موضوع مقاله: ماتریکس (شیوه‌نامه) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # ماتریکس (شیوه‌نامه) | مقدمه: ماتریکس یک پروتکل ارتباطی باز، استاندارد و مستقل برای ارتباطات بلادرنگ و همکاری است. | ## بخش 1: ماتریکس (شیوه‌نامه) | این پروتکل برای ایجاد یک «لایه اینترنتی برای ارتباطات فوری» طراحی شده است و هدف آن برقراری امکان تعامل و همکاری بین سرویس‌های مختلف پیام‌رسان، بدون وابستگی به یک ارائه‌دهنده مرکزی است. تاریخچه ماتریکس در سال ۲۰۱۴ توسط تیمی در شرکت :امداکس (که متیو هاجسون نیز بخشی از آن بود) آغاز به کار کرد. هدف اولیه ایجاد یک سیستم یکپارچه‌سازی برای برنامه‌های چت مختلف در درون شرکت بود. با درک نیاز به یک پروتکل باز و غیرمتمرکز برای ارتباطات، توسعه آن به یک پروژه مستقل تبدیل شد. در سال ۲۰۱۹، «بنیاد ماتریکس» به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی برای نظارت بر توسعه پروتکل تأسیس شد. این سرور داده‌های کاربر و تاریخچه اتاق‌هایی که در آن‌ها عضو است را ذخیره می‌کند. نمونه‌ای از یک سرور خانه، نرم‌افزار سیناپس (Synapse) است که با زبان پایتون نوشته شده است. این به این معنی است که کاربری روی سرور A می‌تواند به راحتی با کاربری روی سرور B چت کند، دقیقاً همانطور که یک کاربر جیمیل می‌تواند برای یک کاربر یاهو ایمیل بفرستد. | ## بخش 2: ماتریکس (شیوه‌نامه) | هر اتاق یک فضای گفت‌وگوی مستقل است که می‌تواند برای چت تک‌به‌تک، گروهی یا کانال‌های عمومی استفاده شود. اتاق‌ها روی یک سرور خانه میزبان می‌شوند اما کاربران از سرورهای مختلف می‌توانند در آن‌ها عضو شوند. پل‌ها امکان اتصال اتاق‌های ماتریکس به سایر پلتفرم‌های پیام‌رسان مانند واتس‌اپ، تلگرام، ساینال، دیسکورد، اسلک و غیره را فراهم می‌کنند. این به کاربران اجازه می‌دهد بدون ترک کلاینت ماتریکس خود، با مخاطبان در سایر پلتفرم‌ها ارتباط برقرار کنند. کلاینت‌ها کلاینت‌های زیادی برای دسترسی به شبکه ماتریکس وجود دارند که همگی با یک حساب کاربری قابل استفاده هستند. از معروف‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: المنت (Element): کلاینت اصلی و رسمی برای دسکتاپ، وب و موبایل (اندروید و iOS). ویژگی‌های کلیدی پروتکل ماتریکس با مجموع‌ای از ویژگی‌های فنی متمایز، خود را به عنوان یک استاندارد باز و قدرتمند در عرصه ارتباطات معرفی کرده است. یکی از برجسته‌ترین این ویژگی‌ها، پشتیبانی جامع از رمزنگاری پایان‌به‌پایان (E2EE) است که از حریم خصوصی مکالمات با استفاده از الگوریتم‌های پیشرفته محافظت می‌کند. | ## بخش 3: ماتریکس (شیوه‌نامه) | این رمزنگاری به صورت پیش‌فرض برای تمام چت‌های تک‌به‌تک فعال است و برای اتاق‌های گروهی نیز به صورت اختیاری قابل فعال‌سازی است. این سیستم که مشابه سرویس ایمیل عمل می‌کند، وابستگی به یک سرور یا ارائه‌دهنده مرکزی را از بین می‌برد و به کاربران و سازمان‌ها این امکان را می‌دهد تا سرور خانه (Homeserver) خود را میزبانی کرده و مالک کامل داده‌ها و تاریخچه ارتباطات خود باشند. ماهیت باز (Open) این پروتکل، که تحت مجوز آپاچی ۲.۰ توسعه می‌یابد، شفافیت کامل را تضمین کرده و جامعه‌ای گسترده از توسعه‌دهندگان را به مشارکت در بهبود آن ترغیب نموده است. این پل‌ها به عنوان دروازه‌هایی عمل می‌کنند که شبکه ماتریکس را به دنیای خارج متصل می‌سازند و امکان برقراری ارتباط بی‌درنگ با کاربران پلتفرم‌های دیگر مانند واتس‌اپ، تلگرام، ساینال و دیسکورد را مستقیماً از within a کلاینت ماتریکس فراهم می‌کنند. کاربردها و پذیرش ماتریکس توانسته است پذیرش قابل توجهی را در میان طیف وسیعی از کاربران، از افراد عادی تا نهادهای دولتی و سازمان‌های بزرگ، به دست آورد. به عنوان نمونه، دولت آلمان از ماتریکس به عنوان بستر اصلی ارتباطی برای مقامات دولتی خود استفاده می‌کند. دولت فرانسه نیز یک سرویس پیام‌رسان داخلی امن بر پایه این پروتکل به نام Tchap ایجاد و راه‌اندازی کرده است. سازمان‌های علمی و پژوهشی پیشرویی مانند سازمان تحقیقات هسته‌ای اروپا (CERN) و همچنین انجمن‌های مطرح در حوزه نرم‌افزار آزاد مانند بنیاد نرم‌افزار آزاد اروپا (FSFE)، KDE و Mozilla از ماتریکس برای برقراری ارتباطات و همکاری‌های داخلی خود بهره می‌برند. | ## جمع‌بندی | این سطح از استقرار نشان‌دهنده قابلیت اطمینان، امنیت و مقیاس‌پذیری ماتریکس در محیط‌های حساس و پرترافیک است.