موضوع مقاله: مجلس ملی جمهوری آذربایجان | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # مجلس ملی جمهوری آذربایجان | مقدمه: مجلس ملی جمهوری آذربایجان نهادی دولتی می‌باشد، که حاکمیت قانونگذاری جمهوری آذربایجان را بر عهده دارد. | ## بخش 1: مجلس ملی جمهوری آذربایجان | نمایندگان مجلس بر اساس رای‌گیری عمومی و متساوی الحقوق، با رای آزاد و مخفی مردم انتخاب می‌شوند. مدت اختیارات هر دوره از مجلس ۵ سال است و انتخابات پارلمانی در نخستین یکشنبه ماه نوامبر به فاصله ۵ سال برگزار می‌گردد. Rəhbərlik" تاریخچه دوره جمهوری دمکراتیک آذربایجان (۱۹۱۸–۱۹۲۰) در پی انقلاب فوریه سال ۱۹۱۷ روسیه، کمیته ویژه ای حاوی نمایندگانی از شورای دولتی جمهوری فدرال دموکراتیک قفقاز جنوبی تأسیس شد. در نوامبر همان سال، «کمیساریای قفقاز جنوبی» به عنوان اولین دولت ماورای قفقاز مستقل بنیانگذاری شد. در ۲۷ ماه مه ۴۴ نمایندگان مسلمان شورا در تفلیس گرم هم آمده و برای تأسیس جمهوری دمکراتیک آذربایجان شورای ملی آذربایجان را ایجاد کردند. در ۲۸ مه، شورا قطعنامه ای را که استقلال جمهوری دمکراتیک آذربایجان را اعلام داشت، به تصویب رساند. در جلسه هفتم شورا که به ریاست محمدامین رسول‌زاده، در گنجه برگزار شد، تصمیم بر آن شد، که شورا مورد انحلال قرار گرفته و تمام اختیارات قوای قضائیه و مجریه به دولت موقت آذربایجان تحت رهبری فتحعلی‌خان خویسکی واگذار گردد. به همین دلیل بود، که اولین دوره مجلس ملی که در ۲۹ نوامبر تشکیل و در تاریخ ۷ دسامبر شروع به کار کرد، ۸۰ نماینده مسلمان، ۲۱ ارمنی، ۱۰ روس، ۱ آلمانی و ۱ یهودی داشت. | ## بخش 2: مجلس ملی جمهوری آذربایجان | اولین جلسه مجلس به ریاست محمدامین رسول‌زاده در ساختمان مدرسه دخترانه واقع در خیابان «استقلالیت» کنونی که با تأمین مالی حاج زین‌العابدین تقی‌یف ساخته شده بود، برگزار شد. در این اجلاس علیمردان توپچوباشوف به عنوان رئیس مجلس و حسن‌بیگ آقایف به عنوان قائم مقام رئیس وی شدند. در طول موجودیت ۱۷ ماهه خود، مجلس ملی ۱۴۵ اجلاس، از جمله اجلاسی در ۲۷ ماه آوریل سال ۱۹۲۰، در آستانه اشغال آذربایجان توسط روسیه برگزار کرد. هیئت‌های نمایندگی پارلمان آذربایجان چندین عهدنامه دوستی با کشورهای ترکیه، ایران بریتانیای کبیر و ایالات متحده آمریکا، و یک پیمان دفاعی با گرجستان به امضا رساندند، همچنین چندین بار با هدف به رسمیت شناخته شدن جمهور دمکراتیک از سوی کشورهای غربی در کنفرانس صلح پاریس شرکت کردند. سرانجام پس از تلاش‌های هیئت‌های نمایندگی اعزامی، جمهور دمکراتیک توسط کنفرانس صلح به عنوان یک کشور مستقل به رسمیت شناخته شد. شورای عالی جمهوری آذربایجان شوروی در آخرین جلسه مجلس مورخ ۲۷ آوریل سال ۱۹۲۰، نمایندگان در سایه تهدید ارتش سرخ روس‌های بلشویک و اولتیماتوم کمیته حزب کمونیست روسیه در قفقاز، که جمهوری دمکراتیک به دست آن سقوط کرد، برای اجتناب از خون ریزی تصمیم گرفتند حکومت را منحل کنند. پس از آنکه بلشویک‌ها جمهوری دمکراتیک آذربایجان را به تصرف خود درآوردند، تمامی نهادهای آن را لغو و کمیته موقت انقلابی آذربایجان را تحت ریاست مشترک نریمان نریمانف، علی‌حیدر قارایف، غضنفر موسی‌بیگف، حمید سلطانوف و داداش بنیادزاده پدیدآوردند. بلشویک‌ها ارتش آذربایجان را منحل، ژنرال‌ها و افسران آن را اعدام، و صنایع خصوصی را ملی ساختند. | ## بخش 3: مجلس ملی جمهوری آذربایجان | در ماه مه سال ۱۹۲۱ اولین جلسه شوراهای سراسری آذربایجان که شامل نمایندگان تازه انتخاب شده از همه مناطق آذربایجان بود، در باکو برگزار شد. در فاصله زمانی ۱۹۲۱ تا ۱۹۳۷، شوراهای سراسری آذربایجان شوروی روی هم رفته ۹ اجلاس برگزار نمود. در ۹-امین جلسه شورای یادشده، که برگزاری آن به سال ۱۹۳۷ برمی گردد، قانون اساسی تازه آذربایجان شوروی به مورد تصویب قرار گرفته و شورای عالی آذربایجان شوروی پیریزی شد. از میان ۳۱۰ نماینده منتخب، ۱۰۷ کرسی به کارگران، ۸۸ کرسی به کشاورزان تشکل‌های کشاورزی جمعی، ۱۱۵ کرسی به کارمندان تحصیل کرده دولت اختصاص یافت. به دلیل ماهیت استبدادی حکومت شوروی که اغلب ابتکارات جدید را به عنوان توطئه علیه دولت محسوب می‌کرد، کار مجلس تقریباً بی ثمر بود. پیرو اصلاحات ساختاری آذربایجان شوروی در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ به نقش شورای عالی افزوده شد. در این بازه‌های زمانی، تعداد کثیری از اصلاحات قانونی از جمله تصویب قانون اساسی جدید آذربایجان شوروی رقم خورد. مجلس ملی جمهوری آذربایجان برگزاری اولین انتخابات مجلس ملی آذربایجان به اواخر سال ۱۹۹۰، زمانی که مذاکرات بر سر استقلال آذربایجان از شوروی در شورای عالی در حال انجام بود، بازمی‌گردد. | ## جمع‌بندی | اولین انتخابات پارلمانی پس از کسب استقلال آذربایجان از شوروی، در سال ۱۹۹۵ برگزار شد.