موضوع مقاله: فهرست معماران ارمنی | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # فهرست معماران ارمنی | مقدمه: فهرست معماران ارمنی این مقاله فهرستی از معماران ارمنی در ارمنستان و در کشورهای مختلف به عنوان جماعت ارمنیان پراکنده توانسته‌اند با درک نیازهای خویش دست به خلق آثار معماری به عنوان یادگارها و انعکاسی از تحولات فرهنگی روزگار خود بزنند معرفی می‌شوند. | ## بخش 1: فهرست معماران ارمنی | تِردات مهندس معمار کلیسای آنی در آنی (شهر باستانی) می‌باشد، او توانست این کلیسا را در سال ۱۰۰۱ میلادی به اتمام برساند. آثار او عبارت اند از: (جادهٔ تبریز - ارسباران) (احداث خیابان اصلی تبریز (امام خمینی کنونی (باغ و مجتمع گلستان تبریز (باغ گلستان (تالار فرهنگ تبریز) (برج ساعت تبریز مقابل کاخ شهرداری تبریز) لوون تادوسیان لوون تادوسیان (زاده۱۲۷۶ ش-وفات ۱۳۵۹)، مهندس معمار، در تهران به دنیا آمد. آثار او عبارت‌اند از: (میدان حسن‌آباد (تهران)، کاخ مرمر و کاخ‌موزه سفید سعدآباد) اوژن آفتاندلیانس اوژن آفتاندلیانس (زاده۱۲۹۲-وفات ۱۳۷۶ش)، معمار، در تبریز به دنیا آمد. آفتاندلیانس به مدت سی سال در دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران به تدریس پرداخت. آثار او عبارت اند از: (تالار وحدت (رودکی (تالار فرهنگ) (موزهٔ مردم‌شناسی ایران) (دبیرستان نوربخش) (موزهٔ کلیسای وانک اصفهان) (نخستین ساختمان‌های فرودگاه بین‌المللی مهرآباد) (سینما گلدن سیتی (سینما فلسطین (کلیسای سرکیس مقدس) پل آبکار پُل آبکار (۱۲۸۷–۱۳۴۹) (۱۹۰۸–۱۹۷۰) از معماران نوگرای ایرانی ارمنی تبار بود. آثار او عبارت اند از: (ساختمان سینما نیاگارا) (ایستگاه رادیو (بی‌سیم (ساختمان کلیسای ارامنه کاتولیک واقع در خیابان شمالی سفارت روسیه). (مدرسه کر و لال‌های باغچه‌بان) (کلیه ساختمان‌های پیشکاری‌ها و ادارات وزارت دارایی استان‌ها و ساختمان‌های گمرکات). رستم وسکانیان رُستُم وُسکانیان (۱۳۱۱ تبریز-۲۰ مرداد ۱۳۹۲ آمریکا) معمار ایرانی ارمنی‌تبار بود. کریستاپور تادوسیان کریستاپور (کریستوفر) تادوسیان (۱۲۸۴–۱۳۷۱ش)، معمار، در تفلیس به دنیا آمد. آثار او عبارت اند از: (ساختمان بانک ملی اهواز) (بیمارستان فیروزگر) (تادوسیان برای طرح ساختمان‌های ضد زلزله مفتخر به دریافت نشان طلای همایش بین‌المللی معماری مدرن شد). گابریل گورکیان گابریل گورکیان (زاده ۱ آذر ۱۲۷۹ خورشیدی (۲۱ نوامبر ۱۸۹۲)، در استانبول امپراتوری عثمانی، درگذشت ۴ آبان ۱۳۴۹ خورشیدی (۲۹ اکتبر ۱۹۷۰) در آنتیب فرانسه) از پایه گذاران معماری نوین در ایران، وی دانش‌آموختهٔ دانشگاه معماری و هنرهای کاربردی وین بود. آثار او عبارت اند از: (کاخ دادگستری تهران) (ساختمان ۷ وزارت امور خارجه (کاخ شهربانی پیشین (وزارت صنایع) (باشگاه افسران) (آمفی تئاتر مدرسهٔ نظام) گورگن پیچیکیان گورگن پیچیکیان (۱۲۹۵–۱۳۷۶ش)، معروف به مهندس گرگین، معمار، در ولگوگراد به دنیا آمد. | ## بخش 2: فهرست معماران ارمنی | آثار او عبارت اند از: (بیمارستان بانک ملی تهران) (شعبهٔ مرکزی بانک ملی) (شعبهٔ بانک ملی ایران در دبی) (ساختمان چاپخانهٔ مرکزی بانک مرکزی) (جامعهٔ الزهرای قم) (مصلای قم) (دانشکدهٔ پزشکی قم) (ساختمان‌های اولیهٔ آسایشگاه کهریزک) (کارخانهٔ مینو) (ساختمان نابینایان تهران) لوون بابایان لوون بابایان (زاده۱۳۰۴ش)، معمار، در تبریز به دنیا آمد. وی دانش‌آموختهٔ رشتهٔ معماری از دانشگاه تهران و دارای دیپلم مهندسی از انگلستان است. آثار او عبارت اند از: (ساختمان پستخانهٔ مرکزی (خیابان امام خمینی (بانک شاهی ایران (بانک تجارت شعبهٔ میدان امام خمینی (ساختمان شمارهٔ ۱ وزارت امور خارجه) وارطان هوانسیان وارطان هوانسیان (۱۲۷۴–۱۳۶۱) معمار ایرانی ارمنی‌تبار بود. آثار او عبارت اند از: (هنرستان دختران تهران، تهران، ۱۳۱۴–۱۳۱۷) (هتل دربند، تهران، ۱۳۱۴–۱۳۱۷) (تکمیل باشگاه افسران وزارت جنگ (طرح اصلی توسط گابریل گورکیان)، تهران) (کاخ شهناز پهلوی، سعد آباد) (سینما متروپل، تهران) (سینما دایانا، تهران) (مهمانخانه ایستگاه راه‌آهن تهران، ۱۳۱۹) (هتل فردوسی، تهران) (ساختمان مرکزی بانک سپه، تهران، ۱۳۲۹–۱۳۳۲) (بانک سپه شعبه بازار تهران) (مراکز بانک سپه در شهرستان‌ها) (ساختمان جیپ، تهران) (مجتمع آپارتمان‌های شاهرضا، تهران)بانی‌مسعود، امیر. ص۲۲۰ هوانس اونیک قریبیان هوانس اونیک قریبیان (متولد۱۲۷۸- وفات۱۳۶۴ش)، معمار، در تفلیس به دنیا آمد. آثار او عبارت اند از: (معماری شهرداری تبریز) (شهرداری ارومیه) (بناهای سلطنتی رضاشاه) (کاخ مرمر رامسر) (مهمان خانهٔ رامسر) نکتار پاپازیان نکتار پاپازیان، از جمله اولین معماران زن ایرانی، متعلق به نخستین نسل از دانش آموختگان معماری دانشگاه تهران می‌باشد. نکتار پاپازیان در شهر اراک به دنیا آمد و بعد از گذراندن تحصیلات ابتدایی و متوسطه در تهران و گرفتن دیپلم ریاضی، به تحصیل در رشته معماری دانشگاه تهران پرداخت. پس از آن، پاپازیان، برای ادامه تحصیل عازم فرانسه شد و در دانشگاه بوزار پاریس به ادامه تحصیل پرداخت. نکتار پاپازیان از جمله معماران زن ایرانی شرکت‌کننده در کنگره بین‌المللی زنان معمار در سال ۱۳۵۶ بود.هنر و معماری. مرداد ـ آبان 1356 آثار او عبارت اند از: (دانشگاه جندی شاپور) (بخشهایی از دانشگاه تبریز) (طرح جامع تبریز) (گمرک آستارا) (دبیرستان جامع دانشگاه بوعلی همدان) (انستیتو مربیان حرفه‌ای کرج) لوون پالانچیان لِئون پالانچیان (درگذشته ۱۵ مرداد ۱۳۴۸) سرمایه‌دار و از سازندگان جاده هراز میان تهران و دریای خزر است. لوون پالانچیان به واسطه داشتن امکانات مالی و تجهیزاتی ساختمانی و دارا بودن شرکتی بزرگ در دهه ۴۰، ۵۰ و در زمان ریاست ابوالحسن ابتهاج بر سازمان برنامه ساخت جاده هراز را آغاز و بعد از مدتی به پایان برد. آرمن حق نظریان آرمن حق نظریان (زاده ۵ مه ۱۹۴۱ در تهران - درگذشته ۱۹ فوریهٔ ۲۰۰۹ در شهر آخن) , معمار ایرانی ارمنی تبار در زمینه کلیساها بود. | ## بخش 3: فهرست معماران ارمنی | به فرمان او بناهایی متعدد از جمله قصرهای معروف دو سوی تنگه بسفر و پادگان‌های ارتش به دست خاندان پالیان ساخته شد. از دیگر بناهای معروف ساخته شده به دست این خانواده می‌توان: «بنای معروف گالاتاسرای»، «قصر سارنابورنوی» و «بندر و برج دویست متری اطفای حریق» را نام برد. در پایان سده نوزدهم و در آغاز سده بیستم ساخت و ساز شهری به‌طور همزمان با توسعه اقتصادی در شهر باکو توسعه گسترده‌ای یافت با استخراج نفت به‌طور ناگهانی فرصت‌های اقتصادی تغییر گسترده‌ای یافت و ساخت ساز صنعتی – مسکونی و ساختمان‌های عمومی گسترش یافت و در مقیاس وسیعی ساخت و ساز در شهرهای جمهوری سوسیالیستی شوروی آذربایجان نیز با افزایش سریع جمعیت گره خورد. پیشرفت شهر باکو بدون مشارکت گسترده از معماران ارمنی که تحصیل کرده سن پترزبورگ بودند امکان‌پذیر نبود. گابریل میکائیلیان آثار او عبارت اند از: (بیمارستان زنان و زایمان در سال ۱۸۹۹ در باکو)، (ساختمان وزارت باکو)، (بانک تجارت ۱۹۰۵ الی ۱۹۱۰)، (ساخت کلیساهای متعدد) و چندین اثر دیگر. نیکوقایوس بایو ساختمان تئاتر باکو در سال ۱۹۱۳ که در حال حاضر اُپرا و تئاتر باله باکو می‌باشد. مجموعه‌ای از مدارس و ورزشگاه و ساختمان‌های مسکونی و ایستگاه راه آهن صابونچی در سال ۱۹۲۷ توسط او طراحی و ساخته شده‌است. از دیگر طراح و معماران معروف را می‌توان به: مهندس وارطان سارگسیان و فریدون آغالیان نام برد، که ساختمان‌های اسکان کارگران شرکت نفت در شهر مردکن و ساختمان خانه کارگر و ده‌ها ساختمان‌های دیگر را ساختند. <<یکی از معروفترین ساختمانهای باکو کاخ حیدر علی‌اف یا «کاخ ریاست جمهوری حیدر علی‌اف»Heydar Aliyev Palace می‌باشد که طرح و ساخت آن برعهده مهندسان ارمنی به نام:ملیک سدکوف، توروسیان، تووماسیان و آوانس بود این کاخ در سال ۱۹۷۲م بنا شد و در سال ۲۰۰۳ توسط دولت وقت نمای ساختمان تا حدودی تغییر یافت و بازسازی شد. >> سایر کشورها هوهانس کاچازنونی آثار او عبارت اند از: (ساختمان اسقف‌نشین شیراک و کلیسای تادئوس و بارتوقیمئوس مقدس در باکو) میهران مسروبیان آثار او عبارت اند از: (یک ساختمان تاریخی در میدان دوپونت شهر واشینگتن، دی سی که در سال ۱۹۳۱ میلادی به اتمام رسید). | ## جمع‌بندی | (ساختمان واشینگتن ماریوت واردمَن پارک که یکی از هتلهای شرکت ماریوت می‌باشد در شهر واشینگتن، دی سی).