موضوع مقاله: قیرگون | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # قیرگون | مقدمه: پیچ بلک یا قیرگون یک فیلم مهیج و علمی تخیلی آمریکایی محصول سال ۲۰۰۰ میلادی به کارگردانی دیوید تویی است. | ## بخش 1: قیرگون | در این فیلم بازیگرانی همچون وین دیزل، رادا میشل، کیث دیوید، کول هاسر و کلودیا بلک ایفای نقش می‌کنند. ریدیک» با بازی وین دیزل است که توسط یک سفینه فضایی در حال انتقال به سیاره‌ای دیگر می‌باشد. اما پس از اصابت سفینه به یک دنباله‌دار آن‌ها مجبور به نشستن بر روی سیاره‌ای همانند صحرا می‌شوند. بعد از این ماجرا در این سیاره، خدمه سفینه متوجه می‌شوند ریدیک تنها کسی نیست که آن‌ها باید از او بترسند. موجودات بیگانه‌ای که بسیار خطرناک بودند صبح‌ها در تاریکی مخفی می‌شدند و شب‌ها به شکار می‌رفتند، در اینجا بود که ریدیک نیز برای بقا با افراد دیگر متحد شد تا از این سیاره جان سالم به در ببرد. پیچ بلک در ۱۸ فوریه ۲۰۰۰ توسط یواس‌ای فیلمز در ایالات متحده اکران شد، و نقدهای ضد و نقیضی از منتقدان دریافت کرد که برخی از عناصر مبتکرانه، سبک بصری فیلم و عملکرد بازیگری دیزل را ستودند، اما منتقدان نسبت به عدم گسترش کامل بنیاد و اساس فیلم و برخی شخصیت پردازی‌های کلیشه‌ای انتقاداتی داشتند. پیچ بلک ۵۳ میلیون دلار در سراسر جهان فروش کرد در حالی که ۲۳ میلیون دلار بودجه ساخت آن بوده است. ادامه‌ای برای این فیلم با نام سرگذشت ریدیک به کارگردانی دیوید تویی در سال ۲۰۰۴ توسط یونیورسال استودیوز توزیع شده است که وین دیزل به عنوان نقش اول فیلم بازگشته است. سومین فیلم نیز تحت عنوان ریدیک در سال ۲۰۱۳ اکران شد و دیزل و تویی یکبار دیگر به هم پیوستند. داستان در آینده‌ای دور، سفینه فضایی «هانتر-گرتزنر» با ریزشهاب‌سنگ‌ها برخورد می‌کند که بدنه را می‌شکافند، کاپیتان را می‌کشند و سفینه را از مسیر به سمت سیاره‌ای در نزدیکی خارج می‌کنند. افسر اول، اوونز، و خلبان اتصال، کارولین فرای، تلاش می‌کنند فرود اضطراری انجام دهند. با متلاشی شدن کشتی، فرای وحشت‌زده آماده می‌شود تا مسافرانی را که در خواب انجمادی هستند برای نجات خود به بیرون پرتاب کند، اما اوونز مداخله می‌کند. بازماندگان عبارتند از: فرای؛ ابو «امام» الولید، یک مبلغ مسلمان که سه زائر جوان را به «مکه جدید» همراهی می‌کند؛ نوجوانی به نام جک؛ کاوشگرانی به نام شازا و زیک؛ تاجر ثروتمند پاریس؛ افسر اجرای قانون ویلیام جی. در حالی که گروه در جستجوی او در این سیاره سوزان و به ظاهر بایر هستند، یک سکونتگاه تحقیقاتی زمین‌شناسی متروکه را با یک سفینه فرود غیرفعال پیدا می‌کنند. با این حال، فرای یک غار زیرزمینی در نزدیکی را بررسی می‌کند و در آنجا مورد حمله موجودات مهاجم قرار می‌گیرد و به سختی فرار می‌کند. جانز دوباره ریدیک را دستگیر می‌کند و پیشنهاد می‌دهد در ازای کمک به آن‌ها برای فرار از سیاره، او را آزاد کند. هنگام کاوش در سکونتگاه، یکی از زائران دسته‌ای از موجودات جوان را مزاحم می‌شود که او را می‌بلعند و سپس برای دوری از خورشید به زیر زمین عقب‌نشینی می‌کنند و این‌گونه آسیب‌پذیری مرگبار آن‌ها در برابر نور فاش می‌شود. فرای با استفاده از یک مدل منظومه، متوجه می‌شود که یک خورشیدگرفتگی کامل — که هر بیست و دو سال یک بار رخ می‌دهد — نزدیک است. با فرا رسیدن تاریکی، موجودات برای شکار بیرون می‌آیند که سرنوشت ساکنان قبلی را توضیح می‌دهد. با افزایش تنش، هر دو نفر، جانز و ریدیک، سعی می‌کنند فرای را به سمت خود بکشند: فرای عمل‌گرایی سرد ریدیک را بازگو می‌کند، در حالی که ریدیک فاش می‌کند که جانز یک جایزه‌بگیر معتاد به مورفین است که از داروهایش برای کاهش مرگ دردناک اوونز خودداری کرده بود. | ## بخش 2: قیرگون | گروه برای بازیابی پیل‌های سوختی سفینه فرود به سمت «هانتر-گرتزنر» می‌دود، اما خورشیدگرفتگی کامل آغاز می‌شود و هزاران موجود پرنده آزاد می‌شوند که شازا را می‌کشند. بازماندگان به داخل «هانتر-گرتزنر» پناه می‌برند، اما موجودات به آن نفوذ کرده و زائر دیگری را می‌بلعند. آن‌ها که متوجه می‌شوند باید به سفینه فرود برسند، از ریدیک کمک می‌گیرند — که چشمانش با جراحی تقویت شده و به او دید در شب می‌دهد — تا آن‌ها را در تاریکی هدایت کند. وقتی گروه به دره‌ای تنگ و پر از موجودات می‌رسد، پاریس وحشت کرده، می‌دود و کشته می‌شود. ریدیک فاش می‌کند که جک در واقع دختری است که خود را به شکل پسر درآورده و خون قاعدگی او موجودات را جذب می‌کند. در خلوت، جانز به ریدیک پیشنهاد می‌دهد که جک را زخمی کنند و او را به عنوان طعمه رها کنند. ریدیک وانمود می‌کند که موافق است، اما بعد به جانز حمله کرده، او را مجروح می‌کند و رها می‌کند تا توسط موجودات کشته شود. به اصرار ریدیک، بقیه گروه از میان دره می‌دوند، در حالی که موجودات شروع به هم‌نوع‌خواری می‌کنند. پس از رسیدن به طرف دیگر، باران شروع به باریدن می‌کند و مشعل‌های دست‌ساز آن‌ها را خاموش می‌کند. ریدیک ابتدا به تنهایی حرکت می‌کند اما در نهایت برای مبارزه با موجودات و نجات جک بازمی‌گردد. فرای که مشکوک شده، او را تعقیب می‌کند و می‌بیند که او آماده می‌شود تا پرواز کرده و آن‌ها را رها کند. فرای از ریدیک التماس می‌کند که به او کمک کند تا بقیه را نجات دهد، اما او از فرای می‌خواهد که همراه او فرار کند. فرای که به خاطر تلاش قبلی‌اش برای فدا کردن مسافران دچار عذاب وجدان است، امتناع کرده و اعتراف می‌کند که اکنون حاضر است برای محافظت از دیگران بمیرد. آن‌ها با هم امام و جک را نجات می‌دهند، اما ریدیک توسط موجودات محاصره و زخمی می‌شود. فرای برای نجات او بازمی‌گردد، اما توسط یکی از موجودات ضربه مرگباری می‌خورد و با خود برده می‌شود. ریدیک به کشتی بازمی‌گردد اما پرواز را به تأخیر می‌اندازد تا موجودات دور آن جمع شوند، سپس از موتورها برای سوزاندن تعداد زیادی از آن‌ها استفاده می‌کند. در فضا، جک می‌پرسد که به مقامات دربارهٔ او چه بگویند؛ او به آن‌ها می‌گوید بگوید که ریدیک در آن سیاره مرد. چشمان ریدیک که با جراحی تغییر یافته‌اند، به او اجازه می‌دهند در تاریکی ببیند اما او را به نور حساس می‌کنند. ریانا گریفیت در نقش جک: دختر جوانی که برای همرنگ شدن با جماعت، خود را به شکل پسر درمی‌آورد. کلودیا بلک در نقش شارون «شازا» مونتگومری: یک مهاجر آزاد که برای یافتن خانه‌ای جدید در سراسر جهان سفر می‌کند. | ## بخش 3: قیرگون | ریک اندرسون در نقش غریبه: مسافر بازمانده‌ای که به اشتباه توسط زیک به ضرب گلوله کشته می‌شود. تولید به گفته کن و جیم ویت، مفهوم اصلی «قیرگون» توسط دیوید مدن در دوران تصدی‌اش در اینترسکوپ کامیونیکیشنز پیشنهاد شد. فرض اولیه او این بود: «مسافران از سیاره‌ای بازدید می‌کنند که چندین خورشید در آن به معنای نور دائمی روز است، اما زمانی که یک گرفتگی باعث تاریکی می‌شود، ارواح پدیدار می‌شوند.» این آنتاگونیست‌های «روح» در پیش‌نویس اول باقی ماندند، اما بعداً با شکارچیان فیزیکی جایگزین شدند. اینترسکوپ با این مفهوم به سراغ دیوید تویی رفت و به او اجازه داد در صورت اصلاح فیلمنامه، کارگردانی آن را بر عهده بگیرد. تووهی روی نسخه اولیه فیلم بیگانه ۳ کار کرده بود و می‌دانست که مفهوم «قیرگون» شباهت‌هایی به آن فرنچایز دارد. تووهی گفت: بیشتر فیلم‌برداری، از جمله تمام مکان‌های خارجی، در اطراف کوبر پدی در استرالیای جنوبی انجام شد. اکثر سکانس‌های داخلی در استودیوهای ویلج رودشو در اکسنفورد، کوئینزلند فیلم‌برداری شدند. در لس آنجلس، از استودیوهای «نیو دیل» برای عکاسی مینیاتوری و سکانس داخلی سقوط سفینه فضایی استفاده شد. برای برجسته کردن خورشیدهای مختلف در برخی از سکانس‌های روز، فیلم‌سازان از فرایند حذف سفیدکننده در مرحله پس‌تولید استفاده کردند. بازخورد گیشه «قیرگون» در ۱۸ فوریه ۲۰۰۰ در ۱٬۸۳۲ سینما اکران شد و در پایان هفته اول اکران خود ۱۱٬۵۷۷٬۶۸۸ دلار فروش کرد و در رتبه چهارم جدول گیشه قرار گرفت. این فیلم دارای فروش داخلی ۳۹٬۲۴۰٬۶۵۹ دلار و فروش بین‌المللی ۱۳٬۹۴۷٬۰۰۰ دلار است که مجموع فروش جهانی آن را به ۵۳٬۱۸۷٬۶۵۹ دلار می‌رساند. پاسخ انتقادی در وبگاه جمع‌آوری نقد راتن تومیتوز، این فیلم بر اساس ۱۱۳ نقد، دارای امتیاز ۵۹٪ و میانگین نمره ۵٫۷۰/۱۰ است. اجماع این سایت چنین می‌گوید: «با وجود یک فرضیه جالب (و نقش‌آفرینی ستاره‌ساز وین دیزل)، قیرگون بیش از حد مشتق‌شده و فرمولی است که نمی‌توان آن را به‌طور کامل به طرفداران علمی-تخیلی یا اکشن توصیه کرد». در متاکریتیک، این فیلم بر اساس ۲۹ منتقد، امتیاز میانگین وزنی ۴۹ از ۱۰۰ را کسب کرده است که نشان‌دهنده «نقدهای مختلط یا متوسط» است. جیمز براردینلی از «ریل‌ویوز» به این فیلم ۳ ستاره از ۴ ستاره داد و اظهار داشت: «این نقش چندان چالش‌برانگیزی نیست، اما دیزل با اعتماد به نفس از پس آن برمی‌آید». بی‌بی‌سی آنلاین به فیلم ۳ ستاره از ۵ ستاره داد و آن را «یک سرگرمی و اتفاقاً سرگرمی خوبی» دانست. پیتر بردشاو از گاردین نقد مثبتی به فیلم داشت و اظهار کرد که فیلم «بدون شک چیز جالبی در خود دارد و آن چیز را می‌توان در دو کلمه خلاصه کرد: وین دیزل». کلاب نقد مثبتی نوشت و بیان کرد که فیلم «در نیم ساعت آخر کمی لنگ می‌زند» و «دیزل را به ارائه دیالوگ‌های کوتاه و نیش‌دار تقلیل می‌دهد — اما در اکثر موارد، عالی است». سان فرانسیسکو کرونیکل به فیلم ۰ از ۴ ستاره داد و آن را «تجربه‌ای خسته‌کننده» خواند. «آستین کرونیکل» به فیلم ۲ ستاره از ۵ ستاره داد و آن را «تمرینی بسیار ساده‌سازی شده در آشوب بین سیاره‌ای و تدارکات مربوط به تعداد کشته‌ها» نامید. | ## جمع‌بندی | راجر ایبرت از شیکاگو سان-تایمز ۲ ستاره از ۴ ستاره به فیلم داد و اظهار داشت که «قیرگون» نسبت به فیلم دیگر تویی یعنی ورود (۱۹۹۶) ضعیف‌تر است و افزود: «چقدر غم‌انگیز است که انسان‌ها بی‌شمار سال نوری دورتر از زمین سفر می‌کنند، فقط برای اینکه خود را در همان کلیشه‌های ژانری خسته‌کننده ساکن ببینند».