موضوع مقاله: حاجی‌آباد (زبرخان) | مخاطب: عمومی | لحن: دانشنامه‌ای | ساختار: عنوان، مقدمه، 3 بخش، جمع‌بندی | مقاله: | # حاجی‌آباد (زبرخان) | مقدمه: روستای حاجی‌آباد از توابع شهرستان زبرخان، جزو بخش مرکزی بوده و در دهستان زبرخان و در ۲۶ کیلومتری شرق نیشابور و ۹۴ کیلومتری غرب مشهد در مسیر بزرگراه مشهد به تهران واقع شده‌است. | ## بخش 1: حاجی‌آباد (زبرخان) | روستا از شمال به روستای حریم‌آباد و از شمال شرق به روستای باغشن،از شرق به روستای قره‌داش ،از جنوب به اسحق‌آباد،از غرب به کاریزنو و از جنوب غرب به دولت‌آباد محدود است. از نظر وسعت روستا تقریباً ۹ کیلومتر طول از شمال به جنوب و حدود ۲ کیلومتر عرض از شرق به غرب را دارد. یعنی حدود ۱۸۰۰ هکتار مساحت دارد که شامل زمین‌های زراعی، زمین‌های بایر (که در دست جنگلبانی می‌باشد) و زمین‌های مسکونی می‌باشد. ضمناً جاده قدیم مشهد به نیشابور در قسمت شمالی روستا واقع شده؛ که حدود 800 متر از روستا فاصله دارد و مسیر ماشین‌های نیشابور و حومه و قدمگاه می‌باشد. طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵) جمعیت خانوار روستای حاجی‌آباد 509 و تعداد 1637 نفر در این روستا ساکن هستند که از این تعداد، 840 نفر مرد و 797 نفر زن هستند. همچنین آستان مبارک امامزاده سلطان سیدحبیب از نوادگان امام موسی کاظم(ع) در همین موقعیت واقع شده است. روستای حاجی‌آباد زبرخان دارای 2 نانوایی است که یکی در شمال روستا و دیگری در جنوب روستا واقع شده است. همچنین روستا دارای یک مرکز مخابرات، یک خانه بهداشت، و مدرسه دخترانه و پسرانه است که تا پایان مقطع متوسطه اول خدمات می‌دهد. | ## بخش 2: حاجی‌آباد (زبرخان) | پسران و دختران روستا برای گذراندن مقطع متوسطه دوم در مدارس قدمگاه ثبت‌نام می‌کنند. تاریخچه روستا پیدایش روستای حاجی‌آباد به حدود 150 سال پیش بر‌می‌گردد ظاهرا علت نامگذاری حاجی‌آباد برای روستا هم این بوده که اولین کسی که در پیدایش روستا نقش مهمی داشت فردی بود به نام حاجی علی محمد که اصالتاً از تهران بوده و چون حاجی بوده و ایشان این روستا را آباد کرد لذا به این محل حاجی‌آباد گفتند. در ابتدای تشکیل روستا جمعیت آن حدود 4 خانوار بود که بعدها به مرور زمان بر تعداد اهالی اضافه شد چون در آن زمان‌ها رسم اینگونه بوده که روستاها بین افراد خرید و فروش‌ می‌شد لذا بعد از اینکه 35 سال حاج علی محمد در حاجی‌آباد به کشت و کار پرداخت و زراعت کرد فردی به نام حاجی دستمالچی روستا را از حاجی علی محمد خریداری نمود و به تملک خود در آورد و این وضع حدود 40 سال طول کشید و روستا در اختیار حاجی دستمالچی بود تا اینکه پس از مرگ ایشان زمین‌ها بین دو وارث ایشان دو دختر حاجی دستمالچی تقسیم گردید و چون یکی از دخترها از نظر پزشکی مشکل داشت لذا روستا به یکی از دامادهای حاجی دستمالچی به نام حاج میرزا عبداله واگذار گردید که سهم دختر دیگر حاجی دستمالچی را به صورت اجاره بها پرداخت می‌کرد. این وضع هم حدود 40سال ادامه داشت تا اینکه پس از مرگ حاج میرزا عبداله روستا بین نوه‌های حاجی دستمالچی تقسیم گردید و این وضع ادامه یافت تا سال 1341 که اصلاحات ارضی صورت گرفت و زمین‌ها بین کشاورزان و مالکین تقسیم گردید. جغرافیا امامزاده سلطان سید حبیب حاجی‌آباد امامزاده روستا که در فاصله ۵۰۰متری جنوب غرب روستا و در مل آرامستان عمومی روستا واقع است به نام امامزاده"سلطان سید حبیب بن موسی بن جعفر(ع)" از نوادگان امام موسی کاظم(ع) شناخته می‌شود.این محل که به تازگی ساختمان جدید آن احداث گردیده مورد توجه خاص اهالی روستا و روستاهای همجوار می باشد به‌طوری که در روزهای تعطیل بخصوص در فصل تابستان، نذر کنندگان با دعوت کردن مهمانان خود به امامزاده و پذیرایی از آنان در این مکان مقدس و زائر سرای آن نذر خود را ادا می کنند. آیین‌ و مراسم‌های محلی روستای حاجی‌آباد دارای آیین و رسم‌ورسومات مختلفی است که مهم‌ترین آن‌ها آیین کاروان نمادین عاشورا، اربعین حسینی و آیین کشتی با چوخه است. بانیان اول این مراسم زنده یادان حاج امیرخان حاجی‌آبادی و حاج علی معتمدی می باشند.در ابتدا قبیله نمادین بنی‌اسد،جنازه شهدا،و سرهای نمادین شهدای کربلا برسرنیزه، حرکت کاروان اسراء، تیر خوردن حضرت عباس(ع)، نیزه خوردن گلوی حضرت علی اصغر (ع) وآتش زدن خیمه‌ها توسط شمر انجام می‌شد. در حال حاضر این مراسم همه ساله در عصر عاشورا برگزار می‌شود و مسئول برگزاری این مراسم نمادین آقای علی حاجی‌آبادی می باشند که دراین مراسم تعداد 300 نفر ایفای نقش می‌کنند. | ## بخش 3: حاجی‌آباد (زبرخان) | مراسم با حرکت هیأت زنجیرزنی ابوالفضلی و گروه موزیک از جلو مسجد روستا به طرف امامزاده روستا، سلطان سید حبیب بن موسی بن جعفر(ع)، شروع شده تا به کاروان نمادین عصر عاشورا ملحق شده و سپس از امامزاده به طرف جاده اتوبان حرکت کرده وشروع به مراسم سوگواری عصر عاشورا می کنند. برای دیدن این مراسم، تعداد کثیری از مردم مشهد، نیشابور و روستاهای همجوار حضور پیدا می‌کنند. هر ساله روستای حاجی‌آباد میزبان 9 روستای حشمتیه، دولت‌آباد،کاریزنو،یوسف‌آباد، حریم‌آباد، سخدر، سرتلخ، قره‌داش، محمدآباد و شهر قدمگاه در اربعین حسینی می باشد. درپایان بعدازمراسم عزاداری برای صرف ناهار که حلیم نیشابوری است، عزاداران به مسجد و حسینیه روستا می‌روند. این مسابقات در محل مخصوص که با عنوان گود کشتی پهلوان سخدری شناخته می‌شود، هر ساله برگزار می‌شود. خیابان ولیعصر که شاهراه روستا بوده و به بزرگراه مشهد-نیشابور متصل است و عمده رفت‌وآمدها از طریق این خیابان صورت میگیرد. چهارراه روستا که مرکز روستا و و همچنین محل تجمع مردم است که در زبان محلی به آن چینگِۀ باغ(گوشه باغ: علت آن این بوده است که در قدیم این بخش از روستا باغ بوده و مکان چهارراه کنونی گوشه باغ بوده‌است) می‌گویند که محل تقاطع سه خیابان مهم روستا از جمله خیابان ولیعصر(ضلع شمال)، آزادی(ضلع شرقی)، امام خمینی(ضلع غربی) و ضلع جنوبی چهارراه کوچه شهید رضا عباسی است. | ## جمع‌بندی | خیابان شریعتی(رو‌به‌روی مسجد جامع)، خیابان کشاورز(جنب مسجد جامع)، خیابان امام‌زاده و خیابان عدالت از دیگر خیابان‌های مهم روستا است.