع، طلا، نقره و گوگرد نیز برداشت شده است. فنلاند این ناحیه را سال ۱۹۲۰ از شوروی دریافت و پس از شکست در جنگ پس‌آیند، آن را به‌طور کامل سال ۱۹۴۴ به آن کشور بازگرداند. استقلال و دوره میان دو جنگ ماه ژوئیه سال ۱۹۱۹ یک نظام جمهوری پارلمانی دموکراتیک در فنلاند وضع شد. با امضای پیمان تارتو در پاییز سال ۱۹۲۰، با وجود استمرار تنش و بدبینی بین طرفین، روسیه شوروی استقلال فنلاند را به رسمیت شناخت. روحیات ضد کمونیستی تأثیر تعیین‌کننده‌ای در تحولات سیاسی و اجتماعی فنلاند در سال‌های پیش‌رو داشت. بین سال‌های ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۲ چندین یگان نیروهای داوطلب فنلاندی در درگیری‌های نظامی علیه ارتش سرخ در استونی، کارلیای شرقی و منطقه اینگریا با هدف شکست بلشویسم و گسترش مرزهای فنلاند مشارکت کردند. با وجود عدم پشتیبانی رسمی دولتی از آن، چنین اقداماتی به وخامت روابط فنلاند و شوروی دامن می‌زد. اعتراضات ضد کمونیستی و اقدامات ارعاب‌آفرین جنبش راست افراطی «لاپوآ» اوضاع فنلاند را بین سال‌های ۱۹۲۹ تا ۱۹۳۲ متلاطم و پارلمان این کشور را وادار به وضع قوانین شدیدتر علیه فعالیت‌های کمونیستی کرد. با این حال جنبش لاپوآ سال ۱۹۳۲ پس از یک کودتای ناموفق منحل شد و راهبری سیاست داخلی در اختیار احزاب میانه‌رو و سوسیال دموکرات که با پیروزی از الگوی کشورهای اسکاندیناوی، برای نخستین بار در سال ۱۹۳۷ با یکدیگر ائتلاف بزرگی ایجاد کردند، قرار گرفت. واردات فنلاند از آلمان از ۱۶ درصد از مجموع واردات این کشور در سال ۱۹۳۹ یه ۵۲ درصد در اواخر سال ۱۹۴۰ رسید. | ## جمع‌بندی | طبق موافقت‌نامه دیگری در اواخر ماه ژوئیه سال ۱۹۴۰، حدود ۶۰ درصد از تولیدات معادن نیکل فنلاند در ناحیه پچنگا به به آلمان فروخته می‌شد.