موضوع مقاله: بوئینگ ۷۳۷ کلاسیک | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # بوئینگ ۷۳۷ کلاسیک | مقدمه: بوئینگ ۷۳۷ کلاسیک یک مدل هواپیمای مسافربری باریک‌پیکر دوموتوره است که توسط شرکت بوئینگ ایالات متحده توسعه‌یافته و طی سال‌های ۱۹۸۱–۲۰۰۰ ساخته شده‌است. | ## بخش 1: بوئینگ ۷۳۷ کلاسیک | بوئینگ ۷۳۷ کلاسیک که توسط هواپیماهای تجاری بوئینگ تولید شده است، نسل دوم خانوادهٔ بوئینگ ۷۳۷ به‌شمار می‌رود. توسعهٔ این هواپیما در سال ۱۹۷۹ آغاز شد و نخستین مدل آن، یعنی ۷۳۷-۳۰۰، در فوریهٔ ۱۹۸۴ پرواز کرد و در دسامبر همان سال وارد خدمت شد. مدل کشیده‌تر ۷۳۷-۴۰۰ در فوریهٔ ۱۹۸۸ پرواز کرد و اواخر همان سال به بهره‌برداری رسید. در مقایسه با سری اصلی، سری کلاسیک با استفاده از موتورهای توربوفن سی‌اف‌ام اینترنشنال سی‌اف‌ام۵۶ برای بازدهی سوخت بهتر، بازسازی شد و از اویونیک ارتقایافته بهره می‌برد. مدل -۵۰۰ با طول مشابه ۷۳۷-۲۰۰ اصلی است و می‌تواند ۱۱۰ تا ۱۳۲ مسافر را جابه‌جا کند. مدل -۳۰۰ با طول گنجایش ۱۲۶ تا ۱۴۹ مسافر را دارد، در حالی که مدل -۴۰۰ با طول بین ۱۴۷ تا ۱۶۸ صندلی را در خود جای می‌دهد. این سری با خانوادهٔ مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۰ و بعدها با خانواده ایرباس ای۳۲۰ رقابت کرد که باعث شد بوئینگ با معرفی بوئینگ ۷۳۷ نسل بعدی، محصول خود را به‌روزرسانی کند و به این ترتیب مدل‌های -۳۰۰/۴۰۰/۵۰۰ را با نام ۷۳۷ کلاسیک متمایز نماید. در مجموع، ۱٬۹۸۸ فروند از این هواپیما از سال ۱۹۸۴ تا پایان تولید در سال ۲۰۰۰ تحویل داده شد: ۱٬۱۱۳ فروند از مدل -۳۰۰، ۴۸۶ فروند از مدل -۴۰۰ و ۳۸۹ فروند از مدل -۵۰۰. توسعه و طراحی پیش‌زمینه در پی موفقیت بوئینگ ۷۳۷، بوئینگ به دنبال افزایش ظرفیت و برد بود تا با اعمال بهبودهایی، هواپیما را با مشخصات مدرن ارتقا دهد و در عین حال اشتراکات آن را با مدل‌های قبلی ۷۳۷ حفظ کند. توسعه در سال ۱۹۷۹ آغاز شد و در سال ۱۹۸۰، مشخصات اولیهٔ هواپیما در نمایشگاه هوایی فارن‌بورو منتشر گردید. سری جدید از موتورهای توربوفن سی‌اف‌ام اینترنشنال سی‌اف‌ام۵۶ بهره می‌برد که منجر به بهبود چشمگیر در بازدهی سوخت و کاهش صدا شد، اما با توجه به فاصلهٔ کم بدنهٔ ۷۳۷ از زمین که میراثی از بدنهٔ بوئینگ ۷۰۷ بود، چالش مهندسی ایجاد کرد. بوئینگ و شرکت سازندهٔ موتور، سی‌اف‌ام اینترنشنال، با قرار دادن موتور در جلو (به جای زیر) بال و انتقال تجهیزات جانبی موتور به طرفین (به جای پایین) پوشش موتور، این مشکل را حل کردند که به ورودی هوای غیرمدور و متمایز ۷۳۷ منجر شد. عرشهٔ پرواز با سیستم ابزار پرواز الکترونیکی اختیاری بهبود یافت و کابین مسافران نیز مشابه بهبودهای صورت‌گرفته در بوئینگ ۷۵۷ ارتقا پیدا کرد. این خانواده همچنین دارای یک پایدارکنندهٔ عمودی بازطراحی‌شده با بالهٔ پشتی در پایه بود. توسعه مدل‌ها در مارس ۱۹۸۱، یو اس ایرویز و ساوت‌وست ایرلاینز هر کدام ۱۰ فروند از سری ۷۳۷-۳۰۰ را سفارش دادند. این مدل که نخستین مدل از سری ۷۳۷ کلاسیک بود، در فوریهٔ ۱۹۸۴ پرواز کرد و در دسامبر همان سال با شرکت ساوت‌وست ایرلاینز وارد خدمت شد. مدل کشیده‌تر ۷۳۷-۴۰۰ با سفارش ۲۵ فروند توسط پیدمونت ایرلاینز در ژوئن ۱۹۸۶ معرفی شد. این هواپیما در فوریهٔ ۱۹۸۸ پرواز کرد و اواخر همان سال با همان شرکت وارد بهره‌برداری شد. آخرین مدل این سری، ۷۳۷-۵۰۰، با سفارش ۳۰ فروند توسط ساوت‌وست ایرلاینز در مهٔ ۱۹۸۷ کلید خورد. این مدل که به عنوان جایگزین ۷۳۷-۲۰۰ طراحی شده بود و ظرفیت و ابعاد مشابهی داشت، در ژوئن ۱۹۸۹ پرواز کرد و در سال ۱۹۹۰ با ساوت‌وست ایرلاینز وارد خدمت شد. | ## بخش 2: بوئینگ ۷۳۷ کلاسیک | موتورها بوئینگ موتور سی‌اف‌ام اینترنشنال سی‌اف‌ام۵۶ را به‌طور انحصاری برای نیرودهی به مدل ۷۳۷-۳۰۰ انتخاب کرد. بال‌های ۷۳۷ نسبت به کاربردهای قبلی سی‌اف‌ام۵۶ به زمین نزدیک‌تر بودند، که نیاز به چندین اصلاح در موتور را ایجاد کرد. قطر فن کاهش یافت و جعبه‌دندهٔ جانبی موتور از پایین به موقعیت ساعت ۹ منتقل شد که به پوشش موتور شکل متمایز ته-صاف بخشید که اغلب به آن «لپ همستر» می‌گویند. سامانۀ تنظیم سرعت سری ۷۳۷ کلاسیک شاهد معرفی سامانۀ تنظیم سرعت (STS) بود؛ یک سیستم تقویت پرواز که پایدارکننده را به‌طور خودکار در سرعت‌های پایین، وزن کم و نیروی رانش بالا تنظیم می‌کند. این طراحی به دلیل وجود سوئیچ‌های قطع‌کننده در کنسول مرکزی که می‌توانند در صورت عملکرد نادرست سیستم را محدود کنند، قابل قبول تلقی شد. سیستم‌های حفاظتی در بوئینگ ۷۳۷ نسل بعدی و سامانۀ ام‌سی‌ای‌اس در ۷۳۷ مکس، نسخه‌های بعدی و گسترش‌یافتهٔ این سیستم هستند. توسعه‌های بعدی در طول دههٔ ۱۹۸۰، سری ۷۳۷ کلاسیک سفارش‌های بزرگی از خطوط هوایی آمریکا و اروپا جذب کرد. در دههٔ ۱۹۹۰، زمانی که مشتری همیشگی بوئینگ، یونایتد ایرلاینز، اقدام به خرید خانواده ایرباس ای۳۲۰ کرد، این امر بوئینگ را واداشت تا مدل ۷۳۷-۴۰۰ را به مدل به‌روزتر و کارآمدتر بوئینگ ۷۳۷ نسل بعدی-۸۰۰ ارتقا دهد. تولید سری کلاسیک برای مدتی در کنار نسل بعدی ادامه داشت؛ آخرین ۷۳۷ کلاسیک در فوریهٔ ۲۰۰۰ تکمیل شد. تغییر کاربری شش فروند از مدل‌های ۷۳۷-۳۰۰ سابق ساوت‌وست ایرلاینز برای آتش‌نشانی هوایی توسط گروه کولسون مستقر در بریتیش کلمبیا تغییر کاربری داده شده و مورد استفاده قرار می‌گیرند. این هواپیماها که به نام فایرلاینر شناخته می‌شوند، می‌توانند آب را با دبی حجمی در ثانیه حمل کنند و همچنان ۶۶ صندلی خود را حفظ کرده‌اند. انواع ۷۳۷-۳۰۰ نمونهٔ اولیهٔ مدل -۳۰۰ در ژانویهٔ ۱۹۸۴ از کارخانهٔ رنتون خارج شد و در فوریهٔ همان سال پرواز کرد. پس از دریافت گواهینامهٔ پرواز در نوامبر ۱۹۸۴، یواس‌ایر نخستین فروند را دریافت کرد. این هواپیما بسیار محبوب شد و بوئینگ در مجموع بیش از ۱٬۰۰۰ فروند از آن را تولید کرد. تولید این سری تا سال ۱۹۹۹ ادامه یافت و آخرین فروند به ایر نیوزیلند تحویل داده شد. در دسامبر ۲۰۰۸، ساوت‌وست ایرلاینز تصمیم گرفت ۷۳۷-۳۰۰های خود را با ابزارهای جدید و نرم‌افزارهای به‌روز ارتقا دهد تا با ۷۳۷-۷۰۰ مشابه شوند، اما این سفارش بعدها لغو گردید. همچنین امکان نصب بالک‌های شرکت اوییشن پارتنرز بر روی این مدل وجود دارد که در این صورت با نام -۳۰۰ اس‌پی شناخته می‌شود. ۷۳۷-۴۰۰ طراحی ۷۳۷-۴۰۰ در سال ۱۹۸۵ برای پر کردن شکاف بین ۷۳۷-۳۰۰ و بوئینگ ۷۵۷ آغاز شد و با خانواده ایرباس ای۳۲۰ و مک‌دانل داگلاس ام‌دی-۸۰ رقابت کرد. این هواپیما شامل یک ضربه‌گیر دم برای جلوگیری از برخورد دم با زمین در هنگام برخاستن و یک تیر حامل تقویت‌شده بود. نخستین پرواز آن در فوریهٔ ۱۹۸۸ انجام شد و در سپتامبر همان سال با شرکت پیدمونت ایرلاینز وارد خدمت گردید. | ## بخش 3: بوئینگ ۷۳۷ کلاسیک | آلاسکا ایرلاینز نخستین شرکتی بود که یکی از هواپیماهای خود را برای جابه‌جایی ۱۰ پالت بار تبدیل کرد. این شرکت همچنین تعدادی را به صورت ترکیبی (نیمی مسافر و نیمی بار) استفاده می‌کرد که در سال ۲۰۱۷ بازنشسته شدند. این مدل به درخواست مشتریان به عنوان جایگزین مستقیم و مدرن ۷۳۷-۲۰۰ عرضه شد که اجازه می‌داد مسیرهای طولانی‌تر با مسافران کمتر به‌صرفه‌تر از مدل ۷۳۷-۳۰۰ طی شود. استفاده از موتور سی‌اف‌ام۵۶-۳ باعث افزایش ۲۵ درصدی کارایی سوخت نسبت به موتورهای قدیمی پی اند دبلیو شد. ۷۳۷-۵۰۰ در سال ۱۹۸۷ توسط ساوت‌وست ایرلاینز معرفی شد و نخستین پرواز خود را در ژوئن ۱۹۸۹ انجام داد. این مدل به یکی از هواپیماهای محبوب شرکت‌های روسی تبدیل شد تا جایگزین هواپیماهای قدیمی ساخت اتحاد جماهیر شوروی شود. مقایسه گونه‌ها در ادامه فهرستی از تفاوت‌های اصلی میان گونه‌های بوئینگ ۷۳۷ کلاسیک آمده است. گونه۷۳۷-۳۰۰۷۳۷-۴۰۰۷۳۷-۵۰۰ظرفیت مسافر۱۴۹۱۶۸۱۳۲طول کلیبیشینه وزن برخاستبیشینه بار مفید وزن خالی عملیاتیظرفیت باربرخاستبردنیروی رانش برخاست (×۲) اپراتورها غیرنظامی تا ژوئیهٔ ۲۰۱۹، تعداد ۶۹۲ فروند هواپیمای بوئینگ ۷۳۷ کلاسیک در خدمت تجاری بودند. نظامی بسیاری از کشورها گونه‌های مسافربری و باربری ۷۳۷ را در کاربردهای دولتی یا نظامی به کار می‌برند، از جمله برزیل، شیلی، چین، کلمبیا، هند، اندونزی، کویت، مکزیک، نیجر، پرو، تایوان، تایلند، امارات متحده عربی، ونزوئلا و دیگران. تحویل‌ها +تعداد تحویل‌هانوعمجموع۲۰۰۰۱۹۹۹۱۹۹۸۱۹۹۷۱۹۹۶۱۹۹۵۱۹۹۴۱۹۹۳۱۹۹۲۱۹۹۱۱۹۹۰۱۹۸۹۱۹۸۸۱۹۸۷۱۹۸۶۱۹۸۵۱۹۸۴۷۳۷-۳۰۰۱٬۱۱۳–۲۹۵۲۶۵۳۷۵۲۵۴۵۴۵۷۶۹۶۷۸۹۱۴۱۱۳۷۱۲۰۸۳۷۷۳۷-۴۰۰۴۸۶۲۹۳۳۳۳۲۱۱۳۳۲۶۸۸۲۵۶۶۳۵۷۱۷۱۵–––۷۳۷-۵۰۰۳۸۹–۴۳۱۳۴۱۸۲۴۳۵۳۰۷۹۹۰۴۴––––––مجموع۱٬۹۸۸۲۴۲۱۱۶۱۳۲۷۶۸۹۱۲۱۱۵۲۲۱۸۲۱۵۱۷۴۱۴۶۱۵۸۱۵۲۱۲۰۸۳۷ هواپیماهای نمایش‌داده‌شده بوئینگ ۷۳۷های کلاسیکی که به نمایش گذاشته شده‌اند عبارتند از: N300SW، نخستین ۷۳۷-۳۰۰ تحویل‌داده‌شده به ساوت‌وست ایرلاینز در نوامبر ۱۹۸۴، در موزهٔ مرزهای پرواز در فرودگاه دالاس لاو در دالاس، تگزاس به نمایش درآمده است. N657SW، یک ۷۳۷-۳۰۰ مدل ۱۹۸۵ سابق ساوت‌وست ایرلاینز؛ بخش جلویی بدنهٔ آن در موزهٔ هوانوردی چنگدو در چنگدو، سی‌چوان چین نگهداری می‌شود. EI-DON، یک ۷۳۷-۳۰۰ مدل ۱۹۸۸ سابق کِی‌دی آویا، در دانشگاه فدرال بالتیک امانوئل کانت در کالینینگراد به نمایش گذاشته شده است. این هواپیما پس از فرود با چرخ جلوی بسته در سال ۲۰۰۸ بازنشسته و به دانشگاه اهدا شد. G-DOCB، یک ۷۳۷-۴۰۰ مدل ۱۹۹۱ سابق بریتیش ایرویز در فرودگاه دانشگاه کرانفیلد در بریتانیا قرار دارد که برای اهداف آموزشی استفاده می‌شود. N759BA، یک ۷۳۷-۳۰۰ مدل ۱۹۹۳ سابق هواپیمایی جنوبی چین، در موزهٔ هوافضای پیما در توسان (آریزونا) در معرض دید است. JA301K، یک ۷۳۷-۵۰۰ مدل ۱۹۹۷ سابق آل نیپون ایرویز که با نام «سوپر دلفین» شناخته می‌شد، در فرودگاه هانه‌دای توکیو به عنوان هواپیمای آموزشی تعمیر و نگهداری نگهداری می‌شود. JA307K، مدل ۱۹۹۹، آخرین بوئینگ ۷۳۷-۵۰۰ ساخته‌شده در تاریخ است که در کالج پلی‌تکنیک شاندونگ چین به عنوان بدنهٔ آموزشی نمایش داده می‌شود. سوانح و حوادث تا ژانویهٔ ۲۰۲۱، تعداد ۶۴ مورد اتلاف بدنه هواپیما برای سری بوئینگ ۷۳۷ کلاسیک رخ داده که منجر به ۱٬۲۹۸ جان‌باخته شده است. | ## جمع‌بندی | تحلیلی از سوی بوئینگ بر روی سوانح هواپیماهای تجاری در دورهٔ ۱۹۵۹–۲۰۱۷ نشان داد که سری کلاسیک نرخ اتلاف بدنهٔ ۰٫۷۱ در هر میلیون پرواز داشته است، در حالی که این نرخ برای بوئینگ ۷۳۷ نسل بعدی ۰٫۱۷ و برای سری اصلی ۱٫۷۵ بوده است.