موضوع مقاله: سینما در کرمانشاه | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # سینما در کرمانشاه | مقدمه: هم‌اکنون در این شهر چهار سینما به نام‌های آزادی، فرهنگ، بیستون و پاز فعالیت می‌کنند. | ## بخش 1: سینما در کرمانشاه | در سطح استان کرمانشاه نیز مجموعاً ۶ سالن سینما فعال است و دو سالن نیز در حال ساخت است. این سالن علاوه بر نمایش فیلم، مکانی برای اجرای تئاتر نیز محسوب می‌شد.برومند سرخابی، هدایت الله. ص۲۷۱ به گفتهٔ اردشیر کشاورز این سینما که ۲ سال پس از راه‌اندازی نخستین ژنراتور در کرمانشاه شروع به کار کرده، دارای موتور برق اختصاصی بوده و در سمت شمالی خیابان شاهبختی سابق (معلم شرقی کنونی) واقع بوده‌است.کشاورز، اردشیر، تاریخ صنعت برق غرب، کرمانشاه: طاقبستان، چاپ اول: ۱۳۸۷، ص۲۳. به گفتهٔ محمدعلی سلطانی مصورالدوله در سال ۱۳۱۵ به اروپا رفت و سینما را به «سید ابوالقاسم مانی» ملقب به سید ابول نقاش که مدیریت هتل بیستون را نیز در دست داشت، واگذار کرد، و او نیز با راهنمایی و کمک «حبیب‌الله مراد» به ادارهٔ آن پرداخت.سلطانی، محمدعلی، جغرافیای تاریخی و تاریخ مفصل کرمانشاهان، جلد اول، تهران: مؤسسهٔ فرهنگی نشر سها، چاپ سوم: ۱۳۸۱؛ ص ۵۵۱–۵۵۰. با این حال سینما فروهر در سال ۱۳۱۴ تعطیل شد و بعداً در دورۀ شهرداری مهدی رئوفی به سالن ورزشی تبدیل شد. دومین سالن سینما شهر کرمانشاه از شهریور ماه ۱۳۲۰ ش (۱۹۴۱ م) همزمان با آغاز جنگ جهانی دوم به اشغال نیروهای انگلستان درآمد؛ اشغالی که چهار سال و شش ماه به طول انجامید و تنها با پایان جنگ در ۱۳۲۴ ش (۱۹۴۵ م) پایان یافت. اما پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۳۲۴ ش (۱۹۴۵ م)، دومین سالن سینمای شهر با نام سینما باربد در محلهٔ جلوخان (خیابان شاهپور، پایین‌تر از جلوخان) فعالیت خود را آغاز کرد.برومند سرخابی، هدایت الله. ص۲۷۲ جواد سحابی مالک آن را فردی به نام زند وکیل‌الدوله دانسته و سال تأسیس آن را ۱۳۱۶ عنوان کرده‌است. اما اردشیر کشاورز سال تأسیس این سینما را ۱۳۱۲ (۲ سال پس از سینما فروهر) و بنیان‌گذار آن را رفعت السلطنه عنوان کرده‌است که به گفتهٔ وی این سینما نیز دارای ژنراتور خصوصی بوده‌است. این تفاوت در رابطه با سال تأسیس سینما باربد این احتمال را پیش می‌کشد که این سینما پیش از جنگ و در سال ۱۳۱۲ تأسیس شده باشد، اما با شروع جنگ و اشغال نظامی شهر تعطیل و پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۳۲۴ مجدداً فعالیت خود را از سر گرفته باشد. سینما باربد دارای دو سالن نمایش فیلم بوده که یکی از آن‌ها سینمای روباز تابستانی بود. در این سینما فیلم‌های صامت نیز با زیرنویس به زبان فارسی اکران می‌شد، و از آنجا که اکثریت جمعیت شهر کرمانشاه را مردم کرد تشکیل می‌دادند و تکلم به زبان کردی غلبه داشت، تماشاچیان صندلی کنار خود را رزرو کرده و به دنبال افرادی می‌گشتند که به زبان فارسی آشنایی داشته‌باشند تا آن‌ها را در کنار خود بنشانند.نامۀ فرهنگ رازی: کرمانشاه در گذر سال‌ها»، نوشتۀ محمد حبیبیان؛ نوشته‌شده در ۱۳ دی ۱۳۹۹؛ بازدید در ۲۱ دی ۱۳۹۹. دههٔ ۱۳۳۰ در دههٔ ۱۳۳۰ خورشیدی چند سالن سینمای جدید در کرمانشاه افتتاح شد که از آن میان می‌توان به «سینما هما» در خیابان سپه و «سینما دیانا» در خیابان دبیراعظم (که بعدها به «سینما مهتاب» تغییر نام داد) اشاره کرد. چند سال پس از آتش‌سوزی، در سال ۱۳۲۳ سینمای دیگری در فاصله‌ای نزدیک به مکان پیشین «سینما هما» به نام «سینما ایران» ساخته‌شد. این سینما پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ توسط سازمان اوقاف و امور خیریهٔ استان کرمانشاه مصادر شده و در نهایت هم تخریب شد و جای خود را به پاساژی به نام ایران داد. لازم است ذکر شود که جواد سحابی سینما هما را سینمایی تابستانی در خیابان شریعتی دانسته که اکنون به جای آن دبیرستان دخترانهٔ معلم ساخته شده‌است. سینما دیانا در سال ۱۳۳۳ در خیابان دبیراعظم جنب هتل بیستون ساخته‌شد که در زمان خود دومین سینماسکوپ ایران بود و نهایتاً در سال ۱۳۳۴ بر اثر آتش‌سوزی از بین رفت. دههٔ ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ دهه‌های چهل و پنجاه را می‌توان اوج رونق سینماها در شهر کرمانشاه دانست. در این دوره سالن «سینما مولن روژ» واقع در خیابان دبیراعظم و «سینما رکس» واقع در سه راه شریعتی به صورت روباز ساخته شدند. سالن‌های دیگر عبارت بودند از «سینما متروپل»، «سینما کریستال»، «سینما آتلانتیک» (تأسیس ۱۳۴۲روزنامۀ باختر: سینمای پیر شهر در سکوت جان می‌دهد، نوشته‌شده در ۲۲ شهریور ۱۳۹۶؛ بازدید در ۲۳ شهریور ۱۳۹۶. یا ۱۳۴۷روزنامۀ نقد حال: مولن‌روژ، نوشتۀ جواد سحابی، سال پانزدهم، شمارۀ ۶۹۱، شنبه ۱۲ مرداد ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۵ مرداد ۱۳۹۸.)، «سینما شهر فرنگ» (تأسیس نوروز ۱۳۵۰، یا ۱۳۵۴ با ظرفیت ۱۰۸۵ صندلی)بانک جامع اطلاعات سینمای ایران، سینما آزادی کرمانشاه، بازدید در ۱۳ فروردین ۱۳۹۵. و «سینما شهر تماشا» که تا آستانهٔ انقلاب ۱۳۵۷ ایران به فعالیت خود ادامه می‌دادند. از این میان، سینما شهر تماشا بیشتر به نمایش فیلم‌های هنری با مخاطب خاص می‌پرداخت. در ابتدای سال ۱۳۵۶ در استان کرمانشاه ۱۰ سینما فعال بوده‌است.پایگاه خبری تابناک: سرنوشت متفاوت دو سینما با یک نام در ایران و آمریکا؛ بازدید در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۴. سینما متروپل در سال ۱۳۲۶ در خیابان شاه پایین‌تر از میدان مصدق تأسیس شد و پس از انقلاب ۱۳۵۷ هم در سال ۱۳۵۹ مصادره و تخریب شد. سینما کریستال در سال ۱۳۲۸ در مقابل سینما متروپل تأسیس شد که پس از انقلاب به مدیریت صنایع دستی استان کرمانشاه واگذار و به نمایشگاه دائمی صنایع دستی تبدیل شد. سینما مولن‌روژ که در همان خیابان و در جنب سینما متروپل قرار داشت، به‌صورت مخروبه درآمد و در دههٔ ۱۳۹۰ به پاساژ تبدیل شد. سینما رکس که سینمایی تابستانی در خیابان شریعتی بود، در نهایت جای خود را به ادارهٔ پست کرمانشاه داد. کلارک که در سال ۱۹۶۶ (۱۳۴۵ خورشیدی) در قالب تیمی پژوهشی از دانشکدهٔ جغرافیای دانشگاه دورهام از کرمانشاه دیدن کرده و گزارشی مفصل از وضعیت اجتماعی-اقتصادی این شهر نوشته‌اند، از نقش مهم سینما در این شهر به مانند دیگر شهرهای خاورمیانه صحبت می‌کنند. آن‌ها در گزارش خود علاوه بر شش سینمای متروپل، دیانا، ایران، کریستال، رکس و مولن روژ و سالن دیگری که در آن زمان در حال ساخت بوده، از نمایش فیلم در سالن مجتمع شرکت ملی نفت واقع در مجموعهٔ پالایشگاه کرمانشاه خبر می‌دهند که به صورت اختصاصی برای مقامات و از سوی انجمن ایران و آمریکا انجام می‌شده‌است. این دو پژوهشگر سینماهای کرمانشاه را شلوغ و مورد اقبال جوانان توصیف می‌کنند و می‌گویند برخی از دانش‌آموزان و دانشجویان جوان حتی هر روز به سینما رفته و علاقه به سینما برخی از ثروتمندان کرمانشاه را برای تماشای فیلم به تهران می‌کشانده‌است. به گفتهٔ کلارک و کلارک سینماها در آن دوران از معدود مکان‌های عمومی کرمانشاه بوده که زنان امکان حضور در آن را داشته‌اند.کلارک، جی.آی. | ## بخش 2: سینما در کرمانشاه | کرمانشاه: مرکز استان پنجم، ترجمهٔ کیومرث ایراندوست و کسری آشوری، تهران: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، چاپ نخست؛ ص ۱۷۰. پس از انقلاب ۱۳۵۷ در روزهای انقلاب، حمله به سینما امری عادی و رایج بود و در کرمانشاه نیز به سینماها حملاتی انجام شد.پایگاه اطلاع‌رسانی انقلاب اسلامی: کشف العامیه در خیابانهای قصرشیرین و انفجار و آتش‌سوزی در سینما متروپل کرمانشاه. در ۲ مرداد سال ۱۳۵۹ به دستور علی قدوسی دادستان کل انقلاب اسلامی تمام سینماهای ایران توسط حکومت مصادره شدند. به سبب تغییر وضعیت اجتماعی و اقتصادی، و نیز توسعهٔ شهر کرمانشاه به سوی شمال سینماها کم‌کم مشتریان خود را از دست دادند و از رونق افتادند. دههٔ ۱۳۶۰ در این دهه هیچ سالن سینمای جدیدی در کرمانشاه ساخته نشد، اما به سبب شرایط به وجود آمده بر اثر جنگ ۸ ساله ایران و عراق، تقریباً بیشتر سالن‌ها تعطیل گشتند. سینماهای متروپل، کریستال، دیانا، مولن روژ و رکس تعطیل شدند، و سالن‌های دیگر با نام‌های دیگری به فعالیت پرداختند. در این دوره سینما شهرتماشا به «استقلال»، سینما شهرفرنگ به «آزادی» و سینما آتلانتیک به «سینما پیروزی» تغییر نام دادند. سینما آتلانتیک با نام «سینما پیروزی» در روز ۱۸ فروردین ۱۳۶۵ با نمایش فیلم اتوبوس بازگشایی شد. در سال ۱۳۶۴ همچنین دفتر انجمن سینمای جوانان ایران در استان کرمانشاه تأسیس شد که سبب شد تا امکان ساخت فیلم در کرمانشاه فراهم بیاید. این مرکز هم در زمینهٔ آموزش سینما و هم در زمینهٔ تولید فیلم‌های کوتاه، تجربی، مستند و فیلم‌سازی غیرحرفه‌ای فعالیت دارد.خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا): پا به پای انجمن سینمای جوان کرمانشاه از ۶۴ تا ۹۸، نوشته‌شده در ۱۵ بهمن ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۶ شهریور ۱۴۰۰. دهه ۱۳۷۰ با پایان جنگ در کرمانشاه، مجدداً امکان بازسازی و نوسازی سالن‌های سینما فراهم شد. در این دهه سالن «سینما صحرا» (بهمن) در شهرک دولت‌آباد توسط دولت و سالن سینما فرهنگ در شهرک فرهنگیان فاز ۲ توسط سرمایه‌گذار خصوصی در سال ۱۳۷۰ ساخته شد. سه سالن «سینما آزادی» (شهر فرنگ سابق)، «سینما پیروزی» (آتلانتیک سابق) و «سینما استقلال» (شهر تماشای سابق) هم کماکان به فعالیت خود ادامه می‌دادند. فعالیت سینما صحرا دیری نپائید و اندکی پس از افتتاح به حالت تعطیل درآمده و متروکه شد. در سال ۱۳۷۷ در شهر کرمانشاه ۵ سالن سینما به ظرفیت ۴۰۳۰ صندلی فعال بوده‌است.سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح (معاونت سنجش از راه دور و جغرافیا - ادارهٔ کل جغرافیایی)، فرهنگ جغرافیایی شهرستان‌های کشور: شهرستان کرمانشاه، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، چاپ اول: ۱۳۸۰؛ ص ۱۸۵. از نیمهٔ دههٔ ۱۳۷۰ فروش سینماها افت بسیاری داشت و رکودی بر سالن‌های سینما حاکم شد که تا اواخر دههٔ ۱۳۸۰ نیز ادامه داشت.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): رئیس حوزۀ هنری کرمانشاه: دومین دورۀ رکود سینماها در کشور آغاز شده‌است، نوشته‌شده در ۲۱ شهریور ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۱ شهریور ۱۴۰۰. مسئول سمعی-بصری و نیز معاون فرهنگی ادارۀ کل ارشاد اسلامی کرمانشاهخبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): توضیحات ادارۀ فرهنگ و ارشاد کرمانشاه در خصوص تعطیلی سینماهای شهر با تعطیلی سینماها آن را به یک معضل فرهنگی تبدیل کرده‌اند، نوشته‌شده در ۵ دی ۱۳۸۰؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. اکران دو فیلم زیر پوست شهر و رقص شیطان بدون ممهور کردن پلاکارد فیلم‌ها را علت تعطیلی این دو سینما اعلام کرد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): سینما استقلال کرمانشاه برای اکران «زیر پوست شهر» و «رقص شیطان» تعطیل شد، نوشته‌شده در ۹ آذر ۱۳۸۰؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. این تعطیلی اعتراض نمایندۀ مجمتع خدمات سینمای حوزۀ هنری کل کشور را در پی داشت که برای پیگیری این ماجرا به کرمانشاه سفر کرده و در جلسات غیرعلنی با معاونت فرهنگی و مدیرکل ارشاد اسلامی کرمانشاه و مدیریت سینمایی منطقۀ غرب کشور شرکت کرده‌بود.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): ‌نمایندۀ مجمتع خدمات سینمای حوزۀ هنری: تعطیلی دو سینمای کرمانشاه به یک مشکل درون‌سازمانی ارشاد اسلامی برمی‌گردد، نوشته‌شده در ۲۴ آذر ۱۳۸۰؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. با این وجود این تعطیلی موقتی بود و هر دو سینما پس از مدتی به فعالیت خود ادامه دادند. پس از آنکه مالکیت سینماها در ابتدای انقلاب به حوزۀ هنری منتقل شد، سینماهای کرمانشاه نیز تحت مدیریت این نهاد درآمدند. با این حال تا سال ۱۳۸۰ مدیریت سینماهای آزادی، استقلال و پیروزی کرمانشاه در دست حوزۀ هنری استان همدان بود.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): توضیحات ادارۀ فرهنگ و ارشاد کرمانشاه در خصوص تعطیلی سینماهای شهر با تعطیلی سینماها آن را به یک معضل فرهنگی تبدیل کرده‌اند، نوشته‌شده در ۵ دی ۱۳۸۰؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): مسئول حوزۀ هنری کرمانشاه: هیچ برنامۀ درازمدتی برای سالن‌های موجود در استان وجود ندارد، نوشته‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۸۰؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. مدیریت این سالن‌ها در سال ۱۳۸۱ به حوزۀ هنری استان کرمانشاه واگذار شد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): مسئول خدمات سینمایی سورۀ استان کرمانشاه: آشتی فرهنگی، لازمۀ نزدیک شدن مردم به سینما است، نوشته‌شده در ۸ آذر ۱۳۸۱؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. به‌طور کلی در تمام طول دههٔ ۱۳۸۰ سینماهای کرمانشاه رکود شدیدی را تجربه می‌کردند. در آغاز این دهه پنج سالن سینما در استان کرمانشاه فعال بود که سینماهای آزادی، پیروزی و استقلال متعلق به سازمان توسعۀ سینمایی سوره و سینما فرهنگ متعلق به بخش خصوصی در شهر کرمانشاه و ۲ سینمای دیگر نیز در اسلام‌آباد غرب و گیلان‌غرب قرار داشتند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): مسئول خدمات سینمایی سورۀ استان کرمانشاه: آشتی فرهنگی، لازمۀ نزدیک شدن مردم به سینما است، نوشته‌شده در ۸ آذر ۱۳۸۱؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. سینما استقلال در سال ۱۳۸۴ توسط مالک اصلی‌اش از حوزۀ هنری استان بازپس گرفته شد و متعاقباً از چرخهٔ نمایش فیلم خارج و تعطیل شد و رفته‌رفته به صورت سالنی متروک و مخروبه درآمد. سه سینمای آزادی، پیروزی و فرهنگ از سال ۱۳۸۴ تا دی ۱۳۸۷ فعال بودند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): /ارزیابی پیامدهای منفی فرهنگی تعطیلی سینما در کرمانشاه/ مدیر حوزۀ هنری استان: این تعطیلی قطعاً یک بحران فرهنگی برای شهر کرمانشاه است، نوشته‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۸۸؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. در اواخر دی ماه ۱۳۸۷، از سه سینمای باقیماندهٔ شهر کرمانشاه به جز سینما فرهنگ که متعلق به بخش خصوصی بود، همگی تعطیل شدند.مردم سالاری: سینماهای کرمانشاه تعطیل شدند ۲۳ دی ۱۳۸۷ در همین زمان تعداد صندلی‌های سینما فرهنگ نیز به ۲۰۰ صندلی کاهش یافت. رئیس حوزهٔ هنری کرمانشاه علت این تعطیلی را «ورشکستگی و نداشتن توان مالی لازم جهت اداره آنها» عنوان کرد. در اردیبهشت ۱۳۸۸ مدیر وقت حوزه هنری استان کرمانشاه اعلام کرد که این نهاد قصد دارد برای بازسازی سینماهای کرمانشاه از بخش خصوصی سرمایه‌گذار جذب کند. وی گفت در صورتی که از فراخوان حوزه برای این کار استقبالی صورت نگیرد، این نهاد تا یک ماه دیگر رأسا اقدام به تخریب و بازسازی ستختمان‌های فرسودۀ سینماهای آزادی، پیروزی و استقلال خواهد کرد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): مدیر حوزۀ هنری استان کرمانشاه: اگر سرمایه‌گذاران بخش خصوصی برای بازسازی سینماها اقدام نکنند، ‌خودمان کار را شروع می‌کنیم، نوشته‌شده در ۱۴ اردیبهشت ۱۳۸۸؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. | ## بخش 3: سینما در کرمانشاه | وی یک سال بعد گفت هزینۀ فعال کردن مجدد سینما آزادی از محل بازنشسته و بازخرید کردن تعداد زیادی از کارگران سینماهای استان فراهم شده است و وعده داد سینما پیروزی در آینده‌ای نزدیک در قالب دو سالن ۲۵۰ و ۴۵۰ نفره بازسازی شود.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): رکود سینماها در کرمانشاهان؛ رئیس حوزۀ هنری استان: به ازای هر ۱۰ هزار نفر یک صندلی سینما در استان وجود دارد؛ احداث سینما از مطالبات جدی مردم در سفر سوم رییس‌جمهور است، نوشته‌شده در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۸۹؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. در پایان این دهه و در اردیبهشت ۱۳۸۹ سینماهای آزادی و فرهنگ در کرمانشاه و سینما انقلاب در هرسین تنها سینماهای فعال در سطح استان کرمانشاه بودند و سرانۀ صندلی سینما به ی صندلی برای هر ده هزار نفر کاهش یافته بود.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): رکود سینماها در کرمانشاهان؛ رئیس حوزۀ هنری استان: به ازای هر ۱۰ هزار نفر یک صندلی سینما در استان وجود دارد؛ احداث سینما از مطالبات جدی مردم در سفر سوم رییس‌جمهور است، نوشته‌شده در ۳۱ اردیبهشت ۱۳۸۹؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. دهه ۱۳۹۰ پس از تعطیلی سینماها، کار بازسازی سالن «سینما آزادی» شروع شد و این سالن در اردیبهشت ماه ۱۳۹۱ به‌طور رسمی بازگشایی شد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): گزارش ایسنا از افتتاح سینما آزادی کرمانشاه، نوشته‌شده در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۱؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. خبرگزاری مهر: سینمای آزادی کرمانشاه افتتاح شد، نوشته‌شده در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۱؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. در ابتدا وعدۀ بازسازی سینما پیروزی (آتلانتیک) داده شد، اما در اردیبهشت ۱۳۹۲ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه اعلام کرد این پروژه به دلیل کمبود اعتبار متوقف شده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): استقبال ادارۀ فرهنگ و ارشاد اسلامی کرمانشاه از مشارکت بخش خصوصی در بازسازی سینماهای متروک، نوشته‌شده در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. توقف بازسازی سبب شد تا سینما پیروزی به مخروبه‌ای متروکه تبدیل شود و در زلزلۀ ۱۳۹۶ آسیب ببیند.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): ‌سینمایی که در زلزلۀ کرمانشاه از بین رفت بازسازی می‌شود؟، نوشته‌شده در ۷ خرداد ۱۳۹۸؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. سینما فرهنگ کرمانشاه در دههٔ ۹۰ اقدام به افزایش تعداد سالن‌های نمایش فیلم خود کرد. در همین راستا سالن شمارهٔ ۲ در مرداد ۱۳۹۲،هنرآنلاین: افتتاح سالن شمارۀ ۲ سینما فرهنگ کرمانشاه، نوشته‌شده در ۲۵ مرداد ۱۳۹۲؛ بازدید در ۵ فروردین ۱۳۹۸. سالن شمارهٔ ۳ در دی ۱۳۹۵جشنوارۀ فیلم فجر: افتتاح سالن شمارۀ ۳ سینما فرهنگ کرمانشاه در آستانه جشنواره فجر، نوشته‌شده در ۲۲ دی ۱۳۹۵؛ بازدید در ۵ فروردین ۱۳۹۸. خبرگزاری مهر: سالن جدید سینما فرهنگ در کرمانشاه افتتاح شد، نوشته‌شده در ۱۴ دی ۱۳۹۵؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. و سالن شمارهٔ ۴ سینما فرهنگ در مهر ۱۳۹۸ افتتاح شد.ادارۀ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه: افتتاح سالن چهارم سینما فرهنگ کرمانشاه، نوشته‌شده در ۴ مهر ۱۳۹۸؛ بازدید در ۵ فروردین ۱۳۹۸. در شهریور ۱۳۹۳ ‌رئیس ادارۀ سینمایی ادارۀ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه گفت یک سالن سینمایی ۴۰۰ نفره در محدودۀ پارکینگ شهرداری کرمانشاه توسط بخش خصوصی در حال ساخت است. با این وجود پیشرفت فیزیکی بالای این سینما، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درخصوص عدم ساخت پارکینگ و نامناسب بودن درب خروجی آن ایراداتی گرفته که سبب توقف کار و عدم پیگیری مالک شده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): ‌کرمانشاه فقط ۲ سینمای فعال دارد، نوشته‌شده در ۲۰ شهریور ۱۳۹۳؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. در مرداد ۱۳۹۴ سرپرست ادارۀ سینمایی و سمعی و بصری ادارۀ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه اعلام کرد که این سینما در یک مجموعۀ چندمنظورۀ تفریحی رفاهی قرار دارد و بیشتر کار ساخت آن انجام شده و وعده داد که تا پایان سال قطعاً به بهره‌برداری خواهد رسید.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): ‌کرمانشاه تا پایان سال صاحب یک سینمای دیگر می‌شود، نوشته‌شده در ۷ مرداد ۱۳۹۴؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. در اردیبهشت ۱۳۹۷ معاون هنری و سینمایی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه از ساخت یک پردیس سینمایی با نام کوروش در چهارراه جوانشیر خبر داد و گفت این پردیس یک سالن ۲۵۰ نفره، سالن جلسات عمومی، گالری، نگارخانه و سالن مطالعه را شامل می‌شود.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): کرمانشاه صاحب ۲ سینمای دیگر می‌شود، نوشته‌شده در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۷؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. سینما بیستون واقع در هتل پارسیان کرمانشاه که با تغییر کاربری سالن آمفی‌تئاتر این هتل با ظرفیت ۱۶۰ صندلی ساخته شده‌است، در ۱۰ خرداد ۱۳۹۷ با نمایش فیلم کوپال افتتاح شد. در سال ۹۹–۱۳۹۸ در طرح توسعهٔ سینما آزادی کرمانشاه، دو سالن vip با ظرفیت ۱۸ نفر به این سینما افزوده شد و سینما آزادی با سه سالن جمعاً به ظرفیت ۵۳۷ نفر به پردیس سینمایی تبدیل شد.باشگاه خبرنگاران جوان: افزایش دو سالن وی.آی.پی به سینما آزادی کرمانشاه، نوشته‌شده در ۸ دی ۱۳۹۸؛ بازدید در ۱۱ فروردین ۱۳۹۹. دهۀ ۱۴۰۰ در سال ۱۴۰۰ و به دنبال تعطیلی دوسالهٔ سینماها به دلیل همه‌گیری بیماری کرونا از اواخر سال ۱۳۹۸، حوزهٔ هنری کرمانشاه از دومین دورهٔ رکود سینماها خبر داد که مشکلات مالی شدید برای سینماهای کرمانشاه و بیکاری پرسنل سالن‌های سینما شده‌است. در شهریور ۱۴۰۰ در استان کرمانشاه به ازای هر ۱۲۵۰ نفر یک صندلی سینما وجود داشته‌است، در حالی که در همان زمان سرانهٔ کشوری یک صندلی به ازای ۶۲۰ نفر بوده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): به ازای هر ۱۲۵۰ کرمانشاهی یک صندلی سینما داریم/تا استاندارهای جهانی ۲۰۰ سینمای دیگر می‌خواهیم، نوشته‌شده در ۷ مهر ۱۴۰۰؛ بازدید در ۸ مهر ۱۴۰۰. سینما پاز در آذر ۱۴۰۰ با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی با ظرفیت ۴۵ نفر مجهز به سیستم صوتی دالبی و دیجیتال زیگورات در طبقۀ نهم برج پویا واقع در چهارراه گلستان شهر کرمانشاه آغاز به کار کرد.خارگ‌نیوز: بهره برداری از «سینما پاز» در کرمانشاه، نوشته‌شده در ۱ آذر ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱۷ خرداد ۱۴۰۳. خبرگزاری صداوسیما: چهارمین سینمای شهر کرمانشاه افتتاح می‌شود، نوشته‌شده در ۱ آذر ۱۴۰۰؛ بازدید در ۱۷ خرداد ۱۴۰۳. سینما بیستون نیز پس از یک تعطیلی چندماهه از ابتدای آذر ۱۴۰۰ به مؤسسۀ بهمن سبز حوزۀ هنری واگذار شد و با نمایش فیلم گشت ارشاد ۳ فعالیت خود را از سر گرفت. در بهمن ۱۴۰۰ کارشناس مسئول امور سینمایی سمعی بصری ادارۀ کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه گفت ۷ سینمای بلاتکلیف در استان کرمانشاه وجود دارد. سه سینمای غدیر اسلام‌آباد غرب، غدیر قصر شیرین و فرهنگ پاوه که در مجتمع‌های فرهنگی هنری این شهرها قرار دارند به دلیل شیوع کرونا تعطیل شده‌اند و سینماهای پیروزی، استقلال، صحرا در کرمانشاه و سینمای هرسین هم بلاتکلیف مانده‌اند. وی تعداد کل صندلی‌های ۴ سینمای فعال آزادی، فرهنگ، بیستون و پاز در استان کرمانشاه را ۱۹۰۷ صندلی اعلام کرد.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): ‌کرمانشاه فقط ۴ سینما دارد/ ۷ سینما بلاتکلیف یا غیرفعالند، نوشته‌شده در ۲ بهمن ۱۴۰۰؛ بازدید در ۳۰ مهر ۱۴۰۳. افشین آزادی رئیس حوزۀ هنری کرمانشاه در گفتگویی به مناسبت روز سینمای ایران در ۲۱ شهریور ۱۴۰۱ گفت «از مجموع اعتباراتی که به استان داده می شود حتی یک ریال هم به حوزه سینما اختصاص نمی یابد» و نه تنها تعداد، ظرفیت و پراکنش سالن‌های سینما در استان کرمانشاه با جمعیت این استان متناسب نیست،‌ بلکه در رابطه با تولید فیلم نیز سال‌هاست که دربارۀ ساخت فیلم سینمایی در کرمانشاه بحث می‌شود اما هنوز هیچ اقدامی انجام نشده و هیچ سرمایه‌گذاری پای کار نیامده‌است.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): ۳ سینما برای ۲ میلیون کرمانشاهی!، نوشته‌شده در ۲۱ شهریور ۱۴۰۱؛ بازدید در ۲۱ شهریور ۱۴۰۱. در آذر ۱۴۰۱ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه اعلام کرد در سفر هیئت دولت به استان کرمانشاه تفاهم‌نامه‌ای بین سازمان سینمایی کشور و استانداری کرمانشاه منعقد شده که بر اساس آن ۲۶ میلیارد تومان برای بهسازی سینماهای کرمانشاه اختصاص داده شده‌است.کُردپرس: اختصاص ۲۶ میلیارد تومان برای بهسازی سینماهای کرمانشاه، نوشته‌شده در ۸ آذر ۱۴۰۱؛ بازدید در ۱۰ آذر ۱۴۰۱. در ۱۹ آبان ۱۴۰۳ مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمانشاه وعده داد پس از انتخاب یک مکان مناسب، یک سینمای روباز در کرمانشاه احداث شود.خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): کرمانشاه صاحب سینما روباز می‌شود، نوشته‌شده در ۱۹ آبان ۱۴۰۳؛ بازدید در ۱۹ آبان ۱۴۰۳. سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح (معاونت سنجش از راه دور و جغرافیا - ادارهٔ کل جغرافیایی)، فرهنگ جغرافیایی شهرستان‌های کشور: شهرستان کرمانشاه، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، چاپ اول: ۱۳۸۰. سلطانی، محمدعلی، جغرافیای تاریخی و تاریخ مفصل کرمانشاهان، جلد اول، تهران: مؤسسهٔ فرهنگی نشر سها، چاپ سوم: ۱۳۸۱. | ## جمع‌بندی | کرمانشاه: مرکز استان پنجم، ترجمهٔ کیومرث ایراندوست و کسری آشوری، تهران: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، چاپ اول: ۱۳۹۴.