موضوع مقاله: ماندانا | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ماندانا | مقدمه: علیرغم اقدام آستیاگ برای تحقق نیافتن خوابش، کوروش در آینده توانست پدربزرگش آستیاگ را شکست داده و پادشاه پارس و ماد شود. | ## بخش 1: ماندانا | پیرامون نام نام او ریشه در زبان فارسی باستان دارد و به معنای «خوشایند» و «خرسند» است. همچنین می‌توان نام او را با نام منیژه از شخصیت‌های اساطیری شاهنامه در پیوستگی دانست. م) یک شاهدخت مادی بود که بعدها به همسری کمبوجیه شاه انشان (پادشاهی هخامنشی) درآمد و ملکه او شد. به گفته هرودوت، کمبوجیه شاه نبود بلکه مردی از «خانواده‌ای خوب» بود که با ماندانا دختر آستیاگ ازدواج کرده بود. گزنفون می‌گوید که کمبوجیه با ماندانا دختر آستیاگ ازدواج کرده بود و شاه پارسی‌ها نامیده می‌شد. او ادعا کرده‌است که حکمرانی کمبوجیه به عنوان «شاه پارس» محدود به شورای بزرگان بوده‌است. در این‌جا هیچ تناقضی میان ادعای کوروش بزرگ که گفته بود پدرش شاه انشان است و گزارش گزنفون که گفته بود او شاه پارس است وجود ندارد، چرا که انشان و پارس دو نام برای خطاب قرار دادن یک سرزمین هستند. بترتیب از سمت راست، کمبوجیه و کوروش، در وسط ماندانا و مهرداد و در سمت چپ هم هارپاگ درحال حمله برای کشتن کوروش می‌باشد. | ## بخش 2: ماندانا | به گفته هردوت، روزی آستیاگ در خواب دید که از دخترش ماندانا آنقدر ادرار خارج شد که هگمتانه، پادشاهی ماد و تمام سرزمین آسیا را غرق کرد. آستیاگ تعبیر خوابش را از مغ‌ها پرسید، آن‌ها گفتند که از او فرزندی پدید خواهد آمد که بر سرزمین ماد غلبه خواهد کرد. این موضوع سبب این شد که آستیاگ تصمیم بگیرد، که دخترش را به ازدواج اشراف ماد درنیاورد، زیرا می‌ترسید که دامادش مدعی خطرناکی برای پادشاهی او شود؛ بنابراین آستیاگ دخترش را به ازدواج کمبوجیه از اشراف پارس درآورد. شاه این‌بار خواب دید که از شکم دخترش درخت تاکی روییده، که شاخ و برگ‌های آن تمام آسیا را می‌پوشاند. پادشاه ماد، این‌بار هم از مغ‌ها تعبیر خوابش را خواست و آن‌ها گفتند، تعبیر خوابش آن است که از دخترش ماندانا فرزندی بدنیا خواهد آمد، که بر کل آسیا پیروز خواهد شد. آستیاگ به مراتب بیش‌تر از خواب اولش به هراس افتاد و برای همین دخترش را به نزد خودش فراخواند. ماندانا به هگمتانه بازگشت و آستیاگ به دلیل خواب‌هایی که دیده بود، از فرزند دخترش سخت وحشت داشت. پس از مدتی ماندانا فرزندش را به دنیا آورد و آستیاگ نوزاد او را به وزیرش هارپاگ سپرد و دستور داد که نوزاد را نابود کند. | ## بخش 3: ماندانا | همسرش از او دربارهٔ سرنوشت کودک پرسیده و هارپاگ در جوابش گفت که دست به چنین جنایتی نخواهد زد، چون به کودک دلبسته شده و شاه هم فرزندان زیادی ندارد، پس ممکن است، دخترش جانشین او گردد. پس کوروش را به یکی از چوپان‌های شاه به نام مهرداد (میترادات) داد و از او خواست که وی را به دستور شاه به کوهی در میان جنگل رها کند تا طعمهٔ جانوران وحشی گردد. وقتی همسر چوپان به نام سپاکو از موضوع با خبر شد، با ناله و زاری از شوهرش خواست، که از کشتن کودک خودداری کند و به‌جای او، فرزند خودشان را که تازگی مرده بدنیا آمده بود، در جنگل رها سازد. پس جسد مرده فرزندش را به مأموران هارپاگ داده و خودش سرپرستی کوروش را به گردن گرفت. تجزیه و تحلیل تاریخی ماندانا هنگامی که تازه به سن ۱۸ سالگی رسیده بود، کوروش را بدنیا آورده و خود کوروش نیز، در هنگام مرگ او، مرد نسبتاً جوانی بوده‌است. به‌جز کتزیاس، دیگر نویسندگان یونانی، ماندانا دختر آستیاگ را مادر کوروش دانسته‌اند و گزارش داده‌اند که کوروش حاصل ازدواج کمبوجیه و ماندانا است. اما برخی دیگر اعتقاد دارند رواج این روایت ریشه‌های سیاسی داشته و هدفش این بوده که از بنیان‌گذار شاهنشاهی هخامنشی، مردی نیمه مادی بسازد تا مادها را با فرمانروایی پارس‌ها آشتی دهد و اصولاً رابطه‌ای بین ماندانا دختر آستیاگ و کوروش قائل نیستند و آن را افسانه می‌دانند. | ## جمع‌بندی | گرچه این تاریخ، همان تاریخی است که به عنوان زمان مرگ کمبوجیه در نظر گرفته می‌شود، اما گمان میشود که این تاریخ تاریخی است که وضعیت او به‌واسطهٔ مرگ همسرش، از ملکه به ملکه مادر تغییر یافته‌است.