موضوع مقاله: فب‌لب | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فب‌لب | مقدمه: یک فب‌لب به‌طور کلی مجهز به مجموعه‌ای از ماشین‌های ساخت دیجیتال است که برای کار با طیف وسیعی از مواد و مصالح و برای رسیدن به هدف ساخت «تقریباً هر چیزی» و پژوهش در حوزه ساخت به کار می‌رود. | ## بخش 1: فب‌لب | در واقع در فب‌لب‌ها فناوری ساخت دیجیتال به کمک ساخت نمونه‌های اولیه، تولیدات محدود و حتی تولید انبوه می‌آید. اگرچه فب‌لب‌ها قدرت رقابت با تولیدات انبوه و صنایع ساختی حرفه‌ای را ندارند، اساساً به دنبال این نیز نیستند. ف‌لب‌ها نشان داده‌اند که پتانسیل لازم برای توان‌مندسازی افراد خلاق، دانش‌جویان و متخصصان طراحی، مخترعین و صاحبان ایده و … را دارند تا آن‌ها بتوانند دست‌گاه و ابداعات هوش‌مندانه و خلاقانهٔ خود را به ظهور برسانند. به این ترتیب فب‌لب‌ها حتی در تولید محدود خلاقیت‌ها و نوآوری‌ها با توجه به اولویت‌ها و امکانات محلی و شرایط خاص استارت‌آپها، بر صنایع بزرگ و تولید انبوه برتری دارند. حرکتی که تحت عنوان جنبش فب‌لب‌ها در جریان است با موضوعاتی نظیر جریان خودت انجام بده، سخت‌افزارهای متن باز و جنبش‌های متن باز و نیز اشتراک دانش و تکنولوژی هم‌راهی ملموس دارد. | ## بخش 2: فب‌لب | تاریخچه برنامه فب‌لب به‌طور گسترده برای اشتراک داده‌های فن‌آورانه و امکان‌سنجی ورود فناوری‌های نوین ساختی به پاسخ‌گویی نیازهای عینی جامعه و گسترش طراحی راه‌اندازی شد. این برنامه در آغاز در قالب یک هم‌کاری میان گروه اختراع مردمی و مرکز بیت و اتم در آزمایشگاه رسانه‌ای در موسسه تکنولوژی ماساچوست و با کمکی مالی از بنیاد ملی علوم آمریکا (واشینگتن دی سی) در سال ۲۰۰۱ شروع به کار کرد. با وجود این که کمی بعد گروه اختراع مردمی در آزمایش‌گاه رسانه‌ای ام‌آی‌تی به فعالیت خود خاتمه داد و مرکز بیت و اتم اگرچه به تحقیقات در حوزه‌های مرتبط با ساخت دیجیتال ادامه می‌دهد، اما مدیریت فب‌لب‌ها در جای‌جای جهان به‌طور مستقیم توسط این مرکز اداره نشد. طرح کلی فب‌لب‌ها هم‌چنین برگرفته از کلاس محبوبی در دانش‌گاه فنی ماساچوست (MAS.863) با عنوان "چگونه (تقریباً) هر چیزی را بسازیم!؟" است؛ این کلاس هنوز هم در ترم‌های پائیزی ارائه می‌شود. پروژه‌ها و دست‌گاه‌های متداول فب‌لب‌ها در زمینه دست‌گاه‌های ساخت انعطاف‌پذیری زیادی دارند. | ## بخش 3: فب‌لب | تجهیزات یک فب‌لب می‌تواند شامل: معمولاً یک یا چند دست‌گاه نمونه‌سازی سریع: مثلاً چاپگرهای سه‌بعدی در فناوری‌های گوناگون FDM, SLA و … ماشین‌آلات سی‌ان‌سی ۳ محوره یا بیش‌تر: با کنترل رایانه‌ای که به منظور فرز کاهشی یا برش از آن‌ها استفاده می‌شود. چاپ‌گرهای سوراخ‌کاری و برش مدارات الکتریکی: که با دقت بالا برای ساخت مدارات الکتریکی از بوردهای الکتریکی مسی استفاده می‌شود ریزپردازندهها و تجهیزات طراحی الکترونیکی و مونتاژ و تست تجهیزات برش برای مواد ورقه‌ای: برش لیزر، برش پلاسما، واترجت با برش با تیغ پروژه‌های فب‌لب فب‌لب‌ها پروژه‌های متعددی نیز در راستای فعالیت‌های حرفه‌ای، آموزشی و پژوهشی خود در زمینه طراحی و ساخت دیجیتال انجام می‌دهند که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: پروژه‌های تحقیقاتی: پروژه‌های بزرگ ساختی، مطالعاتی و برنامه‌های بزرگ منطقه‌ای نظیر FabFi و … فب حرفه‌ای: ساخت حرفه‌ای در مقیاس نمونه‌سازی، تولید محدود محدود و تولید انبوه تقریباً هرچیز! در حال حاضر از سپتامبر ۲۰۱۵ فهرستی آنلاین از فب‌لب‌های جهانی در قالب سایت fablabs.io وجود دارد که ۱۰۷ فب‌لب در ایالات متحده و کانادا و ۲۷۰ فب‌لب در اروپا (و در مجموع در کل جهان ۵۶۵ فب‌لب) را نمایه کرده‌است.Fab Lab List متأسفانه سامانه مذکور به دلیل طول مدت به روزرسانی هنوز دربردارنده همه فب‌لب‌های دنیا نیست و تعداد واقعی فب‌لب‌های جهان بیش‌تر از تعداد نمایه‌شده‌است. در حال حاضر فب لب ایران (مرکز نمونه‌سازی و ساخت دیجیتال) به عنوان تنها فب‌لب فعال در ایران فعالیت دارد و جریان فب ایران را راه‌بری می‌کند. | ## جمع‌بندی | از جمله فعالیت‌های ترویجی آموزشی این دو آزمایش‌گاه می‌توان به سری کارگاه‌های آموزشی فب‌لب، دوره آموزشی بایوهک، کارگاه پانل‌سازی با تکنیک لولا و نیز کارگاه بستاروند؛ نکسورید در دانش‌گاه تهران و با هم‌کاری قطب علمی فناوری معماری دانش‌گاه تهران اشاره کرد.